گفتوگۆی ئاڵای ئازادی له‌گه‌ڵ دانا سه‌عید سۆفی – Denegkan\nگفتوگۆی ئاڵای ئازادی له‌گه‌ڵ دانا سه‌عید سۆفی\nكێشه‌کانی کۆمه‌ڵ ته‌نیا به په‌رله‌مان و ده‌سه‌ڵات چاره‌سه‌رناکرێن\nدانا سه‌عید سۆفی یه‌كێكه له‌نووسه‌ر دیاره‌كانی كورد،ئه‌و،له ساڵی 1986 زیندانی کراوه له‌لایه‌ن رژێمی به‌عسه‌وه بۆ ماوه‌ی 13 مانگ، دوای ئازادبوونسشی په‌یوه‌ندی به هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستانه‌وه کردووه، دوای شاڵاوی ئه‌نفال له کۆتایی 1988 ئاواره‌ی ئێران بووه، له دوای راپه‌ڕینه‌وه تا ساڵی 1996 به‌شێوه‌یه‌کی فراوان خه‌ریکی چالاکی رۆشنبیری و ئه‌ده‌بی بووه‌و ئه‌ندامی ده‌سته‌ی نوسه‌رانی گۆڤاری سبه‌ی و به‌رێوه‌به‌ری نوسینی رۆژنامه‌ی هه‌رێم بوه، دوواتر له‌گه‌ڵ چه‌ند هاوڕێیه‌کی خۆیدا گۆڤاری سه‌راب- یان ده‌رکرووه‌د، له‌و ماوه‌یه‌دا لێکۆڵینه‌وه و تۆژینه‌وه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی و ئه‌ده‌بی له زۆربه‌ی له گۆڤار و رۆژنامه‌کاندا بڵاوکردۆته‌وه، ئه‌مه بێجگه له‌وه‌ی که له 1995 دیوانه شیعرێكی چاپ‌و بڵاوکرده‌وه‌و ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكیشه له‌وڵاتی سوید ده‌ژی‌و له‌وێ به‌شێوه‌یه‌کی چڕ خه‌ریکی خوێندن و خوێندنه‌وه و تۆژینه‌وه‌ی زانستی و ئه‌کادیمییه، ساڵی 2003 بڕوانامه‌ی به‌که‌لۆریۆس له مێژووی فیکری رۆژئاوا له زانکۆی ستۆکهۆڵم به‌ده‌ستدێنێ، دواتر رشته‌ی کۆمه‌ڵناسی ده‌خوێنێت له هه‌مان زانکۆ داو سه‌ره‌تا به‌که‌لۆریۆس و دواتر ماسته‌ر له کۆمه‌ڵناسی به‌ده‌ستدێنێت، ماسته‌رنامه‌که‌شی له‌سه‌ر گۆتاری (گلوبالیزه‌یشنه) له سوید، دواجار بڕوانامه‌ی دکتۆرا له کۆمه‌ڵناسی له زانکۆی ستۆکهۆلم به‌ده‌ستدێنێ، تێزی دکتۆراکه‌شی له‌باره‌ی په‌یوه‌ندی ئیتنیکی یه یان سیاسه‌تی ئیتنیکی له کوردستانی عێراق. له هه‌ندێ ماڵپه‌ڕ و گۆڤاری سویدی وتار و بابه‌تی له‌سه‌ر کورد و په‌یوه‌ندی نێوان په‌نابه‌ران و سویدی بڵاوکردۆته‌وه. له‌پاڵ کاری تۆژینه‌وه‌ی ئه‌کادیمی نزیکه‌ی چوار ساڵه خه‌ریکی وانه‌بێژی و سه‌رپه‌رشتی لێکۆڵینه‌وه‌ی ده‌رچوونی خوێندکارانی به‌که‌لۆریۆس ده‌کهژ له زانکۆی ستۆکهۆلم به‌شی کۆمه‌ڵناسی. \nپرسیار: گەنجان بەڕێژەیەکی بەرچاو بەشداری دەکەن لە هەڵمەتەکانی پڕو پاگندەی هەڵبژاردندا پێتوایە ئەم هێزە بتوانن وشیارانە رۆڵیان لە درووستکردنی پەرلەمانێکی کارادا هەبێت؟\nگه‌نجان رێژه‌یه‌کی فراوان له کۆمه‌ڵگای کوردستانی پێکده‌هێنن، جا بۆیه ئاساییشه به رێژه‌یه‌کی به‌رچاویشه‌وه به‌شداری بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن بکه‌ن. دیاره به‌شداری گه‌نجان له هه‌ڵبژاردن و پرۆسه‌ی سیاسی دا ته‌نیا له‌به‌ر ئه‌وه نییه که ئه‌وه‌ی رووده‌دا له‌و هه‌رێمه کاریگه‌ری راسته‌وخۆی له‌سه‌ر ژیانی ئێستای گه‌نجان دا ده‌بێت، به‌ڵکو له‌به‌رئه‌وه‌ش که دواجار به‌رپرسیارێتی ئه‌و هه‌رێمه‌ش ده‌که‌وێته ئه‌ستۆی گه‌نجانی ئه‌مرۆی پیرانی به‌یانی. هه‌موو چین و توێژه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان به‌پێی قه‌واره‌و شوێنگه‌ی خۆیان کاریگه‌رییان له‌سه‌ر ره‌وتی رووداوه‌کان به هه‌ڵبژاردنیشه‌وه ده‌بێت. له هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌کدا که گه‌نجان رێژه‌یه‌کی زۆری دانیشتوانه‌که‌ی پێکبهێنێت، ئه‌و کۆمه‌ڵگایه به پرۆسه‌ی گۆڕانکاری دا تێده‌په‌ڕێت. ئه‌مه‌ش نه‌ک ته‌نیا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که پێداویستییه‌کانی گه‌نجان زۆر و جیاواز ده‌بێت، به‌ڵکو کۆمه‌ڵیش پێویستی به تواناو سه‌رچاوه به‌کارنه‌هاتووه‌کانی گه‌نجان ده‌بێت له پرۆسه‌ی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی دا. له‌و روانگه‌یه‌وه گه‌نجان ده‌توانن رۆڵی گه‌وره‌یان هه‌بێت له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات و ره‌وتی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی دا، ئه‌مه‌ش له‌رێی ده‌نگدان، چالاکی سیاسی و وه‌ک هێزی فشار له‌سه‌ر داموده‌زگاکانی ده‌وڵه‌ت دا. به‌ڵام تا چه‌ند گه‌نجان وشیارانه رۆڵی گرنگی خۆیان به‌کارده‌هێنن له دروستکردنی په‌رله‌مانێکی کاراو له پرۆسه‌ی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی دا، ئه‌وه به‌نده به راده‌ی خۆسازدان و ئاماده‌یی و چالاکی گه‌نجان خۆیان له بواره جیاجیاکانی ژیاندا، به‌تایبه‌تیش له بواری چالاکی سیاسی و کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی هه‌روه‌ها بواری په‌روه‌رده‌و روناکبیری دا. کولتوری دیمۆکراسی و هه‌ڵبژاردن رابردوویه‌کی زۆری نییه له کۆمه‌ڵگای کوردستانی دا، تا ئێستا کولتوری دیمۆکراسی به‌داموده‌زگایی نه‌بووه و نه‌بۆته به‌شێک له شێوازی بیرکردنه‌وه و هه‌ڵسوکه‌وتی رۆژانه‌ی هاوڵاتییان له کوردستان، بۆیه به‌گومانم له‌وه‌ی که هاوڵاتییان، به گه‌نجانیشه‌وه، بتوانن ته‌واو وشیارانه رۆڵی خۆیان بگێڕن. هێشتا له کوردستان هاوڵاتی راسته‌قینه دروست نه‌بووه به‌و مانایه‌ی که به‌ئاگاییه‌وه ماف وئه‌رکه‌کانی خۆی به‌کاربهێنێت.\nپرسیار: پرسی گەنجی کورد لەم قۆناغەدا چۆن هەڵدەسەنگێنیت، پێتوایە بە بوونی بەشداری گەنجان لەپەڕلەماندا کێشەکانیان چارەسەر بکرێن؟\nله کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا ئه‌وه به‌ته‌نیا گه‌نجان نین که گرفت و کێشه‌یان هه‌یه، به‌ڵکو ته‌واوی چین و توێژه‌کان. به‌ڵام که گه‌نجان توانیویانه به‌شێوه‌یه‌کی به‌رچاو باس له پرسی خۆیان بکه‌ن، به‌شێکی ده‌گه‌ڕیته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی که وه‌ک وتم گه‌نجان رێژه‌یه‌کی فراوان له پێکهاته‌ی دانیشتوانی کوردستان پێکده‌هێنن و به‌شه‌که‌ی تریشی ده‌گه‌ڕیته‌وه بۆ ده‌رفه‌تی خستنه‌رووی گوتاری گه‌نج. هۆی ده‌رکه‌وتنی گۆتاری یان پرسی گه‌نج به‌شێوه‌یه‌کی سه‌ربه‌خۆو جیا له گرفت و کێشه‌ی ته‌واوی کۆمه‌ڵگای کوردستانی به‌ته‌نیا نا‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی که پێویستی و ویسته‌کانی گه‌نجان جیاوازه به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ چین و توێژه‌کانی دیکه‌ی کۆمه‌ڵ، به‌ڵکو به پله یه‌ک هۆکه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ دروستبوونی بۆشاییه‌ک له نێوان پرۆسه‌ی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی له لایه‌ک و کرانه‌وه‌ی هه‌رێمی کوردستان به‌رووی دنیادا و هاتنه‌ناوه‌وه‌ی به‌هاو که‌ره‌سه‌ی ته‌کنه‌لۆجی مۆدێرن له لاکه‌ی تر. لێره‌دا مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه که گه‌نجی کوردستانی به کۆمه‌ڵێ به‌ها و بیرۆکه‌ی تازه ئاشنا بووه و کۆمه‌ڵێ ئامێری هاوچه‌رخی له‌به‌رده‌ست دایه که هێشتا کۆمه‌ڵی کوردستانی به‌ته‌واوی له‌هه‌ناوی خۆیدا جێگای نه‌کردۆته‌وه. بێگومان گۆڕانی نۆرمه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان پێویستییان به کاته، به‌ڵام به‌شێکی پرسه‌که ده‌گه‌ڕیته‌وه بۆ بارودۆخی ناسه‌قامگیری سیاسی و ئابوری هه‌رێمی کوردستان و هه‌روه‌ها ده‌سه‌ڵاتیش دره‌نگ پرسی گه‌نجانی خسته ناو به‌رنامه‌ی کاری خۆیه‌وه. هه‌ر له‌و روانگه‌یه‌شه‌وه ده‌توانم بڵێم که بوونی نوێنه‌رانی گه‌نج له په‌رله‌مان دا پێگه‌ی گه‌نجان به‌هێز ده‌کات له‌و رووه‌وه‌ی که له په‌رله‌مان دا ده‌توانن گرفته‌کانی خۆیان بخه‌نه روو و ویست و ئاره‌زووه‌کانییان به‌یاسایی بکه‌ن. به‌ڵام نابێ ئه‌وه له‌یاد بکه‌ین که پرسی گه‌نجان به‌ته‌نیا گرێنه‌دراوه به په‌رله‌مانه‌وه، به‌ڵکو به داموده‌زگاکانی حکومه‌ت و نۆرمه کۆمه‌ڵایه‌تییکانیش. بۆیه بوونی گه‌نجان له په‌رله‌مان دا نابێ به چاره‌سه‌ری کێشه‌کانییان لێکبده‌ینه‌وه، له باشترین حاله‌ت دا ده‌توانین بڵێین پێگه‌ی گه‌نجان به‌هێز ده‌بێ. مه‌سه‌له‌یه‌کی تریش ئه‌وه‌یه که گه‌نجان گروپێکی یه‌کڕه‌نگ نین، نه له ناو په‌رله‌مان و نه له‌ده‌ره‌وه‌ی. گه‌نجان باکراوندی جیوازییان هه‌یه و سه‌ر به چین و توێژی کۆمه‌ڵایه‌تی جیاوازن، سه‌ر به پارت و رێکخراوی جیاوازن و به ئایدۆلۆژیای جیاواز گۆشکراون، ئه‌مه‌ش زه‌مینه‌یه‌که بۆ ئه‌وه‌ی که به‌رژه‌وه‌ندی و تێڕوانینی جیاوازییان هه‌بێت. جا بۆیه گه‌نجانی ناو په‌رله‌مانیش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی سه‌ر به پارت و ئایدۆلۆژیای جیاوازن، به‌دووری ده‌زانم که بتوانن جیاوازییه‌کانییان بخه‌نه لاوه‌و وه‌ک گروپێک کاربکه‌ن. گه‌نجانی عیلمانی و ئیسلامیی یان ده‌سه‌ڵاتدار و ئۆپۆزیسیۆن ئاسان نییه له چوارچێوه‌ی یه‌ک پڕۆژه‌ی هابه‌ش دا بۆ پرسی گه‌نجان کۆبکه‌یته‌وه. دواجار ده‌کرێ هه‌ندێ له کێشه‌کان چاره‌سه‌ر بکرێن، هه‌ندێ وه‌ک خۆیان بمێننه‌وه و هه‌ندێکی دیکه سه‌رهه‌ڵبده‌ن. ره‌وتی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌و شێوه‌یه‌یه.\nپرسیار:پێشتر لەپەرلەماندا چەند ژنێک بوونیان هەبوە بەڵام بەرای تۆ تاچەند لەپشت مافەکانی ژنانەوە وەستاون و کاریان بۆ کردووە؟\nژنانیش به هه‌مان شێوه‌ی گه‌نجان ناتوانن وه‌ک تیمێکی یه‌کگرتوو کار بکه‌ن له‌به‌ر ئه‌وه‌ی سه‌ر به پارت و ئایدۆلۆژیای جیاوازن. تێپه‌ڕاندنی یاسای باری که‌سێتی، به‌تایبه‌تیش ئه‌و ماده‌یه‌ی که تایبه‌ته به فره‌ژنی، ئه‌و قسه‌یه‌ی من ده‌سه‌لمێنێ. بینیمان که ژنانی ناو په‌رله‌مان دووله‌ت ببوون، بۆ هه‌ندێکییان ئاین و ئایدۆلۆژیا له پێشه‌وه بوو و بۆ هه‌ندێکی دیکه‌ش خواستی ژنان. هه‌ندێ ده‌نگی چالاکی ژنان هه‌بوون له په‌رله‌مان و له‌ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مانیش، به‌ڵام نابێ ئه‌وه له یادبکه‌ین که زۆر به‌ربه‌ستی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیش هه‌یه له‌به‌رده‌م چالاکی ژنان دا. ئه‌مه بێجگه له‌وه‌ی که پرسی ژنان له هه‌رێمی کوردستان له‌سه‌ره‌تای دایه‌و هێشتا نه‌بۆته بزوتنه‌وه‌و فاکته‌رێکی سیاسی له گه‌مه‌و گوتاری سیاسی ئه‌و ناوچه‌یه.\nپرسیار: لە هیچ هەڵبژاردنێکی پێشوودا رۆشنبیران هێندەی ئێستا هەڵوێستی خۆیان روون نیشان نەداوەو قسەیان نەکردووە، ئایا جیاوازی ئەم هەڵبژاردنە لە گەڵ ئەوانی پێشوودا چییە لەروانگەی رۆشنبیرانەوە؟\nمن نازانم تا چه‌ند ئه‌و توێژه‌ی که پێیان ده‌ڵین رۆشنبیران هه‌ڵوێستییان له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا ئاشکراتره به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌کانی تر. به‌ڵام ده‌توانم بڵێم که ئه‌م هه‌ڵبژاردنه جیاوازه له هه‌ڵبژاردنه‌کانی تر له‌رووی ژماره‌ی قه‌واره‌و لیسته به‌شداربووه‌کان و که‌شی هه‌ڵبژاردنه‌وه. بۆ نمونه له هه‌ڵبژاردنی پێشوو یه‌ک لیستی باڵاده‌ست و چه‌ند لیستێکی بچوک به‌شدار بوون له هه‌ڵبژاردندا، که پێشوه‌خت ئه‌نجامه‌کانی هه‌ڵبژاردن پێشبینی کراو بوو، بۆیه که‌شی هه‌ڵبژاردن زۆر سست بوو. به‌ڵام ئێستا له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا کۆمه‌ڵێ لیست و قه‌واره‌ی جیاواز به سه‌نگاییه‌کی زۆره‌وه و به به‌رنامه‌ی تایبه‌ته‌وه به‌شدارن له هه‌ڵبژاردن دا، ئه‌مه‌ش گوڕوتینێکی زۆری داوه به که‌ش وبانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن. نابێ ئه‌وه‌ش له یادبکه‌ین که قۆناغی پێشووی په‌رله‌مان قۆناغی ئاساییکردنه‌وه‌و پێکه‌وه دانیشتن بوو، به‌ڵام ئێستا قۆناغی پێکه‌وه کارکردن و کێبه‌رکێ کردنه. ئه‌م هه‌ڵبژاردنه یه‌کلاکه‌ره‌وه‌و چاره‌نوسسازیشه بۆ ئاینده‌ی زۆر رێکخراو و هێزی سیاسی. پێگه‌ی جه‌ماوه‌ری پارت و رێکخراوه‌کان گۆڕانی زۆری به‌سه‌رهاتووه له‌و چه‌ند ساڵه‌ی دوایی دا. هه‌روه‌ها له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا کوالیسیۆن و هاوپه‌یمانێتی نوێ دروست بووه له نێوان هێزو پارته سیاسییه‌کان دا، هه‌ندێ هاوپه‌یمانێتی چاوه‌ڕواننه‌کراو، که واده‌کات ئاکامه‌کانی هه‌ڵبژاردن هێنده‌ی جاری پێشوو پێشبینی کراو نه‌بن. ئه‌م حاله‌ته وای له لیست و قه‌واره به‌شداربووه‌کان کردووه که گه‌رموگوڕییه‌کی زیاتره‌وه بێنه مه‌یدان و هه‌موو تواناکانی خۆیان به‌کاربێنن. ئیدی رۆشنبیرانیش بێجگه له‌وه‌ی که به‌شێکی گرنگن له ره‌وتی رووداوه‌کان، ده‌که‌ونه ژێر کاریگه‌ری ئه‌و که‌شه گه‌رم و جیاوازه‌ی هه‌ڵبژاردنیش. رۆشنبیران وه‌ک به‌شێکیش له نوخبه‌ی کوردستان به‌ئاگان له کاریگه‌ری خۆیان له‌سه‌ر پرۆسه‌ی گه‌شه‌ی کۆمه‌لایه‌تی دا، بۆیه راشکاوانه هاتوونه‌ته مه‌یدانه‌وه. \nپرسیار: لەبانگەشەکاندا بەر لەچەند لیستێکی جیاواز دەکەوین، ماهیەت و جەوهەری جیاوازی ئەم لیستانە لەچیدا دەبینیتەوە؟ پێتوانییە لەناوەڕۆکدا هاوشێوەی یەکترن؟\nخاڵی لێکچوو و جیاواز هه‌یه له نێوان لیسته‌کان دا، ئه‌مه‌ش زۆر ئاساییه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی لیسته‌کان نوێنه‌رایه‌تی چین و گروپی جیاوازی کۆمه‌ڵگای کوردستانی ده‌که‌ن که زۆر به‌رژه‌وه‌ندی هاوبه‌شیشیان هه‌یه. تا نوێنه‌ره‌کان نه‌چنه ناو بواری کاره‌وه ئه‌سته‌مه پێشوه‌خت بریار له‌سه‌ر کاراکته‌ر و چۆنایه‌تی پێکهاته‌ی لیسته‌کان بده‌ین. ئه‌گه‌ر له به‌رنامه‌ی لیسته‌کانه‌وه بۆ مه‌سه‌له‌که بچین، دیسان خاڵی لێکچوو و جیاواز هه‌یه له نێوان به‌ر‌نامه‌ی لیسته‌کان دا. خاڵی واقیعی و ناواقیعی هه‌یه له زۆربه‌ی لیسته‌کاندا، له زۆربه‌ی به‌رنامه‌ی لیسته‌کان دا به‌رنامه‌ی کار و دروشم تێکه‌ڵاو بووینه. ئه‌مه‌ش له کۆمه‌ڵگایه‌کی وه‌ک کوردستان زۆر سه‌یر نایه‌ته به‌رچاو که ئه‌زمونێکی زۆر دورودرێژی نییه له حوکمڕانی سه‌ربه‌خۆ، هه‌روه‌ها که کولتورێکی دیمۆکراسیشی نیه.\nپرسیار: زۆربەی لیستەکان لەبەرنامەکانیاندا رایانگەیاندووە ئەگەر دەنگی زۆر بەدەست بێنن تەواوی کیشەکانی کۆمەڵانی خەڵک چارەسەرده‌که‌ن. پێتوایە ئەمە تەنها بۆ بانگەشە و راکێشانی سەرنجی خەڵکە یاخود بەفیعلی ئەو کارە دەکەن؟\nنازانم چ لیستێک بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌کا که چاره‌سه‌ری ته‌واوی کێشه‌کانی هاوڵاتییان بکات. ئیدیعایه‌کی له‌و بابه‌ته موباله‌غه‌یه‌کی زۆری تێدایه، له‌به‌رئه‌وه‌ی ته‌واوی كێشه‌کانی کۆمه‌ڵ ته‌نیا به په‌رله‌مان و ده‌سه‌ڵات چاره‌سه‌رناکرێن، به‌ڵکو هاوڵاتییان خۆشیان و به داموده‌زگا کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانه‌وه فاکته‌ری گرنگن له پرۆسه‌ی چاکسازی و چاره‌سه‌ری گرفته کۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی و ئیدارییه‌کان دا. گومانی تێدا نییه ئه‌و لیسته‌یه‌ی که حوکم ده‌گرێته ده‌ست ئه‌رکی به‌دواداچوون و به‌رپرسیاریه‌تی چاره‌سه‌ری کێشه‌کانی زیاتر ده‌بێ، بۆیه واچاکه هه‌ر به‌ته‌نیا بۆ بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن و راوکردنی ده‌نگ به‌ڵێنی وانه‌دات که دواتر نه‌توانێ جێبه‌جێی بکات و ببێته ئه‌رک به‌سه‌رییه‌وه.\nپرسیار: دوواین پرسیارم لەسەر ئەرکی رۆشنبیرو نووسەری کوردە، پێتوایە ئەو نوخبە رۆشنبیرییە دەبێت لە ناو هاوکێشەکاندا چ رۆڵ و کاریگەرییەکیان هەبێت؟\nنوخبه‌ی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک له‌و که‌سانه پێکدێ که شوێنگه‌یه‌کی تایبه‌تییان هه‌یه له یه‌کێک له بواره‌کانی ژیان دا، به شێوه‌یه‌ک که به‌شدارن له گۆڕین و کاریگه‌ری به‌رچاویان هه‌یه لانی که‌م له بواره‌که‌ی خۆیان دا. نوخبه‌کان شوێنگه و کاریگه‌ری جیاوازییان هه‌یه و گروپێکی یه‌کڕه‌نگ نین. بۆ نمونه کاریگه‌ری نوخبه‌یه‌کی سیاسی جیاوازه له کاریگه‌ری نوخبه‌یه‌کی رۆشنبیری، به‌ڵام ئه‌و نوخبه‌یه‌ی که له توانای دایه هه‌موو شوێنگه‌و سه‌رمایه‌کانی خۆی به‌کاربێنێ، کاریگه‌ریه‌که‌ی چه‌ند به‌رابه‌ر ده‌بێ، جا ئه‌و سه‌رمایه‌یه کولتوری و کۆمه‌ڵایه‌تی بێ یان سیاسی و ئابوری. نوخبه به‌پێی میکانیزم وشێوازی جیاواز ره‌وایه‌تی ده‌دات به گفتار وکرداره‌کانی، ده‌کرێ ئه ره‌وایه‌تییه ته‌قلیدی، کاریزمایی یان عه‌قلانییه‌تی یاسایی بێ. ئه‌و که‌سه‌ی که له‌توانای دایه هه‌ر سێ جۆرمیکانیزمی ره‌وایه‌تی بخاته گه‌ڕ و سود له زۆربه‌ی سه‌رچاوه‌و سه‌رمایه‌کانی وه‌رگرێت، کاریگه‌ری زیاتر ده‌بێت له هاوکێشه‌کان دا. له‌به‌رئه‌وه‌ی رۆشنبیران به‌شێکی گرنگی نوخبه‌ی کوردی پێکدێنن ، له‌به‌ر ئه‌وه توانای کۆکردنه‌وه و مۆبیلیزه‌ی جه‌ماوه‌رییان هه‌یه، یه‌کێکن له فاکته‌ره هه‌ره گرنگه‌کان له پرۆسه‌ی گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی دا. نابێ ئه‌وه‌ش له یادبکه‌ین که نوخبه توانای هاندان و ئیستیغلال کردنیشی هه‌یه. ئه‌رکی رۆشنبیران له‌و ئانوساته‌دا، ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌کی نۆرماتیڤ قسه‌بکه‌م، ئه‌رکێکی ئه‌خلاگی و نیشتیمانییه. ده‌بێ خۆیان له چه‌واشه‌کاری به‌دوور بگرن و چه‌واشه‌کاریش ئاشکرا بکه‌ن. رۆشنبیران ئه‌و کاته رۆلی سیاسی خۆیان ده‌گێڕن که راستی و دروستی مه‌سه‌له‌کان به‌شێوه‌یه‌کی عه‌قلانی و له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌رگومێنت و به‌ڵگه ده‌خه‌نه‌روو، هه‌روه‌ها له‌رێی گفتوگۆی دروست و چالاکی عه‌قلانی خۆیان، زه‌مینه‌یه‌کی له‌بار بۆ هاولاتییان دروست ده‌که‌ن که بتوانن به شێوه‌یه‌کی دروست بیربکه‌نه‌وه، داوه‌ری و هه‌ڵسوکه‌ت بکه‌ن.\nPrevious شەرمە بۆ من وبۆ تۆ و بۆ ئەو … دایکی شەهید گلەیی هەبێ\nNext ئیسلامی سیاسی له کوردوستان ڕه‌وتێکی هه‌لپه‌رسته


