ساڵی 2017 لەگەڵ ڕێكخراوی UN پڕۆژەیەكی پیشەیمان هێنایە شاری هەڵەبجە، پڕۆژەكە بە سەرمایەیكی زیاتر لە 5دەفتەر دۆلاری پاڵپشتی دەكرا و بڕیاردرا لە شوێنێكی بەرچاوی ئەم شارە بكرێتەوە. پوختەی پڕۆژەكە بریتی بوولە( ڕێستۆرانتێكی كلتوری كە كتێبخانەیەك و هۆڵێكی بچوكی سینەماتیك و فاست فودێك و مینی باڕێكی خواردنەوە سروشتیەكانی لەخۆگرتبوو).\nزیاتر لە 15گەنجی لەهەردوو ڕەگەز دەخستە سەركار و سیمایی شوێنێكی زۆر گرنگی شاری هەڵەبجەی بەشێوازێكی زۆر جوان دەگۆڕی.\nلەپاش سێ مانگ هاتن و ڕۆشتن و پڕۆپۆزڵ نوسین و ئەمسەر و ئەوسەر توانیم ڕەزامەندی پڕۆژەكە لەلایەنی (بەخشەر) وەرگرم و كار هاتە سەر ڕەزامەندی حكومەتی لۆكاڵی هەڵەبجە و بەتایبەت لێپرسراوێكی حكومی ئەمشارە كە دەبوو ئەوو ڕەزامەندبێت بۆ پێدانی جێیەكە پێمان.\nپاش چەندجار سەردانیكردنی خۆم و پاش ئەوەی جارێك لەگەڵ نوێنەری UN سەردانمكرد و پڕۆپۆزڵ و گرنگی و مەودافراوانی هەم لەڕوی كات و هەم لەڕوی قازنجی "كلتوری/مادی" بۆ ئەو بەرپرسەخستە ڕوو، داواكاریەكەميان ڕەتكردەوە و پاش سوربوونی من لەسەر هۆكاری ڕەتكردنەوەی پڕۆژەكە ئەم ڕستەیەی پێمووت و منیش بەوپەڕی بێدەنگی و بێهیوایی هاتمەدەرەوە و دەستم لەپڕۆژەكە هەڵگرت، ئەوو پێی وتم :\n(ڕاڤیار گیان .. پڕۆژەكە جوانە. بەسودە، بەڵام من ناتوانم ئەو جێیە بدەم بەئێوە لەبەر ئەوەی دواتر خەڵك لەفەیس بوك لەسەرمان ئەنوسن.. ئیسلامیەكان لێمان دێنە دەنگو دەڵێن شوێنی گشتیان داوە بەخەڵكی و مافی گشتیان بەكار هێناوە..!)\nنمونەی دووەم كەدەیگێڕمەوە لەمساڵدا و تەواو پێچەوانەی ئەمەی سەرەوە ڕویدا.\nئەمساڵ خوێندنگەیەكی حكومی بەتەواوی كەل و پەل و پێداویستیەكانی ناویەوە درا بەپڕۆژەی قوتابخانەیەكی ئەهلی بەبێ ئەوەی یەك دینار لەپڕۆژەكەیان بگەڕێننەوە بۆحكومەت، لەكاتێكدا لەباكگراواندا ئەوو پڕۆژەیە شەخسێكی ئیسلامی خاوەنداری دەكات.\n"لێرە من باس لەباشە و خراپەی پڕۆژەكە ناكەم و پێم باشە كەهەیە و خوازیارم نمونەی زیاتریشی هەبێت"\nبەڵام نەمانبینی یەك نوسین یەك گلەی یەك سەرنج یەك تێبینی لەسەر ئەم بابەتە هەبێت.!\nلێرە پرسیارەكە ئەمەیە :\nهەر بەڕاست كێ دەسەڵات داری ئەم شارەیە؟!\n"وێنەكە پەیكەرێكە لە ناوەڕاستی شاردا...!"


ئارام ئەحمەد10/7/2018 3176 جار بینراوە\nلە ئارام ئەحمەدەوە بۆ خانەوادەی ڕەوانشاد" مام جەلال"\nبەندە وەک هەڵسوڕاوێکی یەدەکی بزوتنەوەی گۆران،بە ناوی خۆم و تەواوی هەڵسوراوانی بزوتنەوەی گۆرانەوە زۆر سوپاستان ئەکەم کە سالانێکە مانگانە لە دەمی خۆتانی ئەگرنەوە، لەو پارەی تەنکەرە نەوتانەی لە باشماخەوە ئاودیوو ئەبن و ئەوسامانەی خەلک کە لاتانە، 250 هەزارشینە دۆلارتان داوە بە بزوتنەوەکەمان.\nئەم چاکەیەی ئێوە هەرگیز فەرامۆش ناکەین وهیوادارم هەروا بەردەوام بێت،ئیوە وەک بنەمالە بەڕێزە لە گوڵ پاکترەکەتان ئەوەتان بۆ دنیا سەلماند، کە ئامادەن پارە بدەن بە بزوتنەوەیەکی ئۆپۆزسیۆن بۆ ڕوخاندنی خۆتان!.\nئێمە لە گردی زەرگەتەوەو ئێوەیش لە گردی دەباشانەوە هەمیشە برای یەک بووین و چل ساڵ هاوڕێیەتی هەردو ڕەوانشاد" مام جەلال و کاک نەوشیروان' شاهیدن کە ئێمە هەمیشە گیانێک بووین لە دوو جەستەدا.\nهەموو ئەوانەیشی ئەم سالانە لە ناو بزوتنەوەکەمەندا دژایەتیان کردوون عەمبەروەریدیان خوارد بە هەردوو چنگ،ڕاستیەکەیشی ئەگەر قسەیەک بۆدز بکەین، ئەو خەلکە تاوانیان نیە، چۆن بیانزانیایە ئێوە لە ژێرەوە وەک بران،ئاخر خۆ قاوە گرەوە نین و چۆن بیانزانیایە هێندە دڵسۆزو بەخشندەن پارە ئەدەن بە بزوتنەوەکەمان، چۆن بیانزانیایە ئێوە ڕێکن و ئەوە هەڵسوڕاوان و لایەنگرانی گۆران و کادران وئەندامانی یەکێتین،خوا کەری کردون بۆتان و گەوجانە سوکایەتی بەیەک ئەکەن و یەک ئەشکێنن، ئێوەیش بەیەکەوە شەراب نۆش ئەکەن وبە دەم قریوەی پێکەنینەوە بە لایەنگرەکانتان پێئەکەنن.\nئەوەیش ئەزانم ئەگەر بەندە دە دیناری علوجی لێوەربگرتنایە،هەموو گۆرانەکان فەیسبوکیان فول ئەکرد لە جوێن و سوکایەتی و ئەیان وت خۆی فرۆشتووە، بەڵام لە مێژوە وتویانە پارە بۆ لای پارە ئەچێ و ئەوەیش شمولی ئێمەومانانی نەکردوەو ناکات.\nدوێنێ لەگەڵ حەمە تۆفیق گفتوگۆم کردو بڕیارمان دا ئەو پێنچ ئەندام پەرلەمانەی قەرارە بیان نێرینە بەغدا بۆ گوخواردن، ئێوە پێنچ کادری خۆتان لە جێگایان بنێرن بۆ گوڵ خواردن، ئاخرجگە لەوەی هەردولامان برای یەکین و بەشە پارەی خۆمان وەرئەگرین، هەرچی بێت گوڵ خواردن لە گو خواردن باشترە.\nسلاوم بگەیەنن بە مەلا بەختیاری پۆست مۆدێرن، کە ئێمەی هەڵسوراوانی پۆست گوێدرێژ، دڵی لە پەرەی گوڵ ناسکتریمان ڕوشاندووە، لەم سالانەی رابردودا.\nئیشەڵا ئەم گەرمایە ڕۆیشت و هەر کە گەلاوێژ کەوت، بەندەیش ئەگەڕێمەوە سلیمانی و یەکەم کارم سەردانی گۆڕی ڕەوانشاد مام جەلال ئەبێت.\nهەڵسوراوی یەدەکی بزوتنەوەی گۆران


لە دووم ساڵرۆژی كەرنەڤاڵی ریفراندۆمی سەربەخۆیی ، سڵاو لە " ریفراندۆمخوازان".. Rebwar Shwani - Hekar.net : Hekar.net\nلە دووم ساڵرۆژی كەرنەڤاڵی ریفراندۆمی سەربەخۆیی ، سڵاو لە ” ریفراندۆمخوازان”.. Rebwar Shwani\nئەمساڵ لە كاتێكدا یادی دووەم كەرنەڤاڵی ریفراندۆمی سەربەخۆیی و بەرەو 25/9 رۆژە گەورەكە هەنگاو دەنین ، بەهێزتر لە جاران بەرەو كوردستانێكی بەهێز و مافەرەواكانمان بە رابەرایەتی سەرۆك مسعود بارزانی هەنگاومان ناوە ..دوای راپەڕینە شكۆمەندەكەی بەهاری 91ی باشوور، ریفراندۆم تاقە هەنگاوێكی شۆڕشگێڕانە و نیشتمانپەروەرانەیە كە هەموو نیشتمانپەروەرێكی كورد لە هەرچوار پارچەی كوردستان شانازیی پێوە دەكات. ئەو ریفراندۆمەی كە نیشتمانپەروەران شانازیی پێوە دەكەن و نیشتمانفرۆشانیش لەبەردەم ئاغا داگیركەرەكانیاندا لە سۆنگەیەوە ئارەقەی شەرمیان لێ دەتكێ.ئەو ریفراندۆمەی كە نەیارانی گەلی كورد لەسەر ئێمەیان كردووەتە شمشێرەكەی داموكلێس و لەگەڵ دوژمنە دەرەكییەكانی كورد، كۆمەڵێك كوردزمانی سەر بەوانیش لە نێو خۆی كوردستانەوە ئەم زوڕنایە دەژەنن، لە راستیدا روونترین و مەشرووعترین مافی مییلەتی كوردە.ئەو كوردزمانانەی دژایەتیی ریفراندۆم دەكەن، وا نییە نەزانن كە ریفراندۆمیش وەك داوای مافی دیاریكردنی چارەنووس و مافی قسەكردن و خوێندن و نووسین بە زمانی كوردی و مافی ئازادیی بیروڕا دەربڕین، مافێكی سروشتیی ئەو مییلەتەیە، نەخێر، نەك دەیزانن بەڵكو رێك لە سۆنگەی ئەو ئاگاداربوونەشیانەوەیە كە دژایەتیی ریفراندۆم دەكەن.\nئەوانە بۆ ئەوە دژایەتیی ریفراندۆم ناكەن، بڵێی پێیان وابێ ریفراندۆمەكە نان و دۆی خەڵكی كوردستانی بڕیوە، بەڵكو سوێندیان بۆ دوژمنانی كورد خواردووە هەر بەدڵی ئەوان قسە بكەن. ئەگینا ئەگەر ریفراندۆمیش نەكرابایە، ئەوا پاش شەڕی داعش هێزە سەركوتكەرەكەی سەر بەئێران لە بەغداوە هێرشی هەر دێنایە سەر خاكی كوردستان. ئاماژەكانی ئەو هێرشە چەند مانگێك پێش گیرانەوەی حەویجە ئەوەندە ئاشكرا بوون، كە نەك خەڵكی ژیر و بە مشوور، بگرە تەنانەت گێلێكیش ئەو خەتە نەنووسراوەی دەخوێندەوە.\nهەر بۆیە ریفراندۆمەكە كرابایە و نەكرابایە ئەو هێزە هەر دەهاتە ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، بەڵام وەك ئێستا لە سۆنگەی ریفراندۆمەكەوە تۆ بەڵگەیەكی گەورەی كوردستانیبوونی ئەو ناوچانەت بەدەستەوەیە، ئەو كات نەك وەها بەڵگەیەكت نەدەبوو، بگرە بۆ تا هەتایە زۆر شوێنەواری دیكەشیان دەسڕییەوە كە ئیتر ئێستا ناتوانن دەست بۆ هەموو شتێك بەرن.\nلەلایەكی دیكەوە، ریفراندۆمەكە، هەنگاوێكی دیكە بوو بۆ چاوكرانەوەی زیاتری خەڵكی كوردستان و گۆڕانی روانگەی تاكی كورد بەرانبەر رۆژئاوا. چونكە تا پێش ریفراندۆم ئێمە هەر بە روانینێكی ئایدیالیستییەوە لە رۆژئاوامان دەڕوانی، ئێستا لە سۆنگەی ریفراندۆمەوە كە روخساری رۆژئاوامان باشتر بۆ دەركەوتووە، خوێندنەوەكانیشمان جیاواترن.\nلەگەڵ هەموو ئەو شتانەدا ریفراندۆمەكە هەنگاوێكی بوێرانەی خەڵكی ئەم بەشەی كوردستان بوو، كە بە جورئەتەوە دەكرێ بڵێم، پاش راپەڕینە مەزنەی 91 تاقە شتێكە بتوانین هەموومان و نیشتمانپەروەرانی هەر چوارپارچەی كوردستان شانازیی پێوە بكەین.\nلەو نێوەدا، دوژمنانی كورد و گوێلەمستە كوردزمانەكانیان با هەر بەردی نائومێدی لە سینگی خۆیان بدەن، چونكە ئیتر ریفراندۆم بەڵگەیەكی مێژووییە بەدەست میللەتی كوردەوە لەم بەشەی كوردستاندا. خۆ ئەگەر قەول وابێ ریفراندۆمچییەكان دادگایی بكرێن، ئەوا دەبێ 93%ی خەڵكی كورد ببرێنە بەردەم دادگا. هەر وەك چۆن خەونی هەڵوەشاندنەوەی ریفراندۆمیش بۆ بەغدا نەك نەهاتە دی، بەڵكو لێی بوو بە كابووسێكی سامناك. ئاخر ریفراندۆمێك كە 93% دەنگی بەڵێی وەرگرتبێ، ئیتر بە بڕیارێكی سیاسی هەڵناوەشێتەوە مەگەر ریفراندۆمێكی دیكەی بۆ بكرێتەوە و لەو خەڵكە بپرسنەوە ئاخۆ، هەڵیوەشێنینەوە یان نا؟تاكی كورد هۆشیاره و درك به‌وه ده‌كات ئه‌و كه‌سانه نه‌ك هه‌ر سه‌ربه‌خۆیی كوردستانیان له مێشكدا نییه، به‌ڵكو ئاماده‌ن له دژیشی بووه‌ستنه‌وه ئه‌گه‌ر به هه‌ڕه‌شه‌ی سه‌ر ده‌ستكه‌وته‌كانی خۆیانی بزانن، وه‌ك ئه‌وه‌ی له ١٦ی ئۆكتۆبه‌ر ڕووی دا. ئه‌وانه خه‌می گه‌وره‌یان پاراستنی سامانه، تا له هه‌رێمێكی فه‌رمانبه‌ری ناوه‌ند، خۆ ده‌وڵه‌مه‌ندتر بكه‌ن، نه‌ك هێنانه دی وڵاتی كوردان. بۆیه پێویسته تاكی كورد هۆشیارتر بێت تا به‌لاڕێدا نه‌برێت و چی دی قبووڵی نه‌كات كه‌سانێك بۆ كۆكردنه‌وه‌ی ده‌نگ پیرۆزی نه‌ته‌وه‌ییان بخه‌نه ژێر پێ و بێ ئابڕویییان بگاته ئاستێك، هه‌وڵ و قوربانیدان له‌پێناو سه‌ربه‌خۆیی نه‌ته‌وه، به تاوان له قه‌ڵه‌م بده‌ن و خاكفرۆشی به ڕزگاركه‌ر پێناسه بكه‌ن.ڕیفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی ده‌ستكه‌وتێكی هه‌ره گه‌وره و گرنگی مێژوویی نه‌ته‌وه‌ییه، ئێسته كورد به‌ده‌ستی هێناوه و له هه‌ر ده‌رفه‌تێكدا ده‌توانێت به‌رزی بكاته‌وه.


ئیدارەی گەرمیان هەڵگرتنی چەک و ئۆتۆمبێلی جامڕەش قەدەغە دەکات – کوردی – RojNews.News\n29/02/2020 - 11:10:52 am\nیەكشەممە, 1 يول 2018 – 13:17 ڕۆژنیوز ـ گەرمیان\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ لە بینای بەڕێوبەرایەتیی ئیدارەی گەرمیان لە شارۆچکەی کەلاری ناوەندی ئیدارەی گەرمیان، یونس ئەحمەد سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان بە وەکالەت، سەبارەت بە بڕیارێکی وەزارەتی ناوخۆ، کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیی ئەنجامدا.\nیونس ئەحمەد، وتی:”لەسەر بڕیاری وەزارەتی ناوخۆ بڕیارماندا بەدروستکردنی هێزێکی هاوبەش لە دەزگاکانی ئاسایش و پۆلیس و بەرگریی فریاکەوتن و هاتووچۆ، بەمەبەستی نەهێشتنی هەڵگرتنی چەکی نایاسایی و دەستبەسەرداگرتنی چەکی بێ مۆڵەت، هەروەها دەستگیرکردنی ئەو تاوانبارانەی، کە داواکراون و تا ئێستا دەستگیرنەکراون”.\nیونس ئەحمەد، ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، کە بەپێی بڕیارەکەی وەزارەتی ناوخۆ، ئۆتۆمبێلی جام ڕەش-یش قەدەغەیە و هێزە هاوبەشەکەی ئێمەش بە شێوازێکی مەیدانیی بەدواداچوون دەکەن و لە بازگەکان و شوێنە گشتی و تایبەتەکاندا مەفرەزە دادەنێن و چاودێریی دەکەن.\nڕاشیگەیاند: سەرپێچیکاران ڕووبەڕووی سزای یاسایی دەبنەوە.


له‌م حاڵه‌ته ته‌ندروستیانه زه‌نجه‌فیل به‌كارمه‌هێنه\n:: PM:09:38:08/01/2019 \nزه‌نجه‌فیل یه‌كێكه له رووه‌كه چینه‌یه‌كان و چه‌ندان گرفتى ته‌ندروستى چاره‌سه‌ر ده‌كات، برێكى زۆر پێكهاته‌ى خۆراكى تێدایه و ئاوێته‌ى گرنگى تێدایه كه پێویست و كاریگه‌رن بۆ له‌ش به‌تایبه‌تى كاریگه‌رى هه‌یه له‌سه‌ر سیسته‌مى هه‌رس.\nبرێكى زۆر ئه‌نزیمى تێدایه كه خۆراك شیده‌كاته‌وه و یارمه‌تى لابردنى ژه‌هرى له‌ش ده‌دات، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا به‌سووده بۆ چاره‌سه‌ركردنى چه‌ندان پێشهاتى ته‌ندروستى و حاڵه‌تى پزیشكى، به‌ڵام پیویسته له‌م حاڵه‌ته ته‌ندروستیانه‌دا له خواردنى زه‌نجه‌فیل به‌دوور بین.\nیه‌كه‌م: نارێكى خوێن، زه‌نجه‌فیل رۆشتنى خوێن به‌هێز ده‌كات و سوورى خوێن چالاك ده‌كاته‌وه، بۆیه به‌سووده بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ى كه قه‌ڵه‌ون یان نه‌خۆشى شه‌كره‌یان هه‌یه یان نه‌خۆشى گیرانى خوێنبه‌كانیان هه‌یه، به‌ڵام پێویسته ئه‌و كه‌سانه به‌دووربن له به‌كارهێنانى زه‌نجه‌فیل كه نه‌خۆشى هییمه فیییلیه‌یان هه‌یه واته نه‌خۆشى نه‌مه‌ینى خوێن به‌گشتى ئه‌م نه‌خۆشیه بۆ ماوه‌ییه توانایى مه‌ینى خوێن كه‌م ده‌بێته‌وه ره‌نگه برینێكى بچووك ببێته هۆى مردن. به‌كارهێنانى زه‌نجفیل له‌م كاته‌دا كاریگه‌رى ده‌رمانه‌كان كه‌م ده‌كاته‌وه و حاڵه‌ته‌كه خراپتر ده‌كات.\nدووه‌م: به‌كارهێنانى ده‌رمان، ئه‌و كه‌سانه‌ى ده‌رمانى په‌ستانى خوێن یان ده‌رمانى شه‌كره به‌كارده‌هێنن مه‌ترسى دروست ده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر هاتوو له‌كاتى ده‌رمانه‌كه‌دا زه‌نجه‌فیل به‌كارمه‌هێنن، چونكه كاریگه‌رى ئه‌و ده‌رمانه ده‌گۆرێت له له‌شدا، تێكه‌ڵبوونى زه‌نجه‌فیل له‌گه‌ڵ ده‌رمانه‌كانى ئه‌نسۆلین و شه‌كره زۆر زیانبه‌خشن، چونكه زه‌نجه‌فیل رۆشتنى خوێن له‌م حاڵه‌ته‌دا زیاد ده‌كاته‌وه و په‌ستانى خوێن كه‌م ده‌كاته‌وه، بۆیه باشتر وایه له خواردن و به‌كارهێنانى زه‌نجه‌فیل به‌دوور بیت له‌كاتى به‌كارهێنانى ده‌رماندا.\nسێیه‌م: ئه‌و كه‌سانه‌ى كێشى له‌شیان كه‌مه، ئه‌گه‌ر بته‌وێت كێشت به دروستى بمێنێته‌وه پێویسته نه زه‌نجه‌فیل به‌كاربهێنیت نه به‌هێزكه‌رى زه‌نجه‌فیل، چونكه برێكى زۆر ریشاڵ و pH گه‌ده به‌رز ده‌كاته‌وه به‌مه‌ش ئه‌نزیمه‌كانى هه‌رسكردن هان ده‌دات.\nچواره‌م: سكپرى، راسته زه‌نجه‌فیل ده‌بێته هۆى باشتركردنى ماسوولكه‌كان و یارمه‌تى هه‌رسكردن ده‌دات، به‌ڵام به‌كارهێنانى له ماوه‌ى سكپرریدا ده‌بێته هۆى بچووكبوونه‌وه‌ى قه‌باره‌ى كۆرپه‌له و ناكامى كۆرپه‌له.


هۆنراوەی لەبیرچوومەوە - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در سه شنبه, 15 تیر 1400 13:15\nئەی ئازادی، دوای هەموو شەڕێکی درەنگ،\nئینجا دێیەوە و سەرێک لەم نیشتیمانە پیرەی ئێمە دەدەی.\nلە ناو لاپەڕەکانی ژیاندا، خەم من دەنووسێتەوە.\nپیاوێکی کورتە بەژن، بە هەزار خۆزگە و هیوا و ئاواتەوە\nلە قەبرێکی درێژدا نێژرا.\nتەنها یەکجار مردن،کۆتایی دەهێنێت بە هەموو خەم و عەزابە گەورە و ناقۆڵاکان.\nتەنهایی دایکی هەموو زانستەکانە.\nدۆڕانێک دۆڕاوم،مەگەر قومارچی ئاوا بۆی بگریەت!\nمەتبەخ نیشتمانی ئەبەدی ژنەکانە.\nدڵی چیم بە زانست و سەنعەتسازی خۆشبێت\nکە ناتوانێ دڵی شکاوی من چارەسەر بکات!\nئەی پینەدۆز: وەرە لە شوێنی پێڵاوەکان، دڵە هەلا هەلا کانمان بدوورەوە.\nڕۆژێک دادێ، کەسێک شوێنی هەموو ئەوانە دەگرێتەوە کە دەبوایە لێرەبن.\nئەوکاتەی کە مرۆڤ دڵی لەژیان دەشکێ،\nئیدی بەردەوامی بۆ ئەو کارێکی گەمژانەیە.


