نوسەر: و/م.عدنان بارام\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١٠/٠٨/٣١\nئەم شەوە فەزڵی گەورەیە، چونكە شەوی هاتنە خوارەوەی قورئانی پیرۆزە، ئەو قورئانەی رێنیشاندەرە بۆ كەسێك دەستی پێوە بگرێت بۆ ڕێگەی سەربەرزی و سەرفەرازی، بەرزیشی دەكاتەوە بۆ چڵەپۆپەی سەرفەرازی و مانەوەی هەتا هەتایی ئوممەتی ئیسلامیش كە شوێنكەوتووی سوننەتەكانی پێغەمبەركەیەتی صلى الله عليه وسلم شوێن پێ بە شوێن پێ، لەم شەوەدا ئاڵا هەڵ ناكات، و كەوان دانانێ، بەڵكو پێش بڕكێ دەكەن لە زیندو كردنەوەی بە بیر و باوەڕەوە لە گەڵ چاوەڕێ كردنی پاداشت لە لایەن خواوە.\nها بگرە برای موسوڵمان ئەمەش ئەو ئایەتە قورئانیانە و ئەو فەرموودانەی پێغەمبەرە صلى الله عليه وسلم كە لێی وە دەیگێڕنەوە و دەربارەی ئەم شەوە هاتووە، ئەوەش بەم شێوەیە:\n1ـ فەزڵی شەوی قەدر:\nبەسە بۆ پایەی شەوی قەدر كە چاكترە لە هەزار مانگ، خوای بە توانا و پایە بەرز فەرموویەتی:: [إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ مَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيلَةُ القَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ] [القدر: 1 ـ 5] .\nوە تیایدا هەموو كردارێكی دانایانە جیا دەكرێتەوە: خوای پایە بەرز فەرموویەتی: [ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ أَمْراً مِنْ عِنْدِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ] [الدخان: 3 ـ 6] .\n2 ـ كاتی شەوی قەدر\nئەوەمان پێ گەیشتووە لە پێغەمبەری خواوە صلى الله عليه وسلم كە ئەو شەوە شەوی بیست و یەك، و شەوی بیست سێ، و شەوی بیست و پێنج، و شەوی بیست و حەوت، و شەوی بیست و نۆ، وە شەوی كۆتایی مانگی ڕەمەزانه. (1)\nئیمامی (الشافعي) فەرموویەتی: ((ئەمە لە لای من وەكو ئەوەیە ـ خواش زاناترە ـ كە پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم وەڵامی دەدایەوە بەو پێیەی كە پرسیاری لێ دەكرا لە سەر ئەو شەوە، پێیان دەفەرموو: ئایا بە دوایدا بگەرێین لە شەوی ئەوەدا، دەیفەرموو: بەدوایدا بگەرێن لە شەوی ئەوەدا)) (2).\nووتەی هەڵبژاردەش ئەوەیە كە له (10) دە شەوە تاكەكانی كۆتایی ڕەمەزاندا بێ، بەڵگەش لە سەر ئەمە فەرموودەی (عائشە) یە ـ ڕەزای خوای لێبێت ـ كە فەرموویەتی:: " كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ في العَشْڕ الأَوَاخِڕ مِنْ رَمَضَان وَيَقُولُ: تَحَرَّوا (وفي روايةٍ: الْتَمِسُوا) لَيْلَةَ القَدْڕ في (الوتڕ مِن) العَشْڕ الأَوَاخِڕ مِنْ رَمَضَان " (3)\nواتە: پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم لە دە ڕۆژی كۆتایی ڕەمەزاندا لە مزگەوت دەمایەوە بۆ خوا پەرستی (الإعتكاف)، و دەیفەرموو: لە تاكەكان لە دە شەوی كۆتایی ڕەمەزان دا بگەرێن بەدوای شەوی قەدر دا.\nبەڵام ئەگەر مرۆڤ لاواز بوو یان توانای نەبوو با حەوتی كۆتایی لە دەست نەڕوات، لە بەر ئەو فەرموودیەی كە لە (ابن عمر) ەوە دەیگێڕنەوە كە فەرموویەتی:پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی: " التَمِسُوهَا في العَّشْڕ الأوَاخِڕ، فإِنْ ضَعُفَ أَحَدُكُم أَوْ عَجَزَ فَلا يغْلبَنَّ عَلَى السَّبْعِ البَوَاقي " (4)\nواتە: بەدوایدا بگەرێن لە دە شەوی كۆتایی دا، ئەگەر یەكێكان لاواز بوو یان توانای نەبوو، با لە دەستی نەڕوات لەو حەوتەی كە ماون.\nئەمەش ئەو ووتەیەی پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم ڕاڤە و تەفسیر دەكات كە فەرموویەتی:" أَرَى رُؤْيَاكُم قَدْ تَوَاطَأَتْ فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيَهَا فَلْيَتَحَرِّهَا في السَّبْعِ الأَوَاخِڕ " (5).\nواتە: وا ئەبینم خەونەكانتان پێكهاتوون ئەگەر هەر كەسێ ویستی بەدوایدا بگەرێت با لە حەوتی كۆتایدا بێ.\nئەوەش زانراوە لە سوننەتەوە كە زانینی ئەو شەوە هەڵگیراوە، چونكە خەڵكی دوو بەرەكێیان كرد لە سەر ئەو شەوە و بە هۆیەوە هەڵگیرا، لە (عبادة بن الصامت) رضي الله عنه دەگێڕنەوە فەرموویەتی: پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم لە شەوی قەدردا دەرچوو دوو پیاو لە موسوڵمانان دوو بەرەكێیان دەكرد لە سەر شەوی قەدر، فەرمووی: "إِنّي خَرَجْتُ لأُخْبِرَكُم بِلَيْلَةِ القَدْڕ فَتَلاحَى (6) فُلانٌ وَفُلان فَرُفِعَتْ، وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرَاً لَكُمْ، فَالْتَمِسُوهَا فِي التَّاسِعَةِ وَالسَّابِعَةِ وَالخَامِسَةِ (وفي روايةٍ: في السَّبْعِ وَالتّسْعِ وَالخَمْسِ " (7).\nواتە: من هاتم بۆ ئەوەی هەواڵی ئەو شەوەتان پێ بدەم، بەڵام لە بەر ئەوەی فڵان و فڵان دووبەرەكێیان كرد، هەڵگیرا، هیوام وایە ئەو كارە خێر بێ بۆتان، جا بە دوایدا بگەرین لە نۆیەم، و حەوتەم، و پێنجەم (وە لە ریوایەتێكی تردا: لە حەوت، و نۆ، و پێنج دا).\nهەندێك فەرموودەمان پێ گەشیتووە كە شەوی قەدر لە دە شەوی كۆتایدایە، وە هەندێكی تر كە لە تاكەكانی دەی كۆتاییە، یەكەمیان گشى یە و دووەمیان تایبەتە، و تایبەتیش پێش دەخرێ لە سەر گشتى، هەروەها هەندێك فەرموودە ئاماژە بەوە دەكەن كە لە حەوتەی كۆتایی بێ، ئەمەش تایبەتە بە نەتوانین و لاوازیەوە و ئیشكالیش نیە لە نێوانیاندا، لێرەدا فەرموودەكان یەك دەگرنەوە و دژ یەك نین، وە كۆ دەبنەوە و بڵاوە ناكەن.\nپوختەی ووتەیش ئەوەیە كە موسوڵمان بەدوای شەوی قەدردا دەگەڕێت لە تەكاكانی دەی كۆتایی، شەوی بیست و یەك، و بیست و سێ، و بیست و پێنج، و بیست و حەوت، و بیست و نۆ، وە ئەگەر لاواز بوو یان توانای نەبوو ئەوا با لە تاكەكانی ئەو حەوتەی كە ماوە بە دوایدا بگەرێت: (شەوی بیست و پێنج، و بیست و حەوت، و بیست و نۆ)، خواش زاناترە.\n3 ـ چۆن موسوڵمان بەدوای ئەم شەوەدا بگەرێت ؟\nئەم شەوە پیرۆزە هەر كەسێك لە دەستی بچێ، هەموو خێرێكی لە دەست چووە، كەسیش لە دەستی ناچێ جگە لە بێ بەش نەبێ، لە بەر ئەوە سوننەتە بۆ موسوڵمانی سور بوو لە سەر گوێرایەڵی خوای پەروەردگار، ئەم شەوە زیندوو بكاتەوە بە باوەڕەوە بۆ بەدەست هێنانی پاداشتی گەورەی خوای پەروەردگار، ئەگەر ئەوەی ئەنجام دا خوای پەروەردگار لەو تاوانانەی كردونیەتی خۆش دەبێ.\nپێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی: " مَنْ قَامَ لَيْلَةَ القَدْڕ إيمَانَاً وَاحْتِسَابَاً غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنبِهِ "(8).\nواتە: هەر كەسێ شەوی قەدر زیندو بكاتەوە و باوەڕی پىَى هەبێ و چاوەڕىَی پاداشتی خوا بێ، خوا لە تاوانەكانی پێشووی خۆش دەبێ.\nسوننەتیشە لەو شەوەدا پاڕانەوە زۆر بكرێت، چونكە لە دایكە (عائشە) وە ـ ڕەزای خوای لێبێت ـ دەگێڕنەوە كە فەرموویەتی: " ووتم: ئەی پێغەمبەری خوا ئەگەر زانیم چ شەوێك شەوی قەدرە، چی بڵێم لەو شەوەدا ؟ فەرمووی: بڵێ:اللهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي " (9). واتە: خوایە تۆ لێ بوردەیت و لیبوردنت خۆش ئەوێ، لێم ببورە.\nبرام ـ خوای پەروەردگار بەرەكەتی خۆیت بەسەردا بڕێژێت و سەركەوتووت كات بۆ گوێرایەڵی خۆی ـ كە زانیت ئەم شەوە چ شەوێكی گەورەیە، كەوابوو دە شەوی كۆتایی هەستە و زیندووی بكەرەوە بە پەرستن و دوركەوتنەوە لە ئافرەتان، و فەرمان بكە بە خێزانەكەت بەو شتانە و پەرستنی زیاتر بكە لەم شەوەدا.\nلە (عائشە)وە ـ ڕەزای خوای لێبێت ـ دەگێڕنەوە، فەرموویەتی: "كَانَ النَّبيُّ d إذَا دَخَلَ العَشْرُ شَدَّ مِئْزَرَه (10)،وأَحْيى لَيْلُهُ، وَأَيْقَظَ أَهْلَهُ " (11).\nواتە: پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم ئەگەر دە شەوی كۆتای بهابتایە پشتی لێ دەبەست (واتە: دوور ئەكەوتەوە لە جووت بوون لە گەڵ خێزانەكانیدا) و شەوەكانی زیندو دەكردەوە خێزانەكانیشی بە خەبەر دەهێنا.\nهەروەها لە (عائشە) وە دەگێڕنەوە فەرموویەتی: " كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَجْتَهِدُ في العَشْڕ الأَوَاخِڕ مَا لا يَجْتَهِدُ في غَيْڕهَا " (12).\nواتە: پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم لە دە ڕۆژی كۆتایدا زیاتر هەوڵی خواپەرستی دەدا بە شێوەیەك ئەو هەوڵەی لە ڕۆژانی تردا نەدەدا.\n4 ـ نیشانەكانی ئەم شەوە\nبزانە ئەی بەندەی گوێڕایەڵ ـ خوای پەروەردگار یارمەتێت بدات بەڕەحمی خۆی و پشتوانیشت بێ بەسەركەوتنی خۆی ـ كە پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم دەمەو بەیانی ئەم شەوەی بۆ وسف كردووین، بۆ ئەوەی موسوڵمان بزانێت ئەم شەوە چ شەوێكه (13)\nلە (أُبَیّ بن كعب) ەوە رضي الله عنه دەگێڕنەوە كە فەرموویەتی: پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی: " صَبِيحَةُ لَيْلَةِ القَدْڕ تَطْلُعُ الشَّمسُ لا شُعَاعَ لَهَا، كَأَنَّهَا طَسْتٌ حَتَى تَرْتَفِعَ " (14).\nواتە: بەرە بەیانی شەوی قەدر خۆر هەڵدێت و تیشكی نیە، هەروەكو تەشتێك تا ئەو كاتەی بەرز دەبێتەوە.\nوە لە (أبو هریرة) وە رضي الله عنه دەگێڕنەوە فەموویەتی: باسی شەوی قەدرمان دەكرد لە لای پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم فەرمووی: " أَيُّكُم يَذْكُرُ حِيْنَ طَلَعَ الْقَمَرُ، وَهُوَ مِثْلُ شِقّ جَفْنَةٍ " (15).\nواتە: كامەتان لە یادێتی كاتێ مانگ دەركەوت وەكو نیوەی قاپێك بوو.\nوە لە (ابن عباس)ەوە ـ ڕەزای خوا لە خۆی و باوكی بێت ـ دەگێڕنەوە فەرموویەتی: پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرموویەتی: " لَيْلَةُ الْقَدْڕ سَمْحَةٌ، طَلِقَةٌ، لا حَارَّة، وَلا بَاڕدَة، تُصْبِحُ الشَّمْسُ صَبِيْحَتَهَا ضَعِيْفَةً حَمْرَاء " (16).\nواتە: شەوی قەدر شەوێكی بێ دەنگ و ڕوونە، نە گەرمە و نەسارد، خۆری بەیانیەكەی لاواز و سور دەبێ.\n(1) والأقوال الواردة فيها مختلفةٌ و متغايرةٌ، و قد صَنَّف الإمام العراقيُّ رسالةٌ مفردةٌ سمَّاها: (شرح الصدر بذكر ليلة القدر) استوعب فيها كلام العلماء في المسألة، فلتنظر\n(2) فيما نقله عنه البغوي في (شرح السنة): (6 / 388).\n(3) أخرجهُ البخاري: (4/225) رقم: (2017) و (2019) و (2020)، ومسلم رقم: (1169).\n(4) أخرجهُ البخاري: (4 / 221) رقم: (2015)، ومسلم رقم: (1165).\n(5) انظر التعليق السابق.\n(6)تلاحى: تخاصم، واتە: دوو بەرەكی كردن.\n(7) أخرجهُ البخاري: (4 / 232) رقم: (2023) و (49).\n(8) أخرجهُ البخاري: (4 / 217) رقم: (2014)، و مسلم رقم: (759).\n(9) أخرجهُ الترمذي رقم: (3760)، وابن ماجه رقم: (3850) عن عائشة. وسندهُ صحيحٌ.وراجع لشرحه: (بغية الإنسان في وظائف رمضان) ص: (55 ـ 57) لابن رجب الحنبلي.\n(10)واتە: دور ئەكەوتەوە لە ئافرەت بە مەبەستی خوا پەرستن، وە قۆڵی بۆ هەڵ دەكرد و بە دوایدا دەگەڕا .\n(11)أخرجهُ البخاري: (4 / 233) رقم: (2024)، و مسلم رقم: (1174).\n(12) أخرجهُ مسلم رقم: (1174).\n(13) خەڵكی عەوام (نە شارەزا لە دین) زۆر نیشانەیان هەیە دەربارەی شەوی قەدر و هەمووشی خورافی و بیر و باوەڕی پوچەڵن، لەوانە: دارەكان سوجدە دەبەن، وە خانوەكان دەخەون (!) و... و... هتد.\nمنیش دەڵێم: لە كوردستانی خۆشمان هەندێ لەو خورافەت و بیر و باوەڕە پوچەڵانە لە لای خەڵكی عەوام باسی لێ وە دەكرێت، لەوانە: لەم شەوەدا ئەستێرە داناچۆڕێت و سەگەكان ناوەڕن و... و... هتد، كە هەمووی ووتەی پوچەڵ و بێ بەڵگەن و هیچ بنەوایەكیان نى یە لە ئایینی ئیسلامی پیرۆزدا.\n(14)أخرجهُ مسلم رقم: (762).\n(15) أخرجهُ مسلم رقم: (1170).\nوە (شِقّ جَفْنَة): الشِقّ: واتە: نیو، الجَفْنە: واتە: قاپ، وە (القاضي عياض) دەفەرمووێ: (لەم فەرموودەیەدا ئاماژەكراوە بۆ ئەوەی كە لە كۆتای مانگدا ئاوا دەبێت، چونكە مانگ بەو شێوەیە نابێت لە كاتی دەركەوتنیدا جگە لە كۆتای مانگ نەبێت).\n(16)أخرجهُ الطيالسي رقم: (349)، وابن خُزَيمة: (3/231)، والبزار: (1/486)، و سندهُ حَسَنٌ.\nئەم بابەتە لە كتێبی چۆنێتى ڕۆژووى پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم وەرگیراوە\nپاداشتى زیاتر لە هەشتا و سێ ساڵ پەرستن لە تەنها یەك شەودا\nموسڵمانى یەك خواپەرست زۆرێكمان لە هەوڵ و كۆششى بەردەوامداین بۆ بەدەستهێنانى بژێوى ژیانمان تا واى لێ هاتووە پەرستنەكانمان لە یادچووە لە كاتێكدا دڵنیانین لەوەى كە ئایە مردن دەرفەتمان ئەدات ئەو بڕە سامانە سەرف بكەین كە بەدەستمان هێناوە؟ بۆیە زۆرجار بۆ ئاوەدانكردنەوەى ماڵى دونیا خۆمان ماندوو ئەكەین و لەگەڵیا ماڵى قیامەتمان وێران ئەكەین لەكاتێكدا ئاوەدانكردنەوەى ماڵى قیامەتمان ئاسانە و ماندبونێكى زۆرى ناوێ بەڵام وێران كردنى پێوستى بە هەوڵێكى زۆر هەیە، ڕێگایەكى دوورمان گرتۆتە بەر بەمەبەستى گەشتن بە خۆشبەختى كەچى ڕێگاى خۆشبەختى زۆر ئاسانە و زۆریش نزیكە لێمانەوە.\nلە دەرئەنجامى هەموو ئەو تاوانانەى ئەیكەین هێدنەى تر دڵەكانمان ڕەش ئەبێت لە كاتێكدا هەندێ پەرستن هۆكارن بۆ سڕینەوەى زۆرێك لە تاوانەكانمان بۆیە لێرەدا ئەپرسم: لەماوەى (11) مانگ و (20) شەودا هەمیشە خەوتن چیمان دەستكەوتووە ولەئەنجامى چى ؟ بێگومان لە دەست چوونى نوێژى بەیانى و ئەمیش لەئەنجامى ماندووبوونى ڕۆژ.\nباشە لەماوەى (11) مانگ و (20) شەو دانیشتن بە دیار سەتەلایتەوە چیمان دەستكەوتووە ؟\nبێگومان ئازاردانى چاوەكانمان و زیادكردنى تاوانەكانمان، ئەمە جگە لە شەونخونى و قسەكردن بەتەلەفۆن تا دەمەو بەیان و چەندین تاوانى تر ئەى لە ئەنجامى كاركردنى بەردەوام لە ماوەى (11) مانگ و (20) ڕۆژ چیمان دەستكەوتووە؟ هەندێ پارە و سامان كە زۆرجار بە ناشەرعى یان لەسەر حیسابى پەرستنەكانمان دەستمان ئەكەوێت.\nبەداخەوە بازرگانى كردنى دونیا بۆ زیاد كردنى سامان و بژێوى ماڵ و منداڵ سەرقاڵى كردووین لەوەى كە هەوڵ و كۆششەكانمان بخەینەگەڕ بۆ ئەو ڕۆژەى خواى پەروەردگار لەبارەیەوە ئەفەرموێ: [ يَوْمَ لا يَنْفَعُ مَالٌ وَلا بَنُونَ إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ ] (الشعراء: 88 ـ 89)، واتە: ئەو ڕۆژە كە نە ماڵ و سامان سودى دەبێت نە مناڵ و كوڕان بەكەڵك دێن مەگەر كەسێك بە دڵێكى ساغەوە بێتە حوزورى خوا... زانایان لە پێناسەى (القلب السلیم) دا ئەڵێن: ئەو دڵەیە كە خاڵى بێت لە بیدعە و دامەزراو بێت لەسەر سوننەت.\nلە دونیادا گرێبەستێك بكە بۆ ماوەى هەشتاو سێ ساڵ بازرگانى كردن، بۆچى و بۆ كێ ؟! بۆ زیاد كردنى سامان و سەرمایە و ئەو مناڵانەى كە ڕەنگە لە پاش مردنت لەو سامانەت هیچ خێرێكت بۆ نەكەن، لێرەدا پێت ئەڵێم وەرە بۆ ماوەى (10) شەو لەگەڵ پەروەردگارتا بازرگانیەك بكە قازانجى ئەو (10) شەوەیشت لە(83) ساڵ پەرستن زیاترە لە تەنها (10) شەودا، ئێستا كاتى ئەوە هاتووە تاقى كردنەوەیەكى تر بكەین بە تەنها دە شەو نەخەوتن تەعویزى یانزە مانگ و بیست شەو غەفڵەت بكەینەوە.\nخواى پەروەردگار لەبەر سۆز و بەزەیى بەبەندەكانى تەنها دەشەوى كردۆتە هۆكار بۆ دەستكەوتنى پاداشتى هەشتاو سێ ساڵ پەرستن بەڵام چۆن؟ بە چ شێوەیەك دەشەو بتوانێ لە یانزە مانگ و بیست شەو گەورە تر بێـت ؟ بە دڵنیاییەوە لە تەرازوى شەرعدا ئەو دە شەوە نەك لە یانزە مانگ قورس تر و گەورە ترە بەڵكو لە هەشتاو سێ ساڵ گەورەترە بەواتایەكى تر پاداشتى هەشتا و سێ ساڵ پەرستن بە تەنها دە شەو پەرستن بەدەست ئەهێنیت، بڵێى ئەم دەشەوەى كە بەشێكن لە ساڵ چ جیاوازیەكیان لەگەڵ شەوەكانى تردا هەبێت؟ لێرەدا ئەمەوێ وەڵامى ئەم پرسیارە لەمرۆڤێكەوە نەبیستى بەڵكو وەڵامى پرسیارەكەت لە كتێبى خواى پەروەردگارەوە بیبیستى كە ئەفەرموێ: [ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ] (القدر: 1 ـ 5).\nبەڵێ موسڵمانى بەڕێز: ئەو دەشەوەى باسمان كرد (شەوى قەدر) ە كە پاداشتى هەزار مانگى هەیە بۆیە ئەڵێم بەیەك شەو پەرستن چونكە دە شەوى كۆتایى ڕەمەزان بە پەرستن زیندوو بكەیتەوە دڵنیابە ئەو شەوە ئەدۆزیتەوە كە (ليلة القدر) ى تیایە وە بۆیە ئەڵێم هەر دە شەوەكەى زیندوو بكەرەوە بۆ ئەوەى دڵت ئارام بگرێت كە لەشەوى قەدردا بەخەبەر بویت و پاداشتى هەزار مانگت دەست كەوتووە.\nوە بۆ ئەوەى دڵنیابی لەگەورەیى ئەم دە شەوە ئەوا پێغەمبەرمان صلى الله عليه وسلم فەرموویەتى: " من قام ليلة القدر إيمانا واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه " (متفق عليه)، واتە: هەركەسێك شەوى قەدر زیندو بكاتەوە و باوەڕى پێى هەبێ و چاوەڕوانى پاداشتى خوا بێت، ئەوا خوا لەتاوانەكانى پێشووى خۆش ئەبێت.\nبزانە خواى پەروەردگار چەند بەسۆز و بەبەزەیى یە بەرامبەر بە بەندەكانى پاداشتى زیاتر لەهەشتاو سێ ساڵ لەیەك شەو پەرستن توخوا موسڵمانى بەڕێز ئەمە كارى پەروەردگارە بەرامبەرمان باشە ئێمە شەرم ناكەین لەكردەوەكانمان بەرامبەر پەروەردگارمان ؟ تەنانەت گەورەیى ئەم شەوە گەشتۆتە ڕادەیەك فریشتەكانیش داواى لێخۆش بوون بۆ موسڵمانان ئەكەن.\nئێمەى مرۆڤ كە بەردەوام لە تاوان داین لە جیاتى گریان پێ ئەكەنین لەكاتێكدا پێغەمبەرى ئازیزمان صلى الله عليه وسلم خواى پەروەردگار لە تاوانەكانى داهاتوو و ڕابردووى خۆش بوبوو كەچى شەوى قەردى بە پەرەستن زیندوو ئەكردەوە هەروەك دایكە عائیشە سەبارەت بە پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم فەرموویەتى: " كَانَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم إذَا دَخَلَ العَشْرُ شَدَّ مِئْزَرَه، وأَحْيى لَيْلَهُ، وَأَيْقَظَ أَهْلَهُ " (رواه البخاري ومسلم).\nواتە: دوور ئەكەوتەوە لە جووت بوون لە گەڵ خێزانەكانیدا، و شەوەكانی زیندو دەكردەوە خێزانەكانیشی بە خەبەر دەهێنا.\nبەڕاستى شەرمەزارى یە بۆ ئێمەى مرۆڤ كە كاتێك میوانێكمان دێت تا نیوە شەو ناخەوین و لەگەڵیا غەیبەتى ئەم و ئەو دەكەین و تاوان دەكەین لەكاتێكدا لە شەوى قەدردا هەزاران فریشتە میوانمانن كەچى بێ گوێدانە ئەم میوانە بەڕێزانە خەوتن هەڵئەبژێرین.\nحەسەنى بەسرى ـ ڕەزاى خواى لەسەر بێت ـ فەرموویەتى: نەمبینى شتێك لە عیبادەتدا وەكو شەو نوێژ بێت.\nوە هەركاتێ شەدادى كوڕى ئەنەسیش بچوایەتە سەر جێگاى خەوتن لە شەودا، وەكو پاقلەیەك چۆن دەیكوڵێنى واى لێدەهات، دەیووت خوایە جەهەننەم نایەڵێ بخەوم، و هەڵئەسا بۆ شەو نوێژ كردن.\nئەمە حاڵى پێشین بووە كەچى ئێمە چركەیەك خەو نادەین بەهەموو دنیا بۆیە موسڵمانى بەڕێز چۆن شەوانیتر تا نیوەشەو بەدیار دووگۆڵى ودەمەتەقێى تەلیفۆنەوە شەو نخونیت دەكرد ئەوا هیچ نەبێت وەكو شەوانى تریش ئەم دەشەوە تاقى بكەرەوە بەڵام بەپەرەستنى پەروەردگار هیچ نەبێ لێخۆشبوونى پەروەردگارت دەس ئەكەوێ.\nبۆیە ئاگەدار بە چونكە پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم فەرموویەتى: " أتاكم شهر رمضان شهر مبارك... وفيه ليلة هي خير من ألف شهر من حرم خيرها فقد حرم " (صحيح الجامع الصغير / 55).\nواتە: ئەوا مانگى ڕەمەزانتان بەسەردا داهات، كە مانگێكى پیرۆز و بە بەرەكەتە،...، وە شەوێكى تێدایە خێر وچاكەى لە هەزار مانگ چاكترە، ئەو كەسەى لە خێر وچاكەكەى بێبەش بێت ئەوا بێبەش بووە.\nئەوەشمان لەبیر نەچێ فەزڵى ئەم دە شەوە زۆرگەورەیە لەوانەش:\n1 ـ شەوێكە قورئانى تێدا نێردراوەتەوە خوارەوە [ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ] .\n2 ـ شەوێكى پیرۆز و موبارەكە [ إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ ] .\n3 ـ خاڵى یە لە خراپە كارى و پڕە لەكارى چاكە [ سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ] .\n4 ـ فریشتەكان دێنە خوارەوە بۆ سەر زەوى خێرو چاكە و لێخۆش بوون ئەهێنن [ تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ ]\n.5 ـ تیایدا خواى پەورەدگار ئەجەل و ڕۆزى بەندەكانى ئەنوسێ [ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ ] .\n6 ـ پاداشتى پەرستن تیایدا لە هەزار مانگ زیاترە [ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ] .\n7 ـ هۆكارە بۆ لێخۆشبوونى تاوانەكانى ڕابردوومان: " مَنْ قَامَ لَيْلَةَ القَدْڕ إيمَانَاً وَاحْتِسَابَاً غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنبِهِ " (رواه البخاري و مسلم)، واتە: هەر كەسێ شەوی قەدر زیندو بكاتەوە و باوەڕی پێ ى هەبێ و چاوەڕێ ی پاداشتی خوا بێ، خوا لە تاوانەكانی پێشووی خۆش دەبێ.\n8 ـ خواى پەروەردگار سورەتێكى لە فەزڵى ئەم شەوە ناردۆتە خوارەوە كە تا قیامەت ئەخوێنرێتەوە.\nبۆیە لەم (10) شەوەى كۆتاى ڕەمەزانە با خوڕەوشتت وەكو خوڕەوشتى پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم بێت كە " كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَجْتَهِدُ في العَشْڕ الأَوَاخِڕ مَا لا يَجْتَهِدُ في غَيْڕهَا " (رواه مسلم). واتە: پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم لە دە ڕۆژی كۆتایدا زیاتر هەوڵی خواپەرستی دەدا بە شێوەیەك ئەو هەوڵەی لە ڕۆژانی تردا نەدەدا.\nبۆیە ئەى ئەو كەسەى منداڵت نابێ و پەنا ئەبەیتە بەر شێخ و جادوگەر !!! ئەى ئەو كەسەى نەخۆشیت و خۆڵى سەرقەبران ئەخۆیت !!! ئەى ئەو كەسەى هەژار و دەستكورتیت و داواى ڕۆزى لە مردوان ئەكەى !!! ئەى ئەو كەسەى كێشەیەك هەیە و بیرت چووە خوایەك لە ئاسمانە و لەكێشەكەى تۆ گەورە ترە !!! شەوى قەدر بە پەرستن زیندوو بكەنەوە چونكە پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم فەرموویەتى: " ينزل الله في كل ليلة إلى سماء الدنيا، فيقول: هل من سائل فأعطيه ؟ هل من مستغفر فأغفر له ؟ هل من تائب فأتوب عليه ؟ حتى يطلع الفجر " (رواه مسلم).\nواتە: خواى پەروەردگار هەموو شەوێك دێتە ئاسمانى دونیا ـ دابەزینێك لایەق بێت بە گەورەیى و جەلالى خۆى ـ و دەفەرمووێت: ئایا داواكارێك هەیە پێی ببەخشم ؟ یان كەسێك هەیە داواى لێخۆشبوون بكات بۆ ئەوەى لێیخۆشبم ؟ یان كەسێك هەیە تۆبەبكات بۆ ئەوەى لێى ببورم ؟ ئەوەش تاكو سپیدە (فەجر یان گزنگ) دەردەكەوێت.\nلە كۆتایدا ئەڵێم: ئەى موسڵمانى لە خواترس شوكرى خوا بكە كە ئەم ڕەمەزانە زیندووى ڕەنگە ڕەمەزانى داهاتو ژیانت بە جێهێشتبێت و كەسێك نەبێت لە جیاتیت تەنها دوو ڕكات نوێژ بكات ئەوجا پەنجەى پەشیمانى ئەگەزى هەر وەك خواى پەروەردگار سەبارەت بەو جۆرە كەمتەرخەمانە ئەفەرموێت: [ حَتَّى إِذَا جَاء أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ] (المؤمنون: 99 ـ 100).\nواتە: هەتا كاتێ مردن دێت بۆ هەر كامیان ئەوسا ئەڵێ: ئەى پەروەردگارم بمگێڕەوە (بۆ دونیا) بەڵكو كردەوەى چاك بكەم (لەبرى ئەوەى نەمكردوە) لەو تەمەنەى لەدەستم چوو، نەخێر بێگومان ئەمە تەنها قسەیەكە ئەو ئەیڵێ و لەپاش مرنیشیان لەژیانى بەرزەخى دا ئەژین تا ڕۆژێك زیندو ئەكرێنەوە.\n(سبحان الله) ئەوانەى مژدەى بەهەشتیان پێدرا بوو دەگریان و بەگریانەوە شەوى قەردیان زیندوو ئەكردەوە، ئێمەش هێشتا نازانین ئەنجاممان بۆ كوێ یە كەچى یانزە مانگ و بیست شەو بۆ خۆمان ئەخەوین كەچى ناتوانین تەنها (10) شەو شەونخونى بكەین لە پێناو لێخۆشبوونى پەروەردگار بۆیە موسڵمانى بەڕێز تەنها پێت ئەڵێم بەر لەوەى مردن یەخەت بگرێت بە تەنها (10) شەو پەرستن گۆڕى تاریكت ڕووناك بكەرەوە و لێخۆشبوونى پەوەردگاریش بۆ خۆت بە دەست بهێنە.


