سه‌لام عومه‌ر: (كه‌ركوك ناو) نمونه‌ی میدیای پیشه‌ییه له ناوچه‌كانی ململانێیدا\nسه‌لام عومه‌ر، سه‌رنوسه‌ری ماڵپه‌ڕی (كه‌ركوك ناو) فۆتۆ: عومه‌ر هیلالی\nئۆلیڤەر م. پیچا\nسه‌لام عومه‌ر سه‌رنوسه‌ری ماڵپه‌ڕی (كه‌ركوك ناو)، له چاوپێكه‌وتنێكیدا كه به‌زمانی ئه‌ڵمانی بڵاوكراوه‌ته‌وه، باس له چۆنیه‌تی كاركردنی میدیا ده‌كات له ناوچه‌كانی ململانێدا له نێویاندا كاركردنی (كه‌ركوك ناو)، وه‌ك نمونه‌ی میدیایی پیشه‌یی له‌ناوچه‌كانی جێناكۆك له عیراق. چاوپێكه‌وتنه‌كه رۆژنامه‌نوسی ئه‌ڵمانی ئۆلیڤەر پیچا ئه‌نجامیداوه.\n(کەرکوک ناو)، کە روماڵی ئەو ناوچانە دەکات کە بە ناوچەکانی جێناکۆک له عیراق ناسراون. ئەم ناوچانە درێژبوونەوەیەکی ناوچەیین لە پێش شاری موسڵ لە باکوری عيراق تاوەکو شاری نەوتی کەرکوک و بەرەو سنوری ئێران. لەو ناوچانەدا کە ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی "داعش" تێیدا چالاک بون، چەندین پێکهاتە دەژین و هەر گروپە و مەیلی سیاسی جیاوازیان هەیە. سەلام دەڵێت ئەو ناوچانە تا پێش ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧٢ەوە لەلایەن هێزە کوردیەکانەوە کۆنترۆڵ کرابوو، بەڵام بە فەرمی هەرگیز بەشێک نەبووە لە حکومەتی هەرێمی کوردستان؛ لە پاش ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردییەوە، حکومەتی فیدراڵی لە بەغداد ئەو ناوچانەی کۆنترۆڵکردەوە. ئەم ناوچانە لەڕوی ئاسایشەوە خراپن، دابەشبونی ناوخۆیی هەیە و چەندین میلیشیای نامۆ بە ناوچەکە هەن و کاریگەرییان هەیە.\nئۆلیڤەر پیچا: (کەرکوک ناو) روماڵی چی دەکات؟\nسەلام عومەر: ئێمە دەمانەوێت نمونەیەک پێشکەشبکەین؛ دەکرێت میدیای جددی لە ناوچەیەکی پڕ زەحمەتی وەک ناوچه‌كانی جێناكۆك کاربکات، کە خەڵک ناوچەکانی پاشخانی ئەتنی جیاوازیان هەیە، هەروەک هەڵگری تێڕوانین ئایینیی و کەلتوری جیاوازن. دەمانەوێت ئەوەش بخەینەڕوو دەکرێت میدیا ئامرازێک بێت بۆ بەگەڕخستنی لەیەکترتێگەیشتن و دیالۆگ. میدیا لە عيراق ئاڕاستەکراوە و بەگشتی نوێنەرایەتی خواست و ویستی کەسایەتی دیاریکراوە. بەهۆی ئەوەوە، پرۆفێشناڵ نین و پڕن لە هەواڵی هەڵبەستراو. ئێمە خاوه‌ن هەواڵێكین دەکرێت پشتی پێببەسترێت و راستییەکان بە زمانی خەڵکی ناوچەکە (عەرەبی، تورکمانی، کوردی و بەشێکی هەڵبژاردەی بە ئینگلیزی) بڵاودەکەینەوە، هەمان هەواڵ بە زمانە جیاوازەکانی خەڵکی ناوچەکە ئامادە دەکەین، کە خاوەنی بیروڕای لە یەکتر جیاوازن.\nئۆلیڤەر پیچا: ئایا ئەمە چۆن لە کۆمەڵگەیەکدا وەردەگیرێت کە تەنیا میدیای چاپکراو دەناسێت؟\nسەلام عومەر: لە عيراق ڕۆژنامەنوس و میدیاکان بەشێکن لە کێشەکان، ناتوانن ڕۆڵی خۆیان بەتەواوەتی بەجێبگەیەنن. ئێمە دەمانەوێت جیاواز بین و جیاواز ڕەفتار بکەین، سیاسەتمەدارەکانیش لەوە تێگەیشتن و دانی پێدادەنێن، ئێمە دەزگایەکی گەورە نین بەڵام شارەزاییەکەمان گەورەیە، بەتایبەت خەڵکی لە کاتە قورسەکاندا دەیبینن کە هەواڵی ڕاست یارمەتییان دەدات، بۆ نمونە لە ساتێکدا گفتوگۆی گەرم لە ئارادا بێت، پێکدادان یان گرێکوێرەی سیاسی وەک لە سەروبەندی ڕیفراندۆمەکەدا لەسەر سەربەخۆیی هه‌بێت، ئەو جۆرە لە زانیاریی بە داخەوە لەو میدیایانەدا نابینیت كه سیاسەتمەدارەکانیش لە پشتیانەوەن. لەم ڕووەوە بەڵێ، بیرۆکەکەمان خەریکە دەگاتە خەڵک، لە ڕۆژێکدا لەگەڵ هەموو لایەنەکانی کێشەکە دەدوێین، ئەرکەکە ئەوەیە هەر بەشداربویەک هەمان روبەری بەربکەوێت، ئەگەر تورکمان بێت یان کورد، هەموو بیروڕاکان رەنگبدەنەوە، بۆ نمونە كاتێك باس لە پۆستی پارێزگار دەکرێت لە کەرکوک یان پارێزگای نەینەوا، گرنگە دەزگاکە تەنیا گۆشەیەکی بچوکی بابەتەکەت بۆ نەخاتەڕوو، بەڵکو وێنە گەورەکە. واهەستدەکەم خەڵکی لەوە تێدەگەن، دەکرێت پڕۆژەکەمان مۆدێلێکی میدیایی گونجاو بێت.\nئۆلیڤەر پیچا: تا چ ڕادەیەک ناوچه‌كانی جێناكۆك نمونەی کێشە بنەڕەتیەکانی عيراقن؟\nسەلام عومەر: لە عيراق چ باسە؟ لە ناوەڕۆکی بابەتەکاندا پرسیاری شوناس هەیە، ئێمە کوردین یان عەرەبین، شیعەین یا سوننە، ئیسلامیین یان تێکەڵەیەکین؟ هەردەم كاتێك گروپێک باڵادەست دەبێت ئەوانیتر لە شوناسی خۆیان دەترسن، ئەمە ڕاستە بۆ ئەوەی لە بەغداد ڕویدا و رودەدات، هەروەک لە ناوچه‌كانی جێناكۆك. بارودۆخەکە لەوێش پەیوەندی بەوەوە هەیە کێ لە بەغداد حوکم دەکات، ئایا لەسەر ئاستی حکومەتی ناوەندی زیاتر یەکتر سنوردار دەکەن یان بەیەکەوە کاردەکەن، کاتێک لە بەغداد کێشە دەبێت ناوچه‌كانی جێناكۆك وەک چەک بەکاردەهێنرێن، لەم ناوچانە دەسەڵاتی خۆیان دەخەنەڕوو، تا کێشە دروستبکەن، ئەگەر لەوێ لە دۆخەکە تێبگەیت ئەوا لە بەشی زۆری كێشەکان تێدەگەیت، ئه‌وه‌ش دواجار کاریگەری لەسەر هەموو عيراق دەبێت.\nهەردەم كاتێك گروپێک باڵادەست دەبێت ئەوانیتر لە شوناسی خۆیان دەترسن\nكه‌ركوك/ ژماره‌یه‌ك منداڵی ئاواره‌ی ناوچه ئارامه‌كانی كه‌ركوك ده‌بن، ئه‌وه‌ش دوای رزگاربونیان له ده‌ستی داعش، فۆتۆ: كه‌ركوك ناو\nئۆلیڤەر: ئایا عيراق وڵاتێكی داکەوتووە؟ داهاتوی هەیە؟\nسەلام عومەر: زۆربەی عەرەبەکانی عيراق پۆزەتیڤانە خۆیان بەمەوە گرێدەدەن -عيراق هەردەم هەبووە، هەردەم وڵاتێکی بەهێزبووە_ بۆ زۆرینەی کورد ئەمە جیاوازە، هەر لەسەرەتاوە، لە دامەزراندنی دەوڵەتەوە لێکتێگەیشتن و سازان لە زۆربەی بابەتەکاندا بونی نەبووە، لێگتێگەیشتن لەسەر ئەوە نەبووە، ئەمە مانای چییە لە ژێر ئەم ئاڵایەدا بژیت، واتای چییە عيراقی بیت، سەرەڕای ئەمەش، وەک پێشتر باوەڕموایە زۆر عيراقی هەن خۆیان وەک عيراقی دەبیننەوە، من پراگماتیستم، ئەگەر عيراق لەبەر یەکتر هەڵبوەشێت هەموومان بێهێزتر دەبین، بێهێزی لە ناوچەیەکی ئاوا ناجێگیردا خۆش نییە، بە دیدی من بیرۆکەی کۆنفیدراڵیەت باشە، عيراقێکی کۆنفیدراڵ بۆ هەموان باشترە، وەک لە سێ دەوڵەتی بێهێزی سونی، شیعی و کوردی.\nئۆلیڤەر پیچا: هەلێکی لەوشێوەیە لە ڕاستیدا ئەگەری جێبەجێکردنی هەیە یان ئێستا زیاتر هەموو شتێک رەشباوە؟\nسەلام عومەر: داعش زۆری وێرانکرد، گومانکردن لە بەرامبەر یەکتر زۆر زۆر قوڵە، تەنیا بە لای کوردەوە نا، سونەکانیش هەستدەکەن زۆر پەراوێزخراون، ئەمەش هەلێکی باشە بۆ سەرهەڵدانی توندڕەویی سیاسی. داعش سودی لە پەرتبوونی کۆمەڵگەی عيراقی وەرگرت، ئه‌گه‌ر سوننەکان لە پرۆسەی سیاسیدا ئاوێتە بکرێن دڵنیام بەشێکی سەرەکی کێشەکانی عيراق چارەسەر دەبن، بەڵام ئەو كه‌سانه‌ی لە بەغداد قسەیان دەڕوات لەمە تێناگەن، تێگەیشتنیان وایە، هاوسۆزییان لەگەڵ دۆخی سوننەکاندا نییە، ڕۆژانێک لە عيراق سونەکان باڵادەستبون، ئێستا هەستدەکەن بێدەنگکراون و بێ دەسەڵاتن، ناوچەکانیان وێرانکراوە، هەستدەکەن دۆڕاون و کراون بە قوربانی. بەڕاستی ئەمە کێشەیە، بۆیه دەبێت مامەڵەی لەگەڵدا بکەیت.\nئۆلیڤەر پیچا: ئه‌و کارەکتەرە گرنگانه كێن كه پێشهاتی ناوچه‌كانی جێناكۆك دیاریدەکەن؟\nسەلام عومەر: لەسەرێکەوە حکومەتی فیدراڵیی عيراقە لەگەڵ هەموو باڵە جیاوازەکانی؛ هێزە ئەمنییەکانی، میلیشیا شیعییەکان، وەزارەتە جیاوازەکان و حکومەتی هەرێمی کوردستان بە دابەشبونە ناوخۆییەکەیەوە، سودی دەزگا ئەمنییەکان و هەروەها ئابوری نەوت ڕۆڵێکی گەورە دەبینن، تورکمانەکان پەیوەست بە شوێنەکانی نیشتەجێبونیانەوە لە دەوروبەری کەرکوک و تەلەعفەر تێگەیشتنی خۆیان هەیە، هەوڵدەدەن کەرکوک وەک پارێزگایەکی سەربەخۆ بێت و پەیوەندی بەهێزی بە بەغدادەوە هەبێت، نایەنەوێت سەر بە هەرێمی کوردستان بن، ئەمە پرسە هەستیارەکەیە، وەک هەميشه لە بارەی نەوتیشەوەیە، نەک تەنیا سەبارەت بە کەرکوک، بەڵکو وەک ئێستا دەزانین سەرتاپای ناوچه‌كانی جێناكۆك پڕن لەسەرچاوەی نەوت.\nلەڕووی دەرەکییەوە؛ تورکیا پشتگیری تورکمانەکان دەکات، قەتەر و سعودیه دوبارە پشتی عەرەبی سونی دەگرن، ئێرانییەکان بەدوای سودەکانی خۆیانەوەن، نەتەوە یەکگرتوەکان ڕۆڵێكی لاوازیان هەیە، بەڵام بەردەوام ئامادەبوونیان هەیە. ئەمریکاش ڕۆڵێ هەیە، داعش هەردەم کاراکتەرێکی ناوەندی ئەم ناوچانەیە و وەک پێشتر دەتوانن هەموی تێکبدەن، شوێنی پاشەکشێیان هەیە و لەوێوە دەتوانن جموجۆڵ بكه‌ن.\nئۆلیڤەر پیچا: به‌رژە‌وه‌ندی ئەمریکا، ئێران و تورکیا لە ناوچه‌كانی جێناكۆك چییە ؟\nسەلام عومەر: دەزانی چی، باڵێۆزی تورکیا لەسەردانێکدا بۆ کەرکوک لە یەکێک لە مزگەوتەکان لە بەردەم تورکمانەکان گوایە وتویەتی، ئەمە خاکی "باپیرانمانە"، (کەرکوک ناو) نەیتوانیوە ڕاستی ئەمە یەکلابکاتەوە، بەڵام ئەمە ڕەنگدانەوەی بیروڕای حکومەتی تورکیایە، کە تەواوی ئەم ناوچەیە ڕۆژانێک بەشێک بووە لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی، ویلایەتی ئەوکاتەی موسڵ ناوچەکانی کەرکوک و سلێمانی لەخۆگرتبوو، تورکیا پشتگیری لە داواکاری تورکمانەکان دەکات، پرسی کەرکوک بۆ حکومەتی تورکیا هێڵی سورە.\nكه‌مپینێكی (كه‌ركوك ناو)، بۆ سه‌وزكردنی شاری هه‌ڵه‌بجه له عیراق و غوته له سوریا له‌سه‌ر په‌یجی فه‌رمی ماڵپه‌ڕه‌كه\nبۆ ئێران بابەتێکی تەواو جیاوازترە، لێرەوە خەونی ڕێگەی چونە نێو سوریای هەیە، ئێرانییەکان زیاتر لەم خەونە نزیکبونەتەوە. لەڕوی مێژوییەوە ئەمانە هەموو ئه‌و ناوچانه‌ن زیاتر سونەکان تیایدا نیشتەجێن، بەڵام لە بەرزو نزمی شەڕەکانی ئەم چەند ساڵە و لەڕێگەی بەکارهێنانی میلیشیا شیعییەکان و کاریگەری لەسەر حکومەتی شیعە لە بەغداد ئێران کاریگەری خۆی بەرفراوانتر کردووە، هەروەک ئێران لە ڕوداوەکانی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کورد لە پاش ئۆکتۆبەری 2017وه دەستی دیار و نادیاری هەیە. ئێران ئێستا لێرە چالاکە، پەیوەندیە دیمۆگرافییەکانی نێوان سونە و شیعەکان لە شوێنە گرنگەکانی باکوری بەغدادەوە گۆڕانکارییان بەسەرداهاتووە. ئێرانییەکان سەرکەوتوبوون لە پەرتكردنی کۆمەڵگای تورکمانی، لەوەدا كه بەتایبەت پشتگیری تورکمانی شیعەیان کردووە، ئەمە ستراتیژی کلاسیکییە، پەرت بکە و فەرمانڕەوایی بکە.\nئەمریکییەکان لە ژێر فەرمانڕەوایی تره‌مپ-دا ستراتیژییان تەواو رون نییە، لەلایەکەوە پێویستیان بە کوردی بە ڕواڵەت سێکیولارە بۆ باڵانسکردنی نێوان شیعە و سونەکان، بەڵام لەلایەکی ترەوە نایانەوێت ناوچه‌كانی جێناكۆك بۆ کورد بەجێبهێڵن بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان کە لە تورکیاوە نزیکە، هەڵوێستی فەرمی ئەمریکا ئاماژە بە دەستوری عيراق دەدات کە پشتی پێببەسترێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.\nئۆلیڤەر پیچا: دەکرێت چارەسەری ناوچه‌كانی جێناكۆك چۆن بێت؟\nسەلام عومەر: هەموولایەک دیدی خۆی هەیە بۆ پرسەکان، کورد، تورکمان یان عەرەب لە نێو یەکدا گوێ لەیەکتری ناگرن، سەرەتا دەبێت هەمویان دوبارە بەیەکەوە گفتوگۆبکەن، دواتر دەبێت پەنا بەرینەوە بەر دەستور، لەوێدا ڕێکارێکی دیاریکراو چەسپێنراوە، ئەو ووتانەی وەک -کەرکوک هەردەم هی عيراق بووە- بۆ خەڵکی ئاسایی بێ واتان، ئەمە واتای چییە؟ بۆ خەڵکی شارەکە دابینکردنی خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان گرنگن، ئاسایش گرنگە، خەڵکی کێشەی تریان هەیە ئێستا وەک لەو کێشمەکێشمە ئایدۆلۆژییانە.\nله سه‌رهه‌ڵدانی داعشه‌وه لە 2014دا، ئەم ناوچانە لەژێر کۆنتڕۆڵی هەرێمی کوردستاندا بون، بەڵام ئەوەش تەنیا ئەوەی دەرخست لایەنی کوردیش دنیابینی بۆ ئەو ناوچانە نییە، تێڕوانینێک دروستنەبوو لە ڕاستیدا چۆن کورد مامەڵە لەگەڵ ناوچەیەکی فرە ئەتنی ئاوادا بکات، ئێستاش حکومەتی فیدراڵیی عيراق گەڕاتەوە ئەم ناوچانە، دیسانەوە هەمان کێشەیە، ئەم لایەش هیچ دنیابینییەکی رونی نییە، چۆن مامەڵەی ئەم جۆرە کێشەیە بکات. تاکە شت کە دەیڵێین ئەوەیە هه‌میشه ئەم ناوچانە بەشێک بون لە عيراق. بەڵام ئەمە واتای چییە؟ پێشتر دەوترا، ئەم ناوچانە بەشێکن لە کوردستان، ئێ دوای ئەوە چی؟\nمن ڕێگاچارەی ماددەی 140ی دەستور بەباش دەزانم، دەستور سێ هەنگاوی دوای یەکی داناوە؛ یەکەم پێویستە دۆخەکە ئاسایی بکرێتەوە، دواتر قەرەبوکردنەوە و تۆمارکردنی دانیشتوان، پاشان راپرسی به‌وه‌ی ئایا دانیشتوان دەیانەوێت سەر بە هه‌رێمی کوردستان بن یان بەغداد یان شێوازێکی تر هەڵدەبژێرن. ئاساییکردنەوە لە دەستوردا بە واتای ئەو بەشەی دانیشتوان کە حزبی بەعس هێناونی بۆ کەرکوک و دەوروبەری، پێویستە بڕۆنەوە. لە هەمانکاتدا، دەربەدەرکراوە تورکمان و کوردەکان بگه‌ڕێنەوە، خەڵکێكی زۆریش گەڕاوەتەوە. ئەمەش یەکێکە لە پرسە سەختەکان بە خەڵکێک بڵێیت بگەڕێرەوە کە لەوانەیە 40 ساڵ بێت لەوێ ژیابێت، پێکهاتەی کۆمەڵایەتی حەفتاکان لە کەرکوک ناگەڕێنرێتەوە. ئەمە بۆ پارێزگای نەینەواش ڕاستە پاش سەرکەوتن بەسەر داعشدا و هەوڵدان بۆ گەڕاندنەوەی پەیوەندی کۆمەڵایەتی بەر لە داعش.\nئۆلیڤەر پیچا: باری ئاسایشی ناوچه‌كانی جێناكۆك چۆنە؟ له‌كاتێكدا بەردەوام دەوترێت شەڕ دژی داعش ته‌واو بووه و ئاواره‌كان دتوانن بگەڕێنەوە.\nسه‌لام عومه‌ر، له‌كاتی به‌شداریكردنی له هه‌ڵمه‌تێكی هاوبه‌شی رێكخراوی وادیی و ماڵپه‌ڕی (كه‌ركوك ناو)\nسەلام عومەر: کە لە دەرەوە سەیری عيراق دەکەیت، لە ئەوروپاوە، وەک یەک پارچە دەبینرێت، وەک چۆن ئەڵمانیا یان فەڕەنسا وایە، عيراقیش عيراقە. بەڵام لە ناوخۆی عيراق دۆخەکە تەواو جیاوازە، بۆ نمونە ئێستا ئێمە لە سلێمانین بەڵام هەر دوو سەعاتێک دوور لێرەوە بە ئۆتۆمبێل شوێن هەیە کە بە دڵنیاییەوە ناتوانین بەم شێوەی ئێرە پێکەوە دابنیشین، لەبەرئەوە کاتێک باس لە عيراق دەکەین باس لە کام بەشەی عيراق دەکەین؟ کاتێک دەڵێیت عيراق ئاسایشە، ئەوە تەواو نایپێکێت، وەک ئەوەش وایە بشڵێم عيراق ناسەقامگیرە. ئەو جۆرە لە گشتاندن ڕاستی ئەم وڵاتە ناپێکێت.\nپێویستە به‌رده‌وام بەوردی بڕوانیت؛ باس لە چ کێشەیەک دەکەین، باس لە چ ناوچەیەک دەکەین؟ لەوانەیە بتوانم لە بەغداد سەربەستانە بجوڵێم، بچم بۆ بەسرە، لە کافیتیریایەک دابنیشم. بەڵام لە موسڵ، خواروی کەرکوک، یان پارێزگای ئەنبار دۆخەکە تەواو جیاوازە. ئەنبار و سلێمانی دوو جیهانی جیاوازن. ئەم جیاوازییە قوڵانە لە هەمان وڵاتدان، بە گشتی خەڵک لە ئەوروپاوە لێی تێناگه‌ن.\nئۆلیڤەر پیچا: ئایا کەمە نەتەوایەتییەکان داهاتویان هەیە؟\nسەلام عومەر: باوەڕموایە لەسەرتاسەری جیهاندا لەوە تێناگەن، تەنانەت سیاسی و ئەکادیمییەکانیش، کە دەوڵەتی ئیسلامی چەند سەرکەوتوو بووە لە ڕوخاندنی ئاوێتەبونی کۆمەڵایەتی. خەڵکی سەرکەوتن بەسەر داعشدا وەک دەستکەوت دەبینن، دەکرێت شتێکی لەسەر هەڵبچنرێت، بەڵام هێندە ئاسان نییە. کێشەکان خانوە داڕماوەکان نین، خەڵکی لە ڕەهەندی ئەو ڕوخانە تێناگەن کە داعش بەسەر پێکەوەژیانە کۆمەڵایەتییەکەیدا هێناوە.\nکێشەکان خانوە داڕماوەکان نین، خەڵکی لە ڕەهەندی ئەو ڕوخانە تێناگەن کە داعش بەسەر پێکەوەژیانە کۆمەڵایەتییەکەیدا هێناوە.\nئۆلیڤەر پیچا: ئەی چی بکرێت؟\nسەلام عومەر: بابەتەکە ئاشتەوایی کۆمەڵایەتییە، ئەمەش ئەرکێکی گرانی مرۆڤایەتییە لە شەڕی جیهانی دوەمەوە، ئەمە داهاتوی تەواوی ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دیاریدەکات، بابەتەکە ئەمەیە. دەبێت خەڵکی خۆیان لەگەڵ ئەو نایەکسانییانەدا یەکلابکەنەوە. حکومەت لە بەغدا بە سادەیی دەیەوێت خەڵکی بگەڕێنێتەوە. بەڵام ئێمە کێوێک کێشەمان لەبەردەمە. تەنیا یەک نمونە؛ بیر لەو کچ و ژنە ئێزیدییانە بکەرەوە داعش رفاندونی، لەوانەیە منداڵیان لە چەکدارانی داعش بوبێت، چۆن دۆخی یاسایی ئەم منداڵانە سەیردەکرێت، ئایا منداڵی ئێزیدین یان موسوڵمانن؟ لە سیستەمی دادی عيراقیدا ئه‌وه پرسێکی ناوەندییە.\nپرس و دەرەنجامی ئاڵۆز هەن کە لە پڕ ڕۆڵ دەبینن، ئەی ئەم هەموو بێ باوکە؟ بەپێی یاسای عيراقی ئۆتۆماتیکی موسوڵمانن. ئەمەش دژی داخوازی کەمایەتییەکانە. هەموو ئەم وردەکارییانە پەیوەندییان بە داهاتووەوە هەیە و بەشداری ئەو بڕیارە دەکەن ئایا خەڵک دەیانەوێت لێرە بمێننەوە یان باشتروایە ئەم وڵاتە جێبهێڵن. پێویستە خەڵکی لەوە تێبگەن ئەو روخانەی داعش ئەنجامیداوە چەند بەرفراوانە، ئەوە زۆر سادەیە کە بڵێیت داعش نەماوە، ئیتر بەردەوام دەبین. بەڵام چۆن بەردەوام دەبین؟ ئەوە زۆر گرنگە بەلامەوە.\nئۆلیڤەر پیچا: هەندێکجار عيراقییەکان دەڵێن "خۆزگە سەددام لەسەر دەسەڵات بمایاتەوە، چونكه دیموکراسی لێرە کارناکات" رابردوی دیکتاتۆر جوان دەکرێت.\nسەلام عومەر: مرۆڤ هەرگیز ناتوانێت عيراقی نوێ لەگەڵ دیکتاتۆریەتی سەددام بەراورد بکات. سەرەڕای هەموو ئەو کێشانەی هەمانە، ئەمە تەواو مەحاڵە و پرسی بەراوردکردن نییە. بەڵام ڕاستە کوردیش شتی لەوجۆرە دەڵین، کە خۆیان قوربانی دیکتاتۆریەتی سەددام حسێن بون. ئەوسا هەموو شتەکان زۆر باشتر بون لە ئەمڕۆ، شتی لەو جۆرە مرۆڤ بەردەوام دەیبیستێت. وا هەستدەکەم ئەوە دەربڕینی بێهیوابونێکی قوڵە، ئەوە هەلێکە بۆ دەربڕینی توڕەیی و بێهیوایی.\nمن خراپ سەیری هیچ عيراقییەک ناکەم کە وادەڵێت، بەڵام ئەمە ڕاست نییە. سەرەڕای هەموو شتێک ئێستا هەلی گۆڕانکاریی هەیە، بەمدواییە گەنجێکی ئەنبار بووە بە سەرۆکی پەرلەمان، دەزانم زۆر لە پشتی پەردەوە ڕودەدات، هێزە دەرەکییەکان، ئێران، ئەمریکا، بەڵام سەرەڕای ئەوەش خەڵکی گفتوگۆ دەکەن، شەڕدەکەن و دیبەیت دەکەن، عيراقیین و هەمان ڕا نین، بەڵام هیچ نەبێت ئێستا گفتوگۆ هەیە، دیموکراسی ئەوها کاردەکات. لەسەردەمی سەددام-دا شتێکی لەم جۆرە نەبوو، چیتر لە ژێر چەتری دیکتاتۆریەتدا ناژین.\nئۆلیڤەر پیچا: ئایا گەشبینیت؟\nسەلام عومەر: تا ئەو ڕادەیەی نەگاتە توندوتیژی، هەموو شتێکی تر مایە گفتوگۆکردنە. گرنگ ئەوەیە لایەنەکان لەگەڵ یەکتریدا بدوێن، دەکرێت مرۆڤ ڕای جیاواز بێت، دەکرێت گەرم بێت، بەڵام بەلامەوە زۆر گرنگە کە هەموان لە پەرلەمان نوێنەریان هەبێت و گفتوگۆی گەرم بکەن، ئه‌وه‌ش باشترە لە بایکۆت و شەڕی ئەهلی.\nوه‌رگێڕانی له ئه‌ڵمانییه‌وه: سه‌روه‌ر ئه‌حمه‌د\nسێ بڕیار لە قایمقامی چەمچەماڵەوە\nلە بازگەی بانی مەقان تیمێكی پزیشكی جێگیردەكرێن\nشنگال... بۆ كۆرۆنا داوای هاوكاریی دەكات\nپرسە و ئاهەنگ لە كەركوك قەدەغەكرا\nدەوامی تەواوی خوێندنگە، پەیمانگە و زانكۆكان رادەگیرێت\nدوو هەفتە لەشاری قوم بون\nچوار كەسی خێزانێك لە كەركوك توشی كۆرۆنا بون\nئەو گۆڕستانەی چیرۆكی جەنگی جیهانی دووەم دەگێڕێتەوە