شانیا سیروان: ڤالانتاین لای من ئەو ڕۆژەیە کە لەگەڵ خۆشەویستەکەم دڵخۆشم |\nHome گشتی لایف ستایڵ شانیا سیروان: ڤالانتاین لای من ئەو ڕۆژەیە کە لەگەڵ خۆشەویستەکەم دڵخۆشم\nخانمە پێشکەشکار شانیا سیروان (٢٠ ساڵ)، یەکێکە لەو خانمە دیارانەی کاری پێشکەشکاری دەکات و بووەتە ڕاگەیاندنکارێکی دیار، لەم دیمانەیەدا لەگەڵ «ئاژانس»، باس لە کارەکانی خۆی دەکات.\nئاژانس: دەکرێت باشتر ئێوە بناسین؟\nشانیا سیروان: من لە شاری سلێمانی لە دایک بووم و نازناوی بنەماڵەکەم (عەسکەرییە) و شانازیی پێوە دەکەم، لە خێزانەکەماندا خۆم تاقانەم و تەنها دوو برای دیکەم هەیە، بەڵام باوکم خێزانی دیکەی هەیە و لەوان خوشک و برای دیکەم هەیە، من لە سەرەتادا خولیا و حەزم بۆ کاری ڕاگەیاندن نەبوو، بەڵام دواتر بە ڕێکەوت هاتمە ناو ئەم بوارە و ئێستا بووەتە خولیایەکی سەرەکی لە لام و زۆر حەز بە پیشەکەم دەکەم، لە ماوەیەکی کەمدا لە کارەکەم هەستم بە خۆشەویستییەکی زۆر کرد لە لایەن خەڵکەوە و بەوەش زۆر دڵخۆش بووم.\nئاژانس: بۆچونی تۆ لەسەر ڕۆژی ڤالانتاین چییە، ئایا کەس لە ژیانتدا هەیە؟\nشانیا سیروان: بە لای منەوە ژیان بەبێ عەشق درۆیە، هەر بۆیە منیش عاشقم وەک هەموو کەسێک، بەڵام من باوەڕم بە دیاریکردنی تەنها ڕۆژێک نییە بۆ خۆشەویستی، چونکە هەر ڕۆژێک تۆ لەگەڵ خۆشەویستەکەت بوویت و دڵت خۆش بوو ئەوا ئەو ڕۆژە ڕۆژی خۆشەویستییە بۆ تۆ، ڕەنگە دوو کەس هەبن کە لە ڕۆژی ڤالانتاین هەر قسەیان نەبێت بە یەکەوە، واتە ئەو ڕۆژە بۆ ئەوان هیچ بەهایەکی نابێت، بۆیە بە لای منەوە ڕۆژی خۆشەویستی ئەو ڕۆژەیە کە لەگەڵ خۆشەویستەکەی خۆمدا دڵخۆشم.\nئاژانس: لە بوار و کارەکەی خۆتدا شانازی بە چییەوە دەکەیت و ئایا بە هۆی کارەکەت و دەرکەوتن و جلوبەرگتەوە ڕەخنەت لێ نەگیراوە؟\nشانیا سیروان: خۆشبەختانە کارەکەم ڕێزی زۆری پێ بەخشیوم لەناو خەڵکدا و ئەوەش مایەی شانازییە بۆ من، من لە جلوبەرگیشدا زۆر سادەم، هەر بۆیە خۆشبەختانە تا ئێستا هیچ ڕەخنەیەکم لێ نەگیراوە، ئێستا وەک جارانیش نەماوە کە کاری ڕاگەیاندن بۆ کچان قەدەغە بێت و ئەو کارە بۆ خانمان نامۆ نییە لە کۆمەڵگەدا، هەر بۆیە کۆمەڵگە هاوکارە بۆ زیاتر بەرەوپێشچوون نەک ڕووخان.\nئاژانس: وەک خانمە ڕاگەیاندنکارێک چۆن پارێزگاری لە جوانیی ڕووخسار و جەستەت دەکەیت و هیچ تاتۆیەکت هەیە؟\nشانیا سیروان: من چونکە کێشەم لەگەڵ جەستە و کێشمدا نەبووە هیچ کاتێک بیرم لەوە نەکردووەتەوە ڕێگەیەکی تایبەت بگرمە بەر تا کێشی جەستەم زیاد نەکات، من کێشم ٨٩ کیلۆیە و باڵام ١٨٣ سانتیمە و ئەوەش بە گونجاو دەزانم و حەز دەکەم هەر بەو جۆرە بمێنمەوە، تەنها یەک تاتۆشم هەیە کە ئەویش گوڵێکە و لەسەر دەستم کردوومە.


'ودیان' ئەو ژنەی دەیەوێت هونەر لە عێراق بکات بە کلتور\n2021/03/01 551 جار بینراوە\n* نەوژین، لەیلا ئەحمەد\n”شەڕی بەردەوام لە عێراق و مەترسی لەسەر ژیانمان لە بەغداد وایکرد زەحمەتی و ناڕەحەتی زۆر بێتە رێگەمان، بەڵام من هێزی خەونەکەم بەهێزتر بو لە دەنگی تەقینەوەکانی ناوەندی شار و ئەو بارودۆخە سەختە ئابوریانەی هاتنە رێگەمان، براوەی چەندین خەڵات و پێزانینم من بەردەوام دەبم“.\nودیان ناسر، نمونه‌یه‌ك له‌خه‌روارێك له‌ژنانى به‌غداد، ئه‌وان تێده‌كۆشن ده‌ستبه‌ردارى پیشه‌كانیان نابن ئامانجیان هه‌یه‌و خه‌ونیان سه‌ركه‌وتنه، به‌وه‌شه‌وه نه‌وه‌ستاون له‌ماڵیشه‌وه پیشه‌ى تایبه‌ت و داهاتى تایبه‌تیان هه‌یه.\nودیان ناسر لە ساڵی (١٩٨٧) له‌دایكبوه‌و دانیشتوى شاری بەغدادی پایته‌ختى عێراقه، لە نەتەوەی عەرەبە و دەرچوی به‌شى په‌روه‌رده‌یی هونه‌ریە، ژیانی هاوسەری پێکهێناوەو دایکی سێ مناڵە.\nودیان ناسڕ، وێنە: نەوژین\nودیان، بۆ نەوژین وتی: ئه‌گه‌ر چی به‌رپرسیاریه‌تى ماڵ و مناڵ و نائارامى به‌غدادو قه‌یرانى دارایی و به‌ربه‌ستى زۆرى به‌رده‌م ژنانن، به‌ڵام شه‌و نه‌بو خه‌و به‌خه‌ونه‌كه‌مه‌وه نه‌بینم، بۆیه دواى دوساڵ له‌وانه وتنه‌وه مۆڵەتی خوێندنم وه‌رگرت بۆ ئه‌وه‌ى خه‌ونه‌كه‌م بهێنمه‌دی، لەوکاتەدا له‌كۆلێژى هۆنه‌ره‌جوانه‌كانى زانكۆى به‌غداد دەستم بە خوێندنکرد ئەمساڵ لە قۆناغی دوم،هاوسەرەکەم زۆر هاوکارمە بۆیە دەمەوێت درێژە بە خوێندنی ئەکادیمی بدەم لە بواری هونەر.\nخاوەنی چەند هونەرێکی دەست رەنگینیم، پیشه‌ى درومان و كارى هونه‌رى ده‌ستى ده‌زانم و کاریشم تێدا کردوە.\nتابلۆیەکی ودیان ناسڕ، وێنە: نەوژین\n”ژنان خەونەکانتان بەکەم مەزانن با ژیان لە عێراق رەنگ بکەین“.\nودیان، زۆری کارەکانی لەسەر باردۆخی ژنانە و دەڵێت: ”زۆرى وێنه‌كانم له‌سه‌ر باردۆخی ژنانه‌و كه‌چۆن ئارام بگرن و هه‌ڵگرى ئۆمێد و گه‌شبینیانه بن، چونكه رەوشی ژیانى ژنان له‌ئێستادا باشنیه‌و رۆژانه كچ و ژنان ده‌كوژرێن، و توندوتیژیان به‌رانبه‌ر ده‌كرێت، کچان لە پێش تەمەنی ١٨ ساڵی دەبنە قوربانی دەستی کۆمەڵگا“.\nوتیشی: دەمەوێت بە ژنان و کچان بڵێم من ئاسا بەربەستەکان ببڕن خەونەکانتان بەکەم مەزانن بادونیای عێراقی رەنگ بکەین.\nتابلۆیەکی ودیان ناسڕ وێنە: نەوژین\nلەگەڵ هاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا، کاتەکانی لە ماوەی کەرەنتیە تایبەتکردوە بەو ناخۆشیانەی بەهۆی ئەو ڤایرۆسەوە دوچاری خەڵک بوە وەک خۆی دەڵێت: رۆژنە خەڵکانێک بەو ڤایرۆسە لە چواردەوامان ماڵئاوایمان لێدەکەن، من لە رێگەی وێنەکانمەوە هۆشیاری بڵاودەکەمەوە لەگەڵ خەمی هاونیشتیمانیانم، هه‌میشه وێنای كه‌سایه‌تى و جوانى و ناخۆشى و ناخى هاوڵاتیانى عێراقم نه‌خشاندوه به‌وێنه‌و ده‌مه‌وێت به‌قه‌ڵمه‌كه‌م له‌ناو ناخیانبم و له‌گه‌ڵیانبم. \n”دەمەوێت پیشەی هونەری بکەمە کەلتور“\nودیان، نایەوێت هونەرەکەی بە تاکەکەسی بمێنێتەوە خەونی ئەوەی هەیە هونەر بکاتە کەلتور لە وڵاتەکەی.\n”خه‌ونى گه‌وره‌م هه‌یه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه مناڵانى به‌غداو عێراق له‌مناڵیه‌وه فێرى كارى هونه‌رى بكه‌م، ده‌مه‌وێت پیشه‌ى هونه‌رى بكه‌مه كه‌لتورو نه‌ریت له‌نێو كۆمه‌ڵگاى عێراق ره‌نگبداته‌وه، چونكه وێنه‌كێشان گوزارشتن كردنه له‌ناخۆشى و توندوتیژى به‌رانبه‌ر به‌مناڵان و ژنان، به‌تایبه‌ت له‌گه‌ڵ بارودۆخی ژیان كه‌خه‌ڵك ناتوانێت به‌قسه‌و ئازادى ده‌ریان ببڕێت“. ودیان ئەمەی وت.\nوتیشی: بۆیە پلانم هەیە كه‌ناڵێكى تایبه‌تەوە هونەری وێنەکێشان بگەیەنم بە مناڵانی گوندو شارو ناحیه‌كان چونکە ئەوان بە ئاسانی ناتوانن بگەن بە شوێنی فێربون.\nژمارەی سەردان 314,334 ژمارەی میوان 34


د. جەعفەر عومەر\nزۆرجار کەسانێک کە دەیانەوێت وا پیشان بدەن کە پەروەردەیەکی دروست یان سەردەمیانە دەکەن، خۆیان بە ڕۆشنیر نیشان دەدەن، قسەیەک دووبارە دەکەنەوە: "من لەگەڵ کچەکەم هاوڕێین نەک دایک و کچ"، "ئێمە وەکو هاوڕێ واین لەگەڵ منداڵەکانمان"، "دەبێت دایک و باوک ببنە هاوڕێی منداڵەکانیان".\nئەمە هەڵەیەکی ستراتیژییە لە پەروەردەی منداڵاندا، کاتێک دایباب لە جیاتی ئەرکی پیرۆزیی دایبابی پەنا دەبەنە بەر ئەوەی خۆیان بکەنە هاورێی منداڵەکانیان، ئەرکی پیرۆزی دایکایەتی و باوکایەتی وازلێدەهێنن، ئێمە دڵنیایین کە ئەو کەسانە قسەکانیشیان زۆربەی کات رووکەشە، بەڵام هەندێکجار ئەمە کاردەکاتە سەر شێوازی کەسانێکی نەزان و دەیانەوێت ببنە هاوڕێ لەگەڵ منداڵەکانیان.\nئەرکی ئێمەیە کە تاکی کوردی لە هەڵەکان بگێڕینەوە! دایباب دەبێت ئەرکی پیرۆزی دایبابی بەجێبهێنن، هیچ ئەرکێک پیرۆزتر نییە لە دایکایەتی و باوکایەتی، هیچ کەسێک هێندەی دایباب منداڵەکەیان ناناسن، هیچ کەسێک هێندەی دایباب دڵسۆزی منداڵەکانی نییە، ئیتر بۆ دەبێت هاوڕێیەتی پیرۆزتربێت لە دایبابی؟\nئەرکی دایبابە کە دایبابی بۆ منداڵەکانیان بکەن، یەکێک لەو ئەرکانەش بریتییە لەوەی لەکاتی پێوێستدا ببنە هاوڕێی منداڵەکانیان و هەندێک جاریش ببنە خوشک یان برای منداڵەکانیان.\nتکایە ڕۆشنبیری بە قسەی باق و بریقی کەسانی نەزان نابێت، پەروەردە بەو ڕێگە هەڵانە ناکرێت.


بەشداریی هەیئەتی كۆمەڵە لە كۆنفڕانسی ڕێكخراوی هاوپەیمانی پێشڕەو\nڕۆژی هەینی، ١٢ی ئاپریڵ، لە لایەن ڕێكخراوی هاوپەیمانی پێشڕەو لە شاری هامبورگی ئاڵمان بە هاوكاریی گروپی 'سۆسیالیست و دێموكڕات' لە پاڕڵمانی یەكێتی ئوروپا كۆنفڕانسێك لە سەر كۆچ و داكۆكی لە پەنابەر بەڕێوە چوو.\nزیادبوونی ڕێژەی زۆری پەنابەر و بە گشتی دۆخی ژیانی كۆچبەران هوكارگەلێك بوون كە ڕێكخراوی هاوپەیمانیی پێشڕەو بە هاوكاریی گروپی 'سۆسیالیست و دێموكڕات' لە پاڕڵمانی یەكێتی ئوروپا لە كۆنفڕانسێكدا لە گەڵ پسپۆڕان و شارەزایانی بواری پەنابەری و كۆچبەران لە سەر چارەسەر كردنی كۆسپ و تەنگ و چەڵەمەكان باس و لێدوان بكەن.\n'هاوكاریی كۆچبەران بكەین و یارمەتی پەنابەران بدەین'، بابەتی دیاریكراوی كۆنفڕانسی شاری هامبورگ بوو كە تێیدا سیاسەتوانان و بەرپرسانی حزبی و حكومی لە گەڵ پسپۆڕانی بابەتی كۆنفڕانس، ڕا و بۆچوونی خۆیان بۆ بەشداربووان شی كردوە. لە لایەن ' UNHCR' دیما یاراد بەرپرسی دەفتەری یوئێن لە یەكێتی ئوروپا، جوزف ویدن هولزر كەسی دووهەمی بلۆكی 'سۆسیالیست و دێموكڕات' لە پاڕڵمانی یەكێتی ئوروپا، فڕانس تیمرمانس جێگری ریسی كۆمیسیۆنی ئوروپا، وە هەروەها فدریك موگرینی بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەكێتی ئوروپا و دەیان كەسایەتی دیكە بە پەیامەم و وتار بەشدارییان لە كۆنفڕانس كرد.\nبە یەك ڕۆژ لە چەند وێڕكشۆپدا گفتوگۆ بۆ چارەسەركردن لە سەر دوو بابەتی بە گشتی كۆچبەر و پەبانەر هەروەها كۆچبەران و پەیوەندیی یەكێتی ئوروپا لە گەڵ ئافریقا كرا.\nلە میانەی كۆنفڕانسدا هەیئەتی بەشداربووی دەفتەری پەیوەندییە نێونەتەوەییەكانی كۆمەڵەی شۆڕشگێر، لە گەڵ چەندین بەرپرس و میوانی بەشداربوو چاوپێكەوتن و گفتوگۆیان ئەنجامدا.\nدەفتەری پەیوەندییە نێونەتەوەییەكان\n١٣ی ئاپڕیڵی ٢٠١٨\nئه‌م بابه‌ته 939 جار خوێنراوه‌ته‌وه