حکومەتی بریتانی لە رێگەی باڵوێزخانەی خۆیەوە لە بەغداد، بەڵگەنامەکانی ئەم کتێبەی ئامادە کردووە، واتە وەک رێکخستن و بڵاوکردنەوەیان پەیوەندییان بە حکومەتی عێراقەوە نەبووە.\nبەڵگەنامەکان، وەک کتێب 504 لاپەڕەن و راپۆرتی باڵیۆزخانەی بریتانین لە بەغداد،هەروەها نامە گۆڕینەوەیان لەگەڵ وەزارەتی دەرەوەدا،یاخود لەگەڵ هەندێک نوێنەرایەتی تریاندا.\nهەموویان لەبارەی رووداو و کارەکانی 1936.\nئێمە هەندێک لەو راپۆرتانەمان وەرگێڕاوە، کە پەیوەندییان بە کورد و کەسایەتی کوردەوە هەیە، هەندێکیان نەک هەموویان، چونکە ئەگەر دەرفەت بڕەخسێت، لە کتێبێکدا هەموویان بڵاودەکەینەوە.\nساڵانە، باڵیۆزخانە ڕاپۆرتی خۆی لەبارەی کەسایەتی و ڕووداوە گرنگەکانی عێراقەوە ئامادەکردووە و پاشان بۆ وەزارەتی دەرەوە بەرزیکردوونەتەوە.\nبەوردی و لە گۆشەنیگای خۆیەوە، ئەو کەس و ڕووداوانەی هەڵسەنگاندووە، دوور لە سۆز یا درۆ و پێچوپەنا، چونکە خزمەتی وڵاتەکەی خۆی پێکردووە.\nکارمەندانی باڵیۆزخانە هەوڵیان داوە بە دیقەت راپۆرتەکان بگەیەننە حکومەتەکەی خۆیان، چونکە زانیویانە کە تا پەنجا ساڵ بە نهێنی دەمێننەوە، تەنها لێپرسراوانی وەزارەتی دەرەوە، یان ئەنجومەنی وەزیران یا چەند لایەنێکی کەمی وەزارەتە گرنگەکان دەتوانن سەیریان بکەن و بە ئاسانی نەکەونە دەستی خەڵک.\nساڵی 1936 لە مێژووی عێراقدا ساڵێکی گرنگ بووە، لەو ساڵەدا کوودەتایەکی سەربازی روویدا کە بە هاوکاری بەکر سدقی و حیکمەت سلێمان بوو.\nساڵی 1936 سەرانی حکومەتەکەی یاسین ئەلهاشمی سەریان لە لیواکانی باشوور و باکووری عێراق دا و گوێیان لە دانیشتوان گرت.\nلەو ساڵەدا یاخیبوونی عەشایەری روویدا و حکومەت کەوتە توندوتیژی، هەر لەو ساڵەدا کێشەی شووکردنی خوشکەکەی مەلیک غازی بە خزمەتکارێکی یۆنانی و هەڵاتنیان بووە وێردی سەر زمان.\nئەوانەی رۆڵیان لە ئامادەکردنی ئەم راپۆرتانەدا هەبووە :\n1- ئارشیباڵد کلارک کیر، کە ساڵی 1936 باڵیۆزی باڵیۆزخانەی بریتانی بووە لە عێراق، لەقەبی لۆردی پێ بەخشراوە، و چەندین پلەوپایەی وەرگرتووە.\n2- چارلز بێتمان، چەندین پلەوپایەی وەرگرتووە، ساڵی 1952 خانەنشین کراوە.\n٣- ئەدمۆنز، کەسایەتییەکی بەناوبانگ بووە، ساڵی 1936 راوێژکاری وەزارەتی ناوخۆ بووە. ئەدمۆنز فەرمانبەرێکی بریتانی بووە، لە حکومەتی عێراقیدا کاری بۆ حکومەتەکەی خۆی دەکرد، هەر راپۆرتێکی بۆ حکومەتی عێراق ئامادە بکردایە، وێنەیەکیشی دەدا بە حکومەتەکەی خۆی.\nئەدمۆنز لەساڵی 1935 تا 1947 راوێژکاری وەزارەتی ناوخۆ بووە، پلەی وەزیری پێدراوە.\nلەسەرەتای کارکردنییەوە لە ناوچە کوردنشینەکانی عێراق و ئێران، تێکەڵی کورد بووە و بایەخی بە زمانی کوردی داوە، زمانی کوردی بە تەواوی فێربووە و چەندین کتێبی لەبارەی کوردەوە داناوە، لەساڵی 1979 کۆچی دوایی کردووە.\nئەم ڕاپۆرتانە دەخرێنەخانەی چ نووسینەوە؟\nهەرچەندە کەسانێک نووسیویانن و ئامادەیان کردوون، کە کاری ئیدارەی رۆژانەی خۆیان بۆ خزمەتکردنی حکومەتەکەیان بەڕێکردووە، بەڵام لە راپۆرتێک ناچن کەسێکی ئاسایی بۆ لایەنێکی کاروباری ئاسایش یا بۆ ملشکاندن بینووسێت، بەڵکو لەسەر ئاستێکی باڵا و بە کەسی باڵا ئامادەکراون، واتە گواستنەوە و گەیاندنی هەواڵێك نین، بەڵکو هەوڵن بۆ هەڵسەنگاندن و شیکردنەوە، بەڵام لە بیۆگرافیا دەچن، ژیاننامەن، بە پێنووسی کەسێکی تر، نەک خۆیان.\nبیۆگرافیا، بەدوو جۆر دەنووسرێت، جۆرێک کەسەکە خۆی ئامادەی دەکات، و جۆرەکەی تر، کەسێکی تر دێت و لەسەر ژیانی کەسێک ئامادەی دەکات.\nئەم راپۆرتانەی کە لەبەردەستماندان،ئامادەکار لە دایکبوونەوە دەستپێدەکات، تا گەورە بوون و کار و کۆتایی کەسەکە.\nلەوەی شێخ مەحموودا، جگە لە ژیاننامەکەی، راپۆرتەکە وەک ئەوەیش وایە، پانۆرامایەک بێت بۆ سەرەتای شۆڕشەکە و دامەزراندنی حکومەتەکە و کۆتاییەکەیشی.\nبێگومان ئامادەکارانی ئەم راپۆرتانە ویستویانە لە هەڵسەنگاندنیاندا راستگۆ بن، هیچ نەبێت بۆ ئەوەی سەرانی حکومەت لێیان زویر نەبن، بەڵام لە دیدی خۆیانەوە ئامادەیانکردوون، نەک لە دیدی کوردێکەوە، بۆیە دەشێت بەتەواوی وردبین نەبووبن.\nهەر لەم ڕووەوە تێبینی دوو شت دەکەین، یەکەمیان ئەوەیە، کاتێک باسی ئەو دێیە دەکات (پیران)، کە لە ئێران، شێخ لە ئاوارەییدا تێیدا نیشتەجێ بووە، بە موڵکی شێخ مەحموودی لە قەڵەم دەدا ( دێی پیران )، ئیتر لە نەزانییەوە بێت یا بە مەبەستی لەکەدارکردنی شێخ مەحموود بێت، بەڵام راستییەکەی ئەوەیە، ئەم گوندە موڵکی شێخ مەحموود خۆی نەبووە، چونکە، یەکەم، لە ئێراندا موڵکی نەبووە، دووەم پێش ئەم، شێخ قادری شێخ کەریمی کڕبچنە کردوویەتی و تێیدا نیشتەجێ بووە. شێخ قادر و هۆزەکانی ناوچەی سەنگاو( جاف و زەنگەنە و شێخ)، لەشەڕێکدا بەناوی شەڕی ( دەشتی کچان – کڕبچنە )** کە لە زۆر سەرچاوەدا باسکراوە، لە قافڵەیەکی گەورەی ئینگلیزیان داوە، کە ویستویەتی بە هانای پیاوەکانییەوە بچێت لە سلێمانی، لەوێدا هێزەکەیان تێکشکاندووە. ئەو هێزە بۆ ئەوە هاتبوو بگاتە سلێمانی و بیگرێتەوە، هاوکات لەگەڵ ئەمەدا مەحموود خانی دزلی بە هێزێکی زۆرەوە بەهانای شێخەوە دەچێت. ئیتر ئەو هێزەی ئینگلیز ناگاتە سەگرمەو تێکدەشکێنرێت.\nپاش روخانی حکومەتەکەی شێخ مەحموود، ئینگلیز بۆ تۆڵەسەندنەوە چۆتە سەر شێخ قادری شێخ کەریمی کڕبچنە و دێکەی سووتاندووە، بەڵام ئەمان توانیویانە دەربازبن و لەگەڵ چەند کەسێکدا ئاوارەی ئێران دەبن.\nشێخ قادر و ماڵومناڵ و هاوەڵانی ماوەیەک لە پیران دەبن، پاشان دەچنە هەزارخانی. شاعیری ناوداری کورد حەمدیی ساحێبقران، هەر لەو کاتانەدا بەهۆی دژایەتیکردنی ئینگلیزەوە ئاوارەی ئێران دەبێت، و ماوەیەکی زۆر لای شێخ قادری شێخ کەریم دەمێنێتەوە و رێزێکی زۆری لێ دەگرێت. شێخ قادر هەرلەوێ کۆچی دوایی دەکات و بەشان تەرمەکەی دەهێننەوە بۆ کوردستانی عێراق.\nئەمە پشتڕاست دەکاتەوە\nبۆ راستیی ئەمە، سەیری یاداشتەکانی شێخ لەتیفی شێخ مەحموود دەکەین،کە لەلاپەڕەی (177) ئەمە پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت ( کاتێک هاتینە پیران،دێیەکی دڵگیرانەی بچکۆلانە بوو،چەند ماڵێکی فەلاحی هەژاری تێدابوو،ئەو خانووەی کە خزمە دڵسۆزەکەی شێخ مەحموود، خوالێ خۆش بوو شێخ قادری شێخ کەریم، دوای شەڕی دەربەندی بازیانی 1919 دروستی کردبوو، تیایدا دانیشتین)***.\nخاڵێکی گرنک،کە لەم راپۆرتەدا جێی سەرنجە، ئەوەیە شێخ کراوە بە حوکمداری سلێمانی،بەڵام ئەم خەونی بە کوردستانەوە بینیوە و هەوڵی داوە بەرەو شارەکانی تری کوردستان پەلبهاوێت (کەرکوک، هەولێر) ئەمەیش پێچەوانەی ویستی ئینگلیز بووە،بۆیە حکومەتی ئینگلیز بیری لەوە کردووەتەوە، هەوڵ بدات تاکو خەڵکی لێی بتەکێنەوە،هەرواێش دەرچوو،توانی سەرۆکی زۆر لە عەشرەتە دەسڕۆیشتووەکانی لێ داببڕێت، تا وای ڵێهات کەسانێکی کەم بە دڵسۆزی لەگەڵیدا مانەوە وەک(عەشرەتی جەباری،شێخانی کڕبچنە، مکایەڵیی جاف،هەمەوەند، شێخانی بەرزنجە)و ئەو ئەفسەرانەی کە سوێندیان بۆخواردبوو لە گەڵیدا بمێننەوە.****\nوەک لەم راپۆرتانەدا هاتووە،بەئاشکرا دەردەکەوێت،نەیانویستووە شێخ مەحموود لە سنووری سلێمانی دەرچێت و کوردستانێکی تەواو دروست ببێت. لەزۆر سەرچاوە و بەڵگەنامەی تریشدا بە ئاشکرا باسی ئەم بابەتەیان کردووە،لەوانە بە نموونە،،ولسن، ئەدمۆنز، ئەمەیش هۆیەکی سەرەکی بوو بۆ رووخانی حکومەتەکەی شێخ مەحموود.\nئالێرەدا و لە کۆتایی ئەم نووسینەماندا، جێی خۆیەتی بپرسین، ئەوە شێخ مەحموود لەگەڵ ئینگلیزدا نەگونجا و ئەوانیش سیاسەتەکەیان بەدڵ نەبوو،زۆری نەخایاند و شۆڕشەکە کپبوو،خۆ لەم کوردستانەدا دەیان سەرۆک هۆزی دەسەڵاتدار و چەندین رۆشنبیری گەورە هەبوون سیاسەتی ئینگلیزیان بەدڵ بووە، لەوانە هەندێک لە بەگزادەکانی جاف لە هەڵەبجە، هەندێک لە بەگزادەکانی پشدەر، هەندێک شێخی دەسڕۆیشتوو، چەند رۆشنبیر وئەدیبێکی گەورەی وەک تۆفیق وەهبی بەگ، محەمەد ئەمین زەکی بەگ،ئایە کەسێک لەناو ئەمانەدا پەیدا نەبوو یا لایقی ئەوە نەبوو، تاکو ئینگلیز شتێک بۆ کورد بکات و کاروبار بە یەکێکیان بسپێرێت؟ یا لە ستراتیژیدا، تەنها لە حوکمداریی شارێک، یا ناوچەیەکی تەسک نەبێت، هیچی تر بۆ کورد نەبووە!\n*ئەو سێ هێڵە لە راپۆرتەکەدا نەبوون،ئێمەبۆ سەرنجڕاکێشان بەژێر نووسینەکەدا رامانکێشاون.\n**لەوانەی سەرکردایەتی ئەو شەڕەیان کردووە:شێخ مستەفای شێخ قادری گوللەنەبڕ (سەنگاو)، شێخ حسێنی شێخ قادری کڕبچنە، شێخ رەزای شێخ فەتاح برازای شێخ قادری شێخ کەریمی کڕبچنە،کە لە ئێران دەمرێت و لە گوندی هەزارخانی دەنێژرێت. شێخ رەزا تاقە کچێکی هەبووە. ئەم کچە پاش حەفتاویەک ساڵ، لە رەوەکەی 1991دا بۆ سەردانی باوکی دەچێت بۆ ئەو گوندە، کەدەکەوێتە نێوان سنە و مەریوانەوە و لەوێ دەمرێت و لە پاڵ باوکیدا دەنێژرێت.\n***یاداشتەکانی شێخ لەتیفی حەفید لەسەر شۆڕشەکانی شێخ مەحموودی حەفید:ساغکردنەوەی کەمال نووری مەعرووف،پێشەکی شێخ مەحموودی شێخ کاوەی حەفید،چاپی1 هەولێر،1995،لا177.\n****بڕوانە: یاداشتەکانی شێخ لەتیفی حەفید لا47 و 177،هەروەها بڕوانە ئەحمەدخواجە، چیم دی،بەرگی یەکەم،چاپی یەکەم، چاپخانەی شفیق⁄بەغداد- 1968، ل 34، هەروەها:عبدالرحمن ادریس البیاتی:الشیخ محمود الحفید البرزنجی والنفوژ البریگانی فی العراق حتی عام 1925،تقدیم الدكتور كمال مڤهر احمد، مۆسسه بنكه ی زین، السلیمانیه، 2007، ص34، بڕوانە: م.ر. هاوار:شێخ مەحموودی قارەمان و دەوڵەتی خوارووی کوردستان،بەرگی یەکەم، لەندەن، 1990، لا 470.\n• راپۆرتەکان: العراق فی الوپائق البریگانیه سنه 1936 :اختیار وتحریر وترجمه نجده فتحی صفوه،منشورات مركز دراسات الخلیج بجامعه البصره،1983\nلا : 53-57-59-65-58-69 شایانی باسە ئەم زانیارییانەلەبارەی ئەو زاتە کوردانە لە 1935دا ئامادەکراون و لە 1936دا بەرزکراونەتەوە.


📅 13-11-2014 Dates & Events\n📅 Added on Nov 14 2014 11:02PM\n👁 This item has been viewed 12,761 times\n- دەستێکی رەش ماڵپەڕی کوردیپێدیای هاککرد و ماڵپەڕە [ More... 👁] ✖ ✖ 1 3 ✔ 86% ✍ H.B. 14-11-2014 23:02:32\n👁 This item has been viewed 7,228 times\n👁 This item has been viewed 32,366 times\n👁 This item has been viewed 26,637 times\n👁 This item has been viewed 20,974 times\nرووداوە گرنگەکانی ساڵی 2016 یە کە رێکخراوی کوردیپێ [ More... 👁] 📕 ✖ 0 5 ✔ 99% ✍ H.B. 22-1-2017 17:50:31\n👁 This item has been viewed 14,020 times\nرووداوە گرنگەکانی ساڵی 2017یە کە رێکخراوی کوردیپێد [ More... 👁] 📕 ✖ 0 6 ✔ 99% ✍ H.B. 3-1-2018 22:42:42\nکڕۆنۆلۆژیای رووداوە گرنگەکانی ساڵی 2018یە کە رێکخر [ More... 👁] 📕 ✖ 0 5 ✔ 99% ✍ H.B. 3-1-2019 21:27:49\n👁 This item has been viewed 31,441 times\nکڕۆنۆلۆژیای رووداوە گرنگەکانی ساڵی 2019یە کە رێکخر [ More... 👁] 📕 ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ H.B. 1-1-2020 21:42:42\n📕 2020نامە - وەشانی 1 Library\n📅 Added on Feb 25 2021 12:09PM\n👁 This item has been viewed 97,518 times\nکڕۆنۆلۆژیای رووداوە گرنگەکانی ساڵی 2020 کە رێکخراو [ More... 👁] 📕 ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ H.B. 25-2-2021 12:09:54\n📖 About Kurdipedia Articles\n📅 Added on May 13 2017 10:43AM\n👁 This item has been viewed 32,152 times\nKurdipedia is a web-based Kurdish encyclopedia. It [ More... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 72% ✍ H.B. 13-5-2017 10:43:50


دوا هەواڵەکانی بوومەلەرزە لە عێراق دا - SAHAR KURDISH (Sorani)\nدوا هەواڵەکانی بوومەلەرزە لە عێراق دا\nمەکۆی تۆمارکردنی بوومەلەرزە لە عێراق دا ڕایگەیاند: ناوەندی بوومەلەرزەکەی شەوی دووشەممە لە بیست کیلومەتریی شاری خانەقین لە پارێزگای دیالەی ڕۆژهەڵاتی عێراق و دووسەد کیلومەتریی بەغدای پێتەختی ئەم وڵاتە بووە.\nبەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژی دووشەممەی هەواڵدەریی ڕادیۆو تەلەفزیۆنی ئێران، مەکۆی تۆمارکردنی بوومەلەرزە لە عێراق دا وای بڵاو کردووەتەوە کە بە تێکڕایی ماوەی بوومەلەرزە زیاتر لە حەوت ڕیختەرییەکە لە عێراق دا چوار خولەک بووە کە بەشی بەغدا لەم ماوەیە 39 چرکە بووەو زیاترین زیانیش لە ئاواییەکانی سێ شاری سلێمانی و هەڵەبجەو خانەقین کەوتووە.\nوەک باسی دەکرێت لە بڕێک لە ناوچەکانی موسڵ و سلێمانی تەوژمی بوومەلەرزەکە چوار ڕیختەر بووەو کارناسان لە بارەی پاش لەرزەکانیشەوە وشدارییان داوە.\nهەر لەم حاڵەدا پارێزگاریی سلێمانی لە بەر ئەو زیانەی کە لەم پارێزگایە کەوتووە، ڕۆژی دوو شەممەی لە سلێمانی و هەڵەبجەدا کرد بە پشوو و پێی داگرت کە پشووەکە پێکهاتە ئاسایشتی و ناوەندەکانی تەندروستی و داوودەرمان ناگرێتەوە.\nحکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراقیش بە دەرکردنی بەیاننامەیەک تەواوی دامەزراوەکانی ئەم ناوچەیەی بردە حاڵەتی ئامادەباشیەوەو داوای لە کارگێڕانی نەخۆشخانەو دەرمانگەکان کرد بۆ یارمەتی دانی برینداران و لێقەوماوانی بوومەلەرزەکە بگەڕێنەوە بۆ شوێنی ئیش و کارەکەیان.\nبە پێی دوازانیارییە بڵاوکراوەکان لە لایەن کاربەدەستانی عێراقییەوە، بوومەلەرزەکەی شەوی دووشەممە لە عێراق دا هەتاکوو ئێستا لانیکەم شەش کوژراوو 150 برینداری لێ کەوتووەتەوە.\nNov 13, 2017 11:29 Asia/Tehran


پەیامی کورد … ئێران جارێكی تر هەڕەشەی هێرشی زەمینی بۆ سەر هەرێمی کوردستان دەکات\nئیرەج مەسجدی، باڵیۆزی ئێران لە بەغدا هەڕەشەی هێرشی زەمینی دەكات بۆسەر ناوچەكانی سنوری هەرێمی كوردستان بۆ لێدانی حزبە ئۆپۆزسیۆنەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان.\n(ئیرەج مەسجدی) لە چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ كەناڵی فەرمی عێراقییە دەڵێت، پێویستە هەرێمی كوردستان ڕێگەنەدات ئەو گروپانەی لەسەر سنورن ئێران بكەنە ئامانج و جەختی كردەوە ئێمە چەندین جار داوامان لە هەرێم و حكومەتی ناوەندی كردووە ئەو كارانە ڕابگرن، بەڵام بەداخەوە هێشتا ئەو گروپە دژە شۆڕشانە سنور دەبەزێنن و كاری تیرۆرستی دەكەن و دەگەڕێنەوە هەرێمی كوردستان.\nڕوونیشیكردەوە كە پێویستە ئەوە ڕابگیرێت، ئەگەرنا كۆماری ئیسلامی ئێران ناچار دەبێت كردەی سەربازی دژی ئەو گروپانە ئەنجام بدات.\nئیرەج مەسجدی وتیشی : ئێمە بە هیچ شێوەیەك نامانەوێت ناوچە سنورییەكان و هەرێمی كوردستان توشی زیان بن.\nداواشی لە بەرپرسانی هەرێمی كوردستان و حكومەتی عێراق كرد، ئەو كێشەیە بە شێوەیەكی جدی چارەسەر بكەن.\nچەند ڕۆژێك پێش ئێستاش سەرۆك ئەركانی هێزە چەكدارەكانی عێراق هۆشداری دایە حكومەتی هەرێم و عێراق و وتی، ئەگەر حزبە كوردییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان نەكەنە دەرەوە، ئەوا خۆیان ئەو كارە دەكەن و لە هێرشە موشەكییەكانیشیان بەردەوام دەبن.\n(موحەمەد حوسێن باقری)، سەرۆك ئەركانی هێزە چەكدارەكانی ئێران ڕایگەیاندبوو، بەداخەوە كەمتەرخی هەرێمی كوردستانی عێراق و لاوازی حكومەتی عێراق بەهۆی بوونی ئەمریكاوە، بۆتە هۆی بوونی حزبە كوردییەكانی دژی كۆماری ئیسلامی ئێران لە هەرێم و چاڵاكیان لە دژمان هەیە.