دیبالا لە بارەی داهاتویەوە بڕیاری كۆتایدا\n8/22/2019 5:31:00 PM 2978 جار خوێندراوەتەوە\nرۆژنامەی تۆتۆ سپۆرتی ئیتاڵی ئاشكرایكردوە، كە كۆمەڵێك هاندەری یانەی یۆڤانتۆس چونەتە بەردەم ئۆتۆمبێلەكەی دیبالا و داوایان لەو یاریزانە كردوە لە ریزەكانی یانەی یۆڤانتۆسدا بمێنێتەوە و یانەكە جێنەهێلێت.\nیانەی پاریس سانجێرمانی فەرەنسی تاكە یانەكە كە خواستی خۆی بۆ گواستنەوەی ئەو هێرشبەرە ئەرجەنتینیە نیشانداوە، دوای ئەوەی هەردو یانەی مانچستەر یونایتد و تۆتنهامی ئینگلیزی شكستیان هێنا لە گواستنەوەی ئەو یاریزانە بۆ ریزەكانی یانەكانیان.\nرۆژنامەی تۆتۆ سپۆرت ئاشكرایكردوە، لە كاتی كۆبونەوەی ئەو هاندەرانە لەبەردەم ئۆتۆمبێلە تایبەتەكەی ئەو یاریزانە، یەكێك لە هاندەرەكان قسەی لەگەڵ دیبالا كردوە و داوای لەو یاریزانە كردوە كە بەمنزیكانە یانەكە جێنەهێڵێت، دیبالاش وەڵامی داوەتەوەو جەختی لەسەر ئەوە كردۆتەوە كە یانەی یۆڤانتۆس جێناهێڵێت و لە یاریكردن بۆ ئەو یانەیە بەردجەوام دەبێت.\nوەك سەرچاوەكە باسی دەكات هۆكاری جەختكردنەوەی دیبالا لە یانەی یۆڤانتۆس بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە ئەو هێرشبەرە ئەرجەنتینیە ئامادە نیە رو لە یانەی پاریس سان جێرمان بكات و مانەوەی لە یانەی یۆڤانتۆس هەڵدەبژێرێت.\n#پاریس سان جێرمان #یۆڤانتۆس


Mewda Media | نێچیرڤان بارزانی ئامادەکاریی دەکات و بەمنزیکانە بڕیاری\nمەودا میدیا - سلێمانی | 2021/01/14\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان ئامادەکاری دەکات بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی گرنگ له نێوان سه‌رجه‌م هێزه سیاسییه‌كانی كوردستان، هەروەها بڕیارە شاندێکی هەرێمی کوردستانیش بۆ چەند مەبەستێکی گرنگ سەردانی بەغدا بکات.\nکارزان سەباح هەورامی، رۆژنامەنووس لە دەزگای رۆشنبیری و راگەیاندنی پارتی دیموکراتی کوردستان بە مەودا میدیای راگەیاند "سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی كوردستان ئاماده‌كاری ده‌كات بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی گرنگ له نێوان سه‌رجه‌م هێزه سیاسییه‌كانی كوردستان و دروستكردنی نه‌خشه‌رێگەیه‌كی نوێ بۆ داهاتووی كوردستان و عیراق".\nهەورامی ئاماژەی بەوەشکرد "بڕیاره له داهاتوویه‌كی نزیكدا بڕیاره گرنگه‌كه له سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی کوردستانەوە بدرێت"، هەروەها ئەوەشی خستەڕوو "بڕیارەکە ناردنی شاندێكە بۆ به‌غدا و كۆتایی هێنانە به ئاراسته‌ی گفتوگۆكان به‌وه‌ی خه‌ڵك و رای گشتی ئاگاداربكه‌نه‌وه له ده‌رئه‌نجامه‌كان".\nئەو رۆژنامەنووسەی دەزگای رۆشنبیری و راگەیاندنی پارتی ئەوەشی خستەڕوو "ئامانجێکی دیکەی شاندەکە بڕیاری كۆتاییە له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنەكانی عیراق و هاوپه‌یمانی كوردستانی".


سۆنی: پلەیستەیشن 4 لە کۆتایی سوڕی ژیانیدایە و پلەیستەیشن 5 نزیکە – کەی ئای تی ئێن\nئامێرە هەمەجۆرەکان 25, ئایار 2018\nلەگەڵ ئەوەی پلەیستەیشن ٤ نزیکە لە کۆتایی سووڕی ژیانی، مانای وا نییە پلەیستەیشن ٥ بەڕێوەیە. ئایە پلەیستەیشن ٥ دەبێت؟ پلەیستەیشن ٤ لە دوای ٧بساڵ لە دروستبوونی پلەیستەیشن ۳ بڵاوکرایەوە، کە ئێستاش پلەیستەیشن ٤ تەمەنی ٤ ساڵە، لەسەر ئەم بنەمایەش دەبێت هەواڵێکی دادگەرانە بێت کە سەکۆیەکی نوێ بۆ یارییەکانی سۆنی لە ژێر گەشەپێداندا بێت، بە پێی ئەم پێشبینیەش هەواداران و یاریکەرانی سۆنی نیوەی وەڵامەکەیان وەرگرتووە. بەدرێژایی ماوەی ڕۆژی Sony IR 2018، ڕاپۆتەکانی کە بەسەر دیوارەکانەوە هەڵواسرابوون پڕبوون لەم هەواڵە کە دەڵێت: بەڕێوبەری (Sony Interactive Entertainment)، جۆن کۆدێرا گووتی: پلەیستەیشن ٤ بەرەو قۆناغی کۆتایی دەچێت، ئەمە لەدوای ئەوە دێت کە ئاگادار کراینەوە ڕێژەی فرۆشتنی پلەیستەیشن ٤ کاریگەری هەبووە لەکەمبوونی داهاتی سۆنی.\nهەرچەندە PS Plus یاریدەدەرێکی باشە تا ئەم کاریگەرییە کەم بکاتەوە. هەروەها لە دوای ئەمەش، گووتی: ئێمە دەتوانین سۆنی و پلەیستەیشن بەرەو ئایندە ببەین و هەنگاوی نوێمان بۆ سەکۆیەکی نوێی یاریکردن (کۆنسڵ) لە ٣ ساڵی داهاتوودا دەبێت، لەو کاتە ڕوویەکی نوێ بە تایبەتمەندی بەرزەوە بە دیار دەکەوێت. ئەوەش مانای واییە لە دوای ٧ ساڵ لە دروستبوونی نمایشکردنی پلەیستەیشن ٤، ئینجا سەکۆ نوێکەی سۆنی بڵاودەکرێتەوە. وە هەروەها ئەم قسانەی کە کۆدێرا کردی هەواڵێکە بۆ ئەوەی کە سەکۆ نوێکە لە ژێر گەشەپێدان دایە کە زۆرێک لە پێگەکان بە پلەیستەیشن ٥ـی مەزەندە دەکەن. یاریکەران چاوەڕێ بوون لە E3ـی ئەمساڵدا ئامێرێکی نوێ ببین، بەڵام ئەم بەهۆی ئەم قسانەوە بێت دووبارە نائومێد دەبن و بە تەنها هەواڵی یارییەکان دەبینن. وە دەربارەی یارییەکان، کۆدێرا گووتی کە سۆنی هەمیشە لە هەوڵی نوێبوونەوەی ئەو یاریانەن کە ئێستا هەن، وە گەشەپێدانی یاریی ناوازەتر.\nپلەیستەیشن ٤ سەکۆیەکی تایبەت بە یارییە ڤیدیۆییەکانە، چەندین یاری بەهێزی بۆ گەشەپێدراوە و لە سەرەتای بڵاوبوونەوەوە سەرکەوتنێکی زۆری بە دەستهێنا و تا ئێستاش زیاتر لە ٧٠ ملیۆن یەکەی لێفرۆشراوە.\nتاگەکان بەرهەمی نوێ پلەیستەیشن ٤ سەکۆ سۆنی گەرمترین هەواڵ یاری


تاران بۆ شكست هێنان بە داعش درێغی لە یارمەتیدانی گەلی عێراق نەبوو - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Aban ١\nAP ١٣٩٩ Azar ٢٢ ١٦:٣٠\nNews Code 35180\nتاران بۆ شكست هێنان بە داعش درێغی لە یارمەتیدانی گەلی عێراق نەبوو\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران سێهەمین ساڵڕۆی شکستی تیرۆریزمی داعشی لە گەلی عێراق پیرۆزبایی کرد و ڕایگەیاند: ئێمە وەکوو رابردوو یارمەتیدەری عێراق دەبین بۆ شکستی تیرۆریزم لە ئەو وڵاتە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، وته‌بێژی وه‌زاره‌تی كاروباری ده‌ره‌وهی ئێران پێرۆزبایی سێیه‌مین ساڵڕۆژی سه‌ركه‌وتنی حكومه‌ت و گه‌لی عێراق به‌سه‌ر گرووپی تیرۆریستی داعشی كرد و ئه‌م سه‌ركه‌وتنه‌ی له ئه‌نجامی ئیراده‌ی به‌هێزی یه‌كپارچه‌ی عێراق، گه‌ل و ته‌واوی هێزه چه‌كدار و ئاسایشه‌كانی عێراق به ئیلهام وه‌رگرتن له مه‌رجه‌عیتی دیدی ئه‌م وڵاته حه‌زره‌تی ئایه‌توڵا سیستانی له دژی تیرۆریزم زانی.\nخه‌تیب زاده به ئاماژه‌دان به پشتگیرییه‌كانی كۆماری ئیسلامی ئێران له عێراق بۆ سه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر تیرۆریزمی داعشدا، وتی: حكومه‌ت و گه‌لی ئێران به‌رده‌وام له ته‌نیشت حكومه‌ت و گه‌لی عێراق بوون و درێغی هیچ جۆرە یارمه‌تیه‌ک بۆ یه‌كپارچه‌یی، ئاسایش، سه‌قامگیری، گه‌شه‌سه‌ندن و ئاوه‌دانی عێراق ناكات.\nوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه جه‌ختی كرده‌وه: ئێمه شایه‌تین كه چۆن خوێنی شه‌هیدانی هه‌ردوو وڵات له‌م جه‌نگه پیرۆزه‌دا پێكه‌وه تێكه‌ڵا بوون و هاوڕێیه‌تی و هاودڵی هه‌ردوو حكومه‌ت له ڕووداوی تیرۆری شه‌هید قاسمی سوله‌یمانی و شه‌هید ئه‌بو مه‌هدی موهه‌ندیس وه‌ک سه‌ردارانی تیرۆریزم و توندڕه‌وی گه‌شته لوتكه.\nوته‌بێژی ده‌زگای دیپلۆماسی زیادی كرد: ئه‌گه‌رچی هێزی سه‌ربازی داعش شكستی خوارد به‌ڵام هێشتا بیری ته‌كفیری، دژه مرۆڤایه‌تی، تیرۆریستی و پشتگیرییه ئاشكرا و نهێنیه ناوچه‌یی و جیهانی له ئه‌وان به‌رده‌وامه و پێویسته كۆمه‌ڵگه‌ی جیهانی له ئاست بڵاوبوونه‌وه‌ی فیكری و به‌هێزبوونه‌وه‌ی دوباره‌ی ئه‌م ڕه‌وته به‌ئاگا بێت.\nئیسرائیل نیگەرانی هێرشی مووشەکی حزبوڵڵا بۆ سەر بەندەری حەیفایە\nجێژنی لەدایک بوونی پێغەمبەری ئیسلام هۆی یەکگرتوویی شیعە و سوننەیە\nکۆمیساریای باڵای هەڵبژاردنەکانی عێراق ژماردنەوەی دەستی دەنگەکانی قبووڵ نەکرد\nدەبێ بەخێرایی حکومەتێکی گشتگیر لە عێراق پێکبهێنن\nچنینەوەی گوێز لە باخەکانی بانە\nئامادەین دانوستان بکەین/ ئێران هۆکاری یەکگروتوویی موسڵمانەکانە\nتورکیا هەڕەشەی دەرکردنی لە باڵوێزەکانی ١٠ وڵات کرد\nزایەڵەی دەنگی مەولوودی پێغەمبەر لە ئاسمانی کوردستان\nبەڵگەیەک بۆ پیتاندنی شاراوەی ئورانیوم لە لایەن ئێرانەوە بوونی نییە\nوەزیری ناوخۆی ئێران\nوەزیری ناوخۆی تورکیا


ئه‌مریکا ده‌یه‌وێت ناکۆکی له ڕۆژئاوای ئاسیا درێژه‌ی ببێت - Mehr News Agency\n24 rêbendanê 2018 - 10:29\nNews Code 16343\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، سه‌رله‌شکه‌ر سه‌ید یه‌حیا ڕه‌حیم سه‌فه‌وی، ڕاوێژکاری سه‌ربازی ڕێبه‌ری باڵای ئێران وتی: داعش به پشتیوانی سیاسی و دارایی زایۆنییه‌کان، ئه‌مریکا و بڕێک وڵاتی عه‌ره‌بی دواکه‌وتوو له عێراق و سووریا سه‌ریهه‌ڵدا. ئه‌وان له ناڕه‌زایه‌تی سوننه‌کان سوودیان برد و ئه‌م دۆخه‌یان دروست کرد.\nسه‌فه‌وی وتی: به‌رژوه‌ندی سه‌ره‌کی داعشیش بۆ ڕژیمی زایۆنی بوو، ئه‌وان هه‌موو هه‌وڵی خۆیان داوه تاکوو به‌ره‌ی خۆڕاگری داڕووخێنن. داعش زه‌بری زۆری له‌م وڵاتانه داوه. خودی ئه‌هلی سوننه ئێسته خراپترین باری ژیانی هه‌یه. که‌سێکی سوننه خۆی دانی پێدا ناوه که کوڕه لاوه‌که‌ی هاتووه‌ته لای و وتوویه‌تی که داعش جیهادی نیکاحی ڕاگه‌یاندووه و پێی وتووم دایکم ته‌ڵاق بده تاکوو ماره‌ی نیکاحی که‌م له جیهادییه‌ک. دواجار باوکه‌که ناچار بووه کوڕه‌که‌ی خۆی بکوژێت، دۆخێکی وه‌ها ناشیرین و جه‌نایه‌تکارانه‌یان به ناوی دینه‌وه دروست کرد.\nڕاوێژکاری ڕێبه‌ری باڵای ئێران وتی: هه‌موو ئه‌مانه‌ش له سوودی ئیسڕائیل بوو چون ته‌نیا کۆمه‌ڵگای ئیسلامی ناشرین و لاوازتر ده‌کرد. دواجار پیلانی داعش به هۆی خۆڕاگری ئێران و خه‌ڵکی ناوچه‌که شکستی پێهات. کاره‌کانی داعش بووه‌ته هۆی لاواز بوونی به‌ره‌ی خۆڕاگری و عێراق و سووریا پێویستیان به ئاوه‌دان بوونه‌وه‌یه، ئه‌مه‌ش خواستی سعوودییه‌کان، ئه‌مریکا و زایۆنییه‌کان بوو. له وڵاتانی بیانییه‌وه زیاتر له ۱۰۰ هه‌زار که‌س ته‌ڤڵی داعش بوون.\nڕاشیگه‌یاند: ئێسته ئه‌مریکا ده‌یه‌وێت له باکووری سووریا هێزێکی ۳۰ هه‌زار که‌سی دروست بکات، ئه‌م ناوچه‌یه زیاتر کوردنشینه. ئه‌مریکا ئێسته له سووریا ۲ بۆ ۳ هه‌زار هێزی هه‌یه. ئه‌مریکا ده‌یه‌وێت له‌م ناوچه‌یه ناکۆکییه‌کان بمێنێته‌وه تاکوو پاگه‌نده بکات که ئێران مه‌ترسی بۆ سه‌ر ناوچه‌که و به‌رژوه‌ندی خۆی له ناوچه‌که جێگیر بکات. ئێران و ڕووسیا و تورکیا و ده‌میشق دژی سه‌ره‌کی بوونی ئه‌مریکا له سووریان.\nئه‌م فه‌رمانده‌ی ئێرانییه زیادی کرد: ئێران به زیره‌کی خۆی توانی هه‌موو پیلانه‌کانی ئه‌مریکا له ناوچه‌که پووچه‌ڵ بکاته‌وه و له‌مه به‌دواش سه‌رکه‌وتوو ده‌بێت. کێبه‌رکێ جیهانییه‌کان له‌م ناوچه‌یه ساڵانێکی زۆر ده‌خایه‌نێت و هه‌ر به‌م بۆنه‌شه‌وه ئێمه ده‌بێت هۆشیار بین. کێشه‌نی نێوان تورکیا و ئه‌مریکا کاتین، تورکیا داوای به‌شی خۆی له سووریا له داهاتوو ده‌کات، تورکیا به‌رده‌وام که‌رتی ئابووری خۆیی پێمه‌به‌سته، ته‌نانه‌ت ئێسته که په‌یونه‌دی له‌گه‌ڵ ڕووسیا خۆشه بنه‌مایی ئابووری هه‌یه، زیاترین که‌ل و په‌ل بۆ ڕووسیا هه‌نارده ده‌که‌ن و گه‌شتیاری ڕووسی سه‌ردانی تورکیا ده‌که‌ن.\nسه‌فه‌وی له کۆتایدا وتی: ڕژیمی زایۆنی زۆر نیگه‌رانه که حزبوڵا له شه‌ڕی سووریا ببێته هێزێکی چالاکی مه‌یدانی و له سه‌ندنه‌وه‌ی به‌رزاییه‌کانی گوڵان زۆر مه‌ترسیان هه‌یه. ئه‌وان به‌رده‌وامن له گورز لێدان له سوپای سووریا. ئێمه ده‌بێت ئه‌وه بزانین که فه‌له‌ستین خاڵی سه‌ره‌کی یه‌کگرتوویی جیهانی ئیسلامه و ئه‌مریکا و ڕژیمی زایۆنی به‌ره‌و کۆتایی ده‌ڕۆن.


