چه دلا مِهر و مُراداں پچ گرنت - Balochistan Times\nچه دلا مِهر و مُراداں پچ گرنت\nبلۆچی زێمرئے تاریخ باز کوهن اِنت. پهلئوانی دئورا بلۆچی اهدی شئیر و شئیروَند جنَگ بوتگ. آیانی وتی اسَر و شیرکنیے. پدا وَڑ وڑێں گیدی سئوت، زهیرگ، لیلۆ و نازێنک جنگ بوتگ، اِشانی وتی اسَرے بوتگ.اے درهێں رَنگ شَرّ گۆش دارگ و ساڑایَگ بوتگ‌اَنت.\nپَدا نۆکێں دئورے بِندات بوتگ. هاس هِندی ساز و زێمِرا بلۆچیئے گۆش دارۆکئے تها هم زێمرئے تام بدل کرت. بلۆچی سازندهان هم نۆکێں دئورے بِندات کرت. نۆکێ دئورا گزَل، نَزم و نۆکێں سئوت گوَشگ بوت که اِشانی تهنا شئیر نۆک نه‌اتنت، زێمِر هم نۆک اَت.\nبلۆچی ساز و زێمرئے تها اے نۆکی، یک جُنزێئے دابا دێما آتک. اشیئے بندات چه کراچیا بوت. نۆکێن و واننده‌تِرێن زێمرکار و گشنده دێما آتکنت که اشانی تها اُستاد سَتار، اُستاد شفیع، اُستاد محمد جاڑُک، اُستاد ولی بلۆچ، اُستاد عزیز بلۆچ، اُستاد قاسم امین، اُستاد غلام رسول دینازهی، اُستاد عبدالرّشید (ستارئے برات) و دگه لهتێں نام هئوار اَنت.\nاے پَدرێچئے تها، منی هئیالا اُستاد سَتّار هما مردم بیت که نۆکێں بلۆچی زێمرا گێشا گێش دێمتری نَسلا سرَ کنت. استادئے کلَب سک نامدارَ بیت و بلۆچی زبانا گشندهیئے اِزّت و شرَپ هم باز ودّانَ کنت. واجه سَتّارئے شاگِردانی تها گشنده و زێمرکار سَک باز بنت. اِشانی تها استاد اصغر بلۆچ، طاهر پیشکانی، شوکت مراد، عارف بلۆچ، نورخان بزنجو، منهاج مختار و دگه بازێں شاگردے هئوار اِنت که استادئے مهر و دلگۆشیانی پدا کامیاب و نامدار بوتگ‌اَنت.\nاُستاد ستارئے ساهگا زێمر در برۆکانی لڑا اُستاد عبدالله ثنائے نام ھم گۆن اِنت. هالانکه گوِشگِ بیت که عبدالله ثنا، خلیل رونقئے شاگِرد بوتگ، بله خلیلا زێمِر چه اُستاد سَتّارا در بُرتگ.\nواجه عبدالله ثنا، عارف بلۆچ و نورخان بزنجوئے اَهدئے گشندهے بوتگ. اے بلۆچی زێمرئے هما اهد اِنت که یکے وه زێمرئے تها نۆکی سک باز آتکگ و دومی، سازنده و اِزمکار، اِلمی رَنگا هم باز جُهد کنگا بوتگ‌اَنت و زێمرئے واننده بوتگ‌اَنت. اے اَهدا نام کَشّگ سک گران بوتگ بله عبدالله ثنایا همے زمانگا وتارا منّارێنتگ. اے گرانێں کارا پمێشکا سۆبێن بوتگ که اِزمئے لۆٹ و گزَراں زانتکار بوتگ. پمێشکا ساز و زێمرئے تَکا آییا تهنا سئوت و شئیر نگوشتگ، وتی یک رَنگے هم در آورتگی و آییئے رَنگا هم نام کَشِّتگ. آییا وتی گۆش دارۆک بوتگ که دلئے تبا گۆشِش داشتگ.\nعبدالله ثنا کێچئے کَسانێں جاهێا پێداک بوتگ، وار و بێوَس بوتگ، وتی لاپئے گُزران بارێں چۆں کرتگی، بله داں گُڈّی وهدا گۆں بلۆچی زێمرا ھمگرنچ بوتگ. اے عبدالله ثنائے مهر و کمٹمنٹ بوتگ. آییا وتی دئور و نئوبتاں گزَل، لچه و نۆکێں نازێنک و سئوت جتا جتاێں راگ و دُناں، جتاێں ٹێکهاں گۆشتگ و آییئے لهتێں اَنچێں تَرز و دُن بوتگ که یاتگار بوتگ و مردمانا دۆست بوتگ‌اَنت، چۆ که:\nمن نزاناں چونێں اے سئوداگِر اَنت\nچه دلا مهر و مراداں پچ گرنت\nپه داب و درۆشمے چِست اَنت مرۆچی سَر جنِکّانی\nدر اتکگ چه وتی دَرگاها پئیگَمبر جنِکّانی\nاے ساهئے ساز، اے مهرئے غم، اے زندگی منی نه‌اِنت\nتئو دگرئے کِسّها کنئے، منی وتی منی نه‌اِنت\nدگه اے وڑێں گچینێں دستونک آییا اێمن کَلیان، پَهاڑی، سارَنگ، بیروی، کماج و دگه مشهور و نامدارێں راگانی تها گوشتگ‌اَنت. اے وشێں دستونک و سئوت آییا اِزم و زێمرئے مهرا گوشتگ‌اَنت و بلۆچی ساز و زێمرارا وتی بهرئے دئیگئے جهدی کتگ. بلکێں چۆ گوَشت کنێں که آ یک زندگێں مردمے بوتگ، زندگێں مردم ساچشت و تخلیقئے نێمگا رئوت، چه ساهداری و جناوری زندا درَ کپیت. مرچی بِلّی چه اے دنیایا شتگ، بله آییئے اِزما، آییارا نمیرانێں زندے داتگ.\nعبدالله ثنایا هجبر اے نجێڑِتگ که من وتی اُمرئے نێم بهرا کایان و اَنچێں نادراهیێئے آماچ باں که منی زندئے رۆچاں وارت یا که انچێں ھرچ و درچے لۆٹیت که آ چه منی وس و واکا در بیت. چۆ نجێڑتگی. بلکێں آییا زانتگ که منی اِزم چه اے نادراهیا مستر اِنت و منی ازم منی اِلاج اِنت. پشت کپیت اے هبر که راج منا چے دنت یا سرکار په من چے کنت، اے آیانی جێڑه اِنت…\nبلۆچا گوشتگ اُشتر وتی بارا وت بارت، بس واجهئے جی جانا لۆٹیت. عبدالله ثنایا وتی لاپ و اِزمئے گم وت زُرتگ‌اَت بله اے راجئے زردار یا سرکارا ھمینکس تئوکل نبوت که آییئے اِلاجئے تئوجیلا دلا بکنت. اے درگتا چۆ گوَشگ بیت که ھما کارا که راجی بدواه کنگا اِنت، گۆں آیاں مئے زردار، سردار و سرکار ھمشئور اَنت.\nعبدالله ثنائے نادراهی کساس سالے یا ھشت ماها پێش زانَگ بوتگ‌اَت که جگرئے نادراهیئے آماچ اِنت. اے نیاما ڈاکٹراں درمان و دارو کتگ‌ات. بوت کنت کمے گهتر بوت بله رندا اے نادراهیا پهک بێوار کرت.رَندا هسپتالئے مئیار بوت. بێوار اَت. اے درگتا اۆست ویلفیر، که په بلۆچ نادراهانی اِلاجا مدام ساڑی اِنت و پِنڈ و مۆر کنت، آییئے اِلاجئے جهدا کنت. آییا جار جتگ‌اَت که عبدالله ثنا نادراه اِنت و راج آییا کُمَک بکنت بله یک دو سرکاری وزیر نیاما کپت که ما عبداللهئے اِلاجا کنێں. بله رندا زانگ نبیت چے بوت.\nبله عبدالله ثنایا وتی راه گِپت و شت. وتی جستی تاریخئے دێما اێر کتنت که تئو منی جستاں پسّئو کت کنئے و منی اِلاجا ھم تئو کنئے.\nاے نادراهی تهنا منی بهرا نکپتگ، بلکێں گۆں من ھئوار منی مزن‌نامێں بلۆچی ساز و زێمرئے شهمیرێں استاد عبدالستار بلۆچ ، استاد شفیع بلۆچ دگه استادێں سازنده و بلۆچ ازمکارانی بهرا کپتگ‌اَنت.\nاے گپ وتی جاها راست اَنت که مرگ په هَکّ اِنت و ھر سهدار رۆچے نه رۆچے رئوت. بله اے گواچن ڈالچار نبیت که عبدالله ثنا زندگ اِنت و آییئے اِزم نمیران اِنت و مُرتگ‌اَنت ھما که آیانی دست رَستگ و آیاں په عبدالله ثنایا ھچ نکرتگ.\nMalguzar Baloch is a musician.\nPrevious PostThe charade that’s the Missing Persons Commission\nNext PostSilence of international community on Balochistan


ی مانگی پـێنج ٠٩, ٢٠٢١\nدادگای هەولێر؛ فۆتۆی ئەحمەد زێباری\nدۆسیەی دەستگیركراوانی چالاكوانانی سیاسی و ڕۆژنامەنووسانی پارێزگای دهۆك تا دێت فراوانتر دەبێت لەئاستی باڵای هەرێمی كوردستان.\nئەنجومەنی وەزیران و ئەنجومەنی دادوەری ڕاگەیەندراو و ڕوونكردنەوەیان لەوبارەیەوە بڵاوكردووەتەوە، هەروەها ژمارەیەكی زۆر لە كاربەدەستان و سیاسەتمەداران و ئەندامانی حزبەكانی هەرێمی كوردستانیش لەسەر ئەو دۆسێیە ناڕەزایەتی و بۆچوونی جیاجیا و دژ بە یەكیان خستووەتەڕوو، بەشێك لە خەڵكیش پێیان وایە تێكەڵكردن و باسكردنی كۆمەڵێك دۆسێ بە تایبەتی لە نێوان پارتە دەسەڵاتدارەكانی هەرێمدا پەیوەندی بەو ململانێ سیاسیەی نێوانیان هەیە كە چەندین ساڵە بەردەوامە و بوونی هەیە لەسەر دۆسیە و كێشەی جۆراوجۆر.\nشۆڕش غەفوری چاودێری سیاسی بە دەنگی ئەمەریكای ڕاگەیاند" ئێمە لە ژینگەیەكی تایبەتدا دەژین كە بە بەردەوامی لەناو شڵەژانێكی دەروونی سیاسیدا دەژین بۆیە كاتێك ڕەخنەیەكی جدی لە حزبێك دەگریت ئەوا لە بری چارەسەركردن یان وەڵامدانەوەی ڕەخنەكە یان بنكۆڵكردنی كێشەكە ڕاستەوخۆ پەلاماری حاڵەتیكی دیكە دەدرێت ئەمانە بوونەتە جۆرێك لە نەریت كە ناتوانیت ڕەخنەیەكی سیاسی ئاڕاستەی لایەنێكی سیاسی بكەیت".\nمێڤان سەعید برای چالاكوان شڤان سەعید بۆ دەنگی ئەمەریكا باسی دوایین زانیاری دەکات لەسەر براكەی و دۆسێیەكە و ئەو دۆخ و ململانێیە سیاسیەی كە ئێستا هاتووەتە ئاراوە و دەڵێت" داواكاری ئێمە ئەوەیە كە دادگای تەمیز خۆی دوربخات لە دەستێوەردانی حزبی و كەسانی سیاسی و بڕیارێكی سەربەخۆ بدات، بۆ هەموو لایەنێكیش ئەم كەیسە بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەكار نەهێنن چونكە نزیك بووینەتەوە لە بانگەشەی هەڵبژاردنەكان هەندێك كەس خۆیان بە خاوەنی دەزانن زیاتر وەكو مادەیەكی هەڵبژاردنەكان و بانگەشەیە."\nكەی بۆ دواجار شڤان سەعید پەیوەندی بە خانەوادەكەیەوە كردووە؟\nمێڤان سەعید لەوبارەیەوە دەڵێت ڕۆژی شەممە پەیوەندی کردووە و دەشڵێت " هەر تەنها پرسیاری ڕۆتینی كردووە چۆنن و باشن، ماڵەوەش زۆر پرسیاریان لێكردووە بەڵام وەڵامی نەبوو چونكە لە سەر سەری وەستاون و وتی ئەو پرسیارانە مەكەن چونكە تلیفۆنەكە دادەخرێت".\nسەبارەت بە دوا بڕیار و زانیاری لەسەر كەیسی دەستگیركراوانی پارێزگای دهۆك.\nهەرێم ڕەفعەت، یەكێكە لە تیمی پارێزەرانی ئەم دۆسێیە و بە دەنگی ئەمەریكای وت" هێشتا بڕیاری یەكلاكەرەوە دەرنەچووە چونكە دوو ڕێكار ماون ئەوانیش ڕاستكردنەوەی بڕیارەكەیە و دەستەی گشتییە، و ئومێدێکیش هەیە چونکە ئەنجومەنی دادوەری ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردووەتەوە كە دەڵێت" هێشتا ڕێكار ماون و كۆتایی نەهاتووە."\nهەروەها ئەو پارێزەرە دەڵێت" داواكاریەكمان پێشكەش بە سەرۆكی دادگای پێداچوونەوەی هەرێم كرد بۆ دەستەی گشتی، لە دەستەی گشتی هەموو دادوەرەكان لەسەری دادەنیشن لە جیاتی ڕای پێنج دادوەر ڕای دە دادوەر هەیە".


لوتکه‌یه‌کی سێ ڕۆژی ڕێبه‌رانی جیهان له ڕێکخراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ده‌ستی پێکرد\nی مانگی نۆ ١٤, ٢٠٠٥\nنه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان یادی شه‌ست ساڵه‌ی دامه‌زراندنی ده‌کات. سه‌رۆک بوش و سکرتێری گشتی کۆفی ئه‌نان له ماوه‌ی کردنه‌وه‌ی لوتکه‌که‌دا گوتاری تایبه‌تی خۆیان پێشکه‌ش کرد.\nسکرتێری گشتی گوتاره‌که‌ی له هۆڵی گه‌وره‌ی ئه‌نجومه‌نی گشتی پێشکه‌ش کرد و باسی له گوتاره‌که‌ی ساڵی 2003 کرد که له هه‌مان شوێندا خوێندبووه. به‌ڕێز ئه‌نان گوتی ڕێکخراوه‌که‌ی توانیویانه بگه‌نه چه‌نگاڵی ڕێڕه‌وه‌که‌یان. ئه‌م تێبینیه بووه هۆی دروستبوونی مشتومڕێکی دوور و درێژ له‌سه‌ر ریفۆرمی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و پرسیارکردن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئایا ڕێکخراوه‌که‌یان بۆ ڕوبه‌ڕوبوونه‌وه‌ێ گرفته‌کانی چه‌رخی بیست و یه‌ک هه‌مین گونجاوه یان نا.\nبه‌ڕێز ئه‌نان ڕوونکردنه‌وه‌یه‌کی خسته‌ڕوو و گوتی کۆبونه‌وه‌ی شا و سه‌رۆک و سه‌رۆک وه‌زیرانی وولاتانی جیهان له یادی شه‌ستهه‌مین ساڵیادی دامه‌زراندنی ڕێکخراوی ن.ی مانای ئه‌وه نیه که ڕووبه‌ڕووی کێشه بوونه‌ته‌وه. به‌ڕێز ئه‌نان له درێژه‌ی قسه‌کانیدا گوتی ئه‌ندامانی ووڵات دابه‌ش بوون و کاره هاوبه‌شه‌کانیان که‌م و کوڕی تیادا بووه. ئه‌وه‌ش بۆته ڕێگرێک له به‌رده‌م ئه‌وه‌ی پێکه‌وه ڕووبه‌ڕووی ئه‌و هه‌ڕه‌شانه بونه‌ته‌وه که تووشیان بووه.\nدانیشتنی ئه‌مڕۆی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان، کۆبوونه‌وه‌یه‌کی دوو ڕۆژی تری به دوادا ماوه که تیایدا سه‌رۆکی ووڵاتانی دیکه ووتاری خۆیان پێشکه‌ش بکه‌ن. هه‌روه‌ها بڕیاره ده‌نگ له‌سه‌ر دوو بڕیاری تایبه‌ت بده‌ن که یه‌کێکیان سه‌باره‌ت به نه‌هێشتنی تیرۆره که له لایه‌ن بریتانیاوه پێشنیار کراوه.


نیچیرفان ز : چاوی گەل\nبەرەڤ شەرێ سار\nنوسەر : نیچیرفان ز لەبەرواری : مارس - 10 - 2021 - 0 سەرنج\nبو ماوێ چەند روژانە میدیا روژهەلاتی دا چەندین سیناریویێن کەفتنا موشەکا چینێ ژ کارەساتا توفانێ تا ئەرد هەژینێ هاتە نڤێساندن ، روژنامەیێن ئەمریکا ئیدائا کر موشەك دێ کەڤیتە نیویۆرك ، ب زمانێ میدیا رۆژهەلاتی موشەکا چینێ یا ژ کونترول دەرکەفتی ئیحتیمالەکا زور کێم هەبوو مەترسی ل سەر ژیانا مروڤایەتی پەیدابکەت و چونکی موشەك ژلایێ چینێ هاتبوو دروستکرن زانیاری دوور ژ راستیێ هاتە بەلاڤ کرن ، ل داوی دا کەفتە دناڤ […]\nنوسەر : نیچیرفان ز لەبەرواری : تشرینی یەکەم - 18 - 2020 - 0 سەرنج\nل شەڤا ١٧ێ ئوکتوبەرێ تیما وەزاری یا پارتی دیموکراتی کوردستان راگەهاندەك وەکو بەرسڤ بو ئێکەتیا نیشتیمانی کوردستانێ بەلاڤکر : بێ گومان دڤێت وێ راستیێ بزانین ، بوویەرا فروشتنا ئاخێ و ژ دەست دانا نیڤا ئاخا کوردستانێ ل ١٦ ئوکتوبەرێ زور جیاوازە ل ٣١ی ئابا پیروز (!) . راگەهاندنێ دا پەیڤێن سەرنجڕاکێش بکارئینایە وەکو ٣١ی ئابا پیروز(!) ،ل پێش چاخێ مودێرن بزاڤەك خیانەتکەرە یان نە خیانەتکەرە ژلایێ دەسەلاتێ هاتە بریار دان […]\nنوسەر : نیچیرفان ز لەبەرواری : تشرینی یەکەم - 12 - 2020 - 0 سەرنج\nل داویا ئیلونا سالا ٢٠٢٠ێ دا دووبارە شەر دناڤبەرا ئازربایجان و ئەرمەنیستانێ دا گەرم بوو ل سنورێ ناگۆرنۆ-قەرەباغ دا ، پروپاگاندا هەردوو لایەنان دا دروشمێن نەتەپەرەستی شوڤێنست زالن ، گرنگ نینە ژلایێ چ لایەنی شەر هاتە دەستپێکرن ، چونکی ئەڤ پرسیارە بەرژەوەندیا دەسەلاتێن پشتگێریا بورژوڤا دایە ، گرنگ ئەوە بێتە زانین ئەو چ سیاسەتە چارەسەریان بکارئینانا چەکی دا بینیت ، ئەڤ شەرێ دێتە کرن نە ژلایێ خەلکێ ژێر دەست یان […]\nبهایێ ریفەراندوما بارزانی\nنوسەر : نیچیرفان ز لەبەرواری : ئیلول - 24 - 2020 - 0 سەرنج\nل ٢٥ ئیلول ٢٠١٧ ێ ل هەرێما کوردستانێ و ناوچەیێن دابری دا شانوگەریەك بناڤێ ریفەراندومێ هاتە ئەنجام دانێ ، باجا ئەنجامێ شانوگەریا بارزانی بێ گومان دا بو خەلکێ کوردستانێ بیت ، هەر مللەتەکێ مافێ دیارکرنا چارەنڤێسێ خو هەیە ئەگەر بهایەك هەبیت ، ئایا داخوازا سەربەخویا کوردستانێ بهایەک هەیە بو خەلکێ کوردستانێ ؟ بەرسڤ نەخێرە ، چونکی تاکێ کورد د ناوەراستا شەرێ پێشڤە-پاشڤە دا بهایێ هەبوونا خو ژ دەست دایە ، […]


چارەسەرەکانی دڵ – Irandoctour\nچارەسەرەکانی دڵ لە ورمێ\nدڵی تۆ گرنگترین بەشی لەشی تۆیە. کاتێک نەخۆشییەکە دڵی تۆ لێ دەدات، ژیانت لە مەترسییەکی ڕاستەقینەدایە. هەرچەندە دەرمان دەتوانێت کۆنترۆڵی چەندین نەخۆشی دڵ و خوێن بکات، بەڵام لەوانەیە نەخۆشییەکی دڵت هەبێت کە پێویستی بە نەشتەرگەری هەیە. ئەگەر بە دوای باشترین پزیشک و نەخۆشخانەکانی دڵدا دەگەڕێیت، ئێران هەڵبژاردنێکی باشە چونکە دەتوانیت بە نرخێکی گونجاو چارەسەری دڵ و دەروون ئەنجام بدەیت\nلەوانەیە تۆ لە دەرەوەی وڵات بە دوای چارەسەرەکانی کاردیۆلۆجیدا بگەڕێیت چونکە وڵاتەکەت دکتۆری نایاب و ئاسانکاری پزیشکی نیە، یان بە سادەیی لەبەرئەوەی تێچووی زۆری نەشتەرگەری دڵ بەدەرە لە توانای تۆ. لە هەر حاڵدا ئێران هەڵبژاردنێکی باش دەبێت نەخۆشخانە جیهانییەکان خزمەتگوزاری دڵناسی پێشکەش بە نەخۆشە نێودەوڵەتییەکان دەکەن بە نرخێکی گونجاو\nچۆن دەتوانم چارەسەری دڵناسیم لەگەڵ ئێراندۆکتۆور ڕێک بخەم؟