شکاتنامەی یەکێتى نیشتمانى کوردستان لەدژى حیزبمان – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 شکاتنامەی یەکێتى نیشتمانى کوردستان لەدژى حیزبمان\nلێرەدا وەرگێڕدراوى کوردى دەقى شکاتنامەى 5/3/2000ى وەزارەتى ناوخۆى یەکێتى بڵاودەکەینەوە. کە دەیانوویست بەم شکاتنامەیە و لەڕێگە دادگا کارتۆنیەکەى خۆیانەوە چالاکى حیزبمان قەدەغە بکەن. ئەوە بوو بۆیان نەچووە سەرو کەوتنە بەر ناڕەزایەتى قووڵى ئازادیخوازان لە ناوەوەو دەرەوەى کوردستان و ئەم پیلانەیان ریسواو ناکام مایەوەو ناچاربوون بیپیچنەوە.\nبەڕێز حاکمى دادگاى سەرەتایى سلێمانى\nشکاتکەر: بەڕێز وەزیرى ناوخۆى هەرێمى کوردستان/عێراق،\nوەکیلەکەى لیواى پۆلیسى مافناسس نەزەر عەلى ئەکبەر، وەکیلى وەزیرى ناوخۆ سەربارى وەزیفەکەى\nشکات لێکراو: حیزبى کۆمۆنیستى کرێکاریى عێراق\nشکات لـێکراو بەپێچەوانەى بڕگەکانى یاساى ژمارە (17)ى ساڵى 1993-ى حیزبەکان لە هەرێمى کوردستانى عێراق و، بەتایبەتى ئەو بڕگانەى کە لە ماددەى 14دا هاتووە، جوڵاوەتەوە. بەجۆرێک کە حیزبى کۆمۆنیستى کرێکاریى عێراق هەستاوە بە کۆمەڵێک کارو چالاکى کە هەندێکیان تێکدەرن و ناکۆکن لەگەڵ نیزام و ئادابى گشتى، هەروەک لە خوارەوەدا بە بەڵگەى ماددى ڕوونەوە هاتووە:\n1-ئەم حیزبە بەردەوام هەستاوە بە بڵاوکردنەوەو پەخشکردنى بەیاننامەو بڵاوکردنەوەى وتار لە ڕادیۆو ڕۆژنامەکەیانەوە (پێشڕەو) کە هەموویان تەشهیرى تێدایە بە حکومەتى هەرێمى کوردستان/عێراق. وە ئەم سەرپێچىیەیان بریتىیە لە سەرپێچى ئەو بڕگانە کە لە ماددەى (14)ى یاساى حیزبەکانى ژمارە (17)ى ساڵى 1993دا هاتووە، کە لەسەرەوەدا ئیشارەى پێ کراوە. هەندێک لەو بەیاننامانە دەکەینە هاوپێچى ئەم شکاتنامەیە.\n2-چاپکردنى نامیلکەیەک لەژێرناوى یاساى یەکسانیى ژن و پیاودا، وەکو بەدیلى ئەو یاساى ئەحوالى شەخسىیەى کە لەعێراقدا کارى ثی دەکرێت و، گرتنى کۆڕى فراوان لەسەر ناوەڕۆکى ئەو ماددانەى کە لەو یاسایەدا هاتووە. هەروەها لەو کۆڕەو لەجێگەى دیکەدا بەئاشکرا وتویانە کە ئەگەر پێویست بەزۆر بکات، ئەم یاسایە بەزۆر دەخەنە جێگاى یاساى کار پێکراو. ئەمە سەرەڕاى ئەوەى کە ناوەڕۆکى ئەم یاسایە پێچەوانەیە لەگەڵ دەستووردا چونکە دەقێکى ئاشکرا لە دەستووردا هەیە کە ده‌ڵێ: “ئیسلام دینى رەسمیى دەوڵەتە”، وە ئەم سەرپێچىیە گەورەیە، ئاکامەکانى خەتەرناک دەبێت لەسەر کۆمەڵگاى کوردستان ئەگەر یاسا چارەسەرێکى خێراى بۆ دانەنێت. نوسخەیەکى ئەم نامیلکەیەش هاوپێچە.\n3- ئەم حیزبە هەستاوە بە کۆکردنەوەى کۆمەک لە هاووڵاتیان بەشێوەى ئاشکراو بەبێ وەرگرتنى مۆڵەتى ڕەسمیى لەدەزگا بەرپرسەکان. چەند پسووڵەیەکى کۆمەک کە مۆرى ئەم حیزبەى پێوەیە هاوپێچ کراوە.\n4-ئەم حیزبە هەستاوە بەناچارکردنى هاووڵاتیان و بەتایبەتى نەخوێندەوارەکان بۆئەوەى دەنگ بەجیابوونەوە لەعێراق بدەن، لەکاتێکدا ئەم جۆرە هەڵسووکەوتە زۆر مەترسى دەبێت لەسەر ئایندەى بزووتنەوەى کوردى لە کوردستانى عێراقدا کە ئامانجى یەکەم و بنەڕەتیى جێبەجێکردنى یەکێتىیەکى فیدراڵىیە کە حیزبە ئۆپۆزیسیۆنە عێراقىیەکانیش تەئییدیان کردووە، نەک جیابوونەوە.\n5-دروستکردنى پسووڵەى هاتوچۆ بۆ هاووڵاتیان بەمەبەستى پەڕینەوە لەخاڵەکانى پشکنین بەرەو جمهورى ئیسلامى ئێران یان پارێزگاکانى ناوەڕاستى عێراق یان بەرەو هەولێرو لەوێشەوە بۆ تورکیا، ئەم جۆرە کارانەش پێچەوانەى ئەو ڕێنماییانەیە کە لەمبارەیەوە دەرچوون و بەم پێیەش مەترسى بۆ سەر ئاسایشى ناوخۆیى و دەرەکى هەرێم دروست دەکات و ئەحکامەکانى ماددەکانى کتێبى دووەم لە بابى یەکەم و بابى دووەمى یاساى سزاکانى عێراقى ژمارە 111ى 1969ى تەعدیلکراو بەسەر ئەم سەرپێچىیەدا دەگونجێ.\n6-هەندێ لە ئەندامانى حیزب و بەئامۆژگارى حیزبەکەیان بەرگى تایبەت بەهێزى ئاسایشى ناوخۆ لەبەردەکەن، بۆ جێبەجێکردنى هەندێ مەرامى تایبەتى خۆیان کە پەیوەندى بە ئاسایشى ناوخۆى هەرێمەوە هەیە، بەمەبەستى خۆدەربازکردن لە دەستى پیاوانى یاسا لە کارمەندانى هێزى ئاسایشى ناوخۆو بەتایبەتیش لە بازگەکانى پشکنیندا.\n7-پەیوەندى گرتن لەگەڵ بێگانەو ڕێکخستنى خۆپیشاندان بەبێ وەرگرتنى ڕەزامەندى ئسوڵى و ڕەسمیى و ئەو ڕێنماییانەى کە لەم بوارەدا ڕەچاو دەکرێت.\n8-هەندێ لەکادرەکانى حیزبى کۆمۆنیستى کرێکاریى عێراق لەناو خەڵکدا ئەوە ڕادەگەیەنن کە ئەم واقیعە بۆگەنە دەگۆڕن و ئەگەر پێویست بکات هێزیش بەکار دەهێنن. هەتا کار بەوە گەیشتووە کە یەکێک لە کادرەکانیان بەناوى وەستا مەهدى، کە کادرێکى نەقابى و مەسئولى نەقابەى بیناسازىیە لەسلێمانى، لەدیوانى وەزارەتەکەماندا بڵێ کە ئەم نیزامە دەگۆڕن و ئەگەر پێویست بکات، بەهێز ئەمە دەکەن، ئەمەش لەبەرچاوى دوو کەس لەهاوڕێکانى و لەبەرچاوى منداو لەژوورى ڕاوێژکارى یاسایى و لەکاتى دەوامى ڕەسمیدا، بەدڵخوازى خۆى ڕاگەیاندو کاتێکیش موناقەشەى لەگەڵدا کرا چەند جار دووبارەى کردەوە. ئەم جۆرە هەڵسووکەوتە بەڵگەیە لەسەر ئەوەى کە ئەگەر ئیجرائاتى یاسایى لەدژى ئەم حیزبە و بەتایبەتى هۆیەکانى ڕاگەیاندنى بینراو و بیستراو و نووسراوى ئەنجام نەدرێ ئاکامەکانى خەتەرناک دەبێ لەسەر سەلامەتیى ئاسایشى ناوخۆى هەرێم.\n9-هەندێ لەئەندامانى سەرکردایەتى حیزبى کۆمۆنیستى کرێکاریى عێراق، عێراقى نین و ئەمەش سەرپێچىیەکى ئاشکراى یاسایە کە دەلێ هەرگیز ناکرێ کەسانێکى غەیرە عێراقى بچنە ناو حیزبە عێراقىیەکانەوە بەهۆى نەگونجانى لەبارى یاساییەوە، وە ئەوەمان بۆ سەلماوە کە ئەندامانێکى سەکردایەتى لەڕیزەکانى حیزبى ناوبراودا هەن، هەروەکو لەخوارەوە ڕوونکراوەتەوە:\n1/موزەفەرى محمەدى- مەسئولى مەکتەبى عەسکەرى حیزبەکەیان.\n2/ڕەحمان حوسێنزادە- ئەندامى سەرکردایەتى.\n3/ئەسەد گوڵچینى- ئەندامى سەرکردایەتى و کادرى ڕاگەیاندنى حیزب.\nله‌سه‌ر بنەماى ئەوانەى لەسەرەوە نووسراون و بەڕەچاوکردنى خەتەرناکیى ئەو هەڵسووکەوتانەى کە ئەندامەکانى ئەم حیزبە و دەزگاکانى ڕاگەیاندنى بیستراوو نووسراویان و ڕێکخراوە پیشەییەکانى سەر بەوان پێی هەڵدەستن و، ئەم مەترسىیەش پەیوەندى بەبەرژەوەندى گشتى و بگرە وجودى کیانى ئیدارەى ئێستاى هەرێمەوە هەیە، کە بەرهەمى خوێنى شەهیدانە لە ڕۆڵەکانى گەلەکەمان، بۆئاگاداربوونى بەڕێزتان داوا لە دادگا بەڕێزەکەتان دەکەین کە به‌ثێی بڕگەى یەکەم و دووەم لە ماددەى (17)ى ساڵى 1993 ئیجرائاتى یاسایى لەدژى ئەم حیزبە بکەن، ئەویش بەداخستنى هەموو نووسینگەکانى ئەم حیزبە لە هەرێمدا. چونکە ئەگەر ئیجرائاتى پێویست بۆ قەدەغەکردنى چالاکىیەکانیان لە هەرێمدا نەگیرێتە بەر ئەم حیزبە دەبێتە مەترسىیەکى تێکدەر بۆ سەر ئاسایشى ناوخۆ و دەرەوەمان. ئاگادارمان بکەنەوە لەگەل ڕێزماندا.\nنەزەر عەلى ئەکبەر\nلیواى پۆلیسى مافناس\nوەکیلى بەڕێز وەزیرى ناوخۆ/ سەربارى وەزیفەکەى


گلۆباڵیزم و لیبرالی نوێ و قه‌یرانی سۆسیال دیموکراته‌کان! – Denegkan\nگلۆباڵیزم و لیبرالی نوێ و قه‌یرانی سۆسیال دیموکراته‌کان!\nbyدڵشاد\tApril 15, 2012\tگشتی\nتائێستائیمه‌ی کوردخویندنه‌وه‌یه‌کی جیدیمان بۆ ره‌هه‌ده‌نده ئابووریه‌کانی گڵۆباڵیزم نیه‌و نه‌کردوه. گه‌ربێت و پرۆسه‌ی گڵۆباڵیزه‌کردن له‌چوارچیوه‌ی سیاسیه‌تی ئابووریی لیبرالیزمی نوێدا پازبداو ببێته سیسته‌مێکی ئابووری جیهانی، ڕه‌نگه گۆرانکاری زۆر گه‌وره‌و کاریگه‌ر به‌دوای خۆیدا بهێنێت، که ببێته‌مایه‌ی سه‌رواوگێرکردنی گشت چه‌مکه سیاسی و ئایدۆلۆجیاو رێبازه فکری و تیۆره ئابووری و سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان له‌لایه‌ک و جوگمه‌کانی ده‌سه‌ڵاتداریه‌تی و ده‌وڵه‌تداریه‌تی و حوکومرانی و به‌رێوه‌ربردن ، تا شۆر ده‌بێته‌وه بۆ په‌یوه‌ندیه کۆمه‌ڵایه‌تی و چالاکیه مه‌ده‌نیه‌کان و حه‌زوئاره‌زوه‌کان و خۆشگوره‌رانی تاک وخێزان و کۆمه‌ڵگاکان له‌لایه‌کی تر. هه‌ڵوه‌رینی یه‌ک له‌دوای یه‌کی پارته سۆسیال دیموکراته‌کانی ئه‌وروپا، سه‌ره‌تای ئه‌و قه‌یرانه‌یه، که‌چیتر ده‌وڵه‌ت ناتوانێ به‌رده‌وامی به‌چه‌مکی (خوشگوزه‌رانی ده‌وڵه‌ت) بدات. له‌مه‌دوا ده‌وڵه‌ت ناوانێت خۆشگوزه‌رانی بۆ تاکه‌کانی ده‌سته‌به‌ر بکات، لیبرالی نوێ هه‌موو که‌ره‌سه‌کانی ئه‌و پرۆسه‌یه‌ی لێده‌ستێنێته‌وه‌و، چه‌مکی (خۆشگوزه‌رانی کار) واته دابینکردنی کار بۆ تاکه‌کان، ده‌کاته پرنسیپی له‌مه‌ودوای به‌ره‌وپێش بردنی پرۆسه‌ی گڵۆباڵیزه‌کردن. بۆئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت له‌مه‌ودوا ببێته، ئه‌داتێکی پرۆسه‌که، نه‌ک بریارده‌رو رێنیشانده‌ری پرۆسوکه . قه‌یرانی سوسیال دیموکراته‌کان، له‌وه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه که‌له‌مه‌ودوا جۆن مامه‌له له‌گه‌ل پرسه‌کانی سۆلیداریه‌تی و دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی وهاوکاری نێوان چینه‌کانی کۆمه‌ل دابڕێژێته‌وه و خوێندنه‌وه‌یه‌کی تری بۆ بدۆزیته‌وه. ئه‌مه ئه‌و پرسانه‌یه که سوسیال دیموکراته‌کان به‌دیاروه داماون. به‌دوای فۆڕمه‌له‌کردنێکی نوێدا ده‌گه‌رێن، که‌بتوانن جۆرێک له‌به‌ڵانس له‌نێوان چه‌مکی (خۆشگوزاره‌نی ده‌وڵه‌ت و خۆشگوزانی کاردا) بدۆزنه‌وه.\nبۆ زیاتر به‌رچاوڕوونی بابه‌ته‌که،و تێگه‌یشتن و شێکردنه‌وه‌ی زیاتری ئه‌م دوو چه‌مکه (خۆشگوزاره‌نی ده‌وڵه‌ت و خۆشگوزانی کار) بزانین تیۆری ئابووری له‌چوارجیوه‌ی ئایدۆلۆجیاو هزرو بۆچوونه سیاسی و فیکریه‌کاندا، چۆن ده‌روانیته سه‌رجه‌م سیکته‌ره‌کانی جالاکیه ئابووری و کۆمه‌لایه‌تیه‌کانی مرۆڤ هه‌روه‌ها چۆن په‌یوه‌نده‌کانیی نێوان ئه‌و سێکه‌ته‌رانه رێکبخرێن و کێش به‌ریوه‌بردنیان ببات. سه‌رجه‌م چالاکیه کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریه‌کانی مرۆڤ خۆی له سێ سێکته‌ردا ده‌دۆزێته‌وه، که‌ئه‌مانه‌ن:-“1”\n* سێکته‌ری که‌رتی گشتی و خزمه‌تگوزاری و په‌روه‌رده وته‌ندروستی، ئه‌منیه‌ت و به‌رگری. که‌به‌سێکته‌ری ده‌وڵه‌ت ناسراون، وه‌ک خوێندن و خوێندگاکان، نه‌خۆشخانه‌کان، رێگاوبان، ئاو زێرابه‌کان، ئاودیری، پۆلیس و سوپا. لێره بۆوه‌رگرتنی ئه‌م خزمه‌تگوزاریانه، مه‌رچ نیه، پاره‌و دراو بده‌یت، تاو ئه‌و خزمه‌تگوزاریانه، وه‌رگریت، ده‌وڵه‌ت له‌رێگای بودجه‌ی گشتیه‌وه، ئه‌و خزمه‌تگوزاریانه بۆ هاوڵاتیان دابین ده‌کات.\n* سێکتره‌ی که‌رتی تایبه‌ت و بازارو، بازگانی. کۆمپانیاکان وچێشخانه‌کان وسینه‌ماو. سوپه‌رمارکێته‌کان.. هیتد. مه‌رجی به‌کارهێنان و سوود وه‌رگرتن، له‌و بوارانه، به به‌رامبه‌ره (وه‌ک کڕین، یا فرۆشتنی هیزی کاری خۆت). واته به‌خۆرایی نیه.\n* سێکته‌ری چالاکیه مه‌ده‌نیه‌کانی تاک. خێزان، هاورێیه‌تی، خزمایه‌تی، جالاکیه وه‌رزشیه‌کان، رێکخراو سه‌ندیکاکان، یانه‌و کۆمه‌ڵه‌کان.. هتد. که‌به‌سێکته‌ره ئازاده‌کانی مرۆڤ داده‌نرێت. مرۆڤه‌کان تیایاندا ئازادن له‌هه‌ڵبژاردنی ئه‌و چالاکیانه. له‌م سێکته‌ره بوون و نه‌بوونی دراو بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ئه‌وچاکاکیانه گرنگییه‌کی ئه‌و‌تۆی نیه.\nلێره‌وه تیوره ئابووریه‌کان، له‌چوارچیوه‌ی ئایدۆلۆجیاو فه‌لسه‌فه‌و و ئایدیا جیاجیاکان و رێبازه فکری و سیاسیه‌کاندا سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن. . له‌ڕێگای ململانێنی نێوان ئایدۆلۆجیاو رێبازه فکیری و سیاسیه جیاوازه‌کانیشدا، بۆ گه‌یشتن به‌ئیداره‌دان و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی، پارت و کۆمه‌ڵه‌و سه‌ندیکاو ئۆرگانه‌جیاجیاکانی چین و توێژه کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریه‌کانی کۆمه‌ڵگا له‌دایک ده‌بێت. له رێگای به‌رنامه‌ی سیاسی و تیوری ئابووریه‌کانیشیاندا سیسته‌م وشێوازی ئیداره‌دانی کۆمه‌ڵگاو ده‌وڵه‌ت ده‌ستنیشان ده‌کرێت. له‌وێوه‌ش په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌و سێکته‌رانه دیارده‌کرێرت ، که‌کامیان پێویستی به ده‌ستگرتنه، هه‌روه‌ها جۆنیش به‌ڕێوه‌ببرێن و کێش به‌ڕێوه‌ی ببات، ده‌وڵه‌ت یا تاکه‌کان یا گۆمه‌ڵگا!\nکۆمۆ‌نیسته‌کان پێیان وایه ده‌بێت ده‌وڵه‌ت ته‌واوی ده‌سه‌لاتی به‌سه‌ر سێکته‌ره ئابووریه‌کان و جاڵاکیه کۆمه‌ڵاتیه‌کاندا هه‌بێت، له‌ڕێگای پلانی ئابووری سه‌نتراڵی ده‌وڵه‌وته‌وه به‌ڕیوه‌بردێ. بۆئه‌وه‌ی بنبڕی جیاوازازی چینایه‌تی بکات و دادپه‌روی کۆمه‌ڵایه‌تی و یه‌کسانی و دڵنیایی کۆمه‌ڵایه‌تی بیته‌دی. هه‌موو تاکه‌کان گه‌ره‌نتی خوێندن وکارو خزمه‌تگوزاری ته‌ندروستی و دایینگه‌ی منالانان ومسۆگه‌رکردنی یه‌که‌ی نیشته‌جێبوونیان هه‌بێت. به‌ڵام ئه‌م سیسته‌مه به‌هۆی پڵاندانی زۆره‌وه، تووشی چه‌ندین گرفت ده‌بێته‌وه وه، وه‌ک بیرۆکراتی و گه‌نده‌ڵی و نه‌بوونی دیموکراتی. هه‌رچی که‌پیتالیزمه‌کانیشه، پێیان وایه نابێت ده‌وڵه‌ت به‌هیچ شێوه‌یه‌ک هه‌ژموون و ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر چالاکیه ئابووریه‌کانی کۆمه‌ڵگا هه‌بێت. ده‌بێت بازار، یاساو رێسا ئابووریه‌کان به‌دوای خۆیدا بهێنێت، له‌ڕێگای ململانێشه‌وه، مانه‌وه بۆ باشتریان ده‌بێت و له‌سه‌ر پرینسیپی، (خستنه‌ڕوو و خواست… عرض و طلب ) یش. تاکه‌کان ده‌بنه خاوه‌نی باشترین و هه‌رزارتیرین کاڵا. ئازادیه‌کان و دیموکراسیش له‌چوارچیوه‌ی ململانێی مانه‌وه بۆ باشترین، به‌شێوه‌یه‌کی هاوته‌ریب له‌گه‌ڵ پرۆسه ئابووریه‌که گه‌شه ده‌که‌ن. به‌ڵام له‌ئه‌نجامی پرینسیپی ململانێی نێوو سیسته‌مه ئابووریه‌که مه‌ترسی سه‌رهه‌ڵدانی مۆنۆپۆڵکردن و ته‌نگه‌ژه‌ی ئابووری هه‌مووکاتێک له‌ئارادایه و هه‌ڕه‌شه‌ی جیدین له‌سه‌ر بازارو کارو خۆشگوزه‌رانی تاکه‌کان و دادپه‌روی کۆمه‌ڵایه‌تی. که نابێت ڕوڵی ده‌وڵه‌ت له‌ئیداره‌دانی سێکته‌ری ئابووری فه‌رامۆش بکرێت. له‌ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌داریدا، کاتێک ده‌وڵه‌ت ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر سێکته‌ری ئابووری نه‌بێت. به‌و ده‌سه‌ڵاته ده‌وترێت. ده‌وڵه‌تی پاسه‌وانی (حه‌ره‌سی) شه‌و و ئیش و کاری ده‌وڵه‌ت، ته‌نیا ده‌بێته پاسه‌وانی کردنی شه‌وانه‌ی خه‌ڵک و سه‌رمایه‌که‌ن‌یان.\nله‌ولاوه‌ش له‌نێوان ئه‌م دوالیزمه‌ی کۆمۆنیسته‌کان و که‌پیتالیزمه‌کاندا بۆ ده‌سه‌ڵاتداریه‌تی ده‌وڵه‌ت به‌سه‌ر سێکته‌ره ئابووریه‌کانی کۆمه‌ڵگا. چه‌ندین و دیدو بیرو بۆچونی سیاسی و فکیری و ئایدۆلۆجی ریفورمخواز سه‌ریهه‌ڵدا. که خۆی له سوسیال لیبراڵ و سوسیال دیموکرات و سوسیال نه‌ته‌وه‌په‌رسته‌کان ده‌دۆزێته‌وه. هه‌وڵده‌ده‌ن تێکه‌ڵێک و پارسه‌نێگێک له‌نێوان پریڤاتکردن و ده‌وڵه‌داریدا بۆ خاوه‌نداریه‌تی سێکته‌ره ئابووریه‌کانی کۆمه‌ڵگا په‌یره‌و بکه‌ن. که تیایدا هه‌ردوو چه‌مکی خۆشگوزه‌رانی تاکه‌کان و دۆزینه‌وه‌ی کار بۆ تاکه‌کان ده‌سته‌به‌ر بکه‌ن.\nبه‌ڵام سه‌رهه‌ڵدانی و دارشتنی مۆدێلی ئابووری لیبرالی نوێ له کۆتایی ساڵی1989 که به (10) راسپارده ئابووریه سیاسیه‌که‌ی (هاوده‌نگی واشنتۆن) ناسراوه. خاتوو مارگرێت تاتشه‌ری سه‌رۆک وه‌زیرانی پێشووی به‌ریتانیا ناوی له‌و 10 ڕاسپارده‌یه ناوه ( جگه له‌مه.. هیچ ئه‌لته‌رناتیفێکی تر نیه .. ئه‌مه ته‌نیا رێگه چاره‌سه‌ری سیاسیه)”2″. له گرنگترین ڕاپارده‌کانی ئه‌و گردبوونه‌وه ئه‌مانه‌بوون، بۆکه‌مکردنه‌وه‌ی خه‌رجیه‌کانی ده‌وڵه‌ت وکه‌مکردنه‌وه‌ی ریژه‌ی بیکاری، که ده‌کرێت و به‌شێکی زۆری چالاکیه ئابووریه‌کانی سێکته‌ری ده‌وڵه‌ت، وه‌ک په‌روه‌رده‌و ته‌ندروستی و خزمه‌تگوزاریه‌کان بدرێته که‌رتی تایبه‌ت، و هه‌روه‌ها بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی رێژه‌ی بیکاری و هه‌ڵنه‌هاتنی کۆمپانیاکانی ووڵات، رێژه‌ی (باج) وه‌رگرتن که‌مبکرێته‌وه. ئه‌مه جگه له لابردنی گومرگ له‌سه‌رکالاکان وهه‌لوه‌شاندنه‌وه‌ی یاسا ئابووریه‌کانی که کۆت وزنجیری له‌ملی بازارو پرۆسه‌ی وه‌به‌رهێنان کردووه..هتد. ئه‌مه سه‌ره‌تایه‌ک بوو بۆ یه‌ڵکاکردنه‌وه‌ی پرسی خاوه‌نداریه‌تی ده‌وڵه‌ت بۆ سێکته‌ری ئابووری و کارێکته‌رو کاری له‌مه‌ودوای ده‌وڵه‌ت. ئه‌م ڕاسپاردانه ئه‌وه‌نده‌ی بۆ ڕزگارکردنی ده‌وڵه‌تی که‌پیتالیه لیبرالیه له مه‌ترسیی روودانی قه‌یرانه ئابووریه‌کانی نێو پرۆسه‌ی گڵۆباڵیزم، ئه‌وه‌نده نیه بۆ ده‌ستبه‌رکردنی کارو نه‌هێشتنی بیرۆکراتیه‌تی ده‌وڵه‌ت.\nبه‌ڵام یه‌که‌م قوربانی قه‌یرانه ئابووریه‌کانی ئه‌وروپا هه‌ڵوه‌ڕینی و داڕمانی یه‌ک له‌دوای یه‌کی پارته ریفورمخوازه‌کانی وه‌ک سوسیال دیموکراته‌کانی ئه‌وروپا بوو. چونکه هه‌روه‌ک مارگرێت تاتشه‌ر ده‌ڵێت( هیچ ئه‌لته‌رناتیفێکی تر نیه)، ده‌بوایه سوسیال دیموکراته‌کان، ئه‌و (10) ڕاسپارده سیاسیه ئابووریه‌ی (هاوده‌نگی واشنتۆنیان) له‌نێوو پرۆگرامه سیاسیه‌کانیاندا ڕه‌نگیدابوایه‌ته‌وه، تا کێشه‌کانی دوای قه‌یرانه ئابووریه‌کانی بێ چاره‌سه‌ر بکه‌ن!! ده‌بوایه وازیان له‌پرسی دادپه‌روه‌ی کۆمه‌لایه‌تی و خۆشگوزه‌رانی ده‌وڵه‌تی هێنابایه!! چونکه به‌هیچ شێوه‌یه‌ک ناکرێت پارسه‌نگی نێوان یاساکانی بازارو دادپه‌روه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی ڕابگیرێت، کاتێک هه‌موو کایه ئابووریه خزمه‌تگوزاریه‌کان له‌ده‌ست ده‌وڵه‌ت ده‌ربهێنرێت و گشتی نرخی له‌سه‌ر دابنرێت. به‌ڵام پرسیاری هه‌ره گه‌وره ئه‌وه‌یه ئه‌گه‌ر سوسیال دیموکراته‌کان ئه‌و هه‌نگاوه‌یان نابایه، هیچ شێک ده‌ما پێی بڵێن سوسیال دیموکرات؟\nهه‌روه‌ها ئه‌م پرسیاره‌ی سه‌ره‌وه ده‌یان پرسیاری گه‌وره‌تری لێ دروست بوو، که‌له‌مه‌ودا گوزه‌رانی تاکه‌کان و هاونیشمانه‌کان چی به‌سه‌ردێت، کاتێک هه‌موو سێکته‌ره ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانی کۆمه‌ڵگا، ده‌بێته کاڵاو نرخیان بۆ داده‌نرێت؟ ئایا گیرفان و جزدانی هاوڵاتیان ده‌ره‌قه‌تی  ئه‌م هه‌موو کڕینانه دێت؟ ئایا دابینکردنی خوشگوزه‌رانی و ته‌ندروستی وخوێنده‌واری بۆ هاونیشتمانان و تاکه‌کان چۆن ده‌سته‌به‌ر بکرێ؟ هه‌روه‌ها پرسه‌کانی هاونیشتمانی و ئینتمابوون، چ مانا په‌خشێک ده‌دات، که‌هه‌موو شته‌کانی ووڵاته‌که‌ی ببێته کاڵاو پێی بفرۆشرێته‌وه؟ ئایا پرۆسه‌ی دیموکراسی و میانڕه‌وی چین و توێژه‌کان ، له‌به‌رامبه‌رکاری زۆرو خه‌رجی زۆری تاکه‌کان وه‌ک خۆی ده‌مێنێته‌وه؟ ئه‌مانه‌و ده‌یان پرسیاری تر… هه‌وڵده‌ده‌ین له نووسینه‌کانی تر وه‌ڵامیان بده‌ینه‌وه. له‌نووسینی داهاتووشدا درێژه به باسی لیبرالی نوێ و قه‌یرانی سوسیال دیموکراته‌کان ده‌ده‌ین.\n(1) Anika Agebjörn och Annika Elmqvist. Sänkt pris kort datum.Filand. 2004. s33.\n(2) Manfred B.Steger. Kort om Globalisering. Svenska språk. 2011.\nدڵشاد مه‌جید/ سوید\nPrevious ئه نفال…. دۆسییه‌ی سه‌ده\nNext ده‌نگ و میلۆدی له نووسینی وشیار ئه‌حمه‌د ئه‌سوه‌د