نەخشاندنی شاخ وكێوان بە ڕێگای سور و سپی و ڕەنگاوڕەنگ –\nتابلۆی ئەم كێوانە زۆر جوان و سەرنج ڕاكێشن و، شایەتی بۆ گەورەیی پەروەردگارمان دەدەن. ئەمانە جۆرێكی نامۆن لە چیا و كێو، كە ڕەنگەكانیان وەك شەپۆل، شاخ و كێوەكانی داپۆشیوە بە سور و سپی و ڕەش… با ساتێك لە ئەم موعجیزە خوداییە ورد ببینەوە و ئەوسا بڵێین، پاكی و بێگەردی بۆ خودای گەورە.\nلەو سەردەمەدا، كاتێك موحەممەدوەك پێغەمبەر( صلى الله عليه وسلم ) نێردرا، هیچ كەس لە دوورگەی عەرەبیدا، لە نهێنی و چۆنێتی پێكهاتنی شاخەكانیان نەدەزانی. بەڵام پێغەمبەرمان( صلى الله عليه وسلم )، زۆرێك لە نهێنیەكانی شاخ و كێوی لە ڕێگەی قورئانی پیرۆزەوە پێ ڕاگەیاندین، كە هەرگیز پێشتر نەزانرابون، بە تایبەتی ڕەنگەكانی شاخ.\nبۆنمونە، شاخەكانی دوورگەی عەرەب بە ڕەنگی سوور وەسف نەكرابوون، هەروەها لە وڵاتی شامیشدا كە پێغەمبەر( صلى الله عليه وسلم )بینی بووی شاخی ڕەنگاوڕەنگی لێ نەبوون، بەڵكو كێوی بەردین یاخود لمی هەبوون و، هیچ كەس زانیاری دەربارەی شاخی ڕەنگاوڕەنگ نەبووە.\nبەڵام لەسەردەمی نوێدا، جۆرێكی تر لە چیا كەوتە بەرچاو، كە دەكەونە باكور و باشوری ڕۆژئاوا و باشوری ڕۆژهەڵاتی چین. ئەم شاخانە بە ئەوە جیادەكرێنەوە، كە ڕەنگاوڕەنگن بە ڕەنگی سور و سپی و چەندینی دیكە و، جۆرێكی دەگمەنن لە ڕووی جۆریانەوە، لەبەر بونی لوتكەی تیژ تیایاندا و، پێیان دەوترێت (Danxia landform).\nئەم جۆرە چیانە پێكهاتوون لە لمی سور و، بەردی كلسی كە ڕەنگی سپی دەداتەوە، هەرەوەها كۆمەڵێك ڕەنگی جیاواز و گونجاوی تیا بەدی دەكرێت، كە وا لە ئەو شاخانە دەكات، وەك تابلۆیەكی هونەری زۆر جوان و سەرنج ڕاكێش دەربكەوێت و، توانا و دەسەڵاتی بەدیهێنەری گەردونی پێوە دیاربێت.\nزانایان دەڵێن، كە توێژینەوە لەسەر ئەم چیانە، لە سەرەتا و ناوەڕاستی سەدەی بیستەوە دەستی پێ كردوە و، بۆیان دەركەوت كە هەشتا ملیۆن ساڵ لەمەوبەر بەشێوەیەكی زۆر تایبەت پێكهاتوە، كە بە بونی لارییەكی زۆری ڕەنگ سور جیادەكرێتەوە، جگە لەڕەنگی دیكەی وەك سەوز و ڕەش و زەرد، كە وا هەست دەكەین كەسێك ئەو شێوە لاری و پێچاوپێچانەی وێنە كێشاوە و ڕەنگی كردوون.\nئێستا با پێش باسكردنی ئیعجازی قورئانی لەم دیاردەیەدا، كە ئاماژەی بە ئەم جۆرە شاخانە داوە، با كەمێك لە وێنەی هەندێك لەو زنجیرە چیانەی وڵاتی (چین) بڕوانین، ئەم تابلۆیانە وا لە بڕوادار دەكات، كە ناخی دەرونی بۆ پاكی و بێگەردی خوای پەروەردگار بهەژێت لە ئاست جوانی وێنەكان دا.\nلەم وێنەیەدا، (الغرابیب السود) كە ڕەنگە زۆر ڕەشەكانە دەردەكەون،\nدیسان ڕێگە شەپۆلیە زۆر سپیەكانیش، هەروەك (الجدد الحمر) كە بەشە سوورەكانن، ئاشكرا دیارن، خوای گەورەله سوره‌تی فاطر دەفەرموێت: وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ (27)\nتەماشای ڕێگە پێچاوپێچە ڕەنگاوڕەنگەكانیان بكە.. ئەوە دەستكردی مرۆڤ نیە بەڵكو هی دروستكەری ئادەمیزادە.\nلەم شاخانەشدا، ڕێگە ڕەنگاوڕەنگە پێچاوپێچەكان بەجوانی بەدی دەكرێن، پاكی و بێ گەردی بۆ پەروەردگار.\nلێرەشدا ڕێچكە ڕەنگاوڕەنگەكان بەدی دەكرێن كە لە قورئانی پیرۆزدا بە (جدد) ناویان هاتووە.\nبڕوانن چۆن ئەو هێڵە ڕەنگاوڕەنگانە درێژدەبنەوە، كە وەك ڕێگەیەكی نەخشێنراوی ڕەنگاوڕەنگ وەهان، هەر وەك ئەوەی كەسێك وێنەی كێشابێت!\nئێستا با پێكەوە بچینە لای پەڕتووكی خودا و بپرسین: ئایا سەبارەت بە ئەم جۆرە چیا ڕەنگاوڕەنگە لە سوور و سپی و چەندین ڕەنگی تر، گفتووگۆیەك، یاخود ئاماژەیەك بەدی دەكرێت تێیدا؟ با پێكەوە لەم ئایەتە پیرۆزە ورد ببینەوە:\nوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ (27) فاطر\nواتە: (ئاخۆ نەتدی، خودا ئاوی لەو بەرزەوە باراندووە، میوەجاتی هەمەڕەنگمان پێ ڕواند؟ لە كێوانیش ڕێگەوبانی سپی و سووری جۆراوجۆری بەڕەنگ جیای وەدی هێنان؟ ڕەشی وەك قەلەڕەشەشیان تێدا هەیە)(قورئانی پیرۆز، مام هەژار)\nیەكێك لە ئاماژە سەرسوڕهێنەكانی ئەم ئایەتە پیرۆزە ئەوەیە، كە وەسفی ئەم چیایانە دەكات لە ڕووی شێوە و ڕەنگەوە، ئەم جۆرە شاخانە شێوازی شەپۆلیان هەیە، كە لەشێوەی ڕێگایەكی ڕەنگاوڕەنگ دەچێت، بە چەماوە و لێژایی زۆر دەناسرێنەوە و، بە ئەو جۆرەیە كە قورئانی پیرۆز ئاماژەی پێ كردوە بە(جُدَدٌ )،(جدد) ئەو ڕێگاو بانەیە كە ڕەنگی جیاوازە لە ڕەنگی شاخ. وە (الغرابيب) ڕەشێكی تۆخە (القرطبی)، وە لە فەرهەنگ دا، (جُدَدٌ ) تاكی (جُدَّە) و (جديد) واتە: نیشانە و هێڵی ئاشكرای دەركەوتوو.\nجا بێگومان گەر بێت و لە دورەوە سەرنجی ئەم شاخانە بدەین، ڕێگەی ڕەنگاوڕەنگ، بەڕەنگی جیاواز و هێڵی زۆر جوان و ئاشكرا بەدەردەكەون، بە شێوازێك گەر كەسێك بە ئەم ڕاستیە نەزانێت، وا هەست دەكات، كە كەسێك ئەم ڕێگایانەی بڕیوە و ڕەنگی كردوون بە شێوەیەكی دروستكراو، نەك هەر لە بنەڕەتدا سروشتی بن! بەڵام ڕاستیەكەی ئەوەیە، كە ئەم ڕێگایانە دەستكردی خوای گەورەیە و ڕەنگ كراوێكی سروشتیە!\nلێرەدا پرسیارێك دەمێنێتەوە: ئایا ئەم ئایەتانە، بەجوانی وەسفی ئەو شاخە ڕەنگاڵانەمان بۆ ناكات؟ ئایا چۆن پێغەمبەری خودا( صلى الله عليه وسلم )ئەم زانیاریەی زانیوە؟ چۆن بە ئەم ڕێگە چەماوە و ڕەنگاوڕەنگانەی شاخەكانی زانیوە؟ ئایا چووە بۆ چین و ئەو تابلۆ جوانانەی بینیوە؟ بێگومان نەخێر، كەواتە ئەو ئایەتە شایەتە، كە فەرموودەی خودای گەوەرە و پەروەردگاری ئەم گەردونەیە.\nهه‌ندێك سه‌رچاوه‌ی نوسه‌ر:


پیاوێك خۆی كوشت و دوو ژن سووتان\nله رووداوێكدا له شارۆكه‌ی زاخۆ، ئاگر له ژنێك به‌رده‌بێت و ئێسته له‌ژێر چاودێری ڕژدی پزیشكییه، هاوكات پیاوه‌كه‌شی خۆی كوشت و ئه‌مڕۆ به‌هۆی رووداوێكی تری ئاگركه‌وتنه‌وه ژنێك له كۆمه‌ڵگه‌ی خانكێ سووتا و گیانی له ده‌ست دا.\nبێوار عه‌بدولعه‌زیز به‌رپرسی راگه‌یاندنی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی به‌رگریی شارستانی دهۆك به "وشه"ی راگه‌یاند، ئه‌مڕۆ سێشه‌م به‌هۆی رووداوێكی سووتان له ماڵێكی كۆمه‌ڵگه‌ی خانكێ سه‌ر به شارۆكه‌ی سێمێل، ژنی ماڵه‌كه سووتا و پاش ماوه‌یه‌ك گیانی له ده‌ست دا.\nزیاتر گوتی، وێڕای ئه‌وه‌ی ژنه‌كه گه‌یه‌نرایه نه‌خۆشخانه و چاره‌سه‌ری پێویستیشی بۆ كرا، به‌ڵام به‌هۆی زۆری رێژه‌ی سووتانی جه‌سته ئه‌و ژنه، نه‌توانرا ڕزگار بكرێ.\nله‌لایه‌كی تره‌وه به‌هۆی رووداوێكی دڵته‌زین، دوێنێ دووشه‌م ئاگر له ماڵێكی سه‌نته‌ری شارۆكه‌ی زاخۆ به‌رده‌بێت و ژنی ماڵه‌كه ده‌سووتێت، پێش ئه‌وه‌ی گیانی له ده‌ست بدات، هاوارێكی زۆر ده‌كات، ئه‌مه‌ش وا ده‌كات مێرده‌كه‌ی به‌رگه نه‌گرێت و خۆی بسووتێنێ.\nله‌مباره‌یه‌وه سه‌رچاوه‌یه‌ك له شارۆكه‌ی زاخۆ كه نه‌یویست ناوه‌كه‌ی ئاشكرا بكرێت، وێڕای پشتڕاستكردنه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كه به "وشه"ی گوت، له دره‌نگانی شه‌وی رابردوو له سه‌نته‌ری شارۆكه‌ی زاخۆ، به‌هۆی رووداوێكی ئاگركه‌وتنه‌وه له ماڵێك، ژنێك ده‌سووتێت، دواتر هاوسه‌ری ئه‌و ماڵه‌ش خۆی ده‌كوژێت، به‌ڵام ئێمه زانیاریمان نییه كه رووداوه‌كه چۆن بووه و هۆكاری رووداوه‌كه چی بووه، به تایبه‌تی نازانین بۆچی ئه‌و پیاوه خۆی كوشتووه.\n"وشه" پێوه‌ندی به به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پۆلیسی دهۆك و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی به‌رگریی شارستانی دهۆك كرد، به‌ڵام هیچ زانیارییه‌ك له‌سه‌ر ئه‌و رووداوه‌ی زاخۆ نه‌بوو.\nبه‌پێی زانیارییه‌كانی "وشه"، ناوی ئه‌و ژنه‌ی كه له زاخۆ سووتاوه "زاهیده عومه‌ر"ـه و ته‌مه‌نی 29 ساڵه و هاوسه‌ره‌كه‌شی به‌ناوی "كوڤان ئه‌حمه‌د" بووه، به هه‌مانشێوه ئه‌ویش ته‌مه‌نی 29 ساڵه و ئه‌وان هیچ كێشه‌یه‌ك نه‌بووه و خێزانێكی به‌خته‌وه‌ر بوون.\nبه‌پێی داتاكانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی به‌رگریی شارستانیی دهۆك، له له سه‌ره‌تای ئه‌مساڵه‌وه تا ئه‌مڕۆ، به‌هۆی رووداوه‌كانی ئاگركه‌وتنه‌وه له سنووری پارێزگای دهۆك، 28 كه‌س گیانیان له ده‌ست داوه و 64 كه‌سیش بریندار بوون.\nئه‌م بابه‌ته 22993 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بەشێوەیەكی سەرسوڕهێنەر ڕزگاری بووە و هێشتا لەژیاندا ماوە\nتیمەكانی گەڕان و پشكنین بەدوای تەرم و برینداران و بێسەر و شوێنەكانی تەقینەوەكەی بەندەری بەیروت بەردەوامە و لەو میانەشدا توانیویانە گەنجێك لەناو ئاوی دەریای نزیك بەندەرەكە بەنیوە مەرگی بدۆزنەوە كە بۆ ماوەی 30 كاتژمێر لەناو دەریاكەدا ماوەتەوە.\nتیمێكی فریاگوزاری ڕوداوەكە توانیویانە گەنجێك بەنیوە مەرگی دەربهێنن لەدەریاكە كە بۆ ماوەی 30 كاتژمێر دوای تەقینەوەكە تیایدا ماوەتەوە و چالاكوانانیش لەتۆڕە كۆمەڵایەتیەكانەوە ئەوەیان بڵاوكردووەتەوە گەنجەكە ناوی ئەمین زاهیدە و هێشتا لەژیاندا ماوە بەڵام دۆخی تەندروستی لەمەترسیدایە.\nچالاكوانان ئاماژەیان بۆ ئەوەش كردووە، هەندێك لەوانەی كە نزیك تەقینەوەكە بوون بەهۆی بەهێزی تەقینەوەكەوە کەوتوونەتە ناو دەریاكەوە و سەرباری ئەوانەشی كە لەو چركەساتەدا لەناو بەلەمەكانیاندا بوون ژمارەیەكی زۆری بێسەروشوێن بوون و كەسوكاریشیان لەسەر بەندەرەكەی بەیروت كۆبونەتەوە و هەوڵی بەدەستخستنی زانیاری لەبارەیانەوە دەدەن.\nميسى بۆمبەكەى تەقاندەوە: داهاتووى خۆم لە بەرشەلۆنە نابينم\n2020.08.20 - 22:55\nواشنتۆن: بۆ ماوەیەکى زۆر هێزەکانمان لە عێراق و سوریا دەمێننەوە\n2020.08.14 - 09:39\nلەماوەی كەمتر لە5 ڕۆژدا ملیۆنێك توشبووی کۆرۆنا لەجیهاندا تۆمار كرا\n2020.07.23 - 10:03\nدوای مانگێک لە کۆنتڕۆڵکردنی دەروازەکان لەلایەن سوپاوە.. داهات پێنج هێندە زیادی کردووە\n2020.08.18 - 23:44\nدوای ڕاپۆرتێكی ئۆپیك نرخی نەوتی خاو دابەزی\n2020.08.13 - 13:43\nهونەرمەند سابیر کوردستانی کۆچی دوایی کرد\n2020.08.10 - 22:38


کەشناسی سلێمانی: ئەمشەو بارانبارین دەستپێدەکات\nبەڕێوەبەری کەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی رایگەیاند، پێشبینی دەکرێت لە ئەمڕۆوە شەپۆلێکی بارانبارین پارێزگای سلێمانی بگرێتەوە و ماوەی 48 کاتژمێر بەردەوام دەبێت، دەشڵێت "بەهۆی ئەوەی دو وەرزی بارانبارینمان لەبەردەم ماوە کە 80%ی کۆی بارانبارین پێکدەهێنن، هێشتا زوە باس لە وشکەساڵی بکەین".\nئاسۆ کەمال، بەڕێوەبەری کەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی بە خەندان-ی راگەیاند، پێشبینی دەکرێت لە ئەمڕۆوە دۆخی کەشوهەوا بەقۆناغێکی ناجێگیردا تێپەڕێت ئەویش بەهۆی کاریگەری ناوچەکە بە نزمە پاڵەپەستۆیەک کە لەکاتی نیوەڕۆدا ناوچەکانی پارێزگای دهۆک دەگرێتەوە و لەکاتی شەویشدا کاریگەرییەکەی لەسەر پارێزگای سلێمانی و باشوری هەرێم دروست دەکات، کاریگەرییەکەشی تا شەوی پێنجشەممە بەردەوام دەبێت.\nپلەکانی گەرما زیاتر ڕو لەدابەزین دەکەن و خێرایی باش چالاکتر دەبێت\nئاماژەی بەوەشکرد، هەروەها بەهۆی هاتنی بارستەهەوایەکی ساردی جەمسەری کە ساڵانە لەم کاتەدا کاریگەری ئەو بارستەهەوایە لەسەر ناوچەکە دەردەکەوێت، لەئەمشەوەوە پلەکانی گەرما زیاتر ڕو لەدابەزین دەکەن و خێرایی باش چالاکتر دەبێت.\nتائێستا 35.7 ملیمەتر بارانباریوە، لەکاتێکدا ساڵانی ئاسایی لەوەرزی پایزدا 105 ملیمەتر باران باریوە\nبەڕێوەبەری کەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی ئەوەشی خستەڕو، ئەمساڵیش ئاستی بارانبارین لە وەرزی پایزدا لاواز بوە و تائێستا 35.7 ملیمەتر بارانباریوە، لەکاتێکدا ساڵانی ئاسایی لەوەرزی پایزدا 105 ملیمەتر باران لەپارێزگای سلێمانی باریوە، بەڵام تائێستاش وەرزی زستان و بەهار ماوە کە زیاتر لە 80%ی کۆی بارانبارین لەم دو وەرزەدا دەبێت.\nئەگەر رێژەی بارانبارین لە 342 ملیمەتر کەمتربو، ئەوساڵە بە وشکەساڵی ناودەبرێت\nلەبارەی ئەگەری وشکەساڵیش لەکوردستان باسی لەوەکرد، تێکڕای بارانبارینی ساڵانە لە پارێزگای سلێمانی 685 ملیمەترە و هەر کاتێک رێژەی بارانبارین لەنیوەی ئەم رێژەیە کەمتربێت کە (342 ملیمەترە) ئەوساڵە بە وشکەساڵی ناودەبرێت.\nکەش و هەوا باران


رستێک میروو کەوتە بەردەستی خوێنەرانی – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » رستێک میروو کەوتە بەردەستی خوێنەرانی\nرستێک میروو کەوتە بەردەستی خوێنەرانی\nلەدووتووێی 204 لاپەڕەدا کتێبی (رستێک میروو) کە بەشی دووەمی بیرەوەرییەکانی عاسی حوسێن مەحموود-ە چاپ و بڵاوکرایەوەو کەوتە بەردەستی خوێنەرانی.\nلەبەشێکی ئەم بیرەوەرییانەدا هاتووە: گوڵان گوندێکە کەوتۆتە سەری ئەوسەری دۆڵی شاورێوە، گوڵان لەهەرچوار لاوە دەورەدراوە بەشاخی رەق و کێوی بڵند، لای باکورەوە شاخی قایم و بەرزی بێترخێنە بێترخێن بەشی خۆرهەڵاتی چیای پتەوو تۆکمەی کاروخە، لەئاستی گوندی گوڵانەوە بەو بەشەی چیای کاروخ دەڵێن بێترخێن.\nلەبەشێکی تری ئەم بیرەوەریانەدا هاتووە: پەڕێنەوە لەجادە قیرەکە بێ کێشەو گیروگرفت تێپەڕی، دە هەنگاوێک لەودیوی جادەکەوە گەیشتینە رووبارە ئاوەکەی کە لەگوندی پڵینگانەوە دەهاتە خوارێ، ئاوێکی زۆرو بەخوڕبوو، ئێمە پێڵاوە ئەدیداسەکانمان لەپێ کردەوەو هەتا ژوور ئەژنۆ شەڕواڵەکانمان هەڵکرد، هەر پیاوێک رێشمەی ئەو هێسترەی گرت بەدەستەوە کە ژنەکەی خۆی لەسەر پشتی بوو.


پەیامی بارزانی لە پردێ – ئاژانسی ھەواڵی پەیامنێر\nپەیامی بارزانی لە پردێ\nنوێكراوه‌ته‌وه له Jun 16, 2018\nبەسەركردنەوەی ھێلەكانی جەنگ لەلایەن بەرپرسی یەكەمی وڵاتێك واتای گرنگی ھەیە، یەكێك لە پەیامەكان بریتیەلەوەی(من ھێزم ھەیە و شانازی پێوە دەكەم كە بەھۆی ئەوانەوە لێرەم)، كاتێك ناتانیاھۆ سەردانی بەرزاییەكانی جوڵانی كرد، ئێران دەیزانی ئیسڕائیل پێی دەلێت ئێدی بەسە و ئیسڕائیل بۆ پاراستنی خۆی پشت بە ھێزی خۆی دەبەستێت و جوڵان شوێنی بەرگری دەبێت لە خاكی ئیسرائیل.\nكاتێك ئەردوگان سەردانی بەرزاییەكانی سنووری توركیای كرد، دوای ئەو پەكەكە شوێنەكەی بۆ ماوەی ١٠ خۆلەك كۆنتڕۆلكرد، چونكە پەكەكە دەیزانی پەیامی ھاتنی سەرۆكی وڵات بۆ بەرەكانی شەڕ، مانای سەركەوتنە، بویە پەكەكە ھەر زۆ بیری لەوە كردەوە ئەو سەركەوتنەی ئەردوگان بكاتە گالتەجاری و بۆ١٠ خۆلەك گرتنی ئەم شوێنە ٤ شەھیدی بەخشی و دواتر گەڕایەوە.\nسەردانی ئەمجارەی سەرۆك بارزانی بۆ پردێ پەیامێكی گرنگ و ھندێك ئاماژەی نھێنی تێدایە، كە ئێمەمانان بە ئاسانی لێی تێناگەین، بەلكۆ ئەمە كاری راوێژكارەكانی سەرۆكی ئێران و عێراق و توركیا و ماكگورك و ھاوڕێكانیەتی، ئەوان ھەوڵدەدەن بزانن ھاتنی بارزانی واتا چی.\nبارزانی لەم سەردانەیدا چاوی كەوت بە پێشمەرگەیەك كە لە گەرمەی شەڕدا گوڕانی دەوت، ئەمرۆ بارزانی داوای لەم پێشمەرگەیە كرد ئەو گورانیەی بۆ بلێتەوە كە بە مارشی داستانەكە ناسراوە (ھاگوڵا تەمە) ئەمەش دەرخەری ئەو ڕاستیەیە كە سەرۆك ھەمیشە دەلێت”تەنھا ئێرادەمان ھەبێت سەردەكەوین”.\nبارزانی لەم سەردانەیدا دووبارەی دەكاتەوە” ئەگەر چەكی ھەموو جیھان ھی ئێمە بێت ھێرش ناكەینە سەر خاكی كەس، بەلام ئەگەر ھەموو جیھان ھێرشمان بكاتە سەر بە چەكی خۆمان وەك پردێ بەرگری لەم خاكە دەكەین”.\nگومانم لەوە نیە ئەگەر ئەو شەڕەی لە پردێ كرا، لە مریەم بەگ و مەلا عەبدولا و خانەقین و میحوەرێ چوار بكرایە، ئێستا بارزانی و كۆسرەت رەسوڵ لەم شوێنانە پەیامیان دەنارد، چونكە سەرۆكەكان ھەمیشە لە دوورترین شوێنی بەرگری پەیام دەنێرن، بەلام بەداخەوە بەھۆی خیانەتی ١٦ـی ئۆكتۆبەر دوورترین شوێنی بەرخودان پردێ بوو، لە پردێ سحێڵا سنوور بۆ سەركێشیەكانی عەبادی دانرا و خەونی ئەو جاشانەش بەتاڵ بوو كە لە حاجی ئومەران و ئیبراھیم خەلیل ھێزی ھاتنە ناوەوەی ھەولێر و دھۆكیان ئامادەكردبوو.\nبارزانی دەیتوانی رۆژی یەكەم سەردانی بەرەكانی جەنگ بكات، بەلام ئەمرۆ ١٦ـی مانگ بوو، رێك ٨ مانگ بەسەر داگیركردنی كەركوكدا تێپەڕی، ئەمەش پەیامێكی دیكەی سەردانەكەیە.\nكاتێك شنگال بە خوێنی پێشمەرگە ئازاد كرا بارزانی لەسەر چیایی شنگال پەیامی نارد، دڵنیام پەیامی سەرۆك لە كەركوك دەبینین، جا بە شەڕ بێت یان بە خۆشی، چونكە دۆخێ عێراق بە ئاراستیەكە كە پێدەچێت زۆر ئاڵۆز ببێت، ئێمەش چاوەڕێی دەرفەتێك یان ڕاپەرینێكی دیكەی كەركوك دەكەین.


