تێکچوونی مێشکیدایک یان باوکوهه‌ستی ته‌نیایی منداڵ – Denegkan\nتێکچوونی مێشکیدایک یان باوکوهه‌ستی ته‌نیایی منداڵ\nbyبێریڤان\tOctober 21, 2009\tگشتی\nپێشکه‌شه به‌و مامۆستا‌یه‌ی پشتگیری ئه‌و قوتابیانه ده‌کات\nکه دایک یان باوکیان تێکچوونی مێشکیان هه‌یه\nئه‌و منداڵانه‌ی که یه‌کێ له به‌خێوکه‌ریان ( دایک یان باوک) نه‌خۆشی یان تێکچوونی مێشکیان هه‌یه ( psychiatrisch) ، جیاوازیان هه‌یه له گه‌ڵ ئه‌و منداڵ –مێردمنداڵانه‌ی که دایک و باوکیان"ته‌ندروسته". ڕه‌وشت و هه‌ڵسوکه‌وتیان جیایه وه‌ک له هاوته‌مه‌نه‌کانی خۆیان. گه‌شه‌کردن و په‌روه‌رده‌یان له بارودۆخێکی دژوار و ناهه‌مواردایه . به شێوه‌یه‌ک هه‌ست و هۆشی منداڵ- مێردمنداڵ، به هه‌ستی جۆراوجۆری وه‌ک هه‌ستی ته‌نیایی و ترس گه‌مارۆ دراون ،له هه‌مانکاتدا  له ئاماده‌باشی ئه‌وه‌دان چ ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌یه‌کی تر چاوه‌روانی ژیانیان ده‌کات. یاخود چ به‌یه‌کدادانێکیتر ڕووده‌دات . که ئه‌مه‌ش خۆی له خۆیدا له ده‌ستدانی ئه‌تمۆسفیری  ئاسایش و ئامانی منداڵ-مێرمنداڵ له‌ناو خێزاندا ده‌گرێته خۆ. \nشلۆقی و نه‌بوونی ئاسایشیش له ناوخێزاندا کاریگه‌ری نه‌گه‌تیفی له سه‌ر گه‌شه‌کردنی منداڵ- مێردمنداڵ ده‌بینێت.\n"کوڕێکی 9 ساڵ، ئاره‌زوی یاریکردنی له گه‌ڵ هاوڕێکانی نه‌ماوه،ماوه‌یه‌که هیچ هاوڕێیه‌کی بۆ ماڵه‌وه، بۆ یاریکردن ناباته‌وه ،له فێرگه‌ش، ته‌رکیزی لاوازه‌و توانای فێربوونی که‌متر بۆته‌وه. که مامۆستاکه‌ی پرسیار ده‌کات که چی ڕوویداوه، کوڕه‌که له وه‌ڵامدا ده‌ڵی : باوکم له‌م هه‌فته‌یه‌دا گۆڕاوه، شتی سه‌یر سه‌یر ده‌کات، قسه‌و ووتنی تێکچووه، له پڕێکدا به‌بێ هۆ ده‌ته‌قێته‌وه، له پاشاندا دایکم پڕ جنێو ده‌کات ، دوو ڕۆژ له‌مه‌وبه‌ر باوکمیان برد بۆ جۆرێک له نه‌خۆشخانه"!( باوکی شیزۆفرینه)\nدیاره منداڵ-مێردمنداڵ، له‌م بارودۆخه‌دا زیاتر پێویستی به هه‌ستی ئارامکردنه‌وه و دڵنیایی  ، به‌تایبه‌تی له لایه‌ن که‌سی پرۆفیشیۆناڵ یان به‌خێوکه‌ر‌ی تره‌وه هه‌یه. ده‌شێت مانه‌وه یان بوونی نه‌خۆشیش له ناو خێزاندا له لایه‌که‌وه ، بۆ که‌سی خودی نه‌خۆشه‌که لایه‌نی پۆزه‌تیفی هه‌یه که له ناو خێزانی خۆی و ژینکه‌ی خۆیدایه، له لایه‌کی تره‌وه فشارێکی زۆر ده‌که‌وێته سه‌ر ئه‌ندامانی تری خێزان ، به تایبه‌تی بۆ سه‌ر منداڵ-مێردمنداڵ، به شێوه‌یه‌کی گشتی ژیانی ئه‌ندامانی خێزان سنوردار و دیاریکراو ده‌بێت، به جۆرێک ده‌بێت گوزه‌رانیان له گه‌ڵ که‌سی نه‌خۆشدا بگونجێنن. له* لێکۆڵینه‌وه‌کانه‌دا ده‌رکه‌وتوه، یه‌ک له سێی ئه‌و منداڵ – مێردمنداڵانه‌ی که دایک یان باوک کێشه‌ی تێکچوونی مێشکیان ههیه، دوچاری کێشه‌ی جۆراوجۆر و ئاڵۆز ده‌بنه‌وه. پرۆفیشیۆنا‌ڵه‌کانی ده‌زگای ته‌ندروستی ئه‌وه‌مان پێمان ده‌ڵێن، که زۆربه‌ی ئه‌و گه‌نجانه‌ی سه‌ردانی نه‌خۆشخانه و بنکه‌ی ده‌رونی یان مێشکی ده‌که‌ن، ئه‌وانه‌ن که یه‌کێ له به‌خێوکه‌ریان، چ دایک بێت یان باوک، تێکچوون و کێشه‌ی مێشکیان هه‌بووه. له لێکۆڵینه‌وه نه‌ته‌وه‌یی و نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان به هه‌مان شێوه ئه‌وه ڕونده‌که‌نه‌وه که ئه‌م گروپه یه‌کێکه له گروپه ڕیسکۆکانی خزمه‌تگوزاری ده‌روونی..\nله هۆله‌ندا ساڵانه نزیکی ( 864.000 ) دایک یان باوک ** دیاگنۆسی تێکچوونی مێشکیان بۆ ده‌کرێت. تێكڕا ئه‌م به‌خێوکه‌رانه (1،6) ملوێن مناڵ له خوار ته‌مه‌نی 22 ساڵیان هه‌یه، له‌وه‌ش (900.000 ) مناڵ له خوار 12 ساڵ، ( 400.000) له خوار 6 ساڵ. لێره‌دا، تێکڕا ڕێژه‌که‌ی منداڵ-مێردمنداڵ ( %38.5 ).\nئه‌و منداڵ- مێردمنداڵانه‌ی که خۆیان له بنکه یان نه‌خۆشخانه‌ی مێشکی له ژێر چاودێری و چاره‌سه‌ردان، ده‌رکه‌وتوه( دوو له سێ ) یان باوک یان دایکیان تێکچوونی مێشکیان هه‌بووه.\nله بواری کاره‌که‌مدا، له تۆڕی په‌روه‌رده‌یدا، که سه‌رپه‌رشتی دۆسیه‌ی منداڵان ده‌که‌م، یه‌کێ له‌و که‌یسه‌ی سه‌رقاڵی کردم و، زه‌نگی مه‌ترسی لێدرا، کێشه‌ی کۆرپه‌یه‌کی 2 مانگی بوو. ئه‌م کۆرپه‌یه خرپن و گۆشتن بوو، کێشی له  ته‌مه‌نی خۆی زیاتر بوو. کۆرپه‌که له بووکه‌ڵه‌یه‌ک، یان شتێکی بێ گیان ده‌چوو، گه‌ر قسه‌ت له گه‌ڵ بکردایه، کاردانه‌وه‌ی نه‌بوو، گه‌ر سه‌یری چاویت بکردایه و قسه‌ت له گه‌ڵ بکردایه چاوی نه‌ده‌گێڕا ،کۆنتاکی چاو ، دروست نه‌ده‌بوو، له دوای سه‌ردانی ماڵه‌وه و پشکنین و لێكۆڵینه‌وه ده‌رکه‌وت که په‌یوه‌ندی( دایک – کۆرپه) ، نائاسییه ، مناڵه‌که پرۆسه‌ی هۆگری تێکچوو بوو.  ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش بنه‌مایه بۆ هه‌مو ژیان و یه‌کێکه له گرنگترین قۆناغه‌کانی ژیانی مرۆڤ . ئه‌م دایکه زۆربه‌ی کات له ناو جێگادا بوو ، توانای به‌خێوکردن و خزمه‌تکردنی کۆرپه‌که‌ی نه‌بوو.گه‌ر مناڵه بگرییایه دایکه ته‌نها شوشه شیری به ده‌مه‌وه ده‌کرد وبه بێده‌نگی به شیر مناڵه‌ی ده‌مکوت ده‌کرد. دایکه که کورد بوو، له کاتی گۆڕین، پاککردنه‌وه، شتن، خه‌واندنی کۆرپه، نه‌ک هه‌ر توانای قسه‌کردنو دواندنی ساواکه‌ی نه‌بوو،به‌ڵکو توانای باوه‌شکردن و ئارامکردنه‌وه‌ی ساواکه‌شی نه‌بوو ، له کاتی چاره‌سه‌ری دایکه‌که‌دا،له ڕێگه‌ی ووردبونه‌وه له ڕه‌وشت و هه‌ڵسوکه‌وتی دایکه، به کامێرای ڤیدۆ، که چۆن خزمه‌تی کۆرپه‌که‌ی ده‌کات، ورده ورده دایکه فێر کرا که چۆن له ڕۆژێکدا، له کاتی گۆڕین و شیردان و شتن و پاککردنه‌وه‌ی کۆرپه‌که، ڕابهێنرێت، چۆن قسه له گه‌ڵ کۆرپه بکات و کۆنتاکت له گه‌ل کۆرپه هانبدات و په‌یوه‌ندی دروستبکات .\n"کچێکی 12 ساڵ ، ده‌ڵێ هه‌رگیز نه‌متوانیوه له گه‌ڵ هاوڕێکانم یاری بکه‌م، چونکه دایکم هه‌ست به به‌رپرسیار نه‌بوو،له کاتی نانخواردندا ، هیچ له ماڵه‌که‌دا نه‌بوو، له ته‌مه‌نی 9 ساڵیمـه‌وه خه‌ریکی ئیشی ناوماڵ و بازارو ناندروستکردن بووم،\nئه‌رکی براپچوکه‌که‌شم هه‌ر له سه‌ر شانی من بوو، دایکی ئه‌م کچه، ته‌مه‌نی له سیه‌کاندا بوو ، که ده‌گه‌یشته حاڵه‌تی (psychose) پسیخۆزه ، په‌نجه‌ره‌و ده‌رگای له رۆژی ساردی زستاندا ده‌خسته سه‌ر پشت، ده‌یوت "ماڵه‌که‌م بۆنی غازی لێ دێ و ده‌یانه‌وێت به غاز ،بکموژن، باسی ده‌نگه ده‌نگی ده‌کرد ، که هه‌راسانی کردووه"، به کورتیه‌که‌ی ، ئه‌م ژنه  په‌یوه‌ندی له گه‌ڵ واقیعه‌تدا پچڕاوبوو، له گه‌ڵ ده‌وربه‌ردا نه‌یده‌توانی بگونجێت.\nبێگومان ئه‌م کێشه‌یه له کۆمه‌ڵگای کورده‌واری ، تا ئێستاش بابه‌تێکی حه‌ساسه‌و تابویه‌کی گه‌وره‌ی له‌سه‌ره، ئه‌وه‌ی جێ داخه کاتێ دایک یان باوک تێکچوونی مێشکیان هه‌بێت ، ئه‌وا ئه‌مانه ژیانیان نه‌ک هه‌ر لێوان لێوه له کێشه‌و گرفتی جۆراوجۆر، له دژواری و ناهه‌مواریدان ده‌گوزه‌رێن، له کۆمه‌ڵگاشدا پێگه‌یه‌کی زۆر لاواز له‌رزۆکیان هه‌یه ، به ڕاده‌یه‌ک به چاوێکی جیا له که‌سانی ئاسایی سه‌یر ده‌کرێن، به دوورن له پشتگیری ڕۆحی و چاودێری ته‌ندروستی و ، هاوکاری له ڕووی په‌روه‌رده‌یی و به‌خێوکردنه‌وه ناکرێن. له‌وه‌ش بترازێت منداڵ- مێرمنداڵیشان له ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌ی ته‌نیای و گۆشه‌گیریدا ده‌ژین. ڕۆژانه له گه‌ڕه‌ک و قوتابخانه‌و شوێنه گشتیه‌کان،ڕوبه‌روی گاڵته‌پێکردن و بێزارکردن و هه‌ره‌سانی ده‌بنه‌وه، ئه‌م منداڵانه له جیاتی ئه‌وه‌ی کۆمه‌کبکرێن و پێداویستیه ڕۆحی و مادیان پڕبکریته‌وه، دیسانه‌وه جارێکیتر کۆمه‌ڵگا سزایان ده‌دات و ده‌که‌ونه به‌ر تیری ژه‌هراوی  توانج و گاڵته پێکردن که ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌نده‌یتر منداڵ-مێرمنداڵ بێبڕوا و نادڵنیا ده‌کاته‌وه، ئاکامه‌که‌شی دووره‌په‌رێز و بێبه‌ش ده‌بن له چالاکی و به‌شداری له کۆمه‌ڵگا.\nپرسیار لێره ئه‌وه‌یه ئایا مامۆستا جا چ مامۆستای سه‌ره‌تایی، ئاماده‌یی یان هه‌ر قۆناغێکی تر بێت ، چ ڕۆڵیکی هه‌یه له پشتگیری و هاوکاری ئه‌م منداڵ- مێردمنداڵانه؟ ئایا ئاگاداری کێشه‌ی ته‌نیایی و گۆشه‌گیری ئه‌م گروپه ناسکه هه‌ن ؟ ئایا دڵنه‌وایی و هه‌ستی ئارامیان پێ ده‌به‌خشن، ئایا ڕێز و بایه‌خی ته‌واویان پێده‌درێت ؟ چونکه لێره‌دا ئه‌وه  زۆر گرنگه که سێکیتر جا مامۆستایه‌کی دڵسۆز ، یاخود که‌سێکیتر که بتوانێت له ڕیگه‌ی ئارامی و دڵنه‌وایی کردنه‌وه ، هه‌ستی دڵنیایی و باوه‌ڕبه‌خۆ بوونیان تێدا به‌هێز بکات.\nتێبینی: له سه‌ره‌تای ساڵانی 2000 وه له هۆڵه‌ندا گروپ و کۆرسی تایبه‌تی بۆ منداڵ-مێردمنداڵانه‌ی که دایک یان باوک تێکچوونی مێشکیان هه‌یه، کراوه‌ته‌وه ، بایه‌خی تایبه‌تیان پێده‌درێت، بۆ ئه‌وه‌ی له داهاتودا دوچاری ته‌نگوچه‌ڵه‌مه و کێشه‌ی گران نه‌بنه‌وه. هامانکات مامۆستاو کارمه‌ندانی ده‌زگا کۆمه‌ڵایه‌تی و شوێنه‌کانیتر ڕاهێنان و کۆرسی تایبه‌تیان بۆ کراوته‌وه، تا بتوانن پشتگیری ئه‌و منداڵ و مێرمنداڵانه بکه‌ن که دایک یان باوکیان تێکچوونی مێشکیان هه‌یه.\n* Kinderen van ouders met psychiatrische problemen،2003\n** سه‌باره‌ت به دیاگنۆسی کێشه‌ی به‌خێوکه‌ر،( As I van de DSM- VI ) ،ئه‌مانن:\n Stemming stoornissen: تێکچوونی باری هه‌ست و هۆش،په‌ستی، تووڕه‌یی،ڕوگرژی\n Bipolair: حاڵاتێکه که‌سه‌که زۆر چالاکه، زۆر دڵخۆشه، حه‌ماسه‌تی زۆره…\n Dysthymie: فۆرمێکه له خه‌مۆکی\n Schizofrenie: شیزۆفرینی\n Psychotischestoornissen حاڵاتێکه که‌سه‌که واقیعه‌ت له ده‌ستده‌دات، دیمه‌نی سه‌یر ده‌بینینێت، یان گوێی له شت ده‌بێت،یان بۆنی شت ده‌کات که بوونی نیه..هتد\n Eetstoornissen: تێکچوون له خواردن\n Angststoornissen: ترس و فۆبیا\n* ئه‌م بابه‌ته له ئاوێنه له 13- 10- 2009 بڵاوکرایه‌وه\nPrevious بارۆنه‌كانی نانبڕین ….\nNext چوونمان بۆ هه‌ڵه‌بجه ….به‌شی حه‌وته‌م …. جه‌بار حه‌مه‌د


شێرزاد شێخانی: لیستی رۆشنبیرانی ئازاد بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتوی پەرلەمان. – WTARIKURD\nشێرزاد شێخانی: لیستی رۆشنبیرانی ئازاد بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتوی پەرلەمان.\nلەوەتەی ئەم دەسەڵاتە خۆماڵییەی كورد لەدوای راپەڕینە مەزنەكەی بەهاری 1991 ەوە دەستی بەسەر دەسەڵاتەوە گرتوە، چیینە رۆشنبیرەكەی كوردستان هەمیشە لەبەرەی رەخنەگراندا بوە لەشێوازی بەڕێوەبردن و حوكمڕانی ئەم نوخبە سیاسیەی كە تا ئەمڕۆش حوكمی هەرێم ئەكەن.. لەسەرەتادا رەخنەكان لەشێوازی حوكمڕانی فیفتی فیفتییەوە سەریهەڵدا ، دواتر كێرفەكە لەگەڵ دەستپێكردنی شەڕی نەگریسی ناوخۆدا بەرزتر بوەوە. هەڵبەت رێكەوتننامەی واشنتۆنیش نەبو بە هۆكارێك بۆ راستكردنەوەی وەزعەكەو بەرقەراربونی ئاشتبونەوەیەكی گشتی، بەڵكو بەپێچەوانەوە دەرئەنجامەكانی بون بە بەڵایەكی گەورەتر بۆ میللەتەكەمان، كە من لەنوسینێكی تایبەت بە یەكگرتنەوەی هەردو ئیدارەكەی ئەو سای هەرێمدا ئاماژەم بەوە دابو، كە یەكگرتنەوەی هەردو ئیدارەكە زیانێكی گەورەتری لەكورد دا، بەوەی كەوا رۆحی مونافەسەی لەنێوان هەردو زۆندا نەهێشت. ئەوە بو لەدوای یەكگرتنەوەی هەردو ئیدارەكە پارتی و یەكێتی بەناوی رێكەوتنی ستراتیژی كەوتنە سەر دابەشكردنی داهاتەكانی هەرێم لەنێوان خۆیاندا، بەتایبەتیش ئەو پشكە زۆرەی لەبەغداوە رژایە سەر هەرێم كە بەملیاران دۆلاری ساڵانە دەخەملێنران. وابزانم قسەكانیشم هاتنە دی، چونكە لەوەتەی ئەو ملیارانە دراونەتە هەریم، گەندەڵی و دزی و فزی دەسەڵات گەیشتە ترۆپكەوە و تا ئەمڕۆش هیچ هێزێك نەیتوانیوە كۆنترۆڵی ئەو گەندەڵیە بكات.\nلەو ساوە تا ئەمڕۆ زێدەڕۆیی نیە بڵێم دەیان هەزار وتارو لێدوان لەلایەن رۆشنبیرانی كوردەوە نوسراو و وتراون كە هەموشیان رەخنە بوە لەم دەسەڵاتە حیزبیە، سەرباری ئەو رەخنە زۆرانەش، دەیانجار خۆپیشاندانی جەماوەریش رویداوە لەدژی گەندەڵی و ناعەدالەتی و بەفیرۆدانی سامانی میللەتەكەمان، بەڵام بەدرێژایی ئەو بیست و شەش ساڵەش هیچكات دەسەڵات نە وتاری نوسەرانی خوێندۆتەوە، نە گوێشی داوەتە رەخنەكانیان، ئاوڕیشی لەداواكاری خۆپیشاندەران نەداوە، بەڵكو هەم خۆپیشاندانەكانی سەركوت كردوە، هەم بەشێك لەنوسەرە بوێرەكانیشی تیڕۆرو دەمكوت كردوە، راپۆرتەكانی نێودەوڵەتی سەبارەت بە ماف و ئازادییەكان شاهیدی ئەو هەمو پێشلێكارییانەن كەبەرامبەر نوسەرو رۆژنامەنوسو رۆشنبیرانی كورد ئەنجامدراون.\nلێرەدا بۆمان دەرئەكەوێ كەوا بەهۆی دیكتاتۆریەتی دەسەڵات و تاكڕەویی حیزبی حاكم، هیچكات رۆشنبیر نەیتوانیوە رۆڵێكی كاریگەر ببینێ لەگۆڕانكارییەك كە میللەت چاوەڕیی ئەكات.. زۆرجار لێرەو لەوێ هەندێ هەوڵو كۆششی بەشێك لە نوسەرو رۆشنبیرە ئازادەكان ئەبیستین سەبارەت بە یەكخستنی بەشێك لەچیینو توێژەكانی كۆمەڵگە، تەنانەت بەم ئاخیرە هەندێ هەوڵیش دراون بۆ ئەوەی لەدەرەوەی ئەم دەسەڵاتە دیكتاتۆرەی ئێستا جۆرێك لەهاوپەیمانی دروست بكرێ لەنێوان حزبەكان بۆ روبەروبونەوەی هێزەكانی دەسەڵات لەهەڵبژاردنەكانی داهاتودا، بەتایبەتیش ئێستا وەزعەكە لەبارە بۆ كاركردن لەسەر فۆرمێكی تازە كە بەدەر بێت لەفۆرمە سواوەكەی پێشتری حیزبانی دەسەڵات. بەڵام لێرەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە ، ئەویش ئەوەیە” بۆچی رۆشنبیرەكان خۆیان بیر لەیەكخستنی تواناو ریزەكانی خۆیان ناكەن بۆ هاوپەیمانییەك كە بەلیستێكی هەڵبژاردنەوە بێنە سەر ساحەكەو چانسی خۆیان تاقیبكەنەوە بۆ بەشداریكردن لەدەسەڵات و بریاری سیاسی لەكوردستاندا؟.\nلەدوای بیست و شەش ساڵی رێك لەئەزمونێكی شكستخواردوی حیزبە كلاسیكیەكان، دوای ئەو هەمو هەلە مێژووییەی بۆ كوردو حیزبەكانی هەڵكەوت بۆ دامەزراندنی حوكمێكی رەشید و دیموكراتخواز، دەركەوت كە ئەم دەسەڵاتە تەقلیدییەی هەرێم هیچی لەباردا نیەو توانای خۆ گۆڕینی نیەو، ئەوانە تەنها لەگەندەڵی و دزی و فیزیدا وەستاو شارەزان، لە مەسەلەی حوكمرانیشدا كۆلەوارو دواكەوتون، بۆیە ئێستا كاتی ئەوە هاتوە وەكو مەسەلە عەرەبیەكە ئەڵێ: بەدەستی خۆم ، نەوەك بەدەستی عەمر” خۆیان موبادەرە بگرنەدەست و ریزەكانیان یەكبخەن و لیستێكی هەڵبژاردن ئامادە بكەن كە تەنها ئەو رۆشنبیرە ئازادانە لەخۆ بگرێ كە چەندین ساڵە هەوڵی گۆڕانكاری لەناو كۆمەڵگەدا ئەدەن. تەنانەت ئەگەر نەتوانن كورسی پێویستیش بێنن بۆ گرتنە دەستی دەسەڵات، لانیكەم ئەگەر یەكدو كورسی پەرلەمانیش بەدەست بێنن ئەوسا ئەتوانن شەڕی خۆیان بگوازنە ناو پەرلەمانەوە و لەوێ روبەروی ناعەدالەتی و گەندەڵی ببنەوە، هەر لەوێش دەتوانن دەنگی خۆیان بگەیەننە دەسەڵات و لێپرسینەوەش بكەن لەگەندەڵكاران و كارێك بكەن لەبەرژەوەندی میللەتەكەیاندا بێت.\nپێموایە تەنها لەو رێگایەوە كە ئێستا هەلەكەی گونجاوە دەتوانن درێژە بە شەڕی خۆیان بدەن لەپێناو چەسپاندنی دەسەڵاتیكی دادپەروەرو دیموكرات كە میللەت لەژێر سایەیدا بحەسێتەوەو، كۆتاییش بەم هەمو كارەسات و نەهامەتیانە بێنن كە ئێستا وڵاتەكەمانی وێران كردوە.. با ئەمجارەیان بەدەستی خۆمان گۆڕانكارییەكە بكەین، نەوەك بەدەستی عەمرو زەید..\nبه‌هرۆز جه‌عفه‌ر: ئاوابونى فه‌رمانڕه‌وایی شیعه له عێراق!


