ئەو بابەتانە چین ڕەهەندی نیشتمانیان هەیە؟\nئاسایشی میللی چییە و بە چی دەڵێن؟!\nئاسایشی میللی نەتەوەیەك، هیچ پەیوەندی بە هەبوون یا نەبوونی پۆست و مەقام و دەسەڵاتێكی تایبەتی بۆ كەسێك یا دەزگایەكەوە نییە لە وڵاتدا.\nئێمە وەك نەتەوەیەكی دابەشكراو، لە زۆر ڕوەوە جیاوازیمان هەیە لەو گەلانەی كە دەوڵەتی خۆیان هەیە، واتە زەویەكی دیاریكراویان لەسەر نەخشە هەیە و دەسەڵاتێكی خۆشیان بەڕێوەیان دەبات. بۆیە لە زۆر پێناسناسەكانەدا ناتوانین وەك گەلێكی خاوەن دەوڵەت ببزوێین، كەواتە لە هەندێ لایەنەوە دەچینە ناو چوار چێوەی پێناسە جیهانییەكانەوە، بەڵام لە زۆر لایەنی بنەڕەتییەوە، دەبێ لەدەرەوەی چوارچێوەكان هۆشمەندانە كار بكەین.\nبۆیە من دەڵێم: ئاسایشی ئێمە ئاسایشێكی كوردستانییە، واتە ڕەهەندی كوردستانی هەیە، كە ئەنجامەكەی، ئەگەر چاك و وەك پێویست كارمان بۆ كرد، دەبێتە زەمینە بۆ ئاسایشی نیشتمانەكەمان، ئەوەی لە باشووری نیشتمان پێی دەڵێن: ڕەهەندی نیشتمانی، دەبێت ڕەهەندی كوردستانیی بێت، كە لە قۆناغەكانی دوای ڕزگاریدا، زەمینەیەكی تۆكمەی ڕەهەندە نیشتمانییەكە ساز دەكات.\nئەم دوو بابەتە لە بنەڕەتدا یەكن، واتە ئاسایشی میللیمان، بەرانبەرە بە ئاسایشی نیشتمانەكەمان لە داهاتوودا، كە بۆ ئێمە ئەمەی دواییان وەك خاك هەمانە، هەستی پێدەكەین، جوگرافیاكەی دیارە، بەڵام ڕەسمییەتی پێنەدراوە، كە ئەگەر ئەو بابەتانەی ڕەهەندی كوردستانیان هەیە، بەو جۆرە كوردستانییە هەنگاومان بۆ نا، بۆ داهاتووی نیشتمانەكەمان زەمینەیەكی ئامادە و پشتیوانییەكی مەزن دروست دەكات و بناغەكەمان پتەو دەبێت بۆ گەشەپێدان و كارەكانمان لە داهاتوودا ئاسان دەكات.\n•\tئاسایشی میللی : National security، ئاماژەیە بۆ ئاسایشی دەوڵەتی نەتەوە، كە بریتییە لە ئاسایشی، هاوڵاتییەكانی، ئابوورییەكەی و ئاسایشی دامودەزگاكانی، ئەمەش بە ئەركی حوكومەت دادەنرێت.\nلەسەرەتاوە پێناسەكەی بریتی بوو لە: بەرەنگاربوونەوەی هێرشی سەربازی وڵاتانی تر، بەڵام ئەمڕۆ پێناسەكەی فراوانتر بووە كە جگە لە بەرپەرچدانەوەی لەشكریی، بابەتی ناسەربازیش دەگرێتەوە وەك: تیرۆریزم، جۆرەكانی تاوان، ئاسایشی ئابووری، وزە، خۆراك، ژینگە و ئاسایشی سایبەریی و...هتد.\nهەروەها جگە لە هێرشی دەوڵەتانی تر، بەرەنگار بوونەوەی باندە گەورە و ڕێكخراوەكانی ماددە هۆشبەرەكان، كارتێلە گەورەكانی كۆمپانیا چەند میللییەكان و هەروەها كارەساتە سروشتییەكانیش دەگرێتەوە.\nدەوڵەتان بۆ پاراستنی ئاسایشی میللییان، پشت دەبەستن بەهێزی سیاسی، ئابووری، سەربازی و دیبلۆماسی،\nهەرەها بۆ پاراستنی ئاسایشی ناوچەیی وجیهانیش، سازكردنی: مەرجەكانی كەمكردنەوەی نابەرانبەریی ئابووری، گۆڕانكارییە ژینگەییەكان، چارەسەری سیاسی بۆ گرفتەكان و سنوورداركردنی چەكە ئەتۆمییەكان.\nبۆ ئێمەی كورد بابەتەكە ڕەهەندی كوردستانی هەیە، واتە لە ئێستادا پەیوەندی بە پاراستنی گیانی تاكی كوردەوەیە، كە ئەمانە دەگرێتەوە:\n•\tئاسایشی خۆراك و ئابووری\n•\tئاسایشی گیانی لە نەفەوتان، لەبەرهەرهۆیەك بێت.\n•\tئاسایشی شوێنی نیشتەجێ بوونی.\n•\tئاسایشی تەندروستی ( دەروونی و جەستەیی).\n•\tئاسایشی هەبوونی زانیاری پێویست.\n•\tئاسایشی دڵنیایی لە هەبوونی كۆمەڵگایەكی یاسایی.\n•\tئاسایشی ژینگەكەی.\n•\tئاسایشی پاراستنی لە دەستدرێژی دەوڵەتانی تر.\nڕەهەندی كوردستانیی ئەم ئاسایشانە:\n•\tئاسایشی خۆراك و ئابووری:\nكەستان لەوە گومانتان هەیە، كە ئێمەی كورد ئەگەر كۆنترین نەبین، لە نێوان ئەو میللەتە كۆنانەداین كە شارستانەتی مرۆڤایەتیان ئاوەدان كردەوە؟! ئەمە من نایڵێم سەرچاوەكانی شوێنەوارناسان و مێژوونووسان سەلماندویانە.\nئێمە لە كۆتاییەكانی هەشتاكاندا و سەرەتای نەوەدەكاندا، كە سەرەتای خوێندنی زمانی سویدیمان بوو، لەو كتێبانەی پێیان دەخوێندین، ئاوا نووسرابوو و مامۆستاكەمان بۆی شیكردەكردینەوە: ئەو خەڵكانەی كە ئێستا ئێمە بە چادر نشین و بێ وڵات ناویان دەبەین، نیشتمانەكەیان لانكەی شارستانەتی مرۆڤایەتی و خۆیان بەرهەمهێنەری سەرەتاكانی ئەم شارستانەتەی ئێمەن، باسی باكوری نیشتمان و ئەشكەوتەكانی هەزارمێرد و گوندی چەرمۆی بۆ دەكردین وەك یەكەمین جێگای ناشتنی گەنم.\nئەو باپیرەگەورانەی ئێمە، كە سویدییەكان لەوڵاتێكی بەفریندا ئاوا باسیان دەكەن، ئێستا لە سەرەتاكانی سەدەی بیستویەكەمدا نەوە و نەدیدەكانیان ناتوانن ئارد بۆ نانی خۆیان بەرهەم بێنن، زۆر ئاسان ئاردە كۆنەی وڵاتانی هاوسێ هاوردە دەكەن!!!\nئەگەر ئێمە دڵسۆز بواینایە و لە ڕەهەندی كوردستانیی ئاسایشی خۆراك تێ گەیشتباین، ئێستا گەنمی سەقز و تەماتەی ئامەد و ماستی كرماشان و زەیتونی عەفرینمان بە منداڵەكانی خۆمان دەدا، بازرگانەكانمان لە هەر پارچەیەكی كوردستاندا نووسینگەی كڕینی بەرهەمی جوتیاری كوردستانیان دانا بوو، هەم نەتەوەكەیان لەیەكتر نزیك دەكردەوە، هەم تۆڕێكی بازرگانی كوردستانییان بنیات دەنا بۆ ئایندەی پاراستنی ئاسایشی خۆراكی نیشتمانمان و سەرمایەكەمان لە ناو نەتەوەكەی خۆماندا دەمایەوە و نەدەدرا بە چەك و تەقەمەنی تا خوشك و براكانمانی پێ لە ناو بەرن.\nگەلان ئاوا نیشتمانی خۆیان بەدەستخست و بنیات نا، چەند سەرمایەی بچوك پڕۆژەی گەورەی پێدەكرێت، بە مەرجی هەبوونی پلان و دڵسۆزیی بۆ نەتەوە.\nسەبارەت بە ئابووری كوردستان، بیرمەندی گەورەمان مامۆستا مەسعود محەمەد دەڵێت: " ئابووری كوردستان وەك كانییەكە كە سێ جۆگەی لەبەر بڕوات." ئاشكرایە كە كانییەكی ئاوا هەرگیز پڕ نابێت.\nهەروەها بیرمەندی كورد كاك ئەحمەدی موفتی زادە، پاش ئازادكردنی لە زیندان، لە كاتێكدا دەبیستێت خەڵكێكی فرە دەیانەوێ بچنە سەردانی لە تاران: ئاگاداریان دەكاتەوە كە ڕازی نییە كەس بێتە سەردانی و دەڵێت:" خۆم سەرەڕای قەدەغەكان لەسەرم كە نابێت بێمەوە كوردستان، ئەگەر بۆ هەفتەیەكیش بووە دێمەوە بۆلاتان، ئێوە ئەگەر هەزار كەسیش بێن بۆ سەردانم و هەر یەكەتان هەزار تمەن خەرج بكەن لەم سەفەرەتاندا، ئەوا ملیۆنێك تمەن، لە كوردستان دەچیتە دەرەوە، با ئەو سەرمایەیە لە گیرفانی كوردا هاتو چۆ بكات و لە وڵاتی خۆمان بمێنیتەوە". ئەمە بیركردنەوەیە لە دووبیرمەندی كوردی دڵسۆزی نەتەوەوە، بۆ ئاسایشی خۆراك و ئابووری كوردستانیی، ئێمە دەبێت، ئەم قسانە سەرمەشقی كاری بازرگانی و سەرمایەگوزاریمان بێت.\nئێمە و سەروەت و بوون و نەبوونمان دەڕۆین و بەجێی دێڵین، ڕەنگە چەند كەسێك بە سەروەتەكەمان دوای خۆمان، خۆشگوزەرانی بكەن!!!، بەڵام نیشتمان و نەتەوە دەمێنیتەوە و ڕەنگە منداڵەكانمان كە بە سەروەتەكەمانەوە ماندوو نەبوون، تووشی بەڵای گیانی و دەروونی ببن، چونكە دەستوور وایە: ئەوەی با دەیهێنێت با دەیباتەوە.\nبا ڕوومان بێت گۆڕێكمان هەبێت لە خاكی نیشتماندا!!!.\n•\tئاسایشی گیانی تاكی كورد:\nڕەهەندی كوردستایی ئەم ئاسایشە ئەوەیە كە گرنگترین سەرمایە گیانی تاكی كورد بێت لامان و بەئەركی خۆمانی بزانین وەك چاومان پارێزگاری لێ بكەین و زەمینەی وەفاداریی بۆ نەتەوە و كوردستانی بۆ بسازێنین، بەوەی ڕێزی لێ بگرین، تا لە بێ پەنایی و نەبوونی پشتیواندا، ژیان ناچاری نەكات سەر بە ماڵی دوژمنیدا بكات.\nئەمڕۆ ڕۆژهەڵات خەمیان گەورە و سكیان برسی و چەوساندنەوەی نەتەوەیی و كوردبوونیان، زۆر جار ناچاریان دەكات، بۆ نانی شەوی منداڵەكانیان، تەن بە زۆر زەبوونی و سوكایەتی بدەن، با لێژنەكانی پشتیوانی كوردستانیی، ئاوەدان بكەینەوە و سەرەتای دروستكردنی تۆڕی بەتەنگەوەهاتنی نەتەوەكەمان دەست پێبكەین.\n•\tئاسایشی نشتەجێ بوون\nڕەهەندی كوردستانی: بۆئەوەی پەناگایەكی هەبێت بۆ پشوودان تا بتوانێ بە ئاسوودەیی لە پەروەردەكردنی كوردستانیی منداڵەكانیدا تێ بكۆشێ و چالاك بێت، بە پیدانی ئەو دەرسانەی كە پێویستن بۆ داهاتوویەكی ئاوەدانیی هۆش و ڕەوان. منداڵەكان هەست بەوە بكەن كە شوێنێك هەیە دەتوانن لە وێدا بە ئازادیی باوانیان ببین و سفرەیەك كۆیان بكاتەوە و مێژوویەك كە بەشێكە لە مێژووی نەتەوەیەك لەوێوە دروست بكەن.\nمن بۆ بەرگرتن لە خراپ سوود وەرگرتن و چاوچنۆكی سەرمایەداران بۆزیادكردنی بەپەلەی سەرمایەكەیان، وەك پلانێكی كورت خایەنی چەند ساڵە، پێشنیاز دەكەم: هەر خێزانێك تەنها بە ئەندازەی ژمارەی ئەندامانی خێزانەكەی بتوانێت موڵكی هەبێت، ئەمە خاوەندارێتی شوێنی نیشتەجێ بوون، زیاد دەكات و كرێگرتەیی كەم دەكاتەوە و ئارامی لەناو كۆمەڵگادا دروست دەكات.\n•\tئاسایشی دەروونی و جەستەیی\nبۆئەوەی نەتەوەكە بتوانێ داهاتووی مسۆگەر بكات، پێویستی بە تاكی بەهێز و ساغە. دەروون و تەن لە بەتاڵی و بێكاریدا، دەشێوێ و نەخۆش دەكەوێت، یا هەوڵ دەدات خۆی و ئازاری نەتەوەكەی لەبیربەرێتەوە بە هانا بردن بۆ بێهۆش بوون و دەست بردن بۆ تاوان، لێرەدایە منداڵەكانمان دەبن بە داوی بازرگانی چاوچنۆك و بێ ویژدانەوە كە وەك نێچیرێكی لاواز ملكەچی فرمان دەبن و چەوت ڕەفتاركردن و شكاندنی عیزەتی نەفسیان لێ دەبێت بە خوو، نەتەوە و نێستمانیان لا سوك دەبێت و خۆیان سەر بەهیچ گروپێكی ئینسانی نازانن، چونكە لەم قۆناغەدا، زۆر لە سیفاتە ئینسانییەكانیان گوم كردووە و دەربەستی دۆزینەوەشی نایەن.\n•\tئاسایشی هەبوونی زانیاری\nبۆ ئەوەی تاكێكی وشیار و ئاگادار بین، كە لە كۆتایدا، بەهەموومان نەتەوەیەكی وشیار دروست بكەین، دەبێت سەرچاوەی زانین و زانیاریمان لەبەردەستدا بێت و حكومەت زانیاری پێویست بۆ كاتی جەنگ و ئاشتی، بدات بە تاكەكانی كۆمەڵ، تا شێوازی خۆپاراستن لە جەنگدا و تەنانەت بەشدار بوون لە جەنگی نیشتماندا و ڕێگای گەشەكردنی هۆش و تواناكانمان فیر بین بۆ كاتی ئاشتی و سەردەمی بنیاتنان و ئاوادانكردنەوەی نیشتمان. نەبوونی زانیاری چەواشەبوون دروست دەكات و هەڵەكردن لە كاتی جەنگ و ئارامیدا.\nسوید سەدان ساڵە جەنگی بەخۆیەوە نەدیوە، پار ٢٠١٨ كاتێ نائارامی و ترس لە جەنگ و ڕووداوی تیرۆریستی لە وڵاتانی هاوسێیدا ڕوویدا، حوكومەتی سوید نامیلكەیەكی بەسەر هەموو خێزانەكانی وڵاتدا دابەشكرد بەناوی\n( ئەگەر مەترسی و جەنگ نزیك بوونەوە)*، لەم نامیلكەیەدا بە وردی باس لە ڕێگاكانی خۆپاراستن، دەرباز بوون و ئەو پێویستیانەی كە دەبێت ئامادەی بكەیت بۆ كاتی مەترسی و جەنگ، تێیدا شی كرابوونەوە، ئەمە پاراستنی تاكە و نەتەوە، بە پێدانی زانیاری لەكاتی پێویستدا ( بەر لە ڕووداوەكان).\n•\tئاسایشی كۆمەڵگایەكی یاسایی\nبۆ ئەوەی تاك دڵنیا بێت، لە چونە دەرەوەی، درەنگ هاتنەوەی، دڵنییایی كەل وپەل و پێویستییەكانی ، هەروەها گیان و جەستەی كاتێ لەدەرەوەی ماڵە و كاتی لە ماڵی خۆیدایە، دەبێ دڵنیایی ئەوەی هەبێت، كە یاسا لەهەموو بورەكاندا سەروەری یەكەمە و بچوكترین تاوان و سەرپێچی لێپرسینەوەی لێدەكرێت بەپێی یاسای خۆی. هەروەها بوونی ئەو دڵنیاییە كە دادوەران لە دادگاكاندا بۆ سەلماندنی حەق و چەسپاندنی دادپەروەری كاردەكەن، بێ هیچ كاریگەرییەكی دەروونی یا دەرەكی.\n•\tئاسایشی ژینگە\nتاك مافی خۆیەتی لە ژینگەیەكی ساغدا بژی، دەبێت ئەو ژینگەیەی تێیدا ژیان بەسەر دەبەن، نەكرێتە مەترسی بۆ سەر ژیانی دەروونی و جەستەیان. نەوەكان دێن و دەڕۆن، بۆیە دەبێت ئەم نەوەیە ژینگەیەكی پاك بۆ نەوەكەی دوای خۆی جێ بهێڵێت، ئەمەش پەیوەندی بە سیاسەتی ژینگەیی حوكومەتەوە هەیە، كە مافی ئەوەی نییە، بە سیاسەتی وێرانكرد، لەناوبردنی دارستانەكان و پیسكردنی ئاوەكان، بواری هەناسەدانێكی تەندروست بۆ تاكی كۆمەڵ ئاستەنگ بكات، لەبەر سوودی خێرای كۆمپانیاكان و چاوپۆشی سیاسییەكان.\n•\tئاسایشی پاراستنی لە دەستدرێژی دەوڵەتانی تر\nئەمە ڕەنگە لە ئاسایشی پاراستنی میللی نەتەوەكاندا گرنگترین بابەت بێت، كە بۆ كورد لەو حالەتەدا كە هەیەتی نەك هەر گرنگە بەڵكو پێویستییەكی هەرە لە پێشەوەی بابەتەكانی بوون و هەن، كە دەبوایە لە دەیان ساڵ لەمەو بەرەوە سپای ڕزگاری كوردستان، بۆ پاراستنی نەتەوەكە دروست بكرابایە، بەڵام لەبەر نەبوونی ڕەهەندێكی كوردایەتی دڵسۆز بۆ نەتەوەكە، ئەم ئەركە، بەهەند وەرنەگیراوە و ڕۆڵەكانی ئەو سپا یەكگرتووە، دابەشكراون بەسەر كەسایەتی و حیزب و دەستە و تاقمەكاندا، كە بە دەیان هەزار گەنجی كوردیان بێبەش كردووە لە خزمەت بە نەتەوەكەیاندا. چونكە ئەو لەشكرە دەیانتوانی بازوویەكی بەهێزی ئاوادانكردنەوە بن، كاریان هەبایە، بەرهەمهێنەر و چالاك بانایە لە ژیانی كۆمەڵایەتی و بنیاتناندا.\nبەم لێكدانەوانە بۆمان ڕووندەبێتەوە، كە ئێمەی كورد جیاواز لە گەلانی خاوەن دەوڵەت، ئاسایشی میللیمان زۆر لاواز و هیچ كاتێك و لەهیچ قۆناغێكدا نەتوانرا و نەویسترا ئەم بابەتە گرنگە، پێش داخوازی كەسایەتی و حیزبەكان بخرێت. هەروەها لە تایبەتمەندییەكانی تێ بگەن، ئەم ئەركە پیرۆز و كوردستانییە كرایە قوربانی سوودی ماددی و پلە و پایە، بۆیە ئێستا ڕۆژانە خاكی نیشتمان بە سووتماك دەكرێت و دوژمنانی نەتەوەكەمان سڵ لە هیچ بەربەستێك ناكەنەوە، كەی ویستبێتیان لە دوور و لە نزیكەوە، ڕاستەوخۆ و نا ڕاستەوخۆ، ئەوەی دڵیان و میزاجیان ویستبێتی لە تۆپباران و سووتان و كوشتنی تاكێك یا بەشێك لە نەتەوەكە ئەنجامیان داوە.\nسەرنج/ بۆ زانیاری زیاتر سەبارەت بە ڕاپۆرتی ساڵانەی حكومەتی سوید لەمەڕ ئاسایشی میللی سویدەوە، تەماشای ئەم\nلینكەی حكومەتی سوید بكەن


