پەرکەم • كۆمەڵەی قوتابیانی دەرمانسازی کوردستان - KPSA\n+ یەکێکە لە تێکچونە دەماریە زۆر باوەکان ، تەنها یەک نەخۆشی ناگرێتەوە بەڵکو کۆکراوەی چەندین کۆنیشانەیەکی جیاوازن بەڵام لە خاڵێکدا هاوبەشن ئەویش ( لەپڕ دروستبونی تەزووی کارەبایی زیادەیە و نائاساییە لە خانە دەماریەکانەوە لەناو مێشکدا) کە ئەمەش بە پەرکەم ناوئەبرێت .\n+ ئەنجامی دروستبونی ئەو زیادە چالاکیەی کارەبایی مێشک ئەکرێت ببێتە هۆی نیشانەی جیاواز کە بەپێی شوێنی پەرکەمەکە لەناو مێشک و ئەو ڕووبەرەی تێکچونە کارەباییەکەی تیا ڕوویداوە جیاوازە نیشانەکان ، واتە پەرکەم هەیە گشتیە و هەموو مێشک ئەگرێتەوە، هەیە بەشێکی دیاری کراو ئەگرێتەوە واتە لایەکی مێشک\n+ لە نیشانەکانی جوڵەی نائاسایی و تەنانەت ئەگاتە بورانەوەش و کەف هاتن لە دەم وەک لە جۆری گشتیدا، بەڵام لەو جۆرەی بەشێکی مێشک ئەگرێتەوە چەند جوڵەی نائاسایی دروست ئەبن لە پەلەکان یاخود لە ڕووخساردا . جاری وایە بە شێوەی سڕبون دەرئەکەوێت\n+ دوای دەستنیشان کردنی بە ووردی لە لایەن پزیشکی پسپۆڕەوە، بەپێ ی جۆری پەرکەمەکە و توندی نیشانەکان و تەمەن و دووگیانی، دەرمان و چارەسەر دەستنیشان ئەکرێت\n+ پابەندبون بە بەکارهێنانی دەرمانەوە زامنی کۆنتڕۆڵ کردنی پەرکەم و ڕوونەدانیەتی، لە سەدا ٥٠ بۆ لە سەدا ٧٠ نەخۆشانی پەرکەم بە یەک دەرمان بۆ دوورمەودا پەرکەمەکەیان کۆنتڕۆڵ دەبێت و زۆربەی جار ئەگەنە قۆناغێک پێویستیان بە دەرمان نامێنێت کە ئەمەش پزیشک بڕیاری لێدەدات\n+ زۆر زۆر گرنگە و بە هیچ جۆرێک نابێت بە بێ پرسی پزیشکی پسپۆڕ دەستکاری بڕو جۆری دەرمانەکانی پەرکەم بکرێت یاخود لەخۆوە نەخۆشەکە وازی لێبهێنیت لەبەرئەوەی دەمێکە توشی پەرکەم نەبووە ، چونکە دەرمانەکان زۆر هەستیارن بە کەمترین دەستکاری کردنیان پەرکەمەکە دروست دەبێتەوە.\n+ کاریگەری لاوەکی دەرمانەکانی پەرکەم بە پێ ی جۆری دەرمانەکە پێویستە چاودێری بکرێت بە پێ ی چەند پشکنینێک کە ساڵانە یاخود بە چەند مانگ جارێک پێویستن ئەنجام بدرێن ، یەکێک لە تایبەتمەندییە گرنگەکان پزیشکی دەرمانە ، پێویستیت بە پزیشکی دەرمان ئەبێت بۆ ئەوەی چاودێری کۆنتڕۆڵکردنی پەرکەمەکەت بکات، نەهێڵێت کاریگەری لاوەکی دەرمانەکان دەربکەون ئەگەر کاریگەری لاوەکیش هەبن لەوپەڕی کەمیدا بن، پزیشکی دەرمان هاوکاریت ئەکات و وات لێدەکات ئەوپەڕی پابەند بیت بە دەرمانەکانی پەرکەمەوە.\nد. پشتیوان غەریب\nهەموو بڵاوکراوەکانی ببینە\nبریتییە لە تێکچوونی بیر و ھۆش،کە دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری لە بیرکردنەوەو ڕەفتارو ھەستی کەسی تووشبوو، وای لێدەکات تێگەیشتنی ھەڵەی بۆ دەوروبەر ھەبێت و ڕەفتار و کاردانەوەی نەگونجاو بێت ھەروەھا لە ژیانی ڕاستیدا داببڕێت. ھۆکاری...\nدێ بێژین یا لسەر تە پیدڤیە ئەڤرو کارەکێ ئەنجام بدەی بوو نموونە تە دڤێت تو ٥ لاپەرێن مەلزەمەکێ ژبەربکەی ژبەر .ھندێ تو دێ مەلزەمێ دانیە بەرامبەری خوو داکو دەستپێبکەی پاشی دێ ھندەک ھزر تە مژیل کەن  کا دا دەورو بەرێ خو...\n(پەتای وەرزی (ئینفلوێنزا\nپەتای وەرزی چیە ؟ پەتای وەرزی هەندێک جار پێی دەوترێ (ئینفلوێنزا) پەتایەکی درمی ساڵانەیە ، لە وەرزی سەرماو زستان بەهۆی ڤایرۆسێکه وە کەناوی ئینفلوێنزایە بڵاو ئەبێتەوە ئەم پەتایە دەناسرێتەوە بە نیشانەکانی (تا ،کۆکە...\nسۆشیاڵ میدیای KPSA\nPREPARED BY: ADIA AGENCY


كچانی ڕۆژهه‌ڵات جوانترین كچی كوردستانن\nیانه‌ی به‌ره‌و به‌هه‌شت\nیانه‌ی به‌ره‌و به‌هه‌شت :: هونه‌ری :: هه‌واڵی هوونه‌ری شاطر |\nالموقع : http://yousif.forumalgerie.net\nموضوع: كچانی ڕۆژهه‌ڵات جوانترین كچی كوردستانن السبت مايو 30, 2009 10:17 pm\nگۆرانیبێژو میوزیكژەن ئومێد باڵەبان كە ئێستا خەریكی ئامادە كردنی چەند ئاوازێكە بۆ كردنە گۆرانی، بە (رووداو)ی راگەیاند كەسێكی تایبەتی لەژیاندا نییە كە وەكو خۆشەویستێك خۆشی بوێت "بەڵام هاوڕێی كچم هەیەو ئەو كەسەش كە خۆشمدەوێت دەبێ حەتمەن كورد بێت".\nباڵەبان لەدایكبووی 1982ی شاری هەولێرە، لەكاتی بێكاریدا زیاتر خەریكی كاری هونەرییەو كاری موزیك بۆ هونەرمەندان دەكات، هەروەها لەوەڵامی ئەوەی ئایا وەرزش دەكات، دەڵێ "بەگشتی زۆر لەگەڵ وەرزشدا نییم بەتایبەت تۆپی پێ، هەتا ئێستا زۆرم هەوڵداوە موعجبی بم بەڵام نەكراوە، بەڵام ئەگەر یاری ریال مەدرید هەبێت و یارییەكە بەهێز بێت تەماشای دەكەم، ئەگەرنا زۆر عاشقی تۆپی پێ نیم كە هەموو كاروبارەكانمی بۆ بەجێبێڵم".\nوەكو خۆی باسیكرد ئەو لە چوارپارچەی كوردستان زیاتر كچانی رۆژهەڵاتی كوردستانی پێجوانەو دەڵێ "كچانی رۆژهەڵات جوانترین كچانی كوردستانن". ئومێد لەخواردن زیاتر حەزی لە برنج و مریشكە، بەڵام كەبابیشی زۆر پێخۆشە "بەتایبەت كەبابی هەولێرییان، ئەویش هی هەندێ كەبابخانەی تایبەت".\nئەو مۆسیقاژەنە دایكی لەهەموو كەس زیاتر خۆش دەوێ، لەوبارەیەوە دەڵێ "ئەگەر سیدیەك بەرهەمبێنم حەتمەن لەداهاتوو گۆرانییەك بۆ دایكم دەڵێم، ئەویش ئەوكاتەی كە تێكستێكی جوان و پڕ بەپێست بۆ دایك بدۆزمەوە ".\nیانه‌ی به‌ره‌و به‌هه‌شت :: هونه‌ری :: هه‌واڵی هوونه‌ری\nانتقل الى: اختر منتدى||--به‌كارهێنان و زانیاری له‌سه‌ر یانه‌ی به‌ره‌وبه‌هه‌شت| |--یاساکانی یانه‌ی به‌ره‌وبه‌هه‌شت| |--به‌كارهێنانی یانه‌ی به‌ره‌وبه‌هه‌شت| |--ڕه‌خنه و پێشنیار بۆ باشتر كردنی یانه‌ی به‌ره‌وبه‌هه‌شت| |--ئیسلام| |--ئاینی ئیسلام| |--میوانداری| |--میوانداری| |--هه‌مه‌ره‌نگ| |--مه‌ته‌ڵ| |--نوكته| |--ژیانی ناوداران| |--یاری| |--به‌شی منداڵان| |--هونه‌ری| |--موسیك و ڤیدیۆی بییانی| |--ڤیدیۆ كلیپی كوردی| |--موسیكی كوردی| |--چیرۆك و ڕۆمان| |--سروود| |--هۆنراوه| |--هه‌واڵی هوونه‌ری| |--خانمان| |--خواردن دروست كردن| |--ریکلام کردن| |--ریکلام کردن| |--وێنه و ڤیدیۆ |--وێنه ی هه‌ڵه‌ی ده‌رهێنه‌ران |--ڤیدیۆ |--وێنه


کچە گێلەکە - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nچیرۆک Jun 30, 2021\nئەنتوان چیخۆف - وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: رۆزا حەمە ساڵح\nچەند ڕۆژێک لەمەوبەر یولیا فاسیلیفنا-ی دایەنی منداڵە‌كانم بۆ کتێبخانەکەم بانگ کرد بۆ ئەوەی مووچەی مانگانەکەی بدمێ. پێمگوت" یولیا، وەرە دانیشە.. با حە‌ق و حساب بكە‌ین.. تۆ زۆر جار پێویستت بە پارەیە، بەڵام ئە‌وە‌ندە شەرمنیت تا ئە‌و جێگەیەی کە خودی خۆت داوای پارە ناكە‌یت.."\nزۆر باشه.. ئێمە واڕێكە‌وتبووین كە مانگانە سی ڕۆبلت بدەمێ.\nگوتی: چل ڕۆبل\nگوتم : نە‌خێر ، سی .. ئەمە لای من تۆمارکراوە.. من هەمیشە سی ڕۆبلم داوەتە دایەنەکان.. باشە.. تۆ دوو مانگە لای ئێمە دەستت بە کار کردووە.\nگوتی: دوو مانگ و پێنج ڕۆژە.\nگوتم : ڕێک دوو مانگە .. من بەو شێوەیە تۆمارم کردووە، کەواتە تۆ شایەنی شەست ڕۆبلی.. نۆ ڕۆژی یەک شەممانی لێدە‌بڕم.. چونکە تۆ لە ڕۆژی یەکشەممان (کۆلیا)ت فێر نەدەکرد، بەڵکوو تەنها بۆ گە‌ڕان لەگەڵیدا دەرۆیشتیە دە‌رە‌وە.. پاشان سێ ڕۆژی جە‌ژنیش..\nدەموچاوی (یولیا ڤاسیلیڤنا) تێکچوو، بە پەنچەکانیشی یاری بە چەمکی عەزێکەی بە‌ری دەکرد، بەڵام هیچ وشە‌یە‌كی نەوت..\nبە‌ردە‌وامبووم: سێ ڕۆژی جە‌ژنی لێدە‌بڕین، كە‌واتا تێكڕای پارە‌كە دە‌بێت بە دوانزە ڕۆبل.. (كولیا)ش چوار ڕۆژ نە‌خۆشبوو، هیچی نەخوێند.. بە تە‌نھا وانە‌ت بە (فاریا) دە‌وتە‌وە.. سێ ڕۆژیش ئازاری ددانە‌كانت ھە‌بوو، ھاوژینە‌كە‌م ڕێگە‌ی پێدایت کە لە دوای نان خواردنی نیوە‌ڕۆ وانە نە‌ڵێیتە‌وە.. كە واتا دوانزە ڕۆژ لە گە‌ڵ حە‌وت ڕۆژدا كۆبكە‌رە‌وە، دە‌بێت بە نۆزدە ڕۆژ، ئەو نۆزدە رۆژە دە‌بڕین.. باقیە‌كە‌ی چل و یە‌ك ڕۆبلە، تە‌واوە؟\nچاوی چەپی (یولیا ڤاسیلیڤنا) سور بووەوە و پڕ بوو لە فرمێسك، چەناگەی کەوتە لە‌رزین، نیگەران بوو، بە توندی کۆخی و لوتی سڕی، بەڵام ھیچ وشە‌یە‌كی نە‌وت..\nگوتم: پێش سەری ساڵ کوپێک و قاپێکت شکاند..دوو ڕۆبلی دیكە‌ت لێدە‌بڕم.. كوپە‌كە زۆر لە‌و نرخە گرانترە، چونكە لە وەرەسە بۆمان ماوە‌تە‌وە، بە‌ڵام خوا لێت خۆشبێت! وە پاداشتی ئێمە‌ش بداتە‌وە..\nوە بە‌ھۆی كە‌متە‌رخە‌می تۆوە، (كولیا) بە درختە‌كە‌دا هەڵگەڕا و چاكە‌تە‌كە‌ی دڕا.. دە ڕوبلی دیكە دە‌بڕین..وە دیسانە‌وە بە ھۆی كە‌متە‌رخە‌می تۆوە خزمە‌تدارە‌كە جووتێ پێڵاوی لە ( فاریا) دزی.. ئەوە ئە‌ركی تۆیە كە ئاگات لە ھە‌موو شتێك بێت، چونكە تۆ مووچە وە‌ردە‌گریت.. وە بەو هۆیەشەوە پێنج ڕۆبلی دیكە دە‌بڕین.. لە (10) مانگی کانوونی دووەمیش دە ڕۆبڵت لێوە‌رگرتم.\nيوليا بە دەنگێکی نزمەوە گوتی: هیچم وەرنەگرتووە.\nگوتم: بەڵام ئەوە لای من تۆمار کراوە.\nگوتی: باشە، با وابێت.\nبەردەوامبووم: لە چل ویەک ڕۆبلەکە، بیست و حەوتی لێدەبڕین… باقیەکەی چواردە دەکات.\nچاوەکانی پڕبوون لە فرمێسک.. دڵۆپەی عارق لە سەر لوتە درێژە جوانەکەی دەرکەوت.. ئای چ کچێکی داماوە.\nبە دەنگێکی پچڕ پچڕە‌وە گوتی: تەنیا یەک جار سێ رۆبلم لە بەڕێزتان وەرگرتووە... لەوە زیاتر هیچی دیکەم وەرنەگرتووە.\nگوتم: بە‌ڕاست؟ تە‌ماشاكە، من ئە‌وە‌شم تۆمار نە‌كردووە! كە‌واتا لە چواردە‌كە سێی دیکەی لێدە‌بڕین، دە‌مێنێتە‌وە یانزە ڕۆبل.. ئە‌زیزم ئە‌وە پارە‌كە‌تە بیگرە! سێ..سێ..سێ..یە‌ك، یە‌ك.. فە‌رموو.\nیازدە ڕۆبلم دایە دەستی.. بە دە‌ستێكی لەرزۆکەوە لێیوە‌رگرتم و خستیە گیرفانی..\nبە دەنگێکی نزمەوە پێیگوتم: سپاس\nهەستامە سەرپێ و لە ناو ژورەکەدا دەستمکرد بە هاتووچۆ، توڕەیی دایگرتبووم.\nلێمپرسی: بۆ چی سپاسم دەکەیت؟\nگوتی: بۆ پارەکە.\nگوتم: ئەی ئبلیس، بەڵام من فێڵم لێکردیت.. تاڵانم کردیت، پارەم لێ دزیت! لە پای چی سپاسم دەکەیت!\nگوتی: لە شوێنانی دیکە کاتێک کارم کردووە هیچیان پێ نەداوم.\nگوتم: پێیان نەداوی؟! ئایا ئەمە شتێکی نامۆ نییە! من گاڵتەم لە گەڵ کردی، وانەیەکی قورسم فێرکردیت.. پارەکەت دەدەمێ، هەشتا ڕۆبل، هەمووی لەم زەرفیەدایە بۆم حازر کردویت!\nبەڵام ئایا دەکرێ تا ئەم رادەیە بێ دەسەڵات و دەستەپاچە بیت؟ بۆچی ناڕەزای دەرنابڕیت؟ بۆچی بێدەنگیت؟ ئایا دەکرێ لەم دونیایەدا کەڵبەیەکی تیژت نەبیت؟ دەکرێ هەتا ئەم رادەیە ئەوەندە گێل بیت؟\nوەک کەسێک كە كە‌موكورتییە‌كی ھە‌بێت زەردەخەندەیەکی کرد، لە ڕوخساریم خوێندە‌وە: لە‌وانە‌یە بتوانم كە داوای لێخۆشبوونی لێبكە‌م بۆ ئەو وانە قورسە، پارە‌كە‌م دایە دەست، بە سەرسوڕمانیە‌كی زۆرەوە تە‌ماشای كرد، گوتی: هەشتا ڕۆبلەکە ھە‌موویە‌تی..\nبە شەرمەوە سوپاسی کردم و چووە دەرەوە.. لە دواوە تەماشام کرد و بیرم کردەوە و لە ناخی خۆمدا گوتم:\nچە‌ند ناشرینە لەم دونیایەدا مرۆڤ ئە‌وە‌ندە بێ دەسەڵات و لاواز بێت.\nئەم بابەتە 688 جار خوێندراوەتەوە


پەیامنێری رووداو لەبەغدا و کامێرامانەکەی ئازادکران\nدوای ئەوەی لەکاتی رووماڵی هێرشکردنەسەر لقی 5ـی پارتی لە بەغدا، هەڵکەوت عەزیز و کامێرامانەکەی لەکاژێر 11:00 رفێندران، دوای نزیکەی سێ کاژێر ئازادکران.\nهەڵکەوت عەزیز، پەیامنێری رووداو دوای ئازادکردنی لە پەیوەندییەکدا لەگەڵ رووداو گوتی، لەلایەن پۆلیسی فیدراڵی و هەواڵگرییەوە دەستگیرکراین و سووکایەتییەکی زۆرمان پێکرا، بەو مەرجەش ئازادکراین کە بڵێین مامەڵەی هێزە ئەمنییەکان لەگەڵمان باش بووە و پەنجەمۆریشیان پێکردین.\nهەڵکەوت عەزیز هەروەها گوتی، تەنیا ئێمە وەک تیمی رۆژنامەڤانیی لەشوێنی رووداوەکە دەستگیرکراین کە چەندین کەناڵی دیکەی سەر بە گرووپەکانی حەشی شەعبی لەوێ بوون و هیچیان پێ نەگوترا.\nکاژێر 10:00 بەیانی تۆڕی میدیایی رووداو دەستی بە رووماڵی هێرشی لایەنگرانی حەشدی شەعبی بۆ سەر بارەگای لقی 5ـی پارتی لە بەغدا کرد و هەڵکەوت عەزیز، پەیامنێری رووداو و کامێرامانەکەی رووداوەکانیان دەگواستەوە.\nلەکاژێر 11:00 تۆڕی میدیایی رووداو پەیوەندیی لەگەڵ پەیامنێر و کامێرامانەکەی پچڕا. دوابەدوای ئەوە تۆڕی میدیایی رووداو راگەیێندراوێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، کاژێر 11:00ی ئەمڕۆ 17ی ئوکتۆبەری 2020 ، هێزێکی چەکدار کە خۆیان بە (قوات حفڤ النڤام) ناساندووە ، پەیامنێری تۆڕی میدیایی رووداو (هەڵکەوت عەزیز) و کامێرامانی رووداو (خەتاب عەجمی)یان لە بەغدا رفاند لەکاتی رووماڵکردنی سووتاندنی بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستان.\nهەروەها تۆڕیی میدیایی رووداو داوای لە حکومەتی فیدرالیی عێراق کردبوو "یەکسەر هەوڵی دۆزینەوە و ئازادکردنی هەردوو هاوکارەکەمان بدەن، چونکە پاراستنی گیان و ئازادی کارکردنیان بەرپرسیارێتی حکومەتە".