ڤاوچی: نابێت گاڵتە بەتوانای ڤایرۆسی کۆرۆنا بکرێت لەدروستکردنی کارەسات\nمەسعود بارزانی باس لە دەستکاریکردنی ئەنجامەکانی هەڵبژاردن دەکات\nئامارەکانی کۆرۆنا گۆڕانکاریی بەرچاویان بەسەردا هات\nمەسرور بارزانی قسەی نوێ لەبارەی دەرماڵە و کێشەی قوتابیان دەکات\nمەکتەبی سیاسیی یەکێتی لە کۆبوونەوەدایە\nشۆك؛ زاوایەك لە شەوی شاییەكەیدا خۆی كوشت\nکۆمسیۆن وادەی ناردنی ئەنجامی وێستگە و تانەکانی بۆ دەستەی دادوەری ئاشکرا کرد\nمەسرور بارزانی: لە هیچ شوێنێک نەبووە بە خۆڕایی بخوێنیت و داوای دەرماڵەش بکەی\n’لە زستان و پایز مەترسییەکانی ڤایرۆسەکە زیاتردەبێت’\n2020.09.11 - 13:40\nبەڕێوەبەری پەیمانگای نیشتیمانی ئەمریکا بۆ نەخۆشییە گوازراوەکان ڕایگەیاند، نابێت توانای ڤایرۆسی کۆرۆنا لە دروستکردنی کارەسات بەکەم لەقەڵەم بدرێت، هۆشیداری ئەوەشیدا، لەگەڵ نزیکبوونەوەی "وەرزی پایز و زستان" وڵاتەکەی دوچاری دۆخێکی سەخت و دژوار ببێتەوە.\nئەنتۆنی ڤاوچی، بەڕێوەبەری پەیمانگای نیشتیمانی ئەمریکا بۆ نەخۆشییە گوازراوەکان لە میانەی کۆڕێکی پزیشکیدا لە زانکۆی"هارڤارد"ی ئەمریکی ڕایگەیاند "ئێمە پێویستمان بەوەیە تواناکانمان بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە وەرزی پایز و زستاندا چڕبکەینەوە، ئەو کارەش ئەوەندە ئاسان نییە".\nوتیشی "نابێت بەهیچ شێوەیەک لە توانای ڤایرۆسەکە لە دروستکردنی کارەسات کەم بکەینەوە".\nڤاوچی، بەراوردێکی لەنێوان نەخۆشی ئایدز و ڤایرۆسی کۆرۆنا کرد وتی "نەخۆشی ئایدز کە لەهەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا سەریهەڵدا، سەرەتا تەنها ژمارەیەکی توشبوونی کەمی تۆمارکرد، بەڵام دواتر قوربانیانی ئەو نەخۆشییە بەخێرایی هەڵکشا و ژمارەی مردن بەنەخۆشییەکە ترسناک بوو، بۆیە دەبێت مەترسییەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا بەهەند وەربگیرێت".\nلەبارەی ئەو ڤاکسینانەی کە لە ئێستادا ئەمریکا سەرقاڵی دروستکردنیەتی ڤاوچی وتی "تاقیکردنەوەکان بەشێوەیەکی باش بەرەوپێشەوە دەچن، پێشبینی دەکرێت لەسەرەتایی ساڵی داهاتوودا یەکێک لەو ڤاکسینانە بەردەست بێت".\nلێدوانەکانی ڤاوچی لە کاتێکدایە کە پێشتر ڕایگەیاندبوو، کە ئەمریکا ڕۆژانە زیاتر لە 40 هەزار حالەتی نوێی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمار دەکات و ئاواتخوازە بتوانرێت ئەو ژمارەیە کەمبکرێتەوە بۆ 10 هەزارحاڵەت لە ڕۆژێکدا.\nلە ئێستادا ژمارەی ئەو کەسانەی کە لە ئەمریکا گیرۆدەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون شەش ملیۆن کەسی تێپەڕاندووە و زیاتر لە 190 هەزار کەسیش لەو وڵاتە بە ڤایرۆسەکە مردون، ئەمریکا لە ئێستادا ڕیزبەندی یەکەمی هەیە لەسەر ئاستی جیهان لە ژمارەی توشبوون بە پەتاکە و لە پلەی 12دایە لە ژمارەی مردن بە ڤایرۆسەکە.\nبەگوێرەی ئامارەکان، ژمارەی توشبووان بەپەتای کۆرۆنا لە جیهاندا نزیکبووەتەوە لە 28 ملیۆن کەس و نزیکەی ملیونێک کەسیش بەهۆی توشبوونیان بە نەخۆشییەکە مردون.\nڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ یەکەمجار لە کۆتاییەکانی ساڵی 2019 لە شاری ووهانی وڵاتی چین سەریهەڵدا و دواتریش بە خێرایی بە نێو وڵاتانی سەر زەوی تەشەنەی کرد.\nئەندامێکی لیژنەی دارایی: بودجەی 2021ی عێراق هاوشێوەی 2019 لەبەرژەوەندی کورد نابێت\n2020.09.17 - 19:27\nڤاکسینی دژ بە ڤایرۆسی کۆرۆنا پێش کۆتایی ئەمساڵ بەردەست دەبێت؟\n2020.09.17 - 15:47\nئەمریکا؛ ژمارەی گیانلەدەستدان بەڤایرۆسی کۆرۆنا لە زیادبووندایە\n2020.09.09 - 21:40\nئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ڕێگەی خواردنەوە دەگوازرێتەوە؟\n2020.09.08 - 20:03\nوەزارەتى تەندروستى: لە 24 کاتژمێرى رابردوودا 25 کەس بە کۆرۆنا گیانیانلەدەستدا\n2020.09.25 - 17:16\nراگەیەندراوێکى نوێ لە بارەى کۆرۆنا لە عێراق ’ڕێژەى توشبوون لە بەرزبوونەوەدایە’\n2020.09.25 - 16:34


فیلمی (تاراوگه‌ی حه‌زه‌کان)م بینی – Denegkan\nbyکاروان کاکه‌سوور\tJune 27, 2009\tسینەما\nئه‌مڕۆ له یه‌کێک له سینه‌ماکانی دانمارک و به ئاماده‌بوونی ژماره‌یه‌ک له دانمارکی و کورد فیلمی (تاراوگه‌ی حه‌زه‌کان) نمایش کرا. من له لایه‌ن (ئالان په‌ری) ی نووسه‌ری سیانۆریۆی فیلمه‌که‌وه بانگهێشت کرا بووم. ئه‌و فیلمه ئه‌گه‌ر له ده‌ره‌وه لێی بڕوانیت و بیخه‌یته سه‌ر ئاستی گێڕانه‌وه‌وه، ئه‌وا ده‌توانی بڵێی باس له ژیانی ئه‌و په‌ناهه‌ندانه ده‌کات، که له که‌مپه‌کانی دانمارک ژیانێکی دژوار ده‌گوزه‌رێنن، به‌لآم کاتێک بمانه‌وێت وردتر له دیمه‌ن و به‌سه‌رهاته‌کانی بڕوانین، ئه‌وا ناکرێت پشت به‌و گێڕانه‌وه‌یه ببه‌ستین، چونکه فیلمه‌که سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی وه‌کو له (ئالان عه‌ونی)م بیست، که ئه‌رکی وێنه‌گرتن و مۆنتاژ و ده‌رهێنانه‌که‌ی له ئه‌ستۆ گرتووه، به توانایه‌کی که‌م و ئامێری زۆر ساده‌وه به‌رهه‌م هێنراوه، به‌لآم به بڕوای من ئه‌و فیلمه توانیویه‌تی له ڕێگای ئاماژه‌کانیه‌وه له ئاستی گێڕانه‌وه‌وه بۆ ئاستی تێڕامان و وردبوونه‌وه‌وه بمانگوازێته‌وه. به مانایه‌کی دیکه ناکرێت ته‌نها له‌سه‌ر ئاستی زانراوه‌وه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ به‌سه‌رهاته‌کاندا بکه‌ین، به‌ڵکو ده‌بێت ئه‌و ڕووبه‌ره نه‌زانراوانه‌ش ببینین، که له پشت دیمه‌ن و ئاماژه‌کانه‌وه‌ن. سه‌ره‌تای فیلمه‌که، ئه‌گه‌ر له یه‌کێک له زیندانه‌کانی باشووری کوردستانه‌وه ده‌ست پێ ده‌کات و له‌وێوه به‌سه‌رهاته‌کان له‌سه‌ر زمانی (ئالان) و له ڕێگای فلاش باکه‌وه ده‌گێڕێته‌وه، ناکرێت ته‌نها وه‌کو ته‌کنیک لێی بڕوانین، به‌ڵکو ئه‌و شوێنه هه‌ڵگری کۆمه‌ڵێک ساینفێکشنی دیکه‌یه و به‌درێژاییی فیلمه‌که ئاماده‌ییی هه‌یه. ڕووبه‌ری ئه‌و شوێنه‌ی، که گێڕانه‌وه‌ی تێدا ده‌کرێت، وه‌کو گوتمان زینداێکه له زیندانه‌کانی باشووری کوردستان؛ له چوار مه‌تری دووجا تێناپه‌ڕێت و دوو ئه‌کته‌ری له خۆ گرتووه. نێوان ئه‌و دوو ئه‌کته‌ره، که ڕۆڵی زیندانی ده‌بینن، ته‌لبه‌ندێکه و ئه‌و ته‌لبه‌نده نه‌ک هه‌ر له ڕووی جۆگرافیاوه له یه‌کتریان جیایان ده‌کاته‌وه، به‌ڵکو له‌سه‌ر ئاستی سیمبۆلیشدا ماوه‌ی نێوان هه‌ردوو زیندانییه‌که‌مان بۆ ده‌رده‌خات، با هه‌ردووکیان سه‌ر به‌هه‌مان ناشیۆنیش بن. ئه‌و جیاوازییه نه‌ک هه‌ر جیاوازیی جۆگرافی و مێژووه، به‌ڵکو دواجار جیاوازیی نێوان دوو بینین و دوو ئاستی زمانیشه. ڕه‌نگه نیشاندانی ئه‌و ڕووبه‌ره بچووکه، پێوه‌ندیی به که‌میی توانای داراییه‌وه هه‌بێت وه‌کو له پێشه‌وه ئاماژه‌مان به‌وه دا، که ئه‌و توانایه‌ی بۆ به‌رهه‌مهێنانی فیلمه‌که له به‌رده‌ستدا بووه، تا بڵێی که‌م بووه، به‌لآم به شێوه‌یه‌ک له شێوه‌کان توانیویه‌تی خزمه‌تی ئه‌و کۆنسێپته بکات، که ئاماژه‌مان پێ دا. وه‌ک ده‌بینین زیندانییه‌که‌ی کوردستان کاتێ ده‌یه‌وێت له‌وه تێبگات، که ئه‌م زیندانییه نوێیه بۆچی گه‌یشتۆته ئێره، کۆمه‌ڵێک گریمان داده‌نێت وه‌کو دزی، مرۆڤکوژی و ده‌ستدرێژیکردنه سه‌ر ژن و هی دیکه، به‌لآم هه‌رگیز بیری بۆ ئه‌وه ناچێت، که ئه‌و له ئه‌وروپاوه بۆ کوردستان گه‌ڕاندرابێته‌وه و مافی په‌نابه‌رێتییان پێ ڕه‌وا نه‌بینیبێت. کاتێ له ڕێگای فلاش باکه‌وه له‌م دیمه‌نه‌وه‌وه بۆ دیمه‌نی سه‌ره‌تای گه‌یشتنی به دانمارک ده‌مانگوازێته‌وه، ده‌بینین یه‌که‌م کێشه‌ی ئه‌و پێش ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ که‌سه‌کان و شوێندا بێت، له‌گه‌ڵ زمان دایه. ئه‌مه یه‌کێکه له خاڵه به‌هێزه‌کانی فیلمه‌که. (ئالان) له کاتێکدا گه‌یشتۆته دانمارک، دیمه‌نی منداڵێکی قژزه‌رد سه‌رنجی ڕاده‌کێشێت، که له‌سه‌ر زه‌وی پاڵکه‌وتووه و له‌وه ده‌چێت کێشه‌یه‌کی هه‌بێت. (ئالان) وایزانیوه ون بووه، بۆیه ده‌یه‌وێت هه‌ڵیگرێته‌وه و یارمه‌تیی بدات، به‌لآم چونکه زمانی دانمارکی نازانێت، ته‌نها ده‌توانێت ده‌ست به پشت و قژیدا بێنێت. له‌پڕ باوکی منداڵه‌که ده‌رده‌که‌وێت و وا ده‌زانێت ئه‌و په‌ناهه‌نده‌یه نیازێکی خراپی له‌گه‌ڵ منداڵه‌که‌ی ئه‌ودا هه‌یه. له (ئالان) تووڕه ده‌بێت، به‌لآم (ئالان) ته‌نها وشه‌ی (به‌یبی Baby) ده‌زانێت و به‌رده‌وام ئه‌و وشه‌یه ده‌ڵێته‌وه و به ده‌ست و ده‌موچاویش ئاماژه به‌وه ده‌کات، که ئه‌و ویستوویه‌تی یارمه‌تیی منداڵه‌که بدات. لێره‌دا ئه‌وه‌ی وای له (ئالان) کردووه، که وابزانێت منداڵه‌که ون بووه، لایه‌نێکی نه‌ستیی هه‌یه، که ئه‌وه خۆیه‌تی ون بووه. ئه‌مه ئاماژه‌یه‌کی جوانه به ونبوونی په‌ناهه‌نده‌یه‌ک و ونبوونی منداڵێک، که هاوکات پێمان ده‌ڵێت ونبوون حاڵه‌تێکی مندالآنه‌یه و گه‌ڕانه‌وه‌یه بۆ سه‌ره‌تا. ده‌توانین هه‌ر لێره‌دا پێوه‌ندیی نێوان ئه‌و حاڵه‌تی گه‌ڕانه‌وه‌یه بۆ منداڵی و حاڵه‌تی نه‌زانینی زمانی دانمارکییش لای (ئالان) بدۆزینه‌وه. وه‌کو ده‌رکه‌وتووه زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی یه‌که‌مجار ده‌گه‌نه ده‌ره‌وه، پێش هه‌موو شتێک بیر له سه‌ره‌تای ته‌مه‌نی خۆیان ده‌که‌نه‌وه. ئه‌گه‌ر له ڕووی سایکۆلۆژییه‌وه سه‌رنج له‌م دیمه‌نه بده‌ین، ئه‌وا ده‌گه‌ینه ئه‌وه‌ی بڵێین نزیکبوونه‌وه‌ی (ئالان) له‌و منداڵه، ته‌نها لایه‌نی به‌زه‌یی نییه، به‌ڵکو جۆرێکه له گه‌ڕان به‌دوای هاوشێوه‌ی خۆیدا، که ئێستا ئه‌و منداڵه‌یه. ئه‌و دیمه‌نه پێمان ده‌ڵێت، که تاراوگه له‌ناو زماندا جێگیره.\nله‌م فیلمه‌دا ئه‌گه‌رچی زیاتر ژیانی که‌مپ نیشان دراوه، که تێیدا په‌ناهه‌نده وه‌کو زیندانی ته‌ماشا ده‌کرێت، به‌لآم له ڕێگای دیاڵۆگی نێوان (ئالان په‌ری) و (ڕێناس)ه‌وه له‌وه تێده‌گه‌ین، که کێشه‌که زۆر له‌وه گه‌وره‌تره و به وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێتی نابڕێته‌وه. لێره‌شه‌وه ڕووناکی خراوه‌ته سه‌ر زۆر لایه‌نی دیکه‌ی ئه‌و په‌ناهه‌ندانه‌ی مافی په‌نابه‌رێتییان وه‌رگرتووه، که له‌پاڵ ئه‌و خۆشگوزه‌رانییه‌ی بۆیان دابین کراوه، هه‌ر یه‌که‌ی کۆمه‌ڵێک کێشه‌ی هه‌یه و زۆربه‌شیان په‌یوه‌ستن به‌و جیاوازییه‌ی له‌نێوان ئه‌و دوو که‌لتووره‌دا هه‌یه. خۆشه‌ویستیی (ئالان) و (تانیا) به‌شێکی ده‌بێته قوربانیی ئه‌و تێڕوانینه‌ی، که که‌لتووری کوردی بۆ چه‌مکی خۆشه‌ویستیی هه‌یه‌تی و به‌سه‌ر تاکه‌کانی خۆیدا سه‌پاندوویه‌تی، به‌شه‌که‌ی دیکه‌ی ده‌که‌وێته ئه‌ستۆی سیسته‌می دانمارکییه‌وه، که دیوێکی دیکه‌ی دیمۆکراتییمان نیشان ده‌دات. له‌و دیوه‌یدا دیمۆکراتی پێمان ده‌ڵێت، که بۆ پاراستنی گیانی په‌ناهه‌نده، کۆمه‌ڵێک مه‌رجی هه‌یه و ئه‌و مه‌رجانه‌ش سیسته‌مه‌که ده‌خه‌نه ژێر پرسیار و گومانه‌وه.\nلێره‌وه‌یه ده‌ڵێین زیندان چاکترین شوێنه بۆ به‌یه‌که‌وه گرێدانی ئه‌و دوو دنیایه. ئێستا ئه‌و زیندانه‌ی (ئالان)ی تێدایه پێکهاته‌یه‌که له زیندانی کوردی و دانمارکی. هه‌ر لێره‌شه‌وه‌یه ئه‌و ته‌لبه‌نده‌ی نێوان (ئالان) و زیندانییه‌که‌ی کوردستان، سیمبۆلێکی کاریگه‌ره.\nناوی هه‌ندێک له ئه‌کته‌ره‌کان:\nڕاسه‌مینا سابیر (تانیا)\nڕێنا سابیر (ڕێناس)\nئومێد مه‌ریوانی (زیندانی)\nمه‌هاباد ڕوشدی (دایک)\nزریان روشدی (کوڕێکی لاسار)\nهاوڕێ مه‌حموود (باوکی تانیا)\nهیوا عه‌بدوللآ (هاوڕێی ئالان له که‌مپ)\nتێبینی: ئه‌مانه ئه‌و تێبینییانه بوون، که هه‌ر دوای بینینی فیلمه‌که لام دروست بوون و تۆمارم کردن.\nPrevious ساڵی سفر…….\nNext سه‌ردانم بۆ کوردوستان….به‌شی یه‌که‌م:


📷 تەها بابان، رەفیق چالاک و نوری وەشتی - 1962 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 2 2015 7:08PM\n👁 ئەم بابەتە 9,100 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 2-12-2015 19:08:06\n👫 نوری حاجی ئەمین (نوری وەشتی) کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 3 2020 7:04PM\nمامۆستا نوری حاجی ئەمین ناسراو بە نوری وەشتی ساڵی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 3-6-2020 19:04:03\n📷 نوری وەشتی و محەمەد ساڵح دیلان وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 3 2020 7:14PM\nکۆمەڵێک کەسایەتی دیار لەگەڵ هونەرمەند محەمەد ساڵح [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 82% ✍ ج.ع.ئـ. 3-6-2020 19:14:40


دوو ڕۆژ پشووە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nحكومەتی هەرێم ڕۆژانی پێنج شەممەی ئەم هەفتەیەو یەكشەممەی هەفتەی داهاتووی وەك پشوو راگەیاند.\nبەپێی ڕاگەیەنراوێكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، ڕۆژی 11-3-2021 بە هۆی یادی ڕاگەیاندنی ڕێكەوتننامەی 11 ی ئازاری ساڵی 1970 پشووی فەرمیە لەسەرجەم دامودەزگاكان.\nهەروەها ڕۆژی یەكشەممەی داهاتوو كە دەكاتە 14 ی 3 بە هۆی یادی لەدایك بوونی مستەفا بارزانی پشووی فەرمییە.


هەفتەی داهاتوو بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەكانی عێراق یەكلا دەكرێتەوە\nسەرۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەرلەمانی عێراق رای گەیاند، تا ئێستە دیار نییە ئایا هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی عێراق ئەمساڵ ئەنجام دەدرێت یان نا، بەڵام بڕیار دراوە یەكشەمی داهاتوو ئەو پرسە یەكلا بكرێتەوە و ئەگەری دواخستنی هەڵبژاردنەكانیش هەیە.\nحكوومەتی عێراق وادەی هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی عێراقی لە مانگی ئایاری ئەمساڵ دیاری كردووە، بەڵام تا ئێستە لە پەرلەمانی عێراق فراكسیۆنەكان بۆچوونی جیاوازیان لەو بارەوە هەیە و لەسەری نەگەیشتوونەتە رێككەوتن و پرسەكەیش بە هەڵپەسێردراوی ماوەتەوە.\nعەرەفات كەرەم، ئەمڕۆ پێنجشەم بە"وشە"ی راگەیاند، پێشنیازێك هەیە كە لیستە كوردییەكان لە هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمانی عێراق یەك لیست بن، بەڵام تا ئێستە دیار نییە، كە هەڵبژاردن لە وادەی خۆی ئەنجام دەدرێت یان نا، چونكە هەموو پێكهاتەكان بەتایبەت سوننە رازی نین لەو وادەی دیاری كراوە، هەڵبژاردن ئەنجام بدرێت.\nزیاتر گوتی، بڕیار دراوە، كە یەكشەمی داهاتوو پەرلەمانی عێراق لە كۆبوونەوەی خۆیدا پرسی ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكان یەكلا بكاتەوە و دوا بڕیاری لەبارەوە بدات.\nسەرۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەرلەمانی عێراق روونی كردەوە، تا ئێستە فراكسیۆنەكان خۆیان یەكلا نەكردووەتەوە لەبارەی ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكان لەو وادەی حكوومەت دیاری كردووە، چونكە سوننە رازی نین و شیعەكانیش ناكۆكن و كوردیش بەهۆی ناوچە كوردستانییەكانەوە تا ئێستە بڕیاری خۆیان نەداوە، بۆیە رەنگە هەڵبژاردنەكان شەش مانگ بۆ ساڵێك دوا بخرێت.\nپێشتر سەلام زوبێدی سەرۆكی دەزگەی مەسای نێودەوڵەتی بۆ راگەیاندن و شرۆڤەكاری سیاسی بە "وشە"ی راگەیاندبوو، كە زۆر لە بارستە سیاسییەكان هەوڵی دواخستنی هەڵبژاردن دەدەن، بۆیە وای دەبینم هەڵبژاردنەكان بۆ ماوەی شەش مانگ دوا بخرێت و لەناو پەرلەمان بۆچوونی بەهێز هەیە بەئاراستەی دواخستنی هەڵبژاردنەكان بۆ ماوەی شەش مانگ.\nزیاتر گوتی، دواخستنی هەڵبژاردن لە بەرژەوەندیی بارستە سیاسییەكانە و بوونی ئاوارەیەكی زۆر و ناوچەیەكی زۆری وێرانبوو و مانەوەی كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا و پەسند نەكردنی بودجە و تەرخان نەكردنی پارە بۆ هەڵبژاردنەكان، هەموو ئەوانە هۆكارن بۆ دواخستنی هەڵبژاردنەكان.


کێ گۆڕانکاریی بنەڕەتی دەکات؟\nلە رابردودا لەچەند نوسینێکدا ئاماژەمان بەوە کردوە کە ئۆپۆزیسیۆن دەبێت بەدیلی دەسەڵات بێت، واتە پرۆژەیەکی تەواو جیاواز و هەمەلایەنەی هەبێت بۆ جێگرتنەوەی ئەو سیستمەی کە ئێستا هەیە ئەو کات دەتوانێت باسی ئەوەبکات کە ئۆپۆزیسیۆنی راستەقینەیە و دەبێتە مەترسی گەورە لەسەر دەسەڵات، دەبێت لە هەناوی خۆیدا هەڵگری ئەو جیاوازیە بێت لە دەسەڵاتی حوكمڕان، لە پرۆسەی بڕیاردان و هەڵوێست و هەڵسوكەوتیدا نمونەی بەهای باڵا و ئازادی بێت واتە خۆی نمونەیەک پێشکەش بکات کە هەڵگری ئەو جیاوازیە بنەرەتیە بێت، نەک وەک ئەوانی تر کە شۆرشیان كرد ودوای راپەرین دەوروتەسلیمیان كرد لە هێزێكەوە بۆ هێزێكی تر بەومانایەی گۆرانکاریان لە سیستم نەکرد.\nئەوانەی دێنەوە سەر حوكم گۆڕانكاری گەورە ناكەن بەڵكو بەهەمان شێوە تاكڕەویی بەرهەم دێننەوە ئەگەر خۆیان هەڵگری ئەو بنەمایانە نەبن.\nئەمەش بەو مانایە دیت کە کۆی سیستم بگۆڕێت و لەجێی ئەوەی هەیە سیستمێک دابنرێت کە جێگەی دەسەلاتی تاکڕەویی و بنەماڵەیی تیدا نەبێتەوە.\nئەگەر سەرنج بدەین شۆرشی میسر بەو هەمو قوربانیی و تێکۆشانە، ئەو هەموو خۆپیشاندانی ملێۆنیە حوسنی موبارەکی گۆڕییەوە بە عەبدولفەتاح سیسی، کە لەهەندێ روەوە سیسی لە ستەمکاری هیچی وای کەمتر نیە لە موبارەک.\nکەواتە لە کوردستاندا ئێمە چاوەروانی چین؟ نوخبەیەکی سیاسی بگۆڕینەوە بە نوخبەیەکی تری سیاسی وەک میسر، یان بنەماڵەیەک لەسەر کار لابەین و بنەماڵەیەکی تر دابنێین؟ یان وێرانەیەک دروستکەین وەک لیبیا؟ یان شەری ناوخۆ و ویرانکاری سوریا (ئەمە بەدەر لە دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری کانتۆنەکان لە رۆژئاوا کە تەنها هێز بوو سیستمی بەدیلی هەبوو توانی ئەزمونێکی جیاواز پێشکەش بکات).\nئەزمونەکانی رابردوو پێمان دەڵێت راپەرین ئەمڕۆی بەرهەم هێنا، واتە نەیتوانی سیستمیک دابمەزرینیت وەک ئەوەی وڵاتانی خۆرئاوا کردیان، یان وەک هەندێک نمونەی گرنگی وەک ئاسیا، لەوانە ژاپۆن و کۆریای باشور، چونکە ئەوەی لە بەریتانیا و ئەمریكا و ژاپۆن و بەرازیل رویدا، گۆڕانیی سیاسی بنەرەتیی بوو بە شێوەیەك كۆمەڵگەی گۆڕی لە هەژارەوە بۆ خۆشگوزەران واتە ئەرکی ئۆپۆزیسیۆن گۆڕینی دەموچاوەکان نیە بە دەموچاوی تر، یان بنەماڵەیەک بە یەکیکی تر، بەڵکو دەبێت دامەزرێنەری سیستمێک بێت کە رێگە نەدات بە سەرهەڵدانەوەی ستەمکاری بەشێوەیەك دامەزراوەی سیاسی لەلایەن كەمینەیەكەوە كۆنترۆڵ نەكرێت.\n8 چەکل و سیاسەت


عومه‌ر به‌شیر باسی چه‌ند نهێنییه‌كی ماڵه‌كه‌ی خۆی ده‌كات له سودان\n04:02 - 12/05/2019\nبڕێكی زۆر خواردنه‌وه‌ی كحولی و دراوی بیانی له‌ماڵی عومه‌ر حه‌سه‌ن به‌شیردا ده‌ستیبه‌سه‌ردا گیرا و ناوبراویش وه‌ڵامی جیاوازی له‌باره‌ی هۆكاری هه‌بونی ئه‌و بابه‌تانه ده‌خاته‌ڕو.\nدەزگاكانی راگەیاندنی سودان ئاشكرایده‌كه‌ن، عومەر حەسەن بەشیر سەرۆكی لەکار لابراوی سودان، بە چەند تۆمەتێک تێوەگلاوەو بە ملیۆنان دۆلار لە ماڵەکەیدا شاردویەتیەوە.\nبه‌شیر كه له دوو رۆژی رابردوودا به‌ره‌و گه‌وره‌ترین گرتوخانه‌ی سودان (كوپه‌ر) به‌ڕێكرا، تۆمه‌تبارده‌كرێت به‌وه‌ی بڕی 7ملیۆن یۆرۆ و 351 هەزار دۆلار و 5 ملیار جونەی سودانی لە ماڵەکەی عومەر بەشیردا دۆزراوەتەوە و لە ئێستاشدا تۆمەتبارە بە سپیکردنەوەی پارە و بازرگانکردنی پێوەی بە رێگەی نایاسایی.\nلە ئێستادا عومەر بەشیر لە زیندانە و لە لێپرسینەوەو ئاشكرابوونی کارە نایاساییەکانی بەردەوامە، بەوپێیەی ئاشکرابوە کە سامان و موڵک و حیساب بانکییەکانی بۆخۆی هەڵگرتوەوە لەگەڵ ئەو موڵکانەی لەناوچەی خەرتوم هەیبوە و بەدەر لەوەی تۆمەتبارە بە گەندەڵی و سپیکردنەوەی پارە.\nمانگێک پێش ئەوەی لە عومەر بەشیر لە پۆستەکەی لاببرێت، وه‌كو سه‌رۆكی سودان بڕیاریدابوو کە دەبێت هەموو ئەو کەسانەی پارەی دۆلار یان جونەی یان یۆرۆیان هەیە، له‌بانكه‌كان هه‌ڵیبگرن و نابێت له هیچ جێگایه‌كی دیكه ئه‌و جۆره پارانه هه‌ڵبگیرێن، به پێچه‌وانه‌وه سزای یاسایی توندی گرتبوه‌به‌ر.\nبه‌شیر له‌باره‌ی ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی ڕوبه‌ڕوی كراونه‌ته‌وه، وتویه‌تی، تمانه‌ی به بانكه‌كانی سودان نه‌بووه پاره‌یان تێدا هه‌گرێت، هه‌روه‌ها ئه‌و بڕه زۆره خواردنه‌وه كحولیانه‌ی له‌ماڵه‌كه‌یدا ده‌ستی به‌سه‌رداگیراوه، بۆی خۆی نه‌بووه، به‌ڵكو بۆ ئه‌و میوانه بیانیانه بووه كه هه‌ندێكجار ڕویانتێكردووه و خوازیاری سه‌رگه‌رمكردن بوون.\n11 ی نیسانی ئەم ساڵ، پاش چەند مانگێك لە خۆپیشاندانی جەماوەری دژی بەرزبوونەوەی نرخ و گرانبوونی سووتەمەنی،لە كودەتایەكدا عومەر حەسەن بەشیر سەرۆكی سودان لە دەسەڵات لابرا و له شوێنێكی تایبه‌تدا خرایه ژێر مانه‌وه‌ی زۆره‌ملێوه، ناوبراو له‌لایه‌ن دادگای سزادانی تاوانه نێوده‌وڵییه‌كانه‌وه داواكراوه، له‌پای ئه‌و هه‌ڵمه‌تی كوشتن و پاكتاوه نه‌ژادییه‌ی له وڵاته‌كه‌یدا دژی به‌شێك له دانیشتوان ئه‌نجامی دابوو.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: سەردانی رێکخراوی دێموکراتیکی یارسان لە دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکرات\nپێشنیوەرۆی ڕۆژی شەممە، رێکەوتی 10 خاکەلێوە، هەیئەتێکی حیزبی دێموکراتی کوردستان بە سەرپەرەستیی خالید عەزیزی، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات، پێشوازیی لە هەیئەتێکی رێکخراوی دێموکراتیکی یارسان بە سەرۆکایەتیی عەڵی مێهرابی، وتەبێژی ئه‌و رێکخراوه‌یه کرد.\nلە سەرەتای دیداری نێوان هەردوو هەیئەتی حیزبی دێموکراتی کوردستان و رێکخراوی دێموکراتیکی یارسان‌دا، کاک خالید عەزیزی، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات وێڕای بەخێرهاتن کردنی هەیئەتی میوان، لە پێوەندی لە گەڵ زەرورەتی پێکهاتن‌و چۆنیەتی دەسبەکاربوونی بزووتنەوەی یارسان‌و بە تایبەت رێکخراوی دێموکراتیکی یارسان چەند پرسیارێکی رووبەرووی هەیئەتی ناوبراو کردەوە کە دواتر لە لایەن هەیئەتی یارسانەوە وڵامی بەڕێزیان درایەوە.\nلە درێژەی دانیشتنەکەدا هەردوو هەیئەت بە هەست‌کردن بە زەروورەتی گرینگی‌پێدان بە ناوچەکانی باشووری رۆژهەڵاتی کوردستان‌و رێزگرتن لە جۆراوجۆریی پێکهاتەی ئایینی و زاراوەیی خەڵکی ناوچەکانی کوردستان، بیروڕایان گۆڕییەوەو لە پێوەندی لە گەڵ دابینکردنی بەژەوەندیی گشتیی پرسی نەتەوەیی لە رۆژهەڵاتی کوردستان دا هاوەڕابوون.\nلە دوایین بەشی دیدارەکەدا هەردوو هەیئەتی حیزبی دێموکراتی کوردستان و رێکخراوی دێموکراتێکی یارسان پێداگرییان لە سەر درێژەدان بە پێوەندییەکانیان کردەوە.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱/۱۱/۱۳۹۲ ۰۴:۰۴:۰۰ بعدازظهر


زیانه‌كانی خواردنى كۆكا كۆلا تكایه ئاگادار بن ! - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nزیانه‌كانی خواردنى كۆكا كۆلا تكایه ئاگادار بن !\nخواردنى كۆكا كۆلا\n*لە (١٠) دەقیقەی:\nیەکەمدا ئەو شەکرەی کە پێویستە بەدرێژای ڕۆژێك بچێتە لەشتەوە لە % ١٠٠ بەم ماوە کەمە دەچیتە لەشتەوە .\n*پاش (٢٠)دەقیقە :\nڕێژەی شەکر لەلەشتدا بەرز دەبێتەوە کەدەبێتە هۆی ڕشتنی مادەی (ئینسۆلین ) لەخوێندا .\n*پاش ( ٤٠ ) دەقیقە :\nکرداری هەڵمژینی ( کافین ) تەواو دەبێت .گلێنەی چاو فراوان دەبێت پەستانی خوێن بەرز دەبێتەوە .\n*پاش ( ٤٥ ) دەقیقە :\nلەشت مادەی ( دۆبامین ) بەڕیژەیەکی زۆر دەر دەدات کە کاریگەری هەیە لەسەر ناوەندی خۆشبەختی مێشکت .\n*پاش ( ٦٠) دەقیقە :\nترشی ( فۆسفۆریک ،کالیسۆم . مغنیسیۆم ،زنک ) لەڕیخۆڵە باریکەدا کارلێک دەکەن و یەک دەگرن کە ئەبێتە هۆی زیاد کردنی ووزەو توانات ، بەهۆیەوە بڕێکی زۆر لە ( کالیسیۆم ، مغنیسیۆم ،زنك ) لەدەست دەدەیت وە ( ئاو ، سۆدیۆم ) یش کە ئەم مادانە زۆر پێویستن بۆ ئێسقانەکانت .\n*پاش (٦٥ ) دەقیقە :\nلەگەڵ سەرەتای تەوا بوونی هەست کردن بەخۆشی و خۆشحاڵی ڕیژەی شەکر لەخوێنتدا بەپەلە دا دەبەزێ کەدەبێتە هۆی هەڵچونی دەروونی و هەست به‌ته‌مه‌ڵى ده‌كه‌يت.\nتكایه بلاوی بكه‌نه‌وه\nبێ سۆنه‌ر بیزانه !


