پارتى بۆ زامنكرنا مووچێ فه‌رمانبه‌ران سه‌ره‌دانا زێده‌ترى 30 حزب و فراكسيۆنا كريه - رۆژناما بنگەهێ لالش\nپارتى بۆ زامنكرنا مووچێ فه‌رمانبه‌ران سه‌ره‌دانا زێده‌ترى 30 حزب و فراكسيۆنا كريه\nالتاريخ: كانونی دووه‌م 23, 2019\nسه‌رۆكا فراكسۆنا پارتى ديموكراتى كوردستان ل جڤاتا نوونه‌رێن عيراقێ راگه‌هاند كو گه‌له‌ك گڤاشتن ل سه‌ر بزاڤێن كوردان هه‌نه و بزاڤێ دكه‌ن مووچێ فه‌رمانبه‌ر و پێشمه‌رگه‌ى و خێزانێن شه‌هيد و زيندانيێن سياسى بێ مه‌رج بێخنه ناڤ بوودجێ و ل گه‌ل زێده‌تر ژ 30 لايه‌نێن سياسى ژى روونشتينه بۆ رازيكرنا وێ چه‌ندێ.\nد. ڤيان سه‌برى، سه‌رۆكا فراكسۆنا پارتى ديموكراتى كوردستان ل جڤاتا نوونه‌رێن عيراقێ، د داخۆيانيه‌كێ دا بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز گۆت: “گه‌له‌ك گڤاشتن يێ ل سه‌ر تێبينيێن مه هه‌ين، بزاڤێن مه ژى د رژدن، تێبينى ل ده‌سپێكێ ل سه‌ر رێژێ بوون، رێژه نه‌يا دروست بوو. نها به‌حس ل هوورده‌كاريێن بوودجێ دهێته كرن، ئه‌و بۆ هه‌رێما كوردستانێ گه‌له‌ك يا گرنگه، زانمكرنا مووچێن هه‌رێما كوردستانێ، مووچێ فه‌رمانبه‌ر و پێشمه‌رگێن كوردستانێ ب هه‌يڤانه و ره‌نگه‌كێ دروست بهێته به‌لاڤكرن، بێى گرێدانا وێ ب چو بابه‌تێن سياسى ڤه، دارشتنه‌كێ په‌يدا كه‌ن د ناڤ بوودجێ دا كو مووچێن فه‌رمانبه‌ر و پێشمه‌رگان و مووچێ خێزانێن شه‌هيدان و زيندانيێن سياسى ب دروستى بهێته دابينكرن”.\nزێده‌تر گۆت: “كێمكرنا مه‌زاختيێن سيادى گه‌له‌ك يا گرنگه، زامنكرنا مه‌زاختيێن حاكم گه‌له‌ك يا گرنگه دروست و ب ده‌مێ خوه بهێت چونكو بۆ نموونه نها و پێشتر ژى 17% ژ رێژا ده‌مان بۆ هه‌رێما كوردستانێ دهاته دياركرن، به‌لێ د راستى دا 40%ێ ژ وێ رێژێ نه‌دگه‌هشت”.\nنه‌ڤه‌شارت ژى كو خالا (ج) گه‌له‌ك تێبينى و دانوستاندن يێن ل سه‌ر هه‌ين كا دێ هه‌ر وه‌كو خوه د بوودجێ دا مينيت يان ژى دێ هێته راستڤه‌كرن و گۆت: “مه دڤێت هه‌رێم يا پابه‌ند نه‌بيت ب 250 به‌رميلێن په‌ترۆلێ و پێڤه‌گرێدانا وێ ب مووچێ فه‌رمانبه‌ر و پێشمه‌رگه و خێزانێن شه‌هيد و زيندانيێن سياسى”.\nد. ڤيان سه‌برى خۆيا كر ژى كو دابينكرنا مه‌زاختيێن پێشمه‌رگه‌ى د چارچۆڤێ مه‌زاختيێن له‌شكرێ عيراقێ دا ژى ژ وان كارايه يێن ب رژدى كار ل سه‌ر دكه‌ن، “پێشمه‌رگه ژى پشكه‌كه ژ پێكهاتێ له‌شكرى يێ عيراقێ”.