دایكانی سوری باس له خۆڕاگری ده‌كه‌ن له ناكۆكیه‌كاندا\nله سه‌روبه‌ری رۆژی دایكدا، مه‌شاریق قسه‌ی له‌گه‌ڵ سێ ژندا كرد كه به‌شێوه‌ی جیاواز خۆڕاگری پیشانده‌ده‌ن له‌كاتی نه‌هامه‌تیه‌كاندا.\nنوهاد تۆپالیان له به‌یروت\nژنانی سوری جلوبه‌رگی گه‌رمی زستانه ده‌چنن وه‌ك به‌شێك له پرۆژه‌یه‌كی كاری پچوك به پشتیوانیی زه‌ممه، كه رێكخراوێكی ناحكومیی ژنانه. [خاوەنی وێنە: زه‌ممه]\nله روبه‌ڕوبوونه‌وه‌یاندا له‌گه‌ڵ شه‌ڕی به‌رده‌وام له نیشتمانەکەیان، سێ ژنی سوری منداڵه‌كانیان پاراستووه و به‌شێوه‌ی جیاواز خۆڕاگری پیشانده‌ده‌ن.\nجورجێت خوری چه‌كی هه‌ڵگرتووه و له به‌ره‌ی شه‌ڕدا ده‌جه‌نگێت؛ مونته‌ها عه‌بدولڕه‌حمان پشتگیری له ژنان و لاوان ده‌كات له‌ڕێی رێكخراوێكی ناحكومییه‌وه كه به‌شداریی له دامه‌زراندنیدا كردووه؛ هه‌روه‌ها سوله‌یما جه‌بالین وه‌ك چێشلێنه‌ر كارده‌كات بۆ به‌خێوكردنی منداڵه‌كانی.\nوه‌ك رێزلێنانێك بۆ هێز و توانایان، مه‌شاریق ئه‌م سێ ژنه‌ی دواند له سه‌روبه‌ری رۆژی دایكدا كه له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست رۆژی 21 ئازار یادیده‌كرێته‌وه.\nخوری، 42 ساڵ، خه‌ڵكی حه‌سه‌كه، سێ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر په‌یوه‌ندییكرد به فه‌وجێكی ژنانی ئاسورییه‌وه و ئێستا له خۆئاماده‌كردندایه بۆ به‌شداریكردن له هێرشێكدا بۆ رزگاركردنی ره‌ققه له‌ده‌ست "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش).\nمنداڵانی سوری به‌شداریده‌كه‌ن له چالاكیه‌كی قوتابخانه‌یه‌كدا كه له‌لایه‌ن زه‌ممه‌وه كراوه‌ته‌وه له مه‌دایا. [خاوەنی وێنە: زه‌ممه]\nخوری، كه لەم بەینەدا دەبێت بە نه‌نك به‌هۆی ئه‌وه‌ی كچه 19 ساڵانه‌كه‌ی چاوه‌ڕوانی له‌دایكبوونی منداڵی یه‌كه‌می ده‌كات، وتی: "كاتێك شه‌ڕ ده‌ستیپێكرد دوو بژاردەم هه‌بوو: ببمه په‌نابه‌ر یان بمێنمه‌وه و له ترس و له‌رزدا بژیم."\nخوری به مه‌شاریقی وت: "په‌یوه‌ندیمكرد به هێزه‌كانی سوتۆرۆوه دوایئه‌وه‌ی داعش و به‌ره‌ی نوسره هێرشیانكرده‌سه‌ر گونده‌كانی سه‌ر روباری خابور ساڵی 2015 و خه‌ڵكه‌كه‌یان ئاواره‌كرد."\nوتی: "راهێنانم پێكرا له‌سه‌ر چه‌كی سوك و قورس و به‌شداریمكرد له شه‌ڕدا دژی داعش. ئه‌مڕۆ خۆم ئاماده‌ده‌كه‌م بۆ هێرشكردنه‌سه‌ر ره‌ققه."\nخوری كه مانگی شوباتی 2016 به‌شدارییكرد له شه‌ڕه‌كانی ئەلهه‌ول و شه‌دادیدا له باكوری خۆرهه‌ڵاتی سوریا، وتی چه‌كهه‌ڵگرتن "ته‌نها رێگه‌یه بۆ شه‌ڕكردن دژی تێرۆریزم و مانه‌وه‌مان له‌سه‌ر خاكی خۆمان".\nوتیشی: "ده‌متوانی بچم بۆ وڵاتێكی تر به‌ڵام ئه‌وه‌م ره‌تكرده‌وه. سوربووم له‌سه‌ر خۆڕاگرتن."\nگێڕایه‌وه كه له‌كاتی شه‌ڕی ئەلهه‌ولدا، ئه‌و ژنانه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌و شه‌ڕیانده‌كرد ماوه‌ی 27 رۆژ دانیان به‌خۆیاندا گرت له كه‌شوهه‌وا و ناوچه‌یه‌كی سه‌ختدا، به‌ڵام ئامادەنەبوون بكشێنه‌وه تا كۆتایی شه‌ڕه‌كه.\nوتی: "له‌گه‌ڵ داعش شه‌ڕمانده‌كرد له مه‌ودای كیلۆمه‌ترێكه‌وه و زیانی گیانیی سه‌ختمان پێگه‌یاندن. توانیم هه‌ندێكیان لێ ده‌ستگیربكه‌م و بیانده‌مه ده‌ست فه‌رمانده‌كانم."\nهه‌روه‌ها وتی ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ی ئه‌و رۆژه به‌ده‌ستیهێنا مانای به‌خشی به خۆڕاگرییه‌كه‌ی و وتیشی: "ده‌بێت ئێمه‌ی ژنان خۆڕاگر و كۆڵنه‌ده‌ربین."\nخوری وتی: "له‌وكاته‌وه‌ی جلوبه‌رگی سه‌ربازیم پۆشیوه چیتر وه‌ك ژنێك بیر له خۆم ناكه‌مه‌وه، به‌ڵكو وه‌ك جه‌نگاوه‌رێك. كاراكته‌رم گۆڕا و پشگتیریشم ده‌كرا له‌لایه‌ن مێرده‌كه‌مه‌وه كه خۆشی جه‌نگاوه‌ره و هه‌روه‌ها له‌لایه‌ن كچه‌كه‌شمه‌وه."\nله‌كاتێكدا وتی ئه‌و له رۆژی ژنان ده‌ڕوانێت "وه‌ك بۆنه‌یه‌ك بۆ یادكردنه‌وه‌ی قوربانیدانی دایكان بۆ خێزان و كۆمه‌ڵه‌كانیان،" وتی له‌و باوه‌ڕه‌شدایه كه "ده‌بێت یادهێنانه‌وه‌یه‌كیش بێت بۆ هه‌ر دایكێك كه ده‌بێت قوربانیی زیاتر بدات بۆ وڵاته‌كه‌ی و به‌رگریی لێبكات تا منداڵه‌كانی بتوانن تیایدا به سه‌ربه‌رزی بژین".\nرێنماییكردنی منداڵان و هه‌رزه‌كاران\nمونته‌ها عه‌بدولڕه‌حمان، 39 ساڵ، به مه‌شاریقی وت: "ساڵی 2014 من و كۆمه‌ڵێك له هاوڕێكانم گروپی زه‌ممه‌مان دامه‌زراند بۆ سڕینه‌وه‌ی ده‌ره‌نجامه‌كانی توندوتیژی و بره‌ودان به توانای ژنان و فێركردنی منداڵان و كۆمه‌ككردنیان له زاڵبوون به‌سه‌ر كاریگه‌رییه‌كانی ئه‌م شه‌ڕه به‌رده‌وامه‌دا."\nئه‌م ژنه كه دایكی پێنج منداڵه، وتی خۆی و شه‌ش ژنی تر ئه‌م رێكخراوه‌یان دامه‌زراند بۆ فێكردنی منداڵان و دابینكردنی پشتگیریی ده‌روونی بۆ ژنان و كۆمه‌ككردنیان له پاره‌په‌یداكردندا له‌ڕێی دامه‌زراندنی پرۆژه‌ی په‌ره‌پێدانی پچوكه‌وه.\nوتی زه‌ممه له شاری زه‌به‌دانی دامه‌زرێندرا، كه جێی نیشته‌جێبوونی خۆی بوو، ئێستاش لقی له وادی به‌ره‌دا و مه‌دایا و دۆڵی بیقاع له لوبنان هه‌یه.\nوتیشی: "بڕیارمدا به خۆڕاگری له وڵاته‌كه‌ی خۆمدا بمێنمه‌وه سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌و ترس و سه‌ختییانه‌ی روبه‌ڕوویان ده‌بمه‌وه." ئاماژه‌شی دا به‌وه‌ی كه چه‌ند مانگێك له‌مه‌وبه‌ر ئاواره‌بووه بۆ مه‌دایا، به‌ڵام به‌رده‌وامیی داوه به كاركردنی بۆ ژنان و منداڵان.\nهه‌روه‌ها وتی: "له‌وكاته‌وه‌ی چومه‌ته مه‌دایا، خۆڕاگرییه‌كه‌م شێوازێكی جیاوازی وه‌رگرتووه كه په‌یوه‌ندیی هه‌یه به هۆشیاركردنه‌وه‌ی منداڵان و هه‌رزه‌كارانه‌وه ده‌رباره‌ی مه‌ترسیه‌كانی ماده هۆشبه‌ره‌كان،" كه بریتییه له وریاكردنه‌وه‌یان له‌دژی ئالوده‌بوون و خه‌ریككردنیان به چالاكی خۆشگوزه‌رانی و په‌روه‌رده‌یی و پیشه‌ییه‌وه.\nعه‌بدولڕه‌حمان و ژنانی پێشه‌نگی تر قوتابخانه‌یه‌كیان كردۆته‌وه بۆ منداڵان و پشتگیریی ژنانیش ده‌كه‌ن له‌ڕێی دامه‌زراندنی كاسبیی پچوكه‌وه كه یارمه‌تییان ده‌دەن له مامه‌ڵه‌كردن و خۆڕاگرتن بەرامبەر ئه‌و سه‌ختیانه‌ی به‌هۆی شه‌ڕه‌وه هاتوونه‌ته ئاراوه.\nوتی: "كاتێك بڕیاربده‌م خۆڕاگربم، ده‌شبێت خۆڕاگرییه‌كه‌م بگوێزمه‌وه بۆ ژنانی تر و منداڵانیش، هه‌روه‌ها كۆمه‌كیان بكه‌م و بیانپارێزم له هه‌موو جۆرێكی توندوتیژی. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش وۆركشۆپی هۆشیاركردنه‌وه ده‌رباره‌ی مه‌ترسییه‌كانی توندوتیژی سازده‌كه‌ین."\nتێكۆشان بۆ زامنكردنی ئایینده‌یه‌كی باشتر\nسێ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر، سوله‌یما جه‌بالین، 28 ساڵ، له ئه‌تاریب له ناوچه گوندنشینه‌كانی خۆرئاوای حه‌له‌ب هه‌ڵهات بۆ لوبنان له‌گه‌ڵ سێ منداڵه‌كه‌یدا كه هه‌موویان له‌ژێر ته‌مه‌نی 8 ساڵیه‌وه‌ن.\nئه‌مڕۆ بژێویی به چێشتلێنان له ماڵه‌كه‌یدا په‌یداده‌كات له مه‌زره‌عه‌ت یه‌شوع له ناوچه‌ی مه‌تن له چیای لوبنان و ترشیات و مره‌باش دروستده‌كات.\nخاتو سوله‌یما به مه‌شاریقی وت كه دوای ئه‌وه‌ی مێرده‌كه‌ی له سوریا كوژرا، له وڵاته‌كه‌ی هه‌ڵهات له‌بەر سه‌لامه‌تی منداڵه‌كانی و وتیشی كه ئه‌ركی به‌خێوكردنیان راسته‌وخۆ كه‌وته‌سه‌ر شانی خۆی.\nوتی: "ده‌بوو روبه‌ڕوی ئه‌م بارودۆخه نوێیه و خه‌مه‌كانم و سه‌ختییه‌كانی ئه‌م وڵاته ببمه‌وه كه كه‌سی تێدا ناناسم."\nئه‌وه‌بوو بێ چاوه‌ڕوانكردنی كۆمه‌ك ده‌ستیكرد بە گه‌ڕان به رێستۆرانته‌كاندا بۆ كاركردن له چێشتخانه‌كانیاندا و ئاماده‌كردنی خواردنه تایبه‌ته‌كانی حه‌له‌بی شوێنی له‌دایكبوونی.\nوتی: "هه‌موو ده‌رگاكان به‌ڕوومدا داخران. گه‌ڕامه‌وه بۆ ژوره‌كه‌م و ده‌ستمكرد بە گریان. به‌ڵام كۆڵمنه‌دا، چونكه ده‌بوو خواردن بۆ منداڵه‌كانم په‌یدابكه‌م. نزیكه‌ی 125 دۆلارم پێبوو، چووم بۆ دوكانێكی به‌قاڵی و سه‌وزه و میوه‌م كڕی و هه‌روه‌ها گۆشتیش به‌و پاره‌یه‌ی كه لێی مایه‌وه. هه‌ر كه گه‌یشتمه‌وه ماڵه‌وه چومه موبه‌قه‌كه و نه‌ڕۆشتمه ده‌ره‌وه تا رۆژی دوایی. چه‌ند ژه‌مه خواردنێك و ترشیات و مره‌بای قه‌یسیم ئاماده‌كرد."\n"هه‌رچیه‌كم دروستكردبوو بردم بۆ رێستۆرانتێك و زۆرم له خاوه‌نه‌كه‌ی كرد تامیان بكات."\nوتی خاوه‌ن رێستۆرانته‌كه یه‌كسه‌ر داوای لێكرد له‌ماڵه‌وه ترشیات و هه‌ندێك خواردن به‌پێی داواكاری دروستبكات، به‌تایبه‌تی یاپراخ و ئیشی هه‌ویر.\nوتیشی: "ئه‌مڕۆ له‌ماڵه‌وه چێشتلێده‌نێم بۆ رێستۆرانته‌كه و خواردنیش بۆ ماڵان به‌پێی داواكاری دروستده‌كه‌م،" له‌پاڵیشیدا شتنه‌وه و ئاماده‌كردنی سه‌وزه بۆ رێستۆرانته‌كه.\nجه‌بالین وتی كاره‌كه كۆمه‌كی ده‌كات به خۆڕاگری بمێنێته‌وه "له‌به‌رخاتری منداڵه‌كانم و دابینكردنی ژیانێكی شایسته بۆیان."\nوتیشی: "من خۆبه‌خشانه ئاواره‌ییم هه‌ڵبژارد دوای مردنی مێرده‌كه‌م بۆئه‌وه‌ی روبه‌ڕووی توندوتیژی نه‌بمه‌وه و منداڵه‌كانم بپارێزم له مه‌ینه‌تیه‌كانی شه‌ڕ و تێوه‌گلانیان له توندوتیژییه‌وه."\nهه‌روه‌ها وتی:"شانازیده‌كم به‌وه‌وه كه ده‌یكه‌م، سه‌ره‌ڕای ماندوویی، چونكه به‌م خۆڕاگرییه‌م پشتیوانییان ده‌كه‌م و ده‌توانم خوێندنیان بۆ دابینبكه‌م تا ئایینده‌یه‌كی باشتریان هه‌بێت."\nژنانی چالاكوانی عێراقی وڵاته‌كه‌یان بونیادده‌نێنه‌وه\nتۆڕی ژنانی عێراقی كارده‌كات بۆ كۆمه‌ككردنی ئه‌و كۆمه‌ڵانه‌ی بوونه‌ته ئامانجی توندوتیژیی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) تا بكه‌ونه‌وه سه‌رپێی خۆیان.\nگه‌ڕاوه‌كانی فه‌لوجه ژیانیان ده‌ستپێده‌كه‌نه‌وه\nئه‌و خێزانانه‌ی له‌لایه‌ن "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش)ه‌وه له پارێزگای ئه‌نبار ئاواره‌كرابوون، ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ ماڵه‌كانیان و ده‌ستده‌كه‌نه‌وه به ژیانی رۆژانه‌یان.


ئێران گه‌مارۆی خسته‌سه‌ر ٩ شیركه‌تی ئەمریكایی 18 / 5 / 2017\nله كاردانه‌وه‌ی گه‌مارۆ مووشه‌كییه‌كانی كۆماری ئیسلامی له‌لایه‌ن ئەمریكاوه ئه‌و وڵاته‌ش ٩شیركه‌تی ئامریكای له لیستی گه‌مارۆكانی وڵاته‌كه‌ی خست.\nدۆناڵد ترامپ سه‌ركۆماری ئامریكا، له به‌ره‌به‌ری به‌ڕێوه‌چوونی ١٢مین خولی هه‌ڵبژاردنی سه‌ركۆماری له ئێران گه‌مارۆكانی سه‌ر به‌رنامه‌ی ناوكیی ئه‌و وڵاته‌ی درێژكرده‌وه به‌لام ٧ كه‌س و شیركه‌تی ئێرانی و چینی كه پشتیوانیان له به‌رنامه‌ی مووشه‌كی ئێران ده‌كرد له لیستی ڕه‌شتی گه‌مارۆكانی خۆی هاویشت. له كاردانه‌وه‌ی ئه‌و بڕیاره‌ی ئامریكا، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی كۆماری ئیسلامیی ئێرانیش ٩ شیركه‌تی ئامریكای له لیستی گه‌مارۆكانی خۆی هاویشت.\nبه‌پێی ڕاپۆرتی ڕۆیتێرز، دۆناڵد ترامپ، سه‌ركۆماری ئامریكا ڕایگه‌یاند كه ئه‌و گه‌مارۆیانه‌ی كه له‌لایه‌ن زلهێزه‌كانه‌وه سه‌باره‌ت به به‌رنامه‌ی ناوكیی هه‌ڵوه‌شابوویه‌وه ئێمه درێژمان كرده‌وه. به‌پێی بڕیاری ناوبراو هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گه‌مارۆ یه‌ك لایه‌نه‌كانی ئامریكا هه‌ندێكیان بۆ ماوه‌ی ١٢٠ ڕۆژ و هێندێكی دیكه‌شیان بۆ ماوه‌ی ١٨٠ ڕۆژ درێژكراونه‌ته‌وه.\nباراك ئۆباما، سه‌ركۆماری پێشووی ئامریكا هه‌ر 3 مانگ جارێك تاوتوێی گه‌مارۆكانی سه‌ر ئێرانی ده‌كرد و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی گه‌مارۆكان درێژ ده‌كرده‌وه. به‌ڵام ترامپ بۆ یه‌كه‌م جار له‌سه‌ر ڕه‌زامه‌ندیی كۆنگره ئه‌گه‌ر ئێران پێبه‌ندی به‌رجام بێ هه‌ر ٩٠ ڕۆژ جارێك هه‌ڵپه‌ساردنی گه‌مارۆكان درێژ ده‌كاته‌وه.\nگه‌مارۆكانی چه‌ند ڕۆژ له‌وه‌پێشی ئامریكا دووهه‌مین گه‌مارۆیه بۆسه‌ر كۆماری ئیسلامیی ئێران كه له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی خه‌زێنه‌داریی ئامریكاوه دژی مووشه‌كه‌كانی بالستیكی ئێران جێبه‌جێ ده‌كرێ و ئامریكاش به‌رنامه‌ی مووشه‌كیی ئه‌و وڵاته‌ی له ئه‌وله‌وییه‌تی به‌رنامه‌كانی خۆی داناوه.\nئامریكا ڕۆژی ١ی خاكه‌لێوه‌ی ئه‌مساڵ ٣٠ كه‌س و شیركه‌تی پێوه‌نددیار به به‌رنامه‌ی مووشه‌كی له لیستی گه‌مارۆكان هاویشت.\nكۆماری ئیسلامیی ئێرانیش له كاردانه‌وه‌ی گه‌مارۆكانی ئامریكا بۆسه‌ر به‌رنامه‌ی مووشه‌كیی وڵاته‌كه‌ی 9 شیركه‌تی ئامریكایی له لیستی گه‌مارۆكانی خۆی هاویشت.