ئوولیس - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n٢ی شوباتی ١٩٢٢\nئوولیس (بە ئینگلیزی: Ulysses) ڕۆمانێکی نووسەری ئیرلەندی جەیمز جۆیسە کە یەکێکە شاھکارەکانی ئەدەبی ھاوچەرخ. ھەموو ڕووداوەکانی ناو ڕۆمانەکە لە یەک ڕۆژدا ڕوو دەدات. کتێبەکە، سێھەم بەرھەمی جەیمز جۆیسە، لە ساڵی ١٩٢٢ لە پاریس چاپ کرا.\nجۆیس لە سەرەتادا کتێبەکەی وەک کورتە چیرۆکێک چاپ کردبوو و بەشێک بوو لە زنجیرە چیرۆکی دوبلینەکان. چیرۆکەکە ڕۆژێک لە ژیانی بەڕێز بلوم لە ڤییەنا ناوی لێنرابوو، بەڵام دواتر بە تێکەڵکردنی یەکێک لە کارەکتەرەکانی ناو کتێبی ھونەرمەند ستیڤن داداڵوس، لەگەڵ بەڕێز بلووم کتێبی ئوولیسی نووسی.\nچیرۆکی ئوولیس ڕەگی لە میتۆلۆژیای یۆنانیدا داکوتاوە، بە تایبەت ئۆدیسی ھۆمەر، شەکسپیر، سەردەمی کۆن و سەردەمی نوێ. ئاماژە ناسادە و دەقاودەقەکان، نزیکی فۆرم و ناوەڕۆک، و پێکھاتەی چیرۆکێکی ئاڵۆز، لە تایبەتمەندیییە دیارەکانی بەھای ئەدەبیی ئەم کارەن. ئوولیس لە پێرسی ١٠٠ باشترین ڕۆمان بەپێی کتێبخانەی مۆدێرندا، پلەی یەکەمی بەدەست ھێناوە.\nبەشداربووانی ویکیپیدیا، «Ulysses (novel)»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٨ی ئایاری ٢٠٢١.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئوولیس&oldid=790286»\nدەروازەی ئیرلەند/وتارە پەیوەندیدارەکان\nدەروازەی ١٩٢٠کان/وتارە پەیوەندیدارەکان\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:٥٥ی ٢٨ی ئایاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


پەرلەمانتارێک: گەر كەرتی پەیوەندییەكان ببوژێنرێتەوە دەبێتە جێگرەوەى نەوت\n2020.05.13 - 10:53\nئەندامێكی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ڕایدەگەیەنێت، كەرتی پەیوەندییەكان لە عێراقدا دواكەوتووە و كێشەی زۆری هەیە، گەر بێتو لەژێر دەستی حزب و بەرژەوەندییە تایبەتیەكان دەربهێنرێت ئەوا داهاتەکەى دەتوانێت ببێتە جێگرەوەى نەوت و قەیرانەكانی پێ چارەسەر بكرێت.\nعەلا ڕەبیعی، ئەندامی لیژنەی پەیوەندییەكان لە پەرلەمانی عێراق بە میدیاكانی وڵاتەكەی ڕاگەیاندووە، زۆربەی وڵاتان كەرتی پەیوەندییەكان بە كەرتێكی گرنگ دادەنێن كە ڕۆڵی زۆری بۆ كۆكردنەوەی داهاتی دەوڵەت هەیە و بەشێكی زۆری بودجەكەیان پڕ دەكاتەوە، گرنیكدان بەو كەرتەش بۆ چارەسەر كردنی قەیرانی دارایی لەئێستادا ئێجگار گرنگە.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، بەهۆی خراپ بەڕێوەبردن و گەندەڵیەوە بەتایبەت لە كۆمپانیاكان و چەند خزمەتگوزارییەكان و سستی هێڵی ئینتەرنێت سەرەڕای گرانی نرخەكەی لەچاو وڵاتانی دەرووبەردا عێراق تووشی كێشەی گەورە بووەتەوە لەو كەرتەدا.\nئەندامەكەی لیژنەی پەیوەندییەكان باسی لەوەشكردووە، پێویستە تەلەفۆنی نۆرماڵ كارا بكرێتەوە و كەرتەكەش لە قۆرخكاری سیاسی دوربخرێتەوە و پشتی پێ ببەسترێت بۆ چارەسەركردنی قەیرانی دارایی بەوەش دەتوانێت ببێتە سەرچاوەیەكی داهات لەبری نەوت.\nپەرلەمانتارێک: ناکۆکی نێوان لایەنە كورديەكان و هەروەها سونيیەكان گرفتی بۆ کازمی دروست کردووە\n2020.05.28 - 21:05\nپەرلەمانتارێک: گەڕاندنەوەی ساعدی بۆ دەزگای دژە تیرۆر هەنگاوێکی گرنگی کازمی بوو\n2020.05.12 - 14:45\nپەرلەمانتارێک: زۆربەى لایەنە سوننیەکان دەنگ بە کابینەکەى کازمى دەدەن\n2020.05.06 - 15:32\nپەرلەمانتارێک: حکومەتی هەرێم دەڵێت قەرزمان داوەتەوە کە دەڵێین کوا وەسڵەکان ئامادە نین نیشانمانی بدەن\n2020.05.03 - 13:53\nکەشوهەوای عێراق دوو هەفتە لەنێوان ’’سارد و گەرمدا’’ یاری دەکات\n2020.05.29 - 10:03\nلە حاڵەتێکى دەگمەندا پلەى گەرما لە هەرێم بەڕێژەیەکى بەرچاو دابەزى\n2020.05.26 - 12:22\nشەپۆلێکی بارانبارین دەستپێدەکات و پلەکانی گەرما دادەبەزن\n2020.05.24 - 11:17


لیژنەی وزە لە پەرلەمانی عێراق: 25%ی بەرهەمە نەوتییەكان لە وڵاتانەوە هاوردە دەكات\nپەرلەمانی ئەوروپا داوای ناوی زیندانی كراوانی بادینان دەكات بەهۆی كۆڕۆناوە 10 كەس گیانیان لەدەستدا پیاوێك هاوسەرەكەی خۆی كوشت لەرووداوێكی هاتوچۆدا، پیاوێك گیانی لەدەستدا رووسیاش دیبلۆماتكارانی ئەمریكا دەردەكات\nهاورێ عومەر 01/03/2021 - 15:40 هەواڵ/عێراقی\nلیژنەی وزە لە پەرلەمانی عێراق ئاشكرایكرد، عێراق 25%ی ئەو بەرهەمە نەوتییانەی لە ناوخۆدا بەكاریاندەهێنێت، لە وڵاتانی ترەوە هاوردەیان دەكات.\nئەمڕۆ دووشەممە 1ی ئازارهی 2021 زەهرە بجاری، ئەندامی لیژنەی وزە لە پەرلەمانی عێراق لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، عێراق 75%ی بەرهەمە نەوتییەكان لەناوخۆدا بەرهەمدەهێنێت، بەڵام ئەوەی دەمێنێتەوە لە دەرەوەوە هاوردەیان دەكات، بەتایبەت بەنزین و گازی سروشتی.\nئەندامی لیژنەی وزە لە پەرلەمانی عێراق ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد،ساڵانە 18 ملیار مەتر سێگۆشە لە گازی سروشتیی عێراق بەفیڕۆدەچێت و دەسووتێت، لەكاتێكدا گرێبەست لەگەڵ كۆمپانیا بیانییەكاندا كراوە بۆ سوودوەرگرتن لەو گازە، بەڵام تا ئێستا هیچ بۆ ئەو مەبەستە نەكراوە و گازە سروشتییەكە بەفیڕۆدەچێت، جگە لەوەی زیانی بۆ ژینگەش هەیە.\nزەهرە بجاری ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو، ئەگەر ئەو بڕە گازە سروشتییەی بەفیڕۆدەچێت، بەگەڕبخرێت و سوودی لێوەربگیرێت، دۆخەكە زۆر دەگۆڕێت و ئەوەش پشتیوانیی بودجە دەكات و كورتهێنانی بەرهەمی گاز پڕدەبێتەوە.


ئاژانسی کوردپا: زیندانییەکی تەمەن سەرەوەی ٦٠ ساڵ، لە زیندانی ورمێ، بەهۆی پێڕانەگەیشتنی پزیشکی لە لایەن بەرپرسانی زیندانەوە، گیانی لەدەست دا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، شەوی ڕابروودا، زیندانییەک بە ناوی "داریووش کەنگەرلوو"، تەمەن ٦٥ ساڵ، بەهۆی کەمتەرخەمیی بەرپرسانی زیندانی ناوەندیی شاری ورمێ، گیانی لەدەست دا.\nئەو زیندانییە کە لە پەیوەندی لەگەڵ ماددەی هۆشبەردا لە زینداندا بوو، بەهۆی پێڕانەگەیشتنی پزیشکی و پشتگوێخستنی نەخۆشییەکەی لە لایەن بەپرسانی زیندانی ورمێیەوە، گیانی لەدەست دابوو.\nماڵپەڕی "هێرانا" لەوبارەیەوە بڵاوی کردووەتەوە کە "داریووش کەلنگەرلوو"، پێشتر نەشتەگەریی دڵی کردووە و بە وتەی پزیشکەکان، توانای تەواوکردنی ماوەی زیندانییەکەی نەبووە و بەهۆی جەڵتەی دڵەوە، گیانی لەدەست داوە.


1 Kings 10 KJV - یەکەم پاشایان 10 KSS\nیەکەم پاشایان 10:1-29\n1کاتێک شاژنی شەبا ناوبانگی سلێمان و پەیوەندییەکەیی بە یەزدانەوە بیست، هات بۆ ئەوەی بە چەند مەتەڵێک تاقی بکاتەوە. 2بە کەژاوەیەکی زۆر گەورەوە، وشتری بارکراو لە بۆنوبەرام و زێڕی زۆر و بەردی گرانبەها، گەیشتە ئۆرشەلیم. هاتە لای سلێمان و لەبارەی هەموو ئەو شتانەی لە دڵی بوو قسەی لەگەڵ کرد. 3سلێمانیش وەڵامی هەموو پرسیارەکانی دایەوە، هیچ شتێک بۆ پاشا قورس نەبوو وەڵامی بداتەوە. 4کاتێک شاژنی شەبا ئەو هەموو داناییەی سلێمان و ئەو کۆشکەی بینی کە بنیادی نابوو، 5هەروەها خواردنی سەر خوانەکەی، دانیشتنی دەستوپێوەندەکانی، ڕێکوپێکی خزمەتکارەکانی و جلوبەرگاکانیان، ساقییەکانی و ئەو قوربانی سووتاندنانەی کە سلێمان لە پەرستگای یەزدان دەیکرد، لە بینینی ئەمانە شەیدا بوو.\n6بە پاشای گوت: «ئەو هەواڵەی کە لە خاکەکەمدا لەبارەی کاروبار و داناییەکەت بیستم، ڕاستە. 7بڕوام بەو هەواڵانە نەکرد هەتا نەهاتم و بە چاوی خۆم نەمبینی، ئەوەتا نیوەشم پێ ڕانەگەیەنراوە، لە دانایی و چاکی زۆر مەزنتر بوویت لەوەی لەبارەی تۆوە بیستبووم. 8خۆزگە بە پیاوەکانت دەخوازرێ، خۆزگە بە خزمەتکارەکانت دەخوازرێ، ئەمانە کە هەمیشە لەبەردەمت ڕاوەستاون و داناییەکەت دەبیستن. 9ستایش بۆ یەزدانی پەروەردگارت، ئەوەی پێت دڵشادە و لەسەر تەختی ئیسرائیل دایناویت. لەبەر ئەوەی یەزدان هەتاهەتایە ئیسرائیلی خۆشدەوێت، تۆی کردووەتە پاشا تاکو ڕاستودروستی و دادپەروەری پیادە بکەیت.»\n10ئینجا سەد و بیست تالنت10:10 سەد و بیست تالنت: نزیکەی 4 تەن. زێڕ و بۆنوبەرامێکی زۆر و بەردی گرانبەهای دایە پاشا، جارێکی دیکە بۆنوبەرامی بەو جۆرە زۆر نەهاتەوە، هێندەی ئەوەی شاژنی شەبا پێشکەشی سلێمان پاشای کرد.\n11هەروەها کەشتییەکانی حیرامیش ئەوانەی لە ئۆفیرەوە زێڕیان هەڵگرتبوو، لە ئۆفیرەوە دار ئەلگومی10:11 ئەلگوم جۆرە دارێکی بەهێزە لە لوبنان دەڕوێت، ڕەنگی سوور و بۆنخۆشە. زۆر زۆریان لەگەڵ بەردی گرانبەها هێنا. 12پاشا لەو دار ئەلگومانە چەند تەختێکی بۆ پتەوکردنی پەرستگای یەزدان و کۆشکی پاشا دروستکرد، هەروەها قیسارە و سازیش بۆ گۆرانیبێژەکان. هەتا ئەمڕۆش ئەوەندە داری ئەلگوم نەهاتووە و نەبینراوە.\n13سلێمانی پاشا هەموو ئەو شتانەی دایە شاژنی شەبا کە ئارەزووی کرد، جگە لەو شتانەی کە سلێمان پاشا لە بەخشندەیی خۆی پێی بەخشی. پاشان لەگەڵ خزمەتکارەکانی بەڕێکەوت و گەڕایەوە خاکەکەی خۆی.\n14کێشی ئەو زێڕەش کە لە ساڵێکدا بۆ سلێمان دەهات، شەش سەد و شەست و شەش تالنت10:14 شەش سەد و شەست و شەش تالنت: نزیکەی بیست و سێ تەن. زێڕ بوو، 15جگە لە باجی سەر بازرگان و فرۆشیارەکان و پاشایانی عەرەب و فەرمانڕەوایانی خاکەکە.\n16سلێمانی پاشا دوو سەد قەڵغانی گەورەی لە زێڕی کوتراو دروستکرد، شەش سەد شاقل10:16 نزیکەی 3,5 کیلۆگرام. زێڕ بۆ هەر قەڵغانێک. 17سێ سەد قەڵغانی بچووکیشی لە زێڕی کوتراو دروستکرد، سێ مەنا10:17 سێ مەنا: نزیکەی 1,7 کیلۆگرام. زێڕ بۆ هەر قەڵغانێک. ئینجا پاشا لە کۆشکی دارستانەکەی لوبنان داینان.\n18هەروەها پاشا تەختێکی گەورەی لە عاج دروستکرد و بە زێڕی بێگەرد ڕووپۆشی کرد. 19تەختەکە شەش پێپلیکانەی هەبوو، بەشی سەرەوەی پاڵپشتەکەشی شێوەی نیمچە خڕ بوو، دوو دەسک لەم لاو لەو لایەوە لەسەر شوێنی دانیشتنەکە، دوو شێری ڕاوەستاویش لەتەنیشت دەسکەکان بوون. 20دوازدە شێری ڕاوەستاویش لەسەر ئەم لاو ئەو لای شەش پێپلیکانەکە هەبوو. لە هیچ پاشایەتییەک شتی وا دروستنەکرابوو. 21هەموو کاسە و جامەکانی خواردنەوەی سلێمان پاشا زێڕ بوون، هەروەها هەموو قاپوقاچاغەکانی کۆشکی دارستانەکەی لوبنان لە زێڕی بێگەرد بوون، هیچ شتێک لە زیو دروستنەکرابوو، چونکە لە سەردەمی سلێمان زیو بەهایەکی ئەوتۆی نەبوو. 22کەشتیگەلی10:22 عیبری: کەشتییەکانی تەرشیش واتە جۆرە کەشتییەکی تایبەت بوون کە بۆ بازرگانی بەکاردەهێنران. پاشا لەگەڵ کەشتییەکانی حیرام لە دەریا بوون، سێ ساڵ جارێک دەهاتن و زێڕ و زیو و عاج و مەیمون و تاوسیان دەهێنا.\n23سلێمان گەورەترین پاشا بوو لەنێو پاشاکانی سەر زەوی چ لە دەوڵەمەندی و چ لە دانایی. 24هەموو خەڵکی سەر زەوی بە ئاواتەوە بوون ڕووی سلێمان ببینن، هەتا گوێ لە داناییەکەی بگرن کە خودا لە دڵیدا داینابوو. 25هەریەکە و ساڵ لەدوای ساڵ بە دیاری خۆیانەوە دەهاتن، لە قاپوقاچاغی زێڕ و زیو و جلوبەرگ و چەک و بۆنوبەرام و ئەسپ و هێستر.\n26سلێمان گالیسکە و ئەسپ سواری کۆکردەوە، هەزار و چوار سەد گالیسکە و دوازدە هەزار ئەسپ سواری هەبوو. لە شارەکانی گالیسکەکان و لەگەڵ خۆیدا لە ئۆرشەلیم داینان. 27هەروەها پاشا کارێکی وای کرد کە لە ئۆرشەلیم زیو وەک بەردی لێ بێت، دار ئورزیش لە زۆری وەک دار هەنجیری زوورگەکان بێت. 28ئەسپەکانی سلێمان لە میسر و لە قەڤێیەوە10:28 قەڤێ: دەشێت کیلیکیا بێت. بڕوانە کردار 6:9 هتد. هاوردە دەکران. بازرگانەکانی پاشا لە قەڤێیەوە بە نرخی بازاڕ وەریاندەگرتن. 29گالیسکە لە میسرەوە بە شەش سەد شاقل10:29 شەش سەد شاقل: نزیکەی 7 کیلۆگرام. زیو و ئەسپیش بە سەد و پەنجا10:29 سەد و پەنجا شاقل: نزیکەی 1,7 کیلۆگرام. هاوردەیان دەکرد، هەروەها بۆ هەموو پاشاکانی حیتی و ئارامی هەناردەیان دەکرد.\nKSS : یەکەم پاشایان 10


