وەفاتی مامۆستا جەمیل و وانەیەك\nسەبری محمد 18/07/2020 - 14:08 وتار\nمامۆستا مەلا جەمیل لە ساڵی ۱۹٤٦ لە شاوەیس لە خانەوادەیەکی دیندار و خودا ناس چاوی بەدونیا هەڵهێناوە، یەکێک لە گەورەترین ئاواتی باوکی بەڕیزیان ئەوە بووە کە جەمیلی کوڕی ببێتە مەلا ، هەر بۆ ئەو مەبەستە دەیخاتە بەر خوێندنی قورئان و زانستە شەرعیەکان لە حوجرەدا، باوکی زۆۆر هاندەر و پاڵپشتی بوو، بۆ پێگەیاندنی هەر چەندە نەخوێندەواریش بوو بەلام خۆشەویستی ئیسلام وای لێکردبوو کە بەجۆرێک پاڵپشت و هاندەری ئەم کوڕەی بێت کە ببێتە مەلایەکی لێهاتوو، جەنابی عەلی باوکی بەڕیزیان لە یەکێک لەوتەکانیدا دەلێت: عەیبە پیاو لە سەر بەرمالی ژنان نوێژ بکات، کە مەبەستی ئەوەیە دەبێت پیاو ئەهلی مزگەوت بێت و نوێژەکانی لە مزگەوت ئەنجام بدات، مامۆستا جەمیل ئەو خەونەی باوکیان دەکاتە ڕاستی و تەواوی قورئانی پیرۆز لەبەر دەکات، و دەبێتە یەکێک لە کاریگەرترین مەلاکانی کوردسیان بەگشتی و هەولێر بەتایبەتی.\nمامۆستا جەمیل لە وتاربێژیدا وشەکانی کاریگەر و دەنگێکی زوڵال و قورئانیکی خۆشی دەخوێند دەکرێت نازناوی کوشکی کوردانی پێبداین ، هەر وەک مامۆستای مەرحوم خۆی دەیفەرموو کە وتاربێژێ ئیسلامی عبدالحمید کشک زۆر کاریگەری لەسەری هەبووە، با بچینە سەر ناوەڕۆکی بابەتەکەمان، ئەو وانەیە فیر بین لە مردنی بەڕیزیان، مامۆستا جەمیل بەو جۆرە لە ڕاگەیاندنەکان دەرنەدەکەوت وەک ئەوەی ئێستا کەسانێک هەن بەردەوام لە سەر شاشەکانن، پرسیار ئەوەیە ئەی چی بوو؟ وای کرد هەموو کوردستان بۆ ئەم پیاوە مەزنە خەمبار و دلگران بیت، مردنی دەنگدانەوەیەکی زۆر گەورەی هەبوو ،پرسیار ئەوەیە، بەس لەبەر ئەوەی مەلا بوو؟ لەبەر ئەوەی کوڕی پەرلەمانتار بوو؟ لەبەر ئەوەی خەزوری حاجی کاروان بوو؟ نەخێر لەبەر ئەمانە نەبوو، بەڵکوو بۆ ولامی ئەو پرسیارەی کە ئەم مامۆستایە بۆچی ؟ هێندە گەورە بوو، ئەوە خۆشەویستمان موحەمەد سەلامی لەسەر بێت وڵام دەداتەوە و دەفەرموێت(ان الله يرفع بهذا الكتاب اقواما، ويضع به اخرين) خوای گەورە پلەو پایەی مرۆڤ لە دونیاو دواڕۆژدا گەورە دەکات ئەگەر خەریکی قورئان بێت، و خزمەتی قورئان بکات،.\nمامۆستای مەڕحوم جگە لەوەی کە ئەزبەرکاری قورئان بوو، تەواوی ژیانی بۆ خزمەت کردنی قورئان و قورئان خوێنان تەرخان کردبوو، تا وای لێهات چەندین کەس لە ژێر دەستی ئەو تەواوی قورئان لەبەر بکەن و چەندین پێشبڕکێ ی جوان خوێندنەوەی قورئانی سازدەکرد ،کە لەهەمویان مەبەست پێ ی خزمەت کردنی ئەو موعجیزە خالیدەی خۆشەویستمان بوو علیە السلام ، بەڕیزان ئەگەر بمانەوێ لەدونیادا بەختەوەر بژین ، ئەگەر بمانەوێ لە دونیادا ڕیزدار بژین، ئەگەر بمانەوێ ژیان بکەینە گەنجینەیەک بۆ کۆکردنەوەی کاری چاک، ئەوا دەبێت خەریکی قورئان بین و لەسەر ڕێگای راستی ئیسلامەتی بڕۆین.\nمامۆستا راستە نابینا بوو، بەڵام خۆی دەیفەرموو پێم ناخۆشە بلێن مامۆستا لەمالەوەیە، چونکە من زۆرترین کات لەدەرەوەم ، هەر خەریکی کاری چاک و خزمەت کردنی خەڵک و پیگەیاندنی قورئان خوێنان بووە، خۆشبەختی بۆ مامۆستا کەو بەو جۆرە ژیاو بەوجۆرە سەری هەلگرت ، خۆشبەختی بۆ ئەو کەسانەش کەهەمان ڕیگای بەڕیزیانیان گرتۆتە بەر و لەسەری دەڕۆن، وەیلا و پەشیمانیش بۆ ئەو کەسانەی کە خۆشەویستمان سکالایان لەسەر تۆمار دەکات و دەلێت: (ان قوم اتخذوا هذا القران مهجورا) وەرن با هەموو لایەکمان ببینە هەلگری قورئان و قورئان لە ژیانمان ڕەنگ بداتەوە لە هەموو کایەکانی ژیان...\nخوای گەورە ئەو هەموو خزمەت و خەباتە لە پێناو ئیسلام و قورئان و لە جەنابی مامۆستای مەڕحوم قەبول بکات، غیرەتی ئیمان بەئێمەش بدات هەلگری ئەو پەیامە بین.


په‌رتوکا پیرۆز » كارێن هنارتیان » به‌شێ 21\nپاولۆس دچیتە ئورشەلیمێ\nپشتی ئەم ژ وان جودا بووین، ب گەمیێ ئەم ب رێ كەفتین و راست چووینە كۆس، ل رۆژا پاشتر گەهشتینە رودۆس، ژ وێرێ ژی چووینە پاتارا،\nل وێرێ مە گەمیەك دیت دچوو فینیقیا، ئەم لێ سیار بووین و ب رێ كەفتین.\nپشتی قوبرس بۆ مە دیار بووی و مە ئەو ژ لایێ خۆ یێ چەپێ ڤە هێلای، مە قەستا سوریایێ كر. ئەم ل باژێڕێ سور راوەستیاین، چنكو گەمی دا بارێ خۆ ل وێرێ دانیت.\nمە شاگرد دیتن و بۆ حەفت رۆژان ل نك وان ماین، ئەوان ب رێكا گیانی[a] دگۆتە پاولۆسی كو سەرنەكەڤیتە ئورشەلیمێ.\nدەمێ رۆژێن مە ل وێرێ ب دویماهی هاتین، ئەم ب رێ كەفتین و ئەو هەمی ب ژن و زاڕۆكێن خۆ ڤە، ل گەل مە هاتنە ژ دەرڤەی باژێڕی. ل بەر لێڤا دەریایێ مە چۆكڤەدان و نڤێژ كرن.\nپاشی مە خاترا خۆ ژ ئێكودوو خواست و ل گەمیێ سیاربووین، ئەو ژی بۆ مالێن خۆ زڤڕین.\nدەمێ مە رێڤنگیا خۆ ژ سور ب دویماهی ئینای، ئەم گەهشتینە پتولەمایس، مە سڵاڤ ل خویشك و برایان[b] كر و رۆژەكێ ل نك وان ماین.\nرۆژا پاشتر ئەم ژ وێرێ ب رێ كەفتین و هاتینە قەیسەریێ و چووینە مالا فیلیپۆسێ مزگینیدەر، كو ئێك ژ حەفتان[c] بوو و ئەم ل نك وی ماین.\nوی چوار كچێن پاكیزە[d] هەبوون پەیام ژ خودێ وەردگرتن و رادگەهاندن.\nپشتی ئەم چەندین رۆژان ل وێرێ ماین، پێغەمبەرەك[e] ژ یەهودیایێ هات، ناڤێ وی ئاگابۆس بوو.\nئەو هاتە نك مە و قایشا پاولۆسی هەلگرت و دەست و پێیێن خۆ گرێ دان و گۆت: «گیانێ پیرۆز ڤێ دبێژیت: جوهیێن ئورشەلیمێ دێ خودانێ ڤێ قایشێ هۆسا گرێ دەن و دەنە دەستێ نەجوهیان.»\nدەمێ مە ئەڤ چەندە بهیستی، مە و ئەوێن ل وێرێ، هیڤی ژ پاولۆسی كرن كو سەرنەكەڤیتە ئورشەلیمێ.\nلێ وی بەرسڤ دا و گۆت: «بۆچی هوین دكەنە گری و دلێ من دشكێنن؟ ئەز یێ ئامادەمە ژ پێخەمەت ناڤێ خودان عیسای ل ئورشەلیمێ نە ب تنێ بهێمە گرێدان، لێ بمرم ژی!»\nدەمێ ئەو قاییل نەبووی، مە دەست ژێ بەردان و مە گۆت: «بلا حەزا خودانی ب جهـ بهێت.»\nپشتی وان رۆژان، مە خۆ بۆ وەغەرێ ئامادە كر و بەرەڤ ئورشەلیمێ سەركەفتین.\nهندەك شاگرد ژی، كو خەلكێ قەیسەریێ بوون، ل گەل مە هاتن و ئەم برینە نك شاگردەكێ كەڤن ناڤێ وی مەناسون بوو، كو كەسەكێ قوبرسی بوو، دا ل دەڤ وی بمینین.\nدەمێ ئەم گەهشتینە ئورشەلیمێ، برایان ب گەرمی پێشوازی ل مە كر.\nل رۆژا پاشتر، پاولۆس ل گەل مە هاتە نك یەعقوبی[f] ، هەمی ریهسپی ژی د ئامادە بوون.\nپشتی پاولۆسی سڵاڤ ل وان كری، هەمی ئەو تشتێن خودێ ب رێیا خزمەتا وی د ناڤ نەجوهیان دا كرین، بۆ وان ئێك ئێكە دیار كرن.\nدەمێ وان ئەڤە بهیستی، وان پەسنا[g] خودێ كر و گۆتە پاولۆسی: «برا، تۆ یێ دبینی چەند هزاران ژ جوهیان باوەری ئینایە و ئەو هەمی بۆ دەستوورێ مووسای د دلگەرمن.\nوان یێ بهیستی، كو تۆ هەمی جوهیێن د ناڤ مللەتان دا فێر دكەی، كو ژ مووسای ڤاڕێ ببن و تۆ دبێژیە وان كو كوڕێن خۆ سونەت نەكەن و ل دویڤ داب و نەریتێن جوهیاتیێ نەچن.\nئەڤجا چارە چیە؟ چنكو بێگۆمان ئەو دێ بهیسن كو تۆ یێ هاتی.\nئەڤجا وێ بكە یا ئەم دبێژینە تە: چوار زەڵام یێن ل نك مە، نەزر[h] یێ ل سەر وان،\nوان ببە و ل گەل وان بكەڤە بن داب و نەریتێن پاككرنێ و پارەی ل وان بمەزێخە، دا ئەو بشێن سەرێ خۆ بتراشن، هۆسا هەمی دێ زانن كو ئەو تشتێن دەربارەی تە بهیستین نە د دروست بوون، لێ تۆ ژی ل سەر رێكا دەستووری دچی.\nئەڤجا دەربارەی وان نەجوهیێن باوەری ئینای، مە بڕیارا خۆ بۆ وان نڤیسیە كو خۆ ژ خوارنێن بۆ پووتان[i] هاتینە پێشكێشكرن، خوینێ، گیانەوەرێن خەندقاندی و دەهمەنپیسیێ بپارێزن.»\nئینا ل رۆژا پاشتر پاولۆسی هەر چوار زەڵام برن و ل گەل وان كەفتە د بن داب و نەریتێن پاككرنێ ڤە، چوو پەرستگەهێ و راگەهاند كا رۆژێن پاكبوونا وان دێ كەنگی ب دویماهی هێن، دا ل شوینا هەر ئێك ژ وان پێشكێشیێ وی بهێتە دان.\nدەمێ چ نەمایی كو ئەو حەفت رۆژ ب دویماهی بهێن، جوهیێن ژ هەرێما ئاسیایێ، پاولۆس ل پەرستگەهێ دیت، ئینا هەمی جەماوەر دژی وی ئاراند و ئەو گرت\nو دكرنە گازی: «هەوار، گەلی ئیسرائیلیان! ئەڤە ئەو كەسە، یێ كو ل هەمی جهان، هەمی مرۆڤان ل دژی مللەتێ مە، دەستوورێ مە و ڤی جهی فێر دكەت، د سەر ڤێ چەندێ را، وی یونانی ژی یێن ئیناینە د حەوشێن ناڤخۆیی یێن پەرستگەهێ دا و ئەڤ جهێ پیرۆز یێ هەڕماندی!»\nچنكو ئەوان بەری هنگی تروفیمۆسێ ئەفەسۆسی ل گەل وی دیتبوو و وان هزر دكر كو پاولۆسی ئەو یێ ئینایە د حەوشێن ناڤخۆیی یێن پەرستگەهێ دا.\nهەمی باژێڕ ئاریا و خەلك ب لەز كۆمبوو، پاولۆس گرت و راكێشا ژ دەرڤەی پەرستگەهێ و ئێكسەر دەرگەهـ گرتن.\nدەمێ وان هەوڵ ددا وی بكوژن، پێزانین گەهشتنە فەرماندێ سوپای كو ئورشەلیم هەمی یا د ئالۆزیێ دا،\nوی ئێكسەر سەرباز و سەرلەشكەر برن و ب غار چوونە نك وان. دەمێ وان فەرماندە و سەرباز دیتین، ئێدی ژ لێدانا پاولۆسی راوەستیان.\nوی دەمی فەرماندە نێزیكی وی بوو، ئەو گرت و فەرمان دا، كو ب دوو زنجیران بهێتە قەیدكرن، پاشی پرسیار كر كا ئەو كیە و چ كریە.\nهندەكان تشتەك دقیڕاند و هندەكان تشتەكێ دی، ئێدی وی ژ ئەگەرێ قەرقەشەیێ نەشیا راستیێ بزانیت، فەرمان دا كو وی ببەنە سەربازگەهێ.\nدەمێ پاولۆس گەهشتیە پەیسكێ، سەربازان ژ بەر دژواریا جەماوەری ئەو هەلگرت.\nچنكو جەماوەر ل دویڤ وی دچوو و گازی دكر: «وی بكوژن!»\nپاولۆس بەڕەڤانیێ ژ خۆ دكەت\nبەری پاولۆس بچیتە د سەربازگەهێ ڤە، گۆتە فەرماندەی «دەستویری هەیە بۆ تە تشتەكی بێژم؟» ئینا فەرماندەی گۆتێ: «تۆ یونانی دزانی؟\nما تۆ نە ئەو مسری، ئەوێ بەری دەمەكی سەرهەلدان كری و چوار هزار زەڵامێن كوژەك ل گەل خۆ برینە چۆلی؟»\nپاولۆسی گۆت: «ئەز جوهیمە و هەڤوەڵاتیێ تەرسۆسا كیلیكیایێمە، نەكو باژێڕەكێ نە گرنگە، هیڤی ژ تە دكەم، دەستویریێ بدەیە من، كو ل گەل خەلكی بئاخڤم.»\nدەمێ وی دەستویری دایێ، پاولۆس ل سەر پەیسكێ راوەستیا و ب دەستی ئاماژە دا خەلكی، دەمێ بێدەنگ بووین، ئەو ب زمانێ عیبرانی ئاخفت و گۆت:\na. 21:4 q گیان: مەبەست پێ گیانێ پیرۆزە كو گیانێ خودێیە. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە گیانێ پیرۆز*.\nb. 21:7 مەبەست پێ باوەردارێن مەسیحی\nc. 21:8 كارێن هنارتیان 6:1-6؛ 8:5\nd. 21:9 q پاكیزە: ئەوا كچینیا خۆ ژ دەست نەدای.\ne. 21:10 q پێغەمبەر: ئەوێن پەیاما خودێ رادگەهاندن. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\nf. 21:18 q یەعقوب: برایێ عیسایێ مەسیح. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\ng. 21:20 q پەسن: مەدح و سەنا\nh. 21:23 سەرژمێری 6:1-21\ni. 21:25 q پووتان: صەنەمان\nكارێن هنارتیان به‌شێ 20\nكارێن هنارتیان به‌شێ 22


نورى حه‌مه عه‌لى ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى پارتى بۆ هاوڵاتى: ئه‌گه‌ر کێشه‌ى سه‌رۆک کۆمار نه‌بوایه قوباد تاڵه‌بانى سه‌رۆک وه‌زیران ده‌بوو\nنورى حه‌مه عه‌لى ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى پارتى ڕایده‌گه‌یه‌نێت، هه‌فته‌ى داهاتوو گفتوگۆکانى پێکهێنانى حکومه‌ت ده‌ستپێده‌که‌نه‌وه و سه‌رۆکى حکومه‌تیش دوو جێگرى ده‌بێت که مه‌رج نییه له‌یه‌کێتى و گۆڕان بێت.\nله‌م چاوپێکه‌وتنه‌که‌دا نورى حه‌مه عه‌لى باس له‌وه‌ده‌کات، ئه‌وان هیچ کێشه‌یه‌کیان له‌گه‌ڵ قوباد تاڵه‌بانى نییه ئه‌گه‌ر یه‌کێتى بۆ پۆستى جێگرى سه‌رۆکى حکومه‌ت کاندیدى بکات " ئه‌گه‌ر کێشه‌ى سه‌رۆک کۆمار نه‌بوایه، قوباد تاڵه‌بانى بۆ ماوه‌ى دوو ساڵ سه‌رۆک وه‌زیران ده‌بوو".\nهه‌روه‌ها ئاماژه به‌وه‌ده‌کات، تا ئێستا گۆڕان به‌فه‌رمى وه‌ڵامى نه‌داونه‌ته‌وه بۆ به‌شداریکردن له حکومه‌ت، کۆمه‌ڵی ئیسلامیش هه‌ڵوێستى خۆى له‌و باره‌یه‌وه رووننه‌کردووه‌ته‌وه، تا وه‌فدى پارتى سه‌ردانى بکات.\nهاوڵاتى: ئێوه وه‌ک پارتى کاندیدى خۆتان بۆ پۆستى سه‌رۆکى حکومه‌ت و سه‌رۆکى هه‌رێم یه‌کلایی کرده‌وه، پۆستى جێگرى سه‌رۆکى حکومه‌ت و سه‌رۆکى هه‌رێم بۆ چ لایه‌نێک ده‌بن؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئه‌وه وه‌ستاوه‌ته سه‌ر ئه‌و وه‌فده‌ى که سه‌ردانى یه‌کێتى و گۆڕان ده‌کات، بزانین گۆڕان ره‌ئى چییه، ئه‌گه‌ر گۆڕان بێنه مه‌یدانه‌که‌وه و به‌شدارى بکه‌ن له حکومه‌ت، ئه‌وکات وتووێژه‌کان به‌شێوه‌یه‌کى دیکه ده‌بێت، ئه‌گه‌ر به‌شداریش نه‌که‌ن به شێوه‌یه‌کى دیکه ده‌بێت، وه‌فدى ئێمه سه‌ردانى یه‌کێتى و گۆڕانیش ده‌کات و ئه‌وه یه‌کلایی ده‌بێته‌وه.\nهاوڵاتى: پێشبینى ئێوه چییه له‌و باره‌یه‌وه، ئایا گۆڕان و یه‌کێتى دێنه پێشه‌وه له‌و باره‌یه‌وه؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئێمه پێشبینى ئه‌وه ده‌که‌ین، پێشمان خۆشه هه‌ردوو لایه‌نه‌که بێنه پێشه‌وه؟\nهاوڵاتى: ئه‌گه‌ر ئه‌و دوو لایه‌نه پێکه‌وه به‌شداربن پۆستى سه‌رۆکى حکومه‌ت یه‌ک جێگرى ده‌بێت یان دوو جێگر؟\nنورى حه‌مه‌عه‌لى: خۆى جارێ ئه‌وه‌ى په‌رله‌مان یه‌کلایی بووه‌ته‌وه که دوو جێگرى ده‌بێت، مه‌رج نییه هه‌ردوکى بۆ پارتى بێت، حکومه‌تیش ده‌بێت دوو جێگرى هه‌بێت، مه‌رج نییه هه‌ردوو جێگره‌که له‌یه‌کێتى و گۆڕان بێت، پێکهاته‌ى دیکه هه‌یه له‌م وڵاته.\nهه‌روه‌ها تا ئێستا بۆ براده‌رانى گۆڕان نازانین هه‌ڵوێستیان چۆنه، یه‌کێکیان له‌ولاوه قسه‌یه‌ک ده‌کات که‌سێکى دیکه‌شیان قسه‌یه‌کى دیکه ده‌کات، تا ئێستا هیچ وه‌ڵامێکى فه‌رمیان نه‌داوه‌ته‌وه که بڵێن حازرین بۆ به‌شدارى له حکومه‌ت.\nهاوڵاتى: که‌ى گفتوگۆکانى پارتى له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌کان ده‌ستپێده‌کاته‌وه، بۆ پێکهێنانى کابینه‌ى نوێی حکومه‌ت؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئیحتیماله هه‌فته‌ى ئاینده گفتوگۆکانى شاندى پارتى له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌کان ده‌ستپێبکاته‌وه.\nهاوڵاتى: قوباد تاڵه‌بانى له‌لێدوانێکیدا بۆ ماڵپه‌ڕى وێستگه نیوز ئاماژه‌ى به‌وه‌داوه که ئاماده‌یه بۆ هه‌ر ئه‌رکێک که یه‌کێتى له حکومه‌تى داهاتوو پێی بسپێرێت، وه‌ک ئاماژه‌یه‌ک بۆ پۆستى جێگرى سه‌رۆکى حکومه‌ت، پارتى هه‌ڵوێستى له‌و باره‌یه‌وه چۆنه؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئێمه هیچ کێشه‌کمان له‌گه‌ڵ کاک قوباد نییه، ئه‌و پیاوێکى به‌ئه‌ده‌به و کوڕى جه‌نابى مام جه‌لاله‌و جێگرى سه‌رۆکى حکومه‌ت بووه، به‌ڵام هێشتا وتوێژه‌کان له‌باره‌ى پۆسته‌کانه‌وه ماوه.\nهاوڵاتى: پارتى پێی خۆشه قوباد تاڵه‌بانى ئه‌و پۆسته وه‌ربگرێته‌وه؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: مه‌سه‌له پێخۆش بوون و پێخۆش نه‌بوون نییه، ئه‌وه زیاتر بۆ براده‌رانى یه‌کێتى ده‌مێنێته‌وه چونکه ئه‌گه‌ر ئه‌وان پێیان خۆش بووایه کاک قوباد ده‌سه‌ڵاتى هه‌بوایه، ده‌بوایه له پرسی پۆستى سه‌رۆک کۆماردا به‌و شێوه‌یه‌یان نه‌کردایه، چونکه ئه‌گه‌ر به‌و شێوه‌یه نه‌بوایه کاک قوباد بۆ ماوه‌ى دوو ساڵ سه‌رۆک وه‌زیران ده‌بوو، ره‌نگه هه‌ر له‌ناو یه‌کێتیدا پێیان خۆش نه‌بووبێت، که که‌ک قوباد ئه‌و ده‌نگه‌ى هێناوه ببێته سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێم.\nهاوڵاتى: له کابینه‌ى نوێدا ژماره‌ى وه‌زاره‌ته‌کان که‌مده‌کرێته‌وه یان وه‌ک خۆى ده‌مێنێته‌وه؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: پێشبینى ده‌کرێت که‌مبکرێته‌وه، چونکه گه‌وره‌ترین ده‌وڵه‌تى دونیا به ئه‌ندازه‌ى ئێمه وه‌زیرى نییه، ئێمه ئه‌م هه‌موو وه‌زاره‌ته‌مان بۆچییه، جاران ئه‌و وه‌زاره‌تانه بۆ هه‌موو حزبه‌کان بوو ئێستا ئه‌گه‌ر بۆ دوو یان سێ حزب بێت ئه‌و هه‌موو وه‌زاره‌ته‌مان بۆچییه، ئێمه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌داین وه‌زاره‌ته‌کان که‌مبکرێته‌وه.\nهاوڵاتى: تا ئێستا پرسێک به ناڕوونى مابێته‌وه به‌شداریکردنى کۆمه‌ڵى ئیسلامى یه له کابینه‌ى نوێی حکومه‌ت، بۆچى پارتى سه‌ردانى ئه‌و حزبه ناکات، ئایا ئه‌وه ڕاسته که ده‌ڵێن پارتى نایه‌وێت ئه‌و حزبه به‌شدارى حکومه‌ت بکات؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئه‌وان تا ئێستا مه‌وقیفى خۆیان ڕووننه‌کردووه‌ته‌وه که به‌شدارى ده‌که‌ن یان نا.\nهاوڵاتى: به‌ڵام ئه‌وان ڕه‌تیان نه‌کردووه‌ته‌وه که به‌شدارى ناکه‌ن، بۆچى ئێوه له ده‌رگایان ناده‌ن؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئاخر ئه‌وان هێشتا هه‌ڵوێستیان رووننه‌کردووه‌ته‌وه، من گوێم له کاک عه‌بدولستار مه‌جید بوو ده‌ڵێت تا ئێستا بڕیارمان نه‌داوه به‌شدارى ده‌که‌ین یان ده‌بینه ئۆپۆزسیۆن، ئێ ئه‌مه چۆن ده‌بێت، ده‌بێت ئه‌و حزبه خۆى یه‌کلایی بکاته‌وه بزانین به‌شدارى ده‌کات یان نا، ئینجا ئه‌وان باسى ئه‌وه ده‌که‌ن که مه‌رجیان هه‌یه.\nهاوڵاتى: ئێوه وه‌ک پارتى مه‌رج قبوڵ ناکه‌ن؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: ئه‌وه خه‌ڵکى کوردستان و حزبه‌کان ده‌زانن، ئه‌گه‌ر مه‌رجێک له‌پێناو خزمه‌تکردنى نیشتیمان و ئه‌م وڵاته‌دا بێت، نه‌ک بۆ شه‌رت و شروتى حزبایه‌تى و پێیه‌کى له‌ده‌ره‌وه بێت و پێیه‌کى له‌ناوه‌وه بێت، ئه‌وه ئاساییه جێبه‌جێ بکرێت.\nهاوڵاتى: که‌ى کابینه‌ى نوێ پێکده‌هێنرێت؟\nنورى حه‌مه عه‌لى: انشاالله بۆ ده‌ورى سه‌رى ساڵ، ئومێدمان هه‌یه ئه‌و کاته پێکبهێنرێت.


