سەرەتا»جۆراوجۆر»خۆپاراستن»(Steganography) هونەری شاردنەوەی زانیارییەکان\nلەلایەن sarkaut hassan لە 04/07/2016 0 Comments\nSteganography شاردنەوەی داتایە لەناو فایلێکی دەنگ یان وێنە یان ڤیدیۆ ،،،هتدلە کۆتای ئەم بابەتەدا تێ دەگەی لە Steganography و جۆرەکانی و سودی ئەم تەکنیکە و ئەو ئامڕازانەی تێیدا بەکاردەهێنرێت. گەر یەکێک بیت لە ئارەزوومەندانی بواری پاراستنی زانیاری کۆمپیوتەر ، پێویستە دەربارەی ئەم باسە بزانی و کەمێ شارەزایی پەیدا بکەی.\n:::: Steganography چی یە..؟\nبریتیە لە هونەری شاردنەوەی نامەیەک لەپشتی نامەیەکی ئاسایی دا ، بەجۆرێ تەنها ئەو کەسەی ئیشەکەی کردووە ئاگادارە لەهەبوونی زانیاری لە پشتی فایلەکانەوە.وشەکە لە یۆنانیەوە هاتوو (Steganós Graptos)…\nSteganós واتا (شاردنەوە) وە Graptos واتا (نوسین) ئەم تەکنیکە چەندەها ساڵە بەکارهێنراوە لە ئاڵووگۆڕکردنی زانیاری، تا ئیستاش و لە دونیای مۆدێرن کە زانیارییەکان بوون بە دیجیتاڵی.\nبەکاردێ بۆ گواستنەوەی نامەی نهێنی و شاراوە لەنێوان یەکێکەوە بۆ یەکێکی دیکە بێ ئەوەی هیچ کەسی دیکە بزانێ کە چی لە نامەکەدا هەڵگیراوە.!\nلە کۆمپیوتەردا ، دێن لە پشتی فایلی بێ کەڵك و بێ سود پارچەیەک لە زانیاری گرینگ و بەسوود دەشارنەوە.ئەو زانیارییانەی کە دەشاردرێنەوە دەکرێت نوسراوێک یان وێنەیەک یان ڤیدیۆیەک یان پڕۆگرامێک بێ، یاخوود دەکرێ هەر جۆرە فایلێکی دیکە بێت. بەگشتی فایلی وێنە و ڤیدیۆ و دەنگ بەکاردەهێنرێت بۆ تێدا شاردنەوە و هەڵگرتنی فایلە نهێنییەکان.\nمەبەستی سەرەکی لە بەکارهێنانی Steganography شاردنەوەی داتاکانە لە پشتی فایلێکەوە کە هیچ کەس گومانی لێ ناکات. بەجۆرێک کاتێ سەیری فایلەکە بکرێت وا هەست دەکرێت کە فایلێکی ئاساییە و تەنها بەسەیرکردن هەرگیز درک بەبوونی داتای شاراوە لەپشتی فایلەکە ناکرێت.\nوە هەندێ جار Steganography وەکوو چینێکی دیکەی پاراستن لەگەڵ encryption بۆ زانیارییەکان بەکاردەهێنرێت تاوەکوو گەر هاتوو فایلەکە Decrypt یش بکرێ ئەوا هەست بە داتای شارواە نەکرێت.\nزۆرجار Steganography تێکەڵ بە cryptology دەکرێت چونکە هەردوولا ئیشی پاراستنی زانیارییەکان دەکەن.\nجیاوازی نێوان ئەم دوانەش ئەوەیە کە Steganography هەڵدەستێ بە تێكەڵکردن و شاردنەوەئ زانیاری لەگەڵ زانیاریەکی دیکە بێ ئەوەی هەستی پێ بکرێت وە گەر هاتوو کەسێک سەیری ئەو فایلە بکات کە زانیارییەکەی تێدا شاردراوەتەوە ، هەست بەبوونی ناکات و پێی نازانێت.بەڵام ئەمە لە cryptology وانیە و بە ئاشکرا دیارە کە فایلەکە جفرەکراوە و بۆ بینین پێویستە سەرەتا بکرێنەوە.\nلە هێرشەکەی 11ی سێپتەمبەری ساڵی 2001 ئەم, تەکنیکە بەکارهێنراوە بۆ ئاڵووگۆڕکردنی نامەکانی نێوان تیرۆرستان..!\n::: چۆنیەتی ئیش کردنی Steganography :\nڕێگای زۆر هەیە بەکاردەهێنرێت بۆ شاردنەوەی داتا و هەڵگرتنی لەناو وێنە و دەنگ و ڤیدۆ.بەڵام بەگشتی دوو ڕێگەی سەرەکی هەیە کە بریتین لە : (LSB (Least Significant Byte و ( Injection ) .\n(LSB (Least Significant Byte\nئاسایی کاتێک فایلێ دروست دەبێ هەندێ بایتی زیادە لەفایلەکەدا هەیە کە پێویست نین و یاخود گرینگ نین هەبن. هەربۆیە دەکرێت ئەم بایتە زیادانە لابردرێن و لە شوێنیان داتای دیکە دابنرێت، بێ ئەوەی هیچ نیشانەیەکی گۆڕانکاریکردن لە فایلەکەدا دروست ببێ یاخوود تێکچوون ڕووبدات.\nئەم ڕێگە لەسەر فایلی وێنەکان زۆرباش ئیش دەکات بەتایبەت ئەو وێنانەی کە دیقە و کوالێتیان بەرزە و ڕەنگی جۆراو جۆرییان تێدا هەیە.وە لەسەر ئەو فایلە دەنگیانەی کە زیاتر لە دەنگێکیان تێدا هەیە و bit rate یان بەرزە.\nئەم ڕێگەیە زۆر باسانایی هەڵدەستێ بە تێكەل کردن و شاردنەوەی زانیارییەکان لەپشت فایلەکان.\nکێشەی سەرەکی ئەم ڕێگەیە ئەوەیە کە قەبارەی ئەو فایلەی زانیارییەکە دەشارێتەوە زیاد دەکات، بۆیە دەکرێت ئاسانتر لە ڕێگەی پێشتر هەست بە بوونی زانیاری بکرێت.\n:::: پۆلێن کردنی جۆرەکانی Steganography:\nبەپشت بەستن بەجۆری ئەو فایلەی کە زانیارییەکانی لەپشت دەشاردرێتەوە و هەڵدەگیردرێت، Steganography دەکرێت بەم چەند جۆرەی خوارەوە:\n1- Text Steganography\n2- Image Steganography\n3- Audio Steganography\n4- Video Steganography\n::: هەندێ لەو پڕۆگرامانەی بەکاردێن لەو بوارەدا (ویندۆس):\nشاردنەوەی فایلەکان لە پشتی وێنەی جۆری (BMP) و فایلی دەنگی جۆری (WAV).\nبۆ بینینی فایلە شاراوەکە، پێویستە کە دووبارە هەمان بەرنامە بەکاربهێنرێت.\nداگرتن : http://download.cnet.com/Xiao-Steganography/3000-2092_4-10541494.html\nشاردنەوی فایلەکان لەپشتی فایلێکی وێنە.لەهەامن کاتیشدا دەتوانی فایلەکە جفرە بکەی.\nبە کۆماند ئیش دەکات ، وێنە و فایلی نوسراو دەشارێتەوە، دەبێ لەهەمان ئەو جێگەیە بن کە بەرنامەکەی تێدایە.\nبەڤیدۆ فێری ببە: https://www.youtube.com/watch?v=wBAw0bbspVM\nدەکرێت Steganography وەک پارێزگارییەک لەکاتی ئاڵووگۆڕکردنی زانیارییە گرینگ و هەستیارەکاندا بەکاربهێنرێت.\nدەتوانی پێش ناردنی هەر زانیارییەکی گرینگ بۆ کەسی بەرامبەر سەرەتا encrypt ی بکەی و پاشان لەپشتی وێنەیەک دایبنێی و ئینجا بینێریت. تاکوو ئەگەری ئاشکرابوونی زانیارییەکان کەمتر بێتەوە. گەر کەسی هاککەر بەدەستیشی بهێنێ و بشتوانێت decrypt ی فایلەکە بکات ئەوکات تەنها فایلێکی ئاسایی دەبینێت و هیچ زانیاری دەربارەی ئەوە نیە کە لەپشتی فایلەکە زانیاری گرینگ هەیە.\nئەم تەکنیکە هەرچەند ئاسان و سادەیە لە بەکارهێناندا بەڵام زەحمەت و قورسە ئاشکرابوون و هەستپێکردنی، بۆیە دەکرێت لەداهاتوودا و دوای بە ئەلیکترۆن بوونی دام و دەزگاکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لەلایەن رێکخراو و دەزگا حکومیەکانەوە بەکاربهێنرێت وەک ڕێگایەکی پارێزراوتر بۆ گواستنەوەی زانیارییەکان.\nسەرچاوە سود لێوەرگیراوەکان:-\nبابەتەكانی پێشووترفێركارى : چۆن بزانین فەیسبووكەکەمان هاك کراوه ؟\nبابەتی دواتر دڵنیام کە هاک کراویت و ئاگادار نیت .. وەرە بزانە هاک کراویت


به‌رنامه‌ی كاری دانیشتنی ژماره (٨)ی ئاساییی خولى به‌هاره ڕۆژی ٢٠٢٢/٦/٢٣\nبه‌پێی حوكمی مادده‌ی (٥) و بڕگه‌ی (یه‌كه‌م) له مادده‌ی (١٦) و بڕگه‌ی (سێیه‌م) له مادده‌ی (١٨) و بڕگه‌كانی (یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م) له مادده‌ی (٢٠) و مادده‌كانی (٤٧، ٤٨) و بڕگەی (یەكەم) لە ماددەی (٥٢) و ماددەكانی (٥٤، ٥٥، ٥٦، ٥٧) له په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان ـ عێراق، ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تیی په‌رله‌مان بڕیاریدا به‌رنامه‌ی كاری دانیشتنی ژماره (٨)ی ئاسایی خولی بەهارەی ساڵی چوارەم له خولی پێنجه‌می هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان له كاتژمێر (١٠)ی بەیانی ڕۆژی پێنجشەممە ڕێكه‌وتی ٢٠٢٢/٦/٢٣ به‌م شێوه‌یه بێت:\nیەكەم: خستنه‌ڕوو و گفتوگۆكردنی ڕاپۆرتی لێژنەی (ئاوەدانكردنەوە و وەبەرهێنان) سه‌باره‌ت به (هۆكاری وەستاندنی پڕۆژەكانی ڕێگاوبان و تەواونەكردنی یەكەكانی نیشتەجێبوون لە وادەی یاسایی دیاریكراوی خۆیاندا)، بەئامادەبوونی بەڕێز وەزیری ئاوەدانكردنەوە و نیشتەجێكردن، بەپێی حوكمی بڕگەی (یەكەم)ی ماددەی (٦٦) لە پەیڕەوەی ناوخۆی پەرلەمانی كوردستان.\nدووەم: خوێندنه‌وه‌ی دووه‌م بۆ پێشنیازە یاسای (بەركاركردنی یاسای فیدراڵی واژۆی ئەلكترۆنی و مامەڵەی ئەلیكترۆنیەكان ژمارە (٧٨)ی ساڵی ٢٠١٢ لە هەرێمی كوردستان-عێراق)، به‌پێی حوكمی مادده‌كانی (٨٧، ٨٨، ٨٩، ٩٧) له په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان.\nچوارشەممە, 22 حوزەیران 2022 15:43\nBarnamai kari D.8 Asaye X. Bahara


هێزەکانی عەرەب و کورد قەڵای جەعبەر دەگرن لە داعش\nهێزەکانی سوریای دێموکرات، بە پشتیوانی فڕۆکە جەنگیەکانی هاوپەیمانان، قەڵای دێرینی جەعبەریان گرتەوە لە رەقە لە دەستی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش)، روانگەی سوری بۆ چاودێری مافەکانی مرۆڤ پێنجشەممە (5 کانونی دووەم) رایگەیاند.\nروانگەکە وتی کە پێشڕەوی بۆ سەر قەڵاکە، لە کەنارەکانی دەریاچەی ئەسەد لە قەراغ باکوری رۆژئاوای تەبەقە لە پارێزگای رەقە، دوای پێکدادانی توندوتیژ دێت لەنێوان داعش و هاوپەیمانی عەرەب و کورد، لەگەڵ هەبونی زیانی گیانی لەهەردولادا.\nگرتنی قەڵاکە دوای ئەو پێکدادانە توندانە دێت لە رۆژهەڵاتی ناوچەی جەعبەر و سنوری سویدییە، کە هەردوکیان دەکەونە باکوری کەناری روباری فوڕات لە نزیك بەنداوێکی ستراتیجی کە هاوپەیمانێتییەکە هەوڵدەدات بیگرێتەوە لە داعش.\nئەندامانی داعش خۆیان ئامادەکردووە بۆ دۆڕانی چاوەڕوانکراو لە تەبەقە، کە دەبێتە دەروازەیەك بۆ رەقە بۆ هێزە ئازادییەکان، لەڕێگەی بڵاوکردنەوەی پڕوپاگەندە بە وتنی ئەوەی کە ئەم لەدەستدانە قەرەبودەکرێتەوە بە سەرکەوتن لە شوێنەکانی تر.\nروانگەکە رایگەیاند کە وەك خۆئامادەکردن بۆ دۆڕانێکی چاوەڕوانکراو، داعش هەروەها زیندانیانی دەگوازێتەوە بۆ دەرەوەی تەبەقە.\n5,000 کەس ئاوارە بوون لە دەسپێکی هێرشی رەقەوە\nهاوپەیمانی عەرەب-کورد داعش دەردەپەڕێنن لە ناوچەیەکی فراوانی رەقە\nهاوپەیمانی عەرەب-کورد دەچنەناو تەبقەی ژێردەستی داعشه‌وه


بەرپرسێكی حەشدی شەعبی لە كەركووك هاتە رفاندن\nسەرچاوەیەك لە هیزە تەناهییەكانی شارۆكەی خورماتوو رای گەیاند كە ئەم ئیوارەیە جێگری بەڕێوەبەری شەهیدان و لێقەوماوانی دەستەی حەشد شەعبی لە باشووری كەركووك هاتووەتە رفاندن و دەست كراوە بە لێكۆڵینەوەی توند بۆ دۆزینەوەی.\nسەرچاوەكە بە "وشە"ی راگەیاند، ئەمشەو جێگری بەڕێوەبەری شەهیدان و لێقەوماوانی دەستەی حەشد شەعبی لە باشووری كەركووك، دكتور حوسێن حەكیم و برایەكی بە ناوی حەسن حەكیم و شوفێرەكەیان بە ئۆتۆمۆبێلی تایبەتی خویان لە سەر ڕیگەی گشتیی كەركووك- بەغدا لە سنووری شارۆكەی خورماتوو نەماون، ئێستەش هەموو هەوڵەكان خراونەتە گەڕ بۆ ئاشكراكردنی چارەنووسیان.\nسەرچاوەكە زیاتر گوتی، ئەو بەرپرسە لە كاتێكدا لە سلێمانییەوە دەگەڕایەوە بۆ بەغدا و لە ناو شاری كەركووكەوە پێوەندی بە كەسوكارییەوە كردووە و پاشان هیچ هەواڵێكیان نازانن و موبایلەكانیان داخراوە و تا ئیستەش هیچ سۆراغێكیان نییە و پێ دەچێت رفینرابن.\nلە 16ی ئۆكتۆبەری رابردوو، هێزەكانی عێراق و میلیشیاكانی حەشدی شەعبی بە یارمەتی باڵێكی ناو پارتێكی سیاسی كوردستان، ناوچە كوردستانییە دابڕاوەكانیان كۆنترۆڵ كرد، لەو ناوەدا لەكانی هەڵمەتەكە و دوای ئەوەش ژمارەیەك هاووڵاتی كورد بە دەستی هێزەكانی عێراق بوونە قوربانی، جیا لەو پێشێلكارییانەی كە دەكرێت، سیاسەتێكی رێكی تەعریب و بەشیعەكردن دەستی پێ كردووە.\nكەركووك/ ئارام شێركۆ


كۆنترین به‌نداوی جیهان له‌شێخانه PUKmedia یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nکوردستان 09:16 AM - 2021-08-26\nئه‌م به‌نداوه كه مێژووه‌كه‌ی سێ هه‌زار ساڵه، له‌سه‌رده‌می پاشا سه‌نحاریبی ئاشووری (٧٠٥_٦٨١ی پیش زایین) دروست كراوه. ئاسه‌واری ئه‌م به‌نداوه به درێژیی ٢٨٠ مه‌تر و و پانیی ٢٢ مه‌تر و به‌رزیی نۆ مه‌تر له‌سه‌ر زه‌وی لێی به جێ ماوه‌ته‌وه كه ئه‌مه ته‌نها ئه‌و به‌شه‌یه كه به چاو ده‌بینرێت، به‌ڵام ده‌كرێت به‌نداوه‌كه زۆر له‌وه‌ی كه باسی ده‌كرێت، گه‌وره‌تر و پانتر بێت، ئه‌گه‌ر بێت و كاری پشكنینی شوێنه‌واریی بۆ بكرێت.\nجروانه، كه ته‌نها 10 كیلۆمه‌تر له شوێنه‌واری "خنس"ه‌وه دووره، به شێوازێكی ئه‌ندازه‌یی جوان و ڕێكوپێك دروست كراوه و نزیكه‌ی دوو ملیۆن پارچه به‌رد تێیدا به‌كار هاتووه و هه‌موو به‌رده‌كان له چیاكانی ده‌وروبه‌ری ناوچه‌كه‌وه ده‌رهێنراون و به شێوازێكی ئه‌ندازیاری و رێكخراو تاشراون و له‌سه‌ر و ته‌نیشت یه‌ك دانراون.\nبه گوته‌ی شوێنه‌وارناس كۆڤان ئیحسان ئه‌م شوێنه‌واره بۆ یه‌كه‌م جار له ساڵی١٨٤٥ له لایه‌ن شوێنه‌وارناسی بیانی (له‌یارد)ه‌وه دۆزراوه‌ته‌وه و له‌باره‌یه‌وه نووسیویه.\nله‌باره‌ی ناوی جروان، یان جروانه شوێنه‌وارناسان دوو بۆچوونیان هه‌یه یه‌كه‌مینیان كه له چه‌ندین سه‌رچاوه‌ی عه‌ره‌بییه‌وه هاتووه، ده‌ڵێ جروانه به‌ناوی مه‌جرایه‌كی ئاو هاتووه، واتا مه‌جرایه‌ك هه‌بووه به‌ناوی جروانه كه پڕ ئاو بووه و بووته هۆی به پیت و به‌ره‌كه‌تبوونی ناوچه‌كه. بۆچونی دووه‌م ده‌ڵێ له زمانی كوردیدا وشه‌ی چروان هه‌یه كه به واتای جراندن یان چراندن هاتووه و به‌و شوێنه‌ی كه به‌نداوه‌كه لێی دروست كراوه گوتراوه كه شوێنێكی پڕئاو و سه‌وزایی بووه بۆ له‌وه‌ڕی ئاژه‌ڵ.\nPUKmedia فۆتۆ راپۆرت ـ شۆڕش وه‌هبی


دوایین نوێكردنه‌وه تەموز 24, 2017\nکە باس دێتە سەر چیرۆک یەکێک لەو ناوانەی کە بیرمان بۆی دەچێت زنجیرە چیرۆکە بەناوبانگەکانی هەزار و یەک شەوەن. لە ناو ئینگلیزدا ئەم کتێبە بە شەوانی عەرەبی ناسراوە و چیرۆکەکانی بە درێژایی چەندین سەدە لەلایەن چەندین نوسەری جیاوازەوە کۆکراونەتەوە ، بۆیە تا ئێستاش ئەم کتێبە یەک نوسەری دیاریکراوی نییە. بنەڕەتی ئەم چیرۆکانە دەگەڕێتەوە بۆ چیرۆکە فۆلکلۆرییەکانی فارس، عەرەب، میزۆپۆتامی، هیندی و میسری کە مێژوویەکی دێرینیان هەیە، هەروەها بەشێکی زۆر لەم\nچیرۆکانە لە کتێبی (هەزار ئەفسانە)ی فارسییەوە وەرگیراون.\nبابەتی چیرۆکەکە باس لە پاشایەکی ساسانییەکان بە ناوی\nشەهریار و هاوسەرەکەی بە ناوی شەهرزاد دەکات. شەهریار زۆر خەمبار دەبێت بەوەی کە هاوسەری براکەی خیانەت لە براکەی دەکات، بەڵام زیاتر خەمبار دەبێت بەوەی کەهاوسەرەکەی خۆی خیانەتی لێدەکات، بۆیە بڕیار دەدات هاوسەرەکەی لەسێدارە بدات و بیکوژێت.\nلەو ڕۆژە بەدواوە شەهریار بیرکردنەوەی بەرامبەر ژنان دەگۆڕێت، هەموو شەوێک لەگەڵ کچێک دەخەوێت و بۆ بەیانیەکەی لەسێدارەی دەدات. وەزیر کە ئەرکی پاراستنی پاشایە ناتوانێت هیچ کچێکی دیکە بدۆزێتەوە بۆ پاشا،لەولاشەوە ناڕەزایی دانیشتوانەکان بەرز دەبێتەوە بۆ کوشتنی کچەکانیان بەبێ هۆ. شەهرزاد کە کچی وەزیرە داوا دەکات لە وەزیر کە بیباتە لای پاشا و بیکاتە هاوسەری، شەهرزاد کچێکی زۆر زیرەک دەبێت و دەتوانێت پاشا بوەستێنێت لەم کارانەی و بیرکردنەوەی بگۆڕێت.\nلە شەوی هاوسەرگیری شەهرزاد و شەهریار، شەهرزاد دەست دەکات بە گێڕانەوەی چیرۆکێکی سەرنجڕاکێش بەڵام چیرۆکەکە تەواو ناکات، پاشاش کە زۆر بە مەراقە تا بزانێت ئەنجامی چیرۆکەکە چی دەبێت بڕیار دەدات لەسێدارەدانەکەی شەهرزاد دوابخرێت تا چیرۆکەکە تەواو دەکات، شەوی دواتر کە چیرۆکەکە تەواو دەکات دەست دەکات بە چیرۆکێکی نوێ، پاشاش بۆ ئەوەی کۆتایی چیرۆکەکە گوێبیست بێت دووبارە لەسێدارەدانەکەی دوادەخات، بەم شێوە بەردەوام دەبێت تا هەزار ویەک شەو، چیرۆکەکانی ئەم کتێبە ئەو چیرۆکانەن کە شەهرزاد بە درێژایی ئەم هەزار و یەک شەوە بۆ پاشای گێڕاوەتەوە، چیرۆکەکان چیرۆکی مێژوویی، خۆشەویستی، تراژیدیا، پێکەنینی، سحر و چەندین جۆری دیکەی چیرۆکن.\nبە درێژایی هەزار و یەک شەو پاشا بەردەوام لەسێدارەدانی شەهرزاد دوادەخات، شەهرزاد منداڵی دەبێت لە پاشا، پاشا هەستی بەرامبەر بە شەهرزاد دەگۆڕێت و دەکەوێتە داوی خۆشەویستییەوە، بڕیار دەدات بۆ هەمیشە شەهرزاد لەلای خۆی بهێڵێتەوە و ژیانێکی خۆش بەیەکەوە بژین\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/kKyUa\n١٠ بەناوبانگترین پەیکەرەکانی جیهان\n٥ بەناوبانگترین کۆمپانیاکان کە لە گەراجێکەوە دەستیان پێکرد