هەواڵیٛ – پەڕە 2 – هەورامان\nیانە هەواڵیٛ (پەڕە 2)\nشەوچەرە؛ ئەوەڵین کتیٛوو کوڵە داستانیٛ هەورامییٛ\nلە : ئەدەب و هونەر, هەواڵیٛ\nشەوچەرە؛ ئەوەڵین کتیٛوو کوڵە داستانیٛ هەورامییٛ شەوچەرە یوەمین کتیٛبو کوڵە داستانی، یوەمین کتیبی دەنگی هەورامی.(کتیٛب چەنی سی دی دەنگی). ئەی دڵ مزگانی ئاما کوٙچی یار یوەمین کتیٛبو خاتو گونا ڕاپەیمای، چاپ بی و ڕوٙ پەنجشەمەی 12 دەی مانگەو 1398 جە ئاهەنگیٛوەنە پەردەش سەرلادریوٙنەو مەشناسیوٙنە بە هوٙگرانو دوٙسانو داستانیٛ و ڕازیٛ هەورامییٛ. یاگیٛ: پاوە ساڵوٙنەو ڕاوەبەری فەرهەنگ و ڕانمونی ئیسلامی پاوەینە، …\nگەناوە؛ کتیٛبێوی تەرو مهران ئەحمەدی چاپ و وەڵاو بیەو\nلە : هەواڵیٛ\nگەناوە؛ کتیٛبێوی تەرو مهران ئەحمەدی چاپ و وەڵاو بیەو گەناوە کتیٛبێوە داستانیٛ تازەو مهران ئەحمەدین، کە جە چاپخانەو زایەڵەو مەریوانینە چاپ و وەڵاو بیەنوە ئەچی ڕوانە، ئی داستانیٛ هەشتا پەلیٛن و بە زوانو هەورامی نویسیێنیٛ. شیاو واتەین مهران ئەحمەدی، نویسار خەلکو شارو هەورامانو تەختین، وەڵتەر کتیٛبو(سیٛ تار) و جەلال ئال ئەحمەدیش تەرجمەو هەورامی کەردەن و وەڵاو بیەنوە، هەرپاسە فەرهەنگو(واتە نامیٛ)و …\nئیٛستەیەو لاشەو پاڵنگیوی ئیٛرانی جه هەورامانەنە\nئیٛستەیەو لاشەو پاڵنگیوی ئیٛرانی جه هەورامانەنە ڕەیسو بازنەو چەمڎاری کاروبارو ژیواری وەحشی پاریٛزنای بەروبومو کوٙردەسانی واتش: پاڵنگیٛو ئیٛرانی جه بومو شاهوٙو کوٙساڵانی نزیکو دەگاو زوٙمو هەورامانی جەبەین شیەن و هەڵای پەیما بەرنەکەوتەن ئی پاڵنگە چەنی تەڵەف بیەن. پسە چیٛویٛ خەڵک گوزارشا دابیٛ،کاربەدەسا، شوٙنیەرە بە ئاماو کارشناسیٛ بەروبومو ژیواری وحشو شارستانو سەوڵاوای دیاریش دا کە ئی پاڵەنگە مایینە بییٛنە، بەلام هەرپاسە …\nوەڵاوگاو ئاروٙی ئەرەنیشتەیو ئەشناسنای کتیٛبو ناسک خەیالانی بەروٙڕاوە\nوەڵاوگاو ئاروٙی ئەرەنیشتەیو ئەشناسنای کتیٛبو ناسک خەیالانی بەروٙڕاوە ئاروٙ پەنجشەمە 21/ئازەرمانگەو 1398 وەرانوەر چەنی(12/12/19) ، شارو پاوەینە، ئاهەنگەو ئەشناسنای و وەڵاو کەردەیەو کتیٛبو (ناسک خەیالان)ی مەلوٙنە ڕاوە. جە هاگاداری نامێوەنە کە وەڵاوگاو ئاروٙی وەڵاوکەردەنوە، واتەنش ڕوٙ پەنجشەمەی ساتو 14 تا 17 و دماو عەسری کوٙنیشتێوە مەلوٙ ڕاوە جە ڕاوەبەری ڕانمونی فەرهەنگی ئیسلامی شاروپاوەینە، بە ئامادە بیەی غەزەڵ واناو هەورامانی و …\nبنکەو ئەهورای؛ ویٛرەگانێوە پەی ئەدەبیاتی هەورامی بەروٙڕاوە\nبنکەو ئەهورای؛ ویٛرەگانێوە پەی ئەدەبیاتی هەورامی بەروٙڕاوە بنکەو ئەهوراو شارو سنەی ویٛرەگانێوە پەی ئەدەبیاتی هەورامی بەروٙ ڕاوە چەنی بەرز نرخنای شاعیر و نویسار ڕەووف محەمەدپووری. ئەچی ویٛرەگانە شیٛعرەنە تاقمێوە جە شاعیرانو هەورامانی بەشداری مەکەرانیٛ، پیٛسەو:(کەلسوم عوسمان پوور، فەریدون بەهرامی، سەعدی غەریبی، عەباس غەریبی، جەمال قادرپوور، حسین وەفایی، بهروز محەمەد پوور، ژوان ڕەحیمی، مەهوەش دروستکار، ئەحسەن ڕەشیدی). هەرپاسە پانیٛڵیٛوە ئەوەوانای پەی …\nبه پاو واته‌و دڵشاد هیوا ی ماموٙساو دانشگاو سه‌لاحه‌دینی، 26 هه‌زار سه‌فحیٛ ده‌سنویسیٛ به زوانو گوٙرانی و کوردی که گردینشان نه‌سریٛنیٛ، مووزه‌و لوورو فه‌رانسه‌ینه ئیزیاینیٛوه. دوانزه ده‌فته‌ریٛ [دوانزه هه‌زار سه‌فحیٛ] ئه‌چی ده‌سنویسه نه‌سر یا په‌خشانانه به زوانو گوٙران- هوٙرامینیٛ. ئی ده‌سنویسانه که قدمه‌تشان مه‌گیٛڵوٙنیٛوه په‌ی 207 ساڵی چیٛوه‌رته‌ری، ساڵه‌کانو 1806 میلادینه قاهیٛره‌و میسرینه نویسیاینیٛ که دماته‌ر 1812 میلادی کونسوولو فه‌رانسه‌ی …\nهەواڵیە موٙهیٛمی فەرهەنگی\nهەواڵیە موٙهیٛمی فەرهەنگی هر دم ازین باغ بری میرسد. هەواڵو بەدەست ئاوردەیو نوٙسخە خەتیەکاو گوٙرانی، جە فرانسەنە کە مەربوتیٛنیٛ بە قەڕنەو حەڤدەی، کە چندە هەزار لاپەڕیٛشا بەزوانی هەورامین و باقیچشازوانو مەحاڵەکانو کوردە واریەنیٛ یاگیٛ وەشحاڵینە ودەس وەشی مەکەرمیٛ جە دکتردڵشاد هیوای کەزانایانەو دڵسوٙزانە لوان شوٙنەو ئی میراسیرە،ئیستە وداواکاریش چەنە مەکەرمیٛ کەزوتەر چاپشاکەروٙدماو ئیٛزیاییوەو قە واڵەکانو هەورامانی کە بە ئەسنادو مقاومەتو شەرقی …\nپاییزانە شەوە شیٛعرەو هەورامانی\n یانەو مەڵڵا مستەفای بیٛسارانی کوٙنیشتیٛوە شیٛعر ئەوەوانای بەروٙ ڕاوە، بە نام و نیشانو (پایزانە شەوە شیٛعرەو هەورامانی). فەرماودیٛ چەنی دەقو هاگاداری نامەکەیشان. پاییز ئاماوە پاییز ئاماوە نەودەی نەو پاییزجە نەو ئاماوە وەشڵەی بە خەزان بە ویش مەبوٙ زەرد ئاڎ جە وادەی ویش من جەتاوی دەرد ئاگاداری: پاییزانە شەوە شیٛعرەو هەورامانی ئەرە مەرزیای ئەدەبی ماموٙستا مەڵاموٙستەفا بیٛسارانی جە شارو سنەیەنە …\nپەی جاری دوەمی کەلاسو زوانو هەورامی شارو سنەینە مەلوٙ ڕاوە\nپەی جاری دوەمی کەلاسو زوانو هەورامی شارو سنەینە مەلوٙ ڕاوە ساڵەو پاری خولێوە وانایو زوانی هەورامی جە کتیٛبخانەو شارو سنەینە لواڕاوە، هیزیچ چوارشەمە(27/11/2019) دوەم خولو وانای و فیٛربیەی زوانی هەورامی جە هەمان یاگیٛنە بەبەشداری مسیارانو زوانو هەورامی لوا ڕاوە، ئی کەلاسو زوانیە، بە هەوڵ و تەقەلاو فەرهەنگ دوٙس و پاریٛزنەرو زوانی هەورامی کاکە حەمەی فەهیمیوە بریوٙنە ڕاوە، بەنامیٛ وەڵاوگاو هەورامانیوە …\nناسک خەیاڵان؛ کتیبێوی تەرو غەزەڵی هەورامی ناسک خەیاڵان کتیٛبو شیٛعراو غەزەڵی هەورامی چیٛرو چاپینە تەمامیان و مەگنوٙنە وەرو دیڎەو ئاشقانو عەزەڵی و ئەدەبیاتو هەورامانی، ئی کتیٛبە شاعیر و نویسەر عەدنان مرادی پاوەیی گلیٛرکەردەنوە و سەرش نویستەن. ئەدەبیاتی هەورامی فرە دوٙڵەمەندەن جە گردو ویارە ئەدەبیەکانە، بیٛ گمان غەزەڵەیچ یون چی ئەدەبیاتیە کە شاعرانو هەورامانی دەس و پەنجەو ویرشان چەنی وستەن کار، …\n123...14پەڕە 2 لە 14


رۆژنامه‌نوس و چالاكوان ده‌ستخۆشی له كونسوڵی فه‌ره‌نسا ده‌كه‌ن |\n2011/07/17 at 4:32 PM لێدوانێک بنووسە\nهیوادارین فەرەنسا بینا لەسەر هەڵوێستەکەی هەولێری بکات و بەریتانیا و ئەمەریکاش ببنە هاوهەڵوێستی، چالاکەوانی مەدەنی، ئازادیخوازان و دیموکراتخوازان گەشبینن بەرانبەر هەڵوێستی کونسوڵی فەرەنسا و سەرکۆنەی بەریتانیا و ئەمەریکا دەکەن بۆ بێهەڵوێستیان لە سیاسەتی سەرکوتکەرانەی حکومەتی کوردستان لەبەرانبەر لاوانی ئازادیخوازدا.\nپێنجشەممەی رابوردو، 14ی تەمموزی 2011، لە ئاهەنگی یادی شۆڕشی فەرەنسادا لە هەولێر، کونسوڵی فەرەنسا، لە گوتاری وڵاتەکەیدا، رەخنەی توندی لە دەسەڵاتدارانی کورد گرت و، گوتی کە باسکردن لە پێشمەرگایەتی و دانەوەی بەچاوی نەوەی نوێدا، کارێکی بێهودە و ناشایستەیە، کونسوڵ جەخی لەوەکرد، نەوەی نوێ پێویستیان بە دونیایەکی نوێ هەیە بۆئەوەی بتوانن هیوا و ئارەزوەکانیانی تێدا بهێننەدی، هاوکات کونسوڵ سەرکۆنەی دەسەڵاتی کرد لە چۆنێتی مامەڵەی لەگەڵ خۆپیشاندەران و، پێی لەسەر ئەوە داگرت، کە هاوڵاتیان مافی خۆیانە بە ئازادی خۆپیشاندان بکەن و رێیان لێنەگرێت، کونسوڵ پشتگیری خۆی بۆ لاوانی کوردستان دەربڕی لە بەرجەستەکردنی ئەو بەها مرۆییانه‌ی کە وڵاتەکەی بەرز دەیاننرخێنێ.\nئێمە، وەك ژمارەیەکی بەرچاو لە چالاکەوانی کۆمەڵگەی مەدەنی و دیمکراتخوازان لەسەر تۆڕه کۆمەڵایەتییه‌کان، لە کوردستان و لە دەرەوەی وڵات، دەستخۆشی لە بەڕێز فریدیك تیسۆ، کونسوڵی فەرەنسا لە هەولێر، دەکەین کە سیاسەتی رەسمی وڵاتەکەی ئاشکراکرد بەرانبەر بەو ستەمکاری و زوڵمە زۆرەی دەسەڵاتدارانی کورد دژ بە خەڵکانی ئازادیخواز و نەوەی نوێ دەیکەن، ئێمە ئەو هەڵوێستە راشکاوەی وڵاتی فەرەنسا بەهەڵوێستێکی جوامێرانە، راستگۆیانە و ئازادیخوازنە لە قەڵەم دەدەین.\nئەمەش بە دەرفەت دەزانین کە داوا لەئەمه‌ریکا، بەریتانیا و وڵاتانی تری ئەوروپا بکەین، کە هاوشێوەی فەرەنسا، بەرانبەر بە ناعەدالەتی، گەندەڵی و سروشتی سەرکوتکەرانەی دەسەڵاتی کوردی بوەستن، داوا لەو وڵاتانە دەکەین دژی دەسەڵاتی کوردی بوەستن لەوەدا، کە بەناوی شەرعێتی شۆڕشگێڕییەوە، سامان و دەسەڵاتی کوردستانیان بۆ خۆیان و بنەماڵە و دەوروبەره‌کەیان قۆرخ کردوە و، ئازادی مرۆڤی کورد لەوەدا دەبینینەوە کە ببنە کۆیلەی حزب و سەرۆکەکانیان، داوایان لێدەکەین کە هەڵوێستی وڵاتەکانیان بە راشکاوانە دەرببڕن و، خۆشیان ساغ بکەنەوە کە ئایا لەبەرەی خەڵکانی ئازدیخوازدان یان لەبەرەی دەسڵاتدارە گەندەڵکارەکانی کوردستانان، ئەم وڵاتانە ناتوانن و نابێ لەلایەك بانگەشە بۆ بەهاکانی مافی مرۆڤ و دامەزراندنی کۆمەڵگەی مەدەنی بکەن؛ لەلاکەی تریشەوە، هاوپەیمانی دەسەڵاتدارانی کوردستان بن لەسەرکوتکردنی چالاکەوانە مەدەنیەکان و بێفەڕکردنی هەمو بەها مرۆییەکان.\nلەلایەك هیوادارین کە فەره‌نسا هەمیشە بەردەوام بێ لە هاوکاری لاوانی ئازادیخوازی کوردستان و دامەزراندنی کۆمەڵگەیەکی مەدەنی، لەلاکەی ترەوە، چاوەڕوانی ئەوەی لێدەکەین کە بینا لەسەر ئەم سیاسەتە دروستەی وڵاتەکەی بکات و وڵاتانی هاوپەیمانی هاوهەڵوێست بکات.\nژمارەیەکی بەرچاو لە چالاکەوانانی مەدەنی، ئازادیخوازان و دیموکراتخوازان لەسەر تۆڕی کۆمەڵایەتی لە کوردستان و دەرەوەی وڵا\nئه‌توانن به‌م ئمێڵه ناوه‌كانتان بنیرن\nمام روسته‌م بازیانی\nئارام مه‌لا نوری\nبه‌ختیار عبدالرحمان حمدئه‌مین\nسیروان عه‌لی ره‌زا\nچیا عبدول حسین\nشۆڕش سه‌رتیپ مه‌جید\nرێكان ره‌شید كه‌ریم\nزامۆ رزگار ساحیبقڕان\nكامه‌ران مه‌حمه‌د عه‌لی\nره‌حمان ئیسماعیل حمه ساڵح\nگۆران ئه‌حمه‌د ئه‌مین\nعه‌زیز ساڵح دڕه‌ی\nكاردۆ سدیق ره‌حیم\nته‌حسین ته‌ها یه‌عقوب\nمه‌سعود عارف مه‌حمود\nئه‌حمه‌د مه‌حمه‌د قادر\nئازاد زرار مه‌حمه‌د\nئاواره كه‌ریم عه‌لی\nئه‌سعه‌د وینس عه‌بدوڵا\nمه‌ریوان ره‌ئوف ئه‌حمه‌د\nچیا حه‌سه‌ن فارس\nكاردۆ كه‌مال شه‌ریف\nهێمن ئه‌بوبه‌كر حه‌مه عه‌لی\nئاری ئه‌حمه مه‌حمه‌د\nفه‌یسه‌ڵ عومه‌ر حه‌یده‌ر\nئاری عبدوڵا مه‌حمه‌د\nمه‌ریوان مامه عه‌به\nشه‌هله عه‌بدوڵا سه‌ید\nهیوا جه‌مال عه‌بدوڵا\nئازاد حاجی مسته‌فا\nكاوه عومه‌ر عه‌زیز\nئارام عارف سڵیمان\nئارێز ئه‌حمه‌د مه‌حمه‌د\nكاروان مه‌حمه‌د ره‌شید\nهندرێن كه‌مال ساڵح\nئاكۆ مه‌حمه‌د ساڵح\nئارام ئاكام عارف\nحمه ئاوات شێخ سدیق\nسۆران حه‌سه‌ن عه‌بدوڵا\nبه پێی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك حكومه‌تی ئێران داوای چه‌كداماڵینی كۆمه‌ڵه‌و دیموكرات ده‌كات\tپێشمەرگەکانی کۆمەڵەی زەحمەتکێشان رەخنە لە رێبەرییەکەیان دەگرن


ڕای پسپۆریکی ئه‌مه‌ریکایی له‌مه‌ر باری ئاڵۆزی سوریا\nدکتۆر لنۆر مارتن\nپێنجشه‌ممه‌ی ڕابردو، له ئاکام هه‌وڵه‌کانی ڕاسپێردراوی ئاشتی ناونه‌ته‌وه‌یی بۆ سوریا له‌خزه‌ر براهیمی، حکومه‌تی سوریا و چه‌کدارانی ئۆپۆزسیۆن قایه‌ل بوون به ئاگر به‌ستی کاتی له ماوه‌ی چێژنی قوربان-له هه‌ینی تا دووشه‌ممه. پێشتر براهیمی هیوای خواستبو که ئه‌م ئاگربه‌سته(ئه‌گه‌ر سه‌ر بگرێت) ببێت به بنه‌ما بۆ ئاگربه‌ستی هه‌میشه‌یی به ئومێدی دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ری بۆ قه‌یران و توندوتیژی و خوێنڕێژی 19 مانگان.\nدکتۆر لنۆر مارتن پڕۆفیسۆری زانسته سیاسیه‌کان له زانکۆی ئیمانۆئێل ویلایه‌تی جۆرجیا ده‌ڵێت،" هیوادارم، ئه‌م چێژنه ئاشتی بکاته دیاری بۆ سوریا به‌ڵام گومانم هه‌یه كه هیچکامیان هه‌وڵی گفتوگۆ بده‌ن.\nسه‌باره‌ت به‌وه‌ی بۆچی به‌هاری عه‌ره‌ب له سوریا ئه‌وه‌ند درێژی خایاندووه و ئاوا شێوازی توندوتیژی به‌خۆوه گرتوه؟ مارتن ده‌ڵێت هه‌ڵکه‌وتی جوگرافی-سیاسی سوریا جیاوازه‌و هۆکاری دووهه‌م کاته‌که‌یه‌تی و " ڕۆژئاوا مێلی ئه‌وه‌ی نییه تێکه‌ڵاوی شه‌ڕ ببێت واته ترسی ئه‌وه‌ی هه‌یه خۆتیکه‌ڵاوی شه‌ڕێک بکات که نه‌زانێت ئاکامه‌که‌ی چی ده‌بێت؟" ئه‌و هه‌روه‌ها ده‌ڵێت،\n" له ڕۆژئاوا باوه‌ڕ به‌وه نییه هێزه‌کانی دێموکراتیک(له سوریا) ده‌سته باڵاییان هه‌بێت. به‌ڕای من نیگه‌رانی هه‌یه که ڕادیکاڵه ئیسلامییه‌کان ده‌سته‌ڵات بگرنه ده‌ست که ئه‌وه کاره‌سات ده‌بێت بۆ ڕۆژئاوا."\nوتووێژ له‌گه‌ڵ دکتۆر لنۆر مارتن


کوردیپێدیا - ڕاپەڕین _ پیرەمێرد\n🏰 ڕاپەڕین _ پیرەمێرد | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nڕاپەڕین _ پیرەمێرد\n99. 👁 ڕزگاری 1\n100. 👁 ڕزگاری 2\n101. 👁 ڕۆژهەڵات 1\n102. 👁 ڕۆژهەڵات 2\n103. 👁 کارگەی غاز 2\n104. 👁 کارێزە وشک\n105. 👁 کارێزە ووسک 2\n106. 👁 کازیوە\n107. 👁 کانی با\n108. 👁 کانی سپیکە\n109. 👁 کانی شاکراو\n110. 👁 کانی کوردە\n111. 👁 کوردسات 1\n112. 👁 کوردسات 2\n113. 👁 کوڕە کاژاو\n114. 👁 کۆمپانیای بیابان\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Jul 3 2019 2:26PM تۆمارکراوە


دوای ٢٧ ڕۆژ قارەمان بەتەلەفۆن قسەی لەگەڵ خانەوادەکەی کرد – کوردی – RojNews.News\n23/07/2020 - 11:32:56 am\nڕۆژنامەنووس قارەمان شوکری\nدوای ٢٧ ڕۆژ لەدەستگیرکردنی لە لایەن پەدەکەوە ڕۆژنامەنووس قارەمان شوکری، لە ڕێگای تەلەفۆنەوە پەیوەندیی لەگەڵ یەکێک لە ئەندامانی خێزانەکەی کردوو، بەڵام هەرزوو پەیوەندییەکەی داخراوەتەوە.\nدوانیوەڕۆی دوێنێ، قارەمان شوکری ڕۆژنامەنووس، لە شیلادزێ، کە ماوەی ٢٧ ڕۆژە لە لایەن ئاسایشی پارتی دیموکراتی کوردستان – پەدەکەوە دەستگیر کراوە، لە ڕێگای تەلەفۆنەوە، پەیوەندی بە یەکێک لە ئەندامانی خانەوادەکەیەوە کرد.\nڕۆژهات تاهیر، خاڵی قارەمان، لە بارەی ئەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەوە بە ڕۆژنیوزی وت: دوێنێ پاشنیوەڕۆ دەوورووبەری کاتژمیر ٠٣:٠٠ی دوانیوەڕۆ، قارەمان بە تەلەفۆن پەیوەندی بە منەوە کرد و هەواڵی دایکی پرسی و پێی وتم کە بارودۆخی تەندروستی باشە و سڵاو لە هەمووان بکە.\nڕۆژهات باسی لەوەش کرد: پرسیارم کرد کە قارەمان تۆ لە دهۆکی یان لە هەولێری، لە کوێی؟ بەڵام بێ ئەوەی وەڵام بداتەوە تەلەفۆنەکە داخرایەوە.\nهەرچەندە کە پارێزەران ویستوویانە پێش دادگایی کردن چاویان بە قارەمان بکەوێت، بەڵام تا ئێستا نە کاتی بینینیان بۆ دیاری کراوە و نە کاتی دادگایی کردنی قارەمان.\nئەمەش لە کاتێکدایە کە نزیکەی مانگێک دەبێت ئەو ڕۆژنامەنووسە لە لایەن ئاسایشی پەدەکەوە دەستگیر کراوە و هەتا ئێستا ڕێگا نەدراوە نە لیژنەکانی پەرلەمان و نە پارێزەرانی خۆبەخش و تەنانەت کەسوکارەکەشی سەردانی بکەن.