پێشبینی دەكرێ نرخی نەوت بگاتە 80 دۆلار\nنرخی نەوت گەیشتە بەرزترین ئاستی لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا\nنرخی نەوت لە بازاڕەكانی دنیا لە بەرزبوونەوەدایە و لە هەفتەی رابردوودا بەرزترین نرخی تۆمار كرد. شەوی رابردوو هەفتەیەكی تر لە بازاڕی بۆڕسە كۆتا هات و لەو ماوەیەدا دوو دۆلار و نیوی تر لە نرخی نەوت بەرز بووەوە و گەیشتە بەرزترین ئاستی لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا. هەر بەرمیلێك نەوتی برێنت گەیشتە 70 دۆلار و لە سەعاتەكانی كۆتای هەفتە بە 69 دۆلار و 80 سەنت بەسترا.\nیەكێك لەو هۆكارانەی لەمساڵدا بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی دنیا، پێوەندی بە دابەزینی بەرهەمهێنانی نەوت لای رووسیا هەیە.\nهاوكات ئەوەی كاریگەریی لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی نەوت هەبووە بەردەوامبوونی سیاسەتی دابەزاندنی بەرهەمهێنانی نەوت بووە لای وڵاتانی ئۆپێك كە لە كۆتای 2016ەوە ئەو سیاسەتەیان پێڕەو كردووە. سنجیۆ بال لێكۆڵەری دامەزراوەی ئەدیسۆن پێی وایە ئۆپێك سەركەوتووانە رێككەوتنەكەی جێبەجێ كردووە و لە لایەكی تریشەوە ئاستی داواكاری بۆ سەر نەوت پەرەی سەندووە.\nبەگوێرەی eranico خاڵێكی تر وای كردووە نرخی نەوت لە بازاڕەكان گەشە بكات ئەوەیە، لە ئەمەریكا لەگەڵ دەستپێكردنی ساڵی نوێی زاینی ئاستی نەوتی كۆگەكراوی ئەو وڵاتە دابەزیوە و بە گشتی لە ماوەی یەك هەفتەدا پێنج ملیۆن بەرمیل نەوت لەو كۆگەیانە كەمی كردووە و گەیشتووەتە 419 ملیۆن و 500 هەزار بەرمیل نەوت، ئەمەش لە خوارووی تێكڕای نەوتی كۆگەكراوی ئەمەریكایە لە پێنج ساڵی رابردوودا.\nلە لایەكی ترەوە پێشبینی كراوە ناكۆكییەكانی نێوان ئەمەریكا و كۆریای باكور لەوانەیە لەمساڵدا كاریگەریی لەسەر بازاڕی نەوت دابنێن و تووشی ئاڵۆزی بكەن.\nبەردەوامبوونی كێشە و ئاڵۆزی لە وڵاتانی عێراق، لیبیا وەك بەرهەمهێنەرانی نەوت و درێژەدانی سزاكانی سەر ئێران كە بە وڵاتێكی تری بەرهەمهێنەری نەوت هەژمار دەكرێت كاریگەریی لەسەر بازاڕی نەوت دروست دەكات و لەوانەیە نرخی نەوت تا ٨٠ دۆلار بەرز بكاتەوە.\nدامەزراوەی بانكیی سیتی گرووپ بڵاوی كردەوە ئەگەر سزاكانی ئەمەریكا بۆ سەر ئێران درێژەیان هەبێت، ئەوا پێشبینی دەكرێت نرخی هەر بەرمیلێك نەوت بە بڕی پێنج دۆلاری تر بەرز بكاتەوە، چونكە كاریگەریی بۆ ئەوە دەبێت ئێران نیو ملیۆن بەرمیل نەوتی تر نەتوانێت بە ئاسانی هەناردە بكات.\nكاتێك ساڵی 2017 دەستی پێ كرد، نرخی نەوت لە بازاڕەكانی دنیا گەیشتبووە ئاستێكی ئەوەندە كەم كە وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوتی خستە بەردەم مەترسییەكی گەورە. ئاخر نرخی بەرمیلێك نەوت بۆ 27 دۆلار دابەزی ئەویش لە جۆری نەوتی برێنت و نەوتی ئۆپێك هەموو كاتێك شەش تا حەوت دۆلار كەمتر لە نەوتی برێنت دەفرۆشرێت.\nسەرەتای ساڵی رابردوو وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرمیلی نەوتیان بە 20 دۆلار ساغ دەكردەوە كە ئەگەر بەم شێوەیە بەردەوام بووایە، ئەوا تەنگژەی دارایی زۆر قووڵ دەكردەوە. لە هەرێمی كوردستان نەوت لە خوارووی 18 دۆلار دەفرۆشرا.\nبەگوێرەی dailyfx علیرێك لەو كاتەوە تا ئێستە نرخی هەر بەرمیلێك نەوتی برێنت 43 دۆلار بەرز بووەتەوە كە بە رێژە دەكاتە نزیكەی 160%.\nیەكێك لە گرنگترین ئەو بڕیارانەی هۆكار بووە لەوە نرخی نەوت لە بازاڕەكانی دنیا روو لە بەرزبوونەوە بكات و لە ئاستێكی بەرزدا بمێنێتەوە، كۆبوونەوەی ئۆپێك و وڵاتانی دەرەوەی ئۆپێك بوو كە لە 30 تشرینی دووەمی ساڵی 2016 بەڕێوە چوو. لە كۆبوونەوەكە رێككەوتی سنوورداركردنی بەرهەمهێنانی نەوتیان تا كۆتای ساڵی 2018 درێژ كردەوە. ئەگەر لە كۆبوونەوەكە كۆتای بە رێككەوتنەكە بهێنرایە، ئەوا دیسان نەوت رووی لە دابەزین دەكردەوە، بەڵام سەرەڕای ئەوەی بە جێگیری هێشتوویەتەوە تەنانەت نرخەكەشی بەرز كردووەتەوە.\nنەوت لەو بەرهەمە گرنگانەیە كە رووداوەكانی دنیا راستەوخۆ كاریگەری لەسەر دادەنێت و هەر جۆرە بەرزبوونەوەیەك لە بەرهەمهێنان ئەوا كاریگەریی لەسەر دابەزینی نرخی نەوت دەبێت و دابەزینی بەرهەمهێنانیش نرخی نەوت بەرز دەكاتەوە.\nبەگوێرەی دوو رێككەوتنی جیاواز كە لە 30 تشرینی دووەم و 10ی كانوونی یەكەمی ساڵی ٢٠١٦ ئەنجام دراون، لە سەرەتای ساڵی 2017ی زاینییەوە دەبوو یەك ملیۆن و 800 هەزار بەرمیل لە بەرهەمهێنانی رۆژانەی وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت كەم بكرێتەوە. ئەم وڵاتانە ساڵی رابردوو رێككەوتنەكەیان جێبەجێ كرد و نەیانهێشت نرخی نەوت بە نزمی بمێنێتەوە.\nرێككەوتنەكە سەرەتا لە 30 تشرینی دووەم لە نێوان وڵاتانی ئۆپێك واژوو كرا و رووسیاش كە لە دەرەوەی ئۆپێكە، بەڵێنی دابوو بەشداری لە سنوورداركردنی بەرهەمهێنانی نەوت بكات، لەگەڵ ژمارەیەك وڵاتی تر لە كۆبوونەوەی 10ی كانوونی یەكەمی ساڵی 2016 بڕیاری كەمكردنەوەی 562 هەزار بەرمیل لە بەرهەمهێنانی نەوتیان دا. رووسیا 300 هەزار بەرمیل، مەكسیك 100 هەزار، ئازەربایجان 35 هەزار و كازاخستانیش 20 هەزار بەرمیل نەوت لە بڕی بەرهەمهێنانی كەم دەكاتەوە.\nیەكێك لە گرنگترین هۆكارەكانی دابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی دنیا لە دوو تا سێ ساڵی رابردوودا، ئەوەیە رێك لە سەرەتای ساڵی 2014ەوە ئاستی پێداویستی دنیا بە نەوتی خاو بەراورد بە ئاستی خستنەڕوو دابەزی.\nتەنیا لە مانگی یەكەمی ساڵی 2014 ئاستی خستنەڕوو لە خوارووی ئاستی داخوازی بوو و لە مانگی شوباتی ئەو ساڵەوە ئاستی خستنەڕوو گەیشتە سەرووی ئاستی داخوازی، بەوەش دوای چەند مانگێك كۆگەكانی دنیا پڕ لە نەوت بوون كە دواجار دابەزینی نرخی نەوتی لێ كەوتەوە و دابەزینی نرخی نەوتیش لە حوزەیرانی ساڵەكەوە دەستی پێ كرد و لە سەرەتای 2016 گەیشتە نزمترین ئاست.\nهەرێمی كوردستان كە كەمتر لە نیوەی جاران نەوت هەناردە دەكات پێویستییەكی زۆری بە داهاتی نەوت هەیە و تەنانەت نیوە مووچەكەشی پێ دابەش نەكراوە. وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت گەشبینن بەوەی نرخی نەوت لەمساڵدا ئەوەندە بەرز ببێتەوە كە بە داهاتەكەی بتوانن قەرەبووی ئەو زیانانە بكەنەوە لەسێ ساڵی رابردوودا چێشتوویانە.\nپاره‌ی ساخته له بازاڕه‌كانی سلێمانی بڵاو ده‌بێته‌وه


ئه‌نفالستان – محمد حسێن عەزیز رحیم : دەبوایە صمود چۆڵ بكرایە بۆ شوێنی فەلاحەت‌و گەنم‌و جۆی لێداچاندرایەتەوە . دیمانەی عومەر محەمەد\nمحمد حسێن عەزیز رحیم : دەبوایە صمود چۆڵ بكرایە بۆ شوێنی فەلاحەت‌و گەنم‌و جۆی لێداچاندرایەتەوە . دیمانەی عومەر محەمەد\nکانونی یەکەم 25, 2018 Omer هاوپۆلنه‌كراو لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە محمد حسێن عەزیز رحیم : دەبوایە صمود چۆڵ بكرایە بۆ شوێنی فەلاحەت‌و گەنم‌و جۆی لێداچاندرایەتەوە . دیمانەی عومەر محەمەد\nمحمد حسێن عەزیز رحیم :\nدەبوایە صمود چۆڵ بكرایە بۆ شوێنی فەلاحەت‌و گەنم‌و جۆی لێداچاندرایەتەوە .\nدیمانەی عومەر محەمەد\nمحەمەد حسێن عەزیز – گوندی عەزیز قادر\nبەرلەوەی هیچ پرسیارێكی لێبكەم محمد دەستی بە قسەكرد: ( ئێمە خێزانێكی قەرەباغ بووین‌وباب‌ویاپیرانم هەرخەڵكی ئەم عەزیز قادرەبوون‌وباوكم‌و دایكیشم هەرلەم گوندە لە دایكبوون، هەژاری ماڵی خۆیان بوون‌و لێرە خەریكی ئاژەڵداری‌و كشتووكاڵ بووین، حكومەتی بەعس غەدرێكی گەورەی لێكردین) ئەوە قسەی محمدی تاكە دەربازبووی خانەوادەیەكی گوندی عەزیز قادربوو.\nخۆتان خێزانەكەتان چەند كەس بوون. ؟\nئێمە دەكەس بووین . ئێستا من تەنها من ماوم ئەوانی تر هەموویان ئەنفالكراون.\nكەواتە تۆش تاقانەی دوای ئەنفالیت .؟\nبەڵی هەرخۆم ماوم‌و ( 9 ) كەسم ئەنفالكراوە بەس لەخانەوادەكەی خۆم .\nئەی چۆن تۆ دەربازبوویت ؟\nمن لەگەڵ ئاژەڵەكاندا بووم . هەتا ملەسورەش هەرلەگەل دایكم‌و باوكم‌و خوشك‌وبراكانم بووم، ئیتر خواحافیزیمان لەیەكتری كردو رۆیشتین ئەوان لەملە سورەمانەوە . ئێمەش هەر گیرابووین بەڵام كە گەیشتینە بان جادەكە جاشێك فریامان كەوت ناوی سەعید حەمە عەوڵا ئەی شتێكی ئاوابوو.\nرۆژەكەی نازانی مەبەستم نازانی چەندی مانگ بوو ؟\nرێك بیرم نایەت چی رۆژێك بوو، بەڵام بەهاربوو مانگی چواربوو،\nتۆ ئەو جاشەت دەناسی یان ئەو ئێوەی دەناسی ؟\nنا نەوەڵا ئێستەش بیبینم نایناسم بەڵام ئەوخەلێكێكی زۆر، زۆری لەئەنفال رزگاركرد..\nحەزدەكەی بیناسیت‌و چاكەی بدەیتەوە ؟ ئەی چۆن ئەرێوەڵا زۆریش حەزدەكەم .\nمن ناوم ناوە موستەشارێكی سپی ؟ ئەی تۆ دەڵێی چی ؟ ئەو ناوە باشە ؟\nوەڵا تەواوە ماڵت ئاوابێ ، ئابرا بەخوا سپی بوو. بۆ ئێمە سپی بوو، زۆر حەزدەكەم بیبینم و قسەی لەگەڵدا بكەم .\nژمارە تەلەفۆنەكەی بدەم پێت ؟\nهەر زۆر مەمنونم .\nتۆ چۆن لەدایكت‌و باوكت دابرایت ؟\nئەی نەموت هەتا ملەسورەش هەربەیەكەوە بوین..؟ بەلام چونكە ئێمە بەدیار ئاژەلەوە بووین هەر لەمللەسورە بووین لەگەڵ چەند برادەرێك لەوانە كاك حسن، كەمال، جەلال، ئەوانیش هەر خەڵك ئەم دێی خۆمان بوون، بەئاژەلەكانەوە چوێنەمیلقاسم‌و لەووێوە چوێنە بان جادەكە ئیتر لەوێ عەسكەر دەوریاندا بووین\nواتا ئێوەش هەر گیرابوون ؟\nكورە ئا.. ئا ، ئێمەیش گیرابووین، هەموو رانە مەڕێك عەسكەرێك پاسەوانمان بوو چاواروان بوون سەیارە بێت‌و بارمان بكەن‌و بمانبەن، ئیتر سەعیدە هات عەسكەرەكانی لێمان دورخستەوەو بەرمانیداو ووتی: برۆن ئیتر هەر ئەوجارە دایكت‌و باوكت‌و خوشك‌و براكانت نەبینیەوە ؟\nبەداخەوە هەر ئەو سەرە بوو ئیتر نەمبینینەوە.\nئیتر دوای ئەوە كەس نەیوت بینیومن یان ئەوانەی لە نوگرە سەلمان گەڕانەوە نەیان وت تاكوێ پێكەوە بوون..؟\nبا با تا قۆرەتوو تۆپزاواش هەرپێكەوە بوون لەوێ لەتۆپزاوا جیایانكردبوونەوە .\nئەی چۆن دایكت‌وباوكت نەبرابوون بۆ نوگرسەلمان ؟\nئاخر باوكی من گەنج بوو لەدایكبووی 1952 بوو، دایكیشم هەر گەنج بوو .\nدایكت ناوی چی بوو ؟\nدایكم ؟ ناوی نەعیمە سەعید رەشیدە.\nبمبورە تکایە، هەرچەندە برینیشت دەكولێنمەوە بەڵام پێویستە ناوی هەموو خوشك‌وبرا ئەنفالكراوەكانت بزانم .\nخوشك‌و براكانم بریتی بوون لە : ( تحسین، نەریمان، كامەران، رەمەزان، غەزال، ئەختەر، گەوهەر) .\nكورەكان هیچیان پێشمەرگە نەبوون ؟\nنەخێر هەموویان لەخۆم منداڵتربوون، كچەكانیش هەموویان لە خۆم منداڵتربوون.\nهیچ یادەوەریەكی خۆش یان ناخۆشت هەیە كە هەرگیز لەیادت نەچێتەوە ؟\nقەت لەبیرم ناچنەوە تا ئەو رۆژەی دەمرم‌و دەمنێنە قەبر .\nتاكەی چاوەروانی هاتنەوەیانت كرد..؟\nتا سەدام روخاو گۆرە بەكۆمەلەكان دەركەوتن. هەر چاوەروان بووم .\nكە كەست لەخانەوادەكەی خۆت نەما‌و هەموویان ئەنفالكرابوون، لەو كاتی چاوەروانیەدا چۆن دەژیای لەكوێ دەژیای كێ داڵدەی دابوویت ؟\nلەوكاتەدا لەماڵ مامەیەكم بووم، هەتا ئەو كاتەی لەساڵی( 1991) ژنم هێنا .\nخزمی خۆتە ؟\nبەلێ ئامۆزای خۆمە . ئێستا سێ منداڵمان هەیە.\nكۆمەڵگای كوردی رێزتان لێدەگرن وەكو كەسوكاری ئەنفال ؟\nوەلا بەكەمی وەكو پێویست نیە لەهەندێك فەرمانگەو دائیرەی حكومەت هەر وەلامیشمان نادەنەوە.\nئەی لەبەرێوەبەرایەتی شەهیدان‌و ئەنفالكراوان ؟\nوەڵاهی ئەوان باشن خراپ نین لەگەڵماندا .\nئەی حكومەت بەگشتی چۆنە رات چیە ؟\nوەلا ئاوری لێداوێنەتەوە بەڵام وەكو پێویست نیە، ئیمە لەگوندە كەسوكاری ئەنفالمان هەیە تاكو ئێستا زەوی وەرنەگرتووە !! باشە حكومەتێك تاكو ئێستا كە 24 ساڵە زەوی پێدابین نەكرێ مانای چییە ؟\nئەی سەبارەت بە تۆمەتبارانی ئەنفال ؟\nئەوانە دەبێت دادگایی بكرێن بەجاش‌و موستەشارو ئامر سرێ‌و هەمووی دادگایی بكرێت.\nپار بانگەوازێكمان كرد، بۆ ئەوەی رۆژی 14/4 بكەینە رۆژی سەرنەبرین رۆژێك كە تیایدا هیچ ئاژەل‌و پەلەوەرێ سەرنەبردرێت‌و هیچ خوێنێك لە ئاژەل‌و پەلەوەرەكانی كوردستان نەرژێ ..نەك هەرئەوە بەڵكو لەو رۆژەدا لەهەرێمی كوردستان گۆشت نەخورێت‌و لە چێشتخانەو مالەكانیشدا گۆشتی ئاژەڵ‌و پەلەوەران دەست نەكەوێت ..\nزۆر بیرۆكەیەكی جوانە .. من پێوەی پابەندم تەنانەت ئەو رۆژە ئامادەم هەر نانیش نەخۆم . زۆر كارێكی جوانە .\nتەنانەت ئەگەر میوانیشتان هات ؟\nهەر كەسێك میوانم بێت، ئەگەر نوری چاوم بێت لەو رۆژەدا گۆشتی نادەمێ من پێوەی پابەندم لەم دەقەیەوە بریار دەدەم 14/4 گۆشت نەخۆم‌و هیچ سەرنەبرم.\nسوپاس من هیچم نەماوە\nسوپاس بۆ تۆش كارێكی باشت دەست داوەتێ رێزم هەیە بۆ كارەكەت .