میانڕەوبوون كارێكی سەختە نەك قسەیەكی خۆش! (به‌شی یەکەم)\nهەرچۆن لەوەتەی دنیا دنیایە زۆربەی ئادەمیزادەكان دەم لە مرۆڤبوون و ویژدان و بەزەیی و وەفاداری و عەدالەتخوازی دەكوتن، بەم ئیدیعا و بانگەشەیەی خۆیشیان كەیفخۆش و شادمان دەبن، هەرئاوەهایش زۆربەی دیندارانی ئێستای دنیا لافی میانڕەوبوون لـێ دەدەن و باڵی پێوە بادەدەن. چون میانڕەویێتی، ئەگەر بە مانای (الوسطية)ی زمانی عەرەبی وەریگرین، دەكاتەوە ئایینی ڕاستەقینە و بەرنامەی دروست و تەواوی خوای تاقانە.\nخوێندنەوەی باوی ئایین و ئەركی ڕۆشنبیرانی\nئەگەر وەك گریمانەیەك بۆ ڕۆشنبیر ئەو گریمانەیە قەبوڵ بكەین بۆ ڕۆشنبیری كە بریتیە لە هەوڵدان بۆ كەشفی حەقیەت و لابردنی ئازار و ڕەنج و مەینەتیەكان مرۆڤایەتی ئەوا دەتوانین لە دوو قەیران خۆرمان ڕزگار بكەین هەم لە بێ تیۆری و بێ سەروبەری ڕۆشنبیری ڕزگارمان دەبێت هەم دەتوانین ئامانج بۆ ڕۆشبیر دیاری بكەین لە ڕوانگەی ئەو ئامانجەوە ئەركی ڕۆشنبیرانی ئایینی دیاری بكەین، ئالیرەشەوە دەتوانین بڵێین ئەركی ڕۆشنبیرانی ئایینی بریتیە لە كەشفی حەقیقەت و جەوهەرە وون و ئاشكرا نەبوەكانی ئایین و پێشكەش كردنی بە كۆمەڵگا وەك بەشێك لە حەقیقەت و تێڕوانی مرۆییانە بۆ دۆزینەوەی حەقیقەت، سازگار كردنەوەی ئایین و تەفسیری ئایینی ب\nهه‌ر له به‌ره‌به‌یانى مێژووى مرۆڤایه‌تیه‌وه و له‌گه‌ڵ ده‌ستپێکردنى سه‌ره‌تاکانى ژیانى مرۆڤ له‌م هه‌ساره‌یه‌دا توندوتیژیش سه‌رى هه‌ڵداوه گه‌ر به دیدى قورئانیه‌وه بۆ مه‌سه‌له‌که بڕوانین ده‌بێت کوڕێکى ئاده‌م پێغه‌مبه‌ر به پاڵنه‌رى حه‌سوودى و قبوڵنه‌کردنى به‌رامبه‌ره‌که‌ى به‌وجۆره‌ى که‌هه‌یه کوڕه‌که‌ى ترى واته براکه‌ى خۆی ده‌کوژێت و به‌مه‌ش یه‌که‌م خوێنڕێژى له مێژوودا روو ده‌دات.\nئایین و پرەنسیبە كردەییەكانی رووبەرووبوونەی توندو تیژی\nمامۆستا ته‌حسین حه‌مه غه‌ریب\nمن لەوەو پێش دوو جۆر مامەڵەم لەتەك ئەم بابەتەدا هەبووە مامەڵەیەكی دەرەوە ئایینی، بۆ نمونە لەو سیمینارەی لە بەشی كۆمەڵناسی بە ناونیشانی (داعش وەك دیاردەیەكی مۆدێرن) قسەم لە سەر كرد.\nسەروەری یاسا لە سەردەمی پێغەمبەر و خەلیفە ڕاشیدەكاندا\nد. کەریم ئەحمەد\nڕەنگە ئەم بابەتە بەم ناونیشانە زۆر لێكۆڵینەوەی لەسەر نەكرابێت لەبەر ئەوەی لە ڕووی زاراوەوە شتێكی تازەیەو خەڵكی وادەزانن یەكێكە لە دەرهاویشتەكانی حوكمی دیموكراسی، بەڵام لە ڕاستیدا لە ڕووی بەرپاكردن و پراكتیزەكردنەوە كۆنە، بەتایبەت لە مێژووی ئیسلامدا زۆر بە زەقی بەدی دەكرێت ، بەتایبەتتر لە سەردەمی پێغەمبەر و خەلیفەكانیدا بە ڕادەیەكە دەتوانین بڵێین یەكێك لە تایبەتمەندییەكانی حوكمی ئیسلامی لەو دوو سەردەمەدا سەروەری یاسا بوو ، بەڵام نەك بەناوی سەروەری یاساوە بەڵكو بەناوی سەروەری شەریعەوە كە حاكم و مەحكوم وەكو یەك ملكەچی فەرمانەكانی بوون، ئەمیش یەكێكە لە تایبەتمەندییەكانی ئیسلام، چونكە سەرچاوەی ت\nجیهاد هەڵوێستێكی ئەخلاقیە نەك عەقائیدی\nد. ھادی عەلی\nلەم سەردەمەدا كە موسڵمانان ڕووبەڕووی چەندین قەیران و تەحەدیاتی فیكری و سیاسی بوونەتەوە، پێویستە بەشێوەیەكی ڕاشكاوانە پێداچوونەوەو نوێكردنەوەی جیددی لەبارەی زۆرەبەی چەمكە ئیسلامیەكان و دووبارە داڕشتنەوەیان لەڕوی مەعریفی و مەنهەجی و مەقاصیدیەوە ئەنجام بدرێت. چونكە چەقبەستنی فیكری و فیقهی لەسەدەكانی ڕابوردوودا كاریگەری زۆری كردۆتە سەر شێواندن و خراپ بەكار هێنانی زۆرێك لەچەمك و بابەتە سەرەكیەكانی ئایینی ئیسلام.\nسوێند به کات که مرۆڤ له خه‌سار دایه، بێ ئاگا له له‌ده‌ستدانی سه‌رمایه‌ی ژیانی. مرۆڤی تێکۆشه‌ر که شه‌و ڕۆژی ته‌رخان کردوه بۆ پاشه‌که‌وت‌کردنی سه‌رمایه‌ی ژیانی، له بیری کردوه که بنچینه‌ی سه‌رمایه‌که‌ی چییه؟ بێ ئاگایه که سات به ساتی به فیڕۆ ده‌دات و به‌ره‌و فه‌وتانی ده‌بات. له کاتێکدا خوای میهره‌بان جه‌خت له‌سه‌ر گرینگی ئه‌و سه‌رمایه‌یه ده‌دات که ئه‌ی به‌نده‌ی ئازیزم وریا به خه‌زێنه‌یه‌کت له‌به‌ر ده‌سته، زۆر به باشی پارێزگاری لێ بکه.


کوردیپێدیا - ئاستی ئاوی دوکان بە بەراود بە ساڵی پار 40 سم بەرزبووەتەوە\n📊 ئاستی ئاوی دوکان بە بەراود بە ساڵی پار 40 سم بەرزبووەتەوە | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئاستی ئاوی دوکان بە بەراود بە ساڵی پار 40 سم بەرزبووەتەوە\nبەڕێوەبەری بەنداوی دوکان ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی باران بارینەوە ئەمساڵ تا ئیستا تەنها 40 سانتیمەتر ئاستی ئاوی بەنداوی دوکان بەرزبۆتەوە.\nئەندازیار محەمەد تاهیر جەلال، بەڕێوەبەری بەنداوی دوکان بەدواڕۆژی ڕاگەیاند "لەم ساڵدا ڕێژەی باران بارین 273 میلیم بووە، هێشتا نەگەیشتۆتە ئاستی ساڵی ڕابردوو کە لەم کاتەدا 311 میلیم باریبوو، بۆیە بەهۆی کەمی ڕێژەی بارانبارینەوە تەنها 40 سانتیمەتر ئاستی ئاوی دەریاچەی دوکان بەرزبۆتەوە".\nوتیشی "لە ئێستا بەنداوی دوکان لەکۆی حەوت ملیار مەترسێجا تەنيا زیاتر لە سێ ملیار مەتر سێجا ئاوی تێدایە".\nبەڕێوەبەری بەنداوی دوکان ئەوەشی خستەڕوو "ڕێژەی باران بارینی چەند ڕۆژی ڕابردوو لە قەزای دوکان 112 میلیم بووە، لە ئێستاشدا بەبەراورد بەساڵی ڕابردوو 11 مەتر ئاستی ئاوی دوکان بەرزترە".\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 30 2016 10:47PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 30 2016 10:48PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 4,618 جار بینراوە\nفایلی پەیوەندیدار 48,259


گەورە سەركردەیەكی داعش گیرا گومان دەكرێت ئەبوبەكر بەغدادی بێت\nژمارەیەك لە چالاكانی سووریا ئاماژە دەكەن كە هێزەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ بە داعش هەستاون بە ئۆپراسیۆنێكی دابەزاندنی هێزەكانیان لە پارێزگای حەسەكە لە باكوری رۆژهەڵاتی سووریا و سەركردەیەكی باڵای داعشیان گرتووە كە پێشبینی دەكرێت ئەبو بەكر بەغدادی بێت.\nچالاكانی سووریا لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان روونیان كردەوە كە ئۆپراسیۆنەكە لە بەرەبەیانی ئەمڕۆ پێنجشەم لە نزیك شارەدێی هۆل لەسەر سنووری سووریا و عێراق لە دەشتی رۆژهەڵاتی حەسەكە بەڕێوە چووە، كە ئەو بەرپرسەی داعش لە عێراقەوە بۆ ناو خاكی سووریا هەڵاتبوو.\nلای خۆیەوە تۆڕی هەواڵی "ئیتیحاد پرێس" كە تایبەتە بە دۆخی سووریا لە چەند سەرچاوەیەكی ناوخۆیی ئەو وڵاتەی گواستەوە كە مەبەستی ئۆپراسیۆنەكە گرتنی ئەبوبەكر بەغدادی سەركردەی رێكخراوی داعش بووە و ئەوان دووپاتیان كردەوە كە گوێبیستی تەقەیەكی زۆر بوونە لە ناوچەكەدا.\nبەپێی تۆڕەكە هێزەكانی هاوپەیمانان كەسایەتییەكی باڵای داعشیان گرتووە، بەڵام تا ئێستا دووپات نەكراوەتەوە كە ئەوان بەغدادیان گرتووە یان دووبارە هەڵاتووە.\nئەو هەواڵە لە دوای دوو هەفتە دێت لە قسەكانی ئەبو عەلی بەسڕی، بەڕێوەبەری گشتیی كاڕگێڕی هەواڵگری و نەهێشتنی مادەی هۆشبەر لە وەزارەتی ناوخۆی عێراق بەوەی هەواڵگری عێراق حەشارگەیەكی بەغدادیان لە پارێزگای دێرزووری سووریا ئاشكرا كردووە لە نزیك سنوورەكانی عێراق، كەچی دواتر هەواڵەكەی رەت كردەوە، كە "فۆكس نیوز" بڵاوی كردبووەوە.\nسەرچاوە/ شەفەق نیوز\nئه‌م بابه‌ته 2622 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهاوپەیمانی نیشتمانی ئارەزووی بەشداری لە حكوومەت دەكەن\nلێدوانێكى ئه‌ردۆغان وڵاتانى عه‌ره‌بى توڕه ده‌كات\nپلانی ئه‌مه‌ریكا گۆڕا..له سووریا ده‌مێنێته‌وه\nعه‌بدولمه‌هدى كاندیدێك بۆ وه‌زاره‌تى داد دیار ده‌كات و وه‌زیرى په‌روه‌رده‌یش ده‌گۆڕێ\nگرووپه تیرۆریستییه‌كان له نێوان گه‌رمیان و خورماتوو سنور جیاده‌كه‌نه‌وه\nپارتی و یەكێتی لەسەر ئەم خاڵانە رێككەوتن\nئیسرائیل هێرشی سەربازی بۆ سەر میلیشییاكانی حەشدی شەعبی ئەنجام دەدا\nمحەمەد حاجی مه‌حموود: ئەگەر ڕێبوار تاڵەبانی بچێتەوە كەركووك بە هێزەوە لەگەڵی دەچین\n"وشه" زانیارى له‌سه‌ر گرتنى كادره‌كه‌ى پارتى له‌گه‌رمیان بڵاو ده‌كاته‌وه.. لاهوور له پشت كاره‌كه\nله‌سه‌ر كورد بوڵتن به توڕه‌یى ئه‌نكه‌ره جێده‌هێڵێ\nكەسوكاری ئەو منداڵەی لاهوور گرتوویەتی زانیاری نوێ دەدەن بە "وشە".. لاهوور ڕقی لەو منداڵەیشە


:: PM:05:37:12/12/2019 \nهواوی ڕای گه‌یاند، ئێسته كار له‌سه‌ر یه‌كێك له به‌هێزترین مۆبایله‌كانی ده‌كات كه ده‌بێته ركابه‌ر بۆ ئایفۆن 11 له‌ڕووی هێز و دیزاین و خێراییه‌وه.\nشاره‌زایانی ماڵپه‌ڕی "gadgets"ی ته‌كنه‌لۆجی ئه‌وه‌یان ڕوون كرده‌وه كه هواوی ئه‌م به‌رهه‌مه‌ی تایبه‌ت بۆ ركابه‌ری ئایفۆن دروست كردووه و ئه‌گه‌ری زۆری هه‌یه بیبه‌زێنێت، له‌م باره‌یه‌شه‌وه به‌رێوه‌به‌ری هواوی گوتی، مۆبایله‌كه‌مان له جۆری "Huawei P40 Lite" ده‌بێ كه له دیزایندا جوانترین شێوه‌ی تێدا به‌كارده‌هێنین و وه‌ك ئاماژه‌شمان پێ دابوو له خێرایی و پرۆسێسه‌ردا به‌هێزترین ده‌بێت.\nهواوی سوورە لەسەر ئەوەی ئەپڵ ببەزێنێت\nئه‌مه‌یش گوتراوه كه له داوای سه‌ریساڵ به‌رهه‌مه‌كه ده‌خرێته بازاڕه‌وه به دیزاینێك كه دنیا سه‌رسام بكات، هه‌روه‌ها شاشه‌یه‌كی گه‌وره له به‌رهه‌مه‌كه‌مان به‌كارده‌هێنین كه 6.40 ئینج بێ به‌ڕوونی 1080 به 2310 پیكسڵ، جگه له‌وه‌یش رامی مۆبایله‌كه هه‌شت گێگابایت ده‌بێ به میمۆری ناوه‌كی 256 بۆ 512 گێگابایت و سیسته‌می ئه‌ندرۆیدی 10 له‌م مۆبایله‌دا كارا ده‌بێ بۆیه نوێترین و به‌هێزترین پرۆسێسه‌ری بۆ داده‌نرێت، به‌مه‌یش ده‌توانین ركابه‌ری ئایفۆنه نوێیه‌كه بكه‌ین.


ⓘ ھونەری خواردن\nزەریاب ، نازناوی زەریابە واتا باڵندەی ڕەش، ئەمەش بەھۆی دەنگە دڵنشین و خۆشەکەی و پێستە ڕەشەکەیەوە بوو، ھەندێکیش لایان وایە کە زەریاب ی کوردی یان بووبێت و ئەو سەردەمە کە زمانی پەھلەوی بۆ نووسین بەکارھاتووە، پیتی ی کوردی وشەی کرابێتە ی پەھلەوی و ناوەکە لە وەوە کرابێتە.\nقەزای سۆران یەکێک لە قەزاکانی پارێزگای ھەولێرە کە لە ٤ ناحیەی دیانا ، خەلیفان ، سیدەکان و سۆران پێکدێت. ٥٧ گەڕەک و ٣٤٦ گوند دەگرێتەوە. قەزای سۆران دەکەوێتە دەشتێکەوە کە بەچیاکانی زۆزک لە باکور م و کۆڕەک لەباشوور م ھەندرێن لە رۆژھەڵات و برادۆست لە رۆژئاوا م دەورەدراوە. ھەروەھا سێ ڕووبار لەناوچەی سۆراندا ھەن ئەوانیش ڕووباری باڵەک، باڵەکیان و بێخاڵە. لەزستاندا سۆران ساردەو لە ھاوینیشدا گەرمە، بەڵام لەھەردوو وەرزی پایزو بەھاردا ئاوھەوایەکی خۆشی ھەیە. ئەو قەزایە خاوەن دیارترین سێ ناوچەی گەشتیارییە لە ھەرێمی کوردستان ئەوانیش جوندیان، بێخاڵ و گەلی عەلی بەگە. دروستبوونی قەزای سۆران وەک یەکەی کارگێ ...\nئوسترالیا ، بە فەرمی یەکیەتیی ھاوقازانجی ئوسترالیا بە ئینگلیزی: The Commonwealth Of Australia، وڵاتێکە لە نیوەگۆی باشووردا کە بریتییە لە خاکی سەرەکیی کیشوەری ئۆسترالیا، دوورگەی تاسمانیا و زۆرێک دوورگەی بچووکی تری ناو ئوقیانوسەکانی ھیند و پاسیفیک. ئەم وڵاتە بە پانتایی ٧،٦٨٦،٨٥٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە، شەشەمین وڵاتی گەورەی جیھانە، ئوسترالیا یەکێکە لە وڵاتانی کۆمۆنوێلت و لە ساڵی ١٩٠١ دا سەربەخۆیی خۆی لە بریتانیای گەورە وەرگرتووە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری کانبێرایە، شارێک کە پەرلەمانی وڵات و ماڵی بەرێوەبەری گشتی تێدایە. ئەو بە شێوەیەکی دابەکی و لە جیاتی شاژن ئێلیزابێتی دووەم بەڕێوبەرایەتی دەوڵەتی ئ ...\nبڕۆنز بریتییە لە داڕشتەیەک لە مس و ١٢ بۆ ١٢٫٥٪ قەڵای. ھەندێجاریش ماددەی تری وەک فافۆن، مەنگەنێز، زینک و نیکڵی تێدەکرێت. ھەروەھا دەشێ مادەی ناکانزایی وەک زەرنیخ، فسفۆڕ یا سلیکۆنی تێ بکرێت. ئەم داڕشەتانە بە ڕێژەی جیاواز و ماددەی جیاواز دەبێتەھۆی پێدانی تایبەتمەندی جیاواز بە مس. بۆ نمونە داڕشتەکە ڕەقترە لە مس بەتەنھایی. سەردەمانێکی کۆن کە بڕۆنز ڕەقترین ماددەی کانزایی ناسراوی ئەو سەردەم بوو، پێی دەگوترێ سەردەمی بڕۆنز. سەردەمی بڕۆنز لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگۆڕێت. بۆ نمونە سەردەمەکە لە ناوەڕاست ٤ ھەزار ساڵ پێش زایین دەستی پێکردوە لە ھیندستان و ئەوراسیا، بەڵام لە چین ئەم سەردەمە لە ٢ ھەزار س ...\nواکین ڕافایەڵ فینیکس ئەکتەر، ژینگەپارێز، چالاکوانی مافی ئاژەڵان، وە بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. ئەو زۆر خەڵاتی وەرگرتووە و بۆ زۆر خەڵات پاڵێوراوە، وەک خەڵاتێکی ئۆسکار، خەڵاتێکی گرامی، وە دوو خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب. لە منداڵیدا، واکین دەستی کرد بە ڕۆڵ گێڕان لە تەلەڤزیۆندا لەگەڵ براکەی ڕیڤەر وە خوشکەکەی سەمەر. یەکەم ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمدا لە SpaceCamp ١٩٨٦ دا بوو. لەو ماوەیەدا، بە لیف فینیکس ناسرابوو، ناوێک کە خۆی دابووی بە خۆی. دواتر گەڕایەوە بۆ ناوە ڕاستییەکەی وە دەنگۆی پۆسەتیڤی لێکەوتەوە بۆ ڕۆڵی یاریدەدەری لە فیلمی کۆمیدی-درامی To Die For ١٩٩٥ وە فیلمی مێژووی Quills ٢٠٠٠. سەرنجی زیاتری خرایە سەر ...\nخۆجێیەکانی ئوسترالیا بە دانیشتوانی سەرەتایی کیشوەری ئوسترالیا دەوترێ کە لە دەیان هەزار ساڵ پێش چوونی ئەورووپییەکان بۆ ئەم مەڵبەندە لەوێدا دەژیان، ئەم خەڵکە لە ئوسترالیا داو بە زمانی ئینگلیزی پێیان دەوترێ Aboriginal کە بە کوورتی بە Aborigines دەیڵێن. ئەمڕۆکە لە نووسراوە فەرمییەکان دا Indigenous Australians لە جیاتی بەکار دەبەن. لەگەڵ هاتنی سپی پێستەکان و خەلکانی تر بۆ ئوسترالیا، پێکهاتەی ژیانی خۆجێییەکان کە بە درێژایی هەزاران ساڵ وەکخۆی مابووە بە خەستی تووشی گۆران بوو. ئەرووکە، خۆجێیەکان لەگەڵ هەموو گرووپەقەومی و ڕەگەزییەکانی تر لە شوێنی جۆراوجۆری وڵاتی ئوسترالیا دا دەژین و تا رادەیەک ڕەفتا ...