ئەڵمانیا گەورەترین فروشیاری چەکە بە لایەنە ناکۆکەکانی لیبیا\n05:10 - 17/05/2020\nئەڵمانیا گەورەترین فروشیاری چەکە بە لایەنە ناکۆکەکانی لیبیا\nدەوڵەتی ئەڵمانیا چوار مانگ لەمەوبەر لە بەرلین کۆبوونەوەی لوتکەی لیبیای بەڕێوەبرد و ڕایگەیاند کە پێویستە کۆتایی بە شەڕی ناوخۆی لیبیا بهێنرێت کە دەوڵەتانی جیهانیش بەشداریان تێدا کردووە، بەڵام ئاشکرا بوو کە تا ئێستادا بە بەهای ٣٣١ ملیۆن یۆرۆ چەک و کەلوپەلی شەڕی بە لایەنەکانی شەڕی لیبیا فرۆشتووە.\nسەڤیم داغدەلەن پەرلەمانتاری پارتی چەپی ئەڵمانیا پڕۆژە ڕاپۆرتێکی ئامادە کردووە و پیشکەشی وەزارەتی دارایی حکومەتی ئەڵمانیا کرد کە تێیایدا باس لەوەدەکات، لە ٢٠ی کانونی دووەمەوە تا ٣ی ئازار بە بەهای ٣٣١ ملیۆن یۆرۆ چەکی بە لایەنەکانی شەڕی لیبیا فرۆشتووە لە کاتێکدا کە چەندین جار داوای کۆتاییهێنان بە شەڕی ناوخۆیی ئەو وڵاتە کردووە.\nئەو پەرلەمانتارە باس لەوە دەکات کە حکومەتی ئەڵمانیا لەو ماوەیەدا بە تەنها بە بەهای ١٥ ملیۆن و ١٠٠ هەزار دۆلار چەکی بە دەوڵەتی تورکیا فروشتووە. هەروەها بە بەهای چەندین ملیۆن یۆرۆش چەکی بە سعودیە و میسر داوە.\nدوای ڕووخانی دەسەڵاتی موعەمەر قەزافی لە ساڵی ٢٠١٤دا لیبیا ڕووبەڕووی شەڕی ناوخۆیی بووەوە. لەو ساڵەوە لە لیبیا دوو حکومەت هەیە کە یەکێکیان حکومەتی فەیاز سەراچە بە ناوی حکومەتی هاوپەیمانی نیشتیمانی کە ئیتاڵیا، قەتەر و تورکیا پشتگیری لێدەکەن و حکومەتێکی تریش، حکومەتی خەلیفە حەفتارە کە فەڕەنسا، سعودیە، ئیمارات، میسر و ڕووسیا پشتگیری لێدەکەن.\nڕۆژی ٢٠ی کانونی دووەمی ئەمساڵ بە بەشداری سەرۆکی وڵاتانی ئەوروپا، ڕوسیا، تورکیا، ئەمه‌ریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان و لایەنەکانی لیبیا، لوتکەی بەرلین بۆ چارەسەری قەیرانی لیبیا کۆتاییهات، بەڵام نەیانتوانی چارەسەرێکی خێرا بۆ ڕاگرتنی شەڕ لەو وڵاتە بدۆزنەوە،هەریەک لە فایز سەراج، سەرۆکی حکومەتی هاوپەیمانی نیشتمانی لیبیا و فەرماندە خەلیفە حەفتەر لە لوتکەی بەرلیندا بەبێ دیاریکردنی هیچ وادەیەک، بەڵێنیاندابوو گەمارۆی سەر دامەزراوە نیشتمانییەکانی لیبیا هەڵگرن و ئاگربەست ڕابگەیەنن، بەڵام هیچ بڕیارێکی ئەو کۆنفڕانسە جێبەجێ نەکرا و شەڕ توندتڕ بوو.\nئەنگێلا مێرکڵ، ڕاوێژکاری ئەڵمانیا کە وڵاتەکەی میوانداری کۆنفڕانسەکەی دەکرد، دووپاتیکردەوە، کێشەی لیبیا بە ڕێگه‌ی سیاسی چارەسەر دەبێت نەک سەربازی و داوای کردبوو، کۆتایی بە شەڕ بهێنرێت، بەڵام بە پێی ئەو زانیاریانەی کە سەڤیم داغدەلەن پەرلەمانتاری پارتی چەپی ئەڵمانیا کە بڵاویکردووەتەوە، ئەڵمانیا لە ژێرەوە چەکی بە لایەنەکان فرۆشتووە و قازانجێکی زۆری مادی کردووە.\nساڵی ڕابردوو ئەڵمانیا بە بەهای زیاتر لە ملیارێک یۆرۆ چەکی فروشتووە\nڕۆژی ٥ی ئایار وەزارەتی دارایی ئەڵمانیا ڕایگەیاندبوو، وڵاتەکەی ساڵی ٢٠١٩ بە بەهای ملیارێک و ١٠٠ ملیۆن دۆلار چەکی فروشتووە.\nئەوەش لە کاتێکدایە کە ئەڵمانیا لە ساڵی ٢٠١٧ بە بەهای ٢ ملیار و ٦٥٠ ملیۆن یۆرۆ و لە ساڵی ٢٠١٦دا بە بەهای دوو ملیار و ٥٠٠ ملیۆن یۆرۆ چەکی فروشتبوو.\nبە پێیەش ئەڵمانیا بە پێی ساڵەکانی ڕابردوو، فروشتنی چەکی بە ڕێژەی یەک لەسەر دوو کەمیکردووە و پێدەچێت، بە خۆشکردنی ئاگری شەری لیبیا و وڵاتانی تر بیەوێت ئەو کەمهێنانەی قەڕەبوو بکاتەوە.\nتورکیا بۆ کڕینی چەک لە پلەی یەکەمدایە\nبە پێی ئەو زانیاریانەی لە ڕاپۆڕتێکی ماڵپەڕی دوێچەڤێلای ئەڵمانی بڵاوکراوەتەوە، تورکیا، بەریتانیا، کوەیت، لیتڤانیا و سەنگاپور زیاترین چەک لە ئەڵمانیا دەکڕن و لەوانەش تورکیا بە پلەی یەکەم دێت، بەهۆی ئەوەی لە ناوخۆ، لە سوریا لە هەرێمی کوردستان، لە لیبیا و یەمەن لەناو شەڕدایە.\nسەڤیم داغدەلەن پەرلەمانتاری پارتی چەپی ئەڵمانیا لە ڕاپۆڕتەکەیدا باس لەوە دەکات کە ژمارەیەک لە ئەندامانی ناتۆش وەک نەمسا، سویسرا و هەندێک وڵاتی تری وەک ژاپۆن و ئیسرائیلیش چەك لە ئەڵمانیا دەکڕن، بەڵام بەهۆی ئەوەی گرێبەستەکانیان بە شێوەیەکی شاراوە ئەنجام دەدەن، بڕی ئەو پارەیەکی کە بۆ کڕینی چەک لە لایەن ئەو وڵاتانەوە تەرخان دەکرێت، نازانرێت.


توركیا چەند ڕێنمایەكی دەركرد بۆ ئەو عێراقیانەی دەیانەوێت سەردانی بكەن\nبەردەم باڵیۆزخانەی تورکیا لە بەغدا\nباڵیۆزخانەی توركیا لە بەغدا چەند ڕێنماییەكی دەركرد بۆ ئەو هاوڵاتییە عێراقییانەی كە دەیانەوێت سەردانی ئەو وڵاتە بكەن .\nلە ڕاگەیەندراوێكدا باڵیۆزخانەی توركیا لە بەغدا بڵاویكردەوە، ناوەندەكانی داخوازی بۆ وەركرتنی فیزا لە لایەن كۆمپانییەكی تایبەتەوە بەڕێوە دەبرَێت كە حكومەتی توركیا ڕێگەی پێداوە و لە بەغدا چالاكییەكانی ئەنجام دەدات .\nباڵیۆزخانەكە ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو كۆمپانیایە لە 31مانگی ئایاری 2017 لەو بەغدا كاردەكات تا ئێستا و لە كەركوكیش كۆمپانیاكە لە 12ی شوباتی 2019 وە كاردەكات تا ئێستا و لە بەسرەش لە 7ی ئابی 2019وە كاردەكات تا ئێستا .\nلە بەشێكی تری ڕێنماییەكاندا باڵیۆزخانەكە نوسیویەتی، لە پێناو كارئاسانی زیاتر و وەرگرتنی فیزای توركیا لە شاری موسڵیش لە هەمان چوارچێوەدا كراوەتەوە و لەمەودوا پێشوازی لەو کەسانە دەکات کە دەیانەوێت سەردانی تورکیا بکەن .\nلە كۆتایی ڕاگەیەندراوەكەدا باڵیۆزخانەی توركیا لە بەغدا ئاماژەی بەوەكردووە، لە 19ی ئەم مانگەوە ئەو شوێنانەی دیاریكراوە بۆ وەرگرتنی فیزا دەست بە كاروچالاكییەكانیان دەكەنەوە .


سیاسەتی رق و كینە\nونستۆن چەرچڵ (1874-1965) سیاسەتمەداری بەناوبانگی سەدەی بیستەم و سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا لە كاتی جەنگی دووەمی جیهان و دواتریش، دەڵێ: لە ژیانی خۆمدا تەنها رقم لە هێتلەر بوو.\nنازانم ئەگەر چەرچڵ لە ژیاندا بمایە چی بە دیكتاتۆرەكانی سەردەم وەكو چاوچیچكۆو سەددام و قەزافی دەوت؟ یان لەبەرامبەر شەڕانگێزو داخ لە دڵێكی وەكو ئەردۆگان هەڵوێستی چی دەبوو؟.\nلە فەرهەنگی سیاسیدا زاراوەیەك نییە بەناوی رق و كینەوە، تەنها بەرژەوەندییەكانە پێوەری دۆستایەتی یان دوژمنایەتین، هەر بەرژەوەندییەكانە هاوپەیمانانی ئەمڕۆ دەكەنە ركابەری سبەی و بە پێچەوانەشەوە.\nئەگەر رق و كینە پێودانگی مامەڵەی سیاسی بوایە:-\n* دەبوایە دوای جەنگی دووەمی جیهان سەرجەم حكومەت و گەلانی ئەوروپا، ئەڵمانیا لەسەر نەخشە بسڕنەوەو تۆڵەی كاولكاری نازییەكان بكەنەوە.\n* دەبوایە ئیسرائیل بە بۆمبای ئەتۆمی ئەڵمانیا بۆردومان بكات و تۆڵەی هۆڵۆكۆست بكاتەوە.\n*دەبوایە ژاپۆنییەكان رێگە نەدەن یەك ئەمریكییەك پێ بنێتە ناوخاكی وڵاتەكەیانەوە.\nبەڵام ئەوان لە بری رق و كینەو دوژمنایەتی، سیاسەتی هاوكاری و تەباییان هەڵبژارد، ئەوەتا لە پێشكەوتنی ئابوری و كۆمەڵایەتی و تەكنەلۆژیدا گەیشتونەتە چ ئاستێك!\nیاسر عەرەفات (1929-2004) لای ئیسرائیلییەكان بە باوكی تیرۆر ناسرابوو، ئیسحاق رابین (1922-1995) فەرماندەیی زۆربەی شەڕەكانی وڵاتەكەی لە دژی عەرەب كردبوو، لەوانەش جەنگی شەش رۆژەی ساڵی 1967، عەرەفات و رابین لە هاوینی ساڵی 1993 پێكەوە تەوقەیان كردو پەیامی ئاشتییان بە عەرەب و جولەكەو جیهان گەیاند، لەم بارەیەوە نموونە زۆرن.\nبە داخەوە لای بەشی هەرە زۆری حكومەت و حزبەكانی خۆرهەڵات بە كوردستانەكەی خۆشمانەوە رق و كینە بۆتە بەشێك لە كەلتورو مامەڵەی سیاسی، زەقترین نمونەی ئەمەش ئەو رق و كینەیە كە پارتی بە قاڵبێكی سیاسییەوە لەگەڵ یەكێتی و حزبەكانی دیكەو خەڵكی كەركوكدا پەیڕەوی دەكات، بەم پێوەرە هەموو هەوڵەكانی خۆی بۆ ئەو مەرامە چڕ كردۆتەوە، ئەو رێككەوتنانەش لەگەڵ یەكێتی و لایەنەكانی دیكەدا ناوبەناو ئیمزای دەكات تەنها كل لەچاوكردنە.\nقەیرانی سیاسی و ئابوری رووبەڕووی هەموو وڵاتێك دەبێتەوە، ئەمە مەسەلەیەكی ئاساییە، بەڵام سەركردە مێژووییەكان ئەو كاتە دەردەكەون كاتێ دەستپێشخەری نیشتمانی دەكەن و بوێری سیاسی دەنوێنن و بەرژەوەندییە تایبەتییەكان دەكەنە قوربانی بەها نیشتیمانییەكان و سازشی لەسەر دەكەن، ئەمە ئازایەتی سەركردە مێژووییەكانە، بە بێ زیادەڕۆیی دەڵێم، ئازایەتی و بوێری سیاسی لەو چەشنە هەر بە بەهەشتی مام جەلال دەكرا، مام جەلال لە پێناوی بەدیهێنانی یەكێتی ریزەكانی كورد دەستپێشخەری و سازشی زۆری كردو لە زۆر بواردا قوربانی بە یەكێتی نیشتمانی كوردستان دا، چونكە بەوپەڕی بەرپرسیارێتییەوە دركی بە هەستیاری قۆناغەكە كردبوو، بە وردیش ئاگاداری بۆسەكانی دەوروبەر بوو، ئەو هەوڵە پەرۆشیانەی مام جەلال لە پێناوی یەكڕیزی نیشتیمانیدا لێكدانەوەی جیاوازی بۆ دەكرێ، بەڵام وەك پێویست مانا بەرپرسیارێتییە مێژووییەكەی نابەخشن.\nگرژی و ئاڵۆزی نێوان لایەنە سیاسییەكانی باشوری كوردستان كۆتایی نایەت، چونكە ئەجێنداكان هاودژن، هەر بە هۆی ململانێیە ناوخۆییەكانەوە كورد فریای هیچ ناكەوێ، بەڵام هێشتا كات ماوەو ئیرادەی نیشتیمانی بەهێز دەتوانێ رەوتی ململانێیەكان بەرەو ستراتیژی نیشتیمانی بگۆڕێ، ئەمەش ئەركی مێژوویی هەموو لایەنە سیاسی و تاكێكی كوردستانە بەتایبەتیش پارتی و بەڕێز بارزانی.\nئەركی پارتی و بەڕێز بارزانییە لەم قۆناغەدا بە نیازێكی پاكەوە دەستپێشخەرییەكی نیشتیمانی بكات لە پێناو رێككەوتنێكی سیاسی هاوسەنگ، لە ژێر سەقفی بەرنامەیەكی نیشتیمانیدا بۆ ئێستاو ئایندەی كوردستان.\nتاكە بژاردەش لەبەردەم هەموو هێزە سیاسییەكانی كوردستاندا وەلانانی رق و كینەو هەڵبژاردنی سەنگەرو هێڵی هاونیشتیمانی و هاوزمانەكانیانە نەك ئەردۆگان و نەسر حەریری.\n 569 جار بینراوه


باشترین ماوه‌یه له نێوان دووجار دووگیان بوون\nباشترین ماوه‌یه له نێوان دووجار دووگیان بوون\nبه‌شێك له خانمان پرسیاری ئه‌وه‌یان لا دروست ده‌بێت كه‌ی گونجاوترین كاته بۆ نێوان سكپڕیه‌ك بۆ دانه‌یه‌كی دیكه بۆ ئه‌وه‌ی ته‌ندروستی دایك و كۆرپه بێ كێشه بێت و هه‌ردوكیان سه‌لامه‌ت بن، له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ش ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره ده‌داته‌وه.\nڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی له‌ڕێی ڕاپۆرتێكی نوێوه گونجاوترین ماوه‌ی دیاری كردوه كه پێویسته له‌نێوان دووگیانی یه‌كه‌م و دوه‌مدا هه‌بێت به جۆرێك پێویسته له 18 مانگ كه‌متر نه‌بێت و له 2 ساڵ زیاتر نه‌بێت.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و توێژینه‌وه‌یه‌ش كه له زانكۆی هارڤارد و كۆلۆمبیا بۆ ته‌ندروستی گشتی بڵاویان كردۆته‌وه تیادا هاتوه پێویسته خانمان یه‌ك ساڵ بوه‌ستن له‌دوای سكپڕیه‌ك و ته‌ندروست وایه ماوه‌كه له دوو ساڵ زیاتر نه‌بێت بۆ دووگیانی بۆ جاری دووه‌م و ئه‌گه‌ر ماوه‌كه له یه‌ك ساڵ كه‌متر بێت ئه‌وه زیان به دایك و كۆرپه ده‌گات.\nكورتی ماوه‌ی نێوان دوو دوگیانی واده‌كات منداڵ زوتر له‌كاتی سروشتی خۆی له‌دایك ببێت به‌تایبه‌ت ئه‌و خانمانه‌ی ته‌مه‌نیان كه‌مه و ئه‌گه‌ری مردنی دایك به‌ڕێه‌ی %1 زیاد ده‌كات و منداڵبوونی یه‌ك له‌دوای یه‌ك بێ پشوو جه‌سته‌ی دایك ماندو ده‌كات و كۆرپه‌ی یه‌كه‌میش وه‌ك پێویست له لایه‌ن دایك و باوكه‌وه گرنگی پێ نادرێت و بێ به‌ش ده‌بێت.


☂ ئەمنە سوورەکە پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 29 2010 7:25PM\nئەمنە سوورەکە، لە ساڵی 1979 لە سەرداوای حکومەتی ئە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 13 8 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 29-11-2010 19:25:37\n☂ الأمن الأحمر - ئەمنە سوورەكە پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 18 2018 11:22PM\n👁 ئەم بابەتە 2,205 جار بینراوە\nيشتهر المتحف الوطني في المبنى الأحمر الخاص بمديرية [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 96% ✍ م.ب. 18-1-2018 23:22:48\n📷 دوو پێشمەرگە لەپاش گیرانی ئەمنە سوورەکەی سلێمانی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 11 2012 11:15AM\n👁 ئەم بابەتە 12,522 جار بینراوە\n08-03-1991 سلێمانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 11-3-2012 11:15:39\n📷 سلێمانی ئەمنە سوورەکە ساڵی 1991 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 7 2016 11:57AM\n👁 ئەم بابەتە 9,482 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 7-3-2016 11:57:26\n📝 مۆزەخانەی نیشتمانی ئەمنە سوورەکە؛ بەداخەوە ئەم هەواڵەتان پێڕائەگەیەنین بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 26 2019 11:34AM\nبەداخەوە ئەم هەواڵەتان پێڕائەگەیەنین مۆزەخانەی نی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 26-9-2019 11:34:32\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 9,906 چرکە!


ئەركێكی قورس و ویژدانێكی ئاسودە\nناوم عادل محەمەدە و 34 ساڵم، لە تەمەنى حەوت ساڵییەوە لەسەر شەقامەکان پێڵاوى خەڵک چاكدەکەم و رەنگیان دەکەم و نوێیان دەکەمەوە.\nهەموو رۆژێک لە کاتژمێر حەوتى بەیانییەوە تا حەوتى ئێوارە لە شەقامى کۆماری كەركوك کاردەکەم، زۆرجار دواى تەواوبونیشم بە ماتۆڕەکەم دەچمە لاى ئەو کەسانەى کە پەیوەندیم پێوەدەکەم و ناتوانن بێنە بازاڕ، لەماڵەوە کاریان بۆ دەکەم.\nزۆربەی کەلوپەلەکانم لەبەغدا و ھەولێر دەهێنم. خۆم لەنەتەوەى عەرەبم، بەڵام بەهۆی تێکەڵیم لەگەڵ خەڵک و ناوبازاڕ زمانى هەموو نەتەوەکان فێربوم و زۆربەى موشتەرییەکانم کوردن. هەرچەندە زۆر ماندوو دەبم، بەڵام ویژدانم زۆر ئاسودەیە کە توانیومە بە ئەرکى سەرشانى خۆم بژێوى خێزانەکەم دابینبکەم.\nخۆم نەمتوانى بەهۆی کارەوە خوێندن تەواوبکەم، بەڵام ئێستا هەموو هەوڵێک دەدەم بۆ ئەوەى منداڵەکانم خوێندن تەواوبکەن و ببنە کەسێک خزمەتى وڵاتەکەمان بکەن.\nله ئاواره‌ییشدا كۆتره‌كانی به‌جێنه‌هێشت\nشانازی به پیشه‌كه‌یه‌وه ده‌كات\nشارستانیه‌تی پێكهاته‌كانی عیراق له هونه‌ری په‌یكه‌رتاشێكدا\nباخێك، یادگارییەكی زیندوی جووەكانی خانەقین


بەدواداچونێکى مەیدانى ناس کورد زانیارى ورد لەبارەى تەقینەوەکەى شەوى ڕابردووى، 15ی تشرینی یەکەمی 2019، سەر چیاى گۆیژە لە سلێمانى ئاشکرادەکات، کە بەهۆیەوە دوو کەس گیانیان لەدەستدا و دووانى دیکەش برینداربوون.\nتەقینەوەکە لە شوێنێکدا ڕوویداوە کە لە ئێواراندا تا درەنگانى شەو خەڵکێکى زۆر بۆ بەسەربردنى کاتەکانیان ڕووى تێدەکەن و ژمارەیەکى زۆرى دەستگێڕیش لەو شوێنەدا خواردنى جۆراوجۆر دەفرۆشن.\nئەحمەد مستەفا، پەیامنێرى ناس کورد بەشێوەى مەیدانى چووە شوێنى تەقینەوەکە و ڕایگەیاند، شوێنەکە کە پێشتر پڕ بووە لە خەڵک، ئەمڕۆ کەسانێکى کەمى لێ بووە و فرۆشیارەکانیش چونەتەوە سەر کارەکانیان.\nئاماژەى بەوەشکرد، هیچ ئەندامێکى هێزە ئەمنییەکان لە شوێنەکە نەبووە، کە هێشتا ئاسەوارى تەقینەوەکەى لێ بەجێماوە و چاڵێکى بچوکى دروستکردووە.\nبەهۆى تەقینەوەکەوە دوو کەس گیانیان لەدەستدا و دوو کەسى دیکەش برینداربوون، کە لە نەخۆشخانەى شار چارەسەریان بۆ دەکرێت.\nسەرچاوەیەک لە ئاسایشى سلێمانى بە ناس کوردى ڕاگەیاند، ئەوانەى لە تەقینەوەکەدا بەرکەوتوون چوار کەس بوون، دوانیان گیانیان لەدەستداوە و دوانەکەى تریشیان برینداربوون لەژێر ڕێوشوێنى ئەمنى و تەندروستیدا چارەسەریان بۆ دەکرێت.\nوتیشى “ئەو کەسانە چەک و تى ئێن تییان پێ بووە و دەستکارییان کردووە، لەو کاتەشدا پێیاندا تەقیوەتەوە”.\nهێشتا ناسنامەى کوژراو و بریندارەکان ئاشکرانەکراوە، بەڵام بەوتەى سەرچاوەکەى ئاسایش، یەکێک لە کوژراوەکان خەڵکى قەڵادزێیە بەناوى (ى، ح) و لەدایکبووى ساڵى 1978ـە، ئەوەى تریان خەڵکى سنورى سلێمانییە و هێشتا ناسنامەکەى نازانرێت، بەڵام دەزانن کە کەمئەندام بووە و پێشتر بەشێکى قاچى لەدەستداوە.\nبەپێی ئەو وێنانەى کە شەوى ڕابردوو دواى ڕووداوەکە ناس کورد تۆماریکردووە، دەردەکەوێت بەهۆى بەهێزى تەقینەوەکە بەشێک لە جەستەى کوژراوەکان پارچە پارچە بوونە و لەسەر زەوییەکە کەوتوون.\nلەبارەى ئەوەى ڕووداوەکە تیرۆریستى بووە یاخود نا، سەرچاوەکەى ئاسایش وتى “ڕووداوێکى تیرۆریستى نەبووە”، بەبێ ئەوەى قسەى زیاتر لەو بارەیەوە بکات.\nشەوى ڕابردوو دواى ڕوودانى تەقینەوەکە، هێزێکى زۆرى ئاسایش گەیشتنە شوێنەکە و لێکۆڵینەوەیان لەو بارەیەوە دەستپێکردووە، بەڵام تا ئێستا بەفەرمى هیچ زانیارییەکیان ئاشکرانەکردووە.\nشایەتحاڵێک لە شوێنى تەقینەوەکە بە ناس کوردى وت “ئەو کەسانە هاتوون لە دوکانەکان شتیان کڕیوە و شتیان خواردووە، کە کەسى عەرەبیشیان لەگەڵدا بووە، هەر چواریان خەریکى شتێک بوون و دواتر پێیاندا تەقیوەتەوە”.\nوتیشى “نەمانزانى ئەو شتە چى بووە کە ئەو کەسانە دەستکارییان کردووە، ئەوەندەمان بینى لەپڕ شتەکە تەقییەوە”.