دکتۆر جەبار قادر: هەڕەشەی تورکیا بەئەنجامدانی کاری سەربازی لەڕۆژئاڤا کارێکی ئاسان نیە\nتورکیا هەڕەشەی ڕژد لە ناوچەی کوردانی ڕۆژئاوا دەکات، ئەگەر ئەو هەڕەشەیە بخاتە باری جێبەجێکردنەوە، ناوچەی ڕۆژهەڵاتی فورات داگیر کات، ئەم هەنگاوەی تورکیا چی دەگەێنێت.\nتورکیا عەفرینی داگیرکرد و کۆمەڵگای نێودەڵەتی بێدەنگ بوو، ئایا ئەمە ئەوە دەگەێنێت تورکیا لەناوچەکەدا یاریزانێکی سیاسی زیرەکە و لەسەر پەتی ناکۆکیی نێوان ڕوسیا ئەمریکا یاری دەکات و ئەمریکا ترسی هەیە تورکیا ببێتە لایەنگری ڕوسیا بۆیە چاوپۆشی لەهەنگاوەکانی لە سوریادا دەکات.\nدوای بڕیاری کشانەوەی ئەمریکا لەسوریا، کوردەکان لەترسی هێرشی تورکیا دەرگای گفتووگۆیان لەگەڵ ڕوسیا کردەوە، ئەم هەنگاوەی کوردەکان ئەوە دەگەێنێت ئەمریکا لە نیوەی ڕێگا کوردی بەجێهێشت بۆیە کوردەکان پەنا بۆ ڕوسیا دەبەن؟\nئەگەر ئەمریکا ڕێگای بەتورکیا دابێت و چاوپۆشی لە کارەکانی لەسوریادا بکات، ئەوە بەنیگەرانی ئەمریکا دادەنرێت لەبەهێزبوونی ئێران لەسوریا و عێراقدا و بۆیە چاوپۆشی لەتورکیا دەکات بۆ ئەوەی ئەو ناوچەیە کۆنترۆڵکات و کەوانەی شیعی دروست نەبێت.\nلەگفتووگۆیەکدا لەگەل وریا کاڵێ بۆ دەنگی ئەمریکا دکتۆر جەبار قادر شارەزای کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەراست دەڵێت " تورکیا بلانی هەیە بەڵام کۆمەڵێک فاکتەری جیاواز هەیە لەوانە هەڵوێستی ڕوسیا جۆن ئەبێت، ئێران چۆن سەیری ئەو کردەوەیە دەکات!".\nدکتۆر جەبار دەشڵێت "تورکیا لە عەفرین تیشکی سەوزی لە ڕوسەکان وەرگرت، ئەو ناوچەیەش ناوچەی دەسەڵاتی ڕوسیایە، ئەمریکا لەوێ دەستیان نەدەڕۆیشت، بەڵام ڕۆژهەڵاتی فورات جیاوازە، ئەمریکا لەلایەک دەڵێن دەکشێنەوە، بەڵام زۆر لایەن دەڵێن ترامپ دەکشێتەوە ئەمریکا ناکشێتەوە".\nزانیاری زیاتر لە دەقی گفتووگۆکەدایە


(35 بینراوە) | Tuesday, 01.11.2022, 03:34 PM |\nگروپێک بە پۆشینی کفن و جلی سەربازی، گروپێک بە دشداشە و بەرگی کوردی، گروپێکی دی بە توک توک، تێر بە دڵی خۆیان نمایشیان کرد.\nگرنگە رەفتاری پەرلەمانتار و گروپەکانی پەرلەمان بەرز بێتەوە بۆ ئاستی تێگەیشتن لە سیستمی پەرلەمانی و دەستکەوتی قانونی و نیشتیمانی، بە دواداچوون و لێپرسینەوە لە کار و لادانەکانی دەسەڵاتی تەنفیزی، تێگەیشتن لە کرۆکی کارەکانی ئەو دامەزراوەیەی کاری تێدا دەکەن، تێگەیشتن لە کار بۆ بونیادنانی دەوڵەتی مەدەنی و دیموکراسی، نەک دەستپێک بە نمایش و نواندن دەست پێبکەیت و لەم ڕێیەوە نامەی ساختە بۆ شەقام و کۆمەڵگەی پڕ لە قەیرانی عیراقی بنێریت، کۆتاییەکەشی بە هوتافکێشان بە باڵای بچووکی (مەرجەع)ی سیاسی و مەزهەبی قفڵ بدەیت!\nگرنگ نییە تۆ بە توک توک یان ئۆتۆمبێل دەچیت بۆ پەرلەمان، قاتی ئیتاڵی دەپۆشی، یان دشداشەیەکی دڕاو، جلوبەرگی سەربازی و کفن یان بەرگی کوردی دەکەیتەبەر، عەگال یان جامانە دەکەیتە سەرت، ئەوانە هیچیان گوزارشتی حەقیقی ناوەوەی مرۆڤەکان و فراکسیۆنە پەرلەمانییەکان نین، ئەوانە تەعبیر لە جەوهەری سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئەخلاقی هیچ حیزبێکی سیاسی ئەم عیراق و هەرێمی کوردستانە ناکەن، هەر وەک چۆن وێنەی هیچ حیزب و فراکسیۆن و پەرلەمانتارێکیش لەم حەوزە لیخنەدا، وێنەیەکی روون و راستەقینە نابێت.\nکێشە بنەڕەتییەکە بریتی نییە لە دابەزینی تۆ بۆ ناو توک توک، پۆشینی کفن و دشداشە، یان سەری پڕ لە ئاشوبی تائیفی و قینی سیاسیت بخەیتە ژێر عەگال و جامانەوە، جەوهەری کێشەکە کارکردنە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی ژیانی مرۆڤەکان و رێزگرتن لە بەهای مرۆییان، کارکردنە بۆ تێپەڕاندنی ئەو ئەخلاقی نمایش و هوتافکێشانە تائیفی و خێڵەکییانە، هەوڵدانە بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو مێنتاڵیتییەی لە ژێر عەبای دینی و عەگال و جامانەوە توشی دۆگمای مەرجەعی موقەدەس، مەرجەعی پیرۆزی سیاسی و تائیفی بووە.\nجوڵە و دیمەنەکانی یەکەم کۆبوونەوەی پەرلەمانی عیراق، لە سەرەتایەوە بۆ کۆتایی، نواندنێکی ناپێویست و نمایشێکی ناشیرین بوون. گوزارشتی لەو حەقیقەتە سۆسیۆلۆجییە دەکرد کە دەمێک ساڵە عەلی وەردی دووفاقییەتی ئینسانی عیراقی لەسەر پێناسە کردووە، ئینسانێک بەیانیان وەک رێزێک پەیکەری نەمریت بۆ دادەنێت، ئێواران بەربەرییانە تێکیدەشکێنێت.\nئیدی ئەوە عیراق و کۆمەڵگەی عیراقییە، کۆمەڵگەی نمایشی، حیزبی نمایشی، فراکسیۆن و پەرلەمانتاری نمایشی! کۆمەڵگەیەک نە لە نواندن تێر دەبێ، نە لە نمایشی بەردەوام، نە لە پێشاندانی وێنەی ساختەی دەرەوەی و شاردنەوەی وێنە راستەقینەکەی ناو ناخی!\nئەبو بەکر عەلی: عێراق لە بەردەم چارەنوسێکی نادیاردا؟ سەلاح حسێن ئەفەندی: بۆچی گەنجان کۆچ نەکەن؟ دانا مەنمی: یەکڕیزی پارتی و یەکێتی هەنگاوێک بڕی نەکرد دلێر محەمەد نوری: زارا دوو زاری دی دانیار محەمەد: کورسی دەسەڵات و بنەماڵە ئارام سەعید: فەیسبوک خۆراکی نەرجسیەکان مەحمود عەبدوڵڵا: مرۆڤ و جین و مێم لەجینی خۆپەرستدا دلێر محەمەد نوری: بیری بەرماڵەکەی نەنکم ئەکەم د. سەردار عەزیز: سی ساڵی رابوردوو ئارام قادر حەمەسور: کۆمەڵگەی تێکشکاو


ڕیالیزم - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nھەر ڕێبازێکی ئەدەبی بەھۆی ھۆزانڤانان و نووسەرانەوە دێتە کایەوە، بەڵام بە بڕیار یان ڕێککەوتنیان دانامەزرێت، بەڵکوو تەواوکەری بنیاتنانی ڕۆشنبیریی گشتییە کە گوزارشت لە قۆناغێک لە قۆناغەکانی ژیان و شارستانیەت و پەرەسەندنی کۆمەڵگا دەکات، بێگومان ھاتنە کایەی یان دروستبوونی ھەر ڕێبازێکی ئەدەبی پێویستییەکی مێژوویییە، ئیدی لەو قۆناغە مێژویییەدا چەند ھۆزانڤانێک ھەستی پێ دەکەن یان بیری لێ دەکەنەوە کە ئەدەبەکەیان لەگەڵ ڕەوتی پێشکەوتندا نییە، بۆیە ھەوڵ دەدەن کە گۆڕان و داھێنان بکەن.\nلە مێژووی ئەدەبیاتی جیھاندا کە باس لە ڕێبازەکانی ئەدەب دەکرێت سەرەتا لە کلاسیزمەوە دەست پێ دەکرێت، دواتر ڕۆمانسیزم و ڕیالیزم. پاشان ڕێبازەکانی تر، ھەر یەکێکیشیان ئەدگار و سیما و خاسیەتی تایبەتی خۆیان ھەیە، کە بە ھۆیانەوە لە یەکتر جیا دەکرێنەوە، ھەر یەکێکیشیان لە سەردەمێکی جیاوازدا ھاتوونەتە کایەوە، بەڵام بەتەواوی ناتوانین سنوورێک بە نێوانیاندا بکێشین.\nفاکتەری سەرەکیی سەرھەڵدانی ڕۆمانسیزم ئەوە بوو کە ڕۆژ بە ڕۆژ ھەست بە پێویستیی ئەوە دەکرا کە واز لە دابە کلاسیکییەکان -کە ڕەونەق و جوانی سیستەمی فیوداڵی و خانەدانی بوو- بھێنرێ. تاکە شتێک کە ئارامی و ئیلھامی بە ھونەرمەندی ڕۆمانسیزم دەبەخشی، خەمۆکی، ئاڵَۆزی، ئەفسانەیی، نھێنی ئامێََز، خەیاڵاوی، خوماراوی و شێتانەیی بوو. ئەمە چاوانی ھونەرمەندی ڕۆمانتیکی لە ئاستی لایەنە باشەکانی شارستانیەتی تازە بەست و کار گەیشتە ئەوەی ڕۆمانسیزم ببێ بە وشەیەکی ھاوواتای نەفرەت و ڕاکردن و ھەڵاتن لە مەدەنیەت و شارستانیەت.\nھونەرمەندانی دیکەش بە زەبری بلیمەتی و جیھانبینی و ھونەری خۆیان، بۆیان دەرکەوت کە گەڕانەوە بۆ ساڵانی پڕشادی و خەیاڵی منداڵی و ڕابردووی بە ڕواڵەت ئاسوودەییبەخش، مەحاڵە و خەیاڵێکی بێھوودەیە. ئەم ھونەرمەندانە لە بری ئینکارکردن لە واقیعی ناھەموار (کە کاری ڕۆمانسیستەکان بوو) کەوتنە بەرجەستەکردنی بابەتییانەی واقیع و ڕووداوەکان و ڕخنەگرتنی بوێرانە لەو واقیعە ناھەموارەی ھەبوو. ئەمەش (لێکدانەوەی واقیعبینیانەی ژیان) ھەمیشە لە قازانجی چینی ژێردەست و بە زیانی چینی دەسەڵاتدار دەشکێتەوە.\n١ ڕیالیزم وەک ڕێبازێکی ئەدەبی\n٢ خاسیەتەکانی ڕێبازی ڕیالیزم\n٣ پۆلێنکردنی ڕیالیزم\n٤ ڕیالیزم لە ئەدەبی کوردیدا\n٥ گرنگترین ھۆکارەکانی سەرھەڵدانی ڕێبازی ڕیالیزم لە ئەدەبی کوردیدا\n٦ تایبەتمەندییەکانی ڕێبازی ڕیالیزم لە ئەدەبی کوردیدا\nڕیالیزم وەک ڕێبازێکی ئەدەبی[دەستکاری]\nڕیالیزم وەکو زاراوە بەرلەوەی لە ئەدەب و ڕەخنەی ئەدەبیدا دەرکەوێت لەنێو فەلسەفەدا بڵاوبوویەوە. پاشان زاراوەکە ھاتووەتە ناوەوە و بووە بە یەکێک لە ڕێبازە سەرەکیەکانی ئەدەب.\nزاراوەی ڕیالیزم لەدوو وشە پێکھاتووە: isme , Real:\nڕیال: واتا واقیع\nیزم: واتا ڕێژە\nڕیالیزم = بینینی واقع بەو شێوەیەی کە ھەیە.\nڕیالیزم ڕێبازێکی ئەدەبیە، لەڕووی مێژووی سەرھەڵدانیەوە دەکەوێتە دوای ڕێبازی ڕۆمانسیەت. لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەمدا لە فەڕەنسا سەریھەڵدا.\nوێڕای ئەوەی کە بیرکردنەوەی ڕیالیستانە (بەبۆچوونی ھەندێ لە مێژوونوسانی ئەدەب) مێژوویەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ڕێنیسانس(١)، بەڵام خودی ڕیالیزم یەکەمجار لەساڵی ١٨٤٣ ڕۆماننوسی فەڕەنسی شامپفلۆری(١٨٢١-١٨٨٩) لە بەیاننامەیەکدا بەناوی (مانیفێستی ڕیالیزم) ئەو زاراوەی بەکاریھێنا و تێیدا دەڵێت: (سیفەتی ڕیالیزم دەدرێتە پاڵ من). کە تێیدا بنچینەکانی ڕێبازێکی نوێی بڵاوکردبوویەوە.\nناوەڕۆکی ئەدەبیاتی ئەم ڕێبازە پێشاندانی ژیانی مرۆڤایەتی و تۆمارکردنی ڕووداوەکانی سەردەم و دیاریکردنی خودی واقیعەکەیە، ڕاستگۆیی و ڕاستی ژیان و واقعی خستەڕوو. لەسەرتادا بریتی بوو لە چارەسەرکردنێکی بابەتیانەی واقع و بەمشێوەیە ئاڵای شۆڕشی دژ بە ڕۆمانسیزمەکان ھەڵکرد. ھەروەھا ئەدەبی ڕیالیزمی ھەوڵێکە بۆ ڕووناککردنەوەی ڕێگا تاریکەکان و ڕێنیشاندانی کۆمەڵگایە بەرەو گەیشتن بەئامانج وگۆڕانی ئەو باروودۆخە نالەبارەی کە لەئارادایە.\nڕیالیزم بریتییە لە دوورکەوتنە لە تەم و مژو و ئاڵۆزی و خەیاڵڕێسی و نواندنی ژیان وەکو چۆن لە واقیعدا ھەیە بێ ئەوەی بیکاتە نمونەیی. یان ھەموو شتێک چۆن دێتە بەرچاو، لە چ بار و وێنەیەکدا بێت بەو جۆرە دەربخرێت، بێ ئەوەی لە دەریای ئایدیالیزم و ئەندێشەدا بخنکێنرێت. ئامانجی ڕیالیزم تاقیب و دەربڕینی چۆنیەتی واقیعی ھەر شتێک و پێوەندی دەروونی نێوان دیاردەیەک و دیاردەکانی ترە.\nنووسەری ڕیالیست، ژیان بە گشتی و رووداو و خەسڵەتە مرۆییەکان بەتایبەتی، وەک ڕەوتێکی یەکە یەکەی بەردەوام و تەواوکەری یەکتر رەچاو دەکات و لەبەر چاو دەگرێ.\nگرنگترین تایبەتمەندی ئەدەبیاتی ریالیستی، وەسفکردنی مرۆڤە بەشێوەی بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتی. بە گوتەیەکی دی ریالیزم لەزەمینە و ھەلومەرجی کۆمەڵایەتی وەخت دا بۆ ڕەگوڕیشەی ڕەفتاری مرۆڤ دەگەڕێ. ئەم شێوازە سیفەتە (چاک) و (خراپ)ـەکانی مرۆڤ بە دیاردەی سروشتی خودی مرۆڤ نازانێ.\nنووسەری ڕیالیست وێنەگری کۆمەڵە، لەگەڵ ئەمەشدا، بۆ ئەوەی بابەتە بنەڕەتیەکان بە شێوەیەکی تەواو لە قاڵبی ھونەریدا بەرجەستەبن، بێ گومان پێویست نییە کە ئەندێشەو بیر ڕەنگدەرەوەی تەواوەتی ھەموو نێوەڕۆک و تایبەتمەندیەکانی بابەتی خواستراوبێ. مانای واقیعبینی و واقیعنووس ئەوەنیە کە ھونەرمەند ھەرچییەک بدینێ بێ ڕتوش و دەستکاری یان ھەقیقەتە بەرجەستەکان ھەڵبژێرێ و وەک خۆی وێنەیبگرێ.\n"ھەڵبژاردنی بابەتی زیندوو" یەکێکی ترە لە بنەڕەت و بنەما گرینگەکان کە پەرەسەندنی ڕیالیزم پێوەی بەندە. بەو حوکمەی کە ڕیالیست، بە پێی سروشتەی خۆی، دەربڕی ئەو دژواری و کامەرانیانەیە کە لایەنی گشتییان ھەیە واتە گشتگیرن، ھونەرمەندی ڕیالیست ناتوانێ تەنیا بەو ئەزمونە تاکەکەسیانەی کە خۆی لە ژیاندا لای کەڵەکە بوون قەناعەت بکات. واتا بۆ ئاشکراکردن و بەرجەستەکردنی واقیعبینیانەی بارودۆخە کۆمەڵایەتیە گرنگەکان، ھونەرمەند دەبێ خاوەنی روئیای ھونەری واقیعی بێت.\nخاسیەتەکانی ڕێبازی ڕیالیزم[دەستکاری]\n١- بە تێڕوانینێکی گشتی و ھەمە لایەنی سەیری ژیانی مرۆڤ دەکات، واتا ھەردوو لایەنی خودی و بابەتی بە باش و خراپەوە باس دەکات.\n٢- ژینگە و بارودۆخە کۆمەڵایەتیەکان و دەوروبەر کار لە ژیانی مرۆڤ دەکەن.\n٣- ئەو جیھانەی ئەدەبیاتی ڕیالیزم باسی دەکات بوونێکی بابەتی پەیوەست بە کەتواری مرۆڤەوە ھەیە.\n٤- گرنگی دانی نوسەرانی ڕیالیزم بە پەخشان، بەتایبەت ھونەری ڕۆمان و چیرۆک و شانۆگەری و بە پلەیەکی کەمتر گرنگی بە ھۆزان دراوە.\n٥- خۆگونجاندن و شارەزابوون لە ھەموو چینە کۆمەڵایەتیەکان، بۆیە ڕەھەندی فرەبابەتی لە ڕێبازی ڕیالیزمدا دیارە. ٦- بە زمانێکی ڕوون و ئاشکرا گوزارشتی لە دیاردەکانی ژیان کردووە.\nیەکێک لە کێشەکانی لێکۆڵینەوەی ڕێبازی ڕیالیزم، کە بەر لە ھەموو شتێک ڕووبەڕووی لێکۆڵەر دەبێتەوە، زۆری ژمارەی جۆر و ڕووگەکانیەتی. تەنانەت ھەندێ کەس زیاد لە (٣٠) جۆریان لێ دەستنیشان کردوە.\nبەڵام ئێمە لێرەدا بەگشتی تەنھا بە پێنج جۆر ڕیالیزم وەردەگرین:\n١- ڕیالیزمی فۆتۆگرافی: ئەم جۆرەیان ھەر لە ناوەکەیەوە دیارە واتە: وێنەگرتنی واقیعە وەکو خۆی بەبێ ھیچ دەستکاری و ڕوتوشێک، تەنیا تۆماری ڕووداو و بەسەرھاتی ژیانی کۆمەڵگا دەکا، بەزمانێک نزیک زمانی خەڵک، بێ کەم و زیاد دەخرێتەڕوو.\n٢- ڕیالیزمی ڕەخنەگری: ھۆزانڤان لەم جۆرەدا، ڕِِِەخنە لە ڕەوشتێکی نابەجێی ناو کۆمەڵگا یان ھەندێ لە کار و ڕەفتاری دەسەڵاتداران یان ھەڵەی مرۆڤە دیارەکانی ناو کۆمەڵ دەگرێ. بەرامبەر بەوەش ڕاستییان پێ پیشان دەدا و داوایان لێ دەکات کە بەدوای ڕاستیدا بگەڕێن و ئاگایان لە ڕووداوە ڕاستەقینەکانی سەردەم ھەبێت، ڕاستی مەسەلە و ڕووداوەکان دەربخەن و بچەسپێنن.\n٣- ڕیالیزمی شۆڕشگێڕانە: بنەمای ئەم ڕێبازە لەسەر بنەڕەتی بیری گۆڕین و بەرەو پێشخستنی بارودۆخی مرۆڤ و کۆمەڵگا پەیدابووە، کە پێویستە نوسەر بە گیانێکی شۆڕشگێڕانە لەگەڵ دەستنیشانکردنی ڕەخنە ڕێگای گۆڕینی بەرەو باشتربۆ کۆمەڵگای مرۆڤایەتی ببینێت.\n٤- ڕیالیزمی سۆشیالستی(٢): بەمانا قوڵەکەی بریتییە لە ئەدەبی خەبات و داھێنان، ئەدەبێک کە بەو پەڕی چالاکی و ھوشیارییەوە تێ دەکۆشێ بۆ ئەوەی ئایدیالە گەنجینییەکانی ئادەمیزاد بکات بە ھەقیقەتێک کە ھەموو کەس لەژیانا ھەستی پێ بکات. بەڵام ڕیالیزمی سۆشیالیستی بەرپەرچی ڕیالیزمی فۆتۆگرافی دەداتەوە، چونکە شارەزاکانی ڕیالیزمی ئیشتراکی دژی سەیرکردنی ھونەر وەکو وێنەکێشانێکی ڕووت و تۆمارکردن وەستاون، بووەتە ڕاستییەکی گومان لێ نەکراو کە ھونەر نابێ تەنھا گۆڕانەکانی ژیان دەست نیشان بکات، بەڵکو دەبێت پشگیریشیان لێ بکات، بۆ ئەمە دەبێ لەگەڵ ژیاندا ڕاست بێ و لە پێناوی وەدەست ھێنانی چالاکی ستاتیکی تێ بکۆشێت، ھونەری ئەمڕِۆ پێویستە ھونەرێکی ژیاندار و کاریگەر بێت و مرۆڤی نوێ پەروەردە بکا. تاکو ئایندەیەکی گەش مسۆگەر بکات.\n٥- ڕیالیزمی جادویی (سیحری): بنەمای ئەم ڕیالیزمە بەکارھێنان و تێکەڵکردنی خەیاڵ و ئەفسانە و دابونەریت و کلتوری نەتەوەییە لەناو داھێنانە ئەدەبیەکاندا. ئەم ڕیالیزمە لە داھێنانی نوسەرانی ئەمریکای لاتینە بەتایبەتیش (گابریل گارسیا مارکیز) کە چەندین ڕۆمانی لەسەر بنەمای ئەم ڕیالیزمە نووسیوە.\nڕیالیزم لە ئەدەبی کوردیدا[دەستکاری]\nمیللەتی کورد وەک ھەر میللەتێکی تری جیھان خاوەن ئەدەبی تایبەت بە خۆیەتی کە لەگەڵ بەرەوپێشچوون و گۆڕانکاریەکانی بارودۆخی سیاسی و ئابووری و جوگرافی گۆڕانکاری لە ڕووخسار و ناوەڕۆکی ئەم ئەدەبیاتەدا دروستبووە.\nھەڵبەت لەبەر لاوازی و جێگیر نەبوونی بەردەوامی میللەتی کورد، ئەوە لەسەرجەم بەرھەمەکانی ھۆزانڤانە کوردەکان تێبینی دەکرێت کە ڕەنگدانەوەی کەتوار (واقع) لە ناوەڕۆکی ھۆزانەکانیاندا لە ھەردوو ڕێبازی کلاسیک و ڕۆمانسیزم شتێکی ئاشکرایە، سەرەڕای ئەمە ڕیالیزم ڕەنگدانەوەی لە ئەدەبیاتی فۆلکلۆریشدا ھەبووە، بەڵام ڕیالیزم وەک ڕیبازێکی ئەدەبی و ھونەری زیاتر لەگەڵ بزاڤی ڕۆژنامەگەری کوردی دەستپێدەکات و ماوەی نیوان ھەردوو جەنگی جیھانی بەتایبەت لە نێوان (١٩٢٠ - ١٩٤٠) لەلایەن نوسەرانی وەک (جەمیل صائب، ئەحمەد مختار جاف، عەلئەدین سجادی، شاکر فەتاح، حسێن حزنی موکریانی…ھتد) ھۆزانڤانانی وەک (گۆران، دڵدار، جەگەرخین، قەدری جان…ھتد) بە تەواوی ڕێبازی ڕیالیزم لە ئەدەبیاتی کوردی چەسپاو پێشکەوتنێکی زۆری بەخۆوە بینی.\nلەناو بەرھەمی نوسەر و ھۆزانڤانە کوردەکان ڕیالیزم زیاتر شێوەی ڕەخنەگرانە و شۆڕشگێڕانە و ڕیالیزمی شۆسیالیستی لەخۆگرتووە، کە ڕەخنە لە لایەنە لاواز و دواکەوتووەکانی کۆمەڵگەی کوردەواری گرتووە، وەک لایەنی نەخوێندەواری بەتایبەتیش بۆ ئافرەتان و ھەروەھا یەکڕیزی میللەتی کورد. ئەمەش لە چوارچێوەی داڕشتنەوەیەکی نوێ بە کێشی خۆماڵی و سەروایەکی سەربەست و زمانێکی پەتی و ڕەسەن گوزارشت لە ئێش و ئازارەکانی مرۆڤ دەکرا، لە ئەنجامدا وێنەیەکی ھونەری نوێ لە کەتوار (واقع) و لۆژیکی مرۆڤ بەرھەم دەھێنرا.\nسەرەڕای ئەمانە لەگەڵ ڕەخنەگرتندا بە گیانێکی شۆڕشگێڕانە بە دەربڕینی ھێما خەمخۆری خۆیان بەرامبەر بارودۆخی میللەتی کورد بە گشتی دیاری دەکرد.\nگرنگترین ھۆکارەکانی سەرھەڵدانی ڕێبازی ڕیالیزم لە ئەدەبی کوردیدا[دەستکاری]\n١- گۆڕانکاریە ڕامیاری و ئابوورییەکانی بارودۆخی میللەتی کورد، بەتایبەت دوای جەنگی جیھاتی دووەم.\n٢- دامەزراندنی کۆماری مھاباد بە پشتیوانی یەکێتی سۆڤیەت، کە دەرئەنجامی ئەمە بووە ھۆی گرنگیدان بە خوێندن و زمانی کوردی و فراوانبوونی ئاسۆی ڕۆژنامەگەری کوردی و بەرھەمھێنانی پەرتووکی کوردی.\n٣- بێزاربوون لەو جیھانە نموونەیی و خەیاڵیەی ڕێبازی ڕۆمانسیزم.\nتایبەتمەندییەکانی ڕێبازی ڕیالیزم لە ئەدەبی کوردیدا[دەستکاری]\n١- ڕەنگدانەوەی خاسیەتەکانی شۆڕشگێڕی و ئەو بارودۆخە ئاڵۆزەی میللەتی کورد تێیدا ژیاوە لە تێکستی ئەدەبیدا.\n٢- مامەڵەکردن لەگەڵ ئافرەت لە ھەردوو ڕێبازی کلاسیزم و ڕۆمانسیزم تەنھا بۆ لایەنی جوانی و خۆشەویستی بووە، بەڵام لە ڕێبازی ڕیالیزمدا ھۆزانڤان و نوسەران بەرەو بەرجەستەکردن و دۆزینەوەی چارەسەری بۆ کەموکورتیەکانی واقعی ئافرەت و گۆڕینی بۆ ئاستی بڵندتر دەچوون.\n٣- ڕەنگدانەوەی چەمکی ڕیالیزم لە ئەدەبی فۆلکلۆری کوردیدا پێش پەیدابوونی وەک ڕێبازێکی ئەدەبی و ھونەری.\n٤- ڕیالیزم ڕێبازی ڕەسەنایەتی وشە و بەکارھێنانی ھێمایە بە شێوەیەکی فراوان لە ھۆزانی کوردیدا.\n(١) چونکە (ڕێنیسانس) مرۆڤی لەدەست لێکدانەوەی ئایدیالیست و ھێزە میتافیزیکیەکان ئازادکرد و کردی بە مرۆڤێکی دنیایی.\n(2) بەڵام خۆی لەخۆیدا سۆشیالیزم Socialisme پەیڕەو و ڕژێمێکی کۆمەڵایەتی ئابووریە. لە ئەنجامی ڕووخانی ڕژێمی سەرمایەداری دێتەکایەوە. سۆشیالیزم لە وشەی (Social)ی فەڕەنسیەوە وەرگیراوە، بە واتای (دەستەکۆمەڵی) دێت.\nلە ڕاستیدا ھەر لە سەرەتاکانی سەرھەڵدانی فەلسەفەوە، فەیلەسوفان باسیان لەم ڕێبازە کردووە، بەڵام (کارڵ مارکس) بە دامەزرێنەری سۆشیالیزمی زانستی دادەنرێت و ھەندێک ئەم ڕێبازە بە (مارکسیزم) ناودەبەن، ئەو کەسانەی لەسەر ئەم ڕێبازە دەڕۆن ژمارەیان لە ھەموو پەیڕەوکەرانی ڕێبازەکانی تری جیھان زیاترە.\nبەپێی بیروباوەڕ و ئامانجەکانی ئەم ڕێبازە، چینەکانی کۆمەڵگە لەناو یەکتریدا دەتوێنەوە (یەکسانی بەرپا دەبێت)، بە گشتی دژی زۆرداری کۆمەڵایەتیە. لە کۆمەڵگای سۆشیاستیدا ھیچ جۆرە چەوسانەوەی نەتەوایەتی و چینایەتی و ڕەگەزی نیە. ئازادی و یەکسانی بۆ ھەموو خەڵک دابیندەکرێت. پەیوەندی بەرھەمھێنەکان ھاوشانن، ئەم ھاوشانیەش دەبێتە ھۆی بنچینەی بە خێرا گەشەکردن و بەردەوامی ئابووری.\nد. فەرھاد پیرباڵ، ڕێبازە ئەدەبیەکان، چاپی دووەم، ھەولێر ٢٠٠٨.\nد. ھیمداد حسێن، ڕێبازە ئەدەبیەکان، چاپی دووەم، ھەولێر ٢٠١٠.\nیاسین صابر صالح، ئینسایکلۆپیدیای گشتی، چاپی یەکەم، سلێمانی ٢٠٠٥.\nعەباس محەمەد قادر، ریالیزم لە شعری ھاوچەرخی کوردیدا(١٩٤٦-١٩٧٠)، چاپی یەکەم، سلێمانی ٢٠١٠.\n(سیروس پرھام) د. میترا، ڕیالیزم و دژە ڕیالیزم لە ئەدەبیاتدا، و: حەمەکەریم عارف، چاپی یەکەم، دھوک ٢٠٠٤.\nفەھمی شوکر عەبدوڵڵا، ڕەگەزی نوێی شیعری لای قەدری جان(١٩١١ - ١٩٧٢)، چاپی یەکەم، ھەولێر ٢٠٠٦.\nگوڵستان بەدەل محمد، کۆوانەکانی ٢٠١١، بۆ خوێندکارانی قۆناغی ٢، بەشی زمانی کوردی زانکۆی دھۆک.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕیالیزم&oldid=956000»\nکتێبەکانی سەدەی ١٩یەم\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٥٨ی ٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