حەفتا ساڵەی سەربەخۆیی ھیندستان\nکاتێک پەرتوکی پیرۆز (تەورات) دیاردەی دەوڵەتی کۆیلەداریی، و تۆماس ھۆبز دەوڵەتی ستەمکاریی بە لێڤی ئەتھان ناودەبەن پێناسەیەکی ڕاستییان کردووە. ئەو ئیمپراتۆریەتەی کە خۆری لێئاوا نەدەبوو! لە ھیندستاندا لێڤی ئەتھان بوو.\nپاشئەوەی ماوەی سەدو نەوەد ساڵ یەکەمین لانکەی لەدایکبوونی مرۆڤایەتی (ھیندستان) لەلایەن بەریتانیای گەورەوە داگیردەکرێت، لە (١٥/٨/١٩٤٧) بەڕابەرایەتی ماھاتما گاندی سەربەخۆیی بەدەستدەھێنن و ئەو ئیمپراتۆریەتەی کە خۆری لێئاوا نابێت لەھیندستاندا خۆرەکەی ئاوادەبێت و بۆ ھەتاھەتایە ھەڵنایەتەوە. ڕۆژی سەربەخۆیی لەتەنیشت ڕۆژی لەدایک بوونی ماھاتما و ڕۆژی کۆماریدا سێ پشووە فەرمییەکەی دەوڵەتن.\nلەو مێژووی داگیرکارییەدا ھیندییەکان جینۆساید دەکران، دەچەوسێنرانەوە، دەستدرێژی دەکرایە سەر ناموسی ژنان و کچانیان، سوکایەتی دەکرا بە کەلتور و بیروباوەڕ و ویژدان و ئاینیان و زۆر کات وەک کۆیلەیەک سەیر دەکران. ئەو کۆیلەیەی کە ڕەنجێکی زۆر خەرج دەکات، وەک کرێکارێکی بێکرێ لە بەرەبەیانەوە تا ئاوابوون کاریان پێکراوە و ڕاژەیان کردووە. بەریتانیا لەڕوی نەتەوەیی، نەژادی، ڕەگەزی و ئاینییەوە جیاوازبوون لە ھیندییەکان، بە تەنھا ئەوانەش پێوەر و مەرجەکانی ناساندن و یەکلایکردنەوەی جینۆسایدن، بەوەش کردارە تاوانکارییەکانی بەریتانییەکان بەدرێژای ماوەی داگیرکاریی لە ڕوانگەی یاسای تاوانکاری نێودەوڵەتییەوە دەچێتە چوارچێوەی تاوانی جینۆسایدەوە. بەروبومی کێڵگەکان، میوە چێژدار و سودبەخش و دەگمەنەکانیان و کەرەستەی خاوی جوگرافیاکە بە ڕەنجی ھیندییەکان بەرھەمدەھات و دەگەڕێنرایەوە بۆ ئیمپراتۆریەتەکە. تەنانەت شۆڕشگێڕانی ساڵی (١٨٥٧) جاری وا ھەبووە چەند ڕۆژێک ھیچ خۆراک و میوەیەکیان دەست نەکەوتووە بیخۆن، ڕێبەرەکەشیان ڕانی لاکشمیبای ڕێگانادات ڕاوی ئاژەڵەکان بکەن و وەک سەرچاوەی خۆراک سودی لێببینن. لەسەر ئەو بنەمایەی سروشت چەندە ھی ئەوانە ئەوەندەش ھی گیاندارانە. لەبەرامبەردا بەریتانییەکان بە بەرچاوی شۆڕشگێڕانەوە ئاژەڵ و باڵندەیان بە بەھاراتەوە دەبرژاند و دەخوارد. بەوەش دوو جار ئازاری ھیندییەکانیان دەدا. لەلایەکەوە ھیندییەکان بێ خۆراک مابوونەوە، لەلایەکی ترەوە بە بەرچاوی ھیندییەکانەوە گۆشتەکەیان دەخوارد، کە ڕاوکردن و خواردنی گۆشت لای ھیندییە ھیندۆسە باوەڕدارەکان قەدەغەیە. سەرەڕایی ئەوەی بە زۆر و ستەم بە ھندییەکان ئاگرەکەیان خۆشدەکرد و گۆشتەکانیان دەبرژاند.\nھیندستان وەک یەکەمین جوگرافیای لەدایک بونی مرۆڤایەتی، و وەک دووەمین دەوڵەتی گەورەی دنیا مێژووی ئازار و جینۆسایدەکەی بەیەکێک لە قوڵترین ئەو جینۆسایدانە دادەنرێت کە مێژووی نوێی جینۆساید ناسیویەتی. ھەربۆیە گەورەی ھیندیەکان بە ژمارەی دانیشتوانیان ناپێورێت، بەڵکو بریتییە لە ھەستانەوە، ژیانەوە، فەراھەمکردن و گەرەنتی ئازادی نێوان ھەموو ئاین و گروپەکان و سورنەبوونی دەست و مێژوویان بە ڕشتنی خوێنی مرۆڤایەتی. دەکرێت ھەمان پێناسە دروستبێت بۆ شکۆ و گەورەیی نەتەوەیەک و بە مەزنییەوە مانەوەی، کە خوێنی لێڕژابێت نەک خوێنی ڕشتبێت، جینۆسایدکرابێت نەک جینۆسایدی کردبێت.\nستەمی بەریتانییەکان و چەوساندنەوەی ھیندییەکان دەگاتە ئاستێک کە ماھاتما گاندی وەک پارێزەرێکی لێھاتوو بە مافدارانە و یاساییانەوە ڕایدەگەیەنێت؛ ،،ئێمە باوەڕمان وایە کە گەلی ھیندستان خاوەنی مافێکی جێگیرە، کە وەک ھەموو گەلێکی تر ئازادبێت، میوەی ڕەنجەکانی بخوات و پێداویستییەکانی ژیان و دەرفەتی تەواوی ھەبێت بۆ گەشەسەندن. باوەڕمان وایە کە ھەر حکومەتێک گەلێک بێبەشبکات لەومافانە و بیان چەوسێنێتەوە، ئەوا گەلەکە مافێکی تری ھەیەکە حکومەتەکە بگۆڕێ یان ھەڵیوەشێنێتەوە. حکومەتی بەریتانیا لە ھیندستان-دا بە تەنھا گەلی ھیندستانی بێبەش نەکردووە لە ئازادییەکانیان، بەڵکو حکومەتەکەی لەسەر چەوساندنەوەیەکی جەماوەریی فراوان بنیادناوە، و ھیندستانی لەڕوی ئابووری، سیاسی، کەلتوری و ڕۆحییەوە وێرانکردووە. ھەربۆیە باوەڕمان وایە کە دەبێت ھیندستان بە بەریتانیاوە ببچڕێ و داببڕێت و بە تەواوەتی سەربەخۆیی بەدەستبھێنێت،، شۆڕشی سپی ماھاتما بۆ سەربەخۆیی بەردەوام دەبێت تا ئەو ماوەیەی ڕابەرایەتی پارتی کۆنگرەی نیشتیمانی دەکرد لە (٢٦/١/١٩٣٠) سەربەخۆیی ھیندستانی ڕاگەیاند، بەڵام بەریتانیا دانیپێدانەنا. ھیواو ھەوڵی گاندی بۆ بەدەستھێنانی سەربەخۆیی لەسەر ئەو بنەمایەی ،، کاتێک یاسا وەک ئامرازی ستەمکاری بەکاردەھینرێت، تاکە مافمان ئەوەیە کە پێوەی پابەند نەبین،، لە ساڵی (١٩٤٢) دەستبەجێ داوای سەربەخۆیی ھیندستانی کرد، بەڵام بەریتانییەکان بە زیندانیکردنی بۆ ماوەی دوو ساڵ لە شاری پونە وەڵامیاندایەوە. بەوەشەوە نەوەستان و دەیان ھەزار لە ئەندامان و ڕابەرە یاساناسەکانی پارتی کۆنگرەیان زیندانیکرد.\nھەوڵی قوڵی گاندی لەتەنیشت ئازادی سیاسیدا، ئازادبونی ھندییەکانیش بوو لە برسێتی و ھەژاری. ھەر بۆیە گەر نەشیتوانیبێت لە مێژووی ژێرچەپۆکییاندا دۆخی ھەژارییان بگۆڕێت ئەوا توانیویەتی وەک ئەوان بە ھەژاری و سادەییەوە بژی. نەک بە دروشم بەڵکو بەکردار سەلماندی کە مرۆڤێک بۆ ئەوەی خۆی بدۆزێتەوە، پێویستە ونبوبێت لە ڕاژەکردنی ئەوانی تردا. ونبوونی بۆ دەستھێنانی مافەکانی ھیندییەکان وەک پارێزەرێکی بە پرەنسیپ لە ھەرێم بە ھەرێمی ھیندستاندا، بووە ھۆی ئەوەی کە بۆ ھەمیشە خۆی بدۆزێتەوە و گەلەکەشی بۆ ھەتاھەتایە ڕزگارکات. ھەر گەلێک بە قوڵی ئازاری ستەمی نەچەشتبێت لە مانا بەھادارەکانی ئازادبوونیش تێناگات. ھەر ئەوەشە وای لە ھیندییەکان کردووە بە درێژای ماوەی حەفتا ساڵی سەربەخۆیی، قوربانیی ئەو ھەزاران شۆڕشگێڕە لەبیر نەکەن کە ژیانی خۆیان بەخشی تا نیشتیمانەکەیان ھەناسەی ئەمڕۆ بدات\n913 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Thursday, January 11, 2018\nگەنج لەنێوان ڕۆشنبیری و گەمەسیاسیەکاندا\nهاژە شیخ سالار\nهەندێ چەمكی پێویست بۆ نووسینی فەلسەفە\nنووسه‌ر : Henri Pene Ruir\nوه‌رگێڕ : تاریق كارێزی\nخۆبه‌ڕێوه‌به‌ری دیموکراتی چییه؟\nرەهەندە فەلسەفی و مێژوویییەكانی هزری رەخنەیی\nئۆجه‌لان و خه‌ونی ده‌رچون له هیگڵ\nفەندە میتالیزم و جەهلی موقەدەس\nو/حەبیب محەمەد دەروێش\nپارێزەر: لوقمان مصطفی\nگەڵاڵەنامەی مافی نەتەوەیی و ئاینی و\nئەتنیە دینیەكان لە هەرێمی كوردستان\nحةبيب محةمةد دةرويَش\nدەوڵەت و کۆمەڵگە شکستخواردوەکان , عێراق و کوردستان بە نمونە\nپەیوەندی نێوان ئیمان و ئەدەب، وەستان لەسەر وەختەکانی تەورات وەک ڕۆمانێکی ناوازە.\nلە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ\nسێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:\n١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)\n٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)\n٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)\nتەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت\nسیستەم و ڕەوشی ئابوورى لە وڵاتانى جیهانى سێهەم\nدو قودس و یه‌ك چاره‌نوس\nدەربارەی پیناسەی عه‌قڵ\nزمانی منداڵ و ڕۆڵی گەورەكان\nگەڕانەوە بۆ ناوەوە\nئه‌و فه‌یله‌سوفه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی له ئاسمانه‌وه هێنایه سه‌ر زه‌وی\nسێكوچكه‌ی دیكتاتۆرییه‌ت و ئیرهاب و مه‌زهه‌بگه‌را\nریفراندۆم و تاوانباركردنی دڵسۆزان …\nهه‌نگاوی سێیه‌میش بۆ دواوه \nدادگایەک بۆ مردووەکان و پاشماوەی زیندووەکان …\nبە ژن کردنی فەلسەفەو\nژن بوون بە دیدی دلۆز\nژن لە هزری نیچەدا\nستیڤن هاوکینگ دانیدا بەوەدا کە بیردۆزی (دیزاینی زیرەک)\nئەگەری زۆرە راست بێت!!\nكاتێك داعش بەناوی ئایینەوە لە مەغۆل خراپتر دەكات،\nمرۆڤ ناتوانێت نەیەتەگۆ\nئیسماعیل حاجی زەڵمی\nدەستێوەردانی کتوپڕی رووسیا لە شەری ناوخۆیی سوریا\nخوێندنەوەیەكی دوور لە رۆمانسیەت بۆ زەردەشتیەت\nنوسینی: د. عثمان عەلی\nوەڕگێرانی: ماکوان کەریم\nفەتحوڵا گیولەن کێیە؟\n(كۆماری باشوری سودان) نمونەیەكی شووم لە سەربەخۆیی\nحاميد محمد عه‌لى\nتوندوتیژی و ئایینداری\nنووسینی: دكتۆر عەبدولكەریم سروش\nوەرگێڕانی: ئەرسەلان تۆفیق\nشۆڕشێكی نوێ بەڕێوەیە\nفەلسەفە و زانست لای ئارسەر ئادنجتون\nد.حەسەن حسێن سدیق\nمامۆستای زانست و لۆجیك لە زانكۆی راپەڕین/ بەشی فەلسەفە\nبەناوی سەنتەری روناکبیری کۆچ، پرسەو سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی سەرجەم میللەتی کوردو گەلی عێراق و خانەوادەی بەڕێزی مام جەلال سەرۆک کۆماری پێشوی عێراق و سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەکەین...\nپاشماوەی ئاسەواری فەرهەنگی مادەكان\nلەبەردەم لیكۆڵینەوەكانی شوێنەوارناساندا\nكەمال نوری مەعروف لەفارسییەوە گۆڕیوێتی و لەسەری نووسیوە\nسسته‌مي سياسي ئيسلامي، له‌لاي بونيادگه‌را و سه‌له‌فييه‌كان..\nهونەری جەنگی كورد لەچیادا\nكۆتایی دەوڵەتی شۆڕشگێڕەكان\nحەبیب محمەد دەروێش\nهەرێمی كوردستان و ئەنجومەنی هاریكاری كەنداوی عەرەب لە تەرازووی هێزدا\nنووسینی: نەجمەدین فارس حەسەن\nمۆدێرنیتە و وتار\nهەڵسەنگاندنێکی وتارنووسیی کوردی\nدکتۆر هاشم ئەحمەدزادە\nباشووری كوردستان لەكاتی دوورخستنەوەی شێخ مەحمودو\nسەرهەڵدانی چالاكی توركەكان بە سەرۆكایەتی ئۆزدەمیر پاشا 1919- 1922\nزانكۆی گەرمیان – كۆلێژی پەروەردە


تورکیا پێویستی بە هەڵبژاردنێکی پێش وەختە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Esfand ٦\nAP ١٣٩٨ Azar ١٣ ١٣:١٠\nNews Code 29674\nتورکیا پێویستی بە هەڵبژاردنێکی پێش وەختە\nپەروین بۆڵدان، هاوسەرۆکی پارتی دیمۆکراتی گەڵان(هەدەپە) لە لێدوانێکدا لە کۆبوونەوەی ئەو پارتە وتی: ئەوەی کە تورکیا پێویستیەتی، هەڵبژاردنی پێش وەختە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، پەروین بۆڵدان، هاوسەرۆکی پارتی دیمۆکراتی گەلان هەدەپە کە لە کۆبوونەوەی ئەو پارتە قسەی دەکرد، بە ئاماژە بە دۆخی جەستەیی سەلاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی پێشووی ئەو پارتە لە زیندان وتی: دوای قسە و دەستیوەردانەکانی پارتی دیمۆکراتی گەلان دەمیرتاش گواستراوەتەوە بۆ نەخۆشخانە. تاقی کردنەوەی پێویستی بۆ کراوە. ئێستا دۆخی جەستەیی باشە و ئەو بابەتە لە نزیکەوە شوێن دەگرین.\nبە پێی نووسراو ڕۆژنامەی ئورنسل، ناوبراو لە درێژەدا وتیشی: ئێستا شتێک کە وڵاتی تورکیا پێویستیەتی هەلبژاردنێکی پێش وەختە. ئازاد بوون لە ئەم دەسەڵاتە سیاسییە و دەسپێکی هەوڵەکان بۆ پێکهێنانی دەستووری نوێ بۆ تورکیا و دروست کردنی رێگایەک بۆ بە دیمۆکراتیک کردنی تورکیا ئەبێ یەکمایەتی تەواوی پارتەکان لە وڵات بێت. ئێمە بە دڵنیاییەوە لە ژێر ئەم دەسەڵاتە سیاسییە ڕزگارمان دەبێت.\nبۆڵدان بە ئاماژە بە دەستگیر و زیندانی کرانی ئەندامانی هەدەپە وتی: نیوەی ئەندامانی هەدەپە لە زیندانن. پۆلیس و دادستێنەکانی پارتی داد و گەشە ئاکەپە خەریکی ڕاو کردنی ئەندامانی هەدەپەن. تاوانبارە سەرەکییەکان لە دەرەوەی زیندانن و بەداخەوە کەسانێک کە خوازیاری ئاشتی و دیمۆکراسین لە زیندان بە سەر دەبەن.\nهاتوچووی نێوان ئێران وهەرێمی کوردستان لە سنووری باشماخەوە ڕاگیرا\nویزیتی بێ بەرانبەری 1600 کەس لە خەڵکی گوندەکانی بانە\nسنووری سەیرانبەند دەکرێتەوە\n8270 کەسی دیکە لە ئێران تووشی کۆرۆنا بوون/مەرگی 73 کەس\nژیانی پڕ لە شانازی کچە وەرزشوانێکی کوردستانی\nسزای زیندانی بۆ شارەوانی پێشووی هەدەپە دەرکرا\nتورکیا 130 سەربازی بە گومانی پێوەندی لەگەڵ گولەن دەستگیر کرد\nهیچ پەیوەندییەکمان بە هێرشی سەر هەولێر و بەغداوە نییە\n"قۆڕی قەڵا" گەورەترین ئەشکەوتی ئاوی ڕۆژهەڵاتی ناڤین\nبەختەوەری شووشەیی/ خەسارە کۆمەڵایەتییەکانی هاوسەرگیری قورس\nنهێنی جووڵانەوە سەربازییەکانی ئەمریکا لە سووریا/ستراتیژی نوێ یان سەرلێشێواوی واشنتۆن


تۆماركردنی كليپی هونەری لە لالش قەدەغە دەكرێت\nجڤاتی روحانی ئێزیدی، تۆماركردنی كلیپی هونەری لە پەرستگای لالش قەدەغە دەكات و رێگەنادات هیچ ئافرەتێك بەبێ لەچكەوە بچێتە پەرستگاكە، ئەوەش دوابەدوای ناڕەزایی دێت دژی كلیپی هونەرمەندێكی گۆرانیبێژ.\nهەفتەی رابردوو ژمارەیەك لە چالاكوان و رۆشنبیری ئێزیدیی و تەنانەت جێگری میری ئێزیدییان لەرێی (كەركوك ناو)ەوە داوایان لە وەزارەتی رۆشنبیری حكومەت هەرێمی کوردستان كرد كلیپێكی هونەرمەند رۆژین بەر لە بڵاوكردنەوەی رابگرێت و تۆمەتباریان كرد بەوەی كلیپەكە "سوكایەتی" بە پیرۆزییەكانی لالش كردووە.\nهونەرمەند رۆژین كاری وێنەگرتنی گۆرانییەكی نوێی لەناو حەرەمی پەرستگای لالش – پیرۆزترین شوێنی ئێزیدییەكان لە جیهان - تەواوكرد، بەڵام چەند وێنە و گرتە ڤیدیۆییەك كە لەكاتی تۆماركردنی كلیپەكەدا گیراون و لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا بڵاوكرانەوە، ناڕەزایی دروستكرد.\nئەحمەد مشکۆ، لێپرسراوی بەشی راگەیاندن لە نوسینگەی بابەشێخی ئێزیدیان بە (کەرکوک ناو)ی وت جڤاتی روحانی تاوتوێی ئەو "زیادەڕۆییانەی" كرد لە كلیپەكەی هونەرمەند رۆژین هەبون و بەكۆی دەنگ دوو بڕیاری دەركردووە.\n"بڕیاری یەكەم ئەوەیە هەر ژن و كچێك دەچێتە زیارەتی لالش دەبێت جلوبەرگی گونجاو بێت بە پیرۆزییەكانی لالش و روت نەبن، پێویستە لەچكی سپی لەسەری ببەسێت" بەوتەی مشكۆ.\nهەروەها وتی لە بڕیاری دوەمدا هاتووە "دروستكردن و تۆماركردنی كلیپی هونەری لەناو حەرمی لالش قەدەغەیە، هەر كەسێك بچێتە حەرەمی لالش دەبێت پێڵاوی لە پێدا نەبێت، ئەوەش پێشتر هەر قەدەغە بووە بەڵام لەمەودوا رێكارەكە توندتر دەكرێت".\nڤیدیۆ: دیمەنێكی كاتى تۆماركردنی كلیپەكەی رۆژین لەناو حەرمی لالش كە لە تۆڕە كۆمەڵایەتیەیكان بڵاوبۆتەوە\nلە چەند گرتەیەكدا كە بۆ كلیپەكەی هونەرمەند رۆژین گیراوە، ژمارەیەك كچ و كوڕی ئێزیدی بە جلوبەرگی ئایینی خۆیانەوە هەڵدەپەڕن، ستافی وێنەگر و تیمی هونەری هونەرمەند رۆژین بەشێكیان بە سێچارەكەوە وێنەدەگرن، رۆژینیش چەپڵە لێدەدات و هەڵدەپەڕێت.\n(كەركوك ناو)، پێشتر نەیتوانی دەستی بگات بە تیمی هونەرمەند رۆژین، تا بۆچونی خۆیان لەسەر نیگەرانیی ئێزیدییەكان بڵێن. بەڵام هونەرمەند رۆژین ئێوارەی 19ی حوزەیران، لە نوسینێكیدا لەبارەی ئەو كلیپەوە، لە پەیجی تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك، دەڵێت "من رێزم بۆ ئایین و هەموو پیرۆزییەكانی ئێزیدی هەیە... كلیپێكی خۆش و سەركەوتومان كردووە، بۆ پشتگیری كچانی خۆمان، سوپاسی هەموو ئەو كەسانە دەكەم كە هاوكارییان كردون، لەوانەش میر حازم تەحسین بەگ و هەموو خزمەتكارانی لالش و بابا چاوش". لەگەڵ ئەو نوسینەیدا گرتەیەكی كلیپەكەی بڵاوكردۆتەوە.\nپەرستگاى لالش لە قەزای شێخان لە دەشتی نەینەوا، پیرۆزترین شوێنى ئایینی ئێزیدییەكانە لە هەموو جیهان، لەناو ئەو پەرستگایەدا تەواوى رێوڕەسمەکانى ئایینى ئێزیدی تێدا سازدەکرێن.


ده‌ستوری هه‌رێم په‌سه‌ند ده‌كرێت.. خاڵه ناكۆكه‌كانی ئاشكراكران\nفراكسیۆنی یه‌كێتی جه‌خت له‌سه‌ر تێپه‌ڕاندنی ده‌ستوری هه‌رێم له‌خولی پێنجه‌می په‌رله‌مانی كوردستان ده‌كاته‌وه‌و په‌رله‌مانتارێكی فراكیۆنه‌كه‌ش خاڵه ناكۆكه‌كانی ئاشكراده‌كات و ڕایده‌گه‌یه‌نێت: كێشه سیاسییه‌كانی خولی چواره‌م ڕێگربوون له‌نوسینه‌وه‌ی سه‌رجه‌م ماده‌كانی ده‌ستور.\nته‌لار له‌تیف، ئه‌ندامی فراكسیۆنی یه‌كێتی و ئه‌ندامی لیژنه‌ی یاسایی له‌په‌رله‌مانی كوردستان، به SNNی ڕاگه‌یاند: به‌هۆی كێشه سیاسییه‌كان كه له‌خولی چواره‌می په‌رله‌مانی كوردستان دروستبوو، نه‌توانرا ده‌ستوری هه‌میشه‌یی هه‌رێم بنوسرێته‌وه‌و په‌سه‌ند بكرێت.\nوتیشی: به‌هۆی ئه‌و كێشانه‌و په‌كخستنی په‌رله‌مان و یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم، واده‌یه‌كی تر بۆ لیژنه‌ی نوسینه‌وه‌ی ده‌ستور درێژنه‌كرایه‌وه تا درێژه به‌كاره‌كانی بدات.\nته‌لار له‌تیف كه كاندیدی ژماره 9ی لیستی 105ی یه‌كێتییه بۆ خولی پێنجه‌می په‌رله‌مان، وتیشی: "له‌خولی داهاتووی په‌رله‌مان كار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌ین به‌زووترین كات ده‌ستورێكی سه‌قامگیر بنوسرێته‌وه، كه زامنی سه‌رجه‌م مافه‌كانی هاوڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان بكات، جارێكی تر له‌گه‌ڵ دروشمه‌كه‌ی یه‌كێتی-ش بۆ ئارامی و خزمه‌ت و هه‌لی كار یه‌كبگرێته‌وه".\nئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ی یه‌كێتی، خاڵه ناكۆكه‌كانی ناو پرۆژه‌ی ده‌ستوری هه‌رێمی ئاشكراكردو رایگه‌یاند:" زۆربه‌ی زۆری مادده‌كان كه ده‌بوو كاریان له‌سه‌ربكرایه، ئه‌ندامانی لیژنه‌كه نه‌گه‌یشتنه ئه‌نجام، له‌وانه‌ش (سه‌رچاوه‌ی یاسادانان، دابه‌شكردن و جیاكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كان، دادگای ده‌ستوری) هیچی كاریان له‌سه‌ر نه‌كرا، ته‌نها 76 ماده نوسراوه‌نه‌ته‌وه، كه بنه‌ما سه‌ره‌كییه‌كانی ده‌ستورن و بنه‌مای بنه‌ڕه‌تی نین، كه بتوانرێت كار بۆ زامنكردنی سیستمی حوكمڕانی بكات و پشتیان پێ ببه‌سترێت".\n7 مانگ پێشتر - Sep 13 2018 10:36PM


کەمێک پێش ئێستا کۆبونەوەی کەسی یەکەمی لایەنە سیاسییەکان و سێ سەرۆکایەتیەکەی هەرێم و وەفدی دانوستان کۆتایی هات و ئەندامێکی بەشداربوی کۆبوەنەکەش دەڵێت: دەرگای بەشداریکردن یان نەکردنی کورد لە کابینەی داهاتو بە کراوەیی ماوەتەوە و چاوەڕێی دەرنجامی کۆبونەوەکانی داهاتو دەکەن.\nد.بەهار مەحمود، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و بەشداربوی کۆبونەوەکە لە لێدوانێکدا ئاماژەی بەوەکرد، لە کۆبونەوەکەدا جەختکراوەتەوە لەسەر مافە دەستورییەکانی هەرێمی کوردستان و وتی: ئێمە پشتیوانی حکومەتێک دەکەین کە رەنگدانەوەی داخوازییەکانی هەمو عێراق و خۆپیشاندەرانیش بێت.\nوتیشی: پێشنیاری ئەنجامدانی کۆبونەوەی بەرفراوانی کەسی یەکەمی سەرجەم لایەنە سیاسییەکانی عێراق و هەرێم کراوە بۆ گفتوگۆکردن و بڕیاردانی پێویست لەوبارەیەوە.\nد.بەهار مەحمود ئاماژەی بەوەشکرد، کە سبەینێ جارێکی دیکە وەفدی دانوستانی هەرێم سەردانی بەغدا دەکاتەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پرسی بەشداری کورد لە کابینەکەی عەلاوی، چونکە دەرگای گفتوگۆمان بە کراوەیی هێشتوەتەوە و پرسی بەشداریکردن یاخود نەکردن پەیوەیستە بە دەرەنجامی کۆبونەوەکان.