\nسه‌رۆكا فراكسۆنا پارتى ديموكراتى كوردستان ل جڤاتا نوونه‌رێن عيراقێ گۆت: “ئه‌ڤه ماوه‌كه ئه‌م وه‌كو پارتى ديموكراتى كوردستان ل گه‌ل شانده‌كێ هه‌رێما كوردستانێ مه سه‌ره‌دانا لايه‌نێن سياسى و هه‌ڤپه‌يمانى و كه‌ساتيێن سياسى يا كرى دا كو ره‌وشا هه‌رێما كوردستانێ بۆ وان به‌حس بكه‌ين و رازى كه‌ن ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ كو مووچێ فه‌رمانبه‌ران و پێشمه‌رگه‌ى مافه‌كێ سرۆشتى يه”.\nگۆتژى: “ل گه‌ل فراكسيۆنێن كوردستانى ژى كۆمبوونه‌كا به‌رفره‌هـ هاتيه كرن كو شه‌ش لايه‌نێن سياسى ژ بلى نه‌وه‌ى نوێ پشكدار ببوون و ئه‌ڤ هه‌موو بۆچوونه يێن هاتينه گه‌نگه‌شه كرن”.\nالسابق: بنگەهێ لالش دێ رێورەسمێن ئیمزاكرنا پەرتۆكا(ئافرەت دتاوانێن داعش) دا گێرت\nالتالى: کچه‌كا ئاواره‌يا ئێزدى ل خوارنگه‌هه‌كێ پاريێ خێزانا خۆ دابين دكت


عێراق.. كەی لێكهەڵوەشانەوەی هاوپەیمانیەتییەكان دەست پێ دەكات؟\nشەمووی رابردوو هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق لە سەرانسەری ئەو وڵاتە بەڕێوە چوو و تیایدا لیستە گەورەكان وەك چاوەڕوان دەكرا ئەنجامی دیاریان بەدەست هێنا، ئەوەی تێبینی دەكرا لەو هەڵبژاردنە هاوپەیمانیەتییەكان چەندان قەوارەی لێكجیاوازیان لەخۆ گرتووە، جیا لەوەی قۆناغی پێكهێنانی گەورەترین بارستەی پەرلەمان رەنگە لێكهەڵوەشانەوەی هاوپەیمانیەتییەكان بەخۆیەوە ببینێت.\nهیشام هاشمی شارەزای ستراتیژی عێراقی لەو بارەوە دەڵێت، حزبی دەعوە كە ماوەی سێ خولی لەسەریەكی سەرۆكایەتیی وەزیرانی فەرمانڕەوایی عێراق دەكات و رازی نییە بە رادەستكردنەوەی، ئاماژەی كرد كە ئێستە نووری مالیكی جێگری سەرۆك كۆمار كڕۆكی پتەوی ماڵی سیاسی شیعەیە لە عێراق.\nهاشمی لە لێدوانەكەیدا ئاماژەی بۆ ئەوە كرد كە تویتەكەی سەدر لەدوای دەركەوتنی بەشێك لە ئەنجامەكانی هەڵبژاردنەكە كە تیایدا ئەنجامی بەچاوی وەك بانگەشەیەكە بۆ قەوارە و هاوپەیمانیەتییەكانی تر بۆ پێكهێنانی حكوومەت.\nزیا ئەسەدی، بەرپرسی مەكتەبی سیاسی رەوتی سەدر لەو بارەوە رای گەیاند كە بەو ئەنجامەی دەركەوتووە هاوپەیمانی (سائیروون) مافی ئەوەی هەیە داوای پۆستی سەرۆك وەزیرانی عێراق بكات، ئەگەرچی مەبەستیان ئەوە نەبووە، دووپاتی كردەوە كە چەند مەرجێكمان هەیە بۆ هاوپەیمانیكردن لەگەڵ هاوپەیمانیەتییەكانی تر و دەرگەشمان كراوەیە.