مەلا بەشیر رونكردنەوەیەكی لەسەر ئەم وێنەیە بڵاوكردەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/01/11 - 2:37 PM\nمەلا بەشیر، جێگری دووەمی سەرۆكی پەرلەمانی عێراق رونكردنەوەیەكی لەسەر ئەو وێنەیە بڵاوكردەوە، كە لە تۆڕەكانی كۆمەڵایەتی بڵاوكردۆتەوە و باسی لەوەكردووە، كە ئەو شوێنە خانەی بەساڵاچوانە و هەموویان بە پێڵاوەوە هاتوچۆ دەكەن.\nئێمە وەكو نووسینگەی راگەیاندنی جێگری سەرۆكی پەرلەمانی عێراق روونكردنەوە لەسەر ئەم وێنەیەی دكتۆر بەشیر دەدەین كە لە میانەی بەسەركردنەوەی خانەی بەساڵاچووان و توشبووانی نەخۆشی دەروونی گیراوە و دكتۆر بەشیر بە پێڵاوەوە چووەتە ژوورەوە..\nئێمە ئەوە رادەگەیەنین كە ئەندامانی ئەم خانەیە خۆشیان بە پێڵاوەوە هاتووچۆی ژوورەوە دەكەن هەروەك لە وێنەكە دیارەو رایەخی ژوورەكان بێ نوێژە.\nهیوادارین رۆژنامەنووسان و خەڵكی خۆشەویستیش لە بینینی وێنەیەكی جیاواز داوای زانیاری تەواو بكەن نەك وێنە و زانیاری هەڵە بڵاوبكەنەوە..\nنووسینگەی راگەیاندنی جێگری سەرۆكی پەرلەمانی عێراق\nمەڵبەندی یەكێتی لە كەركوك ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە


سەدر بە مەرج رەزامەندی لەسەر گفتووگۆی نیشتمانی دەربڕی کە کازمی پێشنیازی کردبوو\nHome›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›سەدر بە مەرج رەزامەندی لەسەر گفتووگۆی نیشتمانی دەربڕی کە کازمی پێشنیازی کردبوو\nئەمڕۆ چوارشەممە، موقتەدا سەدر سەرۆکی رەوتی سەدر لە عێراق ئامادەی خۆی دەربڕی بۆ گفتووگۆی نیشتمانی کە مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە چەند رۆژی رابردوودا پێشنیازی کردبوو، بەڵام سەدر مەرجی هەیە.\nحەیدەر جابری، وتەبێژی راگەیاندنی موقتەدا سەدر رایگەیاند: هەندێک دەستی شەرانگیز دەیانەوێت خۆپیشاندانەکانی عێراق بە لاریدا ببەن، وە ئەرکی حکومەت لێرەوە دەستپێدەکات بۆ پاراستنی ڕێڕەوی ئاشتیانەی خۆپیشاندانەکان دوور لە توندووتیژی.\nلەسەر گفتووگۆی نیشتمانی کە مستەفا کازمی پێشنیازی کردووە بۆ لایەنە عێراقییەکان جابری وتی” مەرجی سەدر ئەوەیە کە کۆبوونەوەکە لەژیر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکان بێت لەگەڵ ئەوەشدا ڕێگە بە لایەنگرانی حزبی بەعس و رێکخراوە تیرۆرستییەکان نەدەن بەشداری لە گفتووگۆ نیشتیمانییەکەدا بکەن”.\nلە 8ی ئازاردا مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق داوای لە تەواوی لایانە سیاسی و کەسایەتییەکانی عێراق کرد کە گفتووگۆیەکی نیشتمانی ئەنجامبدەن کە سودی هەبێت بۆ بەرژەوەندی وڵات و ئەمن و سەروەری خاک.\nناوی کاندیدەکانی یەکێتی و گۆڕان لە بازنەی سلێمانی ئاشکرا دەکرێت\nگرنگترین مانشێتی دووشەممە 10/8/2020ی رۆژنامە وەرزشییەکانی ئیسپانیا\nوەزارەتی دارایی بەشە بودجەی پارێزگاری هەولێر خەرج دەکات


هەڵاواردن لە زیندانەکانی کۆماری ئیسلامییدا بەردەوامە | کوردستان نیوز\n2020-04-19 در 20:48 توسط adnan\nڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران نەک هەر بە چاوێکی ئەمنییەتییەوە دەڕوانێتە کوردستان، بەڵکوو لە زیندانەکانیشدا کوردەکان زوڵمی چەند قاتیان لێدەکرێ.\nلەگەڵ سەرهەڵدانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە جیهاندا، مەترسییەکی گەورە لە سەر زیندان و زیندانییەکانە و لە ئێران بەهۆی پێڕانەگەیشتن و ستانداردنەبوونی زیندانەکان مەترسییەکە زیاترە. لەگەڵ ئەوەی کە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و پارێزەرانی مافی مرۆڤ داوایان لە کاربەدەستانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی کردووە کە زیندانییەکان ئازاد بکەن بۆ ئەوەی تووشی کۆڕۆنا نەبن، بەڵام دەسەڵاتدارانی ڕێژیم بێگوێدانە یاسا و ڕێسا نێودەوڵەتییەکان لە سیاسەتی دژە ئینسانیی خۆیان بەردەوامن.\nلەگەڵ ئەوەی کە خامنەیی ڕێبەری کۆماری ئیسلامی بە کۆمەڵێک شەرت و شرووتەوە فەرمانی ئازادکردنی بەشێک لە زیندانیانیدا بەڵام ئەو بڕیارەش ئازادیخوازان و زیندانیانی سیاسی و بە تایبەت زیندانییە کوردەکانی نەگرتەوە.\nزیندانیانی سیاسیی کورد هەمیشە لەژێر ئەشکەنجە و ئازار و هەڵاواردن دان و کاربەدەستانی ڕێژیم بە دوای بچووکترین بیانوو و بەڵگەوەن بۆ ئەوەی کە سزای قورس بەسەر زیندانیانی کورددا بسەپێنن و، لە ماوەی تەمەنی کۆماری ئیسلامیدا هەزاران زیندانی سیاسی و خەڵکی بێتاوان لە دادگایەکی فەرمایشیدا حوکمی زیندان و لە سێدارەدانیان بەسەردا سەپاوە.\nهەر لە پێوەندی لەگەڵ ئازادکردنی زیندانیاندا، بۆ ئازاد کردنی دوو زیندانیی کورد بە ناوەکانی هەژار عەبباسی و مەنسوور شارەبان داوای ٦ میلیارد تمەنیان کردووە. هەروەها دوو زیندانی دیکەی کورد بە ناوەکانی فارووق شاروێرانی و ئەمیر پەیغامی کە ماوەی چەند ساڵێکە بە تۆمەتی هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردستانییەکان حوکمدراون و زیندانی کراون و بۆ کرمان دوورخراونەتەوە، بەڵام لە دادسەرای نیزامیی ئورومیە قازی پێی ڕاگەیاندوون کە ئەوە منم بڕیار دەدەم کە ئێوە ئازاد بکرێن یان نا و هەر بۆیە هیچ بڕیارێک ئێوە ناگرێتەوە.\nشایانی باسە کە لەم ماوەیەدا بەهۆی ڤایرۆسی کۆڕۆنا دەیان کەس لە زیندانییان بەتایبەت زیندانییانی سیاسی گیانیان لەدەست داوە و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ تا ئێستا چەند جارێک بەشێوەی ڕەسمی نیگەرانی خۆیان لە دۆخی نالەباری زیندانییانی سیاسی دەربڕیوە، بەڵام کاربەدەستانی ڕێژیم لەسەر سیاسەتە دژە ئینسانییەکانی خۆیان هەر سوورن و هیچ بایەخێک بە گیانی زیندانییان نادەن.\nتولید روزانه نفت خام رژیم به کمترین میزان خود رسیده است


بەشیر حەداد هۆشداریی دەداتە عادل عەبدولمەهدی\nهەرمان خالید 09/06/2019 - 08:24 بڵاوکراوەتەوە لە عێراق\nجێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق هۆشداریی دەداتە سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە.\nد. بەشیر حەداد، جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق لە پەیجی تایبەتیی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (فەیسبووک) رایگەیاندووە، ئەو کەسانەی دەغڵودانی جووتیارانی کورد لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان دەسووتێنن ”ناحەزانی کوردن و نایانەوێت ئەو ناوچانە ئارام و سەقامگیر بن“.\nبەشیر حەداد هەروەها رایگەیاندووە، کە تا ئێستا دوو جار عادل عەبدولمەهدیی سەرۆک وەزیرانی عێراقی لە مەترسیی ئەو بارودۆخە ئاگادار کردووەتەوە و پێی راگەیاندووە، ”پێویستە بە زووترین کات دۆخەکە چارەسەر بکرێت، چونکە بەردەوام پەرە دەسەنێت و ئەگەر چارەسەر نەکرێت ناوچەکانی دیکەش دەگرێتەوە“.\nجێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق ئاماژەی بەوەش کرد، کە عادل عەبدولمەهدی رۆژی دووشەممە 10-6-2019 سەردانی هەولێر دەکات بە مەبەستی بەشداریکردن لە رێوڕەسمیسوێندخواردنی نێچیرڤان بارزانی وەک سەرۆکی هەرێمی کوردستان و ”لەوێش جارێکی دیکە ئاگاداری دەکەینەوە“.\nسەرکردەیەکی سوننە لە دژی عەبدولمەهدی رێککەوتن لەگەڵ عەبادی دەکات\nسەرۆکی پەرلەمانی کوردستان گلەیی لە سەرۆکی پەرلەمانی عێراق دەکات


کەجەکە: قبوڵکردنی حکومەتی ناوەند لە شەنگال گەرەنتی نیە بۆئەوەی کۆمەڵکوژنەکرێنەوە – کوردی – RojNews.News\n02/03/2020 - 4:20:23 pm\nچوؤرشەممە, 18 أكت 2017 – 09:52\nکەجەکە، ڕایدەگەیەنێت: لە ٣ی ئابی ٢٠١٤دا چەتەکانی داعش هێرشیان کردە سەر شەنگال، ئێزدییەکان نە لە لایەن حکومەتی ناوەندیی و نە حکومەتی باشورەوە بەرگریان لێ نەکرا، بۆیە قبوڵکردنی حکومەتی ناوەندیی لە شەنگال هیچ گەرەنتییەک نییە بۆ ئەوەی دووبارە فەرمانییان بەسەر نەیەتەوە.\nهاوسەرۆکی کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە)، لەبارەی هێرشەکانی هێزەکانی حکومەتی عێراق و حەشدی شەعبی و هەروەها پاشەکشەی هێزەکانی پێشمەرگە لە کەرکوک و ناوچە دابڕاوەکان و هەڕەشە و مەترسییەکان بۆ سەر شەنگال ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.\nکەجەکە، ڕایگەیاند: کێشەکان لەکەرکوک و شەنگال بە دیالۆگ و دانوستان چارەسەردەکرێن، هەڵوێستی بەکارهێنانی هێز بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان پێویستە شەرمەزاربکرێت، ئێمە وەک بزوتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کورد ڕادەگەیەنین، کە هێرش بۆ سەر گەلەکەمان قبوڵ ناکەین.\nلە بەردەوامیی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: هێرش بۆ سەر کەرکوک بەهۆی بەرژەوەندی پەرستیی حزبەکانی باشوری کوردستان و ئەنجامدانی بێ بنەما و بێ پاڵپشتی ڕیفراندۆم ئەنجامدرا، لەم نێوانەدا حکومەتی فاشیستی تورک ماوەی دوو مانگە هەڕەشە لە کەرکوک دەکات.\nهەروەها، لە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: بەڕێوەبەرایەتی باشوری کوردستان و پێشمەرگە لە بەرامبەر ئەو هێرشانەدا بەرخۆدانیان نەکرد و کەرکوکیان هێڵایەوە بۆ داگیرکەران، گەریلاکانی هێزەکانی پاراستنی گەل و هاوڵاتییانی کەرکوک شارەکەیان بەجێنەهێشت و بەرگریان کرد، لە کاتێکدا کە هێزەکانی باشوری کوردستان کە چەکی قورس و کەرەستەی سەربازییان پێ بوو پشتگیرییان نەکردن.\nکەجەکە، سەبارەت بە شەنگال دەڵێت: پاش ڕۆژێک پێشمەرگەکانی پارتی ئەو شوێنانەیان بۆ حەشدی شەعبی بەجێهیشت، کە بەنیازبوون تێیدا دژی شەڕڤانانی یەبەشە و یەژەشە و گەریلاکانی هەپەگە شەڕ بکەن.\nکەجەکە، هەروەها جەختی کردووەتە سەر بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی بۆ گرتنی هەوڵوێستێکی هاوبەش لە نێوان هەموو لایەنە کوردییەکاندا، ئەویش لە کاتێکدا، کە دوژمنان لە هەموو لاوە هێرشیان دەستپێکردووە دژی گەلی کورد و هەڕەشە لە گەل دەکەن و ڕایگەیاندووە: پرسی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە چارەسەربوونی پرسی کورد چارەسەردەبێت.\nئاماژەی بەوەشداوە: کەرکوک شارێکە کە کورد و عەرەب و تورکمان تێیدا پێکەوە دەژین، ئەوەش وا دەکات کە نەتەوەی دیموکراتی و پێکهێنانی سیستمێکی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتی خۆی وەک گونجاوترین جێگرەوە لە باشوری کوردستان و عێراق دەربخات، بەهۆی هێرشی حەشدی شەعبییەوە بەشێکی زۆری دانیشتوانی کوردی شاری کەرکوک لە شارەکەیان چوونە دەرەوە، ئەوە بە هیچ شێوەیەک قبوڵ ناکرێت، پێویستە گەلی کورد بە زووترین کات بگەڕێتەوە شاری خۆی و نابێت هیچ هێزێک ئاستەنگ لە بەردەم گەڕانەوەیان دروست بکات، ئەگەر سیاسەتی کەرکوک بەبێ بەشداریی هاوڵاتییانی کورد بەڕێوەبچێت بەو واتایە دێت کە ئاڵۆزیی و شەڕ لە ناوچەکەدا قوڵتردەبێتەوە.\nڕاشیگەیاندووە: ئێمە وەک بزوتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کورد خوازیاریی ژیانی ئازاد، خۆبەرێوەبەر و برایانەی گەلانی کورد، عەرەب، تورکمان و سوریانین لە کەرکوکدا، بۆ پێکهێنانی ئەو ژیانەش لە کەرکوک ئەوەی بکەوێتە ئەستۆمان ئەنجامی دەدەین، ئەگەر هەوڵ بدەن کەرکوک لە کورد چۆڵ بکەن، ئێمە قبوڵی ناکەین، لەو بارەیەشەوە پێویستە ڕای گشتی و هەموو گەلی کورد هۆشیاربن، وەک چۆن پێشتریش ڕامانگەیاندبوو پێمانوایە، کە هەموو کێشەکانی عێراق پێویستە لە ڕێگای دیالۆگەوە چارەسەربکرێن، لەمەودواش هەر هەڵوێستێکی بەو شێوەیەمان دەبێت.\nلە بەردەوامیی ڕاگەیەندراوەکەی کەجەکەدا هاتووە: لە ڕۆژی ٣ی ئابی ٢٠١٤دا چەتەکانی داعش هێرشیان کردە سەر خەڵکی ئێزدی، ئێزدییەکان نە لە لایەن حکومەتی ناوەندی و نە حکومەتی باشورەوە بەرگریان لێ نەکرا، قبوڵکردنی حکومەتی ناوەندی لە شەنگال هیچ گەرەنتییەک نییە بۆ ئەوەی کە دووبارە فەرمانییان بە سەر نەیەتەوە، لە شەنگال ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەری ئێزدخان و هێزەکانی بەرگریی لە شەنگال دروستبوون، بزوتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کوردیش وەک چۆن پێشتر پشتگریی ئەنجومەنی خۆبەرێوەبەریی ئێزدخان و هێزەکانی بەرگری لە شەنگالی کردووە لەمەودوا بەوە شێوەیە دەجوڵێتەوە.\nلە کۆتاییدا ڕایگەیاندووە: پێویستە گەلەکەمان بەرامبەر بە هەموو جۆرە هێرشێک هۆشیار بن و هەستیار بن بەرامبەر بە دامەزراندنی سیستمێکی دیموکراتی و ئازاد بۆ گەلانی کەرکوک و بە شێوەیەکی چالاک پشتگیری خەڵکی ئێزدی بکەن لە بەرامبەر ڕوودانی هەموو جۆرە هێرشێکی دژیان دا.