پێشبینی دەکرێت ئەمریكا سكاڵا لەسەر بانكی رەسمی توركیا بەرزبكاتەوە\nوەزیرێكی توركیا پێشبینی دەكات ئەمریكا سكاڵای یاسایی لەسەر چەند بانكێكی رەسمی توركیا بەرزبكاتەوە.\nمحەمەد شیمشاك جێگری سەرۆك وەزیرانی توركیا بۆ كاروباری ئابووری لەمیانی وتەیەكیدا كە لەكۆڕبەندی كۆمەككردنی دارایی توركی پێشكەشیكردبوو, رایگەیاند: لەچوارچێوەی دۆسێی پێشێلكردنی سزا ئەمریكییەكانی سەر ئێران، ئەمریكا داوای زانیاری لەبارەی بانكی رەسمی حكومەتی توركیا دەكات, وتیشی: پێشبینی دەكرێت لەداهاتوودا واشنتۆن لەبەرامبەر ئەو پێشێلكارییەی لەسزا ئەمریكییەكانی سەر ئێران كراوە، سكاڵای یاسایی لەدژی بانكی رەسمی حكومەتی توركیا بەرزبكاتەوە.\nلەپرۆسەی دادگاییەكەی رەزا زراب گەورە بازرگانی توركی بەرەچەڵەك ئێرانی لەئەمریكا، دانی بەتێوەگلانی سێ بانكی حكومەتی توركیا داناوە كە بۆ پێشێلكردنی سزا ئەمرییكەكانی سەر ئێران، هاوكارییان پێشكەشككردووە: بانكە رەسمییەكانیش هەریەك لە بانكەكانی هالك بانك و بانكی كشتوكاڵی و بانكی وەقفە.\nنرخی دراو و کانزاکان له‌كاتی داخستنی بازاڕ\nسەفین دزەیی: بەغدا بەهۆی قەبوڵ نەکردنی پێشنیازی هەرێم ٥ ملیار دۆلاری لەدەستداوە\nکەسێکی نزیکی موعەمەر قەزافی سامانەکەی ئاشکرا دەکات


نامه‌یه‌ک بۆ شه‌هید دوکتور قاسملوو. ناسر باباخانی – Giareng\nنامه‌یه‌ک بۆ شه‌هید دوکتور قاسملوو. ناسر باباخانی\nلە 21 دێسامبر , 2015\nلەو ڕۆژەوە دوور بۆتەوە سایەت لە سەری من\nسووتاوە لەتاوت هەموو گیان و جگەری من\nمەزن سەرکردەم سڵاو!\nدەزانی بۆچی بەم دوودێڕە شێعرەی وەفایی دەستم پێکرد؟ چون لە ڕاستیدا هیچ ڕستەیەک وەک ئەم بەیتە گوزارە لە دەروونی شڵەژاوم ناکا، ئەم بەیتە گوزارە لە دۆخی هەموو تاکێکی کوردی وەفادار بە ڕێبازت دەکا کە لە پاش کۆچی سوور و ناوادەت، پەشێو کوتەنی “وەک چنگێک دانەوێڵەی فێڕێدراوی ئاشی مێژوو لێرولەوێ پەراکەندە و سەرگەردان بووین.”\nزۆر کەس لە سەر ژیان و ئەندێشەی تۆیان نووسی، بە سەدان کتێب، وتار، شێعر، کۆنفرانس، بەڵگەفیلم، وتووێژ و… بڵاوکرانەوە بۆ ئەوەی چاکترت بناسین، دەستی هەموو لایەک خۆش بێ، بەڵام منی قەڵەم کول و بیر کورت چ بنووسم و باسی چی بکەم؟ بۆیە شاعیر کوتەنی: “مێروولە نەچێ چاکە بە گژ قوللەیی قافا!”\nئیزن بفەرموو لەم شەوەدا، شەوی یەلدا، شەوی لەدایکبوونت، چەند ڕستەیەک بۆ دڵی خۆم بنووسم:\nمن وەک تارماییەک تۆم لەبیرە… وەک شتێکی دوورەدەست، وەک تاسەی دایکێکی دوورخراو لە جگەرگۆشەکەی، وەک تامەزرۆیی پاڵەیەکی ماندوو بۆ قاپێک دۆی ترش و ساردی بەقەزوان، وەک حەزی مناڵێکی هەژاری پێخواس بۆ بەستەنی دەستی کیژۆڵەکی پۆشتە، وەک حەسرەتی پێشمەرگەیەکی کونجی بەندیخانە بۆ ئازادی و سەربەستی…\nمناڵ بووم، پێموایە ساڵی ١٣٥٨ بوو. ڕۆژێکیان لە گەڕەکی سەربەرداشی مەهاباد بەرەو مەیدانی چوارچرا بووینەوە، بابم دەستی گرتبووم. تۆ قسەت دەکرد، دوور بە دوور وەک تارماییەک دیتمی، تەمەن بەشی ئەوەی نەکرد لە وتەکانت تێبگەم… ئیتر لە پاش ئەم میتینگە لە هەر کوێ ناوت هاتبا یان قسەت کردبا قوت دەبوومەوە، ئێستاش پاشی نیزیک بە چوار دەیە لە هەموو کەلێن و قوژبنی ژیانی تاکەکەسی و کاریمدا بوونت هەیە…\nخوێندکار بووم، لە زانکۆی مازەندەران لە بابولسەر، لە باکووری ئێران، پووشپەڕی ١٣٦٨ بوو، بەرەبەرە بەرەو کۆتایی تاقیکردنەوەکانی زانکۆ دەچووین… هاوڕێیەک لەپڕ لێمان وە ژوور کەوت، شڵەژابوو، کوتی؛ بیستووتانە دوکتور قاسملوو وەبەر دەسڕێژ کەوتووە و بریندار بووە…؟ گەنج بووم، زۆر لە دنیا حاڵی نەبووم بەڵام بڕوام پێبکە ئاسمان هەرەسی بەسەرەمدا هێنا… شتێکی سەیرت عەرز بکەم، لەم شوێنە دوورەی ئێمە لێمان دەخوێند ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئێران زمانحاڵی ئەو حیزبەی جەنابت سەرکردایەتیت دەکرد، زۆر باش ئاتێنی هەبوو، ئەوەم بۆیە عەرز کردی بزانی بەداخەوە دۆخی ئێستای ڕاگەیاندنمان وەک هەموو شتەکانی تر گەلێک خراپە! هەر لەوێش لە زمان کاک ئەحمەد شێربەگییەوە گوێمان لێبوو کە تۆ بۆ هەمیشە نەتەوەکەت بە سەغیری جێهێشت!\nتاقیکردنەوەکان تەواو بوون، لە بابولسەر بۆ تاران و لەوێشڕا ڕۆیشتمەوە بۆ مەهاباد. ئوتوبۆووسەکانی مەهاباد بەیانیان زۆر زوو دەگەیشتنەوە، وڵات هەر تاریک بوو، شەقامەکانیش چۆلوهۆل. لە هەورازەکەی تەپەی قازی وەسەرکەوتم. لە دەرگام دا. لەو دیوی دەرکەکە بە دەنگی هەناسە و نیخە نیخی سینگی ناسیمەوە. دایکم بوو، ئاخر نەخۆش بوو، ئاسمی هەبوو، پشووی زوو سوار دەبوو (خودا لە مردووی هەموو لایەکمان خۆش بێ)، دەرگای بەڕوودا کردمەوە و لە ئامێزی گرتم و کوتم: دایە دوکتور… بەدەم هەنیسکانەوە کوتی دەزانم ڕۆڵە…\nمن پێموایە جەنابت بەرلەوەی سیاسەتمەدار و سەرکردەیەکی سیاسی بی، ڕۆشنبیرێکی بە تەواو مانا بووی! چون بە باوەڕی من دوو تایبەتمەندی سەرەکی واتە: “داهێنان” و “شوێندانەری” لە ژیان و سیاسەتەکانی جەنابتدا بەئاشکرایی بەدیدەکرێن. ڕێک ئەم دوو خاڵەی ئێستا لەسەر ساحەی سیاسی، کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی کوردستان نادیترێن. خۆ دەمێک ساڵە بەناو ڕووناکبیرەکانمان تەنیا پۆزی ڕۆشنبیری لێدەدەن و نازانن “داهێنان” بەری چ دارێکە و لە قوللەی قافی گۆشەگیریڕا نوسخە بۆ شاخ و شار دەپێچنەوە بێ‌ئەوەی خۆیان لەناو بەتنی ڕووداوەکاندا ئامادە بن، کەچی تۆ نەک لەناو جەرگی ڕووداودا بەڵکوو خودی ڕووداو بووی. تۆ هەم داهێنەر بووی هەم شوێندانەر!\nزۆر دژوارە باسکردن لە هەموو ڕەهەندکانی ژیانی تۆ، دەرفەتی دەوێ، دەرفەتێک بەقەرا تەمەنی نەتەوەیەکی فەرامۆشکار. دەزانی، بەردەوام سەرسامم دەکەی. سەرسامم بەو پێشەکییەی بۆ “تاریک و ڕوون”ی مامۆستا هێمنت نووسیبوو، شارەزایی سیاستمەدارێک لە ڕەخنەی ئەدەبی تا ئەم ئاستە؟! سەرسامم کاتێ بەم هەموو زمانە لێدوانت دەدا بۆ ڕاگەیاندنە ناوخۆیی و بیانییەکان! هەستم بە شانازی دەکرد کە تۆ سەرکردەمی. سەرسامم ئێستاش کە دەبینم لە سەردەمی تۆدا پرسی کورد لە ئێران ببوو بە ڕۆژەڤی میدیاکانی دنیا، سەرسامم بە پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانت لەگەڵ کەسایەتییە سیاسییەکانی جیهان و… ڕاستی ئێمە ناوی ساڵانی سەرکردایەتی جەنابتمان ناوە: قۆناغی قاسملوو.\nسەیرە لە چاخی ئاوابوونی چەمکی کاریزمایی، ئێمە هەرهەموومان ڕوو لە چیا هاوار دەکەین:\nهۆ شۆڕەسوار کەی دێیەی خوار!\nمن دەڵێم جگە لە تۆ و هزری تۆ کەس شک نابەین وەک ڕێنشانیدەر، بۆیە بەخۆم دەڵێم دەبێ بخوێنینه‌وه و بخوێنینەوە. دەبێ ئاستی پەروەردە و زانستمان بچێتەسەر. خوێندنەوەی سەرلەنوێی جەنابت ئەرکی هەموومانە، ڕاست دەکەن قاسملوو قوتابخانەیە، بەڵام خۆزگە ئەوەشیان درکاندبا چەندە لەم قوتابخانەیە فێر بوون؟!\nهەرچەند دۆخەکەمان لەچاو باشوور و باکوور و ڕۆژئاوا بە گشتی باش نییە، بەڵام تۆ کارێکی واتکردووە کە هەست بە بوون بکەین و هیوادار بین بە دواڕۆژ و یەکبوون و یەکگرتن. چون بەبێگومان بوونمان بە ناوی تۆوە گرێدراوە. لە شەوی لە دایکبوونت واتە یەکی بەفرانبارڕا تا ڕۆژی شەهیدبوونت، بازنەیەک سازبووە کە تێیدا دێین و دەچین، واتە چ شەوی لە دایک بوون و چ ڕۆژی شەهید بوونت بیانوویەکن بۆ زیندووبوونمان.\nتۆ وەها تێکەڵ بە گۆشت و خوێن و ئێسکی ئەم نەتەوەیە بووی کە ئەم جیلەی ئێستا پاش شەهید بوونت سوێندی هەرەگەورەیان “بە قەبری دوکتور قاسملوو”یە. بۆیە گەشبینم بە داهاتووی خۆمان هەرچەند:\nکارێ کە غەم و دەردی فیراقت بە منی کرد\nسەرما بە هەتیو، با بە دەواری شڕی ناکا\nلە کورتی دەبڕمەوە. مەزن سەرکردەم، لەبری ماڵاوایی سڵاو و هەزاران سڵاو… ئەم نەتەوەیە فێری ماڵاوایی لە تۆ و لە ڕێبازت نەبووە و نابێ هەرگیز!