جه‌نگی بازرگانی له‌گه‌ڵ چین بۆ خستنه سه‌ر ئه‌ژنۆی پیۆنگیانگ بوو.. نه‌ك به‌هێزكردنی ئابووری ئه‌مه‌ریكا\n:: PM:10:39:09/07/2020 \nبۆڵتن باس له‌و هه‌ڵمه‌ته گه‌وره‌یه‌ی میدیا ده‌كات كه به‌هۆی جیاوازی بۆچوون و لێدوانه‌كه‌ی نیكی هایلی له میدیاكانی ئه‌مه‌ریكا بۆ سه‌ر حكوومه‌تی تره‌مپ ده‌ستی پێكرد و ئه‌مه به كێشه‌یه‌ك ناو ده‌بات، كه نه‌ده‌زانرا له كوێوه سنووری بۆ دابنرێت، جیا له‌وه پرسی ئێران و هه‌وڵه‌كانی بۆ هاوڕاكردنی له‌نده‌ن و به‌رلین و پاریس له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا بۆ دژایه‌تی ئێران و شكستهێنانی ئه‌و خواسته‌ی كۆشكی سپی و بڕیاره سه‌یره‌كانی تره‌مپ له‌باره‌ی بازرگانی و مایه‌پووچكردنی ئه‌مه‌ریكا به وردی ده‌خاته ڕوو.\nگرفتی لێدوانه‌كه‌ی نیكلی هایلی نه‌بڕایه‌وه و به به‌رده‌وامی میدیاكانی ئه‌مه‌ریكا قسه‌یان له‌سه‌ر ده‌كرد و ڕۆژی سێشه‌م سه‌عات نۆ و 40 خوله‌ك پێوه‌ندیم به هایلی كرد و نیگه‌رانی زۆرم پێ ڕاگه‌یاند، به‌ڵام ئه‌و تۆمه‌تی ده‌خسته پاڵ یاریده‌ده‌ره‌كانی، هه‌رچه‌نده پێشتر گفتوگۆمان له‌گه‌ڵ یاریده‌ده‌ره‌كانی كرد و دووپاتیان له‌وه كرده‌وه، كه خۆكارانه بڕیاری داوه و پێوه‌ندی و ڕاوێژی به هیچ له یاریده‌ده‌ره‌كانیشی نه‌كردووه.\nدووباره پێوه‌ندیمان به وادلی ڕاوێژكاری كرده‌وه و دواتریش له‌گه‌ڵ جۆن لیرنر قسه‌مان كرد، كه یاریده‌ده‌رانی هایلی بوون، به‌ڵام جارێكی تر ئه‌وان دووپاتیان له‌وه كرده‌وه و سووربوون كه ئه‌وان هیچ ئاگه‌داری قسه و لێدوانه‌كانی هایلی نه‌بوون و له میدیاكانه‌وه بیستوویانه، پرۆسه‌یه‌كی چڕ ده‌ستی پێكرد، تا پاڵنه‌ری ڕاسته‌قینه‌ی پشت ئه‌و قسانه‌ی هایلی له كۆنگره ڕۆژنامه‌وانییه‌كه بدۆزرێته‌وه و تره‌مپیش به ته‌واوی تووڕه و نیگه‌ران بوو، به تایبه‌تی له‌سه‌ر ئه‌و قسانه‌ی له ڕۆژنامه و میدیاكان له‌باره‌ی خۆی و حكوومه‌ته‌كه‌یه‌وه ده‌گوترا، كه به بێ به‌رنامه و هه‌ڕه‌مه‌كی ناویان ده‌برد و خۆیشی زۆر به لاواز ده‌بینی به‌رانبه‌ر به ڕووسه‌كان.\nلێدوانه‌كه‌ی نیكی هایلی وه‌ك گڕگرتنی ئاگر بوو له پاوانێك و پرۆسه و هه‌ڵمه‌تێكی چڕ له میدیاكان دژی حكوومه‌تی تره‌مپ ده‌ستی پێكرد و به به‌رده‌وامی دیبه‌یت و به‌رنامه‌ی له كه‌ناڵه‌كان له‌سه‌ر ده‌كرا، دواتر بۆ گفتوگۆكردن له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته چوومه به‌رنامه‌یه‌كی فۆكس نیوز، بۆ ئه‌وه‌ی دۆخه‌كه هێور بكه‌ینه‌وه و دووپاتم له‌وه كرده‌وه، كه ئه‌و سزایانه‌ی ڕاگه‌یه‌نراون، ته‌نیا بۆچوونن و جۆرێكه له فشار و نه‌بوون به بڕیار، به‌ڵام له‌وكاته نیكی هایلی نامه‌یه‌كی بۆ فۆكس نیوز و به‌رنامه‌كه نارد و نووسیبووی، له‌گه‌ڵ ڕیزی زۆرم، من هه‌ست به په‌شیمانبوونه‌وه ناكه‌م له‌و كاره‌ی كردوومه، ئه‌مه‌یش هێنده‌ی تر دۆخه‌كه‌ی گه‌رموگوڕتر كرد و خاڵێك نه‌بوو لێیه‌وه ده‌ست پێ بكه‌ین و به‌سه‌ر ئه‌و دۆخه زاڵ بین.\nنیكی هایلی هه‌ڵه‌ی كرد و لێشی په‌شیمان نه‌ده‌بووه‌وه\nبه‌یانی ڕۆژی چوارشه‌م تره‌مپ له‌گه‌ڵ شینزۆ ئابێ یاری گۆلفی ده‌كرد و دواتر خواردنیان به‌یه‌كه‌وه خوارد و له ئێواره كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانی هاوبه‌شیان ساز كرد و هه‌مووان له‌و بڕوایه‌دابوون كه دیداری لووتكه‌ی نێوان ژاپۆن و ئه‌مه‌ریكا سه‌ركه‌وتنی باشی به‌ده‌ستهێناوه بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كۆریای باكور و هاوئاهه‌نگی له‌سه‌ر توندكردنی سزاكان به‌سه‌ر كۆماری ئیسلامی ئێران.\nتره‌مپ تا كۆتایی هه‌فته‌كه له فلۆریدا مایه‌وه و منیش گه‌ڕامه‌وه بۆ واشنتن و زۆر به وردی ئه‌مجاره تیشكمان خسته سه‌ر ئێران، له‌و بڕوایه‌دابووم كه به‌رنامه‌ی ناوكی ئێران سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی وه‌كو كۆریای باكور پێشكه‌وتوو نییه، به‌ڵام مه‌ترسییه‌كانی زۆر گه‌وره‌تره، چونكه ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی لایه‌نه نه‌یاره‌كانی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌هه‌مانشێوه هه‌وڵی دروستكردنی كۆره‌ی ئه‌تۆمی و بوون به خاوه‌نی چه‌كی ناوكی بده‌ن، به تایبه‌ت سعوودیه و توركیا و میسڕ، كه له زووه‌وه ئامانجێكی له‌وشێوه‌یه‌یان هه‌یه، كه ئه‌مه‌یش ناوچه‌كه ده‌كات به مه‌ترسیدارترین شوێن له جیهان، چونكه خه‌ڵكی ئه‌و ناوچه‌یه زۆرتر كێشه‌كانیان به جه‌نگ یه‌كلا ده‌كه‌نه‌وه و ئه‌مه‌یش وا ده‌كات جیهان له مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌دا بێت.\nئێران سه‌ره‌ڕای ئه‌و كێشانه‌ی له ناوچه‌كه دروستی كردووه و په‌ره به به‌رنامه ناوكییه‌كه‌ی ده‌دات و مووشه‌كی بالیستیكی كورتمه‌ودا و كیشوه‌ربڕ به‌رهه‌م ده‌هێنێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یش دا پشتیوانی سه‌ره‌كی گرووپه تیرۆریسته‌كانه له ناوچه‌كه، هه‌م له ڕووی پاره‌داركردنیان، هه‌میش له پێدانی چه‌ك، كه ئه‌مه‌یش بۆ داهاتوو كۆسپی گه‌وره و كاره‌ساتی مه‌زن دروست ده‌كات، چونكه ئه‌گه‌ر و مه‌ترسی هه‌یه كه چه‌كی كۆكوژ بكه‌وێته ده‌ست گرووپه تیرۆریستییه‌كان، وه‌كچۆن مووشه‌كی دوور مه‌ودا كه‌وتووه‌ته ده‌ست حووسییه‌كانی یه‌مه‌ن.\nهه‌وڵم دا له‌گه‌ڵ مارك سیدویلی ڕاوێژكاری ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی به‌ریتانیا و فیلیپ ئاتیانی فڕه‌نسی و جۆن هیكری ئه‌ڵمانی به وردی باس له دۆسیه‌ی ئێران بكه‌م و بۆچوونیان له‌باره‌ی سیاسه‌تی نوێی ئه‌مه‌ریكا به‌رانبه‌ر به ئێران بگۆڕم، هاوكات پێشتریش وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا زۆر هه‌وڵی دا بوو، بۆ ئه‌وه‌ی نزیكترین هاوپه‌یمانه‌كانمان به هه‌ڵه له نیازه‌كانی واشنتن تێ نه‌گه‌ن و ڕوونكردنه‌وه‌ی زیاتر و وردتریان پێ بده‌ین، دواتر ماكرۆن و مێركلیش سه‌ردانی كۆشكی سپیان كرد و زۆرتر گفتوگۆمان له‌گه‌ڵ ئه‌و دوو وڵاته كرد، به‌ڵام به هه‌موو شێوه‌ك دۆسیه‌كه وه‌كو خۆی مایه‌وه و ئه‌و سێ وڵاته نه‌هاتنه ڕیزی ئه‌مه‌ریكاوه بۆ مامه‌ڵه‌كردنی هاوبه‌شانه له‌گه‌ڵ ئێران.\nبه‌رنامه‌ی ناوكی ئێران مه‌ترسیدارتره له‌وه‌ی كۆریای باكور، چونكه وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست دوای ئێران هه‌وڵی دروستكردنی كوره‌ی ئه‌تۆمی و بوون به خاوه‌نی چه‌كی ناوكی ده‌ده‌ن\nله‌لایه‌كی تره‌وه ڕاند پۆلی كۆنگرێسمان زۆر فشاری له‌سه‌ر مایك پۆمپیۆ دروست كردبوو و كێشه و جیاوازی زۆر له نێوان هه‌ردوولا هه‌بوو، دواتر پۆل مه‌رجی بۆ پۆمپیۆ دانابوو، كه دووپات له‌وه بكاته‌وه كه ده‌ستوه‌ردانی ئه‌مه‌ریكا له عێراق له 2003 هه‌ڵه بوو و پێویستیشه ئه‌مه‌ریكا هه‌موو هێزه‌كانی له عێراق و ئه‌فغانستان له داهاتوویه‌كی نزیك بكێشێته‌وه، دواتر پۆمپیۆ به‌شێوه‌یه‌كی ناڕاسته‌وخۆ ئه‌و بۆچوونانه‌ی له تویته‌ری خۆی بڵاو كرده‌وه، كه من هه‌رگیز باوه‌ڕم نه‌ده‌كرد ئه‌مه بۆچوونی خۆی بێت و دڵنیابووم له‌وه‌ی كه فشاری له‌سه‌ر دروستكراوه، جۆن سۆلیڤان له‌وباره‌وه پێی ڕاگه‌یاند، كه پۆمپیۆ له‌گه‌ڵ راند پۆل گفتوگۆی كردووه و جۆرێك له ستایش و موجامه‌له‌ی كردووه، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌بێته ڕێگر له‌به‌رده‌م كاره‌كانی.\nراند پۆلیش له به‌رانبه‌ر تویته‌كه‌ی پۆمپیۆ سوپاسی كردبوو و دووپاتی له‌وه كردبووه‌وه، كه مادام ناوت جۆن بۆڵتن نییه، پشتیوانی ئێمه‌ت ده‌بێ و سه‌ركه‌وتوو ده‌بیت، كاتێك ئه‌و قسانه‌یشم پێگه‌یشته‌وه، شانازیم به‌خۆم كرد كه نه‌چوومه‌ته پۆستێكه‌وه قسه و بۆچوونی پێچه‌وانه‌ی باوه‌ڕه‌كانی خۆم به فه‌رمی ده‌رببڕم.\nپاش هاتنه‌وه‌ی تره‌مپ زۆر باسمان له بابه‌تی بازرگانی كرد و زۆر كۆبوونه‌وه‌یش له‌وباره‌و ه‌كرا، دواجار له‌گه‌ڵ تره‌مپ ڕێككه‌وتین كه نابێ ڕێككه‌وتنه بازرگانییه نوێكانمان پێچه‌وانه‌ی ڕێككه‌وتننامه‌ی بازرگانی ئازاد بێ له زه‌ریای ئه‌تڵه‌سی، به‌ڵكو پێویسته زیاتر چالاكییه‌كانی چین به ئامانج بگرین، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی چین زۆرترین داهێنانی هزری ئه‌مه‌ریكای دزیوه، به تایبه‌ت له بواری ته‌كنه‌لۆجیا خه‌ریكه به ته‌واوی قووڵ ده‌بێته‌وه بۆ ناو ئه‌مه‌ریكا و ده‌ستی ده‌گاته هه‌موو ناوه‌نده‌كانی داهێنان و پێشخستنی ته‌كنه‌لۆجیا.\nئامانجی تره‌مپ له جه‌نگی بازرگانی له‌گه‌ڵ چین بۆ هاندانی په‌كین بوو تا گه‌مارۆ بخاته سه‌ر پیۆنگیانگ نه‌ك خزمه‌تی ئه‌مه‌ریكا بكات\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی تره‌مپیش له‌سه‌ر ئه‌و بۆچوونانه هاوڕا بوو، به‌ڵام دواجار ته‌نیا به‌رانبه‌ر چین نه‌وه‌ستایه‌وه، به‌ڵكو دژ به هاوپه‌یمانه‌كانیشمان ده‌ستی به هه‌نگاونان كرد و له ڕێككه‌وتنه بازرگانییه‌كان كشایه‌وه، ئه‌و ته‌نیا ناوخۆی ئه‌مه‌ریكای ده‌بینی و كاردانه‌وه‌كانی لێك نه‌ده‌دایه‌وه، كه ئه‌مه‌یش ئێسته بووه‌ته كێشه‌یه‌كی گه‌وره به ڕووی ئه‌مه‌ریكا دا.\nله ڕاستیدا باسكردن له بواری ئابووری و بازرگانی له سه‌رده‌می حوكمی تره‌مپ دا، زۆر ئازاربه‌خشه و پڕه له نائومێدی و هه‌واڵی ناخۆش، چونكه ئه‌و به هه‌موو شێوه‌یه‌ك ئابووری ئه‌مه‌ریكای به‌ره‌و دواوه گه‌ڕانده‌وه و زیانی زۆری به ئه‌مه‌ریكییه‌كان گه‌یاند، ئه‌مه‌یش ده‌رئه‌نجامی نه‌بوونی ستراتیجێكی ئابووری قووڵ بوو له لایه‌ن تره‌مپه‌وه و گوێنه‌گرتنی بوو بۆ ڕاوێژكاره‌كان و پسپۆرانی ئه‌و بواره.\nدانیشتن و كۆبوونه‌وه‌كان له كۆشكی سپی كه زیاتر له نووسینگه‌ی سپی سه‌رۆك و هۆڵی رۆزفلت بوون، كه له‌باره‌ی ئابووری و بازرگانییه‌وه بووایه‌ن، به ته‌واوی ده‌بوو به كێشه و ناكۆكی قووڵی لێ ده‌كه‌وته‌وه و من ناوم ده‌نان شه‌ڕكردن، نه‌ك كۆبوونه‌وه، چونكه ته‌نیا یه‌ك كه‌س بڕیاری ده‌دا، بێ ئه‌وه‌ی ڕوانینێكی دوورمه‌ودای هه‌بێ و هه‌موو ڕه‌هه‌نده‌كانی بڕیاره‌كان لێك بداته‌وه.\nبه‌وهۆیه‌وه ماوه ماوه تره‌مپ بڕیاری ده‌رده‌كرد و باجی گومرگی به بڕی ده‌یان و سه‌دان ملیار دۆلار له‌سه‌ر كاڵای چینی ده‌سه‌پاند و دواتریش ستیڤن منوچینی ڕه‌وانه‌ی په‌كین ده‌كرد تا له‌گه‌ڵ چینییه‌كان دانوستاندن بكه‌ن، بێ ئه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا هیچی له‌و جه‌نگه ده‌ست بكه‌وێت، دواتریش تێگه‌یشتم هه‌موو ئه‌و كاره‌ی تره‌مپ له پێناوی به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مه‌ریكا نه‌بوو، به‌ڵكو ده‌یه‌ویست به‌م كاره په‌كین هان بدات، تا گه‌مارۆی بازرگانی ته‌واوه‌تی به‌سه‌ر كۆریای باكور بسه‌پێنێت و پیۆنگیانگ بخاته سه‌ر ئه‌ژنۆ، چونكه چین بۆ كیم جۆن ئونگ شاده‌ماری ژیان و زیندوو مانه‌وه بوو، كه‌چی دواجار ئه‌م ئامانجه‌یشی به‌دی نه‌هێنا و مایه‌پووچ له‌و ململانێیه هاته ده‌ره‌وه.