سیاسەتی نوێی ئەمریکا لەرێگای سوریاوە – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 سیاسەتی نوێی ئەمریکا لەرێگای سوریاوە\nسیاسەتی نوێی ئەمریکا لەرێگای سوریاوە\nترەمپ و فرمێسکی درۆزنانە بۆ کۆمەڵکوژی مناڵانی خان شەیخون….\nنووسینی: نوری بەشیر\nکوشتاری بەکۆمەڵی ژنان و مناڵان و خەڵکی مەدەنی شارۆچکەی خان شەیخونی سەر بە پارێزگای ئیدلیب بەهۆی بۆردومانی کیمیاییەوە لە ڕۆژی ٤ی نیسانی ٢٠١٧ دا، کە ١٠٠ کەس کوژران و زیاتر لە ٥٠٠ کەسی دیکەش برینداربوون. ئەم کارەساتە مرۆییە فرسەتی دایە ئەمریکا بۆ دەورەیەکی تازە جارێکی تر لەکێشمەکێش لەسەر سوریادا دەوری هەبێ و لێرەوە سیاسەتی تازەی ترەمپ لەئاستی دنیادا راگەیەنێت. لە کاتێکدا ئەمە چەندەمین جارە لەسوریا کۆمەڵکوژی دەکرێت و چەکی کیمیایی بەکاردێت وە تراژیدی کۆمەڵکوژی مناڵ دەکرێت، ئەوەبوو لە ئابی ٢٠١٣ چەکی کیمیایی لە ناوچەی غوتە لەدەوری دیمەشق بەکارهات و نزیکەی ١٠٠٠ کەسی کوشت، لە سێبتەمبەری ٢٠١٦ دا بەپێی راپۆرتی چاودێری مافی مرۆڤی سوری بەرئەنجامی بۆمبارانی ئاسمانی بە خستە خوارەوەی بەرمیلی گازی کلۆری ژەهراوی لەبەری رۆژهەڵاتی حەڵەب ٧٠ کەس خنکان، هەر لە ٢٠١٦ لەژێر ناوی ئازادی حەڵەبدا، کۆمەڵکوژی خەڵک کراو ماڵ و نەخۆشخانەکان بەسەر خەڵکی مەدەنیدا کاولکرا.\nلەسەر هەموو ئەوانە نە ئەمریکاو نەهاوپەیمانانی ئەوەی ئەمجارە دەیکەن نەیانکرد. ئەمجارە بەهۆی کێشە ناوخۆییەکانی وڵاتانی بۆرژوازی و سەرمایەداریەوە لەدنیادا، بەتایبەت لەسەر سوریا، بۆرژوزای و میدیاکانی گوێ لەمستی سەرمایەداری پێویستیان بەم کەیسە بوو، نەیانتوانی وەک ئەوەی لەشەنگال و موسڵ دەگوزەرێ بەدەست داعش و هێزەکانی ئەمریکاو هاوپەیمانەکانیەوە بیشارنەوە، ئەوەنەبێ ناو بەناو هەواڵیک دزەی دەکرد، بەناچار ئەمجارە رایان گەیاند و ئەو ئینسانکوژیەی سوریایان نەشاردەوەو کۆمەڵگای مرۆڤایەتیان جارێکی تر بەدەست جەنگی ئینسانکوژیانەوە توشی شۆک کردەوە.\nبەدوایدا ڕۆژی ٧ی نیسان واتە سێ رۆژ داوتر، ئەمەریکا لە دەریای ناوەڕاستەوە ٥٩ موشەکی تۆماهۆکی دا بە فڕۆکەخانەی شەعیرات لە پارێزگای حومسی ناوچەی ژێر دەسەڵاتی بەشار ئەسەد، کە ئەمەریکا دەڵی ئەو هێرشە کیمیاییە بۆ ناوچەی خان شەیخون لەوێوە ئەنجامدراوە، ئەمەی بە تۆڵەی کۆمەڵکوژی ئەو مناڵە نازدارانە!! ناوبرد. ئەگەرچی روسیاو ئەسەد ئینکاری ئەمە دەکەن و هەندێ لایەنی هاوپەیمانی ئەمریکا بە حەزەرەوە دەڕواننە ئەم ئینسانکوژیەو دەڵین دەبێ بەشوێندا چوونی بۆ بکرێت و هەندێ لایەنی تر دەستی تاوان بۆ تورکیا و لایەنە ئیسلامیەکانی سوریا رادەکێشن. بەڵام بەدوور لەهەموو ئەو بۆچوونانە، دوو مەسەلە گرنگە؛ یەکەم هەر لایەنێک ئەو کۆمەڵکوژیەی ئەنجام دابێت هیچ لەماهیەتی مەسەلەکە و ئەو هێزانە و کارنامەیان ناگۆڕێت، دووەم هەر لایەنێک بوبێت، بەهانەیەک بوو بۆ ترەمپ و دەسەڵاتەکەی لەئەمریکا کەسیاسەتی جەنگخوازانەی خۆی و فەزای جەنگی لەجیهاندا بهێنێتە پێشەوە بەشێوەیەکی ترسناک، ئەمەش سیاسەتێکی تایبەتی ئەمریکای لەئێستادا لەپشتەوەیە.\nبەڵام کەم نین ئەو کۆمەڵکوژیانەی لەسوریا، عێراق و بەتایبەت موسڵ و شەنگال، یەمەن و لیبیا، نایجیریا و سۆماڵ، بەبەرچاو و لەژێر سایەی هێزەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیەوە لەلایەک و روسیاو هاوپەیمانانیەوە لەم چەند ساڵەی رابردوودا روویان داوەو تا ئێستاش رۆژانە روو دەدەن، هەر مانگی پێشوو بوو دنیا شاهیدی بۆمب بارانی ئاسمانی هێزەکانی ئەمریکاو هاپەیمانانی بوون کە چ کۆمەڵکوژیان لەموسڵ ئەنجامدا. هەر لە ساڵی پاردا بوو کوشتارگایەک لەحەڵەب لەلایەن روسیاو هێزەکانی بەشار ئەسەدو جمهوری ئیسلامی ئێران وحزبوڵاو تورکیاوە لەژێر ناوی ئازادکردنی حەڵەب لەدەست ئۆپۆزسیۆنی ئیسلامی، بەڕێخرا، هەروەک ئەوەی ئێستا لەموسڵ لەژێر سایەی ئەمریکاو هاپەیمانە ناوخۆیی و ناوچەییەکانی لەژێر ناوی ئازادی موسڵ لەدەستی داعش دەگوزەرێت، بەڵام ترەمپ و حکومەتە تازەکەی بۆ هەموو ئەو تراژیدیە ئینسانیە نە دەنگیان لێهات و نە فرمێسکیان رشت.\nبەڵام خێرە ئەمجارە ترەمپ وەک سەرۆکی دەورەیەکی ئەزمەگرتووی ئەمریکا، ئەم کۆمەڵکوژیەی ٤ نیسانی سوریا، توشی هیستریای کردوە، ئیحساساتی جوڵاندوە! و دەستوبرد لەژیر ناوی تۆڵە لەدەسەڵاتی بەشار ئەسەدا، موشەک بارانی دەست پێکرد و دەیەوێ فەزای جەنگ و ترس بەسەر جیهاندا بسەپێنێی ، ئەمە بووەتە بابەتی گەرمی جیهان و ترسی لەدڵی سەدان ملیۆن ئینساندا دروستکردوە، وە کۆبوونەوە جیهانیەکانی هێناوەتە سەر ئەم مەسەلەیە بەئاکاری سیاسەتی ئەمریکادا، ئەوە لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی سەر بە نەتەوە یەکگرتوەکانی ئەم رۆژانە و لە کۆبوونەوەی سەرانی وڵاتانی پیشەسازی جیهان G7 لەئیتالیا بە بەشداری ژماریەک لەوڵاتەکانی تری ناوچەکە لە سعودیە و تورکیا و ئەردەن و قەتەرو ئیمارات و هاوکات هەر دوێنێ ڕیكس تیله‌رسن وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا پاش گفتۆگۆی تەلەفونی چەن رۆژی پێشوو لەگەڵ سەرانی روسیا، بەپەلە گه‌یشته مۆسكۆی پایته‌ختی ڕوسیاو له‌گه‌ڵ سێرگی لاڤرۆڤی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ڕوسیا لەسەر دۆخی سوریا قسەوباس دەكه‌ن.\nئەمریکاو رەقیبە جیهانیەکەی روسیا، بەهاوپەیمانەکانیانەوە، خۆیان سەرچاوەی کۆمەڵکوژیەکانی ئەو وڵاتانەن، خۆیان رۆژانە کۆمەڵکوژی مناڵانی نازدار دەکەن لەرێگای هاوپەیمانەکانیانەوە، جمهوری ئیسلامی ئێرانی هاوپەیمانی روسیا لە زیاتر لە سێ دەیەی رابردوودا چ بەڵایەکی بەسەر مناڵان و ژنان لەئێراندا هێناوە و بەرژێمی دژی ژن و سەد هەزار ئیعدام ناسراوە. عەبادی و مەسعود بەرزانی هاوپەیمانانی ئەمریکا، بەدوای ئازادکردنی عێراق لەسەدام حسێن چ بەڵایەکیان بەسەر خەڵکی بەگشتی و بەسەر مناڵانی عێراق و کوردستاندا هێناوە، لەبرسیکردن و بەزۆر بەشودان و زەواجی مناڵان و بێ دایک وباوکردنی مناڵان و چەند ژنە و فەزای داسەپاندنی جۆرەها دەستەجاتی ئیسلامی بەسەر کۆمەڵگادا، کام یاساو رێسای کۆنەپەرستانە هەیە زیندوویان نەکردبێتەوە، هەر لەم هەفتەیەدا بە هەزاران لاشەی تری یەزیدیەکان لە٣٠ قەبری تری بەکۆمەڵدا لەدەوری شەنگال دۆزراوەتەوە، تەنیا قوربانیەکانی مانگی رابردوو هەزاری تێپەڕاندووە. کەم نەبوون ئەو مناڵە نازدارانەی موسڵ کە دوو هەفتە لەمەوبەر کەوتنە بەر رەحمەتی فرۆکە جەنگیەکانی ئەمریکاو هاپەیمانانی، بەڵام ترەمپ یەک فرمێسکی نەک نەڕشت بەڵکە ویستیان لەژێری دەرچن و بەهانەشی بۆ بهێننەوە، ئەوە بوو ئەمنستی ئینتەرناسیوناڵ لەراگەیاندنێکدا ئەمریکا تاوانبار دەکات بەکوشتنی خەڵکی سڤیڵی موسڵ کە هەوڵی نەداوە رێکاری کونجاو بگرنە بەر بۆ رێگری کردن لەمەرگی هاوڵاتیان لەموسڵدا.\nئەمانە هەمووی نموونەیەکی کەمن لەخەرواری دیاری و دەستەگوڵەکانی ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی لەجیهاندا. بەڵام ئایا موشکی تاهومایی ئەمجارەی ئەمریکا لەدژی بەشار ئەسەدە لەبەرامبەر بەکارهێنانی چەکی کیمیایی و کۆمەڵکوژیەک کەئەنجامیان داوە؟، ئایا ئەم موشکەکانە لە تۆڵەی مناڵە نازدارەکانی قوربانی چەکی کیمیایی خان شەیخونە؟، یان بەهانەو هەوڵێکی تازەی ئەمریکایە لەدەورەی ئەزمەو شکستیدا و بۆ هەڵسانەوەی جێگاو رێگای خۆی وەک زلهێزی جیهانی لە بۆشاییەک کە سەرمایەداری لە پەرتەوازەیی وکێشە بەسەری دەبات. هاوکات هەڕەشەو هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ بەرێخستنی فەزای جەنگی لەبەرامبەر کوریای باکوردا دەستی پێکردووە، بۆ خۆسەپاندن وەک هێزی سەربازی گەورەو کۆکردنەوەی غەرب لەدەوری سیاسەتەکانی و وەستانەوە لەبەرامبەر بە روسیادا.\nئایا ئێستا ئەمریکا بەشوێن چیەوەیە لەسوریا؟\nبەجیا لەئەزمەیەکی ئابووری کەسەراپای سەرمایەداری جیهانی داگرتووەو ئەمریکای زلهێزی جیهانیش بەدەر نیە لەوە، خودی دیاردەی هاتنە سەرکاری دۆناڵد ترەمپ رەنگدانەوەی ئەو هەلومەرجەیە و بۆ وەڵام بەو هەلومەرجە هاتووە، بەڵام شکست و پاشەکشە یەک لەدوای یەکەکانی دوو دەیەی رابردووی ئەمریکا لەعێراق، لیبیا و دوایی لەسوریادا، وە جێگاگرتنی روسیا لەسوریا و دروستکردنی هاوپەیمانیەک لەگەڵ تورکیا و ئێران و هێنانە ناوەوەی حزبوڵای لوبنان و نزیکایەتی لەتورکیا، درێژەدانی دەسەڵاتی ئەسەد لەو زەرورەتەوە سەرچاوەی گرت، هەروەها گرتنەوەی حەڵەب مۆری خۆی نا بە نێوچەوانی ئەمریکاوە، کە سوریاو رێگاچارەی قەیرانی لەدەست ئەمریکا دەرچووە. لەبەرئەوە ئەمریکا هەر هەنگاوێکی بەبێ روسیا ناتوانێت لەسوریا بڕواتە پێشەوە، کۆبوونەوەکانی ئەستانەو تەجروبەی چەند ساڵی رابردووی هەوڵەکانی ئەمریکاو هاوپەیمانە غەربیەکانی و کۆبوونەوەی جنێفی پێنجی مانگی رابردوو نیشانەی ئەو راستیەن. ئەو واقیعیەتەی ئێستای جێگاو رێگای ئەمریکا، بەناچار ویستی لە عێراقەوە هەستێتەوەو دەست پێبکاتەوە و پشت راست بکاتەوە، ئەویش بەرێکخستنی هاوپەیمانیەک بۆ دەرکردنی داعش لەموسڵ، بەڵام کێشەکانی عێراقی دوای دەرکردنی داعش کەمتر نابێت لەئێستا کەیەخەی ئەمریکا دەگرێت، کە موسڵی دوای داعش و کێشەکان لەعێراقداو دەستەجاتی تری لەنەوعی وەحشیگەری داعش کەم نابن.\nهەر بۆیە هەوڵە چەند لایەنەکانی ئەمریکا بۆ دەرچوون لەو شکستانەی پێشووی، لەلایەک هاوپەیمانی ناوخۆ و جیهانی بۆ پرۆسەی ئازادی موسڵ لە داعش، لەلایەکی ترەوە لەرێگای هاوکاری هێزە کوردیەکانی سوریاوە بۆ نفوز پەیدا کردن لەسوریا و ئێستاش لەرێگای سازدانی هێزێکی تازەوە لە لەسنوری ئەردەنەوە بەهاوبەشی و لەگەڵ حکومەتی ئەردەن ئامادەی کردووە بۆ هێرش بۆسەر داعش لەخوارەوە و هەروەها هەڕەشەی هێرشی تر بۆ سەر ناوچە سەربازیەکانی ئەسەد ئەگەر پێویست بکات. بەمانە ئەمریکا دەیەوێت وەک زلهێزی ئەسڵی و چاوترسێنی جیهان دەرکەوێتەوە. هەموو ئەوانە شتێکی زیاتر نیە لە سیاسەتی تازەی ئەمریکا بۆ هەستانەوەی مەوقیعیەتی شکستخواردووی خۆی و راگرتنی تەوازنێک لەگەڵ روسیا. بەهانەی بەکارهێنانی چەکی کیمیایی دەسەڵاتی بەشار ئەسەد، فشار خستە سەر روسیایە لەلایەک بۆ وازهێنان و لەسەر پێداگری هەلومەرجی سوریا و مانەوەی ئەسەد، هەروەها لەهەوڵی درێژە دان بەپرۆسەی شەڕ وەستانی نێوان سوپای ئەسەدو ئۆپۆزسیۆن، وە بۆ خۆئامادەکردنی بۆ درێژەی کۆبونەوەکانی جنێف بەتایبەتی کەجنێفی ٥ بێدەسکەوت لەکۆتایی مانگی پێشوودا هاتە دەرەوە، بۆ ئەوەی لەکۆبوونەوەکانی ئایندەی جنێفدا هەموو لایەک بەتایبەت ئەسەد ملبدات بەچوار خاڵەی لەرێگای ستیڤان دیمستوراوە تەرحیان کرد کە بیبەنە پێشەوە ئەویش مەسەلەی؛ دەسەڵات، دەستور، هەڵبژاردن و تیرۆر، کە ئەمریکا بۆی روونە کە تا داعش مابێت و هێزگەلی ئیسلامی جۆراوجۆرو دەخالەتی وڵاتانی ناوچە بەبەرژەوەندی جیاوازەوە و بەتایبەت دەخالەتی تورکیا، هەبێت بۆ دەورەی گوستنەوەی دەسەڵات ناتوانن حساب لەسەر بەشار ئەسەد نەکەن، بەپێچەوانەوە هێزی دڕندەی وەک دەسەڵاتی بەشار ئەسەدیان بۆ ئەم دەورەیە لەبەرامبەر هەلومەرجی سوریا دا پێویستەو بۆ ئەم پرۆسەیەش ناتوانن حساب لەسەر روسیا نەکەن، هەروەک وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا، زيگمار گابرييل، لەکۆبوونەوەی G7 تاکیدی کردۆتەوە چارەسەری ئەزمەی سوریا بەبێ بەشداری روسیا ئەستەمە.\nموشەکەکانی ئەمریکا بۆ سوریا و ئامادەکردنی هێزو چەکی گەورە لەبەرامبەر کۆریای باکورداو ئەگەری موشەکی تریش هەیە بەسەر سوریادا، دروستکردنی فەزای جەنگیە لەجیهاندا هەروەک ئەوەی بوش ئەنجامی داو چ کارەساتی لەدنیادا بەدوای خۆیدا هێنا، ئەمانە هەمووی قابیلی روودانە لەژێر هەژموونی سیاسەتی ئەمریکا کەدەیەوێ غەربیش لەدەوری خۆی یەک دەست بکات، بەتایبەت لەبەرامبەر روسیا و هەڵخراندنی فەزا لەدژی کوریا.\nلەکاتێکدا هەموو ئەم هاتوو هاوارانەی ئەمەریکاو هاوپەیمانە غەربیەکانی دەکرێت بەدژی ئەسەد، بەڵام تەکیدی ئەمەریکا لەسەر لەناوبردنی تیرۆرو دژی تیرۆر و دژ بە داعشە، کەخاڵی هاوبەشی هەموویانە بە روسیا و بەشار ئەسەدیشە. قسەکانی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ڕیكس تیله‌رسن لەسەر تەجروبەی شکستخواردوی ئەمریکا لەلیبیا خاڵێکی ترسناکە بۆیان کە تا داعش لەناو نەبەن، مەسەلەی بەشار ئەسەد کێشە نیە بۆ ئەوان، ئەمە بەڕۆشنی لە قسەکانی نیكی هالی نوێنه‌ری هه‌میشه‌یی ئه‌مریكا له نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان دەردەکەوێت و رایگه‌یاند؛ ئەولەویەتمان رۆیشتنی ئه‌سه‌د نییه، جارێ ده‌مانه‌وێت به‌سه‌ر داعشدا سه‌ربكه‌وین. هەموو فشارەکان بۆ لێک نزیکردنەوەی لایەنەکانی سوریایە بۆ ئەو چوار خاڵەی لەجنێفی ٥ دا تەرحیان کرد و نەچووە پێشەوە، بۆیە هەموو هەوڵەکانی ئەمریکاو غەربن تاکید کردنەوەیە لەسەر چاره‌سه‌ری سیاسی‌و گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتە بەزوویی.\nهەولومەرجی جیهانی بەجۆریک ئاڵۆزو پڕ لەگۆڕانکاریە، کەبێ ئاسۆیی و بێ ئەلتەرناتیفی دەوڵەتە سەرمایەدارە زلهێزەکانی جیهانیشی توشی قەیرانی گەورە کردوە، دەستەوسان ماون و رۆژانە سیاسەتیان ئاڵوگۆڕی بەسەردا دێت، بۆیە بەناچار ئەمریکاو روسیاو هاوپەیمانەکانیان لەدنیادا لەژێر فشاردان، بەناچار دەبێ خاڵی هاوبەش پەیدا بکەن ئەویش تیرۆرو دژی تیرۆر و دژی داعشە، کە لەرۆژهەلاتی ناوەڕاست و بەتایبەت لەسوریا ئێستا کۆیان دەکاتەوە، خاڵی هاوبەشی ئەمریکا، روسیاو بەشار ئەسەدیشە.\nهەر بۆیە تا بەسوریا دەگەڕێتەوە، بەجیا لەسەپاندنی فەزای جەنگی لەلایەن ئەمریکاوە کەبەکارهێنانی چەکی کیمیایی خان شەیخون کەبەهانەیەک بوو بۆ ئەمەریکا، وە هەنگاوێکە لەراستای هەوڵەکانی بۆ دەرچوونی خۆی لەو ئەزمە ئابووری و سیاسی و سەربازیەی تێیدایە، وە هاوکات فشارێکە بۆ تەوازنی لایەنەکان بۆ درێژەدان بە کۆبونەوەکانی جنێف و هەوڵدان بۆ دەرکێشانی هەلومەرجی ئێستای سوریا و پاکرنەوەی هێزەکانی داعش هەم لەموسڵ و هەم لەسوریا، کەلەئێستا ناتوانن دەوری بەشار ئەسەدو هێزەکەی بۆ دەورەی پاکردنەوەی داعش و راگواستن نادیدە بگرن.\nبەڵام هەموو ئەوانە دادی ترەمپ و ئەزمەیەک یەخەی ئەمریکاو سەرمایەداری گرتووە نادەن، هەروەک چۆن دادی بوش و ئۆبامای نەدا، بۆیە جارێکی کە دنیا لەبەرامبەر ئەو بەربەریەتەی سەرمایەداری و دەوڵەتەکانیدا، لەبەرمبەرا کوشتارو کاولکاری و برسێتی و هەژاریەک کە بۆرژوازی و دەسەڵاتەکانیان دایان سەپاندووە، پێویستی بە هاتنەمەیدانی چینی کرێکار و کۆمۆنیزم و بەرەی ئازادیخوازو ئینساندۆست هەیە، بۆ سوریاو عێراق و کوردستانیش هەر ئەمە تەنیا رێگای گونجاو ئینسانیەو دەبێ کاری بۆ بکرێت.


چی دەبێت ئەگەر دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەکەتەوە دابنێیت؟\nچی دەبێت ئەگەر دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەکەتەوە دابنێیت؟ Featured\nأيلول/سبتمبر 24, 2018\nهەندێكجار کەمبوونەوەی شەبەکە و لاوازبوونی وەرگری مۆبایل دەبێتە کێشەیەك بەتایبەت بۆ ئەو کەسانە کە زۆر مۆبایل بەکاردەهێنن و کارەکانیانی پێئەنجامدەدەن، بۆ ڕزگاربوون لەو کێشەیەش دەتوانرێت رێگەیەکی ئاسان بگیردرێتە بەر.\nماڵپەڕی دنیا ئەلوەتەن بڵاویکردەوە، کەسێك بە ناوی جۆردان راندۆم کە بە رێکەوت ئەم ڕێگەیەکی دۆزیوەتەوە ئاشکرایکردووە، دانانی دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەوە وادەکات شەبەکەی باشتر ببێت، تەنانەت ئەگەر لە دارستان یان شوێنێكدا بوویت کە شەبەکە زۆر کەم بێت.\nلە کاتێکدا ئەگەر ئینتەرنێت لاواز بوو، بە هەمان شێوە دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەکەتەوە دابنێ و ئینجا لە بەشی (setting) تایبەتمەندی (airplane mode) بخەکار. دواتر پاش چەند خولەكێك لایبدە و مۆبایلەکە بکەرەوە باری ئاسایی، بەمەش دەبینیت کە مۆبایلەکەت ئینتەرنێت وەردەگرێت و باشتر کاری پێدەکات.\n« سامسۆنگی نوێ ٣ کامێرای ھەیە لەدواوە بۆ ئەوانەی شەو مۆبایل شەحن دەکەنەوە ئاگاداری ئەمە بن »\nسه‌روه‌ت و سامانی مه‌سعود بارزانی 48 ملی…\n04-08-2018 Rate: 0.00\nپه‌یامێكی نهێنی مه‌سعود بارزانی بۆ كۆسره…\n05-10-2018 Rate: 0.00\nمەسروربارزانی: لێپرسراوی جموجۆڵی ئاسایش …