زیلان لەچیرۆكی قارەمانی ژناندا لەئاستی هەرە بەرزدایە -\nهەر مێژوویەك لەگەڵ خۆیدا ژیانێكی نوێ دەئافرێنێت، شەپۆلەكانی دەریا دێن و دەچن. ئاوی رووبار دەڕوات و دەڕوات. دیسان هەر كاتێك لەگەڵ خی شتی نوێ، سەردەمی مێژوویی دێنێت. لەمێژووی هەر وڵاتێكدا كاتێك بۆ قارەمانێتی هەیە. كە توانیویەتی لەگەڵ خۆیدا گۆڕانێكی سەد ساڵە بێنێتە كایەوە و گەلەكەی ئازاد كردوون و بۆ گەلەكەی خۆی بوونە بە سیمبۆڵی ژیانێكی نوێ. هەڤاڵ زیلان مێژووی گەلی كوردە، مێژووی ژنی كوردە، بۆتە خاوەن ئەم ئافراندنە و بۆتە خاوەن ژیانێكی نوێ و بەشەرەف.\nوەكو خوێندكارێكی قوتابخانەی هەڤاڵ زیلان، هەروەها وەكو هەڤاڵێكی رێگای تێكۆشان، هەست بەوە دەكەم كە چالاكییەكەی هەڤاڵ زیلان لێپرسینەوەی مێژووی لەمرۆڤدا پێشدەخات، چونكە ئەو دەنگی هاوارێكی ئازادی بوو، لێپرسینەوەیەك بوو بۆ گەیشتن بەژیانێكی ئازاد. چالاكی هەڤاڵ زیلان لە رۆح و بەرخودانی پەكەكەوە سەرچاوە دەگرێت. وەكو رێبەرئاپۆ دەڵێت: ئێمە بەچالاكی هەڤاڵ حەقی قەرار پارتیمان ئاواكرد بەهەڤاڵ ئەگید بووین بە ئارتەش و بە چالاكی هەڤاڵ زیلانیش شێوازی نوێی چالاكی و تێكۆشانمان ئاوا كرد و بوو بەمانیفستی ژنی ئازاد لە تێكۆشانی ئازادی دا. هەروەها زیلان لە رامانی ئێمەدا، چالاكی و رێكخستن و سیاسەت رێكدەخات و هیوای سەركەوتن دەبووژێنێتەوە. ئەم چالاكییە ژنی كوردی كردە خاوەن بەهای مێژوویی. بووە خاوەن ئێرادە و هەروەها بووە خاوەن كەسایەتییەكی بەشەرەف. راستی هەڤاڵ زیلان، ئەو راستییەیە كە هەزاران ژن بەدوای رێبازەكەیدا هاتوون و بوونەتە قەڵغانی ئازادی. زیلان لەتێكۆشانی هزری ژناندا لە ئاستێكی مێژوویی دایە.\nلەمێژووی گەلاندا كەسایەتی لەو جۆرە زۆرن كەخاوەن ئەوهێزەن چارەنووسی گەلەكەیان بگۆڕن. وەكو شۆڕشی بۆژروازی فەرەنسا و بەلشەفیكی رووسی و شۆڕشی ئیسلام. رووداوی گەورەی بەوشێوەیە لەمێژووی هەر نەتەوەیەكدا كاریگەری بەرچاو دروست دەكەن و بەوشێوەیە رێگایەكی نوێ لەبەرامبەر بەربەستی بێچارەیی بۆ مرۆڤایەتی دەكەنەوە. هەروەها لەمێژووی گەلاندا پێشەنگی بەهێز دەركەوتوون كە مۆری خۆیان لەمێژوو داوە. ناوی خۆیان لەمێژوو كوڵاوە. لەمێژووی پەكەكەشدا زیلان بۆتە خاوەن ئەو راستییە. لەمێژووی ئازادیدا ژنی ژێر دەست و كۆیلە خۆیان ئازاد دەكەن. ئەو كات وڵات و خاك و نامووس خۆشیان دەتوانن ئازاد بكەن. دەتوانن پیاویش ئازاد بكەن، چونكە پیاویش كویلەیە و پێویستە ئازاد بكرێت.\nهەڤاڵ زیلان لەساڵی 1972 ئەڵمالی سەر بە شاری مەلاتیا لەدایك بووە. لەزانكۆی مەلاتیا ـ ئینونو دەورنناسی خوێندووە. بەرلەوەی بەشداری نێو تێكۆشانی ئازادی ببێت لە مەڵاتیا لە نەخۆشخانە كاری كردووە. هەڤاڵ زیلان مێردی هەبوو، مێردەكەشی هێشتا دەژی و لەهەمان زانكۆ خوێندویەتی. هەڤاڵ زیلان لەسەردەمی خوێندندا بیرو باوەڕی چەپ و نەتەوەیی كاریگەری لەسەر هەبوو. لەوكاتەوە لەنێو لێكۆڵینەوەدا بوو. بەچاوی رەخنە سەیری ژیانی دەكرد. لەسەردەمی زانكۆشدا تێڕوانینی چەپ و سۆسیالیستی زیاتر و زیاتر بۆ ئاشكرا بوو. زیاتر خۆی لە پەكەكە نزیك كردەوە. لەساڵی 1994 لەشاری ئەدەنە دەستی بەخەباتی رێكخستنی گەل كرد، نزیكەی ساڵێك لەنێو گەلدا تێكۆشانی رێكخستنی و سیاسی كرد. لەساڵی 1995 لەهەرێمی دێرسیم بەشداری نێو ئارگەكە بوو.\nهەڤاڵ زیلان لەنێو رێزەكانی ئارگەكەشدا بەتەواوی لەژیانی خۆی تێگەیشت. هەروەها لەكەسایەتی خۆیدا زانابوون و هێزی ئافراند. دەتوانرێت بگوترێت لەناسینی كەسایەتی خۆیدا خاوەن بانگەشە و خاوەن بڕیار و مۆڕالێكی مەزن بوو، كە دەیتوانی سەركەوتنی گەروە بئافرێنێت. هەروەها هەڤاڵ زیلان لەدژی پیلانگێری نێو دەوڵەتی سەر رێبەر ئاپۆ بەوشێوەیە پەیام دەدات:\nئیتر تێبگەن من منداڵی نەتەوەیەكم، نیشتمانەكەم لێ زەوتكراوە. ئیتر ئێمە دەمانەوێت لەسەر خاكی وڵاتەكەمان بەئازادی بژین. لەپەیامەكەی هەڤاڵ زیلاندا راستی تۆڵە نیشاندرا ئەو چالاكییە وەڵامێك بوو لەبەرامبەر پیلانگیڕی نێودەوڵەتی. چالاكی زیلان بانگێكە بۆ خوداوەندی تاوان، ئەوانەی لەبەرامبەر مرۆڤایەتی تاوانباران و دەڵێت راوەستن. ئەگەر ئەمڕۆش سەیر بكەین دەبینین. پیلانگێڕی بەردەوام دەكات بۆ شكاندنی ئێرادەی گەلەكەمان لەنێو جموجۆڵدایە. زیلان لەبەرامبەر ئەم پیلانگێڕییە بوو بەدەنگی بەرخودانی ژنی كورد و گوتی، ژنی كورد ئیتر تەسلم نابن، بەهیچ شێوەیەك ژێردەستی پەسەند ناكەن و ئەو بێ دەنگییە هەزار ساڵەییە لەكەسایەتی ژنی كورددا شكاند و بوو بەدەنگی هاواری ملیۆنان ژنی كورد، و پەیامی ئەوەی بە تەواوی ژنان دا، ژنان خاوەن مێژوون و لە قۆناخە هەستیارەكانی مێژووش دا بە رۆڵی خۆیان هەڵساون. لەبەرئەوەش ئەمڕۆ ژنی كورد لەگۆڕەپانەكاندا بەدەنگی زیلان لەبەرامبەر هەر شێوەیە توندوتیژییەك لەهەر لایەك و بەتایبەت لەباشووری كوردستان، راوەستاوە و دەڵێت: ئیدی بەسە بۆ توندوتیژی و سیاسەتی پاكتاوكردن و ئینكار. لەواقیع دا زیلان، مانیفست سەرلەنوێ ئاوا كردنی رێبازی ژیانێكی ئازاد و ژنێكی ئازادی لە كوردستان بونیاد نا و بۆ بەسیمبۆڵی رێبازی ئازادی. زیلان چالاكییەك بۆ بەرگری لە رێبەر ئاپۆ زیلان لەوبارەیەوە دەلێت: " ئەگەر لە گیانم شیرینتر شتێك هەبوایە بۆ سەرۆك ئاپۆ پێشكەشم دەكرد".\nئەرشیفی (لەیلا دیجلە)ی نووسەر


ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست - گفتوگۆکان, ٠١ ی مانگی چوار ٢٠١٤\nسێشه‌ممه ١ ی مانگی چوار ٢٠١٤\nی مانگی چوار, ٢٠١٤\nی مانگی سێ ٢٧, ٢٠١٤\nله‌گه‌ڵ ڕووداوه‌کاندا: ئاینده‌ی ئیسلامی سیاسی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا\nبه‌هاری عه‌ره‌ب که به به‌هاری ئیسلامی سیاسیش ناسراوه ده‌رفه‌تێکی کراوه بوو بۆ لایه‌نه ئیسلامیه‌کان تا بگه‌نه ده‌سه‌ڵات وه‌ک ئه‌وه‌ی له وڵاتی میسر و له وڵاتی تونس بینرا.\nهه‌ڵمه‌ت غه‌ریب: ڕه‌وشی ئاسایشی له میسر زۆر خراپه و که‌س له گیانی خۆی دڵنیا نییه\nدادگایه‌کی وڵاتی میسر بڕیاری سه‌پاندنی سزای مردنی داوه به‌سه‌ر نزیکه‌ی 530 که‌سی سه‌ر به ڕێکخراوی ئیخوانولموسلمینه‌کانی میسردا و ته‌واوی دۆسێکانیشی ڕه‌وانه‌ی لای موفتی وڵاته‌که کردووه.\nنیاز عه‌بدوڵا: فشاره‌کان له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری بووه به‌شێک له تۆڵه‌کردنه‌وه و ئه‌م تۆڵه‌کردنه‌وه‌یه‌ش له شوان سابیره‌وه ده‌ست پێده‌کات\nمافناس و چالاکوان شوان سابیر بۆ چه‌ند ڕۆژێکه له شاری هه‌ولێر ده‌ستگیرکراوه به‌هۆی نوسینی چه‌ند سه‌رنجێکی خۆی له تۆڕی کۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یس بووک له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ریی له هه‌رێمی کوردستانی عێراق.\nشه‌لال گه‌دۆ: چاره‌سه‌ری له‌شکریی ئه‌سته‌مه به‌بێ ده‌ستێوه‌ردانی کۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وه‌یی له ڕه‌وشی سوریادا\nوا نزیکه‌ی 3 ساڵ به‌سه‌ر قه‌یرانی سوریادا تێپه‌ڕ ده‌بێت و هیشتاش ڕژێمه‌که‌ی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د له ده‌سه‌ڵاتدایه و شه‌ڕی سه‌رهه‌ڵداوانی وڵاته‌که ده‌کات.\nی مانگی دوو ٢٣, ٢٠١٤\nپه‌روا عه‌لی : نه‌بوونی پلانێکی ئابوری ستراتیژی له ماوه‌ی 22 ساڵی ڕابردوودا یه‌کێکه له هۆکاره‌کانی قه‌یرانی دارایی هه‌رێم\nهێشتا موچه له هه‌رێمی کوردستانی عێراق دابه‌ش نه‌کراوه و باس ده‌کرێت که وتووێژه‌کان له‌گه‌ڵ به‌غدا بۆ دابینکردنی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران به‌رده‌وامه.\nسه‌رحان عیسا: وتووێژه‌کانی ژنێڤ له به‌رژه‌وه‌ندی ڕژێمی سوریا کۆتاییهات\nوڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا ده‌ڵیت هه‌رچییه‌کی له توانادا بێت ده‌یکات بۆ دۆزینه‌وه‌ی ڕێگه‌چاره‌یه‌کی ئاشتیانه‌ی قه‌یرانی سوریا.\nشه‌میران شامویل : گه‌لانی ناوچه‌کانی کانتۆنه‌کان بڕیاری خۆیان داوه له‌سه‌ر چاره‌نوس و دیاریکردنی ئاینده‌یان\nجێگری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی کانتۆنی جزیره له کوردستانی سوریا ده‌ڵێت ته‌گه‌ره‌کان هه‌رچیه‌ک بن و گرفته‌کانیش چه‌ندێک بن و ئه‌گه‌ریش پێویست به قوربانی دانیش بکات له پاراستن و درێژه‌پێدانی بڕیاری خه‌ڵک پاشگه‌ز نابنه‌وه.\nی مانگی دوو ١٤, ٢٠١٤\nجه‌بار ئه‌مین: ئه‌گه‌رئابڵوقه‌ی هه‌رێم له‌سه‌ر کانتۆنه‌کانی کوردی سوریا به‌رده‌وام بێت ئه‌وا مه‌ترسیم هه‌یه ئه‌زموونی کۆماری کوردستان دووباره ببێته‌وه.\nئه‌ندامێکی کوردی په‌رله‌مانی سوید سه‌ردانی ناوچه کوردیه‌کانی سوریا ده‌کات و داوای پشتیوانیشیان بۆ ده‌کات.\nحوسه‌ین عومه‌ر: پێشبینی به‌ره‌وپێشچونێکی گرنگ ناکه‌م له گه‌ڕی دووه‌می وتووێژه‌کانی ژنێڤ 2 دا\nگه‌ڕی دوومی وتوویژه‌کانی ژنێڤ 2 ڕۆژی دووشه‌ممه ده‌ستپێده‌که‌نه‌وه، هه‌رچه‌نده وه‌ک ده‌گوترێت له‌گه‌ڕی یه‌که‌می ئه‌و وتووێژانه‌دا که سه‌باره‌ت به چاره‌سه‌ری ئاشتیانه‌ی قه‌یرانی سوریایه به‌ره‌وپێشچونێکی ئه‌وتۆ نه‌هاتۆته ئاراوه.


Diplomatic Magazine | "لێره‌وه ئێران ئه‌مریكا تێكده‌شكێنێ"\n"بارزانی ده‌توانێ بریار بدات كه كورد به‌ره‌و كوێ بڕوات"\nجارى جاران ره‌نگه وه‌ڵامه‌كه‌ى بارزانى ئۆتۆماتیكى به به‌ڵێ بوایه، به‌ڵام مانگى ئۆكتۆبه‌رى ساڵی رابردوو ئه‌مریكا رێگه‌ى به میلیشیا شیعه‌كاندا كه له لایه‌ن قاسم سوله‌یمانى فه‌رمانده‌ى فه‌یله‌قى قودسه‌وه ئاراسته ده‌كران، تانكى ئه‌مریكى له دژى كورده‌كان به‌كاربهێنرێت، كه‌واته له ئێستادا شتێكى نامۆ نییه كه كورده‌كان مه‌یلیان به‌لاى هاوپه‌یمانێكى بێوه‌فاوه نه‌بێت .\nئه‌م چه‌ند ساڵه كه‌مه‌ى پێشوو چ جیاوازییه‌كى دروستكرد، ساڵى 2010 كاتێك ئه‌مریكا داواى له بارزانى كرد كه پاڵپشتى مالیكى بكات بۆ خولى دووه‌م، بارزانى زۆر به زوویی به‌م داوایه رازى بوو (كه دواتر كورد و ئه‌مریكا هه‌ردووكیان په‌شیمان بوون له‌م بڕیاره)، هه‌روه‌ها له حوزه‌یرانى 2014 كاتێك وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مریكا جۆن كیرى سه‌ردانى هه‌ولێرى كرد بۆ ئه‌وه‌ى داوا له بارزانى بكات كه بڕیارى سه‌ربه‌خۆیى كوردستان دوابخات كورده‌كان به‌وه رازیبوون كه چاوه‌ڕێبكه‌ن تا شه‌ڕى داعش كۆتایى دێت.\nبه‌بوونى كوتله‌یه‌ك كه خاوه‌نى 50 كورسى په‌رله‌مانى ئێستاى عێراقه (له‌گه‌ڵ هه‌ندێ له كورسى هاوپه‌یمانه سونییه‌كان ) كورد ده‌توانێت بڕیار بدات كێ سه‌رۆك وه‌زیرانى داهاتووى عێراقه.\nبه‌بوونى كوتله‌یه‌ك كه خاوه‌نى 50 كورسى په‌رله‌مانى ئێستاى عێراقه (له‌گه‌ڵ هه‌ندێ له كورسى هاوپه‌یمانه سونییه‌كان ) كورد ده‌توانێت بڕیار بدات كێ سه‌رۆك وه‌زیرانى داهاتووى عێراقه، ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنه‌كانى 12ى ئایارى په‌رله‌مانى عێراق له نێوان دوو كوتله‌ى شیعه‌كاندا گه‌یشتووه به بنبه‌ست.\nیه‌كێكیان عه‌بادى و سه‌در سه‌ركردایه‌تى ده‌كه‌ن،ئه‌ویتریان مالیكى و عامریی سه‌ركردایه‌تى ده‌كه‌ن كه ئه‌م كوتله‌یان په‌یوه‌ندى نزیكیان له‌گه‌ڵ تاران هه‌یه، هه‌تا ئه‌وه‌ى عامرى له جه‌نگى نێوان ئێران و عێراق له هه‌شتاكانى سه‌ده‌ى رابردوو له به‌ره‌ى ئێران دژى عێراق شه‌ڕیكردووه، له كاتێكدا عه‌بادى و سه‌در به ته‌واوى دژه ئێران نین، سه‌در بۆ ماوه‌ى 4 ساڵ له نێوان ساڵانى 2007 تا 2011 له ئێران ژیاوه و عه‌بادیش ئه‌ندامى حزبى ده‌عوه‌ی لایه‌نگرى ئێرانه.\nبارزانی له كاتی بانگه‌شه‌كردن بۆ به‌شداری له ریفراندۆم ـ ئه‌یلولی 2017\nئیداره‌ى تره‌مپ به‌ڕاستى ترسى له‌وه هه‌یه كه مالیكى و عامرى حكومه‌تى نوێى عێراق پێكبهێنن، كه ئه‌مه ده‌بێته هۆى زاڵبوونى زیاترى هه‌ژمونى ئێران له‌سه‌ر عێراق و شكستێكى گه‌وره ده‌بێت بۆ ئه‌مریكا كه ده‌یه‌وێت به‌ره‌كه‌ى تر ئه‌و حكومه‌ته پێكبهێنێت.\nئه‌مه ئه‌و شوێنه‌یه كه كورده‌كان ده‌توانن رۆڵى تێدا بگێڕن، له دواى هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه پارته‌كه‌ى بارزانى و یه‌كێتى نیشتمانى كوردستان هاوپه‌یمانیه‌كیان دروستكرد، ئه‌م دوو لایه‌نه له‌گه‌ڵ گه‌وره‌ترین كوتله‌ى سونه‌كان (كوتله‌ى میحوه‌ر) رێكه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى پێكه‌وه بچنه‌پاڵ یه‌كێك له كوتله شیعیه‌كان.\nكوردو سونه‌كان پێكه‌وه له نێوان 60 بۆ 90 كورسیان له كۆى (329) كورسى په‌رله‌مان هه‌یه، به‌ڕه‌چاوكردنى ئه‌وه‌ى كه ئایا سوننه‌كان له‌گه‌ڵ كورد ده‌مێننه‌وه یان نا، كورده‌كان ده‌توانن سه‌ركرده‌ى داهاتووى عێراق دیاری بكه‌ن، بارزانى وه‌ك سه‌رۆكى گه‌وره‌ترین پارتى كوردى پێگه‌یه‌كى باشى هه‌یه و ئه‌و ده‌توانێت بڕیار بدات كه كورد به‌ره‌و كوێ بڕوات.\nكێشه‌ى سه‌رۆكى ئه‌مریكا دۆناڵد تره‌مپ ئه‌وه‌یه كه چیدى بارزانى بڕواى به‌وه نه‌ماوه كه پشت به ئه‌مریكا ببه‌ستێت،له دواى ئه‌وه‌ى به داواكه‌ى جۆن كیرى بۆ دواخستنى راگه‌یاندنى سه‌ربه‌خۆیى كوردستان رازیبوو له كاتێكدا هه‌موو عێراق له ساڵى 2014 دا له لێوارى داروخاندا بوو.\nساڵى رابردوو سه‌ركردایه‌تى كورد له دواى تێكشكاندنى داعش بڕیاریدا كه ئیتر كاتى ئه‌وه‌یه خه‌ونى چه‌ندین ساڵه‌یان بێته‌دى، له حوزه‌یرانى ساڵى رابردوو كۆمسێونى هه‌ڵبژاردنه‌كانى هه‌رێم كاتى ئه‌نجامدانى ریفراندۆمى بۆ سه‌ربه‌خۆیى كوردستان له 25ى ئه‌یلولى 2017 دیاریكرد، 2 رۆژ پێش ریفراندۆمه‌كه وه‌زیرى ده‌ره‌وه تێلرسۆن یاداشتێكى پێشكه‌ش به بارزانى كرد، كه ئه‌گه‌ر بارزانى ریفراندۆم دوابخات ئه‌وا ئه‌مریكا له رووى دیپلۆماسیه‌وه هه‌وڵده‌دات كێشه‌كانى هه‌ولێرو به‌غدا چاره‌سه‌ربكات ،وه ئه‌گه‌ر هه‌رسێ لایه‌ن له‌ماوه‌ى ساڵێكدا نه‌گه‌یشتنه لێگه‌یشتنێك، ئه‌وا واشنتۆن دان به پێویستى ریفراندۆمدا ده‌نێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى بارزانى دوو دڵ بوو له به‌ڵێنه‌كانى وه‌زیرى ده‌ره‌وه و به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر هه‌ڵوێسته‌كه‌ى،له رووى كردارییه‌وه ئه‌وه نه‌گونجاوبوو كه ریفراندۆم دوو رۆژ پێش واده‌ى ئه‌نجامدانى هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه.\nبارزانی له رۆژی ده‌نگدانی ریفراندۆمدا ـ 2017.9.25\nریفراندۆم به ئه‌نجامى له‌سه‌دا 93ى ده‌نگدان بۆ سه‌ربه‌خۆیی ته‌واو كۆتاییهات، عه‌بادى بڕیاریدا ده‌رسى كورده‌كان دابدات، گه‌شتى ئاسمانى به‌سه‌ردا داخستن، مامه‌ڵه‌ى سستمى بانكه‌كانى راگرت و گڵۆپى سه‌وزى بۆ هێرشكردنه سه‌ر كه‌ركوك داگیرساند كه كورده‌كان له دواى هه‌ڵهاتنى هێزه عێراقیه‌كان له ساڵى 2014 كۆنترۆڵیان كردبوو.\nله‌جیاتى پشتبه‌ستن به سوپاى نیزامى عێراقى، عه‌بادى رێگه‌ى به هێزه‌كانى حه‌شدى شه‌عبیدا كه ئه‌م كاره ئه‌نجامبده‌ن، عه‌بادى له‌وبڕوایه‌دا بوو كه سه‌ركرده‌ى جه‌نگه و توانیویه‌تى داعش تێكبشكێنێ و كورده‌كان بگێڕێته‌وه بۆ شوێنه‌كانى پێشوویان و ئه‌مه گه‌ره‌نتى ئه‌وه ده‌كات كه له هه‌ڵبژاردنى داهاتووى په‌رله‌مانى عێراق ببێته‌وه به سه‌رۆك وه‌زیران هه‌تا ئه‌وه‌ى لیسته‌كه‌ى به ناوى (نه‌سر) ناونا كه به‌ماناى سه‌ركه‌وتن دێت.\nله‌جیاتى ئه‌وه‌ى به‌رگرى له هاوپه‌یمانه كورده‌كانى بكات ئیداره‌ى تره‌مپ رێگه‌ى به حه‌شدى شه‌عبیدا كه تانكى ئه‌برامز كه له راستیدا به سوپاى عێراقى فرۆشتبوو بكه‌وێته ده‌ستى حه‌شدى شه‌عبى و له دژى كورده‌كان به‌كاربهێنرێت، وا ده‌رده‌كه‌وێت كه ئه‌مریكا له‌و راستیه نیگه‌ران نه‌بێت كه پلانه‌كه له‌لایه‌ن "قاسم و سوله‌یمانیه‌وه" داڕێژراوه و به‌سه‌ركردایه‌تى" ئه‌بو مه‌هدى موهه‌ندیس" ئه‌نجام ده‌درێت كه‌لاى ئه‌مریكا وه‌ك تیرۆریستێك به‌سزاى له سێداره‌دان به غیابى له پاى رۆڵى ئه‌و له ته‌قاندنه‌وه‌ى باڵوێزخانه‌ی ئه‌مریكا و فه‌ره‌نسا له ساڵى 1983 له كوێت تاوانباره .\nئه‌مه وایكرد كه بارزانى و كورده‌كان توڕه‌و بێزاربن، هێشتا زۆر له عه‌بادى توڕه‌ن، وه‌ك یه‌كێك له سه‌ركرده كورده‌كان پێى ووتم: مالیكى بودجه‌ى بڕین، به‌ڵام عه‌بادى هێرشى كرده سه‌رمان كه ئه‌م هێرشه متمانه‌ى كورده‌كانى به‌رامبه‌ر به ئه‌مریكا وه‌ك هاوپه‌یمانێك ئاوه‌ژوو كرده‌وه .\nبارزانى و كورده‌كان توڕه‌و بێزاربن، هێشتا زۆر له عه‌بادى توڕه‌ن، وه‌ك یه‌كێك له سه‌ركرده كورده‌كان پێى ووتم: مالیكى بودجه‌ى بڕین، به‌ڵام عه‌بادى هێرشى كرده سه‌رمان كه ئه‌م هێرشه متمانه‌ى كورده‌كانى به‌رامبه‌ر به ئه‌مریكا وه‌ك هاوپه‌یمانێك ئاوه‌ژوو كرده‌وه .\nله جیاتى ئه‌وه‌ى بیر له به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان له واشنتۆن بكه‌نه‌وه، كورد و سوننه‌كان له دانوستاندان له‌گه‌ڵ دوو كوتله‌كه‌ى شیعه تا بزانن كامیان رێكه‌وتنێكى باشیان له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن، سوننه‌كان داواى بوجه بۆ بنیاتنانه‌وه‌ى ناوچه‌كانیان و كشانه‌وه‌ى ملیشیاكانى حه‌شدى شه‌عبى ده‌كه‌ن، كورده‌كان لیستێكى درێژ داواكارییان هه‌یه كه له ده‌ستوردا به‌ڵێنیان پێدراوه،له نێویشیاندا پشكى هه‌رێم له بودجه‌ى گشتى عێراق و داننان به‌مافه‌كانیان له مه‌سه‌له‌ى نه‌وت و سه‌رژمێرى دانیشتوان بۆ دیاریكردنى به‌شى هه‌رێم له بودجه و ئه‌نجامدانى راپرسى بۆ دیاریكردنى چاره‌نوسى كه‌ركوك و دامه‌زراندنى دادگاى باڵاى عێراق به پێى ئه‌وه‌ى له ده‌ستوردا هاتووه .\nهێرشی حه‌شد و سوپای عێراق بۆ سه‌ر كه‌ركوك ـ 2017.10.16\nهه‌تا ئێستا جگه له پێدانى به‌شێك له بودجه،عه‌بادى هه‌موو داواكاریه‌كانى كوردى ره‌تكردۆته‌وه،له‌به‌ر هه‌موو ئه‌م هۆكارانه له‌وانه‌یه كورد و سوننه‌كان بڕیار بده‌ن له‌گه‌ڵ مالیكى و عامرى رێكه‌وتن بكه‌ن، ئه‌گه‌ر نه‌توانن پشتگیرى واشنتۆن به‌ده‌ستبهێنن،باشتروایه له‌گه‌ڵ تاكه هێزى باڵاده‌ستى ناوچه‌كه كه ئێرانه پێكبێن، به پێچه‌وه‌انه‌ى عه‌بادیه‌وه، مالیكى پشتگیرى هه‌ندێك له داواكاریه‌كانى كورد ده‌كات و سوننه‌كانیش له‌وه تێده‌گه‌ن كه به واقیعى عامرى له توانایدایه فه‌رمان به میلیشیا شیعه‌كان بكات كه له ناوچه‌كانیان بكشێنه‌وه .\nئیداره‌ى تره‌مپیش وه‌كو عه‌بادى له‌و بڕوایه‌دا بوون كه سه‌ركه‌وتنه سه‌ربازییه‌كانى عه‌بادى ده‌بێته هۆى به‌ده‌ستهێنانى ده‌نگى زۆرینه له هه‌ڵبژاردنه‌كان و ئه‌و قوربانییه گه‌وره‌ى به هاوپه‌یمانه كورده‌كانیاندا وا ده‌كات هاوپه‌یمانێك له به‌غدا به‌ده‌ستبهێنن، به‌تایبه‌ت ئه‌و به‌رپرسه ئه‌مریكیانه‌ى كه په‌یوه‌ندیان به‌م بابه‌ته‌وه هه‌بوو وه‌ك ماكگۆرك و تیلرسۆن كه به هۆى ئه‌نجامدانى ریفراندۆمه‌وه له كورده‌كان نیگه‌ران و توڕه بوون .\nن: پیته‌ر گالبره‌یس (باڵوێزى پێشووى ئه‌مریكا له كرواتیا و نوسه‌رى كتێبى (كۆتایی عێراق) The end of Iraq