<< < دواوتار 11 > >>\n١ یەزدانی پەروەردگارتان خۆشبوێت و خواست و فەرز و یاسا و فەرمانەکانی هەمیشە بەجێبهێنن. ٢ بزانن کە پەیامەکەم بۆ ئێوەیە، نەک بۆ منداڵەکانتان کە ئەزموونی تەمبێکردنی یەزدانی پەروەردگاریان نییە. ئێوە کە مەزنێتی و دەستی پۆڵایین و بازووە بەهێزەکەی ئەوتان بینیوە؛ ٣ نیشانە و کارەکانی کە لە میسر بە فیرعەونی پاشای میسر و بە هەموو خاکەکەی کرد، ٤ ئەوەی بە ئەسپ و گالیسکەکانی سوپای میسری کرد کاتێک بەدواتان کەوتن، بە شەپۆلەکانی دەریای سووری پێچایەوە و بە تەواوی لەناوی بردن. ٥ هەروەها منداڵەکانی ئێوە نەبوون، بەڵکو ئێوە بوون کە بە چاوی خۆتان ئەوەتان بینی کە لە دەشتودەر بۆی کردن هەتا هاتنە ئەم شوێنە و ٦ ئەوەی بە داتان و ئەبیرامی کرد، دوو کوڕەکەی ئەلیابی ڕەئوبێنی، کاتێک لەناوەندی هەموو ئیسرائیلدا زەوی دەمی کردەوە و بە ماڵەکانیان و چادرەکانیان و هەموو ئەو شتە زیندووانەی هی ئەوان بوون هەڵیلووشی. ٧ ئێوە بە چاوی خۆتان هەموو کردارە مەزنەکانی یەزدانتان بینی کە کردی.\n٨ هەموو ئەو فەرمانانە بپارێزن کە ئەمڕۆ فەرمانتان پێ دەکەم، بۆ ئەوەی بەهێز بن و بچنە ناوەوە و دەست بەسەر ئەو خاکەدا بگرن کە ئێوە لە ڕووباری ئوردونەوە بۆی دەپەڕنەوە هەتا ببنە خاوەنی، ٩ هەروەها بۆ ئەوەی تەمەن درێژ بن لەسەر ئەو زەوییەی یەزدان سوێندی بۆ باوباپیرانتان خوارد بیانداتێ، بۆ خۆیان و نەوەکانیان، خاکێک شیر و هەنگوینی لێ دەڕژێت. ١٠ ئەو خاکەی کە ئێوە دەچنە ناوی هەتا دەستی بەسەردا بگرن، وەک خاکی میسر نییە کەوا بەجێتان هێشت، ئەو شوێنەی تۆوتان لێ دەچاند و بە پێیەکانتان ئاوتان دەدا* وەک باخی سەوزەوات. ١١ بەڵکو ئەو خاکەی ئێوە لە ڕووباری ئوردونەوە بۆی دەپەڕنەوە هەتا دەستی بەسەردا بگرن، خاکی چیا و دۆڵە، لە بارانی ئاسمان ئاو دەخواتەوە. ١٢ خاکێک یەزدانی پەروەردگارتان بایەخی پێدەدات؛ چاوەکانی یەزدانی پەروەردگارتان لە سەرەتای ساڵ هەتا کۆتایی بە بەردەوامی لەسەریەتی. ١٣ جا ئەگەر گوێڕایەڵی فەرمانەکانم بوون کە من ئەمڕۆ فەرمانتان پێ دەکەم هەتا یەزدانی پەروەردگارتان خۆشبوێت، پڕ بە دڵ و لە ناخەوە بیپەرستن، ١٤ ئەوا بارانی زەوییەکەتان، پاییزە باران و بەهارە باران لە کاتی وەرزی خۆیدا دەدەم، تۆش دانەوێڵە و شەرابی نوێ و زەیتەکەت کۆدەکەیتەوە. ١٥ گیا دەدەمە ئاژەڵەکانت لە کێڵگەکەت، تۆش دەیخۆیت و تێر دەبیت.\n١٦ بۆیە ئاگاداربن نەوەک دڵتان بخەڵەتێت و لابدەن و خودای دیکە بپەرستن و کڕنۆشی بۆ ببەن. ١٧ جا تووڕەیی یەزدان لێتان دەجۆشێت و ئاسمان دادەخرێت و باران نابارێت و زەوی بەروبووم نادات، ئێوەش بە خێرایی لەو خاکە چاکەی یەزدان پێتانی دەدات لەناودەچن.\n١٨ جا ئەم وشانەم لەسەر دڵ و گیانتان دابنێن و وەک نیشانە لەسەر دەستتانی ببەستن و با گوڵنگ بن بە ناوچەوانتانەوە. ١٩ منداڵەکانیشتان فێر بکەن و پێی بدوێن کاتێک لە ماڵەکانتان دادەنیشن و کاتێک بە ڕێگادا دەڕۆن و کاتێک دەخەون و کاتێک هەڵدەستن، ٢٠ لەسەر چوارچێوەی دەرگاکانی ماڵەکەت و لەسەر دەرگاکانی حەوشەکەت بینووسە، ٢١ بۆ ئەوەی ڕۆژانی خۆت و منداڵەکانت زیاد بکات لەسەر ئەو زەوییەی یەزدان سوێندی بۆ باوباپیرانت خوارد بیانداتێ هەروەک بەردەوامی ئاسمان بەسەر ڕووی زەویدا.\n٢٢ ئەگەر هۆشیار بوون و هەموو ئەو فەرمانانە بپارێزن کە من فەرمانتان پێ دەکەم هەتا بیکەن، بۆ ئەوەی یەزدانی پەروەردگارتان خۆشبوێت و هەموو ڕێگاکانی بگرنەبەر و دەستی پێوە بگرن، ٢٣ ئەوا یەزدان هەموو ئەو گەلانە لەبەردەمتان دەردەکات و ئێوە دەبنە میراتگری گەلانی لە خۆتان گەورەتر و بەهێزتر. ٢٤ هەر شوێنێک لەپی پێتان لێ دانا دەبێتە هی ئێوە، سنوورتان لە دەشتودەر و لوبنانەوە، لە ڕووبارەکەوە، ڕووباری فورات هەتا دەریای ڕۆژئاوا دەبێت. ٢٥ هیچ کەس ناتوانێت لە دژتان بوەستێت، یەزدانی پەروەردگارتان ترس و سامتان دەخاتە سەر هەموو ئەو زەوییەی پێی لێ دەنێن، هەروەک بەڵێنی پێدان.\n٢٦ بڕوانە، من ئەمڕۆ بەرەکەت و نەفرەت لەبەردەمتان دادەنێم، ٢٧ بەرەکەتە، ئەگەر گوێڕایەڵی فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگاری خۆتان بن کە من ئەمڕۆ فەرمانتان پێ دەکەم، ٢٨ نەفرەتە، ئەگەر گوێڕایەڵی فەرمانەکانی یەزدانی پەروەردگاری خۆتان نەبن و لەو ڕێگایەی کە من ئەمڕۆ فەرمانتان پێ دەکەم لاتان دا هەتا بەدوای خودای دیکە بکەون کە نەتانناسیوە. ٢٩ جا کاتێک یەزدانی پەروەردگارت تۆی هێنایە ئەو خاکەی کە تۆ دەچیتە ناوی هەتا دەستی بەسەردا بگریت، ئەوا بەرەکەتەکان لەسەر کێوی گەریزیم ڕابگەیەنە و نەفرەتەکانیش لەسەر کێوی عێبال. ٣٠ وەک دەزانن ئەم کێوانە لەوبەری ڕووباری ئوردونەوەن، لە ڕۆژئاوای ڕێگاکە بەرەو خۆرئاوابوون، لە خاکی کەنعانییەکانی کە لە عەراڤادا نیشتەجێن، بەرامبەر گلگال لەتەنیشت دار بەڕووەکانی مۆرە، ٣١ چونکە ئێوە خەریکن لە ڕووباری ئوردون دەپەڕنەوە هەتا بچنە ناو ئەو خاکەی یەزدانی پەروەردگارتان پێتان دەدات و دەستی بەسەردا بگرن. کاتێک دەستتان بەسەردا گرت و تێیدا نیشتەجێ بوون، ٣٢ ملکەچی هەموو ئەو فەرز و یاسایانە بن کە من ئەمڕۆ لەبەردەمتانی دادەنێم هەتا بیکەن.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ژنەرەاڵی خانەنشیكراو و ئەفسەری پێشووی مۆساد (ئیلیەزەر تسافریر) بۆ ئیسرائیل-كورد:\nژنەرەاڵی خانەنشیكراو و ئەفسەری پێشووی مۆساد (ئیلیەزەر تسافریر) بۆ ئیسرائیل-كورد:\nهەموو ئیسرائیلییەك حەز بە بوونی باشترین پەیوەندی لەگەڵ گەلی كورد دەكات\nژنەرەاڵی خانەنشیكراو و ئەفسەری پێشووی مۆساد (ئیلیەزەر تسافریر) كە سەردەمانێك لە كوردستان و تاران وەك نوێنەری ئیسرائیل خزمەتی دەكرد و ڕۆڵیكی كاریگەری هەبووە لەسەر پەیوەندییەكانی ڕابردووی كورد و ئێسرائیل، شارەزاییەكی باشی لەسەر مێژووی كورد و شۆرشی كورد لە هەموو پارچەكانی كوردستان هەیە و دوای گەڕانەوەشی بۆ وڵاتی ئیسرائیل كتێبی بیرەوەرییەكانی خۆی لە ژێر ناوی (من كوردم) بە زمانی عیبری چاپ كرد كە لە ئێستادا وەردەگێردرێتە سەر زمانی كوردی.\nئیسرائیل_كورد: خوێندوەی تۆ بۆ شۆرشی نوێ لە وڵاتانی عەربیدا؟\nئیلیەزەر تسافریر: بە گەڕانەوە بۆ بەهاری عەرەبی، دڵنیام كە ملیۆنان ژن و پیاو كە لە مەیدانی تەحریر (میسر) چوونە ریزەكانی شۆڕش، دەرئەنجامی ئەو دەستەڵاتە دیكتاتۆریەتە بوو كە بووبووە هۆی بێكاری، هەژاری و پێشێلكردنی مافەكانی مرۆڤ. بەڵام دەبێ بزانین كە ئەوە تەواوكاری پرۆسەی دیموكراسی نییە و پرسێكی نادیارە، چونكە ئەگەر (ئیخوان موسلمین) بگاتە دەستەڵات و بەپێی شەریعەت و ئاین و یاسا بێتە داڕشتن. ئەوە لە راستیدا بەكۆتاهاتنی دیموكراسییە لە هەمانكاتدا مەترسیدارە لەبارەی پەیوەندی ئەو پرسە بە وڵاتی ئێرانەوە، دەبێ ئەوە بزانین كە هەموو شت هەر بە زیانی ئەو وڵاتە نابێ، هەرچەندە ئێستا تاران لە دۆخێكی خراپدایە و كۆمەڵێك كێشە و تەنگژەی هەیە لە رووی ئابووری، پێشێلكردنی مافەكانی مرۆڤـ و چەند لایەنەكانی دیكەوە. زۆرینەی خەڵكی ئێران بە دەست ئەو رێژیم و دستەڵاتەوە دەناڵێنن، ئەوان خوازیاری ژیانێكی ئاسوودە و ئاسایین. هەروەها لە سووریا مەترسیی (ئیخوان)ـەكان دەكرێ، بەڵام ئەوەی گرنگە تەنیا لاوازبوونی پێگەی حزبوڵایە.\nبۆ دریژی بابەت و\nبۆ زانیاری زیادتر لە سر ئەم لینکە کلیک بەکن\nهه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن له وته‌بیژى رێکخراوى به‌رگریکردن له زیندانیانى سیاسى و مه‌ده‌نى کوردستان و ئێران ده‌کرێت\nچه‌ترپرێس ـ هۆشه‌نگ سه‌روچاوه‌یى\nله رێگه‌ى ئیمه‌یڵه‌وه هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن و تۆقاندن له هه‌ڵسوڕاوى سیاسى مافى مروڤ و وته‌بێژى رێکخراوى به‌رگریکردن له زیندانیانى سیاسى و مه‌ده‌نى کوردستان و ئێران ده‌کرێت، که ماوه‌ى چه‌ند ساڵێکه کارى ئه‌و رێکخراوه بریتیه له به‌رزکردنه‌وه‌ى راپۆرت له‌سه‌ر کێشه‌کانى زیندانیانى مه‌ده‌نى و سیاسى وڵاتى ئێران بۆ ویلایه‌ته یه‌کگرتوه‌کان.\nله‌مباره‌یه‌وه هه‌ڵسوڕاو هیوا مه‌ولانى که ناسراوه به هیوا کوردستانى به (چه‌ترپرێس)ى راگه‌یاند: ئێمه له هه‌شتى مارسى ساڵى (2011) رێکخراوێکمان دامه‌زراند به ناوى رێکخراوى به‌رگریکردن له زیندانیانى مه‌ده‌نى ئێران و کوردستان، دواى چالاکییه‌کى زۆر به به‌رده‌وامى له هه‌ر چوار پارچه‌ى کوردستان و به‌تایبه‌تى له ئێراندا ده‌ستمان کرد به چالاکى کردن، به‌ڵام زۆر به‌داخه‌وه ناحه‌زێکى زۆرى دانیشتوى رۆژهه‌ڵاتى کوردستان که چاویان به کار و چالاکییه‌کانى ئێمه هه‌ڵنایه‌ت ئێمه‌یان دایه به‌ر هه‌ڕه‌شه و ترساندن، ویستیان به هه‌ر چۆنێک بێت که‌سایه‌تى ئێمه بڕوخێنن و هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنمان لێ کرا.\nوتیشى: دواتر ئێمه به‌دواداچونمان بۆى کردوه و له ئێستاشه‌وه چاوه‌ڕوانى ئه‌وه‌ین رێکخراوه‌کانى ده‌ره‌وه‌ى وڵات جوابمان لێ بگێڕنه‌وه بۆ ئه‌وه‌ى بزانین ئه‌و که‌سانه کێن و سه‌ر به کام گروپ و لایه‌نێکن.\nهیوا کوردستانى ئاماژه‌ى به‌وه‌ش کرد: ئێمه زیاتر کار و چالاکییه‌کانمان بریتین له‌و زیندانیه سیاسیانه‌ى له رۆژهه‌ڵاتى کوردستان که له زێنداندان و بڕیارى له‌سێداره‌دانیان بۆ بڕاوه‌ته‌وه، به‌ڵام مانگانه و ساڵانه راپۆرتى خۆمان له‌سه‌ر ئه‌و کارانه به‌رز ده‌که‌ینه‌وه بۆ ویلایه‌ته یه‌کگرتوه‌کان.\nنامه تهدید آمیز سپاه به یکی از فعالان مدنی در اقلیم کردستان\nهمینطور که خودتان آگاه هستید سپاه پاسداران روزنامه نگاران مقیم اقلیم کردستان را مسقیم تهدید میکنند در نامه که سپاه پاسداران تحت نام سازمان سپاه برای یکی از روزنامه نگاران ارسال شده است در زیر مشاهده میکنید .\nاین نامه زیر توسط سپاه جهل و جنون اسلامی برای روزنامه نگاران و فعالان مدنی مقیم اقلیم کردستان ارسال شده است در حال حاضر جان روزنانه نگاران و فعالان مدنی ساکن اقلیم کردستان در خطر جدی قرار دارد و سپاه قدس در این منطقه نفوذ دارد بر همین اساس از تمامی نهادهای حقوق بشری و مدافع آزادی میخواهیم جلو این بربریت را بگیرند.\nمتن نامه تهدید آمیز از سوی سپاه پاسداران به هیوا کردستانی در زیر مشاهده میکنید\nآقای هیوا مولانیا با اسم مستعار هیوا کردستانی\nعلی رغم تمام گوشزدهای سازمانها ی دولتی و نهاد های سیاسی دولت جمهوری\nاسلامی در ایران و بی توجهی شما به این گونه هشدارها با توجه به هوشیاری\nوآگاهیه برادران بسیج و سپاه از تمامی\nفعالیتهای شما درخصوص اطلاع رسانی بر علیه دولت جمهوری اسلامی ایران در\nتمامی مناطق غربی کشور خصوصا کردستان و با اطلاع از محل مخفیگاه شما در\nکردستان عراق شهر اربیل دولت ایران و سازمان سپاه پاسداران در خصوص شما\nتصمیمی جدی اتخاذ کرده که در صورت عدم اجرای آن ازطرف جنابعالی تمامی\nنتایج سوئ آن متوجه شما وخصوصا خانواده تان در ایران خواهد شد .با توجه\nبه اینکه خروج شما از مرز ایران غیر قانونی بوده و دولت جمهوری اسلامی\nایران به دنبال شما بوده و حکم دستگیری جنابعالی از طرف دادگاه انقلاب\nاسلامی به جرم محاربت با اسلام و ولایت فقیه صادر گردیده . جنابعالی در\nتمام این مدت با تغییر نام و آدرس الکترونیکی خود با خیال فرار از دایره\nقوی و همیشه در صحنه ارتش سایبری ایران در شبکه های اجتماعی مختلف اعم از\nتویتر وفیس بوک و سرویس های پست الکترونیکی بی توجه به شرایط کشور مبدا\nخود کشور جمهوری اسلامی ایران و تداوم در اطلاع رسانیهای کذب خود برعلیه\nدولت و نظام اسلامی و ولایت فقیه حتی به اندیشه خانواده خود در ایران هم\nنبوده اید حال با آگاهی از این مطالب چنانچه ظرف مدت یکماه از تاریخ\nروئت این نامه الکترونیکی (ایمیل)خود را به سفارت ایران درعراق معرفی\nنمودید پس از بازگرداندنتان به ایران و شروع دادگاهتان با توجه به\nهمکاریتان در جرمتان تخفیف حاصل می شود .اما در غیر این صورت با توجه به\nآگاهی از محل استقرارتان در اربیل عراق توسط برادران همیشه در صحنه\nپاسدار دستگیر خواهید شد .پس مطمئنا به نفع خود و خانوادتان می باشد که\nهرچه زودتر خود را معرفی نمایید\nسپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران مستقر در کردستان\nئەندامی دەستەی بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان کەجەکە جەمیل بایک دەربارەی هەواڵەکەی واڵستریت جۆرناڵی ئەمریکی ڕایگەیاند:\nلاوانی کورد لە ڕۆبۆسکی بە زانا بوون بە ئەنقەست کرانە ئامانج و کوژران.\nئەندامی دەستەی بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان کەجەکە جەمیل بایک له بابه‌تێکی تایبه‌ت دا که له ڕۆژنامه‌ی ئازادی وڵات دا بڵاو بوویه‌وه، ڕایگەیاند:\nپاش ئەوەی کە رۆژنامەی وۆڵ ستریت جورناڵی ئەمەریکی ئاشکرای کرد که فرۆکە بێ فرۆکەوانەکانی ئەمەریکا لە جۆری پڕەداتۆر پێش کۆمەکوژیەکەی رۆبۆسکی زانیاریان داوەتە دەوڵەتی تورک ، ئیدی بابەتەکە کەوتەوە رۆژەڤەوە و گفتوگۆی لە سەر کرا. هەموان دەزانن هێرشەکەی فرۆکە جەنگیەکانی ئەرتەشی تورک لەسەر بنەمای دیمه‌نە گیراوەکانی فرۆکه‌کانی ئەمەریکا ئەنجام دراوە. بێگومان ئه‌مریکا، ئیسرائیل و وڵاتانی ئه‌ورووپا پشتیوانی له شه‌ڕی چەپەڵی شەڕی دژ بە کورد ده‌که‌ن . بەرپرسیاری سیاسی کۆمەڵکوژیەکەش ئاکەپەیە. لە ڕووی سەربازیشەوە بەرپرسیاری کۆمەلکوژیەکە فەرمانداری گشتی ئەرتەشی تورک و هیزە ئاسمانیەکانی ئەرتەشی تورکه.\nئاکەپە، ئەرتەش و دارودەستەکانی گوێڕایه‌ڵی فه‌رمانه سیاسیه‌کانن ، بۆیە بێ هۆنییە کە دەڵێین: ئاکەپە لە هەموو شتێکی سیاسی دا بەرپرسیارە.\nئه‌ندامی کۆنسه‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری که‌جه‌که جەمیل بایک ڕایگەیاند:\nکه‌سانێک فه‌رمانیان داوه و ئه‌وانێش کۆمه‌ڵکووژیان کردووه. ئه‌وانه‌ی کۆمه‌ڵکووژ کران مه‌ده‌نی بوون. ئێمە پێمان وایە مەدەنیەکانی رۆبۆسکی بە ئەنقەست و بە زانا بوون کراونەتە ئامانج و کوژراون. مه‌به‌ست له‌وه‌ش چاوترسێن کردنی گەلی کوردە. هەرێمی بۆتان بۆ گەریلا مەیدانێکی گرنگە و دەیانەوێت گەلی بۆتان بترسێنن، لە گەریلا دایان بڕن و دوریان خەنەوە . هۆکاری دووەمیش ، بە گوتەی خۆیان گوایا لە ناو مەدەنیەکان دا سەرکردەی گەریلا هەبوون . لە هەدوو حاڵەتەکەش زانیویانە کە کەسانی مەدەنی لەناو کاروانەکە دان . بەو شێوەیەش ویستویانە بە بەردێک دوو نیشانە بپێکن . هەم فەرماندارانی گەریلا بکوژن ، هەمیش بە کوشتنی که‌سانی مه‌ده‌نی بۆتانیەکان چاوترسێن بکەن. لە هەردوو حاڵەتەکە دا ئەگەر ئاکەپە دان بە ڕاستیەکان دا بنێت ، ئەوا دەردەکەوێت دەوڵەتی تورک چ شەڕێکی چەپەڵ و قێزەون لە دژی کوردان بەرێوە دەبات.\nبایک رایگه‌یاند ئه‌و فرۆکانه‌ی بۆردمانیان کردووه، فرۆکه‌وانه‌کان و ئه‌وانه‌ش که فه‌رمانیان داوه ، دیارن. ئه‌وانه‌ی که دیمه‌نه‌کانیان داوه دیارن و ئه‌وانه‌ی که راڤه‌یان کردووه دیارن، به‌ڵام شتی سه‌رنجراکیش ئه‌وه‌یه چەندین مانگ تێپەڕی و تاوانباران نەگیران و دادگایی و سزا نەدران و له به‌رده‌وامی دا گووتی:\n" ئەگەر لە دژی پەکەکە ، ئەمەریکا ، ئیسرائیل و ئەوروپا هاوکاری تورکیا نەکەن ، هەتا ئیستا بەدەیان جار تورکیا چۆکی دادبوو و شکستی خورد بوو. ئەگەر ئەو پشتیوانیە نەبوایە ئەوا زۆر دەمێک بوو پرسی کورد چارەسەر کرا بوو.\nئه‌ندامی کۆنسه‌ی به‌رێوه‌به‌ری که‌جه‌که جەمیل بایک ، له کۆتایی دا ڕایگه‌یاند\n" کۆمه‌ڵکووژی رۆبۆسکی ئاکامی شه‌ری قیزه‌ونی دژ بە کوردانە. لە کۆرتەکی باشوری کوردستانیش بە زانابوون و بە ئەنقەست فرۆکە جەنگیەکانی تورک 7 کەسی بنەماڵەیەکیان کوشت . مەبەست ئەوە بوو گەلی کورد لە دژی پەکەکە هه‌ڵوێست نیشان بده‌ن و بڵین ، ئەگەر پەکەکە نەبێت ئەوان بۆردومانی ئێمە ناکەن . هەتاوەکو شەڕی چەپەڵ بەردەوام بێت ئەوا گرتنە بەری ئەو ڕێباز قێزەونانەش درێژەیان دەبێت.":\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۳/۰۱/۱۳۹۱ ۰۸:۰۲:۰۰ بعدازظهر


ئەمریکا گەمارۆی نوێی لە دژی ئێران داسەپاند - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ گەڵاڕێزان ١٠ ١٧:١١\nNews Code 29127\nوێرای درێژەدان بە مۆڵەتی بەری‌کردنی ناڤۆکی؛\nئەمریکا گەمارۆی نوێی لە دژی ئێران داسەپاند\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە داسەپاندنی گەمارۆگەلی نوێی دژی کەرتی ئاوەدانی و ماڵکردنەوەی ئێران هەواڵی دا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە ئاسۆشیتدپرێس، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا وێرای درێژ کردنەوەی مۆڵەتی بەری کردنەکانی هاوپەیوەند بە هاوکاریگەلی ئاشتی خوازانەی ناڤۆکی لە گەڵ ئێران، لە گەمارۆی نوێ لە کەرتی ئاوەدانی و ماڵكردنەوە لە دژی تاران هەواڵی دا.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بە دەرکردنی بەیاننامەیەک ڕایگەیاند کە مایک پەمپێئۆ وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە، هاوکات دوو بڕیاری دەرکردووە بۆ داسەپاندنی گەمارۆگەلی نوێی دژی ئێران کە بریتین لە؛ گەمارۆ لە کەرتی ئاوەدانی کە بە گوێرەی ئیدعای ئەو ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لە لایەن سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامییەوە کۆنتڕۆڵ دەکرێت و دووهەم، چوار مادەی ستراتژیی تایبەتی کە دەڕوانێتە پلانگەلی ناڤۆکی، سەربازی یان مووشەکیی ئێران.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بە بێ ئاماژە بە ناوی چوار مادەی گەمارۆ دراوە، ڕاشیگەیاند کە واشنتۆن بەو گەمارۆیانە دەسەڵاتێکی بەرفراوانتری دەبێت بۆ پێشگری لە دەستگەیشتنی سوپای پاسداران و کەرتی ئاوەدانی بە مادەگەلی ستراتژی.


Kirkuknow ژماره‌ی مه‌ترسیدار سه‌باره‌ت به كوژرانی رۆژنامه‌نوسان له 10 ساڵدا بڵاوكرایه‌وه - Kirkuknow\nژماره‌ی مه‌ترسیدار سه‌باره‌ت به كوژرانی رۆژنامه‌نوسان له 10 ساڵدا بڵاوكرایه‌وه\nPosted By Serwan Hussien On November 2, 2018 @ 7:56 pm In به‌دواداچونی رۆژنامه‌وانی,هەواڵ | Comments Disabled\nلە ڕۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن، نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ئامارێكی سه‌باره‌ت به ژماره‌ی ئه‌و رۆژنامه‌نوسانه ئاشكراكرد كه له ده‌یه‌ی رابردوودا گیانیان له‌ده‌ستداوه له كاتی به‌جێگه‌یاندنی ئه‌ركه‌كانیاندا و ژماره‌یان به نزیكه‌یی 1010 رۆژنامه‌نوس ده‌بێت له سه‌رانسه‌ری جیهان.\nلە هەر(۱٠) تاوانی کوشتنی رۆژنامەنوساندا، تاوانباری (۹) کەیسیان بێ لێپرسینەوە دەربازدەبن، نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له‌باره‌ی ده‌ربازبوونی تاوانبارانی كه‌یسی رۆژنامه‌نوسان هۆشداریی ده‌دات و ده‌ڵێت، ده‌ربازبونی تاوانباران ده‌بێته هۆی زیادبونی تاوانه‌كانی كوشتنی رۆژنامه‌نوسان و ئاڵۆزبونی ململانییه‌كان.\nیۆنیسكۆ مه‌ترسی خۆی نیشاندا له ده‌ربازبونی تاوانبارانی كه‌یسه‌كانی كوشتنی رۆژنامه‌نوسان و ده‌ڵێت، ده‌ربازبونی تاوانبارانی كه‌یسه‌كانی رۆژنامه‌نوسان ده‌بێته هۆی سه‌رهه‌ڵدانی پشێوی له كۆمه‌ڵگه‌كاندا به‌گشتی، ئه‌وه‌ش به‌هۆی شاردنه‌وه‌ی كه‌یسه‌كانی تایبه‌ت به پێشێلكردنی مافه‌كانی مرۆڤ و گه‌نده‌ڵی و تاوان.\nلە هەر(۱٠) تاوانی کوشتنی رۆژنامەنوساندا، تاوانباری (۹) کەیسیان بێ لێپرسینەوە دەربازدەبن\nكۆمه‌ڵه‌ی گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، رۆژی 2ی تشرینی دووه‌می وه‌ك ڕۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن دیارییكرد، به‌وبۆنه‌یه‌وه وڵاتانی ئه‌ندامی خۆی هاندا به‌مه‌به‌ستی گرتنه‌به‌ری رێوشوێنی پێویست بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی كلتوری ده‌ربازبون له سزا.\nرۆژی 2ی نۆڤه‌مبه‌ری 2013، دوو رۆژنامه‌نوسی فه‌ره‌نسی له كاتی به‌جێگه‌یاندنی ئه‌ركه‌كانیان له وڵاتی مالی تیرۆركران، به‌و بۆنه‌یه‌وه نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ئه‌و رۆژه‌ی، وه‌ك ڕۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن دیارییكرد.\n(کەرکوک ناو) لەگەڵ هاوبەشی سەرەکی ڕێکخراوی ڕۆژنامەگەری ئازادی بێسنور (FPU) و ڕێکخراوی میدیای سەربەخۆ لە کوردستان (IMCK) بۆ ئه‌مساڵ (2018) له‌شاری به‌یروتی پایته‌ختی لوبنان، به‌شدارییكرد له چالاكییه‌كانی ڕۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن.\nرێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ په‌روه‌رده و فێركردن و رۆشنیری (یونیسكۆ)، ئه‌مڕۆ هه‌ینی پێنجه‌مین ساڵیادی ڕۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن له به‌یروت كرده‌وه له ژێر دروشمی “پته‌وكردنی هاریكاریی هه‌رێمایه‌تی بۆ كۆتاییهاتنی ده‌ربازبوون له‌و تاوانانه‌ی به‌رامبه‌ر به رۆژنامه‌نوسان ده‌كرێت له جیهانی عه‌ره‌بیدا.\nله سه‌ره‌تایی چالاكییه‌كه‌دا، پێشانگایه‌كی تایبه‌ت به‌و رۆژنامه‌نوسانه كرایه‌وه كه له‌كاتی به‌جێگه‌یاندنی ئه‌ركه‌كانیاندا گیانیان له ده‌ستداوه.\nسه‌لام عومه‌ر، سه‌رنوسه‌ری ماڵپه‌ری (كه‌ركوك ناو) كه یه‌كێكه له به‌شداربوانی پێنجه‌مین ساڵیادی ڕۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن له به‌یروت وتی “رۆژنامه‌نوسان شایه‌نی ئه‌وه‌ن له ژینگه‌یه‌كی سه‌لامه‌تدا كاربكه‌ن”.\nرۆژنامه‌نوسان شایه‌نی ئه‌وه‌ن له ژینگه‌یه‌كی سه‌لامه‌تدا كاربكه‌ن\nسه‌ندیكای رۆژنامه‌نوسانی كوردستان، به‌بۆنه‌ی رۆژی جیهانی دەربازنەبوونی تاوانباران لە سزا، ئاماری 10 ساڵی پێشێلكاریی به‌رامبه‌ر به رۆژنامه‌نوسان بڵاوكردووه‌ته‌وه و ده‌ڵێت “لە ماوەی ئەو دە ساڵەدا (898) حاڵەتی پێشێلکاری لە گرتن و لێدان و ڕێگری بەرامبەر (1440) ڕۆژنامەنووس کە (1328) ڕۆژنامەنووسی نێر و (64) ڕۆژنامەنووسی مێینە ئەنجامدراوە، کە (347) حاڵەت لە هەولێر و (285) حاڵەت لە سلێمانی و (107) حاڵەت لە دهۆک و (59) حاڵەت لە کەرکوک و (18) حاڵەت لە هەڵەبجە و (18) حاڵەت لە موسڵ و (6) حاڵەت لە کفری و (6) حاڵەت لە خانەقین و (5) حاڵەت لە سەڵاحەدین و (4) حاڵەت لە بەغداد و (4) حاڵەت لە دیالە ڕوویداوە”.\n“ئەم ژمارە و ڕێژانە هاوکاتە لەگەڵ ڕێژە و داتایەکی مەترسیدار لە جیهاندا کە لە ساڵی 2008 – 2018 (760) ڕۆژنامەنووس کوژراون و تیرۆرکراون و تەنها لە (2018)شدا (77) ڕۆژنامەنووس کوژراون تەنها خاڵی هاوبەشیان ئەوەیە کە ڕۆژنامەنووسن و هاوپشتمانن و سزای بکەران و بکوژانیشیان وەکو کوردستان نەدراوە، واتا ژانی هاوبەشمان هەیە و پێویستە خەبات و فشاری مەدەنیشمان هاوبەش بێت کە ئێمە وەکو سەندیکا لەگەڵ (IFJ) ئەو کارەشمان کرد”.\nهه‌ر له به‌یاننامه‌كه‌ی سه‌ندیكای رۆژنامه‌نوساندا هاتووه “گرفتەکە ئەوەیە یەک پۆلیس سزا نەدراوە، بکوژی ڕۆژنامەنووسێک نەگیراوە و نەدراوەتە دادگا، ئایا ئەم حەقەمان پێنادەن نیگەران بین و ئەم قسانە بکەین؟ ئایا ئێمە کە خۆمان بە داکۆکیکاری ڕۆژنامەنووس بزانین، نابێت چارەنووسیان بزانین؟”.\nگرفتەکە ئەوەیە یەک پۆلیس سزا نەدراوە، بکوژی ڕۆژنامەنووسێک نەگیراوە و نەدراوەتە دادگا\nهه‌ر به‌بۆنه‌ی رۆژی جیهانی کۆتاییهێنان بە دەربازبوون لەو تاوانانەی بەرامبەر رۆژنامەنوسان دەکرێن، ئه‌نتۆنیۆ گوتیرێس، ئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه و ده‌ڵێت “له‌ماوه‌ی ده‌یه‌ی رابردوودا، زیاتر له 1000 رۆژنامه‌نوس له كاتی به‌جێگه‌یاندنی ئه‌ركه‌كانیاندا گیانیان له‌ده‌ستداوه، لە هەر (۱٠) تاوانی کوشتنی رۆژنامەنوساندا، تاوانباری (۹) کەیسیان بێ لێپرسینەوە دەربازدەبن و كه‌یسه‌كانیان یه‌كلایی ناكرێته‌وه، رۆژنامه‌نوسانی ژن به‌راورد به پیاوان زۆرتر ده‌كرێنه ئامانج، له‌به‌ر ئه‌و راپۆرتانه نا كه ئاماده‌ی ده‌كه‌ن، به‌ڵكو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه ژنن روبه‌ڕوی توندوتیژی ده‌بنه‌وه كه زۆرجار خۆی له ده‌ستدرێژی سێكسی ده‌بنێته‌وه”.\nئه‌مینداری گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان وتیشی “ته‌نها له‌مساڵدا زیاتر له 88 رۆژنامه‌نوس كوژراون و هه‌زارن رۆژنامه‌نوسی تریش روبه‌ڕوی لێدان و ده‌ستبه‌سه‌ركردن و زیندانیكردن بوونه‌ته‌وه به‌هۆی تۆمه‌تی هه‌ڵبستراوه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی ره‌چاوی بنه‌ما یاساییه‌كان بكرێت، ئه‌مه‌ش دۆخێكی قێزه‌ونه و نابێت به ئاسایی وه‌ربگێرێت”.\nرۆژنامه‌نوسانی ژن به‌راورد به پیاوان زۆرتر ده‌كرێنه ئامانج\nبه‌گوێره‌ی راپۆرتێكی لیژنه‌ی پاراستنی رۆژنامه‌نوسانی نێوده‌وڵه‌تی كه باره‌گاكه‌ی له شاری نیوركی ئه‌مریكایه، بۆ ساڵی 2017، عیراق له ریزبه‌ندی دووه‌می ئه‌و وڵاتانه‌دا هاتووه كه تاوانبارانی كه‌یسه‌كانی رۆژنامه‌نوسان تیایدا به‌بێ سزا ده‌ربازیان بووه.\nغۆتیریس له كۆتایی په‌یامه‌كه‌یدا داوا له وڵاتانی جیهان ده‌كات ژینگه‌یه‌كی له‌بار بۆ رۆژنامه‌نوسان فه‌راهه‌م بكه‌ن له كاتی جیبَه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانیاندا و ده‌شڵێت، له‌م رۆژه‌دا ده‌مه‌وێت ستایشی ئه‌و رۆژنامه‌نوسانه بكه‌م كه سه‌ره‌ڕای ئو ترس و تۆقاندنه‌ی روبه‌ڕوی ده‌بنه‌وه، به‌ڵام له ئه‌ركه‌كانیان به‌رده‌وامن، كاره‌كانی ئه‌وان و كاری ئه‌و هاوڕێیانه‌یان كه گیانیان له‌ده‌ستداوه، ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێن كه هه‌رگیز راستیه‌كان نامرن.\nURL to article: https://kirkuknow.com/kurdish/?p=73307