ئۆپۆزسیۆن، بە واتا زمانەوانییه‌که‌ی بریتییه لە (بەرەنگاربوونەوە، رووبەڕووبوونەوە، بەرهەڵستى کردن. دژایەتیى یان دوژمنایەتى کردن)... ئێمەیش لاى خۆمانەوە ناومان ناوە بەرهەڵستکاران کە پێم وایە ئەمه ناوە پڕ به پێستەکەى نییه. ئۆپۆزسیۆن، ئەگەر سیاسیانە لێکی بدەینەوە، ده‌کرێ بە دوو جۆرەوە.\nجۆرى یەکەم: ئەو بزووتنه‌وه و حیزب و بەرەیە کە دژایەتى و دوژمنایەتى رژێمى وڵاتەکەى ده‌کات بە حکومەت و دامودەزگا و سیاسەت و هەڵوێست و بەرنامە و نەخشە و لایەنەکانیەوە و کار ده‌کا بۆ رووخاندنى بە رێگایەک بۆى بچێتەسەر، تا خۆى بچێتە شوێنەکەى و سەرله‌نوێ حکومەت و دامودەزگاکانى دابمەزرێنێتەوە و کاربەدەستانى رژێمى پێشوو دەستگیر بکا و بیاندا بە مەحکەمە، یان دەربەدەریان بکا.. چاکسازیی بە لاى ئەم جۆرە ئۆپۆزسیۆنەوە ئەمەیە و لەم رێگایەوە دێتەدى..\nجۆرى دووەم: ئەو بزووتنه‌وه و حیزب و بەرەیە کە گلله‌یى و رەخنەیان لە سیاسەت و هەڵوێست و بەرنامە و هەڵسوکەوتەکانى حکومەت و وڵاتەکەى هەیە.. راوبۆچوون و بەرنامە و پێشنیار و پلانى تایبەتیشى هەیە بۆ چارەسەر و چاکسازیی و راستکردنەوەى هەڵە و ناتەواوییه‌کان.. رێ و شوێنى سیاسیانە و جەماوەرییانە و ئاشتیخواز ده‌گرنەبەر. بۆ گەیاندنى راز و گللەیى و پێشنیارەکانیان بە حکومەت و بە جەماوەر، ئامادەن دانوستان و گفتوگۆ لەگەڵ حکومەت دا بکەن لە پێناوى گفتوگۆ و داخوازییه‌کانیاندا، واتە ئەم جۆرە کار بۆ بەرەوپێشەوەبردنى حکومەت دەکەن.\nپێم وایە ئەوانەى مەبەستیان بێ بە دواى سیاسەت و چالاکى و هەڵوێست و پڕوپاگەندە و دروشم و دەم و دوانى بەرهەڵستکاران بکەون تا بۆیان دەرده‌کەوێ کە کام جۆرەن لەو جۆرانەى باسم کرد. بۆ نموونە بەرەى خەباتى نیشتیمانى ساڵى 1957لە عێراق دا لە بەرنامەیەکدا بە ئاشکرا داواى رووخاندنى ڕژێمى پاشایەتى و دامەزراندنى ڕژێمى کۆمار دەکا... بەرەى کوردستانى ساڵى 1988 لە بەرنامەیەکیدا، داواى رزگاربونى کوردستانى عێراقى کرد لەژێر دەستەى حکومەتى به‌عس، راپەڕینەکانى گەلانى تونس و میسر لە سەرەتاى ئەم ساڵیدا .لە پێناو رووخاندنى حکومەت و دامودەزگاکانى ئەو وڵاتانەدا بوو... بەرهەڵستکارانى لاى خۆمان لە دروشم و یاداشتنامە و کەناڵەکانى راگەیاندنەوە، داواى هەڵوەشاندنەوەى حکومەت و پەرلەمان و تەنانەت سەرۆکایەتى هەرێمیش ده‌کەن و داوا ده‌کەن حکومەتێکى بێلایەن پێک بێت بۆ سەرپەرشتى هەڵبژاردنەکان کە ده‌بێِ پێشوەختى ئاسایى خۆیان ئەنجام بدرێن .\nئه‌و داواکارییانە کە تا ئەمڕۆش لەسەریان سوورن، لە خۆیدا پێداگرتنە لەسەر رووخاندنى حکومەت و دامودەزگاکانیترى هەرێم دا!!\nهەرچەندە من لێرەدا نامەوێ بێنەوبەرە بکەم بەڵام ده‌پرسم ده‌بێ ئەو کەس و لایەنانه کێ بن کە ئەو حکومەتە بێلایه‌نه دروست بکەن؟\nئەم حەوت مانگە حکومەتى به‌غدا و بەرهەڵستکارانى بۆ سێ وەزیرى بێلایەن ده‌گەڕێن لەم عێراقە پان و بەرینەدا کەچى تا ئێستا دەستیان نەکەوتووە، ئا لەم روانگەیەوە ده‌توانین بڵێین بەرهەڵستکارانى لاى خۆمان لە جۆرى یەکەمن هەرچەندە مەبەستە سەرەکیەکانى خۆیان لە دووتۆى چەند پڕۆژەیەکدا خستۆتە بەر باس و لێکۆڵینەوە لە گفتوگۆکردندا لەگەڵ پارتى و یەکێتى دا. رەنگە لێرەدا پرسیارێک بێتە کایەوە باشە ئەمانە چۆن قه‌بوڵیان کرد لەگەڵ حکومەتى هەرێم دا دانوستان بکەن؟\nوەڵامەکەى ئەوەیە ئەمان رایانگه‌یاندووە کە گفتوگۆ لەگەڵ حکومەتى هەرێم دا ناکەن وەکو لەگەڵ دوو حیزبەکەى دەسەڵاتدا وەک ده‌گوترێ کۆبونەوەى پێنج حیزبەکە چونکە ئەمان خۆیان هیچ بە کەمتر نازانن لە پارتى و یەکێتى و داواى ماف و دەسەڵاتى چونیەک ده‌کەن لە لایەکى تریشەوە مەسەلەى گفتوگۆکردن لە لایەن ئەم دوو لایەنەدا بوو بە داوایەکى جەماوەریی لە دەرەوە و لە ناوخۆى کوردستان دا و گوشارێکى سەنگینى خستبووە سەر هەمووان و لەو ماوەیەشدا سەرۆکى هەرێم چەند جار دەستپێشخه‌ریی نواند بۆ ئەو مەبەستە و لایەنە پەیوەندیدارە دەرەکییه‌کانیش (بیانیەکان) بە پەسەندیان زانى لەم وەختەدا، جا سەرکەوتنی کۆبوونەوە و گفتوگۆکان وەستاوە لەسەر ئەوەى ئاخۆ دوو حیزبەکەى دەسەڵات چۆن چۆنى و تا چ رادەیەک ئامادەن داواکارییه‌کانی بەرهەڵستکاران جێبه‌جێ بکەن؟


وه‌زاره‌تی كاره‌با ئاگادارییەکی بۆ هاووڵاتیان بڵاو کردەوە\nلێدوان عەبدولرەحمان 04/12/2019 - 20:17 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nوه‌زاره‌تی كاره‌بای حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ئاگادارییەکی بۆ هاوبەشانی کارەبا بڵاو کردەوە و لا حاڵەتی بوونی چەند سەرپێچییەک هۆشدارییان پێ دەدات.\nبه گوێره‌ی راگه‌یه‌ندراوه‌كی وه‌زاره‌تی كاره‌با، کە له په‌یجی فه‌رمی خۆیان له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تیی (فه‌یسبووك) بڵاوكراوه‌ته‌وه، ئاگادارى هاووڵاتیان دەکاتەوە کە پێوەرى کارەبایان بپشکنن و ئەگەر ده‌ستكاریكردن و شكانی جام و ده‌ستكاری مۆره‌كانی كرابێت، یان بێ پێوه‌ر كاره‌با راكێشرابێت، یاخود كاره‌با له ژێر پێوه‌ر راكێشرابێت، له‌ماوه‌ی 1/12/2019 تاكو 1/1/2020، سه‌ردانی فه‌رمانگه‌ی فرۆشتنی وزه‌ی كاره‌با بكه‌ن، کە دەبەخشرێن لە سزا و پێ بژاردن (غرامە).\nلە چەمچەماڵ کەسێک بەهۆی رووداوێکی هاتوچۆ گیانی لە دەست دا


پێچەوانەی ئەمریكا، سوریا ڕایدەگەیەنێت ئەوان وەزیری نەوتی داعشیان كوشتووە\nهەواڵ 2015-05-18 کۆمێنت 1759 جار بینراوە\nپاش چەند كاتژمێرێك لە ڕاگەیەنراوی وەزارەتی بەرگری ئەمریكا لەسەر ئەنجامدانی پرۆسەیەكی تایبەتی لە ناو خاكی سوریا و كوشتنی سەركردەیەكی داعش، تەلەفزیۆنی فەرمی حكومەتی سوریا ڕایگەیاند هێزە تایبەتیەكانیان لە پرۆسەیەكی سەربازیدا وەزیری نەوتی داعش و 40 چەكداریان كوشتووە.\nحكومەتی سوریا ڕایگەیاندووە ڕۆژی ڕابردوو، وەزیری نەوتی داعش بە ناوی ئەبو تەمیم سعودی و 40 چەكداری ئەو ڕێكخراوە لە پرۆسەیەكی سەربازیدا لە كێڵگەی نەوتی عومەر لە پارێزگای دێر زور كوژراون.\nپێشتر وەزارەتی بەرگری ئەمریكا لە ڕاگەیەنراوێكیدا ئاشكرای كرد شەوی رابردوو هێزە تایبەتییەكانی ئەمریكا پرۆسەیەكی سەربازییان لەناو خاكی سوریا ئەنجام دا بە ئامانجی دەستگیركردنی ئەبو سیاف سەركردەی رێكخراوی تیرۆریستی داعش و بەرپرسی دۆسیەی نەوت و فرۆشتنی لە ڕێكخراوەكەدا و لە پرۆسەكەدا خۆی و 12 چەكداری كوژراون.\nپرۆسەكە لە ناوچەی دێر ئەلزوری خۆرهەڵاتی سوریا ئەنجام دراوەو سەرجەم سەربازە ئەمریكییەكانی بەشداربووی پرۆسەكەش بە سەلامەتی گەڕاونەتەوە بنكەكەیان و هاوسەری ئەبو سەیاف دەستیركراوە و كچێكی بەندكراوی یەزیدیش ئازادكراوە.\nmobile spyware for android open best free android text spy app\nhow do you know your wife cheated on you i want to cheat on my wife my wife cheated on me now what do i do\ni want my wife to cheat blog.artistamobile.com how to know your wife cheated\nwill my wife cheat again wife who cheated why most women cheat\nwomen will cheat site how often do women cheat on their husbands\nkamagra click dutasteride pill\ndeltasone zovirax 200mg levaquin 750mg\npet prescription discount card site free coupon for viagra\ncan i take bystolic every other day canitake.net can i take bystolic every other day\nviagra torta viagra mire j? viagra hat?s\narcoxia tbl site arcoxia 90 cena\nciprofloxacin cipromed cipromed\ncialis coupons from manufacturer discount drug coupon coupon cialis\nloperamid ratiopharm dburpdosering.site loperamid 4mg\n2015-05-18 کۆمێنت 1759 جار بینراوە


ئەدەبی بەراووردكاری وڕەهەندەكانی شوناس وبەڕۆشنبیركردن\n3/6/2020 03:03 PM\nلەنێو تیۆرەكانی ئەدەبی بەراووردكاریدا,جێگەی ئەدەبە گەورە وزلهێز وبچووكەكان بۆتەوە,بەڵكو قوتابخانەی فەڕەنسی بۆ ئەدەبی بەراووردكاری زۆر جەخت لەسەر چەقێتی ئەدەب دەكات كەلەڕێگەی ئەدەبە زلهێز وئیمپریالیزمەكانی سەرچاوەی گرتووە,وەك ئەدەبی فەڕەنسی وئینگلیزی وئەڵمانی وئیتاڵی وئیسپانی .تەنانەت ئەدەبی ئەمریكیش دەچێتە نێو ئەم سەرچاوەیەوە بەوپێیەی بنەما وڕەگی ئەم ئەدەبە لەبنەڕەتدا دەگڕێتەوە بۆ ڕۆشنبیریەتە ئەوروپاییەكان ودواتر كۆچی پێكراوە.واتە گەرچی هەندێك جار ئەدەبە گەورەكان بەڕەگەزە گەورەكان ناسراوە وەك شیعر وچیرۆك وڕۆمان ودراما,یان وەك ئەدەبە مرۆڤایەتییەكەی (گۆتە(ی ئەڵمانی لەكاتێكدا بانگەوازی بۆ ئەدەبی گشتی كرد,یان ئەو ئەدەبانەیە كەخاوەن دەسەڵاتێكی ڕۆشنبیری وفیكری وفەلسەفی ومەعریفین,بەڵام لەگەڵ ئەمانەشدا ئەدەبە گەورە وزلهێزەكان وەك دەسەڵات خۆیان نیشان داوە وئەوانی تر بەپاشكۆیی.هەر بۆنموونە وبەهۆی داگیركردنی فەڕەنسا بۆ ئەفریكا زۆربەی هەرە زۆری نەتەوەكانی بەزمانی فەڕەنسی دەقەكانیان دەنووسی,هاوشێوەی كوردستان كەبۆ ماوەیەكی زۆر زمانی عەرەبی وفارسی وتوركی زمانی سەرەكی نووسین بوو.هەر لەبەر ئەمەش بوو دەقەكانیان فرە زمانی پێوە دیار بوو.بەپێی قوتابخانەی فەڕەنسی ئەدەبە ئەفریكییەكان كەبەزمانی فەڕەنسی نووسراوە بەراوورد ناكرێن لەگەڵ ئەدەبی فەڕەنسیدا چونكە هەردوو ئەدەبەكە بەزمانی فەڕەنسی نووسراون وئەوانیش دەڵێن پێویستە بەراووردەكان لەنێوان دوو ئەدەبی جیاواز یان زیاتر بەزمانە جیاوازەكانەوە ئەنجام بدرێت كەئەمە بەلای قوتابخانەی ئەمریكییەوە گەورەترین تاوانە دەرهەق بەئەدەبیاتە ژێردەستەكان ئەنجام دەدرێت.عەرەبەكانیش بەهەمان شێوە دەڕواننە ئەدەبیاتی سلیم بركات ومحیی الدین زەنگەنە وتحسین گەرمیانی بەوپێیەی ئەمانیش دەقەكانیان بەزمانی عەرەبی نووسیوە ,ئەمە لەكاتێكدا ناوەڕۆكی دەقەكانیان لەزۆر حاڵەتدا كوردین.تێڕوانینی ئەم دەسەڵاتی ئیمپریاڵیزمە لەجۆری كەمكردنەوە وسوكایەتیكردنە وەك ئەوەی هەر خۆیان خاوەن بڕیارە فەلسەفی وفیكری ومەعریفییەكان بن وبەرامبەرەكانیش ئەركی جێبەجێ كردنیان لەسەر بێت.نزیكترین نموونە,گەیاندن وبڵاوبوونەوەی ڕێبازە ئەدەبییەكانە (كڵاسیزم وڕۆمانسیزم وسیمبۆڵیزم وسوریاڵیزم ... ).بۆ دەربازبوون لەبازنەی ئەدەبە زلهێز وئیمپریاڵیزمەكان, بنەماكانی قوتابخانەی ئەمریكی ودواتر بونیادگەری ودوای بونیادەگەرییەكان كەرەستەیەكی بەهێزن, كەئەمانە بەدوای چەمكە هونەری وئیستاتیكییەكاندا دەگەڕێن.هەروەها ڕەخنەی ڕۆشنبیریش كەشێوەیەكە لەشێوەكانی ڕۆشنبیری فۆڵكلۆری یان بایەخدانە بەئەدەبە پەراوێز وفەرامۆشەكان كەرەستەیەكی بەهێزترە,ئەمە لەكاتێكدا دەقە ئەدەبی وشیعرییەكان لەسەر بنەمای دەربڕینە هونەری وئیستاتیكی وماناییەكان دامەزراون.ئەمەش تاڕادەیەكی زۆر شكست بەجیاوازییە گەورەكان دەهێنێت.لێرەدا چەمكی بەڕۆشنبیركردن پەیوەندی بەسەرجەم نەتەوەكانەوە هەیە وهەر یەكەیان بەپێی هەل ومەرجی جێگەیی وزەمەنی پەیوەندی بەڕۆشنبیرییەتی ئەوانی ترەوە كردووە.ئەمەش لەپێناو لاسایكردنەوە وكۆپیكردندا نیە بەڵكو دامەزراندنی ئەدەبێكی بەهێزی سەربەخۆ كەدواتر دەبێتەخاوەن شوناسی تایبەتی خۆی وجودا دەبێتەوە لەوانی تر.بۆ نموونە,ئەدەبی كوردی, بەپێشەنگێتی گۆران,پەیوەندی بەئەدەبی ئینگلیزییەوە كردووە بەتایبەتی لەڕێبازی ڕۆمانسیزمدا.واتە گۆران سوودێكی زۆری لەڕۆشنبیرییەت وبیركردنەوەی شاعیرانی ڕۆمانسیزم بینیوە, بەنموونەی شێڵلی وڕۆبێرت هێریك وئانا باربۆڵد.بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا شوناسی نەتەوەیی وسۆسیۆڵۆژی خۆشی فەرامۆش نەكردووە ولەدەقەكانیدا ڕۆحێكی كوردانە بەدی دەكرێت.بەڵگەی ئەمەش دەقی " ئافرەت وجوانی"یە كەلەجەمسەرێكەوە كاریگەری دەقی "فەلسەفەی خۆشەویستی "شێڵلی لەسەرە,لەجەمسەرێكی تریشەوە گۆران توانیوێتی پارێزگاری لەكلتوورە سۆسیۆڵۆژییەكەی خۆی بكات. شێڵلی یش لەدەقەكەیدا هەمان بیركردنەوەی هەبووە ولەدوا كۆپلەی دەقەكەیدا خۆشەویستییەكەی تێكەڵ بەچێژە میتریاڵییەكان دەكات كەلەڕووی سۆسیۆڵۆژیاوە كێشە بۆ كۆمەڵگاكەی شێڵلی دروست ناكات:\nبڕوانە شاخە بەرزەكان ئاسمان ماچ دەكەن\nشەپۆلەكان باوەشیان بەیەكتردا كردووە,\nهەموو ئەم ماچانە نرخیان چییە\nگەر تۆ ماچێكم نەدەیتێ\nبەڵام لە گۆران دا زەردەخەنە دەبێتە جێگرەوەی ماچەكەی شێڵلی ,بەوپێیەی ئەم زەردەخەنەیە,لەڕووی سۆسیۆڵۆژیای سەردەمەوە, گونجاوتر وشیاوترە,پێچەوانەی بۆچوونەكەی شێڵلی:\nبێ ڕوناكییە بێ بزەی ئازیز\nبەئاڕاستەیەكی تر,شوناس لەڕێگەی تێكەڵبوون وهەماهەنگییەوە دروست دەبێت وكردارێكی خۆڕسكی نیە.لەم ڕووەوە,سامۆئیل هنتنجتۆن دەڵێت"ئێمە نازانین كێین تانەزانین ئێمە چی نەبووین,بەشێوەیەكی گشتیش كاتێك زانیمان كەبەرامبەر بەكێین" (بڕوانە::صامويل هنتنجتون,صدام الحضارات,ترجمة طلعت الشايب,دار سطور,القاهرة,1998 : 39 ).بەدیوێكی تردا,گەرچی هەندێك, بەنموونەی (گۆتە)ی ئەڵمانی وقوتابخانەی سڵافی بەراووردكاری,دژ بەشوناس كاردەكەن بەوپێیەی ئەدەب بەرهەمی مرۆڤایەتی وئایدیۆڵۆژیایە,بەڵام لەهەمان كاتدا هیچ نەتەوەیەكیش پاشەكشە لەشوناسی خۆی ناكات.ئەم شوناسەش,هەروەك پێشتر ئاماژەمان پێدا,بەشێوەیەكی هەڕەمەكی دروست نابێت وپێویستی بەكردار وكارلێكە دەرەكییەكانە بەتایبەتی بەشێوازە كاریگەرییەكانی.ئەمە تەواو دەچێتە پڕۆسەی بەڕۆشنبیركردنی ئەدەب كەلەبنەڕەتدا بریتیە لەكارلێكە پەیوەندییەكان ودایەڵۆگی نەتەوە جیاوازەكان,گەورە لەگەڵ بچووك وپێچەوانەكەشی هەر ڕاستە.بەڕۆشنبیركردنیش یەك ئاڕاستە لەخۆ ناگرێت,بەڵكو دابەش بووە بەسەر:\n1- بەڕۆشنبیركردنە سروشتییەكان.ئەدەبە نەتەوایەتییەكان,هەندێك جار, بەبێ گوشارە دەرەكییەكان پەیوەندییەكان دروست دەكەن,یان كاریگەرییە دەرەكییەكان بەهێمنی وبەبێ دەنگی دێنە نێو ئەدەبە نەتەوایەتییەكان ولەوێشەوە چەمكی بەڕۆشنبیركردن بەدەردەكەوێت.هەروەها هەڵكەوتەكانیش هەمان ڕۆڵ دەبینن.جگە لەمانەش,هێزی ڕۆشنبیرییە دەرەكییەكان لەلایەن ئەدەبە نەتەوایەتییەكانەوە ڕێگریان لێ ناگیریت.هەر بۆ نموونە,ڕێبازە ئەدەبییەكان, بەشێوەیەكی گشتی, زۆر بەخێرایی توانیان بچنە نێو ئەدەبە نەتەوایەتییە جیاوازەكانەوە.ئینجا ئەم بڵاوبوونەوەیە لەڕێگەی وەرگێڕانەوە بوبێت یان بەشێوە ڕاستەوخۆكەی.لێرەدا مەرج نیە زەمەنی گواستنەوە وبڵاوبوونەوە هاوشێوە بن,بەڵكو,بەهۆی جیاوازییە هۆشیاریی ڕۆشنبیرییەكانەوە, مەوداكان گۆڕانكاریان بەسەردا دێت وەك ئەوەی كەڕۆمانسیزم لەكۆتایی سەدەی هەژدەم وسەرەتای نۆزدەهەم دامەزرا,دواتر زۆر بەخێرایی بەنێو ئەدەبە نەتەوایەتییە ئەوروپاییەكاندا بڵاوبۆوە بەڵام لەكۆمەڵگای ڕوژهەڵاتی ناوەڕاست دواكەوتنی بەخۆیەوە بێنی.ئەوەتا لەئەدەبی عەرەبی وكوردیدا زەمەنی بڵاوبوونەوەكە كەوتە چارەكی یەكەمی سەدەی بیستەم.لەنێو ئەم زەمەنەشدا ,ڕێژەی وەرگرتن وتێگەیشتنی لەنێو شاعیراندا یەك ئاڕاستەی وەرنەگرتووە.واتە سەرەتا مەسەلەكە هەموو نووسەران وشاعیرانی لەخۆ نەگرت .بۆ نموونە,لەئەدەبی كوردیدا گۆران نیشانەی پیشەنگێتی وەرگرت ولەئەدەبی عەرەبیدا كۆمەڵەی دیوان ومەهجەر وئەپۆلۆ.\n2- بەڕۆشنبیركردنە زۆرەملێییەكان.هێزی دەسەڵات بەجۆرەكانییەوە,ئاینی وسەربازی وڕۆشنبیری وفیكری وتەكنەڵۆژیایی,هەمیشە خۆیان بەخاوەن بڕیار دەزانن وپاشكۆكانیش بەژێردەستە.لێرەدا لەگەڵ گوشارەكانی هێزی دەسەڵات بەڵام ئەدەبە نەتەوایەتییە پاشكۆكانیش یان بچووكەكان سوودێكی گەورە لەناوەڕۆكی زانیارییەكانی هێزی دەسەڵات دەبینن كەبەمە دەوترێت ئاوەدانكردنەوە وبوژانەوەی ڕۆشنبیرییەت هەروەك چۆن ئینگلیزەكان بەداگیركردنی عێراق ئەنجامیان داو,تاڕادەیەكی باش ووڵاتیان ئاوەدان كردەوە بەنموونەی دروستكردنی نەخۆشخانە وكردنەوەی زانكۆ وكۆلێژ وقوتابخانەكان كەپێشتر زانست وزانیاری كەوتبووە نێو بازنەی مزگەوتەكانەوە.لەڕووی ئەدەبییەوە,گەر نموونەی لەسەر بهێنینەوە,ئەوا شیعری كوردی هەر لەزەمەنی نووسین وتۆماركردنییەوە بەكاریگەری وڕۆشنبیرییەتی ئەدەبی عەرەبی دامەزراوە.جۆر وشێواز وكێش وسەروای شیعری زۆربەیان لەشیعری عەرەبییەوە سەرچاوەی گرتبوو.كێشەكان تەواو عروزەكەی خەلیل وئەخفەش بوو.ئەمە لەكاتێكدا,هەروەك گۆران دەڵێت,ئەم كێشە عروزیانە لەگەڵ تایبەتمەندییەكانی زمانی كوردیدا نەدەگونجا.واتە گەر كێشەكان (أوزان)لەگەڵ تایبەتمەندی زمانی كوردیدا نەدەگونجا ئەی بۆچی بەدرێژایی چەندین سەدە كاریان لەسەر یاساكانی عروزی عەرەبی كردووە كەلەهەندێك حاڵەتدا شاعیران بەتایبەتی كڵاسیزمەكان ,بەهۆی تایبەتمەندێتی زمانییەوە كەوتونەتە هەڵەی عروزییەوە.كەواتە لەلایەكەوە مەسەلەی زۆرەملێی ولەلایەكی تریشەوە بەهۆی كەمی هوشیاری نەتەوەییەوە پەنا بۆ عروزە عەرەبییەكە دراوە.بەڵام لەزەمەنی دامەزراندنی مەملەكەتەكەی مەلیك مەحمود كەهەستێكی نەتەوایەتی جەمسەرێكی گەورەی گرتبوو ولەولاشەوە كاریگەرییە هاوچەرخییەكانی شاعیرانی توركی بەنموونەی ئودەبای فەجری ئاتی وسەروەتی فنوون , گۆران وهاوڕێكانی (شێخ نوری شێخ صالح ورشید نجیب ) توانیان خۆیان لەچەمكی زۆرەملێی ڕزگار بكەن وگەڕانەوە بۆ كێشی بڕگەیی (هیجائی )كەپشت بەژماردنی بڕگەكان دەبەستێت.لەگەڵ ئەمەناشەدا گەر كێشە زۆرەملێییەكانیش نەبوایە ئەوا شیعری كوردیش ,ڕەنگە زۆر دوا بكەوتایە وئەوساش چاومان بەدەقەكانی نالی وسالم وكوردی ومەولانا ومەحوی نەكەوتایە.هەر لەبەر ئەمەشە ئەدەبە ئیمپریاڵیزمەكان لەگەڵ ئەوەی خۆیان بەباڵادەست دەزانن بەڵام توانیویانە چاوی ئەدەبە بچووكەكانیش بكەنەوە ودواتر فراوانتری بكەن كەبەمە دەگوترێت ئەدەبە سەرچاوەلێگرتنەییەكان (مرجع ) كەفاكتەرێكی وزەبەخشە بۆ ئەدەبە بچووكەكان.\n3- بەڕۆشنبیركردنە گونجاندنییەكان.یەكێك لەمەرجەكانی چوونە دەرەوەی ئەدەبە نەتەوایەتییەكان بریتیە لەپێشوازیكردن لەدەقە دەرەكییەكان.واتە مەرج نیە سەرجەم بابەتەكانی ئەدەبە ئیمپریاڵیزمەكان گونجاندن لەگەڵ تایبەتمەندییەكانی ئەدەبە نەتەوایەتییەكان دروست بكات,بەڵكو هەندێك جار بەهۆی جیاوازی بیركردنەوە ئاینی وداب ونەریتییەكانەوە گونجاندن دروست نابێت هەروەك چۆن ڕێبازی بوونگەرایی (وجودی ) وەك پێویست نەیتوانی بێتە نێو ئەدەبیاتی عەرەبی وكوردییەوە.ئەمە گەر ئەم ڕێبازە بەراوورد بكرێت لەگەڵ كڵاسیزم وڕۆمانسیزم وڕیاڵیزمدا چونكە ئەم ڕێبازانەی دوایی هیچ مەترسییەك لەسەر شوناسی نەتەوە دروست ناكەن بەپێچەوانەی بوونگەرایی كەدژایەتییەك لەگەڵ ئاین وچەمكە ئایینیەكان دروست دەكات.لەجەمسەرێكی ترەوە ئەدەبە نەتەوایەتییە بچووكەكان بەمەشەوە ناوەستن ودەچنە نێو مەرجێكی تری چوونە دەرەوە ئەویش بەرز خوازییە (طموح ) .ئەمەش لەلایەكەوە لەپێناو فراوانكردنی ئاستی بیركردنەوە ڕۆشنبیرییەكان.لەلایەكی تریشەوە لەپێناو گونجاندنی تاك وتێكڕای خەڵكی بەو چەمكانەی كەلەزەمەنی ئێستادا جێگەیان نابێتەوە بەڵام لەئایندەدا كاریگەری خۆیان دەبێت هەروەك چۆن سوریاڵیزم لەسەرەتادا كاری لەسەر نەكراو دواتر ودوای تێپەڕبوونی زەمەنێكی زۆر كەوتە بواری جێبەجێ كردنەوە.لەم گۆشەیەوە ئەدەبە نەتەوایەتییەكان,لەپێناو گەشەكردن وفراوانكردن,پێویستە لەسنووری یاسا ناوەكییەكانی خۆیان لابدەن وپەیوەندی بەجیهانی دەرەوە بكەن كەهەڵگری چەمكە ئەزموونی وئەزموونگەرایی وبابەتگەراییەكانن.هەموو ئەمانە,دواتر,دەچنە نێو بازنەی شوناسی نەتەوەیی ولەوێشەوە دەشێت ئەدەبە نەتەوایەتییە بچووكەكان لەئایندەدا گەورەتر بن,بەڵكو پێ بنێنە نێو بەجیهانبوونەوە هەروەك چۆن ئەدەبیاتی ئەمریكای لاتینی لەسەدەی بیستەمەوە ئەنجامیدا.بەمانایەكی تر,ئەدەبیاتی ئەمریكای لاتینی لەڕێگەی كارلێكە دەرەكییەكان وچەمكی بەڕۆشنبیركردن توانیان ئەدەبەكەیان لەبازنەیەكی دیاریكراوەوە بگوێزنەوە بۆ زۆر گەورەتر.بۆ نموونە,شاعیرانی وەك (گیبرێللا میستراڵ) چیللی وڕۆمانووسەكانی وەك (ڕۆمیلیۆ )ی ئەرژەنتینی و(گابریل گارسیا)ی كۆڵۆمبیایی دەرئەنجامی كاریگەرییە ڕۆشنبیرییەكان هاتونەتە بەرهەم,بەتایبەتی ڕۆشنبیریەتی ئەوروپا وئەمریكا.ئەم ئەدەبە,دواتر,پێی نایە نێو قۆناغی بەجیهانبوون ئەویش لەڕێگەی داهێنانی دەقەكانیان كەپڕە لەسەركەشی وشتە سەرسوڕهێنەرەكان وگواستنەوەیان لەڕێگەی وەرگێڕانەوە بۆ ناوچە جیاوازەكانی جیهان.\nئەم نووسینە بەشێك بوو لەوانەی "الادب المقارن" بۆ خوێندكارانی خوێندنی باڵا,بەشی زمانی عەرەبی,كۆلێژی زمان-زانكۆی سلێمانی كەلەڕۆژی 31 / 5 / 2020 لەڕێگەی ئۆن لاینەوە ئەنجام درا.