کۆدی هەواڵ: 3329\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 17:14 - 2021/09/09\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، میدیاکانی تورکیا بڵاویان کردەوە ڕەجەب تەییب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا لە ڕێکەوتی 19 تا 22ی سێپتێمبر بە مەبەستی بەشداری کردن لە لوتکەی سەرانی وڵاتانی ئەندامی نەتەوەیەکگرتووەکان کە لە ناوەندی نەتەوەبەکگرتووەکان لە نیویورک بەڕێوەدەچێت سەردانی ئەمریکا دەکات.\nهەر لە چوارچێوەی لوتکەکەدا ڕەنگە ئەردۆغان چەند کۆبوونەوەیێکی دوولایەنەی لەگەڵ سەرۆکی چەند وڵاتدا هەبێت.\nهەروەها بڕیارە ئەردۆغان بینای «خانووی تورک» لە مەنهەتەن بکاتەوە.


�ۆڤ��� �ی�ێ� ����� ( 5) 2012-07-26\n������ ������ �������: ������ ���� ��� ����� �ۆ����� �������ێ� �������ڤ��ێ �������� (������ �ۆ��) ������ �����: ���� ������ ����ۆ - ����ێ�\n�������ڤ�� (������ ������ �������) � ���� (1948) ���������� � ������ ��� �� �������� � �������� � ����ێ� ���������� � �����ێ� �������� ���������� � � ���ێ� �ۆ����� �������ێ� �������ڤ��ێ� �������� (������ ����) ������� � ��� �� ����� ����������. � �������ێ� �� �ۆ �ۆ������� ��ѡ ����ێ� ����ۆ�� ��� �� �������ێ� ��:\n���: �������ڤ�� ������ ������ � �ێ������� �ۆ �������ێ� ���坿\n������: ������� ������� �� �������ێ� � ��� � ��� � ���ێ� ��ۆڤ� � ���� ������ێ� ����ێ� �� ����.\n���: ���� �� ������� ����� �� � �ێ��� �������� �� �� ��� � �� ���� ������ �ǁ ����坿\n������: � ���� (1978) �� �ێ��� ������� � �ێ� ��ڤێ� (����� �ێ�) �ڤ��� �� � �������� �������ێ� �� � �ێ� ��ڤێ� (������ێ� ���� ���) ����� �ǁ��� ���� �ۆ����� �������ێ� (������ ����) � ��� �ۆ����� � ��ڤ ����ێ� �� ����. ���: � �� ������� � �ۆ�� ������� �� ���坿\n������: �ێ����� ��� ���������ێ� ��� � ������ ��� ���坡 �ێ� � �� �� �������ێ� ������ � ���� ��������� ������ � � ������.\n���: ��� � �坐�� � ����� ���� �� ������ ������ �������ێ� ��ڤ��ʿ\n������: ������ ���� ������� �ۆڕ�� ������� ���� � ���� (1975)ێ� � ������ � ������������� �� �ۆ �����ێ� � ��� �ڤڕ��� �� �ۆ ��������ێ� � �����ێ����� �� � ���ێ� �� ����ڤ �����ێ� �����ێ� � �ۆ�� � ����� �� � �����ێ� �� ����� ��� � ڤ���� ������ � �����ێ� ����ێ� ��������ێ� ��ڤ� ����� ����� �坐�� � ����� �� ��� �������ێ� ��ڤ���.\n���: ���� ��� � �ǐ����ѡ ������ ��� ��ۆ�����ێ� �ۆ����� �������ێ� �������ڤ��ێ� �������� (������ ���� ) � ��� ����ێ� �� ��� �� �� ��ێ�� �ǁ��� � ��ڤ ��ۆ���� ������ ���ڤ坿\n������: ����� ��ڤ� (12) ���� ��� ����� �ۆ����� �������ێ� �������ڤ�� (������ ����) �� � ���� �ۆ ��ڤ��� ��ڤ��ێ� ������� �� ��� �� �ۆ �ۆ����� �������ێ� �� ���������� �� �� � �� �ۆ����� �������ێ� ������ ���� � ���� ���� �� �� ���ێ�� ������� � �ۆ �坎�� �������ێ� �ێ� ������ �� ��ڤ��� ��� ����ێ� ��ێ���ڤ����.\n���: �� � �������ێ� �ێ� �ێ� �������\n������: �ێ����� �� �����ێ� ����� �������ڤ���� �������� � � ������ �ێ� ��ڤ� ���� (�����ێ� ����� ���� ���� �坐ێ� ����� ������ ������ ����ێ� ������ ������ێ� ������ϡ �����ێ�ϡ �ۆ��� ����) �ێ� ���ێ� ��� �ێ� �����Ѻ ����� � ���� �����ێ� �������.\n���: �� �������� ��ڤ�ۆ ���� ����� ���ێ� �������ێ� ��� � �ێ�� ���ێ� ���� � �坐�� ������� ����� ��坿\n������: � ���� �� ��ڤ�ۆ ������� �� ����� �ێ����� � ��� ���ێ� ����� ���� � ������� �ڤ����ێ� ����� �ێ� �� ������ �������ێ� ������ ��坡 ������� ڤێ� ����ێ� �� � �����ێ� ڤ坡 ������� � ���ێ� ����� �������ڤ��ێ� ����� ���� � ��������� ����ڤ ������ێ� �ێ������ ��ۆ���.\n���:� ���ێ� �� ���������� ����� ������ � ��� �� � ���� ����� ���� ���� �������ڤ���߿\n������: ��� ���������� ����� � ���ێ� ��� ����� � ������ ������� ��� ����ێ� ����ێ� ��� ��ۆ� ������ �������ێ� � �� �� ���ۆ���� ��� ���坡 ����� ������ێ� � ��� ���� � ����� ���� ���ێ� ��� �������ێ� ��ڤ��� ��� ��� ����� ���� � �����ێ� �������ڤ��ێ� ���� ������ �� �� Ȑ���� ������ێ� �ێ������ � ����� �ێ� ���Ȑ��.\n���: ����� � ڤێ� �������ێ�� �� �ۆ����� � ��� ����� � �� ��ڤ��� ��� � �坐�� ���� �� ������ �� ����ڤ �ۆ���ێ� ڤ� ȍ�\n������: �� � ����ێ� ��� ��ێ� ��� ���� �� ��� ��ڤێ� �ۆ���ێ� ��ڤ��� �ۆ ��� �� �� ��ێ���� � ����ۆ�ێ� ����ێ� � �������� �� ��� �� �������ێ� ڤ� ������ �坡 �坐�� �� ��ڤ ����ۆ�� ��� ������ ڤ坡 ��� ������ �� ����� ��� � ��� ��� � ��ڤ �ۆ���� �� ������� � ������ێ� ������ �� ��� ���� ��� ��� ����� ��ڤڕ��ڤ� �� � ��ڤ��� ����ێ� � �������� ������ ������.


کوردیپێدیا - 📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان - 23-09\n01020304050607080910111213141516171819202122232425262728293031 - 010203040506070809101112 - 20212020201920182017201620152014201320122006200420032001199719951985198319761955194419341880\n📂 23 September ▾\nلە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە: 23-09-2021\n- دادگای دەستوری بنەرەتی تورکیا، داواکاریی تەمیزی لەیلا گوڤەنلەیلا گوڤەن پەرلەمانتاری هەدەپەهەدەپەی لەبارەی گەڕانەوەی مافی پارێزبەندی بۆی رەتکردەوە.\n- لاوێکی کورد بە ناوی کەیوان قادرپوور کوڕی مەجید خەڵکی گوندی ماڵتەی شاری بانەبانە، بە تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی لە گوندی چۆمانچۆمان پێکرا. ئەو لاوە کوردە، بەهۆی تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی گوللەی بەر سەری کەوتووە و بۆ چارەسەری پزیشکی رەوانەی نەخۆشخانەی شاری سنەسنە کراوە. پزیشکەکان باری تەندروستیی ئەو لاوە کوردەیان نالەبار ڕاگەیاندووە.\n- وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئامارەی 24 کاتژمێری رابردووی تووشبوون، مردن و چاکبوونەوەی لە هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە، بە گوێرەی ئامارەکانیش (955) حاڵەتی نویی تووشبوون تۆمارکراون، 374 تووشبوو چاکبوونەتەوە و 19 تووشبووی کۆرۆناش گیانیان لەدەستداوە.\n- لە ماوەی سێ رۆژدا پزیشکێک و دوو کارمەندی تەندرووستی لە پارێزگای دهۆکدهۆک بە کۆرۆنا گیانیان لە دەستداوە.\n- حکومەتی عێراقی نووسینگەیەک لە شارۆچکەی شنگالشنگالی سەر بە پارێزگای نەینەوا دەکاتەوە کە نووسینگەکە تایبەت دەبێت بە چارەسەرکردنی کێشە و گرفتەکانی ژنان و کچانی رزگاربووی کوردانی ئێزدیی دەستی رێکخراوی داعشداعش لە شارۆچکەدا.\n- لە شاری سلێمانی، بە ئاهەنگێک جەژنی (مهرگان) کە دووەمین جەژنی کوردە لەدوای نەورۆز لە ئاینی زەردەشتیدا و بە جەژنی تازەکردنەوەی پەیمان، برایەتی و پێکەوەژیانی ناسراوە، لەلایەن فیدراسیۆنی زەردەشتیانی کوردستانەوە پیرۆزکرا.\n- 540 ملیۆن دینار بۆ کڕینی پێداویستییەکانی خۆپارێزی بۆ ناوەندەکانی خوێندنی وەزارەتی پەروەردەوەزارەتی پەروەردە خەرجدەکرێت.\n- بوومەلەرزەیەک لە سنووری پارێزگای سلێمانیسلێمانی روویدا و بەپێی سەنتەری چاودێریی بوومەلەرزەی زانکۆی تاران، گوڕەکەی 3.9 پلە بووە بە پێوەری رێختەر بە قوڵایی 10 کیلۆمەتر و دووریی 26 کیلۆمەتر لە شاری سلێمانی روویداوە.\n- بەئامادەبوونی ژمارەیەکی بەرچاو لە هونەمەندان و رۆشنبیران کەسۆکار و هاورێ هونەرمەندی کۆچکردوو فوئاد حەمەخانفوئاد حەمەخان لە مەراسیمێکدا لە هۆڵی رۆشنبیری چەمچەماڵچەمچەماڵ، پەردە لەسەر وێنەی هونەرمەندی کۆچکردوو فوئاد حەمەخان لادرا کە وێنەی کۆچکردوو لەلایەن هونەرمەند سامی سەعدوڵڵا کێشراوە و بەرهەمی کۆمەڵەی هونەرەجوانەکانی کورد لقی چەمچەماڵ بوو.\n- لە دانیشتنێکی فەرمی لیژنەی پەیوەندییەکانی پەرلەمانی ئەوروپا و عێراق و بە ئامادە بوونی بەڕێوبەری بەشی کەنداو و عێراق لە ئۆفیسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا و نووسینگەی پەرلەمانتارانی یەکێتی ئەوروپادا، دلاوەر خالد ئاژگەیی، نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان بە یاوەری شاندێکی نوێنەرایەتی وتارێکی لە سەر دوایین پێشهات و گۆڕانکارییە گرینگەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق پێشکەشی ئامادەبووان کرد.\n- 10 کیلۆگرام ماددەی هۆشبەر لە جۆری هیرۆیین لە سنووری باشوور و باکووری کوردستان لەلایەن تیمێکی هاوبەشی ئاسایشی سۆرانسۆران و مێرگەسۆر دەستی بەسەرداگیرا.\n- ئومێد خۆشناوئومێد خۆشناو، سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی کوردستان، سەبارەت بە هەوڵی پرساندنی سەرۆکی حکومەتی هەرێمەوە، رایگەیاند، وەرگرتنەوەی متمانە لە سەرۆکی حکومەت پێویستی بە دەنگی 74 پەرلەمانتارە کە ئەوەش لە سەروی موستەحیلاتە، دەشڵێت: ئێمە لە پەرلەمان ناترسین، بەڵکو خودانی پەرلەمانین.\n- نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە شاردەێی لەیلان لە سنووری پارێزگای کەرکوک، بە ئامادەبووانی بەشێک لە سەرۆک هۆزەکانی عێراق، ئەنجومەنی سەرۆک هۆزەکانی نەتەوەکانی کەرکوک پێکهێنرا.\n- گروپی چەتەی جەبهە شامیەی داگیرکەر لە گەڕەکی ئەشرەفیەی عەفرینعەفرین ژنێکیان بەناوی زەینەب رفاند و لە هەمانکاتدا نزیکەی 2 هەزار و 500 دۆڵارەکەشیان لە ماڵەکەیدا دزی.\n- ئاژانسی ئەنادۆڵی تورکی لە زاری سەرچاوەکانییەوە بڵاوی کردووەتەوە جەیمس جێفری، نوێنەری تایبەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا جەختی کردووەتەوە لەوەی؛ تورکیا جارێکی دیکە ئۆپەراسیۆنی سەربازی لە ناوچەکانی باکووری رۆژهەڵاتی سووریا ئەنجامنادات، کە شوێنی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدەهەسەدە)یە.\n- ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی لە بانگەوازێکدا، ڕایگەیاندووە حەیدەر قوربانیحەیدەر قوربانی، زیندانیی سیاسیی کوردی مەحکووم بە ئێعدام، لە ئەگەری ئێعدام دایە و داوای لە بەرپرسی هێزی دادوەریی کردووە کە دەبێت دەسبەجێ بڕیاری جێبەجێکردنی حوکمی ئێعدامی ئەو زیندانییە سیاسییە کوردە، ڕابگرن.\n- نووسەر و سیاسەتمەدار رۆبێرت جارۆوۆی کە چەندین ساڵە لە ئەڵمانیا پشتگیری لە تێکۆشانی ئازادی کورد دەکات کۆچی دوایی کرد.\n- بەپێی نووسراوێکی وەزارەتی دادی عێراق کە بەرواری ئەمڕۆی لەسەرە و ئاراستەی ژمارەیەک لە پارێزگاکانی عێراق کراوە، بەتایبەت کەرکوککەرکوک و نەینەوا و سەڵاحەددین؛ تێیدا فەرمانی کردووە بە نووسینگەکانی جێبەجێکردن کە هەموو بڕیارەکانی تایبەت بە لێسەندنەوەی مافی بەکارهێنانی زەوییە کشتوکاڵییەکان کە خاوەنەکانیان عەرەب نین، بوەستێنرێن تاوەکو ئەوکاتەی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لەبارەیەوە بڕیار دەدات.\nڕێكخراوەكانی سەر بە حزبە كوردستانییەكانی كەركوك كۆبوونەوە\n- خەلیل کەریمیخەلیل کەریمی، چالاکی کرێکاری کە لە لایەن دادگای پێداچوونەوەی شاری سنەسنە بە 2 مانگ زیندانیی تەعزیری مەحکووم کرابوو، ڕەوانەی زیندان کرا.\n- لە یاریگەی نێودەوڵەتی شاری سلێمانیسلێمانی یەکەمین پاڵەوانێتی تیر و کەوانی یانەکانی عەرەب بۆ یەکەمجار دەستیپێکرد.\n- لە سلێمانی بەئامادەبوونی لێپرسراوانی حکومی و حزبی و کەسوکاری شەهیدان مەراسیمی یادی 18 ساڵەی شەهیدانی خێڵی حەمەخێڵی حەمە دەستیپێکرد کە لەو کارەساتەدا تیرۆرستانی جوندلئیسلام و ئەنسارولئیسلام بە شێوەیەکی دڕندانە و نامرۆڤانە 43 پێشمەرگەیان لەو گوندە بەدیلی شەهید کرد و دواتر تەرمەکانیان شێواندن.\n- ڕێکخراوە جەماوەری و پیشییەکانی حزبە بەشداربووەکانی لیستی کەرکوککەرکوکی کوردستانی لە شاری کەرکوک کۆبوونەوە و جەختیان کردەوە کە پێویستە تێکڕای حزبە کوردستانیەکان بە یەک لیست بەشداری لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگادا بکەن.\n- ئەندامێکی وەفدی دانوستانی هەرێم لەبەغدا راگەیاند: سەرۆک وەزیرانی عێراق بڕیاری دەرکردوە بۆ چۆڵکردنی بارەگاکانی پارتی لەکەرکوک کە ئێستا بەشێکی لەلایەن هێزە عێراقییەکان و حەشدی شەعبیحەشدی شەعبییەوە داگیرکراون.\n- سوپای تورکی داگیرکەر و چەتەکانی گوندەکانی مالکیە، شەوراخا و لەکا-یان لە ناوچەی شەرای عەفرینعەفرین بە تۆپ و هاوەن تۆپباران و هاوەنبارانکرد. لەو تۆپبارانەدا شوێنی ژیان و ژینگەی هاووڵاتییان کرایە ئامانج و زیانی بە ژینگە و شوێنی ژیانی هاووڵاتییان گەیاند.\n1. 👁 مۆتەکەی غلۆربوونەوە بۆ ژێر هێڵی هەژاری\n1. 👁 ئەندامێکی پەرلەمانی کوردستان سزا درا\n2. 👁 شەش پەرلەمانتار لەبەرامبەر بانگهێشتنەکردنی پارێزگاری هەڵەبجە بۆ چین، ناڕەزایی دەردەبڕن\n2. 👁 بارەگاکانی کەرکوکمان پێدەدرێتەوە\n1. 👁 ئەنوەر شێخانی - سمایل\n2. 👁 بەیان کەریم ئەحمەد\nکوردستانییانی دەرەوەی باشووری کوردستان دەتوانن بەشێوەیەکی ئەلەکترۆنی دەنگ بدەن\nدەمیرتاش گەییشتە کەرکوک\n- سەڵاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پارتی دیموکراتی گەلان هەدەپە و وەفدی هاوڕێی گەیشتنە شاری کەرکوک و لەلایەن نەجمەدین کەریم پارێزگاری کەرکوک پێشوازی لێکرا.\n- وەزیری بەرگری ئەڵمانیا ئەمرۆ راگەیاند، پێشمەرگە لە ئازادکردنی موسڵ رۆڵێکی سەرەکی دەبێت و ئاشکراشیکرد، لەماوەی رابردوودا وڵاتەکەی راهێنانی بە دەهەزار پێشمەرگە کردوەو بەبری 90 ملیۆن یۆرۆ چەک و تەقەمەنیان بۆ ئەو هێزە دابینکردوو.\n- رۆژنامەنووس، (باقی کەریمی) ناسراو بە هاوڕێ کەریمی، برای هونەرمەندی سینەماکاری کۆچکردوو تەها کەریمی خەڵکی شاری بانەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و خوێندکار لە وڵاتی هیندستان کۆچی دوایی کرد.\n1. 👁 وتەی لیژنەی داکۆکی لە ئازادی رۆژنامەنووسی و مافی رۆژنامەنووسان بەبۆنەی چلەی وەدات حسێنەوە\n2. 👁 هاوڕێ کەریمی - باقی کەریمی\n- (هەپەگە) باڵی سەربازیی پارتی کرێکارانی کوردستان رایگەیاند، هێزەکانیان توانیان فڕۆکەیەکی هێلیکۆپتەری سوپای تورکیا لە نزیک سنورەکانی عیراق بخەنەخوارەوە.\n- محەمەد عوسمان، پەرلەمانتاری پەرلەمانی عێراق لەسەر لیستی یەکێتی بە خەندانی راگەیاند: "شەوی رابردوو لە گوندی تۆمار و گورگانی ناحیەی شوانی سەر بە شاری کەرکوک لەلایەن چەند چەکدارێکی نەناسراوەوە دەستڕێژی گوللەم لێکراو لە ئەنجامدا کوڕێکم بریندار بوو".\n- ئەمریکا لە چوارچێوەی ئەو هاوپەیمانێتییەی دروستیکردووە بۆ لێدانی داعشداعش، یەکەم گورزی لە ناو خاکی سوریا لەو رێکخراوە وەشاند.\n- لە چەند ناوچەیەکی سنووری پارێزگای کەرکوککەرکوک، فرۆکە جەنگییەکانی ئەرمیکا چەند بارەگایەکی چەکدارانی داعشیان بۆردومانکرد و ژمارەیەکی لێ کوشتن.\n3. 👁 ئەحمەد عوسمان (مەزلوم دۆغان)\n4. 👁 بێهزاد یڵدرم ناسراو بە (کانی گارزان)\n5. 👁 جەوهەر سلێمان (فەرهاد کۆبانی)\n6. 👁 خورشید بەرۆ (ڕۆژڤان جەوزات)\n7. 👁 دەلیلا محەمەد ناسراو بە (ژیندا)\n8. 👁 دەلیلە محەمەد (ژیاندا دەرباسیە)\n9. 👁 مستەفا مومێ ناسراو بە (ئەنەس سەرێکانی)\n10. 👁 مەجید ناسراو بە (دەمهات)\n11. 👁 هۆزان جەمال ناسراو بە (زاگرۆس دربێسی)\n12. 👁 يونس شالى (دمهات أورفا)\nیەکێتی شکستی هێناوه و دەیەوێ دۆخی شڵەژاوی خۆی بگوازێتەوە بۆ نێو شەقامەکانی شار\n- حەمەی نێرگز لە شاری سلێمانی بەهۆی نەخۆشییەوە کۆچی دواییکرد.\n- ئێوارە درەنگ، کتوپڕ سلێمانی بارگرژییەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، بەشێکی زۆری لایەنگرانی یەکێتی بەچەکەوە رژانە نێو شەقامەکانی سلێمانی بەگشتی و شەقامی سالم بەتایبەتی و دەستیانکرد بەتەقەکردن و ئاهەنگێڕان، گوایە رێژەی دەنگەکانیان زیادی کردوە، بەڵام سەرۆکی لیستی گۆڕان دەڵێت "یەکێتی شکستی هێناوه و دەیەوێ دۆخی شڵەژاوی خۆی بگوازێتەوە بۆ نێو شەقامەکانی شار".\n- رزگار گەنمانی، تەمەنی (32) ساڵ و خەڵکی گوندی (گەنمان)ی ناوچەی سەردەشتە بە هۆی دەسرێژی گولەی هێزەکانی ئێرانەوە ئەمڕۆ، یەک شەممە، کوژرا.\n1. 👁 سەیالە حەسۆ کەسۆ سینۆ مەعۆ\n- ئەیاد عەلاویی سەرۆک وەزیرانی ئێڕاق لەبەردەم کۆنگرێسی ئامریکادا وتارێکیدا و تێیدا باسی فرەکوژیی کوردی لەلایەن رژێمی سەددامەوە کرد.\n- لە کۆبوونەوەی بەرفراوانی نەتەوەیەکگرتووەکاندا، کوفی ئەنان هەڵەبجەی بەڕووداوێکی ژینۆسایدی گەورە ناوبرد.\nهێرش بۆسەر گوندی خێڵی حەمە\n- هێزێکی سەربازانی ئیسلام لە ناوچەی هەڵەبجەهەڵەبجە هێرشی کردە سەر هێزەکانی ینک لە گوندی خێڵی حەمەخێڵی حەمە، کەبووە هۆی شەهیدکردنی دەیان پێشمەرگەی یەکێتی و تەرمەکانیشیان شێواندن.\n1. 👁 ئەمڕۆ\n- بەستنی کۆڕێک لەلایەن موئەییەد ئەحمەد، ئەندامی پارتی کۆمۆنیستی کرێکاریی ئێڕاق، لە شاری کۆپنهاگنی پێتەختی دانیمارک.\n- بەستنی کۆڕێک لەلایەن خەسرەو سایە، ئەندامی پارتی کۆمۆنیستی کرێکاریی ئێڕاق، لە ستۆکهۆڵم.\n1. 👁 شۆخان ئەبوبەکر عومەر\n- گرتنی سەمینارێک لەلایەن د. جەمال نەبەزەوە لە شاری میونیخ، دەربارەی دژایەتییەکانی نێو کۆمەڵگەی کورد و هۆیەکانی نەهێشتنی.\n1. 👁 محەمەد مەحمودی\n1. 👁 شڤان پەروەر (ئیسماعیل ئایگون)\n1. 👁 حەمەدەمینی سیراجی - محەمەد ئەمین سیراجی\n- رزگارکردنی دەوروبەری شووشەوان، لە لەلایەن شۆرشگێرەکانی شێخ عوبەیدوڵڵاوە.\n- شێخ عوبەیدوڵڵا، بڕیاریدا، پەلاماری شاری ورمێ بدات و رزگاری بکات.