به‌رواری دابه‌زاندن: 13/12/2021 : 18:42:02\nلە کۆبوونەوەی رۆژی 29ی9ی2021 یەکێتی زانایان دیدارێکی گرنگی لەگەڵ رێزدار مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەنجامداو بە مەبەستی بەرەو پێشبردنی رەوشی ئایینی و خزمەتی پتری بواری زانستە شەرعیەکان و پێگەیاندنی کادری ئایینی لێهاتوو چەند پێشنیارێکی خستە بەر دیدی بەرێزیان، کە یەکێ لەو پێشنیارانە کردنەوەی زانکۆیەکی ئیسلامی بوو لە هەرێمی کوردستان.\nخۆشبەختانەو بە سوپاسەوە رۆژی 7ی12ی2021 لە نوسراوی فەرمی ژمارە (15273) ئەنجومەنی وەزیران لەسەر راسپاردەی سەرۆکی حکومەتی هەرێم نوسراوێکی ئاراستەی وەزارەتی خوێندنی باڵاو تویژینەوەی زانستی کردووەو تێیدا داوا دەکات کاری پێویست ئەنجام بدەن بۆ کردنەوەی زانکۆیەکی ئیسلامی لە کوردستان.\nلە نوسراوەکە: سەبارەت بە داواکاری (یەکێتی زانایانی ئایینی) لە میانی دیداری تایبەتیان لەگەڵ بەرێز جەنابی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لە رێکەوتی 29ی9ی2021 تایبەت بە (کردنەوەی زانکۆیەکی ئیسلامی لە هەرێمی کوردستان) بۆ ئەم مەبەستە لەسەر فەرمانی جەنابیان: کاری پێویست ئەنجام بدەن بە هەماهەنگی لە گەڵ هەر یەک لە (وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی)و (وەزارەتی پلاندانان)و (یەکێتی زانایانی ئایینی) بە دیراسەتکردنی ئەم بابەتەو دواتر بەرزکردنەوەی راسپاردەو میکانیزمی گونجاو بۆ جێبەجێکردنی داواکاری ئاماژە پێکراو.\nشایەنی باسە پاڵپشت بە بڕگەی نۆیەم لە ماددەی چوارەمی پەیڕەو و پرۆگرامی خۆی یەکێتی زانایان وەک هەستکردنی بە کاری پیشەیی و خزمەتێکی گەورە بەرامبەر ئایین و نەتەوەو نیشتمان، وە پێگەیاندنی زاناو مامۆستای ئایینی لە زانکۆیەکی تایبەتمەندی ئیسلامی کوردستانی ئامانجی بووە لەو پێناوە هەنگاوی جدی بنێت، بەسوپاسەوە سەرۆکی حکومەتی هەرێم بەو بڕیارەی ئومێدی زۆری لای یەکێتی زانایان لە بواری خزمەتکردنی رەوشی ئایینی و زانستی ئیسلامی دروستکردووە.\nژماره‌ی سه‌ردان : 10034479


گەنج وەک بەھایەکی گرنگی مرۆیی وگرنگتر لە سەرمایەکانی تر لەدونیادا پێگەو بەھای خۆی ھەیە، دەوترێت گەنج وەک ھەویر وایە چۆنت بوێت واو بۆ دەردەچێت ،بەمانایەکی ترتۆ وی گەنج بۆ داھاتوو چۆنی بچێنیت ئەوە دەدرویتەوە، کەواتە گەنج پێویستە پەروەردەیەکی ڕۆشنبیری پێشکەش بکرێت و وچاوەڕێی ئاسۆی ڕوونی لێبکەیت، کەئەمەش یەکێکە لەو ھەنگاوانەی گەنجی سەرکردەی لێ دروست دەکرێت وسەرکردەیەکی لێھاتوو بەرھەم دێنێت، کەواتە دەکرێ بپرسین ,گەنجەسەرکردەکان وبەتواناکانی جیھان پەروەردەی پێشوەختەن یاخود بەسەرکردەیی لەدایک بوون؟.\nبێگومان ھەموولەدایک بوونێک سەرکردەیی نیە ،بەڵام دەکرێ ھەموو سەرکردەیەک لە لەدایک بوونیەوە پەروەردەی سەرکردەیی پێبدرێت ، لێرەوە گرنگی پەروەدەی گەنج وسەرکردەی داھاتوومان بۆدەردەکەوێت ، کە گەنج لەکوێی کۆمەڵگادایە وچۆن کۆمەڵگا گرنگی بەم سامانە گرنگەی دەدات، گەنج لەنێو خەونەڕەگاڵەییەکانی وخەیاڵە فراوانەکانی ، بۆیە گەر ئەم خەون وخەیاڵانە ڕۆشنبیریەکی پێنەدرێت ھەرزوو لەگەڵ خەونە فراوانەکانی گەنجێکی ناکامڵ پێدەگات ، گەنج پێویستە بەردەوام بخوێنێتەوە و بەدواداچوونی ڕووداوەکانی ھەبێت وبەئاگابێت لەچواردەورو ئەو تەمەنە پڕ بەھرە وتوانایە بەفیڕۆ نەڕوات ، تەمەنی گەنج لەنێوان (١٥ _٢٥ ساڵیدا بەپێی بڕیاری نەتەوەیەکگرتووەکان پەرلەمانی کوردستانیش پەسەندی کردووە)، تەمەنێکە وە ردەگرێت وتوانای وەڵامدانەوەی باشی ھەیە بۆ داھاتوو، لێرەوە بەداخێکی گەنجانەوە دەگەڕێمەوە بۆ پەروەردەی گەنجی خۆمان ودەپرسم، ئایا دەرفەتەکانی خۆ ڕۆشنبیرکردن بۆ گەنج لەم ھەرێمەدا لەبارە؟،کێن ئەوانەی گرنگی بەم سامانەمرۆییە گرنگەدەدەن؟، بابەتەکانی خوێندنەوە وسەرچاوەکان بەپێی ئارەزو و پێویستی گەنجن؟،ئایا بەئاگابوونی گەنج لەڕووداوەکانی ڕۆژانەو چواردەوری بابەتی بەبایەخن بۆگەنج؟.\nبەکورتی گەنج لەھەرێمی کوردستان ئەو بەھامرۆییە بەنرخەیە کەھەیە؟.\nبێگومانم گەر خوێدنەوەیەکی خێرا و وورد بکەیت بەنێو گەنجان و پارتەسیاسیەکان وناوەندەکانی پەروەردەوفێکردن وڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی ودانیشتنەکانی نێوپارک و شوێنەگشتیەکان وکافێکانی تایبەت بەگەنجان وبەرنامە میدیاییەکان وھتد... بۆت دەردەکەوێت کەگەنج لەئاست پێویست نیەبۆسەرکردایەتی وگەنجێکی سەرکردەی تەواو سەرکردەییمان نیە(بەشێوەیەکی گشتی), بەبڕوای من بەشێکی پەیوەندی بەوەوە ھەیە کە، گەنج لەنێو گەمەسیاسیەکان ونەبوونی پەروەردەیەکی گەنجانەی زانستیانەو نەھێشتنەوەی کاتی گەنج بەسەرقاڵکردن بەسیاسەتێکی بێخێر و نەبوونی سەرچاوەی زانستی بۆ خۆڕۆشنبیرکردن لە کتێبخانەکان وسایتەکان بەکوردی وەک پێوێویست بوونی کافێ وشوێنەگشتیەکان بەشوێنی خەمەکانی گەنجان لەبری ببێتە شوێنی خوێندنەوە ودایالۆگ بۆگەنج و بوونی ھەواڵە ناخۆشە جەنگیەکان و وکۆچی گەنجان وھەڵگەڕانەوەی گەنج ھەر ڕۆژەو لەلایەن پارتێکی سیاسی و گروپێکی کاتی ونەبوونی دڵسۆزێک بۆ دەست گرتنی گەنج وھتد..... بەشێکن لەھۆکارەکانی کەمی ڕۆشنبیری گەنج لێرە بەبەراورد بەگەنجانی وڵاتانی ناوچەکە وجیھان، لەکاتیکدا جیالەھەر دەوڵەت وگەلێکی دیکە پێویستە گەنجی سەرکردە پێبگەیەنین وئامادەی بکەین بۆداھاتووی نەوەکانی دوای خۆمان، چونکە ئەوەی بۆتەھۆی ھێنانی نەگبەتی و نەھامەتی ئەم گەلەو گەنجانی ئەمڕۆ، نەبوونی عەقڵێکی گەنجانەو سەردەمیانە و سەرکردەییە لەئاستی سەرکردایەتیدا چ حزبی وچ حکومی، گەر پێمان وایە گەنج وسەرکردە دوانەی لێک دانەبڕاون کەواتە دڵسۆزانی گەنج و خەمخۆرانی سەرکردەی ئایندە لەکوێ؟، بفەرموون قۆڵی زانست وپەروەردەی لێ ھەڵمان وگەنجی سەرکردە بخەنە کایە زانستی و ڕۆشنبیریەکان ومەھێڵن چی دی گەنج پەراوێز بخرێت و کۆچ و جێھێشتنی وڵات ببێتە خەون وپلانی گەرنا لێگەڕێن باسەرکردە بەئەزموونە پیرەکان گەنجەکانمان پەروەردەکەن وچاوەڕێی گەنجی سەرکردە مەکەن و لەئێستاو لەئایندەدا تەنھا چاوەڕێی ئەوە بکەن کە لە ڕابردودا بینیومانە.\n928 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Tuesday, January 16, 2018


چالاکێکی کورد لە خوراسان دەست بەسەر کرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / چالاکێکی کورد لە خوراسان دەست بەسەر کرا\nهه‌ینی 22 حوزه‌یران 2018\tئێران, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 54 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبەپێی هەواڵێک کە بۆ ماڵپەڕی زاگرۆس پۆست گەیشتووە، سەرەتاکانی مانگی جۆزەردانی ئەمساڵ، یەکێک لە چالاکانی فەرهەنگیی کوردی خەڵکی باکووری خوراسان، بەناوی”نوور محەمەد ئەفشار” ناسراو بە “ئەردەلان” تەمەن ٥٥ ساڵان و خەڵکی “شیروان” لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتەوە دەست بەسەر کراوە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ناوبراو بە دوای دەست بەسەر کرانی لە ڕۆژی یەکشەممە ڕێکەوتی ٢٠ی جۆزەردان ، لە لایەن دادگای شۆڕشی (ئینقلاب) بۆجنوورد، بە تاوانگەلێک وەکوو” شێواندنی بیروڕای گشتی و مەترسی بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و هەروەها پەیوەندی لەگەڵ حیزبە کوردییەکان و هاتووچۆ بۆ کوردستان، یەک ساڵ زیندانیی تەعزیری بەسەردا سەپاوە.\nئەم چالاکە فەرهەنگییە کوردەی خەڵکیی خوراسانی باکوور، ئێستاکانێ لە زیندانی ناوەندیی بجنوورد بۆ ماوەی یەک سال زیندانی کراوە .\nئەم چالاکە فەرهەنگییە، بەرپرسی کاناڵی تێلێگرامی (Kom Muzîk) بووە و تەنیا مۆسیقا و کلیپ و گۆرانییە کوردییەکانی هەر چوار پارچەی کوردستانی لە کاناڵەکەی خۆی بڵاو کردووەتەوە و زیاتر لە ٤٠٠٠ هەزار نەفەریش پەیوەندیان بە کاناڵەکەیەوە بووە.\nئەردەلان، جەرگی توشی نەخۆشینە و مەترسی ئەوەی لە سەرە کە بارودۆخی سڵامەتیی ناوبراو لەوەی کە هەیە خرابتر بێت.


ناساندنی کتێبی «پێکهاته‌ی به‌یتی کوردی» / دوکتۆر رەهبەر مەحموود زادە - جام کوردی\nامروز شەممە, 25 کانونی دووەم 2020\nناساندنی کتێبی «پێکهاته‌ی به‌یتی کوردی» / دوکتۆر رەهبەر مەحموود زادە\nفۆلکلۆری کوردی به گشتی و به‌یتی کوردی به‌تایبه‌تی، له خۆگری سامانێکی چڕوپڕ له یاده‌وه‌ری مێژوویی و نه‌ستی به‌کۆمه‌ڵی گه‌له‌که‌مانه. به درێژایی سه‌ده‌ی ڕابردوودا، هاوکات له‌گه‌ڵ ئاشکرابوونی ئیراده‌ی خوێنده‌واران و رووناکبیرانی کورد بۆ خوێندنه‌وه و تاوتوێ کردنی سامانی فیکری گه‌له‌که‌یان له په‌ند و مه‌ته‌ڵ و گاڵته و گه‌پی خه‌ڵکی ڕه‌مه‌کییه‌وه بگره هه‌تا فیکر و فه‌لسه‌فه‌ی پیاوانی بلیمه‌ت شاهیدی سه‌رهه‌ڵدانی زه‌مینه‌یه‌کی تازه بۆ موتاڵا و لێکۆڵینه‌وه بووین که ده‌کرێ ئه‌و زه‌مینه زانستییه، به «به‌یتناسی» ناودێر بکه‌ین.\nبه‌یتناسان، بۆکاری لێکۆڵینه‌وه‌ی زانستی له باره‌ی به‌یتدا، جگه له به‌یت‌بێژان، قه‌رزداری کۆمه‌ڵێکی دڵسۆز و ماندووی تر به نێوی به‌یتنووسانن. به‌یتنووس، ئه‌و که‌سانه‌ن که دوابه‌دوای له‌که‌می دانی ژه‌ماره‌ی به‌یت‌بێژان، له به‌ر رمێنی ئامێره‌کانی مۆدێرنی پێوه‌ندی وه‌ک رادێو و ته‌له‌فیزیۆن، وشیارانه وه‌خۆکه‌وتن و ده‌ستیان دایه کۆکردنه‌وه‌ی ده‌قی به‌یت و ئه‌و سامانه نه‌ته‌وه‌ییه‌یان له مه‌ترسی فه‌وتان پاراست. هه‌ر له‌م کتێبه‌ی به‌رده‌ستدا، باسی ئه‌وه‌مان کردووه که یه‌کێک له سه‌ره‌کی ترین مه‌رجه‌کانی لێکۆڵینه‌وه‌ی به‌یتناسانه، بریتی بووه له «به‌ده‌ق کردنی به‌یت» واته هه‌ر ئه‌و ئه‌رکه که به‌یتنووسان، وه‌خۆیان گرتووه و به‌جێیان هێناوه.\nگه‌رچی یه‌کێک له‌گرینگترین لایه‌نه‌کانی به‌رباسی به‌یتی کوردی، لایه‌نه مێژووییه‌که‌یه‌تی، به‌ڵام ناتوانیین بڵێین تاقه رێگای لێکۆڵینه‌وه له‌سه‌ر به‌یت؛ بریتی یه له خوێندنه‌وه‌ی مێژوویی و به‌راوردکردنی ده‌قی به‌یت له‌گه‌ڵ ده‌قه مێژووییه‌کانی پشت‌پێ‌به‌ستراو.\nئه‌گه‌ر شێوازی لێکۆڵینه‌وه‌ی مێژوویی، وه‌کوو شێوازی «ناوزه‌مانی» ناو بێنین، ده‌کرێ بڵێین شێوازێکی گرینگی تر بۆ ته‌حلیلی به‌یت که بتوانین ناوی شێوازی «هاوزه‌مانی» له سه‌ر دابنێین بریتی یه له لێکۆڵینه‌وه‌ی پێکهاته‌خوازانه.\nله‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه‌دا، جگه له که‌ڵکه‌ڵه‌ی ناسین و ناساندنی ده‌قی به‌یت، که‌ڵکه‌ڵه‌یه‌کی جیدی دیکه‌م، ره‌چاوکردنی مێتۆدی دروستی شێوه لێکۆڵینه‌وه‌ی پێکهاته‌خوازانه بووه. ئه‌گه‌ر نه‌ڵێم سه‌ر له به‌ری ئه‌م، لێکۆڵینه‌وه‌یه، ده‌توانم بڵێیم سه‌دا نه‌وه‌دی، له‌سه‌ر بناغه‌ی ئه‌م شێوه توێژینه‌وه‌یه دامه‌زراوه. دیاره له هێنده‌ک به‌شی ئه‌م نووسینه‌دا، وه‌کوو فه‌سڵی یه‌ک که باسی مێژووی لێکۆڵینه‌وه‌کانی به‌یتناسی تێداکراوه، به گوێره‌ی سروشتی تایبه‌تی باسه‌که، به شێوه‌یه‌کی تر لێکۆڵینه‌وه‌که‌م به‌ڕێوه بردووه.\nپرسێکی تر که له‌م نووسینه‌دا، زۆرم هه‌وڵ بۆ داوه، خۆ پاراستن له لێک هه‌ڵاواردنی نابه‌جێی ده‌قه فۆلکۆرییه‌کانی سۆرانی و کرمانجی بووه. زۆر که‌س له به‌یتناسان، خۆیان به‌م تیۆرییه حه‌ساندۆته‌وه که جیاوازی پێکهاته‌ی ده‌قه فۆلکۆرییه‌کان، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ جیاوازی زاراوه‌کانیان. ئه‌م بۆچوونه، هێنده‌ک جار وه‌ڕاست ده‌گه‌ڕێ، به‌ڵام خاڵێکی شیاوی سه‌رنج له‌م زه‌مینه‌یه‌دا ئه‌وه‌یه که به‌یت به‌هه‌ر دوو زاراوه‌ی کرمانجی ژووروو و کرمانجی ناوه‌ڕاست گوتراوه و دیالێکتی به‌یت، هێنده‌ی هیچکام له‌م زاراوانه، به‌رته‌سک نابێته‌وه. ته‌نانه‌ت هێنده‌ک له‌م شێوه گوتنانه، که زۆرکه‌س پێیان وایه هه‌ر به ته‌نیا به‌زاراوه‌ی سۆرانی هه‌ن، به‌شێوه‌ی کرمانجیش گوتراون. من خۆم «پایزه»م به زاراوه‌ی کرمانجی له ناوچه‌ی شنۆ بیستووه. که‌واته ئه‌وه‌نده‌ی پێم کرابێ له جێگای خۆیدا، له ده‌قه کرمانجییه‌کانیش نموونه‌م هێناوه‌ته‌وه.(هه‌ڵبه‌ت میسداقه‌کانی وشه‌ی به‌یتیش، به پێی بۆچوونه جیاوازه‌کان، گۆڕانیان به سه‌ردادێ له سه‌ره‌تای فه‌سڵی یه‌که‌مدا، باسی ئه‌و جیاوازییانه‌م کردووه.)\nماوه‌ته‌وه بڵێم که ئه‌م لێکۆڵینه‌وه‌یه، به درێژایی دوو ساڵان سه‌ری گرت. هیچ بانگه‌شه‌یه‌کم له باره‌ی ئه‌م نووسینه‌دا نیه. دیاره ئه‌گه‌ر رێی تێبچێ که هەندێک مه‌به‌ستم له‌باره‌ی ده‌قی به‌یتدا، به‌درووستی پێکابێ ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ش هه‌یه که له هەندێک بابه‌تدا، به هه‌ڵه‌چووبم. ئه‌وه‌نده‌ی پێم کراوه، له‌م کاره‌دا گرینگیم به وه‌سواسی زانستی داوه. ئیتر داوه‌ری دوایی ده‌هێڵمه‌وه بۆ خوێنه‌رانی به‌ڕێز، هه‌ر ئه‌وه‌نده ده‌توانم بڵێم که له‌م زه‌مینه‌یه‌دا، من ئوستادیم نه‌کردووه، به‌ڵکوو به‌قه‌ده‌ر حاڵی خۆم، مه‌شقی ئوستادم کردووه. ئوستاده‌که‌شم، ئاوه‌زی به کۆمه‌ڵی گه‌له‌که‌م بووه، که له به‌یت و به‌یتناسیدا ره‌نگی داوه‌ته‌وه. مه‌حوی گوته‌نی:\nبێستوونی عیشقی شیرینێک ئەوا هاتۆتە پێش\nگەر لە حەق بێم و نەیەم، تەقلیدی فەرهادێ دەکەم\nدەرسی عیشقم هەر لە کن پەروانە یا بولبول بووە\nبیگەمێ یا نەیگەمێ، هەر مەشقی ئوستادێ دەکەم\nجام کوردی رەهبەر مەحموود زادە به‌یتی کوردی کتێب\nبه‌ڕێوه‌چوونی تاقیكردنه‌وه‌ی ستانداردی زمانی فارسی (سامفا) له زانكۆی سلێمانی\n"ڕولت" لە فێستیڤاڵی First City ئەمریکا\n"سور بز" لە ئەمریکا درەوشایەوە\nبڕیاره‌که‌ی په‌رله‌مانی عێراق بۆ ده‌رکردنی هێزه‌کانی بێگانه هه‌رێم ده‌گرێته‌وه


دەقی واڵا، هەم کۆلکەزێڕینەیە لە سرووشتی خۆیدا کە ڕەنگاوڕەنگە بە ژانری تر، هەمیش کراوەیە و دژی داخرانه. دەقی واڵا، زیاتر لە دوو ژانر لە خۆیدا کۆ دەکاتەوە. دەقێکی گەڕۆکە بەنێو ژانری تردا، دەقێکی وەستاو نییە لەسەر یەک بابەت و یەک شێواز و یەک جۆری هونەری چنینەوە.\nمطالعه بیشتر: پێشەکی و کورتەیەک لەبارەی...\nمطالعه بیشتر: پێوه‌ندی کریسمه‌س به‌فه‌رهه‌نگی کورده‌وه (١)\nمطالعه بیشتر: پێویستیی گۆڕانی ئایین\nمطالعه بیشتر: تاریکى شەو و پەنجەرەى عەشق\nمطالعه بیشتر: تراژیدیای پەرتبوون\nمطالعه بیشتر: تعریف داستان کوتاە\nمطالعه بیشتر: تکایە ئەم تەوقە لە گەردنی شیعر دابماڵن\nهەرچەندە شاعیر خۆی کە باس لە شێوازو ئەزموونی خۆی دەکات وەك مانیفێستەکان، شیعرەکانیش دەتوانن بەو ئەرکە هەستن، بەڵام ئەوە هەر غیابی رەخنەی جدی و کارایە وای کردووە خۆی ئەو ئەرکەش لە ئەستۆ بگرێت، ئەم کەلێنەش دەخوازێت دەیان و بگرە سەدان رەخنەنووسی کارامەمان هەبێت.\nمطالعه بیشتر: تەکنیکی دژە تەکنیک\nمطالعه بیشتر: تیۆریزه‌ی ئۆنتۆلۆجیای دایكایه‌تی