👁 This item has been viewed 2,975 times\n👁 This item has been viewed 5,692 times\n👁 This item has been viewed 3,557 times\n📕 بابەت و دیمانەکانی هاوڕی ناسر باباخانی Library\n📅 Added on Dec 30 2019 5:14PM\nئامادەکردنی: رەحمان نەقشی ساڵی 2019  [ More... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ Z.S. 30-12-2019 17:14:00\n📕 بابەت و وەرگێڕاوەکانی هاوڕێ عەلی فەتحی Library\n📅 Added on Dec 30 2019 5:50PM\nئامادەکردنی: رەحمان نەقشی ساڵی 2019  [ More... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 88% ✍ Z.S. 30-12-2019 17:50:55\n📕 بژاردەگەڵێک لە وتە بەنرخەکانی شەهید دوکتور سەعید بە بۆنەی 22 ساڵەی شەهیدانی میکونووس Library\n📅 Added on Jul 3 2015 12:22AM\n👁 This item has been viewed 11,594 times\nئامادەکردنی: رەحمان نەقشی [ More... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ M.B. 3-7-2015 0:22:14\n👁 This item has been viewed 15,722 times\n📕 بەرزراگرتنی یادی هاوڕێی نەمر عوسمان رەحیمی لە 5 سالەی شەهیدبوونیدا Library\n📅 Added on Jun 7 2018 8:11AM\nکۆکردنەوەی: ڕەحمان نەقشی [ More... 👁] 📕 ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ S.E. 7-6-2018 8:11:41\n📕 بەشێک لە وتووێژەکانی سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکڕاتی کوردستان هاوڕێی خۆشەویست و تێکۆشەر خالید عەزیزی Library\n📅 Added on Jun 6 2018 1:18AM\nکۆکردنەوە و ئامادەکردنی: ڕەحمان نەقشی [ More... 👁] 📕 ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ S.E. 6-6-2018 1:18:08\n📕 پانۆرامای مێژوی کۆماری کوردستان Library\n📅 Added on Jun 6 2018 12:10AM\nکۆکردنەوە و ئامادەکردنی: ڕەحمان نەقشی [ More... 👁] 📕 ✖ 0 7 ✔ 99% ✍ S.E. 6-6-2018 0:10:07\n📊 Statistics Articles 377,378


بۆچی فینله‌ندا باشترین سیسته‌مى په‌روه‌رده‌ى هه‌یه له جیهاندا\nسیسته‌می په‌روه‌رده و فیركردنی وڵاتی فیله‌ندا له ریزبه‌ندی یه‌كه‌می ولاتانی جیهان دێت كه پێش ئه‌مریكا و چین ـی زلهێزی جیهان كه‌وتووه به په‌یڕه‌وكردنی 10 خاڵی سه‌ره‌كی.\nتوێژینه‌وه‌كان پیشانی ده‌ده‌ن سیسته‌مى خوێندن له وڵاتێكى مه‌زنى وه‌ك ئه‌مریكا پێویستى به ڕیفۆرمه هه‌رله ڕه‌وزه‌وه تا قۆناغى دكتۆرا، هاوكات وڵاتانى ئاسیاى ڕۆژهه‌ڵات وه‌ك چین و یابان و سینگاپۆر باشترینن له سه‌ر ئاستى جیهان له بیركارى و زانسته‌كاندا چونكه ئه‌وان هێشتا باوه‌ڕیان به‌به‌ها ته‌قلیدیه‌كانى وه‌ك كارى قورس و له‌به‌ركردن و ئه‌زبه‌ركردن\nئه‌وه‌شده‌ڵێن: فینله‌ندا وڵاتێكى ده‌وڵه‌مه‌نده به ڕیفۆرمى فیكرى و په‌روه‌رده‌یی و ده‌كرێت ئه‌وان ببنه سه‌رمه‌شق و مۆدێلێكى نوێ كه زۆر ئاسانه لاسایی كردنه‌وه‌یان ئه‌ویش له‌به‌ر په‌یڕه‌وكردنی ئه‌م 10 خاڵه سه‌ره‌كییه له سیسته‌می په‌روه‌رده و فێركردنیاندا.\nماڵپه‌ڕی big think ده‌خاڵی سه‌ره‌كی له سیستمی په‌روه‌رده‌ی ئه‌و وڵاته‌دا خستووه‌ته روو كه به هۆكاری سه‌ره‌كی دێن له به‌ره‌وپێشبردنی په‌روه‌رده و فێركردنی خوێندكارانی ئه‌و وڵاته كه ئه‌وانیش:\n1. هیچ تاقیكردنه‌وه(تێستێكى) ستانداریان نیه\n2. مامۆستا هه‌ڵسه‌ندگاندنى بۆ ناكرێت.\n3. هاریكاریكردن نه‌وه‌ك كێبركێ كردن، ئه‌مه‌ش به‌وه‌ی ده‌ڵێن براوه راسته‌قینه‌كان كێبڕكێ ناكه‌ن.\n4. واجبى ماڵه‌وه كه‌متر و چالاكى ده‌ره‌وه زیاتر\n5.ژینگه‌یه‌كى مورتاح بۆ هه‌موان\n6. چونه قوتابخانه له ته‌مه‌نێكى گه‌وره‌تردا\n7. له‌جیاتى چونه كۆلێج و زانكۆى ته‌قلیدى هه‌لى ڕاهێنان و پرۆفیشناڵانه‌ىكه‌رتى تایبه‌ت زیاتر هه‌یه.\n8. دره‌نگتر له‌خه‌و هه‌ڵده‌ستن چونكه ڕۆژانى قوتابخانه ئه‌ركیان كه‌متر له‌سه‌ره.\n9. خوێنكارى كه‌متر و مامۆستاى كه‌متر بۆ ماوه‌ى زیاتر له شه‌ش ساڵ پێكه‌وه ده‌بن، ئه‌مه‌ش بۆندى مامۆستا و قوتابى دروست ده‌كات واى لێدێت كه مۆستا ده‌بێته مێنته‌ر و وه‌ك ئه‌ندامى خێزانى قوتابیه‌كه‌ى لێدێت.\n10. په‌روه‌رده ده‌بێت وه‌سیله‌یه‌ك بێت بۆ دابینكردنى ئه‌ساسیه‌ته‌كان: وه‌ك نه‌هێشتنى ناعه‌داله‌تى كۆمه‌ڵایه‌تى، هه‌موو خوێندكارێك وه‌ك یه‌ك به‌بێ به‌رامبه‌ر خواردنیان پێبدرێت، ده‌ستیان به خزمه‌تگوزارى ته‌ندروستى بكات, ڕاوێژكارى ده‌رونیان هه‌بێت، وه‌به‌شێوه‌ى تاك ڕێبه‌رایه‌تى بكرێن له‌لایه‌ن مامۆستاوه.\n2622 جار خوێندراوەتەوە


كه‌سێك زاواكه‌ی كوشت\nكه‌سێك زاواكه‌ی كوشت\nوێستگه نیوز - به‌ڕێوه‌به‌ری راگه‌یاندنی قایمقامیه‌تی قه‌زای خورماتوو ئاشكرایكرد كه ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ له خورماتوو كه‌سێك به چه‌ك زاواكه‌ی كوشتووه.\nمحه‌مه‌د فائق به‌ڕێوه‌به‌ری راگه‌یاندنی قایمقامیه‌تی قه‌زای خورماتوو به وێستگه‌نیوز-ی راگه‌یاند كه سه‌عات 7:15 ده‌قیقه‌ی ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ 2017/7/16 هاوڵاتییه‌كی كورد به‌ناوی ( س.ب.ع.) به چه‌ك هاوڵاتییه‌كی تری كوردی به‌ناوی (ح.م.) كوشت.\nمحه‌مه‌د فائق وتی: "رووداوه‌كه له گه‌ڕه‌كی كۆماری كه گه‌ڕه‌كێكی كوردنشینه له‌سه‌ر جووت سایده‌كه‌ی خوار دووكانه‌كانی شاره‌وانی بووه".\nبه‌ڕێوه‌به‌ری راگه‌یاندنی قایمقامیه‌تی قه‌زای خورماتوو ئاماژه‌شی به‌وه‌دا كه كوژراوه‌كه هاوسه‌ری خوشكی بكوژه‌كه‌یه و رووداوه‌كه‌ش له‌سه‌ر كێشه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی بووه.\nمحه‌مه‌د فائق ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو كه كوژراوه‌كه پاسه‌وانی راوێژكاری پارێزگاری سه‌ڵاحه‌دینه.\nئه‌م بابه‌ته 4661


ئه‌یلول 2018 – پەڕە 18 – basknet.org\nهەزاران دانیشتووی فلیپین، لە مەترسیی گەیشتنی زریانی تایفون، ماڵەکانیان جێدەهێڵن، بەهۆی ئەو زریانەوە، ژیانی چوار ملیۆن دانیشتووی باکووری ئەو وڵاتە لە مەترسیدایە، حکومەتیش، سەرباز و هێزەکانی فریاکەوتن لە گشت هەرێمەکاندا بۆ هەر حاڵەتێکی نەخوازراو دەخاتە ئامادەباشیەوە. زریانی تایفون کە بە بەهێزترین زریان ناسراوە و لە پلەی پێنجەمدایە و خێرایی “با” …\nسه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق رایگه‌یاند كه ته‌نها له‌ماوه‌ی سێ ساڵدا چه‌ندین كاری نیشتمانییان كردوه و پڕۆژه سیاسیه‌كانیشیان عیراقییه‌كی نیشتمانییه، نه‌ك خۆرهه‌ڵاتی و خۆرئاوایی. لاپه‌ڕه‌ی نوسینگه‌ی رۆژنامه‌وانیی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عیراق له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تیی فه‌یسبوك پۆستێكی به‌ناوی حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆك وه‌زیانی عیراقه‌وه كردوه ئاماژه‌ی به ده‌ستكه‌وته‌كانی سه‌رده‌می عه‌بادی كردوه و نوسیویه‌تی: ئێمه ته‌نها …\nپەڕە 18 of 30« سەرەتا...10«1617181920\t»\t...کۆتا »


لە مۆزەخانەی سینەمای ئیستانبۆڵ یڵماز گونای بوونی نییە\nوەرگرتنی پاره له كاتی كڕین و فرۆشتنی پڕۆژه‌كانی نیشته‌جێبوون قه‌ده‌غه كرا\nگەنجێکی رۆژئاوای کوردستان لە زێی گەورەی دەڤەری بارزان خنکا\nخانەقین.. هاووڵاتییان داوای دەست لەكاركێشانەوەی بەرپرسانی شارەکە دەكەن\nپشدەر.. لەبارەی پەیدابوونی هاوشێوەیەکی وەک سلێمان هەڵشۆیی ڕوونکردنەوە دەدرێت\nکەلار.. لەبەردەم چێشتخانەیەکدا مووچەی پۆلیسی دارستانی کفری دزرا\nکارزان گلی 08/07/2021 - 16:34 ڕاپۆرت\nچەند رۆژێك بەر لە ئێستا، لەناوەڕاستی ئیستانبۆڵ و لە شەقامی بەیئۆغڵو، مۆزەخانەی سینەمای ئیستانبۆڵ كرایەوە، كە وێنە و ژیاننامەی سەدان سینەماكاری توركیای تێدا ئەرشیڤ كراوە، بەڵام یڵماز گونای كە ئەستێرەی سینەمای توركیایە و دەیان ئەكتەری سینەمایی دروست كردووە، لەو مۆزەخانەیەدا بوونی نییە.\nبە گوێرەی گوتەی زۆرێك لە سینەماكارانی توركیا، تاوەكوو ئێستا هیچ دەرهێنەرێكی توركیا نەیتوانیوە یڵماز گونای تێپەڕێنێت، بۆیە نەبوونی وێنە و ژیاننامەی گونای لە مۆزەخانەی سینەمای ئیستانبۆڵ، عەیبەیەكی گەورەیە.\nناگیهان ئاڵچی نووسەری دیاری رۆژنامەی (خەبەر تورك)، دەڵێت: "وای بۆ دەچم بە هۆی ئەوەی گونای كوردە بۆیە لەو مۆزەخانەیە بوونی نییە".\nناگیهان دەڵێت: "مۆزەخانەكە زۆر گرنگ و بە كوالێتییەكی بەرز دروست كراوە و جێگەی شانازییە، بەڵام كاتێك بەناویدا گەڕام عەیبەیەك و شەرمەزارییەكی گەورەی ئەو مۆزەخانەیەم بینی، ئەویش نەبوونی یڵماز گونای بوو، كە ئەو ناوە هیچ گفتوگۆی لەبارەوە ناكرێت بەوەی لە پێشەنگی سینەماكارەكانی توركیایە. تەنانەت لەو مۆزەخانەیە باسی فیلمی (رێگا)ی گونای نەكراوە، كە خەڵاتی كانی بەدەستهێناوە، ئەمەش سكانداڵێكی گەورەیە".\nباسی لەوەش كردووە، كە لەو مۆزەخانەیەدا هەشت هەزار و 500 سینەماكار بوونی هەیە، كە تاوەكو ئێستا هیچ ناوبانگیان نییە، كەچی گونای تێدا نییە كە گەورەترین ئەستێرەی سینەمای توركیایە.\nئاڵچی زیاتر دەڵێت: "بە بۆچوونی من نەبوونی گونای لەو مۆزەخانەیە هۆكارەكەی ئەوە نییە ئەو خاوەنی ناسنامەی ماركسست بووە، چونكە چەندین سینەماكاری تر بوونی هەیە و ناسنامەیان ماركسست بووە. بە بۆچوونی من و سەرتان نەیەشێنم، بە هۆی ئەوەی یڵماز گونای سەر بە نەتەوەی كوردە بۆیە ناوی لەناو ئەو مۆزەخانەیەدا نییە. لە فیلمی (رێگا) دا بۆ یەك چەركە ناوی كوردستان هاتووە، بۆ خۆم فیلمەكەم چەندین جار بینیوە و ئەو وشەیەم بەر گوێ نەكەوتووە و، دەڵێن كاتێك نێردراوە بۆ فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەكان ئەو چركەیە زیاد كراوە، ئەمەش روون نییە، بەڵام رەنگە لەسەر ئەو وشەیەش بێت گونای لەو مۆزەخانەیەدا نییە".\nپرسیارەكە ئەوەیە، ئاخۆ رەجەب تەییب ئەردۆغانە رێگەی نەداوە گونای لەناو گەورەترین مۆزەخانەی سینەمای ئیستانبۆڵدا بوونی هەبێت؟ ئاڵچی لەوڕووەوە بە نەخێر وەڵام دەداتەوە و دەڵێت تاوەكوو ئێستا یەك وشەی ئەردۆغانتان گوێ لێ بووە دژی گونای؟ ئەمە لە هەر كێ بپرسیت دەڵێت ئەردۆغان پەیوەندی بەو بابەتەوە نییە.\nپێشتر ئەردۆغان لەبارەی گونایەوە گوتوویەتی: "ئەگەر تاكڕەوانی ئەم وڵاتە، گوێیان لە فیلمەكانی گونای راگرتبا و وانەیان بە هەندیان وەربگرتایە، ئەمڕۆ توركیا لە شوێنێكی زۆر جیاواز دەبوو".