ڕۆژنامەنوسێکی بەنێوبانگی ڕووسیا خەڵاتی نۆبڵی ئاشتیەکەی بۆ ئاوارەکانی ئۆکرانیا دەفرۆشێت\nدیمتری موراتۆڤ ڕۆژنامەنووسی ڕووسی و خاوەنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی، مەدالیای نۆبڵەکەی بۆ پەنابەرانی ئۆکرانی دەفرۆشێت، کە نەهێشتنی میدیای سەربەخۆ لە وڵاتەکەیدا بێزاری کردووە، ئەو دەڵێت خەڵکێکی کەم پشتگیری لە هەڵمەتی سەربازی مۆسکۆ دەکەن.\nموراتۆڤ هاودامەزرێنەری ڕۆژنامەی نۆڤایا گازیتایە و ماوەیەکی زۆریشە سەرنوسەری ڕۆژنامەکەیە، نۆڤایا گازیتا ڕۆژنامەیەکی ڕەخنەگرە لە کریملن کە خۆی لە ساڵی 1993 دا بە پارەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی میخائیل گۆرباچۆڤ سەرۆکی پێشووی سۆڤیەت دامەزراوە.\nبۆ ساڵانێک بەرەنگاری توندکردنەوەی سنووردارکردنی میدیای ناڕازی دەکرد، بەڵام لە مانگی 3 دا دواجار چالاکییەکانی ئۆنلاین و چاپی ڕۆژنامەکەی ڕاگرت، دوای ئەوەی بوو بە تاوان و سزای 15 ساڵ زیندانی دەدرا ئەگەر هەر شتێک یان ڕاپۆرتێک بڵاوبکەنەوە لەسەر ئەو جەنگەی ئۆکرانیا کە لادان بێت لە هێڵی گشتی حکومەت.\nموراتۆڤ لە چاوپێکەوتنێکدا بە ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرزی ڕاگەیاند "وڵاتەکەم وڵاتێکی دیکەی داگیرکردووە و ئەویش ئۆکرانیایە. ئێستا 15 ملیۆن و 500 هەزار پەنابەر هەن. ئێمە بۆ ماوەیەکی زۆر بیرمان لەوە کردەوە کە دەتوانین چی بکەین بۆ ئەو دۆخە، پێمانوابوو کە پێویستە هەموو کەسێک شتێکی خۆشەویستی خۆی بدات بەوان، گرنگە بۆ ئەوان."\nگوتی زیادکردنی مەدالیای زێڕی ئەو بەو مانایە دەبێت کە بە جۆرێک لە جۆرەکان هاوبەشی چارەنووسی ئەو پەنابەرانە بووە کە یادگارییەکانیان و "ڕابردوویان" لەدەستداوە.\nئەو گوتیشی "ئێستا دەیانەوێت داهاتوویان لێ زەوتبکەن، بەڵام دەبێت دڵنیا بین لەوەی داهاتوویان پارێزراو دەبێت. گرنگترین شت کە دەمانەوێت بیڵێین و نیشانی بدەین ئەوەیە کە هاودەنگی مرۆیی پێویستە."\nمەدالیاکەی موراتۆڤ لە 20ی مانگی 6 دا لە ڕۆژی جیهانی پەنابەران لەلایەن کۆمپانیای Heritage Auctions بە پاڵپشتی لیژنەی خەڵاتەکان دەفرۆشرێت.\nئەو خەڵاتەی بە موراتۆڤ و ماریا ڕێسای ڕۆژنامەنووسە فلیپینەکە درا بەهۆی پشتیوانیکردنیانەوە بووە لە مافی ئازادی ڕادەربڕین کە لە سەرانسەری جیهاندا لە مەترسیدایە.\nموراتۆڤ خەڵاتەکەی تەرخان کرد بۆ شەش ڕۆژنامەنووسی نۆڤایا گازیتا کە بەهۆی کارەکانیانەوە کوژران، ڕەخنەگرێکی سەرسەخت بوون کە لەنێویاندا ڕەخنەیان لە ڤلادیمێر پوتن سەرۆکی ڕووسیا گرتووە.\nناوبراو هاوخەمی خۆی بۆ نەبوونی میدیای ئازاد و تاوسەندنی سەرکوتکردنی دەوڵەت بۆ سەر ناڕەزایەتیەکان دەربڕی.\nگوتیشی "نەبوونی ئازادی ڕاستەقینەی قسەکردن، لە ئاڵوگۆڕی ڕاستەقینەی بیروڕادا، نەبوونی ئازادی ڕادەربڕین، ڕاستییەکان بەرەو ئەوە دەبات کە خەڵک هیچ بژاردەیەکیان لەبەردەستدا نامێنێت و تەنیا دەبێت باوەڕ بەو شتانە بکەن کە پڕوپاگەندەکارانی دەوڵەت پێیان دەڵێن".\nگوتیشی "هیچ دەزگایەكی ڕاگەیاندنی ئازاد نییە. لە ڕاستیدا گردبوونەوە قەدەغەیە لە هەموو ناوچەکاندا. بۆ هەر لێدوانێك دۆسیەی كارگێڕی یان تاوانكاری دەستپێدەكات".\nهەروەها دەشڵێت "تەنانەت کرێملن دان بەوەدا دەنێت کە لە 25-30%ی دانیشتوان پشتگیری لە ئۆپەراسیۆنە لەشکریەکە ناکەن."


میدیا حوسێن، گۆرانییەك لەسەر ژیانی خۆی و بەخششە هونەرییەكانی بە كلیپ بڵاو دەكاتەوە\nمیدیا حوسێن، یەكێكە لە هونەرمەندە دیارەكانی نێو گۆڕەپانی گۆرانیی كوردی، ئەو زیاتر لە (35) ساڵ لە تەمەنی خۆی بەخشیووە بە هونەرەكەی، ئەو هونەرمەندە ناسراوەی كورد لەمیانەی لێدوانێكیدا بۆ خوێنەرانی "هەولێر" تیشك دەخاتە سەر چەند لایەنێك لە كارە هونەرییەكانی، بەتایبەتی بەرهەمهێنانی گۆرانییەكی تازەی خۆی، كە بەشێوەی كلیپ بەنیازە لە نەورۆزی ئەم ساڵدا بڵاوی بكاتەوە، هەروەها لە بەشێكی دیكەی ئەو لێدوانەیدا ئاماژە بۆ ئاستی هونەری گۆرانیی میللیی ئەو سەردەمە دەكات.\nلەسەرەتای قسەكانیدا هونەرمەند (میدیا حوسێن) لەبارەی هەبوونی بەرهەمی تازەی گوتی: "بەرهەمی تازە زۆرن، بەڵام چۆن و بە چ شێوەیەك بڵاوی بكەمەوە؟!، ناكرێت دوای (35) خزمەت بە كاری هونەری، هێشتا هەر لەسەر ئەرك و گیرفانی خۆمان خزمەتی گۆرانیی كوردی بكەین، جگە لەوەش ئەو سەردەمەی ئێستای پێیدا تێپەڕ دەبین، خزمەتكردنی گۆرانی كارێكی ئەستەم و دژوارە!، چونكە گۆرانییەك ئێستا كاری تۆماركردن و بەرهەمهێنانی لەچاو سەردەمی پێشوو، جیاوازییەكی زۆری هەیە، بەتایبەتی لە رووی خەرجییەوە".\nلەبەشێكی دیكەی قسەكانیدا هونەرمەند (میدیا حوسێن) دەربارەی كلیپكردنی گۆرانییەكی تازە بۆ یەكێك لە گۆرانییەكانی، گوتی: "ئەو گۆرانییەم لە ساڵی (2017)ـەوە تۆمار كراوە، بەڵام نەمتوانی بوو كلیپی بكەم، ئەگەرچی گۆرانییەكە تایبەتمەندییەكی زۆری هەیە لەلای من، چونكە ناوەرۆكەكەی لەسەر ژیانی خۆم و بەخششە هونەرییەكانم دامڕشتووە، ئەو گۆرانییە لە ژێر ناوی (دڵم لە زەمانە دێشێ) خۆم ئاواز و تێكستی گۆرانییەكەم ئامادە كردووە.\nلەبەشێكی دیكەی قسەكانیدا هونەرمەند (میدیا) لەبارەی بڵاوكردنەوەی كلیپە تازەكەی گوتی: "ئەو كلیپە لە چەند رۆژی رابردوو كاری وێنەگرتنی تەواو بووە، ئێستا لە قۆناغی مۆنتاژكردن دایە، رۆژانی نەورۆز وا بڕیارە بڵاو كرێتەوە.\nهونەرمەند (میدیا حوسێن) لەبارەی ئەو تێكستەی بۆ "هەولێری پایتەختی"نووسیوە و گوتی: "من لەگەڵ هەولێری پایتەخت ساڵانێكی زۆرە یادەوەری زۆر جوانم هەیە، لەگەڵ چەندیین هاوڕێی هونەرمەند و كەسایەتی ناوداری ئەو شارە ئازیزە ئاشنایەتیم باشم هەیە، لەو ماوەیەدا (جێگر)ـی كوڕم داوای لێكردم هۆنراوەیەك بنووسم بۆ ئەوەی بیكاتە گۆرانییەك بۆ هەولێری پایتەخت، منیش هۆنراوەیەكی جوانم بۆ نووسی، لە بەشێكی ئەو هۆنراوەیەدا هاتووە (لە شام شیرینتر جوانتر لە لوبنان... هەولێری دێرین بووكی كوردستان.....بەوێنەی مەجنوون بەدوای لەیلاوە...هەر چاو ئەگێڕم بەسەر قەڵاوە.. تەیراوە خۆشە لەوێ بێ ماڵم... شۆڕە لاسەكەی كوشتەی خەزاڵم) دیارە ئەو گۆرانییەش دەكەمە چەپكە گوڵێكی نێرگزی ئەو بەهارەو، دەیكمە دیاری بۆ هەموو كوردێك و بۆ هەموو هەولێرییە ئازیزەكان، بەتایبەتی هونەردۆستان و خۆشەویستانم لەو شارە".\nلە كۆتاییدا هونەرمەند (میدیا حوسێن) لەبارەی ئاستی هونەری میللی ئێستا روونی كردەوەو گوتی: "هونەری میللی هونەرێكی بەرزو تیژڕەوە، زوو دەچێتە ناو خەڵك و جەماوەرەوە، ئێستا هونەری میللیش تاڕادەیەك بێسەروبەریی پێوە دیارە، وەك زۆرێك لە هونەرەكانی دیكە پشكی ئەوەیان بەر كەوتووە، بەڵام ناكرێ هەمووی بە خراپ لە قەڵەم بدەین، بەشێكی باش لەو گۆرانیبێژە میللیانە توانایەكی باشیان هەیەو كاری جوان پێشكەش دەكەن، لەگەڵ ئەوەشدا دەبێ ئەوەی هونەری میللی لە باوەش دەگرێ بزانێت چی دەڵێت و چی پێشكەش دەكات.


07:35 - 11 August 2020\nهەنگاو: لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوودا دوو هاووڵاتیی خەڵکی سنە و کامێران لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی حکوومەتەوە دەستبەسەر کراون و دوو دەستبەسەر کراوی خەڵکی پاوە و مەریوان بە دانانی بارمتە ئازاد کراون.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، بەرەبەیانی ڕۆژی دووشەممە ٢٠ی گەلاوێژی ٢٧٢٠ (١٠ی ئاگۆستی ٢٠٢٠)، هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی چالاکێکی مەدەنی بە ناوی ”مادێح فەتحی“ و دەستبەسەریان کردووە. بە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادا، هێزە ئەمنییەکان دوای دەستبەسەر کرانی ئەو چالاکە مەدەنییە، ماڵەکەشیان پشکنیوە.\nمادێح فەتحی ئەندامی پێشووی لێژنەی بەڕێوەبەریی حەشیمەتی سەوزی کوردستان بووە کە لەماوەی ساڵانی ڕابردوودا چەندین جار بانگی ناوەندە ئەمنییەکان و دەستبەسەر کراوە و مانگی بانەمەڕی ساڵی ڕابردوو بە تۆمەتی ”هەوڵدان دژی ئاسایشی نەتەوەیی“ لە ڕێگای ئەندامەتی لە پژاک حوکمی یەک ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو. ئەو حوکمە دواتر بە هۆی ئەوەی ناوبراو حوکمی دادوەری قەبووڵ کردبوو، بۆ ٧ مانگ بەندکران کەم کرایەوە.\nلەلایەکی دیکەوە، ڕۆژی دووشەممە ١٣ی گەلاوێژ (٣ی ئاگۆست)، فەرزاد حوسێنی، ئەندامی لقی کوردستانی حیزبی وەحدەتی میلی لە شاری کامێران، دوای ئەوەی سەردانی لقی یەکی دادگای شۆڕشی شاری سنەی کردووە، بە فەرمانی دادوەر سەعیدی دەستبەسەر و بۆ دەستبەسەرگەی ئیتلاعاتی ئەو شارە گوازراوەتەوە.\nڕۆژی یەکشەممە ١٩ی گەلاوێژ، پارسا ڕوستەمی تەمەن ١٧ ساڵ و خەڵکی پاوە پاش یەک حەفتە دەستبەسەر کران بە دانانی بارمتەی ١٨٠ میلیۆن تمەنی و بە شێوەی کاتی لە ناوەندی چاکسازی و پەروەردەی کرماشان ئازاد کرا.\nهەروەها، ئازاد دانێشوەر خەڵکی مەریوان پاش ٣٤ ڕۆژ بەندکران بە دانانی بارمتە و بە شێوەی کاتی هەتا کاتی بەڕێوەچوونی دانیشتنی دادگا ئازاد کراوە.


له پاڵاوتنه‌كان هۆڵه‌ندا سه‌ركه‌وتنێكی گه‌وره‌ی به‌سه‌ر جه‌به‌ل تاریق تۆماركرد\nله پاڵاوتنه‌كانی كیشوه‌ری ئه‌وروپا بۆ گه‌یشتن به كۆتاییه‌كانی مۆندیالی دووهه‌زاروبیستودووی قه‌ته‌رو له ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌یه‌كی پڕ گۆڵی گڕوپی حه‌وته‌مدا، هه‌ڵبژارده‌ی هۆڵه‌ندا سه‌ركه‌وتنێكی گه‌وره‌ی به‌ده‌ستهێناو به شه‌ش گۆڵی بێ به‌رامبه‌ر له هه‌ڵبژارده‌ی جه‌به‌ل تاریقی میوانی برده‌وه.\nله خوله‌كی نۆدا، یاریزان ڤیرگیل ڤان دایك گۆڵێكی بۆ هۆڵه‌ندا تۆماركرد، پاشان یاریزان مێمفیس دێپای گۆڵی دووه‌می هۆڵه‌ندیه‌كانی له خوله‌كی بیستویه‌ك به‌ده‌ستهێنا، دواتر ناوبژیوان لێدانێكی سزای بۆ میوانداره‌كان هه‌ژماركردو له جێبه‌جێ كردنی لێدانه‌كه‌دا، مێمفیس دێپای گۆڵی دووه‌می خۆی و سێیه‌می تیپه‌كه‌ی له خوله‌كی چلوپێنج تۆماركردو گێمی یه‌كه‌م به‌م ئه‌نجامه ته‌واوبوو.\nله گێمی دووه‌م و له به‌رده‌وامی هێرشه‌كانی هۆڵه‌نداو سێ خوله‌ك دوای فیكه‌ی ده‌ستپێكی ئه‌م گێمه، یاریزان دێنزێل دومفریس، تیپی میوانداری كرده خاوه‌نی گۆڵی چواره‌م، له خوله‌كی حه‌فتاوپێنجیشدا، ئارنۆت گرۆینفیڵد گۆڵی پێنجه‌می هۆڵه‌ندای به‌ده‌ستهێنا، ئینجا یاریزان دۆنیایل مالین گۆڵی شه‌شه‌می هۆڵه‌ندای له خوله‌كی هه‌شتاوشه‌ش تۆماركردو كۆتایی به كه‌رنه‌ڤالی گۆڵه‌كانی یاریه‌كه هێنا.\nبه‌م ئه‌نجامه‌ش هۆڵه‌ندا چواره‌م سه‌ركه‌وتنی له‌سه‌ریه‌كی به‌ده‌ستهێناو كۆی خاڵه‌كانی له پێشه‌نگی ڕیزبه‌ندی گڕوپی حه‌وته‌م گه‌یشته نۆزده خاڵ و جه‌به‌ل تاریقیش هیچ خاڵێكی نیه‌و له دوایین خانه‌ی ڕیزبه‌ندی گڕوپه‌كه دێت.\nله جامی ئه‌ڵمانیا بایرن میونشن دووچاری دۆڕانێكی سه‌خت هات ماڵئاوایی له پاڵه‌وانێتیه‌كه كرد\nلیڤەرپول گەیشتە قۆناغی هەشتی جامی ئینگڵته‌را\nمانچسته‌ر سیتی ماڵئاوایی له جامی یانه پیشه‌گه‌ره‌كانی ئینگڵته‌را كرد\nله خولی ئیتاڵیادا ئینته‌رمیلان سه‌ركه‌وتنی به‌سه‌ر ئیمپۆلی تۆماركرد


مانەوەی زۆر لە کافێ... ئیسماعیل سابیر -\nساردبوونەوە و فەرامۆشکردنی ناوجێگا\nکە گەڕامەوە شەو تەواو درەنگی کردبوو، وا وێنام کرد تیڤییەکە لەسەر پەخشی یاریی نێوان (ڕیال مەدرید و بایرەن میونشن) بەردەوامی بە شەوچەرەمان بدات، ئەڵقەکە تازە دەستی پێکردبوو بەڵام لەو کاتەدا ئیتر گوتیان، دانیشتم؛ وەکو سەربازی ئێشکگر لە چواردەوریان، بێدار. لەژێرەوە سەیریم کرد، بە چاو گوتم بچینە سەرەوە، با نەبینن. بینی، بە چاوم گوتم بچین بکەین. نەهات. بە چاو، هیچ گوێی بەو هەستەم نەدا. وەک ژنێکی کوردیی خەمسارد، فەرامۆشی کرد، ناوجێگا و کات، مەگەر دەکرا ئا بەم جۆرە بوا؟\nپەنجەت لێدابا دەتەقی، تەقیم بەدیاریی. چاوەڕوان، گوتی عەیبە با یارییەکە من دەمخواست دراماکە زوو تەواو بێ، بەچاو ئاماژەی پێ کرد ئەگەرنا دەزانن هەستێک لەناوەوە دەیگوت وا دەڵێ. خێزانێکی نازانم چۆن بووین ئاوا قەرەباڵغ، وەک ئێستا. لە منداڵییەوە هاندەری یانە مەلەکییەکە بووم. بەڵام کە گەورەبووین بەهۆ و بێ هۆ کە دەچووینه ناوجێگا، مێوانمان دەهات و بانگیان دەکردین، دوای دراماکە حەوسەڵەم نەدەما؛ وەرە خوارەوە یاری هات. حەزم لێ بوو، لە داخان وازم هێنا. ئینجا دەچووینە سەرەوە دەمانویست دەست پێ بکەین کارەبا دەبڕا!\nدەیگڕایەوە دوو ساڵ ئاوا نازانم حەفتەی چەندمان کرد، بەڕێ. کەمبوو ئەم خانووە ژوورەکانی بەجۆرێک لە خواستی کەسمان نەبوو، بەس نازانم بە گوتەی خۆی هەمیشە و بە درێژایی ئەو ماوەیە گرفتاری نەخۆشی بوو، کە داوام لێ دەکرد، دەست پێبکەین، هەرجارە و بەهانە و شتێکی نوێی دروست دەکرد. پێش هاوسەرگیری کە ناسیم؛ وانەبوو، لە کافتریاکەی زانکۆ زۆر عەیار و ئەوانە خۆی نیشان دام، چووم و هیچم نەکرد، لە باخچەکەی تەنیشت کۆلێژی ئاداب سەرەتا قسەم وەک تف لە زاری خۆم قووت دا، پاسەوان نا بۆ دڵداری جوانترە لێرە بڵێم چاودێریکار بووم، زوو یان درەنگ بەتەنیا بێ، نەبوو هیچکات. لەشکرێک ناز و لەشکرێک عیشوە یاوەری بوون، بۆ دڵشکان، لێنەدەگەڕان، داوای مۆڵەتم لێیان خواست، بەجێیان هێشتین، بەڵام زوو گەڕانەوە. گریام.\nشەو قسەی زۆرمان پێداکرد، شەو زۆر شتمان کرد، کە هێشتا مارەبڕ نەبووبووین. ئاوا ئاسان بڕیارمان لەسەر لەقتەی جۆراوجۆر و هەستی ڕۆمانسیی نێوانمان دا، لە کافێیەکە گوتی تۆ جارێ هێشتا هیچت نەبینیوە. هاوڕێکەشم لەوێ بوو حەزمکرد نەیبینم، بینیبووم لە کەمپدا بۆچی، هیچ، نەیزانی، مانگی سێ سەد و سی یۆرۆی سۆسیال خراپ نەبوو، جگەرەم نەدەکێشا. لەلای ناسیاوێک کاری درۆسازی نا پاکردنەوەی چێشتخانەم هەندێک کات دەکرد. باوکم ئاگادارنەبوو. دەخۆمەوە. سواری قیتار نەبووبووم هێشتا، وەک ئەو مەراقم کردبوو، ڕۆژێک چووم. بە پاس، سی خولەک بەسبوو، تاوەکو لە شوێنی کار بگەڕێمەوە ناو کەمپەکەمان.\nمەراسیمی گواستنەوە و ڕۆتیناتی دادگا مانگێکی ژیانی لە من و لیزا برد، وای دەگوت. دوایش دوازدە مانگ بۆ جیابوونەوە، بەلایەنی کەم هێشتا تەواو نەدەبوو. هەر هەرامان بوو، دایکم پێی خۆشبوو خوشکەزای ئەوم نەهێنابوو، بۆیە. باوکم بەمە کەیفی لێ دەهات، لە هەموو بۆنەیەک هەڵبەت بە فەخرەوە تیکراری دەکردەوە:( کوڕەکەم لە کۆمپانیای تڕۆمبێل کار دەکات)(کوڕەکەم لە خۆشترین و گەورەترین شوێنی ئەڵمانیایە)دەیگوت ئێوە نازانن بەس من دەزانم ئەو ئەڵمانیانانە چەندە عەجایەبن، چەندە خۆشن بۆ سواربوون، هینی تڕومبێلەکانیان. ماشێنی نەبوو باوکم، دەیگوت بەڵام حەیف ئەشیا و بیلعاتی ئەو تڕومبێلانە پیاو لە پیاوەتی دەخات. باسی دەکرد باوکم لە یارییەکانی بایرەن میونشن بەدواتا دەگەڕێ، دیارنی، براکەم بە پاڕانەوەش کاری دەست نەدەکەوت. دوای زانکۆ بووە دەستگێڕ لە عەلوەکەی لای خۆمان. هەمووجار دوای پشوو دێتە لام، دەڵێ: سیپانی کوڕم ئەها ڕێک لەو شوێنە دادەنیشێ سەیرکە کە پیاوە سمێڵفشەکە ئاڵای بۆ هاندانی یانەکە دەشەکێنێتەوە، سەیری دەکەم، دڵنیام بەس کامیراکە نیشانی نادات. نەمدیتبوو یاریگای(ئەلیانز ئەرینا) بۆ سەیرکردنی یاریی سۆسیال بەشی ئەوەی نەدەدا، ڕای وابوو باشترین دۆست ئەڵمانیایە، باوکم ئەم هۆگریبوونەی بە شەڕی داعشەوە گرێدەدا. لە میعوەری گوێڕ فیشەکی زۆری تەقاند. چەکێکی کڕی بە گیرفانی خۆی. جاران لە مۆندیال هاندەری هەڵبژاردەی فەڕەنسا بوو، دەیتەقاند دپەنجەکانی. بەڵام کە چووە شاخ لەجیات ئەمە فێرە چایخواردنەوەی زۆر بوو، شیرینی لێ قەدەغەکرا، نەدەجووە دەرەوە، دکتۆر وایلێکرد، لاقێکی بڕاوە، دەیگوت لە سەردەمی ڕژێم بەبەردەوامی پشتگیری کوردیان کردووە، دەیگوت بەڵام مەعەلئەسەف لە شەڕی داعش ئەو کافربابانە هیچی وایان نەنارد. لە تیڤی ماڵەوە دایکم وەڕسبوو لە زۆر سەیری هەواڵەکانی باوکم، لە داواکردنی چای بە شەکر، چاوەڕوان له چایخانەش مایەوە، نەچوو. تاوەکو دۆڕا، لە دۆمینە و هیچ یارییەک منی نەبینیەوە. وازی هێنا و جگەری زۆری بەم داخەوە کێشا. ئەمەش بە قسەی سیڤان، هیچکات گوێی لێمان نەگرت، ئاخر لەناو ئەم هەموو گێڵفرێند و کچە پەنیرە پیاو کوا کاتی ئەوەی هەیە بچێتە دیار یاری. زانیاری هەبوو لە شارۆچکەیەک سۆسیال وەردەگرم و بە دزییەوەش کاری خاوێنکردەوەی چێشتخانە دەکەم، ئەمەم زوو پێم گوت، تا نەیڵێت لە (ترەین)دام. عەسران دەچمە (نیکۆس کافێ) لە شەقامی (کۆرنمارکت) چونکە تازە لە ئیش دەرکرابووم، مردۆخ؛ وەک لای خۆمان چاوم لە کلاوات و خۆشاردنەوە بوو ئەمەم پێ نەگوت. داوای کاپۆچینایەکم کرد. هێندە گەرم بوو کەم کەم قوومم لێ دەدا و کەفاوەکەی سەریم هەڵدەمژی، لە سووچێکی کافێیەکە ئەویش بەتەنیا بوو، قاوەی دەخواردەوە بینیم ئەمەم پێ نەگوت، بەڵام گوتم ئەو خۆی بوو، لیزا دەستپێشخەری کرد، نزیک بووینەوە لە بڕیاری کۆتایی دادگا. باوکم باشترین محامی بۆ گرت، سوودی نەبوو، مارەیی پاشەکی و نەفەقەی دەویست، لە کوێ بێنم نەمبوو، ئەو هەمووە. باوکم دەیگوت نەمدا و هەر وا دۆسیەکەمان بەکراوەیی لای دادوەر ما…پێدەچوو لای پۆلیسیش هەروا، چەن ڕۆژێک بێت نەیکردبێ، هەڵبەت دیاربوو بۆ منیش هەروا…\nپیاوێک ناوی لەناو ناواندا نییە\nچووم لە پاڵی دانیشتم و دەستمان بە قسە کرد، لە باخچەکەی تەنیشت کۆلێژی ئاداب هەڵمڕێژت قسەی زۆر و بێ مانا، لەسەر شیعر پێکەنی، کە دەدوام. لە باخچەکەی تەنیشت کۆلێژی ئاداب نەهاتە ژێربار. چیرۆکم بۆی هەڵبەست. هاوڕێی مۆدێرن( دیسان شیعر و کافێی سارد؟!) بینی و بە لاقرتێیەوە سەرکۆنەی هەموو دەقەکانی کرد، شۆڕش هاوڕێم بوو، تازە کچە خۆشەویستەکەی لەدەستدابوو بە قسەی خۆی زۆری دەخوێندەوە، بەڵام لە تایپی ئەو گەنجە تووڕەهاتانە بوو کە خۆیان هیچیان نییە بیڵێن، بیکەن، لەڕووی زانستی دەروونناسییەوە دەرکەوتووە، من ناوە زانستییەکەی نازانم ئێستا ئەمانەش نەخۆشن و لەناو کۆمەڵگا هەست بە کەمی کەسایەتییان دەکەن بۆیە ناتوانن وەک پۆپۆلیست و ڕەخنەگری ڕووپۆشراو نەبن بەسەر ئەوانی تردا کە هەندێکیان هاوڕێشیانن دەڕشێنەوە، بەسەریاندا، لە پەنایاندا. ویستم لەمەیاندا ڕات بزانم، پێش ڕشانەوە. لە کافێیەکە دواجار بینیم نەڕشاوە نەپێکەنی. کە دانیشت درەنگکەوتبوو. زانی، گوتی ئای کە سکم بە حاڵی سەربردە و زمانی چیرۆکەکانت سووتا. منی بردە شووقەکەی، مەنەلۆگێکم بۆ ڕاهێنان لەو ناوە دوور نەبووە ڕەخساند، لە نهۆمی دووەم سەوزایی زۆرم بەدیکرد بەڵام زیاتر نەمپەرژا سەیرکردنیان، خۆت دەزانی هەرگیز لەو باوەڕەدا نەبووم وەک ئەوەی لای خۆمان بە شەوێک بگەمە بنبەست. پێمخۆش بوو گەیشتن بە ناوەکەی نا چونکە نەیهێشت بخەوم، چەندان شەو جگە لە ناوەکەی، یادگاریی و پێکەنینەکانی، مایەوە، لە دەمارەکانمدا، وەک ئەوەی سەرتاپای جەستەی شیلەی هەنگ بێ، هەڵممژی؛ لێگەڕا تاوەکو بەیانی. وەک ئەوەی سەرتاپای جەستەم شیلەی هەنگ بێ. هەڵیمژی تاوەکو بەیانی؛ ڕەزامەندیم نیشاندا. سەرەنجام بێچارە مام. ئەمە چەندەمین جاربوو، کە وام هەستکرد؛ بیرم چووەوە بەم درەنگە لە کوێدام.\nهەڵسام و نەچم بۆ کار، نیوەڕۆ درەنگی کردبوو، نامەی وەتسئاپەکەی نیشانی دەدا زوو نا درەنگی شەو کە بۆی دەرکەوتووە ئیتر لیزای نەما، براکەم باسی کرد و نووسی لە خەمان، نە لە کافێ نە دوای هاتنەدەرەوە لە هۆڵی دادگاکان، ئاسوودەنەبوو، بەڵام خۆی نەکوشت وەک شۆڕش لە ژووری کتێبەکان بوو بە ئەسیر، کە مایەوە، زۆر گریا.\nTop Tags دابان عەتار سەدیق سەعید ڕواندزی ئانتوان چێخۆف ڕەووف بێگەرد بەختیار حەمەسوور ئەرسەلان چەلەبی ئێرنست هەمینگوەی حسێن عارف ئەیووب عوسمان سوورێن ئیبراهیم عەباس مەعرووفی سیامەند هادی تێکۆشەر خالید حەمە مەنتك گابریێل گارسیا ماركیز