ته‌نیا دوو دۆلار ده‌بێته مایه‌ی گه‌ڕاندنه‌وه‌ی خێزانێكی ئاواره – المنصة\nالرئيسية/هەواڵ/ته‌نیا دوو دۆلار ده‌بێته مایه‌ی گه‌ڕاندنه‌وه‌ی خێزانێكی ئاواره\nته‌نیا دوو دۆلار ده‌بێته مایه‌ی گه‌ڕاندنه‌وه‌ی خێزانێكی ئاواره\n” ڕۆژانه له نێوان (30 بۆ 80 ده‌مپه‌ڕ) له دار و به‌رد كۆده‌كه‌ینه‌وه” عماد الشمری خاوه‌نی بیرۆكه‌كه‌وای وت، وتیشی” له ماوه‌ی ده رۆژدا زیاتر له 600 ده‌مپه‌ر خاشاكمان كۆكردۆته‌وه‌و هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ش به‌رده‌وامه”.\nپێگه‌ی زو النون له‌سه‌ر فه‌یسبوك یه‌كێك له پێگه موصلیه چالاكه‌كانه كه هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ی ڕاگه‌یاند له پێناو پاكردنه‌وه‌ی ناوچه كۆنه‌كان و گه‌ڕانه‌وه‌ی ئاواره‌كان بۆی.\n” كۆمه‌كه‌كانمان له هاوڕیانی پێگه‌كه‌و خاوه‌نی دوكانه‌كان وهاوڕیان كۆكرده‌وه، تا ئێستا 750 هه‌زار دینار واته نزیكه‌ی 600 دۆلارمان كۆكردۆته‌وه” الشمری وای وت.\nناوچه‌ی المشاهده ده‌كه‌وێته ده‌ره‌وه‌ی موصڵی كۆن نزیك به باب السنجار، هێزه عێراقیه‌كان له 27 حوزه‌یرانی ساڵی ڕابردوو كۆنتڕۆڵیان كرده‌وه، به‌ڵام دانیشتوانه‌كه‌ی بۆی نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه به‌هۆی ئه‌و كاولبونه‌ی توشی هاتووه.\nئه‌حمه‌د زنون یه‌كێك له سه‌رپشتیارنی هه‌ڵمه‌ته‌كه وتی” هه‌ڵمه‌ته‌كه له به‌رفراوانبوندایه بیجگه له المشاهده ناوچه‌كانی تری وه‌ك الاحمدیه‌و باب المسجد و حمام المنقوشه‌ش ده‌گرێته‌وه”.\nایوب وتی” له ماوه‌ی دووڕۆژی ڕابردودا 100 ده‌مپه‌ڕ و ده لۆری گه‌وره خۆڵ و خاشاكمان كۆكردۆته‌وه به هاوكاری گروپی المسابرون و هه‌ندێك گروپی تری خۆبه‌خش و دانیشتوانی ناوچه‌كه”.\nشاره‌وانی موصڵ ڕیگا سه‌ره‌كیه‌كانیان كرده‌وه‌و ملیون چاره‌كێكیش خۆلوخاشاكیان كۆكرده‌وه له كۆی گشتی سێ ملیۆن به پێی لێدوانی به‌ڕێوبه‌ره‌كه‌ی عبدالستار الحبۆ بۆ پێگه‌ی المنصه.\nهه‌ڵمه‌تی دوو دۆلار\nپێ به‌پێی هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ش چالاكوان محمود كداوی هه‌ڵمه‌تی كۆكردنه‌وه‌ی 2500 دینار كه ده‌كاته دوو دۆلار ڕاگه‌یاند كه پاره‌ی هاتن و ڕۆیشتنی ده‌مپه‌ڕێكه بۆ كۆكردنه‌وه‌ی خۆڵ و خاشاك، هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ش له لایه‌ن هاوڵاتیانه‌وه پێشوازیه‌كی باشی لێكرا.\n” صندوقێكی كۆمه‌كمان له میهره‌جانی رصیفی هه‌فتانه بۆ كتێب دانا له به‌ری چه‌پی موصڵ بۆ كۆكردنه‌وه‌ی كۆمه‌ك كه كه پێشوازیه‌كی باشی لێكرا له لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه” ئه‌یوب جه‌ختی كرده‌وه‌و وتیشی” له‌گه‌ڵ هه‌ر پرۆسه‌یه‌كی پاكردنه‌وه‌دا چه‌ند خێزانێك ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ ناوچه‌كه ئه‌مه‌ش پاڵنه‌رمان ده‌بێت و هانمان ده‌دات بۆ به‌رده‌وام بوون”.\nهونه‌رمه‌ندی موصڵی محه‌مه‌د زكی به‌ڵَێنی به ئه‌ندامانی هه‌ڵمه‌ته‌كه‌داوه ئاهه‌نگێكی گۆرانی وتن ڕێكبخات داهاته‌كه‌شی بۆ هه‌ڵمه‌تی پاكردنه‌وه‌ی خۆڵو خاشاكی موصڵ بێت.\nهاوڵاتیان به ئومێده‌وه چاویان له‌م هه‌ڵمه‌تی پاكردنانه‌وه‌یه بۆ گه‌ڕانه‌وه بۆ خانوه‌كانیان پاش ئه‌وه‌ی ئاوه‌ره‌یی هه‌م ته‌ندروستی خراپكردون هه‌م داهاتی بژیویشیان.\nله بڕی (54) گه‌ڕه‌ك له ڕۆژئاوای موصڵ، شه‌ڕو پێكدادان (15)ی خاپوریكردون كه خانوی نزیكه (صه‌دهه‌زار كه‌سه) به پێی ئاماره‌كانی نه‌ته‌وه یه‌گرتوه‌كان.


باشترین 50 ماڵپەڕی کوردی | kurditgroup\nباشترین 50 ماڵپەڕی کوردی\nئەمە نوێ نییە ، خەڵکی وامان هەیە لەوپەڕی ئامادەبەشیدایە و بەهەموو توانای ڕێکلام دەکات و هەوڵ دەدات بۆ بردنەوەو بەرزبوونەوەی ڕێژەی دەنگەکانی ، بەڕاستی کەلتوریشمان سەقەت بووە .\nههههه وەڵا یەکەم جار وتم باشە بۆ نەکراوەتە بابەت کە هێشتا ناوەڕۆکم نەدیبوو ، بەڕاستی کە سەیریان دەکەی هەستبە أحباط ئەکەی لە ماڵپەڕی کوردی .\n4 / Shrek\nئه‌و پاره ناهێنن که ده‌یده‌ن به‌هه‌قی هۆستینگه‌که‌دا !!!!!!!!!!!!!!!\nماشەڵڵا، خەرمان بەرەکەت، ئەو هەموو ماڵپەڕە زانستییەمان هەیە.\nسه‌ره‌تا ئه‌مه‌وێ ده‌ست خۆشی له‌گشت ئه‌ندامانی گروپی ئایتی به‌گشتی و ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی به‌تایبه‌تی بکه‌م ده‌ستی ماندووبوونتان ئه‌گوشم به‌ڕاستی کاری گه‌وره‌تان ئه‌نجام داوه.هه‌ربژین\nسه‌باره‌ت به‌و په‌نجا سایته‌ی که به‌ڕێز Bardaqani دایناوه\nئه‌م تۆپ لیسته کوردلاند خاوه‌نیه‌تی\nمن خۆم به‌شدارم لێی ده‌مێكه فێڵی زۆر تێدا ئه‌کرێ به‌پێی یاسا و بنه‌ماکانی تۆپ لیست هه‌ر که‌سێ بۆی هه‌یه ڕۆژی دوو ده‌نگ تا سێ ده‌نگ بدات دوای ئه‌وه Ip کۆنترۆل ئه‌کرێ و ناتوانی ده‌نگی تر بدات\nبه‌ڵام ئه‌مه ته‌نها ڕووكارییه\nمن نامه‌وێ لێره ڕوونی بکه‌مه‌وه چونکه بابه‌ته‌که ئه‌جێته ڕیزی هاکینگه‌وه\nبه‌ڵام وه‌ک شاره‌زان که کۆمه‌ڵێ به‌رنامه هه‌یه بۆ شاردنه‌وه‌ی ئایپی\nیاخود Browser هه‌یه که پاڵپشتی ئه‌و کۆنترۆڵ کردنی ئایپییه ناکات و Turboی هه‌یه وه‌ك Opera ڤێرژنه تازه‌که‌ی\nئیتر من لێره‌دا مه‌به‌ستم ئه‌وه بوو که ئه‌مانه په‌نجا باشترین سایت و پێگه‌ی کوردی نین ،له‌وانه‌یه تێیاندابێ به‌س که‌م.وه مانگانه‌ش تۆپ لیست تازه ده‌کرێته‌وه\nله‌گه‌ڵ ڕێز و خۆشه‌ویستیم\nنا نا کاکە Kurdish EAgle ئەوانە زۆر قەزەمن تا بگەنە ئەوەی کە بە خۆیان بڵێن باشترین ماڵپەڕین .\nهههههه ڕاست ئه‌که‌یت برا گیان ،،،په‌نجه‌کانی ده‌ست هه‌مووی وه‌ك یه‌ك نین\n9 / AKARIT\nمن وەک خۆم ١ تا ٥٠ کە دانراوە بێجگە ٢ وانیان هیچی بە سایت نازانم , کاکە ئێمە ئێستا پێویستمان بە قێر کاریە, با فێربین ئینجا کات بەسەر بردن من تێناگەم ئەم خەڵقە ئەم چاتە چییە ئەیکەن خۆ هەمووی چاتە و مەکۆی هەمەڕەنگە براکەم ئێمە ئەوەنە مەکۆی هەمەڕەنگمان هەیە ئەگەر کورد دووهێندەبێ بۆ بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت ئێشتا وێبەکە زۆرترە , وە من نامەوێ خراپ ناوی بەعزێک بێنم بەڵام وێبچن ئەم ماوەیە و پار ئەیبینم سپام زۆر زۆر زێادە زیاتر %٥٠ زیاتر سپامە , نازانم بۆ ڕێی لێ ناگرن ئەعنی بە دانانی کۆدی پارێزگاری چ لە مەسەلە دەگۆڕێت .\nبه‌ڕێز AKARIT .. من ئه‌وه‌ته‌ی هه‌م سپام ده‌بیستم .. به‌ڵام نازانم چی ده‌کات ؟!!!\nئه‌توانی پێم بڵێی تۆ ئه‌م سپامه له کوی ده‌بینیت؟ ... وه من چۆن بیانبینم ؟ چۆن خۆمیان لێ بپارێزم؟\nته‌نها وا هه‌ست ده‌که‌م ڤایرۆسسێکه و هیچی تر .. ئه‌گه‌ر بتوانیت وه‌لامم بده‌یته‌وه.\nکاک سه‌فین پێم سه‌یره تا ئێستا نازانی سپام چییه برا؟\nسپام به‌پێی پێگه و جۆری په‌یوه‌ندییه‌کان ئه‌گۆڕێت\nله پێگه‌كاندا سپام زیاتر خۆی له ئه‌ندام ئه‌بینێته‌وه\nواته مرۆڤ نییه ئه‌وه‌ی ئه‌بێته ئه‌ندام ئه‌مه Bootه و ئه‌بێ به ئه‌ندام\nئینجا هه‌ر بۆیه زۆربه‌ی سایت و پێگه‌كان ئه‌نتی سپامیان داناوه واته له‌کاتی به‌ئه‌ندام بوون داوای ئه‌و کۆده‌ت لێ ئه‌کات که له‌وێنه‌که‌دا دیاره یاخود ئه‌نجامی دوو ژماره یان هه‌ر کردارێكی تر که ئه‌م Boot ناتوانن بیکه‌ن\nبه‌ڵام ناتوانین بڵێین ڤایرۆسه بۆیه پێی ئه‌وترێ سپام زیانی ناوه‌کی نییه واته زیان له کۆمپیته‌ر نادات به ده‌گمه‌ن ئه‌مه ڕووئه‌دات به‌ڵام بۆ یانه‌کان خراپه.\nبژیت گیانه . من له کۆنه‌وه سپامم بیستووه. به‌ڵام کاریگه‌رییه‌که‌یم\nهه‌ست پێ نه‌کردووه.. باشه کاتێک ئیمه‌ێلێکت بۆ دێت. له یاهوودا .. که‌سێک ده‌لێت\nئه‌و ئیمه‌یله سپامه.. باشه تۆ که ئه‌وه‌نده‌ی لێ ده‌زانی .. پێشمان بڵێ .. بۆ ئه‌و ئیمه‌یله نه‌که‌ینه‌وه؟\nچ زیانێک ده‌گه‌ینێت به پێگه‌ی ئیمه‌یله‌که‌ت.. خۆ ناڵێی پاسۆرده‌که‌ت ده‌زێ ناخێر،.\nهه‌ندێک که‌س ده‌لێن زیان به کۆمپیوته‌ر ده‌گه‌یه‌نێت. به‌ڵام کوا؟!\nبه‌ڕێز AKARIT ده‌فه‌رموێت ئه‌م ماوه‌یه وێب چن %50 سپامه.. باشه چۆن زانیت .\nوه که زانیویه‌تی زه‌ره‌ری بۆ ئێمه چییه؟ چۆن بیبینین؟\nله‌وانه‌یه من نه‌زان بم ..\nزۆر ئاساییه برا گیان\nکه‌س له‌خۆیه‌وه فێرنابێ\nبرا گیان ئه‌وه‌ی ئیمێڵ من زۆر زانیاریم له‌سه‌ر نییه به‌ڵام گه‌ر یاهوو به‌کاربێنیت کاتێ ئه‌چیته ئیمێڵه‌که‌ته‌وه به‌شێك هه‌یه وه‌كو inbox به‌ناوی Spams هه‌ر ئیمێڵی سپام ئۆتۆماتیکی ئه‌چیته ئه‌وێوه زۆر جار زیانی نابێ چونکه هه‌ر ئه‌بێ ئه‌و ئیـمێڵه به ڕێگه‌ی سپام بۆت بێت به‌ڵام بۆ زیانه‌که‌ی منیش زانیاریم زۆر له‌سه‌ر نییه به‌ڵام وابزانم که کردته‌وه ئه‌وا ئۆتۆماتیکی ئاڵوگۆری فایل ئه‌کرێ له کۆمپیوته‌ره‌که‌ت بۆ ئه‌و سێرڤه‌ری که لێوه‌ی هاتووه ئیتر ئه‌مه زیانه‌که‌ی...دڵنیا نیم له‌مه‌یان\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی وێبچین که به‌ڕێز AKARIT ئاماژه‌ی پێدا که %50 سپامه ئه‌مه هه‌ر بڕۆ لیستی ئه‌ندامان بکه‌وه یه‌کسه‌ر بۆت ده‌رئه‌که‌وێت ئه‌بینێ زۆربه‌ی زۆری ئه‌ندامه‌کان ئه‌م boot که بۆم باس کردی واته ناوێكیان نییه که له‌وانه‌ی خۆمان بچی گه‌ر سه‌رنجت دابێ ئه‌مانه ته‌نها له کاتی به‌ئه‌ندام بوونیان ئه‌و په‌ری 5 خوله‌ك له‌سه‌ر هێڵ ده‌بن و ئیتر بۆ هه‌تا هه‌تایه نایبینیه‌وه له‌خه‌ت ته‌نها ئه‌بن به باریك بۆ مه‌کۆ\nمن ئه‌وه‌نده زانیاریم له‌سه‌ر هه‌بوو برا\nده‌ست خۆش کاک سیا\nئه‌مه زانیاری باشی تێدا بوو\n16 / AKARIT\nببورە من لە سەفەر بووم وەڵامت وەرگرتووە .\nسپام وەک من و تۆ نییە واتە ئینسان نییە , چەند ناو و ئامراز و ... هتد ن کە یەک کەس ڕێکیان ئەخات و بڵاویان ئەکاتەوە و ئەیان نێرێت .\n17 / Hunerahmed\nبه‌ڕێز ئاكار ئايتی ، چۆن ڕێژه بۆ شتێك دا ئه‌نێی كه نازانی چيه و چی نيه ! چۆن ئه‌زانی وێبچن سپامی هه‌يه ؟ وه‌ك وترا ، ئه‌گه‌ر هه‌يبێت زيانی بۆتۆ چی بووه؟ چۆن ئه‌و سپامه ئه‌بينی ؟ تكايه وه‌ڵامی ئه‌و پرسيارانه بده‌وه .\nواتا زۆربەی ئەو ناوانەی خۆیان تۆماردەکەن، بریتین لە ئامێری سپام لە وێبچن. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ پڕۆگرامۆکەی punbb کە خۆتۆمارکردنەکەی هیچ ئامرازێکی تێدا نییە بۆ جیاکردنەوەی ئادەمیزاد و ئامێر. بەڵام چارەسەری هەیە و ڕێگە زۆرە.\nبەهەرحاڵ ئەو ڕوو و ئاراستەی ئەم باسە نییە.


بە هۆی هەرەس و ڕنووە بەفر چەند کاسبکار و کۆڵبەر لە ناوچەی سەردەشت گیانیان لە دەست دا – Giareng\nبە هۆی هەرەس و ڕنووە بەفر چەند کاسبکار و کۆڵبەر لە ناوچەی سەردەشت گیانیان لە دەست دا\nلە 29 کانونی دووهەم , 2017\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٢٨ ـ ٠١ ـ ٢٠١٧ کۆمەڵێک لە کاسبکار و کۆڵبەرانی سەر سنوور لە پشت ئاوایی بێورانی خوارێ لە ناوچەی سەردەشت بە هۆی هەرەس و ڕنووە بەفر گیانیان لە دەست دا.\nبە پێی هەواڵ و زانیاری ١٢ کەس لە کاسبکار و کۆڵبەران لە کاتێکدا دەیانهەویست لە سەرما و سۆڵی زستاندا بۆ بژیوی ماڵ و منداڵیان سنوورەکانی نێوان باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان ببرن، بەداخەوە بە هۆی هاتنی ڕنووە بەفر ٤ کەس بە ناوەکانی دیاری محەممەد نەژاد، کوڕی هەمزە تەمەن١٨ساڵ و شێرزاد عەبدوڵڵاهی، تەمەن ٢٧ساڵ کوڕی عومەر و هیوا ئیبراهیم نیا ، کوڕی عەبدوڵڵا تەمەن ٢٢ساڵ و محەممەد هەمزەزادە ، گیانیان لە دەست دا و ٧ کەسیش بە هەوڵ و هیممەتی خەلکی ئاوایی بێوران و چەند شاخەوانێک لە ژێر بەفرەکە ڕزگار کران.\nبەداخەوە ئەو پۆلە لە کاسبکاران بۆ ئەوەی نەکەونە بەردەستی سەرباز و پاسدارانی کۆماری ئیسلامی ئێران و بۆ ئەوەی بە دوور لە چاوی ئەوان کۆڵەکانیان بگەیێنە شوێنی مەبەست ، ڕێگای خۆیان دەگۆڕن و دواتر دەکەونە شوێنێک کە مەترسی ڕنووی لێدەکرا و بە هۆی دەنگە دەنگ و هەلاتنی کۆڵبەرەکان ڕنوو دەتەقێ و لە ئاکام دا چوار کەس گیان لە دەست دەدەن و چەندین کەسی دیکەش بریندار دەبن. دوای ڕزگار کردنی چەندین کەس لە مەرگ خەڵکی ناوچە بە گورج و گۆڵی بە کەڵک وەرگرتن لە ماشێنەکانی خۆیان ، بریندارەکان دەگەیێنە نەخۆشخانەی سەردەشت و بەم شێوەیە گیانیان لە مردن ڕزگار دەکەن.\nکۆڵبەر و کاسبکارانی کورد لە هەموو وەرزەکانی ساڵدا و بە تایبەت لە وەرزی زستان دا گیانیان لە مەترسی دایە، جیا لە کوشتن بە دەستی چەکدارانی رژێمەوە، هاوکات بە هۆی تەقینەوەی مین لە سەر سنوورەکان، بە هۆی لافاو و هەستانی چۆم و رووبارەکان، بە هۆی هەرەس هێنانی شاخ و هەروەها ڕنووی بەفر و ڕووداوە سرووشتی‌یەکان بەشێکی بەرچاو لە کاسبکارەکان گیان لە دەست دەدەن و یا کەم ئەندام و نەخۆش دەبن.\nسەرەرای ڕووداوە سرووشتی‌یەکان، کاسبکاران هەموو کات لە لایەن چەکدارانی رژێمەوە گیانیان لە مەترسی دایە و سالانە بە دەیان و سەدان کەس لە کۆڵبەران گیان لە دەست دەدەن و زۆرێکیش بەداخەوە کەم ئەندام و نەقوستان دەبن.\nگرانی و نەبوونی شتوومەک و نەبوونی کارخانە لە کوردستان بۆتە هۆی ئەوە کە بەشێک لە خەڵک بۆ بژیوی خۆیان و بنەماڵەیان ڕێگای دژواری کۆڵبەری لە سەر سنوورەکان هەڵبژێرن و گیانی خۆیان لە مەترسی بخەن. دەسەڵاتدارانی ئێران لە ڕێگای جۆراوجۆرەوە زەختیان لە سەر خەڵک زیاد کردووە، نەبوونی کارخانە و کارگەی سەرەتایی لە کوردستان دا خەڵکی زیاتر تووشی بێکاری کردووە و رژێم بە هەموو شێوەیەک هەوڵ دەدا کە خەڵکی کوردستان تووشی نەهامەتی و بێکاری بکەن و لە هەمان کاتدا بە کردەوەی نامرۆڤانە و فاشیستی خۆیان و چەکدارەکانیان زیاتر خەڵک دەکوژن و گیانیان لە مەترسی دەخەن.\nسەرەخۆشی لە بنەماڵەی قوربانیانی ئەو کارەساتە و هەموو خەڵکی ناوچەی سەردەشت و خزم و کەس و کاریان دەکەین و هیوای ساخ بوونەوەش بۆ بریندارەکان بە ئاوات دەخوازین.