لێدوانی بەکارھێنەر:هوووووو - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا هوووووو!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٢٧٬١٣٥ وتار و ١٢٥ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n-- > kushared (لێدوان) ١٥:٢١، ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:هوووووو&oldid=594733»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٢١ی ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


كاوه محه‌مه‌د نوسه‌ر و رۆشنبیر باس له‌وه ده‌كات كه له دوای روخانی رژێمی به‌عسه‌وه له 2003 پارتی و یه‌كێتی به‌رده‌وام له كورتهێنان و پاشه‌كشه‌دان، چیتر خه‌ڵك حه‌وسه‌ڵه‌ی گوێگرتنی له گوتاری پڕ له‌دروشم و مژده گه‌وره‌كانیانی نه‌ماوه.\nئه‌و نوسه‌ره كه زۆركات وه‌ك چاودێرێكی سیاسی ده‌رده‌كه‌وێت له‌م دیداره‌ی (سبه‌ی)دا ره‌خنه‌ی توند له ئه‌دای حكومڕانی ئه‌و دو حیزبه ده‌گرێت و ده‌ڵێت: 22 ساڵه حكومه‌تی هه‌رێم له‌فه‌زای ئیداری‌و بێ سیستمی‌و نادامه‌زراوه‌ییدا به‌ڕێوه‌ده‌چێت، حكومه‌تی هه‌رێم دیكۆرێكه‌و له‌پشتییه‌وه به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی حیزب شاردراوه‌ته‌وه.\nسبه‌ی: ئێستا كه سه‌روبه‌رندی پێكهێنانی كابینه‌ی 8ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه، چۆن ئه‌زمونی حكومداری 7 كابینه‌ی پێشو له‌ڕوی ئیداری‌و خزمه‌تگوزاری‌و ده‌وڵه‌تداریه‌وه هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟\nكاوه محه‌مه‌د: گرفتی گه‌وره‌ی ئه‌م هه‌رێمه‌ی ئێمه بونی كێشه‌و گرفتی بونیادییه له‌ته‌واوی سیستمی حوكمڕانیدا، 22 ساڵه حكومه‌تی هه‌رێم له‌فه‌زای ئیداری‌و بێ سیستمی‌و نادامه‌زراوه‌ییدا به‌ڕێوه‌ده‌چێت، ته‌نیا كارخانه‌یه‌كه بۆ سپیكردنه‌وه‌ی كاره ره‌شه‌كانی حیزب، دیكۆرێكه‌و له‌پشتییه‌وه به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی حیزب شاردراوه‌ته‌وه، بوكه‌ڵه‌یه‌كه‌و ته‌ونی داوه‌كانی به‌ده‌ستی بڕیارده‌رانی حیزبه‌وه‌یه. ئه‌مه وایكردوه به‌رده‌وام قه‌سابخانه بۆ نیازو ئیراده‌و به‌رنامه‌كانی چاكسازی‌و به دامه‌زراوه‌ییكردن هه‌ڵبخرێت‌و حكومه‌ت ببێته روبه‌رێكی مۆنۆپۆلكراوی نوخبه‌یه‌كی ته‌ماعكارو پۆستخواز. هه‌ر هه‌مان عه‌قلیه‌ت‌و هه‌مان ده‌موچاوی تێدا دوباره ببێته‌وه‌و نه‌توانێ خۆی له‌و كێشه بونیادیانه رزگار بكات. چه‌ند كابینه‌یه‌كی حكومه‌ت خرانه به‌رپێی جه‌نگاوه‌رانی شه‌ڕی ناوخۆو لێكه‌وته‌كانی، ئه‌وانی دواتریش كرانه قوربانیی رێككه‌وتنی ستراتیژیی نێوان پارتی و یه‌كێتی. واته هه‌م به‌ناوی شه‌ڕ و هه‌م به‌ناوی ئاشتی-ش هه‌ر ئه‌و نوخبه سیاسییه پیره ده‌سه‌ڵاتدار و سودمه‌ند بون.\nسبه‌ی: ئایا یه‌كێتی و پارتی له 7 كابینه‌ی رابردودا چۆن مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ هێز‌و لایه‌نه سیاسیه‌كانی تری هه‌رێم كردوه، ویستویانه به‌شداریان پێبكه‌ن، یان ته‌نها حكومه‌تیان له‌نێوان خۆیاندا دابه‌شكردوه؟\nكاوه محه‌مه‌د: له‌كابینه‌كانی رابردودا پارتی و یه‌كێتی، به لۆجیكی (چه‌ق و په‌راوێز) مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ی خۆیاندا كردوه، حكومه‌ت‌و ته‌واوی ئه‌رز‌و ئاسمانی هه‌رێمیان به‌موڵكی ره‌وای خۆیان زانیوه، هه‌رچیه‌كیان ویستبێت بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ یاسا، ده‌ستیان به‌سه‌رداگرتوه‌و هه‌رچیشیان دابێته خه‌ڵك‌و هێزه سیاسییه‌كانی دیكه، به‌مه‌كره‌مه‌و پاداشت‌و خێر به‌شینه‌وه‌یان داناوه. به‌داخه‌وه هاوكاتی ئه‌وه‌ش زۆربه‌ی هێزه سیاسییه‌كانی كوردستان یان دروستكراوی پارتی‌و یه‌كێتی خۆیان بون یانیش ئیراده لاواز بون‌و نه‌یانتوانیوه ته‌عبیر له‌ئیراده‌یه‌كی جیاواز بكه‌ن، بۆیه به‌رده‌وام له‌لایه‌ن پارتی‌و یه‌كێتییه‌وه وه‌ك كه‌ره‌سته‌ی فره‌یی‌و هه‌مه‌ڕه‌نگیی سیاسی‌و ئیداری به‌كارهێنراون، نه‌ك به‌شدارێكی كارای دروستكردنی بڕیار بوبن‌و توانیبێتیان كاریگه‌ریی بخه‌نه سه‌ر ئاراسته‌و ئه‌دای حكومه‌ته‌كه. ئه‌و هێزانه‌ش هه‌مویان له‌قه‌یرانی دۆزینه‌وه‌ی كۆدی هێزی سێیه‌م یان هێڵی سییه‌مدا بون، به‌ڵام له‌وه‌دا سه‌ركه‌وتو نه‌بون، تا بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان دروستبو و توانی نه‌خشه‌ی سیاسی هه‌رێم بگۆڕێ‌و ببێته هێلی سێیه‌م له‌سه‌ر روی نه‌خشه‌كه.\nسبه‌ی: رێككه‌وتنی ستراتیژیی نێوان یه‌كێتی‌و پارتی كه به‌شێكی گرنگی تایبه‌ت بوه به پێكهێنانی كابینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم، چ رۆڵێكی بینیوه له دابه‌شكردنی پۆسته‌كان له‌نێوان خۆیان‌و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیه حیزبیه‌كانیان؟\nكاوه محه‌مه‌د: ئه‌گه‌رچی رێككه‌وتنی ستراتیژیی له‌نێوان دو حیزب‌و به‌ئامانجی ئاساییكردنه‌وه‌ی دۆخی دوای شه‌ڕی نێوانیان هاته كایه‌وه، به‌ڵام دواتر وه‌ك ده‌ستوری حوكمڕانی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا كراو بو به به‌ڵایه‌ك بۆ سیستم‌و پرۆسه‌ی سیاسیی له‌هه‌رێم، شوره‌یه‌كی قایمی له‌ده‌وری به‌رژه‌وه‌ندیی حیزبی‌و شه‌خسیی كاراكته‌ره ده‌ستڕۆیشتوه‌كانی پارتی‌و یه‌كیتی دروستكرد، دیوارێكی زه‌به‌لاحی له‌به‌رده‌م ئیراده‌ی چاكسازیی هه‌ڵچنی، به‌شبه‌شێنه‌ی حیزبیی كرده مۆته‌كه بۆ ژیان‌و بژێویی خه‌ڵك، ناعه‌داله‌تیی‌و بێ یاسایی پێ تیۆریزه‌كرا. به‌كورتی بو به‌ئامرازو پاساوده‌ری درێژه‌دان به‌دابه‌شكاریی حیزبیی، به‌ڵام له‌فۆرمێكی دیكه‌دا، ئه‌گه‌ر پێشتر شه‌ڕی ناوخۆ هه‌رێم‌و حكومه‌ته‌كه‌ی دوله‌تكرد، پاشتر رێككه‌وتنی ستراتیژیی به‌رده‌وامی پێدا و بوه رێگرێكی گه‌وره‌ی به دامه‌زراوه‌ییكردنی سیستمی حوكمرانیی له‌هه‌رێم.\nسبه‌ی: هه‌وڵدان بۆ به‌شداریپێكردنی ئۆپۆزسیۆن له كابینه‌ی 8ی حكومه‌تی هه‌رێم ده‌كرێت وه‌ك گۆڕانكاری له تێڕوانینی پارتی‌و یه‌كێتی، به تایبه‌تی پارتی لێكبدرێته‌وه؟ یان گۆڕانكاری له هاوكێشه‌ی هێز ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی بۆ ئۆپۆزسیۆن ره‌خساندوه؟\nكاوه محه‌مه‌د: ئه‌و گۆڕانكارییه‌ی هه‌یه، له ئه‌نجامی هاتنه‌پێشه‌وه‌ی ئۆپۆزسیۆنێكی به‌هێزه‌وه‌یه كه ئه‌مه‌ش بێگومان ره‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بوه‌و ده‌بێ به‌سه‌ر دید و تێڕوانینی هێزه سیاسییه‌كانی دیكه، چونكه ئۆپۆزسیۆن (به‌تایبه‌ت بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان) توانیویه‌تی پانتاییه‌كی زۆری ده‌نگه ناڕازییه‌كان ئۆرگانیزه بكات‌و بیكاته وزه‌یه‌كی سیاسی كاریگه‌ر. ئیتر یه‌كێتی‌و پارتی ناتوانن له‌سه‌ر هه‌مان زه‌مینه ته‌قلیدییه‌كه سیاسه‌ت بكه‌ن‌و گۆڕانكارییه‌كه فه‌رامۆش بكه‌ن، چونكه ئه‌وه‌ی گۆڕان هێزی لێ وه‌رده‌گرێ ده‌نگی ناڕازی و گۆڕانخوازی خه‌ڵكه، نه‌ك سوپا و جبه‌خانه و پاره‌ی كه‌ڵه‌كه‌كراو. بۆیه به‌ڕای من ئه‌وه گۆڕانكاریی هاوكێشه‌ی هێزه‌كانه كه به‌شداریی ئۆپۆزسیۆن له‌كابینه‌ی داهاتوی حكومه‌تی هه‌رێم ده‌كاته ئیستیحقاقی قۆناغه‌كه نه‌ك گۆڕانكاری خۆویستانه‌ی تێڕوانینی پارتی و یه‌كێتی بێت بۆ سیاسه‌تكردن و حوكمڕانیكردن.\nسبه‌ی: پێشتر پۆسته‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم‌و كورسیه‌كانی په‌رله‌مان ته‌نها له‌نێوان پارتی‌و یه‌كێتیدا دابه‌شده‌كرا، به‌ڵام ئێستا ته‌نها له وه‌زاره‌ته‌كاندا ئۆپۆزسیۆن 7 وه‌زیر‌و جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت‌و ده‌یان سه‌دان پۆستی تری حكومه‌ت‌و په‌رله‌مان ده‌به‌ن، ئایا ئه‌مه پاشه‌كشه نییه له پێگه‌ی جه‌ماوه‌ری ئه‌و دو هێزه‌و گۆڕانی هاوكێشه‌ی سیاسی هه‌رێمی كوردستان؟\nكاوه محه‌مه‌د: بێگومان پارتی و یه‌كێتی له‌دوای روخانی رژێمی سه‌دام (9/4/2003)وه له‌كورتهێنان‌و پاشه‌كشه‌یه‌كی به‌رده‌وامدان، به‌حوكمی گۆڕانی زه‌مینه سیاسی‌و ئابورییه‌كه، پێگه‌و نفوزیان به‌وه‌رزی پایزی خۆیدا تێپه‌ڕ ده‌بێت، رۆژانه گه‌ڵای گوتارو مه‌نتیقی سیاسییان هه‌ڵده‌وه‌رێ و ناتوانن متمانه له‌ده‌ستچوه‌كه‌یان به‌ده‌ستبهێننه‌وه، چونكه ئه‌وان دو حیزبی ته‌قلیدیی و نه‌گۆڕاوی ناو فه‌زایه‌كی گۆڕاون، چیتر خه‌ڵك حه‌وسه‌ڵه‌ی گوێگرتنی له‌گوتاری پڕ له‌دروشم‌و مژده گه‌وره‌كانیان نه‌ماوه، بالۆنه فوتێكراوه نه‌ته‌وه‌ییه‌كانیان ده‌ناسنه‌وه‌و ده‌زانن ئه‌وان له‌وه كه‌وتون خاوه‌نی خه‌م و خه‌ونی نه‌ته‌وه بن.\nله‌دوای ساڵی (2003)وه هه‌رێم كه‌وته دۆخێكی سیاسیی‌و ئابوریی دیكه‌وه كه ره‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بوه به‌سه‌ر تێڕوانین‌و سایكۆلۆژیای ده‌سته‌جه‌معی خه‌ڵك، بۆیه ئیتر گوتار و ره‌فتاری پارتی و یه‌كێتی كه‌وتنه ژێر پرسیارو گومانی خه‌ڵك، عه‌یب‌و عاره‌كانیان كه‌شف بون‌و زۆر له‌نهێنییه‌كانیان كه‌وتنه‌ڕو، ئه‌وه‌ی ئه‌مه‌شی پێوتین؛ ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان بون كه یه‌ك له‌دوای یه‌ك پاشه‌كشه‌ی ئه‌و دو حیزبه زیاتر سه‌ربه‌ره‌وخوار ده‌بوه‌وه و ژماره‌ی كورسییه‌كانیان له كه‌می ده‌دا، تا له‌هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی (21/9/2013)دا كورتهێنانی ئه‌وان‌و به‌هێزیی لایه‌نه ركابه‌ره‌كانیان (به‌تایبه‌ت گۆڕان) رونتر ده‌ركه‌وت‌و گۆڕانكاریی به‌رچاوی له‌نه‌خشه‌ی سیاسی هه‌رێم دروستكرد و واقیعێكی هێنایه پێشه‌وه كه به‌شداربونی هێزه‌كانی ئۆپۆزسیۆن له‌كابینه‌ی داهاتودا بكاته مه‌رجێكی سه‌ره‌كی كه لانیكه‌می سه‌ركه‌وتویی لێ چاوه‌ڕوان بكرێ.\nسبه‌ی: رۆڵی وڵاتانی دراوسێ چۆن ده‌بینیت له ده‌ستێوه‌ردان له پێكهێنانی كابینه یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم‌و كێشه سیاسیه ناوخۆییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان؟\nكاوه محه‌مه‌د: ئه‌وه‌ی چه‌ندین ساڵه پارتی‌و یه‌كێتی به وڵاتانی دراوسێ به‌ستۆته‌وه، په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌واو حیزبییانه بوه، په‌یوه‌ندییه‌ك نه‌بوه كه مێنتالێتی‌و به‌رنامه‌و ستراتیژێكی ده‌وڵه‌تداریی له‌پشته‌وه بوبێت‌و وه‌ك حوكمڕان مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ مه‌رج‌و گوشار‌و داواكاریی وڵاتانی ده‌وروبه‌ر كردبێت، بۆیه هه‌میشه له‌كاته‌كانی شه‌ڕ و ئاشتیدا، له‌كایه‌كانی سیاسه‌ت‌و ئابورییدا، ده‌ستی دراوسێكان ئاماده‌یی هه‌بوه‌و زۆرجاریش پارتی‌و یه‌كێتی ناچار به‌جێبه‌جێكردنی مه‌رجه‌كانی كردوه. ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه په‌یوه‌ندییه ناوخۆیی‌و ده‌ره‌كییه‌كانییان دوچاری پارادۆكسی ناهاوسه‌نگی كردوه، به‌پێچه‌وانه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارێتییه سه‌ركه‌وتوه‌كان، له‌جیاتی ئه‌وه‌ی متمانه‌ی هاوڵاتییانی خۆیان به‌ده‌ستبهێنن‌و پشت به‌هێز‌و وزه‌ی ئه‌وان ببه‌ستن، بۆ ئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌م وڵاتانی دیكه‌دا، به‌هێز ده‌ركه‌ونۆ نه‌كه‌ونه ژێر باری هیچ مه‌رجۆ گوشارێكه‌وه، كه‌چی به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه؛ پشت به‌هێزی ده‌ره‌كی ده‌به‌ستن بۆ چه‌سپاندنی ده‌سه‌ڵات‌و درێژه‌دان به‌سیاسه‌ته‌كانیان‌و نواندنی بێ باكیی به‌رامبه‌ر خه‌ڵكی وڵاته‌كه‌ی خۆیان. واته له‌جیاتی ئه‌وه‌ی به پشتیوانیی خه‌ڵك روبه‌ڕوی داواكارییه‌كانی ده‌ره‌وه ببنه‌وه، به‌پێچه‌وانه‌وه به پشتیوانی ده‌ره‌وه روبه‌ڕوی داواكارییه‌كانی خه‌ڵك ده‌بنه‌وه. هه‌ر بۆیه‌ش ده‌بینین له‌زۆربه‌ی وێستگه سیاسیه‌كاندا ده‌نگ‌و ره‌نگی وڵاتانی دراوسێ بونێكی به‌هێزی هه‌یه‌و هه‌ندێجاریش رۆڵی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی بینیوه، كه دوایین جار چونی وه‌فدی هه‌ردولا بو بۆ تاران‌و پرس‌و راوێژكردن به‌ئێرانییه‌كان بۆ پێكهێنانی كابینه‌ی 8ی حكومه‌ت.\n29/01/2014 بینین: 31950