چه واشه کاریه کانی نووسه ری عێراقی دژه کورد ( سه لیم مه ته ر) له مه ڕ دۆزی کورد – Denegkan\nچه واشه کاریه کانی نووسه ری عێراقی دژه کورد ( سه لیم مه ته ر) له مه ڕ دۆزی کورد\nbydengekan\tSeptember 12, 2008\tگشتی\nئارام حه مه ساڵح\nنزیکه ی پانزه ساڵی ده بێ نووسه ری عه ره بی عێراقی ( سه لیم مه ته ر) که هه تا سه ر ئێسک به خوێنی سه ری کورد تینووه هێرشێکی ناڕه واو ڕه گه ز په رستانه ی سازداوه و ئه وپه ڕی هه وڵ و ته قه لای داوه که بزوتنه وه ی ڕزگاریخوازی کوردوستان له که دار بکات ، ناوبراو له سه ر ئه م بناغه یه ده یان ووتارونووسینی رۆژنامه گه ری له ڕۆژنامه کانی ( القدس العربیە ، الزمان،الحیاە والمۆتمر) و چه ند ڕۆژنامه یه کی تردا به زمانی عه ره بی بڵاوکرده وه و بیری شۆڤێنستانه و ڕه گه زپه رستانه ی خۆی خستۆته کار، هه رچه نده له کاتی خۆیدا هه ریه که له مامۆستایان جه مال نه به زو جه واد مه لاو فه وزی ئه تروشی و چه ند نووسه رێکی تریش لێی هاتنه ده نگ و وه ڵامیان دایه وه ، سه لیم مه ته ر نه ک هه ر بێده نگ نه بوو، به ڵکو له جاران زیاتر دڕتروهارتر بوو، تا له م دواییه دا کتێبێکی له ژیر ناونیشانی ( جدل الهویات ) واتا ئارگومێنتی ناسنامه کان دا، نووسی و تێیدا له هیچ نه پرینگاوه ته وه و زۆر بێویژدانانه كێشه ی ڕه وای کوردی به چه واشه کراوی به کۆمه ڵگای عه ره ب و خوێنه ری عه ره بیی ناساندووه ،ئه م کتێبه (308 (لا په ڕه ی قه واره گه وره ی له خۆ گرتووه و له ئه رده ن له چاپدراوه ، چاپته رێکی ته واوکه نزیکه ی 80 لاپه ڕه ی گرتۆته وه ته رخانکراوه بۆ ئاوه ژووکردنی کێشه ی کوردو به مه ش دڵی ئاوی نه خواردۆته وه له باسی که مه نه ته وایه تییه کانی تری عێراقدا جاروبارهاتۆته وه سه رکورد وداخی دڵی خۆ ی ده رکردووه.\nئه وه ی لێره دا به لامه وه سه یره ئافره تێکی کورد که ناوی ( عه شتار به رزنجیی ) ه به پیشه پارێزه ره ودانیشتوی به غدایه ، به شداری له نووسینی ئه م کتێبه دا کردووه و ته نانه ت سه رچاوه کانیشی بۆ دیاریکردووه ..!!\nجا بۆ ئه وه ی خوێنه ری کوردی هێژا به ناوه رۆکی ئه م کتێبه ئاشنابکه م وا له خواره وه چه واشه کارییه کانی سه لیم مه ته ر له چه ند خاڵێکدا چڕ ئه که مه وه :\n1. سه لیم مه ته ر بۆ ئه وه ی کێشه ی نه ته وایه تی کورد له به رچاوی دنیای عه ره ب و ئیسلام ڕه ش بکات ، راسته و خۆ بزوتنه وه ی نه ته وایه تی کوردی به ستۆته وه به ده زگا سیخورییه کانی مۆسادو CIA وه و به ده ستکردوو وابه سته ی ئه وانی داوه ته قه ڵه م بۆ ئه مه ش له لاپه ڕه 13دا ئاماژه ی به دیمانه یه کی دکتۆر مه حموود عوسمان داوه کاتێک که باسی په یوه ندی پدک و ئیسرائیل وئه مه ریکا ده کات ، ئیدی خۆی له و ڕاستییه گێل کردووه که پدک ته نها حیزبێکی سیاسی بووه ، نه ک سروشت و کۆنسێپتی گشتی کێشه که .\n2. له گه ڵ ئه وه شدا که ئه م کتێبه سه باره ت به کێشه ی که مه نه ته وایه تییه کانی عێراق و کوردوستانی بنده ستی عێراق نووسراوه ، به ڵام بۆ نانه وه ی ئاژاوه و، ورووژاندنی که مه نه ته وایه تییه کانی تری ناوچه که دژبه کورد، نووسه ر کاره ساتی جینۆسایدی ئه رمه نه کان و سریانه کانی کوردوستانی تورکیای خستۆته پاڵ بزوتنه وه ی نه ته وایه تی کوردی و ده یان جار ئه م به یتوو بالۆره یه ی دووباره کردۆته وه و سه ری له خوێنه ر تێکداوه ، بۆ سه لماندنی ئه م قسه یه ش ئاماژه ی به دیمانیه کی مام جه لال کردووه له گه ڵ گۆڤاری (المنتدی ) دا، هه روه ها نووسه رده ڵێ خودی جه لال تاڵه بانی دانی به م تاوانه دا ناوه ، هه مان دێمانه شی له لاپه ڕه 272دا بڵاو کردۆته وه ، جا کاتێک که دیمانه که ده خوێنیته وه درۆ و بوختانه کانی سه لیم ئاشکرا ده بێت چونکه مام جه لال ئه ڵێ: ڕاسته که ئه و کاره ساتانه دژ به برایانی کلدۆئاشوری وئه رمه نی ڕوویداوه و ئێمه به توندی مه حکومی ده که ین به ڵام ئه و ئاغاوسه رۆک عه شیره تانه به شێک بوون له له شکرو ده سه ڵاتی سیاسی عوسمانییه کان ، هه روه ها به شێکیشیان به هاندانی ده ره به گه کۆنه په رسته کان له ژێر په رده ی ئیسلامدا ئه و کاره قێزه ونانه یان ئه نجام داوه، بۆیه گه لی کورد به رپرس و تاوانبار نییه له و مه رگه ساتانه .\n3. له لاپه ڕه 50 داو چه ند لاپه ڕه یه کی دواتریشدا ئه ڵێ ؛ تێرمی (گه لی کورد) هه ڵه یه و ده بێ بوترێ( گه له کانی کورد) بۆ سه لماندنی ئه م بیرۆکه یه ش سێ پاساوی دیاریکردووه که ئه مانه ن:\nپاساوی یه که م:جیاوازی زمان، که بریتییه له 5 زمانی جیاواز نه ک زاراوه ی جیاواز، ئه وانیش زمانه کانی سۆرانی و بادینانی وکرمانشایی و زازایی و لوڕیی فه یلییه ، دواتر ده ڵێ ئه م زمانانه هێنده له یه کتر جیاوازن کورده کان له کاتی ئاخاوتندا پێویستیان به موته رجمی عه ره بی و فارسی و تورکی هه یه بۆ ئه وه ی لێکتێبگه ن .\nپاساوی دووه م : جیاوازی مه زهه بی، لێره دا سه لیم یه زیدیه کان وته ریقه تی قادری که له ناوچه ی سۆران وله ناو عه شیره تی تاڵه باندا بڵاوه وته ریقه تی نه قشبه ندی که له بادینان و له ناوعه شیره تی بارزانیدا بڵاوه به نموونه ده هێنێته وه .\nپاساوی سێیه م : جیاوازی سیاسی و نیشتمانی ، ناوبراو ئه ڵێ ؛ له به ر ئه وه ی کورده کان به سه ر چوار ووڵاتی ناوچه که دا دابه شکراون و هه ریه که یان سه ر به کولتوورێکی جیاوازن و به ستراونه ته وه به پایته ختێکی سیاسی جیاوازه وه بۆ یه لێکترازاون و لێکدوورکه وتوونه ته وه و هیچ به رژه وه ندییه کی سیاسی و کولتوری و ئابوری هاوبه شیان نییه .\nسه باره ت به پاساوی یه که م ، ئه گه ر له ڕبردوودا ئه وه راستیش بوبێ ، ئه وه له م ڕۆژه دا چیتر ڕاست نییه و به هۆی ئاسان بوونی هاتوچۆو هۆیه کانی گواستنه وه وڕاگه یاندنه وه به ئاسانی لێکحاڵی ده بین، خۆ ئه گه ر گرفتێکی که میشمان مابێ به تێپه ربوونی کات ئه ویش نامێنێ وبایی ئه وه نده نییه که موته رجمی عه ره بی و فارسی و تورکی به کاربهێنین.\nده رباره ی پاساوی دووه میش ، هیچ کاتێک مه زهه ب یان ئایین نه بووه به هۆی له تبوون و لێکجیابوونه وه ی نه ته وه کان ، هه ر بۆ نموونه کریستیانه کانی فه له ستین و شام خۆیان به عه ره ب ده زانن ، له ئه مریکادا ده یان ئایین و مه زهه بی جیاواز هه یه و هه مووشیان خۆیان به ئه مریکی ده زانن، له دنیادا له م نموونانه گه لێک زۆرن.\nهه رچی ده رباره ی پاساوی سێیه میشه ، هه ر زۆر دووره له راستییه وه و په یوه ندی کولتووری و مێژویی وسیاسی ونه ته وایه تیمان زۆرن و به رژه وه ندی هاوبه شیشمان هه تا بڵیی زۆرن ، ڕه نگه PKK باشترین نموونه بێ که توانیوێتی هه زاران ئه ندام و پێشمه رگه ی پارچه کانی تری کوردوستان له ڕیزه کانی خۆیدا ڕێکبخا.\n4. سه لیم له لێکدانه وه ی ووشه ی کوردوستانیبوون و کوردبووندا ئه ڵێ : ڕاسته ناوچه ی حوکمی زاتی که بریتییه له سلێمانی وهه ولێرو دهۆک کوردوستانه و کورد له وه زیاتر بۆی نییه داوای هیچ شوێنێکی تر بکات هه روه ها ده ڵێ بۆ نموونه جوگرافیاو مێژووی که رکوک و خانه قین به شێکه له جوگرافیاو مێژووی عێراق و ڕافیده ین هه رچه نده کوردیشی تێدا ده ژی (بڕوانه لاپه ڕه 68) .\nجا سه لیم به خۆی بزانێ یان نا ئه مه کوتومت بیروباوه ڕی به عسی ره گه زپه رسته و هیچی تر ….!!!\n5. له لاپه ڕه 75 دا سه لیم ته واو دژی پرنسیپڵی فیدراڵی کوردوستان ده وه ستێته وه به به هانه ی ئه وه ی که مافی که مه نه ته وایه تییه کانی ناو کوردوستان پێشێل ده کرێت ، زۆر له وه ئه ترسێ ئه مه هه نگاوێک بێت به ره و جیابوونه وه، له هه مان کاتدا پێشنیاری لامه رکه زی یان حوکمی زاتی بۆ کورد ده کات ، دواتر ده ڵێ ده بێ دووزمانی جیاوازی سۆرانی و بادینانی ( نه ک دووزاراوه ی جیاواز) بخوێندرێت وله گه ڵیشیاندا زمانی عه ره بی به زۆره ملێی له هه موو پله کانی خوێندندا بخوێندرێ له به ر دوو هۆ؛ هۆی یه که م ئه وه یه که زمانی عه ره بی وه کوو زمانێکی جیهانی له لایه ن کۆڕو کۆمه ڵانی دنیاوه دانی پێدا نراوه و به هایه کی ئایینی و مێژوویی هه یه ، هۆی دووه میش ئه وه یه که کورده کانی سۆران و بادینان لێکتێناگه ن با له له گه ڵ یه کتردا به عه ره بی بدوێن…!!!\nسه رنجی ئه م هه راو زه نایه ی سه لیم بده ن ، هیچ شتێک به دووه م نه ته وه ی عێراق که کورده ڕه وا نابینێ که چی غه می که مه نه ته وایه تییه کانی ناو کوردوستانی داوه به کۆڵیداو ده ترسێ کورده کان مافه کانیان پێشێل بکه ن …!!!\n6. له لاپه ڕه 139 دا ئاماژه به خه بات وقاره مانێتی تورکومانه کان له شۆڕشی 1920 دا ئه کاو له سۆنگه یه وه ناوی ده یان که سایه تی تورکومانی تۆمارکردووه که شانبه شانی برا عه ره به کانیان له ناوه ڕاست و خوارووی عێراقدا دژی ئینگلیزه کان جه نگاون ..!!\nمه خابن به دێڕێکیش باسی خه باتی شێخ مه حموودی حه فیدی دژی ئینگلیز نه کردووه ، له کاتێکدا که شێخ مه حموود به خۆی هێزێکی گه وره وه چووه ناوچه ی ( شوعه یبه ) و له گه ڵ سه ره ک هۆزه عه ره به کاندا دژی ئینگلیز جه نگا، جگه له مه ش له شه ڕی بازیاندا ئینگلیزه کان به برینداری شێخ مه حموودیان ده ستگیر کردو و دووریانخسته وه بۆ هیندستان، هه ر له ژێر فشاری ئه م شه ره شدا ئینگلیزه کان شاری سلێمانیان به فڕۆکه بۆمبا بارانکرد.\nجا له به رئه وه ی ئه مه خاڵێکی پرشنگداره له بزووتنه وه ی نه ته وایه تی کوردا و گوزارش له دڵپاکی ودۆستایه تی و هه ستی نیشتمانپه روه رانه ی گه لی کورد به رانبه ر به گه لی عه ره ب و خاکی عێراق ده کا، سه لیم به ده ستی ئه نقه ست کردوویه تی به ژێر لێوه وه وگوێی خۆی لێخه واندووه ، بۆ ئه وه ی خوێنه ری عه ره ب ده رکی پێنه کا.\nهه رچه نده دژایه تی ئینگلیز له لایه ن شێخ مه حمووده وه به یه کێک له هه ڵه کانی شێخ ده زانرێ ، چونکه ئه گه ر شێخ مه حموود له گه ڵ ئینگلیز ڕێک و ته با بوایه، له وانه نه بوو رووداوه سیاسیه کانی کوردوستانی عێراق به ئا قارێکی باشتردا بڕۆشتایه.\n7. له لاپه ڕه 158 دا و له چه ند شوێنێکی تریشدا ، سه لیم ده که وێته دا کۆکیکردن له مافی تورکومان وسریانییه کان و له درێژه ی قسه کانیدا ئه ڵێ : ئه م گه لانه شانبه شانی عه ره باندن (تعریب ) تووشی کورداندن ( تکرید ) یش بوون، هۆی بێده نگبوونی ئۆپۆزسیۆنی عێراقیش له مه ڕ چه وساندنه وه ی ئه م گه لانه وه له وه دا ده بینێ که گوایه کورده کان زیاتر تێکه ڵ به سیاسه تی عێراقیی به تایبه تی چه پی عێراقیی بوون ، له سه رو هه مووشیانه وه حیزبی شیوعی عێراق ( حشع ) و گرووپه کۆمۆنیست و مارکسیسته کانی تر، هه ر ئه م نزیکبوونه وه یه شه، وای له مانه کردووه چه وساندنه وه ی کورد زه ق بکه نه وه و زیاتر له پێویست داکۆکی لێبکه ن و له به رامبه ریشدا مه سه له ی که مه نه ته وایه تییه کانی تر فه رامۆش بکه ن .\nنکوڵی لێناکرێ که هه موو نه ته وه کانی عێراق له لایه ن ڕژێمی سه دام و ڕژێمه کانی پێشتریشه وه چه وسێندراونه ته وه و تووشی ئێش و ئازاروچه رمه سه رێی بوون ، به ڵام هیچ کامیان وه کوو گه لی کورد به شێوه یه کی سیستێماتیک وپلان بۆ داڕێژراو نه چه وساونه ته وه بۆیه زێده ڕۆیی نییه ئه گه ر بڵێین گه لی کورد پشکی شێری به ر که وتووه ، کیمیابارانی هه له بجه و ئه نفال دوو نموونه ی به ڵگه نه ویستن ، ئه مه جگه له و هه موو خه بات و لافاوی خوێنه ی که گه لی کورد داوێتی ، هه ر زه بری ئه م رووداوانه شه که ئۆپۆزسێۆنی عێراقی ناچار کردووه جاروبار بۆ بازرگانیکردن و به ده ستهێنانی پله و پایه ناوی کوردو کێشه ی نه ته وایه تی کورد بکه ن به به شێک له ستراتیژی سیاسی خۆیان ، هه رچی ده رباره ی حشع و پارته چه پڕه وه کانه ، به پێچه وانه وه هێنده ی زه ره رو زیانیان بۆ کێشه ی نه ته وایه تی کورد بووه نیو هێنده که ڵکیان بۆی نه بووه ، هه ر حشع بوو دۆستایه تی بلۆکی سۆڤیه ت و ووڵاتانی سۆسیالیستی بۆ سه دام مسۆگه ر کردو کێشه ی کوردیشی له به رچاو ڕه شکردن، چه په کانی تری کوردوستانیش که له ژێرکاریگه رێتی حشع وچه پی عێراقدا بوون له دێرزه مانه وه وئێستاشی له گه ڵدابێ پۆل پۆل و ده سته ده سته ڕێگای هه نده رانیان گرته به رو به هیچ حیزبێکی کوردوستانی ڕازینه بوون و ته نانه ت پێیان شه رم و شوره یی بوو له گه ڵ گرووپه ناسیۆنالیسته کانی کوردوستاندا هیچ هاوکارییه ک بکه ن .\nخوێنه ری خۆشه ویست : ئه و خاڵانه ی له سه ره وه ئاماژه م پێدان ته نها مشتێکه و کورد واته نیش ( مشتێک نموونه ی خه روارێکه ) ، گۆمانی تێدا نییه له ڕابردوودا هیچ کام له سه رکرده سیاسیه کانمان دوور نه بوون له هه ڵه ی سیاسی ئه مه ش سه باره ت به و هه موو فڕوفێڵ و درۆ ته ڵه که بازییه ی که ووڵاتانی ده وروبه رمان لێیان کردوون ، له گه ڵ ئه وه شدا ڕه خنه گرتن لێیان و ئاشکراکردنی خاڵه لاوازه کانیان مافی ڕه وای هه موو که سێکه ، خۆ ئه گه ر قسه ش له سه ر سیاسه تڤانان و ده سه ڵاتی سیاسی ئه مڕۆی کوردوستانه ئه وه ڕاستییه کی حاشاهه ڵنه گره که ڕێژه یه کی یه کجا زۆریان غه رقی گه نده ڵی و خیانه تکارین ، بۆیه نووسه رو ڕوناکبیرانی کورودوستان هه میشه سه ر کۆنه یان ده که ن و کارێکیان پێکردوون سه لیم مه ته رنه به لاید ا ڕۆشتووه و نه په ی پێبردووه ، هه تا ئێره ئاساییه و هه موو که سێک مافی ڕه خنه گرتن و ده ربڕینی ڕاوبۆچۆنی تایبه تی خۆی هه یه ، به ڵام سه لیم ئه مه ی نه کردووه به ڵکو به و په ڕی بێوژدانانه و به مه به سته وه خودی کێشه ی نه ته وایه تی کوردی خستۆته ژێر پرسیارو گومانه وه و به ده ستکردی ده زگا جاسوسیه جیهانییه کانی له قه ڵه مداوه و نکوڵی له کێشه یه ک ده کا که ناوی کێشه ی نه ته وایه تی کورد بێ، له م سه رگه ردانییه دا سه دان به ڵگه و داکیومێنتی ساخته و باوه ڕپێنه کراوی خنیوه ته باسه که یه وه و چاوبه سته ی له ته واوی خوێنه ری عه ره ب کردووه و بیری ڕه گه زپه رست وشۆڤینیستانه ی خۆی له که س نه شاردۆته وه و په لاماری هه موو توخمه نه ته وایه تییه کانی کوردی داوه ، وه کوو مێژووی کورد ، جوگرافیای کوردوستان ، ئایینی کورد ( لیره دا مه به ست ئایینی زه رده شته نه ک ئیسلام ) ، زمانی کوردی ، تێرمی کوردوستان …هتد ، خۆ کاتێ که باسی جوگرافیای کوردوستان ئه کا نه ک که رکوک و خانه قین و سنجار به ڵکو هه ولێریش به کوردوستان نازانێ وبه شارێکی دێرینی عێراقی ده زانێ و دانیستوانه که شی به تورکومان و سریان و عه ره ب ده زانێ ، به ڵام به هۆکاری کورداندن و به زۆره ملێ له م دوییه دا ژماره ی کوردی تێدا زیاد بووه …!!!! جا نه هامه تی ئێمه له وه دایه هه تا دوو که سی وه کوو هادی عه له وی و ئیسماعیل بێشکچیمان بۆ په یدا ده بێ و دانێکی خێرمان پیا ئه نێن، هه زاران و بگره ملیۆنان هاونیشتمانی برای عه ره بی ( په رژینێکی قاییم بێ له ڕووتاندا ) وه کوو سه لیم مه ته رما ن لێ قوت ده بێته وه …!!!\nئارام حه مه ساڵح …. کالیفۆرنیا/ ئه مریکا aramhamesalh@yahoo.com\nPrevious به‌ڕوخسه‌تی مه‌زنترین زمانناسی کورد، مه‌سعود محه‌مه‌د:\nNext ئه‌مڕۆ له هه‌مووکات زیاتر پێویستمان پێت هه‌یه


مستەفا چاوڕەش؛ یەكخستنەوەی پێشمەرگە پێویستی بە ئیرادەی یەكێتی و پارتی هەیە - هيوای کۆرد\nHome هەواڵ کوردستانی مستەفا چاوڕەش؛ یەكخستنەوەی پێشمەرگە پێویستی بە ئیرادەی یەكێتی و پارتی هەیە\nمستەفا چاوڕەش؛ یەكخستنەوەی پێشمەرگە پێویستی بە ئیرادەی یەكێتی و پارتی هەیە\nئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت ، یەكخستنەوەی هێزەكانی پێشمەرگە پێویستی بە ئیرادەی یەكێتی و پارتی هەیە و ئەو كارە بە وەزیر ناكرێت ، دەشڵێت ،” ئێمە تا ئێستا لەرێگەی كۆستەر و بەكرێ هاتووچۆ بە پێشمەرگە دەكەین”.\nمستەفا چاوڕەش ، ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان له‌لێدوانێکیدا بۆ میدیاکان رایگەیاند، هاوپەیمانان چەندین كۆبوونەوەیان بۆ یەكخستنی هێزەكانی پێشمەرگە پێكردووین ، بەڵام یەكخستنەوەی ئەو هێزانە تەنها بە وەزیر ناكرێت ، بەڵكو دەبێت یەكێتی و پارتی دڵیان باش بكەن .\nڕاشیگەیاندووە ، یەكخستنەوەی هێزەكانی هەفتا و هەشتا بە خەیاڵ ناكرێت و پێداویستی دەوێت ، دەبێت یەكێتی و پارتی دابنیشن و بڕیار بدەن ، نەك مەسەلەكە بخرێتە دەست فڵان و فیسان ، ئێمە بەباشی دەزانین پێشمەرگە هی خەڵك بێت نەك حیزب، بەڵام ئەمە بە خەیاڵ ناكرێت چەك و بارەگای دەوێت.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، تا ئێستا لەرێگەی كۆستەر و بەكرێ هاتووچۆ بەپێشمەرگە دەكەین، جلیان لەجل ناچێت، تفەنگیان لەتفەنگ ناچێت، پێڵاویان لە پێڵاو ناچێت، تەمەنا دەكەم لەدەمی خۆمانی بگرینەوە و ئەم هێزە یەكبخەینەوە.\nTags: پارتیپێشمەرگەمستەفا چاوڕەشیەكێتی\nحكومەتی عیراق بڕیاریداوە سیستمی موشەكی (ئێس-400)ی ڕوسی بكڕێت