ئاژانسی هەواڵەکانی فرانس پرێس دەڵێت حکومەتی هیندستان رۆژی دوو شەممە ئەو خودموختارییەی بۆ دەیان ساڵە هەرێمی کشمیر هەیبووە هەڵوەشاندەوە، ئەو کارەی توڕەیی پاکستانی دوژمنی سەرسەختی هیندستانی لێکەوتەوە و هەروەها مەترسی زیادبوونی کاری توندوتیژی لەو ناوچە زۆرینە موسڵمانە زیادبکات.\nحیزبەکەی ناریندرا مودی سەرۆک وەزیرانی هیندستان فرمانێکی سەرۆکایەتی دەرکرد تێدا رەوشی تایبەتی ستانی جامو و کشمیر هەڵدەوەشێنێتەوە ئەوەی لە دەستور هیندستاندا هاتووە. هەروەها پارتی دەسەڵاتداری ئاماژەپێکراو ی هیندی پرۆژە یاسایەکی پێشکەشکرد کە کشمیری هیندستان دەکاتە دوو ناوچەوە و راستەوخۆ لەژێر حوکمڕانی دەلهیدا دەبن.\nبەر لە دەرکردنی ئەو پرۆژە یاسایە ، بە دەیان هەزار سەربازی زیاتری هێزی پشتیوانی لە ناوچەکەدا بڵاوکرانەوە و شەوی یەکشەممە دەسەڵاتدارانی هیندستان رێوشوێنی ئاسایشی توندیان گرتەبەر.\nلەلایەکی ترەوە وەزیری نێوخۆی هیندی ئەمیت شا کەسی نزیک لە سەرۆک وەزیران ناریندرا مودی لە بەردەم پەرلەمانی وڵاتدا رایگەیاند کە سەرۆک وەزیران فرمانێکی سەرۆکایەتی دەرکردوە و تێدا مادەی 370 ی دەستوری هەڵدەوەشێنێتەوە ئەوەی ئۆتۆنۆمی دابووە هەرێمی کەشمیر و یاساکە دەستبەجێ دەخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە.\nوەزارەتی دەرەوەی پاکستانیش لای خۆیەوە هەم هەنگاوەی هیندستانی سەرکۆنەکرد و بە ناشەرعی لەقەڵەمیدا ، لە بەیانامەکەی وەزارەتی دەرەوەی پاکستاندا هاتووە و دەڵێت، پاکستان بەشێکە لەم ناکۆکێیە نێودەوڵەتیە ، هەربۆیە پەنا بۆ هەموو بژارەکانی لەبەردەستدا هەن دەبات بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەر کارێکی ناشەرعی.


پارتە كوردییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لەیادی دامەزراندنی كۆماری كوردستاندا داوای لەبەركردنی جلی كوردی دەكەن – شکۆی کوردستان\nدەستپێک/Uncategorized/پارتە كوردییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لەیادی دامەزراندنی كۆماری كوردستاندا داوای لەبەركردنی جلی كوردی دەكەن\nپارتە كوردییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لەیادی دامەزراندنی كۆماری كوردستاندا داوای لەبەركردنی جلی كوردی دەكەن\nدوو لایەنی حیزبی دیموکرات (حدک و حدکا) داوا لە خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستان دەکەن لە ساڵیادی دامەزراندنی کۆماری کوردستاندا بۆ ئیدانەکردنی “بێڕێزیکردنی میدیای فەرمی ئێران بە جلوبەرگی کوردی“، سبەی پێنجشەممە جلوبەرگی نەتەوەیی لەبەر بکەن.\nحیزبی دیموکراتی کوردستان (حدک) چەندین وێنە و پۆستێری بڵاوکردووەتەوە و تێیاندا داوا لە خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستان دەکات، رۆژی پێنجشەممە 21-01-2021 جلوبەرگی کوردی لەبەر بکەن. لەسەر ئەو وێنە و پۆستێرانەش نووسراوە، “بە پۆشینی جلوبەرگی کوردی یادی کۆماری کوردستان بەرز رادەگرین و بەگژ بێڕێزی بە کولتووری نەتەوەییماندا دەچینەوە.”\nدەزگای رێکخستنی گشتی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران (حدکا) لە راگەیێندراوێکدا داوا لە خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستان دەکات، سبەی پێنجشەممە بە لەبەرکردنی جلوبەرگی کوردی ئەو “بێڕێزییە” ئیدانە بکەن و “لە رۆژانەی یادکردنەوەی دامەزراندنی کۆماری کوردستان رێز لە کولتووری رەسەنی گەلی کورد بگرن.” لە چەند رۆژی رابردوودا گرتەی ڤیدیۆیی بەرنامەیەکی تەلەڤزیۆنی فەرمی ئێران بڵاوبووەوە، کە تێیدا پێشکەشکاری بەرنامەکە، جلوبەرگی کوردی بە “جلوبەرگی شوانی” ناودەبات.\nپێشتریش چەندجار لە میدیای فەرمی ئێرانەوە بێڕێزی بە کورد و کولتوورەکەی کراوە. ئەمەش کاردانەوەی زۆر تووندی لە رۆژهەڵاتی کوردستان لێکەوتەوە و خەڵکی لەبەرامبەر ئەو قسەیە وێنە و ڤیدیۆی خۆیان بە جلوبەرگی کوردییەوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوکردەوە. دووبارەبوونەوەی ئەو جۆرە “سووکایەتییانە بە کورد و کولتوورەکەی”، پەرلەمانتارانی کوردی لە پەرلەمان هێناوەتە قسە. ژمارەیەک لەو نوێنەرە کوردانە رۆژی 18ی ئەم مانگە لە نامەیەکیان بۆ عەلی خامنەیی، رێبەری ئێران ناڕەزایەتییان دژی ئەو سوکایەتیانە لە تەلەڤزیۆنەکانی ئێران دەربڕیوە و داوایان لێکرد بڕیارێک بدات بۆ ئەوەی جارێکی دیکە ئەمجۆرە سوکایەتییانە دووبارە نەبنەوە.\n[:ckb]وەزیری بەرگری توركیا گەیشتە هەرێمی كوردستان و لەگەڵ بەرپرسانی باڵای هەرێم كۆدەبێتەوە[:]\n[:ckb]کەشتییەکی روسیا لە دەریای رەش ژێرئاوکەوت[:]\nنوێنه‌ری نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان له عێراق ناوه‌ڕۆكی سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ ئێران ئاشكراده‌كات\nنوێنەری هەدەپە لەكوردستان: دۆخی كوردانی باكور لەتوركیا زۆر خراپە


دیپلۆماسیەتی مزگەوت لەتوركیا\n"دەربارەی كاریگەرییەكانی مزگەوت، قوتابخانە ئایینییەكان‌و رۆڵی نوێی (سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی/ دیانەت) لەتوركیا"\n21.12.2019 02:17 PM\nلەراستیدا، بۆ تێگەیشتن لەوردەكاریی مێژووی كاریگەریی دامەزراوەی ئایینیی، رۆڵی رۆحانیی‌و مزگەوت لەتوركیادا، دەبێت بگەڕێینەوە بۆ قۆناغی حوكمڕانیی دەوڵەتی عوسمانیی، چونكە لەم قۆناغەدا رەوتە ئایینییەكان بەسەرجەم ئاڕاستەو لقوپۆپەكانیەوە كاریگەریی ئاشكرا‌و بەرچاویان لەژینگەی كۆمەڵایەتیی، سیاسیی‌و فەرهەنگیی كۆمەڵگەی توركیدا گێڕاوە، ئەم رێبازە جۆراوجۆرانە سەرەداوی پەیوەندیی توندوتۆڵیان لەگەڵ سوڵتانە عوسمانییەكان‌و توێژە دەسەڵاتدارەكان بەستووە، لێرەشەوە ئەوان زۆرترین كاریگەرییان لەسەر نەخشەی كۆمەڵایەتیی لەتوركیادا بەجێهێشتووە. توركیا بەو پێیەی زۆرترین ژمارەی مزگەوتی تیایە، بە"وڵاتی مزگەوت" ناسراوە، هەر لێرەشەوە، مزگەوت‌و رۆحانییەكان لەژینگەی ئایینیی‌و كۆمەڵایەتیی توركیادا كاریگەریی بەهێزیان هەبووە لەسەر گەشەسەندنی پارت‌و رێكخراوە ئیسلامییەكان، بەتایبەت لەپەنجاكانی سەدەی بیستەم‌و لەماوەی حوكمڕانیی (پارتی دیموكرات)دا. پاشان لەدەسپێكی حەفتاكان‌و لەگەڵ دامەزراندنی (پارتی سیستمی نیشتیمانیی، پارتی سەلامەی نیشتیمانیی)، قۆناغێكی نوێی خوێندنی ئایینیی‌و پەرەسەندنی پەیمانگەكانی پێشنوێژیی‌و گوتاربێژیی دەستیپێكرد، لەقۆناغی هەشتاكان‌و نەوەدەكانیشدا خوێندنی ئایینیی بەرەو پێشچوونی بەرچاوی بەخۆوە بینی. بەتایبەت لەپاش كۆدەتا سەربازییەكەی ساڵی 1980وە، دەوڵەت بەئامانجی بەرگرتن لەشەپۆلی كۆمۆنیستیی‌و وەستانەوە بەڕووی رەوتە چەپگەراكاندا، كەوتە تەبەنیكردنی تێزی (ئاوێتەكردنی توركیی– ئیسلامیی)و ئایینیی خستە خزمەت ناسیۆنالیزمی توركیی‌و رۆڵی سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینییش زیاتر پەرەی سەند. پاشان لەقۆناغەكانی دواترو لەگەڵ دامەزراندنی پارتی دادو گەشەپێداندا بەرێبەرایەتی (رەجەب تەیب ئەردۆگان)، قوتابخانەو زانكۆ ئایینییەكان بەهێزو هەرەكەتەوە بەرەوپێشچوونیان بەخۆوە بینی، پێشتر دەرچووانی ناوەندە ئایینییەكان بۆیان نەبوو توخنی دامەزراوەی سەربازیی بكەون، بەڵام لەسایەی پارتی دادو گەشەپێداندا، دەرچووانی خوێندنی ئایینیی دەتوانن خۆیان كاندید بكەن بۆ ناوەندو كۆلێجە سەربازییەكان.\nوێڕای ئامادەیی‌و رۆڵی گرنگی دامەزراوە ئایینییە جۆراوجۆرەكانی دەوڵەتی توركیا، تەكیە، خانەقا‌و رێبازە سۆفیگەراكان لەمێژووی توركیادا رۆڵێكی گرنگیان گێڕاوە لەپاراستنی شوناسی ئیسلامی توركیدا، هەرچەندە بەهۆی داخستنی تەكیەو ناوەندە سۆفیگەراكانەوە لەساڵی 1925 رۆڵ‌و كاریگەرییان قارسكرا، بەڵام لەجموجۆڵ بەردەوامبوون‌و بەپێی قۆناغبەندییە مێژووییەكان بەرزو نزمی لەئاستی چالاكیی‌و جموجۆڵە هەمەلایەنەكەیانیان روویداوە. شانبەشانی كاریگەریی ئایینییان، رەوتە سۆفیگەراكان لەرووی سیاسیی‌و كۆمەڵایەتییەوە كاریگەرییان لەسەر رێچكەی سیاسیی‌و بڕیارسازیی لەمێژووی هاوچەرخی توركیادا هەبووە.\nسۆفیگەراكان لەمێژووی توركیادا رۆڵێكی گرنگیان گێڕاوە\nپێشینەی مێژوویی كاریگەریی ئایینیی‌و سیاسیی مزگەوت‌و قوتابخانە ئایینییەكان لەتوركیا\nپاش، هەڵوەشاندنەوەی خەلافەت‌و دەستكاریكردنی نەخشەی ئایینیی لەتوركیا، قوتابخانە ئایینییەكان زەبری توندیان بەركەوت، ئەمەش بەهۆی ئەو رێوشوێنە تونددەمارانەی، (مستەفا كەمال ئەتاتورك) دەیگرتەبەر دژ بەپەیمانگە ئایینییەكان‌و قوتابخانەكانی پێشنوێژیی‌و گوتاربێژیی. بەهاتنە پێشەوەی قۆناغی كرانەوەی دیموكراتیی لەپەنجاكانی سەدەی رابردوودا، ناوەندو قوتابخانە ئایینییەكان ئاهێكیان وەبەردا هاتەوەو سەرلەنوێ كەوتنەوە جموجۆڵ، لەقۆناغەكانی پاشتردا بوونە ناوكێك بۆ گەشەسەندنی تەوژمی ئیسلامیی لەتوركیا بەسەرجەم ئاڕاستەكانیەوە. لەساڵی 1950 بەدواوە، بەدیاریكراوی لەماوەی سەرۆكایەتیكردنی ئەنجومەنی وەزیران لەلایەن (عەدنان مەندەریس)ەوە، سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی وەك دامەزاراوەیەكی دەوڵەتیی رۆڵی بەرچاوو هەستپێكراوی گێڕاوە لەداڕشتنەوەی ژینگەو نەخشەی ئایینیی لەتوركیادا، هەنگاوو هەڵوێستێكی وەهای گرتۆتەبەر، هەماهەنگ بێت لەگەڵ تایبەتمەندیی كۆمەڵگەو دەوڵەت لەتوركیا.\n(دكتۆر ئەفراح ناسر جاسم)، لەتوێژینەوەیەكدا هێمای بۆ قۆنابخانەو پەیمانگەكانی پێشنوێژیی – گوتاربێژیی لەتوركیا كردووە لەماوەی ساڵانی 1951 بۆ 1994، تێیدا بەداتا باسی لەوردەكارییەكانی پێشكەوتنی قوتابخانە ئایینییەكان كردووە، جێی خۆیەتی ئاماژە بەكرۆكی توێژینەوەكەی بكرێت. یەكێك لەو فاكتەرە كاریگەرانەی، هاریكاربوو بۆ گەشانەوەی رێوڕەوتی ئیسلامیی بەتەواوی لقوپۆپەكانیەوە، گەشەسەندنی قوتابخانەكانی پێشنوێژیی – گوتاربێژیی بوو، چونكە بەدرێژای دەیەی شەستەكان ئەو قوتابخانانە فاكتەرێكی گرنگ بوون لەهەڵبژاردنەكاندا، بەنمونە لەسەردەمی (حیزبی عەدالەت)دا، ئەو قوتابخانانە بەگرنگییەوە لایان لێكرایەوە، بەم هۆیەوە ژمارەیان لە45 قوتابخانەوە لەساڵی ( 1966-1967) بۆ 84 قوتابخانە لەساڵی 1967-1968 بەرزبۆوە، هەروەها ژمارەی قوتابیان لە13478 بۆ 29132 قوتابی بەرزبۆوە، هەر لەم قۆناغەدا بۆ یەكەمجار قوتابیان لەقوتابخانەكانی پێشنوێژیی – گوتاربێژیی وەرگیران. لەلایەكی ترەوە، لەدەیەی حەفتاكاندا‌و بەدیاریكراویی لەهەردوو ساڵی 1971-1973دا یەكەم پارتی ئیسلامیی بەرێبەرایەتیی (نەجمەدین ئەربەكان) بەناوی (پارتی سیستەمی نیشتیمانیی) لەساڵی 1971 دامەزراو، پاشتریش (پارتی سەلامەی نیشتیمانیی) لەساڵی 1973 دامەزرا، لەم قۆناغەدا سەرلەنوێ قوتابخانەكانی پێشنوێژیی – گوتاربێژیی رێكخرانەوە، بەپێی یاسای 1739ی ساڵی 1973 قۆناغی ناوەندیی ئەو قوتابخانانە كرانەوە، هەروەها رێگەش بەقوتابیانی ئەو قوتابخانانە درا لەزانكۆ توركییەكاندا درێژە بەخوێندن بدەن، هەر بەپێی ئەو یاسایە دەیان قوتابخانەی پێشنوێژیی‌و گوتاربێژیی كرانەوە، تا ساڵی 1979 ژمارەیان بۆ 335 قوتابخانە بەرزبۆوە، هۆكارەكەشی دەگەڕێتەوە بۆ تێڕانینی پارتە راستڕۆكان، چونكە پێیان وابوو ئەو قوتابخانانە سەرچاوەی پێگەیاندنی كادێرگەلێكە، دەشێت بەرووی تەوژمە چەپ‌و ماركسیەكاندا بچنەوە.\nشایەنی باسە، قوتابخانەكانی پێشنوێژیی – گوتاربێژیی لەدەیەی هەشتاكاندا كاریگەریی گەورەیان هەبوو لەسەر گەشانەوەی تەواوی رێوڕەوتە ئیسلامییەكان، بەدیاریكراوی لەپاش كۆدەتاكەی 12ی ئەیلولی 1980، كردنەوەی ئەوجۆرە قوتابخانانە لەلایەن ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتیمانیی توركیاوە وەستێنران، پاشان چەند قوتابخانەیەكی تر كرانەوە، لەوانە كردنەوەی پەیمانگەیەك لە(تونجلی) لەساڵی 1985، دوو پەیمانگە لەگەڕەكی (قارتاڵ)ی ئەستەنبوڵ، دوو پەیمانگەی تر لەئەستەنبوڵ لەساڵی 1984. هەروەها لەسەردەمی حكومەتەكەی (تورگوت ئۆزال)دا 1989-1993 گرنگییەكی تایبەتی بەو قوتابخانانە درا، رێژەی قوتابیانی قوتابخانەكانی پێشنوێژیی – گوتاربێژیی لەساڵی 1990-1991 گەیشتە 380 قوتابخانە، 100 بۆ 300 قوتابی تێیاندا دەیانخوێند، لەساڵی 1994 رێژای ئەو قوتابخانانە بۆ 392 قوتابخانە بەرزبۆوە، 171 بۆ 439 قوتابی لەخۆگرتووە. پاشانیش لەسەردەمی حوكمڕانیی (پارتی رەفاه)ی ئیسلامیدا، مزگەوت‌و قوتابخانە ئایینییەكان بوژانەوەی بەرچاویان بەخۆیانەوە بینی.\nلەسەردەمی حوكمڕانیی پارتی دادو گەشەپێداندا، مزگەوت‌و قوتابخانە ئایینییەكان بەرێژەیەكی زیاتر بەپێی بەرنامەی سیاسیی‌و ئایینیی ئەم پارتە گەشەیانكرد\nدیپلۆماسیەتی مزگەوت‌و رۆڵی (سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی/ دیانەت) لەتوركیا\nسەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی لە3ی مارسی ساڵی 1924دا وەك دامەزراوەیەكی ئایینیی لەتوركیا هاتە دامەزراندن، هەر لەم هەمان رۆژدا، خەلافەتی عوسمانیی كۆتایی پێهێنراو هەڵوەشێنرایەوەو دادگە شەرعییەكانیش قوفڵیان لێدرا. ئەم سەرۆكایەتییە بەرپرسیاربوو لەبەڕێوەبردنی كاروباری ئایینیی لەتوركیاو گرتنەبەری رێوشوێنی نوێ بەئامانجی رێكخستنی بواری ئایینیی. سەرۆكایەتییەكە "ئەو كاروبارە تایبەتانە لەئەستۆدەگرێت، تایبەتمەندن بەبواری عیبادەت‌و بیروباوەڕ لەئایینیی ئیسلامدا، لەپاڵ بەڕێوەبردنی دامەزراوە ئایینییەكان". هەروەها بەپێی یاسا، دەسەڵات بەسەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی دراوە، ئەركی بەڕێوەبردنی تەواوی مزگەوت، تەكیەو خانەقاكان بگرێتە ئەستۆ، بەڵام لەگەڵ دەرچوونی بڕیاری داخستنی تەكیەو خانەقاكان لەساڵی 1925، دەسەڵاتەكانی سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی تایبەت بەبەڕێوەبردنی تەكیەو خانەقاكان كۆتایی پێهات. وەك لەپەیجی فەرمیی سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینییدا (www.diyanet.gov.tr) هاتووە لەساڵی 1927دا، ئەم سەرۆكایەتییە 7172 فەرمانبەری هەبووە، بەسەر 71 ناوەندو دامەزراوەدا دابەشبوون. هەروەها لەساڵی 1931 ئەركی بەڕێوەبردنی مزگەوتەكان لەتوركیا خراوەتە ئەستۆی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ئەوقاف. سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی لەتوركیا/ دیانەت، لەرۆژی دەستبەكاربوونیەوە چەندین ئەركی لەخۆگرتووە، لەناویاندا هاوكاریكردنی خزمەتگوزارییە ئایینییەكان، لەدیاریكردنی پێشنوێژو بانگخوازو موفتییەوە بگرە دەگاتە بنیاتنانی مزگەوت‌و فەتوادان‌و روونكردنەوەی حوكم‌و بابەتە شەرعیی‌و فیقهییەكان.\nلەپاش سەركەوتنی پارتی دادو گەشەپێدان‌و جڵەوكردنی دەسەڵات لەتوركیا، ئەم سەرۆكایەتییە هەنگاوی گەورەی بەرەو هاژوو، بەتایبەت لەسەردەمی سەرۆكایەتیكردنی كۆماری توركیا لەلایەن رەجەب تەیب ئەردۆگانەوە، ئەم دامەزراوە ئایینییە كەوتۆتە ژێر كاریگەریی‌و روانینەكانی ئەردۆگانەوە. لەئێستاشدا، سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی/دیانەت لەدامەزراوەیەكی سەر بەدەوڵەتی توركیاوە بۆتە سەرۆكایەتییەكی سەربەخۆی ئایینیی، خزمەت بەپێڕەوو بەرنامەی سیاسیی پارتی دادوگەشەپێدان دەكات‌و لەبەرامبەر رووداوو گۆڕانكارییە سیاسییەكانی ناوچەكەش هەڵوێستیان هەیەو وەك پاڵپشتێكی گەورە لەرێگەی فەتواو هەڵوێستی ئایینییەوە پشتگیریی لەسیاسەتەكانی دەوڵەت دەكەن، وەك بینیمان لەسەروبەندی هێرشی سوپای توركیا بۆ سەر ئەزموونی رۆژئاوای كوردستان‌و هێزەكانی سوریای دیموكرات، سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی لەتوركیا (د. عەلی ئارباش)، داوای لەتەواوی هاوڵاتیانی توركیا كرد روو لەمزگەوتەكان بكەن بۆ نوێژی بەیانی ئامادەبن‌و سورەتی (ئەلفەتح) بخوێنن، ئەردۆگانیش بۆ زاڵكردنی مۆركی ئایینیی بەسەر پرۆسە سەربازییەكەدا، سوپای توركیا بە(سوپای موحەممەدیی) ناوبرد. پێشتریش ئەم سەرۆكایەتییە ئایینییە لەهێرشی توركیا بۆ سەر شاری عەفرین داوای لەهاوڵاتیانی تورك كرد سورەتی فەتح بخوێنن‌و دۆعای سەركەوتن بۆ سوپای توركیا بكەن.\nوتاربێژیی لەدەیەی هەشتاكاندا كاریگەریی گەورەیان هەبوو لەسەر گەشانەوەی تەواوی رێوڕەوتە ئیسلامییەكان\nلەسەردەمی حوكمڕانیی پارتی دادو گەشەپێداندا، مزگەوت‌و قوتابخانە ئایینییەكان بەرێژەیەكی زیاتر بەپێی بەرنامەی سیاسیی‌و ئایینیی ئەم پارتە گەشەیانكرد، بودجەی سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی/دیانەت لەساڵی 2019دا گەیشتۆتە 10.5 ملیار لیرەی توركیی، پێنج هێندەی بودجەی دەزگای هەواڵگریی توركیایە.\nلەچوارچێوەی كارو چالاكییەكانیدا لەدەرەوەی توركیا، سەرۆكایەتیی كاروباری ئایینیی/دیانەت، لەژێر كاریگەریی‌و بەرنامەی سیاسیی پارتی دادوگەشەپێدان‌و رێبەرایەتیی ئەردۆگان‌و ئاودیوكردنی ناسیۆنالیزمی توركیدا، هەوڵ بۆ پەڕینەوەی ئیسلامی توركیی دەكات لەدەرەوەی سنووری وڵاتەكەیدا، بەنمونە، لەئەڵەمانیا (یەكێتیی ئیسلامیی توركیی) بۆ كاروباری ئایینیی 970 مزگەوت بەڕێوە دەبات‌و دەیان قوتابخانەی ئایینیی لەسایەی بەرنامەو پرۆگرامی ئەم یەكێتییەدا لەچالاكیدان. هەروەها بنیاتنانی مزگەوت، یەكێكە لەدیارترین چالاكییەكانی ئەم سەرۆكایەتییە ئایینییە، بەنمونە، ئەردۆگان لەساڵی 2016دا بەشداریی كرد لەئاهەنگی كردنەوەی "ناوەندی دیاناتی ئەمەریكا"، مزگەوت‌و دامەزراوەیەكی فەرهەنگیی گەورە لەخۆدەگرێت لەویلایەتی (میریلاند). هەروەها لەهەمان ساڵدا، ئەردۆگان یەكێك لەگەورەترین مزگەوتەكانی ئەوروپای لەشاری (كۆڵن)ی ئەڵەمانیا كردەوە. لەمساڵدا، مزگەوتێكی بەناوی (كامبریدج) لەبەریتانیا كردەوە، مزگەوتە بەشێوازێكی زۆر مۆدێرن دروستكراوەو دۆستی ژینگەیە. دواجار، ئەم سەرۆكایەتییە لەبەرنامەیدا، زۆرترین مزگەوت‌و ناوەندی ئایینیی لەوڵاتانی جیهاندا بكاتەوە، بەتایبەت ئەو وڵاتانەی، رەوەندی ئیسلامیی تێیدا بەهێزن.