گرتنی چالاكێـكی كوردی ئێران\nی مانگی نۆ ٠٥, ٢٠٠٨\nچاودێرانی مافه‌كانی مرۆڤ نیگه‌رانن سه‌باره‌ت به گیرانی مامۆسـتای كوردی ئێران و چالاكی مافه‌كانی مرۆڤ مه‌سـعودی كوردپـور. به‌پـێی ڕێـكخراوی ئێرانی ده‌نگی مافه‌كانی مرۆڤ كه ماڵپه‌ڕی كۆمه‌ڵـێـكی ئێرانیـیه داكۆكی له مافه‌كانی مرۆڤ ده‌كات، به‌ڕێز كوردپـور له پـێنجی مانگی ڕابردوو داوا كرابوو بۆ بنكه‌ی هێزی ئاسایشی ئێران له شـاری بۆكان، وه دوابه‌دواشی ده‌سـتگیركرا. له گفتوگۆی له‌گه‌ڵ به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا جه‌عفه‌ری كوردپـور گوتی بنه‌ماڵه و دۆسـت و براده‌رانی نیگه‌رانی سه‌لامه‌تی ئه‌ون:\n" له ڕۆژی دووشه‌ممه [25 ی هه‌شت] زیندانیـیانی كورد له زیندانه‌كانی سه‌رانسه‌ری ئێراندا ده‌سـتیان گرتووه به مانگرتن له خواردن و له‌و ڕابیته‌یه‌دا به‌یانیه‌یه‌كیان سـادر كردووه و ئیعترازیان كردووه به شه‌رایتی خراپی زیندان و به‌رخودی غه‌یره قانونی و پـێشـێـلكردنی مافه په‌سه‌ندكراوه‌كانی مرۆڤ كه حكومه‌تی ئێران بۆخۆی یه‌كێـك له‌و ئیمزاكه‌رانه‌ی ئه‌و مافانه‌یه. هه‌روه‌ها ئیعترازیان به‌و مه‌سه‌له‌یه كردووه كه قانونی ئه‌سـاسی ئێران كه بۆخۆیان سـوێندیان پـێـخواردووه به‌ڕێوه‌یبه‌رن، به‌ڵام ئه‌و پـێشـێـلكردنه‌ی مافه‌كانی ئه‌وان له‌گه‌ڵ قانونی خودی ئێرانیش ناگونجێت. كاك مه‌سـعودیش یه‌كێـك له‌و كه‌سـانه‌یه كه مانی گرتووه له خواردن."\nجه‌عفه‌ر كوردپـور گوتیشی پارێزه‌رانی مه‌سـعودی كوردپـور ڕێـگه‌یان پـێنه‌دراوه چاویان به ئه‌و بكه‌وێت. ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی كه سه‌ردانی ئه‌ویان له گرتووخانه‌ی شـاری بۆكان كردبوو ده‌ڵێن" ئه‌و لاواز دێته به‌رچاو و ته‌ندروسـتی له مه‌ترسیدایه."\nله ڕاپـۆرتێـكی كه له مانگی حه‌وت بڵاوی كرده‌وه، ڕێـكخراوی Amnesty International گوتی حكومه‌تی ئێران ئه‌ركی به‌جێ نه‌هێناوه بۆ پـێشـگرتن له فه‌رق و جیاوازی و پـێشـێـلكاریـیه‌كانی مافه‌كانی مرۆڤی كورده‌كان به تایبه‌تی هی ژنان. " ئه‌منسـتی ده‌شڵێت ده‌سـتوری ئێران مافی یه‌كسـان بۆ هه‌موو ئێرانیـیه‌كان له به‌رامبه‌ر یاسـا دابین ده‌كات، به‌ڵام ڕاپـۆرتی ئێمه نیشـان ده‌دات ئه‌وه بۆ كورده‌كان ڕاست نیـیه."\nله ناو گرتووانی ویژدانی كورده‌كانی ئێران كه ڕاپـۆرتی ئه‌منسـتی ناوی هێناوه یه‌كێـكیان محه‌مه‌د سـدیق كه‌بودوه‌نده كه له مانگی پـێـنجی ئه‌مسـاڵ به‌ڕێز كه‌بودوه‌ند له پاش دادگایـیـكردنی نهێنی یازده سـاڵ زیندانی بۆ بڕاوه له‌به‌ر" چالاكی به دژی ئاسایشی وڵات" به ڕێـگای دامه‌زراندنی ڕێـكخراوی مافه‌كانی مرۆڤی كوردسـتان و هه‌روه‌ها سـاڵێـكیش زیندانی بۆ بڕاوه‌ته‌وه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كاربه‌ده‌سـتانی ئێرانی پـێی ده‌ڵـێن" پـرۆپاگه‌نده به دژی سـیسـتم."\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا له ڕاپـۆرتی له‌مه‌ڕ مافه‌كانی مرۆڤ له ئێران ده‌ڵێت به‌ڕێز كه‌بودوه‌ند له مانگی نۆی سـاڵی 2006 یه‌ك سـاڵ زیندانی بۆ بڕابۆوه له‌به‌ر گوایه هاندان بۆ سه‌رهه‌ڵـدان.\nتاوانی بێ به‌ڵـگه و ناڕوونی وه‌كی " هاندان بۆ سه‌رهه‌ڵـدان، چالاكی به دژی ئاسایشی وڵات و پـرۆپاگه‌نده به دژی سیسـتم،" به به‌رده‌وامی له لایه‌ن كاربه‌ده‌سـتانی ئێرانی دراونه‌ته پاڵ وڵاتیـیانی ئێرانی كه ته‌نیا له‌پـێناو وه‌ده‌سـتهێنانی مافه بنچینه‌یی‌یه‌كانیان هه‌وڵ ده‌ده‌ن، وه‌ك مافی جودابیری سـیاسی به ڕێـگای ئاشـتیـیانه. وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا داوا له ئێران ده‌كات ڕێز له مافه‌كانی كورده‌كانی ئێران و ته‌واوی گه‌لی ئێران بگرێت.\nده‌قی سه‌رگوتاره‌كه 556KB


كێ ده‌توانێت گۆڕان له ناو ببات؟\nره‌نگه هێشتا شۆكی ئه‌م مه‌رگه له‌ناكاوه زۆربه‌مانی به‌رنه‌دابێت، له‌وه ده‌چێت كاتێكی زۆر تریش به‌رێت به‌تایبه‌ت له ئاستی جەماوەری و له‌ناو بزوتنه‌وه‌كه و هه‌ڵسوڕاوانی گۆڕاندا.\nبه‌ڵام لێره و له‌وێ ده‌بینین و ده‌بیستین خه‌ڵكانێك و هه‌ندێك لایه‌ن هه‌ن له ئێستاوه گره‌و له‌سه‌ر مه‌رگی بزوتنه‌وه‌كه‌ش ده‌كه‌ن، واتا ده‌یانه‌وێت به‌ر له وشك بونی فرمێسكه‌كان، ئیعلانی مه‌رگی بزوتنه‌وه‌كه‌ش بكه‌ن.\nواتا ته‌نها به‌وه سوكناییان نایه‌ت كه نه‌وشیروان مسته‌فا له ئاسته فیزیكییه‌كه‌یدا ماڵئاوایكردوه و كۆتایی پێهاتوه، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌وان گرنگه و جێگه‌ی مه‌ترسییه ئه‌و ئایدیاو بیرو بۆچونانه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فایه كه لێره‌ن و دوایی مه‌رگی ئه‌و به‌رده‌وامیان هه‌یه و زۆر مه‌به‌ستیانه كۆتایی به‌مه بهێنن.\nهه‌ربۆیه هه‌ندێكیان چاوی ته‌ماحیان ئه‌وه‌نده په‌له‌یه‌تی ته‌نانه‌ت له كاتی ناشتنه‌كه‌یدا داوای یه‌كگرتنه‌وه و تێكه‌ڵاوبونه‌وه‌یان ده‌كرد، ئاخر ئه‌گه‌ر ئه‌مه جگه له داواكردنی مه‌رگی ئه‌و به‌ها و پره‌نسیپ و ئایدیایانه نه‌بێت كه به‌میراتی له كاک نه‌وشیروانەوە به‌جێماون چی دیكه‌یه؟!\nبه‌ڵام پرسیاره‌كه ئه‌وه‌یه، ئایا له‌گه‌ڵ مردنه فیزیكیه‌كه‌ی كاكه نه‌وه، ئومێد و هیواكانیش ده‌مرن، به‌و به‌هاو ئایدیایانه‌ی به‌جێشی هێشتون؟\nمه‌رگی نه‌وشیروان مسته‌فا وه‌ك روداو، وه‌ك ئومێد:\nهه‌مومان ده‌زانین مه‌رگی نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ته‌نها مه‌رگێكی روت نییه، به‌ڵكو مه‌رگی ئه‌و روداوێكی تراژیدی گه‌وره‌ی ناو مێژوی ئێمه‌یه. ئه‌گه‌رچی مه‌رگی ئه‌م رابه‌ره كاره‌ساتاویی بو، ئه‌گه‌رچی مه‌رگی ئه‌و برینێكی قوڵی كردوەته دڵی خه‌ڵكی هه‌رێم و به‌ئاسانی ساڕێژ نابێت.\nبه‌ڵام گه‌ر تۆزێك ئه‌ولاتر بچین و تۆزێك دوركه‌وینه‌وه له‌م كه‌شه حه‌ماسی و شیوه‌ن و تازیه‌باریه‌ی باڵی به‌سه‌ر هه‌مواندا كێشاوه و مه‌رگی نه‌وشیروان وه‌ك تراژیدیای ناو مێژوی ئێمه و وه‌ك روداوێكی حه‌قیقی وه‌ریبگرین، له ناو قوڵایی ئه‌م تراژیدیایه‌دا ئومێدێكی گه‌وره و هیوایه‌كی بڵێسه سه‌ندو ده‌بینین.\nئاخر تراژیدیا چییه، ئه‌گه‌ر سك پڕ نه‌بێت به هه‌زاران ئه‌گه‌ر و ده‌لاله‌ت له ناویشیاندا ئومێد!\nلێره‌وه و به ئاوڕدانه‌وه‌یه‌كی خێرا به‌سه‌ر چه‌ن وێستگه‌یه‌كی ناو مێژوی نزیكی خۆمان ده‌بینین، له حزه‌ی تراژیدیا له‌حزه‌ی دروست بونی ئومێدیشه. هه‌ریه‌كه له نسكۆی (1975) و ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بجه و راپه‌ڕین و دروست بونی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان، روداوی گه‌وره‌ی ناو مێژوی ئێمه‌ن.\nئه‌وه‌ی من لێره مه‌به‌ستمه باسكردن نیه له‌و روداوانه مانا به‌خشین نییه به‌م چركه ساته مێژویانه، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی به‌لای منه‌وه جێگه‌ی باسه و گرنگی و بایه‌خی خۆی هه‌یه، ئه‌و ئومێد و هیوایانه‌ن كه له دوای ئه‌م روداوانه‌وه سه‌رده‌ردێنن.\nله نسكۆی 75 و ئه‌و ده‌مه‌ی ئاشبه‌تاڵ روده‌دات (هه‌ڵبه‌ت من شۆڕشی ئه‌یلول به شۆڕ ش نازانم)، هیوایه‌كی تر دروست ده‌بێت و جارێكی تر ئومێدێك له‌و شه‌وه‌زه‌نگه تاریكه‌دا سه‌رده‌ردێنێت (ده‌مه‌وێت بڵێم شۆڕشی نوێش لای من درێژكراوه‌ی هه‌مان كلتورو مۆڕاڵی باو و پێش خۆیه‌تی)، خه‌ڵكانێك له‌وپه‌ڕی بێ هیوایدا ئومێد دروست ده‌كه‌نه‌وه.\nدوای ئه‌نفال و هه‌ڵەبجه‌ش هه‌مان شت روده‌دات، ئومێد نامرێت و راپه‌ڕین دروست ده‌بێت (هه‌رچه‌نده راپه‌ڕین خۆی هیچی بۆ ئێمه پێ نه‌بو، نه‌یتوانی دو دنیا و تێڕوانین و مێژومان بۆ له‌یه‌ك جیاكاته‌وه، به‌ڵام نرخ و به‌های راپه‌ڕین له‌وه‌دایه كه له دوایی ئه‌م هه‌مو كاره‌ساته رۆحی ته‌سلیم بون و بێ هیوایی هه‌یمه‌نه ناكات به‌سه‌ر ئه‌و بڕه كه‌مه‌ی ئومێد كه له‌و سه‌رده‌مه‌دا بونی هه‌بوه).\nله‌حزه‌ی دروست بونی گۆڕانیش هه‌مان شتمان پێده‌ڵێت و جارێكی تر له‌ناو شه‌وه‌زه‌گی گه‌نده‌ڵی و بێ مانا بونی هه‌مو شتێك، هێزێك دروست ده‌بێت و ده‌یه‌وێت له بێ هیوایی رزگارمان بكات.\nده‌كرێت مردنی كاك نه‌وشیروانیش به‌هه‌مان شێوه ببینین، كه له‌ناو قوڵایی ئه‌م كۆسته گه‌وره‌یه‌دا هیوایه‌ك بونی هه‌یه، ئه‌ویش خودی په‌یام و بیر و ئایدیا به‌جێماوه‌كانی كاك نه‌وشیروانن.\nگه‌ر سه‌رنج بده‌ین، له‌هه‌مو ئه‌و وێستگانه‌ی كه باسمان كردن كاره‌كته‌ری سه‌ره‌كی و مۆتیڤی پشتی هه‌مو ئه‌و هیوایانه كاك نه‌وشیروانه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له سێ وێستگه‌كه‌ی پێشو كاك نه‌وشیروان خۆی له‌به‌رده‌م هیوایه‌كانیدا به پێوه وه‌ستا بێت، له ئێستادا مه‌رگی ئه‌و له‌ناو چه‌قی ئومێده‌كاندا ئاماده‌یی هه‌یه.\nهه‌مو مێژوی نزیكی ئێمه، مێژوی موكه‌سه‌رات و قوربانیه گه‌وره‌كانه، مێژوی له مرۆڤ خستنی مرۆڤی كوردو ناشیرنیه‌كانی ناسیۆنالیزمی كوردییه، ئێمه له‌به‌رده‌م مێژویه‌كی درێژی حه‌فتا ساڵه‌داین، كاك نه‌وشیروان هه‌میشه له ئاستی تیۆری و پراكتیكدا هه‌وڵی به‌جێهێشتنی ئه‌و مێژوه و كۆتایی پێهێنانی داوه. دوا قسه‌ی كاك نه‌وشیروان و پرسیار خستنه سه‌ر خه‌باتی په‌رله‌مانی، ده‌رخه‌ری ئه‌م راستیه‌ی سه‌ره‌وه‌ن.\nهه‌رچه‌نده كاك نه‌وشیروان مردنه‌كه‌ی له‌ناو ئه‌و مێژوه‌دایه، بەڵام ئایدیا و بیر و هه‌ڵوێسته سیاسیه‌كانی ته‌جاو‌زی ئه‌م مێژوه‌یان كردوه‌و په‌ڕیونه‌ته‌وه ئه‌و دیوی ئه‌م مێژوه. هه‌ربۆیه تراژیدیای مه‌رگی كاك نه‌وشیروان، پڕیه‌تی له‌ئه‌گه‌ری به‌هێزی جۆشدان و به‌رده‌وامی و پێداگیری له‌سەر ڕێبازه‌كه‌ی، ئێستا هه‌مو شته‌كانی كاك نه‌وشیروان لێره‌ن جگه له ئاسته فیزیكیه‌كه‌ی خۆی نه‌بێت.\nكاكه نه‌وه به‌هه‌مو مانایه‌ك له‌ناو گۆڕان و له‌گرده‌كه بونی هه‌یه، په‌یامه‌كانی بیرو هزر و هه‌ڵوێسته سیاسیه‌كانی ئیراده و جه‌رائه‌ته‌كه‌ی، رۆحی یاخی بون و دژایه‌تیه‌كانی بۆ گه‌نده‌ڵی و دابین كردنی عه‌داله‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی. بڕێكی زۆری ئه‌مانه‌ی سه‌ره‌وه‌ش یه‌كانگیر بوه به حه‌ماسێكی زۆری گه‌نجانه، تا ئاستی رادیكاڵ بون.\nكاك نه‌وشیروان نه‌ك له‌گه‌ڵ خۆیدا ئومێده‌كانی نه‌كوشت، به‌ڵكو میراتێكی گه‌وره‌ی له ئومێد و ئیراده و هه‌ڵوێست به‌جێهێشتوه، كه به‌ته‌نها پێویستی به ماشێنێكه بیخاته‌گه‌ڕ و نه‌هێڵێت له چالاكی خۆی بكه‌وێته‌وه.\nلێره‌وه‌یه له‌هه‌ر كات زیاتر ئومێده‌كان گه‌وره‌ن.\nهه‌ر بۆیه ئه‌وانه‌ی وه‌ك جه‌سته‌یه‌كی بێ سه‌ر له بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ڕوانن گه‌ره‌كیانه هه‌ر پارچه‌یه‌كی بۆ یه‌كێكیان بێت، ده‌بێت بزانن گه‌ر سه‌ری بزوتنه‌وه‌كه‌ش له ئێستادا بونی نه‌ما بێت، سه‌ری نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ته‌واوی ماناوه لێره‌یه و له ناو هه‌مو كۆڕ و مه‌جلیس و كۆبونه‌وه و ناوه‌نده‌كانی بڕیاردا ئاماده‌یی هه‌یه.\nلێره‌وه‌یه تا هه‌ڵوێسته سیاسیه‌كانی رابه‌رمان تا جه‌رائه‌ته‌كانی و په‌یام و بیر و بۆچونه‌كانی دۆناو دۆن بكات له ناو گۆڕان و گۆڕانخوازاندا، به دڵنیاییه‌وه سه‌ودا سه‌ره‌كان و بازرگانه‌كانی سیاسه‌ت، ئه‌وانه‌ی بێ ماسك یاخود به ماسكه‌وه خه‌ریكی مامه‌ڵه‌و كڕین و فرۆشتنن ناتوانن ئه‌م هه‌مو ئومێده رژاوه كۆكه‌نه‌وه و بیخه‌نه كونجه تاریكه‌كانی بیری خۆیانه‌وه.\nكێ ده‌توانێت گۆڕان بكوژێت؟\nبه‌ڵام له‌گه‌ڵ هه‌مو ئه‌مانه‌دا گۆڕان ته‌حه‌دای گه‌وره‌ی له‌به‌رده‌مدایه، به‌ڵام به پێچه‌وانه‌ی زۆرێكه‌وه، پێموایه ته‌حه‌داكان ناوه‌كین و ده‌ره‌وه‌ی بزوتنه‌وه‌كه كه‌متر ده‌توانێت كاری تێ بكات. هه‌ر ناوه‌وه‌شه بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌دات، بزوتنه‌وه‌كه جاڕی مه‌رگی خۆی بدات یاخود به‌ره‌و پێش بچێت و هه‌نگاوی گه‌وره بهاوێژێت.\nبۆ ئه‌وه‌ی له ئاستی گه‌وره‌یی په‌یام و به‌رنامه‌كانی گۆڕاندا بین و ته‌حه‌دییه‌كان تێپه‌ڕێنین، ده‌بێت كاری گه‌وره و گرنگ ئه‌نجام بده‌ین، بۆ ئه‌وه‌ش، به‌بڕوای من ناكرێت ته‌نها له‌ئاستی گوتاردا رێگه له چاوچنۆكی و ته‌ماحه‌كانی نه‌یاره‌كانمان بگرین، یاخو بكه‌وینه دۆخی به‌رگریه‌وه و ته‌نها خۆمان له چڕنوكه‌كانیان بپارێزین، چونكه ئه‌گه‌ر به‌ته‌نها ئه‌وه بكه‌ین، ئه‌وه رۆژێك دادێت كه‌ڵبه‌كانیان نه‌ك به‌ته‌نها گۆشتمان ده‌خوات، به‌ڵكو ئێسقانیشمان ده‌شكێنێت. گرنگه هه‌میشه له‌سه‌ر پێ بین و به هه‌مان رۆحیه‌تی كاك نه‌وشیروانه‌وه ئه‌و ئارامیه سلبیه بشێوێنین كه قازانجكه‌ری سه‌ره‌كی تیایدا ژماره‌یه‌كی كه‌من له كاربه‌ده‌ست و خاوه‌ن سوڵتانه‌كانی ئه‌م هه‌رێمه له پشتیشیانه‌وه سیستمێكی سه‌قامگیر له گه‌نده‌ڵی و فه‌ساد و كاری مافایی ئاماده‌یی هه‌یه.\nهه‌ر بۆیه ئه‌و ئه‌و وزه و گه‌نجێتیه‌ی له كاك نه‌وشیروانه‌وه به جێماوه، ئه‌و ئیراده‌و حه‌ماسه زۆره‌ی بونی هه‌یه‌و به‌رهه‌می بیرو هزری رابه‌رمانه، ده‌بێت ئاوێته‌ی یه‌كتری بكرێن. ده‌بێت ده‌ست به جیاوازیه‌كانی خۆمانه‌وه بگرین، چ له ناو بزوتنه‌وه‌كه خۆیدا و چ به ئاڕاسته‌ی ده‌ره‌وه‌شدا بێت، ده‌بێت رۆحیه‌تی ره‌خنه له خۆگرتن و ئه‌قڵی ره‌خنه‌یی بره‌وی زیاتری پێبدرێت، وه‌ك بنه‌مای هه‌مو كارێك لێی بڕوانرێت.\nده‌بێت هه‌میشه له‌ژێر رۆشنایی دنیا بینی كاكه نه‌وه گڕوتین به‌بزوتنه‌وه‌كه بدرێت، نه‌ك به ته‌نها ئه‌وه‌نده و به‌س، زۆر گرنگه ئه‌گه‌ره‌كانی تری خه‌بات هه‌میشه كراوه و ئاماده بن، وه‌ك چۆن نه‌وشیروان مسته‌فا هه‌میشه له‌سه‌ر پێ بو بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگای نوێ و دنیا بینی نوێ بۆ سیاسه‌ت و ئیداره‌دانی ئه‌م هه‌رێمه. گه‌ر ئه‌وه بكرێت نه‌ك به‌ته‌نها رۆحی كاك نه‌وشیروان ئاسوده ده‌بێت، به‌ڵكو هه‌میشه تارمایی نه‌وشیروان مسته‌فا یه‌خه به‌ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌م هه‌رێمه پێده‌گرێت.\nپێم وایه هه‌ر ئه‌وه‌یه ئه‌ركی سه‌رشانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان، كه‌وا له ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌م هه‌رێمه بكات، به هه‌ر رێگه‌یه‌كدا بڕۆن سه‌ر به هه‌ر كۆڕ و كۆبونه‌وه‌یه‌كدا بكه‌ن، به‌هه‌ر كوچه و كۆڵانێكدا گوزه‌ر بكه‌ن، رویان بته‌قێت به‌ڕوی هه‌زاران نه‌وشیروان مسته‌فادا. به‌ده‌ر له‌مه هه‌ر ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه ده‌توانێت ئه‌و مۆمانه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا له تاریكترین و ئه‌نگوسته‌چاو ترین شه‌ودا دایگیرساندن، به‌فویه‌كی نائومێدی بیانكوژێنێته‌وه. به‌ڵام ئه‌م كاره نه ئه‌وه‌نده ئاسانه و نه ته‌حه‌مولی كوژانه‌وه‌ی ئه‌م مۆمی ئومێده ده‌كرێت، له‌به‌ر یه‌ك هۆی ساده، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه، ئومێده‌كان زۆر بڵند تر و گه‌شاوه‌ترن له نائومێدیی و ته‌سلیم بون.