سەرۆكی فەرەنسا رەخنەی توند لە توركیا دەگرێت – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » سەرۆكی فەرەنسا رەخنەی توند لە توركیا دەگرێت\nچاوش ئۆغڵۆ: ماكرۆن كەڵەشێرە چەقیوەكەیە\nسەرۆكی فەرەنسا رەخنەی توند لە توركیا دەگرێت\nسەرۆكی فەرەنسا رەخنەی توند لە ئەنقەرە دەگرێت لەبواری مافی مرۆڤ و دۆسێی كۆچبەران، وەزیری دەرەوەی توركیاش دەڵێت ماكرۆن دوایین كەسە كە بتوانێت رەخنە لە ئەنقەرە بگرێت و پێویستە سنور نەبەزێنێت.\nئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا لە ستراسبۆرگ رایگەیاندبوو، ژمارەی ئەو كۆچبەرانەی لە توركیاوە بەرەو یۆنان دەچن روو لە زیادبوونە، ئەمەش لەكاتێكدایە كە ئەنقەرە بە باشی دركی بەوە كردووە كە یۆنان لە دۆخێكی نالەباردایە.\nماكرۆن لە وەڵامی پرسیاری نوێنەرێكی یۆنانی رایگەیاندبوو»ئێوە مافی خۆتانە و دەزانن توركیا ئەوە وەك ئامرازێك بۆ گوشار بەكاردەهێنێت»، بەڵام جەختی لەسەر پێویستی هەماهەنگی لەگەڵ ئەنقەرەدا كردبووەوە.\nلەگەڵ ئەوەشدا دەڵێت»لە هیچ دۆخێكدا نابێت رێگە بە گوشارەكانی توركیا بدەین، وامان لێبكات سیاسەتەكانمان لە سوریادا بگۆڕین».\nلە قسەكانیدا ماكرۆن داوای پتەوكردنی نەریتەكانی ئەوروپای كردبوو بۆ رووبەڕووبوونەوەی «گەڕانەوەی مەترسییە گەورەكە» كە زەمینە سازی بۆ «سەرسامبوون بە سیستمە سەركوتكارەكان»دەكات.\nسەرۆكی فەرەنسا كە لەبەردەم كۆمەڵی پەرلەمانی ئەنجومەنی ئەوروپا لە ستراسبۆرگ قسەی دەكرد، وێنەیەكی هەمەلایەنەی لەبارەی دۆخی جیهان سەبارەت بە «پاشەكشەكردنێكی ناپێشینە بۆ سیستمی فرەیی خستەڕوو».\nماكرۆن رایگەیاندبوو»نەریت و پرەنسیپەكانمان نەیاریی دەنوێنن لەنێو خۆدا (نێوخۆی ئەوروپا)، لە نێوەندی ئەم خێراڕێكردنە گەورەیەی مێژوو كە لەمڕۆدا تێیدا دەژین كە لەگەڵ هەڕەشەی تیرۆریستیدا بەریەك دەكەون، گۆڕانكارییە ژماریی و ژینگەیی و دیموگرافییەكان، و تەنگژەی سەرمایەداری بەجیهانگیركراو كە نەیتوانیوە چارەسەری مەسەلەی جیاوازیی بكات. لە پشت هەموو ئەم دیاردانەوە، لۆجیك و چەند داینامیكێك هەیە كە هەندێك جار تەواو جیاوازە، بەڵام لە هەمان كاتدا ڕوودەدات و گەڕانەوەی مەترسییە گەورەكە دێنێتەوەئارا و جارێكی تر دیاردەكانی ئەو مەترسییە لە هەموو شوێنێكدا دەردەكەوێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا دووركەوتنە لە لۆجیكی و ترسان لە جیهان، و لەدەستدانی متمانە بەو دۆخەی تێیداین دروست دەكات».\nبە گوتەی سەرۆكی فەرەنسا، بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم واقعە دوو رێگە چارە هەن كە خۆیان لە گۆشەگیریی و پەنابەدرنە بەر دەوڵەتی بەهێزدا دەبیننەوە لەگەڵ هەڵكشانی هەستی سەرسامبوون لای گەلەكانمان بە سیستمە خۆسەپێنەكان، ئەمەش خۆی لەخۆیدا هەڵەیەكی مێژووییە و وامان لێدەكات بەرەو حاڵەتێك لە ونبوون بچنین».\nرێگەچارەیەكی تر «خەیاڵ و وەهمە» و لای ئەو كەسانە دروست دەبێت كە خواستیان وایە «جیهانێكی تەواو جیاواز لەم جیهانەی ئێستا بێتەئارا»، ئەمەش بە گوتەی ماكرۆن.\nسەرۆكی فەرەنسا، داوای كردووە بەرەو هیچ كام لەو دوو رێگەچارەیە پەلكێش نەكرێن، بەڵكو «دیموكراتییەكانیان زیاتر پتەوبكەن لەڕێی گێڕاتەوەی هەموو شەو خەسڵەتانەی كە وایان لێدەكات ئەوروپایی بن، واتا رەتكردنەوەی لاوازبوون، بەڵام لە چوارچێوەی بەرگری لە مافە دیموكراتییەكان».\nبۆ هەموو ئەوانە، ماكرۆن رایگەیاندبوو كە پشتی بە ئەنجومەنی ئەوروپا قایمە كە حەفتا ساڵ بەسەر دامەزراندنیدا تێدەپەڕێت.\nئەنجومەنی ئەوروپا لە ساڵی 1949 دامەزرا و بارەگاكەی لە ستراسبۆرگە و كاردەكات لەپێناو بەرگری لە دیموكراتی و دەوڵەتی یاسا و لە نوێنەرانی 47 دەوڵەتی یەكێتی ئەوروپا پێكدێت، لەگەڵ روسیا و ئۆكرانیا و توركیاش.\nهەر لەو چوارچێوەیەدا، ماكرۆن رەخنەی توندی لە بواری مافەكانی مرۆڤ و ئازادییە دیموكراتییەكان لە توركیا گرتبوو.\nلەبەرانبەر رخنەكانی سەۆكی فەرەنساش، مەولود چاوش ئۆغلو، وەزیری دەرەوەی توركیا هێرشی توندی كردە سەر ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فرەنسا، ئەوەش ئەوەش دوای ئەوەی ماكرۆن باسی لە سنورداریی ئازادییەكانی دیموكراتی و رۆژنامەگەرییەكان كردبوو لە نێوخۆی توركیا.\nچاوش ئۆغلو لە پەیامێكی توند و لە وەڵامی لێدوانەكەی ماكرۆندا رایگەیاندبوو» دەبێت ماكرۆن سنوری خۆی بزانێت، زمان درێژیی ماكرۆن بەرانبەر توركیا تێپەڕاندنی سنورەكانیەتی».\nوەزیری دەرەوەی توركیا دەڵێت» بەو پێشوازیانەی كە ئیمانییۆل ماكرۆن لە ماوەی رابروودا لە نوێنەرانی (یەپەگە)ی دەكرد لە كۆشكی ئیلیزێ و هاوكاریی سەربازی لەو هێزەدەكرد، مانای هاوكاریی و پاڵپشتییە لە تیرۆریستان».\nبە گوتەی وەزیری دەرەوەی توركیا»ماكرۆن وەك ئەو كەڵەشێرە وایە كە لەقوڕدا چەقیوە، بەڵام وێڕای ئەوەش لەخوێندن ناكەوێت، ئێمە پێمانوایە فەرەنسا و سەركردایەتییەكەی، دوایین لایەنن كە بۆیان هەبێت قسە لەسەر توركیا بكەن و رەخنەی لێبگرن».


هواوی مۆبایلێكی به‌هێزی خسته بازاڕه‌وه\nیه‌كێك له كۆمپانیا به‌ناوبانگه‌كانی دنیا بۆ دروستكردنی ئامێری ئه‌لیكترۆنی كۆمپانیای هواوییه، كه له ساڵی 2018 دا مۆبایلێكی زۆر خێرا و به‌هێزی دروست كرد و بووه‌ته جێی سه‌رنجی كڕیاران.\nبه‌پێی هه‌واڵێك كه له ماڵپه‌ڕی "gadgets" دا بڵاو كراوه‌ته‌وه و باس له به‌رهه‌مه نوێیه‌كه‌ی كۆمپانیای هواوی ده‌كات و ده‌ڵێت، كۆمپانیای هواوی بۆ ساڵی 2018 مۆبایلێكی نوێ دروست كرد به‌ناوی "Y9" ه‌وه، ئه‌م به‌رهه‌مه نوێیه به شێوازێكی زۆر جوان دیزاین كراوه و هێز و خێرایییه‌كی زۆری هه‌یه كه بووه‌ته جێی سه‌رنجی كڕیارانی ئه‌م جۆره مۆبایلانه.\nكۆمپانیاكه له‌باره‌ی تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌م مۆبایله‌وه ده‌ڵێت، مۆبایله نوێكه‌ی هواوی پاترییه‌كی 4000 میلی ئه‌مپێری له‌سه‌ره و پرۆسێسه‌رێكی به‌هێزی هه‌یه كه ده‌گاته 659، جگه له‌وه‌یش كامێرایه‌كی به‌هێزی بۆ دانراوه كه كامێرای پێشه‌وه‌ی 13 مێگا پێكسڵه و كامێرای دواوه‌ی 16 مێگا پێكسڵه، هه‌روه‌ها شاشه‌یه‌كی روونی هه‌یه كه 5.93 ئینجه و روونییه‌كه‌ی ده‌گات 1080 بە 2160 پیكسڵ.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا ئه‌م كۆمپانیایه ئاماژه‌ی به‌وه‌یش كردووه كه ڕامی ئه‌م مۆبایله نوێیه سێ گێگا بایته و میمۆری ناوه‌كی له 32 گێگا بایته‌وه ده‌ست پێ ده‌كات و ده‌گاته 256 گێگا بایت و ده‌توانی میمۆری ده‌ره‌كیشی بۆ دانێیت، له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا به سیسته‌می ئه‌ندرۆید 7.1.1 كار ده‌كات و نرخه‌كه‌شی ده‌گاته 450 دۆلاری ئه‌مه‌ریكی.\nگه‌وره‌ترین فرۆكه‌ی دنیا به سه‌ركه‌وتوویی تاقیكرایه‌وه\nجله ئاسنیینه فڕیوه‌كه‌ی گراڤیتی تاقیكرایه‌وه\nگوگڵ بە 57 ملیۆن دۆلار سزا درا\nئه‌م مۆبایله‌ی شاومی سه‌رسامت ده‌كات\nته‌نیا له میكانۆ پیكابێكی دوو تۆنی دوست كرا\nنیسان ئۆتۆمبێلی داهاتوو دروست ده‌كات\nنیسان ئاڵتیمای 2019 شۆكتان ده‌كات\nئۆتۆمبێله نوێیه‌كه‌ی تۆیۆتا له‌كاتی مه‌ترسیدا خۆی شۆفێری ده‌كات\nتۆیۆتا كۆرۆلای 2019 سه‌رسووڕهێنه‌ره\nناسا هۆشداری لە ناوچوونی ژیان دەدات\nمه‌سنجه‌ر بۆ 2019 چی لێ هاتووه؟


گه‌نجێكی زاخۆ بوو به باڵوێزی ئاشتی و نیازپاكی زانكۆیه‌كی میسر له دنیا\nگه‌نجێكی شارۆكه‌ی زاخۆ بۆ یه‌كه‌م جار له هه‌رێمی كوردستان بڕوانامه‌ی باڵوێزی ئاشتی و نیازپاكی زانكۆیه‌كی میسری وه‌رگرت.\nكوڤان عیسمه‌ت عه‌بدوله‌تیف هه‌ڵگری بڕوانه‌مه‌ی باڵوێزی ئاشتی بۆ "وشه" گوتی، "سوپاس بۆ خوا وه‌ك یه‌كه‌مین گه‌نجی هه‌رێمی كوردستان به‌شداریم له زانكوی عه‌ره‌بی له وڵاتی میسر كرد و بڕوانامه‌ی باڵوێزی ئاشتی زانكۆكه له دنیام به‌ده‌ست هێنا و توانیم به شێوه‌یه‌كی فه‌رمی ئاڵای كوردستان له‌و زانكۆیه به‌رز بكه‌مه‌وه."\nئه‌و گوتی، ماوه‌یه‌كی زۆره هه‌وڵ ده‌دات مافی ئه‌ندامێتی له باڵوێزی ئاشتی له دنیا وه‌ربگرێت و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش چه‌ندان چالاكی جۆراوجۆری ئه‌نجام داوه. به‌و سه‌ركه‌وتنه‌ش ده‌توانێت له ده‌رگه‌ی وڵاتانی دنیا بدات و كێشه‌كانی كورد بگه‌یه‌نێت.\nبه سه‌رۆكایه‌تیی دكتۆر محه‌مه‌د ئه‌لبه‌نا سه‌رۆكی بازنه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكوری ئه‌فریقا له دادگای نێوده‌وڵه‌تی، ئه‌ندامێتی محه‌مه‌د ئه‌لئه‌لیفی راوێژكاری سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونی به‌رایی میسر و زانای به‌رده‌وامی میسر له تاوانه‌كانی ئه‌نته‌رنێت و پاراستنی زانیاری له ئه‌نجوومه‌نی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، ئه‌ندامێتی محه‌مه‌د ئه‌لقازی سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی عورفی له وڵاتی میسر و ئه‌ندامێتی محه‌مه‌د ئه‌لغافلی سه‌رۆكی سه‌نته‌ری ره‌واد بۆ دادوه‌ری نه‌ته‌وه له كوردستان و ژماره‌یه‌ك ئه‌ندامی تر، پرۆسه‌ی دیاریكردنی باڵوێزانی ئاشتی له دنیا دوێنێ 10 كانوونی دووه‌می 2017 له قاهیره‌ی پایته‌ختی میسر به‌ڕێوه چوو و گه‌نجه‌كه‌ی زاخۆ له ریزبه‌ندی 162 هات له‌سه‌ر ئاستی دنیا بۆ هه‌ڵگرتنی باڵوێزی ئاشتی.\nئه‌و گوتی وه‌ك نیشته‌جێبوون هه‌ر له هه‌رێمی كوردستان ده‌مێنێته‌وه، به‌ڵام بۆ داكۆكیكردن له ئاشتی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ئابووری له هه‌موو دنیا كار ده‌كات به تایبه‌تی بۆ گه‌لانی چه‌وساوه و مافخوراو.\nكوڤان عیسمه‌ت له ساڵی 1988 له شارۆكه‌ی زاخۆ له دایك بووه و هه‌ڵگری بڕوانامه‌ی یاسا و سیاسییه له پێوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا.\nزاخۆ /نه‌وزاد هلوری\nوێنه.. پێداویستییه‌كانی كار به‌سه‌ر گه‌نجانی زاخۆ دابه‌ش كرا\nزاخۆ.. كچێك له ده‌ست پزیشكانی فریاكه‌وتن گیانی له ده‌ست دا


مەراسیمی ڕێزلێنان بۆ کوژراوانی خۆپیشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەر لە شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەڕێوەچوو | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانئازادیئازادی کۆبوونه‌وه\tمەراسیمی ڕێزلێنان بۆ کوژراوانی خۆپیشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەر لە شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەڕێوەچوو\nمەراسیمی ڕێزلێنان بۆ کوژراوانی خۆپیشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەر لە شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەڕێوەچوو\nby KHRN 28 كانونی یه‌كه‌م 2019\n28 كانونی یه‌كه‌م 2019\nسەرەڕای ئەوەی ناوەندە ئەمنییەکان لە چەند ڕۆژ پێش ئێستاوە هەڕەشەیان لە بنەماڵەی ژمارەیەک لە کوژراوانی خۆپیشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەر کردبوو کە هیچ مەراسێمکی ڕێزلێنان بەرێوەنەبەن بەڵام لە چەند ڕۆژی ڕابردوو مەراسیمی چلەی ماتەمینی “مینا شەیخی” لە سەقز و مەراسیمی یادکردنەوەی ٥ لە کوژراوانی شاری مەریوان لە گۆڕستانی ئەو شارانە بەڕێوەچوو.\nسەرچاوەیەکی متمانەپێکراو لە سەقز لە لێدوانێکدا بۆ تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان گوتی: “ڕۆژی ڕابردوو ٥ی بەفرانبار / ١٢.٢٦، بنەماڵەی مینا شەیخی و ژمارەیەک لە دانیشتووانی شاری سەقز لە گۆڕستانی ئایچی گردبوونەوە و مەراسیمی چلەی ماتەمینیان بۆ گرت”.\nئەو لە کاتێکدایە کە هێزە ئەمنییەکان کە چەند ڕۆژی ڕابردوودا ئەو بنەماڵەیە و چەندین بنەماڵەی دیکەی کوژراوانی ئەو خۆپیشاندانەیان لە مەریوان و جوانڕۆ بانگ کردووە و هەڕەشەیان لێکردوون کە بە هیچ شێوەیەک چلە بۆ کوژراوەکانیان نەگرن.\nمینا شەیخی، لەدایکبووی ساڵی ١٣٣٩ / ١٩٦٠، دایکی شەش منداڵ، خەڵکی شاری سەقز و دانیشتووی تاران ڕۆژی ٢٥ی سەرماوەز / ١١.١٦ لەکاتێکدا لە سەربانی ماڵەکەیەوە کە کەوتووەتە گەڕەکی خەلیجی فارس لە باشوری تاران، سەیری خۆپیشاندانەکانی سەر شەقامی دەکرد لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە کرایە ئامانجی دەستڕێژی گولـلە و گیانی لە دەستدا.\nهەروەها بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی لە مەریوانەوە بە تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان گەیشتوون، لە ٣٠ەمین ڕۆژی کوژرانی “بورهان مەنسورنیا” لە کرماشان و “بێهروز مەلێکی“، “دانیال ئوستواری“، “عوسمان نادری” و “مێهران تاک” لە مەریوان، ژمارەیەک لە هاوڵاتیان و بنەماڵەکانی ئەو کوژراوانە لە گۆڕستانی “بەهەشتی موستەفا”ی مەریوان گردبوونەوە و مەراسیمی ڕێزلێنانیان بۆ گرتوون.\nدەگوترێت کە دوابەدوا بەڕێوەچوونی ئەو مەراسیمە هێزە ئەمنییەکان هەستاوەن بە دانانی کامێرای شاراوە لە شوێنە جیاوازەکانی ئەو گۆڕستانە.\nبورهان مەنسورنیا، هاوڵاتی خەڵکی مەریوان هەڵگری بڕوانامەی دکتۆرا لە بەشی ڤیتەرنەریی زانکۆی ورمێ بوو. ئەو هاوڵاتییە پاش تەواوکردنی خوێدن بەمەستی بەجێهێنانی خزمەتی زۆرەملیی سەربازی بۆ کرماشان ڕەوانە کرابوو. ناوبراو پێش ئەوەی لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە بکوژرێت بە تێپەڕکردنی سەربازییەکەیەوە سەرقاڵ بوو. چوار هاوڵاتییەکی دیکە لە خۆپیشاندانەکانی مەریواندا تەقەیان لێکرابوو و کوژرابوون.\nخۆپیشاندانە جەماوەرییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان\nناوەندە ئەمنییەکانی سەلماس ڕێگرییان کرد لەوەی پرسە بۆ...\n8 شوبات 2020\nگردبوونەوەی خەڵکی گوندی تاڵاو دژ بە هەڵڕشتن و...\n28 كانونی دووه‌م 2020\nهێزە ئەمنییەکان بەچڕی لە مەراسیمی بەخاک سپاردنی گیانبەختکردووانی...\n16 كانونی دووه‌م 2020\nگۆشاری هێزە ئەمنییەکان لەسەر بنەماڵەی گیانبەختکردووانی فڕۆکە ئۆکراینییەکە...\nسێ خوێندکاری زانکۆی ڕازی کرماشان هێشتا دەستبەسەرن\n13 كانونی دووه‌م 2020\nلە سنە وکرماشان خۆپیشاندانی ناڕەزایی بەڕێوەچوو\n12 كانونی دووه‌م 2020\nگردبوونەوەی بنەماڵەی دوو چالاکوانی دەستبەسەرکراوی کورد لەبەر دەم...\n3 كانونی دووه‌م 2020\nڕاپۆرتێک سەبارەت بە ئەشکەنجە و کوشتنی هاوڵاتیان لە...\nکەشی شارەکانی سنە و کرماشان هێشتا بەسەربازی و...\nهێزە سەربازییەکان کەشی ئەمنییان لە شارە جیاوزەکانی کوردستان...\n26 كانونی یه‌كه‌م 2019