پارتە ئۆپزسیۆنەکانی تورکیا بەڵێندەدەن کە کێشەی کورد چارەسەربکەن. رەزا شـوان – Giareng\nرۆژی چوار شەممە (٢٩/ یۆلیۆ/٢٠٢٠) کەمال کلیچـدار سەرۆکی پاری گەلی کۆماری تورکیا (جە هە پە) کە گەورەترین پارتی ئۆپـزسـیۆنی تورکیایە، وتی:”پارتی داد و گەشەکردنی دەسەڵاتدار، ئەو بەرپـرسە لە چارەسەرنەکـردنی کێشەی کورد” کلیچـدارئۆغڵۆ جەختی لەوە کـردەوە، گەر پارتەکەی بگات بە دەسەڵات، کـێشەی کورد چارەسەردەکات، کە دەیان ساڵە لە وڵاتدا گڕی گرتووە. وتی:” کێشەی کورد بە درێژایی چـل ساڵە مشتومڕی وروژاندووە.. بۆ لە ماوەی ئەم چـل ساڵەدا ئەم کێشەیە چارەسەر نەکـراوە؟ دەسەڵاتی سیاسی لە ماوەی چـل ساڵدا کێشەی کوردی چاررەسەر نەکردووە. پەرپرسیش لەمە تا ئێستا رژێمە. من کە سەرۆکی گشتی پارتی گەلی کۆماریم، پەیمانتان دەدەمێ، کە بەپێی پێوەرەکانی دیموکراسی و لەسەر رۆشنایی سەربەخـۆیی تورکیا، ئەم کێشەیە چارەسەر دەکەم” کلیچـدار ئۆغـڵو روونیشی کردەوە، هەموو جیهان دەبینن کە لە تورکیادا ناکرێ باس لە مافی مرۆڤ بکرێ” وتیشی:”چالاکوانی مافـناس” عـوسمان کافـالا (١٠٠١) رۆژە لە زینـدان دایە، ئەمە شایەنی دەوڵەت نییە، گەر ئێوە ـ مه‌به‌ستی له ئەردۆگانه ـ لە هەمان کێشەدا، تاوانی زیاتری بۆ هەڵنەبەستن، کەواتە تـۆ تـۆڵەی لێدەکەیتەوە. وەکو ئەو تۆڵەکـردنەوەیەی بەڕێـز (سەلاحەدین دەمیرتاش) هاوسەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی گـەلان، کە لە ساڵی (٢٠١٦) ەوە زیندانی کراوە”


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران دەستی بە چەواشەکاری هەلبستنی درۆدەلسە کردوە لە کاتێکدا حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران لە گەل رژیمی ئیراندا تەوافقی کردوە کە چەک دژی یەکتر بە کار نەهینین چوون دەچیت بوو چالاکی چەکداری سەربازی دژ بە رژیمی ئیران؟\nحیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران دەستی بە چەواشەکاری هەلبستنی درۆدەلسە کردوە لە کاتێکدا حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران لە گەل رژیمی ئیراندا تەوافقی کردوە کە چەک دژی یەکتر بە کار نەهینین چوون دەچیت بوو چالاکی چەکداری سەربازی دژ بە رژیمی ئیران؟\nحیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران دەستی بە چەواشەکاری هەلبستنی درۆدەلسە کردوە لە کاتێکدا حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران لە گەل رژیمی ئیراندا تەوافقی کردوە کە چەک دژی یەکتر بە کار نەهینین چوون دەچیت بوو چالاکی چەکداری دژ بە رژیمی ئیران؟\nئیمە باش دزانین کە حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران خاونی میژووەیکی دۆر و دریژە بەداخەوم کە ئەمرۆ چوون سەرکردی باشی نییە وەهایی بە سەر هاتووە بەدەستی چەند مرۆڤی نەزان.\nهەر چەند بەریز مستەفای هیجری داوایی لە خەلک کرد کە دەست لە دژایەتی براکوردەکانیان هەلگرەن بەلام بەداخەوە لایەنگران و یا کەسانێک کە خۆیان بە لایەنگری حیزبی دیمۆکراتی کوردستان دەزانن خەریکی زەمینە خۆشکردنی شەری براکۆژین جا نازانم قازانجی ئەم کەسانە چییە لە ئەم کارانەدا؟\nئەلبتە مرۆڤی چاکی زۆر تێێداییە بەلام دەسلاتی ئەوتوویان نییە لە ناو بەدنی حیزبدا.\nو ئیمە ئاگاداری حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیرانین لە ئەو برواییداش نین کە ئەو حیزبە بە نیەتی چالاکی چەکداری دژ بە رژیمی ئیران رویشتبیت بوو قەندیل بەلکۆ ناردراوەن بوو قەندیل بوو ئاژاوە نانەوە رویشتوون بوو قەندیل\nئەندامانی حیزبی دیمۆکراتی کوردستیانی ئیران سەردانی سفارەتخانەکانی کۆماری پەتوسیداری ئیران دەکەن لە ئەورووپا بە زمانی خۆیان دەلێن حەقی خۆیانە سەردانی سفارەتخانەکانی کۆماری پەتوسیدارە بکەن و لە سالی ٢٠١٢ لە دانیمارک حەسنی شەرفی وەتی ئەندامانی حیزب لە ئەورووپا ئەتوانن سەردانی سفارەتخانەکانی ئیران بکەن چونک ئیمە ئیرانین و ماڤی خۆمانە سەردانی سفارەتخانەکانی ئیران بکەێن و رەگەزنامەی ئیرانیمان هەبێت ئێمە داوای روخانی کۆماری ئیسلامی ناکەێن ئیمە داوای ماڤی خۆمان ئەکەین ئەویش ماڤی کۆلتۆری زمانییە. ، زۆربی ئەندامانی حیزب سەردانی سفارتی ئیران دەکەن ، و خیزانەکانیان هاتووچووی ئیران دەکەن ، لە مەر کریژەیەکانی نێێوان حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران و پارتی کریکارانی کوردستان لە میژە ئەندامانی دیمۆکرات بە شیوازەیکی بی پرینسپانە دور لە ئیخلاقی مرۆڤایەتی هیرەش دەکەنە سەر پکەکە و پژاک کە دەتوانن سەیریکی میژووی رۆژنامە کانی ئەو حیزبە لە سەر پارتی کریکارانی کوردستان و پارتی ژیانی ئازادی کوردستان بکەن بووتان دەردەکەویت کە ئەو حیزبە بوو چی مەبەستیک رویشتووە بوو قەندیل .\nو برپرسایەتی کوشتنی ئەو پیشمەرگەانە تەنها لە ئەستووی سەرکردایەتی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیرانە چونکە سەرکردایەتی ئەو حیزبە هەلێکی میژووی کردوە دەبێت دادگایی بکرێت بە هووی بە کوشتن دانی ئەو پیشمەرگانە\nحیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران بەرەسمی تەسلیمی ئیران بووە چونکە ئەندامانی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران بە رسمی سەردانی سفارەتخانەکانی ئیران دەکەن لە ئەورووپا ئیستا بوو چەواشە کردنی رای گەشتی ئەلین بوو چالاکی دژ بە رژیمی ئیران رویشتووین بوو قەندیل کە ئەم باسانە دۆرن لە راستی چونکە حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران لە گەل رژیمی ئیراندا تەوافقی کردوە کە بە هیچ شیووەیک چالاکی چەکداری دژی ئیران ئەنجام ندا و ئەو تەوافقە لە سالی ١٩٩٦ لە کاتی هاتینی ئەحمدی نازمی فەرماندی هیزی پیادی سوپایی پاسدارانی ئیران بوو کوردستان بە ناو بژیوانی یەکیەتی نیشتمانی کوردستان هەر دولا بە تەوافق گەیشتن کە هیچ کام لە ئەم دو لا دژ بە یەک چالاکی چەکدارانە نەکەن.\nبوو ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئیران هەمیشە ئەوانی وا لە گەل باوەریاندا نین تومەتی جاش دەخنە پالی ئەویش بە بی بەلگە بە بی هیچ بەلگەێک کە بی سلمینیت کە ئەو ریکخراوە پێێوەندی هەیە لە گەل دۆژمناندا لە کاتیکدا لە ئەورووپا ئەندامانی کومیتەکانی حیزب شەو رۆژ لە ناو سفارەتخانەکانی کۆماری پەتو سیداری ئیراندان ئاخر ئەوندە چەواشەکاری و درۆدەلسە تا کی درۆ دەلسە تا کی چەواشەکاری قسەی بی بنەما دۆر لە راستی ، ئاخر نازانم کی و چی کاتیک ئێێووە ئەدبیاتی ناشیرینی خۆتان دەگۆرەن\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۳/۰۵/۱۳۹۴ ۰۱:۵۵:۰۰ قبل‌ازظهر


كەركوك: مەرگی تاقانەكان\nكەركوك/19ی شوباتی 2020/ گەنجێكی گوندی چه‌خماخه لە قه‌زای دوبز، لەبەردەم ئەو پەنجەرەیە وەستاوە كە تیایدا چەكدارێك چوار لە هاوڕێیەكانی بەدەستڕێژی گولـلە كوشت فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nلەوكاتەی حەوت گەنج لەدانیشتنێكی گەنجانەدا لە دوكانێكی گوندەكەیان بەدەم كێشانی نێرگەلەوە پێدەكەنین، چەكدارێك لولەی تفەنگەكەی لەپەنجەرەكەوە كردە ژورەوە و مەخزنەكەی بەتاڵكردەوە. خوێنی حەوت گەنج تێكەڵ بەیەك بون. چواریان هەر لەوێ گیانیانلەدەستدا.\nروداوەكە، كاتژمێر 7:45 خولەكی ئێوارەی سێشەممە 18ی شوبات رویدا لەگوندی چه‌خماخه‌ی قه‌زای دوبز به‌دوری 35كم له خۆرئاوای پارێزگای كه‌ركوك. قوربانییەكان هەمویان كوردن.\nبڕیار ئەحمەد، كە یەكەم كەس بوو، چۆتە سەر روداوەكە، وتی "مەریوانی هاوڕێم، تەلەفونی بۆ كردم و وتی فریا بكەوە پێكراین"، لەگەڵ ئەو تەلەفونەدا كارەبای گوندەكە بڕا.\nشەوێكی تاریك باڵی بەسەر گوندەكەدا كێشابوو، بڕیار وتی "تەنانەت ئەوەندە تاریك بوو، بەرچاوی خۆم نەدەبینی، سەرەتا نەمدەتوانی بڕۆم، چونكە دەترسام لەگەڵ چونە دەرەوەمدا منیش بكوژرێم".\nدوای ئەوەی بۆ دووەمجار مەریوان تەلەفون دەكاتەوە "بە قورئان خوێنم تێنەما فریابكەوە"، بڕیار ئەحمەد دەڵێت تەحەمولم نەما و لایتی مۆبایلەكەم هەڵكرد و بەرەو دوكانەكە رۆیشتم.\nبە قورئان خوێنم تێنەما فریابكەوە\n"ناو دوکانەکە هەموی خوێن بوو، مەریوان لەدوا ساتەكانی مەرگیدا بوو، لەوكاتەشدا خەڵكی گوندەكە هاتن و هەموو شەهید و بریندارەكانمانكردە ناو ئۆتۆمبێلەوە و بەرەو نەخۆشخانە بەڕێكەوتین، هەر ئەوكات مەریوان گیانی سپارد".\nكەركوك/19ی شوباتی 2020/ بڕیار و هاوڕێیەكی لەناو دوكانەكەدا بۆ هاوڕێیەكانیان دەگرین فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nئەو دوكانە، شوێنی كۆبونەوەی گەنجانی گوندەكە بوو، بە درێژایی زستانی ئەمساڵ. تا درەنگانێكی شەو.\nلەو شوێنەدا گەنجەكان كۆدەبنەوە و نێرگەلەیان دەكێشا. بڕیار ئەحمەد كە رۆژانە دەچووە ئەو گوندە، ئەو شەوە میوانی هەبووە و لەماڵەوە بووە.\nبه‌پێی گرته‌ی ڤیدیۆیی كامێرایه‌كی چاودێری، كە له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كاندا بڵاوكرایه‌وه، ده‌رده‌كه‌وێت چه‌كدارێك ده‌چێته به‌رده‌م دوكانه‌كه و بۆ چه‌ند چریه‌ك ده‌ستڕێژی گولـله دەكات.\nدڵشاد ئەحمەد، دانیشتوى گوندەکە، بە (كەركوك ناو)ی وت "ئێواران گەنجەكان لەم دوكانە كۆدەبونەوە، كاتیان بەسەر دەبرد... ".\nلەبارەی روداوەكەشەوە وتی "تیرۆریستەكە لە پەنجەرەی ژورەكەوە تەقەی كردووە و هەر حەوتیان پێكراون، چوار شەهید و سێ بریندار".\nدووان لە كوژراوەكان تاقانەن، ئەوانی تر خزم و كەسی نزیكی یەكن.\nدووان لە كوژراوەكان تاقانەن، ئەوانی تر خزم و كەسی نزیكی یەكن\nدانیشتوانی گوندی چه‌خماخه 13 خێزانن، بەشێك لە خەڵكی گوندەكە، لە دوای روداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری 2017ەوە گوندەكەیان جێهێشتووە، وەك كوێخای گوندەكە دەڵێت هۆكارەكەی خراپی دۆخی ئەمنییە.\nعومەر شاسوار، کوێخاى گوندەکە، بە (كەركوك ناو)ی وت "بۆشاییەکى زۆری ئەمنی هەیە لە سنوری دوبز تا قەزای حەویجە... داواکارین حکومەت هاوكارییمان بكات لە پاراستنی گیانمان، یان رێگەمان پێبدات خۆمان چەك هەڵبگرین و خۆمان بپارێزین".\nكەركوك/19ی شوباتی 2020/ ئەو دوكانەی كە چوار گەنجی تێدا كوژرا لە گوندی چه‌خماخه لە قه‌زای دوبز فۆتۆ: كاروان ساڵحی\nلەكاتی بردنی تەرمی كوژراو و بریندارەكاندا بۆ نەخۆشخانە، پۆلیسی فیدراڵی كە ئەمنیەتی ناوچەكە دەپارێزن سەرەتا رێگرییان كردووە و تەقەیان بەسەر ئۆتۆمبێلەكاندا كردووە.\nئەمنیەتی قەزای دوبز، لەژێر دەسەڵاتی هێزە عیراقییەكاندایە لەوانەش پۆلیسی ناوخۆیی و پۆلیسی فیدراڵی، ئەوەش لە چوارچێوەی فەرماندەیی گشتی ئۆپەراسیۆنەكانی كەركوك.\nروداوەكە هەرچەندە بۆ خەڵكی گوندەكە و كەسوكاری قوربانییەكان ناخۆش بێت، بۆ بڕیار ئەحمەد دوجار ناخۆشە، هەم هاوڕێیەكانی لەدەستدا، هەم شوێنی كۆبونەوە و تەنانەت گوندەكەشی.\n"ئاستەمە جارێکى دیکە بتوانم لەم گوندە بژیم"، بڕیار وایوت.\nروداوەكە ناڕەزایی بەدواداهات\nهەریەكە لە مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان و ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە دوو راگەیەنراوی جیاوازدا ئیدانه‌ی هێرشه چه‌كدارییه‌كه‌ی گوندی چه‌خماخه‌یان كرد، داوای هەماهەنگی نێوان هێزە عیراقییەكان و پێشمەرگەیان كرد.\nیه‌كێتی لە رایگەیەنراوەكەیدا،جەختیكردەوە لەوەی پێشمەرگە دەتوانێت بە هەماهەنگیی لەگەڵ ھێزە ئیتحادییەكان ئارامی و ئاسایش بەرقەرار بكاتەوە تاوەكو بەھەموو لایەك رێ لە پشێوی ئەمنی و تەرھیب و تەعریب بگیرێت.\nهه‌روه‌ها بارزانی دەڵێت "روداوەكە ئەوە نیشاندەدات كە تیرۆریستانی داعش بۆشایی ئەمنی و ناسەقامگیرییان بۆ خۆڕێكخستنەوە و بەهێزبونەوەیان قۆستووەتەوە. هەڕەشەكانیان پێویستە بە هەند وەربگیرێت.\n"هەماهەنگی نێوان هەرێمی كوردستان و حكومەتی عیراق و هاوپەیمانان بۆ نەهێشتن و بنبڕكردنی هەڕەشەی تیرۆر بەردەوام بێت و بەهێزتر بكرێت"، بارزانی وای بە پێویست زانی.\nئەوانەی لە روداوەكەدا گیانیانلەدەستدا:\nعەلی ئەحمەد دەروێش لە دایكبوی 1988\nمەحمود ئیبراهیم خورشید لە دایكبوی 1995\nئەحمەد جاسم لە دایكبوی 1999\nمەریوان سیروان لەدایکبوی 1995