\nهیشام روكابی، بەڕێوەبەری نووسینگەی نووری مالیكی سەرۆكی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا لەو بارەوە دەڵێت، گفتوگۆكانمان بەردەوامە لەگەڵ چەند قەوارەیەكی سیاسی كە باوەڕیان بە پڕۆژەی دەوڵەتی یاسا هەیە و بریتییە لە زۆرینەی سیاسی بۆ بەڕێوەبردنی وڵات، بۆیە ئێمە بەرێگەوەین بەرەو پێكهێنانی گەورەترین هاوپەیمانی لە پەرلەمان بەمەبەستی پێكهێنانی حكوومەتێكی زۆرینەی سیاسی و بۆ ئەو مەبەستە گفتوگۆمان لەگەڵ چەند لایەنێك هەیە لەوانە لیستەكانی (فەتح) و (نەسڕ).\nزیاتر گوتی، لە ماوەی دوو رۆژی داهاتوو هاوپەیمانیەتییەكە پێك دێنین و تا ئێستەش گفتوگۆ لەگەڵ هێزی زیاتر دەكەین بۆ هاتنە ناو هاوپەیمانیەتییەكەمان و بۆ ئەم مەبەستە بەرووی هەمووان كراوەین و چەند هێزێكی سوننە و كورد و شیعە هەن دەیانەوێت بێنە پاڵمانەوە كە دوای تەواوبوونی گفتوگۆكان ناوەكان رادەگەیەنین.\nلای خۆیەوە رائید فەهمی، سكرتێری لیژنەی ناوەندیی حزبی شیوعی عێراق و كاندید لەسەر لیستی سائیروون لەو بارەوە رای گەیاند كە هاوپەیمانیەتییەكەی بە كردەنی دەستی كردووە بە جموجۆڵەكانی بۆ گفتوگۆكردن لەگەڵ لیستەكانی (نەسڕ) و (حیكمە) و هێزەكانی كورد و سوننە بەمەبەستی پێكهێنانی حكوومەتی نوێی عێراق.\nفەهمی لە دیدارێكی تەلەڤزیۆنی رای گەیاند كە لیستی (سائیروون) نزیكە لە (نەسڕ) و (حیكمە) و هاوپەیمانی بەغداد و چەند هێزێكی سەرەكیی سوننە و كورد بۆ پێكهێنانی حكوومەتی داهاتوو و دووپاتی كردەوە كە توانا و بواری پێكهێنانی هاوپەیمانیەتیەكی فرەوان هەیە كە لە ماوەی تەنیا چەند رۆژێكدا گەورەترین هاوپەیمانی پەرلەمانی پێك بێنین. ئەگەرچی گفتوگۆی پێكهێنانی حكوومەت رەنگە دوور بخایەنێت بەهۆی پێویستی رێككەوتن لەسەر پڕۆگرامێكی یەكگرتوو.\nلەبارەی چانسی عەبادی بۆ بوونەوە بە سەرۆك وەزیرانی عێراق، فەهمی روونی كردەوەن كە (سائیروون) ژمارەیەك كاندیدی هەیە و لەوانە حەیدەر عەبادی و دووپاتی كردەوە كە كاندیدەكە گرنگ نییە بەقەد گرنگی جێبەجێگردنی پڕۆگرامی رێككەوتنی لەبارەوە دەكرێت و زیاتر گوتی، ئێستە (سائیروون) مافی پێشكەشكردنی كاندیدی خۆی هەیە بۆ سەرۆك وەزیران و ئەو بابەتەش دەگەڕێتەوە بۆ ئاستی ئەو سازانەی كە روو دەدات و ئەو كات سەرۆك وەزیرانی داهاتوو دیاری دەكرێت.\nسەڵاح عوبێدی، گوتەبێژ بەناوی موقتەدا سەدر لەو بارەوە رای گەیاند، (سائیروون) هیچ لایەنێك رەت ناكاتەوە و لیستی (فەتح)یش بەشداریكردنی لە حكوومەت رەت ناكەینەوە تا ئەو كاتەی لەگەڵ پڕۆگرامەكەمان بێت، روونی كردەوە كە كێشەكەمان لەگەڵ ئەو لیستانەیە كە كاندیدان بۆ پۆستی سەرۆك وەزیران دەسەپێنن.