بۆچی ڕێفراندۆم؟ سه‌عید شه‌مس . سەرچاوە ڕۆژنامەی کوردستان ژمارە ٦٧٥ – Giareng\nلە 14 ئازار , 2016\nله کۆنگره‌ی شانزه‌یه‌می حیزبی دێمۆکراتی کوردستان، که به کۆنگره‌ی «حه‌فتا ساڵ تێکۆشان» ناوزه‌دکرا، پرسی ڕێفراندۆم پاش باس و لێدوان په‌سه‌ند کرا. پرسیاری سه‌ره‌کی ئه‌وه‌یه که چۆن ده‌کرێ ئه‌و ده‌سپێشخه‌ری و گۆڕانکارییه له ستراتیژی سیاسی حدک شی بکه‌ینه‌وه؟ مه‌به‌ست له‌و درووشمه چییه؟ هێنانه گۆڕی ئه‌و درووشمه چ بۆ سیاسه‌تی حدک و چ بۆ چاره‌نووسی سیاسیی جووڵانه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی له ڕۆژهەڵاتی کوردستان چ مانایه‌کی هەیە؟


تڕاژێدی منداڵی کورد لە خوێندگەکانی ئێران! – خاکی کوردیا\nپرۆسەی سڕینەوەی هەنگاو بە هەنگاوی ناسنامە و زمان و کەسایەتی مرۆڤی کورد بۆ ڕژیمەکان،پڕۆژەیەکی درێژخایەن بوو، بە هەمان شێوە بەخشینی ناسنامەی دەستکردی نوێ بە کوردەکان لە هەر چوار وڵاتی تازە سازکراو، پرۆسەیەکی پڕ لە کێشەی کۆمەڵایەتی- سیاسی- فەرهەنگی بوو، کە بە بێ پلان مێسەر نەدەبوو.\nناوەندی ئەم پڕۆژەیە لە تورکیا و ئێران وەزارەتخانەکانی ” فێرکردن- بارهێنان- پەروەردە و خوێندنی باڵا” و شوێنی جێبەجێکردن، خوێندگە و زانستگا بوو. هەر چوار وڵات لەو جێگایە یەکتر دەگرنەوە کە هاوکات مودێڕنیسم، سانترالیسم و “آموزش و پرورش”ی ناوەندیی، کرانەوەی مەدرەسە بە شێوەی نوێ دەست پێدەکەن. خوێندن پێشتر لە هەر دوو ئیمپراتوری پارس و عوسمانی بە نیسبەت کوردیش جیاواز بووە.\nئاتاتورک و ڕەزاشا و ئیدئۆلۆگەکانی ترک و پارس هێدی هێدی “چزووی کوردبوونیان” لە وجوودی منداڵ و لاوی کورد دەرکێشا، بۆ ئەوەی کۆمەڵگای ترک و پارس “خالس” بمێنێ. “ناخالسەکان” دەبوو خۆیان لە گەڵ تورکبوون و ئێرانیبوون ڕابهێنن. سیستەمی سانتڕاڵی ئێران، بە زەبری هێزی ژاندارم، ئاژان، دام ودەزگاکانی ئەمنیەتی، قەزایی، سەربازیی، بە زەبریی گۆڕینی مێژوو، داتاشینی تئۆری نوێی “ئاریایی”، کە “نوخبەی کورد” خۆیان تێدا دیتبووە، بە زەبری سیستەمی “دایرە معارف- آموزش و پرورش”، پرۆسەی بە ئێرانیکردنی کورد، داسەپێندرا و ئەو ئامانجە هاتە دی، کە تاکی کورد خۆی خۆی بە ئێرانی بناسێنێ!\nئاتاتورک جگە لە بەکارهێنانی هەموو ئامرازەکانی سەرکوتکردن، کووشتنی بە کۆمەڵ، زیندان و دوورخستنەوە، سیاسەتێکی تایبەتی لە ڕێگای خوێندنگەکانەوە بۆ توواندنەوەی بەیەکجاری کوردەکان گرتە پێش. لە کوردستان منداڵانی کورد لە گوندەکان لە دایک و باوک و بنەماڵەیان جیاکرانەوە و لە شارەکان خرانە ناو “ماڵ- خوێندنگە”، واتە منداڵ شەو و ڕۆژ لەو خوێندنگایانە دەمانەوە و تەنیا لە پشووی هاوین دەگەڕانەوە بۆ ناو بنەماڵەکانیان، ئەو بنەماڵانەی کە لە گەڵ منداڵێکی گوڕدراو و نامۆ ڕووبەڕوو دەبوون، ئەو منداڵانەی کە دوورخرابوونەوە لە ئەسڵ و بەیس و بنەوانی خۆیان و بە زمانێکی دیکە دەئاخڤین، ئەو منداڵانەی سەدان تاقیکردنەوەی ئازار و ئەزیەت و بگرە دەستدرێژیکردنە سەریان، تێپەڕاندبوو. دەرچووانی خوێندنگەکانی ئاتاتورک، واتە هەر ئەو منداڵانە، دواتر دەکران بە دەرسوێژ و فێرکار لە گوندەکانی خۆیان، بۆ ئەوەی خۆیان منداڵانی کورد وەک خۆیان لە خشتە بەرن و مرۆڤی تورکیان لێ ساز بکەن.\nیەک لە گرفتەکانی سیستەمی خوێندنگە لە کوردستانی ڕەزاشا، نەبوونی دەرسوێژ و فێرکار بوو. بۆ زاڵبوون بە سەر ئەم گرفتە، مەلا و فەقێ و خەڵکی تر، لە تاقیکردنەوەی کەلاسی شەشی سەرەتایی بەشداریان پێکرا و کران بە دەرسوێژ و ڕەوانەی گوندەکان کران، دواتر ماوەی خوێندن بۆ دەرسوێژ، کرایە نۆساڵ(سیکل) و پاشان “دانشسرا” لە شارەکان بۆ “پەروەردەکردنی دەرسوێژ” کرانەوە. ئەم پرۆسەیە هێدی هێدی بۆ خەڵکی کورد بوو بە ئاسایی!\nئەم پرۆسەیە پێشتر لە لایەن موسڵمانەکانەوە لە کوردستان تاقیکراوەتەوە و لە بە ئیسلامی کردنی کۆمەڵگای کوردستان و موسڵمانکردنی مرۆڤی کورد، سەرکەوتو بووە. موسڵمانەکانی عەڕەب بە شێوەیەکی بەربڵاو بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەی بە موسڵمانکردنی کورد جگە لە کووشتن و بڕین و بە بەردەگرتن، مزگەوت و مەدرەسەی دینی-یان بەکارهێنا و هەنگاو بە هەنگاو کورد خۆی لە ئیسلام و ناسنامە و کەسایەتی ئیسلامدا دیتەوە و بەگژ نڕخەکانی ئایینی، فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی خۆیدا چووە. ئەمڕۆ لە هیچ شوێنێکی کوردستان، عەڕەب کورد ناکاتە موسڵمان، بەڵکو کورد خۆی دەرچووانی حوجرە و مەکتەب و مەدرەسە و “زانستگا”ی دینی هەیە، کە کورد بەرەو دۆزەخی سەر زەوی دەکێشن!\nژمارەی زانستگا و خوێندکار بە پێی ئامار\nبە پێی دوا ئاماری دەزگاکانی حکوومەتی ئیسلامی لە هەر چوار پارێزگاکەی کوردستان(ورمێ، کوردستان، کرماشان، ئیلام) سێسەت و بیست وسێ هەزار و نۆسەت وسی( ٣٢٣٩٣٠) خوێندکاری زانستگا لە حەوت زانستگای دەوڵەتی و سەت زانستگای خسووسی(پووڵی) کات و ژیان تێدەپەڕێنن. واتە دوو لە سەدی (٢%) خەڵکی کوردستان! ئەم ڕێژەیە لە جیاتی (٢%) ، دەبوو شەش لە سەد(٦%) بێ، واتە ژمارەی خوێندکارانی زانستگا لە کوردستان دەبوو لە نێوان چوارسەت و هەشتا هەزار(٤٨٠٠٠٠) بۆ حەوت سەت و هەشتا هەزار(٧٨٠٠٠٠) کەس بێت!\nپارێزگای ئیسفەهان کەپێنج میلیۆن و سەت وبیست ویەک هەزار (٥١٢١٠٠٠) کەس نفووسی هەیە، دووسەت و نەودوهەشت هەزار و هەشسەت و پەنجاو شەش (٢٩٨٨٥٦) خوێندکاری زانستگای هەیە، واتە شەشلە سەدەی دانیشتوانی پارێزگای ئیسفەهان. ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات کە ژمارەی خەڵکەکەی سێ میلیۆن و حەوت سەت و بیست و پێنج هەزار(٣٧٢٥٠٠٠) کەسە، دووسەت وحەوت هەزار و نۆسەت و نەوەد ویەک(٢٠٧٩٩١) خوێندکاری هەیە، واتە شەش لە سەدی دانیشتووانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات. ئەم ڕێژەیە لە هەر چوار پارێزگای کوردستان دوو بۆ سێ لە سەدە!\nپارێزگای تاران بە پێی ئاماری ساڵی ٢٠١٦ ژمارەی دانیشتووانی پازدە میلیۆن و دوسەت وحەفتا هەزار(١٥٢٧٠٠٠٠) کەسە و هەشتسەت و حەفتاو دوو هەزار و نۆسەت وشەست وچوار(٨٧٢٩٦٤ ) خوێندکاری زانستگای هەیە، واتە شەش لە سەدەی دانیشتووانی پارێزگاری تاران و حەفدە لە سەتی سەرجەم خوێندکارانی ئێران. ڕێژەی خوێندکارانی ئیسفەهان لە حاند خوێندکارانی سەرجەم ئێران شەش لەسەدە، ئازاربایجانی ڕۆژهەڵات چوار لەسەدە، چوار پارێزگاکەی کوردستان شەش لەسەدە. هەروەک لێرە دەردەکەوێ شەش لە سەدی خەڵکی ئێران لە پارێزگای ئیسفەهان دەژیین و شەش لە سەتی خوێنکارانی ئێرانیان هەیە. لە ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات چوار و قسوور لەسەتی خەڵکی ئێران دەژیین و بەو ئەندازە خوێندکاریان هەیە. پارێزگای تاران ١٩ لە سەدی دانیشتووانی ئێران لە خۆ دەگرێ و حەفدە لەسەت خوێندکارانی زانستگای هەیە. کوردستان بە چوار پارێزگا یازدە بۆ حەفدە لە سەدی دانیشتوانی ئێران لە خۆ دەگرێ، بەڵام شەش لە سەتی خوێندکارانی زانستگاکانی ئێرانی هەیە، کە دەبێتە دوو بۆ سێ لە سەتی دانیشتووانی هەر چوار پارێزگا!\nئازەربایجانی ڕۆژهەلات (٨ ) هەشت، ئیسفەهان( ٧) حەوت و تاران ( ٢٩ ) بیست ونۆ زانستگای دەوڵەتیان هەیە. کوردستان بە هەر چوار پارێزگاکەیەوە تەنیا حەوت زانستگای دەوڵەتیان هەیە ( ورمێ ٣، کرماشان ٢ ، ئیلام و کوردستان هەرکام یەک). ژمارەی زانستگاکانی ئازادی ئیسلامی و پەیام نوور(زانستگای خسووسی) لە هەر چوار پارێزگاکەی کوردستان دەگاتە سەت(١٠٠). ژمارەی زانستگاکانی هەر دوو پارێزگای ئیسفەهان و ئازەربایجانی ڕۆژهەلات، کە ژمارەی دانیشتووانیان بە یەکەوە دەگاتە هەشت میلیۆن و هەشت سەت و چل و شەش هەزار(٨٨٤٦٠٠٠) کەس و ژمارەیان کەمتر لە خەڵکی کوردستانە، دەگاتە (١٤٨) زانستگای خسووسی. واتە سەرەڕای کەمتربوونی ژمارەی نفووسیان لە کوردستان، هەم ژمارەی زانستگای دەوڵەتی و هەم خسووسی-یان زیاتر لە کوردستانە، کە ئەوە لایەنەکانی شاراوەی پلەی ئابووری و کۆمەڵایەتیکوردستان و ئەو شوێنانە دەردەخات.\nبە پێی وتەی وەزیری “آموزش و پرورش”، ئێران ٤،٨ بۆ ٥ ملیۆن خوێندکاری زانستگای هەیە و دەبوو ڕێژەی خوێندکارانی زانستگا لە کوردستان یازدە هەتا حەفدە لە سەدی خوێندکارانی زانستگاکانی ئێران بایە، واتە ( ٥٢٨٠٠٠) بۆ (٨١٦٠٠٠ ) خوێندکار، کەچی سەرجەم خوێندکارانی زانستگا لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان (٣٢٣٩٣٠) خوێندکارە. واتە ٢٠٠ هەتا هەتا ٥٠٠ هەزار خوێندکار کەمتر.\nژمارەی خوێندنگە و خوێندکار بە پێی ئامار\nژمارەی سەرجەم (مەدرەسە) خوێندگەکانی هەر چوار پارێزگا، بە پێی ئاماری هەر کام لە ئیداراتی”آموزش و پرورش استان” پازدە هەزار و پێنجسەد و دە (١٥٥١٠) خوێندنگەیە، کە شەست ودوو هەزار و حەوسسەد و سێ (٦٢٧٠٣) کەلاسی دەرس و وانەگووتنەوە لە خۆ دەگرن. ژمارەی سەرجەم خوێندکارانی کوردستان واتە هەر چوار پارێزگا دەگاتە یەک میلیۆن و چوارسەت و هەشت هەزار و چوارسەد و سی سێ کەس ( ١٤٠٨٤٣٣).\nبە پێی وتەی رەییسی بەرنامە ڕێژی”نیروی انسانی و فناوری اطلاعات وزارت آموزش و پرورش ، خسرو نظری” لە هەموو ئێران سەت و حەوت هەزار و سەت و حەفتاو یەک (١٠٧١٧١) خوێندنگە و پێنجسەت و پەنجا و نۆ هەزار و دووسەت و چل و سێ (٥٥٩٢٤٣) کەلاسی دەرس و زیاتر لە چاردە ملیۆن (١٤٠٠٠٠٠٠) خوێندکار هەیە.\nحکوومەتی ئیسلامی ئێران بۆ پەروەردەکردنی منداڵانی کورد پشتی بە زمان، مێژوو، ئەدەبیات، هونەر و داب ونەریتی کۆن و فەرهەنگی ئەمڕۆیی خۆی بەستووە و هەنگاو بە هەنگاو پێکهاتەکانی ناسنامەیی(زمان، فەرهەنگ، داب و نەریت ، تێگەیشتنی کۆمەڵایەتی، ئەدەبیات، موسیقا و…) لە منداڵانی کورد وەردەگرن و سیستیماتیک و بەرنامەداڕێژراو، کەسێکی دیکە لەوان سازدەکەن. ئەوەش گرێدراوی بنەماڵەی منداڵ و دەوری کۆمەڵگای کوردستانە، کە تا چ ڕادەیەک منداڵ و لاوان لە ژێر یەخسیری سیستەمێکی داپلۆسێنەر دەربکێشن، کە بەناوی مەدرەسە و زانستگا، کەسایەتی، ناسنامە، زمان و لێهاتووی منداڵی کورد دەشێوێنن و دەیانکەنە پاژگەڵی میللەت و کیانی خۆیان.\nلە ئێران سیستەمی “آموزش و پرورش” سێنتراڵ، ناوەندییە و دەستەڵاتی ئەمنیەتی و ئیدئۆلۆژیک بەسەریدا زاڵە. ئەم وزارەتخانەیە گرێدراوی وەزارەتخانەکان و سازمانەکانی ئەمنیەتی- نیزامی و ئیدئۆلۆژیکی حکوومەتی ئیسلامییە و ئەرکی سیستەمی پەروەردە و وەزارەتخانەکانی فێرکردن و بارهێنان و خوێندنی باڵا، ئەوەیە هێزیی ئیداریی، فەرهەنگی، نیزامی، ئەمنیەتی، پۆلیسی، ئایینی، سیاسی- ئیدئۆلۆژیک لە پێناو پاراستن، بەڕێوەبردن و مانەوەی حکوومەتی ئیسلامی، ڕاهێنن و پەروەردە بکەن.\nلەم سیستەمەدا پارێزگا و ناوچەکانی سەر بە نەتەوەکانی نە فارس، هیچ ماف و دەستەڵاتێکیان نییە بۆ داڕشتن و پیادەکردنی بەرنامە و پرۆگرامی جیاواز لە بەرنامەی داڕێشتراو لە ناوەندی حکوومەتی ئیسلامی ئێران. پارێزگاکان و دام ودەزگاکانی حکوومەت لەوانە “آموزش و پرورش” تەنیا ماف و ئەرکێ کە هەیانە، جێبەجێکردنی بەرنامەی وەزارەتخانەکانی حکوومەتی ئیسلامی ئێرانە.\nبەم پێیە ڕوونە کە خوێندنگەکانی حکوومەتی ئیسلامی ئێران لە کوردستان کە بە هێز و وزەی مرۆڤی کورد لە جامەی فێرکار و دەرسوێژ و رەییس و کارمەند بەڕێوە دەبردرێن، مرۆڤی کورد ڕاناهێنن و پەروەردە ناکەن، بەڵکوو مرۆڤێکی “ئێرانی” ڕادەهێنن کە ئاگا و نائاگا هەنگاو بۆ سڕینەوەی ناسنامەی خۆی و نەتەوەکەی، ڕووتاندنەوەی زێدەکەی، لە ناوبردنی دژبەرانی کیانی ئێرانی، هەڵدەهێنێتەوە. لە خوێندنگە و زانستگاکان کورد دەتوێندرێنەوە.\nبە پێی ئاماری دەوڵەتی و دام و دەزگاکان، کوردستان خاوەنی ١٠٧ زانستگا(١٠٠ خسووسی و ٧ دەوڵەتی) و (٣٢٣٩٣٠) خوێندکارە، واتە نەودوچوار لە سەتی (٩٤%) زانستگاکانی کوردستان بەرهەمی بازرگانەکانی حکوومەتی ئیسلامی و حەوت زانستگای دەوڵەتی میراتی ڕژیمی پەهلەویین. ڕژیمی ئیسلامی ئێران لە شارە ورد و درشتەکانی کوردستان، یەک سەت “دووکانی” بە ناوی زانست-گا کردۆتەوە بۆ بازرگانی کردن بە زانست، خولیای لاوان و بنەمالەکانی کورد. خاوەنی ئەم دووکانانە “زانستگای ئازادی ئیسلامی و پەیامی نوور” بازرگانەکانی بازنەی سەرەکی حکوومەتی ئیسلامی ئێرانن. هەر خوێندکارێکی “زانستگای ئازاد ئیسلامی و پەیامی نوور” ساڵانە چەند میلیۆن تمەن(پارەی ئێران) خەرجی مانەوە لەو شوێنانە دەکا، کە بە پیی زانستگا، بابەتی خوێندن و پلەی خوێندن نڕخەکان جیاوازن.\nگەر خەرجی هەر خوێندکارێک بە بەراوەرد، چوار میلیۆن تمەن بێ، داهاتی یەک ساڵی ئەو دووکانانە زیاتر لە یەک بلیۆن و سەت و چڵ و دوو میلیارد و چوارسەت و پەنجا وشەش میلیۆن (١١٤٢٤٥٦٠٠٠٠٠٠) تمەنە، واتە زیاتر لە ٦٠ میلیۆن دۆڵار. ئەوە لە کاتێکدایە کە ڕێژەی بێکاری بە گشتی و بێکاریی دەرچووانی ئەو “زانستگا”یانە لە کوردستان لە شوێنەکانی تری ئێران بەرزترە.\nکۆی خوێندکارانی حەوت زانستگای دەوڵەتی هەر چوار پارێزگا سی وهەشت هەزار و سێسەد و شازدە(٣٨٣١٦) کەسە.(کرماشان ١٢٥١٦، سنە ٩٠٠٠، ئیلام ٦٨٠٠، ورمێ نزیک ١٠٠٠٠). بەم پێیە دوو سەت و هەشتاو پێنج هەزار و شەشسەت و چاردە (٢٨٥٦١٤) لاوی کوردستان، لە ڕاستیدا خوێندکارانی “زانست-گا” نیین و مشتەری سەت دووکانی “ئازادی ئیسلامی و پەیامی نوور”ی ئێرانن!\nبرایم فەڕشی – شانۆپێداگۆگ، داڕێژەری سیستەمی فێربوون / ئاڵمان- خەرمانانی 2719\n* ئەم نووسراوەیە، کە بە کوردی بڵاودەکرێتەوە، کورتەیەکە لە لێکۆڵینەوەیەکی درێژ بە زمانی ئاڵمانی لە سەر هەموو کوردستان بە ناوی “Bildung in Kurdistan “! لێرە تەنیا باس لە یەک بڕگەی تایبەت بە خوێندنگە و زانستگاکانی ڕۆژهەڵات کراوە.\n** ئەو ئامار و زانیارییانە کە لێرە بەکارهێندراون، ڕاستەوخۆ ئاماری دەزگاکانی حکوومەتی ئیسلامی ئێران، وتووێژی بەرپرسانی حکوومەت، ڕاپۆرت و هەواڵی ڕۆژنامەکان و مێدیای ئێرانە، یاخود بەرهەمی وتووێژ وگفتوگۆی نووسەرە لە گەڵ کەسانی شارەزا و بەرپرس لە شار و پارێزگاکانی کوردستان. ئەوی تر لە مێدیا و دام ودەزگا و ناوەندەکانی ئاڵمانی وەرگیراوە.\n*** سپاس بۆ هەر کەس کە زانیاری زۆرتر و تەنانەت بیرەوەری لە خوێندنگەکان لە هەر دوو ڕژیم بۆ نووسەر بنێرێ.\nگفتوگۆ لە تەک فەیلەسووفێک!\nPrevious ئیحسان نوری پاشا و مێژووی ڕەگ و ڕەچەڵەکی کورد\nNext حزبی بێ جەماوەر کلوبی سیاسیە!