دەبێ هەموو قۆناغێکى موسڵمانان هەڵسەنگێنرێ.! || مامۆستا مه‌لا ئه‌حمه‌د کاکه مه‌حمود\nڕاو بۆچوونەکانیبابەتی گشتیدەبێ هەموو قۆناغێکى موسڵمانان هەڵسەنگێنرێ.!\nدەبێ هەموو قۆناغێکى موسڵمانان هەڵسەنگێنرێ.!\nالحمدلله رب العالمين، والصلاة والسلام على رسوله الأمين.\nهەرکەسێک تۆزقاڵەیەک سەرنجى دەوڵەت و حیزب و گروپ و تەنانەت خێڵ و هۆزەکانى دابێ، دەزانێ کە کۆمەڵێک دەستورو یاساى تایبەت بە خۆیانەوە هەیە، وە سنورو بڕەیەکیان دیارى کردووە بۆ بەرگریى و دیفاع لە مانەوەى خۆیان، ئەگینا بە درێژایى زەمان، هەر ساڵەى، هەر مانگەى، هەر ڕۆژەى شتێکى لێ ئەقرتێنرێ و بە ژێر پێى ئەم و ئەوەوە دەڕوات و تۆزى بە با دەدرێت، ئەوەیش مافێکى یاسایییە کە هەر کەسە پەلە قاژە بکات بۆ مانەوەى خۆى.. جا لەم سۆنگەیەوە دەڵێین: (مەنهەج) و دەستورێک وەک - ئیسلام کە هەدیەو بەخششى خوایە بۆ کۆمەڵى سەر زەویى، وە گشتگیریشە بۆ هەموو جێگاو وڵات و گەلێک - دیارە دەبێ چاکترو باشتر مافى ئەوەى هەبێت کە یاسا بنەماو بنچینەییەکانى خۆى ڕا بگرێ و، قبوڵ نەکا کە ئامێتەى شتى تر بکرێ، بۆ ئەوەى کەسێتى خۆى بپارێزێ، واتە: سیاسەت و کۆمەڵایەتیى و، هێزو دارایى و پەروەردەو پێگەیاندن و تێگەیاندن و زانست و زانیاریى و پیشەسازیى و داهێنان و جل و بەرگ و کڕین و فرۆشتن و مەجلیس و پەرلەمان و وەزارەت و هەموو دەزگایەکى دیکەى خۆى تا بکرێ و بگونجێ تێکەڵ بە کاروبارى کەسى تر نەکات، خۆ ئەگەر دەسەڵات و ئیمکانیاتى خاوەن سنوور بوو، ئەوە بۆ ئەوەى ئەو بونەى کە هەر چەندە کەمیش بێ تیا نەچێ و بمێنێتەوە، وە لەڕێى ئەو سیاسەتە شەرعییەوە کە پێشەواو زانایان و خەمخۆرانى ئیسلام دەست نیشانیان کردووە دەبێت خۆى بپارێزێ، زانایان چەندە جوان پێناسەى سیاسەتى شەرعییان کردووە:\n1) شێخ عبدالوهاب خلاف دەڵێ: (هي تدبير الشؤون العامة للدولة الاسلامية بما يكفل تحقيق المصالح ودفع المضار مما لايتعدى حدود الشريعة واصولها الكلية وان لم يتفق واقوال الأئمة المجتهدين) واتە: سیاسەتى شەرعیى بریتیە لە دانانى نەخشەو پلان بۆ کاروبارى گشتى دەوڵەتى ئیسلامیى، بە شێوەیەک ببێتە دە سەبەرى دەست خستنى (مصالح) و بەرژەوەندیى و لابردن و پاڵنان بە هەر زیان و گیرو گرفتێکەوە بێتە سەر ڕێى موسوڵمانان، بەڵام لە چوار چێوەى شەریعەت و بنەما بنچینەییەکانى ئەو دەر نەچێ، ئەگەرچى ئەو شێوە چارە سەرەش لەگەڵ ڕاو بۆچوونى پێشەوا موجتەهیدەکانیشدا ڕێک نەبێ.\n2) کتێبى (فقه السيرة) دەڵێ: (خضوع حالات الغزو والمعاهدات والصلح بين المسلمين وغيرهم لما يسمى بالسياسة الشرعية، وما يسميه بعضهم ب(حكم الامامة) وبيان ذلك: ان مشروعية فرض الجهاد من حيث الاصل حكم تبليغي لا يخضع لاي نسخ او تبديل، كما ان أصل مشروعية الصلح والمعاهدات ثابت لايجوز ابطاله واجتثاثه من الاحكام الشرعية الاسلامية...) واتە: حاڵەت و قۆناغەکانى جەنگ و ڕێکەوتننامەو پەیمان و صوڵح و سازش لە نێوان موسوڵمان و نا موسوڵماندا بەپێى سیاسەى شەرعییە، وە یا بڵێین: بەپێى بڕیارى (ئەمیر)و پێشەوایە.. واتە: فەرزیەتى جیهاد لە بنەڕەتا بڕیارێکى ڕاگەیەنراوەو، جارێکى تر قبوڵى هیچ ئاڵوو گۆڕو هەڵوەشاندنەوەیەک ناکاو دەبێ تاڕۆژى قیامەت ببێ، هەر وەکو ڕەوادانى (صوڵح )و (معاهدات) چەسپێنراوەو نابێ بەهیچ شێوەیەک هەڵوەشێنرێتەوەو بسڕێتەوە تا ڕۆژى دوایى، بە واتایەکى دى کە بڵێین: (جیهاد)و (صوڵح) دوو بنەماى ددان پیانراون، هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێ یەکێکیان یان هەردوکیان (نەفى ) بکا، وەک جیهاد تا ڕۆژى قیامەت و بەرێ بەردەوامە، هەروەهایش صوڵحیش تادونیا دونیابێ هەر دەمێنێ، بەڵام بۆ وردەکارییەکانى شێوەى جیاجیاى ئەو صوڵحە دەبێ کات و شوێن و بارودۆخى موسوڵمانان بەرامبەر بەدوژمنانیان ڕەچاو بکرێ، ئەویش دەخرێتە بەردەستى ئەمیرو پێشەوایەکى زاناى وردى حەکیمى دادگەرى ئاییندارى سیاسیى ئەو سەردەمە، پاشان ئەویش کۆڕى ئەنجومەنى ناوچەکە لە زاناو داناو سیاسیى کۆ دەکاتەوەو مەشۆرەتیان پێ دەکات، جا ئەگەر پاش لێکۆڵینەوەو توێژینەوەیەکى قوڵ، وا بە چاک زانرا کە بە هێزى سەربازى لەو کاتەدا ڕوو بەڕووى دوژمن نەبنەوە، ئەوە دەتوانێ لە جیهادو ڕووبەڕوبوونەوەوە بگوێزرێتەوە بۆ صوڵح و ڕێککەوتن، لە ژێر ڕۆشنایى دەقە شەرعییەکاندا، تا بەڵکو خوا کاتێکى شیاوو گونجاو تر دەڕەخسێنێ بۆ ڕووبەرو بوونەوە.. دەبێ موسوڵمانان لە هەموو سەردەمێکا ئیسلام بپارێزن لەهەر پیلان و فرت و فێڵێکى دوژمن، جارێ بە جیهاد، جارێ بە ئاشتیى ئەگەر جیهاد دەستى نەداو بەرژەوەندیى هەر لە ڕێکەوتندا دەبینرایەوە، پێغەمبەر ﷺ بەشێکى زۆرى لە جموجوڵەکانى خۆى لە ژێر (السياسة الشرعية) دابوو، لەو ڕوووەوە بوو کە ئیمام و سەرۆکى دەوڵەت بوو، بۆیە بە هەر شێوەیەک بۆى بلوابا ئایینەکەى خواى نەدەوەستان، تا بەجیهاد تا بە نامەناردن، تا بەپێشوازى کردن و کۆبوونەوە لەگەڵ لایەنە سیاسیەکان و دەسەڵاتدارانى ئەو سەردەمە..\nخوێنەرى بەڕێز! ئەگەر ڕاستت دەوێ هەر لەو پرسیارانەى لە کۆتایى هەڵسەنگاندنى ئایەتەکەدا: (وقد نزل عليكم فى الكتاب..)دا لە بابەتى بەریندا هاتبوو، قابیلى جەنگ و لەشکر کەشى بوو، بەڵام هەروەک (ئیبن تەیمیە) لە فەتواکەیدا دەڵێ :(إن الأمر بقتال الطائفة الباغية مشروطة بالقدرة والامكان، فقد تكون المصلحة المشروعة أحيانا هى التآلف بالمال والمسالمة والمعاهدة، كما فعله النبي ﷺ غير مرة، والإمام إذ اعتقد وجود القدرة ولم تكن حاصلة كان الترك في نفس الامر أصلح) واتە: فەرمان بەجەنگ هاتن لەگەڵ دەستەى باغیەدا هاوکاتە بە تواناو دەسەڵاتەوە، چونکە وە نەبێ جەنگى ئەمانە لە جەنگى هاوبەش دانەران و کافران باشتربێ، جا خۆ ئاشکرایە کە جیهادو بەجەنگ هاتن لەگەڵ هاوبەش دانەران و بێ بڕوایاندا بەستراوە بە تواناو هێزو دەسەڵاتەوە، گەلێ جاریش بەرژەوەندى لە هۆگریى و پێکەوە ژیان و ڕێکەوتندا دەبێ، وەکو پێغەمبەر ﷺ چەند جارێ کردى، وە ئەگەر پێشەوا پێى وابوو دەسەڵاتى جیهاد هەیە کەچى وانەبوو، ئەوە چاوەڕوانى چاکترە. هەزار ڕەحمەت لەو فەقیهەى کە دەزانێ لەگەڵ ئایەت و فەرمودەکاندا چۆن ڕەفتار بکات، وەک شیخ الاسلام لە کتێبى (الصارم المسلول) ڕووپەڕى (238)دا دەڵێ :( فحيث ما كان للمنافق ظهور وتخاف من إقامة الحد عليه فتنة اكبر من بقائه عملنا بآية: (دع أذاهم) كما انه حيث عجزنا عن جهاد الكف عنهم واصفح، وحيث ما حصل القوة والعز خوطبنا بقوله: (جاهد الكفار والمنافقين) واتە: لە هەر جێگایەکدا دەسەڵاتى (مونافق) دەرکەوت، جا دەترساى کە ئەگەر یاساى خواى بەسەرا بدەیت فیتنەو وەیشوومەى گەورە ترى لێ بوەشێتەوە ئەوە ڕووى لێ وەر دەگێڕن و بە ئایەتى :(ودع أذاهم) کار دەکەین و جارێ چاوى لێ دادەخەین، هەر وەکو چۆن ئەگەر بێ توانا بوین بەرامبەر جیهادى کافران بە چەک، پشتیان لێ هەڵ ئەکەین و بە ئایەتى: (کەف و ڕوو لێ وەرچەرخان) کار دەکەین، کاتێکیش هێزو ئیمکانیات وە دەستکەوت بە ئایەتى: (جاهد الکفار والمنافقین ) ڕەفتار دەکەین.\n3) (شەیخى سيوطى) لە کتێبى (الإتقان) بەرگى (2) لاپەڕە (21)دا دەڵێ:(خرج من الآيات التي أوردها الكثيرون الجم الغفير مع آيات الصفح والعف، ان قلنا: ان آية السيف لم تنسخها وبقى مما يصلح لذلك عدد يسير، وآيات الأمر بالقتال من المنشأ بمعنى: ان كل أمر ورد يجب امتثاله فى وقت لعله تقتضي ذلك الحكم الى أن يقوي المسلمون، وفى حالة الضعف يكون الحكم وجوب الصبر على الاذى).\n4) (راغبى ئەصفەهانى) دەڵێ: (أمر الرسول أولا بالرفق والاقتصار على الوعظ والمجادلة الحسنة ثم أذن له بالقتال ثم أمر بقتال من يأبى الحق بالحرب وذلك كان أمرا بعد أمر على حسب مقتضى السياسة)، واتاى قسەى ئەو دوو بەڕێزەیشە ئەوەیە کە دەبێ لەگەڵ ئایەتەکانى فەرمان بە ڕوو وەرچەرخان لێیان و فەرمان بە جیهاد بەرامبەریان بزانرێ و چۆن کار دەکرێ، کاتێ هۆو عیللەتى هەر کامێکیان دەستکەوت ڕەفتار بەوەیان دەکرێ، تا ئەو هۆو (سەبەب)ـە دەگۆڕدرێ، دەبێ ئەوەیش بڵێین کە جیهاد وەک عیززى کوڕى عبد السلام لە کتێبى (الاحكام فى مصالح الأنام)دا دەڵێ: (إن الجهاد واجب وجوب الوسائل لاالغايات، وما كان كذلك فهو خاضع لأصول السياسة الشرعية، وطريقة اقامة الحدود لايخرج عن هذا السياق، قال ابن تيمية: خاطب الله المؤمنين بالحدود، والحدود خطابا مطلقا كقوله : (والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم..) وكذلك قوله: (ولا تقبلوا لهم الشهادة أبدا) لكن قد علم أن المخاطب بالفعل لابد قادرا ان يكون عليه، و العاجزون لا يجب عليهم، وقد علم أن هذا فرض على الكفاية وهو مثل الجهاد، بل هو نوع من الجهاد، كقوله: (كتب عليهم القتال) وقوله: (قاتلوا في سبيل الله) وقوله: (إلا تنفروا يعذبكم) ونحو ذلك، هو فرض على الكفاية من القادرين، والقدرة هي السلطان، فهذا وجب اقامة الحدود على ذي السلطان ونوابه). پوختەى ئەم دەستەواژەش ئەوەیە کە جیهاد، وە یان ئیقامەى حدودى خوا وابەستەیە بە ئەندازەى هێزو دەسەڵات و تواناى موسوڵمانانەوە بە مەرجى ئەوەى کە فیتنەکە گەورەتر نەبێ لە جێ بەجێکردنیدا، بۆیەش ئەوانە دراونەتە دەستى پێشەوا.\n5) لە کتێبى (العمل السياسي ـــ عبد الرحمن عبد الخالق) لاپەڕە (43)دا دەڵێ:\n( لابد أن يكون الدعاة في كل ذلك شجعانا بلا تهور، ومقدامين بلا انزلاق، ويزنون أمورهم بكل عقل و رؤية، وهكذا كان رسولهم و قائدهم ﷺ الذي كان يأخذ لكل امر عدته واهبته، ويستشير أصحابه ويحارب، حيث يرجى نفع الحرب، و يسالم حيث يكون السلم أفضل وأرفق، ويعاهد حيث يفيد العهد، و يوادع حيث تنفع الموادعة، ويقدم حيث تنفع الاقدام، ويحجم حيث يكون الاحجام هي الحكمة والعقل، و يبرم أموره سرا حيث يكون للسرية معنى، ويصدع بأمره حيث الصدع هوالأولى والأحرى والأفضل) مەبەست لەم دەستەواژە ئەوەیە کە هەمووکات – جگە لە ئەمیر، یان پێشەوا - دەستەیەکى بیرتیژو هۆشیارو زاناو داناى ببێ لە بەرامبەر ڕووداوەکاندا کە دەستەوسان نەوەستن و تەنها لە ژێر گوشاریى هەق و ڕاستیدا بن، وە سەرنج بدەن و بزانن بۆ ئەو ڕۆژە، بۆ ئەو جێگایە بۆ ئەو کاتژمێرە چى دەگونجا ئەوە بکەن.. شیاوى باسە زانایان دەڵێن: تەنانەت ئەگەرچى موسوڵمانان بەهێزو بە دەسەڵاتیش بن ئەگەر بینرا بەرژەوەندییەک لەوکاتەدا گەورە ترە لە جەنگ ئەوە (معاهدە)و صوڵح و پێکەوە ژیان گرێ دەدرێ.\nسەرەڕاى ئەمەیش (ئوصولى)یەکان ئەم چەند یاسایەیان هەیە، موسڵمانانیش لەهەر جێگاو کاتێکى خۆیدا بەهرەیان لێ وەردەگرن:\n1) الضرورات تبيح المحظورات. المادة/21 شرح القواعد الفقهية.\n2) الضرورات تقدر بقدرها. المادة/22 شرح القواعد الفقهية.\n3) يتحمل الضرر الخاص لدفع الضرر العام. المادة/26 شرح القواعد الفقهية.\n4) الضرر الأشد يزال بالضرر الاخف. المادة/27 شرح القواعد الفقهية.\n5) إذا تعارض مفسدتان روعي أعظمهما ضررا بارتكاب أخفهما. المادة/28 شرح القواعد الفقهية.\n6) يختار أهون الشرين. المادة/29 شرح القواعد الفقهية.\n7) درء المفاسد أولي من جلب المصالح. المادة/30 شرح القواعد الفقهية.\n8) الضرر يدفع بقدر الامكان. المادة/31 شرح القواعد الفقهية.\nلە کۆتاییدا هەر شەکاوە بێت ئاڵاى پیرۆزى ئیسلام.\nژمارەی سەردان: 860536