تەلارسازی و فیکر\nیەک لە پێناسە ئاشناکان بۆ تەلارسازی(Architecture), ئەوەیە کە «هونەری هەڵکشان و ڕاستکردنەوە و ڕازاندنەوەیە لەلایەن مرۆڤەوە, کە سەرەنجام هەریەکە لە دەرووندرووستی, دەسەڵات و چێژ بۆ مرۆڤ دابیندەکات». واتە جۆرێک چالاکییەکی بنیاتنانە, خودی بنیاتنانە, گەر بنیاتنانەکەش ئامراز بێت ئەوا ئامانجەکە دەشێت زۆر هۆ بێت کە بەپێی سەردەم هەندێکیان دەگۆڕێت و هەندێکیشیان هەروەک خۆیان دەمێننەوە. هەر لە سەردەمی ڕۆمای کۆنەوە, نوسەر و تەلارسازێکی وەک ڤیتریفیۆس تەلارسازیی بە چالاکییەکی مرۆیی زانیوە کە دەبێت سێ دەرهاویشتەی بۆ سەر ژیانی مرۆڤ لێ بکەوێتەوە: خۆڕاگری(تۆکمەیی), ئاسایش و داڵدەدان, جوانی و سەرنجڕاکێشان. بۆیە تەلارسازی, پرۆسەی ڕێکخستن و شێوەپێدانە بە فەزا و بۆشایی, لەکاتێکدا تەلارشیکاری دەتوانێت لەپاش ئەم شێوەپێدانەوە دەستپێبکات و پەیوەندیی تەلار بە کۆی بوارە جیاجیاکانی ژیانەوە بخوێنێتەوە وەک: دەروون, فیکر, دەسەڵات, ئێستاتیکا, پەیوەندییە مرۆییەکان و هتد. فیکر و فەلسەفە, هەموو شتێک دەکاتە جێی ڕامانی خۆی, ئیدی لە ئایدیایەکی تەواو پەتییەوە تا دەگاتە بینایەکی ڕەقوتەق کە دەشێت هەر بەدیهێنانی ئایدیایەک بێت. بۆیەشە تەلارسازی, لە ئاستە فیکرییەکەیدا, تێهەڵکێشکردنی زۆر ڕەهەندی مرۆیی و نامرۆییە, لێکدانی ژمارەیەکی زۆر مەرامی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆی مرۆڤە لە ساتی دەرچوونیەوە لە ئەشکەوت بەرەو ناو شارستانییەت. مێژووی بیرکردنەوەش خۆی هەمیشە خاڵی نەبووە لە زمان و چەمک و میتافۆر کە لە تەلارسازییشدا هەر بەکارهاتووە بۆنمونە: ئەفلاتون بیر لە بینا و بونیادی جیهان دەکاتەوە کە لەلایەن کرێکارە-خوایەکی وەک دەمیورژەوە درووستکراوە, یان چەمکی بونیاد(structure) لای بونیادگەرەکان, بینای دەروونی لای فرۆید کە بەسەر سێ نهۆمدا دابەشدەبێت(واتە كۆئەندامی دەروونیی مرۆڤ, خۆی تەلارێکی گریمانەیی و تیۆرییە), پرسی شوێنناسی لە ماتماتیکدا(تۆپۆلۆژیا), و هتد.\nلە مێژوونوسیی ڕەسمییدا, سەردەمی چاخی بەردینی نوێ(نیولەتیک) بە سەرەتای مێژووی تەلارسازی دادەنرێت.\nئەم چاخەش دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی دەهەزار ساڵ پێش زایین, لە باشوری ڕۆژئاوای ئاسیا و بەدیاریکراوییش ناوچەی شام. سەردەمی چاخی بەردینی نوێ, خاڵی وەرچەرخانە کە مرۆڤ لە سرووشت جیادەبێتەوە و دەستدەداتە جۆرێک لە بیناسازی و تەلاری سەرەتایی. لە ڕاوشکارییەوە پەڕییەوە بۆ کشتوکاڵ و بەخێوکردنی گیانەوەران و نیشتەجێبوون. لەڕووی تەلارسازییەوە, ماڵ و کوخی سادەی لە لقوپۆی دار درووستدەکرد کە فۆرمێکی خڕی هەبوو, «ئەم فۆرمەشی وەک لاسایی سرووشت تیا مابووەوە کە هێمای مەزنی بوون وەک فۆرمی خۆر و مانگ». تاشەبەردی کەمتازۆر ناقۆڵاش بەکاردەهات بۆ درووستکردنی خانوو و پەناگەی سادە. ئەو تازە لە ئەشکەوت دەرچووبوو, بۆیە بیناسازییەکەشی شتێک لە فۆرمی ئەشکەوتی تیا مابووەوە کە سادە و داڵدەدەر بوو. لەڕووی فیکرییەوە دەتوانین بڵێین, دەرچوون لە ئەشکەوت, جۆرێک لە خودئاگاییە لە پرسی بنیاتناندا- تەلارسازی بەو شێوە سەرەتاییە, خۆی بەئاگاهاتنەوەیە بەرامبەر بە خۆ کە کۆمەڵێک توانستمان هەیە دەتوانین لە فۆرمدان بە سرووشتدا بیخەینەگەڕ(دیارە لەقووڵاییدا ئایدیای ئەشکەوت لە زۆر ڕووەوە بۆ مرۆڤ لەناونەچووە, بۆیە بە فۆرمی تر هیشتاش خەریکین شۆرش بەسەر ئەشکەوتدا دەکەین: ئەشکەوت هەم وەک فۆرمی نیشتەجێبوون, هەم وەک نوقمبوون لە ئاگاییەکی کرچ و تاریکدا, هەم وەک جۆرێک لە پەیوەندی بە سرووشتەوە). قۆناغی نیولەتیک, ساتی جیابوونەوەیە لە سرووشت, بەڵام هێشتاش هەر بە نێوانگریی سرووشت خۆی, هێشتا کات و شوێنی سرووشتی لەم جۆرە بیناسازییە سەرەتاییەدا بەچڕی ئیشدەکات.\nئێمە وەک مرۆڤ هەر لە سەردەمی نیولەتیکەوە تا سەردەمی فەیسبوک, بەدوای جۆرێک لە نیشتەجێبوون(dwelling)دا دەگەڕێین کە لەڕووی جەستەیی و مادییەوە بمانپارێزێت و لەڕووی ڕەمزی و مەعنەوییشەوە مانامان بداتێ. بنیاتنان و تەلارسازی, هەمیشە پەیوەندییەکی توندوتۆڵیان بە کێشەی "مانا"وە هەبووە: من بۆ نیشتەجێ دەبم و سەرەنجام دەچم بۆ کوێ؟ ماڵ چ واتایەکی هەیە بۆم؟ مانەوە دەتوانێت مانای چی بێت لە جێیەک و جێهێشتنی ماڵیش چ مانایەکی تر؟ سەرباری ئەمانەش, فەیلەسوفانی وەک هایدگەر پرسی نیشتەجێبوون تا کۆتاسنورەکانی ڕادەکێشن و پێیانوایە بیناسازی و تەلارسازی ئامرازێکن لەپێناوی شتێکی قووڵتردا کە نیشتەجێبوونە. واتە تەلار تەنیا هە,ڵێکە بۆ نیشتەجێبوون لە جیهاندا و مەرج نیە تەلارسازیی هەموو سەردەمێک بتوانێت ئەم ئەرکە بگرێتەئەستۆ(بۆنمونە بیناسازیی مۆدێرن جۆرێکە لە هەڵکەنرانی مرۆڤ لە جیهان, جۆرێک لە بێمانایی و نیهیلیزم, چونکە سرووشت لە گرێژەنەی خۆی دەرکراوە). بەم پێیە, سەردەمی نیولەتیک مانای زۆرتری تیا بووە بۆ مرۆڤ تا سەردەمی مۆدێرن. لە ڕوویەکی تریشەوە, ئەمڕۆ شوێن ڕەهەندێکی تەواو گریمانەیی و ئاڵۆزیشی وەرگرتووە کە فەزای مەجازییە. لە فەیسبوک و فەزای مەجازییدا, جۆرێک لە تەلارسازیی گریمانەیی هەیە, مرۆڤەکان لەوێ دەچنە پەیوەندی و ئاڵوگۆڕەوە بەڵام ڕەهەندی شوێن(place) تاڕادەیەکی زۆر بە واتا تەقلیدییەکەی پاشەکشەدەکات و ئەوەی زاڵدەبێت ڕەهەندی ڤێرچواڵ(virtual)ـە. لەم فەزایەدا, جۆرێکی تر لە نیشتەجێبوون هەیە کە جیایە لە نیشتەجێبوونە کلاسیکییەکە. ئەمە بەدەر لەوەی کە ئەندازیارییەکی کۆمپیوتەری ئیشی تیا دەکات و جارێکی تر نەخشەکان لە واقیعەوە دەهێنرێنەوە بۆ ناو زەین. سەرەتا تەلار پێویستی بە نەخشەیەکە, پاشان بەدیهێنان و پیادەکردنی ئەو نەخشەیە لەسەر زەمینەی واقیع, بەڵام لە فەزای مەجازییدا جارێکی تر نەخشەکە و پیادەکردنەکە پێکەوە کاردەکەن. لەڕووی ئۆنتۆلۆژییەوە بینایەک و نەخشەی بینایەک یەکێک نین, بەڵام بیناش بەبێ نەخشە بوونی نیە. لە دونیای مەجازییدا, ئەم جیاوازییە تەواو چڕدەکرێتەوە و خودی نەخشەکان بجۆرێک لە جۆرەکان دەبنە تەلاری گریمانەیی و ئێمەی مرۆڤ کاتی تیا بەڕێدەکەین(هەڵبەت هێشتا بنکە واقیعییەکەمان هەر تەلارێکی واقیعییە و لەوێوە پەیوەندی لەگەڵ مەجازدا دەگرین).\nبینا وەک دەرکەوتە سەرەتاییەکە و وەک لەمس, دیاردەیەکی ڕەقە, بەڵام هەمیشە دەتوانێت شتێکی تر بنوێنێتەوە و گوزارشت لە شتێکی دی بکات. گۆتە, ئەدیبی ئەڵمانی, تەلارسازیی بە جۆرێک لە مۆسیقا دادەنا کە تووشی ڕەقهەڵاتن هاتووە. واتە بینا گەرچی ڕەق و مەلموسە, بەڵام بیرهێنەرەوەی مۆسیقایەکە, خۆی مۆسیقایەکە, هەستێکی مۆسیقی بە مرۆڤ دەبەخشێت. لەسەر هەمان هێڵ و بە سودوەرگرتن لە زاراوەسازیی هیگڵی, دەتوانین بڵێین بینا بەشێکی ڕەقهەڵاتنی ئاگاییە, تەلار بریتییە لە مانیفێستبوونی جۆرێک ئاگایی کە فۆرمێکی مادیی وەرگرتووە. هەر بینا و تەلارێک, کۆتاسنوری مادیی ئاگاییەکە و لەوێدا وەستاوە و زیاتر نەچووەتەپێش. ڕەنگە مۆدێلی تەلارسازییەک لە سەردەمێکی تردا, جۆرێک ئاگایی تر بنوێنێتەوە, بەڵام ئەویش لە جێیەکدا کۆتاسنوری خۆی دەکێشێت و دەوەستێت. گەر بەپێی زاراوەکانی دەروونشیکارییش چاوێک بە پرسی بنیاتنان و تەلارسازییدا بخشێنین ئەوا ڕەنگە تەلارسازی پرۆسەیەک بێت چەندین ڕەهەندی وەک بنیاتنان-تێکدان, ئیرۆس-تاناتۆس, گشت-بەش لەخۆیدا کۆبکاتەوە. بینا خۆی وەک ناو و پرۆسەکەش, جۆرێکە لە پێکەوەنان و ئاڵۆزکردن کە بەجۆرێک لە جۆرەکان ئیشی ئیرۆس(پاڵنەری ژیان)ـە, بەڵام ئیرۆسێکی پوختمان نیە و لە کەلێنەکانی ئیرۆسدا دڵۆپە و چرکەساتی تاناتۆسیش بەدیدەکەین. بۆنمونە, گەر تەلارسازییەک لە سەردەمێکدا گوزارشت لە بنیاتنان بکات و لەپێناوی ژیان و مانەوەدا درووستبکرێت, ئەوا لە پەیکەری ئەو تەلارسازییەدا جۆرێک لە ڕووخاندن و پارچەکردن و هەڵوەشانەوەش لەئارادایە. تەلارسازییەکە لە گشتدا ئیرۆسە و لە بەشدا تاناتۆش, لە گشتدا بۆ ژیانە و لە بەشیشدا بۆ مەرگ و وێرانکاری. گەر کاتمەندانەش سەیری تێپەڕین و بەسەرچوونی ژیان بکەین, ئەوا هەستدەکەین بیناسازی خۆی لە مەتریاڵی مەرگ سازدەکرێت. هەر بینایەک, بە خشتی تاناتۆس ڕۆنراوە. هەر تەلارێک لەناو کاتدا دەسوێت و دەڕمێت, کۆندەبێت, چونکە مەرگ لەبنەوە لێی دەخوات و دەیدات بە دەم کاتەوە. سەرباری ئەمانەش خاڵێکی تیۆری دەمێنێت: شتێک لە بیناسازی دەمێنێتەوە کە نە ملکەچی ئیرۆس دەبێت و نە تاناتۆسیش, ئەم زیادەیە و ئەم پاشماوەیە, گەرچی چیدی خزمەت بە بنیاتنان و وێرانکارییش ناکات, بەڵام وەک یادەوەری(مۆنۆمێنت) دەمێنێتەوە. مۆنۆمێنت, لە سادەترین پێناسەی تیۆرییانەی خۆیدا, ئەو ڕەهەندە نەمرەیە کە فۆرمی بینایەک یان پاشکۆی بینایەک دەگرێتەخۆی و لەناوناچێت و پێویستیشە بمێنێتەوە. کاتێک باس لە مۆنۆمێنتێکی وەک هەڵەبجە دەکرێت, مەبەست لەوەیە کە زیادەیەکی لەناونەچوو هەیە و فۆرمی تەلارێکی لەخۆگرتووە- ئامانجەکە تەلارەکە نیە, چونکە لەبنەڕەتدا ڕۆڵی تەلار ناگێڕێت, کارکردی بینایەکی نیە, بەڵکو ساتێکی مرۆیی نەمر تێکەڵ بە تەلارسازی دەکرێت. تەلارەکە ڕەقهەڵاتنی زەمەنە بۆ ئەوەی بیرنەچێتەوە. ئەم بیرنەچوونەوەیەش پێویستی بە مەتریاڵێکی ڕەق و بەرچاوە تا شایەتی لەسەر ئەو نەمرییە بدات. ڕەقیی بیناسازی, خۆی عەوامانەترین ڕەهەندی ژیانی مرۆڤیشە بۆ ئەوەی ڕۆڵی شایەتی بگێڕێت(چونکە هێشتا فیکر و شیعر و هونەر ناتوانن ئەو شایەتییە ڕەق و بەرچاوە لەسەر بیرەوەرییەک بدەن). بە مانایەکی تایبەت, تەلارسازی و بەتایبەتییش مۆنۆمێنت, نکۆڵیی مرۆڤە لە بەسەرچوونی کات. جۆرێک لە تێهەڵکێشی ژیان و مەرگە بۆ ئەوەی کەلێنی نێوانیان دەرنەکەوێت و وەک دوو ڕاستیی شاراوە کۆبکرێنەوە. سەرەنجامیش فەزا لەبەردەم تەلارسازێکدا, چەشنی ئۆبێکتێکی خز کاردەکات(بۆنمونە ئۆبێکتی بچوکی a), هەموو فەزاکەی پێ کۆنترۆڵ ناکرێت بەڵام بایی ڕووبەرە مرۆییەکەی لێ دەپچڕێت و فۆرمێکی دەداتێ و کارکردێکیشی پێ دەبەخشێت. شەڕی تەلارساز لەگەڵ فەزا, شەڕێکی نەرمە, شتێکی چەشنی دەستەمۆکردن تا ملکەچی خواستە پیشەیی و هونەرییەکانی وی بێت.\nمادام تەلارسازی, چالاکییەکی مرۆییە, ئەوا جۆرێک ڕێکخستنی کۆمەڵایەتی و مرۆییشە لەنێوان مرۆڤەکاندا. بۆنمونە, تەلارسازی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان ڕێکدەخات, نێوانگر و مەودا دەخوڵقێنێت, من لە ئەویتر جیادەکاتەوە: تەلارسازی گەرچی لە بۆشایی درووستدەکرێت, بەڵام یەک لە ئیشەکانیشی درووستکردنەوەی بۆشاییەکی مرۆییە, بۆشاییەک لەنێوان و من و ئەویتر, مەودایەک لەنێوان من و دراوسێکەمدا: چونکە تەلار ڕۆڵی ئاشتییەکی بونیادی دەگێرێت و مەودایەک لەنێوان شەڕەنگێزیی من و دراوسێکەمدا دەکێشێتەوە. ئەو دیوارەی دەکەوێتە نێوان من و دراوسێکەمەوە, ڕەقهەڵێنانی بڕێک فەزا و بۆشاییە تا جۆرێک لە بۆشایی کۆمەڵایەتی لەنێوانماندا درووستبکرێتەو بۆ ئەوەی ئاسایشی دەروونی و کۆمەڵایەتییمان پارێزراو بێت. ئەو دیدە تەلارسازییەی کە دەڵێت شار خۆی ماڵێکە, پێویستی بەم ئیزافەکردنەشە کە شار هەرگیز ماڵێکی یەکپارچە و یەکڕەنگ نیە بۆ هەموان بەڵکو سەقفێکە بۆ تاکەتاکەی ماڵە جیاجیاکان. تەلارەکانی ناو شارێک, خۆی دەلالەتە لەوەی مرۆڤەکان دراوسێی شەڕەنگێزی یەکترن و پێویستیان بە دابڕکردنی فەزایە تا هەرکەسە و ماڵی خۆی درووستبکات. دیوار یەک لەو پێکهاتانەی ناو بیناسازییە کە ڕۆڵێکی بوونناسانە-کۆمەڵایەتییانە-دەروونناسانەی هەیە و نیگایەکی زەق لەسەر ئێمە کوێردەکاتەوە, چاوێک لەسەر ئێمە دادەخات.\nگەر بگەڕێینەوە بۆ سەردەمی نیولەتیک, و بیبەستین بەمڕۆوە ئەوا بەر درووشمێکی بەناوبانگ دەکەوین کە دەوترێت «تەلارسازیی سەردەمی نیولەتیک جۆرێک لە مینیماڵ و سادەیی تیایە». ئەمە لەڕواڵەتدا درووستە, بەڵام لێکچوونێکیشە لە دەرەوەی کاتەوە و هەژمار لەسەر ئەو جیاوازییە مێژووییە نەکراوە کە جیاوازیی فیکرییش دەخاتەوە: لە نیولەتیکدا گەر تەلارسازی چالاکییەکی سادەی مرۆڤ بووبێت, ئەوا سەردەمەکە جیابووە, مرۆڤ خۆی سرووشتی و سادە بووە, کەرەستەکان ساکار و کرچ بوون, دەسپێک خۆی دەسپێک بووە(واتە مینیماڵ و سادەیی ئەو سەردەمە خۆی شتێکی ڕاستەوخۆ و سروشتی بووە). مینیماڵ لەمڕۆدا, لاساییکردنەوەی سرووشتی و سادەییە نەک ئەوەی خودی سادەییەکە بێت. لە نیولەتیکدا ئێمە لە سەردەمێکی بێ‌نێوانگردا دەژیاین, بەڵام لەمڕۆدا لە سەردەمێکی نێوانگریکراودا دەژین. ئەودەم خودی مینیماڵمان هەبوو, بەڵام نەماندەزانی مینیماڵە, بەڵام ئەمڕۆ مینیماڵمان هەیە بەبێ ئەوەی خودی مینیماڵمان بەو چەشنەی سەردەمی نیولەتیک هەبێت. ئەم خاڵە هزرییە وادەکات تێبگەین هاوشان بە تەلارسازیی ئاڵۆزی مۆدێرن و پۆستمۆدێرن, کەچی مرۆڤ هێشتا نۆستالیژیایەکی بۆ ڕیشە دێرینەکانی خۆی هەیە.\nئەم مادە و کەرەستانەی ئەمڕۆ چەندەش یادە بن و بۆ تەلارسازی بەکاربێن, ئەوا ناتوانن کات و شوێن و ترپە سادە و سەرەتاییەکانی سرووشت لەخۆیاندا بنوێننەوە و پتر گوزارشت لە مەنگی و نەمرییەکی دەستکرد دەکەن.


سه‌رنجێك له‌باره‌ی ڕۆمانی "په‌ناهه‌نده‌یه‌ك له هه‌ولێره‌وه بۆ ئه‌مستردام"\n:: PM:02:21:06/05/2019 \nڕۆمانێك بۆ ناشیرینكردنی كورد..\nنه‌یارانی كورد به‌درێژایی مێژوو، له‌پاڵ چه‌وسانه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و جینۆساید و داگیركردنی خاك و نیشتمانی ئێمه‌دا، هه‌وڵی شێواندن و بێبه‌هاكردنی فه‌رهه‌نگ و كولتووری نه‌ته‌وه‌یشیمانیان داوه، كه به‌شێكه له ڕابردوو، له مێژوومان. ئه‌گه‌ر ئه‌وان نه‌یانتوانیبێت كورد له‌و ڕێیه‌وه بسڕنه‌وه، ئه‌وا مه‌به‌ستیان بووه وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌كی دواكه‌وتوو، نه‌زان، بێئاگا له دنیا، بێ مێژوو و فه‌رهه‌نگ پێناسه‌مان بكه‌ن. مێژووی لاپه‌ڕه‌ی نه‌یاره‌كانی كوردیش به‌تایبه‌تی ئه‌و وڵاتانه‌ی كوردییان به‌سه‌ردا دابه‌ش كراوه، پڕن له‌و وێنانه.\nئه‌ركی ئێمه‌یه ئه‌و وێنانه له ڕه‌گه‌وه بسڕینه‌وه و كورد وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌یه، نیشانی ئه‌وانی تری بده‌ین. نه‌ك به چاپكردن و بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌ندێك كتێب ئه‌وه‌نده‌ی تر ئه‌و مێژووه ناشیرینه‌ی دوژمنان ده‌یانه‌وێت، تۆختر بكه‌ینه‌وه به‌سه‌ر خۆماندا. هه‌ر ئه‌مه‌یش ئامانجی هه‌میشه‌یی نه‌یاره‌كانمان بووه.\nڕۆمانی "په‌ناهه‌نده‌یه‌ك له هه‌ولێره‌وه بۆ ئه‌مستردام" یه‌كێكه له‌و ڕۆمانانه‌ی ده‌چێته خانه‌ی ئه‌و ناساندنه‌ی سه‌ره‌وه. من كاتێ له خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و ڕۆمانه بوومه‌وه، ده‌ستبه‌جێ و یه‌كڕاست ئه‌و پرسیاره‌م به خه‌یاڵدا هات كه بۆچی ڕۆماننووسێكی سووری (نازانم عه‌ره‌به یا نا چونكه وه‌رگێڕ هیچ ئاماژه‌یه‌كی پێ نه‌داوه) دێت و باز به‌سه‌ر ملیۆنان عه‌ره‌بی دواكه‌وتووی سۆماڵی، جیبۆتی، سوودانی و میسری ده‌دات و هه‌ولێرییه‌ك و كوردێك ده‌كاته پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌ی؟ ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ش ئاسایی وه‌ك تیمه‌یه‌كی نووسینی ڕۆمان ببینین، به‌ڵام پرسیارێكی تر دێته ئاراوه، بۆچی ڕۆماننووس ئه‌و هه‌موو خه‌سڵه‌ته مرۆیی و شۆڕشگێڕیی و لێبورده‌ییه نابینێت كه كورد هه‌یانه و دێت وه‌ك دز، قاچاخچی تلیاك، تینووی ناوگه‌ڵی ژن، نه‌زان و گه‌مژه، چه‌ندان وێناكردنی تری نه‌رێنی نیشان ده‌دات؟\nبێگومان وه‌ڵامه‌كه‌ی له‌وه ئاسانتره پێویستی به هه‌ڵوه‌سته‌كردن و بیركردنه‌وه بێت، چونكه ده‌یه‌وێت كورد به سووكی و ناشیرینی پێشانی دنیای ده‌ره‌وه به‌گشتی و عه‌ره‌ب به‌تایبه‌تی بدات، له ڕێی ئه‌و ڕۆمانه‌وه. ئه‌میش له په‌راوێزی هه‌موو ئه‌و خه‌سڵه‌ته كۆمه‌ڵایه‌تی و په‌روه‌رده‌ییانه‌ی داویه‌تیه پاڵ پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌ی كه كوردێكی هه‌ولێرییه.\nناوه‌ڕۆكی ئه‌م ڕۆمانه، باسی هه‌ولێرییه‌ك ده‌كات كه ناوی (سه‌باح خه‌لیل)ـه. سه‌باح كه‌ڵكه‌ڵه‌ی چوونه هه‌نده‌ران، له ڕێی گێڕانه‌وه‌كانی حاجی كه به‌ر له ئه‌و له ده‌ره‌وه بووه، له مێشكی ده‌دات. تا چه‌ند گه‌ڵایه‌ك /سه‌د دۆلاری/ له باوكی وه‌رده‌گرێت و سه‌ره‌نجام به‌ڕێی قاچاخی نێوان توركیا و بولگاریا و ئه‌ڵمانیا، ده‌گاته هۆڵه‌ندای خاكی نه‌وی.\nسه‌باح ده‌رچووی زانكۆی (سه‌ڵاحه‌دینه نه‌ك هه‌ولێر وه‌ك ئه‌وه‌ی ڕۆماننووس كه‌وتووه‌ته ئه‌و هه‌ڵه‌وه) به‌شی زمانی ئینگلیزی ته‌واو كردووه. كه ده‌چێته هه‌نده‌ران، له‌بری ئه‌وه‌ی سه‌رقاڵی خوێندن و زانست و زانیاریی بێت، یا له خه‌می نه‌ته‌وه و نیشتمانه‌كه‌یدا بێت، به‌پێچه‌وانه‌وه له خه‌می خۆی و خه‌ونی سێكسیدایه.\nدیاره ڕۆماننووس به‌ئه‌نقه‌ست ئه‌و ڕۆڵه‌ی به سه‌باح خه‌لیل نه‌وه‌ی میدیاكان خۆی گوته‌نی داوه. ئه‌گه‌رنا ڕێی تێناچێت كه‌سێك زمانی ئینگلیزی بزانێت، كه‌چی هێنده ساوێلكه و گه‌مژه‌و نه‌زان بێت. سه‌باح خه‌لیل وه‌ك كوردی دۆنه‌دیو كه ده‌چێته هه‌نده‌ران، یه‌كه‌م شت چاوی له ژنه. بۆیه هه‌ركێ ده‌بینێت ئاره‌زوو ده‌كات له‌گه‌ڵی جووت بێت. سه‌باح ده‌مێك حه‌ز له (كاندی) كۆدیڤواری ده‌كات و ده‌مێك له (تی یو)ی چینی و ده‌مێك له (یاسه‌مینی)ی كوردی ڕۆژهه‌ڵات و ده‌مێك له (ژنه قه‌ڵه‌وه ئه‌رمه‌نییه‌كه) و ده‌مێك له (ئانكای) هۆڵه‌ندی و ده‌مێك له (سالی) هه‌نگاری و ده‌مێك له (تن تن)ی میانمار و ده‌مێك له (نوور)ی عێراقی و ده‌یانی تریش. نازانم سه‌باح مرۆڤه یا ئاژه‌ڵ؟ ئه‌رێ كورده په‌ناهه‌نده‌كان هیچ خه‌م و ناسۆریی و غوربه‌تییه‌كیان نییه ته‌نیا خه‌می سێكس نه‌بێت؟\nڕۆماننووس له به‌رجه‌سته‌كردنی وێنه‌یه‌كی له‌و شێوه‌یه‌ی كوردی نه‌وه‌ی میدیاكان چ مه‌به‌ستێكی هه‌یه؟ جگه له سووكایه‌تیی و ناشیرینكردنی كورد له ڕێی ڕۆمانه بێ ماناكه‌یه‌وه؟\nسه‌باح كه ئینگلیزی ده‌زانێت، بۆچی له كه‌مپ وه‌ك گورگێكی برسی ده‌ڕوانێته سمتی ژنان و ناچێ بۆ نموونه ببێت به وه‌رگێڕ؟ ئایا ناتوانێت؟ وه‌لێ چونكه ڕۆماننووس مه‌به‌ستی بووه به ئه‌نقه‌ست ئه‌و ڕۆڵه به كوردێك و نه‌وه‌ی مادێك وازی بكات، ئیتر هاتووه ئه‌مانه و ده‌یان سیفه‌تی ناشیرینی تری داوه‌ته پاڵ سه‌باح خه‌لیلی هه‌ولێری و كوردیش، ته‌نیا بۆ ئه‌وه‌ی به دنیا بڵێت ئه‌مه‌یه كورد. ئه‌مانه‌ن ده‌رچووی زانكۆیان و ئینگلیزیزانه‌كانیان. ئه‌وكات خوێنه‌ر ده‌پرسێت، ئه‌گه‌ر خاوه‌ن بڕوانامه و ده‌رچووی زانكۆیان به‌م شێوه‌یه بێت، ده‌بێ نه‌خوێنده‌واره‌كانیان چۆن بن؟\nڕۆماننووس سه‌باح خه‌لیل وه‌ك كه‌سێكی نه‌زان، نه‌دیوبدی، دواكه‌وتوو، ساویلكه، هیچ نه‌زان، بێ ئامانج له ژیان و چه‌ندان شێوه‌ی تر نیشان ده‌دات. بۆ نموونه: كورده‌كان كه به ئازایه‌تی و مێرخاسی ده‌ناسرێنه‌وه، كه‌چی سه‌باح هه‌ولێری له ئه‌ڵمانیا له جه‌زائیری و سۆماڵییه‌كان ده‌ترسێت.\nسه‌باح په‌ناهه‌نده‌یه‌كه، كاره‌كته‌رێكی كۆمیدی و گاڵته‌جاریی هه‌یه. هه‌موو ئه‌مانه‌ش ڕۆماننووس به مه‌به‌ست كردوونی. ئه‌گه‌رنا چۆن ده‌بێت ده‌رچووی زانكۆ و ئینگلیزیزان كه ملیۆنان كه‌س خۆزگه‌ی ئه‌وه‌یان هه‌یه ئه‌و زمانه بزانن، هێنده ساوێلكه و گه‌مژانه بژیت؟. ئه‌و خه‌سڵه‌تانه ئه‌گه‌ر هی نه‌خوێنده‌وار و كوردێكی خێڵه‌كی و دواكه‌وتوو بووایه، ڕه‌نگه بۆ من جێی پرسیار و له‌سه‌روه‌ستان نه‌بووایه، به‌ڵام كاتێ ڕۆماننووس دێت به مه‌رامێكی سیاسی و به‌دیدێكی شۆڤێنی له‌پێناو سووككردنی كورد، خوێنده‌وار و ده‌رچووی زانكۆیه‌كمان ده‌كاته پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌ی، ئه‌وكاته مافی خۆمانه ئه‌و دیده شۆڤێنی و پان عه‌ره‌بیزمه ڕه‌ت بكه‌ینه‌وه.\nڕۆماننووس له په‌راوێزی ناساندنی سه‌باح، كورده‌كان ده‌كاته نیشانه. بۆیه سه‌باح لێره‌دا نوێنه‌رایه‌تی خۆی ناكات وه‌ك مرۆڤێك، به‌ڵكو گوزارشته له هه‌موو كوردێك. لێره‌دا ئێمه ئاماژه به به‌شێك له‌و خه‌سڵه‌تانه ده‌كه‌ین كه ڕۆماننووس داونێتیه پاڵ سه‌باح. وه‌ك:\n*لاپه‌ڕه 38 نووسیویه‌تی: (من ڕقم له ئه‌فریقی و ڕه‌شپێسته‌كانه). بۆچی كوردێك ڕقی له ڕه‌نگی ڕه‌ش بێت؟.\n*لاپه‌ڕه 50 نووسیویه‌تی: (سه‌باح هیچی له‌باره‌ی هه‌ڤاڵی ئێزیدی نه‌ده‌زانی جگه له شه‌یتاندۆستی. ئه‌وان شه‌یتان ده‌په‌رستن) ئه‌م تێڕوانینه‌ی ڕۆماننووس داویه‌تیه پاڵ سه‌باح، هه‌مان تێڕوانینی داعشییه‌كانه. داعش ئێزیدییه‌كان به شه‌یتانپه‌رست ده‌بینن. واته كورد و داعش وه‌ك یه‌كن و هاوشێوه‌ی یه‌كتر بیر ده‌كه‌نه‌وه.\n*لاپه‌ڕه 62 نووسیویه‌تی:(من له پێشمه‌رگه ده‌ترسم).\n*لاپه‌ڕه 75 نووسیویه‌تی: (سه‌باح خه‌لیلی ترسنۆك).\n*لاپه‌ڕه 88 نووسیویه‌تی: (سه‌باح خه‌لیل ده‌ڵێت خۆزگه‌م ده‌خواست سۆماڵی و ئه‌فغانی و عێراقی بوومایه) سه‌رنج بده‌ن، ناڵێت خۆزگه‌ی ده‌خواست ژاپۆنی و كۆری بووایه، چونكه ئه‌وان پێشكه‌وتوون. ده‌یه‌وێت پێشانی بدات كه كورد ئه‌وه‌نده دواكه‌وتوون، خۆزگه به دواكه‌وتوویی زیاتریش ده‌خوازن.\n*لاپه‌ڕه 90 نووسیویه‌تی: (ماوه‌یه‌كه گه‌یشتووه‌ته هۆڵه‌ندا خه‌ونی ئه‌وروپای سێكس و ژنی دابوو به كۆڵیا). واته مه‌به‌ستی سه‌باحی كورد و هه‌ولێرییه كه بۆ ژن ده‌چێته ئه‌وروپا نه‌ك زانست و فێربوون.\n*لاپه‌ڕه 106 نووسیویه‌تی: (سه‌باح خه‌لیلی نوێنه‌ری میدیاكان شه‌ره‌فی پاككردنه‌وه‌ی پیسایی خۆیانیان پێ به‌خشیت).\n*لاپه‌ڕه 121 نووسیویه‌تی: (سه‌باح حه‌زی ده‌كرد بچێته لای هه‌موو ژنه‌كان و شتاقیان نه‌بوێرێت).\n*له لاپه‌ڕه 127دا ڕۆماننووسی قین له دڵ به‌شێوه‌یه‌ك باسی سه‌باح ده‌كات، كه من وه‌ك كوردێك له كاتی خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م په‌ره‌گرافه هه‌ستم به شه‌رمه‌زاری و شكاندنه‌وه كرد.\n*لاپه‌ڕه 131 نووسیویه‌تی: (سه‌باح خه‌لیل ده‌ڵێت ئه‌م پیاوه جه‌زائیرییه ئاقڵه). بێگومان چونكه عه‌ره‌به بۆیه ئاقڵه.\n*لاپه‌ڕه 155 نووسیویه‌تی: (من سه‌باح خه‌لیل خه‌ڵكی عێراقم).\n*لاپه‌ڕه 169 نووسیویه‌تی: (ئه‌بو جۆرجی میسری له بنه‌ڕه‌تدا كوردی عێراقه، به‌ڵام خۆی كردووه‌ته قیبتی میسری) سه‌یری ئه‌و سووكایه‌تییه بكه‌ن، بۆچی عه‌ره‌بێك خۆی ناكاته قیبتی له ڕۆمانه‌كه؟ مه‌گه‌ر قیبتییه‌كان له میسری عه‌ره‌بی ناژین؟.\n*لاپه‌ڕه 169 نووسیویه‌تی: (حه‌سه‌نی عێراقی به ئه‌بوجۆرج ده‌ڵێت منداڵه زۆڵه‌كانت (واته حه‌رامزاده و بیژی) له شه‌قامه‌كانی ئێمه كۆ بكه‌وه‌ره و بۆ كوردستانیان به‌ره‌وه). سه‌رنج بده‌ن خوێنه‌ری به‌ڕێز، نووسه‌ر دوای ئه‌وه‌ی ئه‌بو جۆرج ده‌باته‌وه سه‌ر ڕه‌چه‌ڵه‌كی كورد، چۆن شكۆی ده‌شكێنێ به ده‌ستی حه‌سه‌نی عه‌ره‌ب و عێراقی. واته منداڵه‌كانی له‌وانن.\n*لاپه‌ڕه 178 نووسیویه‌تی: (چوار په‌نابه‌ری كورد به ڕۆژی ڕووناك دزیان ده‌كرد. پاسكیلیان له وێستگه‌ی پاس و میترۆ ده‌دزی).\n*لاپه‌ڕه 182 نووسیویه‌تی: (ئه‌وانه، مه‌به‌ستی كورده‌كانه حه‌شیش له ئه‌ڵمانیاوه ده‌به‌نه به‌لجیكا و هۆڵه‌ندا). وا دیاره ڕۆماننووس دڵی به‌وه‌نده ئاوی نه‌خواردووه‌ته‌وه كه كورده‌كان وه‌ك دز نیشان بدات، ئه‌مجاره‌یان دوورتریش ده‌ڕوات و ده‌یانكات به قاچاخچی تلیاك و حه‌شیش، وه‌ك ئه‌وه‌ی كورد (كۆڵۆمبی و مه‌كسیكی) بن و مه‌زرای حه‌شیشه‌یان هه‌بێت!.\n*لاپه‌ڕه 183 نووسیویه‌تی: (كابرای جۆرجیایی وه‌ك كورده‌كان پاسكیلی ده‌دزی، به‌ڵام ئه‌ویان نه‌خۆشی ده‌روونی هه‌بوو). ڕۆماننووس كه‌سێكی تر دزی بكات، پاساو بۆ دزییه‌كه‌ی دێنێته‌وه، به‌ڵام بۆ كورده‌كان نا، ئایا نه‌یده‌توانی بڵێ ئه‌و كوردانه‌ش نه‌خۆشی ده‌روونییان هه‌بوو؟ بێگومان ده‌یتوانی.\n* لاپه‌ڕه 207 نووسیویه‌تی: (سه‌باح تا ئێسته‌یش به‌و ئومێده‌وه هاتوچۆی دیسكۆ ده‌كات ژنێكی ده‌ست بكه‌وێ، هه‌ر ژنێك قه‌ڵه‌و بێ لاواز بێ، نه‌خۆش بێ و پیر بێ).\n*لاپه‌ڕه 210 نووسیویه‌تی: (حه‌سه‌نی عێراقی به سه‌باحی كورد ده‌ڵێت ئه‌و شه‌ره‌فه به‌ده‌ست دێنیت و ده‌بیه مه‌سیحی له‌پێناو ئیقامه). نووسه‌ری ڕۆمانه‌كه نه‌ك ته‌نیا شوناسی نه‌ته‌وه‌یی، به‌ڵكو شوناسی ئاینی كورده‌كانیشی ڕووشاندووه. ئه‌گه‌رنا حه‌سه‌ن بۆچی خۆی نابێته مه‌سیحی و ئه‌و داوایه له سه‌باح ده‌كات؟.\n*لاپه‌ڕه 228 نووسیویه‌تی: (سه‌باح گوتی چه‌ند جارێك تابلۆكه‌م خوێنده‌وه تا بزانم چ ده‌گه‌یه‌نێ). له كاتێكدا سه‌باح ده‌رچووی به‌شی ئینگلیزییه، كه‌چی له مانای وشه‌یه‌كی ئینگلیزی ناگات.\nهه‌ڵبه‌ته ڕۆماننووس دوای ئه‌وه‌ی هه‌رچی دیسكۆخانه و كووچه و شه‌قامه‌كانی پایته‌خته‌كانی ئه‌وروپا هه‌یه به سه‌باح ته‌ی ده‌كات، دوای ئه‌وه‌ی وه‌ك دۆڕاو و نه‌زان و شكستخواردوویه‌ك، ده‌یكاته سینه‌ما له ئه‌وروپا و له‌به‌رچاوی هه‌زاران په‌ناهه‌نده‌ی تر، ئیتر دیپۆرتی كوردستانی ده‌كاته‌وه. له كاتێكدا باوك و خێزانه‌كه‌ی له كوردستان چاوه‌ڕێی ئه‌وه بوون سه‌باح ببێت به شتێك.\nڕۆماننووس ده‌یه‌وێت ئه‌و په‌یامه به خوێنه‌رانی ڕۆمانه‌كه‌ی بگه‌یه‌نێ كه ئه‌مه‌یه كورد. دوای ئه‌وه‌ی ده‌چێته ئه‌وروپا، له‌بری ئه‌وه‌ی دۆزی نه‌ته‌وه‌كه‌ی به‌دنیا بناسێنێت، له جیاتی ئه‌وه‌ی سه‌رقاڵی عیلم و مه‌عریفه بێت، به دوای ژنانه‌وه‌یه. جا ئه‌گه‌ر ئه‌و ژنانه نه‌خۆش و پیر و په‌كه‌وته‌ش بن. شایه‌نی باسكردنه ڕۆماننووس باسی ده‌یان په‌نابه‌ری تری دنیا ده‌كات، باسی سۆماڵی، ساحل عاجی، گانایی، میسری، جه‌زائیری، مه‌غریبی، ئه‌فغانی، تبتی، چیچانی، جۆرجی، ئه‌رمه‌نی، ڕووسی، هه‌نگاری و ده‌یان وڵاتی تریش ده‌كات، به‌ڵام هیچ په‌نابه‌رێكی وه‌ك سه‌باح هه‌ولێری و كورد، سووك و ڕیسوا و ناشیرین وه‌سف نه‌كردووه.\nدواجار من نازانم به بڵاوكردنه‌وه‌ی ئه‌و ڕۆمانه، چ خزمه‌تێك به خوێنه‌ری كورد كراوه. كه‌س هه‌یه ڕۆمانێك وه‌ربگێڕێت سه‌رتاپا سووكایه‌تی بێ به نه‌ته‌وه‌كه‌ی؟ وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری تۆ ئاگاداری گه‌ڕه‌لاوژه‌ی چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی كتێبی؟ هیوادارم ئاگادار نه‌بی. چونكه ئه‌گه‌ر ئاگاداربی عوزر له قه‌باحه‌ت گه‌وره‌تره.\n*په‌راوێز: ناوی كتێب (په‌ناهه‌نده‌یه‌ك له هه‌ولێره‌وه بۆئه‌مستردام)/ نووسینی (تاڵیب ئیبراهیم) / وه‌رگێڕانی (حه‌مه‌كه‌ریم عارف) بڵاوكردنه‌وه‌ی ده‌زگه‌ی جه‌مال عیرفان 2018.