هێزه ئاسمانیه‌كانى ئه‌مریكا فڕۆكه‌یه‌ك له‌جۆرى شه‌به‌حى بى 21 دروستده‌كه‌ن كه 30 ساڵه كارى له‌و شێوه‌یه نه‌كراوه و خه‌رجى دروستكردنه‌كه‌شى ده‌گاته 550 میلۆن دۆلار.\nجێگرى سوپاسالارى هێزه ئاسمانیه‌كانى ئه‌مریكا ئاشكراى ده‌كات، جۆرێكى تر له‌فڕۆكه‌ى شه‌به‌حى بى 21 دروستده‌كه‌ن تا ئه‌و شوینه‌ى پێویستیان پێبێت ده‌توانێت ئامانجه‌كانى بپێكیت.\nله‌میانى وته‌یه‌كیدا كه له په‌یمانگاى (میتشڵ)ى سه‌ر به هێزه ئاسمانیه‌كانى ئه‌مریكا له‌واشنتۆن پێشكه‌شى كرد ستێڤن ویڵسۆن، جێگرى سوپاسالارى هێزه ئاسمانیه‌كانى ئه‌مریكا، ئاماژەى بەوە کرد، تواناى هێزه ئاسمانیا‌كانیان به‌رده‌وامه بۆ داهێنانى جۆرێكى تر له‌فڕۆكه كه ده‌توانێت ئامانجه‌كان له شوێنێكى زۆر دوره‌وه بپێكێت، تا ئه‌و شوێنه‌ى پێویست بێت وه‌شاندنى بڕده‌كات.\nڕوونیشكرده‌وه، بۆ ئه‌و كاره پێویستیان به نزیكه‌ى 863 ڕۆژ بۆ دروستكردنى ئه‌و فڕۆكه هه‌یه و ساڵى 2021 یه‌كه‌م فڕینى ده‌ستپێده‌كات.\nویلسۆن ئه‌وه‌شى ڕوونكرد‌وه‌ته‌وه، هێزى ئاسمانى وڵاته‌كه‌ى پێویستى به 100 جۆر فڕۆكه‌ى له‌جۆرى بى 21 هه‌یه.\nبه‌گوێره‌ى زانیارییه‌كانى ماڵپه‌ڕى (فۆكترۆت ئه‌لفا)ش، فڕۆكه‌ى جۆرى بى 21 دواى 30 ساڵ فڕۆكه‌ى له‌و شێوه‌یه قورس دروست نه‌كراوه و كه‌بتوانێت به‌بێ كۆمه‌ڵێك خزمه‌تگوزارى بفڕێت و تێچوه‌كه‌شى ده‌گاته نزیكه‌ى 550 ملیۆن دۆلار.\nئه‌وه‌ش ئاشكرا كراوه ، كاره‌كانى دروستكردنى فڕۆكه‌ى بى 21 له‌مانگى كانونى دووه‌مى ساڵى ڕابردووه‌وه ده‌ستى پێكردووه و ئێستاش چووه‌ته قۆناغى دیزانكردنه‌وه كه ئه‌و قۆناغه‌ش سه‌خت و قورسه بۆ دروستكردنى چه‌كێكى نوێ.\nشەبەحى بى 21


مۆدێرنیزم و پێشكەوتنی شوناس | دەزگاى زارى کرمانجى\nمۆدێرنیزم و پێشكەوتنی شوناس\nلەم سەردەمەدا لە جیهانێكی تەواو جیاوازدا دەژین، جیهانێك كە رۆژ بە رۆژ بچوكتر دەبێتەوە بەهۆی پێشكەوتن لە بواری تەكنەلۆژیا و ئامێرە ئەلكترۆنییەكان كە ئێستا لە سەرتاسەری دنیادا بڵاوبوونەتەوە. ئەم ئامرازنە بەهۆی پەرەسەندنی بەردەوامییانەوە كاریگەرییان زۆر زیاتر لە جارانە لەسەر ژیانی مرۆڤ، بۆیە ئەمڕۆ لەم جیهانە پەستێوراوەدا هیچ كۆمەڵگەیەك نییە كاریگەری جیهانی لەسەری نەبێت لە هەموو بوارەكانی (كلتووری، ئابووری و سیاسی).\nبە جیهانیبوونی بوارەكانی ئابووری و سیاسی سەرەتا لەلایەن نەتەوە رۆژئاواییەكانەوە دەستی پێكرد بە پێشەنگایەتی بەریتانیا، هەر ئەمەش بووە هۆكاری بڵاوبوونەوەی تەكنەلۆژیا و كلتوورەكەی ئەوان لە سەرتاسەری دونیادا.\nواتە دەكرێ بڵێین تا رادەیەكی زۆر ئەوان سەركەوتوو بوون لە بە یەك بەستنەوەی هەموو بەشەكانی جیهان، ئەمەش بەهۆی گواستنەوەی تەكنەلۆژیایی پەیوەندی بۆ هەموو كیشوەرەكان.\nجیهانیبوون وەك دیاردەیەكی مێژوویی لە دوای نوێبوونەوەی ئەوروپا بە كۆمەڵێك بەها وەك (ئازادی، یەكسانی، مافی مرۆڤ و دیموكراسی) خواستی فراوانبوونی هەیە، بەڵام هەمیشە تایبەتگەرا توندڕەوەكان وەك فاشیزم و ئیسلامی سیاسی كە نوێنەری راستەقینەی گەلان نین بە شێوازی جۆراوجۆر بوونەتە بەربەستی چەسپاندنی ئەم كلتوورانە لە كۆمەڵگەدا، بە تایبەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nبەڵام ئێستا كە گەلان خواستی جیهانیبوونیان هەیە هیچ دەسەڵاتێك توانای كۆنتڕۆڵكردنی ئەوانی نیە، چونكە لە سەردەمی تەكنەلۆژیا و زانیاریدا كۆمەڵگەكان بە یەكجاری گرێنەدراون بە هیچ سیستەم و دەزگایەكی سیاسی.\nلە ئێستایی مۆدێرندا بڵاوبوونەوەی ئامرازەكانی جیهانیبوون لە هەر كۆمەڵگەیەكدا دەبێتە دەرفەتێكی زۆر باش بۆ تاكەكان، كە بەهۆیەوە دەتوانن ئاگاداری هەموو زانیارییەكان بن لەسەرتاسەری جیهان.\nبەڵام كاریگەرییەكانی ئەم بارودۆخە مۆدێرنە لەسەر روحی كۆمەڵگە وەك یەك نین، لە هەندێك لە كۆمەڵگەكاندا ئەنجامی كاریگەرییەكان نەرێنین بەهۆی نەبوونی پاشخانی ئاگایی، لە هەندێك لە كۆمەڵگەكانیشدا بە پێچەوانەوە پێشكەوتنێكی زۆر لە بڵاوبوونەوەی زانیاری زانستی روویداوە. واتە دەكرێ بڵێین كۆمەڵگەكان جیهانی دەبن، بەڵام پیشكەوتن لە هەموویاندا رووینەداوە.\nئەو نەتەوانەی زانیارییەكان لە چوارچێوەیەكی زانستیدا وەردەگرن و بەشێوەیەكی سیستەماتیك دووبارە بەكاریان دێننەوە بۆ داهێنان و بەرهەمهێنان، لە ئەنجامدا بە شێوەیەكی جیهانی توانایی داهێنانی كولتووریان پەیدا كردووە، هەر ئەمەش بۆتە هۆكاری پێشكەوتنیان لە فەزای جیهانیدا.\nبەڵام ئەوەی گرنگە دەبێ بزانین بۆ نەتەوەكان ئازادی هەمیشە پێویستییەكە بۆ پێشكەوتنی شوناس.\nئەگەر نەتەوەی كورد ئەمڕۆ ئاگاداری ئەوە بێت كە لە بواری كلتووری پێشكەوتوو نییە، هەروها ئەگەر بەڕاستی لە هۆكارەكانی ئەم كارەساتە تێگەیشتبێت و بزانێت ئەمڕۆ تا رادەیەك لە باشوور و رۆژئاوا لە رووی شوناسییەوە ئازادە نابێ كات بەفیڕۆ بدات، دەبێ هەموو دەرفەتەكان بەكار بێنێت بۆ ناساندنی خۆیی و هەوڵی پێشكەوتنی كلتووری بدات.


کوژران و برینداربوونی چوار کۆڵبەرێکی دیکەی ناوچەی بانە – چاونیوز\n۸ی گەلاوێژی , ۱۳۹۶\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 740 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nلە بانەش کۆڵبەرێکی دیکەی خەڵکی تاژان بە گوللەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی گیانی لە دەست دا.\nبەپێی ڕاپۆرتی پەیامنێری “چاونیوز” بەیانیی ئەمڕۆ یەکشەممە، ۸ی گەلاوێژ پۆلێک کاسبکاری کورد لە سنووری سوورکێو کەوتوونەتە کەمینی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی و دەستڕێژیان لێکرا. لەو پەلامارەدا کاسبکارێکی لاو بە ناوی برایم ڕەحمانی، خەڵکی گوندی تاژەبان گیانی لە دەست دا و سێ کاسبکاری دیکەش بریندار بوون.\nکوژران و برینداربوونی ئەو چوار کۆڵبەرە لە کاتێکدایە کە ڕۆژی هەینی، ۶ی گەلاوێژ لە “کانی ناخۆشە”ی ناوچەی پیرانشاریش پۆلێک کاسبکاری کورد دراونەتە بەر تەقەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی و یەک لەوان بە ناوی جەماڵ باڵدار لە جێدا کوژرا و کۆڵبەریکی دیکەش بەناوی مەنسوور ڕەسووڵی‌ئازەر کەوتە سەر مین و لاقی پەڕی.\nشایانی باسە لە ماوەی چوار مانگی سەرەتای ئەمساڵدا ۵۳ کۆڵبەر و کاسبکاری ناوچە سنوورییەکانی کوردستان دراونەتە بەر دەستڕێژی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی کە ۲۷ کەس لەوان بەو هۆیەوە کوژراون و ۲۸ کەسیش بریندار بوون.\nبانە، برایم خاکی، کۆڵبەر\t۱۳۹۶-۰۵-۰۸\nتاگەکانی بابەتبانە، برایم خاکی، کۆڵبەر