ئه‌م كوردستانه‌ی له‌مه‌ڕ خۆمان كه تاكه ئومێدی سیاسیی كوردی گۆی زه‌وییه، ئه‌وه‌نده بێ چانسه له ژیانی كارگێڕیدا، هه‌ركات ده‌یه‌وێ خاڵێك دابنێت و ده‌ست به بنیاتنانی سیستم بكات، جۆره‌ها قه‌یران دێنه ئاراوه. هه‌ندێك له‌و قه‌یرانانه له ده‌ره‌وه‌ی ئیراده‌ی كوردن و مرۆڤ تێی ده‌گات كه كات چاره‌سه‌ریان ده‌كات، وه‌ك په‌تای كۆرۆنا، دابه‌زینی نه‌رخی نه‌وت و بڕینی بودجه له‌لایه‌ن عه‌ره‌بی عێراقه‌وه، به‌ڵام ورده قه‌یرانیش هه‌ن له ناوخۆ به‌دیاریكراوی له‌لایه‌ن حزبه به‌شداره‌كانی حكوومه‌ته‌وه دروست ده‌كرێن و ئامانجیان لادانی حكوومه‌ته له‌سه‌ر ڕێڕه‌وی چاكسازیی، ئه‌مه‌یان قورسه لێی تێبگه‌یت، چونكه دوو حزب دروستی ده‌كه‌ن كه به‌رده‌وام داوای سیستم و چاكسازییان كردووه و ئێسته كه حكوومه‌ت كاری له‌سه‌ر ده‌كات، ئه‌وان دژی ده‌رده‌كه‌ون.\nته‌نیا پارتی له گۆڕه‌پانه‌كه‌دا ماوه‌ته‌وه كه شانی داوه‌ته‌به‌ر به‌رپرسیارێتی\nئه‌م رۆژه ناخۆشانه كه بودجه‌ی پێویست له‌به‌رده‌ستی حكوومه‌ت نییه و مووچه‌خۆر له‌كاتی خۆیدا مووچه‌كه‌ی ده‌ست ناكه‌وێت، ئومێدم هه‌یه كورتن و ژیان روو له بووژانه‌وه ده‌كات، به‌ڵام بۆ ئه‌و گه‌لانه‌ی خواستی بنیاتنان و پێشخستنی ژیانیان هه‌یه، هه‌میشه قه‌یرانی ده‌رفه‌ته بۆ ژه‌نگی ناو سیستمه‌كه‌ی و پڕكردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییانه‌ی قه‌یرانه دروستی ده‌كات، ئه‌مه له حاڵێكدا كه ئه‌و حزبانه‌ی حكوومه‌تیان پێكهێناوه یان ئه‌و تیمه‌ی وڵات به‌ڕێوه ده‌به‌ن، له‌سه‌ر یه‌ك هێڵ خواستی بنیاتنانیان هه‌بێت، به‌داخه‌وه له كوردستان پێچه‌وانه‌كه‌ی ده‌بینین، ته‌نیا پارتی له گۆڕه‌پانه‌كه‌دا ماوه‌ته‌وه كه شانی داوه‌ته‌به‌ر به‌رپرسیارێتی و له به‌رانبه‌ریشدا یه‌كێتیی هاوپه‌یمانی و هێڵێكی كاریگه‌ریی ناو گۆڕان، به توندی و به‌رده‌وام دژی حكوومه‌ت ده‌وه‌ستنه‌وه.\nئه‌وه وایكردووه كه سه‌یری ده‌نگه ناڕازییه‌كانیش ده‌كه‌یت، یه‌كسه‌ر له پشتیانه‌وه ئاڵایه‌كی سه‌وز یان نیلی ده‌بینی، به‌وه‌یش خواستی ناڕه‌زایی خه‌ڵكی شایسته ون ده‌بێت. بۆیه كاتی حه‌ق و حیسابه له نێوان لایه‌نه پێكهێنه‌ره‌كانی حكوومه‌ت، بۆ ئه‌وه‌ی روون بێته‌وه ئه‌وان هاتوون له حكوومه‌ت بده‌ن، یان له هه‌موو بارودۆخێكدا شان ده‌ده‌نه‌به‌ر به‌رپرسیارێتی و خۆیان به به‌رپرسیار ده‌زانن له ئاستی میله‌كه‌ته‌دا؟\nله رابردوو‌ی دوور و نزیكدا به ئێسته‌یشه‌وه، خه‌ڵكی كوردستان تێده‌گات له‌و قه‌یرانانه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ئیراده‌ی كورده‌وه دێن\nله رابردوو‌ی دوور و نزیكدا به ئێسته‌یشه‌وه، خه‌ڵكی كوردستان تێده‌گات له‌و قه‌یرانانه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ئیراده‌ی كورده‌وه دێن، بۆیه بێده‌نگی هه‌ڵده‌بژێرێت تا دۆخه‌كه تێده‌په‌ڕێت، ئه‌مه له 2014-2018 مێژوویه‌كی زۆر نزیكه و بینیمان، سه‌ره‌ڕای نه‌بوونی مووچه، هه‌ڕه‌شه‌ی دڕنده‌كانی داعش، بڕینی بودجه و داته‌پینی نرخی نه‌وت، ته‌نانه‌ت زۆرینه‌یه‌ك به خۆبه‌خشی ده‌چوونه سه‌نگه‌ره‌كانی پێشمه‌رگه‌یش بۆ ئه‌وه‌ی گوشاری سه‌ر حكوومه‌ت كه‌م بكه‌نه‌وه، بۆ ئێسته‌یش هه‌مان شته و ئه‌وه حه‌قیقه‌تی خه‌ڵكی كوردستانه، به‌ڵام ئه‌م دوو حزبه /یه‌كێتی و گۆڕان/ ئێسته كار له‌سه‌ر شێواندنی ئه‌و هه‌سته پڕ به‌رپرسیارێتییه‌ی خه‌ڵكیش ده‌كه‌ن و ده‌یانه‌وێ هیچ به‌هایه‌ك له‌ناو میله‌ته‌كه‌دا نه‌مێنێت، بۆیه كاتی خۆیه‌تی رووبه‌ڕووی ئه‌و پرسیاره بكرێنه‌وه ئه‌رێ ئێوه له حكوومه‌تن یان دوژمنی حكوومه‌ت؟\nروونه میدیا و سۆشیال میدیای ئه‌وان له بۆسه‌دان بۆ لێدانی چاكسازیی كه هه‌رگیز وه‌ك ئێسته كاتی نه‌بووه و له‌گه‌ڵیشیدا كار ده‌كه‌ن بۆ لوولدانی خه‌ڵكی شایسته بۆ ناو شه‌پۆله گوماناوییه‌كانی خۆیان\nروونه میدیا و سۆشیال میدیای ئه‌وان له بۆسه‌دان بۆ لێدانی چاكسازیی كه هه‌رگیز وه‌ك ئێسته كاتی نه‌بووه و له‌گه‌ڵیشیدا كار ده‌كه‌ن بۆ لوولدانی خه‌ڵكی شایسته بۆ ناو شه‌پۆله گوماناوییه‌كانی خۆیان كه هیچ دوور نییه وڵاتانی دوژمنی كوردیش كاری تێدا بكه‌ن. هه‌ر بۆ نموونه، ئێران و توركیا له‌م ده‌روازانه‌ی كوردستانه‌وه ساڵانه 17 ملیار دۆلار ده‌چێته وڵاته‌كانیان بۆ هاورده‌ی شمه‌ك، بڵێی ئه‌وه‌نده ساده بن رێ بده‌ن به ئاسانی ئێمه‌ی كوردستانی خه‌ریكی خۆڕێكخستنه‌وه بین؟ بێگومان نه‌خێر. ئه‌وه‌تا كه ده‌بینین كاتێك حكوومه‌ت ده‌ڵێت په‌ره به كشتوكاڵ ده‌ده‌م و چاكسازی دارایی ده‌كه‌م، وه‌ك ئه‌وه وایه خه‌نجه‌ر بكات به‌سه‌ر دڵی ئه‌و دوژمنانه‌دا كه تا ئێسته‌یش له‌سه‌ر گۆرانی ده‌مانكوژن و له‌سێداره‌مان ده‌ده‌ن، عه‌ره‌به هاوپه‌یمانه‌كانی یه‌كێتیش، به‌هۆی سه‌رقاڵكردنی حكوومه‌ت به ورده كێشه‌وه، خاكمان داگیر ده‌كه‌ن.\nئه‌وه‌یش هه‌ر روونه كه زۆرینه‌ی ئه‌و له‌شكره دژه‌ی ناو سۆشیال میدیا و میدیاكاره زۆر شڵه‌ژاوه‌كان، به پله‌ی به‌رزی كارگێڕی و سه‌ربازیی كراون به بار به‌سه‌ر خه‌زێنه‌ی حكوومه‌ته‌وه، مافی فه‌رمانبه‌ره شایسته‌كه ده‌خۆن كه ساڵ به ساڵ و پله به‌پله مووچه‌ی شه‌ش هه‌زاری عه‌لاوه بۆی زیاد بووه و به 25 ساڵ خزمه‌ته‌وه گه‌یشتووه به مووچه‌یه‌كی باش، كه‌چی كاك و داده‌ی میدیاكار له پڕ به پله‌یه‌كی به‌رزتریش هاتوونه‌ته ته‌نیشتی و ده‌وامیش ناكه‌ن و دژی حكوومه‌تیشن، به‌ڵام ئه‌وه‌یان قه‌ت روون نییه فه‌رمانبه‌ره شایسته‌كه بۆ دوای ئه‌م شه‌پۆله بكه‌وێت و خۆی پێچاوه له‌و گێژاوی گه‌نده‌ڵكارانه كه خۆیان باش ده‌زانن بۆ دژی چاكسازین و به جێبه‌جێكردنی زیانیان به‌رده‌كه‌وێت.\nبا به رسته‌یه‌ك بیڵێم، تۆ كه به 25 ساڵ خزمه‌ت ده‌بیت به پله چوار و به‌ڕێوه‌به‌ر، ئه‌و به‌یه‌ك ساڵ بووه به به‌ڕێوه‌به‌ر، له چاكسازیدا پله‌كه‌ی دێته‌وه بۆ هه‌شت و یاریده‌ده‌ری تێبینه‌ر, ئیتر تۆ و ئه‌م گه‌نده‌ڵانه چی كۆتان ده‌كاته‌وه؟\nده‌بێت پارتی و تیمی حكوومه‌ت، له‌گه‌ڵ یه‌كێتی و گۆڕان و تیمه‌كانیان له حكوومه‌ت بكه‌ونه‌وه گفتوگۆی روون\nكاتێك بیر له رابردووی ئه‌م یه‌كێتیی نیشتمانی و گۆڕانه ده‌كه‌یته‌وه كه پارتییان وه‌ك دوژمنی چاكسازی وێنا ده‌كرد و خۆیشیان سه‌روبنی زمانیان چاكسازی و سیستم بوو، ئێسته‌یش گێچه‌ڵه‌كانیان به‌رانبه‌ر چاكسازی لێك ده‌ده‌یته‌وه، رێك بۆ ئه‌وه ده‌چم كه مه‌به‌ستیان له چاكسازی، زیادكردنی به‌شه گه‌نده‌ڵی بووه، نه‌ك چاكسازیی راسته‌قینه و گواستنه‌وه‌ی كوردستان بۆ ناو سیستمێكی كارگێڕی، بۆیه ئێسته كه ناوه‌ڕۆكی بابه‌ته‌كه جێبه‌جێكردنی چاكسازییه، پێكدادان دروست ده‌بێت و خۆشبه‌ختانه به‌ره‌و ئه‌وه‌مان ده‌بات كه دوو به‌ره‌ی چاكسازیخواز و گه‌نده‌ڵی روون ببنه‌وه و ئه‌مه‌یان ده‌چێته مێژووه‌وه و هه‌ر به‌ره‌یه‌ك لاپه‌ڕه‌ی خۆی ده‌بینێته‌وه.\nئێسته زۆر به ساده‌یی، نزیك ده‌بینه‌وه له ساڵی یه‌كه‌ی كابینه‌ی نۆ، ده‌بێت پارتی و تیمی حكوومه‌ت، له‌گه‌ڵ یه‌كێتی و گۆڕان و تیمه‌كانیان له حكوومه‌ت بكه‌ونه‌وه گفتوگۆی روون، چونكه راسته ئێمه فه‌رمانبه‌ری ئه‌و دوو حزبه له به‌رزترین پله‌ی حوكمڕانیدا ده‌بینین، به‌ڵام له‌ناو واقیعی ژیاندا ئۆرگان و جه‌ماوه‌ری هه‌ردوو حزبه‌كه دژی حكوومه‌تن، ئێ كه‌واته روونی بكه‌نه‌وه ناتانه‌وێ به‌شداربن بكشێنه‌وه؟ تیمه‌كانتان باش نین، بیانگۆڕن؟ به‌ڵام ئه‌م نابه‌رپرسیارێتیی و راكردنه له هه‌موو قه‌یرانێكدا و پێشاندانی خۆتان وه‌ك شامی شه‌ریف، دووڕووییه‌كی زۆر ناشیرینه، له كاتێكدا قورسایی سه‌ر حكوومه‌تیش هه‌ر خۆتان وه‌ك حزبه‌كان دروستتان كردووه، ئه‌گه‌رنا باره قورسه‌كانی ئێوه ده‌یان ملیۆن دۆلاره لا ببرێت، حكوومه‌ت زۆر جوان و له هه‌موو بارودۆخێكدا ده‌توانێ فه‌رمانبه‌ری خۆی به باشترین شێوه به‌خێو بكات، بۆیه به‌رپرسیارانه بیر بكه‌نه‌وه و خه‌ڵك له‌مه زیاتر هه‌راسان مه‌كه‌ن، چونكه ئاستی ته‌حه‌مولی پارتیش به‌ره‌و كۆتایه.


مێرکڵ و ئۆلاند له هه‌وڵی چاره‌سه‌رکردنی قه‌یرانی ئۆکرانیادان\nله هه‌وڵێـکی دیپـلۆماسی ئاست باڵادا، ئه‌مڕۆ هه‌ینی فڕانسوا ئۆلاند سه‌رۆکی فه‌ڕه‌نسا و ئه‌نگێلا مێرکڵ ڕاوێژکاری ئه‌ڵمانیا به‌ره‌و مۆسکۆ ڕۆیشـتوون تاوه‌کو له‌گه‌ڵ ڤلادیمیر پـوتن سه‌رۆکی ڕووسیا کۆبـبنه‌وه سه‌باره‌ت به قه‌یرانی ئۆکرانیا.\nکۆبوونه‌وه‌که پاش ڕۆژێـک سـازده‌کرێت له‌وه‌ی هه‌ردوو ڕێبه‌ر له‌گه‌ڵ کاربه‌ده‌سـتانی حکومه‌تی ئۆکرانیا له کیێڤ وتووێژیان کرد سه‌باره‌ت به چۆنێتی ئه‌و پـلانه ئاشـتیـیه زیندوو بکه‌نه‌وه که سـاڵی ڕابردوو له شـاری مینسکی بێلاڕووسیا له‌سه‌ری ڕێـکه‌وتن.\nسه‌رۆکی فه‌ڕه‌نسا له پاریس به‌ر له‌وه‌ی به‌ره‌و فڕۆکه‌خانه بڕوات بۆ ڕۆژنامه‌وانان لێدوانی دا و گوتی " هه‌موو که‌سێـک ده‌زانێت هه‌نگاوی یه‌که‌م ده‌بێت ئاگربه‌ست ببێت، به‌ڵام ئه‌وه به‌س نیـیه. ده‌بێت ئێمه به دوای ڕێـگه‌چاره‌یه‌کی جیهانی بگه‌ڕێـین."\nڕاوێژکاری ئه‌ڵمانیاش له به‌رلین گوتی خۆی و ئۆلاند هه‌موو تواناکانی خۆیان به‌کارده‌هێنن له میانه‌ی سه‌ردانه‌که‌یان بۆ کیێڤ و مۆسـکۆ بۆ ڕاگرتنی ئه‌و خوێن ڕشتنه به زووترین کات و پاشان کارده‌کرێت زیندووکردنه‌وه‌ی ڕێـکه‌وتنـنامه‌ی مینسک." گوتیشی پـێـیان وایه چاره‌سه‌رێـکی له‌شـکری بۆ کێشه‌که نیـیه.\nله ماوه‌ی چه‌ند مانگی ڕابردوو شه‌ڕی توند له نێوان هێزه‌کانی حکومه‌تی ئۆکرانیا و یاخیبووه‌کانی سه‌ر به ڕووسیا له ڕۆژهه‌ڵاتی ئۆکرانیا ڕوویداوه.\nڕووسیا به توندی ڕه‌تیده‌کاته‌وه پاڵپشـتی یاخیبووه‌کانی کردبێت، به‌ڵام گه‌وره فه‌رمانده‌ی ناتۆ جه‌نه‌ڕاڵ فلیپ بریدله‌ڤ له هێزی ئاسـمانی ئه‌مه‌ریکا ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه گوتی ڕووسیا به‌رده‌وامه له پـێدانی چه‌کی قورسی نوێ به جوداخوازانی ئۆکرانیا.