کاپیتالیزم یان سێکسیزم.\nمێژووی مرۆڤایەتی پڕیەتی لە وێنەی سەرسورهێنەر ، بارتەقای ئەوەی کە سەرسورهێنەرە ئەوەندەش بێ ئومێدکەریشە ، زۆر جار بێ ئومێدی دەرگا بەرووی غەمناکیدا دەکاتەوە . ئەو کاتەی مرۆڤ دەگاتە غەمناکی ئەوە گۆشەگیری دەبێتە پیشەی . روداوە خۆکوژیەکان بەشێکی لێرەوە سەرچاوە دەگرن . ئەوەندەی مرۆڤ هەناوی پریەتی لە خیانەت ئەوەندە راستگۆی پیشەی نیە . زۆر جار مرۆڤە راستگۆکان ئەوەندەی گیرۆدەی دەستی درۆکانی درۆزنەکانن ئەوەندەشگیرۆدەی دەستی درۆکانی خۆیانن . لە راستیدا بۆ درۆزنەکان درۆ زیرەکیە بەڵام راستگۆکانن ئازار بەدەست ئەمەوە دەچێژن . پێناسەی راستگۆی ئەوەندەی کە بەسادەی شیدەکرێتەوە ئەوەندەش پێویستی بە قوڵبونەوەو شیکار کردنە . مرۆڤ خۆی پریەتی لە ئاڵۆزی کاتێک دەیهەوێت ژینگە ئاڵۆزتر بکات ئەوا وای دەردەخات کە سادەی کردۆتەوە . زۆر جار مرۆڤ بەدەست سادەکردنەوەی خۆی یان روتکردنەوەی خۆی گیرۆدە دەبێت ، ئەم گیرۆدە بونە بناغەی لە دەستدانی ئیرادەی راستەقینەی مرۆڤە . مرۆڤە سادەکان خەون بە پارەوە دەبینن لەبەر ئەوە ژیان ئەوەندە سادەبۆتەوە ناتوانن وێنەیەکی شادومانی لە دەوروبەریان ببینن بێجگە لەوەی کە تەنها دنیای ماتڕیالیزمی دەتوانێت کەشخەو جەنجاڵ پیشانیان بدات . هێماکانی تەکنەلۆجی سەرەتای دەرکەوتنی لەناوچونی سروشتی راستەقینەی مرۆڤە. تەکنەلۆجیا تامی ژیانی گۆریوە بە گێل کردنی مرۆڤ . ئەو گێلایەتیە لای سەرمایەداری ستایش دەکرێت بەڵکو بە کەسێکی سێنسە هیومە پێناسە دەکرێت ، بەڵکو بەمەشەوە نەوەستاوتەوە گەیشتۆتە ئاستێک کە دەرهێنانی بیرو هۆش بەمادەی کەحولی بە جۆرێک لە بەسەر بردنی کاتێکی خۆش دەناسێنرێت . وازهێنان لە مۆراڵی سەرەتایی مرۆڤ تاکە مەرجی پیشاندانی ئینجۆینی خۆتە . سەرمایەداری بناغەی مرۆڤی هەڵکۆڵیوە وکردویەتیە رۆبۆتێکی بێ کۆنترۆڵ . بەجۆرێک وانەی داوەتێ کە بۆیەکجاریش بێت نابێت بیربکاتەوە لەوەی کە چی دەکات . چی کردن بە کۆی ماناکانیەوە ، خەونی مرۆڤی دنیای کاپیتالیزم هەرزەکارانەیە تا ئەو کاتەی لێی رودەدا کاتێک ئاوردەداتەوە تەنها پیسای جێهێشتوە . ئەوکاتیش تەنهادەگری بۆ ئەوەی خۆی لە تەنهای نەجات بدات . خەونی نەجات دان واتە زیاتر رۆچون بە پیسای خۆیدا . فێمینیزم کارتۆنێکی بەتاڵە ، یاخود پرە لە بوکە شوشە ئەو بوکە شوشانەی پیاوەکانیان پێ گێل تر دەکەن لە جیاتی هێنانە پێکەنینی منداڵان .\nخەونبینین بە دنیای سەرمایەداری ، کۆی سۆسایەتی ئیسلامی کۆنسێرڤاتیڤیشی گیرۆدە کردوە ئەوەندەی کۆمەڵگا ئیسلامیەکان خەون بە دنیای کاپیتالیزمەوە دەبینن ئەوەندە کۆی سۆسایەتی کاپیتالیزم گیرۆدەی واهیمەی کاپیتالیزم نەبوە، شەپۆلی کۆچرەوی تەنها راکردن نیە لە دنیای روتی رۆژهەڵات ئەوەندەی بەدوای واهیمەی کاپیتالیزمەوە هەیە . نەوەیەک لە جیهانی ئیسلامی بەرهەم هاتوە ئیمانی بەکۆی دابونەریتی کۆنسێرڤاتیڤی ئیسلام هەیە ئەوەندەی ئیمانی بەراکردن لێی هەیە ئەوەندەش خەون بەوە دەبینێت کە بە کەسایەتیەکی مەزن و رێز لێگیراو بگەرێتەوە ناوی دوای سەربردەیەکی درێژ لە گەڵ حەرامکراوەکانی ژیاری خۆی . چەندە کاپیتالیزم خەونی گێل کردنی تاکەکانی کۆمەڵگاکانی ژێردەستی خۆی هەیە ئەوەندەش کۆمەڵگا ئیسلامیەکانیش خەیاڵی گێل کردنی تاکەکانی خۆی هەیە لەوەش زیاتر وایان رادێنێ راکردن لەم ژینگەیە هەنگاو نانە بەرەوە چێژە حەرامکراوەکانی ژێر دەستی . ئەوەی لێرە حەرامە لەوێ حەڵاڵە ، نەک هەر ئەمەش گەر تۆ حەرامکراوەکانی ئێرەش لەوێ بەدەست بهێنی ئەوا تۆ قەدر و رێزت زیاتر بوە کەمتر نیە .\nهیچ کاتێک لە ئێستا زیاتر نەوەی ژیاری ئیسلامی ئیمانی بەوە نەبوە کە راکردن لە ژیاری خۆت ئەوا دەبیتە مرۆڤێکی پیرۆز ، نەک هەر ئەوەش دەگەیتە حەزە حەرامکراوەکانت بەبێ قوربانیدان . دەچیتە وڵاتی سۆزانیەکان کۆی حەزە سێکسیەکانت خاڵی دەکەیتەوە بەبێ نرخدان بەهیچ بەهایەک ، ئەو بەهایەی لای ئەو خوشک و کەس و کارەکەیەتی . خۆی لە ناو جەرگەی ئەوروپا راوی ئەو ئافرەتانە دەکات کە لە ژیاری ئەودا بە سۆزانی بانگیان دەکرێ ، بەڵام ئەو چێژ لەوە دەبینێ لەگەڵ سۆزانیەکان سەرجێ بکات و وەک شانازیەک بۆخۆی تۆماری بکات و دواتریش بەبێ نرخ ترین مرۆڤ باسیان بکات . کاتێکیش باسی ئافرەتی ئەوروپیت بۆدەکات وا وێنای دەکات وەک ئامێری هەوەسبازی وێنای دەکات . کاتێک مرۆڤ خاڵی بۆوە لە ئیرادەی عەقڵانیەت ئەوا دو جۆر گۆرەپان بەرهەم دەهێنێ وەک ئەوەی ئەمرۆ یەک لە رۆژهەڵات و ئەویتریشیان رۆژئاوا . کە هەردوکیان بە ناراستەوخۆی ژیاری ئیسلامی کاراکتەرە رەشەکەیە لە ناویدا . کاتێک پرسیار لەو کەسانە دەکەیت بۆچی ژیاری ئیسلامیت جێهێشت ، ئایا باوەرت پێ نەبو دەڵێت چۆن ئەستاخفیرڵا ئیسلام پیرۆزترین دینە بەڵام کاتێک زیاتر دەچیتە ناو قوڵای پرسیارەکان ، ئایا کار نەبو دەست کورت بوی ؟ لەوەڵامدا دەڵێ نا، بەکەیفی خۆت ئافرەتت دەست نەدەکەوت بۆیەئەوێم جێهێشت . نەک هەرئەمەش دەڵێ کاتێک چومەوە وڵاتەکەم ڤێرجین نەبێ نابێت ببێتە خێزانم ، کاتێک دەڵێی ئەی تۆ بۆ لێرە لە هیچ راناوەستی لە وەڵامدا دەڵێ پیاو پیاوە وەو ژن ژنە .کارەساتی گەورە ئەوەیە هەردو ژیارە کە نەوەیەکیان بەرهەمهێناوە تەنها بۆنی سێکس لە هەناوی ژیان دەبینن ، گەرمترین گفتوگۆی تاکە ئیسلامیزمە هەڵاتوەکان خەوتن و رابواردنە لەگەڵ ئافرەتانی دنیای کاپیتالیزم . ئەو کاپیتالیزمەی کە سەمایەدارەکان مێشکی ئافرەتیان دەرهێناوە بۆ گێل کردنی زیاتری پیاوەکان.


جوگرافیای ئوردن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئوردن یان بە فەرمی شانشینی ئوردونی ھاشیمی وڵاتێکی عەرەبی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستە ئەکەوێتە باشووری ڕۆژئاوای کیشوەری ئاسیاوە، ڕووبەری خاکەکی ٨٩٬٣٤٢ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە. لە باکوورەوە سوریا، لە باشووری خۆرھەڵاتەوە عەرەبستانی سەعوودی، لە باکووری ڕۆژھەڵاتیشەوە عێراق، لە خۆرئاواوە ئیسرائیل و کەنارەکانی خۆرئاوای ڕووباری ئوردن سنوریان لەگەڵ ئەو وڵاتەدا ھەیە، لە باشوریشەوە ٢٦ کیلۆمەتر سنوری ئاوی لە کەنداوی عەقەبەدا ھەیە. لەگەڵ ئەمانەشدا لە ناو وڵاتانی عەرەبیدا ئوردن کەمترین سنوری ئاوی ھەیە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری عەممانە. کەش و هەوایەکی مام ناوەندی هەیە هاوینانی گەرم و زستانانی ساردە. بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی ئوردن ٧٬٥٠٤٬٨١٢ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫١٠ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٣٫٧ ساڵە. ھەروەھا ٨٣ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.\nژبلی سنوورێن ئوردنێ ئەوێن دگەل ئیسرائیل و سوریا هەین، سنوورێن نیڤدەوڵەتی یێن ئوردنێ هیچ بەربەستەکێ سروشتی نینە. ئەڤ سنوورە دەرئەنجاما چەندین ڕێکەفتنێن نیڤدەوڵەتی بوون وچ ئاریشە ل سەر نەبوون ژ بلی سنوورێن وێ دگەل ئیسرائیلێ هەتا ساڵا ١٩٨٩.\nئەو سنوورێن دگەل سووریا و عیراق و سعوودیێ هەنە گرنگیا وان نە وەکی گرنگیا سنوورێن وێ یە دگەل ئیسرائیلێ ژبەر کو سنوورێن ئوردنێ دگەل وڵاتێن عەرەبی چ جارا نەبوویە ڕێگر ژ هاتنوچوونا ئیجاخێن کوچەرا هەتا ساڵا ١٩٢٥ دەمێ ڕێکەفتنا حەدا هاتیە ئیمزاکرن دناڤبەرا شانشینا ئێکگرتی و شانشینا سعوودی.\nل ساڵا ١٩٦٥ ئوردن و شانشینا سعوودی ڕێکەفتنەکا دی ئیمزاکر بو دیارکرنا سنوورا دناڤ هەردوو وڵاتان دا و ژ دەرئەنجامدا ئوردنێ ١٩ کێلۆمترێن دی ژی وەرگرتن ل کەنداڤا عەقەبە و ٦.٠٠٠ کێلۆمترێن دووجا ل دەڤەرێن دی و د بەرامبەردا ٧٠٠٠ کێلۆمترێن دووجا بەخشینە شانشینا سعوودی ژ وێ دەڤەرا دکەفتە ناڤ سعوودیێ دا. ئەڤ سنوورێن نی یێن ئوردنێ بوو ئەگەرێ مەزنکرنا بەندەرا عەقەبە و هەر وەسا دڤەرەکا نوی هاتە درەست کرن کو هەر دوو لا ڕێکەفتن ل سەر وێ هندێ کو هەر لایەک بشێت ئەوێ پەترۆڵێ بفروشیت ئەوا ل ئالی یێ وی دەرکەڤیت. هەر وەسا ئەڤ ڕێکەفتنە بو ئەگەرێ پاراستنا مافێن پەزچەری یێ و ئیجاخێن کووچەر دناڤ هەردوو وڵاتان دا.\nئەڤ وڵاتە بارا پتر ژ بانییەکێ کو بلندیا وێ دگەهیتە ٧٠٠- ١٢٠٠ متران و یا دابەشبووی ل سەر دوو پارچا و ڕێکا دووڵ نهاڵا و هندەک چیایا. ڕوژئاڤایێ بانی یێ تمامکەرێ لێڤا ڕوژئاڤایێ ڕویبارێ ئوردنێ یە. ئەڤ نهاڵە بەشەکە ژ نهاڵا مەزن و دیماهیکێدا دگەهیتە دەریاچا تەبرییە و نهاڵا ئوردن و دەریاچا مری (کو کویراتیا وێ دگەهیتە ٧٣٠ متر) و دەڤەرا عەرەبە و کەنداڤا عەقەبە ل دەڤەرا دەریایا سووڕ. سنوورێت ڕوژئاڤا بریتییە ل بەشێ خوارێ یێ ڤێ نهاڵێ یە. هەرچەندە ئوردن دکەڤیتە دەڤەرەکا بوومەلەرزی، ئەڤە چەندەها سەدەیە چ عەرد هەژیانێن بهێز ل وێرێ ڕوی نەداینە.\nلێڤا ڕۆژهەڵات بارا پتر ژ بیابان پێک دهێت کو گەلەک جۆرێن رووزەڤی تێدا هەنە و گەلەک هشکن. پتریا رووبەرێ ڤێ دەڤەرێ بەشەکن ژ بیابانا سووری و بیابانا باکوورا سعوودی. گەلەک زویرگێن خیزێ یێن مەزن هەنە ب تایبەتی ل ئالی یێ باشوور و ڕۆژهەلاتا باشوور هەر وەسا هندەک دەشتێن خێ ژی هەنە. ژ ئەگەرا هەبوونا گرێن کەڤرێن خیزی و چیایێن نزم تەنها هندەک تەراش لێ شین دبن کو بو ماوەکێ کورت دمینن ل دویڤ بارانێن کێم کو ل زڤستانێ دبارن. کێم خەلک ل ڤان دەڤەران دژین ئەگەر بەراورد بکەی دگەل دەڤەرێن دیترێ ئوردنێ.\nتوڕا ئاڤەڕوویان گەلەک یا مەزن و ڤەقەتیایە. گەلەک جارا ئاڤێن بارانی ناگەهنە دەریای چونکی ئاڤا بارانێ ئەوا ل حەوزان کوم دبیت یان دبیتە هەلم یان ژی دچیتە ناڤ عەردی دا. ل ئالی یێ ڕۆژئاڤایێ لێڤا ڕوژئاڤا بیابان هێدی هێدی دچیت هەتا دبیتە بانیا ئوردنی کو بانیەکا راست و ڕاستە و لێڤێن وێ د ڕکن و ژ بەرێن گێچێ پێک دهێن کو بلنداییا وێ دگەهیتە نێزیکی ٩٠٠ متران. بلنداهیا هندەک کومتکان دگەهیتە ١٢٠٠ متران ل بەشێ باکووری و هندەک جارا بلنداهیا وان گومتکان ل بەشێ باشووری پترە ژ ١٧٠٠ متران و بلندترین گومتک چیایێ ڕەمە کو بلنداهیا وی دگەهیتە ١٧٥٤ متران (بەلێ بلندترین بەرزایی ل ئوردنێ چیایێ ئوم ئەل دامی کو ١٨٥٤ متران یێ بلندە کو دکەڤیتە دەڤەرەکا دویر ل باشوورێ ئوردنێ). ئەڤ بانیە ژمێژرا جهێ ژیانا مرۆڤان بوویە.\nلایێ ڕوژئاڤایێ بانی یێ دبیتە فڕاکە ب درێژاییا لێڤا ڕۆژهەلاتا ڕویبارێ ئوردن و دەریایا مری و دبیتە تەمامکەرێ لایێ باشوورێ دەریایا مری. پتریان وان نهاڵان ئەوێن کو ڤەرێژا وان دچتە ناڤ بانی یێ ئاڤێ درێژنە ڤێ بانی یێ تەنها د وەرزێ کورتێ زڤستانێدا. ئەڤ نهاڵێن کویر و ڕک گەلەک مەترسیدارن بو گەشتکرنێ گرنگ د دەمێ پڕ ئاڤ بن یان ژی د دەمێ هشک بن.\nڕویبارێ ئوردن یێ کورتە بەلێ ژێدەرێن وی یێ چیایی گەلەک بلندن (نێزیکێ ١٦٠ کێلۆمتران ل باکوورێ ڕێژگەها ڕووباریە ل دەریایا مری). بلنداهیا ژێدەران نێزیکێ ٣٠٠٠ مترایە ل سەر ئاستێ دەریای وپاشی ئاستێ ڕووباری دبیتە ٤٠٠ متران ل ژێر ئاستی دەریای. بەری ڕویبار بگەهیتە دڤەرێن ئوردنی دەریایا ئوردن دروست دکەت کو ئاستێ وی ٢١٢ متران نزمترە ژ ئاستێ دەریای. ژێدەرێ سەرەکی یێ رویبارێ ئوردن ڕویبارێ یەرمووکە. ل نیزیکێ جهێ گەهشتنا هەردوو رویباران ڕویبارێ یەرمووک دێ بیتە سنوور دناڤبەرا ئوردن و ئیسرائیلێ ل ئالی یێ باکوورێ ڕوژئاڤا ڤە و هەر وەسا دێ بیتە سنوور دگەل سووریا ل ئالی یێ ڕوژهەلاتێ باکوور ڤە. ڕویبارێ زەرگە ژێدەرێ دوویێ رویبارێ ئوردنە و ب تمامی بەرزە دبیت ل لێڤا ڕوژئاڤای.\nنهاڵەک ب درێژاییا ٣٨٠ کێلۆمتران ل ڕویبارێ یەرمووک دەست پێدکەت و پاشی دبیتە غەورا باشووری و نهاڵا جەیب (کو یا ب نهاڵا عەرەبە یا بەرنیاسە). غەەورا باشووری دەستپێدکەت ل نهاڵا حەما ل ئالی یێ باشوور ڤە هەتا دگەهیتە غەورا فایا نیزیكێ بیست و پێنج کێلۆمتران ل باشوورێ دەریایا مری. نهاڵا ئەلجەیب ١٨٠ کێلۆمتران یا درێژە و دەستپێدکەت ل ڕەخێ باشوورێ دەریایا مری هەتا دگەهیتە عەقەبێ ل ئالی یێ باشوور. بنێ ڤێ نهاڵێ ل هەمی جها وەک هەڤ نیە. ل لایێ باشوور، دەمێ دگەهیتە نزمترین ئاست خوە ل دەریایا مری ددەت (کو لڤێرە ئاستی ڤێ نهاڵێ دگەهیتە ٤٠٠ متر ل ژێر ئاستێ دەریایێ) و پاشی ل ئالی یێ باکوور ئاستێ ڤێ نهاڵێ دگەهیتە سەرڤەی ئاستێ دەریایێ. هەلمبوونەکا بهێز ڕوو ددەت ل ڤێ دەریایێ چونکی پلێن گەرمی بەرزن ب درێژاییا ساڵی. ئەف ئاڤە نیزیکێ ٢٥٠ غرام ژ خوێ یێن نەحەلیای تێدایە د هەر لیترەکێ ل روویێ سەرڤە و دگەهیتە خالا تێربوونێ ل ئاستێ ١١٠ متران.\nبەشداربووانی ویکیپیدیا، «جغرافیا الأردن»، ویکیپیدیای عەرەبی. سەردان لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢٠.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=جوگرافیای_ئوردن&oldid=744258»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٥٧ی ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


هاتووچۆی دهۆك؛ لەڕووداوێكی هاتووچۆدا هاووڵاتیەك گیانی لەدەستدا و شۆفێرەكەش برینداربوو - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی دهۆك ڕایدەگەیەنێت ، لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لەناو سەنتەری شارەكە كەسێك گیانی لەدەستدا، شۆفێری ئۆتۆمبیلەكەش برینداربووە و بۆ چارەسەر ڕەوانەی نەخۆشخانە كرا.\nئازاد تەها، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی دهۆك بڵاویكردەوە، بەیانی ئەمڕۆ هەینی 19ی 2ی 2021 ڕوویداوێكی هاتووچۆ لەناو سەنتەری شاری دهۆك لەسەر ڕێگای حەولی پشت فەرماندەیی دهۆك ڕوویدا .\nڕاشیگەیاندووە، ڕووداوەكە ئۆتۆمبێلێكی جۆری مارسیدیس بووە ژمارە ئەوروپا، كە ئۆتۆمبێلەكە لە دەستی وەریگرتووە و خۆی كێشاوە بە درخەتێكی ناوەڕەستی شەقامەكە و دواتر ستونێكی كارەبا.\nئاشكراشیكردووە، بەهۆی ئەو ڕووداوەوە دڵتەزێنەوە سەرنشینێك گیانی لەدەستدا و شۆفێری ئۆتۆمبێلەكەش برینداربووە و بۆ چارەسەر ڕەوانەی نەخۆشخانەكراوە و لێكۆڵینەوەش دەستی پێكردووە .\nبەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی دهۆك\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی دهۆك ڕایدەگەیەنێت ، لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لە شارۆچكەی زاوێتە لە نێوان دوو ئۆتۆمبێل ژنێك گیانی لەدەستدا ، هاووڵاتیەكی…\nهاتووچۆی دهۆك؛ لە ڕووداوێكدا سێ هاووڵاتی بوونە قوربانی\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی دهۆك ڕایدەگەیەنێت ، بەهۆی ڕووداوێكی هاتووچۆوە لە سەر ڕێگای سەرەكی بەردەڕەش بۆ ڕۆڤیا ژمارەیەك هاووڵاتی بوونە قوربانی…\n01 ئازار 2021 4.16 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی دهۆك ڕایدەگەیەنێت ، بەهۆی ڕووداوێكی هاتووچۆوە لە سەر ڕێگای سەرەكی بەردەڕەش بۆ…\n11 ئازار 2021 8.36 pm\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی دهۆك ڕایدەگەیەنێت ، لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لە شارۆچكەی زاوێتە لە نێوان دوو ئۆتۆمبێل…