مرۆڤ گه‌وره‌ترین درنده و دانیشتووی سه‌ر زه‌مینه! – Denegkan\nمرۆڤ گه‌وره‌ترین درنده و دانیشتووی سه‌ر زه‌مینه!\nبه‌پێی لێکدانه‌وه‌ی ناوه‌نده زانستییه‌کان، ته‌مه‌نی هه‌ساره‌ی زه‌وی نزیکه‌ی 4600 ملیۆن ساله. له‌م ماوه دوورودرێژه‌دا، ئه‌م هه‌ساره‌یه نیشتمان و زێدی ملیارده‌ها زینده‌وه‌ری جۆراوجۆر بووه و هه‌یه . زه‌وی وه‌ك هه‌ر ته‌نێکی تر له‌م گه‌ردوونه بێکۆتاییه‌دا په‌یره‌وی له یاساکانی گه‌شه‌کردنی سروشت ده‌کات. زه‌ویش له‌م ماوه دوورودرێژه‌دا چه‌ندین قۆناغی گه‌شه‌کردنی تێپه‌ڕکردووه، ملیارده‌ها گیانله‌به‌ر و ڕووه‌کی له ئامێزی پر میهره‌بانی خۆیدا گه‌وره کردووه، ته‌مه‌نی په‌یدابوونی مرۆڤ، ته‌نانه‌ت به شێوازه سه‌ره‌تاییه‌که‌ی که شتێکی له مه‌یمون زیاتر بوو، کۆن نییه. ناوه‌نده زانستییه‌کان ئه‌م ماوه‌یه به که‌متر له دوو ملیۆن سال ده‌خه‌ملێنن، له‌وه‌ته‌ی زینده‌وه‌ر له‌سه‌ر زه‌وی په‌یدابووه ، هیچ گیانله‌به‌رێك هێنده‌ی مرۆڤ نابه‌رپرسانه هه‌لسوکه‌وتی نه‌کردووه، گوایه مرۆڤ له هه‌موو گیانله‌به‌ره‌کانی تر وشیارتره، ئه‌مه بۆخۆی راسته، به‌لام هه‌رگیز مرۆڤ له گیانله‌به‌ره‌کانی تر به‌رپرسیارانه‌تر هه‌لسوکه‌وتی نه‌کردووه. کار و کرده‌وه‌ی مرۆڤ هه‌ر ته‌نیا سه‌رچاوه‌ی به‌دبه‌ختی و کاره‌سات نه‌بووه بۆ خۆی ، به‌لکه زیانی زۆری به ژینگه و نیشتمان و زێدی گیانله‌به‌ران و ڕووه‌کیش گه‌یاندووه. ئێمه ئه‌گه‌رچی خۆمان به وشیارترین زینده‌وه‌ر ده‌زانین و خۆمان به سه‌رداری زه‌وی داناوه، باقی گیانله‌به‌ره‌کانی تر به‌که‌متر له خۆمان چاولێده‌که‌ین و به خزمه‌تکاری خۆمانیان ده‌زانین…….که‌چی په‌یوه‌ندیه کۆمه‌لایه‌تیه‌کانی خۆمان، ئه‌و یاسا و رێسایانه‌ی ژیان و ئه‌رك و مافه‌کانمان دیاری ده‌که‌ن، له زۆر بواردا کوتومت کۆپیه‌کی یاساکانی جه‌نگه‌ڵن! من باسی په‌یوه‌ندییه‌کانی خواره‌وه ناکه‌م، با له‌سه‌ره‌وه ده‌ست پێبکه‌ین. مه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وله‌تی به‌رزترین ئۆرگانی ده‌سه‌لاتداریه‌تی کۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وله‌تی نییه؟ا، فه‌رموون با پێکه‌وه سه‌رنجی میکانیزم و پێوه‌ره‌کانی بریاردانی ئه‌م ئۆرگانه بده‌ین، پێموانییه که‌س  گومانی له‌وه هه‌بێت که فاکته‌ری بنه‌ره‌تی و چاره‌نوسساز له بریاردانیدا پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی ده‌وله‌ته به‌هێزه‌کانی دنیایه! ئه‌ندامه هه‌میشه‌ییه‌کانی که ته‌نیا پێنج ده‌وله‌تن مافی ڤیتۆیان هه‌یه. مافی ڤیتۆ یانی چی، جگه له‌وه‌ی مافێکی یاسایی ئه‌و ده‌وله‌تانه‌یه تاهه‌ر بریارێك له به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌واندا نه‌بوو جا با له‌خزمه‌تی مرۆڤایه‌تیشدابێت، پوچه‌لبکرێته‌وه! که‌وایه به‌رژه‌وه‌ندی و هێز، رۆلی سه‌ره‌کی بگره له دیاریکردنی رێره‌وی ژیانی ئێمه‌ی مرۆڤدا تاقه رۆل ده‌بینن، ئایا ئه‌مه زۆر خراپتره نییه له‌و لۆژیکه‌ی که له جه‌نگه‌له‌کاندا زاڵه؟ له‌وێنده‌رێدا شێرك هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هێزی ماسولکه و چه‌پۆکه‌کانی به‌هێزن، مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه ئاسکێك بکوژێت بۆ خۆی و بێچوه‌كانی ژه‌مه خۆراکێکی ناسك و به‌له‌زه‌ت دابین بکات! به‌لام خواردنی گیانله‌به‌ره‌کان له‌لایه‌ن یه‌کتره‌وه ته‌نیا غه‌ریزه‌یه‌کی سروشتییه و وه‌لامدانه‌وه‌یه به برسیه‌تی، لای مرۆڤ مه‌سه‌له‌که زۆر له‌و غه‌ریزه‌یه تێپه‌ری کردووه. ئێمه نه‌ك بۆ ژه‌مێك خۆراك ئاماده‌ین ژیان له گیانله‌به‌رێك زه‌وت که‌ین، به‌لکه بۆسه‌پاندنی بیروراکانمان، له‌پێناو دابینکردنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانمان ئاماده‌ین میلله‌تێك قرکه‌ین، ولاتێك له‌سه‌ر نه‌خشه‌ی دنیا بسرینه‌وه! ژیانی ملیۆنه‌ها مرۆڤ زه‌وت بکه‌ین، هه‌ر ئێستا به‌شی نه‌ك هه‌ر له‌ناوبردنی میلله‌تێك چه‌ك و هۆکاری له‌ناوبردنمان هه‌یه، به‌لکه ته‌نیا چه‌کی ناوکی و ئه‌تۆمی و هایدۆجینییه‌کان به‌شی نابوتکردنی ده‌یان جاره‌ی گۆی زه‌وی ده‌که‌ن.\nفه‌لسه‌فه‌ی کارکردن و به‌رهه‌مهێنان و پیشه‌سازی ئێمه ته‌نیا له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی و که‌له‌که‌کردنی سه‌رمایه دایه، هه‌ر بۆیه مرۆڤایه‌تی له سه‌ره‌تای هه‌زاره‌ی سێیه‌می ته‌مه‌نی خۆیدا، به‌سه‌ر دوو ئودوودا دابه‌ش بووه، که‌مایه‌تییه‌کی پۆشته و په‌رداخ و خۆشگوزه‌ران، له به‌رامبه‌ر زۆرینه‌یه‌کی هه‌ژار و برسی، نوقم بوو له نێو نه‌خۆشی و شه‌ر و کوشتاری نه‌براوه و نه‌هامه‌تی جۆراو جۆر. هه‌ر بۆیه ئاساییه کاتێك مرۆڤ له‌گه‌ل هاوچاره‌نووس و هاوره‌گه‌زه‌که‌ی خۆیدا ره‌فتاری وابێت، ناکرێت چاوه‌رێی ئه‌وه‌ی لێبکرێت مافی گیانله‌به‌ر بپارێزێت و رێزی یاساکانی سروشت و ژینگه‌که‌ی بگرێت. ئێمه شێوازی کارکردنمان، چۆنییه‌تی به‌کارهێنان و سودوه‌رگرتنمان له سامانه سروشتیه‌کان، خۆراکه سه‌ره‌کیه‌کانمان، شارستانییه‌ت و پیشه‌سازیمان، کشتوکال و ئاودێریمان، ئه‌و ئامێر و که‌ره‌ستانه‌ی له ژیانی رۆژانه‌ماندا به‌کاریان ده‌هێنین، خێزان دروستکردن و خستنه‌وه‌ی وه‌چه…..هتد. هه‌رهه‌مووی له‌سه‌ر حسابی ژینگه و باقی گیانله‌به‌ره‌کانی تره، ئێمه‌ی مرۆڤ بۆ باشترکردنی شێوازی ژیانی خۆمان زۆر به‌رچاوته‌نگ و خۆپه‌رست و یه‌ك لایه‌نانه بریار ده‌ده‌ین، به‌بێ ئه‌وه‌ی بیر له‌وه بکه‌ینه‌وه که باقی دانیشتوانی تری سه‌ر زه‌وی (گیانله‌به‌ر و رو‌وه‌كه‌کان) هاوبه‌ش و هاوچاره‌نووسمانن، هه‌ر بریارێکی هه‌له‌ی ئێمه جگه له‌وه‌ی له درێژماوه‌دا به‌زیانی خودی خۆمان ده‌گه‌رێته‌وه، هه‌روه‌ها راسته‌وخۆش کاریگه‌ری له سه‌ر سوڕی ژیانی ئه‌وانیش داده‌نێت. پایه‌بنه‌ره‌تیه‌کانی شارستانییه‌تی ئه‌مرۆی مرۆڤایه‌تی له سه‌ر بناغه‌ی پێشێلکردنی یاساکانی سروشت و مافه‌کانی زینده‌وه‌ر و گیانله‌به‌ر و ڕووه‌که‌کان بنیاد نراون. ئێمه له بیرمان چووه یان له‌بیری خۆمانی ده‌به‌ینه‌وه که بوونی ئێمه و به‌رده‌وام بوونمان به به‌رده‌وام بوونی ژینگه و ده‌وروبه‌ره‌که‌مانه‌وه به‌نده، ئێمه وه‌ك یه‌کێك له پێکهێنه‌ره‌کانی ژینگه‌ی سه‌ر زه‌وی رۆلی چاره‌نوسسازمان له پاراستنی هاوسه‌گی سروشتی گۆی زه‌وی یان تێکدان و وێرانکردنیدا هه‌یه. سه‌رنج بده‌ن ئێمه و باقی گیانله‌به‌ره‌کانی تر بۆ هه‌ناسه‌دان و به‌رده‌وامبوونی ژیانمان پێویستمان به ئۆکسجینه، ڕووه‌کیش له پێناو به‌رده‌وامبوونی له ژیاندا پێویستی به دووم ئۆکسیدی کاربۆنه، که‌وایه په‌یوه‌ندی ئێمه و ڕووه‌ك په‌یوه‌ندیه‌کی ئۆرگانیکه و هیچمان بێ ئه‌وی ترمان ناتوانین درێژه به مانه‌وه‌ی خۆمان بده‌ین. ئه‌م راستییه ساده‌یه مندالانی قۆناغی سه‌ره‌تایش ده‌یزانن، که‌چی شێوازی ژیانمان و پێداویستی پیشه‌سازیمان ناچاری کردووین له ماوه‌ی په‌نجا سالی رابردودا نیوه‌ی دارودره‌ختی دارستان و جه‌نگه‌له‌کانی ئاما‌زۆن که به " سی" گۆی زه‌وی ناوده‌برێت، له‌ناوبه‌رین!. له ئه‌فریکا و ئاسیادا به هۆی خراپ به‌کارهێنانی پرۆژه‌کانی ئاودێری و کشتوکال و برینه‌وه‌ی دار و دره‌خت و دروستکردنی به‌نداو ……هتد زۆرێك له زه‌ویه کشتوکالیه‌کانمان له‌ده‌ست داون ئێستا بیابانێکی روتن. هه‌ساره‌ی زه‌وی به‌درێژای چه‌ندین ملیارد سال و ده‌یان گۆڕانی گرنگی جیۆلۆجی و کارلێکی ئالۆزی کیمیاوی به خۆیه‌وه دیووه، ئینجا ئه‌و بره نه‌وته‌ی به‌رهه‌م هێناوه که ئێمه‌ی مرۆڤ بێ گوێدانه هیچ پێوه‌ر و بنه‌مایه‌کی زانستی، به درێژای سه‌ده‌ی رابروو زیاتر له نیوه‌ی ئه‌م نه‌وته‌مان به‌کارهێنا، به‌م کرده‌وه‌یه‌شمان ملیارده‌ها ته‌ن گازی کاربۆنمان به نێو به‌رگی هه‌وادا بلاوکرده‌وه، که ئاکامه ده‌ستبه‌جێکانی ئه‌م کاره‌ساته جگه له کونکردنی چینی ئۆزۆن( کون بوونی ئۆزۆن یانی به‌ئاسانی تیشکی سه‌رو وه‌نه‌شه‌ی ده‌گاته سه‌ر زه‌وی له‌گه‌ل به‌رکه‌وتی هه‌ر مرۆڤێك یان گیانله‌به‌رێك زیانێکی زۆر به ته‌ندروستی ده‌گه‌یه‌نێت، له‌وانه توشی شێره‌په‌نجه‌ی بکات!) ، پله‌ی گه‌رمای گۆی زه‌ویمان به‌رز کرده‌وه، که ئاکامی زۆر مه‌ترسیداری لێ چاوه‌رێ ده‌کرت. به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رما یانی توانه‌وه‌ی به‌سته‌له‌کانی باشور و باکوری زه‌وی ، ئه‌مه‌ش یانی به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی ده‌ریاکان له 1 تا 6 مه‌تر ، به‌م پێیه له سه‌ده‌ی داهاتودا زۆربه‌ی که‌ناری ده‌ریاکان که ئێستا ئاوه‌دانن ، ده‌که‌ونه ژێر ئاوه‌وه به ملیارده‌ها مرۆڤ ناچار ده‌بن روه‌و وشکاییه‌کان هه‌لبێن! هه‌ر ئێستا له دورگه‌کانی نزیك ئوسترالیا کۆڕه‌وی ئاواره‌بووه‌كانی تێکچونی ژینگه ده‌ستی پێکردووه. باوبۆران لافاو زریان له‌لایه‌ك و وشکه‌سالی قاتوقری، به بیابان بوونی زه‌ویه کشتوکالیه‌کانی ئێستا له‌لایه‌کی تره‌وه، سیمای به‌رچاوی ژیانی کۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تی سه‌ده‌ی داهاتوو ده‌بێت، نه‌ك هه‌ر ئه‌مه به‌لکه ئێمه به‌م کار و کرده‌وه نابه‌رپرسانه‌مان بووینه‌ته هۆی تێکدانی ژینگه‌ی هه‌زاران ساله‌ی گیانله‌به‌ره‌کانی تر و رێره‌وی بالنده کۆچ به‌ره‌کانمان گۆری!، هه‌لومه‌رجێکمان پێك هێناوه هه‌زاران جۆری زینده‌وه‌رمان ناچار کردووه تا یان ئه‌گه‌ر له‌توانایدا بێت له‌گه‌ل هه‌لومه‌رچ و ژینگه‌ی نۆێدا خۆیان بگونجێنن یان له‌ناو چن! راوی درندانه و نابه‌رپرسانه‌ی مرۆڤ له زۆر شوێنی دنیا هێنده دلره‌قانه‌یه زۆر جۆری گیاله‌به‌ران به گشتی و ماسی به تایبه‌تی خه‌ریکه به یه‌کجاری بۆ هه‌تاهه‌تایه له ناو ده‌چن . مرۆڤ ئه‌گه‌رچی بوونه‌وه‌رێکی وشیاره که‌چی زۆر بێبه‌رنامه و به‌شێوه‌یه‌کی هه‌ره‌مه‌کی نه‌وه ده‌خاته‌وه.( تا ساڵی 1800 سه‌رجه‌م دانیشتوانی زەوی یه‌ك ملیار مرۆڤ بوون. ئیتر له‌و کاته‌وه تیژیی و خێرایی په‌رەسه‌ندنی مرۆڤ دەستی پێکرد. له 1930دا گه‌یشتینه 2 ملیارد ، له 1960دا 3 ملیارد، له 1975دا بووین به 4 ملیارد، له 1987 دا 5 ملیارد له 1999 دا 6 ملیارد ، ئه‌مڕۆ تێکڕا به 6 ملیارد و نیو مه‌زەنده ده‌کرێت، واته زیاد بوونی به ڕادەی 80 ملیۆن له هه‌ر ساڵێکدا.)1\nئه‌م بێبه‌رنامه‌یه وایکردووه گه‌ر به‌رده‌وام بین جگه له‌وه‌ی هاوسه‌نگیمان له‌سه‌ر زه‌وی له‌گه‌ل باقی گیانله‌به‌ر و ڕووه‌که‌کانی تردا تێکده‌چێت، له‌سه‌ر زه‌وی جێگه‌مان نابێته‌وه و سامانه سروشتیه‌کانی زه‌وی به‌شمان ناکه‌ن! ئه‌و هه‌ژاری و برسیه‌تییه‌ی که ئه‌مرۆ به‌رۆکی مرۆڤایه‌تی گرتووه، به‌شێكه له هۆکاره‌کانی ئه‌م بێ به‌رنامه‌ییه له خستنه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نۆێدا. دیاره هۆکاری تریش هه‌ن، له‌وانه نادادپه‌روه‌ری رژێمی سیاسی – ئابوری ده‌سه‌لاتداره‌کان له سه‌رتاسه‌ری دونیادا.\nزانا جیۆلۆجییه‌کان پێیان وایه به‌درێژای ئه‌و 4600 ملیۆن ساله‌ی ته‌مه‌نی زه‌وی، چوار جار گۆی زه‌وی هه‌لومه‌رجێکی له‌وبابه‌ته‌ی به‌خۆیه‌وه بینیوه، که سه‌رجه‌م گیانله‌به‌ره‌کان و به‌شی زۆری ڕووه‌ك له‌نێوچوون، ئه‌وکاتانه له مێژووی زه‌ویدا به سه‌رده‌می له‌ناوچوونی هه‌موو شتێك ناوده‌برێن. ئه‌وکاره‌ساتانه به‌هۆی پیاکێشانی ته‌نه ئاسمانییه گه‌رۆکه‌کانه‌وه بووه به‌زه‌ویدا یان به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی بورکانه گه‌وره‌کان که له ماوه‌یه‌کی که‌مدا رێژه‌یه‌کی زۆر کاربۆن و گازی کبریت تێکه‌ل به به‌رگی هه‌وا بووه و سه‌ره‌نجام به‌هۆی تێکچونی که‌شوهه‌وای و ژه‌هراویبوونی گۆی زه‌وییه‌وه، ڕووه‌ك و گیانله‌به‌ره‌کان توانای خۆ گونجانیان نه‌بووه و به کۆمه‌ل تیاچوون. کاروکرده‌وه‌کانی مرۆڤ له 50- 100 سالی داهاتوو دیاری ده‌کات، که ئایا پێنجه‌مین له‌ناوچوون و قرانی گیانله‌به‌ر و رو‌وه‌كه‌کان هۆکاره‌که‌ی مرۆڤ ده‌بێت یان روداوه ده‌گمه‌نه‌کانی سروشت؟ بۆ ئه‌مه پێویست به فالگرتنه‌وه ناکات! هیچ گومانی تێدانییه، که کاتی که‌ممان به‌ده‌سته‌وه ماوه.، گه‌ر مرۆڤ له‌م سه‌ده‌یه‌دا گۆرانکاری بنه‌ره‌تی به‌سه‌ر پایه بنچینه‌ییه‌کانی شارستانییه‌تی خۆیدا نه‌هێنێت، ده‌گه‌ینه خالی کۆتایی و سه‌رجه‌م روداوه‌كان له کۆنترۆلی مرۆڤ ده‌رده‌چن!\nچیرۆکی ئێمه و زه‌وی له چیرۆکی ولات و نیشتمانێکی داگیرکراو، میلله‌تێکی دیلکراو ده‌چێت، که له‌لایه‌ن دکتاتۆرێکی به‌هێز و نابه‌رپرسه‌وه جینۆساید بکرێت! ئه‌گه‌ر له روانگه‌ی ژینگه و باقی گیاله‌به‌ر و ڕووه‌که‌کانه‌وه بنوارینه ئه‌م چیرۆکه، بێگومان ئێمه‌ی مرۆڤ دیکتاتۆره‌که‌ین.\nبۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی گرنگی به ژینگه و سروشت ده‌ده‌ن، پرسیاری سه‌ره‌کی ئه‌مرۆ ئه‌وه‌یه که ئایا به‌م هه‌لومه‌رجه‌ی ئێستاوه، به‌م هێز و ده‌سه‌لات و وشیارییه سیاسیانه‌ی ئێستاوه، به‌م رژێمه کۆمه‌لایه‌تی و ئابورییه‌ی ئێستاوه، به‌م که‌شوهه‌وا رۆشنبیر‌ی و ئاماده‌ییانه‌ی ئێستاوه، مرۆڤ ده‌توانێت به‌ر به‌م کاره‌ساته حه‌تمییه بگرێت؟\nئه‌وکاته‌ی ئێمه توانیمان وا بیر بکه‌ینه‌وه که ئێمه‌ی مرۆڤ، له‌شولارمان، توانا فیزیکیه‌کانمان، پێکهاته‌کانی له‌شمان به‌جۆرێکه ته‌نیا یه‌ك زه‌وی هه‌یه، که تێیدا که‌شوهه‌وایه‌کی له باری بۆ به‌رده‌وام بوونمان تێدا هه‌یه. ئه‌گه‌ر له‌وه تێگه‌یشتین که زه‌وی ته‌نیا مولکی ئێمه نییه و ته‌نیا به ئێمه ئاوه‌دان ناکرێته‌وه، هاوبه‌شمان هه‌ن و به‌بێ رێزگرتن له مافه‌کانی ئه‌وانیش ئه‌سته‌مه بتوانیین به‌رده‌وام بین.. ئه‌وکات ده‌توانین بلێین به‌لێ هێشتا تروسکاییه‌ك، هیوایه‌ك بۆ به‌رگرتن به تیاچوونی ژیان له‌سه‌ر ئه‌م هه‌ساره‌یه ماوه!\nPrevious داتی عێراق له‌نیوان عێراقی دوێنێ و جه‌حیمی ئه‌مڕۆدا\nNext یاده‌وه‌ریی خاکێکه بۆ ناسنامه‌یه‌کی خۆیه‌تی