Kurdipedia - 08-01-2020\n📊 Հոդվածներ 374,075 | Նկարներ 58,946 | Գրքեր 10,970 | Կից փաստաթղթեր 42,367 | 📼 Video 167 | 🗄 Աղբյուրները 14,575\n📅 Այսօր 03-06 պատմության ▾\n📅 08-01-2020 ℹ | 🏷 խումբ: Ժամկետները եւ իրադարձություններ | Հոդվածներ լեզու: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nئێران سەربازگەکانی ئەمەریکای لە عەین ئەسەد و هەولێر ڕۆکێت باران کرد\n- ئارام فەتحیئارام فەتحی، چالاکی مەدەنیی خەڵکی مەریوانمەریوان، بە دانانی بارمتە ئازاد کرا.\n- وەزارەتی رۆشنبیریوەزارەتی رۆشنبیریی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە یادی 100 ساڵەی لەدایکبوونی ئەحمەد دڵزارئەحمەد دڵزاری شاعیر، ئاهەنگێکی بۆ سازدەکات و رێز لەو شاعیرە دەنێت.\n- سوپای پاسداران لە تۆڵەی قاسم سلێمانیقاسم سلێمانی بە چەند رۆکێتی بالیستی دوورهاوێژ سەربازگەکانی ئەمەریکای عەین ئەسەدی ئەنبار و هەولێرهەولێری بۆردومان کرد. رۆکێتەکان هیچ زیانێکی گیانیی لێ نەکەوتەوە.\n- وەزارەتی ناوخۆوەزارەتی ناوخۆ رایگەیاند، موشەکەکانی هەولێر هیچ زیانێکی گیانی و مادییان لێ نەکەوتووەتەوە. یەک لە موشەکەکان لە فڕۆکەخانەی هەولێر و ئەوی تریان لە بەردەڕەش کەوتووەتە خوارەوە.\nبەهۆی بەفربارینەوە رێگای 62 گوند داخرا\n- ئێوارەی ئەمڕۆ سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ ئەندرو مۆریسن، وەزیری دەوڵەتی بەریتانیا بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقای باکوور ئەنجامدا و مەسرور بارزانیمەسرور بارزانی رایگەیاند، هەوڵەکانی هەرێمی کوردستان بۆ ئارامکردنەوەی دۆخی ناوچەکە بەردەوامدەبن.\n- هاتووچۆی سلێمانیسلێمانی هاووڵاتیان ئاگاداردەکاتەوە بەهۆی بارینی بەفرێکی زۆرەوە رێگەی سیتەکسیتەک بەکارنەهێنن.\n- بەهۆی بەفربارینەوە رێگای هاتووچۆ لەنێوان شارەدێی دینارتە بۆ دەڤەری بارزان کە 62 گوند لەخۆدەگرێت داخرا.\n- بەهۆی بارینی بەفرێکی زۆر لە سنوری شارەدێی وەرتێوەرتێ کە ئیدارەی راپەرین بەهەریەک لە قەزاکانی سۆرانسۆران و چۆمانچۆمان و رواندزرواندز دەبەستێتەوە رێگا داخراوە و بەڕێوەبەری شارەدێی وەرتێش دەڵێت: ناتوانین ئەمشه و رێگاکە بکەینەوە.\n- لە چەند ناوچەیەکی سنووری پارێزگای دهۆکدهۆک بوومەلەرزەیەکی بەهێز روویدا و دیواری چەند ماڵێک تەقیوە.\n- سوپای داگیرکەری تورک و گروپی چەتە هاوپەیمانەکانی کە بەشێکیان بریتین لە داعشداعش، ئەلقاعیدە و نوسرە، هەریەک لە گوندەکانی دبس و هۆشان سەربە عەین عیسا تۆپباران دەکات.\n- هێزەکانی سووریای دیموکرات - هەسەدەهەسەدە نزیک لە ناوچەکانی سەرێکانیسەرێکانی دەستیان بە ئۆپەراسیۆن کرد و شەڕڤانشەڕڤانانی هەسەدە گوندی مەناخیان لەنێوان تلتەمر و سەرێکانی لەدەست هێزە چەکدارەکان دەرهێنا.\n- وەزارەتی بەرگریی تورکیا لە راگەیێندراوێکدا کوژرانی چوار سەربازی وڵاتەکەی بەهۆی تەقینەوەی ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو لە رۆژئاوای کوردستان راگەیاند.\n- لە شاری بریمن-ی ئەڵمانیا، مستەفا چەلیکمستەفا چەلیک سیاسەتمەداری کورد دەستگیرکرا.\n- فڕۆکەیەکی ئۆکرایینی لە تاران کەوتە خوارەوە و نزیکەی 170 سەرنشین گیانیان لەدەستدا، لەنێویاندا 10 کورد هەبوون کە 5یان خەڵکی مەهابادمەهاباد و 3یان خەڵکی سەقزسەقز و 2یشیان خەڵکی سنەسنە بوون.\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 07-01-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری ئەی ئێن ئێف نیوز - 08-01-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 08-01-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 08-01-2020\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردپا - 08-01-2020\n🏙 Քաղաքներ: ⚪ Choman\n🏙 Քաղաքներ: ⚪ Rawanduz\n🏙 Քաղաքներ: ⚪ Sanandaj\n🏙 Քաղաքներ: ⚪ Saqiz\n🏙 Քաղաքներ: ⚪ Serêkanî\n🏙 Քաղաքներ: ⚪ Soran\n🏙 Քաղաքներ: ♖ Erbil\n➕ Ավելացրել է (Hawrê Baxewan) վրա Dec 2 2019 10:14PM\n👌 Այս հոդվածը վերանայվել է եւ թողարկվել է (Ziryan Serçinarî) կողմից Dec 25 2019 1:52PM\n✍ Այս տարրը վերջերս թարմացվել է (Hawrê Baxewan) վրա: Jan 8 2020 11:35PM\n👁 Այս տարրը արդեն դիտվել 20,421 անգամ\n📷 Լուսանկարը ֆայլ 1.0.2 27 KB Jan 8 2020 10:47PM Hawrê Baxewan\n📷 Լուսանկարը ֆայլ 1.0.1 149 KB Dec 25 2019 12:20PM Hawrê Baxewan\n📚 Կից փաստաթղթեր: 43\n1. 👁 مستەفا چەلیک\n1. 👁 ئاماری چاپکردنی کتێبی کوردی لە تورکیا لە ساڵی2019\n1. 👁 Trial against Selahattin Demirtaş resumed\n2. 👁 ڕاگەیەندراوی هەرسێ سەرۆکایەتی هەرێم لەسەر ڕەوشی ناوچەکە\n3. 👁 ڕێگە بە پارێزەرانی بێسنوور نەدرا ئامادەی دادگاییەکەی دەمیرتاش بن\n4. 👁 کەجەکە: کۆمەڵکوژی پاریس ڕووداوی درەیفوسی دووەمینە\n| Էջ սերունդ ժամանակ: 0,234 երկրորդ (ներ).


ناتۆ: دژ به هه‌ر گرژیه‌ك كه روسیا بیەوێت دروستی بكات ، ئاماده‌ی وه‌ڵامین\nئێران هه‌ڵوێستی خۆی له‌باره‌ی كێشه‌كانی نێوان به‌غدا و هه‌رێم راده‌گه‌یه‌نێت\nیاسای گه‌شتوگوزار په‌سندكرا و خوێندنه‌وه‌ى دوه‌میش بۆ پێشنیازه‌یاسایه‌ك و دو پڕۆژه‌یاسا كرا\nسەعید خەتیبزادە: کازمی چەند په‌یامێكی لە سعودیەوە گه‌یانده تاران\nبه‌سره؛ روداوێكی ئاگركه‌وتنه‌وه مردنی چوار منداڵی لێكه‌وته‌وه\n06:53 - 15/05/2022\nئه‌مینداری گشتی رێكخراوی "ناتۆ" ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه رایگه‌یاند، له نزیكه‌وه چاودێری وردی پلان و جوڵه‌كانی روسیا ده‌كه‌ن و له ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی روسیا هێرشبكاته سه‌ر هه‌روڵاتێكی ئه‌ندام له رێكخراوه‌كه‌یان، ئه‌وا ئاماده‌ن بۆ هه‌روه‌ڵامێك به‌تایبه‌تیش ئه‌و وڵاته نوێیانه‌ی ده‌یانه‌وێت ببنه ئه‌ندامی ناتۆ.\nبه‌پێی تۆڕی هه‌واڵی BBC، جێنس ستۆلتنبێرگ، ئه‌مینداری گشتی رێكخراوی هاوپه‌یمانی باكوری ئه‌تڵه‌سی "ناتۆ" رایگه‌یاند، به‌وردی و له نزیكه‌وه چاودێری هه‌نگا و جوڵه‌كانی روسیا ده‌كه‌ن و كار له‌سه‌ر پاراستنی خواستی به ئه‌ندامبونی وڵاتانی باڵتیك ده‌كه‌ن له رێكخراوه‌كه‌یان.\nناتۆ به‌شێوه‌یه‌كی جدیی و زۆر به وردی چاودێری ره‌وشی هێزه‌كانی روسیا و هه‌ر پلان و جموجۆڵێكی روسیا ده‌كەین\nوتیشی، "ناتۆ به‌شێوه‌یه‌كی جدیی و زۆر به وردی چاودێری ره‌وشی هێزه‌كانی روسیا و هه‌ر پلان و جموجۆڵێكی روسیا ده‌كەین، ئه‌گه‌ر بیه‌وێت گرژی به‌رامبه‌ر هه‌ر وڵاتێمی ئه‌ندام له ناتۆ نیشانبدات، به‌تایبه‌تریش ئه‌و وڵاته نوێیانه‌ی ده‌یانه‌وێت ببنه به‌شێك له رێكخراوه‌كه‌مان".\nله ئه‌گه‌ری هه‌ر هێرشێكی روسیا، هێزه‌كانی ناتۆ و هاوپه‌یمانه‌كانیشمان به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌وپه‌ڕی ئاماده‌باشیدان\nئاماژی به‌وه‌شكردوه، "هێزه‌كانی ناتۆ و هاوپه‌یمانه‌كانیشمان به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌وپه‌ڕی ئاماده‌باشیدان، ئه‌گه‌ر روسیا بیه‌وێت هێرشبكاته سه‌ر هه‌روڵاتێكی ئه‌ندام له رێكخراوه‌كه‌مان".\nهاوكاری ته‌واوی وڵاتانی ناوچه‌كانی باڵتیك ده‌كه‌ین له پێناو پاراستنی خواستی به ئه‌ندامبونیان له رێكخراوه‌كه‌مان\nئه‌مینداری گشتی ناتۆ باسی له‌وه‌شكردوه، "به‌شێوه‌یه‌كی گشتی كار له‌سه‌ر پاراستنی ئه‌و وڵاتانه ده‌كه‌ین كه ده‌یانه‌وێت ببنه به‌شێك له رێكخراوه‌كه‌مان و له ئێستاشدا هاوكاری ته‌واوی وڵاتانی ناوچه‌كانی باڵتیك ده‌كه‌ین له پێناو پاراستنی خواستی به ئه‌ندامبونیان له رێكخراوه‌كه‌مان".