لە یادی مەرگی لینین‌دا – بژی کۆمۆنیزم! – hkkurdistan\nHome6ئەرشیفی بابەتەکان6لە یادی مەرگی لینین‌دا – بژی کۆمۆنیزم!\n٩٨ساڵ بەرلەئێستا و لە ڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا (٢١ / ١/ ١٩٢٤) مرۆڤایەتی بەگشتی‌و بزووتنەوەی کرێکاری بە تایبەتی، زیانێکی گەورەی لێکەوت، بەهۆی ژیان لەدەستدانی ڕابەری مەزنی چینی پڕۆلیتاریا، هاوری ڤلادمیر ئیلیچ ئۆلیانۆڤ ناسراو بە ( لینین).\nلینین ژیانی تەرخان کرد بۆ خەباتکردن لە دژی نیزامی سەرمایەداری‌و بەدەستهینانی دونیایەکی باشتر و بە دەسەڵات گەشتنی چینی کرێکار. لێنین دەستی بۆ دەسەڵات بردو ئەو مەیلەی خستە لاوە، کە سۆسیالیزمیان بە ئایندە دەسپاردو پێیانوابوو سۆسیالیزم خۆی رۆژێک دێت و سەوزدەبێت! لینین هەمیشە دەیووت ئه‌رکی کۆمۆنیزمه که دەسەڵات بگرێتە دەست . لەڕووی کرداریەوە ئەمەی کرد و لە ئۆکتۆبەری ساڵی١٩١٧دا توانی ڕابەرایەتی شۆڕشێکی مەزنی مێژوویی لە ڕوسیا بکات و دەسەڵات ڕادەستی شوراکان بکات. سەرکەوتنی ئەم شۆڕشە تەنها لەبەرژەوەندی خەڵکی هەژاری ڕوسیادا نەبوو، بەڵکو خزمەتێکی گەورەی بە سەرجەم مرۆڤایەتی کرد، کە کاریگەریەکانی تا ئەمڕۆش دیارە. ژیانی ملیۆنان ئینسانی لە کوشتار ڕزگار کرد بەهۆی هاتنە دەرەوەی ڕوسیا لە بەرەی هاوپەیماناندا لە جەنگی جیهانی یەکەمداو پاشانیش راگرتنی جەنگ و بەستنی پەیمانی ئاشتی لەگەڵ ئەڵمانیادا. لینین بوە هۆی ئاشکراکردنی پەیماننامەی ( سایکس – بیکۆ) و ماهیەتی ئەم جەنگە ماڵکاولکاریەی بۆ بەشەریەت ڕوونکردەوە. بۆیە جێگای خۆیەتی لەیادی ژیان لەدەستدانیدا ئاورێک لە ژیان و تێکۆشانی ئەم مرۆڤە مەزنە بدەینەوە.\nئەم ڕابەرە مەزنە لە ٢٢ / ٤ / ١٨٧٠ لە شاری ( سیمبرک)ی ڕوسیا لە دایک بووە. لە مانگی ئایاری سالی ١٨٨٧ برایه‌كی لینین به‌هۆی به‌شداریكردن له هه‌وڵی كوشتنی (ئەلیکسانده‌ر)ی قه‌یسه‌ری سێهه‌م، له‌سێداره دەدرێت. مردنی براکەی کاریگەریەکی گەورەی لەسەر لینین هەبوو. لە ساڵی ١٨٩١ بڕوانامەی پارێزەری بە دەست دەهێنێت. هەرچەندە دەیتوانی کاری پاریزەری بکات، بەڵام لینین ڕوویكرده كاری شۆڕشگێڕانه‌و له‌شاری (پێترۆگراد) ده‌ستی كرد به لێكۆڵینه‌وه له ماركسییه‌ت. بەهۆی کاری شۆرشگێڕیەوە له ٧ /١٢ / ١٨٩٥ بۆ ماوه‌ی ساڵێك ده‌ستگیر ده‌كرێـت‌و بۆ (سیبیریا) دوورده‌خرێته‌وه.\nلینین له ٢٢/ ٧/ ١٨٩٨دا لەگەڵ (كرۆبسكایا)ی ژنه سۆسیالستی شۆڕشگێر ژیانی هاوسەری پێک دەهێنێت. لە مانگی ئەپرێلی ١٨٩٩ لینین كتێبی (گه‌شه‌ی سه‌رمایه‌داری له ڕوسیا) بڵاودەکاتەوە. له‌گه‌ڵ كۆتایهاتنی ماوه‌ی دوورخستنه‌وه‌كه‌شی له سیبیریا له ساڵی ١٩٠٠ گەشتێکی بە ڕوسیاو ئەوروپادا کرد. لەوێ چاوی بە زۆرێک لە شۆڕشگێرە ڕوسەکان کەوت. هەرئەو ساڵە بە یارمەتی هەندێ لە هاوڕێکانی توانی بڵاوکراوەیەک بەناوی ئایسکرا دەربکات.\nلینین ئەندامێکی چالاکی حزبی سۆسیال دیموکرتی ڕوسیا بوو. کاتێک لەساڵی ١٩٠٣ ئەم حزبە دەبێت بە دووبەشەوە، لینین ڕابەرایەتی بەلشەفیەکان دەکات. لە شۆڕشی ساڵی ١٩٠٥ لینین ڕابەرایەتی بەلشەفیەکانی دەکرد لە مۆسکۆ . لە دوای شکستی شۆڕش، پۆلیسی قەیسەری شاڵاوێکی دڕندانەی کردە سەر شۆڕشگێڕان‌و ژمارەیەکی زۆریان ڕاپێچی زیندانەکان کران و لە سێدارەدران. هەربۆیە بەلشەفیەکان بەهۆی ئەو بارودۆخەوە لینینیان گەیاندە فینلاندا و لەوێ نیشتەجێ دەبێت. پاشان ڕووی کردە ئەوروپا‌و لە کۆتایدا لە زویرخ نیشتەجێ دەبێت تا کاتی گەڕانەوەی بۆ ڕوسیا لە سەرەتای مانگی نیسانی ساڵی ١٩١٧دا.\nکاتێک کە ژنانی زەحمەتکیشی ڕوسیا لە ٢٣ / ٢ / ١٩١٧ بە ڕۆژمێری کۆنی روسیا، کە دەکاتە ٨ مارسی ١٩١٧ (زاینی)، دژ بە هەژاری‌و نەبوونی نان خۆپیشاندانیان کرد، لە ڕۆژی دوایدا کرێکاران‌و جەماوەری زەحمەتکیش بەم خۆپیشاندانەوە پەیوەست بوون. توانیان لە ماوەی پێنج ڕۆژدا حکومەتی قەیسەر لەسەر کار وەلا بنێن‌و حکومەتێکی کاتی لە شوێنی دابمەزرێنن. بەلشەفیەکان لەسەرەتا پشتیوانی خۆیان بۆ ئەم حکومەتە کاتییە دەربڕی، بەتایبەتی پاش ئەوەی کە ستالین‌و کامینیڤ گەڕانەوەو دەستیان گرت بەسەر رۆژنامەی (پراڤدا)داو پشتیوانی خۆیان بۆ حکومەتی کاتی دووپات کردەوە. لینین لەوکاتەدا لە دەرەوەی وڵات دەبێت. هەوڵی دەدا دەنگی ببیسترێت. لە ٦ی ئازاردا لە ڕێگای ستۆکهۆلمەوە بروسکەیەکی نارد بۆ هاوڕێکانی و تیایدا نوسیبووی تەکتیکمان بەم جۆرەیە:\nپێشکەش نەکردنی هیچ جۆرە هاوکاری‌و پشتیوانیەک بۆ حکومەتی نوێ\nگومانم بە زۆری لەسەر کرنسکییە\nچەکدارکردنی پرۆلیتاریا باشترین زەمانەتە\nهەڵبژاردنی ڕاستەوخۆی دومای پێترۆگراد\nنزیک نەبوونەوە لەگەڵ حزبەکانی تردا\nوێڕای ئەمانەش لینین نووسین‌و وتارەکانی خۆی دەنارد بۆ بڵاوکراوەی پراڤدا بەناوی (نامەکان لەدوورەوە).\nچەند نەخشەیەک دانرا بۆ گەرانە وەی لینین لە سویسراوە بۆ ڕوسیا، بەلام یەک لە دوای یەک شکستی خوارد، تا لە ریگای ئەڵمانیاوە بە شەمەندفەرێکی فارگۆن داخراو ،لە ٣ی نیسانی ١٩١٧دا گەشتەوە ڕوسیا. لە لایەن جەماوەریکی زۆرەوە پێشوازی لێکرا. ڕۆژی دووهەم، واتە ٤ / ٤/ ١٩١٧ لینین راپۆرتێکی نوسراوی دەربارەی بیرۆکەکانی خۆی پێشکەش بە ڕابەران‌و کادرانی حزب کرد، کە بە (تێزەکانی ئەپریل) ناسراوە. هیچ کەس لەگەڵ ئەم بیرۆکەیەی لینین دا نەبوو. بێجگە لەوەش لەلایەن ئەحزاب‌و حکومەتی کاتییەوە چەندەها توهمەیان بۆ هەلبەست‌و هاوڕێیانی خۆشیان پێان سەیر بوو کە لینین بەوشێوەیە بیردەکاتەوە. ڕۆژی ٧ی نیسان لینین لە ڕۆژنامەی پراڤدا بیرۆکەکانی کە هیچ کەس مۆری خۆی لێ نەدابوو، بە ناوی خۆیەوە بڵاو کردەوە.\nلینین لەگەڵ ئەندامان‌و هەڵسوڕاوانی کرێکاری لە پێترۆگراد کەوتە قسەکردن‌و گێڕانی کۆرو سیمینار. هەوادارێکی زۆری لە رێکخستنەکانی حزب هێنا بەلای بۆچونەکانی خۆیدا. بۆیە داوای لە حزب کرد، کە لە زووترین کاتدا کۆنگرە بگرێت. لە ڕۆژی ٢٤ ی نیسان تا ٢٩ ی نیسان حزب گونگرەی بەست. لەم کۆنگرەیەدا ١٤٩ نوێنەر کە نوێنەرایەتی٧٩ هەزار کەسیان دەکرد بەشداربوون. لە کۆنگرەدا بیرۆکەکانی لینین گەورەترین سەرکەوتنی بەدەستهێنا. ئەوانەی کە دژ بە بۆچوونەکەی لینین بوون، تەنها ٧ دەنگیان بەدەست هێنا. لەلایەکی ترەوە ئەو بەڵینانەی حکومەتی کاتی کە دابووی بە جەماوەری زەحمەتکێش بۆی جێبەجێ نەدەکرن. جەنگ بەردەوام بوو. زەوی لەلایەن دەرەبەگەکانەوە هەر داگیر کرابوو. باری ئابوری زۆر گران بوو، نان بە گرانی دەست دەکەوت. ڕۆژانە کرێکاران پەیوەست دەبوون بە بەلشەفیەکانەوە و لە ناو شوراکاندا ڕێك دەخران‌و لەسەر بەکارهێنانی چەک مەشقیان پێدەکرا.\nتروتسکی بۆچونەکانی لەگەل لینین یەکی دەگرتەوە. لەو کاتەشدا ترۆتسکی ڕابەری شوراکانی پێترۆگراد بوو. لەگەڵ لینین خۆشەویستترین کەسانی گەرەکە کرێکاریەکان بوون. ئەوان ئیستا هیزێکی چەکداری مەشقپێکراوی ئامادە بەکاریان هەیە. حکومەتی کاتی ئەم هێزەی بە مەترسی دەبینی بۆسەرخۆی، بۆیە لە مانگی تەمموزدا بەناوی سەرکوتکردنی خۆپیشاندەران هێرشی کردە سەر بارەگای بەلشەفیەکان و بارەگاو ڕۆژنامەکانی داخستن و ژمارەیەک لە ڕابەرانی گیران، یەکێک لەوانە ترۆتسکی بوو. هەرچەندە حکومەتی کاتی زۆر بەدوای لینیندا دەگەڕا، بەلام بەلشەفیەکان توانیان لینین دەربازبکەن و بیگەیەننە فنلاند. لینین بۆ ماوەی ١١١ رۆژ لە ٦ / ٧ / ١٩١٧ تا ٢٥ / ١٠/ ١٩١٧ لە فنلاند مایەوە، لەم ماوەیەدا لینین توانی کتیبی (دەوڵەت‌و شۆرش) بنووسێت.\nلە مانگی ئابدا سەرمایەداران و دەربەگەکان هانی سوپای ڕوسیایان دەدا تا کودەتایەکی سەربازی بکەن و حکومەتی کاتی بڕوخێنن، بۆ ئەم مەبەستەش ئامادەی هەمو هاوکاریەک بوون. کاتێک سوپا بەڕابەرایەتی جەنەڕاڵ کۆڕنیلۆڤ هێرشێکرد بۆ پایتەخت تا داگیری بکات، کرنسکی سەرۆک وەزیرانی حکومەتی کاتی دەیزانی بەلشەفیەکان هێزو نفوزێکی زۆریان هەیە لەناو شوراو کرێکاراندا، بۆیە داوای لێکردن کە کۆمەکی بکەن و نەیەڵن ئەو کودەتایە سەرکەوێت. بەلشەفیەکان بێجگە لە سوپای سوور هەموو ئەو کرێکارانەی کە مەشقی سەربازییان کردبوو، چەکدار کردو داوایان لە شوراکان کرد کە بەرگری بکەن لە پایتەخت و دژی سوپای کۆرنیلۆڤ بجەنگن. حکومەتی کاتی بەهاوکاری بەلشەفیەکان توانیان شکست بە کودەتاکەی کۆرنیلۆڤ بێنن و خۆشی دەستگیر بکەن..\nئەم سەرکەوتنە بەلشەفیەکان و شوراکانی بەهێز کرد و بەلشەفیەکان بوون بە زۆرینە لە شوراکاندا، بەتایبەتی لە پێترۆگرادو مۆسکۆ، هەربۆیە لە مانگی ئەیلولدا لینین داوای ڕاپەڕینی دەکرد. چەند نامەی نارد بۆ کۆمیتەی ناوەندی، بەڵام نامەکانی پشتگوێ دەخران. تا وای لێهات لینین نامەیەکی توندی نوسی بۆ کۆمیتە ناوەندی‌و داوای وازهینانی کردبوو لە ئەندامێتی کۆمیتەی ناوەندی. وتبوی پەنا دەبات بۆ رێکخستنەکانی حزب و بۆ بەستنی کۆنگرە. کۆمیتەی ناوەندی ناچار بوو لە ڕۆژی ١٠ /١٠/١٩١٧ لە ماڵی سۆخانوف کۆبونەوەیەک بۆ ئەندامانی کۆمیتە ناوەندەی سازبکات، لە کۆی ٢١ ئەندامی کۆمیتە ناوەندی ١٢ ئەندام ئامادەبوون . لینین باسی نەخشەکارەکانی خۆی کرد بۆئەوەی کە ڕاپەرین ئەنجام بدەن. کۆبونەوەکە دە(١٠) کاتژمێری خایاند، لە کۆتایدا نەخشەکارەکە خرایە دەنگدانەوە. دە (١٠) ئەندام ڕازی بوون و دوو ئەندامیش موخالیف بوون، کە هەریەک لە کامنیڤ و زینۆڤیڤ بوون. لەم ڕۆژەدا نەخشەکاری ڕاپەرین دانراو لە ڕۆژی ٢٥ی ئۆکتۆبەر بەلشەفیەکان توانیان دەسەڵات بە دەستەوە بگرن‌و یەکەم حکومەتی خۆیان پێکهێنا. لینین بوو بە یەکەم سەرۆکی ئەو حکومەتە، کە لە ١٥ کەس پێک هاتبوو.\nلە سەرەتای ساڵی ١٩١٨دا بە هاوکاری دەوڵەتە سەرمایەدارەکان، دەرەبەگەکان، سەرمایەدارن، هەندێ لەدەست‌و پێوەندی قەیسەر لە جەنەڕاڵەکانی سوپا، شەڕێکی ناوخۆیان دروست کرد.\nلە ٣٠ / ٨ / ١٩١٨ لە کاتیکدا کە لینین کۆبوونەوەی بە کرێکارانی کارگەیەک دەکرد، لەکاتی هاتنە دەرەوەیدا لە لایەن( فانیا کابلان) کە بانگی لینینی کرد بۆئەوەی ئاوڕبداتەوە، درایە بەر دەستڕێژی گولە. سێ فیشەک بەر لینین کەوت. ئەمە بوە هۆی تێکچونی باری تەندروستی. لە ئایاری ١٩٢٢ لینین توشی یەکەم جەلتەبوو، لای ڕاستی توشی شەلەل کرد. لە مانگی ئەیلولی هەمان ساڵدا توشی جەلتەی دووهەم هات. مەکتەبی سیاسی بریاریاندا کە لینین دانیشێت و کار نەکات. لە مانگی ئازاری ١٩٢٣ توشی جەلتەی سێهەم هات‌و ئەمجارە لە جێگادا خستی‌و لە قسەکردن کەوت. لە ٢١/ ١/ ١٩٢٤ جەلتەیەک لێیداو ئەمجارە بووە هۆی ژیان لەدەست دانی. جەستەی لینین مۆمیا کراو لە گۆرەپانی سور لە مۆسکۆ نێژرا. لەو رۆژەوە ساڵانە بە سەدان هەزارکەس سەردانی گۆڕەپانی سوور دەکەن بۆ بینینی جەستەی مۆمیاکراوی لینین وەکو ڕێزێك بۆ ئەم ڕابەرە مەزنەی پرۆلیتاریای جیهانی.\nبەرزوو بەڕێزبیت یادی ئەم ڕابەرە مەزنەی چینی کرێکار!\n٢١/ ١/ ٢٠٢٢


عه‌بدوڵڵا خالید/ له‌پێشوزای هه‌ڵبژاردنه‌كاندا!\nله‌ئێستاوه تاوه‌كو ناوەڕ‌ِاستی ساڵ چه‌ند مانگێكی پڕ كێشه‌و ململانێی هه‌ڵبژاردن ده‌بن.به‌تایبه‌تی كه هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق و كوردستان له‌به‌رده‌مدان و قسه زۆر هه‌ڵده‌گرن.لێره‌دا له‌باره‌ی چه‌ند بابه‌تێكیه‌وه راده‌خه‌مه‌روو:\nبرله‌دوو رۆژ هه‌ردوو حزبی شیوعی و زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان راگه‌یه‌ندراوێكیان راگه‌یاندوو داوای یه‌ك لیستی حزبه كوردستانییه‌كانیان كرد بۆ هه‌ڵبژاردنی عێراق.\nله‌راستیدا ئه‌و داوایه له‌كاتێكدایه كه هه‌موولایه‌ك ده‌زانیین هه‌ڵپه‌ی حزب و قه‌واره‌و لیسته تازه‌و كۆنه‌كان به‌ره‌و به‌غدا و هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنی خه‌ڵك بۆ هه‌ڵبژاردن له‌و ئه‌وپه‌ری بێ شه‌رمیدایه!\nهه‌روه‌ها له‌كاتێكدایه به‌ئاشكراو به شاراوه‌یی زۆربه‌ی حزبه كوردستانیی و عێراقییه‌كان به‌سه‌ر ئه‌م تاك و ئه‌وی دیكه‌ی شیعیدا دابه‌ش ده‌بن!به‌تایبه‌تی له كوردستان له‌وه‌ته‌ی ساڵی 2003 وه تاوه‌كو ئێستا كورد بێ گوتار نه‌بووه به‌رامبه‌ر به به‌غدا!\nهه‌ر بۆیه داواكه‌ی شیوعی و زه‌حمه‌تكێشان هه‌ر خوێندنه‌وه‌یه‌كی بۆ بكرێت، دواجار له‌و بایه‌خه‌ی كه‌م ناكاته‌وه كه پڕه له دووربینی و دانایی و هه‌ر ئه‌و رێگایه خزمه‌ت ده‌كات. كه یه‌ك به‌ره‌یی و یه‌ك لیستی و یه‌ك گوتارییه به‌رامبه‌ر به غدا.\nشه‌ڕی لیست و نایه‌ك گوتاری پێم وایه ،بابه‌تێكی دیكه‌یه له‌ناوخۆی كوردستان و هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان و هه‌ر یه‌ك لیستییه‌ك جۆرێك له قۆرخكاریی له هه‌رێمدا دروست ده‌كات.واته به‌ڵێ بۆ یه‌ك گوتاری كوردستانی له‌سه‌ر ئاستی عێراق، به‌ڵێ بۆ فره‌لیستی و كێبڕكێ له‌سه‌ر ئاستی كوردستان.ئه‌وه‌نده‌ی په‌یوه‌سته به شیوعی و زه‌حمه‌تكێشان له‌كوردستان پێم وایه ده‌بێت قسه‌یان له‌سه‌ر لیستی چه‌پ بێت.بۆ عێراقیش لیستی كوردستانی.\nبه‌رله‌چه‌ند رۆژێك چه‌ند رێكخراوو چالاكوانێك به‌یاننامه‌یه‌كیان راگه‌یاندبوو،بۆ ده‌ستكارییكردنی یاسای هه‌ڵبژاردن له‌باره‌ی سیسته‌می هه‌ڵبژاردن و پرسی كۆتای كه‌مینه‌كان.\nله‌راستیدا به‌یاننامه‌كه ئه‌وه‌نده‌ی به‌عه‌قڵی نادیموكراسی نوسراوه،ئه‌وه‌نده په‌یوه‌ست نیه به په‌رۆشی بۆ پرسی دیموكراسی و قوڵكردنه‌وه‌ی ئه‌زموونی هه‌رێم.\nئه‌وان پێیان وایه ده‌بێت سیسته‌مێكی هه‌ڵبژاردن په‌یڕه‌و بكرێت تا رێگه له قه‌واره‌ولیسته‌بچووكه‌كان بكرێت بچنه نێو په‌رله‌مان و رێگه‌ش له كه‌مینه‌كان بگیرێت كه به‌وشێوه‌یه كۆتایان هه‌بێت نه‌وه‌ك له‌لایه‌ن پارتی و ئه‌وانی دیكه به‌كاربهێنرێن.\nله‌راستیشدا ئه‌وه دووكاری زۆر نابه‌جێن كه بكرێن،له‌لایه‌ك رێگه له فره‌یی نێو په‌رله‌مان ده‌گیرێت ،له‌ولاشه‌وه رێگه له گروپه بچووكه‌كان ده‌گیرێت نوێنه‌رایه‌تیان هه‌بێت له‌په‌رله‌مان.دواجاریش له‌وكاته‌ی كه پێم وایه ده‌بێت فشاربكرێت بۆ ئه‌وه‌ی ئێزیدی و كاكه‌یی و ئه‌وانی دیكه‌ش نوێنه‌رایه‌تیان له‌په‌رله‌مان هه‌بێت و هه‌ست به‌وه بكه‌ن كه‌به‌شێكن له‌م هه‌رێمه،ئه‌وانه دێن رێگری ده‌كه‌ن له‌مافه‌كانیان!


دوو شەو و دوو ڕۆژ تەرمی پێغەمبەری (موسوڵمانان) نەنێژرا، داخۆ چی دەگوزەرا؟ – هه‌ڵوێست\nسه‌ره‌تا / بابه‌تی نوێ / دوو شەو و دوو ڕۆژ تەرمی پێغەمبەری (موسوڵمانان) نەنێژرا، داخۆ چی دەگوزەرا؟\nدوكتۆر شێرکۆ کرمانج 2017-12-17 بابه‌تی نوێ, شرۆڤه‌ی سیاسیی, هه‌ڵوێست, وتاره‌كان لێدوانێك بده 67 بینراوه\nبۆ وەڵامی ئەو پرسیارە دەکرێت بڵیین کە پێش مردنی پێغەمبەری موسڵمانان کۆمەڵگەی موسڵمانان گەشەیەکی بەرفراوانی بەخۆوە دیبوو، چ وەک ژمارە چ وەک قەڵەمڕەویی. لەو سەروبەندا زۆربەی هەرە زۆری خەڵکی نیمچە دوورگەی عەرەب ببوونە موسڵمان. پێغەمبەری موسڵمانان بەخۆی لە بنەماڵەی هاشمی خێڵی قوڕەیش بوو کە بەهێزترین‌و گەورەترین خێڵی مەککە بوو. کە دەشڵێین زۆربەی خێڵ‌و تیرە عەرەبییەکان ببوونە موسڵمان ئەوە وادەگەیەنێت کە بەشێوەیەک لە شێوەکان دەسەڵاتی قوڕەیشیان قبوڵکردبوو، چونکە پاش گرتنی مەککە خێڵ‌و تیرە عەرەبییەکان ترسیان لە گەورەیی دەسەڵاتی موسڵمانان‌و قوڕەیش لێنیشتبو‌و و هەڵپەی هاتنە ژێرباری ئیسلامیان دەکرد. ئەوە بۆ قوڕەیشییەکان بارودۆخێکی تازە‌و بێوێنە بوو لە مێژوویاندا. لەبەرئەوە، پاراستنی ئەو ڕەوشە هەنوکەییە (الوضع الرا‌هن) بۆ قوڕەیش‌و پیاوماقوڵانیان (ڕعیان) گرنگییەکی تایبەتی هەبوو. ئەوان دەیانزانی ڕاگرتنی ئەو بارە تەنیا بە هەڵبژاردنی یەکێک لەناو خۆیان وەک خەلیفەی پێغەمبەرەکەیان دەکرێت بەردەوامیی پێبدرێت. بۆیە کاتێک دوای مردنی پێغەمبەری موسڵمانان بەچەند ساتێک مقۆمقۆی ئەوە بڵاوبۆوە کە ئەنسارەکان خەریکی دانانی کەسێکن بە خەلیفە، پیاوەناودارەکانی قوڕەیش بە هەڵەداوان کەوتنەخۆ‌و هاواریان گەیاندە ئەبو بەکر‌و عومەری بن خەتاب. پرسی چۆن‌و کێ بە خەلیفەی پێغەمبەری موسڵمانان دانێن باڵی بەسەر هەموو شتێکی ئەوسای مەدینەدا کێشا، بە ناشتنی تەرمی پێغەمبەریشەوە.\nتاگه‌كانپەروەردە توێژینەوە رەخنە سیاسیی كوردستان هەڵوێست هونه‌ر\nپێشوو بای دەمیر؛ هەم سەر و هەم دڵ!\nدواتر ڕۆژى جیهانى کۆچبەران


خولی چاودێرەكان لە پێنجەم رۆژی خۆیدا باسی جۆرەكانی زیرەكی و میكانیزمەكانی كرا\nلەچوارچێوەی كاروچالاكییەكانیدا ڕێكخراوی ڕۆشنبیری و كۆمەڵایەتی خانزاد پێنجەم ڕۆژی خولی چاودێری خانەی داڵدەدانی ژنانی هەڕەشەلێكراو لە هۆڵی توندوتیژی دژی ژنان لە سلێمانی بەڕێوەچوو.\nسەرەتا د. عالیە فەرەج مستەفا بە باسێك لەسەر جۆرەكانی زیرەكی و میكانیزمی گەشەپێداننی كرد تیشكی خستە سەر جۆرەكانی زیرەكی و میكانیزمی گەشەپێدانی ،\nد. عالیە فەرەج مامۆستای زانكۆ بە خانزادی راگەیاند: دووشت لە خێزاندا كاریگەری هەیە یەكەم دەبێت هەل بڕەخسێنێت بۆ گەشەپێدان دووەم هەل و مەرجێكی گونجاو بۆ زیرەكی ، ئەگەر خێزان كەشێكی هاوسەنگ و ئارام دابین بكەن لە ناو خێزانەكان ئەو كات زیرەكیە كانی منداڵەكانیان دەتوانن دەست نیشان بكەن ، چونكە چەند جۆرێك زیرەكی هەیە كە پێمان دەڵێن كەسایتی ئەو منداڵە لە ڕووی زیرەكیەوە لە ناو خێزانەكانیاندا لە ناو قوتابخانەكاندا تا بزانن ئاستی زیرەكیە كانیان كامەنەن ،\nئەگەر خێزانێك قسەی ڕەق و تەریق كردنەوە بەكار بهێنێت كاریگەری لەسەر زیرەكی هەیە؟ مامۆستای زانكۆ وتی: ئێمە دە جۆر پەروەردەمان هەیە بەم جۆرە دەلێن پەروەردەی ناتەندروست چونكە زەبرو لێدان و مڕوومۆچی مەلامیحی دەمووچاو كاریگەری لەسەر كەسایەتی و پاشكۆی ئەو منداڵە دروست دەكات ،\nدابین كردنی پێداویستی ژیان كاریگەری لەسەر زیرەكی دەبێت؟ ئەو مامۆستایەی زانكۆ وتی دابین كردنی پێداویستی ژیان لە هۆكارە سەرەكیەكان نین بۆ زیرەكی چونكە زیرەكی ئاستی بژێوی دیاری ناكات ، ئەگەر هەژبێت واتا باری ئابوری ئەو خێزانە باش بێت و هەموو پێداویستیەك بۆ ئەو منداڵە دابین بكات ئایا خراوەتە ئەوەی كە خێزانێكی ئارام و كەشێكی ئارام بەرهەم بهێنێت .