ئەنچیلۆتی نێچێرێكی دیكەی بۆ گواستنەوە لە ڕیال مەدرید بۆ ئیڤرتۆن دەستنیشانكردوە – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/گرنگ/ئەنچیلۆتی نێچێرێكی دیكەی بۆ گواستنەوە لە ڕیال مەدرید بۆ ئیڤرتۆن دەستنیشانكردوە\nئەنچیلۆتی نێچێرێكی دیكەی بۆ گواستنەوە لە ڕیال مەدرید بۆ ئیڤرتۆن دەستنیشانكردوە\nکارۆخ ڕواندزی 2021/02/21\nدوای ئەوەی لە گواستنەوەی (خامیس رۆدریگێز)ی هێرشبەری ڕیال مەدرید بۆ ئیڤرتۆن سەركەوتوو بوو، ئەمجارە كارلۆ ئەنچیلۆتی ڕاهێنەری (ئیڤرتۆن) یاریزانێكی دیكەی ڕیال مەدرید وەك ئامانجی داهاتوو دیاری كردوە.\nبەگوێرەی ڕۆژنامەی (زە سەن)ی ئینگلیزی لۆكاس ڤاسكوێز باڵی ڕیال مەدرید نێچیری داهاتووی كارلۆ ئەنچیلۆتی دەبێت، ئەو یاریزانە كە گرێبەستی هاوینی داهاتوو كۆتایی پێ دێت ، تا ئێستا گرێبەستی لەگەڵ ڕیال مەدرید تازە نەكردوەتەوە، بۆیە ڕاهێنەرە ئیتالییەكەی ئیڤرتۆن چاوەڕێ دەكات یاریزانەكەی ڕیال مەدرید بەخۆڕایی پەیوەندی بكات و بۆ مووچەش لەگەڵی ڕێكەوتن بكەن.\nجێی ئاماژەیە ، ڤاسكوێز بەو گرێبەستەی لە ریال مەدرید پێشكەشی كراوە ڕازی نەبووە و لە ئێستاش جگە لە ئیڤرتۆن یانەكانی سیڤییا و ناپۆلی و ڤالەنسیا لە لیگا و تۆنهام و مانچێستەر یۆنایتد و چێلسی لە پرێمەرلیگ بایەخ بەو یاریزانە دەدەن.\nیوێفا به‌فه‌رمی بڕیاری سزادانی ریال مه‌درید و بارسێلۆنا و یۆڤێنتۆسی دا\nڤیدیۆی گۆڵه‌كان 13,815\nیاریه‌كانی ئه‌مڕۆ 475


داعش فتوایەکی نوێی دەرکرد! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 داعش فتوایەکی نوێی دەرکرد! …\nداعش فتوایەکی نوێی دەرکرد! …\nنووسینی: عەبدوڵا مەحمود …\nبەرواری ٤/١٢/٢٠١٩ ئەنجومەنی باڵای فتوای یەکێتی زانایانی ئیسلامی!! بەنووسراوی ژمارە ١٤٤ فتوای قەدەغەکردنی “سەرکەوتنی ژنانی بەتەنها لەگەڵ شوفێری تەکسی” راگەیاند.\nببینن، ئەوە فتوای یەکێتی زانایانی ئیسلامییە!! دەبێ سەرەتا بپرسین ئەگەر یەکێتی زانایانی ئیسلام!!، ئەوە فتوایان بێت، دەبێ دید و بۆچوون رەوتاری ئۆردوی مەلای مێشک مۆمیاکراو، چی بێت؟ وە حکومەت و دەسەڵاتی سیاسی، لەو نێودا چ کارەیە؟\nبوونی یەکێتی زانایانی ئیسلامی و ئەنجومەنی باڵای فتوا، وە فتوا بەخشینەوە لەسەر چۆنیەتی هەڵسوکەوت کردنی هاوڵاتیان و دەستوەردان لە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی هاوڵاتیاندا، بەر لەهەموو شت پوچی حکومەت و دەسەڵاتێکی دامەزراوەیی و یاسایی دەخاتە ڕوو.\nدیارە هیچ لەوە چاوەڕوانکراوتر نییە، لیژنەی فتوای ئەنجومەنی مەلایان، فتوا بدات و هەموو فتواکانیشی لە کیسە و هەمبانەبۆرینەی کۆنەپەرستی ئیسلامی دەربکێشرێن و زوربەی هەرەزۆریشیان دژی ژنان و مافە فەردی و مەدەنییەکان بن. بوونی لیژنە فتوا لەهەموو وڵات و جغرافیایەکدا، لەلایەکەوە ماهیەتی کۆنەپەرستانەی دەسەڵات، دەخاتە روو. لەلایەکی تریشەوە پوچی یاساو نەبوونی یاسای سەردەمی مۆدێرن نیشان دەدات.\nدەسەڵاتی سیاسی هەرێمی کوردستان، دەسەڵاتێکی سەرکوتگەر و کۆنەپەرستە. دەسەڵاتێکە سەرچاوەی یاساکانی شەرعە، خاوەنی وەزارەتێکە بەناوی وەزارەتی ئەوقاف، خاوەنی یەکێتی زانایانی!! ئیسلامی و لیژنەی فەتوایە، خاوەنی سەدان هەزار مەلای بەلاشخۆرە کە وەکو گۆشتی زیادەی لامل، بێزراون. خاوەنی هەزاران مزگەوتە کە لەسەر موڵکی گشتی دروستکراون. ئەوە لە کاتێکدایە کە خەڵکی کوردستان بەدەست کەمی خەستەخانەو بنکەی تەندروستی، زانکۆ و قوتابخانە و باخچەی ساوایان… دەناڵێنن.\nفتوای ئەمجارەی مەلاکان، بەوەی ژنان نابێت بەتەنها سواری تەکسی ببن، بەجیا لەوەی سوکایەتیەکی ئاشکرای بێ پاساوە بە ژنان و بەکەم گرتنیانە، هاوکات بێرێزیەکی ئاشکرایە بە دەیان هەزار خاوەن تەکسی، کە بۆ بەڕێوەچوونی ژیانی خۆیان و خێزانیان، ناچارن شەو رۆژ لەسەر شەقامەکان بن. وە هاوکات بێرێزیەکی ئاشکرایە بە یاساو دادگا، ئاخر ئەگەر حاڵەتی سوکایەتی کردن، ناو زراندن، دەستدریژی سکێسی… بەهەر جۆرێک و لەهەر رێگایەکەوە رووبدات و ئەوە کاری یاساو لیپرسینەوەی یاساییە سزای بۆ دابنێت، نەک مەلاو لیژنە فتوا، جێگای دادگا و لێپرسینەوەت یاسایی بگرنەوە.\nئەم فتوایە دەبێ وەکو فتوای دەسەڵاتیش تەماشا بکرێت. چونکە ئەوە دەسەڵاتی سیاسییە ژینگەی بۆ کۆنەپەرستی، بۆ دەیان هەزار مەلا رەخساندووە لە مینبەری مزگەوتەکانەوە رۆژانە ئەوەی بەدڵیانەوە نەلکا لەدژی بدوێن و ژەهری ئیسلامی بەسەریدا بپژێنن. ئەوە دەسەڵاتی سیاسییە رۆژانە ستایشی رۆڵ و نەخشی مەلاکان دەکات.\nمەلاکان و دەسەڵاتی سیاسی لە کوردستان و هەموو ئەو حزب و لایەنە سیاسی و ریکخراوە جەماوەری و رۆژنامەنووس و نووسەرو… کە لە بەرامبەر بەم فتوایەی مەلاکان بێدەنگن، خۆیان لەهەمان قوماشی خێڵی مەلای مێشک مەیوون لەدژی ژنان و ئازادی فەردی و مەدەنیەکان و ئازادییە گشتیەکان. وە هاوکات هەموو ئەوانەی لەبەرامبەر فتوای لیژنەی فتوادا، دەستەو دامێنی دەسەڵات بوون و داوا دەکەن دەسەڵاتی سیاسی سنورێک بۆ مەلاکان دابنێت، هەوڵێکی بێهودە دەدەن و دەیانەوێت شانی دەسەڵات لە پشتیوانی مەلاکان و فتواکان خاڵی بکەنەوە، دەیانەوێت بڵێن فتواکە مەلاکان لەگەڵی نین… ئەوە خۆشباوەرییەکی ئاشکرایە. مەلاکان و دەسەڵاتی سیاسی، دین و دەسەڵاتی سیاسی، کۆنەپەرستی و دەسەڵاتی سیاسی، لازم و مەلزومی یەکترین لە ژیر سایەی هەر دەسەڵاتێکدا کە دین سەرچاوەیەک یان سەرچاوەی یاساکانی بێت. دەسەڵات و مەلا و لیژنەی فتوا، یەک تۆڕی بەیەکەوە لێک هەڵپێکراون لەدژی رەوتی مەدەنیەتی کۆمەڵگەو و دەستراگەیشتنی هاوڵاتیان بە راستیە واقعیەکانی دنیای نوێ و زانست و پێشرەویەکانی.\nئەوەی کەدەتوانێت، مەلاکان و لیژنەی فتوا و زۆر وێژییەکانیان، پاشەکشە پێبکات، ناچاریان بکات دەستوەردانیان لە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی هاوڵاتیان، دەستکەوتە زانستیەکانی سەردەمدا کۆتا بکات، بزوتنەوەی جەماوەری مۆدیرن و ئازادیخوازی کورستانە، لە رێگای گوشارهێنانی کۆمەڵایەتی لەشەقامدا، تا دەسەڵاتی سیاسی ناچار بکات، دین و سیاسەت، دین و یاسا، دین پەروەردە، بەکورتی دین و دەسەڵاتی سیاسی لێک جیابکاتەوە و دین بکات بەکاری شەخسی.\nدیارە فتواکەش، هیچ جیاوازی لەگەڵ فتوای داعش نییە، بۆیە داعش لە یەکێتی زانایانی ئیسلامدایە، لە ناو خێڵی مەلای کۆنەپەرستدایە، دەسەڵاتیش بەرپرسی رەفتار و رەوتار و فتواکانی داعشە.\nناوەراستی دیسەمبەر ٢٠١٩


قوباد تاڵەبانی: هاوكارو پشتیوانتان دەبین\nجەزای سەید مەجید : چاودێری كادیرەكانمان لەحكومەت دەكەین تا باشترین خزمەت پێشكەشبكەن\n2020-07-12 20:57 138 جار بینراوە کۆمێنت\nئەمڕۆ یەك شەممە (12/7/2020) قوباد تاڵەبانی ئەندامی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتی، بەمەبەستی پیرۆزبایی لە جەزای سەید مەجید وەك لێپرسراوی مەڵبەندی یەكی رێكخستنی سلێمانی و دووپاتكردنەوەی پشتیوانی و هەماهەنگی نێوان حزب و حكومەت سەردانی مەڵبەندی ١ی رێكخستنی سلێمانی كرد.\nلەدیدارێكدا قوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی لە جەزای سەید مەجید وەك لێپرسراوی مەڵبەندی یەكی رێكخستنی سلێمانی كردو هیوای سەركەوتنی بۆ خواست و هەموو پشتیوانی و هەماهەنگیەكی كاركردنی بۆ دووپاتكردەوە .\nهەر لەدیدارەكەدا جەزای سەید مەجید خۆشحاڵی خۆی بۆ سەردانەكەی قوباد تاڵەبانی دەربڕی و رایگەیاند: لەسەرەتای دەستبەكاربوونم وەك لێپرسراوی مەڵبەند پرۆژەیەكی گرنگ و گشتگیرم بۆ سەرجەم سێكتەرەكان ئامادەكردو بەڕوئیایەكی نوێوە سیاسەت دەكەین و دەمانەوێت مۆدێلی حزبایەتی بگۆڕین و بەبەرنامەو دیسپلینی نوێ كارەكانمان ئەنجامبدەین كە خزمەتكردنە بەشاری سلێمانی و سنووری چالاكی مەڵبەندی دایك ، هاوتەریب لەگەڵ دۆخی هەستیاری كۆرۆناو پارێزبەندی و پابەندبوونمان بەڕێكارە تەندروستییەكان كارنامەی كاركردنمان لەگەڵ دۆخەكەدا گونجاندووە.\nروونیشیكردەوە، بەهیچ شێوەیەك دەست وەرنادەینە كاروباری حكومەت و پشتیوان و هەماهەنگتانین لەجێبەجێكردنی بەرنامەو ستراتیژی یەكێتی بۆ حكومەت و دامودەزگاكان لەو پێناوەشدا چاودێری كادیرەكانمان لەحكومەت دەكەین كە باشترین خزمەت بەكۆمەڵانی خەڵك بكەن.\nحزبی سۆشیالیست لەخەبات بۆ ڕزگاری گەلی كوردستان و لەپرۆسەی سیاسی دا رۆڵی بەرچاوی ... 2020-08-08 17:50\nیەكێتی پیرۆزبایی دامەزراندنی حزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستان دەكات 2020-08-08 14:55\nمەكتەبی سیاسی پرسەنامەیەك ئاراستەی بنەماڵەی ئازاد هەورامی دەكات 2020-08-08 13:26\nكۆسرەت ڕەسول: حزبی سۆسیالیست دیموكراتی كوردستان خاوەنی مێژوویەكی پڕشنگدارو سەروە... 2020-08-08 12:49


سیستمی كارگێڕی لە سەردەمی پێغەمبەردا(صلی الله علیه وسلم) | سەردەمی پێغەمبەر\nمێژووناسی سەردەمی پێغەمبەر سیستمی كارگێڕی لە سەردەمی پێغەمبەردا(صلی الله علیه وسلم)\nسیستمی كارگێڕی لە سەردەمی پێغەمبەردا(صلی الله علیه وسلم)\nنوسینی: د.رحیم كاظم محمد الهاشمی أ. عواطف محمد العربی شنقارو وەرگێڕانی: نهاد جلال حبیب الله\nئەو بنەما كارگێڕیانەی پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم داینان بریتی بوون لە بەدیهێنانی كۆمەڵگەیەكی چاك و باڵای ڕێكخراو لە حكومەت و كاروباری كارگێڕیدا، پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم هەوڵیدا لە ڕۆژانی ناو مەككەدا ئەوە بكات، بەڵام قوڕەیش ڕێیان لێگرت و بە خراپی لەگەڵا خۆی و هاوەڵانیدا جووڵانەوەو ناچاریان كرد فەرمانبە هاوەڵانی بكات كۆچ بكەن، دواتر خۆیشی كۆچی كرد بۆ مەدینە، لەوێ بینی بارودۆخی لەبارە بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێكی خاوەن سیستم و یاساو ڕێنمایی كە ڕەچاوكەرو پارێزەری ئایینی نوێ بێت، پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم لە مەدینەدا دەسەڵاتی ڕۆحی و مەدەنیشی هەبوو، دوای فەتحی مەككە و بڵاوبوونەوەی ئیسلام لە دەرەوەی مەدینەو زیادبوونی سنووری دەوڵەتی نوێ بۆ چەند شوێنێكی تر كە هەرێم و یەكەو ویلایەتە ئیسلامیەكان دروست بوون باری كارگێڕی وای دەخواست والی و ئەمیرو كاربەدەست بۆ ئەو ناوچانە دابنرێن.\nپێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دوای سەقامگیربوونی باری لە مەدینە كاروباری كارگێڕی و دیوانی حكومەتەكەی ڕێكخست و مزگەوتی كرد بە مەڵبەندی حكومەتەكەی، تیایدا پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دادەنیشت و پێشوازی دەكرد لە خەڵك و وەفدەكان و بڕیاری بۆ دەدان و لە ئایینی خوا تێیدەگەیاندن، شوێنی نیشتەجێ بوونیشی لە چەند ژورێكی تایبەتی لای مزگەوتەكەدا بوو، پەردەداریشی هەبوو. پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم دەستی كرد بە ڕێكخستنی كارگێڕی و كاربەدەستی لە ویلایەت و شارو هۆزە جیاجیاكاندا دانا تا خەڵكی فێری حوكمەكانی قورئان و شارەزابوون لە ئایین و نوێژكردن و كۆكردنەوەی زەكات بكەت تا ئەو زەكاتە بدەن بە كەسانی نەدارو شیاوی ناو خەڵك. هەروەها تا لەناو خەڵكدا دادوەری بكەن. عیتابی كوڕی ئوسەیدی بە والی لە مەككە دانا دوای ئەوەی لە ساڵی هەشتی كۆچیدا مەككەی فەتح كرد. ئەوكات عتاب تەمەنی بیست ساڵا نەدەبوو، پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم مووچەیەكی (30)درهەمی مانگانەی بۆ بڕیەوە. ئەوە یەكەم مووچە بوو دانرا بۆ والی و كاربەدەستان، هەروەك حارسی كوڕی نەوفەلی هاشمی بۆ هەندێ ناوچەو كاری مەككە ڕاسپارد. لەدوای غەزالی حونەینیش ئەبوبەكری دانا. پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم چەند سەركردەیەكی هەبوون كە كاتێ خۆی لە مەدینە دەچوویە دەر دەیكردن بە بەرپرسی مەدینە، لەوانە سائیبی كوڕی عوسمان كە كاتێ پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم لە ساڵی دووەمی كۆچیدا چوو بۆ غەزای (بواط) ئەوی لەسەر مەدینە دانا، كاتێ چوو بۆ غەزای وەددان سەعدی كوڕی عبادەی دانا. كاتێ چوو بۆ غەزای تەبووك عەلی كوڕی ئەبوتالیبی دانا.\nبازانی فارسی سەركردەی یەمەن بوو كە لە سەردەمی نەفامیدا پاشای یەمەن بوو. كاتێ پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم نامەی بۆ نووسی بازان موسڵمان بوو، پێغەمبەریش صلى الله علیه وسلم لە پۆستی ئەمیری یەمەن هێشتیەوە تا كۆچی دوایی كرد لەدوای حەجی ماڵئاوایی، دواتر پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم سەركردەی تری نارد وەك ئەبو موسای ئەشعەری بۆ زوبەیدو عەدەن. خالیدی كوڕی وەلید بۆ سەنعا، مغافری كوڕی ئەبی ئومەییە بۆ كندە. زیادی كوڕی لوبەید بۆ حەزرەمەوت، ئەبوسوفیان بۆ نەجران.\nپێغەمبەر صلى الله علیه وسلم بۆ شارەكان والی دادەنا، سەعدی كوڕی عەبدوڵای كوڕی ڕەبیعی كرد بە والی تائیف، عەلائی كوڕی حەزرەمی بۆ بەحرەین دانا، عومەری كوڕی حەزمی ئەنساری بە والی نەجران دانا، مونزیری كوڕی ساوەی بە والی وادیلقورا دانا، سوادی كوڕی غەزیەی بە والی خەیبەر دانا، لەو سەركردەی هۆزانەی كە پێغەمبەر صلى الله علیه وسلم داینان عەمری كوڕی سوبەیعی تغلبی بوو كە عەلی كوڕی تغلب و غەتفانی دانا، بۆ هۆزی جدیلە حارسی كوڕی بیلالی مازنی دانا، بۆ تەمیم سەعیدی كوڕی خفافی تەمیمی دانا، ئمرئولقەیس كوڕی ئەسبغی كەلبی بۆ هۆزی كەلب دانا، بۆتەی عەدی كوڕی حاتەمی تائی دانا.\nپێغەمبەر صلى الله علیه وسلم لە دیاریكردنی والی و كاربەدەستاندا پشتی بەو هاوەڵانەی دەبەست كە بەتەقواو دادپەروەری و ژیان پاكی و زانست و چاكەكاری ناسرابوون، بۆ هەر ئەمیرێ وەسیەتی كاری چاكەی دەكرد تا بەجوانی ئەنجامی بدەن، نامەیەكی بۆ دەنووسی و دەیدایە دەستی، لە لایەكی ترەوە پەیماننامەی نێوان خۆی و ئەهلی زیممەی بەرزڕادەگرت لە ڕوانگەی ڕاوێژ پێكردنیان بۆ دانانی كاربەدەست لەسەریان ئەوەبوو لەگەڵا جوولەكەی خەڵكی مقنا كە نزیكی ئیلە بوو وای فەرموو (ئەمیر لەسەرتان هەر لە خۆتانە) ئەمەش ئاماژەیە بە گیانی لێبوردەیی و دادپەروەری لە سیستمی كارگێڕی سەردەمی پێغەمبەردا صلى الله علیه وسلم كە لە لایەكەوە والی لە هاوەڵانی هەڵدەبژاردو وەسیەتی بۆ دەكردن لەگەڵا خەڵك باش بن، لەلایەكی تریشەوە بۆ هەڵبژاردنی والی ڕاوێژی دەكرد بە هاوڵاتیان.