Monday, 03.28.2022, 0:56\nمەسعوود محەمەد " گەشتی ژیانم "،\nچاپی سێیەم/ ٢٠٠٩ (٥١٤) لاپەڕە ...\nبڵاوکراوەی سەنتەری لێکۆڵینەوە و پەخشی کۆیە\nئەگەر ڕۆحی مامۆستا ڕێگەمان پێدات، ژیانی دابەش بکەین بەسەر چوار قۆناغ دا ئەوە بەختەوەر دەبین، ئاخر خۆی ئارەزووی کەرت کەرتکردنی باسەکانی نەبوو. ئەو ڕاستیش دەکات، دەست و قاچ و چاو و دەم و مێشک و چەند ئۆرگانێکی تر بە تێکڕا جەستەی کەسێک پێک دەهێنن، ناوی مەسعوود محەمەدە، ئیدی ئەم کوتکوتکردنەوە لە پای چی؟...\n+ قۆناغی منداڵی و پاشخانی بنەماڵەیی.\n+ قۆناغی خوێندن و تێکەڵبوون بە سیاسەت.\n+ قۆناغی نوێنەرایەتی و ڕۆڵی ئاشتیخوازانە.\n+ قۆناغی نووسین و فیکر و ڕۆشنبیریی.\nبەسەر یەکەوە لە پەراوێزی گێڕانەوەی گەشتی تەمەنێکی 83 ساڵەدا گەلێ لق و پۆپی لێ دەبێتەوە و لە بوارە جیاجیاکان دا سەر بە باوەشی کۆمەڵێ بابەت و چەندین باسوخواستی جۆراوجۆردا دەکات.\nنووسەر هەر لەسەرەتاوە کەسایەتییەکی فرەڕەهەند بووە لە بوون و بیرکردنەوە و نووسین و کاروچالاکی دا... ناوبراو لەم بەرهەمەدا گەلێ لایەنی ژیانی بەسەر کردۆتەوە و مێژووی کۆمەڵایەتی و سیاسی سەردەمی خۆی تێدا تۆمار کردووە. لەم بەرهەمەدا ناوی چەندان کەسایەتی دیار و هەڵکەوتووی کوردستان(( رەفیق حلمی، مەلا فەندی و عیزەدینی کوڕی، حسین . ح . موکریانی، شێخ مەحمود، تۆفیق قەزاز، سەید نوری نەقیب، پیرەمێرد عەلی حیدر سلێمان، ئیسماعیل حەقی شاوەیس، کانی شاعیر، بابەکر ئاغا، سەید ئەحمەدی خانەقا، نافز جەلال، ئیحسان شێرزاد، فوئاد عارف، ئەمین زەکی بەگ، دڵداری شاعیر، قەدری جەمیل پاشا، کاکە زیادی کۆیە، شێخ لەتیف، حەمەرەشید ئاغای بانە، رەشید باجەلان، کاکە حەمەی خانەقا، فەتاح شاڵی، سادق بەھادین، سدیق ئەتروشی، جەمال بابان، مەعروف جیاوک، ئەحمەد موختار بابان، مەلا مەعسوم ھەورامی، سەعید قەزاز، ڕەشید عارف، فەتاح بەگی ھەمەوەند، ماجد مستەفا، مەلا مستەفا، برایم ئەحمەد، جەلال تاڵەبانی، عەلی عەبدوڵا، جەلال حامید بەگی جاف، بەھیە فەرەجوڵڵا، فایەق بێکەس، ساڵح زەکی ساحێبقڕان، شاکیر فەتاح، زەکی ھەناری، شێخ ئەحمەدی بارزانی، بکر ئیسماعیل، ڕەشۆل، فایەق ھوشیار، قادر دیلان، تۆفیق وەھبی، زەبیحی، عەباس مامەند ئاغا، زەید ئەحمەد ئەفەندی، ساڵح یوسفی، نوری شاوەیس، شێخ محەمەدی خاڵ؟ حسین شێروانی، د. کەمال مەزھەر، ھەژار، ھێمن، رەوشەن بەدرخان، مەمدوح سەلیم، عەلی عەسکەری، د. ئەورەحمانی حاجی مارف، قاسملۆ، عەلی سیدو گۆرانی، محەمەد سەعید خەفاف، خەیروڵا عەبدولکەریم، کاوێس ئاغا)و زۆری تریش، و کەسایەتی عێراقیشی( مەلیک غازی، حسین جمیل، عزیز شریف، عەبدولھیلا، نورەدین مەحمود، نوری سەعید، مستەفا جواد، تاھیر یەحیا، عبدالسلام عارف و عبدلرحمان عارف، ئەحمەد حسن بکر، سدیق شنشل، کامل چادرچی، عبدلرحمن بزاز، جمیل مدفعی، رشید عالی گیلانی، یاسین ھاشمی، عەبدولکەریم قاسم، سەدام حسین، ) تێدا هێنراوە و لەگەڵ زۆربەیاندا بیرەوەریی تایبەت دەگێڕێتەوە.\nگەشتی ژیانم هەر بیرەوەریی تەنیا مێژوونووس و یان شاعیر و ئەدیب و سیاسی و پیاوێکی دەوڵەت نییە، بەڵکو چارەنووسی تاکێکی کوردی بێ ناسنامە و دەوڵەتە ، هەوڵی داوە بەوپەڕی ڕاستگۆیی و پاکێتییەوە ڕووداو و بەسەرهاتەکانمان بۆ بگێڕێتەوە لە کۆنتێکسێکی تژی لە ئەزموون و وانە و پەند دا، کە دواجار گەشتەکەی ژیانی دەبێتە لاپەڕەیەکی گرنگی مێژووی نەتەوەکەی.\nمەسعوود محەمەد لە ساڵی 1919ـ2002 لە ھاوینەھەواری چنارۆک لەدایک بووە. بەهۆی ئەوەوەی کە بەتاقانە هەژمار کراوە، منداڵێکی ناز پێ دراو بووە. لە بەردەستی باوکێکی دیار و زانای گەورەی ئاینیدا و لە کۆڕ و دیوەخان و تەکیەی ماڵی خۆیان و نێو فەقێ و خوێندەوارانی کۆیەدا گەورە بووە. ئەودەم کۆیە مەڵبەندێکی تەواو ئاوەدان و خاوەن مێژوویەکی گەورە بووە و ڕواڵەت و ئادکاری شارستانێتی ھەبووە. مەسعوود محەمەد سەردەمانێکی زۆر بە باخ و بێستان و سروشتەوە سەرقاڵ بووە و پاشان بەهۆی ئەم شارەزاییەوەکە لەم بوارەدا پەیدای دەکات، بە تایبەت ژیان بەسەربردن لە ھاوین دا لەنێو باخەکانی چنارۆک سوودی گەوەرەی پێدەگەیەنێ .. " دواتر کەخۆم درەختی دیکەی ھەمەجۆرەم لە باغەکان ناشت ھەستی خزمایەتیم لەگەڵیاندا ھەمیشە دەستپارێزی پێ دەکردم لەئەزیەت دانیان".ل ٣٩\nلە بواری توتن و خەلە و خەرمان و دروێنە و پیشەکانی تری جوتیاریدا، بەشداری کردووە . ئەم قاڵبوونەوە و تایبەتمەندییەی دواتر ڕەنگدەداتەوە لە گەلێ لایەنی ژیان و هزر و نووسینەکانی دا. بۆنموونە: گوتارەکانی لەسەر تووتن لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، یاخود بەراوردکردنی دیوانی( نالی) بە دیوانی (حاجی قادری کۆیی) ، کە پڕە لە دیمەنی گوڵ و باخ و سروشت لەبەرئەوەی نالی ژیانی منداڵی لە گوند بەسەر بردووە، بەڵام لای حاجی کە ئەم دیاردەیەی کەمتر دیارە، بەهۆی ئەوەوەی کە حاجی زیاتر لەشاردا ژیاوە.\nخاڵێکی تری ئەرێنی ئەم ئەزموونەی، تێگەیشتنە لە ژیانی ڕەنجبەر و ئەو دۆخەی تێیدان . بەتایبەت لە ڕووی ململانێ و دیالێکتی مرۆڤ بە دەوروبەرەکەیەوە و کامیان کاریگەرترن. لەم ڕووەوە دەڵێ:" باوەڕھێنان بە ڕەوابوونی ھەوڵی ڕەنجدەر لە پێناوی سوودمەندبوون بە بەرھەمی ڕەنجەکەی ڕەوابوونی بەکارھێنانی مافی ڕازی بوون و ڕازی نەبوون لەلایەن ڕەنجدەرەوە لەو شتانەی پێوەندییان بە کاسبییەکەوەی خۆیان یان باری گشتی وڵاتەوە ھەیە".ل٤٤\nمەسعوود محەمەد لە دەڤەرێکی کوردستانەوە هەڵدەکشێ بۆ ئەندام پەرلەمانی عێراق و دواتر دەبێتە وەزیر. بەهۆی نووسین و بیروباوەڕە ڕاشکاوەکانییەوە، ناوبانگی لە سنووری دەرەوەی کوردستان و عێراقیش بڵاو دەبێتەوە، بەتایبەت بە هۆی نووسینە عەرەبییەکانییەوە لە نێو کایەی ڕۆشنبیران و سیاسەتمەدارانی عەرەبی دا. ئەو خۆیشی ددان بەوەدا دەنێ: کەوا بۆ دەستەبژێری هەرە باڵای نووسیوە، بەڵکو بتوانێ کاریگەریی لەدەسەڵاتداران بکات،هەڵسوکەوتیان بە چاکەی مرۆڤ بخەنە گەڕ..\nمەسعوود پیاوێک، ڕۆشنبیرێک لە بیر و وشە و هەڵوێست و بوێری!، شۆرەسوارێکی نەگلاوی مەیدانی فیکر و فەرهەنگ و ڕۆشنبیریی و زمانەوانی، فەیلەسووف و بیرمەندێکی هەقویست و ڕاستی پەرستی مرۆڤ ویست و ئارەزوومەندی بەدەستهێنانی بەختەوەری ڕاستەقینە بۆ مرۆڤایەتی. ئەقڵێکە خوێندنەوەیەکی مێژوویی دەکات بۆ ڕۆڵی گرنگ و باڵا دەستی یەکلاکەرەوەی مرۆڤ لە ڕووداوەکانی سەر شانۆی ژیاندا بەسەر سرووشت دا. وەک دەزانین ئەم لایەنەی ژیانیش بۆ خۆی، هەستیارترین و قورسترین و پێچەڵپێچترین بواری تێڕامان و فیکر و سیاسەتە و دیدگایەکە لە ڕامان و تێڕامان بە تایبەتمەندی و پرنسیپی سەربەخۆی خۆیەوە.\nوەک بیرمەندێ سەرەتا لە چوارچێوەی حیزبەوە ـ پارتی دیموکراتی کوردستان ـ ، دەچێتە سەرشانۆی سیاسەت، هەر زوو ناکۆکی و نەگونجانی لەگەڵ ئاڕاستە و بیرکردنەوەی حیزبەکەیدا بەدیار دەکەوێ و ڕێک ناکەون و لە حیزب خۆی دەکشێنێتەوە. دەبێت دۆست و نەیارانی مەسعوود محەمەد هەر لەم پنتەوە ئەوە بزانین، ئەگەر ناوبراو بە دووی بەرژەوەندی و ناوی خۆیەوە بوایە، دەیتوانی حیزب دامەزرێنێ و جەماوەریش لەخۆی کۆبکاتەوە. بەڵام ئەوە ناکات، چونکە تێڕوانینی ئەو بۆ پرسی نەتەوەکەی شتێکی ترە و باوەڕی بە یەک هێزیی کورد هەبووە، بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکە پیرۆزە گەورەکە. لەمەش گرنگتر مەیلی بەلای ئەو مۆدێلی حیزبایەتییەدا نەچووە، کە کرۆکی توندوتیژی بووە و بە خوێنی خەڵک بەڕێوە چووە. ئەم خەسڵەتەشی دەگەڕێتەوە بۆ قوڵایی ئەو پرسە نەتەوەیی و فیکرییانەی تانوپۆی کرۆک و گەوهەری مەسعوود محەمەدیان چنیووە.\nبەڵێ، کاتێ وازی لە حیزب هێناوە وەک بەرپرسیارێتییەکی نەتەوەیی و هۆشیارییەکی سیاسی و سەلماندنی بێگەردی بێنیازی خۆی بۆ خزمەتکردن، ڕازی نەبووە حیزبی دیکە دامەزرێنێ و حیزب کەرت بکات و ریز و وزەی نەتەوەکەی تێک و لاواز بکات. ئەمەش بە پێوەری ئەورۆژگارە و هی ئەمڕۆش بە چاوێکی پڕ بەنرخەوە هەڵدەسەنگێندرێت. ئەم هەڵوێستە هۆکارێکی خودیشی هەیە و پەیوەستە بە قەناعەتی فکری و جیهانیی خۆیەوە کاتێ دەڵێ: من خۆم دەناسم بەرپرس بوونی شتی گەورەم پێ هەڵناگیرێ چونکە ناتوانم خەڵق بۆ ئاستەنگان هەڵدێرم کە دەزانین سیاسەتی ئەم جیهانەی سێیەمە نزیکە بریتی بێ لە خەڵق بە فەنادان،دەنا هیچ ئامانجێک لەوانە نابێت بەرو پێک هاتن بێت. ل٣٥٥...\nدوای ئەم کورتەیە چوونە نێو جیهانی فراوانی کەسایەتی مەسعوود محەمەدەوە.. ئینجا ئێمە هەوڵ دەدەین لە بەرەوە سواڵە و مەڵۆ لە خەرمانی ژیان و ئەزموون و گەشتەکەی نووسەر و بیرەوەریی و بۆچوونەکانی پێشکەش بە ئێوە بکەین.\nدەڵێن: " کەسێک دەستی لە گیرفانیدا بێت، ناتوانێ بەسەر پەیژەدا سەرکەوێ ". جا بۆ ئەوەی ئێمە بتوانین لێرەدا بێ گرفت سەرکەوین، ئەوا ئێمە دەستمان دەردەهێنین و بۆ چڵەپوشێکیشی درێژ دەکەین، تاوەکو دەگەینە لوتکە و لەم گەشتەدا خوێنەر بە بیر و بەرهەمەکانی مەسعوود محەمەد ئاشنا دەکەین..\nکتێبێکی 514 لاپەڕەیی بەخۆڕایی ڕەش نەکراوەتەوە و مەسعوودیش لەبەرئەوەی کەسایەتییەکی هەڵکەوتوو بووە، ژیانی لە بۆشاییدا بەسەر نەبردووە، بەڵکو بە پێچەوانەوە لە نزیکەوە و زۆر نزیکەوە ئاگاداری بەشێکی گرنگی مێژووی ڕووداوەکانە لەسەر ئاستی بەرز. پێگەی فکری مەسعوود هێندە بەرز و گرنگ بووە، لات سەیر نەبێت کەوا هیچ وتار و کتێبێکی نییە، ورووژان و هەرای بەدوای خۆیدا نەهێنابێت. بەداخەوە لە دەگمەن دەگمەنتر وەڵامی بابەتی و ئاوەزمەندانەیان داوەتەوە یان لەگەڵیدا بە نووسین و دیالۆگ کەوتوونەتە ململانێی فیکر و باوەڕەوە.. مەگەر هەر لە دوورەوە بەردەفڕکێی بەرامبەر کرابێ!!.. یان بە ناوی خوازراوەوە، تۆمەت و بوختانی بۆ داتاشرا بێت !!. خۆ ئەگەر وانەبوایە و بەو میتۆد و ترادیسیۆنە کارمان بکردایە، کە پێویست بوو کار بکرایە، وا هەنووکە هەم بەرهەمگەلێکی تریشی پێشکەش دەکردین و هەمیش زەمینەی کوولتورێکی شارستانی و تەندروستمان لەبەردەست دەبوو، کە بتوانین بیکەینە گۆڕەپانی تاودانی بیروڕا جۆراوجۆرەکان و ژینگەی ئازادانەی دەربڕینیان و سەکۆیەکی مەحکمە ئاڵوگۆڕ و گەنگەشەی پرسە چارەنووسسازەکان. فێردەبووین گوێی لە یەکتر بگرین و بیروڕای جیاوازیش ڕێگە پێ بدەین، پێشبڕکێکیەکی تەندروستنمایشت بکەین.\nنووسەر وەک بیرمەندێک قورسایی خۆیی و قەڵەم و دەنگ و زمانی چڕ و ئامادەگی بە چەندین بەرهەم لە کایەی ڕۆشنبیریی کوردیدا هەیە و کتێبخانەی کوردی بە بەرهەمی شاکار و تاقانە ڕازاندۆتەوە. ئەوەی جێی بایەخە ئەوەیە تێکڕای ئەو باسانە بە جۆرێک لە جۆرەکان سوود و پەند و وانەیەکی تێدایە بۆ لێوەفێربوون و چێژ لێ وەرگرتن.\nمەسعوود محەمەد کوڕی بنەماڵەیەکی دیار و ھەڵکەوتووی خاوەن پێگەی فێرگە و پەروەردە و ئایین و زانست و زانیارە، ناوبانگیان سەرتاسەری کوردستانی گەورەی تێپەڕاندووە. ھاوکات پێگەی ئەدەب و ڕۆشنبیریی . لەدەرەوەی ئەمانەشەوە مەسعوود محەمەد بۆخۆی زوو دەبێتە کەسایەتییەکی دیار و ھەڵکەوتووی واقعی کتومت کوردی، کوڕی باژێڕێک هەم سیما شارستانێتی پێوە دیارە و هەم گوندیی. مەسعوود پەروەردە و قاڵبووی دەستی هەردووکیانە. بە شێوازێکی دەرەوەی بارە تەقلیدییەکەی باو و باپیرانی..\nکەسایەتییەک بە دنیایەک ئەزموون و دابونەریتی گوندی و شاریی و مشتوماڵ دراو بە خەسڵەتی عەشایەری لەرووی دابونەریتی کۆمەڵایەتییەوە و مۆدێرن لەگەڵ دەوروبەردا. بەنموونە کاتێ تیشک دەخاتە سەر باسی دیوەخانی عەشایەری ناوچەی پشدەر، چۆناوچۆنی واقیعەکە بەرچاو دەخات، کە ڕەنگدانەوەی گەشەی کۆمەڵایەتی باری کۆمەڵگەی کوردییە، نەک دروستکراوی باوەڕ و دەستی خۆی! یاخود حەز و ئاواتی ئەم بونیاتە کۆمەڵایەتییە. مەسعوود محەمەد دواتریش لە شارێکی گەورە و دیاری وەک بەغدای پایتەخی عێراق دا، لەناوەڕاستی چلەکانی سەدەی ڕابووردوو، دەمی شەڕی جیھانی دووەم خوێندنی یاسا تەواو دەکات.\nئەم بیرمەندە لە ھەر قۆناخێک دا بوو بێت ھەوڵی داوە تیشک بخاتە سەر رۆژگارەکەی. کاتێکیش دەبێتە خوێندکاری زانکۆ شێوەی خوێندن و سیماکانی سەردەمەکە ڕوون دەکاتەوە. کاتێ لە بەغدا ھەست بە غوربەت دەکات، ڕۆژێ لە ڕۆژان لە ژووری ھوتێلەکەی دەنووسێ: " دوو مانگ دەبوو ھاتبوومە بەغدا تەنیا بووم دیوانی نالیم لا بوو. لە سۆزێکی غەریبی و نھێنییەکی ناخی دڵەوە ئاگربارانەکەی ( قوربانی تۆزی ڕێگەتم) م بەسەر خۆمدا باراند. ھای برا ئەو جەھەننەمە چیبوو لەو شەوەدا پێی سووتام.. شیوەنێکم کرد بە قسە ناگوترێتەوە. ھەرچی کەسەرێ لە دڵدا کەڵەکەی کرد بوو بە فرمێسک ھەڵم ڕشت . دەمێک بوو نەگریابووم . پێویستیشم پێی بوو. ئەو شەوە جۆگەلەی فرمێسکانم چۆڕ بڕ کرد.. وشکاییم ھێنا ھەتا جارێکی تر دەزێتەوە خوا کەریمە"!. ل ٢٣٢\nوەک نوێنەری کورد تێکەڵ بە دنیای سیاسەت دەبێت و پلە و پۆستی گەورە و شایستە بەدەست دێنێ... لێوەشاوەیی و بلیمەتی خۆیی و باڵا لەدەستی لە فیکر و ئەدەب و زمان و یاسادا، دەبنە ھاوکارێکی گرنگی بۆ سەرکەوتنەکانی... رۆژگارەکەی کۆتایی جەنگ و ھەژموونی بیری مارکسایەتی وەک ئایدۆلۆژیا باڵی بەسەر تەواوی جیھان دا کێشا بوو. بەدەگمەن کەسانێک پەیدا دەبوون لەدەرەوەی ئەم خولگەیەوە بیر بکەنەوە و بتوانن بیروباوەڕی خۆیان دەربڕن...\nلە ساڵی 1925 لە شاری کۆیە دەخرێتە بەر خوێندنی سەرەتایی، زیرەکی و لێهاتوویی لێ بەدیار دەکەوێ. بۆخوێندنی ناوەندی دەچێتە شاری هەولێر و مانەوەی لە گوندی باداوە، "مەلا ئەفەندی" دەبێت. ئێرە دەبێتە سەرەتایەکی گرنی ژیانی و چوونە نێو شاری گەورەوە. دواتر نێزیکێتی لە عیزەدینی مەلا ئەفەندی وەک کەسایەیەتییەکی خوێندەوار و دیاری سەردەمی خۆی دەرگای ژیانێکی نوێی بۆ واڵا دەکات و بە ئەدەبیانی جیهانی ئاشنا دەبێت، بەرهەمی ئینگلیزی دەخوێنێتەوە. دابێکی دیار و بەرچاوی کوردەواری میواندارییە، کە دیوەخانی ماڵی مەلای گەورە و ھاوینەھەواوری چنارۆکیان ھەمیشە ئاوەدان بووە. "دوای چوون بۆ خوێندن لە ھەولێر و مانەوەی لەماڵی مەلا ئەفەندی گۆرانێکی باش لە ژیانی دێنێتە کایەوە. دەرگای ئاسۆی نوێی بۆ دەکاتەوە" هەروەها باس لە دۆخی ئەو سەردەمەی هەلێر دەکات "ھەولێر گیانێکی کوردایەتیی تازە کەوتبووە ناو گەنجە تازە خوێندەوارەکانیانەوە. مامۆستا رەفیق حیلمی دەورێکی گەورەی بینیووە لە ئاگادارکردنەوەی ئەو خەڵقە بۆ کوردبوون و خۆ بە کوردزانین».ل١٥٩\nدواجار قوتابخانەی پێ تەواو ناکرێ و دەست لە خوێندن هەڵدەگرێ. بۆ ماوەی دوو ساڵ جارەوجار دەچێتە وانەکانی باوکییەوە لە مزگەوت. ئەمەش ئۆخژنی نادات. دواتر دەست بە خوێندن دەکاتەوە و و ئارەزووی خوێندنی زانکۆی ڕشتەی یاسای لا دروست دەبێت. بۆ خوێندنی زانکۆ دەچێتە بەغدا. ئەم وێستگە گرنگە گۆڕانی گەورە لە ژیانیدا ساز دەکات.\nچەند دیمەنێکی پەیوەندی و جۆری ھاتووچۆی نێوان شارەکانی کوردستان و بەغداشمان دەخاتە بەرچاو... ھۆکاری ھاتووچۆ و ئامێر و سەختی و ناخۆشی ڕێگاوبان، ھەروەھا لەو ڕۆژگارەدا گوستنەوە لە ڕووی ئابوورییەوە، گەلێ ھەرزان بووە. لە گەشتێکی بۆ بەغدا سەردانی شای کوردستان (شێخ مەحمودی نەمر) بە دوورخراوەیی.. دەکات. باس لە دیمەن و خەسڵەتێکی گەورەیی شێخ دەکات: "ڕاستە دەڵێن جەوھەری مرۆ لە دەمی سەغڵەتیدا دەردەلەوێت. شێخ لەو بارە نالەبار و کزەدا یەک کێوی وەقار و قورسی و بەخۆنازی و مێوان نەوازی بوو" . ل١٦٤ .\nزۆر باسی گرنگی رۆژگار دەکەونە پەراوێزی گەشتەکەیەوە. بۆ نموونە: ڕووداوی کودەتاکەی "بەکر سدقی" دڵسۆزیی و کوردایەتی داوماو حسێن حوزنی موکریانی و چیرۆکی چاپخانەکەی. لەم بەرهەمەدا ئاماژە دەدات بەشتێکی گرنگ، ئەویش بیرەوەرییەکانی! "فایەق بێکەس"ی شاعیر گەورەمان... بەداخەوە ئەو باسە ھەر لێرەدا بەرچاو دەکەوێ وکەسی تر باسی ناکات و ئەو سەرچاوە گرنگە دیار نییە!!. دیمەنێک لە ڕۆژانی جەنگی جیھانیش دەخاتە بەرچاو و بیروڕای خەڵکی لەمەڕ شەڕ و پریشکی ئەو شەڕە نەگریسە بۆ سەر کوردستان. تێکەڵ بوون بە کوردانی دانیشتووی ئەو سەردەمەی بەغدا و کۆمەڵی کەسی نوێ دەناسێ و چاوی بە پێگەی ڕەنگاوڕەنگی ڕۆشنبیریی ئەو سەردەمەی بەغدادا زیاتر دەکرێتەوە. لەوێش بە سەرکەوتوویی ساڵی 1944-1945خوێندن تەواو دەکات.\nمەسعوود محەمەد وەک پیاوێکی بەئاگا لە ڕووی سیاسی و سەربازیی و مێژووییەوە سەرنج لە ڕووداوەکانی جەنگ دەگرێ و بیروڕای خۆی لەسەریان دەردەبڕێت . خوێنەر وا دەزانێ کتێبێکی مێژوویی دەخوێنیتەوە، یاخود نووسەر، ھەواڵنێری جەنگە و ڕاپۆرتی لەسەر نووسیوە. بەڕاشکاوی بیروڕایەکی بنجی خۆیی دەدەبڕێ:" من بە دڵ و بە باوەڕ کە جارێ زووش بوو بۆ باوەڕ ڕەگ لە ھۆش و گۆشتمدا داکوتێ، لای دیموکراسی بووم. لە کولانەی کوردایەتیشەوە ھیچ مەرحەبایەکم لە نازی و فاشیستەوە نەدیتبوو حەزی خۆمی پێ بگۆڕم نە ئەڵمانیا نە ئیتالیا بۆ ھەڵخەڵەتاندنیش ڕادیۆیێکی کوردیان نەیەخستە کار". ل ١٨٩. لە کاتێکدا خەڵک بەرەو ھیتلەرپەرستی دەچوو بە ھۆی سەرکەوتنە بەرچاوەکانی ئەڵمانەوە.. لەو ساڵانەدا « جەنگ و کوردایەتی» لە مێشکی گەنجەکاندا بەیەکەوە دەژیان. تاک تاک و کۆمەڵ کۆمەڵ خەیاڵ گێڕییان لەوەدا دەکرد ئایا جەنگ چ کارێک دەکاتە سەر چارەنووسی کورد؟ بەکام لادا بکەوێ بۆ کورد لەبارترە؟ کورد چی بکات؟ دوای ئەمە ئینجا ھەرای رەشید عالی گەیلانی باس دەکات.\nگەشتی ژیانم.. مێژوو و کۆمەڵایەتی و سیاسی و سەردەمی جیاوازی تێدا تۆمارکراوە لە دووتوێی ئەم کاروانەدا وەک لەسەرێ ئاماژەمان پێدا ناوی سەدان کەسایەتی گەورە و گرنگی مێژووی کورد و ناوچەکەی لەخۆ گرتووە. لەم میانەدا بە نموونەی جۆراوجۆر و پێناسەکردنی هەمەچەشنی جۆری خەباتی ڕۆژهەڵاتییانەی جیهانی سێیەم و کاراکتەر و ڕۆشنبیران و دروشمی ناشیاوی سیاسی و بگرە و بەردە و هەرای خۆڕایی بۆ سوود، وانە و ئەزموونێک پێشکەش بە خوێنەر دەکات، گەر لایەنی ناواقیعێتی و یاخیبوون و سەرسەختی نەگرێتەبەر، وا دەتوانی پەندگیریی بەسوود بۆ ژیانی سیاسی و ڕۆشنبیریی لێ هەڵگیرێتەوە. ئاخر کرۆکی سیاسەت لەو دەڤەرەی لەمەڕ ئێمە بەر لەهەر شتێک هی نەزانی و تێگەیشتنی پێڕەوکەرانێتی. کەسێ نەزانێ حیزب و ڕاپەڕین و شۆڕش چییە و بۆچی دەکات؟؟!!، بێ هیچ گومانێ ناشتوانێت بەڕێوەبەرایەتی جەماوەر بکات!. ڕۆشنبیرێک ئەبڵەق بووبێ بە قسەی ناو کتێب و ئاگای لەدەردی میللەت نەبێ، سمڕ سمڕ خەریکی هاوار و قیژە بێت، تاریکفر دەبێت و زیانی زیاتر دەبێت لە سوودی.\nلەتەک ژیاننامەی خۆیەوە تیشکی روونناکەرەوە دەخاتە سەر چەندین دیمەنی سیاسی و فکری لە کوردستان و عێراق دا.. بۆ خۆیشی سەردەمێکی باش زۆر لە نزیکەوە بەشداری رووداوەکان بووە و دواتریش ڕۆڵی گرنگی لە ئاشتی و سازدانی یەکێتی نەتەوەییدا ھەبووە و چ لەسەر ئاستی کوردستان و چ عێراق دا. بە گشتی ھێندەی خوێنەرێکی ورد و بەدیقەت سەرنج دەدەم کەوا مەسعوود محەمەد ھەوڵی داوە لە گێڕانەوەی باسەکاندا پێڕەوی بکات لە ئەوپەڕی ڕاستگۆیی و ڕاشکاوی. ھانی خوێنەریش دەدات بە پاکێتی و ڕاستگۆیی بمێننەوە و چییان لە چاکە و مەردایەتی لەدەست ھات درێخی نەکەن.\nمەسعوود محەمەد.. لە بواری فیکردا شۆڕەسواری گەلێ مەیدانە خۆشەویستی مرۆڤ ، خوێندنەوەی مێژوویی ڕۆڵی مرۆڤ و بەوپەڕی قەناعەتەوە داکۆکی لە دید و ڕوانگەی خۆی دەکات. بەتایبەت گەر نووسەرەکەی بێ سڵکردنەوە بەردەوام بێت لەسەر بڵاوکردنەوەی نووسینەکانی...لەزۆر شوێناندا خاتری خوێنەر گیراوە لە درێژدادڕی و گەلێ باسوخواست. ھەر دوای تەواو کردنی زانکۆ ، ڕۆژی 12.6.1945لە سەندیکای پارێزەران ناوی بە پارێزەر تۆمار دەکرێ. چەند بۆچوونێکی گرنگ لەسەر ئەم پیشە دەدەبڕێ: " کاری پارێزەری یەکسەر نەبووە پیشەم. مەراقێکم نەبوو دەعوا بگرم، هۆیەکەشی ئەوە بوو شەرمم دەکرد مزە وەربگرم".ل٢٥١ شاراوە نییە ئەم خەسڵەتە دەگەڕێتەوە کاتێبۆ کولتووری خێزان، ئەوان هەمیشە بدە بوون نەک وەرگر. . هەر لەم کۆنتێکسەدا، بۆچوونێکی تریش دەردەبڕێ کە وەڵامێکە و پەیامێکە بۆ ناحەز و دۆستانی و ئەویش کاتێ کە کاری پارێزەری بۆ بژێوی ژیان دەست پێ دەکات و دەڵێ: "من کە پارێزەریم دەکرد فەلسەفەم لە لاوە بۆ نەدەخواستەوە، کە خۆم ڕازی بم مڵکدار بم دەبێ ڕازیش بم بە مڵکداریی خەڵق ئەمەش حەقیقەتێکە لە ناوەڕۆکی پارێزەرایەتییەوە هەڵدەقوڵێ نەک لە فەلسەفەی لاوەکییەوە. بەشێکی دەعواکانمان هی جوتیار بووون بەشێکیشی هی مڵکدار. بەش بەحاڵی خۆم هیچ بەتەماش نەبووم هەلی تەسوییە بکەم بە هۆی نانەوەی شۆڕشی چینایەتی. ل ٣١١. ئەم چیرۆکە و لەدوورەوە هەڵبەستی تۆمەت بەوەی مەسعوود لایەنگری دەرەبەگ و ئاغایانە، بێبنەما و دوورە لە ڕاستی و پەیوەندی بەو ئەقڵێتە سیاسییەوە هەیە،بەداخەوە کە ئەو دەم و بگرە هەتا هەنووکەش بێ سوود لەسەر زەمینەی واقعی کوردستان پێڕەو دەکرا و دەکرێ، شەڕی ناحەزی خۆت بەم چەقۆ کول و ئامڕازە هەرە ناشیرینە بکە. هەربۆیە دەبینین هەرگیز شینبوونی زەمینەی ژینگەیەکی تەندروستی گفتوگۆ و دیالۆگ نەهاتۆتە کایەوە.\nمامۆستا مەسعوود بە دیدی خۆی هۆکاری ئەم بێ سەروبەرەییە، دەگێڕێتەوە بۆ : " بە پێی باوەڕی من بەرەی چەپ و پێشکەوتنخواز لەو دروشمانەی هەڵی دەگرت و ئەو هەنگاوانەی دەیهاویشت و ئەو تێکهاویشتنە ناوەکییەی دەینایەوە،یەک داوی پێوەندیی بە واقیع و بەرژەوەند و پلەی خەبات و قۆناخی مێژووییەوە نەبوو. دەروێشییەکی ئایدۆلۆجی گیان و مێشکی ئەو خەباتکەرانەی وەها داگیر کرد بوو سەد خۆزیم بە دەروێشایەتیی قاپیی گەیلانی، خۆ هەر نەبێ گوێت لە دەفەزەنییەک دەبێت. خەیاڵاتی بەتاڵ و بێبنەما لەسەر هەندێ ڕایەڵەی چەپایەتی تەنافبازیی بە هەواوە دەکرد کە ئەگەر جیهانی تەسلیم کرابایە نەیدەزانی شێلم چۆن دەچێنرێت و کەنگێ مەڕ دەدۆشرێت. لەوە بگەڕێ کە هیچ ئاگای لە واقیعی ژیان و گوزەران و بەرهەم و ئەو حەق و حیسابانە نەبوو. تەنانەت نەیتوانی لەگەڵ خۆی برادەر بێت.. لەسەر کاغەز دوژمن دیاری دەکرا،لە کووچە و بازاڕ و دەمی چالاکی یەخەگیری یەکتر دەبوون.. چەند وردە حیزب،کە هیچ جوداوازییەکی ئەوتۆ لە بیروڕایاندا نەبوو(...) ڕاستییەکەی باری کۆمەڵایەتی لەوەدا نەبوو(جەماوەر) بزانێت حیزبایەتی لە کوێوە بە پێویستی چاکە و گوزەرانی گشتی لە قەڵەم دەدرێت.. جەماوەر نەیدەزانی ڕۆژنامە بخوێنێتەوە،لە دەشت و دەر خوێندنەوە لەدایک نەبووبوو، کەچی خەباتگێڕەکان لە بریکاری / وەکالة ئەو جەماوەرە یەخەگیری یەکدی دەبوون بەناوی حیزبایەتی".ل٢٥٢\nزستانی 1946-1947 دەبێتە ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستان و قبوڵی دەکات و ناوی نهێنی " هوشیار" ی پێ دەدرێ. ئەمەش وەرچەرخانێکی گرنگ دروست دەکات، لە مەیدانی چالاکی و ئەزموونداری ژیانی فکرییەوە. مەسعوود محەمەد لەنێوان ساڵانی 1945-1952 دا بۆ ماوەی 7ساڵ دەچێتە خەڵوەتخانەی خوێندنەوە و فێربوون و بیرکردنەوە و تێڕامان وخۆ دروستکەردنو پێگەیاندن. وەک بڵێی سرووشی بۆ بێت.. لەو ماوەیەدا دوای قوڵبوونەوە و لێکدانەوەی زۆری بابەتە فکری و فەلسەفییەکان، تێڕوانین بۆ ژیان و پێگە و بایەخ و ڕۆڵی مرۆڤ لەسەر ئەم هەسارە و ناو ئەم گەردوونەدا، بەردی بناغەی ئەو کۆشکە فکرییە دەدەڕێژێ کە پاشان بە درێژایی تەمەنی فکری خەریکی هەڵچنینی بوو. لەم ڕووەوە دەڵێ: " حەفت زستانی سەخت نێوان ١٩٤٥ـ١٩٥٢ بۆ من بووە قاڵبێکی کە بنیادەمی تێدا دادەڕشترێت: بنەمای بیروڕا و قەناعەتی دواڕۆژم بەرانبەر زۆرینەی پرسیارە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ وڕووژێن لە شەوانی ئەو زساتانەدا گەڵاڵە کران هێندێکیشیان یەکجارەکی بنیات نران وەک کە بە عەرەبی نووسیبووم":\n١ـ لیس قصاری العقل ان یتمتع عن تفسیر الاشیاء التی لا یفهمها ولکنە یفسرها تفسیرات خاطئە.\n٢ـ یفعل الانسان ما یعتقد انە مصلحە مادیە او معنویە وقد تکون مهلکە فی حقیقتها.\n٣ـ العقل عامل التطور التاریخی ولاجتماعی..ولیس الحاجە المادیە والا کانی الحیوانات کلها تتطور کالانسان لانها جمیعا تشابە الانسان من حاجاتە المادیە الاساسیە مثل الجنس ولاکل و لحمایە...\nوێنەکێشان و ئارەزووی هونەری موزیک و گۆرانی و توانی هەڵسەنگاندنیان ب ەهرەیەتی لێهاتوویی مەسعوود محەمەدە. بۆ نموونە باس لەدەنگی ئەستێرەیەکی هەڵکەوتووی مۆسیقای عەرەبی "ام کلثوم" دەکات. لە نەورۆزی 1949 بۆ یەکەمین جار لەبەردەم جەماوەردا، گوتارێک دەخوێنێتەوە بە عەرەبی" تحیة الشهداء" بەجوانترین نووسینی ئەو دەمەی خۆی دەزانێ. دواتر دێتە سەر کێشەکانی یانەی" سەرکەوتن" ی دیار و بەرچاوی ئەو سەردەمەی کورد لە بەغدا. لێرەدا بۆمان ڕوون دەکاتەوە کەوا"مارف جیاووک"یش لە پێڕی پیاوانی ئەرستۆکراتی وەک "ئەمین زەگی بەگ" و ئەو دارودەستەیەی نزیک لە ئینگلیز بوون یاخود باوەڕیان زیاتر بە ئینگلیز بووە.\nجموجوڵ و تێکۆشینی جۆراوجۆری مەسعوود فراوانە و زۆربەشی بە قەناعەت و ئەقڵی خۆی کردووە. یەکێ لەوانەی لەدەرەوەی خەباتی چەکداری یاخود بگرە و بەردەی خوێناوی بیری کردۆتەوە و کاری کردۆتەوە. بۆیەکا لەم ڕووەوە بۆچوونێک دەردەبڕێ:" خەبات هەر بریتی نییە لە تێشکان و گیران و بەستران". ل ٢٦٣ .\nوەک وتمان خەریک بوون بە هەندێ لایەنی ژیانی مەلای گەورەوە،وەک کەسایەتییەک، بەردەبازێکە،بۆ گەیشتن بە ژیانی مەسعوود محەمەد. مەلای گەورە لە تەمەنی 17 ساڵیدا بۆ ماوەی یەک ساڵی تەواو لە مزگەوتی گەورە دەرنەچووە و عیشقی زانست و کەشفی غەیب دەروون و ھەست و ھۆشی داگیر کردووە. لە تەمەنی 18 ساڵیدا مۆڵەتی مەلایەتی لە باوکییەوە پێ دراوە. مەسعوود محەمەد دەنووسێ: باوکم مەلا بوو مەلایەک کە بتوانێ لە زانستەکانی ئیسلامدا کتێب دانێ و لە زۆر پرس دا، ئیتھادی خۆی بەکار دەھێنا. وتاربێژێکێ/ خەتیب بتوانێ بە کوردی و عەرەبی و تورکی و فارسی قسە بکات و بێ ئامادەکاریی و یەکسەر. مەلای گەورە لە دەروون دا ئیمانی بە حەق ھێنا بوو. مامۆستا چەند تایبەتمەندییەکی تریشی بۆ کەسایەتی باوکی دیار کردووە بڕوای بێسنووری بە خۆی و کەسایەتی خۆیەوە ھەبوو، ترس و تەمای لە دڵدا نەمابوو، کەرەسەی ھەموو ھەڵوەستێک و ھەڵکەوتێکی لەوانەی بێنە بەرھەنگاوی مرۆی وەک خۆیەوە بە زیادەوە ھەبوو. ھەر لە زمانی پاراو تا ڕەوانبێژی تا زانستی سەردەم تا مێژووی گەلان تا دڵی ھۆشیار تا بوێری بێسنوور. بەگژ ناڕەواییدا دەچۆوە و مەلایەتی بەلایەوە ژوورووی ھەموو پایەیەک بووە.. تەنانەت جارێک لەسەر کێشەی ناوی مەلا پیرۆزیی ئەم پێگەیە دەڵێ : مەلا خوا. ڕۆژانە 21 وانەی گووتۆتەوە، کاتێ قوتابخانە لەکۆیە دەکرێتەوە پشتیوانی لێ دەکات و وتاری لە ئاھەنگی کردنەوەیاندا پێشکەش کردووە زانستی سروشت زانستی خودایە قالە و قەوەلە گشتی ھەبایە زانستی کیمیات گەر نەخوێندووە بەخوا نازانی چی کردووە.\nمەلا گەورە دۆستی ھونەر بووە وەک بەھرە تەماشای کردووە حەزی لە دەنگخۆشی بووە. وتەیەکی جوانیشی ھەیە، کە نیشانەی لێھاتوویی و شارەزایی مەلای گەورە دەسەلمێنێ بۆ ھونەر بەگشتی و ھی کوردی بەتایبەت و دەڵێ" گۆرانی لە دیوی کوردستانی ئێران دادەنرێ لە سلێمانی گەڵاڵە دەبوو ، لە کۆیی لە چەرخ دەدرا". کاتێ یەکەم تەمسیلی لە قوتابخانەکانی کۆیەدا پێشکەش دەکرێ، مەلای گەورە وتاری سەرەتای ئاھەنگەکەی دەخوێندەوە و ئاماژەی بە سوود و بایەخی شانۆ دەدا. کاتێ مامۆستا مەسعوود لە پۆلی سێی ناوەندیی باشترین نمرە لە زمانی ئینگلیزیدا لە چوار پارێزگاکەی باکووری عێراق دا دێنێ، "پەیمانگای بەریتانی" کتێبێکی بەدیاری بۆ دەنێرێ Through Space and Time . مەلای گەورە داوای لێ دەکات بۆی بکاتە کوردی تا سوودمەند بێت لە ناڕۆک و زانستەکەی . مەلا گەورە شارەزای زانستی سایکۆلۆژی بووە و بەردەوام دەیخوێندەوە و لەو کەسانەی دەچوونە بەغدا، داوای کتێبی نوێتری دەکرد. مەلیک فەیسەڵی یەکەم ، داوای لێکردووە وانەی پێ بڵێتەوە و یاسین ھاشمی و ڕەشید عالی گەیلانی و ئەمین زەگی بەگ بەتایبەت دێنە کۆیە بۆلایی و لە پشتییە نوێژیان کردووە و گوێیان لە وتاری گرتووە. حکومەتی بەغدا 1941 داوای لێ دەکات فەتوایەکی جیھاد لەدژی ئینگلیز دەربکات نایکات. ماوەیەکی کورت بە ناچاریی و لە ڕووی تەکلیفەوە 1924 دەبێتە ئەندامی مەجلیسی تەئسیسی بووە؟. " کە بە نووکی دار عەساکەم ئاو ڕادەکێشم بۆ بن درەختێکی تینوو ھەزار جار بەلامەوە بەشەرەفترە لەوەی لە بەردەرگەی مەلیک یان سەرەک وەزیران داوای مۆڵەتی چوونە ژوورەوە بکەم". زۆر لە پیاوانی گەورەی کورد سەردانیان کردووە،(( ساڵح زەگی ساحێبقڕان، ئیسماعیل حەقی شاوەیس دێتە سەردانی و سووێندی بۆ دەخوا:" دەستی کەسم ماچ نەکردووە ئەمما بە شانازییەوە دەستی تۆ ماچدەکەم". جەمیلئاغای حەوێزی، کەریم بەگی فەتاح بەگ و نەوەد سواری چەکدار، مەلا ئەفەندی دۆستی گیانی بەگیانی بووە، شاکیر فەتاح، زەکی ھەناری)).\nمەلای گەورە یەکەم کەس بووە کچی خۆی ناردۆتە قوتابخانەی کوڕان لە1925 دا. مەلایەکی هێندە کراوە و تێگەشتوو بووە، زۆر سوور نەبووە لەسەر ئەوەی مەسعوودی کوڕی بێتەوە جێگری، ئەگەرچی زۆر گوشاری بۆ ھاتووە و داوایان لێکردووە دوای خۆی پێگەکەی ڕادەستی مەسعوود بکات. مەسعوود محەمەد دوژمنەکانی مەلای گەورە ڕیزبەند دەکات:" زۆردار، ئەفسانە پەرستان، مێشک وشکان و دوژمنانی کوردایەتی بووە". کاتێ کۆچی دوایی دەکات سەرلەبەری شاری کۆیە میللەت و قوتابی و حکومەت لەدوای تەرمەکەوە دەبن بۆ بەخاک سپاردن. لەتەواوی کوردستانەوە بروسکەی سەرخۆشی لێدەدرێ لەنێودا لە کۆماری کوردستان لە مەھابادەوە. وەک ئاماژەی پێدرا، دوای مەرگی باوکی وا چاوەڕوان کراوە مەسعوود محەمەد جێیی بگرێتەوە. لێ ئەو خۆی لێ لادەدات و مامی بەو ئەرکە هەڵدەستێ. دوای مردنی مامیش دیسان هیوا لەسەر ئەم هەڵدەچنرێ، ئەم جارەش ناچێتە ژێر بار و لەم ڕووەوە دەڵێ: "خەیاڵی مەلایەتی لە دڵ و مێشکمدا یەک تاکە ڕیشەی نەبوو". لە سلێمانی دەبێتە دادوەر و باسی ئەم شارە بەم چەند دێڕە دەکات:" جمووجووڵی خەڵقەکەی چ لە ڕووی ڕۆشنبیری چ ڕامیاری چ بازرگانی هەر بارێکی دیکەوە بێت بە زیادەوە هێزوپێزی پێوە دیار بوو. سەرکزەڵەیی لەو شارەدا نەدەدیترا. کەسێکی نانی شەوانەی هەبوو بێت تەڕەدەماغ و شەن دەردەکەوت".ل٢٦٩ بەهۆی پێگەی بەهێز و دیارییەوە، حیزب داوای لێ دەکا وەک نوێنەری شاری کۆیە بچێتە هەڵبژاردنەوە. دەبێتە نوێنەر. چەپەکان دژ دەوەستنەوە.\nلەم بەرهەمەدا دیمەنی سەیری ئەو هەڵبژاردنە وا باس دەکات، دەرهێنەرێکی کارامە دەتوانێ بیکاتە کارێکی شانۆیی تەلەفزیۆنی سەرکەوتوو . رۆژگار و چالاکییەکان بارگاوین بە ململانێی توندی چەپڕەو و بەرەی کوردایەتی و دواتر چمکێ لە کار و تێکۆشان و ڕۆڵی خۆی لەو مەیدانەدا لەسەرەتای دەستبەکاربوونی لە ئەنجومەنی نوێنەران / پەرلەمان دا دەگێڕێتەوە. وتاری یەکەمی لەسەر تووتن دەدات، تێیدا زۆر سەرکەوتوو دەبێت، تەواو پێی دەناسرێ. ئاخر ئەم مەیدانە پیشەی خۆی بووە و شارەزاییەکی باشی تێیدا هەبوو، بایەخ و گرنگی بەدرێژی دەخاتە بەرچاو. پاش دوانەکەی پەرلەمان وتارێکی ١٥ ئەڵقەیی لەسەر هەمان بابەت دەنووسێ و لە ڕۆژنامەی" الدفاع" ی سادق البسام دا بڵاو دەکاتەوە.. هەر لەم قۆناغەدا باس لە ڕۆڵێکی تری گرنگی خۆی دەکات. لەم سەردەمە دیداری " نوری سەعید" ی دیارترین سەرۆک وەزیرانی عێراقی بۆ ڕێک دەخرێت. چەند داوایەکی لێ دەکات: گێڕانەوەی بارزانییە دوورخراوەکان، کردنەوەی ڕێگای نێوان کۆیە و ڕانیە.\nلەو سەردەمە بزووتنەوەی ئاشتی خوازی ، کە ئامڕازێکی بێ گیانی دەستی شورەوی و حیزبە کۆمەنیستی و چەپەکان بوو، گەورە کرا بوو. لەمەڕ ئەم بزاڤەوە بیروڕایەکی تایبەتی خۆی دەردەبڕێ کە شایانی ڕاگوێزانە بۆ بەرچاوی خوێنەر: " ئەم بزووتنەوەیە ناوەڕۆکی نییە و جۆری خەبات ناگۆڕێ و هیچی بەسەرەوە نانێت، ئەوە نەبێ کە ئاشتیخواز دەبێ بە پێی ئارەزۆی لایەنی چەپ سەما بکات / بڕەقسێ و یەخە دوژمنەکانی بگرێت بۆ حیسابی چەپ". ل ٢٨٥\nبەهۆی دەربڕی بیڕوڕای ڕاشکاوانەوە، دووریی لە وابەستەیی کوێرانە، بە ئەدەبیاتی زاڵی حیزب، ئەوسای پارتییەوە کە زیاتر مارکسییانە بووە، لەناو پارتیدا دەستەیەی بۆ دژایەتیکردنی دروست دەبێت.بە واتای ئەوەی ئەوەی مەسعوود محەمەد دەیکات تابوو بوو. بەم هۆیەوە سەرانی حیزب سەرەتا بڕیار دەدەن بۆ خولی دووەم، یەکێکی دیکە کاندید بکەن، بەڵام دواجار لەبەر هەر هۆیەک بێت، داوا لەخۆی دەکەنەوە بە خۆ کاندیتکردن، ـ ئەمجارە بە پێچەوانەوە پارتی و کۆمەنیست هەردوو پێکەوە ڕەزامەندن ـ مەسعوود خۆی کانید بکاتەوە . دەرئەنجام لەبەر ململانێ و ناکۆکی نێو حیزب، خۆی دەکێشێتەوە. مەسعوود محەمەد بەگشتی سەردەمی نوێنەرایەتییەکی سەرکەوتووانە و بە سوودی کورد دەقەبڵێنێ. سیاسەتیش لەم بازنەدا سیاسەتی واقیعی بەدەستهێنا ئەو دەستکەوتانەیە کەوا لە ئارادان... بۆیە دوور لە بگرە و بەردە و هاواری بێ ئاکام، بۆچوونێکی لەمەڕ ڕۆژگارەکە دەردەبڕێ پڕ بە پێستی خۆیەتی لێرەدابینووسینەوە:\n" من کە نوێنەر بووم دەبوو بزانم و لێشم بسەلمێندرێت،هەوڵدان و سەرکەوتنم بۆ کردنەوەی قوتابخانەیەک لە لادێیەکی کوردستان هەزاران هەزار جار بۆ کورد سوودمەندەتر و بەشەرەفرە لە ناز و فیزی شانۆگەرانەی قسە قەڵەوی پڤ هەڵدراوی تاوانبارکردنی پەیمانی ئەتلانتیک/ ناتۆ لە ئاست پەیمانی وارسۆدا". ل٢٩++" بەلای باوەڕی منەوە کە ڕەنگدانەوەی واقیعی بێفێڵە،ڕێکخراوی وەک ئاشتیخوازی، سەندیکای هەر پیشەیەک بێت.. کۆمەڵەی وەزیران،مافی مرۆڤ..هی قوتابی ..هی دین و دنیا بێت پێویستە لەلایەن خەڵقەکە خۆیەوە بە پێی داخوازی بەرژەوەند و باوەڕیان ڕسکا بێت نەک حکومەت سازاندبێتی وەها سەما بکا کە دژی ئەو بنەمایە بێت کە لەسەری هەڵساوە(..) ئەو ڕێکخراوانەی کە حکومەتان سازیان دەدەن هەرگیز و هەرگیز خەریکی کارێک نابن کە لە ژێر سایەیاندا و بەناوی ئەوەوە هەڵنراون بەتایبەتی لەو وڵاتانەدا کە درو(دروشم)ی بێناوەڕۆک بایەخدارەترە بۆ ڕازاندنەوەی ئامانجی سیاسی لەو بەرهەمەی کە دەبوو هەڵگرانی دروشمەکە بە میللەتی بدەن.". ل ٣٠١\nپێم وایە گەر باسی کۆمەڵگای مەدەنی و هەبوونی دیموکراسی و بەرەو پێشچوون بکەین، دەبێ پێڕەوی ئەم داخوازییە بکەین، حیزب و دەسەڵات.دەست بەسەر تەواوی جومگەکانی کۆمەڵگەدا بگرن، سیستەمێکی تۆتالیتار دروست بکەن، ئەو ئەزموونە شکستخواردووە لە ئەوروپای ڕۆژهەڵات بەناشیرنی زەق ببۆوە. بلۆکی ڕۆژهەڵات ئەگەرچی بە قەڵای پشتیوانی گەلان دادەنرا و رێکصراوی گەورەی وەک ئاشتی جیهانی هەبوو، کەچی بەهەموو پشتیوانی رژێمە دیکتاتۆر و خوێناوییەکانی داگیرکەرانی کوردستانیان دەکرد. شورەوی دۆستی بەعسی سووریا و عێراق بوو، ساڵی 1961،کە دەوڵەتی عێراق بۆمبارانی کوردستانی کرد، فرۆکەکان ڕووسی بوون. هەموو ئەمانە وایان دەکرد، ڕۆشنبیرێکی وەک مامۆستا مەسعوود بێدەنگ نەبێت و بە ئاشکرا دەنگی خۆی دەربڕێ: من ئەگەر کۆترەی زێڕم پێ درابایە دەهاتم لە ساڵی ١٩٦١ کە کەریم قاسم بە فڕۆکەی مێگ کوردستانی بۆمباردمان کرد ئەو کۆترەم بۆ بەرەی ئاشتیخوازانی جیهانی دەنارد و دەمگووت: ماڵی قەڵب سەر بە ساحێبی... ل ٣٠١\nمەسعوود محەمەد هەڵکەوتی کەسایەتی وەک بیرمەندێک، مەیلی شەڕ و کوشتار و توندوتیژی نەبووە. گیانی پەڕگیڕی و شەڕانگێزی تێدا نەبووە. لە هەر کایەیەکدا بووبێت هەمیشە بەلای ئاشتیدا شکاندوویەتەوە. خۆی لەم ڕووەوە گەلێ جار جەخت لەم خاڵەی تایبەتمەندی میزاج و کاراکتەری خۆی دەکاتەوە و بۆ نموونە دەڵێ:\n" من لەبەر زۆر هۆی تایبەت بەخۆم ئەو تیژڕۆیە و پەڕگیرە نەبووم کە لێرەدا لێی دەدوێم.چ لە لایەن تەبیات و مجێزەوە بێت و چ لەلایەن جۆری تێفکرین و عەیارەی چاکە و خراپە و سوود و زەرەوە بێت هەمیشە بەلای تێکگەییشتن و مەسڵەتی پێکەوە ژیان و هاریکارییەوە بوومەتەوە. هەرگیزاوهەرگیز لەوانە نەبووم دڵم بۆ قوربانیدانی خۆڕایی و بێئەنجام چووبێت، وەیا لەکولانەی دووبەرەکی و سێبەرەکییەوە بەتەمای سوودی گشتی میللەت بووبێتم. لەخەون و وڕێنەشدا باوەڕم نەبووە کە ڕووت و ڕەجاڵی کوردەواری بە گرتنی بینەقاقای یەکدی لەژێر سایەی دروشمی شەڕ بە دنیا فرۆشەوە پاڵ دەداتەوە لەناو بەهەشتی شیر و هەنگوین". ل ٣٠٢\nهەر ئەم هۆکارە گرنگەیە کاتێ ئەو ناوزڕاو کرا بوو، بەوەی پارێزەری بۆ ئاغاکان دەکات و پارێزگارییان لێ دەکات، پێشتر ئاماژەمان بە مەبەستی نەیارەکانی دا، ئەوانەی ئەم کارەیان خستبووە قاڵبی خەباتی چینایەتییەوە، لە کۆتایی پەنجاکان دا، لەکاتی تەسوییەی دێیەک لە دێیەکانی پژدەر ،هەرای خوێناوی ڕوو دەدات. ئیدی مەسعوود محەمەد دەست دەکێشێتەوە لەم پیشەیە.\nپێش شۆڕشی ١٤ی تەمووز "کامیل چادرچی" داوا لە مەسعوود دەکات بچێتە ناو حیزبەکەیەوە. کاتێ بەرنامەکەیان دەخوێنێتەوە، پێی دەڵێ: باسی کوردی تێدا نییە!. چاردچی دەڵێ: دە تۆ شتێ بنووسە. ئەویش دەڵێ: برایم ئەحمەد لە بەغدایە پێکەوە دێین بۆ لات. ڕۆژی دوایی بەجووتە دەچنە سەردانی چادرچی لەوێ پرۆژەیەک لەسەر دۆزی کورد دەدەنە ناوبراو، دواتر کە شۆڕشی ناوبراو ڕووی دا، ناوەڕۆکی هەمان دەبێتە مادەی ٣ دەستووری کاتی عێراق. لە زۆر شوێن و قۆناغی تریشدا مامۆستا مەسعوود، نووسەر و داڕێژەری بەیاننامە و بیرخەرەوە و داخوازینامەکانی کورد بووە. لەبەرئەوەی لە ڕووی یاساییەوە شارەزایی هەبووە و زمانی عەرەبیشی چاک زانیوە. لە ل ٣٢٢ . بۆ نموونە باس لەوە دەکات شەوێک لە ماڵی کاکە حەمەی قانەقا لەگەڵ برایم ئەحمەدی نوێنەری حیزب و چەند کەسێکی تر دانیشتوون بۆ داڕشتنی داخوازییەکانی کورد. نووسینەکە مەسعوود. کە دواتر لەکاتی پێشکەشکردنیدا، بەرپرسانی حیزب ئاڵوگۆڕ بەسەر هەڵوێستیاندا دەهێن... ئیدی ناکۆکییەکانی وردە وردە لەگەڵ ئەندامانی حیزب و حیزبدا لەسەر بیروباوەڕ و ئەم هەڵچوون و داچوونەی هەڵوێست بەرەو تەقینەوە دەچێ: " لە زۆر باوەڕی سیاسی و چاوەدێریی بەرژەوەند و ئایدۆلۆژیای فکری و فەلسەفیش جودا بووم لە بیر و بۆچوونی ئەو ئەندامە پێشڕۆیانەی نوێنەرانی فەلسەفەی حیزب بوون"، ل ٣٢٤ . ئەم ناکۆکییە بە پاراستنی پەیوەندی برایانە هەر دەمێنێتەوە تا ناوەڕاستی١٩٦٠ . ئیدی لێردا دەگاتە دوو ڕیانی جیابوونەوە. ئەوجا بەکاوەخۆ دەگاتە سەر باسی شۆڕشی ١٤ی تەمووز و" کەریم قاسم" و هەڵسوکەوت و ڕەفتاری و مامەڵەی حیزب و کورد لەگەڵ ئەم پێشهاتە نوێیەدا. بۆ خۆی چەند دیدارێکی مێژوویی خۆی لەگەڵ قاسم دا دەگێڕێتەوە..\nگەر تەماشای ژینگەی سیاسی ئەو ڕۆژانە بکەین، دەبینین لەگەڵ هاتنە سەر دەسەڵاتی قاسم، ململانێی بەرەی چەپ و کوردایەتی کە لەو سەردەمەدا کەموزۆر لە چوارچێوەی پارتی کۆمەنیست و پارتیدا خۆی نواندووە، خەست تر دەبێتەوە. چەپەکان نزیک بوون لەدەسەڵاتی قاسم... ئەم هۆکارە وای کردووە ڕەفتاریشیان لەخۆباییبوون و پۆزلێدان و ماسولکە دەرپەڕاندنی پێوە دیار بێت. مەسعوود لە کایەی جموجوڵەکانی خۆیدا گەلێ باسوخواست و چیرۆکی سەیروسەمەرەمان بۆ دەگێڕێتەوە. کە بەتێکڕا ناوەڕۆک و ڕووخسارێکی توندڕەوییانەی خوێن گەرمانەی هەرزانە، بە سیمای چالاکییەکانی ئەو سەردەمەوە دیارە. کەواتە سیاسەتێک بەرقەرا بووە و پێڕەو کراوە، بەردەوام بارگاوی بووە بە زەبروزەنگ و هەمیشە لێی چاوەڕوان کراوە، خوێنڕێژیی زۆر و کوشتاری گەورە بقەومێ.\nئەمەش خەمی زۆر کەس و لایەن بووە، هی مامۆستا بەتایبەت. لە دووتوێ ئەو مەڵۆیە لە هەڵبژاردەی گووتە بەنرخەکانی،کە دواتر بەرچاو دەکەوێت، چمکێکی تری ڕۆژگار و ڕووداوەکانی ڕوون دەبێتەوە. ئینجا دەگاتە وێستگە هەرە گرنگەکەی ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە کوردەوە و مێژوویەکی درەوشاوەی پێک هێناوە. ئەویش سەرەتا بەزم و هەرای ڕۆژانی پێش هەڵگیرسانی شۆڕشی ئەیلوول و ڕۆڵی ئاغا و عەشیرەتەکانە.\nمەسعوود محەمەد هەڵوێستێکی تەواو جیاواز نیشان دەدات لە بەرانبەر شۆڕشی ناسراوی ئەیلوولدا و بۆچوونێکی تایبەت دەردەبڕێ: " ڕاستییەکەی ئەگەر وردبینی لە دیارکردنی مێژووی ڕووداو دەبێ سەرەتای شێواوی و ئاژاوە و بگرە ببەستە لە هەڵسانی مەحموودەوە دەست پێ بکات نەک یازدەی ئەیلوول . ئەو ڕۆژە دەست نیشانەی ئەیلوول سەرەتای بزووتنەوەی لەشکر و فڕۆکەکانی حکومەتە،ڕەنگە یەکی حوزەیران لەبار بێت بۆ ئەو مێژووە". ل ٣٦٣ .کەواتە ڕۆژی هەڵگیرسانی شۆڕش ١١ی ئەیلوول هەڵەیە،چەمکی شۆڕشیش لێرەدا،هێز و پێزی یاخود بنەما و خەسڵەتی شۆڕشی تێدا نییە. ئەو ڕۆژە ئەوانی دوژمن و داگیرکەر جوڵاون و هێرشیان هێناوە! نەک کورد ڕابووبێت. لە شوێنێکی تردا دەڵێ: هەڵگیرسانی سەرلەبەری ئەو هەرێمە لە سۆنگەی دەرچوونی فەرمانی گرتنی سەرۆک عەشیرەتەکانەوە وانەیەکی کۆمەڵایەتی و ڕامیاریی لەگەڵدا بوو بۆ چاوێکی بیویستبایە ڕاستی و واقع لە خۆی نەشارێتەوە. ل ٣٦٢ .\nئەم دوو بۆچوونە دەری دەخەن کە زەمینەی شتێ لەکایەدا نەبووە ناوی شۆڕشی لێ بنرێ، تەنانەت بارزانی سەرەتا بێدەنگ بووە، تا دەڤەرەکەیان بۆمباران کراوە. ئەوجا هەرا و بگرە و بەردەکە بەرەو چلوورەبەستنی شۆڕش هەنگاوی ناوە.. ناخۆشترین یادەوەری ئەم ڕۆژانە،لای مامۆستا وا لەگەردنی هەڵوێستی خراپ و نەیارانەی چەپی کورد. ئەوان کردەوەکانی قاسمیان پێ ڕەوا بووە و کورد و بزاڤەکەیان پێ پیاو و دەستی بێگانە بووە.\nزستانی 1962-1963 بڵاڤۆکێک دەبینێ دروشمی ئۆتۆنۆمی هەڵگرتووە.. لەسەر ناوەڕۆکی ئەم بڵاڤۆکە و لە باری سەرنجی خۆیە قسە لەگەڵ سەرانی پارتی دەکات و دەڵێ:" بە هەندێ لە ڕابەرانی حیزبم گوت، ئێوە ئەگەر سوور بن لەسەر ئەو دروشمە لەوانەن بە قورسایی قورسایی داخوازییەکانی دابهێزێن و پەککەوتە ببن،چونکە "ئۆتۆنۆمی" وەکوو ماڵ ڕێکخستن بۆ ئاسانکردنی گوزەران و کار ڕاپەڕاندن تەرتیبێکی برایانە و لێک حاڵی بوون و بەیەکتر ڕازی بوونە نەک هی کوتەک و شەڕە چەپۆڵەکەیە. "سەربەخۆیی" لەگەڵ چەک هەڵگرتن خزمە بەڵام ئۆتۆنۆمی وەک دابەشکردنی وڵات بۆ چەندین لیوا و قەزا و ناحیە بە دۆستایەتی دەبێ(...) ئەو دروشمە زۆر نەشەکایەوە چونکە دروشمێکی عاتفی بوو پتر لەوەی داخوازی قۆناغ بێت" . ل ٣٦٩ .\nلێرەدا مەودای گفتوگۆ بۆ شرۆڤەکار نامێنێتەوە قسە لەسەر ناکۆکییەکانی مەسعوود بکات لەگەڵ هێڵی فکری پارتیدا،کە چەندانێک لە سەرانی حیزب لێی بەرپرس بوون. ئاخر بنۆڕن چەندایەتی و چۆنایەتی بیرکردنەوەی مەسعوود لەگەڵ حیزبدا مەودای نێوانیان چەند لێکتر دوورە. ناوەڕۆک و مانای بۆچوونەکانی ئەم جیهانبینییە، هێڵێکی تری تۆخی جیاوازی بیرکردنەوەی مامۆستایە لەتەک سەرانی حیزبدا،کە دەکاتە کوردایەتی و ناکوردایەتیی.\nباسمان لەوە کرد ساردی و ناکۆکی نێوان مەسعوود و حیزب دەلاقەکەی تا دەهات گەورەتر دەبوو. سەرباری ئەم هەقیقەتەش، ساڵی ١٩٦٣ شاندێکی ٤ کەسی دیاری دەکرێ بچێتە بەغدا، بۆ گفتوگۆ ، مەسعوود محەمەد یەکێک دەبێت لە شاندەکە.. ئەمەش بەڵگەی ئەوەیە پێگە و گرنگی ناوی ئەو ڕۆڵ و سەنگی هی ئەوە نەبوو فەرامۆش بکرێ و بخرێتە پەراوێزەوە. لەو سەروبەندەدا کۆمەڵێ چالاکی ئەنجام دەدات و بەشداری دانووساندنی گرنگ دەکات و بۆ کۆتاییهێنان بە کێشەکان، هەوڵی میانگیریی نێوان عەشیرەتەکان و حیزب و حکومەت دەدات بێ ئاکام دەمێنێتەوە. وەک سەرەتا بایەخمان بە گرنگی ئەم گەشتی ژیانە دا، لێرەدا تابێت بایەخی زیاتر دەدرەوشێتەوە ،چونکە خوێنەر دەکەوێ بەسەر باس و پێشهات و گێڕانەوەی ئەو تۆدا، هەرگیز لە شوێنی دیکە نایان بینێتەوە.\nساڵی ١٩٦٠ (د. عەبدولرەزاق محێدین) کەسایەتی دیاری عێراقی لە ڕۆژنامەی "الحریة" دا کە قاسم حمودی دەری دەکرد، وتارێک بڵاو دەکاتەوە، ڕوو لە نەتەوەییە کوردەکان دەکات. (مامۆستا هیچ کام لەم دوو کەسایەتییە ناناسێ) وتارەکە وەک مەسعوود دەڵێ: بابەتی و بە ویژدانەوە نووسراوە. مەسعوودیش بە وتارێکی بەهێز و بە زمانێکی بەپێز و ناوازە وەڵامی دەداتەوە. وتارەکەی کۆمەڵێ قسەی سەر بە کوردایەتی و مافی نەتەوایەتی تێدا بووە و ڕەخنەی توندیش لە هێڵی مارکسایەتی ناو پارتی. ـ ئەم وتارانە حەکیم کاکەوەیس لە دووتوێ کتبێکدا بە ناوی (دەمودوی هزر) کردوونی بە کوردی ـ پاش تێپەڕبوونی دوو هەفتە بەسەر بڵاوبوونەوەی ئەم وتارە بە دوو ئەڵقە،حیزب/ پارتی و ڕژنامەکە و ڕابەرە قەڵەم بەدەستەکانی پارتی بە هەموو دەکەونە سەر نووسین و هێرش بردن بۆسەر مامۆستا مەسعوود و محێدین و حمودی و ڕۆژنامە الحریة. ئەم کارە بە ئاژاوەگێڕی و پلانگێڕیی رەجعێتی کورد و عەرەب لە قەڵەم دەدەن. کێشەکە دەدرێتە مەحکەمەی عورفی. عەبدولرەزاق خۆی سەرۆکی عورفی دەبێ، دەچێتە سەردانی مەسعوود محەمەد لە هوتێل و بە هۆی سەرسامی بە زمانە خەست و بەرزەکەی پێی دەڵێ: قورئانت بە چاکی هەزم کردووە. مامۆستاش لەوەڵامدا پێی دەڵێ: " ڕەنگە خەتمم نەکرد بێت. من پتر تێدەفکریوم لەوەی خوێندبێتمەوە".\nدوای تێپەڕبوونی 3ساڵ بەسەر ئەم چیرۆکەدا، لە ئاهەنگی گفتوگۆکردن لەسەر لامەرکەزی شاندی کوردی نیوەڕۆیەک لە هوتێل بەغدا دەبنە داوەتی فوئاد عارف. پیاوێک دێتە ساڵۆنی هوتێلەکە و لەگەڵ مەسعوود محەمەددا بەیەکتریان دەناسێنن: ئەوە مەسعوود و ئەوە قاسم حمودییە. مام جەلال،کە ئەویش ئەندامی شاندەکە و یەکێ لە وتار نووسەکانی حیزب بوو دژی ئەم بەرەیە! ئامادە دەبێت. ناوبراو لەم چاکو چۆنی و یەکترناسینەی مەسعوود و قاسم سەری دەسووڕمێ و چاوی زەق دادەچەقێنێ و ڕوویان تێدەکات و دەڵێ : بۆچی ئێوە یەکترتان نەدیوە؟. ئاخر ئەو لە وتارەکانی بانگاشەی ئەوەی دەکرد،کە کۆپەرستی کورد و عەرەب دەستییان تێکەڵ کردووە و دژی پێشکەوتنن و ئایدیا و نموونەی پێشکەوتنیش خەونی زڕی عێراقی دیموکراتی بە مۆدێلی شوورەوی بوو..\nکورتە وەڵامێک وەک بروسکە\nبا (کارەساتی هەڵەبجە) بکەینە شینێکی میللیی