لە ئافرەتە ناودارەکانی کورد ئاشیناز بارزانی.\nیەکێک لە ئافرەتە ناودارەکانی کوردی جوولەکە، زانا و دانا و مامۆستای گەورە و ناوداری کوردمان، خاتوو (ئاشیناز بارزانی : ١٥٩٠ - ١٦٧٠ز) کە لە شاری (مووسڵ) ی کوردستانی لە باشووری کوردستان لە دایکبووە.\nبێگومان بەشی هەرەزۆری جوولەکەکانی کوردستان، بە رەسەن کوردن و کوردستانین .. کوردن و بە ئارەزووی خۆیان چوونەتە سەر ئاینی جوولەکە .. بەشێکیشیان ئەو جوولەکە رەسەنانەن .. کە ( ٢٨٠٠) ساڵ بەر لە ئێستا .. لە لایەن ئاشوورییەکان و، لە شاڵاوەکانی یەخسیرکردن و دوورخستنەوەی جوولەکەکان لە لایەن ( بابلییەکان) ەوە، بە تایبەتیش لە سەردەمی شای بابلی ( نەبوخەز نەسر ) کە بە زۆر و زۆرداری، جوولەکەکانیان لە وڵاتی خۆیانەوە لە ( جوولەکەستان .. ئیسرائیل ) ەوە، هێنایانیان بو عێراق و، بە زۆریش بۆ کوردستان .. جوولەکەکان لە هەموو شارەکانی کوردستاندا بوونیان هەبوو، جوولەکەکان لە شارەکانی کوردستاندا، پەرستگای ئاینی و گۆڕستانی تایبەتی خۆیان هەبوو .. لەو شارانەش لە : مووسڵ، کەرکـوک ، هەولـێر، سلێمانی، دهۆک، زاخۆ، ئامێدی، کۆیە، پێنجوێن، بارزان، رەواندوز، ئاکرێ، خانەقین، قووش، ئامەد، ئۆرفە، مێردین، سلۆپی، قامیشلو، سنە، ورمێ، کرمـاشان، هەمەدان، نەغەدە، شنۆ و .. لە چەندێن شار و شارۆچکە و دێهاتەکانی تری کوردستاندا جوولەکە هەبوون .. جوولەکەکانی کوردستان بە زمانی کوردی و، بە زمانی ئارامی دەدوان .. بەپێی جۆر و ستایلی جلوبەرگی ژنان و پیاوانی ئەو شوێنانەی کە لە کوردستاندا لێی دەژیان، جلوبەرگی کوردییان لەبەردەکرد .. بە خشڵی زیو و بە تەتکە و موورووی کوردەواریش خۆیان دەڕازاندەوە .. نەریت و رەوشتی کۆمەڵایەتییان کوردەواری بوون .. زۆر بێوەی بوون.\nبەشێک لەو خشڵ و ملوانکانە و لەو جلە کوردییانەیانەی کە جوولەکەکـانی کوردستان لە بەریان دەکردن و خۆیان پێدەڕازاندەوە، لەگەڵ کۆمەڵێک وێنەی فۆتۆگرافییان و، لەگەڵ کۆمەڵێک کەرستە بەکارهێنراوەکانیان .. لە ئێستادا لە مۆزەخانەی شاری ( ئۆرشەلـیم ) ی پایتەختی ئیسرائیل دا، دانراون.\nمن قوتابی بووم لە ( قوتابخانەی شۆڕیجەی سەرەتایی ) لە کەرکوک، لە دووری سەد مەتر لە باکووری قوتابخانەکەمانەوە گوڕستانێکی جوولەکەکان هەبوو، گۆڕەکانیشیان لە شێوەیەکی شەش پاڵـووی سەنووقیدا بوون، لە گەچ و قایە دروست کرابوون .. بە داخەوە لە ساڵی (١٩٦٣) دا، لە لایەن رژێمی بەعسی شۆڤینییەوە ئەو گۆڕستانەیان بە شۆفڵ تەختکرد .. تا ئەمڕۆش لە گەڕەکی ( پیریـادی ـ کەرکوک ) کە بە ( گەڕەکی جوولەکەکان ) یش ناویان دەبرد .. کە گەڕەکێکی جوولەکە و کوردنشین بوو، هەندێ لەخانووەکانی جوولەکەکان تا ئەم دواییەش مابوونەوە و تێکنەدرابوون، کە هونـەر و نەقشسازی و بیناسازی تایبەتی جوولەکەکانیان پێوە دیاربوون .. بەڵکو ئەو قوتابخانەیەی من لە سەرەتایی لێمدەخوێند لە گەڕەکی ( شۆڕیجە ـ کەرکوک)، لە نزیکی گەڕەکی پریادی بوو .. دوو خانووی جوولەکەکان بوون دیوار لە نێوانیاندا نەبوو .. لەسەر دیـوار و کۆڵەکەکانیاندا، نەقشی جـوانیان بەسەرەوە بوون .. زۆربەی جوولەکەکانی کەرکوک و شارەکانی تری کوردستان لە ساڵی (١٩٤٨) دا، کە دەوڵەتی ئیسرائیل دامەزرا، لە لایەن حکوومەتی عێراقـەوە، فشار خرایە سەر جوولەکەکانی کوردستان و عێراق .. ماڵ و سامان و دوکان و خانووەکانیان بەجێهێشتن و کۆچـیان بۆ ئیسرائیل کـرد .. بەشێکی زۆری جوولەکەکـانی کوردستان حەزیان ناکرد کۆچ بکەن، پێان خۆشبوو کە لە کوردستاندا بمێننەوە .. تا ئەمڕۆش چەندین خـێزانی کوردی جوولەکـەی کوردڕەسەن و، جوولەکەڕەسەن، لە شارەکانی رۆژهـەڵاتی کوردستاندا ماونەتەوە .. ژمارەیەکی زۆر کەمیان بوون بە ئیسلام.\nتا ئەمڕۆش لە شارەکانی کوردستاندا، شوێنەواری پەرستگا و گۆڕی هەندێ لە پێغەمبەرەکانی جوولەکەکان ماونەتەوە، لەوانەش گۆڕی( دانیال ) پێغەمبەر لەسەر قەڵاکەی شاری کەرکوک، هەر بە تەنیشتی گۆڕێ دانیالەوە، گۆڕێ پێغەمبەر ( شادراخ ) یا (حەنین) هەیە .. گۆڕی یۆنان ( یونس ) پێغەمبەر لە شاری مووسڵ .. گۆڕی ( ناحـوم ) پێغەمبەر لە شارۆچکەی قـووش .. گۆڕی ( ناسانیل ) و، گۆڕی ( شمۆئیل لاوی بـارزانی ) لە شاری ئامـێدی، ( گەڕەکی جوولەکەکان ) لە شاری سلـێمانی، ( ئاستەر ) و ( مۆردوخای ) لە هەمەدان، ( حەباکۆک ) لە ( تویسرکان )، ( دوو پەرستگا ) ش لە شاری سنە،... هتد.\nجوولەکەکان زۆر ئیشکەر و چالاک و دەست رەنگین بوون، دانامان و هەموو ئیشێکیان دەکرد .. کشتوکـاڵ، و شوانکاری، بازرگـانی، ئاژەڵـداری، پیشەزای، دارتاشی، دوکـانداری، بەرگدوووری، رستن و چنین و تەونکاری، ... هتد . تێیاندا هەبوو فرۆشیاری گەڕۆک بوون، بابەتی منداڵان و ژنانیان دەفرۆشتن و، بە سواری ئەسپ دێ بە دێی کوردستان دەگەڕان و، شتەکانیان بە پارە و گەنم و جۆ دەفرۆشتن، پێیان دەوتن ( دێـوەرە ) .. جوولەکەکانی کوردستان، گەورەتـرین رەوەنـدی جوولەکە بوون لە جیهانـدا، لە دەرەوەی ئیسرائیل دا . بەشێکی تری لەو جوولەکانی کە لە کوردستاندا مابوونەوە، لە سەرەتای نەوەتەکانی سەدەی رابردوودا بەشێکی تریان چوون بۆ ئیسرائیل .. لە ئێستادا زیاتـر (٢٥٠) هـەزا کوردی جوولەکە لە شارەکانی ئیسرائیل دا دەژین .. لەم ژمـارەیەش (١٢٥) هـەزاریـان، لە شاری ( ئۆرشەلیم ) ی پایتەختی ئیسرائیل دەژین .. تا ئەمڕۆش بە تەمەنەکانیان بە زمانی کوردی و ئارامی لە ماڵەوەدا دەدوێن و، لەسەر داب و نەریتی رەسەنی کوردی ماونەتەوە و، ساڵانەش بە جلوبەرگی کورییەوە، ئاهەنگی جەژنی نـەورۆز دەگێڕن و، گۆرانی و بـەزم و هەڵپەڕکێی کوردی سازدەکەن و.. خواردنی کوردیشیان زۆر بەلاوە پەسەندە.. شانازیش بە کولتوور و بە نەریتی کوردی و، بە یادەوەرییەکانی کوردستانەوە دەکەن .. شایەنی باسیشە بە دەیان سەرکردەی پایەبەرز و پلە باڵا و، ناوداری خـاوەن بڕوانامەی دکتۆرا و، سیاسەتمەدار و ناسراوی جوولەکەکان، لەو کوردە جوولەکانەن کە لە کوردستاندا لە دایکبوونە .. سەرۆکی دەوڵـەتی ئیسرائیل، لە لیدوانێکیدا وتی : ( جوولەکەکـانی کوردسـتان لە ئیسرائیلدا، شارەزاترین هۆزی جوولەکەن لە کشتوکاڵدا لە هەموو جیهاندا ..) بەشێکی زۆری کوردە جوولەکەکانی ئیسرائیل حەزدەکەن بگەڕێنەوە بۆ کوردستان.\nدێینە سەر سەرناوی باسەکەمان، زۆر بە کورتی ئافرەتێکی ناوداری کوردی جوولەکەتان پێدەناسێنین .. کە ناوی ( ئاشیناز بارزانی ) یە .. لە سەرچاوە عەرەبییەکاندا بە ( ئاسینات بارزانی ) ناویان بردووە.\n( ئاشیناز شمۆئیل بارزانی ) کچێکی جوان و، شیرین دوو بوو، زۆر زیرەک و و بلیمەت و دانا و زانا بوو .. ئاشیناز لە شمۆئیلی باوکییەوە فێری خوێندنەوە و نووسین و، بنەماکانی ئاینی جوولەکە و، خوێندنەوەی تـەورات و تیلـمود و بوو .. فێری شیکردنەوە و لێکدانەوەی پەند و نهێنییەکانی کابالا بوو ( کابالا : بیروباوەڕێکی رووحـانی و فەلسەفیـیە، ژیـان و گـەردوون و خـواوەنـدی شیدەکاتەوە، بڕوانـامەیەکە، کە هانی مرۆڤ دەدات بۆ کارکردن، یا دینداری کردن، یا شتێکی لەم بابەتانە ..)، ئاشیناز وەکو زیرەکترین قوتابی هەر لە قوتابخانەکەی باوکیدا درێژەی بە خوێندن دا .. لە باوکییەوە فێری زانیارییەکی زۆر بوو .. تا رادەیەک کاریگەریی باوکی لە ژیانیدا رەنگی دایەوە.\nحاخام ( یاکوب ئابراهام میزراحی ئامێدی ) ی کورە مامی ئاشیناز، کە خەڵکی ئامێدی بوو، مامۆستا و زانایەکی گەورە بوو .. سەرۆک و مامۆستای یەشیبا (قوتابخانە )ی ئامێدی بوو .. خوازبێنی ئاشینازی لە باوکی کـرد .. باوکی ئاشیناز، مەرجی رازی بوونی بۆ دانـا .. مەرجەکەشی ئەوە بوو، کە نابێت ئاشینازی کچی بە کار و، بە ماڵدارییەوە سەرقاڵ بکرێت .. پێویستە درێژە بە خوێندنەکەی بدات و، کابـالا و تیلمود بخوێنێتەوە، بە وانەوتنەوەش خۆی سەرقاڵ بکات .. ئاشیناز بەم مەرجە شووی بە ( یاکوب ئامێدی )ی پسمامی کرد .. کوڕێک و کچێکیان بوو .. حاخام ( یاکوب ئابراهـام ئامێدی ) بوو بە سەرۆکی قوتابخانەی( یەشیبا ) ی تیلمودی لە شاری مووسڵدا .. ئاشینازی هاوسەریشی لە هەمان قوتابخانەدا بوو بە مامۆستا و، وانـەی دەوتەوە.\nلە تەمەنێکی بچووکدا ( یاکوب ئابراهام ئامێدی) کۆچی دوایی کرد .. ئاشیناز بەرپرسێتی خێزانی کەوتە ئەستۆ .. بووش بە سەرۆکی یەشـیبای مووسڵ . ئاشیناز یەکەمین ئافرەت بوو لە مێژووی هەموو جوولەکەکانی جیهاندا، کە بۆ یەکەمین جار لە کوردسـتاندا، بوو بە سەرۆکی یەشیبای تیلمودی بەناوبانگ . ئاشیناز قوتابخانەکەی زۆر پێشخست و، بوو بە زانستگایەکی ئاینی بـەرزی جوولەکەکان لە کوردستاندا، چەندین قوتابی لەسەر دەستی ئاشیناز پێگەیشتن و، کارگەریی لە سەریان هەبوو .. لە دوای مردنی باوکیشی، ئاشیناز هەموو کارە ئاینییەکان و زانستییەکانی باوکی بەڕێوەدەبرد.\nئاشیناز بە یەکەمین ئافرەتی مامۆستای تەورات لە کوردستاندا ناسراوە.\nئاشیناز، مامۆستایەکی گەورە و زانایەکی بلێمەت و شارەزایەکی بە توانا بوو لە راڤەکردنی تەورات و تیلمود و، لە شەریعەتەکانی ئایینی جوولەکەکان دا .. بۆ چارەسەرکردنی گرفت و کێشە ئاینییەکانیان، راوێژیان پێدەکرد .. ئامۆژگاری و رێنمایی و چارەسەری پێویستی بۆ دادەنـان.\nئاشیناز وەکو باوکی، بێ ئەوەی گوێ بە مەترسی و، بە سەختی رێگاکان بدات ، سەردانی زۆربەی شار و شارۆچکە و، ئەو دێیانەی باشووری کوردستانی کرد، کە رێژەیەکی زۆری جوولەکەیان لێبوون .. سەردانی پەرستگاکان و قوتابخانە ئاینییەکانیانی دەکردن و، ئامۆژگاری و رێنمایی پێویستی دەکردن . جوولەکەکان زۆر ئاشینازیان خۆشدەویست و، زۆر بە گەرمی و شکۆداری و، بە ئەوپەڕی رێزەوە پێشوازی شایستەیان لێدەکرد و، بەخێرهاتنیان لێدەکرد.\nئاشیناز بارزانی بە بۆنەی ( جەژنی سەری ساڵی جوولەکەکانەوە، سەردانی شاری ( ئامێدی ) لە باشووری کوردستان کرد .. شاری ئامێدی بە پایتەختی جوولەکەکانی کوردسـتان ناودەبرا .. خەڵکی ئامێدی پێشوازییەکی گەرمیان لە ئاشیناز کرد .. لە ئامێدی لە شەوی جەژنی جوولەکەکان دا، لەبەر تریفـەی مانگەشەودا .. بە بەشداری خاتوو ئاشیناز، جوولەکەکانی شاری ئامێدی، بە جلوبەرگی کوردییەوە، ئەو شەوە تا بەیانی زەماوەند و ئاهەنگێکی شایستە و زۆر خۆشیان لەگەڵ خاتوو ئاشینازدا گێـڕا .. گۆڕی باوک و گۆڕی باپیری ئاشیناز، هەر لە پەرستگای شاری ئامێدی دایە .. بەڵام دەربارەی شوێنی کۆچی دوایی ئاشیناز و گۆڕەکەی لە کوێ دایە .. هیچ زانیارییەکم بەرچـاو نەکەوت .. لەوانەیە هەر لە شاری مووسڵدا، کۆچی دوایی کردووبێت.\nشایانی باسیشە ( ئاشیناز بارزانی ) شاعیرێکی بە تواناش بوو، لە شاعـیرە ئافرەتە هەرە لە پێشینەکانە .. ئاشیناز بە زمانی ئارامی شیعرەکانی دەنووسی ( ئارامی زمانی بەشێک لە جوولەکەکانی کوردستان بوو .. زمانی ئارامی پڕە لە وشەی تێکهەڵکێشی کوردی و عیبری و فارسی و عەرەبی ) ئاشیناز بەم زمانە شیعرێکی درێژی لاواندنەوەی نووسیوە .. نەک هەر لە کوردستان دا، بەڵکو لە هەموو رۆژهەڵاتدا، لەو سەردەمەدا، ئەوە شتێکی دەگمەن بووە، کە ئافـرەت ببێت بە شاعـیر و، شیعر بنووسێت و .. بڵاوی بکاتەوە.\nجوولەکەکان نازناوی (تەنائیب) یا (رابی) یان بە ئاشیناز بارزانی بەخشی .. (تەنائیب : واتە مامۆستای تەورات، زانا و بلیمەت، توێژێنەر و، شارەزای تیلمود، ئاینـزانی ئاینی جوولەکە) .. ئاشینازی کوردستانی، یەکەمین ئافرەتی جوولەکەیە، لە مێژووی هەموو جوولەکەکانی جیهاندا، کە ئەم نازنـاوەیـان پێبەخشیبێت .. چونکە ئەم نازناوە تەنها بۆ رابینە پیاوەکان ( بۆ مامۆستایانی زانا و باڵای ئاینی جوولەکە ) قورخکرابوو .. ئەو شتێکی جیاوز و دەگمەن بوو .. کە ئاشیناز شایانی ئەم نازناوە باڵایە بێت و پێیببەخشن .. تا ئێستاش تەنها ئافرەتەتی جوولەکەیە لە هەموو جیهاندا، کە ئەم نازناوەی پێدرابێت.\n٥\_٥\_٢٠١٦ - نەرویج


شوان به‌رزنجی 21/01/2021 - 13:03 كوردستان\nحكوومەتی هەرێمی كوردستان دەست بە جێبەجێكردنی ڕاگرتنی مووچەی ئەو كەسانە دەكات، كە دوو مووچەییان هەیە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی دەست (باسنیوز) كەوتوون، گەنجینەكانی وەزارەتی دارایی و ئابووریی حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان، لەلایەن ژووری بایۆمەتریی ئەنجوومەنی وەزیرانى هه‌رێمى كوردستانەوە، لە ڕاگرتنی دوو مووچەیی ئاگادار كراونەتەوە.\nلەو ئاگاداركردنەوەیەدا كە بۆ گەنجینەكان نێردراوە هاتووە، "ئاگاداری هەموو یەکەکان دەکەینەوە هەر نووسراوێکتان سه‌باره‌ت بەو فەرمانبەرانەی دوو مووچەن، یاخود دوو بایۆمەترییان هەیە، بۆ هاتووه، مووچەکانیان ڕابگرن".\nلە بەشێكی دیكه‌ى ئاگادارییه‌كه‌دا باس له‌وه‌ش كراوه: "پێتان ڕادەگەیه‌نین، هەر کەسێک کە پشتگیری لەلایەن بایۆمەتریی ئەنجوومەنی وەزیرانى هه‌رێمى كوردستانه‌وه پێدراوە، کە مووچەیەکی بڕاوە و مووچەی لە فەرمانگەکەی بدرێتێ، لەسەر هەمان پشتگیریی کۆن مووچەکەیان بۆ خەرج بکرێ و نەبڕن، هەر کەسێکیش پشتگیری بۆ نەکراوە، یەکەی ژمێریارییەکە خۆی سەردانی هۆبەی مووچەی بایۆمەتری بکات، بە مەبەستی ڕوونکردنەوە، تکایە فەرمانبەرەکان بەهیچ شێوەیەک بۆ ژووری مووچە مەنێرن، چونکە کارەکانیان بۆ ڕایی ناکرێ".\nلە چوارچێوەی چاكسازییەكانی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، وەزارەتی دارایی مووچەی 10 هەزار و 609 مووچەخۆری ڕاگرت، كه دوو مووچه‌یان هه‌بوو.\nهیوا ئەفەندی، سەرۆكی فەرمانگەی تەكنۆلۆژیا و زانیاریی ئەنجوومەنی وەزیرانی هه‌رێمى كوردستان بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "ئەو بڕیارانەی له‌باره‌ى دیاریكردنی دوو مووچە نایاساییەكان دراون، ئێمە هەموو زانیاری و ناوەكانمان بە وەزارەتی دارایی داوە، ئەوەی لە بایۆمەتریی ئەنجوومەنی وەزیران كراوە، پەیوەندی بەو ڕێكارە هەیە، وەزارەتی داراییش بڕیاركە جێبەجێ دەكات".\nجەختی له‌وه‌ش كردەوە: "ناو و زانیاری تەواوی ئه‌و كه‌سانه‌یان داوەتە وەزارەتی دارایی، كه دوو مووچه‌یان هه‌یه، ئەوان دیاری دەكەن هەر مووچەخۆرێك لەو دوو مووچەیە، كامەیان خەرج دەكرێت و كامەیان ڕادەگیرێت".\nسەرۆكی فەرمانگەی تەكنۆلۆژیا و زانیاریی ئەنجوومەنی وەزیرانی هه‌رێمى كوردستان گوتیشی: "ئەوەی كە كراوە بۆ بڕینی دوو مووچەیی هەنگاوی یەكەم بووە، هەنگاوی دیكه‌ش بەپێی یاسای چاكسازی دەكرێت و دوو مووچەی نایاسایی و ناشایستە هەمووی دەبڕدرێ".