«گۆڕه‌شار» وه‌ك قوربانی/ ئارام محه‌مه‌د - جام کوردی\n«گۆڕه‌شار» وه‌ك قوربانی/ ئارام محه‌مه‌د\n12 ئایار 2020\nیه‌كه‌م: هه‌وڵدان بۆ دابڕان له فۆڕمی زۆرینه‌ی هه‌نووكه‌یی و نووسراو، كارێكی ئاسان نییه، كۆشان بۆ خستنه‌ڕووی مۆدێلێكی جیاواز، پێیه‌ك ده‌خاته ناو بازنه‌ی داهێنانه‌وه، له لایه‌كی دیكه‌وه دابڕان و فۆڕمی نوێ، جۆرێكیشه له تێكدان، تێكدانی ڕابردوو، بۆ درووستكردنه‌وه‌یه‌كی نوێ و هێنانه‌وه‌ی قورسایه‌كی فه‌رامۆشكراو به چوارچێوه‌یه‌كی جیاواز،( گۆڕه‌شار) هه‌وڵدانی نووسه‌ره بۆ داهێنان نا، به‌ڵكوو تێكدانی ئێسته، تا جارێكی دیكه، بگه‌ڕێینه‌وه بۆ سه‌ر ڕابردوو و له وێوه به به‌هێزی بگه‌ڕێنه‌وه. پێشتر ئه‌زموونێكی ناوازه‌مان هه‌یه له شیعردا(ئه‌نوه‌ر مه‌سیفی)، زۆر له (سه‌ید قادر) ده‌چێت، ئه‌م یارییه له ئه‌ده‌بیاتدا، ته‌نیا به زمان ده‌كردێت، به تێڕوانی بارت، ئه‌ده‌بیات واتا زمان، ئه‌ده‌بیات له فلۆبێره‌وه تا ئه‌و ساته‌ی بارت (پله‌ی سفری نووسین) ده‌نووسێت، هه‌موو دیبه‌یت و كێشه‌ی ئه‌ده‌بیات زمانه، له گۆڕه‌شاردا به‌ر كێشه‌ی زمان ده‌كه‌وین، به‌ر نائارامی و ناسه‌قامگیری زمان ده‌كه‌وین. زمانێكی له‌توپه‌ت، هه‌لاهه‌لا بوو، نه لینگویستێك و نه‌ستراكچه‌ری ڕسته، نه‌ك ڕێزمان و نه هیچ شتێكی دیكه‌ی زمان، هاو شێوه‌ی زمانی باوه، هاوشێوه‌ی زمانی هه‌نووكه‌یی ئه‌ده‌بیاته، داڕشتنی ڕۆمانێك له‌و چوارچێوه‌یه‌دا كارێكی تاقه‌تپڕوكێنه بۆ نووسه‌ر، چ جا بۆ خوێنه‌ر، كاره‌كه جۆرێكه له خۆكوژی، خۆكوژی تێكست، كارێكی ترسناكه، ناخوێندرێته‌وه، ناگێڕدرێته‌وه، نانووسرێته‌وه.( پۆڵ سیلان) هه‌مان شتی كرد، شیعری نووسی، شیعره‌كان زمانی نووسین نه‌بوون، زمانی ناو ڕووداو بوون، سیلان كه دایكوباوكی له یه‌كێك له كه‌مپی نازییه‌كان گوله‌باران ده‌كرێن، ده‌ست ده‌كاته نووسین، شیعر ده‌نووسێت، شیعر نا، ده‌یه‌وێت هۆلۆكۆست بنووسێت، هۆلۆكۆست به زمانی هه‌مووان نا، هۆلۆكۆست به‌زمانی خودی ڕووداوه‌كه، زمانێك كه خودی ڕووداوه‌كه‌یه نه‌ك وه‌سفی ڕووداوه‌كه، كه‌وته هه‌ڵكۆڵین له‌ناو ڕووداوه‌كه، هه‌ڵكۆڵینیشه له‌ناو مێشكدا، له‌ناو زه‌یندا، به‌رگه‌ی نه‌گرت و خۆی هاویشته ڕووباری (سێن) له فه‌ڕه‌نسا، یه‌كجار و ته‌واو، كه‌متر له یه‌كجار، كاره‌كه ترسناكه، ئه‌زموونه‌كه نوێ نییه، به‌ڵام ئازایانه‌یه، خوێنه‌ر توڕ هه‌ڵده‌درێ، كاره‌كه بۆ كه‌مینه‌یه‌كه، كه‌مینه‌یه‌كی بچووك هۆشیار ده‌بنه‌وه، له‌رزێكی ڕادیكاڵانه‌یه، ده‌بێت ئاگاداربین، ئه‌ده‌بیاتی كه‌مینه نییه، ئه‌وه‌ی دۆلۆز باسی ده‌كات، هه‌ردووكیان جیاوازن، ئه‌ده‌بیاتی كه‌مینه، كه دۆڵۆز له (كافكا)دا روونی ده‌كاته‌وه، یه‌كێك له پایه‌كانی ئه‌وه‌یه، نووسه‌ره‌كه ناتوانێت نه‌نووسێت، نه‌نووسێت ده‌مرێت، ئه‌مرێكه له‌ده‌ره‌وه‌ی ویست و هێزی نووسه‌ر، ئه‌مه هێنده تایبه‌ت وداخراو ده‌بێت، كه‌مینه‌یه‌ك له نووسه‌ران ده‌گه‌نه دۆخێكی ئاوا، ئه‌ده‌بیاتی كه‌مینه ڕه‌نگه خوێنه‌ری زۆرینه له‌خۆیدا كۆبكاته‌وه، گۆڕه‌شار، ئه‌ده‌بیاتی كۆمه‌ڵه ئیلیتێكه، بۆ ڕامان و ئاگاهاتنه‌وه، بۆ بیرهێنانه‌وه‌یه‌كی زمانی، زمان و به‌س، ئه‌مه‌یش یانی هه‌موو ئه‌ده‌بیات و به‌س.\nدووه‌م: نووسه‌ر له گۆڕه‌شاردا ده‌سكاری بیچمی(فۆڕم) زمان ده‌كات، به‌ڵام ئاگایانه، پێش ئه‌و كاره، كتێبی (نه‌سری كوردی و گۆڕانی فۆڕم) بڵاو ده‌كاته‌وه، خۆی له‌و كتێبه‌دا قسه‌یه‌كی (لارینس ستێرن) ده‌هێنیته‌وه و پاڵپشتی ئیشه‌كه‌ی خۆی پێ ده‌كات، ئه‌و ئیشه‌ی كه له خه‌یاڵیه‌تی (گۆره‌شار)، كۆی گۆڕه‌شار له‌سه‌ر ئه‌م قسه‌یی ستێرن بنیاتنراوه: (گێڕانه‌وه تا ئاستی نه‌گێڕانه‌وه، ڕیتم تائاستی سورعه‌تی سفر خاو ده‌كرێته‌وه، ئه‌وه‌ی ده‌كرێت باس بكرێت، باس ناكرێت.) ئه‌م كتێبه كلیلی كردنه‌وه‌ی (گۆڕه‌شار)ه. نووسه‌ر زۆر به هێواشی هه‌نگاوه‌كانی ئه‌و پڕۆسه‌یه ڕوون ده‌كاته‌وه، كاریگه‌ری زمان و زمانی دۆگما، به‌ستنه‌وه و گه‌ڕانه‌وه بۆ زمانی نه‌وه‌كانی پێشوو و به‌ستنه‌وه‌ی به ئێستامانه‌وه، هه‌مان كار له كۆتایی هه‌شتاكان (ئه‌نوه‌ر مه‌سیفی) كردی، له پاڵ سه‌ركێشییه زمانییه‌كه‌یدا، مانیفیێستۆی خۆی بڵاو كرده‌وه و ناوی نا (فۆڕمی گران)، هاوشێوه‌ی (سه‌ید قادر) ئه‌گه‌ر ئه‌و مانیفێستۆیه نه‌خوێنیته‌وه، پڕۆژه‌كه به ناته‌واوی ده‌رده‌كه‌وێت. مانیفێستۆی مه‌سیفی زۆر هاریكار ده‌بێت، بۆ هیدایه‌تی، هاوشانی كتێبه‌كه‌ی هه‌موو نا ڕوونیه‌كان كۆتاییان دێت، مه‌سیفی ڕایگه‌یاند زمانی نائاسایی و واقیعی نائاسایی، شیعری نائاسایی ده‌خوڵقێنیت، كارێكه هاوشێوه‌ی كاره‌كه‌ی (سه‌ید قادر)، نائاسایی زمان، نائاسایی ڕۆمانه. ئه‌گه‌ر بڵێن نووسین هه‌وڵه بۆ داڕشتنه‌وه‌و تێپه‌ڕاندنی زمانی ڕۆژانه‌یی، ئه‌وا ده‌كرێ بڵێن( سه‌ید قادر) زمانی ڕۆژانه‌ی تێنه‌په‌ڕاندووه، به‌ڵكوو هێناویه‌تیه ناو نووسین\nسێهه‌م: له (گۆڕه‌شار)دا چۆن نووسین چه‌قه نه‌ك چی نووسین، هه‌رچه‌ند نووسه‌ر هه‌وڵی داوه بایه‌خ به‌چی نووسینێش بدات و هه‌ندێ تێما و بیرۆكه و بابه‌تی پڕمشتوومڕ بخاته ناو ئاشی زمانه‌وه، بابه‌ته مرۆییه‌كان و به‌دیاریكراوی زه‌قكردنه‌وه‌ی (فرۆشتنی گورچیله)، هه‌روه‌ها بابه‌ته سایكۆلۆژییه‌كان و كۆمه‌ڵناسییه‌كان كه ئێسته زۆرترین مشتومڕیان له‌سه‌ره(تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان)، به‌ڵام به بۆچوونی من، زمان به زاڵمه‌یه‌تی خۆی ئه‌و( چی نووسنیه)ی شاردووه‌ته‌وه. ئه‌مه‌یش یه‌كێك له‌و گرفتانه‌یه كه نووسه‌ر ویستوویه‌تی تێیدا سه‌ركه‌توو نه‌بووه. ڕه‌نگه هۆكاره‌كه‌ی ئه‌وه بێت زیاده‌ڕۆیی كردووه له درێژكردنه‌وه و تۆخكردنه‌وه‌ی ڕووداوه زمانییه‌كان، بۆ ئه‌م بابه‌ته ده‌كرا سوود له (مه‌رگرێت دۆراس) وه‌ربگیرێت، كاتێك به تێڕوانینی لاكان، بۆ چه‌ند چركه‌یه‌ك ده‌چێته ناو زمان و واقیع جێده‌هێڵێت، گوزارشتكردن له‌و چركانه زۆر خرایه، زۆر ورد و ئاگایانه‌یه، واقیع هیچ شوێنپێیه‌كی نامێنیت، یارییه‌كه ده‌بێته ڕاكردن و خۆكێشان به په‌رژینی زماندا، ئه‌گه‌ر( سه‌ید قادر) ئه‌وه‌ی بكردایه، زۆر باشتر پایه‌ی پڕۆژه‌كه‌ی ده‌چه‌قی و خوێنه‌ری ئاسایی كه‌متر هێڵنجی ده‌دا، هه‌ر ئه‌وه‌شه كه هیچ هیوایه‌ك نییه كه جارێكی دیكه ئه‌و تێكسته (گۆڕه‌شار) به‌زمانێكی دیكه بخوێندرێته‌وه، ئه‌مه له‌ده‌ست ده‌رچوونه، ئه‌گه‌رنا دۆراس هه‌مان دابڕانی ڕادیكاڵانه‌ی له زماندا كردووه، به‌ڵام ده‌رفه‌تی ئه‌وه له‌به‌رده‌م تێكسته‌كه كراوه‌یه و ئه‌گه‌ر به نیوه‌چڵیش بێت، شیانی خوێندنه‌وه‌ی هه‌یه به زمانانی دیكه.\nچواره‌م: (گۆڕه‌شار) كۆكراوه‌ی پڕۆژه‌یه‌كی نووسه‌ره، كه تێكه‌ڵه‌یه‌كه له چه‌ند پیچمێكی زمان و ته‌كنیك، نووسه‌ر ئاگایانه ده‌زانێت، له پێش ئه‌ودا هه‌ریه‌ك له (مه‌سعوو محه‌مه‌د) و(زه‌بیحی) و(هه‌ژار) ئه‌و سه‌ركێشیه‌یان له به‌رانبه‌ر زماندا كردووه، هاتووه تێكه‌ڵه‌یه‌كی له‌و سه‌ركێشیانه كۆكردووه‌ته‌وه، دواتر له چوارچێوه‌ی ڕۆماندا فۆڕمی پێ به‌خشیوه، (سه‌ید قادر) هێنده به زمانی هه‌ژار سه‌رسامه، كه هه‌ژار به بۆرخێسی كوردی ده‌زانێت و پێی وایه هه‌ژار بووێرییه‌كی گه‌وره‌ی زمانیی هه‌بووه و تاقی كردووه‌ته‌وه، هه‌م له شه‌ڕه‌فنامه و هه‌م قورئان، زمانی هه‌ژار (زبر و زۆپ و پیاوانه‌یه)، له‌پاڵ ئه‌وه‌دا ده‌بینرێت، له گۆڕه‌شاردا شێوازی ڕسته‌سازی و لینگوستیك به‌ته‌واوی له ژێر كاریگه‌ری (مه‌سعوود محه‌مه‌د)دایه، كاتێك هیچ به‌هایه‌ك بۆ خاڵبه‌ندی و مۆدێلی ڕسته‌ی ڕێزمانی نییه، ده‌كرێت یه‌ك لاپه‌ڕ بخوێنته‌وه یه‌ك فاریزه و نوخته‌ی تێدا نه‌بێت، ده‌كرێت ڕسته یه‌ك وشه بێت، ده‌كرێ ڕسته تاك وكۆی تێكه‌ڵ بێت، فرمان و بكه‌ر و كارا هچیان مانایه‌كیان نه‌بێت، مه‌سعوود محه‌مه‌د له (مرۆڤ و ده‌ورووبه‌ر)دا ئه‌وه‌ی تاقیكرده‌وه، بووێرییه‌كی زمانیی بوو، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جیاوازه ئه‌وه‌یه، سه‌ید قادر هاتووه، ئه‌مه‌ی له گێڕانه‌وه‌یه‌كی هونه‌ریدا كردووه، كه ڕۆمانه، ئه‌مه‌ش تاكه خاڵی جیاوازییه. هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی كه جیاوازه له‌گه‌ڵ(مام هه‌ژار)، ئه‌وه‌یه به‌هه‌مان كه‌ره‌سته، كه هیدایه‌تی پێی وایه گێڕانه‌وه‌یه‌كی هونه‌رییه، وشه‌كانی سارد و بێڕۆحن، به‌ڵام وشه‌كانی (مام هه‌ژار) گه‌رمن و هه‌ناسه ده‌ده‌ن. ورده‌كارییه‌كانی نووسه‌ر بۆ پێرفۆرمانسێكی جیاواز، زیاد له هه‌وڵ و كۆشانێكه، بۆ نموونه، زمانی ناو ئاوێنه، نووسینه‌وه‌ی وڕێنه، هه‌ڵه‌نگوتنه‌كانی زمان، كه له كاره‌كته‌ری لاڵه‌پته‌یه‌ك به‌رجه‌سته بووه، هه‌وڵێكی دیكه‌ی نووسه‌ر بۆ ئه‌وه‌یه، چوارچێوه‌ی مۆدێلی دیاریكراوی ڕۆمانی مۆدێرن، نیشان بدات، زۆرترین مانا، فره‌ده‌نگی (پۆلیفۆنی)، زۆرترین پارادۆكس و كۆتاییه‌كی نادیار و كراوه، كه (گۆره‌شار) ده‌خوێنینه‌وه، وه‌ك چاوشاركێ به‌ر ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیانه ده‌كه‌وین، به‌س زۆر خێرا زمان گومیان ده‌كات و دایانده‌پۆشێت و هه‌موو شته‌كان تێك ده‌دات. ئه‌مه‌ش كاتێك ده‌رده‌كه‌وێت، كاتێك زمان له‌و ڕۆمانه بستێنینه‌وه، لاپه‌ڕه‌ی سپی ده‌مێنێته‌وه. ماڵی کتێبی کوردی\nجام کوردی گۆڕه‌شار ئارام محه‌مه‌د سه‌ید قادر


بۆ كەمكردنەوەی دیاردەی چەكداریی دوو پێشنیار دەکرێت\nهەواڵ / کوردستان :: 16/11/2018 :: 673 جار بینراوە\nتاگ :: روداو و تاوان حکومەت كۆنفراس و کۆبونەوە\nدەستەی سەربەخۆی مافه‌كانی مرۆڤ بۆ كەمكردنەوەی دیاردەی چەكداریی كۆنفرانسێكی نیشتمانی دەبەستن و دوو پێشنیاریش دەدەنە پەرلەمان و حكومەتی نوێی هەرێم.\nمحەمەد گۆمەشینی، وتەبێژی دەستەی سەربەخۆی مافه‌كانی مرۆڤ بە دواڕۆژی راگەیاند: سەبارەت بەدیاردەی كوشتن و خۆكوشتن و كەمكردنەوەی دیارده‌ى چەكداری، هۆكار زۆرن، لەوانە ناسەقامگیری سیاسی و قەیرانی دارایی كە بەهۆیانەوە دۆخی كۆمەڵایەتی و دەروونی خەڵك شڵەژاو بووە، پاشان شەڕی داعش و قوربانیدانی هێزەكانی پێشمەرگە.\nناوبراو وتی: "ئێمە بۆیە زۆر تیشكمان لەسەر چەكە، به‌هۆى ئەوەیه كه یەكێكە لەدیاردەكان، چونكە ئەگەر چەك لەماڵ نەبێت و كێشەش رووبدات، رەنگە پەنا بۆ شتی دیكە ببرێت كه هیچیان وەك چەك نییە".\nگۆمەشینی روونیكردەوە، بۆ كەمكردنەوەی دیاردەی چەكداری، پێشنیارمان ئەوەیە حكومەتی نوێی هەرێم پێداچوونەوە بە رێنماییەكانی پێدانی مۆڵەتی چەك بكات، پەرلەمانی نوێش هەمواری یاسای ژمارە 16ی ساڵی 1993ی چەك بكاتەوە.\nوتەبێژی دەستەی مافی مرۆڤ ئاشكرایكرد، ئێستا خەریكی ئامادەكارین بۆ كۆنفرانسێكی نیشتمانی لەسەرتاسەری كوردستان، چونكە كێشەكە هەر دیاردەی چەك نییە، بەڵكو كێشەكە بوونی ئۆتۆمبێلی سەربازی و خەڵكی چەكدارە كە دەبێت كۆنترۆڵ بكرێن.\nهەروەها وتیشی: "لەناوشار جگە لە پۆلیس و ئاسایش پێویست ناكات خەڵكی دیكە بەچەكەوە ببینرێن، بەڵام دەیان ئۆتۆمبێلی سەربازی لەنێو شارەکاندان كە بەڕێنمایی قەدەغەیە".\nپێداچوونه‌وه: سیروان محه‌مه‌د