پەیامی پیرۆزبایی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی ساڵڕۆژی دامەزراندنی بنکەی لالش\n2020-05-12 [04:50 AM]\nبەبۆنەی بیست و حەفتەمین ساڵرۆژی دامەزراندنی بنکەی لالش، پیرۆزبایی لە سەرۆک و ئەندامانی بنکەکە و گشت خوشک و برایانی ئێزدی دەکەم ، هیوادارام لە کار وچالاکی خۆیاندا هەمیشە سەرکەوتووبن.\nبنکەی لالش مێژوویەکی بەرچاوی هەیە لە خزمەتکردن بە کولتووری کوردی و بەتایبەتی پاراستنی کولتوور و داب و نەریتی کۆمەڵایەتی و رۆشنبیریی ئێزدی . دەستخۆشی وپشتگیریی لە هەوڵ و ماندووبوونی ئەندامانی بنکەکەتان دەکەم و هیوای بەردەوامی و پێشکەوتنتان بۆ دەخوازم.\n*پەیاما پیرۆزباهییا سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ ب هەلکەفتا ساڵڤەگەڕا دامەزراندنا بنگەهێ لالش*\nب هەلکەفتا بیست و حەفتەمین ساڵڤەگەڕا ئاڤاکرنا بنگەهێ لالش یێ چاندی و جڤاکی، پیرۆزباهیێ ل سەرۆک و ئەندامێن بنگەهی و تەڤایا خوشک و برایێن ئێزیدی دکەم. هیڤیدارم هەرتم د کار و چالاکیێن خوە دا د سەرکەفتی بن.\nبنگەهێ لالش دیرۆکەکا بەرچاڤ هەیە د خزمەتکرنا کەلتوورێ کوردی و نەمازە پاراستنا کەلتوور و نەریتێن جڤاکی و چاندا ئێزدییان. دەستخوەشیێ و پشتەڤانیێ ل بزاڤ و ماندیبوونا بنگەهی دکەم و هیڤییا بەردەوامیێ و پێشکەڤتنێ بۆ هەوە دخوازم.