نزیكەی یەك ملیۆن ئاوارە گەڕاونەتەوە ناوچە رزگاركراوەكان\nhunar 26/07/2016 - 15:47 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/عێراقی\nوەزارەتی كۆچ و كۆچبەرانی عێراق رایگەیاند: نزیكەی یەك ملیۆن ئاوارە، گەڕوانەتەوە ناوچەكانیان كە لە ژێر دەستی داعش رزگار كراون، یەكێتیی ئەوروپاش هاوكاری دارایی پێشكه‌ش ده‌كات.\nبەڕێوەبەری گشتیی كاروباری كۆچبەران لە وەزارەتی كۆچ و كۆچبەران ستار نەورۆز رایگه‌یاند: بەپێی ئەوەی تۆمار كراوە، نزیكەی یەك ملیۆن ئاوارە گەڕوانەتەوە ناوچەكانیان كە لە ژێر دەستی تیرۆریستانی داعش رزگار كراون، لە كاتێكدا هێشتا زیاتر لە سێ ملیۆن كەس كە لە نزیكەی 733 هەزار خێزان ئاوارەن.\nستار نەورۆز روونی دەكاتەوە كە دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی كۆنترۆڵكردنەوەی ناوچەكان، بەتایبەتیش شاری مووسڵ، خەڵکێكی زۆر ئاوارە دەبێت بۆیە دەبێت ئامادەكاری پێشوەختە بۆ پێشوازیی لەو ئاوارە تازانە بكرێت.\nبەرپرسەكەی وەزارەتی كۆچ و كۆچبەران بە پێویستی دەزانێت بۆ نیشتەجێكردنی ئەو كەسانە كە لە میانی دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكان ئاوارە دەبن، هەماهەنگی لە نێوان حكوومەتی هەرێمی كوردستان و هەندێ لە رێكخراوەكانی نێودەوڵەتی هەبێت.\nشایه‌نی باسه دوێنێ دووشەممە، یەكێتیی ئەورووپا بڕیاریدا، وەك هاوكاری دارایی بۆ ئاوارەكان بڕی 104 ملیۆن دۆلار بداتە عێراق، هەفتەی رابردووش، لە كۆبوونەوەی وڵاتانی كۆمەكبەخش كە لە واشنتۆن بەڕێوەچوو، بەشداربووانی كۆبوونەوەكە رایانگەیاند: بڕی دوو ملیار و 100 ملیۆن دۆلار وەك هاوكاری بۆ ئاوارەكان و ئاوەدانكردنەوەی ناوچە وێرانكراوەكان دەدەنە عێراق.


فه‌رمانده‌ى پۆلیسى زیقار وژماره‌یه‌ك كارمه‌ندى ئه‌منى له‌سه‌ر ده‌ستى كه‌سانى گێڕشێوێنه‌وه برینداركران\nفه‌رمانده‌یی پۆلیسى زیقار ئه‌مڕۆ شه‌ممه،ڕایگه‌یاند به‌هۆى به‌ردبارانكردنیان له‌لایه‌ن كه‌سانى گێره‌شێوێنه‌وه فه‌رمانده‌ى پۆلیسى زیقار وژماره‌یه‌ك كارمه‌ندى ئه‌منى برینداربوونه.\nفه‌رمانده‌یی پۆلیسى زیقار له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقیه(اه‌ع)كه‌وتووه بڵاویكرده‌وه"پۆلیسى زیقار وفه‌رمانده‌یی ئۆپراسیۆنه‌كان به‌هه‌ماهه‌نگى له‌گه‌ڵ دكتۆر عه‌لا ڕیكابى وژماره‌یه‌ك خۆپیشانده‌رى ئاشتیخواز رێككه‌وتوون له‌باره‌ى كردنه‌وه‌ى رێگایه‌كى جێگره‌وه بۆ هاتوچۆكردنى حاڵه‌ته فریاگوزارییه‌كان له‌برى رێگاى نێوده‌وڵه‌تى كه‌وا داخراوه"ڕوونیشیكرده‌وه"له‌م كاته‌دا حاڵه‌تێكى پشێوى دروستبووه وكه‌سانى گێره‌شێوێن ڕووبه‌رووى پۆلیس بوونه‌وه وله‌ئه‌نجامدا به‌هۆى به‌رد بارانكردن فه‌رمانده‌ى پۆلیس وژماره‌یه‌ك كارمه‌ندى پۆلیس برینداربوون".\nله‌به‌یاننامه‌كه‌دا ئه‌وه‌ش ئاشكراكراوه، ژماره‌یه‌ك كه‌سی تێكده‌ر هێرشه‌كه‌یان ئه‌نجامداوه، به‌ڵام پۆلیس هیچ نیازێكی نیه‌و نه‌بوه كه هێز به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌ران به‌كاربهێنێت، تا ئێستاش هیچ كام له‌خۆپیشانده‌ران بریندار نه‌بون و زیانیان به‌رنه‌كه‌وتوه.


ئه‌مه‌ریکا, ٠٢ ی مانگی یه‌ک ٢٠١٥\nسیناتۆر هاری ڕید به‌هۆی وه‌رزشه‌وه بریندارده‌بێت\nسیناتۆر هاری ڕید ڕێبه‌ری دیموکراته‌کان له ئه‌نجومه‌نی سینات به‌هۆی وه‌رزشه‌وه ده‌موچاوی زیانی پـێگه‌یشتووه و چه‌ند په‌راسوویه‌کی شکاوه\nپارێزه‌رێـک: ئه‌مه‌ریکا پـێشـنیاری ئاڵوگۆڕکردنی زیندانیکراوانی له‌گه‌ڵ ئێراندا کردووه\nئاژانسی ده‌نگ‌وباسی ئیسنای نیمچه فه‌رمی ئێران ده‌ڵێت ئه‌مه‌ریکا پـێشـنیاری بۆ ئێران کردووه له‌گه‌ڵیدا ئاڵوگۆڕی زیندانیکراون بکات، ئه‌مه‌ش تاوه‌کو سه‌ربازی پـێشـووی هێزی مارینزی ئه‌مه‌ریکایی که له ئێران له زینداندایه ئازادبکرێت\nسه‌رۆک ئۆباما ده‌ڵێت ئێران هه‌لی گه‌یشتن به ڕێکه‌وتنێـکی له به‌رده‌مدایه بۆ به‌رنامه ناوکیـیه‌که‌ی\nسه‌رۆکی ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا براک ئۆباما ده‌ڵێت شیانی هه‌یه به ڕێـکه‌وتنێک له‌گه‌ڵ ئێراندا بگه‌ن له باره‌ی به‌رنامه ناوکیـیه‌که‌وه و ئه‌وه‌ش هه‌نگاوی گرنگی یه‌که‌مه بۆ باشکردنی په‌یوه‌ندیـیه دیپـلۆماسیـیه‌کانی نێوان واشنتن و تاراندا\nمه‌ڕاسیمی به‌خاک سپاردنی ئه‌فسه‌رێکی پۆلیس له نیویۆرک\nڕۆژی شه‌ممه زیاتر له 20 هه‌زار ئه‌فسه‌ری پۆلیس له سه‌رانسه‌ری وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکاوه به‌شدارییان له ڕێوڕه‌سمی به‌خاک سپاردنی ڕه‌فائیل ڕۆماس کرد.\nده‌سه‌ڵاتدارانی ئازه‌ربایجان هه‌ڵده‌کوتنه سه‌ر ده‌زگایه‌کی میدیا له باکۆ\nدادپارێزانی گشتی له ئازه‌ربایجان چوونه‌ته سه‌ر ئۆفیسه‌کانی ده‌زگایه‌کی میدیا که وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا دارایی بۆ دابین ده‌کات و ده‌ڵێن فرمانی دادگایان پێیه بۆ داخستنی ئه‌و دامه‌زراوه.\nهێرشی فڕۆکه‌ی بێ فڕۆکه‌وان له پاکستان به‌رده‌وامه\nکاربه‌ده‌ستانی ده‌زگای موخابه‌راتی پاکستان ده‌ڵێن له ئاکامی هێرشی ئاسمانی فڕۆکه‌ی بێ فڕۆکه‌وان که گومان وایه هی ئه‌مریکا بن به‌لانی که‌م 7 توندڕه‌و کوژراون.\nپـیرۆزبایی سه‌رۆک ئۆباما و خانمی یه‌که‌می ئه‌مه‌ریکا به‌بۆنه‌ی جه‌ژنی کرێسمسه‌وه\nبه‌بۆنه‌ی جه‌نی کرێسمسه‌وه سه‌رۆکی ویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا براک ئۆباما و خانمی یه‌که‌م میشێل ئۆباما پـێـکه‌وه پـیرۆزبایـیان ئاڕاسته‌ی خه‌ڵـکی کرد.\nسه‌رۆک ئۆباما باس له داخستنی گرتوخانه‌ی گوانتانامۆ به‌ی ده‌کات\nسه‌رۆک ئۆباما ده‌ڵێت ئه‌وه‌ی که له ده‌سه‌ڵاتیدا بێت ده‌یکات بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت گرتوخانه‌ی له‌شکری ئه‌مه‌ریاک گوانتانامۆ به‌ی له کوبا دابخات.\nسه‌رۆک ئۆباما : ئه‌مه‌ریکا په‌ڕه‌یه‌کی نوێ له‌گه‌ڵ کوبا هه‌ڵده‌داته‌وه\nسه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا براک ئۆباما ده‌ڵێت وڵاته‌که‌ی په‌ڕه‌یه‌کی نوێی له‌گه‌ڵ کوبا هه‌ڵداوه‌ته‌وه، وه له‌گه‌ڵ کۆنگرێس تاووتوێی لابردنی ئه‌و سزایانه ده‌کات که‌وا بۆ په‌نجا ساڵه ئه‌مه‌ریکا به‌سه‌ر هاڤانای سه‌پاندووه.\nکوبا ئه‌مه‌ریکایـیه‌ک ئازاد ده‌کات و په‌یوه‌ندیـیه‌کانی له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریکا به‌ره‌و باشبوون ده‌ڕوات\nده‌سه‌ڵاتدارانی کوبا ڕۆژی چوارشه‌ممه ئاڵن گرۆس کۆنتراکته‌ری ئه‌مه‌ریکایی‌یان ئازادکرد که به تاوانی سیخوڕی بۆ ماوه‌ی پـێـنج سـاڵ بوو له زینداندا بوو\nی مانگی دوازده ١٦, ٢٠١٤\nسه‌رۆک ئۆباما: داعش له‌ناوده‌به‌ین\nسه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا براک ئۆباما ده‌ڵێت ناهێڵێن هیچ شوێنێـکی پارێزراو بۆ چه‌کدارانی داعش هه‌بێت و له‌ناویان ده‌به‌ین


په‌یوه‌ندی نێوان ده‌رمانی دابه‌زاندنی كۆلیسترۆڵی خوێن و نه‌خۆشی شه‌كره چییه؟\nئه‌نجامه‌كانی توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ ئاشكرای كردوه كه به‌كارهێنانی ده‌رمانی دابه‌زاندنی كۆلیسترۆڵ كاریگه‌ری لاوه‌كی ده‌بێت له‌سه‌ر كه‌سانی توشبوو به نه‌خۆشی شه‌كره‌ی جۆری دووه‌م.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌كه كه له گۆڤاری" گاما تایبه‌ت به پزیشكی هه‌ناوی" بڵاوكراوه‌ته‌وه تیایدا هاتوه ده‌رمانی دابه‌زاندنی كۆلیسترۆڵی خوێن نیشانه‌كانی توشبوون به نه‌خۆشی شه‌كره زیاد ده‌كات.\nئه‌نجامی توێژینه‌وه‌كه سه‌لماندویه‌تی كه به‌كارهێنه‌رانی ده‌رمانی دابه‌زاندنی كۆلیسترۆڵی خوێن مه‌ترسی توشبوون به نه‌خۆشی شه‌كره‌ی جۆری دووه‌م به‌ڕێژه‌ی %37 زیاد ده‌كات به‌راورد به‌و كه‌سانه‌ی ئه‌م ده‌رمانه به‌كارناهێنن.\nداتاكان سه‌لماندویانه كه به‌كارهێنه‌رانی ده‌رمانی دابه‌زاندی كۆلیسترۆڵی خوێن %56 یان دوای ماوه‌یه‌ك له به‌كارهێنانی ئه‌م ده‌رمانه ناچار بوون ده‌رمانی ئه‌نسۆلین یان دابه‌زاندنی شه‌كری خوێن به‌كاربهێنن.


ڕۆژی چوارشەممە ٢٢ی گەلاوێژ، حوکمی ٥ ساڵ زیندانیی تەعلیقی بۆ ماوەی چوار ساڵ لەلایەن لقی ١ی دادگای ئینقلابی شاری سنە بە "هاجەر سەعیدی"، چالاکی مافی ژنان ڕاگەیەندرا.\nکۆبوونەوەی دادگاییکردنی ئەو چالاکە کوردە، ڕۆژی چوارشەممە ١٥ی گەلاوێژ، لە لقی ١ی دادگای ئینقلابی سنە بە سەرۆکایەتیی دادوەر "سەعیدی" بەڕێوە چوو و دادگا ناوبراوی بە "ئەندامیەتی لە یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران، بەشداری لە کۆبوونەوەی نایاسایی و پەیوەندی لەگەڵ چالاکانی کرێکاری" تۆمەتبار کردووە.\nئەو ژنە چالاکەی مافی ژنان، لە کۆبوونەوەی دادگایی کردنیدا، تەواوی تۆمەتە وەپاڵدراوەکانی ڕەت کردبووەوە.\nبەپێی ئەو حوکمە داسەپاوەی دادگا، "هاجەر سەعیدی" دەبێ هەر چوار مانگ جارێک خۆی بە ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە بناسێنێت.\nڕۆژی چوارشەممە ٤ی پووشپەڕ، "هاجەر سەعیدی" پاش ١٨ ڕۆژ لە گرتنگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە بە دانانی کەفالەت ئازاد کرا.\nئەو چالاکەی مافی ژنانە، لە دەیەمین ڕۆژی دەسبەسەرکرانیدا بۆ بەندی "نسوانـ"ـی زیندانی ناوەندیی شاری سنە ڕاگوێزرابوو. ناوبراو لە کاتی دەسبەسەرییدا هەتا ئێستا هیچ پەیوەندییەکی تەلەفۆنی و چاوپێکەوتنی لەگەڵ بنەماڵەکەی نەبووە.\nڕۆژی یەکشەممە ١٨ی جۆزەردان، مەئموورانی وەزارەتی ئیتلاعات بە هێرش کردنە سەر ماڵی ئەو ژنە بەبێ بەڵگەی یاسایی دەسبەسەریان کردبوو. "هاجەر" لە بەرەبەری ڕۆژی جیهانیی کرێکاران، لەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتی سنەوە بانگهێشت و لێپرسینەوەی لەگەڵ کرابوو.


ناسەقامگیری و ئاییندەی عێراق\nهەر کە دیقەت لە دۆخی ئەمنی و سیاسیی عێراق دەدەین، ئیدی بەهای ئەو سەقامگیرییەی کوردستان دەردەکەوێت تا ئاستی ئەوەی هەرێمی کوردستان وێڕای قەیران و کۆسپەکانی پێشی، کەچی لەپێش عێراقدایە و ئەوەی ئومێدەوار بوو تا بچینەوە ژێرباڵی بەغدا، پێویستە لە ئێستادا تێگەیشتنەکانی ئەبدێت بکاتەوە.\nدەی عێراق پارەی هەیە و مووچەش دەدات و زۆر کەسیش ئەزموونی عێراق بۆ شکاندنەوەی هەولێر بە سەرکەوتوو دەزانن، بەڵام سندان لەو وڵاتە بدات کە هەر رۆژەی دەردێکی نوێ هەناسەی تەنگ دەکات و کۆی ئەزموون و پلانەکانی لەگەڵ گۆڕانکاری لە سەرۆکێکدا، ئەوانیش کۆتاییان دێت تا ئاستی کوشتار و زیاتر بێ بەهابوونی خوێنی مرۆڤەکانی، ئاخر ئەوەی لە عێراقی ئێستادا دەگوزەرێت، ئیدارەدانی قەیرانەکانە بە قەیرانی دیکە و بۆ لەخشتەبردنی مرۆڤی عێراقییە، ئەوەی داخە ڕێگەی جیابوونەوەی کورد لەو دۆزەخەی بەغدا نادەن.\nدروستە عێراق زوو زوو سەرۆکی حکوومەت دەگۆڕێت و ئاڵوگۆڕ لە پۆستەکان دەکرێت، بە پێچەوانەی وڵاتان، ئەمەی عێراق ئەوەندەی لە پەتا و ڤایرۆس دەچێت، ئاڵوگۆڕە سرووشتییەکەی دەسەڵات نییە و بگرە ڕۆژ دوای ڕۆژ خراپتریش دەبێت، ئیدی ئەوە عێراقە، هەر لە بنەڕەتدا بە خراپی بادلۆکەی دانراوە، بۆی هەیە دەیانجار بڕووخێت و چاک بکرێتەوە، بەڵام زەحمەتە بەو ئاسانییە سەقامگیریی سیاسی و کۆمەڵایەتی بەخۆیەوە ببینێت، لەکاتێکدا سەقامگیریی ڕۆحی هەر پێشکەوتنێکە لە دەوڵەتدا کە حکوومەت لە ئەنجام و سایەی سەقامگیریی دەتوانێت خزمەت بکات، ئەگەر دەوڵەت سەقامگیر نەبێت، پارە و نەوت و زێڕی دونیاشی هەبێت، خەڵکەکەی ئاسوودە و خۆشگوزەران نابن، ڕێک عێراق لەوەدا وایە، ڕاستە یەکەمی نەوت نییە، بەڵام نەوتی زۆرە و پارەی باشی دێتە خەزێنەوە، کەچی میللەتەکەی ئاسوودە نین و ڕۆژ دوای ڕۆژیش چەقۆی ناعەدالەتی تێیدا تیژتر دەبێت و برینی قووڵتر لە جەستە و ڕۆحی عێراقییەکان دروست دەکات، کە سەرئەنجام ئەوانە ناسەقامگیریی دروست دەکەن، هەڵبەت ناسەقامگیرییش کاریکەری لەسەر کۆی سێکتەرە خزمەتگوزارییەکان دادەنێت و دەلاقەی گەورەتر لە متمانەی نێوان میللەت و دەوڵەت دروست دەکات، ئەوەی دیقەت دەدرێت عێراقێک کە ئەمەریکا دەیگوت دەیکەینە ئەزموونێکی دیموکراسی لەناوچەکەدا، ئێستا لەپێشچاوی ئەمەریکاوە مەرجەعیەت باڵادەستە و خوێنی عێراقییەکان دڕژێت و کەس ناڵێت ئەی کوا شکۆی مرۆڤبوونی عێراقییەکان.\nعێراقییەکان عەبدولمەهدی دەگۆڕن، دروستتر ناچار بە هەڵاتنیان کرد، ئاخر هیچ کەس لە عێراق حەزناکات پۆستەکەی جێبهێڵێت، عەدولمەهدیش وایە، سرووشتی عێراق و پێکهاتە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکەی بەجۆرێکە نایەوێ سەقامگیر بێت و هەر خۆیان ئامادەن کێشە بۆ خۆیان دروست بکەن، دواییش گلەیی دەکەن، بۆ نموونە ئێستا سەدر پشکی شێری بەردەکەوێت لە هۆکاری ئاڵۆزییەکان، کەچی هەر ئەو خەڵکەیە پشتی سەدر و دارودەستەکەی دەگرن و ئاڵۆزیی دروست دەکەن، لەگەڵ ئەوەی هەمووان دەڵێن ئێمە لە پێناو میللەت و بژێوی خەڵک و دژی گەندەڵی و نادادی شەقام دەجوڵێنین، کەچی خۆیان هۆکاری ئاڵۆزی و نادادی و رژانی خوێنی خەڵکن.\nناسەقامگیریی تێکەڵ بە ڕۆحی عێراقییە مەزهەبییەکان بووە و بەو ئاسانییەش وشک ناکات، ئەو نەختە ئومێدەی لەگەڵ هاتنی عەبدولمەهدیش هەبوو، هەرزوو دەرکەوت سەرابە و بە ڕۆیشتنیشی، نەک کۆتایی نایەت، بەڵکوو زیاتریش دەبێت، ئاخر عەبدولمەهدییەکی بێدەسەڵات هاتە سەر خوانێکی پڕ لە خواردن و کەلوپەلی خراپ و ئەویش هەردەم چاوی لەوە بوو بیانوێک بدۆزێتەوە بۆ جێهێشتنی پۆستەکەی، لەبەر ئەوەی دەیزانی ناتوانێت ئیارەیەکی باشی دۆخەکە بکات، هەر بۆیە پۆستەکەی جێهێشت دروستتر هەڵات.\nکاتێک سەیری دۆخی شڵەقاو و تەنگەژاویی عێراقیش دەکرێت، ئینجا پێویستە سەقامکیریی کوردستان بەراورد بکرێت و ڕێز لە سەقامگیرییەکەی بگیرێت تا ئاستی یەکهەڵوێستی لایەنەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەر ئەگەرێکی خراپ لە بەغداوە دژی کوردستان، بەوەی تێکچوونی دۆخی عێراق، کاریگەری لەسەر هەولێریش دەبێت.