له چله‌ی قوربانیانی دوایین سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی ئێراندا پێکدادان هاتۆته ئاراوه |\nله چله‌ی قوربانیانی دوایین سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی ئێراندا پێکدادان هاتۆته ئاراوه\nته‌مموز 30, 2009 at 14:44\nڕێنێسانس نیوز؛ به هاوکاریی “هێزی تایبه‌ت”، هێزه ئه‌منییه‌کانی کۆماری ئیسلامی پێشیان له به‌شداریکردنی دوو به‌رئه‌ندامی پێشووی سه‌رکۆماریی ئێران گرت له ڕێوڕه‌سمی چله‌ی قوربانیانی سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی ڕابردوودا و به‌گوێره‌ی هه‌واڵده‌رییه‌کانی ناوخۆ، پارێزه‌ر و لایه‌نگرانی که‌ڕوبیش دارکاریی کراون.\nهێزه ئه‌منییه‌کانی ده‌وڵه‌ت، که له سه‌رله‌به‌یانیی ئه‌مڕۆوه له گۆڕستانی “به‌هه‌شتی زه‌هرا” جێگر کرابوون، ته‌نیا چه‌ند خوله‌ک دوای گه‌یشتنی میر حوسێنی موسه‌وی به شوێنی ڕێوڕه‌سمه‌که، ناوبراویان له شوێنه‌که دوور خستۆته‌وه و دواتریش به‌رئه‌ندامی پێشووی سه‌رکۆماریی ئێران مێهدی که‌ڕووبییان له ترومبێله‌که‌یدا گه‌مارۆ و نزیکانیشیان دارکاریی کردووه.\nوه‌ک که‌ناڵه‌کانی ناوخۆ بڵاویان کردۆته‌وه تا دره‌نگانی ئه‌مرۆ له چه‌ند شوێنێکی ده‌وروبه‌ری “به‌هه‌شتی زه‌هرا” پێکدادان هاتۆته ئاراوه و ژماره‌یه‌ک خۆپیشانده‌ریش قۆڵبه‌ست و ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه‌کان کراون. ئه‌وه له کاتێکدایه که دوێنێ زیاتر له 140 گیراوی سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی پێشوو، له‌ژێر گوشاری ناوه‌نده‌کانی مافی مرۆڤ و چالاکانی سیاسیی ناوخۆی ئێراندا و به ده‌ستووری ئایه‌توڵا خامنه‌یی ئازاد کرابوون.\nلایه‌نگرانی ئه‌و دوو سه‌رۆکه‌ی به‌ره‌ی “ئیسلاح ته‌ڵه‌ب” به نیازن درێژه به خۆپیشاندانه‌کایان بده‌ن،\nمشه‌خۆره‌کانى یه‌کێتى و پارتى له‌خه‌و هه‌ڵنه‌ستان …\tژماره‌یه‌ک هاووڵاتیی ناوچه‌ی پیرانشار بێسه‌روشوێن کراون


هەواڵ / که‌لتور :: 05/12/2019 :: 117 جار بینراوە\nدواڕۆژ، راپۆرتى عه‌لى حه‌مه سه‌عید\nهه‌رچه‌نده ماوه‌ی پێنج ساڵه هه‌ڵه‌بجه كراوه به‌پارێزگا، به‌ڵام تائێستا ئه‌و پارێزگایه خاوه‌نی هیچ هۆڵێكی تایبه‌ت به سینه‌ما و شانۆ نیه و هیچ هۆڵێكى گه‌له‌ریشى لێ نییه، ئه‌وه‌ش گرفتی زۆری له‌به‌رده‌م به‌ڕێوه‌چوونی چالاكییه‌كان و به‌ره‌و پێشچوونی كاره هونه‌رییه‌كاندا دروستكردووه، هونه‌رمه‌ندانیش له دواڕۆژه‌وه باس له گرنگى بوونى هۆڵێكى شایسته‌ی بوارى هونه‌رى ده‌كه‌ن.\nنه‌سرین محه‌مه‌د، یه‌كێك له هونه‌رمه‌ندانی شانۆكار له هه‌ڵه‌بجه به دواڕۆژى راگه‌یاند: ماوه‌ی 28 ساڵه داوای دروستكردنی هۆڵی شانۆیی و سینه‌ما له لایه‌نه په‌یوه‌ندیداره‌كانى حكومه‌تى هه‌رێم ده‌كه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی كاره شانۆییه‌كانمانی تیادا نمایش بكه‌ین، به‌ڵام تائێستا بۆمان دروست نه‌كراوه، له كاتێكدا زۆرجار په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ شاره‌كانی دیكه‌دا هه‌بووه، بۆ ئه‌وه‌ی كارێكى شانۆیى بهێنینه هه‌ڵه‌بجه‌وه و بواری شانۆ فراوان بكه‌ین، به‌ڵام ئه‌وان رازیی نه‌بوون بێنه هه‌ڵه‌بجه، له‌به‌رئه‌وه‌ی هیچ هۆڵێكی تیادا نیه به‌كه‌ڵكی شانۆیی بێت ئه‌وه‌ش مافى خۆیانه كه نه‌توانن بێن.\nعوسمان محه‌مه‌د، یه‌كێك له سینه‌ماكاره‌كانى هه‌ڵه‌بجه و خاوه‌ن چه‌ند فیلمێكى سینه‌مایى، به دواڕۆژى راگه‌یاند: نه‌بوونى هۆڵى تایبه‌ت به نمایشى كاره هونه‌رییه‌كان چی له بوارى سینه‌ما یاخود شانۆ كاریگه‌رى خراپى كردووه‌ته سه‌ر پاشه‌كشه‌كردنى ره‌وتى هونه‌ر له بواره جیاوازه‌كاندا، به جۆرێك زۆرجار ئێمه تواناى به‌رهه‌مهێنانى فیلمى سینه‌ماییمان هه‌بووه، به‌ڵام كاتێك بیرمان له‌وه كردووه‌ته‌وه كه هۆڵى تایبه‌ت به سینه‌ما نییه، ناچار وازمان له بیرۆكه‌كه‌مان هێناوه، ئه‌وه سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى سینه‌ماكاره‌كانى شاره جیاوازه‌كان ئاماده‌بوون بێنه هه‌ڵه‌بجه و كارى سینه‌مایى بكه‌ن، به‌ڵام دووباره به‌هۆى نه‌بوونى هۆڵه‌وه نه‌هاتوون.\nئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو: هه‌ڵه‌بجه له رابوردوو و له ئێستاشدا خاوه‌نى چه‌ندین شاعیر و هونه‌رمه‌ند و نووسه‌ره له بواره جیاوازه‌كاندا كه ده‌كرێت سود له ئه‌زموونى هه‌موو ئه‌وانه وه‌ربگیرێت و كارى هونه‌رى به‌ره‌و پێش ببرێت، ئه‌وه جگه له‌وه‌ى هه‌ڵه‌بجه بۆ خۆى خاوه‌ن یادێكى تراژیدییه و ساڵانه یادى ئه‌و كاره‌ساته ده‌كرێته‌وه كه به‌سه‌ریدا هاتووه، به‌ڵام به‌داخه‌وه هۆڵێكى شایسته‌ش بوونى نیه كه ئه‌و بۆنه‌یه‌ى تیادا یاد بكرێته‌وه، ساڵانه له یاریگایه‌ك یاده‌كه ده‌كرێته‌وه، بۆیه ئه‌مه كاره‌ساته هه‌ڵه‌بجه بكرێته پارێزگا و هۆڵێكى شایسته‌ى لێ نه‌بێت.\nجه‌مال محه‌مه‌د، یه‌كێك له هونه‌رمه‌نده شێوه‌كاره‌كانى هه‌ڵه‌بجه، بۆ دواڕۆژى روونكرده‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى له زۆرێك له شار و شارۆچكه‌كانى هه‌رێمى كوردستان هۆڵى گه‌له‌رى تایبه‌ت به نمایشكردنى تابلۆ هونه‌رییه‌كان هه‌یه، به‌ڵام له شارێكى وه‌ك هه‌ڵه‌بجه كه بووه به پارێزگا هیچ هۆڵێكى گه‌له‌رى حكومى و ناحكومى بوونى نییه، له كاتێكدا پێش چه‌ند مانگێك له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى رۆشنبیرى و هونه‌رى هه‌ڵه‌بجه گه‌له‌رییه‌كى بچوك بوونى هه‌بوو به‌ڵام ئێستا ئه‌و گه‌له‌رییه‌ش نه‌ماوه، بۆیه ئه‌مه بووه‌ته هۆى ئه‌وه‌ى كه نه‌توانرێت وه‌ك پێویست گرنگى به كاره هونه‌رییه‌كان بدرێت و بۆشاییه‌كى هونه‌رى گه‌وره‌ى له هه‌ڵه‌بجه و ده‌وروبه‌رى دروستكردووه.\nلاى خۆیه‌وه په‌روێز نیازی، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی رۆشنبیری و هونه‌ری پارێزگای هه‌ڵه‌بجه به دواڕۆژى راگه‌یاند: راسته نه‌بوونى هۆڵى شانۆ گرفتى زۆرى بۆ ئێمه و شانۆكارانیش دروستكردووه، به‌ڵام ماوه‌ی چوار ساڵه ده‌رخسته و شوێنی هۆڵمان ئاماده‌كردووه، به‌ڵام به‌هۆی قه‌یرانی داراییه‌وه نه‌توانراوه ئه‌و پرۆژه‌یه جێبه‌جێ بكرێت.\nروونیشى كرده‌وه: دروستكردنی هۆڵى شانۆ یه‌كێكه له‌پرۆژه راگیراوه‌كانی پارێزگاى هه‌ڵه‌بجه، بۆیه دروستكردنه‌كه‌ی به‌نووسراو ئاڕاسته‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران كراوه، تاوه‌كو و ئه‌و پرۆژه‌یه‌ش بكه‌وێته سه‌ر كار و هه‌ڵه‌بجه‌ش ببێته خاوه‌ن هۆڵێكی شیاو بۆ كار و چالاكییه هونه‌رییه‌كان، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش هه‌وڵه‌كانمان چڕكردووه‌ته‌وه.


کەرکوک و بۆنەکان و جەنگی ساردی حیزب.\nئێستا رێک نیوەی کۆتایی مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١٢یەو شوێنیش کەرکوک و قەزاو ناحییەکانی دەوروبەرییەتی، ھێشتا چەند رۆژێک ماوە بۆ یادی دامەزراندنی (ی.ن.ک)و یادی شۆڕشی گوڵانی (پ.د.ک)، کەچی بە سەرنجدانێکی خێرا، یەکسەر سەرەتای نەوەدەکان و یەکەمین رۆژەکانی رووخانی رژێمە ئەنفالچییەکەی بەعسمان دێتەوە یاد. ئەو رۆژانەی کە شەڕەپەڕۆی حیزب، ھێندەی نەمابوو ماڵمان وێران بکات و ئەم ئەزموونەشمان بکاتەوە قوربانی گیانی پاوانخوازییانەی حیزب و دەستدرێژیکردنە سەر ھەموو مافە سەرەتایی و پیرۆزییەکانی تاکی کورد لە باشووری کوردستان. بەبیرھاتنەوەی ئەو رۆژە رەش و پڕ لە نەھامەتییانە بۆ کەسانێکی وەکو ئێمەومانان، ئەوانەی نە دەستمان و نە پێنووسەکانیشمان بە خوێنی براکانمان سوورە، ئەوانەی ھەمیشە دوور لە بەرژەوەندیی تایبەتی و ناوچەگەرێتی و لەژێر بارو فشاری دەسەڵاتی پاوانخوازییانەی حیزب فەرھادئاسا قوڵنگی داکۆکیکردنمان لە بێستوون و شیرینەکەمان بەرزکردۆتەوەو زۆرێکیشمان لەو پێناوەدا قوربانی زۆرمانداوە کە ھیچ منەتیش نییە بەسەر نەتەوەکەمانەوە.\nئەوەی لەم چەند رۆژەدا بەدیدەکەین، زەنگێکی ترسناکی جەنگێکی ساردەو پێویستی بە ھەڵوەستە لەسەرکردن و گرتنی رەخنەی توند ھەیە، بەتایبەتی لەلایەن کەرکوکییەکانەوە، کە ھەمیشە سووتەمەنی شۆڕشە یەک لە دوای یەکەکانی کورد بوون، کەچی تەنھا لە بۆنەو یادەکاندا بەبیر بڕیاربەدەستاندا ھاتوونەتەوەو بۆ چەند رۆژێک تەپڵیان بۆ لێداوەو زوڕنایان بۆ ژەنیوە. ئەوەی ئەمڕۆکە کەرکوکییەکان نیگەران دەکات ئەو شەڕە پەڕۆیەیە کە ساڵانێک بوو، تا رادەیەک خامۆشی بەخۆیەوە بینیبوو، لێ ئەمساڵ شارۆچکەکانی دەوروبەری کەرکوک و شەقامە گشتی و ھەتا لاڕێیەکانیش (زەردو سەوز) دەچنەوە، بەڵام وەک ئەوەی ھەڕەشەبن بۆسەر یەکتری، نەک پشتوپەناو دەست لەملانێی یەکتربن، تاکوتەراش ئاڵایەکی خەمباری کوردستان -بەترسەوە سەرەتاتکێیەتی-، کەچی راستییەکەی دەبوایە ئەو یادەوەرییانە بە بەرزکردنەوەی ئاڵای کوردستان بەڕێوەببردرابوایە، نەک بە ئاڵای حیزب!!\nجێگای داخە ئەم جەنگی ساردی پەڕۆیە، لەکاتێکدایە کە ھەرێمی کوردستان لە شەڕێکی دەستەویەخەی زۆر ترسناکدایە لەگەڵ شۆفێنیستی عەرەبی و مەترسی لەدەستچوونی ئەزموونی ھەرێمی کوردستان بۆ ئەوانەی شارەزای سیاسەت و سازشە سیاسییەکانن، شایانی ھەڵوەستە لەسەرکردنە، چونکە ناکرێ پەرلەمان و حکومەت و نیمچە دەوڵەتێک لە شەڕێکی دەستەویەخەدا بێت و لەملایشەوە نێو ماڵی خودی ئەزموونەکە پەرشوبڵاو و ھەریەکەو لە ئاشێک لێ بکات و بە ئاراستەیەکدا لێدوان بدات و پرسی شارێک لە قۆزاخەی بەرژەوەندیی حیزبایەتیدا بەرتەسک بکاتەوە. شەڕی پەڕۆ زۆر ھەلی لەدەستداین و گەلێجار لە مەرگی مسۆگەر نزیکی خستینەوە، بەڵام گیانی شۆڕشگێڕێتی و خوێنی ئاڵی رۆڵە گیان لەسەردەستەکانی گەل، چەندینجار خستیانینەوە سەرپێی خەبات و بەرخودان.\nچەندجاری دیکەش وتوومانەو ئێستاش ھەزاربارەی دەکەینەوە، تکایە لە سنووری پاوانکراوی ژێر دەسەڵاتی خۆتانداو لەو ناوچانەی ساڵانێکە بۆ بەرژەوەندیی تەسکی حیزبایەتی خۆتان دابەش دابەشتان کردوون و سامانی سەرزەوی و ژێر زەوییەکەی کەس نازانێ چی لێ دەکەن، لەسەر قۆپکە شاخێک و تەلانە بەردێک سەری یەکتری بشکێنن، بەڵام کە لە کەرکوک نزیک کەوتنەوە ئەو بەرگی حیزبایەتییە فڕیبدەن و دەستنوێژێکی پاکی نەتەوەییانە بشۆن و کوردانە ھەڵوێست بنوێنن. تاوانێکی گەورەیە درێژەدان بە سیاسەتێک کەس نەزانێ ئاییندەی ئەم گەل و نەتەوەیە بەرەو کوێ دەبات و چی لێ بەسەردێت!!. چیتر ئەم میللەتە مەکەنە ماشەو قوربانی دەستی خۆتان و بەرژەوەندییە حیزبییەکانتان، کەرکوک شووشەیەکی لەھەزارلاوە درزتێکەوتووە، با بەھەموومان ئەگەر بە پینەوپەڕۆش بێت- بەڵام نەک پینەوپەڕۆی حیزبایەتی- با لەو شکانە ئەبەدییەی بپارێزین، ئەو لەیەکتر نزیکبوونەوەیەی ھێزە سیاسییەکانی کەرکوک بە شەڕە پەڕۆ لەیەکتر دوور مەخەنەوە، چونکە گەورەترین شەڕ لە بچووکترین بیانووەوە سەرچاوە دەگرێ!!\n٢٤\_٥\_٢٠١٢ - پردێ


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: دکتۆر جه‌عفه‌ر عه‌لی: ده‌وڵه‌تی کوردستانی له‌سه‌ر بنچینه‌ی هه‌ست و سۆز دانامه‌زرێت\nدکتۆر جه‌عفه‌ر عه‌لی: ده‌وڵه‌تی کوردستانی له‌سه‌ر بنچینه‌ی هه‌ست و سۆز دانامه‌زرێت\ndengy kurdi amerika\nدکتۆر جه‌عفه‌ر عه‌لی: ده‌وڵه‌تی کوردستانی له‌سه‌ر بنچینه‌ی هه‌ست و سۆز دانامه‌زرێت.\nسه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی عێراق له په‌رله‌مانی هه‌رێم\nسه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی عێراق له‌به‌رده‌م په‌رله‌مانی هه‌رێمدا وتارێکی پێشکه‌ش کرد سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی سیاسی عێراق و هه‌روه‌هاش داوای له په‌رله‌مان کرد یاسای کۆمیسیۆنی هه‌ڵبژاردن په‌سه‌ند بکرێت.\nله میانه‌ی وتاره‌که‌یدا وه‌ک له میدیای کوردیدا بڵاوکراوه‌ته‌وه سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی عێراق په‌رله‌مانی هه‌رێمی کردۆته بڕیارده‌ر له دۆسێ چاره‌نوسسازه‌کاندا.\nدکتۆر جه‌عفه‌ر عه‌لی، نوسه‌ر و شیکه‌ره‌وه‌ی سیاسی ده‌ڵێت وتاره‌که‌ی سه‌رۆکی هه‌رێم فره لایه‌ن بوو وه له یه‌ک کاتدا په‌یام بوو بۆ ده‌وڵه‌تی نێوه‌ندی عێراق و په‌یامیش بوو بۆ لایه‌نه سیاسیه‌کانی هه‌رێمی کوردستانیش.\nدکتۆر جه‌عفه‌ر ده‌شڵێت به‌ڵام که‌لێنێکی گه‌وره‌ی وتاره‌که‌ی مه‌سعود بارزانی له‌سه‌ر ئاستی ناوچه‌که و نێونه‌ته‌وه‌ییش که زۆر به که‌می ئاماژه‌ی به‌وه دا و نه‌مانزانی له‌سه‌ر هه‌ردوو ئاستی ناوچه‌که و جیهانیشدا ئێمه وه‌ک کورد له چ ئاستێکداین له ده‌مێکدا به‌ره‌و ڕیفراندۆم ده‌چین.\nبه‌ڵێن ساڵح وتووێژی له‌گه‌ڵ دکتۆر جه‌عفه‌ر عه‌لی کردووه.\nوتووێژ له‌گه‌ڵ دکتۆر جه‌عفه‌ر عه‌لی\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۴/۱۳/۱۳۹۳ ۰۴:۱۴:۰۰ قبل‌ازظهر


عێراق بۆ پڕكردنه‌وه‌ى كورتهێنانى نه‌وت پاڵاوگه‌یه‌ك ده‌كڕێت\nهەواڵ / ئابوری :: 20/04/2018 :: 368 جار بینراوە\nحكومه‌تى عێراق ئاشكرايكرد، به‌نیازن پاڵاوگه‌ى نەوتی (لاسامیر)ى مه‌غریبى بكڕن و به‌گه‌ڕيبخەنه‌وه، کە ماوەی زیاتر لە دوو ساڵ و نیوه وه‌ستاوە.\nئاژانسى هه‌واڵى رۆیته‌رز له راپۆرتێكدا بڵاویكردوه‌ته‌وه، سه‌ره‌تاى ئه‌م مانگه وه‌فدێكى عێراق سه‌ردانى پاڵاوگه‌كه‌یان كردوه بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنى تواناى ته‌كنیكى و داراییه‌كانى پاڵاوگه‌كه، كه رۆژانه تواناى پاڵاوتنى 200 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتى هه‌یه.\nعێراق له رێگه‌ى ئه‌م داواكارییه‌وه له‌گه‌ڵ گروپى كۆمپانیاكانى ئه‌لعتێبى ئیماراتى كێبڕكێ ده‌كات كه ئه‌ویش ده‌یه‌وێت ئه‌و پاڵاوگه مه‌غریبیه بكڕێت و به‌گه‌ڕيبخاته‌وه، دواى ئه‌وه‌ى كۆمپانیا ئیماراتیه‌كه پاڵاوگه‌یه‌كى له ئه‌مریكاى باشورى وه‌ستاند.\nلاسامیر كه رۆژانه تواناى پاڵاوتنى 200 هه‌زار به‌رمیل نه‌وتى هه‌یه، ساڵى 2015 به‌بڕیارێكى دادى باڵاى مه‌غریب داخرا و خرایه ژێر چاودێرییه‌وه، حكومه‌تى مه‌غریبیش رایگه‌یاند پاڵاوگه‌كه بڕ‌ى 13 ملیار درهه‌م پاره‌ى باج قه‌رزاره و كۆى قه‌رزه‌كانیشى گه‌یشتۆته 44 ملیار درهه‌م.\nسه‌رچاوه‌یه‌كى یاسایی له وه‌زاره‌تى نه‌وتى عێراق به ئاژانسى هه‌واڵى رۆیته‌رزى راگه‌یاندوه به‌غدا ده‌یه‌وێت بۆ پڕكردنه‌وه‌ى كورتهێنانى به‌رهه‌مى نه‌وتى كه‌ركوك، پاڵاوگه‌ى لاسامیرى مه‌غریب بكرێت، كه به‌هاكه‌ى به 200 بۆ 300 ملیۆن دۆلار مه‌زه‌نده ده‌كرێت.\nلاسامیر تاكه پاڵاوگه‌ى وڵاتى مه‌غریبه دواى دابه‌زینى نرخه‌كانى نه‌وت له ساڵى 2015 روبه‌رووى زیانێكى گه‌وره بوه‌وه و دواتر حكومه‌تى مه‌غریب به‌هۆى كه‌ڵه‌كه‌بوونى قه‌رزه‌كانى دایخست.