کوردیپێدیا - سڵێمان هەڵشۆیی\nئێوارەی 25-11-2021 لەرووبەڕوبونەوەی موراد کانی کوردەیی لە رانیە دەکوژرێ و دوو لە هەڤالانییشی بریندار دەکرێن.\n📖 درۆ وەک بەشێکی سەرەکی لە مێژووی پارسەکان\nنووسینی: کەمال گەرووسە\nدرۆ وەک بەشێکی سەرەکی مێژووی پارسەکان\nبەردەنووسراوەیەکی 2500 ساڵە کە بە خەتی پوازی (بزماری) لێی هەلکەندراوە، لە بینای رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان لە شاری نیویۆرک لە چوارچێوەکی\n📼 کچە خوێندکاریک روی سینگی لە هێزە ئەمنیەکان ئەکا\nکچە خوێندکاریک روی سینگی لە هێزە ئەمنیەکان ئەکا سڵ لە گولەی وێلی هیزە ئەمنیەکان ناکا بۆ بڵاوە پێکردنی خوێندکاران و وە پەشیمان بونەوە لەداواکاریە سەرەتاییەکانی خوێندکاران\n📷 خۆپیشاندانی خوێندکاران\nخۆپیشاندانی خوێندکاران بۆ وەرگرتنەوەی مافەکانیان لە 20/11/2021 دەستی پێکرد بۆ ماوەی چەندین رۆژ بەردەوام بوو لە شاری سلێمانیەوە دەستی پێکرد دوا بەدوای خویندکارانی کەلارو ناوچەی گەرمیان و رانیەو هەولێرو\n📖 بۆن و بەرامەی نیەت01\nناونیشانی بابەت: بۆن و بەرامەی نیەت\nنووسەر: ئارەزووی عەبدولخالق\nنیەت لە قۆناغ و ژیانی مرۆڤ دا...\nئێمەی مرۆڤ هەر لەسەرەتای بونمان و وجودمان لەم سەرزەویە....بەجۆرێک و بە ڕێکارو ڕ\n📖 هەڵوەستەیەک بۆ تۆ\nلەژیاندا.گاڵتە بە هەستی کەس مەکەو کەس بریندارمەکە..ڕێزی دەوروبەرت بگرە چونکە تەنها خۆت نیت لەژیاندا....بەو شتانەش مەنازە کەتۆ هەتەو کەسانی دی نیانە...\n📖 لەنێوان دەبەنگی و ڕوئیا فراوانیا سێ قەسف و یەک قازیفە\nلەنێوان دەبەنگی و ڕوئیا فراوانیا\nسێ قەسف و یەک قازیفە...\nئیمام عومەر دەرەجەی عالی بێت بەتوندترین شێوە دژایەتی خواو پەیامبەری کرد، دوای ئەوەی تەوبەی کرد بوە خۆشەویستی خواو پەیامبەر، ب\n📖 عەدێ و مەدێ 45\nعەدێ و مەدێ 45\nسەت مەترەک ڕۆیشتین و شوفێری تەکسیەکەی ئاوڕەکی لای منی داوەو گۆتی: ئەوجە کێوە بچین؟ گۆتم: قەبرستان! گۆتی: کیهان قەبرستان؟ گۆتم: ناچمە قەبرستانی، بەران دوو جاری دی لەگەتوو سواربم، تەئک\n📖 عەدێ و مەدێ 44\nعەدێ و مەدێ 44\nئەعسابم لە ئەسکەندەری نەما، گۆتم: ڕاگرە لێرە ڕاگرە! ئەمن دێمە خوارێ و دەچمەوە مارێ، شێت بوویمە، خوا لێی گۆڕیمە وەگەنگۆ کەتیمە، بچمەوە ناو مار و مندایم خۆم سەت قات باشترە! ئەسکەندەر گ\n📖 عەدێ و مەدێ 43\nعەدێ و مەدێ 43\nچووینە ژۆرێ بەڕێوەبەری، دۆر و زوڕنا وەها گەرمی کردبوو، ئاگری لەو ژۆرەی بەردابوو، تیپی مۆسیقای هەر دەوری نەما، هەمووی ڕوویان لە دۆر و زوڕنا کرد، هەر بابایە هەردەپەڕی و چەپرەی لێدەدا،\n📖 عەدێ و مەدێ 42\nعەدێ و مەدێ 42\nلەبەر ماستاوچییان نەدەگەیشتمە بەڕێوەبەری و کێشەکەی تێبگەینم و برێم خێرت دەگاتێ مێلە ئیشەکە گەورەبی، کۆمەرەک لە پێشی ڕاوەستابوون، بەس هەردەپەڕین و قوونیان بادەدا، ئەولا و ئەولاشی کیژی\n📖 عەدێ و مەدێ 41\nعەدێ و مەدێ 41\nئەسکەندەر بە پەنجەی ئیشارەتی دا کارمەندەکەی پرسگەیی و گۆتی: وەرە لایمن! کارمەندەکە سوڕاوە و چووە کن ئەسکەندەری، ئەسکەندەر گۆتی: ئەو دەرکەی بکەوە با بچینە ژۆرێ! کەرمەندەکە گۆتی: جەناب\n📖 عەدێ و مەدێ 40\nعەدێ و مەدێ 40\nچارەمان نەما، هەر چارمان دابەزین و دەستمان بە پاردانی جێبە قووتەی کرد، ئەسکەندەر جێبی دابووە بۆش، لۆ بەخت و نیووچەوانی مە، جێب ڕووی لە سەر هەورازی بوو، ئاخر کۆرانەکەی مە لایەکی لە لا\n👫 کاروان عەلی شامار\nماستەر لە کۆمەڵناسی\n👫 سڵێمان هەڵشۆیی | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n1 دەنگ 4 ⭐\nساڵی 1992 لەدایکبووە. خەڵکی شارەدێی هەڵشۆهەڵشۆیە لە پشدەرپشدەر، وەک خۆی لە پۆستێکدا دەڵێت پێشتر پێشمەرگە بووە و پارەی کرێ خانووەکەیی نەبووە بیدات.\nناوبراو لە کۆتایی مانگی 12ی 2020 بووە سەرباسی گەرمترین دەنگوباسەکانی کوردستان، بەهۆی ئەوەی کە وەک دەگوترێت نزیکەی 50 ملیۆن دۆلاری لە خەڵک وەرگرتووە. هەڵشۆ پارە، چەک، ماڵات و ئوتومبیلی لە خەڵک وەرگرتووە بۆ ماوەیەک و بەو مەرجەی پاش ماوەکە قازانجیان بداتێت.\nوەک دەگوترێت لەنێو ئەو کەسانەی کە هەڵشۆ پارەی لێوەرگرتوون مامۆستای زانکۆ، ئابووریزان، مەلا و ئەندام پەڕڵەمانیش هەن.\nهەڵشۆ مایەپووچبوونی خۆیی راگەیاند و لەلایەن ئاساییشەوە دەستبەسەرکرا. کەس نازانێت پارەکان چییان لێهات و خەڵکانێکی زۆر بۆ ماوەی چەند رۆژێک ناڕەزاییان دەربڕی. راستیی مامەڵەکانی هەڵشۆ هێشتا دەرنەکەوتووە و هیچ لێدوانێکی فەڕمیی ئەوتۆ لەلایەن داواکاری گشتییەوە نەدراوە.\nئەم مامەڵەیە لە میدیاکاندا ناوی نرا مامەڵەی پشدەرییانە و لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیشدا گاڵتەوگەپێکی زۆری لەسەر کرا.(بڕوانە فایلی پەیوەندیدار)\n#هەڵشۆ | #پشدەر |\n 🇰 تۆماری تایبەت بۆ کوردیپێدیا | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ئامادەکردنی کوردیپێدیا - هاوڕێ باخەوان\n📚 فایلی پەیوەندیدار: 28\n👫 جۆری کەس: 🌟 ناسراو\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 22 2020 10:05AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (م. ب.)ەوە لە: Dec 22 2020 10:56AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 22 2020 11:25AM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 857 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 124 KB Dec 22 2020 10:48AM هاوڕێ باخەوان\nپەڕتووک PDF 12,565\nفایلی پەیوەندیدار 53,622\n🗄 سەرچاوەکان 16,548\n📖 جوگرافیای شار 07\n📖 جوگرافیای شار 06\n📖 جوگرافیای شار 05\n- رۆستەم خامۆش شاعیر و نووسەری بواری ئەدەبیاتی منداڵان.\n- ناوی تەواوی ڕۆستەم جەلیل ئیبراهیم مەحمود ناسراو بە ڕۆستەم خامۆش.\n- لە ساڵی 1980ی زایینی لە گوندی (کانی کوردە)ی سەر بە ناحیەی ئاشتی، شارۆچکەی کۆیە، پارێزگای هەولێر، لە دایک بووە.\n- تا قۆناغی ئامادەیی بەشی وێژەیی خوێندووە.\n- لەگەڵ خوێندنی قوتابخانەدا هەمیشە کاری کردووە بۆ بژێویی ژیان.\n- لە پۆلەکانی: (یەکەم و دووەمی)سەرەتاییدا بە یەکەم دەرچووە.\n- جگە لە کتێبەکانی خوێندنی قوتابخانە، هەر لە تەمەنی منداڵییەوە ئاشنا و خولیای کتێب\nهەر لە سەرەتای منداڵییەوە بە هۆی ئەوەی کە باوک و خاڵەکانی پێشمەرگەی کۆماری کوردستان بوون لە گەڵ سیاسەت و نیشتمانپەروەری ئاشنا بوو و هەر لەو کاتانەدا کە تەمەنی تەنیا پازدە ساڵ بووە لەگەڵ کۆمەڵیک لە هاوتەمەنانی لە شاری سەردەشت یەکییەتی لاوانی دێموکراتیان دامەزراندووە و خۆشی بوو بە یەکێک لە ئەندامانی چالاکی یەکیەتییەکە.\nپاش تێپەڕینی چەند ساڵ بە سەر رووخانی کۆماری کوردستان و بووژانە