\nچاودێران لەبارەی تویتەكەی دوێنێی موقتەدا سەدر لە تویتەر دەڵێن كە پەیامێكی جەفرەدار بوو بۆ راگەیاندنی لایەنەكانی هاوپەیمانیەتییە نوێیەكەی بۆ پێكهێنانی حكوومەتی داهاتووی عێراق، كاتێك تەنیا باسی هەریەك لە لیستەكانی (فەتح) و (دەوڵەتی یاسا)ی نەكرد.\nرۆژنامەی (قەبەس)ی كوێتی لەو بارەوە نووسیویەتی، ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی عێراق شەقێكی بەهێز بوو لەلایەن عێراقییەكانەوە بۆ چینی سیاسی كە 15 ساڵە دەسەڵاتدارە لەو وڵاتە لە رێگەی هەڵبژاردنی دوو لیستی دژ بە پێكهاتەی سیاسی ئێستە و ئەوانیان هێنایە پێشەوە.\nرۆژنامەكە دەڵێت، بردنەوەی رەوتی سەدر بەرجەستەی بێزاری عێراقییەكان دەكات لەو گەندەڵكارییەی حكوومەت بەدواییەكەكانی عێراق كردیان و عێراقیان گەیاندە ئاستی گەندەڵترین وڵاتانی دنیا، لەو كاتەی حزبی شیوعی كە لە هاوینی 2015 لەگەڵ سەدر نزیك بوونەوە بەیەكەوە لەدژی گەندەڵكاران چوونە سەر شەقامەكان ئەویش هاوشانی سەدرە لەو هاتنە پێشەوە.\nرۆژنامەكە ئاماژە دەكات، لەدوای دەركەوتنی ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی لبنان كە حزبوڵای لبنانی و هاوپەیمانەكانی سەركەوتنی گەورەیان بەدەست هێنا و بوونە زۆرینەی پەرلەمانی لەو وڵاتە، عەلی ئەكبەر ویلایەتی گەورە راوێژكاری عەلی خامنەیی، رابەری شۆرشی ئێران بەدیار كەوت و رای گەیاند كە چاوەڕوانی پەیامێكی سەركەوتنی تر بن لە سندووقەكانی هەڵبژاردنی عێراقەوە. لەو كاتەی ئەوەی لە عێراق رووی دا تەواو دوور بوو لەوەی ئێران ویستی.


لیدوانی بنه‌ماله‌ی ماموستا كریكار | مالپه‌ری مه‌کته‌ب قورئانی کوردستان\nشیناسه : 1033 28 مارس 2020 - 15:53\nلێدوانێك له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی مامۆستا كرێكار كه داوا ده‌كرێت ئه‌م نامه‌یه بێده‌ستكارییكردن بخوێندرێته‌وه تایبه‌ت به‌په‌ڕه‌ی فه‌رمی مامۆستا كرێكار\nلێدوانێك له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی مامۆستا كرێكار كه داوا ده‌كرێت ئه‌م نامه‌یه بێده‌ستكارییكردن بخوێندرێته‌وه\nتایبه‌ت به‌په‌ڕه‌ی فه‌رمی مامۆستا كرێكار\nبه شێویه‌كی دڕندانه هاوسه‌رم؛ باوكمان؛ باپیرمان؛ خاڵ و ماممان؛ له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی نه‌رویجه‌وه لێسه‌ندرا ، هه‌موو نیشانه‌كان ئه‌وه ده‌رده‌خه‌ن كه‌مامۆستا كرێكار فڕێندراوه، به‌ڵام له‌ڕاستیدا به‌یاسا ناردوویانه، له‌تاریكی شه‌و بێئه‌وه‌ی بۆی هه‌بێت قسه‌بكات، هه‌موو شتێك به‌نهێنی ده‌كرێت، ئه‌ی بۆچی حكومه‌ت ئه‌یه‌وێ راستییه‌كان له دۆسیه‌ی مامۆستا كرێكار بشارێته‌وه؟