ناسیۆنالیزم (بەشی ٣ ، ٤ و ٥ ) کۆتایی …. وەرگێرانی: کەماڵ حەسەن‌پوور – Giareng\nناسیۆنالیزم (بەشی ٣ ، ٤ و ٥ ) کۆتایی …. وەرگێرانی: کەماڵ حەسەن‌پوور\nلە پێنج شه‌ممه - 4 11 2021\n٢١ وانە بۆ سەدەی بیست و یەکەم\nبێجگە لەوە، ئێمە بە خێرایی دەگەینە هێندێک خاڵی وەرسووڕان، کە دوای ئەوان تەنانەت کەمبوونەوەی بەرچاوی گازە گوڵخانەییەکان نابێتە هۆی بەراوەژوو کردنەوەی دۆخەکە و پێشگرتن بە تراژێدییەکی جیهانیی. بۆ وێنە، هاوکات کە گەرم بوونی جیهانیی سەهۆڵی جەمسەرەکان دەتوێنێتەوە، تیشکی خۆر لە هەسارەی زەوییەوە کەمتر شەبەق دەداتەوە بۆ بۆشایی ئاسمان. ئەوە بەو مانایەیە کە هەسارەی زەوی گەرمای زۆرتر بەخۆیەوە دەگرێ، گەرما لەوەش زیاتر دەبێ و سەهۆڵ خێراتر دەتوێتەوە. کاتێک ئەو ڕەوتە بگاتە ئاستێکی یەکلاکەرەوە، خێراییەک بەخۆیەوە دەگرێ کە چیدیکە ناکرێ پێشی پێ بگیرێت و تەنانەت ئەگەر مرۆڤەکان واز لە سووتاندنی بەردەخەڵوز، نەوت و گاز بێنن، هەموو سەهۆڵی جەمسەرەکان دەتوێنەوە. بۆیە ئددان پێدانان بەو مەترسییە کە بەرەوڕووی دەبینەوە بەس نییە. ئەوە گەلێک گرینگە کە ئێمە هەر ئێستا شتێک بۆ ئەو پرسە بکەین.\nبەداخەوە، ئێستا کە ٢٠١٨ یە، لەجیاتی خەریکی کەم کردنەوەی گازە گوڵخانەییەکان بین، ڕێژەی بڵاو کردنەوەی جیهانیی ئەو گازانە هێشتا لە زیاد بوونە. مرۆڤایەتی کاتێکی زۆر کەمی ماوە تا واز لە سووتەمەنی فۆسیلی بێنێ. ئێمە دبێ ئەمڕۆ وازی لێ بێنین. نە ساڵی داهاتوو یان مانگی داهاتوو، بەڵکو ئەمڕۆ. ‘هەلەو، من مرۆڤی ژیرم و، گیرۆدەی سووتەمەنی فۆسیلیم.’\nناسیۆنالیسم لە کوێی ئەو وێنە مەترسیدارە هەڵکەوتووە؟ گەلۆ ڕێگاچارەیەکی ناسیۆنالیستی بۆ هەڕەشەی ژینگەیی هەیە؟ هیچ نەتەوەیەک، هەرچەند بەهێزیش بێ، دەتوانێ گەرمبوونی جیهانیی بە تەنیا بوەستێنێ؟ وڵاتەکان وەک تاک بێگومان دەتوانن ژمارەیەک سیاسەتی سەوز بگرنە بەر، کە زۆریان لە ڕوانگەی ئابووری و ژینگەییەوە ماقووڵن. دەوڵەتان دەتوانن باج بخەنە سەر بڵاو کردنەوەی کاربۆن، تێچوو بخەنە سەر پاشماوە بۆ سەر نرخی نەوت و گاز، ڕێسای بەهێزتری ژینگەیی پەسەند و جێبەجێ بکەن، سوبسیدی پێشەسازییە پیسکەرەوەکان کەم بکەنەوە و هاندەری گۆڕان بەرەو وزەی خاوەن توانایی نوێ بوونەوە بن. ئەوان هەروەها دەتوانن پارەیەکی زۆرتر بۆ توێژینەوە و گەشەپێدانی تەکنەلۆژی شۆڕشگێڕانە و ژینگە دۆستانە، وەک پرۆژەی مانهاتانی ژینگەیی، تەرخان بکەن. مەکینەی سووتێنەر دەبێ بۆ زۆر پێشکەوتنی ١٥٠ ساڵی ڕابردوو سپاسی بکرێ، بەڵام ئەگەر بمانهەوێ ژینگەیەکی فیزیکی و ئابووری سەقامگیرمان هەبێ، دەبێ هەر ئێستا ئەو خانە نشین بکرێ و تەکنەلۆژی نوێ جێگای بگرێتەوە کە سووتەمەنی فۆسیل ناسووتێنن.\nگەشەکردنی تەکنەلۆژیک دەتوانێ بێجگە لە کەرتی وزە یارمەتیدەری زۆر کەرتی دیکە بێ. بڕوانە بۆ وێنە، پۆتانسیەلی گەشە پێدانی ‘گۆشتی خاوێن’. هەنووکە پیشەسازیی گۆشت نە تەنیا دەبێتە چارەڕەشیی نەدرکاوی میلیاردها بوونەوەری خاوەن هەست، بەڵکو یەکێکە لە هۆیە سەرەکییەکانی گەرم بوونی زەوی، یەکێک لە بەکارهێنەرە سەرەکییەکانی ئانتی بایۆتیک و ژار و یەکێک لە خراپترین پیسکەرانی هەوا، زەوی و ئاوە. بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی ٢٠١٣ لە لایەن ئەنستیتۆی ئەندازیاریی میکانیکی، نزیکەی ١٥٠٠٠ لیتر ئاوی خاوێن پێویستە بۆ وەدەستهێنانی کیلۆیەک نەرمە گۆشت، لە بەراورد لەگەڵ پێویستی ٢٨٧ لیتر ئاو بۆ بەرهەمهێنانی کیلۆیەک پەتاتە.\nزەختی سەر ژینگە وێدەچێ خراپتر بێ، لەگەڵ چوونە سەری دەوڵەمەندیی وڵاتانی وەک چین و برازیل بوار بۆ سەدان میلیۆن خەڵکی دیکە دەڕەخسێ تا لە جیات خواردنی پەتاتە، بە شێوەی ڕێکوپێک گۆشت بخۆن. شتێکی دژوار دەبێ قەناعەت بە خەڵکی چین و برازیل بێنی، باسی ئەمریکایی و ئاڵمانیانیش ناکەم، کە دەست لە خواردنی گۆشتی سوورکراوە، هەمبەگەر و سۆسیس بێنن. بەڵام چ دەبێ ئەگەر ئەندازیاران بتوانن ڕێگایەک بۆ دروست کردنی گۆشت لە خانەکانەوە بدۆزنەوە؟ ئەگەر هەمبەرگەرێک دەخوازی، تەنیا هەمبەرگەر دروست بکە، لە جیات بەخێو کردن و کوشتنەوەی مانگایەکی تەواو (و هەزاران کیلۆمیتر بیگوازیەوە).\nئەوە ڕەنگبێ وەک ساینس فیکشن (شتێکی زانستی-خەیاڵی) بچێ، بەڵام لە ٢٠١٣ یەکەم هەمبەرگەری خاوێنی دنیا لە خانە دروستکرا و پاشان خورا. تێچووەکەی ٣٣٠٠٠٠ دۆلار بوو. چوار ساڵ توێژینەوە و گەشەپێدان نرخەکەی بۆ دانەی ١١ دۆلار دابەزاند و تا دە ساڵی دیکە چاوەڕوان دەکرێ کە گوشتی خاوێنی دروستکراو بە شێوەی پیشەسازیی لە گۆشتی سەربڕاو هەرزانتر بێ. ئەو گەشەسەندنە تەکنەلۆژیکییە دەتوانێ میلیاردها ئاژەڵ لە ژیانێکی چارەڕەشانەی ترسناک ڕزگار بکات، دەتوانێ یارمەتی بە دابین کردنی خواردەمەنی بۆ میلیاردها خەڵکی کەم خۆراک بکات و هاوکات دەتوانێ یارمەتی بە وەستاندنی لەناوچوونی ژینگە بکات.\nکەوابوو زۆر شت هەن کە دەوڵەتان، کۆمپانیاکان و تاکەکان دەتوانن بۆ خۆ بواردن لە ئاڵوگۆڕی ژینگە بیکەن. بەڵام بۆ کاریگەر بوون، دەبێ لە ئاستی جیهانییدا بکرێن. لە پێوەندی لەگەڵ ئاووهەوا وڵاتان سەربەخۆ نین، ئەوان بەستراونەوە بە کردەوەکانی خەڵک لەوسەری دنیا. کۆماری کیریباتی، دوورگەیەک لە ئۆقیانوسی ئارام، تەنانەت ئەگەر ڕێژەی بڵاو کردنەوەی گازی گوڵخانەیی بگەیەنێتە سیفر، دیسان لە ژێر شەپۆلی ئاودا نوقم دبێ ئەگەر وڵاتانی دیکە هەمان کار نەکەن. چاد ڕەنگبێ سەرانسەری وڵاتەکەی بە پانێلی هەتاوی داپۆشێ و دیسان ببێتە بیابانێکی ویشک، لەبەر سیاسەتی نابەرپرسیارانەی ژینگەیی خەڵکی غەوارەی دوورەدەست. تەنانەت وڵاتانی بەهێزی وەک چین و ژاپۆنیش لە ڕوانگەی ژینگەییەوە سەربەخۆ نین. بۆ پارێزگاریی لە شانگهای، هۆنگ کۆنگ و تۆکیۆ لە ڕووباری ماڵوێرانکەر و باهۆز، چینی و ژاپۆنی ناچارن دەوڵەتانی ڕوسیە و ئەمریکا بە قەناعەت بگەیەنن تا دەست لە هەڵوێستی ‘نە بای هاتووە و نە باران’ هەڵگرن.\nخۆ جیا کردنەوەی ناسیۆنالیستی ڕەنگبێ لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی ژینگە، لە جەنگی ئەتۆمی مەترسیدارتریش بێ. جەنگێکی ئەتۆمی هەمە لایەنە هەڕەشەی لەناوچوونی هەموو وڵاتانی بەدواوەیە، بۆیە هەموو وڵاتێک بەرپرسیاریی وەک یەکیان لە ئەستۆیە تا پێشی پێ بگرن. بە پێچەوانە گەرم بوونی جیهانیی، ڕەنگبێ ئاسەواری جیاوازی بۆ وڵاتان هەبێ. هێندێک لە وڵاتان، بە تاییەبی ڕوسیە، ڕەنگبێ بە قازانجی بێ. ڕوسیە سنووری کەنار دەریای کەمن، بۆیە گەلێک کەمتر لە چین و کیریباتی نیگەرانی بەرز بوونەوەی ئاستی دەریاکانە. لە کاتێکدا کە بەرزبوونەوەی گەرما وێدەچێ چاد بکاتە بیابان، ڕەنگبێ هاوکات سیبەری بکاتە ئەمباری دانەوێڵەی دنیا. جگە لەوە، لەگەڵ توانەوەی سەهۆڵ لە سەرووی باکوور، ڕێگا دەریاییەکانی جەمسەری باکوور لەوانەیە ببنە شاڕەگی بازرگانیی جیهانیی و، ڕەنگبێ کامچاتکا جێگای سینگاپور وەک چوارڕێیانی دنیا بگرێتەوە.\nبە هەمان شێوە، گۆڕینەوەی سووتەمەنی فۆسیلی بە سەرچاوەی وزەی نوێبەرەوە وێدەچێ بۆ هێندێک وڵات سەرنجڕاکێشتر بێ تا وڵاتانی دیکە. چین، ژاپۆن و کۆرەی باشوور پێویستیان بە هاوردە کردنی ڕێژەیەکی گەلێک زۆر نەوت و گاز هەیە. ئەوان زۆریان پێ خۆش دەبێ ئەو بارەیان لەکۆڵ بێتەوە. ڕوسیە، ئێران و عەڕەبستانی سعودی پێویستیان بە هەناردە کردنی نەوت و گازە. ئەگەر نەوت و گاز لە ناکاو جێگای خۆیان بدەن بە وزەی خۆر و با، ئابوورییەکەیان هەرەس دێنێ.\nلە ئاکامدا، کاتێک هێندێک وڵات وەک چین، ژاپۆن و کیریباتی وێدەچێ زەختێکی زۆر بێنن بۆ کەم کردنەوەی هەرچی خێراتری بڵاو کردنەوەی کاربۆن لە دنیادا، وڵاتانی دیکە وەک ڕوسیە و ئێران ڕەنگبێ گەلێک بێ مەیلتر بن. تەنانەت لە وڵاتانێک کە بە گەرم بوونی زەوی گەڵیک زەرەرمەند بن، وەک وڵاتە یەکگرتووەکان، ناسیۆنالیستەکان لەوانەیە زۆر کورتبینتر و خۆویستتر لەوە بن کە بتوانن لە مەترسییەکە تێبگەن. نموونەیەکی بچووک بەڵام ڕوونکەرەوە لە جانیواری ٢٠١٨ کاتێک بوو کە وڵاتە یەکگرتووەکان ٪٣٠ باجی سەر پانێلی خانەی تاوگر و کەرەستەی خۆرەتاوگری بەرهەمهێنراو لە دەرەوەی وڵات زیاد کرد، بەو مەبەستە کە پشتگیریی لە بەرهەمهێنەرانی کەرەستەی خۆرەتاوگری ناوخۆ بکات، تەنانەت بە نرخی هێواش کردنەوەی ئاڵوگۆڕ بەرەو وزەی نوێبەرەوە.\nبۆمبی ئەتۆم هەڕەشەیەکی هێندە ئاشکرا و دەسبەجێیە کە هیچ کەس ناتوانێ پاشگوێی بخا. بە پێچەوانە، گەرمبوونی جیهانیی شتێکی ناڕوونتر و هەڕەشەیەکی درێژمەودایە. بۆیە هەرکات بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی ژینگە پێویستییان قوربانیدانی بەژان و خێرایە، لەوانەیە ناسیۆنالیستەکان وەسوەسە بن کە بەرژەوەندیی نەتەوەیی وەپێش بدەن، یان بیهاوێنە ئەستۆی خەڵکی شوێنی دیکە. یان لەجیاتان، هەر حاشا لە گیروگرفتەکە بکەن. ئەوە شتێکی بە هەڵکەوت نییە کە شک و گومان لەبارەی ئاڵوگۆڕی کەشوهەوا لە قۆرخی ناسیۆنالیستە ڕاستڕەوەکان دایە. تۆ زۆر بە کەمی سوسیالیستی بەرەی چەپ دەبینی کە تویت بکەن و بنووسن ‘ئاڵوگۆڕی کەشوهەوا بلۆفێکی چینییە’. چونکە هیچ وەڵامێکی نەتەوەیی بۆ گیروگرفتی گەرمبوونی جیهانیی نییە، بەشێک لە سیاسەتوانە ناسیۆنالیستەکان پێیان خۆشە بڕوا بەوە بکەن کە گیروگرفتەکە بوونی نییە.\nهەمان هێزی بزوێنەر وێدەچێ هەر جۆرە دژە ژاری ناسیۆنالیستی بەرانبەر بە سێهەمین هەڕەشە لە بوونی مرۆڤ لە سەدەی بیست و یەکەم پووچەڵ بکاتەوە: لێکهەڵتەکانی تەکنەلۆژیکی. هەر وەک لە بەشەکانی پێشوو دیتمان، تێکەڵ کردنی تەکنەلۆژی زانیاریی (infotech) و تەکنەلۆژی بایۆلۆژی (biotech) دەرگای لێشاوێک لە سەناریۆی ڕۆژی حەشر، لە دیکتاتۆریی دیجیتاڵی تا ئافراندنی چێنێکی بێکەڵکی جیهانیی دەکاتەوە.\nوەڵامی ناسیۆنالیستی بۆ ئەم هەڕەشانە چییە؟\nهیچ وەڵامێکی ناسیۆنالیستی بوونی نییە. وەک پرسی ئاڵوگۆڕی ئاووهەوا، بۆ پرسی لێکهەڵتەکانی تەکنەلۆژیایی، دەوڵەت-نەتەوە چوارچێوەی هەڵە بۆ هەڵسوکەوت لەگەڵ ئەو هەڕەشەیە. چونکە توێژینەوە و گەشەپێدان لە قۆرخی هیچ وڵاتێکدا نییە، تەنانەت زلهێزێکی وەک وڵاتە یەکگرتووەکان ناتوانێ بە تەنیا پێشیان پێ بگرێت. ئەگەر دەوڵەتی وڵاتە یەکگرتووەکان بە گشتی ئەندازیاریی ناولەمە (کۆرپەی زۆر بچووک) قەدەغە بکات، نابێتە هۆی خۆ بواردنی زانستوانانی چینی لەو کارە. ئەگەر ئاکامی گەشە کردنەکە ببێتە هۆی دەسکەوتی یەکلاکەرەوەی ئابووری و سەربازیی بۆ چین، دەبێتە هاندەرێک بۆ وڵاتە یەکگرتووەکان قەدەغە کردنەکەی خۆی پێشێل بکات. بە تایبەتی لە دنیایەکی تەژی لە کێبڕکێی بێ بەزەییانە، تەنانەت ئەگەر تاکە وڵاتێک بڕیار بدا ڕێبازێکی تەکنەلۆژیکی پڕ مەترسی و پڕ دەسکەوت بگرێتە بەر، وڵاتانی دیکەش ناچار دەبن هەمان کار بکەن، چونکە هیچکەس نایهەوێ لەو ڕەوتە دوا کەوێ. بۆ پێشگرتن بە کێبڕکێیەکی ئەوتۆ بەرەو نەمان، ڕەنگبێ مرۆڤایەتی پێویستی بە شێوەیەک شوناس و هۆگریی جیهانیی هەبێ.\nبێجگە لەوە، لە کاتێکدا کە ئاڵوگۆڕی کەشوهەوا تەنیا هەڕەشە لە مانەوەی فیزیکیی مرۆڤ دەکات، تەکنەلۆژییە لێکهەڵتەکێنەکان ڕەنگبێ خودی سرووشتی مرۆڤایەتی بگۆڕن و، لەبەر ئەو هۆیە دەگەڵ قووڵترین باوەڕەکانی ڕەوشتی و ئایینی مرۆڤ تێوەگلاون. لە کاتێکدا کە هەموو هاوڕان کە دەبێ خۆ لە جەنگی ئەتۆمی و لە ناوچوونی ژینگەیی ببوێرین، خەڵک بۆچوونی گەلێک جیاوازیان لەمەڕ کەڵک وەرگرتن لە ئەندازیاریی بایۆلۆژیکی و ژیریی دەستکرد بۆ پلەبەرز کردنەوە (upgrade) ی مرۆڤان و دروست کردنی شێوازی نوێی زیندەوەر هەیە. ئەگەر مرۆڤایەتی لە داهێنان و بەڕێوەبەریی ڕێبازی ڕەوشتیی قبووڵکراو لە ئاستی جیهانییدا شکست بێنێ، وەرزی گەشە کردنی دوکتور فرانکەنشتاین دەست پێدەکات.\nلە پێوەندی لەگەڵ ڕێبازی ڕەوشتیی ئەوتۆ، لە سەرووی هەموو شتێکەوە ناسیۆنالیزم بەدەست ناسەرکەوتوویی خەیاڵەوە دەناڵێت. ناسیۆنالیزم لە چوارچێوەی کێشەکانی خاک کە چەند سەدە دەخایێنن بیر دەکاتەوە، لە کاتێکدا شۆڕشە تەکنەلۆژیکییەکانی سەدەی بیست و یەک دەبێ لە چوارچێوەی گەردوونیدا بیریان لێ بکرێتەوە. دوای ٤ میلیارد ساڵ ژیانی ئۆرگانیک کە هەڵبژاردنی سرووشتی گەشەی پێداوە، زانست لە دەستپێکی سەردەمی ژیانی ئۆرگانیک بە دیزاینی ژیرە.\nلە پرۆسەکەدا وێدەچێ مرۆڤی ژیر بۆخۆی لەناو بچێ. ئەمڕۆ ئێمە هێشتا مەیمونی بنەماڵەی مرۆڤین. ئێمە هێشتا زۆربەی ئەندامەکانی جەستەمان، لێهاتوویی فیزیکی و توانایی دەروونیمان لەگەڵ مرۆڤی نیاندرتاڵ و شەمپانزەکان وەک یەکن. نە تەنیا دەست، چاو و مێشکمان تایبەتی هۆمینیدین [مرۆڤی سەرەتایی]، بەڵکو هەوەسمان، ئەوینمان، تووڕەییمان و پێوەندییە کۆمەڵایەتییەکانیشمان. لە یەک یان دوو سەدەدا، تێکەڵبوونی بایۆتەکنەلۆژی و ژیریی دەستکرد ڕەنگبێ ببنە هۆی شێوازی فیزیکی و دەروونی کە بە تەواوی بێبەری بێ لە توخمی مرۆڤ. هێندێک کەس لەسەر ئەو بڕوایەن کە ڕەنگبێ بکرێ هۆشیاریی لە هەر شێوە پێکهاتەی ئۆرگانیک جیا بکرێتەوە و بتوانێ لە دنیای سایبەریدا بێ هێچ شێوە سنووردارییەکی بایۆلۆژیکی وفیزیکی بسووڕێتەوە. لە لایەکی دیکەوە، ئێمە ڕەنگبێ شاهیدی لێک جیا کردنەوەی تەواویی ژیری و هؤشیاری لە یەکتر بین و لەوانەیە گەشە کردنی ژیریی دەستکرد ببێتە هۆی دنیایەک کە لەویدا یەکەی فرە ژیر بەڵام بە تەواوی بێبەری لە هۆشیاریی دەسەڵاتدار بن.\nناسیۆنالیزمی ئیسڕائیلی، ڕوسی یان فەڕانسەیی چ شتێکی لەو بارەوە بۆ گوتن هەیە؟ بۆ هەڵبژاردنی بژارەی ماقووڵ لەمەڕ داهاتووی ژیان، ئێمە پێویستە لە ڕوانگەی ناسیۆنالیستی تێپەڕ بین و لە ڕوانگەیەکی جیهانیی و تەنانەت گەردوونی بڕوانینە شتەکان.\nزەوی، پاپۆڕی ئاسمانی\nهەرکام لەو گیروگرفتانە، جەنگی ئەتۆمی، هەرەسهێنانی ژینگەیی و لێکهەڵتەکانی تەکنەلۆژیکی، بۆ هەڕەشە لە داهاتووی شارستانییەتی مرۆڤ بەسن، بەڵام بەسەر یەکەوە، ئەوان قەیرانێکی بێ وێنە بۆ سەر هەبوونن، بە تایبەتی لەبەر ئەوە کە ئەوان وێدەچێ یەکتر بەهێز بکەن و یەک بگرن.\nبۆ وێنە، ئەگەرچی قەیرانی ژینگەیی هەڕەشە لە مانەوەی شارستانییەتی مرۆڤ بەو شێوە کە ئێمە دەیناسین دەکات، وێناچێ ئەو هەڕەشەیە گەشەکردنی ژیریی دەستکرد و ئەندازیاریی جینەتیک بوەستێنێ. ئەگەر بەتەما بی بەرز بوونەوەی ئاستی ئوقیانووسەکان، کەمیی خواردەمەنی و کۆڕەو هۆشی ئێمە لە ئالگۆریتمان و جینەکان لادا، پێویستە جارێکی دیکەش بیر بکەیەوە. لەگەڵ قووڵتر بوونی قەیرانی ژینگەیی، گەشە کردنی تەکنەلۆژی پڕمەترسی و پڕدەستکەوت وێدەچێ خێراتر بن.\nبە ڕاستی، ئاڵوگۆڕی ئاووهەوا ڕەنگبێ هەر ئەو دەورە بگێڕن کە دوو جەنگی جیهانیی هەیانبوو. لە نێوان ١٩١٤ و ١٩١٨، و دیسان لە نێوان ١٩٣٩ و ١٩٤٥، خێرایی گەشە کردنی تەکنەلۆژیکی گەیشتە ترۆپکی ئاسمان، چونکە وڵاتانی سەرقاڵی شەڕی هەمە لایەنە، هۆشیاریی و ئابوورییان لە مەترسی هاویشتن و سامانی زەبەلاحیان بۆ هەموو جۆرە پرۆژەی بوێرانە و سەرنجڕاکێش تەرخان کرد. زۆر لەو پڕۆژانە نەسەرکەوتوو بوون، بەڵام هێندێکیان بوونە هۆی بەرهەمهێنانی تانک، ڕادار، گازی ژاراوی، جێتی دەنگبڕ، مووشەکی ویشکارۆبڕ و بۆمبی ئەتۆمی. بە هەمان شێوە، ڕەنگبێ وڵاتانێک کە بەرەوڕووی لەبەریەک هەڵتەکانی ئاووهەوایی بوونەوە، وەسوەسە بن تا پشت بە قوماری تەکنەلۆژیکی خۆکوژانە ببەستن. مرۆڤایەتی نیگەرانیی ڕەوای زۆری لەمەڕ ژیریی دەستکرد و ئەندازیاریی جینەکان هەن، بەڵام لە سەردەمی قەیراندا خەڵک کاری پڕ مەترسی دەکەن. هەر بۆچوونێکت لەبارەی یاسابەند کردنی تەکنەلۆژییە لێکهەڵتەکێنەکان هەبێ، لەخۆت پرسیار بکە ئاخۆ ئەو بەربەستە یاساییانە تەنانەت کاتێک کە ئاڵوگۆڕی ئاووهەوا ببێتە هۆی کەمیی خواردەمەنی جیهانیی، شاری لافاو لێدراو لە سەرانسەری دنیا کە سەدان میلیۆن پەنابەر بە سنووران دا بڵاو بکەنەوە، خۆ ڕادەگرن؟\nبە نۆرەی خۆی، لێک هەڵتەکانی تەکنەلۆژیکی ڕەنگبێ مەترسی جەنگی وێرانکەری گشت دنیا، تەنیا بە زیاد کردنی گرژییەکانی جیهان، بەڵکو هەر وەها بە تێکدانی هاوسەنگی ئەتۆمی زلهێزەکانیش، زیاتر بکات. لە پەنجاکانی زایینییەوە، زلهێزەکان لەبەر ئەوە کە دیانزانی شەڕ بە مانای لەناوچوونی دوولایەنەیە، خۆیان لە کێشە لەگەڵ یەکتر دەبوارد. بەڵام لەگەڵ بەرهەمهێنانی جۆری نوێی چەکی هێرشبەر و پارێزەر، زلهێزەێکی تازە پەیدابوو ڕەنگبێ بەو ئاکامە بگات کە دەتوانێ دوژمنەکانی بێ ئەوەی خۆی سزا بدرێ، لەناو بەرێ. بە پێچەوانە، زلهێزێک کە خەریکە لاواز دەبێ، ڕەنگبێ لە ترسی ئەوە کە چەکە ئەتۆمییە کۆنەکانی خەریکە بێ کەڵک دەبن، بۆیە باشترە پێش ئەوەی لە کیسی بچن، کەڵکیان لێ وەرگرێ. جاران، بەروڕووبوونەوەی ئەتۆمی مرۆڤی وەبیر کایەی شەترەنجی فرە ئەقڵانی دەخستەوە. چ دەقەومێ کاتێک یاریکارەکان بتوانن کەڵک لە هێرشی سایبەری بۆ بەدەستەوە گرتنی کۆنتڕۆڵی داشەکانی لایەنی بەرانبەر وەرگرن، کاتێک لایەنی سێهەمی نەناسراو بتوانن پیادەیەک بجووڵێنن بێ ئەوەی هیچ کەس بزانێ کێ بزاوتوویەتی، یان کاتێک ئالفازیرۆ [پرۆگرامێکی ژیریی دەستکرد هی کۆمپانیای گوگڵ. و] لە کایەی شەترەنجی ئاسایی پلەی بەرز بێتەوە بۆ شەترەنجی ئەتۆمی؟\nهەر وەک ئالنگارییە جیاوازەکان وێدەچێ وەسەر یەککەون، هەروەها نیازپاکیی پێویست بۆ بەرەوڕوو بوونەوەی ئالنگارییەک ڕەنگبێ بە گیروگرفت لە بەرەیەکی دیکەوە، لاواز بێ. وڵاتانی خەریکی کێبڕکێی سەربازیی وێناچێ ڕەزامەندی بەرانبەر بە سنووردار کردنی گەشە پێدانی ژیریی دەستکرد دەر ببڕن و وڵاتانێک کە هەوڵ دەدەن لە ڕوانگەی دەستکەوتی تەکنەلۆژیکییەوە پێش بەرهەڵستکارەکانیان کەون، گەلێک بۆیان دژوار دەبێ پلانێکی هاوبەش بۆ پێشگرتن بە ئاڵوگۆڕی ئاووهەوا پەسەند بکەن. تا ئەو کاتەی وڵاتانی دنیا نەیاری یەکتر بن، گەلێک دژوار دەبێ هاوکات بەسەر ئەو سێ ئالنگارییەدا زاڵ بن و ڕەنگبێ شکستهێنان تەنیا لە یەکێک لەو بەرانەدا کارەستبار بێ.\nدەرئەنجام، ئەو شەپۆلە ناسیۆنالیستییە کە دنیای گرتۆتەوە ناتوانێ کات بۆ ١٩٣٩ یان ١٩١٤ بگێڕێتەوە. تەکنەلۆژی هەموو شتێکی بە دروست کردنی تاقمێک هەڕەشەی جیهانیی بۆ سەر مانەوەی مرۆڤ، کە هیچ نەتەوەیەک ناتوانێ بە تەنیا چارەسەریان بکات، گۆڕیوە. دوژمنێکی هاوبەش باشترین هاندەر بۆ دروست کردنی شوناسی هاوبەشە و مرۆڤایەتی ئێستا لانی کەم سێ دوژمنی ئەوتۆی هەن، جەنگی ئەتۆمی، ئاڵوگۆڕی ئاووهەوا و لێکهەڵتەکانی تەکنەلۆژیک. ئەگەر سەرەڕای ئەو هەڕەشانە مرۆڤەکان پێشخستنی وەفاداریی نەتەوەیی خۆیان لە پێش هەموو شتێکی دیکەوە هەڵبژێرن، ئاکامەکە ڕەنگ بێ گەلێک لە هی ١٩١٤ و ١٩٣٩ خراپتر بێ.\nڕێگایەکی گەلێک باشتر ئەوەیە کە لە یاسای بنەڕەتی یەکێتی ئورووپادا باسی کراوە، کە دەڵێ ‘لە کاتێکدا کە شانازی بە شوناسی نەتەوەیی خۆیان و مێژوویان دەکەن، خەڵکی ئورووپا بڕیاریان داوە لە دووبەرەکیی پێشوویان تێپەڕ بن و لە هەموو کات یەکگرتووتر بۆ ئافراندنی چارەنووسێکی هاوبەش بن’، ئەوە بەو مانایە نییە کە هەموو شوناسەکان لەناو دەبرێن، دەست لە هەموو نەریتە ناوچەییەکان هەڵدەگیرێت و مرۆڤایەتی دەکرێتە لیتەیەکی بۆری هاوڕەنگ. ئەوە بەو مانایەش نییە نیشتمانپەروەریی دزێو بکات.\n(بەشی پێنجەم و کۆتایی وانەی ناسیۆنالیزم)\nبە ڕاستی، بە دەستەبەر کردنی قاوغێکی سەربازیی و ئابووریی ویشکارۆیی، یەکێتی ئورووپا بێگومان برەوی دا بە نیشتمانپەروەریی ناوچەیی لەشوێنی وەک فلاندەرس، لۆمباردی، کاتالۆنیا و سکاتلەند. بیرۆکەی دامەزراندنی سکاتلەندی سەربەخۆ یان کاتالۆنیا کاتێک لە داگیرکاریی ئاڵمان ناترسی یان کاتێک دەتوانی لەسەر بەرەی هاوبەشی ئورووپایی دژی گەرم بوونی جیهانیی و کۆمپانیا زەبەلاحەکانی جیهانیی حیساب بکەی، زۆر دڵفڕێنتر دەنوێنێ.\nبۆیە ناسیۆنالیستەکانی ئورووپایی خۆیان شلوێ ناکەن. سەرەڕای ئەو هەموو قسەیە لەبارەی گەڕانەوەی نەتەوە، ڕێژەیەکی کەم ئورووپایی بە کردەوە حازرن بۆ ئەو بکوژن و خۆ بە کوشت بدەن. لە سەردەمی ویلیام واڵێس و ڕابرت بروس، کاتێک سکاتلەندییەکان بەتەما بوون خۆیان لە دەسەڵاتی لەندەن ڕزگار بکەن، ناچار بوون هێزێکی سەربازیی بۆ ئەو مەبەستە ڕێکخەن. بە پێچەوانە، کاتی گشتپرسییەکەی ٢٠١٤، تاکە کەسێک نەکوژرا و ئەگەر جاری داهاتوو سکاتلەندییەکان دەنگ بە سەربەخۆیی بدەن، هیچ وێناچێ ئەوان ناچار بن جەنگی بانۆکبورن جارێکی دیکە دووپات بکەنەوە. هەوڵی کاتالانەکان بۆ جیا بوونەوە لە ئیسپانیا بووە هۆی توندوتیژییەیکی گەلێک زۆرتر، بەڵام ئەویش ناگاتە خوێنڕێژیی بارسیلۆنا لە ١٩٣٩ و ١٧١٤.\nبەو هیوایە کە باقی دنیا بتوانن لە نموونەی ئورووپا فێر بن. تەنانەت لە هەسارەیەکی یەکگرتوودا جێگایەکی زۆر بۆ ئەو شێوە نیشتمان خۆشەویستییە هەبێ کە ڕێز لە تاقانەیی نەتەوەی من بگرێ و لەسەر ئەرکدارییەکانی من بەرانبەر بەو نیشتمانە پێداگر بێ. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەگەر ئێمە بمانهەوێ بمێنینەوە و گەشە بکەین، مرۆڤایەتی هیچ چارەیەکی دیکەی جگە لە بیر کردنەوە لەوەفادارییەکی ناوچەیی ئەوتۆ دەگەڵ ڕێژەیەکی گەلێک بەرچاو ئەرکداریی بەرانبەر بە کۆمەڵگای ناونەتەوەیی نییە. کەسێک دەتوانێ و دەبێ هاوکات بە بناماڵەکەی، گەڕەکەکەی، پیشەکە و نەتەوەکەی وەفادار بێ، بۆچی مرۆڤایەتی و هەسارەی زەویش بەو لیستەوە زیاد نەکەین؟ ڕاستە، کاتێک تۆ چەند وەفاداریت هەن، هێندێک جار ناکرێ لە ناکۆکی لەناویاندا خۆی ببوێری. بەڵام کێ گوتوویەتی ژیان هاسانە؟ هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکە!\nلە سەدەکانی پێشوودا شوناسە نەتەوەییەکان بۆیە دروست دەبوون، چونکە مرۆڤەکان تووشی گیروگرفت و دەرفەتی ئەوتۆ دەبوون کە لە پانتایی توانایی هۆزە ناوچەییەکان تێپەڕ دەبوون و تەنیا هاوکاریی سەرانسەری وڵات هومێدی ئەوەی لێدەکرا بتوانێ هەڵسوکەوتیان لەگەڵدا بکات. لە سەدەی بیست ویەکەمدا، نەتەوەکان خۆیان لە هەمان دۆخی هۆزە کەوناراکاندا دەبینن: ئەوان چیدیکە چوارچێوەی شیاویان بۆ پێڕاگەیشتن بە گرینگترین ئالنگارییەکانی ئەو سەردەمە نییە. ئێمە پێویستیمان بە شوناسی نوێی جیهانیی هەیە چونکە دامەزراوە نەتەوەییەکان توانایی هەڵسوکەت لەگەڵ تاقمێک دژواریی پێشووتر نەدیتراویان نییە. ئێمە ئێستا ئێکۆلۆژییەکی جیهانیی، ئابووری جیهانیی و زانستی جیهانییمان هەن، بەڵام هێشتا گیرۆدەی سیاسەتی نەتەوەیین. ئەو ناتەباییە پێش بە سیستەمی سیاسی دەگرێ تا بە شێوەی کاریگەر بەرپەرچی گیروگرفتە سەرکییەکانمان بداتەوە. چونکە مومکین نییە ژینگە و ڕەوتی زانست لە جیهانیی بوون داماڵین و لەبەر ئەوە کە تێچووی ناجیهانیی کردنی ئابووری ڕەنگبێ قەدەغە بێ، تەنیا ڕێگا چارەی ڕاستەقینە ئەوەیە کە سیاست بکرێتە جیهانیی. ئەوە بەو مانایە نییە کە دەوڵەتێکی جیهانیی دامەزرێندرێ، کە خولیایەکی گوماناوی ناکەتوارانەیە (نارێئالیستی). بەڵکو، جیهانیی کردنی سیاسەت بەو مانایەیە کە چالاکییە سیاسییەکانی ناو وڵاتان و تەنانەت شاران دەبێ گرینگییەکی زۆرتر بە گیروگرفتەکان و بەرژەوەندییە جیهانییەکان بدەن.\nخولیا ناسیۆنالیستییەکان لەو چوارچێوەیەدا وێناچێ یارمەتییەکی ئەوتۆ بکەن. کەوابوو ڕەنگبێ، بتوانین پشت بە نەریتە ئاینییە گەردوونییەکانی مرۆڤ ببەستین تا بۆ یەکگرتنی دنیا یارمەتیمان بدەن؟ سەدان ساڵ لەوە پێش، ئایینی وەک کریستیانی و ئیسلام لە ئاستی جیهانییدا لە جیات ئاستی ناوچەییدا بیریان کردۆتەوە و ئەوان هەر دەم بە حەزەوە زەینیان داوەتە پرسیارە گرینگەکانی ژیان، لە جیات تەنیا خەباتی سیاسی ئەم یان ئەو نەتەوە. بەڵام گەلۆ ئایینە نەریتییەکان هێشتا گرینگییان ماوە؟ ئاخۆ ئەوان توانایی گۆڕینی دنیایان هەیە، یان تەنیا بیرەوەریی سڕ بووی ڕابردووی ئێمەن کە بە هێزە بە تواناکانی دەوڵەتان، ئابوورییەکان و تەکنەلۆژیا مودێرنەکان لێرە و لەوێ بڵاو بوونەوە؟\n٢١ وانە بۆ سەدەی بیست و یەکەم، ناسیونالیزم بەشی ٧ … وەرگێرانی: کەماڵ حەسەن‌پوور\nانکار و مقاومت. علی مرادی مراغەی