نرخی نەوت لە جیهاندا بەرزبوەوە - باسک نێت\nدەستپێك/ ئابووری/نرخی نەوت لە جیهاندا بەرزبوەوە\nنرخی نەوت لە جیهاندا بەرزبوەوە\nBalen Ibrahim 2020-09-16\nبەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە نرخی نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەكانی جیهاندا بە 41دۆلار و 14سەنت مامەڵەی پێوەكرا و بەهای یەك بەرمیل نەوتی ئەمریكیش بە 38 دۆلار و 95 سەنت مامەڵەی پێوەكرا.\nئەوە لە كاتێكدایە بەیانی دوێنێ سێشەممە بەهای نەوتی برێنت لە بازاڕەكانی جیهاندا بە 39دۆلار و 52 سەنت و نەوتی خاوی ئەمریكی بە 37 دۆلار و 21 سەنت مامەڵەی پێوەكرا، بەراورد بە دوێنێ لەمڕۆدا نرخی نەوت زیاتر لە یەك دۆلار بەهای بەرزبووەتەوەكە زیاتر لە 15 رۆژی رابردوو بەردەوام بەهای خۆی لە دەست دەدا.\nماوەی پێنج مانگی رابردوو بەهای نەوت بەشێوەیەكی ئاسایی رووی لە بەرزبووەنەوە كردووە بەراورد بە چەند مانگی سەرەتای ساڵ كە ڤایرۆسی كۆرۆنا بڵاوبویەوە، هۆكاری بەرزبوونەوەكەش بۆ ئاساییبوونەوەی دۆخی ژیانی خەڵك و كارگەكان لە جیهان دەگەڕێتەوە دوای گرتنەبەری رێكارەكانی روبەڕوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا.\nقوباد تاڵەبانی”لەماوەیەکی نزیکدا هیچ بەربەستێک نامێنێت لە ناردنی بەشە بودجەی هەرێم”\nپەرلەمانى کوردستان سەرۆکێکى نوێ بۆ دەستەى سەربەخۆى مافەکانى مرۆڤ هەڵدەبژێرێت\nلە ڕوداوێکی هاتووچۆدا لە سلێمانی کەسێک گیانی لە دەستدا


* بانگەشەی ھەڵبژاردن بۆ پاڵێوراوان بەردەوام دەبێت تا کاتژمێر شەشی بەیانی ڕۆژی پێنجشەمە ڕێکەوتی (٧⁄١٠⁄٢٠٢١).\n* کۆمسیۆن پابەندبوونی خۆی دووپات دەکاتەوە لە تەواوکردنی ئامادەکاریە پێویستەکانی ھەڵبژاردنی نوێنەرایەتی داھاتوو لە چوارچێوەی وادەی دیاریکراو لە ١٠ ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١.\n* ڕاگەیاندنی کۆمسیۆن یەکەم گەڕی مەیدانی خۆی ئەنجامدا لە نێو خەڵکدا لە ناوچەی کەرادەی بەغدا بەمەبەستی بەیەکگەیشتنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ دەنگدەران.\nوەک ئامادەکاری بۆ ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کە بڕیارە لە١٠ی تشرینی یەکەمی ئەمساڵ ٢٠٢١ئەنجام بدرێت و پشتبەست بە یاسای ھەڵبژاردنی ژمارە (٩) ساڵی٢٠٢٠ بەشی حەوتەم مادە(٢٢) لەسەر بانگشەی ھەڵبژاردن دەقی داوە بەم شێوەیە: بانگەشەی ھەڵبژاردنی ئازاد مافێکە دابینکراوە بەیاسا ،ماوەکەی دەست پێدەکات لەبەرواری پەسەندکردنی لیستی پاڵێوراوان لەلایەن کۆمسیۆن و کۆتایی دێت بەرلە(٢٤) کاتژمێر لە دەستپێکی دەنگدان.لەبەرئەوە ئەنجومەنی کۆمسیاران بڕیاریدا لەسەر دەستپێکردنی بانگەشەی ھەڵبژاردن بۆ پاڵێوراوان لە ٨⁄٧⁄٢٠٢١ و بەردەوام دەبێت تا کاتژمێر شەشی بەیانی ڕۆژی پێنجشەمە ڕێکەوتی ( ٧⁄١٠⁄٢٠٢١) ، ھەر لەبەر ڕۆشنایی ئەوەشدا کۆمسیۆنی ھەڵبژاردن بڕیاریدا بە پێکھێنانی لیژنەکانی چاودێری ھەڵمەتی بانگەشەی پالێوراوان لە ئۆفیسی نیشتیمانی و سەرجەم ئۆفیسی پارێزگاکان کە ئەرکیان بە دواداچوونە بۆ میکانیزمی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی پاڵێوراوان و ھاوتابوونی شێوازی ھەڵمەتەکان لەگەڵ ئەو پەیڕەوەی لە سیستەمی کەمپەینی ھەڵبژاردن ژمارە(٥) ی ساڵی٢٠٢٠ کە ئەنجومەنی کۆمسیاران پەسەندی کردووە و لە پێگەی ئەلکترۆنی فەرمی خۆی (http:ihec.iq) بڵاوی کردۆتەوە . ھەر بۆ ئەوەش یاداشتی ھەماھەنگی لەگەڵ ئەمینداری گشتی بەغدا واژۆکردووە سەبارەت بە ھەماھەنگی لەگەڵ سەرجەم فەرمانگەکانی شارەوانی سەرتاسەری وڵات پەیوەست بەو بوارە. ھەروەک کۆمسیۆن یاداشتێکی لێکتێگەیشتنیشی لەگەڵ دەستەی ڕاگەیاندن و پەیوەندیەکان واژۆکردووە پەیوەند بە بەدواداچوونی شێوازی ھاندانی پاڵێوراوان لە ھۆکارەکانی ڕاگەیاندنی بینراوو ێیستراو.\nکۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان پابەندبوونی خۆی نوێ و دووپاتکردۆتەوە سەبارەت بە تەواوکردنی ئامادەکاریە پێویستەکانی بۆ ھەڵبژاردنی نوێنەرایەتی داھاتوو لە چوارچێوەی وادەی دیاریکراو بۆی، بەوەی کۆمسیۆن بەردەوامە لە کارەکانی بە شێوەیەکی کاراو لێھاتووانە و بێگەردو ڕوون و دادپەروەرانە، ھەروەک لەسەر ڕێوشوێنەکانی تەواوکاریدان پەیوەست بە کڵێشە و چاپی کاغەزی دەنگدان لە چاپەمەنیەکی تایبەتمەند کە ئەم قۆناغە دوای ئەوە ھات کە ماوەی کشانەوەی پاڵێوراوان کۆتایی ھات لەماوەی ڕابردوو(١٣ تا ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١) دواتر پەسەندی ناوی پاڵێوراوان پاش ووردبینی لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەکان ،وە دوای ئەوەشی ھەر پاڵێوراوێک ژمارەیەکی زنجیرەیی وەرگرتووە لە پرۆسە تیروپشکی ئاشکرا کە لە ئۆفیسی نیشتیمانی و سەرجەم ئۆفیسی پارێزگاکان ئەنجام دراوە.\nلە چواچێوەیەکی تردا سەبارەت بە ئامادەکاری ئامادەکردنی سەرچاوەی مرۆیی بۆ ڕۆژی دەنگدان،کۆمسیۆن بەردەوامە لە پێشوازی داواکاریەکانی کارکردن بە سیفەتی فەرمانبەری دەنگدان بۆ یەک ڕۆژ لە ڕێگەی بەستەری ئەلکترۆنی (37.98.225.237.9999.http:) لە پێگەی فەرمی کۆمسیۆن و سەرجەم پێگە ئەلکترۆنیە کۆمەڵایەتیە فەرمیەکانی کۆمسیۆن بە درێژایی (٢٤) کاتژمێر تاکو ڕێکەوتی ١⁄٨⁄٢٠٢١.کە پێشکەشکردنەکە لە فۆرمێکی ئەلکترۆنیدا دەبێت و پێویستە پێشکەشکار دوای پڕکردنەوەی بە کاغەزی کۆپی بکات و بیداتەوە بەو ناوەندی تۆمارەی کە دەنگدانەکەی خۆی لێیە وەلەگەڵ فۆرمەکەدا ھاوپێچی بەڵگەنامە سەلمێنەرەکانی بکات لەپێناو پشتپێبەستنی بە شێوەیەکی فەرمی.\nھەروەھا تیمی ڕاگەیاندنی کۆمسیۆن سەربە فەرمانگەی ڕاگەیاندن و پەیوەندیە جەماوەریەکانی کۆمسیۆن یەکەم گەڕی مەیدانی خۆی تەواوکرد لە ناوچەی کەرادە لە بەغدا ،بەمەبەستی بەیەکگەیشتنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ دەنگدەران و وەرگرتنی تێبینیەکان و گەیاندنی وێنەیەکی تەواو لەسەر پەیڕەوی کۆمسیۆن کە ئەنجومەنی کۆمسیاران دایناوە ھەر لەسەرەتای وەرگرتنی بەرپرسیارێتیەکەیانەوەو تا ئەمکاتەش کە پێی گەیشتووە لەکارەکانی بۆ ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی داھاتوو.


بڕیاری قەدەغەكردنی ئاهەنگی بووك و زاوا لە پاركی هەواری شار ڕاگیرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/01 - 9:00 PM\nبەڕێوەبەری پاركی هەواری شار لە سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی داواكاری هاووڵاتیان بڕیاری قەدەغەكردنی ئاهەنگی بووك و زاوا لەناو پاركەكە ڕاگیراوە، دەشڵێت: “لەگەڵ نزیكبوونەوەی وەرزی سەرما ئەو ئاهەنگانە لەو پاركە ناكرێن”.\nڕێبین شێخ جەمیل، بەڕێوەبەری پاركی هەواری شار لە سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەهۆی بوونی هەندێك گرفت و داواكاری هاووڵاتیان، هێشتا بڕیاری قەدەغەكردنی ئاهەنگ لەناو پاركەكە جێبەجێ نەكراوە.\nوتیشی، “هاووڵاتیان داوایان كردووە كاتی ئاهەنگیان لە پاركەكە داناوە و شوێنی ئاهەنگ گێرانیان نیە بەهۆی نەبوونی توانای داراییەوە تا هۆڵێك بگرن، بۆیە بڕیاری قەدەغەكردنی ئاهەنگ گێڕان لەناو پاركەكە وەك پێویست لە ئێستادا جێبەجێ ناكرێت”.\nڕاشیگەیاند، سەرەڕای بوونی گرفت لەنێوان شارەوانی و هەواری شار لەسەر قەدەغەكردنی ئاهەنگ گێڕان لەناو پاركەكە بەهۆی داواكاری هاووڵاتیانەوە، نزیكیش دەبینەوە لە وەرزی سەرما، كە بەشێوەیەكی خۆڕسكانە ئاهەنگەكانی بووك و زاوا كەمتر دەبنەوە.\nبەڕێوەبەری پاركی هەواری شار ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، تا ساڵی داهاتوو وەرزی ئاهەنگ گێران لەناو پاركی هەواری شار كێشەكان یەكلادەبنەوە و بڕیارەكە جێبەجێ دەكرێت یان گۆڕانكاری نوێ لە بڕیارەكەدا دەكرێت.\nلە ماوەی ڕابردوودا لەسەر بڕیاری شارەوانی سلێمانی، ئاهەنگ گێڕانی بووك و زاوا لەناو پاركی هەواری شار قەدەغە كرا بەهۆی ئەوەی هاووڵاتیانی ناو پارەكەكە لە دەنگی بەرزی مكەبەرە و كۆڕانی بێزار دەبن، بەڵام ڕێگەدرابوو بە بووك و زاواكان تا بۆ وێنە گرتن بچنە ناو پاركەكە.\nبووك و زاواپاركی هەواری شارشارەوانی سلێمانی\nناسنامەیەكی ساختەی ڕۆژنامەنووسیی بووە هۆی كوژرانی 10 كەس


دوو وشەی " زۆرینە" و " کەمینە" لە قورئاندا\nئەیلول 21, 2021\nچوارەم/ لێخوێندن لە (زۆرینە)، بەوەی کە پێزان و سوپاسگوزار نین. سوپاسکردنی ئەو کەسەی کە بەخششێکی لەگەڵتدا کرد، ئەرکێکی شەرعیی و ئایینییە، پەروەرێنمان لە سەدوپەنجاودووەمین ئایەتی سوورەتی (بەقەرە)دا دەفەرمێت: (یادی من بکەن و فەرامۆشی مەکەن، منیش ئێوەم لە یادە و بە چاکە باستان دەکەم؛سوپاسگوزاری من بن لەبۆنەی بەخششەکانمەوە و بێنیازی مەنوێنن و بێئەمەک مەبن لە ئاستیان).\nلە حەوتەمین ئایەتی سوورەتی (ئیبراهیم)یشدا دەفەرمێت: (گەربێو ئێوە شوکرانەبژێری خوا بن و شوکرانەی بەخششەکانی بکەن، زیاتریشتان بەسەردا دەڕێژێ).\nوەلێ مرۆڤ زۆربەیان لێ، ستەمکار و هەقوەشێر و پێنەزانن لە ئاست بەخششەکانی بەرانبەردا و، نەفامیشن و دان بە چاکەدا نانێن؛ کە دان بە هەموو گەورەییەی خوادا نانێن کە لە هەژمار نایەن، دەبینین قورئان بەو شێوە لێخوێندنە لە دە ئایەتدا باسی دەکات\nکە زۆرینەی خەڵک شوکرانەبژێر نین.\n١و۲و٣/ لە کۆتایی ئایەتی ۲٤٣ی سوورەتی(بەقەرە) و سیوهەشتی سوورەتی (یوسف) و شەستویەکی سوورەتی (غافیر) دا، دەفەرمێت: (بەڵام زۆرینەی مرۆڤەکان سوپاسگوزار نابن).\n٤و٥/ لە ئایەتی شەستی سوورەتی (یونس)و حەفتاوسێی سوورەتی (نەمل)دا، دەفەرمێت: (بەڵام زۆرینەیان لێ، سوپاسگوزار نین).\n٦و٧و٨و٩/ لە ئایەتی دە ی سوورەتی (ئەعراف) و حەفتاوهەشتی سوورەتی (موئمینون) و نۆی سوورەتی (سەجدە) و بیستوسێی سوورەتی (مولک)دا، دەفەرمێت: (کەمن ئەوانەی سوپاسگوزارن). ١۰/ لە ئایەتی حەڤدەی سوورەتی (ئەعراف)دا، دەفەرمێت: (زۆرینەیان نابینی کە سوپاسگوزار بن)؛ ئەوە یەک، یەکەودوایش لە ئایەتی سیانزەی سوورەتی (سەبا)دا، دەفەرمێت: (کەمن ئەو\nبەندانەی سوپاس و پێزانینیان هەیە).\nپێنجەم/ لێخوێندن لە (زۆرینە)، بەوەی کە بێبڕوان(١): وەک هەشتاونۆهەمین ئایەتی سوورەتی (ئیسرا) و پەنجاهەمین ئایەتی سوورەتی (فورقان).\nشەشهەم/ لێخوێندن لە (زۆرینە)، بەوەی کە بێئەقڵن: وەک سەدوسێهەمین ئایەتی سوورەتی (مائیدە) و شەستوسێهەمینی سوورەتی (عەنکەبوت) و چواری سوورەتی (حوجورات). حەوتەم/ لێخوێندن لە (زۆرینە)، بە کۆمەڵێک خووی تر بەدەر لەوانەی پێشوو: ١. بەفاسقزانینی زۆرینە، وەک لە ئایەتی سەدویەکی سوورەتی (ئەعراف)دا هاتووە.\nتێبینی: لە شەرعدا (فاسق) بەو کەسە دەگوترێت، دوای گوناه، بە شانازییەوە باسیشی دەکا و شەرموشوورەیی ناکا و گوێی لە شاردنەوەی نییە و، بڵاویشی دەکاتەوە، کەچی ئایین فێرمان دەکات گەر شەرمەزارییەکمان بەسەردا هات و، خوا گیان بۆی داپۆشین، خۆیشمان دایبپۆشین و، حەیای خۆمان نەبەین و، لە نێوان خۆمان و خوا تەوبە بکەین؛ خۆ ئەگەر کەسێکمان بە عەیبی کەسێکی زانی دایبپۆشێ نەک ناوی بزڕێنێ!\n۲. بە کەڕ و نەبیس زانینی زۆرینە، وەک ئایەتی سێ و چواری سوورەتی (فوسسیلەت).\n٣. بە بێئاگا و غافڵدانان وەک نەوەدودووهەمین ئایەتی سوورەتی (یونس).\n٤. لە مرۆڤ خوێندن، بەوەی کە فرەبێژە و حەزی لە دانوسانکردنی بێسوود و لاژەلاژە و، چەقەچەنە (جەدەل) دەکەن، وەک ئایەتی پەنجاوچواری سوورەتی (کەهف)باسی لێوە دەکات.\n٥. ئاماژەکردن بەوەی کە زۆرینەی مەردمگەل ئامادەیی ملکەچییان تێدا نییە بۆخوا، وەک هەژدە هەمین ئایەتی سوورەتی (ئەلحەج).\nحەزم نەکرد بابەتەکە زیاتر بێت، دەنا بۆ ڕوونکردنەوەی زیاتر، بەلانی کەمەوە پێویست بوو دوو هەفتەی تریشی بدەمێ، تەنها مەبەستم بوو تیشک بخەمە سەر ئەم بابەتە و، سەرنجتانی بۆ لا ڕابکێشم و لە کۆتاییشدا ئەوە بڵێم کە ئەو 'لە زۆرینە خوێندن'ەی قورئان، بابەتێکی ڕەها نییە و، گەر خوا دەرفەت بدات لە گۆشەیەکیشدا دەپڕژێینە سەر ئەو ئایەتانەی بە باڵای زۆرینەدا هەڵدەڵێت.\n(١) لە بەشەکانی دیکەی باسەکەماندا، زیاتر زمانی ژمارە بەکاردێنم لێرەدا بۆ ڕۆژنامە، بەڵام دوایی کە لە ڕێگای سۆشیال میدیا و لاپەڕەکانی خۆم لەسەر تۆڕی کۆمەڵایەتی بڵاوی دەکمەوە، - وەک دووبەشەکەی پێشوو - تەواوی دەقی ئایەتەکان دەنووسم، دیارە ئەو نەنووسینەی دەقی ئایەتیش بۆ لاپەڕە کاغەزییەکەی (هەولێر)، بۆ\nخۆ پارێزییە لەو کەوتنە زەوییەی بۆ کاغەزەکە چاوەڕوان دەکرێت.