مریشك‌و قاز‌و مەڕو بزنی مەرەز، لە پڕۆژەی گەڕانەوە بۆ سروشت. وێنەكان؛ پەرەگراف.\nپڕۆژەیەك لە سلێمانی مریشك‌و قازو جۆرە جیاوازەكانی ئاژەڵ بە پێدانی خۆراكی سروشتی‌و بەبێ ماددەی كیمیایی بەخێودەكات‌و گۆشتەكەیان دەخاتە بازاڕەوە، وەك یەكەم بەرهەم لە چەند ڕۆژی داهاتوودا مریشكی فرێش دەخاتە بەردەست كڕیاران.\nلەسەر ڕوبەری 550 دۆنم زەویی پڕۆژەیەكی جیاواز لەسەر ڕێگەی تاسڵوجە لە سلێمانی بنیات نراوە، گەورەترین شەتڵگەی بەرهەمهێنانی گوڵ‌و نەمام لەسەر ئاستی عێراق لە خۆدەگرێت، لەگەڵ بەرهەمهێنانی جۆرە جیاوازەكانی سەوزەوات‌و گۆشت.\nپڕۆژەكە بەشێكە لە گروپی كۆمپانیاكانی دەروازە، وەك لە ناوەكەیەوە هاتووە(گەڕانەوە بۆ سروشت) تەواوی بەرهەمەكانی بە سروشتی‌و بەبێ بەكارهێنانی ماددەی كیمیایی پێدەگەیەنرێن‌و دەخرێنە بازاڕەوە، لە ئێستادا جگە لە گوڵ‌و نەمام، لە بەرهەمەكانی گۆشتدا مریشك‌و مەڕ لەناو پڕۆژەكەدا ئامادەن بۆ فرۆشتن.\n"تەنها یەكجار خەڵك متمانەمان پێبكات‌و تاقی بكاتەوە بۆ ئێمە بەسە، دواتر خۆیان دێنەوە، ناشمانەوێت زۆر بكڕن، تەنها یەك مریشك‌و بەس"، ئەمە وتەی كوردۆ عەزیز، بەڕێوەبەری گشتی پڕۆژەكەیە كە بە متمانەیەكی زۆرەوە لەبارەی بەرهەمەكانیان بۆ پەرەگراف وای وت.\nچەند ڕۆژێكە دەستكراوە بە فرۆشتنی مەڕو مریشك لەناو پڕۆژەكەدا، بەڵام هێشتا نەخراونەتە بازاڕەوە. لە بەرنامەیاندا نییە لەڕێی دووكانەكانی فرۆشتنی مریشكەوەو بە زیندویی بیانخەنە بازاڕەوە تا تێكەڵی مریشكی دیكە نەكرێن، بەڵكو لە چەند ڕۆژی داهاتوودا بە چاككراوی‌و لۆگۆی خۆیان‌و بە ناوی (مریشكی سروشتیی كوردۆ) لە مۆڵ‌و ماركێتەكانی سلێمانی بەردەست دەبێت.\nتەمەنی مریشكەكانی پڕۆژەكە دەگاتە سەرووی 80 ڕۆژ ئەوكات سەردەبڕدرێن‌و دەخرێنە بازاڕەوە، لە 15 ڕۆژی سەرەتای تەمەنیاندا تەنها عەلەفیان پێدەدرێت، پاشان بۆ ماوەی 3 ڕۆژ عەلەف‌و سەوزەوات بە تێكەڵیی‌و دواتر تەنها سەوزەیان پێدەدرێت؛ پیاز، جۆرەجیاوازەكانی سەوزە، وێنجە، سیر، لیمۆو ترش، بە ئامێری تایبەت ورد دەكرێن‌و ڕۆژانە دەدرێنە مریشكەكان تا ڕۆژی سەربڕینیان.\n"لە ئێستادا 40 هەزار مریشكمان هەیەو لە پەرەپێدانی بەردەوامداین، ڕۆژانە تەنها سەوزە هەزار دەسكیان پێدەدرێت لەگەڵ تەن‌و نیوێك پیازو دوو تەن وێنجە‌و ترش‌و لیمۆو سیر بە بڕی جیاواز، مریشكەكان بۆن ساردیان نییەو تامیان خۆشەو ئێسقانیان ڕەقەو كوڵاندنی زیاتریان دەوێت لەكاتی لێناندا" بەڕێوەبەری گشتی پڕۆژەی گەڕانەوە بۆ سروشت وای وت.\nكوردۆ عەزیز ئاماژەی بەوەشكرد، چەند ڕۆژێكە لەناو پڕۆژەكەدا دەستیان كردووە بە فرۆشتنی مریشكەكان‌و پێشوازییەكی باشیان لێدەكرێت لەلایەن خەڵكەوە، وتی "ئەوانەی ترسیان لە مریشكی دەواجن هەیە بێمنەت ئەمەی ئێمە بخۆن. خەڵك هەیە خواردنی مریشكی تەرك كردووە، بەهۆی ئەمەی ئێمەوە ئێستا دەستی پێكردووەتەوە. خەڵكیش هەیە ژمارەیەكی زۆری بردووە نەك لەبەر ئێمە، بەڵكو تا بینێرێت بۆ كەسوكاری لەبەر بایەخدان بۆ تەندروستییان، ئەمەش بۆ ئێمە زۆر گرنگە خەڵك بایەخ بە تەندروستیی بدات".\n"یەكەمجارە لە كوردستان‌و عێراق پڕۆژەیەكی لەمجۆرە بكرێت، موجازەفەیەكی گەورەی تێدایەو زۆر كەس ناوێرێت خۆی لێبدات، بەڵام ئێمە كردوومانەو بەردەوام دەبین، ئامانجمان ئەوەیە خەڵك بگەڕێنەوە بۆ خواردنی سروشتی‌و بایەخ بە تەندروستییان بدەن" كوردۆ وای وت.\nپڕۆژەكە مریشك بە چاككراوی‌و فرێشی كیلۆی بە 5 هەزار دینارو مەڕ بە زینەقەپان بە 5 هەزارو 500 دینار دەفرۆشێت.\nپڕۆژەی گەڕانەوە بۆ سروشت، هەلی كاری بۆ زیاتر لە 300 كەس ڕەخساندووە، بەدەر لە مریشك‌و مەڕ، هەریەكە لە؛ قاز، ماسی، بزنی مەرەز، گوێرەكەو مانگاو چەندین بەرهەمی دیكەی دەبێت، ئێستا ئەوانە لە پەرەپێداندان‌و هێشتا ئامادەنین بۆ فرۆشتن، شوێنی بەخێوكردنەكانیان دوور لەیەك‌و هەریەكەیان لەسەر پارچەیەك لە زەویی پڕۆژەكەیە.


كانونی دووه‌م 2020 – پەڕە 3 – KDPmedia\nبە پێی سەرچاوە هەواڵدەرییەکان، ڕێکخراوی سوسیال دێموکرات (SODEV) کە لە ساڵی ٢٠٠١ەوە ڕێوڕەسمێک لە ژێر ناوی خەڵاتی “مافی مرۆڤ، دێموکراسی،ئاشتی و پێکەوە ژیان” بەڕێوە دەبات،ئەوساڵ ئەو خەڵاتەی بەخشی بە سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی [درێژەی بابەت]\nئەمرۆ پێنجەشەممە، سێیەمین و دوایەمین ڕۆژی دانیشتنی دادگایی کردنی سەلاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی پێشووی پارتی گەلان (هەدەپە) لە ئانکارا بەڕێوەچوو.سەلاحەدین دەمیرتاش لە دانیشتنەکانی پێشتردا کە لە ڕێگای سیستەمی دەنگ و ڕەنگەوە بەشداری دەکرد، بەڵام بە هۆی [درێژەی بابەت]\nبەیانی ڕۆژی چوارشەممە، ١٨ی بەفرانبار بەهۆی کەوتنە خوارەوەی فڕۆکەیەکی ئۆکرایینی لە گەشتی نێوان تاران و کییەف ١٧٦ کەس گیانیان لەدەستدا .کەوتنە خوارەوەی فڕۆکە ئۆکراینیەکە دەنگدانەوەی زۆری لێکەوتەوە و لەو پێوەندیەدا هەواڵدەریی “نیوزیک” لە زمان پنتاگۆنەوە [درێژەی بابەت]\nبەهۆی کەوتنە خوارەوەی فڕۆکەیەکی ئۆکرایینی لە گەشتی نێوان تاران و کییێف ١٧٦ کەس گیانیان لەدەستدا کە ١٢ کەسیان خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستانن.بەیانی ڕۆژی چوارشەممە، فڕۆکەیەکی هێڵی تاران – کییەف، شەش خولەک دوای هەستان لە فڕۆکەخانەی تاران، [درێژەی بابەت]\nڕۆژی دووشەممە ڕێکەوتی ۶/۱/۲۰۲۰ لە سەر بانگێشتنی ڕەسمی نوێنەرایەتی پارتی یەکیەتی کوردستانی سوریە لە ئوتریش هەیئەتێکی کۆمیتەی ئوتریشی حیزبی دێموکراتی کوردستان بەشداری لە سمینار ێک بوو. پاش بە خێر هاتنی میوانەکان لە لایەن بەڕێوەبەرانی سمینارەکەوە [درێژەی بابەت]\nکەماڵ کەریمی لە مانگی ڕەشەمەدا و تا کەمتر لە دوو مانگی دیکە هەڵبژاردنی نوێنەرانی دەورەی یازدەهەمی مەجلیسی شۆڕای ئیسلامی لە ئێران بەڕێوە دەچێ. مەجلیسێک کە بە دوور لە هەوڵەکانی ڕێژیم بۆ چۆنیەتیی ڕێکخستنی هەڵبژاردنی ئەندامەکانی [درێژەی بابەت]\nرزگار ئەمین‌نیژاد ڕەنگە ڕوانگەی ئێدمۆند هوسێرل لەسەر بەرپرسایەتیی ئەخلاقی لە کاتی کارەساتدا، دەسپێکێکی گونجاو بێ بۆ بابەتێکی ڕەخنەگرانە لەمەڕ دیاردەی «خۆدراماتیزە کردن » کە وێنەیەکی دراماتیکی کارەساتە و لەگەڵ تەمەنی سیاسەت لە ئێراندا هاتووە. بەرپرسایەتی [درێژەی بابەت]\nهەردی سەلیمی “هیوادارم بە ڕق و قینی شۆڕشگێڕانەی خۆتان دەر حەق بە دوژمنانی ئیسلام ببنە هۆی بەەستهێنانی ڕەزایەتی خوای گەورە، ئەو برادەرانەی وا دیاریکردنی بابەتەکەیان [مەبەست لە دیاریکردنی کافر و کافر نەبوونی بەندییە سیاسییەکانە] لە [درێژەی بابەت]\nعومەر باڵەکی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە ماوەی دوو مانگی داهاتوودا بەرەو بەناو هەڵبژاردنی مەجلیسی شۆڕای ئیسلامی دەچێ و، لە ئێستاوە دەرگای خۆ پاڵاوتنەکانی کردۆتەوە و، خەڵکانێکیش بە هەر هۆکارێک بێ ناونووسییان کردووە کە ئەگەر لە [درێژەی بابەت]


ءه - YouTube Upload Sign in Search What to Watch\nClose Filters About 58,500 results\n11:32 Play next\na7ol axol hamu bashakani ahol 2013 ئه حؤل هه موو به شه كانى ئه حولby Rebin Boskany1 year ago346,818 viewsHD 1:00:07 Play next\nگوندێ ئه ڤینداراby sarbast maltay6 months ago73,555 viewsHD 4:30 Play next\nHumanity- Alend. ئينسانى- ئه ليندby Vin TV1 year ago37,544 viewsFollow us: Facebook: http://goo.gl/fegM0 Twitter : http://goo.gl/RPuUv Google+ : http://goo.gl/1GyjL Instagram: ...HD 2:16 Play next\nA7ol 2014..(deeb) offical ئه حول و ديبby Drau Omar8 months ago20,958 views\n13:05 Play next\nRAWAN SAD !!! ئه حولby Rawan Argoshy6 months ago1,842 views\nئه حؤل & a7ol 2013 nweby barzan arbaty1 year ago191,667 viewsبۆ بینینی خۆشترین گۆرانی ژێرنووسكراوی كوردی ئه‌م په‌یجه لایك بكه https://www.facebook.com/pavel.barzan .\nAlend- Kurdistan. ئه ليند- كوردستانby Vin TV11 months ago71,905 viewsسترانا كوردستان لسه ر كوردايه تيئ و و گه نجئت كوردا و رئبازا بارزاني و هه مي پئشمه رگئت كورد A new release from Alend, to cheer ...HD 12:09 Play next\nAhmad Shamal - Are ba toba toba - ئه حمه د شه ماڵ - By Ku rDby Ku rD11 months ago8,885 viewsahmed shamal - xali wrda rash kushtumyan - lawla hatm ba rebwari goran inzibat 2013 nuri garmyai awat bokani marewan ...\nRabin- Eze Herim. رابين- ئه زێ هه رمby Vin TV10 months ago61,467 viewsRabin- Eze Herim. رابين- ئه زێ هه رم Follow us: Facebook: http://goo.gl/fegM0 Twitter : http://goo.gl/RPuUv Google+ ...HD 4:57 Play next\nايوب على بيرت ئه كه مby شه ميران كورد ي1 year ago35,078 viewsفريشته شيرينه كه م.\nئه يوب علي برنامه ي ئه فين سه ر سالby huner jabary7 months ago4,922 views\nئــــــــــه ي ره قيبby Ḿőhâḿḿêd Ǻĺ Kũřđi1 year ago1,707 viewsMohammed Al Kurdi.\nAyub Ali ئه یوب عه لیby Zaxostan KORG7 years ago39,977 viewsXami dori to ئه یوب عه لی.\na7ol w panjara 2013 new ئـه حــۆل و پــه نــجــه رهby Shad Agha1 year ago119,583 viewsa7ol w panjara 2013 new hasan zirak Adnan karim 2013 jegr media hussain 2013 aram shaida 2013 bahjat yahya 2013 mahir ...\nAJDAR Wahbi ئه ژده ر وه هبيby Yad Taha2 years ago21,786 viewsAJDAR Wahbi ئه ژده ر وه هبي.\nEvina Dila- Lilyo- Nazdar Ciziri. ئه فينا دلا- ليليو- نازدار جزيرىby Vin TV1 year ago473,404 viewsنازدار یه‌ک ژ سترانبێژێن کورد یێن هه‌ری ناڤداره ل جزیرا بۆتان ژ باکورێ کوردستانێ (تورکیا) و دوو ئه‌لبۆم یێن ژ به‌رهه‌مئینانا ڤین ...HD 3:27 Play next\nEyub Eli - New - Vin Tv 2013 (Focus) HD ئه يوب عه ليby Vin TV1 year ago11,463 viewsEyub Eli - New - Vin Tv 2013 (Focus) HD ئه يوب عه لي Check out all our music: http://www.vintv.neta Like our Facebook page for theHD 1:16 Play next\nEzel 2.Sezon 2.Fragman - ئه زه ل به شى 2by Sarbast Mhedin2 years ago7,483 viewshttp://www.facebook.com/EzelKurdish Ezel 2.Sezon 2.Fragman - ئه زه ل به شى 2.HD 4:45 Play next\nئه حـمه‌د شه ماڵby KurdawarUK4 years ago14,212 viewsAhmad Shamal.\nAzhdar Wahbi... ئه ژده ر وه هبیby SoranBelan3 years ago7,556 viewsAwenay Ashq... ئاوێنه ی عه شق.HD 1 2 3 4 5 6 7 Next » Advertisement


12:17 - 22 July 2021\nهەنگاو: بەندکراوێکی سیاسی کورد و بەندکراوێکی سیاسی عەرەب کە لە بەندیخانەی ناوەندیی خەڵخاڵ سەر بە پارێزگای ئەردەبیل سزای بەندکرانەکەی خۆیان تێپەڕ دەکەن، تووشی پەتای کۆرۆنا بوون.\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، نزیکەی ٨٠٪ی بەندکراوانی بەندیخانەی خەڵخاڵ تووشی پەتای کرۆنا بوون و هەموو بەندکراوەکان لە ناو بەندەکانی خۆیان قەرەنتینە کراون.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە ناو بەندیخانەی خەڵخاڵەوە بە هەنگاوی ڕاگەیاند: “ دوو بەندکراوی سیاسی بە ناوەکانی سەلاحەدین شەریفزاده خەڵکی بۆکان و حوسێن بەیت عەبدووڵڵا خەڵکی شووش تووشی پەتای کۆرۆنا بوون و لە هەر جۆرە پێڕاگەیشتنێکی پزیشکی بێبەش کراون”.\nیەکێک لە بەندکراوەکان لەو بارەوە بە هەنگاوی ڕاگەیاند: “هیچ یەک لەو بەندکراوانەی کە تووشی کۆرۆنا بوون نە بۆ بێهداری بەندیخانە گوازراونەتەوە و نە هیچ دەرمانێکیان پێ دراوە و خەمی ئەوەمان هەیە کە ڕووداوێکی ناخۆش بێتە ئاراوە و داوا لە هەموو ناوەندەکانی مافی مرۆڤ دەکەین کە دەنگی بەندکراوانی بەندیخانەی خەڵخاڵ بن”.\nسەلاحەدین شەریفزاده شەوی پێنج شەممە ١٤ی پووشپەڕی ٢٧٢١٨ (٥ی جولای ٢٠١٨) لەلایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی بۆکان دەستبەسەر و ڕۆژی شەممە ٤ی ڕەشەممەی ٢٧١٨ (٢٣ی فێوریەی ٢٠١٩) بۆ بەندیخانەی خەڵخاڵ لە پارێزگای ئەردەبیل گوازرایەوە.\nئەم بەندکراوە سیاسیە دواتر لەلایەن لقی یەکی دادگای شۆڕشی مەهاباد بە تۆمەتی “ئەندامەتی لە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران” سزای ٢ ساڵ و ٦ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپا و ئەو حوکمە جۆزەردانی ئەمساڵ (ژوئەنی ٢٠٢١) وەک خۆی پشتڕاست کرایەوە.\nجێگای ئاماژەیە کە، سەلاحەدین شەریفزاده ڕۆژی یەکشەممە ٤ی پووشپەڕی ٢٧٩٥ (٢٥ی جولای ١٩٩٥) لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر و لەلایەن دادگای گشتی و شۆڕشی خەڵخاڵ بە تۆمەتی “موحاریبە و فیساد فی ئەرز” سزای ١٦ سال بەندکرانی بە سەردا سەپابوو.\nسەلاحەدین شەریفزاده دوای ئەوەی کە سزای ١٦ ساڵ بەندکرانەکەی یەکلایی بوویەوە ئێرانی بەجێ هێشت و ئێستا سەرقاڵی تێپەڕاندنی سزای پێشووی خۆی واتە ١٦ ساڵ بەندکرانەکەیەتی.\nحوسێن بەیت عەبدوڵڵا خەڵکی شاری شووش سەر بە پارێزگای خوزستان مانگی ڕەزبەری ٢٧١٣ (ئۆکتۆبری ٢٠١٣) لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر و لەلایەن دادگای شۆڕش بە تۆمەتی هەوڵدان دژی ئاسایشی نەتەوەیی و موحاربە سزای ٢٥ ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپا.


بەرشەلۆنە بەهۆی کومانەوە دەکەوێتە قەیرانەوە\nبەرشەلۆنە لە قەیراندایە و لە ئەگەری درێژنەکردنەوەى گرێبەستی کومان پێویستە شەش ملیۆن یۆرۆ ببەخشێتە ڕاهێنەرە هۆڵەندییەکە.\nڕۆژنامەى ئاسی ئیسپانی بڵاویکردەوە، سێ یاری داهاتووی کومان لەگەڵ بەرشەلۆنەدا چارەنوسسازە و هەرچەندە کومان نەتوانێت ئەنجامی بەرچاو بەدەستبهێنێت، ئەوا لاپۆرتای سەرۆک پێش ئەوەى لە پۆستەکەى دووریبخاتەوە پێویستە بە باشی بیر لە بڕیارەکەى بکاتەوە.\nئاس ئاشکرایکردووە، بە پێی بڕگەیەکی گرێبەستەکەى کومان لەگەڵ بەرشەلۆنەدا لە سەردەمی بارتۆمیۆ، یانەکە لە ئەگەری نوێنەکردنەوەى گرێبەستی ڕاهێنەرە 58 ساڵییەکە لە هاوینی 2022 ئەوا پێویستە وەک قەرەبوو شەش ملیۆن بداتە کومان ئەوەش قەیرانێکی تر بۆ سەرۆکی ئێستا درووستدەکات.\nڕۆژنامە ئیسپانیەکە ئاشکراشیکردووە، کومان بۆ وەرگرتنی ئەرکی ڕاهێنەرایەتی بەرشەلۆنە لە ئابی 2020 بە ناچاری شەش ملیۆن یۆرۆی بەخشیوەتە یەکێتی تۆپی پێی وڵاتەکەى تا گرێبەستەکەى هەڵبوەشێنێتەوە و یانە کەتەلۆنیەکەش لەو کاتەدا ئامادەبووە لە ئەگەری دوورخستنەوە و درێژنەکردنەوە ی گرێبەستەکەى قەرەبووی کومان بکاتەوە و ئەوەش بلاوگرانا ناچار دەکات بۆ وەرزی سێیەم پابەندی گرێبەستەکەى بێت لەگەڵ ڕۆناڵد کومانی ڕاهێنەردا.\nبایرن میونشن ئەستێرەیەکی دەفرۆشێت\nڕیاڵ مەدرید بڕیاری لەسەر ڤینیسیۆسدا\nجامی کاراباو.. سبەینێ چێڵسی و ئارسناڵ یاریان هەیە\nپیۆلی: هێشتا زوە بۆ دیاریکردنی پاڵەوانی خولی ئیتاڵیا\nڕیاڵ مەدرید چاودێری ئەستێرەکەی لیڤەرپوڵ دەکات\nڤیدیۆ.. یەكێك لە سەیرو سەمەرەترین ڕوداوەكان لە جیهانی وەرزشدا\nڕۆناڵدۆ: دەبێت تەنیا لۆمەى خۆمان بکەین\nڕێویەک دەچێتە نێو یاریگا و یاریەک دەوەستێنێت


عیراق بەرەو شەڕی ناوخۆ پەلكێش دەكرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/11/19 - 2:30 PM\nچاودێرێكی سیاسی ڕایدەگەیەنێت، ئەگەر دۆخی عیراق بەو شێوەیە بڕوات هاوشێوەی بەهاری عەرەبی لە عیراقیش شەڕی ناوخۆ ڕوودەدات.\nبەهۆی بوونی گەندەڵی و نەبوونی خزمەتگوزاری سەرەتایی، هاوڵاتیانی چەند پارێزگایەكی عیراق خۆپیشاندان دەكەن و زیاتر لە مانگێكە بەردەوامە و تا ئێستا بە چاكسازییە زارەكییەكانی حكومەت متمانەیان نییە و داوای هەڵوەشانەوەی حكومەت دەكەن.\nكامیل مەحمود چاودێری سیاسی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، خۆپیشاندانەكانی عیراق خەریكە بە خراپی تێدەپەڕن و بەرەو ئەوەدەچێت دەستی شاراوەو نامۆ تێكەڵ بە دۆخەكە ببێت، ئەویش لە ڕێگای خولقاندنی هەندێك حاڵەتی توندوتیژی كە پێشتر بەداخەوە لە خۆپیشاندانەكانی سوریا و سەردەمی بەهاری عەرەبی وڵاتانی ناوچەكە هەبوو، دواتر بەرەو شەڕی ناوخۆیی سەری كێشا كە هیوادارین لە عیراق ئەوە ڕوونەدات.\nكامیل مەحمود دەڵێت “لە وڵاتێكی وەكو عیراق كە چەندین حزبی سیاسی ڕكابەر بە ئەجێندای جیاوازەوە و چەندین وڵاتی هەرێمی و نێودەڵەتی كار دەكەن، دەیانەوێت هەموو ململانێكان لێرە یەكلایی بكەنەوە، لەبەرئەوە پێشبینی دەكرێت دەستی دەرەكی لە دۆخەكەدا بوونی هەبێت، یان ئەوانەی دۆخی عیراقیان بەدڵ نییە و دەیانەوێت تێكبچێت لە پشتی ئەو ئاڵۆزیانەوەن”.\nئەمەش لەكاتێكدایە كە شیروان میرزا ئەندامی پەڕلەمانی عیراق بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لایەنەكان لەسەر مانەوەی عادل عەبدولمەهدی وەكو سەرۆك وەزیرانی عیراق ڕێككەوتوون.\nپارێزگاری نەینەوا: كار بە بڕیاری ئەنجومەنی پارێزگا ناكەم\nحكومەتی هەرێم ئامادەنییە كرێی دابەشكردنی نەوتەكەی بەغداش بدات\nبەپێویستی دەزانێت دادوەریی فەرمان دەربكات\nپەرلەمانتارێكی عیراقی داوای دەستگیركردنی ترەمپ دەكات\nزیاتر لە 100 كەسیش گیانیانلەدەستدا\nعیراق و هەرێم، 2170 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركرا


جۆن كێری نهێنی نامەیەكی بەشار ئەسەد بۆ ئەمەریكا و ئیسرائیل ئاشكرادەكات : چاوی گەل\nجۆن كێری نهێنی نامەیەكی بەشار ئەسەد بۆ ئەمەریكا و ئیسرائیل ئاشكرادەكات\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : ئیلول - 4 - 2018\nوەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمەریكا وردەكاری نامەیەكی نهێنی بەشار ئەسەد، سەرۆكی سوریا لە ساڵی 2010 دا بۆ باراك ئۆباما، سەرۆكی پێشووی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا و بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل ئاشكرا دەكات.\nجۆن كێری، وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمەریكا لە كتێبی بیرەوەریەكانی بە ناونیشانی Every Day is Extra باسی ناوەرۆكی پێشنیارێكی نهێنی ئاشتی كە لە ئەسەدەوە گواستوویەتیەوە بۆ ئۆباما و نەتانیاهۆ، و رایدەگەیەنێت، “نەتانیاهۆ سەری سووڕماوە”.\nجۆن كێری ئاشكرایكردووە، بەشار ئەسەد ئامادەبوونی خۆی نیشانداوە بۆ دەست لێ هەڵگرتنی زیاتر لەوەی لەگەڵ ئیسرائیل رێككەوتووە، لە ساڵانی پێشووتر، بەڵام لە سەرەتایی 2011 بەبێ ئەجام كۆتایی هاتووە.\nوەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمەریكا ئاماژەی بەوەشكردووە، ساڵی 2009 كاتێك سەرۆكی لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئەنجومەنی پیران بووە سەردانی دیمەشق كردووە، و لەگەڵ بەشار ئەسەد كۆبووەتەوە و دوای ئەوە راستەوخۆ رۆیشتووە بۆ ئیسرائیل و نامەكەی ئەسەدی گەیاندووەتە بنیامین نەتانیاهۆ، بەڵام ئیسرائیل رەتیكردووەتەوە لەگەڵ سوریا بگاتە ریككەوتنی ئاشتی لە 2015 دا.\nكێری لە كتێبەكەیدا بە درێژایی باسی سوریا دەكات و بە “برینی كراوە” ناویبردووە، كە لە ئەنجامی سیاسەتی ئیدارەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكادا دروستبووە لەسەردەم باراك ئۆبامادا.