تەندروستی هەڵەبجە؛ لە مەرزی پشتە دەست نزیكەی 40 تۆن بسكیت و كولیچەدا گیرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، لە مەرزی پشتە دەست بە سەر نزیكەی 40 تۆن بسكیت و كولیچە دا گیرا، كە بە هۆی ئەوەی پێچەوانەی ستانداردی عێراقی بوون و سەرجەمیان دەگەڕێنرێنەوە.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، لە ئەنجامی گەڕان و پشكنینی لیژنەكانیان لەبنكەی چاودێری خۆراك مەرزی پشتە دەست گیرا بەسەر بری ٢١تەن و ٢٩٠ كیلۆ بسكیت و كولیچە جۆری penguin و بری ١٧ تەن و ٩٢٠ كیلۆ بسكیت جۆری Aghala.\nلە ڕاگەیەنراوەكەدا هاتووە، كەسەرجەم بسكیتەكان بەها خۆراكییەكانیان و بەرواری بەسەرچوونیان پێچەوانەی ستانداردی عێراقی بوون و بۆیە بڕیاردرا بگەڕێنرێتەوە بۆ ئەو وڵاتەی لێوەی هاوردەكراوە .\nعیراق؛ 200 هەزار دینار وەك پاداشت بۆ ژمارەیەك كارمەند خەرج دەكات\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، لە یەكەی پشكنینی خۆراك لە مەرزی پشتە دەست بەسەر بڕی ٢٢٠ كارتۆن پسكیت و ٦٠ كارتۆنی ٢٥…\nخەڵك – بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت ، یەكەی پشكنینی خۆراك مەرزی پشتە دەستیان بەسەر برێكی زۆر خۆراك دا گرتووە، كە بەرواری…\n11 تشرینی دووهەم 2021 5.45 pm\nخەڵك – بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت ، یەكەی پشكنینی خۆراك مەرزی پشتە دەستیان بەسەر برێكی…


شۆفێرێکی تەکسی بەناوی (ماکس) دوای ئەوەی بۆی دەردەکەوێت گەشتیارەکەی بەناوی(ڤینسنت) بکوژێکی لێھاتووە و لە ئەرکدایە بۆ کوشتنی چەندین کەس، (ماکس) دەبێت ھەوڵ بدات (ڤینسنت) بوەستێنێت پێش ئەوەی کەسێکی تر بکوژێت.\nتاوانكاری - درامی - چیرۆكی هه‌ست بزوێن Collateral (2004)\nكورته فیلم - تاوانكاری - درامی The Disappearance of Willie Bingham (2015)\nپیاوێکی گەنج خۆی تەرخان کردووە بۆ پاراستنی ئەو کەسانەی خۆشیدەوێت و گرنگە بەلایەوە لە شارۆچکەیەکی پڕ لە خراپە و کەسایەتی تەڵەکەباز کە هەر یەکێکیان بەهۆکاری تایبەتی خۆیان کاریگەریان دەبێت لەسەر چیرۆکەکە\nتاوانكاری - درامی - چیرۆكی هه‌ست بزوێن The Devil All The Time (2020)\nھەواڵگر (ئەیڤا) بکوژێکی بەکرێگیراوی ڕێکخراوێکی چاڵاکییە ڕەشەکانە، بەتەواوی جیھاندا گەشت دەکات بۆ جێبەجێ کردنی ئەو ئەرکانەی پێی دەسپێردرێن. بەڵام کاتێک ئەرکەکەی بە ئاراستەیەکی خراپدا دەڕوات، (ئەیڤا) پێویستە لێھاتوویی خۆی وەکو بکوژێک بەکاربھێنێت بۆ مانەوە لە ژیاندا\nئاكشن - درامی - تاوانكاری Ava (2020)\nسەربازێک و ئەفسەرێکی پۆلیس پێویستە یەک بگرن بۆ لەناوبردنی دەستەیەکی لە یاسا دەرچوو ئەویش فرۆشتنی جۆرە حەبێکە کە بۆماوەی پێنج خولەک هێزی سەرسوڕهێنەر دەداتە ئەو کەسانەی بەکاری دەهێنن\nئاكشن - تاوانكاری - زانستی خه‌یاڵی Project Power (2020)\nبوكه‌كه دووباره ده‌گه‌ڕێته‌ووە هەتاوەکو تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌كه‌ی له (بیڵ) ته‌واو بكات هه‌روه‌ها ئە‌و چەتانەی كه له‌گه‌ڵیدا بوون، (كیدۆ) ده‌یه‌وێت تاك به تاكیان بکوژێته‌وه كه ڕۆژێك له ڕۆژان خۆی یه‌كێك بووه له‌وان و (بیڵ)یش سه‌رده‌مانێك خۆشه‌ویستی بووە.\nئاكشن - تاوانكاری - چیرۆكی هه‌ست بزوێن Kill Bill: Vol. 2 (2004)\nبکوژێکی دووگیان بۆ ماوەی چوار ساڵ دەکەوێتە باری بێھۆشییەوە، کاتێک لەلایەن ھاوسەری پێشوی و دەستە بکوژەکەیەوە ھەوڵی کوشتنی دەدرێت، کاتێک چاو دەکاتەوە خۆی ئامادە دەکات تاکو تۆڵەی خۆی لەو کەسانە بکاتەوە کە ھەوڵی کوشتنیان داوە\nئاكشن - تاوانكاری - چیرۆكی هه‌ست بزوێن Kill Bill: Vol. 1 (2003)\nلە ناوچە ھەژار نشینەکانی (ڕیۆ دی جانێرۆ)، دوو ھاوڕێ ھەر یەکەیان ڕێگەیەکی جیاواز ھەڵدەبژێرن لە ژیانیان، (ڕۆکێت) دەبێت بە وێنەگر و ڕووداو و شەڕەکانی ناوچەکە وێنە دەگرێت، (لیڵ زی)یش سەرۆکی دەستەیەکی ناوچەکەیە (ڕۆکێت) بەکار دەھێنێت بۆ بەناوبانگ بوونی خۆی.\nتاوانكاری - درامی City of God (2002)\nلاوێکی تەمەن ١٤ ساڵانەی بەپەرۆش و ئارەزوومەندی فیلم زۆر کەوتۆتە نێو دنیای فیلمی خەیاڵیەوە کە چیتر ناتوانێت هەست بە جیهانی ڕاستەقینە بکات و ئەو باروودۆخەشی بەڕادەیەک دەبێت، هەتاوەکو هەڵدەستێت بە ئەنجامدانی تاوانی کووشتن و دواتر لە ڕێگەی کامێراکەیەوە تۆماری گرتەی تاوانەکە دەکات وەک دانپیانانێکی تاوانەکە بۆ دایک و باوکی..\nدرامی - تاوانكاری Benny's Video (1992)\nسەربازێکی بەئەزموون (سانجورۆ) یارمەتیی کۆمەڵێک جەنگاوەری نمونەیی گەنج دەدات تا هۆزەکەیان لە دەسڵاتدارە خراپەکان پاکبکەنەوە.\nئاكشن - كۆمێدی - تاوانكاری Sanjuro (1962)\nگۆندۆ، سەرپەرشتیارێکی سەرمایەدار، نیازی وایە کۆمپانیایەکی پێڵاو بکڕیت. بەڵام ڕووبەڕووی سەختیی دەبێتەوە، کاتێک کوڕی شۆفێرەکەی دەڕفێندرێت و ناچاردەبێت پارەیەکی زۆر بدات تا ڕزگاری بکات.\nتاوانكاری - درامی - ئاڵۆز High and Low (1963)\nڕاوکەرێک و سەرۆک پۆلیسێکی ئافرەت دەکەونە نێو یاری بکووژێکەوە کە بکووژەکە کچانی گەنج دەفڕێنێت و لە دارستانێکدا بەریان دەدات دواتر دەیانکووژێت بۆ چێژ، ڕاوکەرەکەش دوای بکووژەکە دەکەوێت چوونکە پێیوایە ئەو بکووژە کچەکەی پێنج ساڵ لەمەوپێش ڕفاندووە...\nئاكشن - تاوانكاری - چیرۆكی هه‌ست بزوێن The Silencing (2020)


دووانە شیرەخۆرەکەی لەناو ترومبێلەکەی جێھێشت، کەچی گەرما کوشتنی\nلە نیۆرک، باوکێک دوو منداڵە شیرەخۆرەکەی لەناو ترومبێل بەجێدێڵێت و دەچێتە سەر کارەکەی، ھەر ئەوەندە دەزانێ پۆلیس بۆی دێت و دەستگیردەکرێت بە تاوانی کوشتنی دوو منداڵەکەی.پۆلیسی نیۆرک چەند تاوانێکی دژیخوان رۆدریگز، باوکی دوو شیرەخۆرەکەتۆمارکردووە، یەکێک لە تاوانەکان کوشتنی بێ ئاگایە دوای جێھێشتنی منداڵەکانی بۆ ماوەی ھەشت سەعات. ئەڵبەت بە گوێرەی قسەکانی پارێزەری تاوانبار:بەھۆی دوو لە تاوانەکەن لایەنی کەم ١٩ ساڵ دەخرێتەزیندانەوە ئەوانیش؛ تاوانی کوشتنی بێ ئاگا و کەمتەرخەمی(ئیھمالی)، کە بوونە ھۆی گیان لە دەستدانی دوو شیرە خۆرەکەی.\nپۆلیسی نیۆرک رایگەیاند؛ رۆدریگز دوو منداڵە دووانەکەی کە کوڕ و کچێکن و تەمەنیان یەک ساڵە، لە کوشنی پشتەوەی ترومبێلەکەی جێھێشتوون و چووەتە دەوامی خۆێ، کە لە یەکێ لە نەخۆشخانەکانی برونکس لە نیۆرک کاری دەکرد.\nبە پێی ڕۆژنامەی نیۆرک تایمز؛ یەکێک لە پیادەکان کە بە لای ترومبێلەکە داچووە، خەبەری پۆلیسی داوە. شایەنی باسە رۆژی ھەینی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی گەیشتە ئاستێکی چاوەروان نەکراو، کاتێک پیادەکە ویستی دوو منداڵەکە خەبەر بکاتەوە، منداڵەکان ھەستیان لەبەر بڕابوو، ھەر لەو شوێنە کۆچی دوواییان کرد.\nبی بی سی ئەمریکی رایگەیاند: نیۆرک گەرمای لەو جۆرەی لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە بەخۆ نەدیبوو.\nلەلایەن خۆیەوە جۆوی جاکسۆن پارێزەری رۆدریگز ووتی: رۆدریگز خاوەنی پێنج منداڵە و حاڵی خانەوادەکەی شپرزە بووە،لە ھەمان کاتدا ھەموو خێزانەکەی پاڵپشتی دەکەن،بەڵام باری دەروونی رۆدریگز تەواو تێکچووە،.\nلە کۆنگرەکە ئەوەشی نەشاردەوە کە یەکێ لە دادوەرەکان ئاماژەی بە چاودێریکردنی بەردەوامی رۆدریگز دا، نەبادا ھەوڵی خۆکوشتن بدات. ھاورێیەکی رۆدریگز بە ناوی تیمبل باروس بە سی ئێن ئێنی راگەیاند: رۆدریگز باوکێکی نموونەیی بوو ھەردەم منداڵەکانی خۆشویستووە، مانگێک لەمەوبەر ئاھەنگی یادی لە دایکبوونی دووانەکەی کرد. ئەڵبەت دادگاییرۆدریگز لە رۆژی یەکی مانگی ئابی داھاتوو دەبێت.


میدیا و راگەیاند بە یەكێك لە ھۆكارەكانی ھۆشیار كردنەوەی كۆمەڵگا دادەنرێت، ھەوەرھا بە بڕبڕەی كۆمەڵگا دادەنرێت بەجۆرێك دەتوانێت كۆمەڵگا بەرو ئاڵۆزی بەرێت و ھەروەھا دەشتوانێت كۆمەڵگایەكی رۆشنبیر و ھۆشیار دروست بكات".\nلەم چەند ساڵانەی دوای لەگەڵ زۆر بوونی میدیا و بوارەكانی راگەیاندن لە ھەرێمی كوردستان، ئەم ھەرێمە خێر لە خۆ نەدیوە تووشی چەندین قەیران و گرفتبووەتەوە بەتایبەت ئەوەی ھەیە بەبڕوای من میدیا دەورێكی باشی نەبینیوە لە بەرەوپێش بردنی ئەم ھەرێمە، بەتایبەت ھۆكارێك بووە بۆئەوەی گرفتەكۆمەڵایەتیەكان زیاد بكەن ، ھەروەھا كاری كردووە بۆ ئەوەی داب و نەریتی كۆمەڵگا بەرەو ئاقارێكی مەترسیدا بەرێت ".\nرۆژ بەرۆژ بابەتی نوێ ی نەگەتیف دێتە ناو میدیای كوردیەوە كە ھۆكارێكە بۆئەوەی كۆمەڵگای كوردی بەرەو لاوازی بڕوات، ئەوە ھەر باسی كلتور و رەسەنایەتی و دابونەریتی كوردی ناكەم كە تووشی چ وێرانەیەك بووە ...\nلەگەڵ زۆر بوونی میدیا ھەرێمی كوردستان تادێت بەدۆخێكی ناھەمواردا تێپەر دەبێت میدیا وای كردووە سەرجەم كێشە كۆمەڵایەتیەكان بە ئاسانترین شێوە رووبدەن، ھۆكارەكەشی ئەوەیە میدیای كوردی دەست بۆ ھەموو بابەتێك دەبات ".\nبەداخەوە ئەوەی لەم چەند رۆژەی رابردوو بیستمان و بینیمان كە چەندەھا كەس كوژران و خۆیان كوشت، بەبروای من لە ئەنجامی خراب رۆڵ بینینی میدیای كوردییە كە بەبێ ھیچ فلتەرێك و گوێ نەدانێك بە داب و نەریت و ھەروەھا بەھا كۆمەڵایەتێەكان رێگا بۆ كوشتن ئاسانكراوە ".\nبەبروای من پێویستە میدیا بەجۆرێك كار بكات تاكەكانی كۆمەڵگا لە ھەر كێشەو گرفتێك ھۆشیار بكاتەوە ئەوەش دەڵێم لەسەر و بەندی بڵاوبوونەوەی فایرۆسی كۆرۆنا راگەیاندن و میدیا رۆلێكی باشیان بینی لە ھۆشیار كردنەوەی ھاوڵاتیان بەڵام لەرووی گرفتە كۆمەڵایەتیەكانەوە ھەروەھا لەرووی ناوزڕاندنەوە میدیا كاریگەری نەرێنی ھەبوو لەسەر تاكەكانی كۆمەڵگا ، ئەوەی لەم چەند رۆژەی رابردوو لە ھەرێمی كوردستان بینیمان و بیستمان ھەر میدیایەك بە ئارەزووی خۆی كاری دەكرد بێ ئەوەی بەجۆرێك كار بكات تاوەكو كۆمەڵگا ھۆشیار بكاتەوە، ئەوەش وای كرد ھاوڵاتیان بە ئارەزووی خۆیان خۆیندنەوە بۆ دۆخەكە بكەن ".\nمیدیا لە ووڵاتان دەوری باش دەبینێت بۆ كۆمەڵگاكەی بەڵام لە ھەرێمی كوردستان كار بۆ زۆری بینەر دەكرێت جا ئەگەر ھەر بابەتێك بێت ئاسییە، بڵاو دەكاتەوە كە ئەوەش رەفتای تاكی كۆمەڵگا تێك دەدات ".\nمن رەخنە لە حكومەت دەگرم كە وەك پێویست ناتوانێت یاسی راگەیاندن و میدیا بەجۆرێك رێكبخاتەوە كە میدیا و راگەیاندن لە خزمەت كۆمەڵگای كوردیدا بن، پێویستە حكومەت و وەزارەتی رۆشنبیری چاودێری وردی میدیا بكەن بەتایبەت لیژنەی راگەیاندن و رۆشنبیری لە پەرلەمانی كوردستان دەبێت ئەوان لە پەرلەمان فشار بكەن تاوەكو پەرلەمان یاسایەكی تایبەت بە راگەیاندن و میدیا دوبارە ھەموار بكاتەوە تاكو لە ھەرێمی كوردستان ئەو زۆرو بۆریە نەمێنێت".\nقسەم زۆر لەسەر میدیا و راگەیاندن لە ھەرێمی كوردستان بەڵام نامەوێت ھێندەی تر منیش خەم بخەمە سەرخەكانی تر دەمەوێت بە ھەموانە كار بكەن تاوەكو راگەیاندن و میدیا بخەینە خزمەت ھاوڵاتیان تاكوە ئەوانیش لەم رێگایەوە سوود وەرگرن".\nPUKmedia نووسینی.. جەمال سەرگەتی