زمانی فارسی، لە مێژەوە زمانی په‌یوه‌ندی کورده‌کان بووه - Mehr News Agency\n4 berfanbarê 2017 - 16:46\nNews Code 14984\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، یه‌که‌مین کۆنفڕاسی کۆری ئه‌ندێشه له ژێر ناوی شاعرانی کوردی فارسی بێژ ئه‌مڕۆ به‌یانی له شاری سه ده‌ستی به کار کرد.\nڕه‌شید قوربانی، به‌ڕێوه‌به‌ری ئیداره‌ی په‌روه‌رده‌ی پارێزگای کوردستان له‌م کۆبوونه‌وه‌دا وتی: پیرۆزبایی له دایک بوونی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام ده‌که‌م. له ڕاستیدا ئه‌مه یه‌که‌مین کۆنفڕانسی کۆڕی ئه‌ندێشه‌یه که پلان داڕێژراوه له سه‌رتانسه‌ری ئێران به‌ڕێوه بچێت و ئه‌مه‌ش به هۆی باش بوونی کوردستان له ئه‌رک و چالاکییه‌کانی دایه.\nئه‌و زیادی کرد: نزیک به چه‌ند مانگه که داخوازی بۆ ئه‌م کۆنفڕانسه له هه‌موو خوێندنگه‌کانی کوردستان بڵاو کراوه‌ته‌وه تاکوو هه‌موو که‌س بتوانن به‌شدار بن. کوردستان پارێزگایه‌کی فه‌رهه‌نگییه و له‌م نێوانه‌دا شێعر و ئه‌ده‌ب زیاترین ئه‌رکیان له ئه‌ستۆ بووه.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری ئیداره‌ی په‌روه‌رده‌ی پارێزگای کوردستان وتی: ئێمه له ئێران زمانی هاوبه‌شی فارسیمان هه‌یه که له کوردستان هه‌ر له کۆنه‌وه ڕیشه‌ی هه‌بووه و کتێبه‌کانی سه‌عدی و زانایانی فارسی بێژ له مزگه‌وت و خوێندنگه دینییه‌کان وه‌ک وانه ده‌وترایه‌وه و ته‌نانه‌ت تاکوو ۵۰ ساڵ به‌ر له ئێستا له هه‌رێم زمانی فارسی زمانی ئیداری بووه.\nئه‌و ئاماژه‌ی به شاعرانی کورد دا و وتی: زۆربه‌ی شاعرانی ناسراوی کورد به زمانی فارسی زاڵ بوون، مه‌ستوره خان ۹۰ له سه‌دی شێعره‌کانی به فارسین و نالی و مه‌حوی و مه‌وله‌وی و زۆر که‌سی دیکه‌ش به زمانی فارسی شێعریان نووسیوه.ئه‌م به‌ستێنه هاوبه‌شه مێژووییه‌ی زمانی فارسی له کوردستان باشترین ده‌رفه‌ته تاکوو بتوانین له لێکۆڵینه‌وه و وتاره‌کان کار له سه‌ر کاریگه‌رییه‌کای نێوان زمان کوردی و فارسی له سه‌ر یه‌کتر ئه‌نجام بده‌ین که ده‌بێته هۆی ده‌وڵه‌مه‌ند بوونی که‌لتوری ئێران.\nشایانی باسه که کۆنفڕانسی شاعرانی کوردی فارسی بێژ له هۆڵی فه‌رهه‌نگیانی شاری سنه و به به‌شداری شاعرانی کورد به‌ڕێوه چوو.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 04-04-2020\n$باکووری کوردستان$ - لە زیندانی ئێلح پشێووی دروستبوو و زیندانییەکان بەشێکی زیندانەکەیان سووتاند، پاشان تورکەکان هەندێک لە زیندانییەکانیان گواستەوە. $رۆژهەڵاتی کوردستان$ - باقی شەفیعی ڕۆناکبیر، شاعیر و نووسەری هەورامی خەڵکی شاری #پاوە# لە تەمەنی 74 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. $باشووری کوردستان$ - لە هەرێمی کوردستان قەدەغەی هاتوچۆی تەواوەتیی پیادە و ئوتومبیل بۆ ماوەی 48 کاژێر راگەیەندرا و لە 12ی نیوەڕۆی ئەمڕۆوە دەستپێدەکات، تەنانەت نانەواخانەکان و فرۆشیاری خواردەمەنیش دەگرێتەوە. - تووشبوویەکی تری کۆڕۆنا لە سلێمانی گیانی لەدەستدا، نەخۆشەکە پیاوێکی تەمەن 61 ساڵە بوو و نەخۆشیی درێژخایەنی هەبووە.=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/380805/0013.JPG=KTML_Photo_Alt=لە مانشێتەکانی ئەمڕۆ: 04-04-2020=KTML_Style=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/380805/0013.JPG=KTML_Photo_End= - لەلایەن دوو فڕۆکەی جەنگی تورکیاوە گوندەکانی نزیک چیای #برادۆست# بۆردومان کرا. - گوتەبێژی #وەزارەتی تەندروستی# رایدەگەیێنێت 80% ئەوانەی لە کوردستان تووشی کۆرۆنا بوون هیچ نیشانەیەکی نەخۆشییەکەیان تێدا دەرنەکەوتووە، دوای پشکنین و بەدواداچوون دەرکەوتووە کە تووشبوون ئەوەش یەکێکە لەو هۆکارانەی قەدەخەی هاتووچۆی تەواوەتی بۆ 48 کاژێر راگەیێندراوە. - ئەگەر زۆرە گەڕەکی کارێزانی هەولێر کەرەنتین بکرێت. پشکنینی بەشێکی زۆر لە دانیشتووانی گەڕەکەکە وەرگیراوە و وەزیری تەندروستی دەڵێت، ئەگەر دەرکەوت رێژەیەکیان کۆرۆنایان گرتووە، دەبێت هەموو گەڕەکەکە کەرەنتین بکرێت. تەنیا لە پرسەیەکی گەڕەکی کارێزاندا تووشبوویەکی ڤایرۆسی کۆرۆنا 14 کەسی تووش کردووە. - لیژنە هاوبەشەکانی قایمقامیەتی #سلێمانی# رایدەگەیێنێت، لە سنووری پارێزگای سلێمانی و لەماوەی قەدەغەکردنی هاتووچۆ سەرپێچی خاوەنکارەکان زیاتر لە هەشت بەرامبەر زیادیان کردووە و زۆرترین سەرپێچیش کافتریا و خواردنگەکانەوە کردوویانە. - بەڕێوەبەرایەتی گشتی فڕۆکەخانەی #هەولێر# لە راگەیەندراوێکدا رەتیدەکاتەوە، هیچ کارمەندێکی ئاسایش لە فڕۆکەخانەکە تووشی کۆرۆنا بووبێت. داواش دەکات رێکاری یاسایی دژی ئەو کەسانە بگیرێتەبەر کە ئەو دەنگۆیانە بڵاودەکەنەوە. - کۆمپانیای ئاوا مێدیکا بۆ بەرهەمهێنانی دەرمان لە هەرێمی کوردستان بڕی 39 هەزار پاکەت لە دەرمانیان پێشکەشی وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان کرد کە بەشێک لە دەرمانەکان بۆ چارەسەری تووشبووانی کۆرۆنا بەکاردەهێدرێت. - لە تۆڕە کۆمە ڵایە تییە کان گرتە یەکی ڤیدیۆیی بڵاوبووەتە وە، کە ئە ندامی خێزانی کەسێک لە تیمی نوسینگە ی #قوباد تاڵەبانی#، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بە ناو بازگە کانی شاری سلێمانی تێدە پە رێت لە کاتی بوونی قە دە غە ی هاتووچۆدا، لەبەرامبەر ئەو هەڵسوکەوتەداشدا، قوباد تاڵەبانی داوادەکات بەتوندترین شێوە ئەو کەسە سزابدرێت. - لە شاخی شرامی سەربە شارەدێی #بیارە# بەهۆی دەستکاریکردنی تەقەمەنیەوە مینلابەرێک بەناوی سەروەت عەبدوڵڵا مەحمود گیانی لەدەستدا کە کارمەندی رێکخراوی MAG و دانیشتووی گەڕەکی سەرای #هەڵەبجە#یە. لەهەمان تەقینەوەدا کەسێکی تریش کە ناوی (ه. س. ع.) تەمەن 23 ساڵان و دانیشتووی هەڵەبجەیە، بریندار بووە و لەبەر سەختی برینەکەی رەوانەی نەخۆشخانەی فریاکەوتنی سلێمانی کراوە. - ژمارەیەکی زۆری باڵندەی کێوی لە باڵەکایەتی مردار بوونەتەوە و بەهۆیەوە دڵەڕاوکێ لەناو هاوڵاتیانی باڵەکایەتی دروستبووە، پزیشکانی ڤێتەنەریش دەڵێن، کە هیچ نیشانەیەکی ڤایرۆس لەلەشی باڵندەکاندا نییە، ئەگەر هەیە بەهۆی هەورە بروسکەوە مرداربووبنەوە. $رۆژئاوای کوردستان$ - لە شاری #قامیشلۆ#، هێزەکانی رژێمی سوریا دەستڕێژی گوللەیان لە مەفرەزەیەکی هێزەکانی ئاسایشی ڕۆژئاواکرد، بەپێی زانیارییەکان ئەندامێکی ئاسایشی ڕۆژئاوا شەهید بووە و یەکێکی دیکەش برینداربووە. - رژێمی تورکی داگیرکەر شەوی رابردوو بە تۆپخانەکانی هێرشی کردە سەر گوندی ئوم کێف و ئەمجارە لە بۆردومانەکەیدا وێستگەی کارەبا و تۆڕی کارەبای ناوچەکەی کردە ئامانج و بەو هۆیەوە کارەبای تلتەمر بڕا. - لە چوارچێوەی بەردەوامی هێرشە داگیرکەریەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورکدا، لە ئێستادا هێرش دەکرێتە سەر هەر یەک لە گوندی کوپرلک و ئەڤدۆکۆی سەر بە ناوچەی #گرێ سپی#. لەم هێرشەدا 3 هاووڵاتی کوژران. $دەرەوەی کوردستان$ - وەزارەتی تەندروستیی عێراق تووشبوونی 58 کەسی دیکەی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا راگەیاند، بەمەش ژمارەی تووشبووان گەیشتە 878 کەس.