زمان لە پێگەیاندنەوە ھەتا تێگەیاندن!\nگەر مرۆڤ، خاوەنی زمان نەبوایە، لە دارستان و ئەشکەوتەکان دەرباز نەدەبوو! پێشکەوتنی مرۆڤ و جیھان، بوونی فەرھەنگ و کۆمەڵگا، گرێدراوی بوونی زمانە. مرۆڤ بە بێ زمان، بێدەستەڵاتە و دەستەڵاتی لە مێشک و زماندا کۆ بووتەوە! کۆمەڵگای ئێنسانی بە بێ زمان، کۆمە کۆمەی زیندەوەرانە و ھیچی تر!\nھەموو زیندەوەرانی سەر گۆی زەوی جەستە و مێشک و چەشنێک زمان بۆ پێوەندیگرتن لە گەڵ یەکتریان ھەبووە و ھەیە، بەڵام ئەوان خاوەنی ئەو چەشنە لە زمان و مێشک نەبوون، کە بتوانن خۆیان بپارێزن و ژیانیان بەرەو گۆران بەرن. وەک دایناسۆرەکان کە مەزنترین زیندەوەری سەر وشکانی بوون. ئەوان و بێژمار باڵندە و پەلەوەر و ئاژەڵ و زیندەوەر لە ناوچوون، لە بەر نەبوونی ئیمکانی بیرکردنەوە، تاقیکردنەوە و دەربڕین لە ڕێگای زمان! مرۆڤ گەر ئەو ئیمکانەی نەبایە، بە جەستەی بچکۆلانەیەوە، بەر لە دایناسۆرەکان لە ناو دەچوو.\nلەناوبردنی زمانی ھەر زیندەوەرێک، کارەساتێکی بەردەوامە لە ژیانی زیندەوەرەکە. مرۆڤ کە نەتوانێ بە زمانی دایکی خۆی، بیرو ھزر و ھەست و تێگەیشتنی خۆی بھێنێتە سەر زمان، ئەو مرۆڤە لە زاتی سرووشتی خۆی دادەبڕێ و تا کۆتایی ژیان لە گەڵ کەسایەتی سرووشتی خۆی جووت نابێت. زمان پێناسەی کەسایەتی و ھۆی سەرھەڵدانی کەسایەتییە. بوون بە مانای ئینسانی بیرکەرەوە، گرێدراوی بوونی زمانە!\nمرۆڤی کورد لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان، زیاد لە سەد ساڵە، بە ھۆی سیستەمی فێرکردن و بارھێنان، مێدیایی زاڵ، سیستەمی سیاسی- حکوومەتی- ئیداریی و داسەپاندنی زمانێکی تر، دوور لە سرووشتی کەسایەتی خۆی، دوور لە زمان و فەرھەنگ و مێژووی خۆی، بۆ مەبەستی دوور لە ویست و بەرژەوەندی خۆی و نیشتمانەکەی، بارھێندراوە و بۆ مەبەستی دڵخوازی نەتەوەیەکی تر ئادابتە کراوە، گۆڕدراوە و تێکدراوە.\nمرۆڤی کورد لە ڕێگای زمانێکی تر، کە ڕەنگدانەوەی کەسایەتی و فەرھەنگ و مێژوو و خوو ڕەفتاری کۆمەڵە کەسێکی ترە، لە گەڵ خۆی و زمانەکەی بێگانە کراوە. کەم نیین ئەو کوردانەی لە ژیانی ڕۆژانە و لە ھەموو ژیانیاندا، ئەو پێویستییە نابینن بە زمانی خۆیان بنووسن، بخوێننەوە و بیروھزر و تێگەیشتنیان لە ڕێگای زمانی خۆیانەوە دەرببڕن. گەلێکی زۆر لە کارمەندان لە سەر ھەتا خوار، دەرسوێژی فێرگە و زانستگا، ھونەرمەند، پسپۆڕی بوارەکان، خوێندن و نووسینی زمانی خۆیان نازانن و ھەست بەوە ناکەن، کەمایەسییەکی زمانی و کەسایەتیان ھەیە. زۆرن ئەو کەسانەی کە “زمان” تەنیا لە وشە و ڕستەدا دەبینن و گەر گۆڕدرا و زمانێکی تر لە جێگای داندرا بۆ یان ئاساییە.\nکەم نیین ئەو کەسانەی کە پێیانوایە زمانی دایکی ئەوان، زمانی ھونەر و زانست و سیاسەت و پسپۆڕی نییە، ھەر بۆیە زمانی دووھەم و سێھەم بە قەرز وەردەگرن و جێی زمانی خۆیانی پێ پڕ دەکەنەوە. ئەم پرۆسەیە قووڵایی ئاسیمیلاسیۆن بە دەستی کورد خۆی دەردەخات. ئەو موھەندیس و دوکتور و پرۆفیسۆر و شارەزا و ھونەرمەندەی بێگانە لە خۆی، بێگانە لە ھەست و سرووشتی خۆی دەبێتە پەیژەی زمان و فەرھەنگ و زانست و شارستانیەت و شانازی ئەو میللەت و کیانەی، کە ئەوی توواندۆتەوە و کەسایەتی لێ زەوت کردووە، دەبێ لە تەنیایی خۆیدا چ وڵامێک بداتەوە کە ناتوانێ ھەست و بیر وھزری خۆی لە زمانی خۆیدا ھەڵڕێژێ؟!\nنووسەری ئەم دێڕانە وەک شانۆپێداگۆگ و داڕێژەری سیستەمی فێربوون و فێرکار، زیاتر لە سی ساڵە ئەم دیاردەیە لە ناو منداڵ و لاوان و بنەماڵەکانیان سەیر دەکات و لایەنەکانی زیانمەندی دیاردەکە لە پرۆسەی فێربوون تاوتۆ دەکات و لایەنەکانی زانستی لە پراکتیکدا لە ناو میللەتانی ھەمەڕەنگی چوارقوڕنەی جیھان، کە لە ئاڵمان دەژیین ھەڵدەسەنگێنێ. بە ئەرخایەنی دەسەلمێندرێ، ئەو منداڵانەی بە ھەر ھۆیەک لە فێربوونی زمانی دایک، لە خوێندن و نووسین بە زمانی دایک، بێ بەری دەکرێن، تووشی کێشە لە پرۆسەی فێربوونی زمان، تووشی کیشە لە خۆ دەرخستن لە ڕێگای زمان، تووشی کێشە لە پێوەندی کۆمەڵایەتی، تووشی کێشە لە گەڵ خۆیان و ھەست و بیروتێگەیشتنیان دەبن. زمانی دووھەم و سێھەم و چەندەم ھیچکات جێگای ھەمەلایەنی زمانی دایک ناگرنەوە، نە لە ڕووی دەرەوە، نە لە ڕووی ناو و دەروونەوە!\nلە حاڵەتی دابڕان لە پرۆسەی زمانی دایک، ئەو لایەنە دەروونییە، مرۆڤ تووشی زیانی جیددی دەکات، بە بێ ئەوەی مرۆڤەکە ھەست بەو نوقسانە دەروونیە بکات. ئەو دایک و باب و بنەماڵانەی خۆیان دەبنە ھۆی ئەوەی مندال فێری زمانی فارسی ببن لە جیاتی زمانی دایک، زیان بە منداڵەکەیان دەگەینن. حکوومەتی ڕەزاشا و کەسانی وەک محەممەد عەلی فرووغی و سیستەمی شاھەنشاھی و سیستەمی حکوومەتی ئیسلامی و موستەشارەکانی کوردی بوارەکانی فەرھەنگ، ھونەر، زانست، فێرکاریی لە دەرێژەی ١٠٠ساڵی ڕابووردو، زیانی دەروونیان بە کەسایەتی، فەرھەنگی و ئینسانی مرۆڤی کورد گەیاندووە، کە ئێستاش بەردەوامە.\nئەوەی زمان یاساخ بکرێ، گوتن، نووسین، خوێندنەوە بەم زمان و ئەو زمان، لێرە و لەوێ بەربەست بکرێ، کەس و کەسان تاوانبار بکرێن لە بەر ئەوەی زمانی دایکی خۆیان فێربوون، یان فێر دەکەن، لە مێشکی مرۆڤی تەندرووستدا ناگونجێ، لە مێشکی مرۆڤی ئاسایی، پایبەند بە مافی ئینسان و لە پلاتفۆرم و قانوونی ھیچ وڵاتێکی ئەمڕۆی سەر گۆی زەمین کە پایبەند بە ئەخلاق و پڕێنسیپی ئینسانی بن، ناگونجێ!\nزمان یاساخ کردن، تەنگ وچەڵەمە سازکردن لە سەر ڕێگای گەشەی زمان، تێگەیشتنی ئەوڕۆیی نییە! ئەوانەی زمان و بوونی کەسان و نەتەوەی جگە لە خۆیان، ناڕەسمی، کەم نڕخ، بێبایەخ سەیر دەکەن و سەرەڕۆیانە زمانی میللەتانی تر بە زاراوە و بن زاراوەی زمانی خۆیان، لە رێگای درۆ و چەواشەکاری لە قەڵەم دەدەن و بەرگی درۆیینی زانستی بە بەردا دەکەن، بە پێی یاسا و ڕێسای باوەڕپێکراو، لە ڕیزی تاوانباران، دەژمێردرێن!\nئەمڕۆ بە دەگمەن وڵات لە جیھان ھەیە، پشت ئەستوور بە قانوون و رێسای ڕەسمی وڵاتەکەی، فەرمانی زیندانیکردنی مرۆڤ، بە تاوانی فێرکردنی زمانی دایک دەربکات، جگە لە یەک وڵات. لەم وڵاتە بە ناوی خودا و ئیسلام دەست دەبڕن، ژن بە زیندوویی لە چاڵ دەنێنن، خەڵک لە سەر شەقام ھەڵدەواسن، ئینسان لە چیا و شاخەکان بار لە کۆڵ ڕاو دەکەن. ئەم وڵاتە، ھەمان وڵاتە کە شارەکانی یۆنانی ئاگردەدا، ھەمان وڵاتە کە چاوی ئینسانی دەردێنا و مرۆڤی بە زیندووی کەوڵ دەکردو قورقوشمی داخی لە گەرووی نەیارانی خۆی دەکرد.ئەوان لە کەتیبە کۆنەکانیان، باسیان لە ڕەوشت و ئاکاری خۆیان دژ بەوانی تر کردووە و ئەم ڕابووردوەی خۆیان بە شارستانیەتی چەند ھەزار ساڵە بە خەڵکی جیھان فرۆشتووە!\nئەوان پڕ بە مێژوویان ئاکاری نامرۆڤانەیان دژ بە مرۆڤی کورد و وڵاتەکەی ئەنجام داوە.ویستوویانە و دەیانەوێ ئەو نەتەوەیە لە ناوخۆیاندا بتاوێننەوە، یان لە ناوی بەرن. ئەوان توانیان کورد بەرەو ئێرانی بوون بکێشن، کە خۆ دیتنەوەیە لە ناو زمان و فەرھەنگ و مێژوو و کیانی فارس. کورد ھەیە خۆی مێژووی خۆی چەواشەکارانە نووسیوەتەوە، خۆی بە ئێرانی ڕەسەن بەوان فرۆشتووە، خۆی منداڵەکەی خۆی ئاسیمیلە کردووە!\nلەم وڵاتە حکوومەت و ئۆپۆزسیۆن و ئاڵترناتیڤەکان، بە یەک زمان، بە یەک فەرھەنگ و بە پێی یەک ئیدئۆلۆژی دەدوێن، ئیدئۆلۆژی یەک ڕەچەڵەک، یەک خودا، یەک ئایین، یەک وڵات، یەک نەتەوە.چ ئەو کەسەی پەت دەخاتە ملی حەبسکراو، چ ئەو کەسەی حکووم بۆ زیندان و ئیعدام دەردەکات، چ ئەوەی بە ناوی زانست ھاواری نەمانی ئەوانی تر دەکا و چ ئەوانەی بە ناوی ھونەر و فەرھەنگ خۆیان بادەدەن.ھەموو بە یەک زمان دەدوێن، زمانی توواندنەوەی ئەوانی تر! ئەوان لە ھەمووشتێکی نوێ و کۆنی جیھان کەڵک وەردەگرن، بۆ ئەوەی نەگۆڕ و ناشارستانی و نادێموکرات بمێنن. ئەوان لە ھەر بەرگ و جامەیەکدا، بە ڕێگای باپیرانیاندا دەڕۆن!\nوەرگرتنی زمان لە ئینسان بە ھەر شێوەیەک و بە ناوی ھەر ئایین و ئیدئۆلۆژی و لەژێر ھەر تێگەیشتن و بڕوبیانویەک، جنایەتە و بە پێی یاسا و ڕێسای سەردەم لە ژێرپێنانی مافی بنەڕەتی مرۆڤە. حکوومەتی ئیسلامی کە زیاتر لە چل ساڵە بە ناوی خودا و ئایین موژدەی ڕزگاری ئینسان و موژدەی یەکسانی و بەرابەری نێوان موسڵمانان جاڕ دەدات، بۆی ئاسایی و قانوونییە، زمانی ئینسانەکانی تر یاساخ بکات، بۆی ئاساییە ڕێگریی لە زمان بکات. بۆی ئاساییە خەڵک لە مافەکانی بێ بەری بکات و لە زیندان تووندیان کات و بەرەو پەتی سێدارەیان بەرێت؟\nحکوومەتی ئیسلامی زمانی نەتەوەکانی تر بە زمان نازانێ و زمانی فارسی بە سەر خەڵکانی نە فارسدا سەپاندووە و فێربوونی زمانی خەڵکانی تری یاساخ کردووە. دەزگای قەزا و داد و عەداڵەت، کە کراوەتە لقێک لە دەزگاکانی ئەمنیەتی و مافیا(سیاسی-نیزامی- ئابووری- ئیدئۆلۆژیک)، بە پێی فەرمانی شاراوە، بڕیار لە سەر خەڵک دەردەکەن.\nقازییەکانی حکوومەتی ئیسلامی، فێرکردنی زمانی کوردی، وەک دژایەتی” ئەمنیەتی نەتەوەیی” خۆیان دەبینن و حووکمی دە ساڵ زیندان دەردەکەن، ھەر وەک چۆن دە ساڵ زندانیان بە تاوانی پارێزگاریی لە “مافی مرۆڤ” بە سەر سەدیق کەبوودوەندا داسەپاند، ھەر وەک چۆن حکوومی سێدارەیان بە سەر فەرزادی دەرسوێژدا داسەپاند، ھەروەک چۆن لە درێژەی حکوومەتیان ھەزاران ھەزار کەسیان بێ سووچ، بە بیانووی “تھدید ملی، مفسد سەر ئەرز” لە ژیان بێ بەش کرد.\nئەم تێگەیشتنە فێربوونی زمانی کوردی و کوردبوون بە “تھدید” دژ بە کیانی خۆی دەزانێ.گەر منداڵی کورد داوای مافی خۆی بکات، خۆشەویستی بۆ دار و شاخ و بەردی وڵاتەکەی بنوێنێ، حکوومەت و دەزگاکانی ئەمنیەتی و سیخوری و داد، بە “تھدید” دژ بە خۆیان وەری دەگرن و لە کاتالۆگی ئەواندا منداڵی کورد ئەو کاتە ئازیز دەبێت، کەخۆشەویستی و داوا لە خۆیدا بکوژێ و خۆی لەوان و زمان و مێژوو و کیانیاندا ببینێتەوە!\nسیاسەتی حکوومەتی ئیسلامی لە سەرەتا ھەتا بەمڕۆ، توواندنەوەی فیزیکی و گۆڕینی ناسنامە و پەروەردەکردن و بە ئێرانیکردنی کورد لە کوردستان بووە. بە بۆمباران، وێرانکردن، ڕاونان، چۆڵکردنی گوندەکان، کووشتن، مەحروومکردن دەستیان پێکرد و لە ھەمان کات بەشێکی بەرچاو لە خەڵکی کوردیان بۆ لای خۆیان ڕاکێشا و لە ژێر سایەی خۆیاندا پەروەردە و پەروار کران.ئەو کەسانە و منداڵ و نەوەکانیان، لە درێژەدا بوون بە دەست و چاو و گوێ و تەنانەت سەری حکوومەت لە کوردستان و ناو سیستەم. بەشێکی زۆر لەو کەسانە دەور و ڕۆڵی خۆیان لە ھەموو ئاست و لە ھەر بوارێکدا دەگێڕن و لە ناو و دەرەوەی حکوومەت کورسی و شوێنی خۆیان ھەیە. ھێندێک لەوانە وەک سەردەمی ڕەزاشا دەوری تئۆریسین دەگێڕن و لە ھەمان کات بە شارەزایی تەواو کاری ڕێکخستن ئەنجام دەدەن، ئەم کەسانە لە ناو کورد لە دێرزەمانەوە لە بەرگی جیاوازدا ھەبوون، جار ناسراون و جار نەناسراو ماونەتەوە!\nلە تئۆری، تێگەیشتن، سیاسەت و بەرنامەی حکوومەتی ئیسلامی-دا، ئاوەدانکردنەوەی کوردستان، گەشەساندن و گەشپێدان، پێشکەوتنی خەڵک و وکۆمەڵگا و ھەر وەھا بە ڕەسمی ناسینی نەتەوەیەک بە ناوی کورد، جێگای نەبۆتەوە و بە پێی ھەموو بەڵگەکان، بەرنامەڕێژی، ئامار و کردەوەیان، کۆلێکتیوێک بە ناوی کوردستان کە چەند”ئوستان” لە خۆ دەگرێ، بە عەمد و بە پێی پلان ڕەسمیەتی نەبووە. دەیان نموونە ھەیە کە بودجە، پرۆژە بە ناوی ئوستانەکانی کوردنشین وەرگیراوە و لە دەرەوەی کوردستان جێبەجێ کراوە. بوودجەی ساڵانە و پێنجساڵانەی ھەموو ئوستانەکانی کوردنشین لە ھیچ بوارێکی سەنعەتی، کۆمەڵایەتی، ئامووزشی، فەرھەنگی، ھونەریی، عومرانی، بنیاتنان، ئابووریی، لە گەڵ ئوستانگەلی وەک ئیسفەھان، فارس، خوراسان، تاران، ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات بەراوەرد ناکرێ. گەلێک لەو پرۆژانەی کە لە بواری فەرھەنگ، زمان، ھونەر لە لایەن موستەشارەکانی ھەمەڕەنگی حکوومەت لە کوردستان بە ناوی نوێنەر، ئوستاندار و فەرماندار و شاردار و شوڕا و رییسی فڵان شوێن و فڵانە ناوەند و شیرکەت و دامودەزگا و تاکە کەس لە ماوەی چل و یەکساڵ پروپاگەندەیان بۆ کراوە، یان ھیچکات تەواو نەبوون، یان ھەر لە سەرەتاوە پرۆژەکە لە سەر کاغەز بووە، وێنەی لەو چەشنە لە نێوان زانستگای کوردستان و ئوستانداری کوردستان لە ساڵانی پێشوو ھەبووە، ھەروەھا زانستگاکانی شارەکانی کوردنشینی ئازەربایجانی ڕۆژئاوا، کرماشان و ئیلام تێکەڵ مامەڵاتی لەو چەشنە بوون.\nحکوومەتی ئیسلامی سەرجەم دەزگای تەبلیغاتی، مێدیا، سیستەمی”ئاموزش و پەرورش”، ئیرشاد و سەرجام دامودەزگای نیزامی و ئەمنیەتی خۆی بۆ کۆنترۆڵی مێشک و زمان و بەلاڕێدابردن و چەواشەکاری مرۆڤی کورد بەکارھێناوە. شانۆ، سینەما، مێدیا، کتێب، ڕۆژنامە، گۆڤار، ڕادیۆ، تەلەویزیۆن و ھەرچی ھەیە لە ژێر کۆنترۆڵ دایە و ھونەرمەند، نووسەر، فەرھەنگساز، پسپۆڕی ئەم بوار و ئەو بوار خۆیان ڕاھێناوە، کە چۆن بنووسن، چۆن قسە بکەن، چۆن بەرھەمی ھونەریان بە پێی نۆڕمەکانی دەزگاکانی کۆنترۆڵ و سانسۆر و ناوەندەکانی ئەمنیەتی جێبەجێ بکەن! لە جیاتی گۆڕینی بارودۆخ، بەرھەم و کەسەکان گۆڕدراون!\nلە وڵاتێکدا کە بەرھەمی فیلم، شانۆ، کتێبی ھاوەردە لە دەرەوە، دوور لە ھەر پڕێنسیپک تێک دەدرێ، دەبێ چۆن مامەڵە لە گەڵ زمانی نەتەوەیەکی وەک کورد بکرێ، کە سەرجەم حکوومەت و دەزگاکانی لە خۆیانی نازانن و بەردەوام دژ بە ھەموو پێکاتەکانی بوون و پلان و بەرنامەیان لە دژی دارشتووە.\nزمان کە سەرەکیترین سیمای کەسایەتی کەسەکانە، لە دێرزەمانەوە ڕووبەڕووی تەنگ و چەڵەمە بووە و بە حکوومەتی ئیسلامی دەستی پێنەکراوە، بەڵام لە حکوومەتی ئەواندا سەرەڕای ئیزنی چاپی کتێب و گۆڤار و ڕۆژنامە، بەردەوام ناوچەیی مامەڵەی لە گەڵ کراوە، ئەوەش ھەمان سیاستە کە لە حکوومەتی پەھلەویی بۆ حکوومەتی ئیسلامی بەجێ ماوە. زمانی کوردی تەنیا لە بازنەی جوغرافیای ژێر دەستەڵاتی حکوومەتی ئیسلامی گردوکۆ ناکرێ و بە چەند کەس لە ژێر چاوەدێریی دەزگای ئەمنیەتی حکوومەتی ئیسلامی "چاکە"بە خۆیەوە نابینێ. زمانی ٥٠ میلیۆن کورد لە کۆڕێکی چەند کەسیدا جامەی ستاندارد ناکرێتە بەری. ئەوەی حکوومەتی ئیسلامی و حکوومەتەکانی بەر لەوان بە سەر زمانی کوردیان ھێنا، ئیسلام و عەڕەب بە سەر زمانی فارسیان ھێنا و ٢٠٠ ساڵ نەیانھێشت زمان و پێنووسیان بە فارسی بگەڕێ، ئەوان دەبوو دەرس لەو مێژووە و مێژووی خۆیان وەرگرن.کارەساتێ کە ئیسلام و عەڕەب بەسەر ئەوانی ھێنا، ئەوان بە سەر کورد و ئەوانی تریان ھێنا!\nئەو ترس وەحشەتەی بۆ خەڵکیان ساز کردووە، ترس و وەحشەتی ناوخۆیانە کە دەریدەخەن و ھێدی ھێدی لێیان دەبێت بە کابووس.سەڵالەی بەر لە ئەوانیش تووشی ئەو کابووسە ھاتن، ئەوان ڕۆیشتوون و مناڵی کورد بەردەوام زۆرتر لە جاری جاران بە زمانی کوردی دەنووسن و دەخوێنن. ئەمجارە ڕۆڵەی کورد بە پێنووسەکانیان لە گەڵیان ڕووبەڕوو دەبن.ئەوانەش کە لە ئێوە دەترسن و دەنگ ھەڵنابڕن و داوای مافی خۆیان ناکەن و خۆیان کلا ڕادەگرن، ھەر وەک ئێوەن، تەوفیریان نییە.\nمناڵانی کورد، پێویسیتیان بەو مامۆستایانە نییە، کە دامودەزگاکانی ئێوە، بڕوانامەیان پێدەبەخشن.دەرسوێژانی زمانی کوردی بڕوانامە لە دەزگاکانی ئەمنیەتی، نیزامی، ئیدئۆلۆژیک، سیخوڕیی وەرناگرن!دەزگاکانی ئەمنیەتی، سیاسی، ئیدئۆلۆژیک سەڵاحیەتی زانستییان نییە، ستاندارد بۆ زمانی کوردی دیاریی بکەن. مەشرووعیەت لە لای دەزگاکانی حکوومەتی ئیسلامی نییە! ھەر کات زانستگای سەربەخۆ، پشت ئەستوور بە زانست، دوور لە ئیدئۆلۆژی- دەزگاکانی ئەمنیەتی- نیزامی- سیخوڕیی، سیاسی دامەزرا، دەرسوێژ، بە مەیلەوە پشت بە زانستی زانستگاکان ئەبەستن.\nناوەندەکانی فەرھەنگی و دەرسوێژەکانی زمانی کوردی تاوانبار نیین، ئێوە تاوانبارن کە قانوونی دەستنووسی خۆتان ژێرپێ ناوە و ئەرکی ئێوە کەوتۆتە ئەستۆی ئەو کەس و ناوەندانە کە کاری نەکەردەی ئێوە دەکەن. زانستگا و وەزارتخانەکانی ئێوە تاوانبارن کە بە ئەرکی خۆیان ھەڵناستن و بەرد دەخەنە سەر ڕێگای ئەو کەس و ناوەندانە کە کاری نەکردەی ئێوە دەکەن. دامودەزگاکانی ئەمنیەتی و نیزامی و سیخوڕیی و ئیدئۆلۆژیک و ئایینی ئێوە تاوانبارن کە ھەر جولەیەکی مرۆڤی کورد لە کۆڵبەرەوە ھەتا دەرسوێژی زمان،گۆرانیبێژ، نووسەر،شاعیر، پەیکەرساز، کارمەند بە چاوی ئەمنیەتی سەیر دەکەن و کوردستانتان کردۆتە پادگان و مۆڵگەی شەڕخوازی خۆتان. ئێوە تاوانبارن کە ھەر کەس جگە لە خۆتان بە تاوانبار دەزانن. ئێوەن کە فەزای ئەو وڵاتەتان کردۆتە ئەمنیەتی و لە ھەر سووچێک دەستەی گشتاپۆتان بەڕێوەیە.\nبەشکم لە زمانی ئەم نووسینە، کە زمانی کوردییە، تێبگەن!


هۆشیار جەمال: نەوشیروان مستەفا و هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم. – WTARIKURD\nئەگەر چاوێکی خێرا بگێرین بە هەر چوار پارچەکەی کوردستان تەنها لە ڕێگای مۆبایلەکەی دەستمانەوە گەڕانێک بکەین بۆ ماف و ژیانی کوردانی باکوری کوردستان و ڕۆژهەڵاتی کوردستان یان ژیانی کوردانی خۆرئاوای کوردستان لە سەردەمی دەسەڵاتی حکومەتی سوریادا و ژیانی سەختی کوردانی باشوری کوردستان لە سەد ساڵی ڕابردوودا، تێدەگەین کە ئێمە تاکە میللەتین لەسەرتاسەری جیهاندا وا بەتایبەت هەموو جیهان دەمانچەوسێننەوە، زمان و کلتور شەرەف و ئاین و ئەدەبمان دەبەن، تەنانەت ناوی کوردی منداڵەکان و ناوی شار و شارۆچکەکانیشمان دەکەن، بە تورکی و فارسی و عەرەبی، کورد بۆ ڕزگار بوون لەم دۆخە هەزاران شەهیدی داوە، کام ماڵ هەیە چیرۆکێکی تراژیدی نەبێت ئەنفال و هەڵەبجە دوو کارەساتی گەورەن کە هەر ناو هێنانیان بەسە بۆ ئەوەی بزانین چیمان لە دژ کراوە.\nلە ناو بەشەکانی کوردستاندا پاش نزیکی 70 ساڵ بەرگی بەشی باشور جۆرێک لە ئازادی بەدەست هێنا، کە چارەکە سەدەیەکە باشوری کوردستان تاڕادەیەکی باش ئازادبووە و لە ژێر ڕکێفی دەسەڵاتی بەغداد دانەماوە، لە چوارچێوەی هەرێمێکدایە، بەڵام لە ئێستادا چەندین دەنگی نە شاز بەناوی دڵسۆزیەوە کەوتونەتە بانگەشە کردن بۆ نەمانی ئەم قەوارەیە و هاوڵاتی ساویلکەی بێ ئەخەڵەتێن بە بیانوی نەبوونی مووچە و ژیانی سەختی هاوڵاتیان لە کاتێکدا ئەوانی ئەو قسانە دەکەن خۆیان لەژیانی خۆشدا دەژین، بەڵام لێرەوە دەپرسین کێشەکانی هەرێم چین؟\nکێشەکانی هەرێم کێشەی نەبووی حکومەتی دامەزراوەیە، چەند ساڵێک پێش ئێستا نەوشیروان مستەفا لە وتارێكی کورت و پوختدا وتی ڕەخنەمان هەیە لە حکومەتی هەرێمی کوردستان سێ ڕێگامان لە بەردەستدایە، یا بیڕوخێنین، یا بێ دەنگ بین، یا شوێنە خراپەکانی چاک بکەینەوە لەسەر بنەمای ئەم سێ ڕێگایە بە دڵنیاوە بۆ سیاسیەک کە نیوەی ژیانی لە ناو بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلەکەی بەشدار و بڕیار بە دەست بووە، سێەم ڕێگایانی هەڵدەبژێردرێت کە پێویستە شوێنەوارە خراپەکانی چاک بکەین، ئەو دەمە کە ئەم وتاری نووسی و دواتر کاری بۆ کرد و دەستی خستە سەربرینەکان کوردستان پێویستی بە دروستکردنی دەوڵەتی دامەزراوەی بوو، زۆرینەی کۆمەڵگا مەستی بڕینەوەی مووچەی زۆر و دامەزراندنی بێ بەرنامە و دروستکردنی چینی بێکاری شاراوە و بوون بە بندیواری حیزب و تەخشان و پەخشانی پارەی نەوت و بوودجە بوون کە لە بەغداوە دەهات، کە دەست خرایە سەربرینەکان هەردوو پارتی دەسەڵاتدار ئەوەی بۆیان کرا لە دژایەکی گۆڕان و نەوشیروان مستەفا کردیان لە هەموو ڕویەکەوە تۆمەت نەما نەیخەنە ئەستۆی، لەو لاشەوە زۆرینەی کۆمەڵگا کە مەستی ئەو کەمە مووچەیە بوو دوای هاتوو هاوارەکانی ئەوان کەوتن و ڕۆژێک بە پیاوی دەوڵەتان و ڕۆژێک بە ئاژاوە گێر پەسنیان دەکرد.\nکە هاواری دڵسۆزانە کرا و گۆڕان لە زاری ڕێکخەری گشتیەوە دەیگوت بەهێزبوونی بەغداد یەکسانە بە هەوڵدان بۆ بچووکردنەوەی دەسەڵاتی هەرێم و تەخشان و پەخشانی پارە یە گەندەڵیە و چەند کەسێکی پێ دەوڵەمەند دەبێت و گەلێکی هەژار دروست دەبێت، بە گێرە شێوەنی بزووتنەوەی گۆڕان تۆمەتبار دەکرا و بەشێکی زۆری خەڵكیش بەیانی هەمان قەوانی لێ ئەدایەوە.\nکە ئابوری سەربەخۆ ڕاگەیندراو داوای شەفافی داهات گرێبەست و گەرانەوەی داهات بۆ سندوقێکی تایبەتی دوور دەستی حیزب دەکرا، داوای چۆڵکردنی کورسی سەرۆکایەی دەکرا کە ماوەکەی تەواو بوو حیزب فەرمانی گرتنی بۆ ڕێكخەری گشتی دەردەکرد بەشێكی کۆمەڵگاش پشتگیری دەکردن پەرلەمان داخراو هەمووان تەنها بینەر بوون.\nدەرئەنجام چی بوو؟\nئەوا ئێستا چاکسازی گرنگی ئەوتۆی نەماوە، ئیرادەیەکی وەهاشیان نیە جێبەجێ بکەن، ئەو هاوڵاتیەی تا دوێنی مەستی مووچە کرابوو، لە جیاتی ئەوەی بەمافی خۆی بزانێ مووچەکەی بە دەستکەوتی حیزب و شەخسی دەبینی، ئێستا بەشێکی زۆری کەوتۆتە وەسفی سەدامی دیکتاتۆر و بانگەوازی گەڕانەوەی تەواوەتی بۆ بەغداد دەکات وەک بڵێت حکومەتی عێراق لە زۆر لە وانەی هەرێم دەست پاکتر بێت و دزی و گەندەڵی بێ شوماری تێانەبێت، تەنها جیاوازیەک کە بەغداد هەی بێت لەگەڵ هەرێم ئەوەیە کە ئەو مووچەی فەرمانبەرەکانی بۆ دەدەرێت و هەرێم بۆی نادرێت، کە پێم وایە ئەم گوتارە گوتارێکی ترسنۆکانەیە و ڕاکردنە لە کێشەکان ئەگەر ئەوندە دڵسۆزن فەرموو هەردوو حیزبی دەسەڵاتدار کە زیاتر لە 25 ساڵە بگۆڕن بەهێزی تر باحکومرانی هێزی تر بینین ئەگەر پێتوایە ئەم هێزانە تەزویر دەکەن و زەمینەی هەڵبژاردنی پاک نیە ئەوا لە خۆت بپرسە چەند لە کەسوکارەک لە کاتی هەڵبژارنەکان ڕۆڵی هەبووە لەوەی چەندین دەنگی جیاواز بدات و بەشانازیەوە باسی دەکرد ئەگەر لە کوردستان هەڵبژاردن تەزویر بکرێت، ئەوا لە بەغداد پۆست کانیش بە پارەی خەیاڵی دەبێتە بەرکەوتەی حیزب وشەخسەکان، ئێوە کە کاتێک بانگی ئەوە کرا با دۆخەکە چاک بکەین یان دژی بوون یان بێ دەنگ بوون ئێستاش کە زۆرینەتان بەرامبەر نادادپەروەری و بێ مووچەی بێ ژیانی هەمووان بێ دەنگن بۆچی بۆ گەڕانەوە بۆ باوشی بە ناو دەوڵەتێکی تائیفی ئەوەندە خێران؟ نەوشیروان مستەفا نەماوە، بەڵام خۆ بەرنامەکەی ماوە بۆ چۆنێتی حکومرانی کردنی کوردستان و چۆنێتی مامەڵە کردن لەگەڵ پارچەکانی تری کوردستان و دەوڵەتانی دراوسێ و کردنی هێزە ئەمنیەکان بەهێزی نیشتمانی جێبەجێ بکەن، ئەگەر حیزبەکان نایکەن تۆی هاوڵاتی لە ئاستی خۆتەوە گرێی خۆ بەکەم زانین لە ناخی خۆت دەربکە، لە شوێنی کارەکەت دڵسۆزبە چاکسازی بکە، ئاخر ناکرێت هەموومان لە شێوەی دەرەوە دژی گەندەڵی بین و لەناخی هەرکەسێکماندا گەندەڵی ئامادە بێت. چونکە دواجار ئەو حیزبانەی کوردستانیان گەیاندە ئەم ڕۆژە هەر هاوڵاتی ئەم کوردستانە و دەنگدەرانیشیان هەر کەسوکاری خۆمانن، درەنگ یان زوو تەنها چارەسەری دەربازبوونی کوردستان لەم دۆخە لە جیاتی گەڕانەوە بۆ بە غداد جێبەجێ کردنی پڕۆژەی نەوشیروان مستەفایە بۆ حوکمڕانی کردنی کوردستان.