بۆ پێشمەرگه شەهید دەکەن؟ - یونس حه‌مه‌د\n6/6/2021 - 17:04\nگەلی کوردستانی هەمیشە لەلایەن وڵاتانی داگیرکەر زوڵمی لێکراوە ، ئەو زوڵم وچەوسانەوە مێژوویەکی تاڵی هەیه ، بەتایبەت دوای ئەوەی بێ پرس وڕای خۆی خاک وگەلی کوردستان بۆ چەندین بەش پارچە پارچە کرا، بێ گوێدانه هیچ بەهایەکی بەرزی ئاینی ومرۆڤایەتی داگیرکەران به هێرشی دڕندانه وڵامی هەر داواکاری ئاشتیخوانەی گەلی کوردیان داوەتەوە، داگیرکەران هەموو ڕێگایەکیان تاقی کردۆتەوە بۆ ئەوەی گەلی کوردستان لەناو ببن ، له باکووردا قەتل وعامی مرۆڤایەتی و ڕێگانەدان به بوونی کورد و زمانی کوردی ، ئێران سێدارەی بەردەوام و هاوڵاتی بێ ژمارە ، عێڕاقیش به ئەنفال وکیمیاباران و زیندەبەچاڵ و مووچە وبوودجه بڕین وڵامی داوەتەوە ، لە سوریا هەر مرۆڤ نین ، ئەوانه داگیرکەر بەرانبەر به گەلی کوردی دەکەن ، جا ڵێرەدا پێشمەرگەی کوردستان وەك بەرپەرچدانەوە بۆ دوژمن وداگیرکەران هەمیشە بۆتە قەڵغان و چاوکراوە بۆ بەرگری له خاك ونیشتیماندا .\nپێشمەرگه ئەو مرۆڤه کوردەیه که بۆتە سیمبوول نەوەك بۆ گەلی کوردستان، بەڵکو سیمبولێکه بۆ مرۆڤایەتی ئەوەی هێزی پێشمەرگه ئەنجامی دەدات ئاراستەی بنیاتنانی مرۆڤی تەندرووستە بۆ خۆشەویستی خاك و وڵات، هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان بەردەوام ژمارە بووە بۆ داکۆکیکار تا گەل به داواکارییەکانی خۆی بگات ، بەر له دامەزراندنی هێزی پێشمەرگەی کوردستان کورد بێ پشت وپەنابوو ،بەڵام که پێشمەرگه هاتە گۆڕەپانی کوردایەتی ئەو پرسە زیاتر جیهانی بەخۆی ئاشنا کرد ، بەڵێ هێزەکانی پێشمەرگه داکۆکیکاری ڕەسەنن بۆ ماف وداخوازیەکانی گەل .\nناخۆشترین حاڵەت که گەلی کورد وەک هەر گەلێکی تری سەر ئەم زەویه دووچاری بووە شەهیدکردنی براکانه ، بەواتا شەهیدکردنی شۆڕشگیران وبەرگریکارانی خاک ونیشتیمانه ، (پ ك ك )که بەگوێرەی یاساکانی نێودەوڵەتی هیچ پەیوەندییەکی به باشووری کوردستان هەرێمی کوردستان نیه ، بەڵام بوونی به نایاسایی لەو ناوچانەدا جێگای سەرنج وهەڵوەستە و گووماناویە !\nکه به گوێرەی یاسا نێودەوڵەتیەکان مافی حکومەتی کوردستانە بڕیار لە چارەنووسی هاوڵاتیانی بدات ،چونکه دەستوور لەم پرسەدا باڵا دەستە ، کەچی (پ ك ك )، که ڕۆژ لەدوای ڕۆژدا گوومانەکانی سەری دژ به گەلی باشووری کوردستان زێدەتر دەبێت ، هەروەها لێکدانەوەکان بۆ ئەوە دەچن که بەڵێ ئەوەی ئەو پارتە دەیکات زێدەتر بۆ بەرژەوەندی داگیرکەرانه نەوەك گەلی کوردستان ، ماوە ماوە (سیناریۆ)ی شەڕ نێوان (سوپای تورك و هێزەکانی پ ك ك ) له ناوچە شاخاویانەی ( پ ك ك) لێ باڵادەستن درووست دەبێت ، بەڵام دواتر پێشمەرگه وکوڕی کورد شەهید دەکەن و وێڕای ئەمەش بیانۆ دەدەنه هێزی بیانی تا بێنه نێو قوڵایی خاکی باشووری کوردستان،بەمەش (پ ك ك) ئەنجینداکانی بەئاشکرا دەخاتە بەردەم داگیرکەران بۆ ئاڵۆزکردنی ڕەوش وباردۆخەکه .. زۆر جاران پرسیار درووست دەبێت ئاخۆ بۆ تەنیا چەکدارانی (پ ك ك ) بۆ جارێکیش ناچنه باکوور بۆ خەباتکردن یان گووندێکیان بۆ ئازاد ناکرێت تا بنکە وبارەگای خۆیانی لێ دابنێن وخەبات لە باکوورەوە دەست پێ کەن نەوەك له خاکی یاسایی باشوور واتا هەرێمی کوردستان ، ئەو پرسیارە وڵامەکەی به سانایی دەدرێتەوە که ( پ ك ک )، جگه له دەست وئەجیندای دووژمن وداگیرکەران هیچیتر نیه .\nشەهیدکردنی پێشمەرگەی کوردستان لەلایەن ( قەندیلیەکانەوە) نیشانەیەکه که ئەو هێزانه تەنیا کاریان پێ دەکرێت بۆ تێکدانی ڕەوشی ئارامی و ئاوەدانی کوردستان ، چونکه بەرچاو ڕوونی باش بەدیار کەوت که (پ ك ك ) بۆتە ئامراز و بۆکەڵەیەك بەدەستی داگیرکەران و به سانایی دەجولێندرێت ، ئەگەرنا بۆ پێشمەرگه شەهید دەکەن ؟.


زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی هەلی كار بۆ ژمارەیەك خوێندكاری دەرچووی، لە نەخۆشخانەی شاری پزیشكی فاروق دەستەبەر دەكات. - CDC Career Development Center ناوەندی گەشەپێدان بۆ کار\nزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی هەلی كار بۆ ژمارەیەك خوێندكاری دەرچووی، لە نەخۆشخانەی شاری پزیشكی فاروق دەستەبەر دەكات.\nposted Aug 30, 2015, 9:17 PM by Jamal Kakbra [ updated Aug 31, 2015, 8:33 AM by Sarkhell Sirwan ]\nزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی هەلی كار بۆ خوێندكارانی دەستەبەر دەكات\nئەمڕۆ یەكشەممە 30ی ئابی 2015، بەناونیشانی "گەشتێك بەرەو پڕۆفیشناڵی بوون" سیمینارێك بۆ 13 خوێندكاری دەرچووی بەشە پزیشكییەكانی پەیمانگای تەكنیكی سلێمانی سەر بە زانكۆی پۆلیتەكنیك بەڕێوەچوو.\nئەو خوێندكارە دەرچووانە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی بەکارخستن و راهێنانی تەكنیكی و پیشەیی و دۆزینەوەی هەلی كار ی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانییەوە بۆ ماوەی دوو مانگە لەناو نەخۆشخانەی پزیشكی فاروق خولێكی راهێنانیان بۆ دەستەبەركراوە.\nلە سەرەتای سیمینارەكەدا هەریەك لە بەشداربوونی خولەكە لە رێگەی ئامێری داتاشۆوە كورتەیەكیان لەبارەی ئەو چەمكە تیۆریی و پراكتیكیانە خستەڕوو، كە لە ماوەی ئەو دوو مانگەدا لە نەخۆشخانەكە راهێنانیان لەسەر كردووە، كە ئەمەش هەنگاوێكە بۆ پێشكەوتن و پرۆفیشناڵی بوون لەو بوارەدا، كە لە داهاتوودا خزمەت بە كەرتی تەندروستی دەگەیەنێت.\nلە بەشێكی دیكەی سیمینارەكەدا و لە رێوڕەسمێكی شایستەدا، لەلایەن د. سۆران سەعید نوێنەری سەرۆكایەتی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانییەوە بڕوانامەی نەخۆشخانەی شاری پزیشكی فاروق بە بەشداربوونی خولەكە بەخشرا.\nبەپێی بڕوانامەكە لە داهاتوودا ئەو خوێندكارە دەرچووانە دەتوانن وەك كارمەندێكی نەخۆشخانەكە درێژە بە خزمەتكردنی نەخۆش بدەن.\nلە كۆتایی سیمینارەكەشدا گرتەیەكی ڤیدیۆیی كارو چالاكییەكانی بەشداربووانی خولەكە، كە لە ماوەی ئەو دوو مانگەدا لە نەخۆشخانەكەدا ئەنجامیاندا بوو خرایەڕوو.\nلە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵدا بەڕێوەبەرایەتی راهێنانی تەكنیكی پیشەیی و دۆزینەوەی هەلی كار لە رێگەی (سیڤی)یەوە بۆ نەخۆشخانەی تایبەتی فاروق چەندین كاری بۆ خوێندكارانی بەشە پزیشكییەكانی "تەندروستی كۆمەڵ، پەرستاری، چارەسەری سروشتی، سڕكردن، تیشك، شیكاری نەخۆشییەكان، دەرمانسازی، پەرستاری ژنان و مناڵبوون و پاراستنی ددان" پەیمانگای تەكنیكی سلێمانی دەستەبەر كرد.\nئەم چالاكییە لە سەرۆكایەتی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی بەشێوازی وۆركشۆپ ئەنجامدرا لەپێناو تێگەیشتن و وەرگرتنی زانیاری تەواو لەسەر چۆنێتی دروستكردنی "سیڤی" و شێوازەكانی پڕكردنەوەی بۆ دەزگا حكومی و ئەهلی و شوێنكارەكان، بۆئەوەی لە داهاتوودا بتوانن كار بۆ خۆیان دەستەبەر بكەن.\nزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی لەدوای دەرچوونی خوێندكارەكانیش بەردەوام لە خەمی بە پرۆفیشناڵكردن و دامەزراندن و دۆزینەوەی هەلی كارە بۆ تەواوی خوێندكارە دەرچووەكانی.\nسیمینارەكە بەسەرپەرشتی هەریەك لە "د. ئەمیر ئەحمەد گونێل، كاراداس، ئایشە توركی" بەڕێوەچوو.


21 | May | 2013 | Kurdish American for Democracy and Human Rights (KADHR)\nداواكارى بو تحريمى هه لبژاردنه كانى سه روك كومارى له لايه ن كوميته ى كورده كانى دانيشتوى ئمريكا بو ديموكراسى و مافى مروڤ له ئيران\nكوميته ى كورده كانى دانيشتوى ئمريكا بو ديموكراسى و مافى مروف له ئيران داوا له هه مو خه لكى ئيران وه به تايبه ت پتر له ١٢ ميلوين كورد له ئيران وه هه روه ها ئيرانيه كان له هه ندران ده كات تا به شيوازيكى به رچاو و چالاكانه نارزايه تى خويان دژ به كوماري ئيسلامى به نه چونيان بو شوينى ده نگ دانه كان ، يان به هه رشيوازيكى مه دنى ئاشتيخوازانه ده ربرن.\nكوميته ى كورده كانى دانيشتوى ئمريكا وه ك ريكخراويكى پابه ند به ديموكراسى ، لايه نگرى مافى ده نگه دان و لايه نگرى هه لبژاردنى ئازاد له جيهان دا و به تايبه ت له ولاتانه ى دا كه كورد تيدا ده ژين باورى به وي هه يه كه به شدارى له هه لبژاردن له سيستميكى ديموكرات و ئازاد يارمه تى به په ره سه ندنى ديموكراسى و دابه ش كردنى هيز و تواناى سياسى له گه ل هه مو شاروندانى ئه و وه لات ده دات. به لاى ئيمه وه خه لكى ئيران ده بى له مافى هه لبژاردنه كانى خويان به شيوازيكى ئازاد كه لك وه رگه رن، بلام له كاتيك دا كه كومارى ئيسلامى ريگاى له هه لبژاردنى ئازاد بستوه ، هيچ ريگايكى كه جوز ته حريمى هه لبژاردنه كان نه ماوه ته وه.\nكومارى ئيسلامى ئيران كه خوى به سه ركرده ى ولاتانى ئيسلامى ده زانى ، به خوى ئه و ئيزنه ى ده دات كه به شيوازى جياواز به ر له هه لبژاردنى ئازاد بگريت و به زمانيكى كه خه لك تا ئه و راده يه به خوار بزانيت كه په يان بليت كه به كى و چون ده نگ بده ن.\nياساى سه ره كى كومارى ئيسلامى يان “قانونى ئه ساسى ” له كومارى ئيسلامى له بنه ره ت دا ده ژ به هه مو شيوازه كانى باور پي كراوى ديموكراسيه. له وه لاتيكدا كه نيوه ى كومه لگا ” ژنان” مافى هه لبژاردنى خويان بو سه روك كوماري نيه، له ياسايه ك دا كه به شيكى زور له كه مايه تيه ئائيني و مه زهه بى وه ك سونيه كان، زه ر دوشتيه كان،مسيحيه كان، كه ليميه كان، به هائيه كان و ديتر ئاينه كان مافى خو كانديد كردنيان بو هه لبژاردنه كانى سه روك كومارى نيه، له ياسايه ك دا كه ده ژايه تى له گه ل وه لى فه قيه يان ريبه رى پايه به رزى ئائينى شيعه ى ١٢ ئيمامى به شيوازى كومارى ئيسلامى ناتوانيت خوى بو پوستى سه روك كومارى هه لبژيريت، يان هه ر كه س ره خنه و بى باورى به كو مارى ئيسلامى ببيت ناتوانيت بير له پوستى سه روك كومارى كاته وه، هه ر وه ها ده نگ دان به چه ند كار به ده ستى كومارى ئيسلامى كه له له نيوان ٣٣ سال ته مه نى ئه م رژيمه ده ستيان له دوا كوتويي ئيران و قه تل و كوشتارى خه لكى ئيران و فه قه ر و نه دارى خه لكى نه دار و فه قيرى ئيراندا بوه هيچ مانايه ك جوز ئيعتبار دان به كومارى ئيسلامى ناگريته خو.\nهه موى ئه مانه له كاتيك دايه كه پاش ٣٣ سال له هاتنه سه ركارى ئه م رژيمه به سه دان هه زار مروفى ئازاديخواز له مافى ژيان مه حروم كه راون، به سه دان هه زار له خه لكيك كه جياواز له سيستمى كومارى ئيسلامى بير ده كه نه وه زيندانى، و بي سه رو شوين بوين، پتر له ٤ ميليون خه لكى ئيران له وه لات كو چيان كردوه و سيستمى ديكتاتورى به سه ر ئه كه سانه ى كه له ولاتدا مانه ته وه چه پوكى داناوه. سيستمى ئابورى و ژير خانى ئابورى ئيران به دواى دييان سال شه ر و به ر به ره كانى له گه ل وه لاتانى روژ ئاوايدا، وه يارمه تى به وه لاتان وه ريكخراوه لايه نگره كانى كومارى ئيسلامي، دزى وفيساد و گه ندلى ئاشكراى كار به دستانى پايه به رزى ئيران ژياني روژانه ى خه لكيان خه ستوه ته مه ترسيه وه. هه ر له م كاته دا به هوى سياسه تى ناله بارى كومارى ئيسلامى بو وه دست هينانى وزه ى ئه تومى و چه كه مه نى ئه تومى ، بوه ته هوى مه ترسى شه ريكى داسپاو به سه ر خه لكى ئيراندا كه به هوى گه ماروى ئابورى ژيانيان له مه ترسيكى نادياردايه.\nئا له م هه ل و مه رجه دا ، جي به جى بونى يه كيك له كاربه ده ستانى رژيم له گه ل كاربه ده ستيكي كه ى ئه م رژيمه دا ناتوانيت هيچ ئال و گوريكى په رچاو بو خه لكى ئيران بيريته ئاراه وه. نه ته وى كورد له ئيراندا كه له سه رتاى هاتنه سه ركارى كومارى كومارى ئيسلامى شاهيدى بومباردمان، و ويرانى شار و گونده كانى خوى بوه ، شاهيدى قه تل و كوشتار و زيندانى و بي حو رمه تى به گه نج و لاوه كانى خوى بوه، خه لكى كورد له ئيران كه وه لامى ئازاديخوازى به ئيعدام و زيندان و بيكارى و ده ربه درى دراوه ته وه ئه م هه لپژاردانه وه ك فورسه تيك بو ده نگ هه لبرين دژ به كومارى ئيسلامى چاو لي ده كات،\nئيمه پيمان وايه كه ده بى له هه لو مه رجى هه لبژاردنه كان بو وه ده رخستنى راستيه كان كه لك وه ر گرين و ده نگى خومان دژ به كومارى ئيسلامى به شيوازى راسته قينه بدينه وه. ته حريمى هه لبژاردنه كان وه ك شيوازى ك له شيوازه كانى ئاشتيخوازانه ى نافه رمانى مه دنى ده توانى وه لاميك به كومارى ئيسلامى ئيران بيت كه دژايه تى خوى به بنه ماكانى ديموكراسى و مافى مروف به هه مو خه لكى روون و ئاشكراكردووه.\nكوميته ى كورده كانى دانيشتوى ئمريكا بو ديموكراسى و مافى مروف له ئيران\nلوس ئانجلس، ولايه تى كاليفورنيا، وه لاته يكگرتوه كانى ئمريكا\n٢١ مانگي مه ى سالى ٢٠١٣ زائينى


دکتۆر ساماڵ مانیی: بەو جۆرە دەستەواژەی”کێشەی کۆمەڵایەتی” هیچ ناڵێت. – WTARIKURD\nلەو کاتە کەمەی کە هەمە بۆ بەسەرکردنەوەی هەواڵەکان و فەیسبووک، ناوێرم سەیری وێنەی هیچ ژنێک بکەم لە میدیاکان و پۆستەکانی ناو سۆشیال میدیا؛ ترسم هەیە لەوەی وێنەی ژنە کوردێکی کوژراو بێت و میدیاکان نوسیبێتیان “بە هۆی کێشەی کۆمەڵایەتی یەوە کوژراوە”.\nکێشە کۆمەڵآیەتیەکان’ هەزارویەکن و هەموو کێشەکانیش لەناو کۆمەڵگەدا کێشەی کۆمەڵایەتین.’\nدەستەواژەی “کێشەی کۆمەڵایەتی” دوور ڕاگرن لە نوسینەکاندا. لەبری ئەو دەستەواژەیەی ‘کێشەی کۆمەڵایەتی’ کە هیچ نەووتنە و ئەرکی زانیاری بەخشین و لێکدانەوە و خۆماندووکردن بە ووردەکاریەکانەوە لە کۆڵ میدیا دەکاتەوە، هەروەهاش ئاماژەیە بۆ گرنگی پێنەدان و لەکۆڵخۆ کردنەوە، داوادەکەم دەستەواژەکانیتری دەرخەری هۆکار و مەبەست لە تاوانەکە بە ڕوونی بنوسرێت و تاوانێک لە تاوانێکتر جیابکرێتەوە، دڵنیام دەتوانن ئەوە بکەن و مەبەستتان لەوە نیە ئەو تاوانە بەکەمبگرن.\nوردەکاریەکان گرنگن لە تاوانەکاندا، وەکو نیشانەکانی نەخۆشی وایە لای دوکتۆرێک بۆ چارەسەرکردنی هەر نەخۆشیەک. گەر وردەکاریەکان دەرنەکەوون هەرگیز ناتوانین چارەسەری ئەو کێشە کەڵتووریە کوردیە بکەین کە ئەم هەموو ژنە دەکوژێت و بەکوشتی دەدات و وای لێدەکات خۆی خۆی بکوژێت.\nگەروا بەردەوام بێت، هەتا ماوین ‘پرسی ژن’ جیا ناکرێتەوە لە ئیشی ئیسعاف و پۆلیس لە بەرنامەی حیزبەکاندا و خەباتی ژنانیش هەروەکو بەشێک لە فریاکەوتن و پۆلیس ئیش دەکەن لە کوردستاندا.\nهیوادارم ئیتر کۆکردنەوەی تاوانەکان و فڕێدانیان بۆ ناو چاڵە گەورەکەی “کێشەی کۆمەڵایەتی” تاوانەکان نەبینم لە میدیا کوردیەکاندا. ئەوەندەی کوشتنی ژن ئازارم ئەدات ئەوەندەش فڕێدانیانە بۆ ناو چاڵە گەورەکەی شاردنەوەی تاوانەکان لە ژێر ناوی “کێشەی کۆمەڵایەتی”دا.\nهەموو کێشەیەک ‘کێشەی کۆمەڵایەتی’ یە بە کێشەی سیاسیشەوە، بە کێشەی ئابووریشەوە، بە کێشەی میدیاشەوە، هەموو کێشەکان کێشەی کۆمەڵایتین، بەڵام وەکوو چۆن کێشەی ‘ناو حیزبەکان’ هەیە و کێشەی ‘نێوان حیزبەکان هەن و کێشەی دەزگاکانی دادوەری هەیە و کێشەی موچە هەیە و کێشەی هەڵبژاردن هەیە و کێشەی ناوچەیی هەیە و هتد، تاوانەکانیش بەهەمان شێوەن.\nوەکو چۆن ناکرێت هەموو کێشە سیاسیەکان پێیان بووترێت “کێشەی کۆمەڵآیەتی” تاوانەکانیش بەهەمان شێوە ناکرێت پێیان بوترێت “کێشەی کۆمەڵایەتی”.\nعه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: هه‌سه‌ده، له نێوان سیناریۆی ئه‌مه‌ریکا و رووسیا، شه‌ڕی تورکیا و سوریا.


پارتی هه‌میشه ئاماده‌ی گفتوگۆ و دانووستانه\nچنار سه‌عد عه‌بدوڵڵا\nKurdistan24 هه‌ولێر 14:30 2022/05/09\nکوردستان سه‌ركردایه‌تی پارتی چنار سه‌عد عه‌بدوڵڵا دانووستان\nچنار سه‌عد عه‌بدوڵڵا، ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی پارتی رایگه‌یاند، پارتی له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دایه هه‌ڵبژاردن له واده‌ی دیاریكراوی خۆیدا ئه‌نجام بدرێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌رگای گفتوگۆ له‌لایه‌ن پارتییه‌وه هه‌میشه كراوه‌یه.\nچنار سه‌عد عه‌بدوڵڵا گوتی: هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه پارتی دوای هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان وه‌ك هێزی براوه‌ی یه‌كه‌م له‌گه‌ڵ هه‌موو حزبه سیاسییه‌كانی كوردستان ده‌ستی به دانووستان كرد، ئه‌وانه‌ی كورسی په‌رله‌مانییان به‌ده‌ستهێنابوو، له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شی كورسی په‌رله‌مانییان به‌ده‌ستنه‌هێنابوو و له بڕیاره‌كاندا له‌گه‌ڵ كۆده‌نگی سیاسییه، پارتی وه‌كو په‌رنسیپ ته‌ماشای رێككه‌وتن و كۆكردنه‌وه‌ی هه‌موو هێزه سیاسییه‌كان ده‌كات له پرسی نیشتمانی و به‌رژه‌وه‌ندییه باڵاكانی كوردستان.\nگوتیشی: پارتی له هه‌موو بارودۆخ و ئه‌وپه‌ڕی گرژییه‌كانیشدا سڵ له دانووستان ناكاته‌وه، بۆیه له كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی پارتی، وه‌كو په‌رنسیپ جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه كرایه‌وه، كه پارتی به‌رده‌وام ده‌بێت له‌سه‌ر گفتوگۆ و دانووستان، هه‌ر هه‌نگاوێك و ده‌ستپێشخه‌رییه‌ك هه‌بێت، له‌پێناوی ره‌واندنه‌وه‌ی گرژی و رێككه‌وتنی ناوماڵی كوردستان، له پێناو سازشنه‌كردن له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان كوردستان پارتی هه‌میشه ئاماده‌ی دانووستان ده‌بێت.\nله‌باره‌ی زوو كۆبوونه‌وه‌ی لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستان ئه‌و ئه‌ندامه‌ی سه‌ركردایه‌تی پارتی ئاماژه‌ی به‌وه كرد، كۆبوونه‌وه‌ی لایه‌نه سیاسییه‌كان ئومێدی هه‌موو خه‌ڵكی كوردستانه و پارتی پێشوازی له‌هه‌ر ده‌ستپێشخه‌رییه‌ك ده‌كات، كه له به‌رژه‌وه‌ندی گه‌لی كوردستان بێت، له كۆبوونه‌وه‌كه‌ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی پارتی، به فه‌رمی راگه‌یه‌ندراوه، ئاماده‌ی دانووستانه، ده‌رگای گفتوگۆ داناخات.\nئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد، خه‌ڵكی كوردستان دڵنیا ده‌كه‌مه‌وه، كه پارتی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌وه‌نده به‌هێزه، كه به پرس و باڵی ناكۆكی پچڕی لایه‌نه‌كان ئه‌و په‌یوه‌ندییه لاواز نابێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه مێژوویه‌كی درێژمان له‌خه‌باتكردن له‌گه‌ڵ یه‌كێتی و لایه‌نه سیاسییه‌كانی دیكه هه‌یه، ئێمه به قۆناغی زۆر سه‌ختتر تێپه‌ڕیوین، دواتر هه‌ر گفتوگۆمان كردووه.\nچنار سه‌عد عه‌بدوڵڵا روونیكرده‌وه، پارتی له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یه هه‌ڵبژاردن له واده‌ی دیاریكراوی خۆیدا ئه‌نجام بدرێت، بۆ ئه‌مه‌ش ئاماده له‌گه‌ڵ هه‌موو لایه‌نه‌كان گفتوگۆ بكات، به‌ڵام سازش له پرۆسه‌ی دیموكراتی ناكات، كه هه‌ڵبژاردن بنه‌مایه‌كی سه‌ره‌كی پرۆسه‌كه‌یه.