گفتوگۆی فایرفڵایز لەگەڵ کیاڕۆستەمیدا – sulyon.com\n[گفتوگۆی فایرفڵایز لەگەڵ کیاڕۆستەمیدا]\nلە یەکێک لە یەکەمین ڕۆژە هەتاوییەکانی نیسانی ٢٠١٥ لە پاریس سەردانی عەباس کیاڕۆستەمی دەکەم. کاتێک دەگەمە هۆتێلەکەی لە ناوچەی مارە ئەو بە چاویلکە ڕەشەکەیەوە کە هەمیشە لەچاویدا بوو دەبینم کە لە حەوشەکەدا دانیشتووە. چاوەڕێ بووین تاوەکو مەعسومە لاهیجی وەرگێڕی بەردەوامی ئەو بگاتە لامان. عەباس کیاڕۆستەمی ئینگلیزییەکەی باشە، بەڵام پێی باشترە گفتوگۆکانی بە زمانی فارسی ئەنجام بدات. لێی دەپرسم کە ئایا بۆ گەڕان و خۆشی لە پاریسە یان بۆ کاری هونەریی؟ ئەو بە خەندەوە وەڵام دەداتەوە کاری هونەریی خۆشی و گەڕانی ئەوە و ئەوەشی بۆ زیاد دەکات کە وا بڕیارە لەگەڵ بەرهەمهێنەرەکەی بۆ قسەکردن دەربارەی فیلمی داهاتووی کە بڕیارە لە ساڵی ٢٠١٦ دا نمایش بکرێت یەکتر ببینن. لەگەڵ ئەو دڵەڕاوکێیەی من بۆ چاوپێکەوتنی هونەرمەندێک لە ئاستی ئەودا – دەرهێنەرێکی حەفتاوچوار ساڵ کە نەک تەنها بەناوبانگترین فیلمسازی ئێرانە بەڵکو ناوی لە ناو سینەماکارانی مۆدێرن ڕایتەرز، کاریگەر و شکۆدار دەردەکەوێت – کیاڕۆستەمی زۆر ئارام و میهرەبانانە قسە دەکات. بەو وشە ڕەوان و پڕ لە بیرکردنەوانەی وەک ئەوەی لە فیلمەکانیدا دەبینرێت.\nفایرفلایز : یەکێک لە تایبەتمەندییە دیارەکان لە هەموو فیلمەکانی ئێوەدا خستنەڕووی پرسێکە، ئەم تایبەتمەندییە تا چ ئاستێک لە شێوەی کارکردنتاندا ڕەنگی داوەتەوە، ئایا فیلمسازیی هەمیشە بۆ ئێوە پەروەردەی دەروونیی بووە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ئێستا کە گوێ لە پرسیارەکەی ئێوە دەگرم دەزانم کە پەروەردەی دەروونییە، باوەڕم وایە شێوەی دروستکردنی فیلم بۆ من وەڵامە بۆ کونجکۆڵییەکانی خۆم.\nفایرفلایز: ئەم کونجکۆڵییانە چۆن بە درێژایی ژیانی پیشەگەریتان گۆڕانی بەسەردا هاتووە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: هەر فیلمسازێک هاوشێوەی هەر کەسێکی دیکە لە سەردەمە جیاوازەکانی ژیانیدا دڵەڕاوکێ و نیگەرانی تایبەت بە خۆی هەیە. کۆمەڵێک پرسیارت هەیە کە تایبەتن بە سەردەمێک و پرسیارگەلێکیش کە هەمیشەیین و هەرگیز وەڵامێکیان بۆ پەیدا ناکەیت. هەندێک کەس بە من دەڵێن هێشتا وەڵامی ئەو پرسیارەم نەداوەتەوە کە لە فیلمی یەکەممدا هەیە و هێشتا بەو پرسیارەوە سەرقاڵم. هەندێک لە پرسیارەکان هاوشێوەی ڕۆیشتنە بۆ کتێبخانە، کتێبێک هەڵدەگریت و چاوێکی پێدا دەخشێنیت و هەوڵ دەدەیت وەڵامی پرسیارەکەتی تێدا بدۆزیتەوە. دواتر کاتێک دە یان بیست ساڵی دیکە دەگەڕێیتەوە بۆ هەمانشوێن کتێبێکی تر هەڵدەگریت، نەوەک لەبەرئەوەی کە وەڵامی پرسیارەکانی پێشووت دەستکەوتووە، بەڵکو لەبەرئەوەی تووشی کۆمەڵێک نیگەرانی نیوەناچڵی دیکە بوویت.\nفایرفلایز: وتارێک لە گۆڤارەکەماندا دەربارەی ئەم بابەتەیە، وەحید مورتەزەوی نووسەری ئەم وتارە تێمای دڵەڕاوکێ و نیگەرانییەکانی فیلمی (کۆپی هاوتای ڕەسەن) بە درێژەپێدەری فیلمی (ڕاپۆرت) دەزانێت. بۆچوونی ئێوە لەمبارەیەوە چییە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: دوو هەفتە لەمەوپێش بۆ بەرنامەیەکی زانکۆیی بانگهێشتی ڤیرۆنای ئیتاڵیا کرام. ئەوان وتیان کە بڕیارە سێینەکەی من نمایش بکرێت. وەک هەمیشە وامزانی کە مەبەستیان سێینەی “کۆکەر”ە. بەڵام لە ڕاستیدا ئەو سێ فیلمەی کە ئامادەیان کردبوون (ڕاپۆرت)، (کۆپی هاوتای ڕەسەن)، (وەک عاشقێک) بوون. سەرەتا ناڕەزاییم دەربڕی و وتم ئەمە سێینە نییە، بەڵام وتیان: “بۆچی نا، سێینەیە، فەرموون فیلمەکان ببینن.” فیلمەکانم بینی و تێگەیشتم کە ئەوان ڕاست دەکەن. ئەم فیلمانە لەو لایەنەوە بە سێینە دەژمێردرێن کە (ڕاپۆرت) دەربارەی هاوسەرگیرییە لە تەمەنی لاوییدا، (کۆپی هاوتای ڕەسەن) دەربارەی هاوسەرگیریی یان کێشەکانی ناوەڕاستی تەمەنە و (وەک عاشقێک) دەربارەی پەیوەندی پاش هاوسەرگیرییە. کاتێک هەرکام لەم فیلمانەم دروست دەکرد هاوتەمەنی کەسایەتییەکانی چیرۆکەکە بووم. بە پێچەوانەی سێینەی کۆکەرەوە شتێک کە لەم فیلمانەدا هاوبەشە فەزا نییە بەڵکو تێمای چیرۆکە. لەبەرئەوە نووسەرەکەی ئێوە بە دڵنیایی ڕاست دەکات.\nفایرفلایز: لە شوێنێکدا خوێندمەوە کاتێک فیلمی (ڕاپۆرت)ت دروست دەکرد لە ژیانی تایبەتی خۆتدا کێشەت هەبووە. بە زانینی ئەم خاڵە هەستم کرد هەستەکانت لە فیلمەکەدا بە تەواوی لەمس دەکرێت. ژیانی تایبەتی تۆ هەمووکات کاریگەری لەسەر کارەکەت هەیە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ئەگەر کاریگەرییەک هەبووبێت، ڕاستەوخۆ یان لە ئاگاییەوە نەبووە. هەر بەو جۆرەی کە وتم هەوڵ دەدەم نیگەرانییەکانم کە بە تێپەڕبوونی کات بەرۆکم دەگرن تێبپەڕێنم. ئەو فیلمەی ئێستا دەمەوێت دروستی بکەم دەکرێت چوارەمین فیلمی ئەم ڕیزبەندییە بێت. بەمجۆرە دەکرێت بگۆڕدرێت بۆ چوارینە. بەڵام دەربارەی ساتەکانی ئێستایە لە ژیانمدا. ئێستا لەم تەمەنەدا و بەم بارودۆخەوە ناتوانم فیلمێکی وەک (ڕاپۆرت) دروست بکەم. ئەمە بەو مانایە نییە کە وەڵامی ئەو پرسیارانەم داوەتەوە، من تەنها بە دەوروبەری ئەو پرسیارانەدا دێم و دەچم.\nفایرفلایز: یەکێک لە پرسیارەکان دەکرێت لەبارەی ژنانەوە بێت؟ نەبوونی کەسایەتی سەرەکی ژن یەکێک لە ڕەخنە دیارەکانی فیلمەکانی سەرەتاتان بووە. بەمجۆرە ئامادەیی ژنان لە فیلمەکانی ئێوەدا بە (بە نێو درەختە زەیتوونەکاندا) دەست پێدەکات و لە (دە) دا بە کەسایەتی سەرەکی چیرۆک کە ژنێکە بە ناوی شیرین دەگاتە لووتکەی خۆی. بە درێژایی کات ئەم گۆڕانکارییە قۆناغ بە قۆناغ دەرئەنجامی ئاشکراکردنی وەڵامی ئەم پرسیارە بووە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: هیچکام لەمانە لە ئاگاییەوە نەبوون. بە هێنانی ژن لە فیلمەکانی کۆتاییمدا بەدوای قەرەبووکردنەوە یان لەناوبردنی ئازاری ویژدانی ئامادەنەبوونی ئەوانەوە نەبووم. بە ڕوانینێک لە ڕابردووم هەموو ئەوەی کە دەتوانم بیڵێم ئەوەیە کە ڕەنگە لەو کاتەدا بەهۆی نائومێدیی تایبەتی خۆمەوە دەربارەی پرسی خێزانی و ژیانی ژن و مێردایەتی مەودایەکی ئارامم لە نێوان خۆم و ئەو پرسانەدا دەهێشتەوە.\nفایرفلایز: ئەم پرسیارانە تا چەند پەیوەندیدارن بە سوود وەرگرتنی بەردەوامی ئێوە لە لابردن لە چیرۆکدا؟ بۆ نموونە کۆتایی کراوەی (تامی گێلاس) و (بە نێو درەختە زەیتوونەکاندا) یان پەیوەندیی ڕۆڵی سەرەکی (وەک عاشقێک) شیاو بوو یان مەحاڵ بوو دروست ببێت؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: لابردن بە مانای ئەو ڕاستیەیە کە وەڵامێکم بۆ پرسیارەکان پێ نییە و نەگەیشتووم بەو جێگایەی کە وەڵامێک بۆ پرسیارەکان بخەمە ڕوو. هەر فیلمسازێک کە وا بیردەکاتەوە دەتوانێت بە فیلمێکی یەک یان دوو کاتژمێریی وەڵامی پرسیارە گرنگەکانی بوونی مرۆڤ بداتەوە بەسەختی لەهەڵەدایە. لابردنەکان دانی پێدا دەنێن کە من هیچ وەڵامێکم لانیە. کراوە هێشتنەوەیان باشترە.\nفایرفلایز: بۆچوونتان دەربارەی بینەران و ئەو ڕەخنەگرانەی کە بۆ پرسیارە کراوەکانی ئێوە وەڵام دەخەنە ڕوو چییە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: تێگەیشتنەکان هەرگیز بابەتییانە نین، هەمیشە وابەستە بە کەسێک یان چرکەساتێکن کە لە فیلمەکەدا دەبینرێت. شتێک کە قایلم دەکات ئەوەیە کە بە درێژایی نمایشێک دەکرێت دوو کەس و دوو تێگەیشتنی جیاواز هەبن. ئەمە هێزم پێدەبەخشێت چونکە بە دوای ئەوەوە نیم کە وەڵامێکی کامڵ بخەمە ڕوو. بە هەمانشێوە کە مەولانا دەڵێت: ” هەرکەس بە گومانی خۆی بوو بە یاری من، لە دەروونمدا نهێنی منی ئاشکرا نەکرد”. بینەر تەنها بە دیدی سنوورداری خۆی بڕیار دەدات کە لەگەڵ فیلمەکەمدا چۆن چۆنی پەیوەندی دروست بکات. من هەقم بەسەر بینەرەوە نییە.\nفایرفلایز: بە فیلمەکانی (ئەی بی سی ئەفریقا) و (دە)، دەستپێکەری دەیەی ئەزموونی فیلمسازیی دیجیتاڵ بوویت، ئەگەر بمانەوێت لە ڕوانگەی یەکگرتووییەوە لە فیلمەکانی ئێوە بڕوانین، ئایا ئەم ماوەیە دەکەوێتە دەرەوەی سنووری ئەو یەکگرتووییەوە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: لە ڕاستیدا من پەیوەندییەک لە نێوان (ئەی بی سی ئەفریقا) و (دە) دا نابینم، چونکە (ئەی بی سی ئەفریقا) ئەزموونێک بوو کە ناتوانم بە هیچ ڕێگایەک بیبەستمەوە بە فیلمەکانمەوە. ئەم فیلمە بە داواکاریی دروست کرابوو و دەبوو لەسەر بنەمای ئەو شتەی لە من داواکرابوو هەنگاو بنێم. بە پێچەوانەی فیلمەکانی دیکەمەوە لە کێشە تایبەتەکانی خۆم و شێوازی پرسیارکردنەوە دەستم پێنەکرد. بەڵام فیلمی (دە) زۆر پەیوەندی لەگەڵ ئەو یەکگرتووییە دروست دەکات کە لە فیلمەکانی دیکەمدا هەیە و ئێستا ئیدی سێینە یان چوارینە لەبەرچاو ناگیرێت، هەرچەندە کەسایەتی سەرەکی ژنە و تەواوی فیلمەکە لە بازنەی چیرۆکی ئەودا دەخولێتەوە، بەڵام پیاو هەرگیز لە گفتوگۆکاندا و لە ڕۆحی فیلمەکە جیانابێتەوە. بەمجۆرە ئەم فیلمە دووبارە دەربارەی پەیوەندی تایبەتی و کێشمەکێشمەکانی ئەو پەیوەندییەیە و وا هەست دەکەم لە بەراوردکردنی بە (ئەی بی سی ئەفریقا) زیاتر لەگەڵ فیلمەکانی دیکەمدا پەیوەندی دروست دەکات. حەزم دەکرد لە (ئەی بی سی ئەفریقا) دا هەلێکی زیاترم بۆ کارێک هەبووایە کە پێمخۆش بوو بیکەم، واتە بەکاردەهێنرام بۆ ئەنجامدانی کارێک کە تایبەت و چوارچێوە بۆ دانراو بوو کە دەبوو خۆمم لەگەڵ بگونجاندایە، نەوەک ئەوەی بە نیگەرانییەکانی پێشووی زیهنی خۆم دەست بە دروستکردنی فیلمێک بکەم.\nفایرفلایز: کەمێک دژبەیەک دێتە بەرچاو، قبوڵکردنی فیلمێکی داواکراو بۆ ئاسوودەکردنی خۆتە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ئاسوودەکردن نییە. لانیکەم جۆرە ناوبڕێکە. زەحمەتی تاکەکەسی کەمتر و قۆناغەکانی ئامادەکاریی کورت دەبێت. ڕاستەوخۆ دەچیتە ناو پڕۆژەیەک و ماوەی ئامادەکارییت تووش نابێت. تۆ بەشێکی لە پڕۆژەکە و لە هەمانکاتدا تەواوی ئەو پڕۆژەیە بۆ تۆ نییە. بەمجۆرە هاوشێوەی کاتێکی پشوودانە بۆ فیلمسازیی خۆت کە دەکرێت تۆکمەتر بێت. کەواتە بەڵێ، تا ڕادەیەک هەستم بە ئازادیی دەکرد. پێش دەستپێکردنی بەرهەمهێنانی هەر فیلمێک نزیکەی ساڵێک زیهنم سەرقاڵی فەزای ئەو فیلمەیە. فیلمێک کە وا بڕیارە دروستی بکەم یەکەمینجار چوار ساڵ لەمەوپێش بیرم لێیکردەوە. کاتێک کە فیلمێکی داواکراو قبوڵ دەکەیت تەواوی ئەم کات و ئینێرژییەت بۆ دەگەڕێتەوە. بەهۆی ئەمەوەیە کە کۆی فیلمەکە نەبەستراوە بە تۆوە. چونکە ئەم ماوەیەت تێنەپەڕاندووە.\nفایرفلایز: ئەمە بۆ من گفتووگۆیەکی ئێوەم بیر دەخاتەوە کە تێیدا فیلمسازیتان بە ئێش و ئازار وەسف کردبوو.\nعەباس کیاڕۆستەمی: وا هەست دەکەم مەبەستەکەم خراپ لێکدراوەتەوە. من ئەگەری هەیە وتوومە فیلمسازیی شتێک نییە جگە لە چێژ و دڵخۆشی و بەهەرحاڵ هەر چێژێک لە تەنیشتییەوە ئازارێکیش هەیە.\nفایرفلایز: دوو فیلمی کۆتاییتان لە دەرەوەی ئێران دروست کردووە، (کۆپی هاوتای ڕەسەن) و (وەک عاشقێک) لە تووسکانی و تۆکیۆ دروستکراون، پاڵنەری ئەم گۆڕانکارییە چی بوو؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ئەگەر ئەم پرسیارەت پێش بڕیاری کارکردنم لە دەرەوەی وڵاتەکەم لێ کردبام ئەگەری هەبوو بمووتایە بۆ هەڵهاتن لە سەختی و سنووردارییەکانی فیلمسازیی لە وڵاتەکەمدا. بەڵام بە ڕوانینێک لە ڕابردوو، ئێستا دەڵێم دەرئەنجامی ئەم گۆڕانکارییە و تەنانەت شتێک کە هانیدام هەستی خۆشی کەشفکردنی شوێنەکان، کەسەکان، زمانەکان و ئەو فەزا نوێیانە بووە کە بتوانم تیایدا چێژ لە فیلمسازیی ببینم.\nفایرفلایز: لەم فیلمەدا ڕووبەڕووی گۆڕانکاریی ستایڵ بوومەوە : زۆربەی ڕووداوەکان لە فەزای ناوماڵدا ڕوویان دا، بە گشتی فەزا ناوەکییەکان بە دەگمەن لە هونەری ئێرانییدا بەرچاو دەکەون ئەمەش لەو فیلمانەی ئێوە لە ئێران دروستتان کردووە بەهەمانشێوە دەردەکەوێت.\nعەباس کیاڕۆستەمی: گرنگترین هۆکاری ئەوە بەئاگاییەوە بێت یان نائاگایانە، خۆپارستنە لە درۆکردن لە سینەمادا. بۆ هەڵهاتن لە پێویستیی ساختەکاری. یاسایەک لە ئێراندا هەیە، لەبەر یاساکانی سانسۆر، کە ژنان تەنانەت لە فەزای ناو ماڵیشدا دەبێت حیجابی پۆشی بێت، تەنانەت ئەو کاتەشی لەگەڵ مێرد و منداڵەکانی خۆیان بە تەنهان. لە دنیای واقیعیدا، ئەو ژنە هەرگیز لەم بارۆدۆخەدا قژی داناپۆشێت، بەمجۆرە ئەم دژیەکییە هەیە. تەنها ڕێگایەک کە بۆ بەرهەڵستی ئەم پرسە هەڵمبژارد ئەوە بوو کە کامێرا ببەمە دەرەوەی ماڵ تا ئەو ژنە لەبەر یاساکان حیجابی کردبێت، نەوەک لەبەر ئەو ساختەکارییەی کە من ناچارم لە فرێمێکدا بیسەپێنم.\nفایرفلایز: کاتێک کورتە فیلمەکەی ئێوەم لە فیلمی (بلیت) بینی سەرسام بووم بە تێگەیشتنتان لە کولتوری ئیتاڵی. وەک ئیتاڵییەک کەسایەتییەکانم زۆر بە واقیعی بینی. من هیچ کاتێک نەچوومەتە ژاپۆن. لەبەرئەوە ناتوانم دەربارەی (وەک عاشقێک) داوەریی بکەم. هەمان کاردانەوەت لە بینەرانی ژاپۆندا بینی؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ئەو کاتەی کە بڕیارم دا لە ژاپۆن دەست بە وێنەگرتن بکەم یەکەمجار دەبوو لەگەڵ بەرهەمهێنەرە فەڕەنسییەکەم قسە بکەم. ئەویش هەمان پرسیاری کرد: بۆچی من وەک ئێرانییەک دەبێت بڕۆم و لە ژاپۆن فیلم دروست بکەم؟ وەڵامەکەی ئەوم بەم شێوەیە دایەوە کە هەر دەرهێنەرێکی ڕیالیستی دەیداتەوە. دەکرێت نەتوانم گەرەنتی ئەوە بکەم فیلمێکی باش دروست بکەم، بەڵام دەتوانم گەرەنتی ئەوە بکەم فیلمێکی ژاپۆنی دروست دەکەم. بەڕێکوپێکی ئەمە تەواو بوو، پێمخۆش بوو پیشانی هەندێک هاوڕێی ژاپۆنیمی بدەم. خاتوو ترویونوگامی کە یاریدەدەری ئاکیرا کورۆساوا بوو، بۆ بینینی فیلمەکە هاتە ژاپۆن. دوای وێنەگرتن پرسیم: ” فیلمەکە بۆ تۆ وەک پێویست ژاپۆنییە؟ لە ڕووی واقیعییەوە هەڵەی تێدا نییە؟ سەلیقەی ژاپۆنی تێدا دەبینرێت؟” ئەو وتی: “ئەم فیلمە لە فیلمەکانی ئێستای ژاپۆن ژاپۆنیترە.” ئەمە هەناسەیەکی ئاسوودەی پێ بەخشیم. من ئازایەتی دروستکردنی (وەک عاشقێک)م هەبوو، چونکە باوەڕم وابوو ئەو شتەی کە تایبەت بە کولتور یان زمانێکە بە ئاسانی بەدەست دەهێنرێت. ئەمە کارێکی قورس نییە. تۆ لەگەڵ هاوڕێیەکی ئیتاڵی یان ژاپۆنیدا قسە دەکەیت و ئەوەت پێدەڵێت کە ژاپۆنییەکان لە کاتی چوونە ماڵەوەدا پێڵاوەکانیان دادەکەنن و ئەمە و ئەوە دەکەن و تۆش فێری دەبیت. خاڵێکی گرنگتر، ماهیەتی مرۆڤە. کاتێک دەگەیتە سەر ماهیەتی مرۆڤێک ئیدی لە نێوان ئیتاڵییەک و ژاپۆنییەکدا جیاوازییەکی زۆر نییە. دەمەوێت بڵێم زمان و کولتوری تایبەت توێژاڵێکی ڕووکەشە، پرسی گرنگتر، ئەو شتەیە کە لە توێژەکانی ژێرەوە هەیە و من فیلمەکانم تەنیا بەمانە پڕ دەکەمەوە.\nفایرفلایز: پێشتر ئاماژەت بە فیلمێک کرد کە بڕیارە دروستی بکەیت، ئەم فیلمەش لە دەرەوەی وڵاتی خۆتان دروست دەکرێت؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: دەبێت لە چین دروست بکرێت، پێویستە بڵێم هۆکاری دڵنیایی و ئاسوودەییم لە پڕۆژەی پێشوودا ئەوە بوو کە وەرگێڕێکی باشی ژاپۆنیم هەبوو کە کاری زیاتر لە وەرگێڕانیشی ئەنجام دەدا. بەڵام ئێستا کە وا بڕیارە بڕۆم بۆ چین نازانم چۆن کارەکەم بەرەو پێش ببەم، بەم هۆیەوە تا ڕادەیەک خۆم لە بەکارهێنانی زمان پاراستووە. فیلمەکە چینییە بەڵام تەنیا چینییەکی دەست و پێ شکاو لە فیلمەکەدا وەک زمان سوودی لێوەرگیراوە. بەمشێوەیە لەگەڵ ئەوەی زمان بابەتە بەڵام ناتوانێت ببێتە هۆی کێشە. وەرگێڕێکی خراپم هەیە و ئەمەم کردووەتە بابەتی فیلمەکە؛ زمانی فیلمەکە دەست و پێی شکاوە. ئیدی ئەمە دەکەوێتە سەر بینەر کە ئەم کەموکوڕییە چارەسەر بکات. زۆر خۆشحاڵم کە توانیم ئەم خاڵە لاوازە کە تایبەتە بە خۆم لەگەڵ بینەردا بەش بکەم.\nفایرفلایز: واتە کێشەی دروستکردنی پەیوەندی، تێمای سەرەکی فیلمەکەیە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: لە ڕاستیدا نەخێر، ئەمە تەنها پێشەکییە لە فیلمەکەدا کە وەرگێڕان باش نییە. ڕستەیەکی سانت ئاگزۆپری هەیە کە دەڵێت: ” زمان سەرچاوەی لەیەک تێنەگەیشتنەکانە”. ئەمە یەکێک لە ڕەگەزەکانی فیلمەکەیە: کێشەی زمانمان هەیە، ئێستا دەبێت چی بکەین؟\nفایرفلایز: مەترسییە چاوەڕوانکراوەکانی فیلمێک بە کولتوری بیانی چین؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: بەستراوە بە دیدگاوە. جیاوازی هەیە کە چی دەبینیت و بابەتەکەت چییە. بە دڵنیایی کاتێک بۆ “ناشناڵ جیوگرافیک” کاردەکەیت دەبێت لە کارەکەتدا دەربارەی ژینگە و کولتور زۆر بەدیقەت بیت. بەڵام کاتێک بابەتەکە لە شوێنێکی دیکەیە ئەم نیگەرانییانە دروست نابن.\nفایرفلایز: ئەم دڵنیاییەی ئێوە دەکرێت بەرهەمی ئەزموونێکی دوورودرێژ بێت؟ لە ژیانی پیشەگەریتدا سەردەمێک هەبووە کە نیگەران بیت بێمەبەستانە سنوورە ئەخلاقییەکان ببەزێنیت؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ناڵێم کە گۆڕانکاریی یان تەنانەت شۆڕش لە شێوازی ئەخلاق لە فیلمەکانمدا ڕوویداوە، هەمیشە دەبێت لە سەرەتای فیلمسازییدا لەگەڵ نیگەرانی و پرسیارەکانی خۆتدا ڕووبەڕوو ببیتەوە. چاوپۆشیی لە کاردانەوەی بینەر یان لایەنەکانی دیکە، تەنها لە خۆتدا بخەیتەکار، لە شتێکدا کە بە باشی دەیناسیت. بۆ من ئەخلاق واتە هەڵسوکەوت لەگەڵ شتێکدا کە بە قووڵی ئاگاداری ئەو شتەی یان شتێک کە بە ڕاستی لە دەروونتەوە دێتە دەرەوە. ئەم شێوازەی من لە یەکەمین فیلمی کورتمدا کە دروستم کردووە هەبووە.\nفایرفلایز: دەربارەی (کڵۆسئەپ) چی دەڵێیت؟ فیلمێک بەراورد بە بەرهەمەکانی دیکەتان ژیانی کەسانێکی زیاتر تێیدا کێشە و ناکۆکی هەیە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: ئێستا کە لە کارنامەی فیلمسازیی خۆم دەڕوانم، دەبینم (کڵۆسئەپ) لەگەڵ (ئەی بی سی ئەفریقا) پەیوەندییان پێکەوە هەیە. ئەم فیلمەش بەجۆرێک داواکراو بوو، چونکە سەرقاڵی ئەو ئامادەکارییانەی کە پێشتر باسم کرد نەبووم. بەنزیکەیی لە کاتێکدا کە تێگەیشتم بڕیارە چی بکەم تا ئەو کاتەی دەستمان بە وێنەگرتن کرد چل و هەشت کاتژمێر درێژەی کێشا. ڕاستەوخۆ لەناو پڕۆژەکەدا خۆمان بینییەوە و لە ڕاستیدا کاتێکم بۆ ئامادەکاریی خۆم یان درککردن بەو ئامادەکارییە نەبوو. لەوێوە کە هەموو شتێک لەناکاو ڕوویدا، لە هەڵسوکەوتم لەگەڵ بارودۆخ و کارکردنم وەک فیلمساز هیچ گوناهێکم نییە. دەبوو خۆم بە کەسانێک کە دەمبینین و بارودۆخێک کە تێیدا بووم بسپێرم. دەبوو قبوڵی بکەم کە فیلمساز نیم، هیچ نەبووم جگە لە هۆکارێک لەنێوان بینەران و ئەو بارودۆخەی کە شاهیدی بووم. لە ڕاستیدا من وێنەی شتێکم بۆ بینەران دەگرت کە شاهیدی بینینی بووم.\nفایرفلایز: وێنای ئەوە دەکەم لە سەرەتاکانی دەیەی ١٩٧٠ کە سەرەتای فیلمسازیتان بوو لە ئێران، بەرکەوتنتان لەگەڵ سینەمای نێودەوڵەتی زۆر سنووردار بوو. ئایا دەکرێت بڵێین سەفەرە دووبارەکان و بەشداریکردن لە فێستیڤاڵەکاندا و پەیوەندی دروستکردن لەگەڵ سینەمای جیهان کاریگەری لەسەر شێوازی فیلمسازیتان هەبووە؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: تا ئەو جێیەی کە بیرم بێت، هەرگیز وەک فیلمساز دانەنیشتووم بۆ سەیرکردنی فیلمێک، لە گەنجیدا کە لەگەڵ هاوڕێ ئێرانییەکانمدا دەچوومە سینەما تەنانەت بیرم لەو شتە نەدەکردەوە ڕۆژێک ببمە فیلمساز و تەنها فیلمەکانم دەبینی. ئێستا کەمتر و کەمتر فیلم دەبینم و بەدەگمەن دەچم بۆ سەیرکردنی فیلمێک. هەرکاتێک چانسم بیهێنێت یان نا و بچمە هۆڵێکی سینەما فیلمەکە تەنها وەک بینەرێک دەبینم. هیچ کاتێک ناڵێم: “ئەگەر من بوومایە ئەم دیمەنەم چۆن وێنە دەگرت؟ من ئەمەم باشتر دروست نەدەکرد؟” کەواتە ناتوانم بڵێم کە هیچ کاریگەرییەکی لەسەر فیلمسازییم هەبووە. زیاتر لە سینەما پەیوەندیم لەگەڵ ژیاندا هەیە. ئەوە سینەما یان ئەدەبیات نین کە هاوکاری من دەکەن لە فیلمەکانمدا. سەرچاوەی ئیلهام لە فیلمسازییمدا، ژیانە. کاتێک لە ڤێرۆنا بووم یەکێک لە بینەران لە دوای نمایشی (کۆپی هاوتای ڕەسەن) وتی فیلمەکە بۆ ئەو دیمەنەکانی (دیمەنەکانی هاوسەرگیری)ی بێرگمانی بیر دەهێنێتەوە و پرسی: “سەرنجڕاکێشە کە فیلمەکەی ئێوە کاریگەری ئەو فیلمەی لەسەرە. بەڵام ماوەی نێوانیان چل ساڵە. ئایا ئەمە بەو مانایەیە کە بە درێژایی ئەم چل ساڵە هیچ وەڵامێک بۆ ئەوەی کە هاوسەرەکان چۆن دەتوانن پێکەوەبن پەیدا نەبووە؟” وەڵامم دایەوە: ” باشە، ئەگەر ئەم دوو فیلمە جیاوازە لە ماوەی چل ساڵدا دروستکراون، وا هەست دەکەم بابەتەکە پەیداکردنی وەڵامی پرسیارەکە نییە، بەڵکو تەسلیمبوونە لەبەرامبەر دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەکدا.” فیلم بۆ پەیداکردنی ڕێگاچارە یان پیشنیاری وەڵامێک دروست ناکرێت. فیلمسازیی تەنها جۆرێکە لە دەردەدڵ و دەیەوێت بڵێت ئێمە هەموومان کێشەی هاوشێوەمان هەیە، هەموومان لە ناو بەلەمێکداین و ئەو بەلەمەش لە چل ساڵ لەمەوپێشەوە تا ئێستا لەشوێنی خۆیدایە. ئەوە قبوڵ بکەین کە ئەگەر بە تێپەڕبوونی کات ئەو کێشانە چارەسەر نەبوون نابێت بە جدی لێیان بڕوانین. ئەگەر پێویستمان بە یەکترە و دەمانەوێت پێکەوە بین وەرن با بۆ ئەو کێشانە بە دوای ڕێگاچارەدا نەگەڕێین. باشترین ڕێگاچارە قبووڵکردنی ئەوەیە کە هیچ ڕێگاچارەیەک نییە. هەروەها دەربارەی وەڵامی ئەوەی کە سینەما کاریگەری لەسەر من هەبووە: بەڵێ، بیرم دێت ئەو کاتەی لە پاریس فیلمەکەی بێرگمانم بینی کێشەی تایبەتی خۆم هەبوو و ئەو فیلمە کاریگەری لەسەر دانام. ئەگەر ئێستا بمەوێت ئەو کاریگەرییە وەسف بکەم دەڵێم: قبوڵکردنی ئەوەی کە هیچ ڕێگاچارەیەک بوونی نییە.\nفایرفلایز: باشە سینەمایەک کە ڕیشەکەی لە ناو واقیعدایە ئەگەر ڕێگاچارە نەخاتە ڕوو دەکرێت ڕێنوێنیکەر بێت؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: من باوەڕم بە وەڵام و ڕێگاچارە نییە، بەڵام وا هەستدەکەم دووبارەکردنەوەی پرسیارەکان خۆی جۆرێکە لە وەڵام. ئەم خاڵە ڕوونی دەکاتەوە کە هیچ ڕێگاچارەیەکی شیاو یان پەسەندکراو بوونی نییە. کاتێک کە لە پاریس (دیمەنەکانی هاوسەرگیری)م بینی تەنانەت یەک وشەی لێ تێنەگەیشتم، چونکە فیلمەکە بە زمانی سوویدی و ژێرنووسی فەڕەنسی بوو. هیچکام لەم دوو زمانەم نەدەزانی. جارێک فیلمەکەم بینی و لەهۆڵەکە هاتمە دەرەوە و جارێکی دیکە چوومە سینەما و فیلمەکەم سەیرکرد و ئەمجارەیان کۆی گفتوگۆکان و چیرۆکی فیلمەکەم بۆ خۆم دروست کردەوە. ساڵانێک دواتر سیناریۆکە وەرگێڕدرا بۆ فارسی. کاتێک خوێندمەوە تێگەیشتم کە چیرۆکەکە بەهیچ شێوەیەک ئەوە نەبوو کە پێشتر دروستم کردبوو. دووبارە دەبێت لە زمانی حافزەوە بڵێم :” غەمی عەشق لە چیرۆکێک زیاتر نییە، بەڵام سەیرە لە هەر زمانێکەوە دەیبیستم دووبارە نییە” ڕاستییەکەی ئەمەیە. هەمیشە چیرۆکەکە ئەمە بووە بەڵام هیچ کاتێک چیرۆکەکە هەمانشت نەبووە. ئازاری عەشق کە ژنێکی سویدی و ژنێکی ئێرانی دەیچێژن یەک شتە. ڕەنگە ڕێگاچارە تەسلیمبوون و ڕەتکردنەوەی ناکۆکییەکان بێت تا بتوانی لێیان دوور بیت. فیلمی دواترم دەربارەی ڕاهیبەکانە لە کڵێساکاندا. ڕەنگە تەنیا ڕێگاچارەیەک ئەوان پەیدایان کردووە حاشاکردن بێت لە ژنان. ڕەنگە ئەمە بە هۆی تەمەنی خۆمەوەیە کە هێشتا بە دوای ئەو ئارەزووەوەم، ئەم خەیاڵە نەشیاوەی حاشاکردن لە ژنان. ڕەنگە ئەمە نیگەرانی ئێستام بێت (پێدەکەنێت).\nفایرفلایز: ئێوە بە وەڵامدانەوەی جیاواز و هەندێکجار دژبەیەک بەرامبەر هەمان پرسیار بەناوبانگن. دەتوانیت ئەمە لە پرسێکی سینەماییەوە بگوازیتەوە بۆ ناو واقیع؟\nعەباس کیاڕۆستەمی: دژیەکیی بەشێک لە ژیانی هەموومانە. ئەگەر ئەوە قبوڵ بکەیت کە وەڵامێکی تایبەتت لانییە، ئەگەر هەوڵ بدەیت درک بە پرسەکان بکەیت بە بێ هیچ چەقبەستنێک ئەو کاتە بەجۆرێک وەڵامی پرسیارەکان دەدەیتەوە کە وا هەست دەکەیت ڕاستە. کاتێک هەست دەکەیت لە جێگایەکدا زیادەڕەویت کردووە هەوڵ دەدەیت لە رێگایەکی ترەوە قەرەبووی بکەیتەوە. هەندێکجار ئەم ڕێگایانە تەریبن. ئەم ڕەزیلی و دەستبڵاوییە هەمیشە هەیە، هەردووکیان واقیعین؛ بەڵام تۆ لە نێوانیاندا درۆ دەگونجێنیت. هەوڵ دەدەیت بگەیتە هاوسەنگی تا کاتێک لە ناوەڕاستی ڕێگاکەدا لەسەر کورسییەک دانیشتوویت و لەبری ئەوە هەوڵ دەدەیت ڕێگای خۆت بدۆزیتەوە، دژیەکییەکانیش دەکرێت قبوڵکراو بن.