به‌رێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری و گه‌شه‌پێدانی كۆمه‌لاَیه‌تی سلێمانی له رۆژی جیهانی ئافره‌تاندا پێشه‌نگایه‌كی كرده‌وه\nبه‌مه‌به‌ستی ده‌رخستی تواناكانی ئافره‌تانی هه‌ره‌شه‌لێكراو به‌رێوه‌به‌رایه‌تی چاودێری و گه‌شه‌پێدانی كۆمه‌لاَیه‌تی سلێمانی له رۆژی جیهانی ئافره‌تاندا پێشه‌نگایه‌كی كرده‌وه.\nعومه‌ر گوڵپی به‌رێوه‌به‌ره‌ی گشتی چاودێری و گه‌شه‌پێدانی سلێمانی رایگه‌یاند" كاری ئه‌وان خزمه‌تكردنه‌وه به ئاقره‌تان، به‌تایبه‌تی ئه‌و وئافره‌تانه‌ی له خێزانه‌كانیان دووركه‌ووتونه‌ته‌وه،و به‌هۆی كێشه كۆمه‌لاَیه‌تیه‌كانه‌وه مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانیان درووست بووه.\nووتیشی له رۆژی جیهانی ئافره‌تاندا په‌یامیان ئه‌وه‌یه‌كه ده‌رفه‌ت به ئافره‌تان بدرێت كه توانا و به‌هه‌ره‌كانیان په‌ره‌پێبده‌ن و كۆمه‌ڵگاش هۆشیار بكه‌نه‌وه تا كێشه كۆمه‌لاَیه‌تیه‌كان كه‌م بكرێنه‌وه.\nهاوكات به‌رێوه‌به‌ری ماڵی داڵده‌دانی ئافره‌تانی هه‌ره‌شه لێكراویش رایگه‌یاندا" كارده‌كان بۆ پاراسنی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی روویان لێ ده‌كه‌ن له دوای چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانیان ده‌یانگه‌رێنه‌وه بۆ ناو خێزانه‌كانیان"


عیراق و هەرێمی كوردستان، زیاتر لە 8 هەزار تووشبوون بە كۆرۆنا تۆماركرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 8030 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 5789 كەسیش چاكبوونەتەوە، 29 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانیان لەدەستدا.\nبەپێی بەیاننامەیەك، كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 45 هەزار و 414 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجامدراوە و دەركەوتووە 8030 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون، ئەمەش بە ژمارەیەكی زۆری تووشبوونی ڕۆژانە بە پەتاكە لە وڵاتدا دادەنرێت.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە، ”زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا و بەسرە و زیقار تۆماركراون، بەجۆرێك كە لە بەغدا 2341 لە بەسرە 1044 و لە زیقار 739 حاڵەتی تووشبوون تۆماركراون”.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”لە سلێمانی 345 حاڵەت و لە هەولێر 311 حاڵەت و لە دهۆك 415 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركراون”.\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاماژەی بە چاكبوونەوەی 5789 تووشبووی كۆرۆنا كردووە، كە زۆربەیان لە بەغدا و بەسرە و نەجەف بوون، ویڕای گیان لەدەستدانی 29 كەس بەهۆی پەتاكەوە كە 3 حاڵەتیان لە سلێمانی و و 3 حاڵەتی تر لە دهۆك تۆماركراون.\nتەندروستی هەرێم؛لە 24 كاتژمێردا توشبوون بەكۆرۆنا هەزار حاڵەتی تێپەڕاند\nعیراق سود لە كارەبای هەرێم وەردەگرێت\nخەڵك عیراق بۆ سوود وەرگرتن لە ئەزموونی هەرێمی كوردستان بەتایبەتی لە پڕۆژەی پێوەری زیرەك، رۆڵی كەرتی تایبەت لە بواری كارەبا، بەكارهێنانی گازی…\nلەسەر كەمكردنەوەی پڕۆگرامی پۆلی 12ی ئامادەیی ڕوونكردنەوە دەدرێت\nخەڵك- ئەندامێكی سكرتاریەتی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، كۆمەڵێك بابەت هەیە لە پۆلی 12 دەكرێت وەزارەتی پەروەردە ئەگەر بە پێویستی…\nداوای گەڕانەوەی دەڕماڵەی خوێندكارانی زانكۆ و پەیمانگاكان دەكرێت\nخەڵك- ڕێكخراوی گەشەپیدانی قوتابیانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، پێویستە هەرچی زووە دەرماڵەی قوتابیان بگەڕێندرێتەوە. (زیاتر…)\nموقتەدا سەدر بۆ ئێران و سعودیە: واز لە عیراق بهێنن\nخەڵك- موقتەدا سەدر ڕابەری ڕەوتی سەدر، باس لە بردنەوەی ئیبراهیم ڕەئیسى دەكات لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئێران و پەیامێكیش ڕەوانەی تاران و ڕیاز دەكات…\nسەدر لەبارەی دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاری نەجەف ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە\nخەڵك- موقتەدا سەدر ڕابەری ڕەوتی سەدر، خۆشحاڵی خۆی بەرانبەر بە دەستلەكاركێشانەوەی پارێزگاری نەجەف دەربڕی و داوای كرد، خۆی و خێزانەكەی لە هەر هەڕەشەیەك…\nئاسایش باندێكی دزینی ئۆتۆمبێل دەستگیردەكات\n10 ئاب 2021 8.15 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی گەرمیان، دەستگیركردنی ئۆتۆمبێل ڕادەگەیەنێت و دەڵێت، دوای ئەوەی 5ی ئاب ئۆتۆمبیلێكی…\n18 تشرینی یەکەم 2021 3.25 pm\n-خەڵک فرۆشیارێکی هێلکە ڕایدەگەیەنێت، نزیکی دوو هەفتەیە بۆ هەر تەبەقێک هێلکە نزیکی هەزار دینار گرانبووە و…\nپارێزگایەكی عیراق بۆ ماوەی 5 ڕۆژ پشووی فەرمی ڕادەگەیەنێت\n20 ئیلول 2021 3.15 pm\nخەڵك- پارێزگای نەجەف بڕیاردەدات پێنج ڕۆژ لە تەواوی پارێزگاكەدا بكاتە پشووی فەرمی.


📅 08-10-2019 Rêkewt u Rûdaw\nرۆژهەڵاتی کوردستان - ژمارەیەک لە کۆڵبەرانی کورد ل [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 9 2 ✔ 99% ✍ H.B. 8-9-2019 21:29:55\n📅 Katî tomarkrdin Jan 12 2010 1:11PM\n👁 Em babete 6,746 car bînrawe\nسەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان پێکهاتەیەکی سیاسی، ئیدا [ Zortir... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ H.B. 12-1-2010 13:11:41


17:48 یه‌ك شه‌ممه 29 ئه‌یلول 2019\nبەهۆی مەترسی تەقەکردن و دەستڕێژی گولەوە، بەرپرسانی سینەماکانی “لاندمارک” لە ئەمریکا بڕیاریاندا، ڕێگە نەدەن هەوادارانى فیلمى جۆکەر جلوبەرگ و ماسکی کارەکتەرەکە بپۆشن لەکاتی نمایشکردنی لە هۆڵەکانی سینەما.\nهاوکات لەگەڵ بڕیارەکەی لاندمارک، دەزگای زانیاری فیدراڵی ئەمریکا “FBI” دەستی کردووە بە پەیڕەوکردنی ڕێکاری ئەمنی توند لە شەقامەکانی شاری لۆس ئەنجیلوسی ئەمرێکی، ئەوەش بۆ ڕێگریکردنی لەهەر ڕوداوێکی نەخوازراو لەکاتی نمایشکردنی فیلمەکە.\nلەوبارەیەوە بەرپرسى ستۆدیۆکانی “واڕنەربڕۆس” بۆ دروستکردنی فیلمی سینەمایی لە ئەمریکا، پەیامێکی ئاڕاستەى هەوادارنی فیلمەکە کرد و تێیدا ئاماژەی بەوەکردووە، کە فیلمەکە بەهیچ شێوەیەک مەبەستی نییە تاوانباران وەک پاڵەوان دەربخات و چیرۆکی فیلمەکەش واقعی نییە و بەشێکە لە خەیاڵی نوسەرەکە.\nهاوکات ئاژانسی ڕۆیتەرز، ڕاگەیاندراوێکی سوپای ئەمریکای بڵاوکردەوە کە هۆشداری داوەتە سەربازەکانی کە دەبێت ئاگادار بن لەکاتێکدا کە دەچنە سینەماکان بۆ تەماشاکردنی فیلمی جۆکەر بەوەى ئەگەری هەیە توشی ڕوداوی نەخوازراو بن.\nبڕیارە فیلمی جۆرکەر لە چواری تشرینی یەکەمی ئەمساڵ نمایش بکرێت، فیلمەکە لە مانگی ئابی ڕابردوودا خەڵاتی “شێری ئاڵتونی” بەدەستهێنا لەمیانەی بەشداریکردنی لە فێستیڤاڵی ڤێنیسایی نێۆدەوڵەتی بۆ سینەما لە وڵاتی ئیتاڵیا.\nئەو ڕێکارانەى پێش نمایشکردنى فیلەمەکە لەکاتێکدایە، لە ساڵى 2012 لەکاتى نمایشکردنى فیلمى باتمان بە ناوى دارک نایت، کە جۆرکەر لە بەشى پێشووى ڕۆڵى تێدا بینیبو، بەهۆی دەستڕێژی گولەوە لە ویلایەتی کۆڵڕادۆی ئەمریکا 10 کەس کوژران.\n"ئەمریکا لەماوەی 400 ساڵی ڕابردوودا پابەندنەبوە بە پاراستنی کوردەکان"\n17:39 پێنج شه‌ممه 26 ئه‌یلول 2019\nمەحمود عوسمان: هەرێم جگە لە بەغدا هیچ بژاردەیەکى ترى سەرکەوتووى لەبەردەممدا نیە


ئومێد حەمە عەلی: ئەوەی کە ئەمرۆ گوزەرا راستەقینەترین هەنگاوی بە بنەماڵەیی کردنی ئەو بزوتنەوەیە بوو\nبزوتنەوەی گۆڕان وەکو باس دەکرێ هەر وەکو یەکێتیی نیشتمانی کورستان لە قوناغێکی زۆر سەخت دایە و ئەمرۆش بۆ رێکخەری گشتی و ئەندامانی خانەی راپەڕاندن، هەڵبژاردنی ئەنجام دا و بۆ جاری دووەم عومەر سەی عەلی بە ڕێکخەری گشتی بزووتنەوەی گۆڕان هەڵبژێردرایەوە.\nئایا لە راستیدا گۆڕان لە تەنگەژەدایە بەو شێوەی کە باس لە یەکێتیی دەکرێ؟\nهەر بەو شێوەی یەکێتیەکان بە هیوان گۆنگرە چارەسەری کێشەکانیان بکات، ئاخۆ ئەم هەڵبژاردنە کێشەکانی گۆڕان چارەسەر دەکات؟\nلە ناو رێکخستنەکاندا ئایا رێباز و پەیرۆپرۆگرامەکانیەتی کە پێکەوە گریان دەدات و رێکخستنەکانی پتەو دەکات و بە یەکگرتوویی رایان دەگرێ یان کەسایەتیەکانە؟\nگواستنەوەی گۆڕان لە ئوپوزسیۆنەوە بۆ بەشێک لە حکومەت زیانی پێی گەیاندووە وە یاخود بە قازانجی گەڕاوەتەوە؟\nئاخۆ پاش ئەم هەڵبژاردنە گۆڕان بەرەو کوێ دەچێت؟\nئومێد حەمە عەلی نووسەر، لێکۆڵەر و ئەندامی پێشووێ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا دەڵێت " بیگومان ئەزمونی حزبایەتی کوردستان بە تێکڕا لە تەنگەژەدایە، لە قەیرانێکی قووڵدایە، ئەگەر ئاوردانەوەیەک بدەین لە مێژووی پارتە سیاسیەکان لە باشوری کوردستان وە تاێبەت لە ساڵی 1946 وە لە درووستبوونی پارتی دیمۆکراتی کوردستان ئێمە ئاشنا دەبین لەگەڵ زنجیرەیەکی مێژووی\nلە حزبی سیاسی لە قوناغی جیاوازدا بە تەواوی هەڵگەڕاونەتەوە لە هەموو ئەو ئامانجانەی کە لە پێناویدا درووست بوونە، وە بەردەوام پێچەوانەی ئەو چاوەڕوانیانە ئیشیان کردووە هەر پاش ماوەیەک لە درووستبونیان ".\nکاک ئومێد هەر وەها دەڵێت " سەرنج بدە ئەمرۆ هەڵبژاردنێک لەسەر ئەساسێکی نا یاسایی، نا دەستوری بەرێوە چووە، چونکە بزوتنەوەی گۆڕان شەرعیەتی ناوخۆیی خۆێ نییە وە چەندین ساڵە هەڵبژاردن نەکراوە، ئەمەوی سەرنج بە خاڵێک بدەم، ئەوەیە لە باشوری کوردستان لەم جۆرە سیستم و عەقلیەتە حزبیە حوکمرانیەدا، هەمیشە کۆمەڵێک تمسیل، کۆمەڵێک شانوگەری دەکرێت، ئەوە راست نییە چونکە ئەوەی کە گوزراوە لەسەر ئەساسێکی نە یاسایی بوە، بۆیە سەرنجی خەڵک بۆ ئەوە نادەن کە هەموو ئەم پرۆسانە، پرۆسەن لەسەر ئەساسی شەو بەرێوە چووە".\nکاک ئومێد دەشڵێت " لە لایەکی ترەوە هەر ئەوەی کە ئەمرۆ گوزەرا راستەقینەترین هەنگاوی بە بنەماڵەیی کردنی ئەو بزوتنەوەیە بوو، چونکە ئەوانەی هەڵبژێدراوون زۆرینەی موتلەقیان بە تەوای مەعنا گوێ رایەڵ و موتیعی نەوەی رێکخەری گشتیین، کورانی نەوشیروان موستەفا رێکخەری پێشووی بزوتنەوەی گۆڕان ".