وتووێژ:واز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nباشترە زۆر پشت بە بۆچوونەکانی نەبەز لەبارەی وشەڕەتەوە نەبەستین. بۆ نموونە حەز لە وشەی حظ-ی عەرەبییەوە وەرگیراوە و پەیوەندیی بە خوازەوە نییە. لە ھەورامیدا بە خواستن دەڵێن واستەی و فرمانەکەشی دەبێتە واز. لە زازاکیشدا دەڵین واشتەنە و فرمانەکەشی ھەر واز. بەڵام بەڕاستی نازانم ئەم وازتن-ەی ھەنبانە چییە. با ئەمەش بڵێم لە تورکیشدا دەڵین vazgeçmek ھەر یانی وازلێھێنان.--چالاک وتووێژ ٠٧:٣٨، ٨ی شوباتی ٢٠١٦ (UTC)\nسپاس. ھەر جۆر پێت باشە وتارەکە دەسکاری کە. --Aza (لێدوان) ٠٨:٠٦، ٨ی شوباتی ٢٠١٦ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی وازم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20061227193605/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=1778 بۆ https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=1778 زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ١٨:٤٢، ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:واز&oldid=590218»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٤٢ی ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


ـ تیمەکانى چاودێرى دارایی عێراقى فیدراڵ حەفتەى ئایندە سەردانى هەردوو وەزارەتى پەروەردە و تەندرووستى هەرێم دەکەن بە مەبەستى دەستپێکردنى پڕۆسەى وردبینى.\nـ لیژنە ڕەزامەندی دەربڕیوە لەسەر بەرزکردنەوەی پێشنیازی نوێنەرانی وەزارەتەکانی هەرێم بۆ پێدانی مووچەی تەواو لەگەڵ دەستپێکردنی کاری لیژنەی وردبینی بۆ ئەمینداری گشتیی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق و پەلەکردن لە پرۆسەکە.\nـ جەختی کرایەوە لیستی بایۆمەتری حکومەتی هەرێم بکرێتە بنەما بۆ پێدانی مووچەی فەرمانبەران.\nئەم پەیجە 80 جار بینراوە


نامەکانتان گەییشتوون  … هەژێن* – Dengekan\nنامەکانتان گەییشتوون و ئێوە ناخوازن لە وەڵامنەدانەوەی ئێمە بگەن، کە ئێمەش بێدەسەڵاتین و دەسەڵاتی ئێمە لە تیرۆرکردنی ناڕازییان و ڕاگرتنی جەماوەر و پاسەوانی بیرەنەوتەکان و جێبەجێکردنی پلانەکان و کڕینی چەك و واژۆکردنی ڕێکەوتننامەکان و قەرزکردن، هیچی یدکە نییە و ژییان و منداڵ و ھاوسەرانمان بەبارمتەگیراون. ئێوە ناتانەوێت تێبگەن؛ ئەگەر ئێمە فزەبکەین، وەك (جۆن پاوڵی یەکەم John Paul I)  نیوەشەوێك دەماکوژن . گوێرادڕین دەبەنگینە، مەگەر سەری ئێوە تەپاڵەی تێدایە، ئاوا تێناگەن و زۆرینەی خەڵکی ناڕازیشتان وەك خۆتان دەبەنگکردووە؛ تێناگەن کە ئێمە ناتوانین و مافی وەڵامدانەوەمان نییە و ئەگەر وەڵامبدەینەوە، لە دوو شت زیاتر نییە، یان هەر وەك ئێوە تەنیا دەتوانین خەڵك خۆشباوەڕتربکەین، یان فیشەکێك لەنێو دەمی ناڕازییانی سەرکێش بتەقێنینەوە. دەبەنگینە ئێوە بەو نامە دەبەنگانەی خۆتان تەنەکەی خۆڵی ئێمەتان پڕکردووە و ناهێڵن خەڵکی ناڕازای بەخۆی بیربکاتەوە و لەوە تێبگات، کە ئەگەر ئێمە ڕاستگۆیانە وەڵامی پرسیار و داخوازییەکانی خەڵك بدەینەوە، تەمەنمان چەند چرکەیەك زیاتر نابێت و بارمتەگیراوێکی دیکەی وەك ئێمە دەخەنە شوێنمان و باری خەڵکیش وەك ئێستا هەر “چل مەن” دەبێت. بەڵام ئەگەر خەڵکی بەخۆی خۆی ڕێکبخات و ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی خۆی بکاتە ئەڵتەرناتیڤی ئێمە، هەم ئێمە لەم بارمتەبوونە ڕزگاردەبین و هەم سندووقی نێو دەوڵەتی دراو و بانکی جیهانی و بانکی نێوەندیی ئەوروپا و دەوڵەتانی زلهێز ناتوانن بارمتەگیراوێکی دیکە بخەنەوە شوێنی ئێمە. ئیدی بەسە و چیدیکە نامە ئاراستەی ئێمە مەکەن و بە دەبەنگی خۆتان خەڵك خۆشباوەڕ و چاوەڕوان مە‌هێڵنەوە، با چیدیکە خەڵکی چاوەڕوانی سۆزداریی ڕۆبۆتێکی وەك ئێمە نەکات و بە تەرسەقولبێژیی ئێوەش وڕ و گێژنەبێت؛ با خەڵکی بەخۆی بیربکاتەوە و لە بێوەڵامی ئێمە تێبگات، تکایە چیدیکە نامەی تەرسەقولاوی بۆ ئێمە مەنێرن!\n وەڵامێك بۆ ئەو نووسەر و ڕۆژنامەگەر و “ڕۆناکبیر”انەی کە پاش چارەکە سەدەیەك تاڵانی و گەندەڵی و سەرکوتکاریی دەسەڵاتی بۆرجوازی کورد، هێشتا دەبەنگانە نامە بۆ دەسەڵاتداران دەنووسن و خەریکی بزواندنی سۆزی ڕۆبۆتەکانی نەزمی نوێی بازار (نیئۆلیبرالیزم) و ختووکەدانی خۆشباوەڕیی خەڵکی نەدار و بێدەسەڵات و چاوڕێهێشتنەوەی ناڕازیانن و بە نەتەوەگەرایی (ناسیونالیزم) هۆشی ناڕازییان بەنگدەکەن. لێرەدا مەبەستی من نووسەران و ڕۆژنامەگەران و “ڕوناکبیران”ی دەرباری دەسەڵات و پارتییەکان نییە، چونکە ئەوان لە خۆشباوەڕییەوە دەربارنین و ھوشیارانە لە پاوانگەریی و چەپاوڵگەریی دەسەڵاتداران داکۆکیدەکەن؛ مەبەستم نووسەر و ڕۆژنامەگەر و “ڕوناکبیران”ێکن، کە خۆشباوەڕانە بە “نەتەوە” و “وڵات” و “ھاووڵاتی” و “سەرۆکی باش” و “پارتیی باش” و “پارلەمان و پارلەمانتاری باش” و “فەرمانداریی و دەوڵەتی باش” ھۆشی نەداران و بێدەسەڵاتانی ناڕازی ژاراویدەکەن و ڕۆژانە لەنێو کاناڵەکانی مێدیا نامە ئاراستەی دەسەلاتدارانی بۆرجوازی کورد دەکەن و خەریکی ئامۆژگاریکردنی دەسەڵاتدارانن، بۆ ئەوەی “سەرکوتگەرێکی دڵسۆز و بەسۆزی خەڵك” بن.\n (جۆن پاوڵی یەکەم John Paul I) پاپای ڤاتیکان بوو، ٢٦ی ئۆگوست تاکو ٢٨ی سێپتەمبەری ١٩٧٨، ماوەی پایپبوونی تەنیا سی و سێ (٣٣) بوو و نیوەشەوێك ناڕۆشنانە مرد. بۆ زانیاریی زیاتر سەردانی ئەم لینکە بکەن : https://en.wikipedia.org/wiki/Pope_John_Paul_I\nساڵی دوو هەزار، لە گەرمەی شانازیکردنی خۆشباوەڕان و دەسکەلاکانی دەسەڵات بە ئاڵای بۆرجوای کوردستان لەنێو ژوورەکانی پاڵتۆك بەدیاریکراوی لەنێو ژووری “ئازادیخوازان” کە ژووری چەپ و نەتەوەگەراکان بوو، گوتم “ڕۆژێك دێت، کە ئاڵای ئێوەش وەك ئاڵای فلیپین بە باجی لەشفرۆشییەکانی نیشتمان دەشەکێتەوە”.\n* www.hejeen.wordpress.com ….. www.facebook.com/hejen.pze\nPrevious گفتوگۆ لەگەڵ سەڵاح بایەزیدی سەبارەت بە وەرگێڕان ….سازدانی / شاخه‌وان سدیق.\nNext ڕۆمانی مەیخانەکەی ئورتینە … نەبەز گوڕان


آئین افتتاح و بازسازی آسیاب آبی”حوزه لاره”در شهر نوسود با شکوه برگزار شد/گزارش تصویری\nاخبار » آئین افتتاح و بازسازی آسیاب آبی”حوزه لاره”در شهر نوسود با شکوه برگزار شد/گزارش تصویری\nآئین افتتاح و بازسازی آسیاب آبی”حوزه لاره”در شهر نوسود با شکوه برگزار شد/گزارش تصویری\nبه گزارش سلام پاوه:صبح امروز به همت شورا و شهرداری شهر نوسود آئین افتتاح و بازسازی آسیاب آبی کهن و قدیمی در منطقه حوزه لاره با حضور برخی از مسئولین،فعالین فرهنگی و ادبی و مردم در این شهر برگزار گردید. به گزارش خبرنگار سلام پاوه: صدای پای آب در گوش آسیاب تاریخی و قدیمی شهر […]\nبه گزارش خبرنگار سلام پاوه: صدای پای آب در گوش آسیاب تاریخی و قدیمی شهر کهن نوسود از توابع شهرستان پاوه صبح امروز با حضور مردم،مسئولان و ادیبان هورامان در فضایی زیبا و در کنار ریزش برگهای پاییزی با شعر و سخن و موسیقی پس از سالها دوباره جاری شد.\nآسیابی کهن و زیبا که یادگاری از تمدن،فرهنگ و اصالت مردمانی است از دیار اهورایی نوسود که با همت مجموعه شهرداری و شورای این شهر چه در دوره قبل شورا و شهرداری و سکانداری دانا آذری بر مسند شهرداری و چه در دور حاضر که هدایت شهرداری این شهر برعهده سلام خسروی است امروز افتتاح شد.بدون هیچ شک و گمانی روحیه فرهنگی و نو آورانه و متحول خسروی در ایجاد همگرایی و تقویت مشارکت عمومی نقش بسزایی دارد . و شاید این آئین آغازی بر تحول باشد.\nدر آغاز این آئین زیبا که با اجرای شاعر خوش ذوق شهرستان پاوه حکمت محمدی بود قرائت قرآن آغاز شد.\nشهردار نوسود با تبریک میلاد نبی مکرم اسلام و گرامیداشت ماه مولود و همچنین تسلیت به مناسبت درگذشت جمعی از هموطنان در زلزله اخیر و تقدیر از مردم ایران اسلامی به خاطر تبلور حس برادری و نوع دوستی به وجه کمال در این حادثه اظهار داشت: در دنیای امروز اصالت تاریخی یکی از برجسته ترین وجوه تمدنی و مایه عزت و سربلندی برای هویت های ملی و منطقه ای است و تجمع امروز ما در حوزه لاره برای پاسداشت این اصالت در جغرافیای سرزمینی به نام نوسود می باشد.\nسلام خسروی افزود:افتتاح و راه اندازی مجدد آسیاب آبی حوزه لاره نوسود یادآور تاریخ سرشار از خلاقیت هنرمندی و توانایی مردمان ساکن در این منطقه است که توانسته اند با بهرمندی از ظرفیتهای موجود به بهترین شکل بر محدودیتها فایق آمده و نه تنها در شهر و دیار خود بلکه همسایگان دور و نزدیک را نیز از این توانمندیها بهره مند سازند.\nوی گفت:آسیاب قدیمی خوزه لاره در شهر نوسود امروز با همکاری و دلسوزی تنی چند از عزیزان از جمله آقای رحمت قادرپور بازسازی شده است که ضمن قدردانی از ایشان لازم است از تلاشهای مهندس دانا آذری شهردار سابق و اعضای شورای اسلامی شهر نوسود تقدیر و تشکر نمود.\nخسروی با اشاره به فعالیت مجدد این آسیاب که تاریخ ساخت آن به بیش از ۵۰۰سال پیش برمی گردد خاطر نشان ساخت که وظیفه ما در مقابل تلاشها و خلاقیتهای گذشتگان این است که با توکل به خدا در راستای احیای گذشته پرافتخار این دیار،باری دگر نوسود را به آن درجه از عمران و آبادانی برسانیم که زمینه جذب گردشگر نه تنها از داخل کشور بلکه از ظرفیت توریسم بین المللی هم استفاده ببریم.\nوی در بخش دیگری از سخنانش مردم شهر نوسود را مردمی با اصالت و داری فرهنگ غنی دانست و گفت:شهر نوسود همواره در اورامانات جایگاه خاصی دارد و در ایام گذشته محل تعیین سرنوشت و نقش تعیین کننده ای در منطقه داشته است.\nخسروی با اشاره به قرار گرفتن نوسود بر روی گسل زلزله خیز زاگرس لزوم هوشیاری مردم در ساخت و سازها و نیز پیش بینی موارد ضروری برای مقابله با بحرانهای احتمالی را خواستار شد.\nشهردار نوسود در پایان سخنان خود با تشکر از همه مردم نوسود از همه علاقمندان به نبی مکرم اسلام دعوت نمود تا در جشن بزرگ میلاد که در روز شنبه ۱۵ اذر در مسجد جامع نوسود برگزار می گردد حضور بهم رسانند.\nدکتر برهان ولدبیگی از فعالین محیط زیست در سخنانی ضمن تقدیر باسازی آسیاب قدیمی حوزه لاره در نوسود این شهر را به لحاط تاریخی برجسته دانست و گفت:نوسود به لحاظ مسائل گردشگری و جذب توریست می تواند یکی از قطب های مهم گردشگری در منطقه باشد و این عملی نخواهد بود الا با کمک و همراهی مردم و مسئولین این شهر زیبا.\nوی افزود:مناطق بکر و دیدنی در منطقه از جمله آسیاب کهن حوزه لاره می تواند در بعد سلامت روحی و روانی و همچنین بعد اجتماعی توجه جدی به آن شود و نیاز است که این مکان توسط میراث فرهنگی و گردشگری ثبت شود.\nدکتر صدیق زاهدی در این مراسم در سخنان کوتاهی به اهمیت زبان و فرهنگ بومی و اصیل منطقه اشاره کرد و گفت:اصولا آسیاب با توجه به قدمت آن در منطقه هورامان و شهر تاریخی نوسود در زبان شناسی بالغ بر پانصد واژه در مورد آسیاب بحث و اشاره می کند.\nوی افزود:نیاز است که امروزه ما جهت حفظ اصالت فرهنگ و زبان خود با بچه های خود بیشتر در خصوص اماکن تاریخی و اماکن مهم در منطقه برای بحث داشته باشیم و عدم توجه به این مسئله مهم می تواند زنگ خطری باری نسلهای بعدی ما باشد.\nاجرا و شعر خوانی توسط خانم ماریا عزیزی شاعر و فعال ادبی،اجرای زیبا و دیدنی قطعه موسیقی توسط استاد ایرج کریمیان از چهره های سرشناس موسیقی شهرستان پاوه،اجری سیاچمانه توسط هنرمندان توفیق زاوری و لایق خانقاهی و سعدی نوسودی لحضات ناب وزیبایی را به وجود آورد.\nاشعار باباطاهر عریان و برگردان آن توسط آقای فتاحیان،مقاله تاریخی در خصوص شهر نوسود و منطقه هورامان توسط فهمی مرادی،دکلمه و شعر خوانی رحمت قادرپور یکی از تلاش گران این برنامه،معرفی کتابهایی از ابراهیم شمس(راز ماماله)و نوسود از فهمی مرادی از جمله برنامه های متنوع و شاد امروز بود.\nهمچینین در حین برگزاری مراسم آسیاب کهن و قدیمی حوزه لاره نوسود که با همکاری پیران دنیا دیده و قدیمی این دیار لالو فتاح در قسمت آهنگری و آلیاژبندی و لالو جمیل در قسمت قطعه بندی و جمعی از همراهان این آسیاب با حضور شهردار و رئیس میراث فرهنگی پاوه افتتاح شد.\nبرچسب ها : آسیاب حوزه لاره , سلام خسروی , شهرداری , شورا , کتاب , میراث فرهنگی , نوسود , هورامان\nکد خبر 65880\nاخبار , اسلایدر , چندرسانه ای , گزارش ها\nان شاء الله در چند ماه آتی در شهرستان پاوه پلاک های کدپستی نصب میشود »\n« کلنگ بازسازی نخستین مسجد مناطق زلزله زده بر زمین زده شد\nآذر ۱۷, ۱۳۹۶ در ۱:۲۳ ب.ظ\nدست مریزاد.بدون شک افتتاح این اثر و توجه به موارد دیگری در این دیار می تواند در راستای جذب توریست مفید واقع گردد. سرزمین کهن نوسود و مردمان فرهیخته و صبورش همواره میزبانان مهربانی برای مهمانان ارجمند بوده اند.\nآذر ۱۷, ۱۳۹۶ در ۱۲:۱۰ ق.ظ\nکاکه صالحی دست مزیزاد انتقاد داشتنم از دکتر ولدبیگی تمام هموطنم در را بطه زلزله زده به خدمت اماده از واکسی گرفت تا رهبر فرزانه و حال در این شرایط شما چرا دکتر به کار حاشیه اقدام ؟ شما پزشک هستی انتظار از شما بیشر است گله مند نشوی حق است وسا نسور هم جایز ه نیست سپاس\nآذر ۱۹, ۱۳۹۶ در ۹:۲۵ ق.ظ\nاحتمالا ایشان از چند بار سرکشی و طبابت جناب دکتر بی خبرند….\nدر کانالهای مجازی نام وی را جستجو کنید ….\nآذر ۱۶, ۱۳۹۶ در ۴:۲۳ ب.ظ\nکاکه صالحی تمنا دارم به خاطر ماه مبارک مولاد سا نسور نشود مسولین که در نوسود درمراسم ا فتتاح بودید …سپاس درجه اول با این هم بیکاری کارخانه ذوب آهن افتتاح نشده دوم اینکه موزه پاوه دربسته در آمدی ندارد سوم گردشگری وجود ندارد چهارم بازارچه باچه اب وتاب افتتاح وحال قضاوت با کاسب بازارچه وشهروندان نوسود ومسیر جاده ترا به خدا به فکر اشتقال زایی برای جوانان بیکار باشید که خواسته رهبر است گیانم فدای شهری شهید پرور نوسود\nآذر ۱۶, ۱۳۹۶ در ۲:۰۰ ب.ظ\nیاگەیاوای هۆرامی(مکان یابی)/ئاساو(اسیاب)/تەوەنەو(سنگ) بنەڕەتو شکڵ گیری شارستانیەتو خەڵکۆ هۆرامانی.پەیوەندی نژادی و….\nبابەتێ شیکاری سەرو دەگاسازی وتەمەدونو هۆرامی و…..\nئەسڵو ئی مەتڵەبیە جە قاڵبوpdfنویسیان، وچەنی ئی نویستەیە(جە بارو ئەدەبی و…) جیاوازا ،بەڵام بە چکیارەباسێ چێنە گنۆ وەروچەمو وانەرا.\nئێرانیێ، بیەو دوێ چێوا پەیشا مۆهێم بیەن۱_ئایر۲_ئاوی.\nتەقەدوسو ئایری باسێ درێژ وازۆ،فرە کتێبێ سەرو تەقەدوسو ئایری لاو ئێرانیاوغەیرو ئێرانیا نویسیاینێ.ئەما تەقەدوسو ئاوێ بە پاو ئایری کەمتەر باس کریان .شایەد سیاسەتو باستانگرایی زەردەشت وکورۆشی! لاو تاتە وفەرزەنی پاڵەوی هۆکارو ئێنەیە بیەن.بەڵام ئنە سەرو ئایرو نۆرۆزی و.. باس کریۆ سەرو هانەچەماو وئاو ئاودٚانی باس مەکریۆ.و…………\nهۆرامی وهۆرامی زوان جە درێژی تاریخیو ویردەیش هەمیشە شۆنو ئا یاگا بیەن تاوۆ ژیوای وەش بەرۆ سەر.\nئازەمان نە ماشین بیەن نە تلویزیۆن نە یەخچاڵ بیەن نە کولێر!نە جادە بیەن نە ماهوارە.و…ئەما ئیسە سەرزەمینو هۆرامانی هەم تلویزیونێش هەن هەم ماشین هەم یەخچاڵ! وهەم فرە چێوا تەری.!\nجە هۆرامانو ئازەمان باخ وباخداری بیەن\nتفو وەزو هەنارو وهەنجیر.جە پاڵیچشەنە\nماڵ داری(گلەداری) وحەیوانداری.\nئێنسانی هۆرامی هەم زەمان یاوان بە گردیەرە،یانی بەشێ جە یانەومان(خانوادە) هۆرامی بە ئاوداراو باخ و وەش کەردەی سەرباوەرەکا خەریکێ بیەنی،بەشێ لواینێ هەوارگە حەیوانشا بەردٚەن،بەشێ لواینێ کاروان پەی داو ئەسەی\nبەشێچ دلێو یانەی خەریکو یانەدٚاری وڕێکوستەو هەرماناکا پەی ئەو بەشای تەری بیەنێ .(ئەڵبەت فرەتەر جە فەسڵو کاروهەرمانی)گردٚو دەگای هۆرامانی پاڵو ئاوێ وەشێ بیەنێ.دەگای هۆرامی شکە مەبەرمێ نەبۆ پاڵو ئاوێنە.\nیۆ جە شاکارو ئێرانیا بە واتەو لادٚیەکا\nسازناو “ئاساو”(اسیاب)بیەن.چ ئاساوێ کە بە ئاوی کارێش کەردەن چ ئاردکەری وایی(آردکُن بادی_آسبادی_ئاس وایی)پسەو ئاردکەر وایی جە وەرهۆرزو(شرق)ئێرانی.\nسا یۆ جە وەش بیەو شارستانی جە هەر یاگێوەنە بیەو ئاوو چەنی ئاساوێ(اسیاب)بیەن.\nهەرچن خەلەو وخەرمان جە هۆرامانە کەمتەر بیەن وناچارێ بیەنێ پەی نیازەکاشا بلا کاروان پەی یاگا تەری، ئەما کەم پێش ئامان گەنمە ویەوی(گندم وجو) بارا.بیەو پێشەسازی گەورە جە هۆرامانە ناستەنێش خەڵکو هۆرامانی موحتاجو نیازمەندو یاگا تەری بۆ.\nجە دەگایاو هانەگەرمەڵە وبیارێ نزیک ۱۵ئاساوا خەریکو هەرمانێ بیەنێ پەی خەڵکی.بەڵام بە زەن وفکر، بیەو پانزە ئاساوا فرە نەبیەن پەی ئی دوە دەگایە؟\nئازەمان خەڵکو مەحاڵو شارەزوری،چون نە پاڵو ئاوێنە بیەنی نە ئاساوێشا بیەنێ. بە ناچار خەلەو گەنمەکاشا ئاردەن پەی دەگاکاو لهۆنی وچا بە یاگێ زەڕوپولی گەنمەو خەلەشا دان بە هۆرامیەکا.\nئەر چەمێ وزمێ سەرو هامسا کۆرد زوانە کاو هۆرامانی،هیچکامشا نە ئاساوشا بیەن نە جە پێشەو سەنعەتو گەورەو موهێمو ئاساو سازی چێوێشا زانان.ئایا پەیما پرس(پرسش)نیا چی تەمامو دەگاکاو هۆرامانی پاڵو هانەچەما بنەڕەت نریاینێ؟\nچی هیچکەس مواچۆ سەنعەت وپێشەو ئاساو وەش کەردەی ئازەمان موهێم بیەن.(کارکەردەی چەنی ئی ئاساوانە وتەمیس کاریش باسێ تەراوبنەش قوڵەنە!!)چی هیچکەس باسو ئانەیە مەکەرۆ جە وەش بیەو هەر ئاساوێ هۆرامی، نزیکو۱۰وەسیلەی بەکار ملۆ؟.(پسەو ئەڵماسی کە یۆ جە گرانتەرین سەنگاو دنیایا وفرەتەرو کانگاکاش نا ئافریقانە!!) چی هیچکەس مەواچۆ پێشەو ئاساو وەش کەردٚەی،سەنعەتێ بیەن پەی یوەم جاری جە تەمەدونە گەورەکاو جەهانی ومەحسولو دەستکەردو مەردمە ژیرا بیەن؟ئایا ئی پرسیارە وەش مەبۆ هۆرامی میلەتێ با فەرهەنگ وشارەزا بیەن؟ ئایا هۆرامان چەنی تەمەدونەکای تەری پەیوەندیش نەبیەن؟چی ماچا تەمامو هۆرامانی کەشوکۆ بیەن ودور جە ئاودٚانی!!!!!!!!؟چەنی کریۆ ئاساوی هۆرامی چەنی ئا ئاساویە نا جە شارو هەمەدٚان یا تارانی قەدٚیمیەنە یەک جۆرەنێ؟ هامساکێو سەرزمینو هۆرامانی یا بە هارە گەنمەشا هاڕدێنە یا ئاماینێ پەی یاگای پسەو هۆرامانی؟!چی بێجگە هۆرامیەکا نەبۆ هیچکەس باسو سەنعەتو گەورەو ئاساو سازی هۆرامانی مەکەڕۆ؟چون سەلمیۆ هۆرامان میلەتێ تەمام جیاوازا، وخواوەنو(صاحب) شارستانیەتی کۆنی بیەن.وێم دوێ ساڵێ چیوەڵ سەرو پەیوەندی ئاساوێو جە دەگایو هۆرامانی چەنی ئاساوێو تەری جە شارو قەزوینی وردکاری وپژوهشم کەرد ،دماتەر چەنی یۆ جە ڕەفێقام لوایمێ پەی ئاساوێ جە شارو قەزوینی ، پەی من سەلمیا ئی دوە ئاساوە بە گردی تەشکو شێوازی یەکسانشا بێ.حەتا شێوازو ئاساوەکاو شوشتەری(بەشێ جە میزوپۆتامیاو ئێرانی) جە بارو کارکەرد وکەڵک گرتەی جە تەوانو ئاوێ چەنی ئاساوەکاو هۆرامانی یۆی مشا.ئایا ئینە سابت مەکەرۆ هۆرامان چینەیە کە هەن گەورەتەر بیەن؟(جە بارو جوغرافیا وشارستانیەت)ئایا بیەو فرەو ئاساوا جە سەرزەمینو هۆرامانی پەیوەندیش نیا چەنی قدمەت تاریخی وجیاوازی زوانی ونەتەوەیی؟\nچی ماچا سەرزەمینو هۆرامانی مەحدود وبەرتەسک!!!!!!!بیەن. بەڵام سەنعەتێ پسەو ئاساوێش بیەن کە هەڵای هامساکێش ناتوانێنێ جە وەش کەردٚەیش ؟؟ئایا ئاساوی هۆرامی مەبۆ چینەیە کە هەن وردکاری فرەتەر وئەندێشەش سەر کریۆ؟ و….؟؟؟\nجە کۆتایەنە پەنەوازا واچیۆ مەنزور جە ئاساو ،ئاساوێوا کە بە تەوانو هازەو ئاوێ کار کەرۆ نە ئاساوێ کە جە سی ساڵ چیوەڵی وبە دەمو دەزگای برقی و…وەشێ بیەنێ.وفرە یاگانە هەنی.\nپانزەو کەڵەهەرزو(اذر)ساڵەو۱۳۹۶ی ڕۆجیاری /هۆرامان\nآذر ۱۶, ۱۳۹۶ در ۱:۲۷ ب.ظ\nبا سپاس از افتتاح این موزه اقای خسروی شهردار اشاره ای نمود به زلزله واز ایشان تمنا داریم در آمده از بازدیده موزه به حساب زلزله زدگان واریز شود وبلیط ای باشدچون اکثر مردم هورامان اطلاعات کافی داریم ونسل جوانان هم ار طریق معلم ومشکل جذب گردشگر ودر آمد زایی موزه وبن بست شهرمان است چون بازاچه مرزی را مدنظر قرار داد به چه روزی افتاد وتمامی دکان بازارچه تعطیل وحال شاید این هم فرجی باشد از لحاظ ا شتقال زایی ودر آمد\nآذر ۱۵, ۱۳۹۶ در ۹:۰۸ ب.ظ\nئایینوو ئەوەکەردەو و نۆژەن کەردەو ئاساوە پانسەو(۵۰۰)و ساڵەکەو شارو نەوسودٚێ پیرۆز بۆ جە گردٚوو مەردمو هۆرامانی ،تایبەت هام شاریەکاو نەوسۆدٚێ.\n۱۵و کەڵەهەرزو(اذر)ساڵەو۱۳۹۶ی ڕۆجیاری.