\nله ساڵی (۲۰۰۳) مامۆستا كرێكار حوكمدرا به‌تاوانی مه‌ترسی بۆ ئاسایشی وڵات، به‌ڵگه‌كان نه‌خرایه به‌رده‌ست دادگا و دادگا هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆ نه‌كرد له‌سه‌ر ئه‌گه‌ری ئه‌و “مه‌ترسییه”، هه‌ر له‌و كاته‌وه مامۆستا كرێكار له نه‌رویج ژیاوه بێ ئه‌وه‌ی هیچ مافێكی سه‌ره‌تایی هه‌بێت، له‌سه‌ر ئه‌وه‌شه‌وه له ساڵی (۲۰۱۰) پیاوكوژانێك هاتن بۆ كوشتنی مامۆستا كرێكار بێ هیچ روونكردنه‌وه‌یه‌ك ئازادكران هه‌رچه‌نده (DNA)ه‌كه‌شییان ئاشكراببوو.\nكێشه‌ی مامۆستا كرێكار كه‌یسێكی ئیتاڵی نییه، به‌ڵكو كه‌یسه‌كه كه‌یسێكی نه‌رویجیه، نه‌رویج زۆر ده‌مێكه سه‌رقاڵی دروستكردنی سیناریۆیه‌كی بێنرخ و بێ به‌هابوو، به ناوی: (كرێكاری تیرۆریست) بۆ ئه‌وه‌ی حوكمی مامۆستا كرێكار بدات به تیرۆر، ئه‌مه شتێكه كه هه‌گیز نه‌یانتوانیوه وه ناشتوانن بیسله‌مێنن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هیچ نییه‌تێك نه‌بووه له‌لایه‌ن مامۆستا كرێكار بۆ كاری تیرۆریستی، ئه‌وه لووتبه‌رزه‌كانی نه‌رویج بوون كه دان به‌م سیناریۆیه نانێن، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌ش ئه‌بوایه به هه‌ر نرخێك بێت له‌كۆلیكه‌نه‌وه، جا پێشێلكردنی مافی مرۆڤبێت، یان پیلانگێری و به‌رتیلتدان، ئیتاڵیاش یه‌كێكه له وڵاتانی ئه‌وروپا كه بتوانێت حوكمی غیابی بدات، هه‌ر بۆیه دۆسیه‌ی “كرێكار” دروستكرا بۆ ئه‌وه‌ی ببێته (گه‌وره‌ترین ئۆپه‌راسیۆنی دژه تیرۆر كه له ئه‌وروپا له‌ماوه‌ی ۲۰ ساڵ تا ئێستا ئه‌نجامدرابێت) گوێگرتن له ده‌نگه تۆماركراوه‌كان به ئاشكرایی ئه‌وه ده‌رده‌خات كه ته‌رجومه‌كان به شێوه‌یه‌ك كراوه كه ماناكان بگۆڕدرێت به تۆندوتیژی، ئه‌مه‌ش له راستیدا هیچ بنه‌مایه‌كی نییه، به‌ڵام ئه‌مه شتێك نه‌بوو كه‌دادگاو وه‌زاره‌تی داد گوێی بۆ بگرن، یان هه‌ڵیسه‌نگێن، گرنگ ئه‌وه‌بوو كه گرێبه‌ستی مه‌شروخوارندنه‌وه‌كه‌یان له‌گه‌ڵ ئیتالیا بهێننه‌دیی، سوپاس بۆ خوا كه تازه هه‌ندێك رۆژنامه‌نووس كارته شاراوه‌كانی حكومه‌تیان لێ ئاشكراده‌بێت\nدوای ئه‌وه‌ی (۳) حه‌فته، سه‌ردانیكردنمان بۆلای مامۆستا قه‌ده‌غه‌كرا، چاوه‌ڕوانی ئه‌وه بووین