گەرچی هێشتا جیاكردنەوەی دەنگەكان بە دەست كۆتایی نەهاتووە تا لیستی براوەی هەڵبژاردن ئاشكرا ببێت، بەڵام هەوڵەكانی ئێران بۆ كۆ كردنەوەی شیعەكان لە ژێر چەترە گەورەكە سەركەوتوو بوو، بەمەش لەیەك كاتدا گوزرێكی كوشندەی لە ئەمەریكا دا كاتێك دەرگایان بە رووی مالیكی و عەبادی كردەوە.\nبۆ پاراستنی هەژموونی.. ئێران بە پلانێكی نوێ شیعەكان كۆ دەكاتەوە\nپێدەچێت ئێران چاوەڕوانی جیاكردنەوەی دەنگ بە دەست نەكات لەلایەن لیژنەكەی ئەنجوومەنی دادوەری، دوای ئەوەی هەوڵەكانی سولەیمانی نزیك بوو لە بنبەست، عەلی خامنەیی و مجتبی نەوەی و مەحموود شەهروەردی كەسایەتی نزیكی حزبی دەعوە، هاوشانی سولەیمانی و ئیرەج مەسجدی باڵیۆز و كەریم رەزائی یاریدەدەری بۆ كاروباری سیاسی ناردنە بەغدا.\nدوو كەسایەتی باڵای حزبی دەعوە و رێكخراوی بەدر، نامەیەكی دەستنووسی خامنەیی ئاشكرا دەكەن، بەپێی راپۆرتێكی "عەرەبی جەدید" خامنەیی رێبەری كۆماری ئیسلامی، نامەیەكی دەستنووسی بۆ موقتەدا سەدر سەركردەی رەوتی سەدر و هاوپەیمانی سائرون و قەیس خەزعەلی سەركردەی میلیشیاكانی عەسائب، نوری مالیكی سەركردەی حزبی دەعوە، هادی عامری سەركردەی رێكخراوی بەدر و هاوپەیمانی فەتح و هومام حەمودی سەرۆكی حزبی ئیسلامی و عەماڕ حەكیم سەركردەی رەوتی حیكمە ناردووە، جگە لە حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیران و سەركردەی هاوپەیمانی نەسڕ كە پەراوێز دەخرێت.\nنامەكەی خامنەیی جەخت لەسەر یەكڕیزی لایەنە شیعییەكان دەكات و پێیان رادەگەیەنێت خۆیان بە دوور بگرن لە شەڕی ناوەخۆ، دەرئەنجامی نامەكەش راگەیاندنی هاوپەیمانی نێوان سەدر و عامری بوو، بەمەش سەدر پشتی لە رەوتی مەدەنی و شیوعییەكان و شەقام كرد، چووەوە ژێر باری خواستی ئێران، تەنانەت هێڵی سووری لەسەر مالیكیش هەڵگرت.\nبەرپرسێكی باڵای حزبی دەعوە دەڵێ ئەوەی ئێران ئەنجامی دا دەستوەردانێكی ئاشكرایە بۆ پێكهێنانی حكوومەتی نوێی عێراق بەگوێرەی نەخشە رێی هەژموونی ئێرانی، بەمەش پەیامێكی ناردە واشنتن كاتێك بۆ یەكەمجار نەوەكانی خامنەیی سەردانی عێراق دەكەن و دەستوەردانی راستەوخۆ لە كاروباری سیاسی دەكەن بۆ رێكخستنەوەی نێو ماڵی شیعە.\nنامەكەی خامنەیی، هەر تەنیا هاوپەیمانی نەسڕی لێ بێبەش نەكرا، بەڵكو بە قسەی حوسێن كنانی بێت بووەتە هەڕەشەی هەڵوەشانەوەشی، ئەگەری زۆری هەیە لە داهاتوودا چەندان لایەن لە هاوپەیمانیەتییەكە بێنە دەرەوە و بچنە ناو هاوپەیمانی "سەدر و عامری".\nچاوەڕوان دەكرێت هەندێك لایەنی شیعەی لاواز لە هاوپەیمانی شیعەكان دوور بخرێنەوە، لە جێگەی ئەوان دەرفەت بە هێزە كوردی و سوننەكان بدرێت.\nمحەمەد حەمدانی مامۆستای زانستە سیاسییەكان لە زانكۆی سەلاحەدین دەڵێ، ئێران كە سەرپەرشتی هاوپەیمانی نێوان سەدر و عامری دەكات، زۆر لەوە زیرەكترە كە لێی دەڕوانرێت، بۆیە نایەوێت هاوپەیمانیەتییەكی شیعی داخراو دروست بكات بە پێچەوانەوە هەندێك هێزی شیعی لاواز دوور دەخاتەوە و لە جێگەی ئەوان دەیەوێت كورد و سوننە بەشداری لە هاوپەیمانیەتییەكە پێ بكات، بەمەش هاوپەیمانیەتییەكە هەم دەبێتە نیشتمانی و هەمیش سەدر لە شەرمەزاری رزگار دەكات كە هەوڵی راگەیاندنی لیستی گەورە دەدات بە مەرجێك مەزەوگەری نەبێت تا تۆمەتبار نەكرێت بەوەی كودەتای بەسەر بەڵێنەكانی هەڵبژاردن كردووە.\nعەبادی هۆكاری سەركەوتنی ئێرانییەكان بوو؟\nهەیسەم هیتی لێكۆڵەر و ئەكادیمی عێراق كە لە ئەمەریكا دادەنیشێت، پێی وایە هۆكاری سەركەوتنی ئێرانییەكان لە ئەستۆی عەبادی دایە.\nئەو كە قسەی بۆ ماڵپەڕی "كیتابات" كردووە، دەڵێ عەبادی بەدەم داواكەی سەدر نەهات و لە حزبی دەعوە نەكشایەوە تا هاوپەیمانی لەگەڵ ببەستێت، بۆیە سەدر بۆ پێكهێنانی لیستی گەورە هاوپەیمانی لەگەڵ عامری بەست، چونكە كوردەكانیش ئامادە نەبوون هاوپەیمانی لەگەڵ ببەستن و ماڵی سوننەكانیش پەرتەواز بوو.\nجێی باسە تا ئێستە سەدر لەسەر هەڵوێستی خۆی پێداگیرە كە نابێت سەرۆك وەزیرانی داهاتوو لە حزبی دەعوە بێت كە لە ساڵی 2006ەوە حكوومەتیان بە دەستە.\nپێشتریش كوردەكان بەسەر هاوپەیمانی شیعە سەپاند بۆ گۆڕینی ئیبراهیم جەعفەری سەرۆكی حزبی دەعوە، لە جێگەی ئەو نووری مالیكی بە رەزامەندی كورد و ئەمەریكییەكان كرایە سەرۆك وەزیران.\nدوورخستنەوەی حزبی دەعوە دژەكان دەكاتە هاوپەیمان\nهەریەكە لە موقتەدا سەدر و هادی عامری لە چەند ساڵی رابردوودا لەسەر دوو پەتی تەواو دژ سیاسەتیان كردووە، ئەوەی یەكەم خۆی بە دژ ئێران و خاوەن شەقام ناساند، تەنانەت سەردانی سعوودیەشی كرد وەك ئاماژەیەك بۆ ویستی عێراق و گەڕانەوەی بۆ باوەشی عرووبە! كە ئەمەریكا پشتگیری لەو هەنگاوە كرد. هەرچی عامرییە، كە ئەفسەرێكی پلە باڵای سوپای قودسە، لە هەشتاكانی سەدەی رابردوو لەژێر وەسایەی ئێرانی پەروەردە كراوە، تا ئێستەشی لەگەڵ بێت كار بۆ بەرژەوەندییەكانی ئێران دەكات.\nرەوتی سەدر و رێكخراوی بەدر، لەدوای 2006 ئازاری زۆریان چەشت بەدەست حووكمی حزبی دەعوە، پێدەچێت پەراوێزخستنی دەعوە خاڵی هاوپەیمانی نێوانیان بێت.\nنەجم قەساب چاودێری سیاسی عێراق كە قسەی بۆ "ئەنادۆڵ" كردووە، دەڵێ ئامانجێكی تر هەیە لەناو ماڵی شیعەكان لە پشتەوەی ئەو هاوپەیمانیەتییەیە، ئەویش زۆرینەی لیستە شیعەكان گەیشتوونەتە ئەو بڕوایە پۆستی سەرۆك وەزیران لە حزبی دەعوە وەربگیردرێتەوە.\nزیاتر گوتی "رێككەوتنێكی رانەگەیەنراو هەیە لەنێوان سەركردە شیعەكان كە ئەو پۆستە نەدرێتەوە حزبی دەعوە كە بەپێی ئەنجامی هەڵبژاردن ئەو حزبە خاوەنی تەنیا 15 كورسییە".\nدژە ئەمەریكایی یەكێكی ترە لە هۆكارەكان\nهەریەكە لە رەوتی سەدر و رێكخراوی بەدر، دەمێكە دژی هەبوونی پێگەی سەربازی ئەمەریكین لە عێراق، تەنانەت لەنێوان 2006 بۆ 2010 سەدرییەكان دژایەتیەكی توندی ئەمەریكیەكانیان كرد و شەڕیان لە دژ راگەیاند.\nحوسێن كنانی دەڵێ هەردوو جەمسەرە شیعییە دژەكە، لە خاڵی دژە پێگەی سەربازی ئەمەریكی لە عێراق كۆكن و پێیان وایە ئەمەریكا داگیركەری عێراقە نەك رزگاركەر، بۆ ئەمەش دژی هەموو هەوڵێكی ئەمەریكان، بۆیە هاوپەیمانی نێوانیان دژی بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا دەبێت.\nگوتی "دانوستاندنەكانی هێزە شیعییەكان بەردەوامە و رووكاری لیستی گەورە دەركەوتووە كە كۆتایی هێنان بە ناكۆكییەكانی نێوانیان یەكێكە لە خاڵەكانی". زیاتر گوتی "وەستانەوە دژی هەبوونی پێگەی سەربازی ئەمەریكا لە عێراق یەكێكی ترە لەو خاڵەنەی هەردوولا لەسەری كۆكن".\nهاوكات سادق محنا سەركردە لە هاوپەیمانی نەسڕ دەڵێ هاوپەیمانی نێوان سەدر و عامری بێگومان لێدانێكی راستەوخۆیە لە ئەجێندای ئەمەریكا لە عێراق، گوتی "هەمووان دەزانن ئەمەریكا نایەوێت پڕۆژەی ئێران لە عێراق بەهێز بێت، بۆیە هیچ كات ئەمەریكا بەو پڕۆژەیە دڵخۆش و دڵنیا نییە كە لێدانە لە بەرژەوەندییەكان و پڕۆژەی ئەمەریكی لە عێراق".\nدەرگا بە رووی عەبادی و مالیكی دەكرێتەوە\nبەگوێرەی چەند سەرچاوەیەكی ئاگادار كە قسەیان بۆ "شەرق ئەوسەت" كردووە، ئاشكرای دەكەن بەم نزیكانە عەبادی و مالیكی دەچنە پاڵ هاوپەیمانیەتییە نوێیەكە.\nسەرچاوەكە ئاماژەی بەوە داوە، كە هادی عامری سەكردەی هاوپەیمانی فەتح مەرجی لەسەر سەدر داناوە كە دەبێت نووری مالیكی سەرۆك حزبی دەعوە و سەركردەی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا دەبێت بێتە ریزی هاوپەیمانییە نوێیەكە، لە بەرانبەریشدا موقتەدا سەدر مەرجی بەشداری پێكردنی حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیران و سەركردەی هاوپەیمانی نەسڕی بەسەر عامری سەپاندووە بۆ هێنانە ریزی هاوپەیمانیەتییەكە.\nگەڕانەوە بۆ مەزەوگەرایی سائیروون هەڵدەوەشێنێتەوە\nحزبی شیوعی عێراق و رەوتی مەدەنی، دوو كۆڵەكەی سەرەكی هاوپەیمانی سائیروونن كە موقتەدا سەدر سەركردایەتی دەكات، ئەوان لە بارەی راگەیاندنی هاوپەیمانی نێوان سەدر و عامری لە بەیاننامەیەكدا پشتگیری خۆیان راگەیاند.\nبەگوێرەی راپۆرتێكی رۆژنامەی "حەیات"ی لەندەنی، حزبی شیوعی پشتگیری خۆی لە هاوپەیمانیەتییەكە راگەیاندووە لەگەڵ ئەوەی جیاوازی بۆچوون و هزری و هەڵوێستی سیاسی لەنێوانیان هەیە.\nشیوعی عێراقی پێی وایە هاوپەیمانیەتییەكە لەكاتێك راگەیەنرا كە وڵات لە لێواری شەڕی ناوەخۆ بووە بەهۆی ئەوەی هەندێك لایەن نایانەوێت دەسەڵات بەشێوەی ئاشتیانە دەستاودەست بكات، رێگرن لەوەی پڕۆژەیەكی نیشتمانی سەربكەوێت كە جەماوەر دەنگی پێداوە.\nگوتی "هاوپەیمانیەتییەكە وا دەكات هێزەكانی تر زیاتر باوەڕ بە پڕۆژەی نیشتمانی هاوپەیمانی سائیروون بهێنن بۆ كۆتایی هێنان بە مەزەوگەرایی و بەگژداچوونەوەی گەندەڵی و دامەزراندنی دەوڵەتێكی مەدەنی و دیموكراسی، بۆیە داوا لە هەموو هێزە نیشتمانییەكان دەكەین لەسەر هێڵە گشتییەكان رێككەوتن بكەن بۆ تێپەڕاندنی مەزەوگەرایی و كاركردن بەیەكەوە بۆ پێكهێنانی لیستی گەورە و پێكهێنانی حكوومەت لەسەر بنەمای توانا و دەستپاكی و نیشتمانی".


یەکەم پاشایان 8 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nیەکەم پاشایان 8 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nیەکەم پاشایان 8:1-66\n1لەو کاتەدا سلێمان پاشا لە ئۆرشەلیم پیرانی ئیسرائیلی کۆکردەوە، هەموو سەرکردەی هۆزەکان و گەورەی بنەماڵەکانی نەوەی ئیسرائیل، بۆ هێنانی سندوقی پەیمانی یەزدان لە سییۆنەوە، کە بە شاری داود ناسراوە. 2هەروەها لە جەژنی مانگی ئێتانیم کە لە مانگی حەوتە8:2 مەبەست لە جەژنی کەپرەشینەیە، کە بەرامبەر بە ساڵنامەی زایینی لەنێوان مانگی ئەیلول و تشرینی یەکەمە. بڕوانە لێڤییەکان 23:34-43. هەموو گەلی ئیسرائیل لەلای سلێمانی پاشا کۆبوونەوە.\n3ئیتر هەموو پیرانی ئیسرائیل هاتن و کاهینەکانیش سندوقەکەیان هەڵگرت، 4سندوقی یەزدان و چادری چاوپێکەوتن و هەموو کەلوپەلە پیرۆزەکانی ناو چادرەکەیان هێنا. کاهین و لێڤییەکان هێنایانە سەرەوە، 5سلێمانی پاشاش لەگەڵ هەموو کۆمەڵی ئیسرائیل کە لەگەڵی کۆببوونەوە لەبەردەم سندوقەکە بوون، مەڕ و مانگایان سەردەبڕی کە لە زۆریدا نە تۆمار دەکرا و نە دەژمێردرا.\n6ئینجا کاهینەکان سندوقی پەیمانی یەزدانیان هێنایە شوێنەکەی خۆی، بۆ پیرۆزگاکەی ناوەوەی پەرستگاکە، شوێنی هەرەپیرۆز، بۆ ژێر باڵی دوو کەڕوبەکە. 7کەڕوبەکان باڵەکانیان بەسەر سندوقەکەدا کردبووەوە، سێبەریان بەسەر سندوقەکە و هەردوو داردەستەکەشیدا کردبوو کە بۆ هەڵگرتنیەتی. 8ئەم داردەستانەش ئەوەندە درێژ بوون کە سەری داردەستەکان لەو دیوی پەردەی شوێنی هەرەپیرۆز دەبینران، بەڵام لە دەرەوەی شوێنە پیرۆزەکەوە نەدەبینران، هەتا ئەمڕۆش هەر لەوێدان. 9ناو سندوقەکەش هیچی تێدا نەبوو، جگە لەو دوو تەختە بەردەی کە موسا لە حۆرێڤ تێیدا داینابوون کاتێک یەزدان لەگەڵ نەوەی ئیسرائیل لە کاتی هاتنەدەرەوەیان لە میسر پەیمانی لەگەڵ بەستن.\n10ئەوە بوو بە هاتنە دەرەوەی کاهینەکان لە شوێنە پیرۆزەکە، هەورێک پیرۆزگای یەزدانی پڕکردەوە. 11کاهینەکانیش لەبەر هەورەکە نەیانتوانی خزمەت بکەن، چونکە شکۆی یەزدان پیرۆزگاکەی پڕکرد.\n12ئینجا سلێمان گوتی: «یەزدان فەرموویەتی، کە لەناو هەوری تاردا نیشتەجێ دەبێت. 13ئەوەتا پەرستگایەکی شکۆدارم بۆ بنیاد نایت، شوێنێک هەتاهەتایە بۆ نیشتەجێبوونت.»\n14کاتێک هەموو کۆمەڵی ئیسرائیل ڕاوەستا بوون، پاشا ڕووی خۆی وەرگێڕا و داوای بەرەکەتی بۆ هەموویان کرد. 15ئینجا گوتی:\n«ستایش بۆ یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل، ئەوەی بە دەمی خۆی بەڵێنی بە داودی باوکم دا و بە دەستی خۆی بەجێی هێنا، هەروەک فەرمووی: 16”لەو ڕۆژەوەی ئیسرائیلی گەلی خۆمم لە میسرەوە هێناوەتە دەرەوە، هیچ شارێکم لەناو هەموو هۆزەکانی ئیسرائیل هەڵنەبژاردووە بۆ ئەوەی پەرستگایەک بنیاد بنێن هەتا ناوەکەم لەوێ بێت، بەڵکو داودم هەڵبژاردووە تاکو فەرمانڕەوایەتی ئیسرائیلی گەلی من بکات.“\n17«لە دڵی داودی باوکیشمدا بوو پەرستگایەک بۆ ناوی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل بنیاد بنێت. 18بەڵام یەزدان بە داودی باوکمی فەرموو: ”بێگومان باشت کرد کە لە دڵی خۆتدا نیازت هەبووە پەرستگایەک بۆ ناوەکەم بنیاد بنێیت. 19لەگەڵ ئەوەشدا تۆ پەرستگاکە بنیاد نانێیت، بەڵکو کوڕەکەت، ئەوەی لە خوێنی خۆتە، ئەو پەرستگاکە بۆ ناوی من بنیاد دەنێت.“\n20«یەزدان بەڵێنی خۆی بردەسەر، ئەوەی کە فەرمووی. منیش شوێنی داودی باوکمم گرتەوە و لەسەر تەختی ئیسرائیل دانیشتم، هەروەک یەزدان فەرمووی. پەرستگاکەشم بۆ ناوی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل بنیاد نا. 21لەوێشدا شوێنێکم بۆ ئەو سندوقە دانا، ئەوەی ئەو پەیمانەی یەزدانی تێیدایە کە لەگەڵ باوباپیرانماندا بەستی، کاتێک لە خاکی میسری هێنانە دەرەوە.»\n22ئینجا سلێمان لەبەردەم قوربانگای یەزدان بەرامبەر بە هەموو کۆمەڵی ئیسرائیل ڕاوەستا و دەستی بۆ ئاسمان بەرز کردەوە، 23گوتی:\n«ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل، هیچ خودایەک لە ئاسمان لە سەرەوە و لەسەر زەوی لە خوارەوە لە وێنەی تۆ نییە، پەیمانی خۆشەویستییەکەت بۆ خزمەتکارەکانت دەبەیتەسەر، ئەوانەی لەبەردەمی تۆ بە دڵسۆزییەوە ڕەفتار دەکەن. 24تۆ بەڵێنی خۆتت بۆ بەندەکەت، بۆ داودی باوکم هێنایە دی. ئەوەی بە دەمت بەڵێنت پێدا، ئەمڕۆ بە دەستی خۆتت هێنایە دی.\n25«ئێستاش ئەی یەزدانی پەروەردگاری ئیسرائیل، ئەو بەڵێنەی کە تۆ بە بەندەکەی خۆت، بە داودی باوکی منت دا، بۆی بهێنە دی، کە فەرمووت: ”پیاو لە تۆ نابڕێت لەبەردەمم بۆ دانیشتن لەسەر تەختی ئیسرائیل، تەنها ئەگەر کوڕانت ئاگاداری ئەوە بن کە بە دڵسۆزییەوە دۆستایەتیم بکەن، هەروەک چۆن تۆ بە دڵسۆزییەوە دۆستایەتیت کردم.“ 26ئێستاش ئەی خودای ئیسرائیل، با ئەو بەڵێنەت بێتە دی کە بەڵێنت بە داودی باوکم دا کە بەندەی تۆیە.\n27«بەڵام ئایا بەڕاستی خودا لەسەر زەوی نیشتەجێ دەبێت؟ ئەوەتا ئاسمان و ئاسمانی ئاسمانەکان جێی تۆیان تێدا نابێتەوە، ئیتر چۆن ئەم پەرستگایە کە من بنیادم ناوە! 28بەڵام ئەی یەزدان، خودای من، ئاوڕ لە نوێژ و لە داواکارییەکانی بەندەکەت بدەوە و گوێ لە هاوار و ئەو نوێژە بگرە کە بەندەکەت ئەمڕۆ لەبەردەمت دەیکات. 29با شەو و ڕۆژ چاوەکانت کراوە بن لەسەر ئەم پەرستگایە، لەسەر ئەو شوێنەی کە فەرمووت: ”ناوی من لەوێ دەبێت،“ هەتا گوێت لەو نوێژە بێت کە بەندەکەت بەرەو ئەم شوێنە دەیکات. 30هەروەها گوێ لە پاڕانەوەی بەندەکەت و ئیسرائیلی گەلت بگرە، ئەوانەی بەرەو ئەم شوێنە نوێژ دەکەن، تۆش لە ئاسمانەوە لە شوێنی نیشتەجێبوونتەوە بیبیستە، جا کە بیستت لێمان خۆشبە.\n31«ئەگەر یەکێک گوناهی دەرهەق بە هاوڕێکەی کرد و سوێندخواردنی بەسەردا سەپێنرا و هات بۆ ئەوەی لەبەردەم قوربانگاکەت لەم پەرستگایە سوێندەکەی بخوات، 32تۆ لە ئاسمانەوە گوێ بگرە و دەستبەکار بە. دادوەری لەنێوان خزمەتکارەکانت بکە، حوکم بدە بەسەر تاوانباردا بەوەی ڕێگای خۆی بەسەر خۆیدا بهێنەرەوە، ئەستۆپاکی کەسی بێتاوان دەربخە و بەگوێرەی بێتاوانییەکەی پێی ببەخشە.\n33«کاتێک ئیسرائیلی گەلەکەی خۆت بەهۆی ئەو گوناهەی بەرامبەرت دەیکەن، لەبەردەم دوژمنەکانیان تێکدەشکێن، ئەگەر گەڕانەوە بۆ لات و دانیان نایەوە بە ناوی تۆ، لەم پەرستگایەدا نزا و نوێژیان کرد و لێت پاڕانەوە، 34تۆش لە ئاسمانەوە گوێ بگرە و لە گوناهی ئیسرائیلی گەلت خۆشبە و بیانگەڕێنەوە ئەو خاکەی کە بە باوباپیرانیانت داوە.\n35«ئەگەر ئاسمان داخرا و باران نەباری بەهۆی ئەوەی گەلەکەت گوناهیان دەرهەق بە تۆ کرد، پاشان نوێژیان ڕووەو ئەم شوێنە کرد و دانیان بە ناوەکەتدا نا و لە گوناهەکەیان پاشگەز بوونەوە، چونکە گرفتارت کردن، 36تۆش لە ئاسمانەوە گوێ بگرە و لە گوناهی خزمەتکارەکانت و ئیسرائیلی گەلی خۆت خۆشبە، فێری ئەو ڕێگا باشەیان بکە کە دەبێت پێیدا بڕۆن و باران بەسەر خاکەکەتدا ببارێنە، ئەوەی بە میرات داوتە بە گەلەکەت.\n37«هەر کاتێک قاتوقڕی، پەتا، بای گەرمەسێر، کوللە یان سن لە خاکەکە دەدات؛ یان هەر کاتێک دوژمن لە شارەکانیان گەمارۆیان دەدات؛ یان هەر بەڵا و دەردێک دێت؛ 38ئیتر کاتێک هەرکەسێکی ئیسرائیلی گەلی خۆت نوێژ یان داواکارییەک لە تۆ بکات، لەلایەن ئەوەی کە دەردی دڵی خۆی دەزانێت و دەستی بەرامبەر بەم پەرستگایە بەرز دەکاتەوە، 39ئەوا تۆ لە ئاسمانەوە لە شوێنی نیشتەجێبوونتەوە گوێ بگرە. لێی خۆشبە و دەستبەکار بە. لەبەر ئەوەی تەنها تۆ دڵی هەموو ئادەمیزادان دەناسیت، بۆ هەرکەسێک بەگوێرەی هەڵسوکەوتەکانی کاردانەوەت هەبێت، 40بۆ ئەوەی بە درێژایی ڕۆژانی ژیانیان لەم خاکەی بە باوباپیرانی ئێمەت داوە لێت بترسن.\n41«هەروەها ئەو بیانییەی کە لە ئیسرائیلی گەلەکەی خۆت نییە و لە پێناوی ناوی تۆ لە خاکێکی دوورەوە هاتووە، 42چونکە دەربارەی ناوی مەزنی تۆ و دەستی پۆڵایین و بازووی بەهێزت دەبیستن، جا کە هات و بەرەو ئەم پەرستگایە نوێژی کرد، 43تۆ لە ئاسمانەوە لە شوێنی نیشتەجێبوونتەوە و بەپێی هەموو ئەوەی ئەم بیانییە لێت دەپاڕێتەوە بۆی بەجێبهێنە، تاکو هەموو گەلانی زەوی بە ناوی تۆ ئاشنا بن و وەک ئیسرائیلی گەلەکەی خۆت لێت بترسن، هەروەها بۆ ئەوەی بزانن ئەم ماڵەی کە بنیادم ناوە هەڵگری ناوی تۆیە.\n44«کاتێک گەلەکەت بۆ جەنگ لە دژی دوژمنەکەی دەچێت، بۆ هەرکوێ کە دەیاننێریت، کە نوێژیان کرد بۆ یەزدان ڕووەو ئەو شارەی کە هەڵتبژاردووە و ئەو پەرستگایەی بۆ ناوەکەت بنیادم ناوە، 45تۆ لە ئاسمانەوە گوێ لە نوێژ و داواکارییەکانیان بگرە و دادوەرییان بۆ بکە.\n46«کەس نییە گوناه نەکات، بەڵام کاتێک گوناهت بەرامبەر دەکەن و تۆش لێیان تووڕە دەبیت و دەیاندەیتە دەست دوژمن کە بە دیلیان دەگرن و بۆ خاکی خۆیان ڕاپێچیان دەکەن، جا دوور بێت یان نزیک، 47لەدوای ئەمە ئەگەر لەو خاکەی بۆی ڕاپێچ دەکرێن هاتنەوە هۆش خۆیان، لە خاکی ڕاپێچکەرانیان تۆبەیان کرد و لێت پاڕانەوە و گوتیان: ”گوناه و تاوان و خراپەمان کرد،“ 48ئیتر بە هەموو دڵ و گیانیانەوە گەڕانەوە لات لە خاکی دوژمنەکانیانەوە کە ڕاپێچیان کردوون، هەروەها نوێژیان بۆ کردیت ڕووەو ئەو خاکەی داوتە بە باوباپیرانیان و ئەو شارەی هەڵتبژاردووە و بۆ ئەو پەرستگایەی بۆ ناوی تۆ بنیادم ناوە، 49ئەوا تۆ لە ئاسمانەوە لە شوێنی نیشتەجێبوونتەوە گوێ لە نوێژ و داواکارییان بگرە و دادوەرییان بۆ بکە. 50هەروەها لە گەلەکەت خۆشبە، لەو گوناهانەی بەرامبەرت کردوویانە و لە هەموو یاخیبوونەکانیان کە لە دژی تۆ پێی یاخی بوون، بەزەییان پێ ببەخشە لەبەردەم ڕاپێچکەرانیان هەتا بەزەییان پێیاندا بێتەوە، 51چونکە ئەوان گەل و میراتی تۆن، ئەوەی لە میسرەوە لەناو کوورەی ئاسنەوە دەرتهێنان.\n52«با چاوەکانت لەسەر داواکارییەکانی بەندەکەت و داواکارییەکانی ئیسرائیلی گەلەکەی خۆت کراوە بن هەتا گوێیان لێ بگریت لە هەموو ئەوەی بانگت دەکەن بۆی، 53چونکە تۆ ئەی یەزدانی باڵادەست، ئەوانت لەنێو هەموو گەلانی زەویدا بە میرات بۆ خۆت جیا کردەوە، وەک چۆن لەسەر دەستی موسای بەندەت فەرمووت، کاتێک باوباپیرانی ئێمەت لە میسرەوە هێنایە دەرەوە.»\n54کاتێک سلێمان لەم هەموو نوێژ و پاڕانەوەیە بووەوە بۆ یەزدان، لەبەردەم قوربانگای یەزدان هەستا کە لەسەر هەردوو ئەژنۆی بەچۆکدا کەوتبوو، دەستەکانی ڕووەو ئاسمان بەرز کردبووەوە. 55ڕاوەستا و بە دەنگێکی بەرز داوای بەرەکەتی بۆ هەموو کۆمەڵی ئیسرائیل کرد و گوتی:\n56«ستایش بۆ یەزدان، ئەوەی هەروەک بەڵێنی دابوو ئیسرائیلی گەلی خۆی حەساندەوە. تەنانەت یەک وشەش لە هەموو ئەو بەڵێنە باشانە نەشکا کە یەزدان لە ڕێگەی موسای بەندەیەوە دابووی. 57با یەزدانی پەروەردگارمان لەگەڵمان بێت هەروەک چۆن لەگەڵ باوباپیرانمان بوو، وازمان لێ نەهێنێت و فەرامۆشمان نەکات، 58دڵمان بۆ لای خۆی گۆش بکات هەتا گوێڕایەڵی بین و چاومان لە فەرمان و فەرز و حوکمەکانی بێت، ئەو فەرمانانەی بە باوباپیرانی ئێمەی کرد. 59با ئەو وشانەی کە پێی لە یەزدان پاڕامەوە، شەو و ڕۆژ لە یەزدانی پەروەردگارمان نزیک بێت، بۆ ئەوەی دادوەری بۆ بەندەکەی و ئیسرائیلی گەلەکەی خۆی پەیڕەو بکات، بەگوێرەی پێویستی ڕۆژانەی، 60تاکو هەموو گەلانی زەوی بزانن کە یەزدان خودایە و هیچ خودایەکی دیکە نییە. 61بەڵام با دڵتان تەواو لەلای یەزدانی پەروەردگارمان بێت، هەتا فەرزەکانی بەجێبهێنن و چاوتان لە فەرمانەکانی بێت، وەک ئەمڕۆ.»\n62ئینجا پاشا و هەموو ئیسرائیلیش لەگەڵی قوربانییان لەبەردەم یەزدان سەربڕی. 63سلێمان قوربانی هاوبەشی بۆ یەزدان کرد، بیست و دوو هەزار مانگا و سەد و بیست هەزار مەڕ و بزنی سەربڕی. ئیتر پاشا و هەموو نەوەی ئیسرائیل پەرستگای یەزدانیان تەرخان کرد.\n64لەو ڕۆژەدا پاشا ناوەڕاستی حەوشەکەی بەردەم پیرۆزگاکەی یەزدانی تەرخان کرد و لەوێدا قوربانی سووتاندن و پێشکەشکراوی دانەوێڵە و پیوی8:64 پیوی قوربانییەکانی یان بەزی قوربانییەکانی. قوربانییەکانی هاوبەشی پێشکەش کرد، چونکە قوربانگا بڕۆنزییەکەی بەردەم یەزدان بچووکتر بوو لەوەی جێگای قوربانی سووتاندنەکان و دانەوێڵە پێشکەشکراوەکان و پیوی قوربانییەکانی هاوبەشی تێیدا ببێتەوە.\n65لەو کاتە سلێمان بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ ئاهەنگی بۆ جەژنەکە گێڕا، هەموو ئیسرائیلیش لەگەڵی بوون، هەموو خەڵکی نێوان دەروازەی حەمات هەتا دۆڵی میسر، کۆمەڵێکی گەورە، لەبەردەم یەزدانی پەروەردگارمان جەژنەکەیان گێڕا، پاشان حەوت ڕۆژی دیکەش، واتە چواردە ڕۆژ. 66ڕۆژی دواتر خەڵکەکەی بەڕێکرد، جا داوای بەرەکەتیان بۆ پاشاکە کرد و بە شادمانی و دڵخۆشییەوە چوونەوە ماڵەکانیان، بەهۆی ئەو هەموو چاکەیەی کە یەزدان لەگەڵ داودی بەندەی و ئیسرائیلی گەلی خۆی کردی.