:: AM:11:31:12/08/2020 \nهاوپه‌یمانی نه‌سری حه‌یده‌ر عه‌بادی، به‌یاننامه‌یه‌كی له‌باره‌ی بۆردمانه‌كانی توركیا بۆسه‌ر ناوچه سنوورییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان بڵاو كرده‌وه.\nبه‌هیچ جۆرێك قابیلی قبووڵ نییه و پێویسته هه‌ڵوێست له‌وباره‌یه‌وه له‌لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه هه‌بێت\nئه‌مڕۆ چوارشه‌م 12ی ئاب، هاوپه‌یمانی نه‌سر له ڕاگه‌یانراوێكدا ڕای گه‌یاندووه، به‌هه‌موو جۆرێك ئه‌و تاوانه گه‌وره‌یه‌ی به‌رانبه‌ر به سه‌روه‌ری خاكی عێراق ده‌كرێت له‌لایه‌ن توركیاوه سه‌ركۆنه ده‌كه‌ن، كه بووه هۆی شه‌هیدبوونی ژماره‌یه‌ك ئه‌فسه‌ر و سه‌ربازی هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنووری عێراقی له خاكی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌و پێشێلكارییه پێشهاتێكی مه‌ترسیداره و ده‌رچوونه له یاسا و بنه‌ماكانی نێوده‌وڵه‌تی، بۆیه ئێمه وه‌ك هاوپه‌یمانی نه‌سر پێمان وایه كه به‌هیچ جۆرێك قابیلی قبووڵ نییه و پێویسته هه‌ڵوێست له‌وباره‌یه‌وه له‌لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه هه‌بێت.\nزیاتر هاتووه، حكوومه‌تی عێراق ده‌بێت به ئه‌ركی خۆی هه‌ستێت و سكاڵا دژی توركیا له ئه‌نجوومه‌نی ئاسایش تۆمار بكات، ده‌بێت له‌سه‌ر جۆری وه‌ڵامدانه‌وه و بژارده‌كان تاوتوێی ته‌واو بكرێت.\nهاوپه‌یمانی نه‌سر داوایش له حكوومه‌تی توركیا ده‌كات پابه‌ند بێت به سیاسه‌تی دراوسێیه‌تیه‌وه له‌سه‌ر بنه‌مای دروستبوونی پێوه‌ندییه‌كی دروست له‌گه‌ڵ عێراق، ئه‌و وڵاته‌یش به‌رپرسیارێتی هه‌موو كارێكی هه‌ڵه‌ی ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆ كه ئه‌نجامی داوه.\nئه‌وه‌ی خسته‌ڕوو، "داوا له سه‌رجه‌م هێزه سیاسییه‌كان و چالاكانی مه‌ده‌نی عێراق ده‌كه‌ین، ڕیزه‌كانیان یه‌ك بخه‌ن وه‌ك برایه‌ك بۆ به‌رگریكردن له شه‌ره‌ف و سه‌روه‌ری وڵات پێكه‌وه بسازێن".\nدوێنێ سیشه‌م 11ی ئاب، فڕۆكه‌كانی توركیا ھێزه‌كانی پاسه‌وانی سنووری سه‌ر به حكوومه‌تی عێراقییان له ناوچه‌ی برادۆست بۆردمان كرد، به‌وھۆیه‌وه چه‌ند فه‌رمانده و سه‌رباز شه‌ھید و بریندار بوون، دوای ڕووداوه‌كه و وه‌ك كاردانه‌وه‌یه‌ك وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراق سه‌ردانی وه‌زیری به‌رگریی توركیای بۆ به‌غدا هه‌ڵوه‌شانده‌وه كه بڕیار بوو سبه‌ی پێنجشه‌م 13ی ئاب ئه‌نجام بدرێت.


حەشدی شەعبی باره‌گا وه‌همییەکانی دادەخات |\nHome ڕاپۆرت حەشدی شەعبی باره‌گا وه‌همییەکانی دادەخات\non: ئایار 15, 2019 In: ڕاپۆرت, سەرەکی\n״یاسا له سه‌روی هاوڕێیه‌تییه‌وه״\nئاژنس – حه‌سه‌ن شه‌نون\nئاشكراكردنی داخستنی 320 باره‌گای وه‌همیی حه‌شدی شه‌عبی لە عێراق له لایه‌ن ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه په‌رده‌ی له‌سه‌ر دۆسیه‌یه‌كی هه‌ستیار هه‌ڵدایه‌وه كه پێشتر نه‌ده‌زانرا، ئه‌و باره‌گایانه له ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابردووی دوای شه‌ڕی داعش چالاكیی جۆراوجۆری ده‌ره‌وه‌ی یاسایان ئه‌نجام داوه و داخستنی به‌شێكیشیان وه‌ك ده‌وترێت پاكتاوكردنی نه‌یاره‌كان بووه له‌ناو ئه‌و ده‌سته‌یه‌دا كه شیعه‌كان تیایدا زۆرینه‌ن.\nله مانگی شوباتی ڕابردووه‌وه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ئه‌منی سه‌ر به ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی ده‌ستپێكردنی هه‌ڵمه‌تێكی ڕاگه‌یاند بۆ داخستنی ئه‌و باره‌گایانه‌ی به ناوی لایه‌نه پێكهێنه‌ره‌كانی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه دامه‌زرێنراون و سه‌ره‌تای ئه‌و پڕۆسه‌یه‌ش به ده‌ستگیركردنی ئه‌وس خه‌فاجی، سكرتێری گشتیی لیوای ئه‌بول فه‌زلی عه‌باس ده‌ستی پێ كرد له‌ناو باره‌گه‌كه‌یدا له ناوچه‌ی كه‌ڕاده‌ی به‌غدای پایته‌خت به تۆمه‌تی دانانی باره‌گایه‌كی ناڕه‌سمی به ناوی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه.\nبه پێی زانیارییه‌كانی «ئاژانس» له پاش ده‌ستپێكردنی شه‌ڕی داعش و پێكهێنانی حه‌شدی شه‌عبی چه‌ندین یه‌كه به ناوی جیاوازه‌وه پێك هێنراون گوایه به‌شێكن له حه‌شدی شه‌عبی و باره‌گایان له به‌غدا و شاره زۆرینه شیعه‌كانی عێراق كردووه‌ته‌وه.\nموعین كازمی، سه‌ركرده له ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی به «ئاژانس»ی وت: «داخستنی باره‌گا وه‌همییه‌كان له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێكکه‌وتنێك بووه كه سه‌ركردایه‌تیی حه‌شدی شه‌عبی له‌گه‌ڵ عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆكوه‌زیرانی عێراق پێی گه‌یشتوون و له كۆی ئه‌و باره‌گا وه‌همیانه‌ی داخراون 90یان له به‌غدای پایته‌خت بوون.»\nوتیشی: «زۆربه‌ی ئه‌و باره‌گا وه‌همییانه به‌ڵگه‌نامه‌ی ساخته‌یان تێدا دۆزراوه‌ته‌وه كه تایبه‌ت بوون به موڵكداریی هه‌ندێك له موڵكه حكومییه‌كان یان موڵكی هاووڵاتییانی ئاسایی ئه‌وه جگه له‌وه‌ی چه‌ندین ناسنامه‌ی ساخته له‌و باره‌گایانه‌دا دۆزراونه‌ته‌وه كه تاوانیان پێ ئه‌نجام دراوه و ژمارەیە‌ك كه‌سیش له‌و باره‌گایانه‌دا ده‌ستگیر كراون و دراونه‌ته دادگا.»\nحه‌شدی شه‌عبی له ساڵی 2014 و له‌سه‌ر بنه‌مای فه‌توایه‌كی عه‌لی سیستانی گه‌وره مه‌رجه‌عی شیعه‌كانی عێراق پێكهێنرا ، ئه‌گه‌رچی سه‌ره‌تا یه‌كڕیز بوون له شه‌ڕكردن له دژی داعش به‌ڵام دواتر هه‌ڵبژاردن و ململانێی سیاسی كێشه‌ی خسته نێوانیان كه ئێستا به‌شێك له نه‌یارانی پڕۆسه‌ی داخستنی باره‌گا وه‌همییه‌كان پێیان وایه به‌شێك له‌و پڕۆسه‌یه بۆ خستنی چه‌ند كه‌سایه‌تی و لایه‌نێكی ناو حه‌شدی شه‌عبییه.\nبه‌در سائیغ، ئه‌ندامی لیژنه‌ی ئاسایش و به‌رگریی په‌رله‌مانی عێراق به «ئاژانس»ی وت: «جلوبه‌رگی سه‌ربازی و چه‌كی جۆراوجۆر و پله‌ی سه‌ربازی و ناسنامه‌ی ساخته له‌و باره‌گایانه‌دا دۆزراونه‌ته‌وه كه داخراون و تا ئێستاش ده‌یان باره‌گای وه‌همیی تری حه‌شدی شه‌عبی هه‌ن كه له شوێنه دووره‌ده‌سته‌كاندان و دانه‌خراون.»\nوتیشی: «ژماره‌یه‌كی زۆر له هاووڵاتییان به ده‌ست ئه‌و باره‌گا وه‌همییانه‌وه ناڵاندویانه و چه‌ندین لایه‌نیش هه‌ن كه له ماوه‌ی ڕابردوودا بێده‌نگ بوون به‌رانبه‌ر به بوونی ئه‌و باره‌گایانه و پێویسته ئه‌وانیش سزا بدرێن.»\nبڕیاره هه‌ڵمه‌تی داخستنی باره‌گا وه‌همییه‌كان په‌ل بكێشێت بۆ باره‌گای ئه‌و حزبه سیاسییانه كه چه‌كدارن.\nله ماوه‌ی ڕابردوودا عه‌بدولستار به‌یره‌قدار، وته‌بێژی ڕه‌سمیی ئه‌نجوومه‌نی باڵای دادوه‌ریی عێراق ڕایگه‌یاند: «پێویسته سه‌رجه‌م ئه‌و باره‌گا وه‌همییانه دابخرێن كه په‌یوه‌ندییان به دامه‌زراوه ڕه‌سمییه‌كانی ده‌وڵه‌ته‌وه نییه.»\nئه‌و هه‌نگاوه بۆ هاووڵاتییانی عێراق جێگه‌ی سه‌رنجه كه به‌شێكیان قوربانیی ده‌ستی ئه‌و باندانه‌ن كه به جلوبه‌رگی سه‌ربازییه‌وه یان به ناوی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه تاوانیان به‌رانبه‌ر ئه‌نجام دراوه، به‌ڵام ئه‌و پرسه بۆ هه‌ندێكی تر جێگه‌ی گومانه كه ململانێی سیاسیی له پشته‌وه بێت.\nكامل غه‌ریری، ئه‌ندمی پێشووی په‌رله‌مانی عێراق به «ئاژانس»ی وت: «ئه‌وه نكۆڵی لێ ناكرێت كه باره‌گای وه‌همی هه‌یه به ناوی حه‌شدی شه‌عبییه‌وه كه تاوانێكی زۆری به‌رانبه‌ر به هاووڵاتییانی سوننه ئه‌نجام داوه، به‌ڵام ئه‌وه‌ش جێی پرسیاره كه بۆچی حه‌شدی شه‌عبی پێشتر ئه‌و باره‌گایانه‌ی دانه‌خستووه.»\nوتیشی: «به‌شێك له‌و هه‌ڵمه‌ته بۆ لێدانه له‌و كه‌سانه‌ی كه له حه‌شدی شه‌عبی جیا بوونه‌ته‌وه و پێده‌چێت ئه‌و بڕیاره‌یان له ده‌ره‌وه‌ی سنووری عێراقه‌وه پێ گه‌یشتبێت.»


چۆن خۆت له مه‌ترسییه‌كانی هه‌وره‌تریشقه ده‌پارێزیت!\nسادق عه‌تییه ژماره‌یه‌ك رێنمایی ده‌خاته‌ڕوو\nKurdistan24 هه‌ولێر 23:12 2021/12/26\nچۆن خۆت له مه‌ترسییه‌كانی هه‌وره‌تریشقه ده‌پارێزیت\nکوردستان مه‌ترسییه‌كانی هه‌وره‌تریشقه رێنمایی بۆ هاووڵاتی و شوفێران كه‌شناسی\nله‌كاتێكدا له‌م وه‌رزه‌ی ساڵ كه ناسراوه به وه‌رزی دابارین له نیوه‌گۆی به‌شی باكووری گۆی زه‌وی، كاتی بیستن و بینینی هه‌وره‌بروسكه‌یه له‌گه‌ڵ هه‌وره‌كان و ساڵانه چه‌ندین كه‌س له سه‌رانسه‌ری جیهان به‌هۆی هه‌وره‌بروسكه گیان له‌ده‌ستده‌ده‌ن، سادق عه‌تییه، كه‌شناسی پیشكه‌وتووی عێراقی چه‌ند رێنماییه‌ك بۆ خۆپارێزی له مه‌ترسییه‌كانی هه‌وره‌بروسكه ده‌خاته‌ڕوو.\nعه‌تییه رێنماییه‌كانی له چه‌ند خاڵێكدا له پۆستێكدا له په‌یجی تایبه‌تی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك به‌رچاو كردووه و رێنمایی بۆ ئه‌وانه‌ی له ماڵه‌وه‌ن له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ماڵه‌كانن به‌مشێوه‌یه‌ی خواره‌وه جیا ده‌كاته‌وه:\nیه‌كه‌م/ ئه‌گه‌ر له‌ماڵه‌وه بوویت:\n- ئامێری ته‌له‌فۆنی ته‌لدار به‌كارمه‌هێنه، ته‌نها له حاڵه‌تی فریاگوزاریدا نه‌بێت و له‌و حاڵه‌تانه‌دا له ناو ماڵ و باڵاخانه‌كان به‌كارهێنانی ئامێری بێته‌ل و مۆبایل سه‌لامه‌تترن.\n- كاره‌با له‌سه‌ر هه‌موو ئامێره‌كانی وه‌ك كۆمپیوته‌ر و سپلیت و ئامێره‌كانی دیكه بپچڕێنه، چونكه ئه‌و ته‌زووه‌ی له هه‌وره‌بروسكه ده‌رده‌چێت زۆر مه‌ترسیداره و له‌وانه‌یه له‌ڕێگه‌ی كاره‌باوه زیانێكی گه‌وره بگوازێته‌وه ناو ماڵ و بینایه‌كان.\nدووه‌م/ ئه‌گه‌ر له‌ده‌ره‌وه‌ی ماڵ بوویت:\nـ خۆت له به‌كارهێنانی مۆبایل به‌دوور بگره و له ستوونه‌كانی كاره‌با و دره‌خته‌كان و هه‌موو ئه‌و شتانه‌ی له‌سه‌ر زه‌وی داچه‌قیون دوور بكه‌وه‌ره‌وه و ئه‌و چه‌ترانه‌ش به‌كارمه‌هێنه، كه سه‌ره‌كه‌یان له كانزا دروستكراون.\n- خۆت بگه‌یه‌نه ناو باڵاخانه‌یه‌ك یانیش ناو ئۆتۆمبیلێك.\n- له شوێنه كراوه‌كان یانیش دارستانه‌كان خۆت بگه‌یه‌نه‌ره شوێنه نزمه‌كان، وه‌ك ئه‌و شوێنانه‌ی دره‌ختی بچووك به چڕی لێیان رواون.\n- ئه‌گه‌ر تۆ له‌شوێنێكی كراوه بوویت، بكه‌وه سه‌ر سك و له شێوه‌ی تۆپه‌ڵه خۆت خڕبكه‌ره‌وه.\n- ئه‌گه‌ر تۆ له‌ناو ده‌ریا بوویت، هه‌وڵ بده خۆت بگه‌یه‌نیته وشكانی.\n- ئه‌گه‌ر خه‌ریكی پاسكیل سواری یان ماتۆڕسواری بوویت، وه‌ره‌خواره‌وه و لێی دووركه‌وه.\n- ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك كه‌سی دیكه به‌یه‌كه‌وه بوون، هه‌وڵ بده‌ن لێك جیا ببنه‌وه.\n- ئه‌گه‌ر تێبینیت كرد مووه‌كانی قژت به ستوونی وه‌ستاون، ده‌ستبه‌جێ و به‌په‌له له‌شێوه‌ی تۆپه‌ڵه بكه‌وه سه‌ر زه‌وی و هه‌ردوو چۆكت بگه‌یه‌نه‌وه سنگت.\n- ئه‌گه‌ریش قژت نه‌بوو و سه‌رت رووتاوه بوو، شوكری خودا بكه.