10 رۆژە هێرشی سوپای توركیا و گروپە چەكدارەكانی سەر بەو وڵاتە بۆسەر كانتۆنی عەفرین لە رۆژئاوای كوردستان بەردەوامە، تاكو ئێستاش كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هەڵوێستێكی روون و راشكاوی لەبەرامبەر توركیا نەبووە. میدیاكانی جیهانیش بەو رووداوەوە سەرقاڵن و چاودێرانی سیاسیش پێشبینی بۆ ئەگەر و دەرەنجامەكانی دەكەن.\nپرۆفیسۆر گارس ستانسفیڵد شارەزا لە سیاسەتی خۆرهەڵاتی ناوەراست لە وتارێكدا كە لە رۆژنامەی گاردیەن بڵاویكردوەتەوە نوسیویەتی، پێدەچێت دەرئەنجامەكانی شەڕی عەفرین بەرەو گۆڕینی نەخشەی ناوچەكە سەر بكێشێت ، ئەو پێیوایە رەنگە كوردەكان خۆیان وەك داشی دامەی دەسەڵاتدارانی خۆئاوا ببینن، هەركات خۆرئاوا پێویستی پێیان بێت دۆستیانەو ئەگەریش لەگەڵ بەرژەوەندیەكانیاندا یەكیانەگرتەوە وەلادەنرێن.\nستانسفیڵد دوو نمونەی نزیك دەهێنەێتەوە سەبارەت بە هێزی پێشمەرگەی باشور و یەكینەكانی پاراستنی گەل - یەپەگە لە رۆژئاوا كە هەردوولایان هاوپەیمانی ئەمریكا بوون لە شەڕی داعشدا، بەلام ئەمریكا چۆن دوای ریفراندۆم پشتی لە كوردی باشور كرد ، بەو چەشنە ئاسان نەبێت پشت لە كوردە هاوپەیمانەكانی سوریای بكات. ئەو دەڵێت ئێستا ئەمریكا لە دوو رییانێكدایە، لە لایەك لە نیگەرانییەكانی توركیای هاوپەیمانی ناتۆی تێدەگات كە لەپێناو چیدا هیرشدەكات و لە لایەكی دیكەشەوە پشتیوانی لە هاوپەیمانە كوردەكانیشی لە رۆژاوا، هەڵبژاردنێكی سەختیان بۆ ئەمریكا هێشتۆتەوە.\nلە درێژەی وتارەكەیدا نوسەر ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، بەرخودانی كوردەكانی رۆژئاوا بەهۆی داستانی كۆبانییەوە لەسەر ئاستی جیهان وەك سپارتای خۆرهەلاتی ناوەراست تەماشا دەكرێت و بە گومانەوە ئەروانێتە سەركەوتنی توركیا لە شەری عەفریندا، بەلام لە ئەگەری سەركەوتنیشیدا توركیا كە هێشتا برینی كودەتاكەی تەموزی ساڵی 2016 سارێژ نەبووە، بەم شەڕە خوێناویەشی زیاتر وەك دەوڵەتێكی ناسیۆنالیست و دژە كورد دەردەكەوێت. ئەمەش وادەكات هەستی ناسیۆنالیستی سەرەتا لە نێو كوردی توركیا و دواتریش لە ناو كوردەكانی عێراق و ئێران پەرەبستێنێ و شۆڕشی كوردی هەرچوار پارچە لە پێناو عەفرین و پشتكردنە هاوپەیمانەكانی خۆرئاوا بە دوور نەزانرێت. ئەوەش پەلدەكێشێت بۆ گۆرینی نەخشەی ناوچەكە .\nنوسەر لە لایەكی دیكەوە ئاماژە بۆ روسیا دەكات كە دۆخی سوریا دەرفەتی پێشێلكردنی پەیوەستبونی بە ناتۆوە رەخساندوە و وادەردەكەوێت كە هاوكاری توركیا بكات بۆ هێرشەكانی سەر عەفرین، لە بەرامبەردا بتوانێت ئاسمانی توركیا بەكاربهێنێ و وا لە توركیا بكات ئیدانەی هەوڵەكانی ئەمریكا بكات لە پرچەككردنی یەكینەكانی پاراستنی گەل - یەپەگە.\nململانێی نێوان ئەمریكا و توركیا وەك دوو ئەندامی سەرەكی ناتۆ و روسیا لە ناوچەكەدا رەنگە بە دەرئەنجامێكی خوێناوی كۆتایی بێت.\nلە كۆتایی وتارەكەیدا نوسەر دەڵێت روداوەكانی عەفرین رەنگە بە تەنها پەیوەندی بە ئایندەی كوردی سوریاوە نەبێت، بەڵكو پێدەچێت گۆرانكاری بەسەر ناوچەكەدا بێنێت بەتایبەت توركیا و عێراق و ئێران. پرسیارێكی سەختیش بۆ ولاتانی خۆرئاوا بەجێدێڵێت كە ئایا ئەوان دەیانەوێت چی لە خۆرهەلاتی ناوەراست بەدەستبێنن؟؟ جێگیریی و ئاشتی و دیموكراسی ؟؟؟ بەڵام چۆن؟ پێویستە وەڵامەكە لای ئەوان بێت.


محەمەد ئوستاد قادر، بەندکراوی سیاسی کورد بە مەرج ئازاد کرا\n23:51 - 21 April 2020\nهەنگاو: بەندکراوێکی سیاسی خەڵکی سەقز کە لەبەندیخانەی شاری سنە ڕاگیرابوو، بە مەرج لە بەندیخانە ئازاد کرا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ٢٧ بانەمەڕێ ٢٧٢٠ (٢١ی ئاوریلی ٢٠٢٠)، محەمەد ئوستاد قادر، بەندکراوی سیاسی خەڵکی سەقز دوای تێپەڕاندنی نزیک دوو ساڵ لە ماوەی حوکمەکەی بە مەرج لە بەندیخانەی شاری سنە ئازاد کرا.\nئەو دوو چالاکە سیاسییە ڕێکەوتی ٩ی خەزەڵوەر ٢٧١٩ (٣١ی ئۆکتۆبری ٢٠١٩)ی ئەمساڵ لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی شاری سنە دادگایی کرابوون و ڕۆژی یەکشەممە ٨ی بەفرانبار (٢٩ی دێسامبری )، حوکمی سێدارەی ”هۆشمەند عەلیپوور“ چالاکی سیاسی خەڵکی سەردەشت و حوکمی پێنج ساڵ بەندکرانی ”محەمەد ئوستاد قادر“ خەڵکی سەقز بە پارێزەر و بنەماڵەکانیان ڕاگەیەندراوە.\nهەنگاو پێشتر لە ڕاپۆرتێکدا ڕایگەیاندبوو کە ەئو دوو بەندکراوە بە توندترین شێوە ئەشکەنجە کراوە و داوایان لێ کراوە کە ناوی هاوڕێکانی خۆیان ئاشکرا بکەن.


كۆچبه‌رانی سه‌ر سنوری لیتوانیا له كه‌مپه‌وه ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه ده‌كرێن | Pishti News | پشتی نیوز\nپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی/په‌نابه‌ران/كۆچبه‌رانی سه‌ر سنوری لیتوانیا له كه‌مپه‌وه ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه ده‌كرێن\nكۆچبه‌رانی سه‌ر سنوری لیتوانیا له كه‌مپه‌وه ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه ده‌كرێن\nPishtiwan Jaf Follow on Twitter Send an email 2021/08/29\nبۆ پاراستنی ژیانی كۆچبه‌ران له وه‌رزی زستاندا به بڕیاری وه‌زاره‌تی ناوخۆی لیتوانیا هه‌موو كۆچبه‌ره‌كان له‌و كه‌مپه داخراوه‌دا ده‌گوازره‌نه‌وه بۆ گرتووخانه‌یه‌ك\nبه پێی زانیاریه‌كانی كه ده‌ستی پشتی-نیوز كه‌وتوون، تا كۆتایی مانگی 9 زۆرینه‌ی كۆچبه‌رانی سه‌ر سنوری لیتوانیا و بێلاروسیا كه له كه‌مپێكی داخراودا ده‌ژین، ده‌گوازرێنه‌وه بۆ گرتووخانه‌یه‌ك به‌هۆی ئه‌وه‌ی وه‌رزی زستان ده‌ست پێده‌كان و ئه‌و ناوچه سنوریانه زۆر سه‌ردن بۆ ژیانی كۆچبه‌ره‌كان.\nجێگری وه‌زیری ناوخۆی لیتوانیا، ڤیتالی دیمیتریێف (Vitalij Dmitrijev) به میدیاكانی ڕاگه‌یاند، وا خه‌ریكه وه‌رزی زستان نزیك ده‌بێته‌وه و كه‌ش و هه‌واكه له‌و خاڵه سنورانه زۆر ساردا، پێویسته چاره‌سه‌ر بدۆزینه‌وه تاكو ئژیانی ئه‌و كۆچبه‌رانه ڕزگاریان ببێت له سه‌رمادا.\nله كه‌مپی Rūdninkai كه ئێستا كۆچبه‌ره‌كانی لێیه ده‌گوازرێنه‌وه بۆ گرتووخانه‌ی Kybartai.\nبڕیارماندا كۆچبه‌ره‌كان ڕه‌وانه‌ی ئه‌و گرتووخانه‌یه بكه‌ین، چونكه له‌وێ خزمه‌ت ده‌كرێن، بارودۆخی گرتووخانه‌كه زۆر له خێمه باشتره، ده‌توانن خۆیان گه‌رم بكه‌نه‌وه، جلوبه‌رگی خۆیان بشۆن و ئینتێرنێتی 24 كاتژمێری بێ به‌رامبه‌ر. ئه‌مانه‌وێت ژیانیان بپارێزین و شوێنی گه‌رمی تایبه‌ت بۆ ئافره‌تان و منداڵان دابین بكه‌ین. له‌م كه‌ش و هه‌وا سارده‌دا ژیانی كۆچبه‌ره‌كان ده‌پارێزین تاكو لێكۆلینه‌وه له سه‌ر كه‌یسه‌كانیان ده‌كرێت.\nبه پێی بڵاو كراوه‌ی وه‌زاره‌تی ناوخۆی لیتوانیا، گرتووخانه‌كه شوێنی تایبه‌تی تێدایه بۆ وه‌رزش كردن، په‌رتووك خانه هه‌روه‌ها كاره‌بای 24 كاتژمێری، خواردنی گه‌رم، ئاوی گه‌رم له گه‌ڵ تیمێكی پزیشكی. گرتووخانه‌كه ته‌نها 800 كۆچبه‌ر ده‌گرێت و ئه‌گه‌ری هه‌یه كابینه له پاڵ گرتووخانه دروست بكرێن بۆ ژماره‌یه‌ك كۆچبه‌یر دیكه‌یش. ئه‌وانی دیكه ده‌گوازرێنه‌وه بۆ چه‌ند ناوچه‌یه‌كی سه‌ر سنوری لیتوانیا و بێلاروسیا.\nله ئێستادا 350 كۆچببه‌ر له كابینه‌دا ده‌ژین له ناوچه‌ی Medininkai له سه‌ر سنوری لیتوانیا و بێلاروسیا هه‌روه‌ها 290 كۆچبه‌ری دیكه له كابینه‌دا ده‌ژین له ناوچه‌ی Rukla.\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی لیتوانیا له چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌دایه تا كۆتایی مانگی 9 هه‌موو كۆچبه‌ره‌كان له‌و كه‌مپه داخراوه‌ی ئێستا بگوازرێنه‌وه بۆ شوێنی تایبه‌ت و گه‌رم و ناو كابینه.\nبه‌لاروسیا پۆڵه‌ندا سنووری لیتوانیا كوردانی لیتوانیا لیتونیا\nبه‌ڤیدیۆ: ساته‌وه‌ختی ده‌ستگیركردنی 70 كۆچبه‌ری كورد له یه‌كێك له دورگه‌كانی یۆنان\n3 لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار ناتوانن ته‌رمی گه‌نجێكی كورد له یۆنانه‌وه بگه‌ڕێنه‌وه هه‌رێمی كوردستان\nیه‌ختێك به 82 نه‌فه‌ر و 3 قوپتانه‌وه له مینایه‌كی یۆنان ده‌ستگیر كران\nسوتاندنی باره‌گایه‌كی پارتی له كه‌ركوك


◄ ئەنجام: Found 440, page 1 of 44 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 ئەڤ بابەتە 19,571 جار هاتیە دیتن\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 10 2013 2:40PM\n👁 ئەڤ بابەتە 9,271 جار هاتیە دیتن\nدڵشاد مستەفا [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 10-7-2013 14:40:21\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 15 2019 12:54PM\n👁 ئەڤ بابەتە 8,291 جار هاتیە دیتن\nئامادەکردنی: بەرزان ئەبوبەکر چاپی یەکەم 1438 - 2 [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ز.س. 15-5-2019 12:54:11\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 12:24AM\nEvîn çîçek – 2004 Derbar: Ev pirtûka Evîn Çîçek [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 6-8-2017 0:24:36\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 26 2014 2:26PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,558 جار هاتیە دیتن\nZeynelabidîn Zinar Pencînar Weşanxaneya Çanda Ku [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 26-8-2014 14:26:25\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 26 2014 2:32PM\nHesen Silêvaneyî ISBN: 91-87730-66-9 APEC Der [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 26-8-2014 14:32:02\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 25 2014 11:35AM\n👁 ئەڤ بابەتە 4,298 جار هاتیە دیتن\nMehmûdê Eko Wêne ya qahê: Hunennciid Bira.Jmiiê [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 25-5-2014 11:35:12\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 30 2016 2:05PM\nLokman Polat 2007 - Stenbol [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-10-2016 14:05:27\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 24 2014 4:33PM\n👁 ئەڤ بابەتە 6,130 جار هاتیە دیتن\nPîr Rustem [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 24-5-2014 16:33:36\n📅 دەمێ تومارکرنێ Dec 8 2011 3:59PM\n👁 ئەڤ بابەتە 6,599 جار هاتیە دیتن\nSERDAR ROŞAN Nefel، 2002 [ زێدە... 👁] 📕 ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 8-12-2011 15:59:01


رۆژنامەی كاغەز لە مەرگ نزیك بۆتەوە؟\nڕۆژنامەی كاغەز، ئەو ڕۆژنامەیەی بە كاغەز دەردەچێت، خوێنەر كاتێك بە دەستیەوە دەگرێت هەستێكی تایبەتی لا دروست دەبێت، زۆر جار خوێنەری هەر بابەتێك پەنای دەبردە بەر بڕینی ئەو وێنە و بابەتانەی كە بە پێویستی دەزانی و لای خۆی ئەلبومێكی زانیاری لێ دروست دەكرد، بەڵێ ئەو پارچە كاغەزە بە هەر قەبارەو ڕەنگێك بوایە لەنێو دۆڵاب و كتێبخانەكانماندا سوچێكی بۆ خۆی گرتبوو، تەنانەت نوسەری بابەتەكان لەو پارچە كاغەزە ئەرشیفێكی دەوڵەمەندیان بۆ بابەتەكانی خۆیان دروست كردبوو، ئەمانە هەمووی بەشێك لە سەرگوزشتەی كاغەزێكن كە بە چنینی پیتەكان و تیكهەڵكێشی لەگەڵ وێنە و كاریكاتێرەكان پەڕەكانیان نەخشاندبوو.\nئەو نەخشاندن و چنینانەش بە ئاسانی بە دەست نەهاتوون بێگومان ستافێكی بەهێز لەپشت دەرچواندنی ڕۆژنامەكەوە بوون،ستافێك بابەتیان نوسیوە و بەدواداچونیان كردوەو وتارو سەروتار و ڕیپۆرتاژ و ڕاپۆرت و ڕاپۆرتە هەواڵ و چەندین بنكۆڵكاری ڕۆژنامەوانیان ئەنجامداوە و لەولاشەوە چاوە بەتواناكان بەدوای هەڵەبڕی بابەتەكاندا دەگەڕان و كاری هەڵەبڕیان لەكۆی بابەت و ژانرە ڕۆژنامەوانیەكان دەكرد، پاشان وێنەگری ڕۆژنامەكە بەهۆی ئامادەبونی لە كۆی ئەو شوێنانەی پێویست دەكات وێنەیەك بچركێنێت چركاندویەتی و بەوێنەكانی بابەتەكانی بەهێزتر كردووە، هەموو ئەمانەش بە دەست و پەنجەی دیزاینەرەكانەوە لەسەر شاشەی كۆمبیوتەرەكان دیزاینەكەیان نەخشاندووە، لەولاشەوە دەستەی نوسەران و سەرنوسەر و بەرپرسی لاپەڕەكان شەونوخونیان دەكرد تا بە باشترین و جوانترین و سەرنج ڕاكێشترین بابەتەوە ڕۆژنامەكەیان سپێدە باش لە خوێنەرەكانیان بكات. بەڵێ هەموو ئەمانە بە كەسێك و دوو كەس و سێ كەس بەڕێوە نەچووە،ئەمە سوپایەک لە كەسانی پسپۆڕ و بەرپرسیارانە ئۆپەراسیۆنی دەرچواندنی كاغەزەكەیان دەكرد ئەركێكی قورس و گەورە و بەرپرسیارێتیەكی لەڕادەبەدەر و وورد بوو.\nئێستاو لە داهاتودا ڕۆژنامەی كاغەز لەبەردەم هەڕەشەیەكی ڕاستەقینەدایە،هەڕەشەی ئیمپراتۆرێك كە قەیصەرێكی نوێ بۆ خەلافەتی خۆی دیاری دەكات، ئەو خەلافەتەش قەیصەری میدیای نوێیە.\nلەنێو ئەم جۆرە میدیایەشدا بڵاوكراوەی ئەلەكترونی دێت، ئەم جۆرە بڵاوكراوەیە خۆی لە دوو شێوازدا دەبینێتەوە ئەوانیش:\nیەكەم: ڕۆژنامەی ئەلەكترۆنی،لێرەدا ناوی ڕۆژنامە كاغەزیەكە لەخۆی دەگرێت كە بە ڕۆژنامەی دایك ناوزەند دەكرێت، لە باشیەكانی ڕۆژنامەی ئەلەكترۆنی ئەوەیە كە هەمان خزمەتگوزاری میدیایی و ڕۆژنامەوانی لە كۆی ژانرەكانی ڕۆژنامە كاغەزییەكە دەخاتە بەردەم خوێنەر، هەروەها دەتوانێت خزمەتگوزاری گەڕان بەنێو وێب سایتەكە بەردەست بخات، لەگەڵ ئەمانەشدا دەتوانێت خزمەتگوزاری مەڵتی میدیای دەق و دەنگ و وێنە بە خوێنەری ببەخشێت.\nدووەم: چاپی ئەلەكترۆنی ڕۆژنامەی كاغەز: كە خۆی لە بنەڕەتدا ڕۆژنامەی كاغەزە و بە هەمان شێوازی كاغەزەكەی لەڕێگەی وێب سایتێك بەهۆی ئینتەرنێتەوە بڵاو دەبێتەوە، مێژوی ئەم جۆرە بڵاوكراوەیەش دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆژنامەیەكی سویدی كەلەساڵی 1990 بەشێوازی ئەلەكترۆنی بڵاوبویەوە .\nلە گرنگیەكانی ڕۆژنامەی ئەلەكترۆنی ئەوەیە كە دەتوانێت زۆر بەخێرایی و بە تێچویەكی كەم زانیاریەكان بگوازێتەوە و بۆ كۆمەڵگەی نێوخۆیی و نێودەوڵەتی، هەروەها خێرایی دەنگدانەوە و ڕەنگدانەوە و وەرگرتنی فیدباگ و گفتوگۆكردن لە نێوان نوسەر و خوێنەر و دەزگاكە، جگەلەمانەش زۆر بەئاسانی هەمواركردن و نوێكردنەوە لە بابەتەكانی دەكرێت، بیرمان نەچێت كە ڕۆژنامەی ئەلەكترۆنی لە هەموو كاتێكدا لە هەر جێگەیەك بێت بەردەستە و سنوری جوگرافی نییە،لە گرنگترین گرنگیەكانی ئەم جۆرە ڕۆژنامەیە ئەوەیە كە پێویستی بە جێگایەكی دیاری كراو نییە بۆ كۆكردنەوەی ئەو كارمەندانەی كاری تێدادەكەن، جگە لەمانەی باسمانكرد زۆر گرنگی كەی هەیە كە لە وتارێكدا ناتوانرێت هەموی بەردەست بخەین.\nلەگەڵ گرنگی ڕۆژنامەی ئەلەكترۆنی بێگومان لە ئاستەنگ و گرف بێبەش نییە، لە دیارترین ئاستەنگەكانی دروست بونی ئاستەنگی فەند یاخود پشتیوانی مادییە، هەروەها ناتوانرێت داهاتی دارای بۆخۆی وەك پێویست لەڕێگەی كۆمپانیاكانی ڕیكلامەوە بەدەست بهێنێت، بێجگە لەمانەش بە ئاسانی دەتوانرێت دابخرێن و لەڕێگەی هاككارەكانیشەوە هاك بكرێن و دوچاری كێشەی یاساییان بكات، كۆتا ئاستەنگیش كە بێگومان كۆتایی تەواوی ئاستەنگەكان نیە ئەویش بونی ململانی و ڕكابەری لەگەڵ هاوشێوەكانی.\nلەكۆتایدا بە پێویستی دەزانم وەك چۆن لە ڕووی زانستیەوە باسكراوە ، خراپیەكانی ڕۆژنامەی ئەلەكترۆیش باس بكەم، لە دیارترین خراپیەكانی ئەوەیە كە ناچێتە ژێرباری چاودێری و توانای دڵنیابونی ڕاستی و دروستی زانیاریەكانی ناكرێت،هەروەها شكاندنی داب و نەریت و بەها ئەخلاقیەكان لە خراپیەكانیەتی، لەگەڵ ئەمانەشدا كاریگەری نەرێنی لەسەر ژیانی خێزانی و كۆمەڵایەتی دروست دەكات.\nكەواتە ئەوەی وەك دەرئەنجامێكی سەرەتایی دەردەكەوێت لەم وتارەدا وەك لە وتاری پێشوش باسمكرد دەبێت لە كوردستان كاری جدی بكرێت لەسەر دەرچواندنی یاسایەكی بەهێز بۆ ئەم جۆرە ڕۆژنامانە، لەلایەكی ترەوە دەردەكەوێت كە ڕۆژنامەی ئەلەكترۆنی هەڵ ئاوسانێكی بەرچاو بەخۆیەوە دەبینێت و لەبەردەم هەڕەشەی بێمتمانەییدا دەبێت، كەواتە لێرەوە بۆمان دەردەكەوێت كە بەدیلی ڕۆژنامەی كاغەز هەر ڕۆژنامەی كاغەزە.