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| بڕیارەکانى ئەردۆغان داهاتووى ئابوورى تورکیا بەرەو کوێ دەبات؟\nبڕیارەکانى ئەردۆغان داهاتووى ئابوورى تورکیا بەرەو کوێ دەبات؟\nOctober 2021 24 - 13:14:53\nسه‌رۆك كۆماری توركیا له سراتیژییه‌تی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتەكەى رێگەیەكى زۆر مه‌ترسیداری گرۆته‌به‌ر، چونكە رووبه‌ڕووی هه‌ندێك وڵات ده‌بێته‌وه، زۆر له توركیا به‌هێزترن.\nئاڕاسته‌ی ئه‌ردۆغان هاوشێوه‌ی ئاراسته و ته‌كتیكه‌كانی هێلته‌ره، كه له كۆتایی جه‌نگی جیهانی دووه‌م گرتیه به‌ر، ئه‌ویش له‌گه‌ڵ نه‌یاره‌كانی له‌سه‌ر چه‌ند په‌تێكی دژبه‌یه‌ك یاری ده‌كرد، به‌و هیوایه‌ی رێگه نه‌دات لە گەمە سیاسییه‌كانی شكست بێنێت، لە هەمان كاتیش رێگه نه‌دات دژ به لایه‌نی سێیه‌میش به‌كار بێت.\nئه‌و گەمەیە جۆرێك ئه‌رێنی تێدایه، توركیا لە یەك كاتدا لەگەڵ رووسیا و ئەمریكا ناكۆكی سیاسی هه‌یه، بەڵام كێشه‌كانی ئه‌نقه‌ره له‌گه‌ڵ واشنتن، نابێته كه‌مبوونه‌وه‌ی ناكۆكییه‌كانی له‌گه‌ڵ رووسیا له دۆسیه‌كانی سووریا و ئۆكرانیا و كه‌ره‌باغ، له هه‌مان كاتیش كارەكانى ئەوەندەى به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مریكایه، لە به‌رژه‌وه‌ندی رووسیا نییه.\nئه‌و جۆره ململانێیه له یه‌ك كاتدا پێویستی به پارێزگاری له هه‌ماهه‌نگی و ململانێی توند له‌گه‌ڵ هه‌موو لایه‌نه‌كان هه‌یه، له هه‌مان كاتیشدا ناكۆكییه‌كان له‌گه‌ڵ ئەو لایه‌نانە زیاتر قووڵ دەبێته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی زۆر به ئاسانی پارێزگاری لە هاوسه‌نگی و مانۆڕه سیاسیه‌كانی بكات.\nهه‌رچه‌نده ئه‌و وڵاتانه حەز بە مامەڵەكردن لەگەڵ ئەردۆغان ناكه‌ن، بەڵام هه‌موویان بۆ ئامانجێك پێویستیان پێی هه‌یه، بۆیه به‌ناچاری ده‌بێت مامەڵەى لەگەڵ بكەن.\nئەو جۆرە یارییە كەموكوڕى گەورەى تێدایە، چونكە پێویستى بە سەرچاوەى زۆربەى داهاتەكان هەیە. توركیاش سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌تایی ئەو داهاتانەى لە به‌رده‌ست نییه، به‌ڵام سەرۆكى توركیا ئەگەر به‌لاوه‌كیش بێت چۆته ناو ئه‌و گه‌مه‌یه، ئه‌وه‌ش به‌دیاریكراوى بۆ به‌ده‌ستهێنانی سه‌رچاوه‌ی وزه‌یه، چونكه توركیا خاوه‌نی نه‌وت یا گازی تایبه‌ت به‌خۆی نییه، له‌و بواره‌دا بۆشایه‌كی گه‌وره‌ی له داهاتی وزه بۆ دروستكردووه، بۆته هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك له‌سه‌ر سه‌قامگیری و سیسته‌می توركیا.\nلە كۆتاییدا ده‌ستكه‌وتی ئەو ململانێیە بریتییه له به‌رده‌وامیدان بەو جۆره گه‌مانه، بەڵام بۆ ئەوەش ئه‌ردۆغان بۆ وڵاته‌كه‌ی پێویستی به هه‌وڵدانه بۆ به‌ده‌ستهێنانی داهات و سه‌رچاوه‌ی زیاتر، هه‌رچه‌نده چاوه‌ڕوان ناكرێت، سه‌ركه‌وتوو بێت، كه‌واته ئه‌و گه‌مه‌یه زوو یا دره‌نگ، به شكستێكی رێژه‌یی ئابووری كۆتایی دێت.\nتوركیا ئێستا لە بارودۆخێكی ئابووری توركیا زۆر خراپ دایە، به‌ڵام هێشتا ئه‌و دۆخه له ژێر كۆنتڕۆڵی حكومه‌ت دەرنەچووە.\nله كانوونی دووه‌می ساڵی رابردوو تا ته‌مووز، بوودجه‌ی حكومه‌ت نۆ ملیار و (800) ملیار دۆلار كورتهێنانی هه‌بووه، دۆخێكی ئێستا زۆر جیاوازتره له‌و كات، چونكه ئه‌وكاته له كه‌ره‌نتینه‌ی گشتی دا بوو، لێره‌دا نیمچه لێكچوونێك له نێوان مردن به چه‌كی بچووك و مردن به ته‌قیینه‌وه‌ی بۆمبى ئه‌تۆمی هه‌یه، هه‌ردوو هۆكار جیاوازن به‌ڵام ئه‌نجامه‌كه‌ی یه‌كه، ئه‌ویش مردنە، ئه‌نجامی ئەو قەیرانەش مایه‌پووچبوونی ئابووری توركیایه.\nئەگەر بەراوردى توركیا بە وڵاتە زلهێزەكانى رۆژئاوا بكەین، ئەوان بۆ ماوەیەكى كاتیش بێت، دەتوانن دراوى خۆیان چاپ بكەن، لەو رێگەیەوە ده‌توانن له ململانێكانی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه گه‌مه‌ی سیاسی پێ بكه‌ن و كورتهێنانی بوودجه‌یان پێ پڕبكه‌نه‌وه، به‌ڵام ئه‌وه بۆ ئه‌ردۆغان بەپێچەوانەیه، چونكه هه‌ر كورتهێنانێك له بوودجه كاریگەرى زۆر خراپى بۆ توركیا دەبێت، به‌تایبه‌ت لەو دۆخەى ئێستا په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا زۆر ئاڵۆزە، ئه‌وه‌ش كاریگه‌ری زۆرخراپی له‌سه‌ر ئابووری وڵاته‌كه‌ی دەبێت.\nهەر هه‌وڵێكی ئه‌ردۆغان بۆ هەڵستانەوەى ئابوورى وڵاتەكەى، ده‌بێته هۆكاری داڕوخانی ئابووریه‌كه‌ی، كاتێك بەبڕیارێكى سەرۆكایەتى بانكی ناوه‌ندی توركیا ناچار ده‌كات پاره‌ی تر چاپ بكات و نرخی سوو بۆ نزمترین ئاست دابه‌زێنێت، وڵات رووبه‌ڕووی هه‌ڵاوسانی ئابووری ده‌بێته‌وه.\nخستنه‌ڕووی راسته‌وخۆی پاره (Money Supply 1)  له تشرینی یه‌كه‌می (2020) تا مانگی ئه‌یلوولی ئه‌مساڵ به رێژه‌ی 18% زیادی كرد، ئەوەش كاریگەرى لەسەر دابەزینى بەهاى لیرە هەبوو.\nلە مانگى رابردوو به‌هۆی دژایه‌تیان بۆ دابه‌زاندنی رێژەى سوو بۆ 18%، ئه‌ردۆغان لە هەفتەى رابردوو سێ ئه‌ندامی لیژینه‌ی سیاسه‌تی نه‌قدی لە بانكی ناوه‌ندی له كاره‌كانیان دوورخرانەوە.\nله چه‌ند ساڵی رابردوو سه‌رۆكی توركیا چه‌ند جارێك سه‌رۆكی بانكی ناوه‌ندی وڵاته‌كه‌ی گۆڕی، ئەوەش كاریگەرى خراپى لەسەر ئابوورى توركیا دروستكرد.\nپێنجشه‌ممه‌ی رابردوو بانكی توركی جارێكی سووی بۆ 16% دابه‌زاند، به‌هۆی ئه‌و بڕیاره لیره‌ی توركیا به رێژه‌ی 2.7% پاشه‌كشه‌ی كرد، ئه‌وه‌ش وایكرد 9.46 ببێتە یه‌ك دۆلارى ئەمریكى، بەهۆى ئەو دەستوەردانانەى سەرۆكى توركیا له سه‌ره‌تای كانوونی دووه‌می ئه‌مساڵه‌وه تا ئێستا لیره‌ی توركی به رێژه‌ی 27% به‌هاكه‌ی دابەزیووە.\nبانكی ناوه‌ندی ئه‌و وڵاته هەرچەندە هه‌وڵده‌دات له‌رێگه‌ی سه‌رفكردنی دراوی یه‌ده‌گ بەهاى دراوى وڵاتەكەى بپارێزێت، چونكه بەهۆى ئه‌و بڕیارانەوە ، تا ئێستا نەتواندراوە پێش بەو دابەزینە بەردەوامه‌ی لیره بگرێت.\nله مانگی نیسانی ئه‌مساڵ سه‌رۆكی توركیا رایگه‌یاند، "بانكی ناوه‌ندی وڵاته‌كه‌ی له دوو ساڵی رابردوو بۆ سه‌قامگیری دۆخی ئابووری (165) ملیار دۆلاری خه‌رج كردووه. له‌و كاته‌دا یه‌ده‌گی دراوی بیانى له بانكی ناوه‌ندی توركی بۆ هه‌شت ملیار دابه‌زیووه، له كۆتایی (2019) ( 41) ملیار دۆلار بوو، هه‌رچه‌نده له مانگی ئه‌یلوولی ساڵی رابردوو گه‌یشته‌وه (27) ملیار و (900) ملیار دۆلار، به‌ڵام هێشتا ئه‌وه‌ش دابەزینێكى بەرچاوە، لێكەوتەى خراپى دەبێت.\nسەبارەت بە زێرى یەدەگ، توركیا به بەهاى ( 40) ملیار دۆلار زێڕی یەدەگى هه‌یه، كەواتە كۆی گشتی یەدەگى دراوى توركى (65) ملیار دۆلاری پارێزراوی وه‌ك یه‌ده‌گی بانكه بازرگانییه‌كان هه‌یه.\nسه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی بوژانه‌وه‌ی یه‌ده‌گی بانكی ناوه‌ندی بریتیه له ده‌ستبه‌ركردنی داروى متمانەپێکراو له چوارچێوه‌ی رێككه‌وتنی ئاڵوگۆڕی دراوه بیانییە‌كان، له مانگی حوزه‌یران بانكی توركی رایگه‌یاند، "گفتوگۆمان له‌گه‌ڵ چوار وڵات كردووه، له‌گه‌ڵ دوو وڵات نزیكبوونه‌تەوە له رێككه‌وتن".\nله مانگی حوزه‌یرانى ئەمساڵ سه‌رۆكی توركیا رایگه‌یاند، "چین ره‌زامه‌ندی ده‌ربڕیوه ئاستی ئاڵوگۆڕى دراو له‌گه‌ڵ توركیا بكات به شه‌ش ملیار دۆلار".\nبه‌ر له چینیش قه‌ته‌ر (15) ملیار دۆلاری به توركیا داوه، ئه‌وه‌ی مایه‌ی گرنگی بوو بانكی ناوه‌ندی له مانگی حوزه‌یرانى ئەمساڵ رایگه‌یاند، "له‌گه‌ڵ چین ده‌ستمان به ئاڵۆگۆڕی دراو كردووه".\nلە مانگى ئابى ئەمساڵ ئابوورى توركیا بوودجەى توركیا چوار ملیار و (26) ملیۆن دۆلار كورتهێنانى هەبوو، ئەگەر كورتهێنان بەو قەبارەیە بەردەوام بێت، ئابوورى توركیا رووبەڕووى داڕوخانى مەترسیدار دەبێتەوە، ئه‌وه‌ش چارەنووسێكى نامۆ نییه، كە له ماوه‌ی ساڵێك هه‌ڵاوسان له 11% بگات به 19.58%، ئەنجامەكەى داڕووخان دەبێت.\nله هه‌مان كات هه‌ڵاوسان رێژه‌ی ئاسایى تێپه‌ڕاندووه، بەو هۆیەوە بانكه‌كان لە باردۆخێكدان قازانج ناكەن، مەبەش سیسته‌می دارایی وڵات ناتوانێت بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر به‌رده‌وام بێت، ته‌نانه‌ت ئه‌و وڵاتانه‌شی كه داروه‌كانیان دراوی یه‌ده‌گی جیهانیه، یا ناوچه‌ین وه‌ك ئه‌مریكا و یه‌كێتی ئه‌وروپا ده‌توانن بۆ ماوه‌یه‌كی كاتی ئه‌و جۆره سیاسه‌ته بگرنه به‌ر، بەڵام چارەنووسى ئەوانیش داڕوخانی سیسته‌می داراییه.\nهەر وڵاتێكى تر سیاسه‌تێكی له‌و جۆره بگرنه‌به‌ر، سیسته‌می دارایی رووبه‌ڕووی داڕووخان و هه‌ڵاوسانی مه‌ترسیدار ده‌بێتەوه، سه‌رئه‌نجام رووبه‌ڕووی لێكه‌وته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و كاری نایاسایی ده‌بێته‌وه، چارەسەركردنیشى پێویستى بە ماوەیەكى زۆرە.\nله چركه‌ساتى ئێستا وه‌ستانی بۆرسه جیهانییه‌كان له لووتكه‌دایه، بازاڕه‌كانی جیهان و سه‌رمایه‌ی وڵاتانی پێشكه‌وتووی وەستاندەوە، ئه‌وه‌ش زه‌برێكی كوشنده‌ی لە دراوی وڵاتان دایە، بەڵام ئه‌ردۆغان بە بڕیاره‌كانی له‌سه‌ر دراوى وڵاتەكەى سووره له‌سه‌ر نزیككردنه‌وه‌ی ئابوورى توركیا لە هه‌ڵاوسانێكی زۆر گه‌وره‌تر، هەرچەندە ئه‌وه‌ش به‌و خێراییه روونادات، چونكه ئاڵۆزییه نوێكانی بازاڕه‌كان ده‌كرێت ئه‌و قه‌یرانه به‌ره‌و گه‌وره‌كردن ببات، توركیاش بكات به ڤێنزوێلایه‌كی تر.\nبە بۆچوونی خۆم، توركیا له‌و چركه ساته نزیك ده‌بێته‌وه، كه هه‌لی چاودێریكردنی سیاسه‌تێكی چالاك و سه‌ربه‌خۆی ده‌ره‌وه‌ی له‌ده‌ست ده‌دا، چونكه هیچ دڵنیاییه‌ك نییه ئه‌و دۆخه‌ی ناوخۆ به كۆنتڕۆڵكراوی ببێنێته‌وه، ئه‌وه واده‌كات توركیا بكه‌وێته نێوان دوو بژارده، یا رۆڵی خۆی له‌كاروباری نێوده‌وڵه‌تی له ده‌ست بدات، یاخود ناسه‌قامگیری ناوخۆیی به‌هۆی قه‌یرانی ئابووری هەڵبژێت.\nلە هەردوو باردۆخەكە چین و ئه‌مریكا دەبن بە فریادڕەسى توركیا، به بۆچوونی خۆم پشكی چین زۆر گه‌وره‌تره ده‌بێت له پشكى ئه‌مریكا.\nزیاتر لە 4 ملیۆن فەرمانبەری ئەمریکی دەست لەکار دەکێشنەوە


دڵگران مەبە کاتێك هەست بەتەنهایی\nدڵگران مەبە کاتێك هەست بەتەنهایی دەکەیت\nزۆربەمان دەکەوینە ئەو بارەوە کە ئێمە لەوێدا پێمان وایە دەبوایە دەوروبەرمان زیاتر گرنگی پێبداینایە و هەواڵیان بپرسینایە و دەستی هاوکاریان بۆ درێژبکردینایە. یان بەهۆی ئەو بارەوە تەلەفونمان زیاتر بۆ بکرایەو لە تەندروستی و ئەحواڵمان پیانپرسیایە. باشە بۆ چی تەلەفونەکەمان وا بێدەنگە و کەس زەنگێك لێنادات؟ بەڵێ بەمشێوەیە، دەبێ هەندێجار هەست بەتەنهایی بکەین.\nئێمە زۆر ئاسان لە دەوروبەرمان بێ هیوا دەبین، بەڵام وا خێرا بەرەو ئەو ئاڕاستەیە مەڕۆ. لەبەر ئەوەی هیچ شتێك نیە کە لەو ئاڕاستەیەدا بەدەستی بهێنیت بێجگە لە توڕەبوون و خۆخوارنەوە و دوودڵیبوون لە کەسەکان. دڵنیابە هیچ پێویست ناکات بە پەست بوون.\nئەوەش ڕاستە کە لەوانەیە تۆ ئەو کەسانەت باشتر بۆ دەربکەوێ، کە ئەوان لەو هاوڕێیانە نەبوون کە تۆ پشتیان پێببەستیت. بەڵام پێویست ناکات لەو بارەیەوە زوو بڕیار بدەیت، خەڵك هەوڵدەدات ئەوەندەی لە توانایاندایە بیکەن. داواکاریەکانت با ئەوەندە زۆر نەبێ لەسەر خەڵك. لەبەر ئەوەی زۆربەمان نازانین چی بکەین لەو کاتانەدا.\nهەندێجار کەسانی دەروروبەرت لەوانەیە ئەوە نەبینن و هەستی پێنەکەن کە تۆ ئێستا پێویستت بە هاوکاری هەیە. لێرەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە، کە ئایا تۆ ئەوەت بەڕوونی پیشانداوە کە تۆ پێویستت بە ئەوانە یان بە شاراوەیی هێشتوتەوە یان تەنها کەمێکت پیشانداوە. لەوانەیە وا پێویست بکات کە تۆ ئەو هاوڕێیانەت زیاتر و باشتر ئاگادار بکەیتەوە. بەو شێوەش بیر بکەرەوە کە لەوانەیە ئەوان وابزانن کە تۆ پێویستت بەوان نیە، یان تۆ وا بخوازیت کە ئەوان تۆ بێزار نەکەن. لەو کاتەدا تۆش بەرپرس دەبی لەو بارەی تۆی تیایە.\nلەم باس و ئەگەرانەدا ئەوەی دەردەکەوێت و بە سودە بۆت، ئەوەیە کە تۆ هەوڵبدەیت هۆگری پەیوەندیەکانت نەبی بە دەوروبەرتەوە و بروا بەخۆبوونی خۆت بەهێزتر بکەیت. خۆت بەهێزتر پیشانبدە، کە تۆ خۆت دەتوانی ئەو کێشەو ناڕەحەتیەت بەسەرکەوتوی تێپەڕێنیت. هەستە سەرپێ و بەس بەزەیت بەخۆتا بێتەوە، ئەوە پیشانبدە کە تۆ لەوە زیاتریت کە بۆڵەت لێوەبێت.\nلەوانەیە تۆ هەست بکەیت کە تەنهایت. ئێمە لەوە تێدەگەین کە تەنهای ئاسان نیە، بەڵام لەهەمان کاتیشدا زۆر خراپ نیە، تۆ هەندێجار پێویستت بەوەش هەیە کە تەنها بیت. خۆت تاقی بکەرەوە، ئەگەر توانیت بەبێ بیرکردنەوەی ناخۆش و بێ بۆڵە بۆڵکردن و کارکردنە سەر کەس، خۆت ئەو بارەت تێپەڕاند ئەوا تۆ گەشەت کردووە و توانایەکی باشت هەیە لەو بوارەی ژیاندا. هەموومان ڕۆژێك دێت کە لەوێدا تەواو تەنها دەبین، جا بۆیە ڕاهاتن لەو بوارەشدا بەئاگابوونت بەهێزدەکات و خۆت ئامادەدەکەیت بۆ ڕووبەڕوبوونەوەی تەنهایی بە شیوەیەکی ئارام.