نێچیرڤان بارزانی بە بۆنەی جەژنەوە داوایەک لە خەڵکی دەکات\n2021.07.19 - 16:50\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکى هەرێمی کوردستان پیرۆزبایی جەژنی قوربان دەکات و داوا دەکات خەڵکی "له‌پێناو سه‌لامه‌تیی خۆیان و ئازیزانیاندا به ته‌واوی پابه‌ندی ڕێنمایی و ڕێکاره‌کانی خۆپارێزی بن".\nلە ڕاگەیەنراوێکدا کە ئاڕاستەی خەڵکی کوردستانی کردووە، نێچیرڤان بارزانی دەڵێت، "به‌بۆنه‌ى هاتنه‌وه‌ى جه‌ژنى پیرۆزی قوربانه‌وه، گه‌رمترين پيرۆزبايى له خانه‌واده و که‌سوکاری سه‌ربه‌رزی شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوان، پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌کان، هێزه ئه‌منییه‌کان و ته‌واوى موسڵمانان له كوردستان، عيراق و جيهان ده‌كه‌م، جه‌ژن و پشوويه‌كى ئارام بۆ هه‌مووان ده‌خوازم."\nدەشڵێت، "هيوادارم جه‌ژن له‌گه‌ڵ خۆيدا سه‌قامگيرى و خۆشى بهێنێت، كۆتايى به ده‌رد و په‌تا بێت، بۆ ته‌واوى مرۆڤايه‌تى ژيان ئاسايى ببێته‌وه و جه‌ژن و بۆنه‌کانی داهاتوومان له دۆخێکی باشتردا بگه‌ڕێنه‌وه."\nنێچیرڤان بارزانی جەختی کردووەتەوە کە "له‌م بۆنه‌يه‌دا با هه‌موومان به تاک، خێزان و کۆمه‌ڵگه‌وه په‌يام و ماناكانى جه‌ژن له لێبورده‌يى و پێكهاتنه‌وه و گه‌ردنئازادى بكه‌ينه بنه‌مايه‌ك بۆ قووڵكردنه‌وه‌ى پێكه‌وه‌ژيان و يه‌كترقبووڵكردن و ئاشته‌وايى و هه‌موومان پێكه‌وه یه‌کڕیز و ته‌با بۆ ئاينده‌يه‌كى باشتر بۆ كوردستان هاریکار بین."\nداواش "له هاووڵاتیانی خۆشه‌ویست ده‌که‌م له‌پێناو سه‌لامه‌تیی خۆیان و ئازیزانیاندا به ته‌واوی پابه‌ندی ڕێنمایی و ڕێکاره‌کانی خۆپارێزی بن. جه‌ژن له هه‌مووتان پيرۆز بێت. هه‌موو ساڵێك به خۆشى و خوای مه‌زن هه‌مووان بپارێزێت."\nڕوونکردنەوەیەک لە چراخان ڕەفیقەوە لەبارەی قسەکانی لەسەر نێچیرڤان بارزانی\n2021.07.26 - 10:01\nپەیامێک لە نێچیرڤان بارزانییەوە: پێشوازی لەو هەنگاوە دەکەم\n2021.07.16 - 19:42\nڕوونکردنەوەیەک لە بارەگای بارزانییەوە\n2021.07.31 - 16:43\nمەسرور بارزانی لە پەیامێکدا داوایەک لە حکومەتی عێراق دەکات\n2021.07.31 - 08:33\nپەیامێک لە مەسعود بارزانییەوە بۆ هەورامان\n2021.07.28 - 17:00\nهەرێم ئامارێکی بەرزری کۆرۆنای تۆمار کرد\n2021.08.02 - 17:25\nلاهور شێخ جەنگى: بڕیاریانداوە بە زەبری هێز هەڵبکوتنە سەر ماڵەکەم و دوورم بخەنەوە\n2021.08.02 - 16:55\nدوو هۆکارى دانەبەزینى نرخى بەنزین راگەیەنرا\n2021.08.02 - 14:24\nبەڵگە: ئوسامە بن لادن پێشنیازێكی گەیاندە سەدام\n2021.08.02 - 14:07


تورکیا: یارییە گەورەکەمان لە ئەمریکا تێکدا\nبڕیارێکى ئەمریکا بە "پوچ" ناودەبات\n09:24 چوار شه‌ممه 30 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nتورکیا ڕەخنەى لە بڕیارى بەجیۆناساید ناساندنى کۆمەڵکوژى ئەرمەنەکان گرت لەلایەن ئەنجومەنى نوێنەرانى ئەمریکاوە و بە “پوچ” ناویدەبات، دەشڵێت بریارەکە کاردانەوەى “تێکدانى یارییە گەورەکەى” واشنتن بووە لەلایەن ئەنقەرەوە.\nئەمڕۆ، چوارشەممە، 30ی تشرینی یەکەمی 2019، مه‌ولود چاوشئۆغڵو، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا ڕایگه‌یاند “بڕیاری ئەنجومەنی نوێنەرانی ئه‌مریكا بۆ ناساندنی كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌نه‌كان شوره‌ییه و كه‌سانێك ده‌یانه‌وێت ڕوداوە مێژوییەکان بقۆزنه‌وه بۆ بڕیاری سیاسی”.\nوتیشى “بڕیارەکەی ئەمریکا به‌لای توركیاوه پوچ و به‌تاڵه و گرنگ نییە”.\nچاوش ئۆغلۆ باسی لەوەشکردووە، “ئەمریکا لەئێستادا کەوتوەتە دۆخی کاردانەوە، چونکە ئێمە لەرێی ئۆپەراسیۆنەکەمان بۆ سەر باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا یارییە گەورەکەمان لێ تێکدان، ئەوانەی پرۆژەکانیان شکستی هێناوە، خۆیان هەڵواسیوە بە پرۆژەی کۆنەوە و وادەزانن لەم ڕێگەیەوە دەتوانن تۆڵەمان لێ بکەنەوە بەڵام بەهەڵەدا ڕۆیشتوون”.\nئەمەش دوای ئەوە دێت کە دوێنێ سێشه‌ممه ئەنجومەنی نوێنەرانی ئه‌مریكا به 223 ده‌نگ، پڕۆژه یاسای كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌نه‌كانی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی عوسمانییه‌وه په‌سه‌ندكرد.\nدواى پەسەندکردنى پڕۆژەکە ڕەوانەی ئەنجومەنی پیران دەکرێت و ئەگەر لەوێ پەسەند بکرێت دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و دەبێت بەبڕیار.\nناس کورد مەرجى هەرێم بۆ پشتیوانى عەلاوى ئاشکرادەکات ناوەڕۆکى کۆبوونەوەى شەوی ڕابردووی کورد و شیعە و سوننە\nمەسرور بارزانی: ئەمریکا چاوەڕێی مۆڵەتی عێراقە بۆ دانانی سیستمی بەرگری لە هەولێر\n"ئێمە پێشوازى لێدەکەین و لاریمان لێى نییە"\n09:41 چوار شه‌ممه 05 شوبات 2020\n10:12 هه‌ینی 24 كانونی دووه‌م 2020


تورکەکان زنجیرەی ڕبایە لە شوێنە ستراتیژییەکاندا دادەنێن، دەوروبەریان مین ڕێژ دەکەن، دارەکانی دەوروبەری دەبڕنەوە، ڕێگایان بۆ دروست دەکەن و بە درۆن پاڵپشتیان دەکەن. هەموو ئەمانە لە پێناو کۆمەڵێک ئامانجی هەنوکەیی و ئەگەری درێژ خایەندایە.\nلەم پلانەدا لە دۆخی هەنوکەییەدا تورک ئامانجی باشور و باکور و ڕۆژئاڤایە. پلانەکانی بەم شێوازنانەیە، لە یەکتر دابڕانیان، ئیدارەدانیان و پاشان بەکارهێنانیان.\nهەموو ئەمە دەبێت چونکە بۆشاییەکی هێز لە ناوچەکەدا هەیە. کوردی باشور کاتێک تورکیا چیاکانی لێگرتوە، ئەوا دەبێتە داردەستی ئەو لە عێراقدا و هەروەها تورکیا وەک کارتێکی سەرمێزی دانوستان بەکاری دەهێنێت.\nهەموو ئەمە بەشێکە لە نیەتی فراوانخوازی تورکیا لە دەوربەری خۆی. دەکرێت سێ قۆناغ یان سێ دۆکترن لە بواری فراونخوازی تورکیدا باس بکەین، لە پاش دابران لە سیاسەتی ئەتاتورک. قۆناغی کشانی نەرم بە پشت بەستن بە دۆکترنی داودئۆغلۆ.\nقۆناغی فراوانخوازی دەریایی، ئێستا قۆناغی فراوانخوازی سەربازیی و کۆلۆنیالی.\nئەم دوو قۆناغەی دوایی هەردوو بیری سەربازەکانن، دۆکترنی وڵاتی شین دەگەڕێتەوە بۆ جیهات یایچی، دۆکترنی سەربازی باشور وەک کەسێک پێی ووتم، بیرەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئیسماعیل حەقیی قەرەدایی، کە وەزیری بەرگریی ئێستا چەندین ساڵ هاریکاریی بوو. دۆکترنێکی تر هەیە کە جۆرج فریدمان، خاوەنی ناوەندی فیکری ستراتیژی جیوپۆلەتیکال فیوچەر، کە ڕاوێژکاری ئەردۆگان بوە لە زۆر ڕوداودا، وەک کەسێک کە کاری لە گەڵدا کردوە پێی ووتم. دیدی جۆرج ئەوەیە کە وڵاتانی دەوروبەری تورکیا توانای هەستانەوەیان نیە، بۆیە دەرفەتە بۆ تورکیا بۆئەوەی بۆیان بکشێت .\nئەم گۆڕانکارییەی سەربازیی و مۆڵگەی هیزەکان کورد ناچار دەکات کە خۆی بگۆڕێت، جا بە ویستی خۆی یان بە ویستی ئەوانیتر.