گەشتەکەی "فرێدریک مێلینگن" لە کوردستان\nئینسكلۆپیدیاییەك لەسەر قوتابخانەكانی پارێزگای هەولێر ئامادە …\n"ڕێگاكانى گەڕانەوە بۆ ماڵەوە"ی ئەلێخاندرۆ زامبرا د…\nتشرینی یەکەم 28, 2020\nشیكردنه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌گرانه‌ی هاوچه‌رخ په‌یوه‌ستبووه به‌و به‌شدارییانه‌ی كۆمه‌ڵناسیی به‌ریتانیی جۆن ڕێكس كه له كۆتایی شه‌سته‌كان ده‌ركه‌وت تاكو ئه‌م سه‌رده‌مه‌ش هه‌ر به‌رده‌وامه ئه‌مه‌ش بۆ ده‌وڵه‌مه‌ندكردنی تیۆری سۆسیۆلۆژی و میتۆده‌كانی توێژینه‌وه به ڕێژه‌یه‌كی زۆر ئه‌ویش به سیمایه‌كی ڕه‌خنه‌گرانه كه له‌م چه‌ند ده‌یه له به‌ریتانیا و وڵاتانی ئه‌وروپا ده‌ركه‌وت له‌به‌رئه‌وه تیۆری ڕه‌خنه‌یی هاوچه‌رخ ته‌نیا به به‌شدارییه‌كانی قوتابخانه‌ی فرانكفۆرت قه‌تیس نابێت كه ڕه‌گ و ڕیشه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ جه‌نگی جیهانیی یه‌كه‌م و دووه‌م، به‌ڵام تا ئێستاش ئه‌م به‌شداریینه له ڕێگه‌ی دوایین پێشه‌نگه هه‌ره به‌ناوبانگه‌كان كه هابرماسه به‌رده‌وامه، به‌ه‌ه‌رحاڵ قوتابخانه‌ی ڕه‌خنه‌یی هاوچه‌رخی به‌ریتانیی كه ڕه‌گ و ڕیشه به‌راییه‌كه‌ی بۆ میڵز ده‌گه‌رێته‌وه وه‌ك ئه‌وه‌ی پێشتریس باسمان لێكرد یارمه‌تییه‌كی كۆمه‌ڵناسه به‌ریتانییه‌كان داوه وه‌ك ڕێكس و تۆم بۆتۆمۆر، ئه‌م دوو بیرمه‌نده له ژێر كاریگه‌ری كتێبه‌كه‌ی میڵز دابوونه به‌ناوی خه‌یاڵی كۆمه‌ڵناسانه كه وه‌ك چاره‌سه‌ری قه‌یرانه‌كانی كرۆمه‌ڵگای ئه‌وروپی و سه‌رمایه‌داری ته‌ماشا ده‌كرێت.\nشیكردنه‌وه‌كانی جۆن ڕێكس چه‌ند تایبه‌تمه‌ندییه‌كی هه‌بوو كه ڕه‌خنه‌گرایه كه له‌سه‌ر بنه‌مای تیۆرێكی پوخته‌كراو و توێژینه‌وه ئه‌زموونییه‌كان ڕاوه‌ستاوه. ئه‌م تویژینه‌وانه‌ی كه ده‌روازه‌یه‌كی ڕه‌خنه‌یی هاوچه‌رخ بنیات ده‌نێ بۆ دراسه‌ی زۆربه‌ی گرفته‌كان وه‌كه ڕه‌چه‌ڵه‌ك و جڤات و ورده كولتووره‌كان كه ڕیكس جه‌ختی لهه‌رسیان ده‌كرده‌وه ئه‌ویش به دراسه‌ی كۆچبه‌ره پۆڵه‌ندی و ه‌ندییه‌كانی به‌ریتانیا له پاش جه‌نگی دووه‌می جیهانی، ڕێكس جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌و كۆچبه‌رانه ده‌كرده‌وه له ڕوانگه‌یه‌كی كۆمه‌ڵناسانه‌وه هه‌ر ئه‌مه‌ش ناوبرا به كۆمه‌ڵناسیی ناوچه‌ی ڕاگواستن. (السید الحسینی، 1985: 141-142)\nهه‌وڵ ده‌ده‌ین به گوێره‌ی توانا بۆچوونه ڕه‌خنه‌ییه‌كان ئه‌و كۆمه‌ڵناسانه بخه‌ینه‌ڕوو به‌تایبه‌ت تیۆر و تێگه‌یشتنه‌كانی جۆن ڕێكس، ئه‌مه‌ش له پێناو پوخته‌كردنه‌وه‌ی بۆچوونه ڕه‌خنه‌ییه‌كانی كه ده‌كرێ به‌م چه‌شنه دایبڕێژین و پوختی بكه‌ینه‌وه:\nره‌خنه‌گرتن له كۆمه‌ڵناسی هاوچه‌رخ\nبایه‌خپێدانه‌كانی ڕێكس بۆ تیۆری كۆمه‌ڵناسی ده‌كرێ له به‌رهه‌مه به‌راییه‌كانی ئه‌ودا بیدۆزینه‌وه و په‌ییان پێ به‌رین، به‌تایبه‌ت له دوو كتێبی سه‌ره‌كییدا ئه‌وانیش (گیروگرفته بنه‌ڕه‌تییه‌كانی تیۆری كۆمه‌ڵناسی) له ساڵی 1961 بڵاوكرایه‌وه و (دۆزینه‌وه‌ی كۆمه‌ڵناسی) كه له ساڵی 1970 بڵاوكراوه‌ته‌وه له‌وێدا ڕێكس هه‌وڵیدا كۆشش بكات بۆ ڕه‌خنه‌گرتنێكی ڕادیكاڵانه ئه‌ویش له پێناو دووباره دراسه‌كردن و شیكردنه‌وه‌ی تیۆری كۆمه‌ڵناسی به‌و پێودانگه‌ی شه‌پۆلێكی سه‌ره‌كییه له كۆمه‌ڵناسییدا، هه‌روه‌كو كه خه‌یاڵی ئه‌و سه‌باره‌ت به بایه‌خی تیۆر په‌یوه‌سته به كۆی بایه‌خه‌كانی سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تی چاره‌سه‌ركردنی قه‌یرانه‌كانی ئه‌و زانسته ئه‌ویش هه‌م له باری تیۆریی و هه‌م له‌باری میتۆدیی. ڕێكس به پێداگرییه‌وه بۆ پێداچوونه‌وه به هه‌موو تیۆره كۆمه‌ڵناسییه‌كان كه تا ناوه‌راستی سه‌ده‌ی بیسته‌م ده‌ركه‌وتبوون بۆیه هه‌وڵیدا نمایشی ژماره‌یه‌ك له به‌دیله تیۆرییه‌كان بكات كه سیمایه‌كی ڕه‌خنه‌گرانه‌یان هه‌بوو له‌گه‌ڵ پێشكه‌شكردنی گۆشه‌نیگایه‌كی هاوچه‌رخ بۆ گرنگترین ئه‌و كێشانه‌ی كه كۆمه‌ڵناساه‌كان ده‌بێ بایه‌خی پێ بده‌ن جا چ هه‌م له‌رووی تیۆری و هه‌م له ڕووی میتۆدی و ئه‌زموونی. له هه‌مان كاتدا ڕێكس هه‌وڵیدا له ڕه‌خنه‌گرتنه له كۆمه‌ڵناسیی تایبه‌تی و كۆمه‌ڵناسیی گشتی ژماره‌یه‌ك له ئه‌ركه وه‌زیفییه‌كان دیاری بكات كه ناوی لێنا تاسكی كۆمه‌ڵناسی وه‌ك ئاماژه‌دان به دوو كۆڵه‌كه‌ی بنه‌ڕه‌تی كه ئه‌وانیش بریتیین له: 1. پێویستیی به گه‌یشتن به كۆمه‌ڵه نموونه‌یه‌ك یان نموونه‌یه‌كی دیاریكراو بۆ شیكردنه‌وه‌ی چوارچێوه‌یه‌ك بۆ نه‌سه‌قی كۆمه‌ڵایه‌تی كه كۆمه‌ڵناسی هه‌موو تواناكانی له شیكردنه‌وه‌ی به‌كاردێنێت 2. پێویسته ئه‌م نموونه‌یه په‌نا ببات بۆ ڕاڤه‌كردنی ڕه‌فتاری مرۆیی ئه‌ویش له میانه‌ی ئه‌و ڕۆڵه‌ی له كۆمه‌ڵگا ده‌یگێڕێت. (rex، 1961: 175-184)\nشیكردنه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌یی بۆ كۆمه‌ڵگای مۆدێرن\nره‌گ و ڕیشه‌یی شیكردنه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌یی بۆ نووسینه‌كانی جۆن ڕێكس ده‌گه‌ڕێته‌وه ئه‌ویش به بایه‌خپێدانی به‌رایی وه‌ك ئه‌وه‌ی پێشتر ئاژه‌مان پێكرد، هه‌روه‌ها به‌تایبه‌ت ئه‌ركی ئه‌و زانسته گه‌ڵاڵه ده‌بێ له ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و ڕاڤه‌كردنی ڕه‌فتار به‌شێوه‌یه‌كی واقعی ئه‌ویش به‌دوور له ئاراسته‌ی سیاسیی، هه‌روه‌ها له‌به‌رئه‌مه‌ش وای لێكرد ڕه‌خنه له ڕێگاچه‌ره ئه‌زموونییه‌كان بگرێت به‌تایه‌به‌ت له‌و جۆره‌ی توێژینه‌وه كه پشت به ئامار ده‌به‌ستێت واته ئه‌و تویژینه‌وانه‌ی كه ده‌یانه‌وێ له ڕێگه‌ی ئامار و چه‌ند هاوكێشه‌یه‌كی چه‌قبه‌ستوو له ڕه‌فتاری كۆمه‌ڵایه‌تی تێبگه‌ین ئه‌ویش بێ زانینی هۆكاره ڕاسته‌قینه‌كان كه په‌یوه‌ستن به‌م ڕه‌فتاره‌وه، بۆیه ڕێكس وای وێنا ده‌كرد كه ئه‌م جۆره له توێژینه‌وه ئه‌وه‌یه كه ژماره‌یه‌ك له گرفتی كۆمه‌ڵناسی ده‌خاته ڕوو هه‌روه‌ها به‌شداری ده‌كات له ئاڵۆزتركردنی قه‌یرانی كۆمه‌ڵناسی به‌شێوه‌یه‌كی گشتی، هه‌ر بۆیه ڕێكس پێداگری كرد له‌سه‌ر پێداویستی دوورخستنه‌وه‌ی ئه‌م جۆره له توێژینه‌وه و پێیوابوو ناكرێ ئێمه وهها سه‌یری بكه‌ین كه به‌شێكه له شیكردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵناسانه، له‌به‌رئه‌مه پێویسته كۆمه‌ڵناسی جه‌خت له‌سه‌ر ئاستی تیۆری و توێژینه‌وه‌ی ئه‌زموونی بكاته‌وه ئه‌ویش له خستنه‌ڕووی شێواز و نه‌زمێك بۆ بیركردنه‌وه‌ی زانستی كه بایه‌خ بدات به هه‌موو فاكته‌ره‌كانی پشت هه‌ر ڕه‌فتارێكی مرۆیی. (rex، 1961: 182)\nله لایه‌كی تره‌وه، جۆن رێكس پێیوایه پێویسته تویژه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی و كۆمه‌ڵناسه‌كان له ره‌گه‌ز و توخمه سه‌ره‌كییه‌كانی كرده‌ی شۆڕشگێڕی بكۆڵێته‌وه كه له نێو هه‌موو بونیاده كۆمه‌لایه‌تییه‌كاندا بوونی هه‌یه و به‌جۆرێك له جۆره‌كان ره‌نگدانه‌وه‌ی ململانێی چینایه‌تییه له جیهانی یه‌كه‌م و ململانێیه دژی بیرۆكراتیه‌ت له جیهانی دووه‌م و دواجار ململانێیه له دژی هه‌ژاری و نه‌داری له جیهانی سێیه‌م، له راستیدا رێكس له رێگه‌ی ئه‌م پۆلینه‌بندییه‌وه ده‌یه‌وێت بڵێت ئه‌ركی كۆمه‌لناسی هه‌بوونی سیمایه‌كی ره‌خنه‌گرانه‌یه بۆ ئه‌م سێ جیهانه، كه جیهانی یه‌كه‌م ئاماژه‌یه بۆ كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری و جیهانی دووه‌م ئاماژه‌یه بۆ كۆمه‌ڵگای كۆمۆنیستی و جیهانی سێیه‌میش ئاماژه‌یه بۆ جیهانی دواكه‌وتوو یان كۆڵۆنیاڵكراو، هه‌روه‌ها جۆن رێكس هه‌موو هه‌وڵێكی دا تاكو ئه‌وه روون بكاته‌وه كه به چ شێوه‌یه‌ك كۆمه‌ڵناسیی ره‌خنه‌یی له‌م سێ جیهانه‌دا ئه‌ركی خۆی ده‌ستپێده‌كات و له‌م سێ جیهانه ده‌كۆڵێته‌وه ئه‌ویش له پێناو رزگاربوونیان له ئایدۆلۆژیا، چونكه تاكه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی گشتی رووبه‌رووی قه‌یرانی قه‌به ده‌بێته‌وه له جیهانی یه‌كه‌مدا، هه‌روه‌ها رێكس تێبینی ئه‌وه‌شی كرد كه ئه‌م كۆمه‌ڵگا و بونیاده‌كانیشی گرفته‌كان تا دێ قووڵتر ده‌كه‌نه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی تاكه‌كان به به‌رده‌وامی پێیه‌وه بناڵێنن، چونكه ئه‌م كۆمه‌ڵگایانه به دوو تایبه‌تمه‌ندی سه‌ره‌كیی ده‌ناسرێنه‌وه كه بریتیین له یه‌كه‌م: كۆمپانیا فره ره‌گه‌زه‌كان و دووه‌م؛ پێكهاته‌ی چینایه‌تی. ئه‌م دوو هۆكار و تایبه‌تمه‌ندییه‌ی ئه‌و جیهانه كیشه و قه‌یرانه‌كان هه‌ر قووڵتر ده‌كه‌نه‌وه وێڕای قوڵتركردن و دیاركردنی جیاوازی چینایه‌تی، له ئه‌نجامدا چالاكییه‌كانی ئه‌و كۆمپانیا زه‌به‌لاح و فره ره‌گه‌زانه كۆمه‌ڵێ گرفت به دوای خۆیاندا ده‌هێنن:\nئاراسته‌كردنی پرۆژه‌ی سه‌رمایه‌داری ـه‌ویش له پێناو زۆرتركردنی بڕی قازانج.\nپرۆژه‌ی سه‌رمایه‌داری پشت به میكانزمه‌كانی قۆرغكردنی بازاڕ ده‌به‌ستێت.\nكۆمه‌ڵێ ده‌رهاویشه‌ی وه‌ك پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزارییه‌كانی خۆشگوزه‌رانی له‌رووی په‌روه‌رده و ته‌ندروستی و ه‌تد به نرخێكی به‌رز.\nگرفتی كرده‌نی دروستكردنی بڕیاری سیاسیی و هه‌وڵدان بۆ پاراستنی سیته‌می سیاسی و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه كه‌سییه‌كان و به‌رژه‌وه‌ندییه گشتییه‌كان؛\nبۆیه دواجار ئه‌م سیمیا و ئه‌دگارانه شتێك ده‌خولقێنێت پێی ده‌وترێت كۆمه‌ڵگای پاش سه‌رمایه‌داری كه زۆر جیاوازه له كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری. (rex، 1975: 117-125)\nدووه‌م: تایبه‌تمه‌ندی دووه‌می كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری بریتییه له به‌رخۆری، ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی كه له نوسینه سه‌ره‌تاییه ره‌خنه‌ییه‌كانی رێكس ده‌ركه‌وتووه بریتییه له‌وه‌ی كه تاكی سه‌رمایه‌داری ناتوانێ قبوڵی به‌ها سه‌رمایه‌دارییه‌كا بكات، له‌به‌رئه‌وه خودی ئه‌و سیته‌مه په‌نا ده‌بات بۆ جۆرێك له هه‌نده‌سه‌ی هه‌مه‌چه‌شن بۆ به‌كارهێنانی كه‌لوپه‌ل و زۆربوونی به‌رخۆری كه تاك ملكه‌چ ده‌گات بۆ ئامانجه بنه‌ڕه‌تییه‌كان بۆ نموونه رۆڵی ده‌زگا راگه‌یاندنه سه‌رمایه‌دارییه‌كان ده‌رده‌كه‌وێت، بۆیه تاك له كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری وه‌ك كه‌سێكی نامۆ ده‌رده‌كه‌وێت.\nبۆیه رێكس هه‌وڵیدا به‌ره‌نجامی ئه‌و گرفتانه روون بكاته‌وه كه په‌یوه‌ستن به‌و كۆمه‌ڵگایانه، به‌م چه‌شنه‌ی خواره‌وه:\nگرفتی ده‌رهاتوو له ئه‌نجامی كۆنترۆڵی جه‌نگ و په‌یوه‌ندییه بیرۆكراتیه‌كان كه پشت به نه‌خشه‌ی سه‌نتراڵی ده‌به‌ستێت و رۆڵێكی باڵای هه‌یه له به‌دیهێنانی ئامانجه گشتییه‌كان.\nكێشه‌ی په‌یوه‌ندی حزب به رێكخستنه‌كانی تره‌وه كه له‌وێدا هه‌وڵده‌دات بۆ سازادانی رێكخراوه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی وه‌ك سه‌ندیكا پیشه‌ییه‌كان و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و ده‌زگا خێرخوازییه‌كان....ه‌تد.\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی ئه‌م كێشه گیروگرفتانه وا له‌تاكه‌كان ده‌كات ببێته تاكێكی نامۆ له كۆمه‌ڵگا و جیهانی كۆمۆنیستیدا، دواجار رێكس پێیوایه كۆمه‌ڵگای سێیه‌م كه خۆی به جیهانی دواكه‌توو یان داگیركراو باسی ده‌كات، هه‌موو بونیاده‌كانی كۆمه‌ڵگاكه‌ی جیاوازه له‌گه‌ڵ بونیادی كۆمه‌ڵگای جیهانی یه‌كه‌م و دووه‌م، سه‌ره‌رای هه‌بوونی میراتێكی شارستانیی زۆر گه‌وره له‌و كۆمه‌ڵگا دواكه‌تووانه، به‌ڵام كۆڵۆنیاڵیزم رۆڵێكی باڵای هه‌یه له تێكشاندنی به‌ها و ئه‌و میراته شارستانییه و كۆمه‌ڵگایه‌كی شێواو ناله‌باری له‌و میراته خولقاندووه ئه‌ویش له‌رووی ململانێی چینایه‌تییه‌وه هه‌م له‌ئاستی پاشماوه‌كانی كۆڵۆنیاڵیزم و هه‌م له ئاستی هاوڵاتی ره‌سه‌نی ئه‌و وڵات و جیهانه، چونكه زۆربه‌ی كێشه‌كانی ئه‌م جیهانه بریتییه له هه‌ژاری و نه‌خۆشی و توندوتیژی، چونكه جیهانی سه‌رمایه‌داری به‌شداری ده‌كات له دواخستنی ئه‌م جیهان و كۆمه‌ڵگایانه ئه‌ویش له رێگه‌ی یارمه‌تیدانی ده‌سه‌ڵاتداران ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه بۆ درێژه‌دان به ده‌سه‌ڵات و چه‌وساندنه‌وه‌ی میلله‌ته‌كانیان، بۆیه پێویسته شۆڕشه‌كانی ئه‌و جیهانه دژی چه‌وسانه‌وه‌ی رژێمی سه‌رمایه‌داری نه‌بێ به ته‌نها، به‌ڵكو پێویسته هه‌ر له بنه‌ڕه‌ته‌وه ئاراسته بكرێن دژی چینی فه‌رمانڕه‌وا له ناوچه‌كه. (rex، 1975:117-120)\nJohn Rex (1975) Sociology And Demystification Of Modern World، London، Routledge.\nJohn Rex (1961) Key Problems Of Sociological Theory، London، Routledge.\nNorman Birnbaum (1968) Toward A Critical Sociology، Oxford University Press.\nالسید حسینی (1985) نحو النظریه اجتماعیه نقدیه، بیروت، دار النهضه.\nدانا شوانی - هه‌ولێر


سەرکردەیەکی کۆمەڵی ئیسلامی: ئینشیقاقێکی گەورەتر لەنێو کۆمەڵ بەڕێوەیە\nسەرۆکی فراکسیۆنی حزبەکە لە ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر دەستی لەکار کێشایەوە\nباسنیوز 15/05/2019 - 11:38 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nسه‌رچاوه‌یه‌كی باڵا لە ناوخۆی کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان ئاشکرای کرد کە ئینشیقاقێکی دیکە لەنێو کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان ڕوودەدات. سەرۆکی فراکسیۆنی حزبەکەش لە ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر دەست لەکار کێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند.\nعەباس محەمەد، سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵی ئیسلامی لە ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر، ئەمڕۆ چوارشەممە ١٥ی ئایاری ٢٠١٩، دەست لەکار کێشانەوەی خۆی بە فەرمی لە کۆمەڵ ڕاگەیاند و لە پرێس کۆنفرانسێکدا چەند خاڵێکی لەبارەی دۆخی کۆمەڵ و نیگەرانییەکان بەم شێوەیە ئاشکرا کرد:\nیەکەم: نەبوونی بنەمای شوورا، کار نەکردن بە راسپاردەی کۆنگرە و پەیڕەوی ناوخۆ، رازی نەبوون بە دەرئەنجامی هەڵبژاردنە ناوخۆییەکانی حزب بەتایبەتیش لە سنووری مەڵبەندەکانی ٣ و ١١ی هەولێر کە لە یەکەمین ڕۆژەوە کەوتنە دژایەتییان تاوەکوو دەست لەکار کێشانەوەیان، کەسانی خوێندەوار و شارەزا، بیرکردنەوەیان بۆ حزبایەتی فراوانتر بوو.\nدووەم: لادان لە بنەما شەرعییەکانی کۆمەڵی لەسەری دامەزرا، بەجۆرێک کەسانێک لە ئاستی بەرزدا دەژین و ئامۆژگاریی خەڵکە رەشوڕووتەکە دەکەن، ئارام بگرن قەیرانە.\nسێیەم: داخراوەیی خیتابی کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان کە لە ئاستی خواست و هەوڵ و ماندووبوونی ئێمەماناندا نەبووە. حزبێک تائێستا ئەنجومەنە سیاسییەکەی لە جیاتی داڕشتنی سیاسەتی حزب، خەریکی حەرامبوون و نەبوونی ئاگری نەورۆز بێت، لەسەر پرسی ئافرەت کێشەی هەبێت و لایان ئافرەت بۆی نەبێ ببێتە بێژەری هەواڵەکان. چی دامەزراوە هەیە، دەزگایەک بەڕێوەی دەبات کە سەر لە ئیدارە دەرناکات.\nچوارەم: بێمنەتیی بەشێک لە قیادە و بێدەنگبوونی بەشێکیتر لە بەرامبەر دەست لەکارکێشانەوەی ٣ سەرکردە و ٧٠ کادیری باڵا و ناوەندی لە مانگی ڕابردووەوە تائێستا، ئەوەش تەنیا ئەوانەن کە بە فەرمی دەست لەکار کێشانەوەیان ڕاگەیاندووە و هەندێکیان نەیانویستووە رای بگەیەنن.\nعەباس محەمەد دووپاتی کردەوە: “لە سۆنگەی هەستکردن بە بەرپرسیاریم و نەبوونم بە بەشێک لەم بێدەنگییە، دەچمە پاڵ دەست لەکار کێشانەوەکان و پشتگیرییان بۆ ڕادەگەیەنم، بەتایبەتیش سێ سەرکردەکە، هیچیتر پەیوەندیم بە کۆمەڵەوە نامێنێت و لە ئەنجومەنی پارێزگاش وەک فراکسیۆنێکی سەربەخۆ بەردەوام دەبم”.\nلەلایەکی دیکەوە سەرچاوەیەکی باڵا لە ناوخۆی کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "كۆمه‌ڵ هیچ به‌دواداچوونێكی له‌سه‌ر پرسی ده‌ست له‌كار کێشانەوەی ئەندامانی نه‌كردووه، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه هیچ ڕووی نه‌دابێت، دیاره پێیان وایه كه حزب موڵكی ئه‌وانه".\nئەوەشی نەشاردەوە کە خەڵکی لەناو کۆمەڵی ئیسلامی نیگەرانن و بێزار بوون، “کەچی ئەوان هەر وەک ئەوەی هیچ ڕووی نەدابێت، خۆیان بێدەنگ کردووە و دەست لەکار کێشانەوەکانیش بەردەوامە، کەسێکیش کە هەڵوێستی بەرامبەر بە ئەندامی خۆی نەبێت، داهاتووی چۆن دەبێت؟”.\nئەو سەرچاوە باڵایەی نێو کۆمەڵ نەیشاردەوە کە لە سلێمانیش جیابوونەوە و دەست لەکار کێشانەوە هەبووە، بەڵام “له راگه‌یاندن باسیان نەکردووە”. بۆیە بە دووری نەزانی کە ئینشیقاقێکی دیکە لەنێو کۆمەڵ ڕووبدات و خەڵکی دیکەش جیاببننەوە.\nهەر لەمبارەیەوە (باسنیوز) پەیوەندی بە عەبدولستار مەجید، شوان ڕابەر، مەروان گەڵاڵی و چەندان بەرپرسی دیکەی کۆمەڵی ئیسلامییەوە کرد، بەڵام ئامادە نەبوون هیچ قسەیەک بکەن.\nسەندیکای پارێزەران ڕاگەیاندراوێکی لەبارەی بەئەلیکترۆنیکردنی مامەڵەی هاووڵاتییان دەرکرد\nسه‌ركرده‌یه‌كى یه‌كێتى بۆچوونە جیاوازەکان لەبارەی پۆستی سکرتێری گشتیی حزبەکە ئاشکرا دەکا\nشاندێکی پەرلەمانی کوردستان سەردانی کەرکووک دەکات\nوەزارەتی بەرگریی تورکیا کوژرانی ٣ سەربازی تورکیا و ٩ گەریلای پەکەکەی راگەیاند


مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى زانکۆ داواى دڵنیایى موچه‌کانیان ده‌که‌ن\nبه‌ناوى "با به کۆده‌نگى نه‌هێڵین به ناوى چاکسازییه‌وه زوڵممان لێبکرێت"\nله‌راگه‌یه‌نراوێکدا که به‌ناوى مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى زانکۆ بڵاوکراوه‌ته‌وه، داواده‌کرێت وه‌زیرى خوێندنى باڵا دڵنیایى له‌باره‌ى موچه و جێبه‌جێکردنى یاساى چاکسازییه‌وه بدات.\nراگه‌یه‌نراوه‌که به‌ناوه‌ى "با به کۆده‌نگى نه‌هێڵین به ناوى چاکسازییه‌وه زوڵممان لێبکرێت" بڵاوکراوه‌ته‌وه و تێیدا هاتوه، "به‌پێى ئه‌و زانیارییانه‌ى، که به ئێمه گه‌یشتووه و لێره‌و له‌وێ قسه‌ى نێو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و دانیشتنه تایبه‌تییه‌کانه، ئه‌وه‌یه که حکومه‌تى هه‌رێم له ڕێگه‌ى جێبه‌جێکردنى یاساى چاکسازییه‌وه، ده‌یه‌وێت به‌ڕێژه‌یه‌کى زۆر ده‌ستکاریى مووچه‌ى مووچه‌خۆرانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا بکات".\nهه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه‌شکراوه، " به نیازن سه‌رجه‌م ده‌رماڵه ناجێگیره‌کان جگه له (مووچه‌ى بنه‌ڕه‌تیى و ده‌رماڵه‌ى بڕوانامه و ژن ومناڵ)، بیبڕن، که ئه‌مه ڕاسته‌خۆ په‌یوه‌سته به ژیان و گوزه‌رانى مامۆستایان و مووچه‌خۆرانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵاوه."\nئه‌مه‌ى خواره‌وه ده‌قى راگه‌یه‌نراوه‌که‌یه:\nبا به کۆده‌نگى نه‌هێڵین به ناوى چاکسازییه‌وه زوڵممان لێبکرێت:\nبۆ به‌ڕێز وه‌زیرى خوێندنى باڵا و توێژینه‌وه‌ى زانستیی؛ د.ئارام محمد قادر\nب/ دڵنیاییدان به مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌ته‌که‌تان له باره‌ى مووچه و جێبه‌جێکردنى یاساى چاکسازییه‌وه.\nبه‌ڕێز؛ جه‌نابى وه‌زیرى خوێندنى باڵا، له ڕێگه‌ى ئه‌م نامه کراوه‌یه‌وه، داواتان لێده‌که‌ین، که سه‌باره‌ت به‌و هه‌واڵ و زانیاریى و دوودڵییه‌ى مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌ته‌که‌تان، به‌دواداچوون و ڕوونکردنه‌وه و دڵنیایى به مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا بده‌ن.\nبه‌ڕێز، د.ئارام، به‌پێى ئه‌و زانیارییانه‌ى، که به ئێمه گه‌یشتووه و لێره‌و له‌وێ قسه‌ى نێو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و دانیشتنه تایبه‌تییه‌کانه، ئه‌وه‌یه که حکومه‌تى هه‌رێم له ڕێگه‌ى جێبه‌جێکردنى یاساى چاکسازییه‌وه، ده‌یه‌وێت به‌ڕێژه‌یه‌کى زۆر ده‌ستکاریى مووچه‌ى مووچه‌خۆرانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا بکات، ئه‌ویش به‌وه‌ى، که به نیازن سه‌رجه‌م ده‌رماڵه ناجێگیره‌کان، جگه له (مووچه‌ى بنه‌ڕه‌تیى و ده‌رماڵه‌ى بڕوانامه و ژنومناڵ)، بیبڕن، که ئه‌مه ڕاسته‌خۆ په‌یوه‌سته به ژیان و گوزه‌رانى مامۆستایان و مووچه‌خۆرانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵاوه.\nبه‌ڕێز جه‌نابى وه‌زیر؛ ئێمه له وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا، پێمانوابوو، بڕیارى چاکسازییکردن له کابینه‌ى نۆیه‌مى حکومه‌تى هه‌رێم و ده‌رچوواندنى یاساى چاکسازیى له په‌رله‌مانى کوردستان، جیاکردنه‌وه‌ى مووچه‌خۆرى ڕاسته‌قینه و ماندووه له مووچه‌خۆرى بندیوار و حیزبیى و خزمه‌تکارى به‌رپرسه گه‌نده‌ڵه‌کان، به‌ڵام به‌داخه‌وه ئه‌وه‌ى له‌م بارودۆخه ده‌خوێنرێته‌وه و هه‌ندێک زانیاریى که بڵاوده‌کرێته‌وه پێچه‌وانه‌ى ئه‌م ئومێده‌ى ئێمه‌ى مامۆستایان و مووچه‌خۆرانه و حکومه‌ت ده‌یه‌وێت، ئه‌مجاره‌یان به‌یاسا قوت و ژیانى مووچه‌خۆریى فیعلى و ڕاسته‌قینه ببڕێت و گیرفانى مووچه‌خۆریى بندیوارو حیزبیى زیاتر پێ پڕبکات، که ئه‌مه ئه‌وپه‌ڕى نادادیى و سته‌مه، بۆیه ئێمه وه‌ک مامۆستایانى زانکۆ، هه‌روه‌ک چۆن له‌سه‌ره‌تاوه ئومێدێکى زۆرمان به کارو پرۆژه‌کانى به‌ڕێزتان له بوارى خوێندنى باڵا و هه‌نگاوه‌کانى سه‌ره‌تاتان به ئاڕاسته‌ى خزمه‌تکردن و چاکسازیى له کاره‌کانى خوێندنى باڵادا هه‌بوو، هه‌ر به‌و ڕۆحییه‌ته‌وه چاوه‌ڕێى ئه‌وه له جه‌نابتان ده‌که‌ین، که خه‌مخۆرانه و دڵسۆزانه و به‌رپرسانه ڕێگر بن له‌وه‌ى، که حکومه‌ت بیه‌وێت به ناوى چاکسازییه‌وه قووت و ژیانى مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌ته‌که‌تان بکاته قوربانیى پیلانه‌کانی.\nبه‌ڕێز جه‌نابى وه‌زیر؛ ئێمه له‌گه‌ڵ چاکسازییدان، به‌ڵام چاکسازییه‌ک خزمه‌ت به ڕه‌وشى ئابوریى و ئیداریى و دارایى حکومه‌ت بکات، چاکسازییه‌ک لانى که‌مى عه‌داله‌ت و دادى کۆمه‌ڵایه‌تى بێنێته‌دى، نه‌ک له‌سه‌ر حیسابى قوت و ژیانى ئێمه خه‌ڵکانى تر له یاساکه ڕیزپه‌ێ بن، چاکسازییه‌ک بتوانێت جۆرێک له عه‌داله‌تى دارایى بۆ هه‌موو مووچه‌خۆران له وه‌زیرێکه‌وه تا کارمه‌ندێکى ئاسایى بێنێته‌کایه‌وه، ئه‌ویش له‌سه‌ر بنه‌ماى شایسته‌بوونى خزمه‌ت و بڕوانامه و پێگه‌ى زانستیى و لێهاتوویى و جۆرى کاره‌که‌ى، نه‌ک له‌سه‌ر بنه‌ماى خزمه‌تکاریى بۆ حیزب و په‌یوه‌ستیى به که‌س و لایه‌ن و گروپى دیاریکراوه‌وه.\nبه‌ڕێز جه‌نابى وه‌زیر، به‌پێى زانیارییه‌کانى ئێمه، بڕى ئه‌و پاره‌یه‌ى، که مانگانه بۆ وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا پێویسته بریتییه له (١٦) شازده ملیارد دینار، که ئه‌مه چاره‌کێکى ئه‌و پاره‌یه نییه، که بۆ وه‌زاره‌ته ئه‌منییه‌کان یاخود بندیواره حیزبییه‌کان خه‌رجده‌کرێت، ئێوه خۆتان باشده‌زانن، که کۆڵه‌که‌ى دروستبوونى ژیانێکى مه‌ده‌نیى و وڵاتێکى فراژوبوو و گه‌شه‌سه‌ندو، هاوکات دروستکردنى نه‌وه‌یه‌کى هۆشیار په‌یوه‌سته به وه‌زاره‌ته‌کانى په‌روه‌رده و خوێندنى باڵاوه، به‌ڵام به داخه‌وه ئه‌وه‌ى له سیاسه‌تى ئێستاى هه‌رێم ده‌خوێنرێته‌وه، دروستکردنى وڵاتێکى ئه‌منیى و پۆلیسیى و بێبایه‌خکردنى ئاشکراى ڕۆڵى وه‌زاره‌ته‌کانى په‌روه‌رده و خوێندنى باڵایه.\nبۆیه له کۆتاییدا، ئه‌مه ده‌بێته مێژوو بۆ ژیانى وزاریى ئێوه له داهاتوودا، که ئه‌گه‌ر بتوانن به کرداریى له پاڵ مامۆستایانى وه‌زاره‌ته‌که‌ى خۆتاندا بن و ببنه پارێزه‌رێکى سه‌رسه‌ختى مافه‌ڕه‌واکانى مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌ته‌که‌تان، که ئه‌مه ئه‌رکێکى ئیداریى و زانستیى و مۆراڵییه، بۆ جه‌نابتان، هه‌ربۆیه ئه‌وه‌تان لێ چاوه‌ڕوانده‌کرێت، که وه‌ڵامگۆى ئه‌م نامه‌یه‌مان، که داخوازیینامه‌ى زیاد له ١٠٠ مامۆستا زانکۆى چه‌رمووه، هه‌روه‌ها ده‌توانین بڵێین داخوازیینامه‌ى سه‌دان مامۆستاى هاوپیشه‌مانه له زانکۆکانى تر، به جدیى و کرداریى بێنه سه‌رخه‌ت و دڵنیایى به مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌ته‌که‌تان بده‌ن و ببنه قه‌ڵغانێکى به‌هێز بۆ پاراستنى ماف و شایسته جیاوازه‌کانى مامۆستایان فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا.\nمامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا


کات 25/11/1393 198 بازدید\nلە ژیانیدا، هەندێ وێنە و رووداوی رۆژانە هەبوون کاتێک بە سەریاندا دەکەوت هەستی دەکرد لەوە پێش دیتوونی. بۆ وێنە، شەڕەکەی پادگان. ئەو شەڕەی لە کاتی منداڵی بە خەو بینیبووی، ساڵانی دواتر کاتێک تفەنگ و تۆپ و هاوەنەکان کەوتبوونە نەعرەی شێتانەیان و لە ژێر تۆزی تەقینەوەکان دا کۆڵانیان لە خوێن گەوزاندبوو، رێک هەمان دیمەنی بینیبووەوە، بەڵام ئەمجارە، زیندوو،… زیندوو زیندوو!\nرووداوەکان زۆر نەبوون. ناوە ناوە، ئەویش بە نێومەودایەکی درێژ، بە سەریاندا دەکەوت و ئیتر دەبوونە هۆی دیژاڤو و ئاڵۆزبوونی دەروونی. دۆخی وەهای لێدەهات کە هەتا چەند رۆژ دوواتریش زەینی پێوە مەشغوڵ دەمایەوە. بیری دەکردەوە “بڵێی ژیانێک لە دووای ئەم ژیانەی ئیستا نەژیابێ؟!” ئەمە وایلێکردبوو کە بە پێچەوانەی هەموو خەڵک، هەندێ جار ئەم بیرە بە سەریدازاڵ بێت کە لەراستیدا رەڕەوەی ژیان لە پێشەوەیە بۆ پاش، واتە لە داهاتووەوەیە بۆ رابردوو، نەک لە ئیستاوە بۆ داهاتوو!\nسەرئەنجام رۆژێک کاتێک خەریکی پیاسەیەکی ئاسایی خۆی لە شەقامێکی بێدەنگی قەراخ شار بوو، کتوپڕ بەو ئەنجامە گەیشت کە “مردن”یشی رووداوێکی لەوە پێش دیتراوە و ئەو رۆژەی کە بە سەر مردنی خۆیدا دەکەوێ، بێگومان هەر یەکجار بۆی ئاشنا دەبێ.\nئەم بیرە یەکجار جوڵاندی. جوڵەیەک کە لە دوو جەمسەرەوە خۆی لە دوو سەر دەدا: لە لایەکەوە “خۆشی” و، لە لەیەکی ترەوە “ترس”. خۆشی ئەوەی کە دەیتوانی وەک یەکەم کەس لە دونیادا رازی دیاردەیەکی گرینگ ئاشکرا بکا، ترسی ئەوەیش کە دەیتوانی بزانێ کەی دەمرێ.\nماوەیەکی دوورو درێژی تریش بەردەوام بوو. لە هەموو شتێکی بچوک، وەک دەرزی و پێڵاو، هەتا رووداوە گەورەکانی وەک تێپەڕینی پیرێک بە کۆڵانەکەیاندا بە جوانی ورد ورد دەبووەوە هەتا بەڵکوو شتێک لە دەروونی خۆیدا زیندوو بکەنەوە، بەڵام بێسوود بوو. خەونەکە نەبیندرایەوە کە نەبیندرایەوە. بیری کردەوە کە مەرج نیە حەتمەن مردنی خۆی بە خەو بینیبێ، بەڵام راوەستە! ئەی تیۆری “رەوتی پێچەوانەی دووبارەبوونەوەی ژیان” کە لەوە پێش پێی گەیشتبوو چی لێبکا؟\nماوەیەک دونیا ئارام بووەوە. چەند مانگ گوزەرا یان چەند ساڵ، نازانێ. هەر ئەوەندەی دەزانی کە دیمەنە ئاشناکان بەرۆکیان بەردا و تاک ریتمییەکی سەیر ژیانی داگرت. هەموو شتێ وەها خاو و لە سەرخۆ هەڵگەڕا کە جاری وابوو تاقەتی پیاسەی شەقامەکەی جارانیشی نەدەما. تەنانەت کاتێک سنووریشی تێپەڕاند و بۆ هەمیشە ماڵئاوایی لە سواڵکەرەکە کرد کە ئیستا ریشی سپی هەڵگەڕابوو (تەنیا کەسێک ماڵئاوایی لێکرد هەر ئەو بوو. بۆ خۆیشی نازانێ بۆ، رەنگە لە بەر ئەوەی کە بە هۆی ئەو پارانەی لە ماوەی ئەو ساڵانەدا پێی دابوو تاقە کەسێک بوو دەیتوانی رازەکەی هەڵبگرێ، لانیکەم تا ئەو دیو سنوور دەکەوت)، ئەم خاوی و لە سەرەخۆییە بەرۆکی بەرنەدا. بەڵام کاتێک بە دەریا گەیشت، ئەو دەریایەی یەکەم جار بوو لە ژیانیدا راستەوخۆ دەیدیت، دڵی راچڵەکا. دەریا تاساندی، وڕی کرد، لە خۆی پێچا، نیگاکانی خوارد، لە گەڵ خۆی رایژەند و بردی،… دوور دوور. لە بەر خۆیەوە گوتی دیسان دووپات بووەوە! ئەم دیمەنەی لەوە پێش بینیبوو. دانیشتە سەر چۆک. ئەم دیژاڤویە لە گەڵ ئەوانەی تر جیاواز بوو،… یەکجار. شتێکی تەم و مژاوی تیا بوو، شتێک کە بە جوانی نەدەخوێندرایەوە. نیوەی روون و نیوەی تاریک. شین و جوان و بەرین، بەڵام لە هەمان کاتدا ون،… لە بەرینیی خۆیدا ون.\nکەشتی وان، فرمانی سواربوونی دا. مسافیرەکان سەرکەوتن. یەک لە دووای یەک. بە سیمای خەندان و بەو جانتایانەوە، یان بە شانیانەوە بوون یان بە شوێن خۆیاندا رایاندەکێشان. چەند جیاوازی لە نێوان سیمای ئەوان و دەریادا بوو! داخۆ دەیانزانی دەیانەویست بە سەر چیدا و بە ناو چیدا سەفەر بکەن؟ جوان لێیان ورد بووەوە. دڕدۆنگییەک رووی تێکرد. نەکا ئەم هەڵە بکا. بەڵام نا، دەریا لە سەر هەمان رای خۆی مابوو. دیژاڤوکە بە هەر رووانینێک بە هێزتر دەبوو. چیدی دەرفەتی راوەستان نەمابوو. دەبا سەرکەوێ. سەرکەوت. لە گەڵ ئەوەی دەیویست بگەڕێتەوە و بە سەر پلیکانەکاندا سەرنەکەوێ، بەڵام قاچەکانی دەیانبرد. بیری کەوتەوە کە هەڵاتن لە دیژاڤو مەحاڵە. دەبا سەرکەوێ. دێتەوە بیری کە بە ناو دەریادا لە خەونیدا تێپەڕیبوو. لە شوێنێک لە پێشەوەی پاپۆڕەکە راوەستابوو و لە کاتێکدا “با” قژەکانی دەئاڵۆزکان، شەپۆلەکانی شکاندبوو و تێپەڕیبوو. وەک بروسکە بە ناو تاریکایی شەودا. ئەوەی کە سەفەر و مردن پێکەوەن و ئیتر ئێرە دووا دیژاڤوی ژیانی ئەوە، خەمینی کرد. وەک منداڵێک کە ئایسکرێمەکەی بە بێ ئەوەی مژێکی لێدابێ لە دەست دەکەوێتە خوار و بە سەر قیرەتاوی جادەکەدا بڵاودەبێتەوە، دڵی بۆ ئایسکرێمی ژیان تەنگ بوو.\nحەزی نەدەکرد باوەڕ بەوە بێنێ کە بۆ یەک جاریش بێت دیژاڤو دەکرێ نیوەی راست بێت نەک هەمووی. ئەمە جارێکی تر تیۆرەکەی تێدەدا. سەیری دیمەنە ترسناکەکەی دەورووبەری کردەوە. نا، رووداوەکە هەڵە ناکا،… هەموو شتێک ئاماژەیە بە کارەساتەکە. دووا کارەساتی ژیان. بەڵام تەنیا وێنەی دەریا بوو لە زەیندا دەهات و دەچوو، نە وێنەی پاپۆڕ.\n1ـ دیژاڤوDejavu یان بە واتا فارسییەکەی “آشنا پنداری” بریتیە لە خۆبینینەوە لە دۆخێکدا کە پێت وایە لەوە پێش بینیووتە.\nئەم چیرۆکە لە کتێی “سێوە گڕاویەکان” چاپ کراوە.


وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا بۆ ئانادۆڵو دوا\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا جێرمی هه‌نت له‌باره‌ی تاوانی كوشتنی رۆژنامه‌نووسی سعوودی جه‌مال خاشقچییه‌وه: - "پێویسته دڵنیاببینه‌وه له‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ی فه‌رمانی ئه‌م تاوانه ترسناكه‌ی ده‌ركردووه، چووه‌ته به‌رده‌م دادگا"\nTayfun Salcı,Mohammed Baqi Hussein,Rewa Mahmood Hasan | 11.07.2019\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا جێرمی هه‌نت له‌باره‌ی تاوانی كوشتنی رۆژنامه‌نووسی سعوودی جه‌مال خاشقچییه‌وه گوتی،"پێویسته دڵنیاببینه‌وه له‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ی فه‌رمانی ئه‌م تاوانه ترسناكه‌ی ده‌ركردووه، چووه‌ته به‌رده‌م دادگا".\nهه‌نت له‌میانه‌ی به‌ڕێوه‌چوونی كۆنفرانسی هاوبه‌شی ئازادیی راگه‌یاندنی جیهانی كه وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا و كه‌نه‌دا به‌هاوبه‌شی له له‌نده‌ن سازیانداوه، وه‌ڵامی پرساری په‌یامنێری ئانادۆڵوی دایه‌وه.\nله‌وه‌ڵامی پرسیاری، "ئایا ئه‌گه‌ر فشاره‌كانی به‌ریتانیا بۆ سه‌ر سعوودیه بۆ بردنی به‌رپرسانی تاوانه‌كه بۆ به‌رده‌م دادگا بێ ئه‌نجامبێت، چ هه‌نگاوێكی دیكه ده‌گرنه‌به‌ر؟"، هه‌نت گوتی، "به‌ڕوونی گوتوومانه كه ئه‌م تاوانه دژی به‌هاكانی وڵاته‌كه‌مانه. ئه‌مه‌م له ئاسته‌باڵاكانی شای سعوودیه، شازاده‌ی جێنشین و وه‌زیری ده‌ره‌وه‌دا به‌شێوه‌ی كه‌سی ده‌ربڕیوه".\nهه‌نت گوتیشی، "ئێستا له سعوودیه قۆناغێك به‌ڕێوه‌ده‌چێت. كه‌سانێك هه‌ن كه له‌سه‌ر ئه‌م تاوانه ترسناكه ده‌ستگیركراون. چاوه‌ڕوانین ببینین چی رووده‌دات، به‌ڵام ده‌بێت ئه‌وه به‌ڕوونی بڵێم، پێویسته دڵنیاببینه‌وه له‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ی فه‌رمانی ئه‌م تاوانه ترسناكه‌ی ده‌ركردووه، چووه‌ته به‌رده‌م دادگا".\nجێرمی هه‌نت خاشقچی سعوودیه


ئەمرۆ لە لە شاری بەغداد لە دیدارم لەگەڵ باڵیۆزی ئەڵمانیا لە عێراق بەرێز (د. ئۆلێ دیەڵ) و قونسوڵی گشتی ئەڵمانیالە هەولێر بەرێز (کلیمێنس سێمتنەر) گفتوگۆی چەندین پرسی گرنگمان کرد سەبارەت بە پەیوەندیەکانی هەرێم و بەغداد و پرسی ئازادی رادەربرین و مەلەفی چالاکوانانی دەستگیرکراو. سوپاسی حکومەتی ئەڵمانیش م کرد بۆ پشیوانی رۆژنامەنوسان و پێشخستنی تواناکانیان، بەڵام دڵنیاشکرامەوە کە ئەڵمانیا و یەکێتی ئەوروپا لەرێگەی نوێنەرایەتیەکانیان لە کوردستان بەردەوام فشاردەکەن بۆ فراوانکردنی فەزای ئازادی راگەیاندن، و هەنگاوی کرداریش بەو ئاراستەیە دەنێن.\nبونی ناکۆکی سیاسی و جیاوازی لەسەر پرسی پەیوەندییەکان لەگەڵ بەغداد، پرسی نەوت و موچە بابەتێکی زۆر سروشتی یە، بەڵام ئەوەی قابیلی تەفسیر و رای جیاواز نییە بەرگریکردنە لە ئازادی رادەربرین و ترس و تۆقاندنی میدیاکاران و چالاکوانان لەبەر ئەوەی رەخەنەدەگرن و خۆپیشاندان دەکەن. بۆیە جارێکی تر داوا دەکەین هیچ هێز و گروپێک بیر لە بەکارهێنانی ترس و تۆقاندن نەکاتەوە بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی خۆی چونکە ئارامی هەرێم بەند نییە بەنونی ئاسایش و پێشمەرگە، بەڵکو بەندە بە بونی فەزایەکی ئازاد بۆ هەموان کەملمانێی سیاسی بکەن.


ڕێکخراوەی ڕۆڵە – ڕێکخراوەی ڕۆڵە\nڕۆڵە رێکخراوەیەکی ناحکومیە کە تایبەتە بە یارمەتیدان بە ژنان. ڕۆڵە بە هیچ شێوەیەک رێکخراوەیەکی سەربازی و سیاسی نیە و هیچ بوارێک لە حکومەتی ئەو وڵاتانەی وا بڕیارە لەواندا چالاک بێت، وەک بنەما وەرناگرێت یان خود هیچ پێشنیار و هەڵبژاردەیەکی لەم بوارەدا نیە. هاوکات چالاکیەکانی ئێمە هیچ بوارێکی سیاسی یان دینی لە خۆ ناگرێت.\nستافی ڕۆڵە بە شانازیەوە هەوڵدەدەن هەلومەرجێک ڕێکبخەن بۆ ئەوەی ژنان و مناڵان بتوانن بە ئاواتەکانیان بگەن.\nDr. NAMDAR BAGHAEI-YAZDI\nSOMA YASEEN HAMA\nئاسۆی ئێمە هەوڵدان بۆ جیهانێکی بێ خوسووتان، توندوتیژی، هاوسەرگیری ئیجباری، هاوسەرگیری مناڵان، مناڵانی ئیش، توندوتیژی بەرامبەر مناڵان، بێ لێبوردوویی، ناحەقی و جیاکاریە.\nئێمە لە بواری قوربانیانی کرداری ناشایست لەناو ماڵدا، خۆسووتاندن، هاوسەرگیری ئیجباری، ژنان و مناڵانی کەم ئەندام، هاوسەرگیری لە تەمەنی بچوک و مناڵانێکی وا ئیش دەکەن، چالاکین و هیوامان وایە یارمەتی ئەم کۆمەڵانە و بنبڕ کردنی نایەکسانی لەمەڕ ئەوانین. ئێمە دەمانهەوێ لە رێگەی پەرەپێدانی ئاستی خوێندن، یارمەتی تەندروستی و دەروونی ئەو کەسانەی بێبەشن، گەشەپێدانی هونەری، پێشانگا، کۆنفەرانس، فیلم، چاپ و بڵاوکردنەوەی بەرهەمکانیان و هاوکاری لەگەڵ رێکخراوەکانیتر ئامانجەکانی خۆمان وەدیبهێنین. ئێمە بۆ بەرەنگاربوونە لەگەڵ کێشەکانی ئەم کەسانە وا بێبەشن، ڕوانگەیەکی تایبەت و زانستی، لەسەر بنەمای ئامار و گێڕانەوی چیرۆکەکانمان هەیە.