لە چەمچەماڵ دەستبەسەر بڕێك چەك و تەقەمەنیدا گیرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/10/02 - 2:46 PM\nپاش ئەوەی زانیاری گەیشتە مەفرەزەكانی بەشی پۆلیسی چەمچەماڵ بەبونی ژمارەیەك چەك و تەقەمەنی لەماڵێكدا لەگەڕەكی ڕاپەڕینی قەزای چەمچەماڵ، دوای وەرگرتنی بڕیاری بەڕێز دادوەر، دەستبەجێ مەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی فریاكەوتنی چەمچەماڵ بەهاوكاری یاریدەدەرێتی ئاسایشی سنورەكە، گەیشتنە شوێنەكەو توانرا دەستبگیرێت بەسەر ئەم چەك‌و تەقەمەنیانەدا.\nپۆلیسی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا نوسیویەتی”یەك كیلۆو ٩٠٠ غرام ماددەی (TNT) لەجۆری (c4)، ٣٦ دەمانچەی گلۆكی بێ سەرەتا، چوار علبەی نارنجۆك لەگەڵ دو حەلقەی نارنجۆك، یەك تاقم كڵاشینكۆف، ٨ مەخزەن‌و ١٠١ فیشەك، سێ جانتای دەمانچە.”\nجگە لەدەستبەسەرداگرتنی ئەو چەك‌و تەقەمەنیانە، دو كەسیش بەبڕیاری بەڕێز دادوەرو بەپێی ماددەی ٣ی تیرۆر دەستگیركران و لەئێستادا دۆسیەكە ڕەوانەی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایش كراوە.\nپۆلیسی سلێمانیچەمچەماڵقائیمقامیەتی قەزای چەمچەماڵ\nجوبێر وەڵامی تاران دەداتەوە


پەنابەران، قوربانیانی بڕیارە سیاسییەکان – هه‌ڵوێست\nسه‌ره‌تا / بابه‌تی نوێ / پەنابەران، قوربانیانی بڕیارە سیاسییەکان\nپەنابەران، قوربانیانی بڕیارە سیاسییەکان\nهەوال - 2018-02-09 بابه‌تی نوێ, هه‌واڵ لێدوانێك بده 35 بینراوه\nئاژانسى هەواڵى گەڵف نیوز بڵاویکردەوە ئۆفیسى کۆمیسیۆنى باڵاى پەنابەرانى سەر بە نەتەوەیەکگروتووەکان لە ئیندۆنیزیا دەستیکردووە بە ئاگادارکردنەوەى ئەو پەنابەر و پەناخوازانەى کە لەو ووڵاتەدان کە پێویستە پێشبینى ئەوە نەکەن کە لە لەلایەن ووڵاتێکى ترەوە نیشتەجێ بکرێن بەڵکو لەباتى ئەوە دەبێت خۆیان ڕابهێنن بۆ مانەوە لەناو ئیندۆنیسیا یان گەڕانەوەى خۆبەخشانە بۆ ووڵاتەکانیان هەڵبژێرن.\nئەوەش لە کاتێکدایە کە لە ئێستادا نزیکەى 14 هەزار پەنابەر و پەناخواز لە ئیندۆنیسیان کە بەشێکیان بە ڕەگەز کوردن کە ماوەى چەندین ساڵە لە چاوەڕوانى نیشتەجێکردندان لە ووڵاتى سێیەم.\nئیندۆنیسیا ئەندامى ڕێکەوتنامەى یوئێنى تایبەت بە پاراستنى مافەکانى پەنابەران نییە و بەگوێرەى زانیارییەکانى بەرپرسانى ئەو ووڵاتەش نیشتەجێکردنى ئەو پەنابەرانە لەو ووڵاتە نابێتە بژاردەیەک بۆ ئەوان و بەوەش تەنها ڕێگە بە مانەوەى ئەو کۆچبەرانە دەدات بۆئەوەى بە شێوەیەکى کاتى و هەتا یەکلایکردنەوەى کەیسەکانیان لەلایەن یوئێنەوە لەو ووڵاتە بمێننەوە.\nجێگەى وەبیرهێنانەوەیە ئەمریکا و ئوسترالیا ئەو دوو ووڵاتە بوون کە لە ڕابردوودا جێگەى سەرنجى پەنابەران بوون لە ئیندۆنیسیا بەڵام لەگەڵ دەستبەکاربوونى سەرۆکى ئێستاى ویلایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا کەمترین پەنابەر لە ئیندۆنیساوە دەگوازرێنەوە بۆ ئەمریکا بەجۆرێک تەنها 400 پەنابەر لە ساڵى ڕابردودا گواستراونەتەوە و لە ئەمریکا نیشەجێ کراون هاوکات ئوسترالیاش نیشتەجێکردنى ئەو پەنابەرانەى قەدەغەکردووە کە لە ئیندۆنیسیان و لە دواى یەکى تەمموزی ساڵى 2014 ەوە لەلایەن یوئێنەوە لەو ووڵاتە تۆمارکراون.\nتاگه‌كانئازادیی پەنابەر توندوتیژیی رەخنە زیندانیانی سیاسیی\nپێشوو خەیانەت بە عەفرین، پووتین میراتگری ئیستالین\nدواتر ئایا بە ڕاستی پ.ک.ک بچووک بوەتەوە؟