قەتەر 2022.. بە كۆيلە كردنى كرێكاران و مردنى هەزاران لەپێناو مۆنديال\n2020.06.13 - 23:03\nتائێستاش تۆمارى وڵاتى قەتەر تايبەت بە مافەكانى كرێكارانى بيانى جێى مشتومڕ و ڕەخنەى نوسەر و ڕۆژنامەنوسە گەورەكانى وەرزشييە لە جيهان و بەپێى زانياريەكان لەپێناو ئامادەكردنى ياريگاكانى ئەو وڵاتە بۆ مۆنديالى 2022، كرێكارانى بيانى وەك كۆيلە كاريان پێ دەكرێت و هەزارانيشيان گيانيان لەدەستداوە.\nدوبارە زيندوكردنەوەى مەلەفى كرێكارانى ياريگاكانى قەتەر لەكاتێكدايە، خۆپيشاندانەكانى دژى ڕەگەزپەرستى ئەمريكاى هەژاندوە ئەويش بەهۆى كوشتنى كەسێكى ڕەشپێستەوە بەناوى "جۆرج فلۆيد" لەلايەن پۆليسێكى سپى پێستەوە، هەروەها ئەو ناڕەزايەتيانە چەندين وڵاتى تريشى گرتوەتەوە.\n"بارنى ڕۆناى" گەورە هەواڵسازى وەرزشى لە ڕۆژنامەى "گارديانى" بەريتانى دەڵێت: "هاوارمان بۆ يەكێتى تۆپى پێى جيهانى "فيفا" برد بەوەى كە نايەكسانى لەبەرچاو دەگرين، مۆندياڵى 2022 ى قەتەر چۆنە لەم ڕۆژانەدا؟ جوانكردنى وێنەكە سودى نييە، ئەو پاڵەوانێتيە جيهانيە دوو ساڵى ماوە و بوەتە تاقيكردنەوەيەك بۆ "سيستمى كەفالەت" كە گروپەكانى مافەكانى مرۆڤ چەندين ساڵ هەڵمەتيان دژى ئەنجامدا.\n"سيستمى كەفالەت" يەك مليۆن و 600 هەزار كرێكار لە قەتەر كە زۆرينەيان ئاسياوين ناچار دەكات كە داواى ڕەزامەندى خاوەنى كارەكەيان بكەن ئەگەر ويستيان كارەكەيان بگۆڕن ياخود وڵات جێبهێڵن، گروپەكانى مافى مرۆڤيش پێيان وايە كە بەهۆى ئەو رێوشوێنانەوە كرێكاران ئيستغلال دەكرێن.\nلاى خۆشيەوە، يەكێتى نێودەوڵەتى سەنديكا كرێكاريەكان پێىوايە ئەو رێوشوێنانەى كار جۆرێكە لە جۆرەكانى بە كۆيلە كردنى نوێ.\n"بارنى ڕۆناى" دەشڵێت: "شوێنە جوان و درەوشاوەكانى جامى جيهانى بە توانا و هێزى كرێكارە بە كۆيلە كراوەكان دروست دەكرێن كە زۆرينەيان بەنگالى و نيپاڵين و هندى و چەندين نەتەوەى ترن لەو كۆچبەرە كرێكارانەى كە ئەو پلانە جيهانيە جێبەجێ دەكەن.\nرونيشيكردوەتەوە: "هەرچەندە ژمارە فەرميەكان دژى ئەوەن، بەڵام چاودێرانى بارودۆخەكە باس لەوەدەكەن كە هەزار كەس لەڕێگەى مۆنديالى 2022 دا گيانيان لەدەستداوە، ئايا دواى ئەوە دەبێت لەو ياريگايانەدا دانيشين سەيرى تۆپى پێ بكەين؟".\nبەپێى سەرژمێريەكى يەكێتى نێودەوڵەتى بۆ سەنديكا كرێكاريەكان تا مانگى شەشى ساڵى 2015 ژمارەى ئەو كەسانەى كە لە پرۆژەكانى تايبەت بە جامى جيهانى كە ساڵى 2010 قەتەر مافى ميوانداريكردنى بەدەستهێنا 1200 كەس گيانيان لەدەستداوە.\nلەساڵى 2019 دا حكومەتى نيپاڵى ئەوەى بڵاويكردوەتەوە كە لە ساڵى 2010 ەوە ژمارەى ئەو هاوڵاتيانەى كە لە قەتەر گيانيان لەدەستداوە گەيشتوتە 1426 كەس.\nبەپێى داتاكان 30 هەزار كرێكارى بيانى بەشێوەى ڕاستەوخۆ لە پرۆژەكانى بنيادنانى ياريگا و دامەزراوەكانى جامى جيهانى ساڵى 2022 لە قەتەر كار دەكەن.\nساڵى ڕابردوو قەتەر چاكسازى لە ياساكانى كرێكارانى بيانى كرد و سيستمى كەفالەتى قەدەغە كرد، بەڵام بەپێى بۆچونى شارەزايان ئەو چاكسازيانە تەنها ڕوكەش بوون، ڕێكخراوى لێبوردنى نێودەوڵەتى لە ڕاپۆرتێكيدا بڵاويكردوەتەوە "سيستمى كەفالەت تائێستاش لە شوێنى خۆيايەتى"، هەر ئەو رێكخراوە لە هەفتەى ڕابردودا ئەوەى ئاشكرا كردبوو كە كرێكارە كۆچەرەكان كرێى كاركردنى خۆيان لە كۆمپانيايەكى تايبەتى قەتەرى وەرنەگرتوە و ماوەى 7 مانگ كرێيان نەدراونەتێ كە كاريان لە ياريگاى " البيت" كردوە، هەروەها ناشتوانن كارەكەيان بگۆڕن ياخود بچنەوە وڵاتەكەيان.\nلەلايەكى ترەوە "مارتن ساوێڵ" نوسەرى ديارى بەرتيانى لە ڕۆژنامەى "دەيلى مەيڵ" لە وتارێكدا هێرشى توند دەكاتە سەر قەتەر و دەڵێت "ئەوەى دەسەڵاتدارانى قەتەر بەرامبەر كرێكارانى ياريگاى "البيت" ئەنجامى دەدەن بەكۆيلەكردنێكى نوێيە.\nبەغدا و هەرێم ململانێ لەسەر هێڵەکانى ئینتەرنێت دەستپێدەکەن\n2020.06.29 - 22:10\nوەزیری دارایی هەرێم ڕێنمایی خستنەبواری جێبەجێکردنی یاسای چاکسازی واژۆ کرد\n2020.06.29 - 20:41\nڕۆیتەرز: هەناردەی نەوتی عێراق لە مانگی حوزەیراندا بە ڕێژەیەکی بەرچاو کەمیکردووە\n2020.06.29 - 19:05\nئاوى سوێر چ كاريگەريەكى هەيە بۆ چارەسەركردنى توشبوانى كۆرۆنا؟.. (لێكۆڵينەوەيەكى سکۆتلەندی)\n2020.06.25 - 22:05\nنوسینگەى مالیکى: بڵاوکردنەوەى دەنگۆى مردنى مالیکى بە کۆرۆنا چەكی نەیارە مایەپوچەكانە\n2020.06.06 - 09:44


چەند شوێنەوارێک لە لێواری لەناوچووندان و حکومەتیش دەستەوەستانە | ROJnews\nیەكشەممە, 23 فبر 2020 - 07:27\nله گوندی سه‌ید خه‌لیل له باكوری شارۆچكه‌ی كه‌لاری ناوه‌ندی ئیداره‌ی گه‌رمیان، ژماره‌یه‌ك شوێنه‌واری مێژوویی هه‌یه و مێژووی دروستبوونیان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ زیاتر له ١٠٠ ساڵ، له ئێستادا ئه‌و شوێنه‌وارانه به‌هۆی كۆن بوون و ئاوڕنەدانەوە لێیان مه‌ترسی ڕووخان و له‌ناوچوونیان له سه‌ره.\nئه‌و شوێنه‌وارانه‌ی ده‌كه‌ونه گوندی سه‌ید خه‌لیل، به‌هۆی ئه‌وه‌ی له ڕووی چاككردنه‌وه ئاوڕییان لێنادرێته‌وه و خه‌می ئه‌و داڕووخانه‌یان ناخورێت، خه‌ریكه به یه‌كجاری داده‌ڕوخێن و له‌ناوده‌چن، به‌تایبه‌ت هه‌ندێكیان به‌هۆی ئه‌وه‌ی باران زۆر لێیداوه به‌شێکی داڕووخاوە.\nهاوڵاتیانی ئەو سنوورە داوا دەکەن، خه‌مێكی ئه‌و شوێنه‌وارانه بخوردرێت لە ڕووخان بپارێزرێن.\nڕۆژنیوز داوای هاوڵاتیانی گەیاندە شوێنەواری گەرمیان، محه‌مه‌د عه‌لی وته‌بێژی به‌ڕێوە‌به‌رایه‌تی شوێنه‌واری گه‌رمیان لە وەڵامدا وتی: ئه‌و شوێنه‌وارانه‌ی ده‌كه‌ونه گوندی سه‌ید خه‌لیل، له زانستی شوێنەوار بە بیناسازی ئاینی ناسراون، وەک مزگەوت و کەنیسە و پەرستگا، بینای سەر گۆڕ، له سه‌رده‌می خۆیدا بۆ ئه‌و بوارانه دروستكراوه، لەو ڕووه‌شه‌وه گرنگی خۆی هه‌بووه، به‌داخه‌وه ئێمه‌ش ده‌زانین كه گرفتیان هه‌یه و پێویستیان به چاره‌سه‌ره و هه‌وڵی زۆریشمانداوه سه‌رجه‌م شوێنه‌واره‌كانی گه‌رمیان له‌ناوچوون بپارێزین، به‌ڵام هه‌وڵه‌كان ئه‌نجامی نه‌بووه.\nئاماژەی بەوەشکرد، بەپێی مێژووی کێلەکان بێت، مێژووی دروستبوونیان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ١٥٠ تا ١٧٠ ساڵ لەمەوبەر، ئەوەش زۆر گرنکن بۆ ناوچه‌كه، نمونەی بیناسازی ئاینین، بەشێکیان لە لایەن بەگزادەکانی جافەوە دروستکراون، "لە ئێستادا هیچ پرۆژەیەکمان نییە بۆ چاککردنەوەیان، بەڵام داوای کۆمەڵە پرۆژەیه‌كمان کردووە بۆ ئەمساڵ یەکێک لەوانە نۆژەنکردنەوەی دووان لەو ئارامگایانەیە.


چەند وەرزشێک بۆ خانمان کە هەم ماسولکەیان بەهێز دەکات، هەم ناسکی جەستەیان دەپارێزێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمەی خوارەوە چەند وەرزشێکە بۆ خانمان کە هەم ماسولکەیان بەهێز دەکات، هەم ناسکی جەستەیان دەپارێزێت:\nوەرزشی Russian Twist\nقاچ و دەست و سنگت بەرز بکەرەوە و دمبڵێک بەدەستەوە بگرە، دواتر ئەملا و لای پێبکە. ١ خولەک\nوەرزشی Crunch chops with a light weight\nئەمجارە دمبڵەکە ببە پشتە سەرت و دواتر ڕانەکانت بکەرەوە و سنگت و دەستت بەرە بۆ پێشەوە، ١ خولەک\nوەرزشی Plank row jack with dumbbells\n-بچۆرە سەر شێوازی پلانک بە دمبڵسەوە و دواتر هەر جارە و قۆڵێکت بەرز بکەرەوە بۆ سەرەوە، هەر لایەک ١٠ جار و ٣ سێت.\nبازبدە و دواتر بەشێوەی سکوات بنوشتێرەوە. ١٥ جار. ٣ سێت\nوەزشی Side planks with a knee tuck\n-بکەوە بەسەر یەک لاتدا و بە پەستانی قۆڵ و کەمەرت خۆت بگرە و قاچەکانت ڕێک بکە، ئەژنۆی بەشی سەرەوەت بهێنە بۆ لای سنگت و ٣٠ بۆ ٤٥ چرکە ڕایبگرە، پاشان لایەکەی دیکە


’’پلان’’ بۆ ساڵى نوێی خوێندن دادەنرێت\n2021.06.28 - 21:31\nسەرۆکی سەندیکای مامۆستایانی کوردستان ڕایگەیاند، بڕیارە پێش دەسپێکی ساڵی خوێندنی داهاتوو، کۆنفرانسێکی پەروەردەی سازبکەن بە مەبەستی دانانی پلان بۆ ساڵى نوێی خوێندن و چارەسەرکردنی کێشە و گرفتەکانی کەرتی پەروەردە.\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه (28ی حوزەیرانی 2021)، ئالان حەمەسەعید ساڵح، وه‌زيرى په‌روه‌رده‌ى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان پێشوازى له سەرۆکى یەکێتى مامۆستایانی کوردستان و جێگرەکەی و ئەندامانی سکرتاریەت کرد.\nعەبدولواحید حاجی، سەرۆکی سەندیکای مامۆستایانی کوردستان (28ی حوزەیرانی 2021) لە لێدوانێکدا بۆ"ناس کورد" ڕایگەیاند، لە کۆبوونەوەکەدا تاوتوێی پرسی ئەنجامدانی کۆنفرانسی پەروەردەیان کرد کەبڕیارە پێش دەسپێکی ساڵی خوێندنی داهاتوو بەڕێوە بچێت.\nوتیشى، "هەموو تواناکانمان دەخەینە گەڕ بە هەماهەنگی لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ ئەنجامدانی کۆنفرانسی پەروەردەیی، چونکە لەڕێگەی ئەو کۆنفرانسەوە دەتوانین نەخشەڕێگای تۆکمە بۆ خوێندنی ساڵی داهاتوو، ساڵانی تریش دابنێن".\n"دەبێت ساڵی داهاتوو لەڕێگەی پلانێکی تۆکمەوە هەوڵی قەربووکردنەوەی ئەوماوە لەدەستچووە بکەیەنەوە کە لەدوی ساڵی ڕابردوو بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆناوە خوێندکاران لێی زەرەرمەندبوون".عەبدولواحید حاجی وای وت.\nدەشڵێت، "لە کۆنفرانسی پەروەردەیدا بەهاوکاری شارەزایانی بواری پەروەردە و مامۆستیان چارەسەری ڕاست ودروست بۆکێشەکان دەدۆزینەوە بۆ ئەوەی ساڵی داهاتوو کەرتی پەروەردە دوچاری ئەو گرفتانە نەبێتەوە کە لەماوەی ڕابردوودا توشی هاتبووە".\nپێشبینییەکى نوێ بۆ بەرزبوونەوەى نرخى نەوت\n2021.07.11 - 23:28\nدارایی هەرێم خشتەیەکی نوێی موچەی ڕاگەیاند\n2021.07.11 - 10:47\nخشتەیەکی نوێی موچە ڕاگەیەنرا\n2021.07.10 - 17:17\n2021.07.10 - 14:51