یەکێک لەو دەزگا هەستیارانەی لەئێراندا (بەهۆی ئەرکە دەستوورییەکەیەوە هەیەتی، دەزگای ئەنجوومەنی شارەزایانە(مجلس خبرگان رهبری) کە ڕاستەوخۆ ئەرک و کار و مەبەستی دامەزراندنی پەیوەستە بە دەزگای ڕێبەرایەتییەوە کە لوتکەی هەموو دەسەڵاتەکانی دادوەری، یاسادانان و جێەجێکردنە. گەرچی ئەرکی ئەم دەزگایە سنووردارە و کەمترین کۆبوونەوە دەکەن، بەڵام لەدەسەڵاتییاندایە چاودێریی ڕێبەر و ئەرکەکانی بکەن و تەنانەت دەتوانن ڕێبەریش لابدەن یاخود لێپێچینەوەشی لێ بکەن، گەرچی ئەمە هیچکات لەمێژووی کۆماری ئیسلامی ئێراندا ڕووی نەداوە، بەڵام لە توانای دەزگاکەدا (بالقوە) ئەم دەسەڵاتەی هەیە و (بالفعل) بەکاری نەهێناوە.\nگەرچی وەک هەر وڵاتێکی دیکە، (لە قۆناغی ڕاگوزەردا) ئەم دەزگایە سەرەتا کاتی و تەنها بۆ قۆناغیک دانرا، بەڵام پاشتر بەهۆی ئیسلامیزەکردن و بەشیعەکردنی دەسەڵاتەوە لەسەر بنەمای ویلایەتی فەقیه، وردەوردە ئەرکەکەی لە کاتییەوە کرا بەهەمیشەیی و بنەما و ڕەوایەتی هەبوونیشی (کە بریتی بوو لە پێداچوونەوەی دەستوور) گۆڕدرا بۆ بنەمایەکی ئاینی-دەوڵەتی، لە بەرایی یاسای ئەنجوومەنی شارەزایاندا هاتووە: "بە ئیلهاموەرگرتن لە ڕیوایەتی یەعقوبی کوڕی شوعەیب کە لە ئیمام سادقەوە گێڕاویەتییەوە لەبارەی زەمینەی ناساندن و دیارییکردنی جێنشینی پایەی ڕێبەری و وەلی موسڵمانان لەهەر زەمەنێکدا، بۆ پێشگرتن لە دەرکەوتنی فتورەت لە سیستەمی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا و زەمانەتی بەردەوامی حکومەتی شەرعی لەسەر بنەمانی ویلایەتی فەقیه، لە میانەی جێبەجێکردنی ماددەی ١٠٧ و ١٠٨ی دەستووردا، یاسای هەڵبژاردن، ژمارەی ئەندامان، مەرج و پێڕەوی نێوخۆیی ئەنجوومەنی شارەزایانی ڕێبەری بەمشێوەیە ڕێکخراوە".(سایت شورای نگهبان: قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری: https://bit.ly/3xXjlq1 )\nلەو بەراییەی یاسای هەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجوومەنی شارەزیانەوە دەردەکەوێت، کە بنەمای بەردەوامی و هەبوونی، بنەمایەکی ئاینی-شیعی-دوانزەئیمامی-ویلایەتی فەقیهیە و پشتی بە چیرۆکێکی نێو ئەدەبیاتی نێو ئەو مەزهەبە بەستووە و بنەمایەکی وا لای دەوڵەتێکی هاوچەرخی سیکۆلار تەنانەت لای پێڕەوانی وەک سوونەمەزهەبەکانیش ڕەتکراوەیە. ئەمە لەکاتێکدا لەئیراندا گەر دابنێین سەرجەمیشی موسڵمانن (کە ئاین و پێڕەوی دیکە و بێ ئاینیشی تێدایە)، بەگوێرەی هەندێک ئامار ٢٠ ملیۆن لە کۆی ٨٥ ملیۆن دانیشتووان تەنها سوننەمەزهەبن و زۆرینەیان کورد و بەلوچ و تورکەکان و هەندێک لە فارسەکانیش دەگرێتەوە و بە باوەڕی ئاینییان بڕوایان بە ویلایەتی فەقیه و ئەنجوومەنی شارەزیان نییە.\nلەدامەزراوەیەکی کاتییەوە بۆ دەزگایەکی هەمیشەیی\nئەم دامەزراوەیەی کۆماری ئیسلامی ئێران، سەرەتاکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی یەکەمی شۆڕش(١٩٧٩)، ئەرکی لەپێشینە و مەبەستی دامەزراندنی سەرەتا تەنها بۆ پێداچوونەوەی ڕەشنووسی دەستوور بوو کە لەو ئانەدا بۆ گشتپرسی ئامادە کرابوو. بەڵام زۆری نەخایاند و لە ساڵی ١٩٨٢دا جارێکی دیکە یاساکەی هەمووار کرایەوە و کۆی دەزگاکە و ئەرکەکانی تایبەتمەند کرا بە دیاریکردنی ڕێبەری باڵا و چاودێرییکردنی ئەرک و ڕەفتارەکانی(کە بەپێی بەندی ١٠٩ی دەستوور دیارییکراوە)، هاوکات ئەو دەسەڵاتەشی پێدرا کە لەتوانایدا بێت لە کاتی لەدەستدانی شایستەیی بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانی، ڕێبەری باڵا لە ڕێبەرایەتی لابدات. هەروەها لە کاتی مردن یا هەر ڕووداوێکیشیدا کە بەسەر ڕێبەردا بێت، بە گوێرەی دەستووری وڵات، ئەنجوومەنی شارەزایان، ئەنجومەنی ڕێبەرایەتیی کاتیی پێکدەهێنن تا ئەوکاتەی ڕێبەری نوێ دیارییدەکەن، ئەم ئەنجوومەنە لەکارەکانی بەردەوام دەبێت و دەسەڵاتەکانی ڕێبەر بە دابەشکراوی بەسەر ئەندامەکانییدا جێبەجێ دەکەن.(بڕوانە: ئێراننامەی ٤،ڕێبەری باڵای کۆماری ئیسلامیی ئێران، بۆ زانیاریی زیاتر و چۆنێتی پێکهێنانی ئەم لیژنەیە و ئەندامانی و پشئەستوورییە دەستوورییەکانی، لەوێدا ڕوونکراوەتەوە).\nئەندامانی ئەم ئەنجوومەنە هەر لەخۆکاندیدکردنیانەوە و شایستەیی و پەسەندکردنیان پاش هەڵبژاردن و پرۆسەی هەڵبژاردنیان بەگشتی و بەپێی دەستوور لە ئەستۆی شورای پاسەوان دایە، کە خۆی دەزگایەکی هەڵنەبژێردراوە (بڕوانە: ئێراننامەی ٣، شورای پاسەوان)\nبەگوێرەی دوایین هەموواری یاسای ئەنجوومەنی شارەزیانی ڕێبەری لە ٢/٩/٢٠١٥دا (١١/٦/١٣٩٤هەتاوی)، بەپێی ماددەی یەکەمی یاساکە: ئەندامانی ئەنجوومەنەکە لە هەشتاوهەشت(٨٨)ئەندام پێکدێت.(پێشتر ٧٣ ئەندام بوو)، ماوەی هەر خولێکی ئەندامانی هەشت(٨) ساڵە و لەلایەن خەڵکەوە هەڵدەبژێردرێن، پێویستە شەش مانگ بەر لە کۆتایی هەر خولێک هەڵبژاردن بۆ ئەندامانی نوێی خولی نوێ ئەنجام بدرێت. (پاش پەسەندنامەی کاندیدبوونیان لەلایەن شورای پاسەوانەوە).\nشێوازی هەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجوومەنی شارەزیان بازنەییە و بەپێی پارێزگاکانی ئێران دابەشکراووە:\nپایتەخت (تاران): ١٦ نوێنەر.\nخۆراسانی ڕەزەوی و خوزستان هەریەکە ٦ نوێنەر.\nپارێزگای ئەسفەهان، ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات، و فارس هەریەکە ٥ نوێنەر.\nپارێزگاکانی گیلان و مازنداران یەکی ٤ نوێنەر.\nپارێزگاکانی ئازەربایجانی ڕۆژئاوایی(ورمێ) و کرمان هەریەکە و ٣ نوێنەر.\nهەرچی ئەردەبیل، ئەلبورز، سیستان و بەلوچستان، قەزوین، سنە، کرماشان، گولستان، لوڕستان، مەرکەزی و هەمەدان هەریەکە و ٢ نوێنەریان بەردەکەوێت.\nپارێزگاکانی ئیلام، بوشەهر، چوارماڵە و بەختیاری، خۆراسانی باشوور، خۆراسانی باکوور، زنجان، سمنان، قوم، کەهگیلویە و بویرئەحمەد، هورمزگان و یەزد، هەریەکە یەک(١) نوێنەری ئەنجوومەنی شارەزایانیان بەردەکەوێت. (سایت شورای نگهبان: قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری: https://bit.ly/3xXjlq1 )\nمەرجەکانی ئەندامێتیی لەئەنجوومەندا\nهەر ئەندامێکی ئەنجووومەنەکە پێویستە ئەم مەرجانەی تێدا بێت، کە شایستەیی و مەرجەکانی خۆپاڵاوتووان، شورای پاسەوان یەکلایی دەکاتەوە:\n- ناوبانگی بۆ دیانەت و متمانەداری و شایستەیی ڕەوشتی هەبێت.\n- توانای ئیجتیهادی لە ئاستێکدا هەبێت کە بتوانێت هەڵێنجان بۆ هەندێک بابەتگەلی ئاڵۆزی فیقهی و بتوانێت ڕێبەرێک کە نیشانە و مەرجەکانی ڕێبەرایەتی تێدا بێت دەستنیشان بکات.\n-دیدگای سیاسیی و کۆمەڵایەتی و ئاشنایی بە بابەتی هەنووکەیی و ڕۆژ هەبێت.\n- باوەڕی بە سیستەمی کۆماری ئیسلامیی ئێران هەبێت.\n- پێشینەی خراپی سیاسی و کۆمەڵایەتی نەبێت.\n- مەرج نییە نوێنەرەکانی هەر بازنەیەک دانیشتوو یان لەدایکبووی ئەو بازنەیە بن. واتە دەکرێت بۆ نمونە مەشهەدی یان تارانییەکی شیعەمەزهەب بە نوێنەرایەتی شاری سنە یان بەلوچستان ببێتە ئەندامی ئەنجوومەنەکە و ئەمەش ڕوویداوە.\nسەرجەمی ئەم مەرجانە و دروستییان شورای پاسەوان یەکلایی دەکاتەوە. (بڕوانە ئێراننامەی ٣: شورای پاسەوان). بەڵام بەپێی بڕگەی دووی یاسای ئەنجوومەنەکە، کەسانێک کە ڕێبەری باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران، ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ پشتیوانی یان پەسەندی کردبن لە بۆنەیەکدا، پێویستی بە هەڵسەنگاندنی شورای پاسەوان نابێت و ڕاستەوخۆ پەسەندکراوون. (بڕوانە: یاسای ئەنجوومەنی شارەزایانی ڕێبەری ١٣٩٤).\nئەرک و بەرپرسیارێتی\nلەبارەی ئەرک و بەرپرسیارێتیی ئەنجوومەنی شارەزایانەوە، دەستووری ئێرانی، لە بەشی هەشتەمی پەیوەست بە ڕێبەری باڵا و شێوازی هەڵبژاردنی و لە ماددەی ١٠٧ و ١٠٨دا، ئاماژە بە ئەرکی ئەنجوومەنی شارەزایان کراوە، کە بریتییە لە هەڵبژاردنی ڕێبەری نوێ، پاش مردن، یان لادان یان بێتوانایی و لەدەستدانی مەرجێک لەمەرجەکانی ڕێبەریی. بەڵام وردەکاریی ڕۆڵ و پێڕەو و ژمارەی ئەندامان و ماوەی هەر خولێکیان بە گوێرەی یاسایەک ڕێکخراوە، کە یەکەمین جار لەلایەن شورای پاسەوانەوە، ئامادەکراوە و بەزۆرینەی دەنگی ئەوان کە (١٢)ئەندامن دەنگی لەسەردراوە و پاشتر لەلایەن ڕێبەری باڵای شۆڕشەوە پەسەندکراوە و وەک یاسایەک کاری پێکراوە و دەکرێت، بەڵام هەر بەپێی ماددەی ١٠٨ ئاماژە بەوەش کراوە، تەنها یەکەمجار شورای پاسەوان یاساکە ئامادە دەکات و هەمووار و چاکسازیی لەیاساکەدا، لەوەپاشتر ئەنجوومەنی شارەزایان خۆیان ئامادەی دەکەن و بە ئەرک و بەرپرسیارێتیی خۆیان هەژمار دەکرێت.(بڕوانە دەستووری کۆماری ئیسلامی ئێران، ماددەی ١٠٧ و ١٠٨)


پێشبینیەکانی وڵات بەجادوو\nهونه‌ر تۆفیق 09/09/2019 482 جار خوێنراوەتەوە\nبێریای لێپرسراوی هەواڵگیریەکەی ( کەی جێ بی) ستالین ، چووە لای ستالین و داوای لێکرد ئەو جادووگەرە بەتوانا و بەناوبانگەی ڕوسیا ببینێت بۆ ئەوەی پێشبینیەکانی داهاتووی پێ بڵێت . ستالین وەکو ئەوەی ڕازی نابێت جادووگەرەکە ببینێت ، بڕیار دەدات دەست بەجێ جادووگەرەکە بکوژن . بێریاش فەرمانەکەی جێبەجێدەکات.\nدەگەڕێتەوە بۆلای ستالین تا لێ ی بپرسێت بۆچی بڕیاری کوشتنی جادووگەرەکەی دا! لەوەڵامدا ستالین بە بێریا دەڵێت: ئەگەر ئەو جادووگەرە هێندە بەتوانا و لێهاتووبایە کە پێشبینی داهاتووی منی دەزانی، دەبایە پێشبینی داهاتووی خۆشی کردبا، دەبوو بیزانیایە دێتە ئێرە ومنیش بڕیاری کوشتنی دەدەم . ئەو نەیزانی داهاتووی خۆی چۆن دەبێت ! لەکوێوە دەتوانێت بزانێت داهاتووی من چۆن دەبێت؟\nئەگەر وڵاتێک بەپێشبینی جادووەوە سیاسەتی حکومەت بەڕێوەببات ! خەمڵاندنەکانی پەیوەست بێت بە ئەگەر و نائەگەری تەوەقوعی جادووەکانەوە ! پێشبینیەکانی گەیاندبێتی بەم هەموو قەیرانە . پێشبینیە سیاسیەکانی لەماوەی هەشت کابینەی حوکمڕانیدا نەیتوانیبێت کەمترین خزمەت کە ئاو و کارەبایە دابین بکات ! بووبێت بەژێر قەرزی دەیان ملیارد دۆلارەوە . پێشبینیە سیاسی و ئابووریەکانی هەمووی پێچەوانەوە و شکستخواردوو بێت.\nسیاسەتی نەوتەکەی لەبری قازانج ، توشی زەرەر و غەرامەکردنی ملیارەها دۆلاری کردبێتەوە! موچەی فەرمانبەرەکانی لە جادووی ئەگەری ناردن و نەناردنی بەغداوە دابینبکرێت ! بەم هەموو جادووە ناڕاست و نادروستەوە، چۆن دەکرێت بڕوای ئەو پێشبینیەی لێبکرێت کەدەتوانێت ژیانی خەڵک باشبکات؟\nنزیکەی دەساڵە ئەو دەستەڵاتە بەردەوام پێشبینی چاکسازی و ریفۆرمی ئیداری لە داهاتوودا بەگوێ ی خەڵکدا دەدات ، بەڵام هیچکام لە پیشبینیەکانی نەهاتۆتەدی . بەمەرجێک هەموو وێرانەکە لەهەناوی خۆیدا بێت نەک لە دەرەوەی خۆی ، پێویستی چاکسازیەکە لە ئیدارەکەی خۆیدابێت نەک لە خەڵکدا . کەچی ئەو دەستەڵاتە لەتوانایدانیە پێشبینی داهاتووی خۆی بکات ( وەک جادووگەرەکەی ستالین ) ئێستا چۆن دەتوانێت پێشبینی داهاتووی خەڵک بکات ؟ بۆیە هەر لەسەرەتاوە ، ئەو جادووە بەتاڵە. چونکە پێویستی چاککردن و باشکردن تەنیا حکومەت پێویستی پێیەتی ، ئەگەر حکومەتەکە نەتوانێت خۆی باش و چاک بکات ؟ چی باش دەکات ؟ و کێ چاک دەکات؟\nهەموو وتارەکانی هونه‌ر تۆفیق\nجەنگی دۆلار لەنێوان ئال سەدر و ئال (چەلەبی -عەلاوی)دا \nچارەنووسی حکومەتی عێراق لە گراند ڤییەنایە\nپۆشاک و زەلیلکردن \nبەرگری لە سەڵاحەدین\nسیاسەتکردن بە شقارتە\nلامەرکەزیەت و حیبری ئەعزەم\nمەترسی رێککەوتنی تورکیا-لیبیا بۆسەر کورد!\nئایا بایکۆت دەبێت بە شۆرش؟\nرۆژاڤا، سنوورێک لە ئاگر\nپێشبینیەکانی وڵات بەجادوو\nکورد و تورکمان، دیوێکی تری کێشەی کەرکوک\nئیسرائیل لەدووری رۆکێتەکانی شیعەدا


كتێبی مه‌رگ..ناوه‌رۆك و نهێنی ئه‌و كتێبه‌ی له نێو گۆڕی فیرعه‌ونه‌كان دۆزرایه‌وه\n:: PM:09:35:25/01/2021 \nله گۆڕستانی "سه‌قاره"ی باشووری قاهیره له ماوه‌ی ڕابردوو شاره‌زایان و شوێنه‌وارناسان ناوچه‌یه‌كی تری شوێنه‌واریان دۆزییه‌وه، جیا له بوونی چه‌ندان پارچه‌ی شوێنه‌واری و گه‌نجینه‌ی به نرخ، كتێبێكیشیان دۆزییه‌وه كه درێژییه‌كه‌ی چوار مه‌تر بوو و به ناوی كتێبی مه‌رگ ناونراوه، دوای بڵابوونه‌وه‌ی ئه‌و زانیارییانه‌یش له میدیاكانی دنیا و تۆڕه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی پرسیاری زۆر له‌باره‌ی ناوه‌رۆكی كتێبه‌كه و نهێنی ناونانی به مه‌رگ خرایه ڕوو.\nدۆزینه‌وه‌ی ناوچه شوێنه‌وارییه‌كه به دیاریكراوی له 17ی ئه‌م مانگه كانوونی دووه‌م/یه‌نایه‌ری 2021 له‌لایه‌ن زاهی حه‌واس زانای شوێنه‌وارناسی میسڕی و وه‌زیری پێشووی شوێنه‌واری ئه‌و وڵاته به فه‌رمی ڕاگه‌یه‌نرا و مێژووه‌كه‌ی بۆ چوار هه‌زار و 200 ساڵ پێش ئێسته ده‌گه‌ڕێته‌وه، واته سه‌رده‌می حوكمی شه‌شه‌می ماڵباتی فیرعه‌ونه‌كان له میسڕ.\nشوێنه‌وارناسان له ساڵی 2010ه‌وه له‌و ناوچه‌یه‌ی باشووری قاهیره كار ده‌كه‌ن و پێشتریش هه‌ڕه‌مێكی تریان به به‌رزی 15 مه‌تر له ژێر زه‌وی دۆزییه‌وه، له‌و دۆزینه‌وه نوێیه‌یش كتێبی مه‌رگیان دۆزییه‌وه كه به‌شی حه‌ڤده‌یه‌میه‌تی و له‌سه‌ر كاغه‌زی به‌ردینی زۆر گه‌وره نووسراوه و نووسه‌ره‌كه‌یشی بوحعاف بووه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یش چوار په‌یكه‌ری له كانزای گرانبه‌ها دروستكراوه و تابووتێكی گرانبه‌هایشیان دۆزیوه‌ته‌وه.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌یش ژماره‌یه‌كی زۆری كه‌لوپه‌لی جوانكاری و تابڵۆی خواوه‌نده‌كانی كۆنی میسڕ له شوێنه‌كه دۆزراوه‌ته‌وه.\nجادوو و سيحری لێ نووسراوه، تا مردووه‌كه له ژیانی دووه‌م رووحی بێته‌وه‌به‌ر\nحه‌واس به كه‌ناڵی سی بی ئێسی ئه‌مه‌ریكی ڕاگه‌یاندووه كه توێژه‌ران و شوێنه‌وارناسان له ته‌ك هه‌ڕه‌می پاشا تیتی یه‌كه‌م فه‌رمانڕه‌وا و فیرعه‌ونی سه‌رده‌می شه‌شه‌می ده‌سه‌ڵاتی فیرعه‌ونه‌كان له 2010 ده‌ستیان به لێكۆڵینه‌وه و گه‌ڕان و پشكنین كرد.\nبه گوێره‌ی ڕاپۆرتێكی فرانس پرێسیش ئه‌و ناوچه تازه دۆزرایه‌وه به بڕوای زۆربه‌ی زانایانی شوێنه‌وار، به هه‌ڕه‌م و شوێنی به‌خاكسپاردنی هاوسه‌ری فیرعه‌ون تیتی داده‌نرێ كه ناوی شاژنه نیرت بوو.\nله‌باره‌ی كتێبه دۆزراوه‌كه‌یش، لێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ری ده‌ستی پێكرد و به‌شێكی كتێبه‌كه له‌لایه‌ن زانایانی پسپۆر له زمانی هیرۆگلفی به زوویی ماناكانی زانرا و خرایه ڕوو، هۆكاری ناونانی كتێبه‌كه‌یش به كتێبی مه‌رگ یان مردوو، بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه، كه له كتێبه‌كه ڕێوڕه‌سم و سیحر و جادووی جیا جیا ئاماژه‌ی بۆ كراوه، تا له دوای مردنی كه‌سه‌كان و بردنیان بۆ جیهانی مه‌رگ، له‌لایه‌ن كه‌سوكار و په‌رستگه‌ی خواوه‌نده‌كانی میسڕه‌وه ئه‌نجام بدرێت، تا مردووه‌كه له جیهانی مردووه‌كان دووباره زیندوو ببێته‌وه و ده‌ست به ژیانێكی تر بكات.\nكاتێك به وردی وه‌رگێڕان بۆ ناوی كتێبه‌كه بكرێت، جیا له‌وه‌ی كه به كتێبی مردووان داده‌نرێ، هاوكات به مانای كتێبی ڕۆژی داهاتوو، یان كتێبی ده‌ركه‌وتنی نوور و ڕووناكی ژیانێكی تریش ناوی ده‌هێنرێت.\nئه‌و كتێبانه كه له‌سه‌ر كاغه‌زی به‌ردینی نووسراون، به دوو كۆپی بۆ مردنی هه‌ر فیرعه‌ونێك یان ئه‌ندامێكی ماڵباتی فیرعه‌ون و چینی باڵاده‌ست و خانه‌دانه‌كانی ئه‌وكات ئاماده كراون، كۆپییه‌ك له‌گه‌ڵیان خراوه‌ته نێو گۆڕه‌وه و یه‌كێكی تریش لای كه‌سوكاری و په‌رستگه ماوه تا له دوای مۆمیا كردن و به‌خاكسپاردنی ده‌ست به ڕێوڕه‌سمه‌كان بكه‌ن و له جیهانی مردووانیش، كه‌سه مردووه‌كه زیندوو ببێته‌وه و ڕێوڕه‌سمه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئه‌نجام بدات، تا رووحی بێته‌وه به‌ر و ده‌ست به ژیانێكی تر بكات.\nدرێژی كتێبه‌كه چوار مه‌تره و له‌سه‌ر كاغه‌زی به‌ردین نووسراوه\nشوێنه‌وارناسان له زۆربه‌ی گۆڕی فیرعه‌ون و كه‌سایه‌تییه‌كانی ناو هه‌ڕه‌مه‌كان كه گۆڕه‌كانیان ماوه، ئه‌مجۆره كاغه‌زه به‌ردینانه‌یان دۆزیوه‌ته‌وه، به‌ڵام ئه‌و كاغه‌زه به‌ردینیانه یان ئه‌و كتێبه‌ی ئه‌مجاره دۆزیویانه‌ته‌وه قه‌باره‌كه‌ی زۆر گه‌وره‌یه و نهێنی و ورده‌كاری زۆرتری له‌باره‌ی ئه‌و دیارده‌یه‌ی میسڕییه كۆنه‌كان تێدا تۆمار كراوه.\nبه گوێره‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی شوێنه‌وارناسان بۆ یه‌كه‌مجار ئه‌و دیارده‌یه له سه‌رده‌می فیرعه‌ون ئه‌وناس دوو هه‌زار و 400 ساڵ پێش زاینی به فه‌رمی كراوه و نه‌ك ته‌نیا ماڵباتی فیرعه‌ون و خانه‌دانه‌كان، بگره بۆ هه‌موو مردووان ئه‌م پرۆسه‌یه ئه‌نجام دراوه، به‌ڵام به گوێره‌ی گرنگی و پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و ده‌سه‌ڵاتی كه‌سه‌كه، كتێبه‌كه گه‌وره‌تر و ڕوونتر و ورده‌كاری زۆرتری تێدا نووسراوه‌ته‌وه.\nله‌سه‌ر كتێبه‌كه زیاتر له 192 جۆر و شێوازی سیحر و ڕێوڕه‌سم نووسراوه كه بۆ مردوو پێویسته دوای به‌خاكسپاردنی ئه‌نجام بدرێت، كه هه‌ریه‌كه‌یان به گوێره‌ی ئاماژه‌كان نیشانه و ئاماژه‌ن بۆ به ئاگاهێنانه‌وه‌ی رووحی كه‌سه مردووه‌كه و پێناساندنی به خواوه‌نده‌كانی میسڕ و له ئه‌ستۆگرتنی سه‌لامه‌تی و ژیانێكی نوێ له‌لایه‌ن خواوه‌نده‌وه بۆ كه‌سه‌كه، به‌هۆی كاره چاك و باشه‌كانی كه له دنیا ئه‌نجامی داوه.\nجیا له‌وانه‌یش جادووی تایبه‌ت و سرووتی تایبه‌تیان تێدایه كه نزا و پاڕانه‌وه‌یه له خواوه‌نده‌كان، تا له كاتی مردنی ئه‌ندامانی تری ماڵباتی كه‌سه‌كه له دنیای دووه‌م، كه‌سوكاره‌كانی به یه‌كتر شاد بكاته‌وه و له جیهانی رووحانیدا به‌یه‌كه‌وه ماڵباته‌كه ژیانێكی خۆشیان له‌لایه‌ن خواوه‌نده‌كانه‌وه بۆ فه‌راهه‌م بكرێت.