وه‌كو به‌ڵێنیانپێدابووين كه مامۆستا كرێكار چوارشممه ته‌له‌فۆنمان بۆ بكا، به‌ڵام ئه‌و ته‌له‌فۆنه هه‌رگیز نه‌كرا، به‌ڵكو رۆژی دواتر وا له ڕێی میدیاكانه‌وه بۆمان ده‌ركه‌وت كه مامۆستا كرێكار له ئیتاڵیایه، له وڵاتێك كه له‌م رۆژانه‌دا زۆر كه‌س په‌یوه‌ست ده‌كات به مردن و كاره‌ساته‌وه، له‌كاتێكدا كه هه‌موو چاوه‌كان خراوته سه‌ر په‌تای كۆرۆناوه، حكومه‌تو موخابه‌رات هه‌له‌كه ئه‌قۆزنه‌وه بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كه‌یان، ئه‌وانه‌ی كه هێشتا باوه‌ڕیان به مافی مرڤ هه‌یه، با له‌خۆیان بپرسن ئایا ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌ستیان  له‌م دۆسیه هه‌بووه ویژدانیان هه‌یه؟ ئێمه وه‌كو موسڵمان با‌وه‌ڕمان ته‌نها به‌وه هه‌یه كه خوای گه‌وره له ئه‌نجامدا دادپه‌روه‌ری سه‌رده‌خات، ئه‌وانه‌ی سته‌مكاریش بوون بێگومان به سزای خۆایی ده‌گه‌ن.\nوَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِين\nبنه‌ماڵه‌ی مامۆستا كرێكار:\n۲۷ی ۳ی ۲۰۲۰


وەزیری تەندروستی: تای خوێنبەربوون کۆتاییهاتووە\nهەواڵ / کوردستان :: 12/07/2018 :: 846 جار بینراوە\nوەزیری تەندروستی حکومەتی هەرێم رایده‌گه‌یه‌نێت، نەخۆشی تای خوێنبەربوون لە هەرێم کۆتاییهاتووە.\nئەم وتانەی رێکەوت حەمە رەشید، وەزیری تەندروستی هەرێم لەکۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا بوو کە ئەمڕۆ پێنجشەممە 12ی تەمموزی 2018 لەقەزای چەمچەماڵ ئەنجامیدا و رایگه‌یاند "لە هەرێمی کوردستان تەنها یەک حاڵەت تۆمارکرابوو لەهەولێر، ئێستا چارەسەرکراوە و نەخۆشخانەی جێهێشتووە و گەڕاوەتەوە ماڵ، لە سلێمانی-ش گومان لەحاڵەتێک هەبوو، ئەنجامی پشکنینەکەی گەڕاوەتەوە و تای خوێنبەربوون نەبووە، بۆیە هاووڵاتیان دڵنیادەکەینەوە تای خوێنبەربوون کۆنتڕۆڵکراوە و نەماوە".\nوتیشی "لەگەڵ وەزارەتی کشتوکاڵ تەنسیقمان هەیە و ئەوان هەڵمەتی رشاندن و پاککردنەوەی ئاژەڵ دەستپێدەکەن و وەزارەتی دارایی بودجەی پێویستی بۆ دابینکردووە".\nله‌لایه‌كى تره‌وه سەبارەت بە هاندانی پزیشکان و کارمەندانی تەندروستی وەزیری تەندروستی رایگەیاند "داوامان لە وەزارەتی دارایی کردووە، ئەوانیش بەڵێنیانداوە هەرکات بودجەی پێویست بێتە بەردەستیان بۆمان دابینبکەن".\nسەبارەت بەداخستنی سەنتەری گورچیلەکان وتی "ئەو پێویستییانەی بۆ گورچیلە شوشتن بەکاردێن بۆ شوێنەکانی تریش راگیراوە نەک تەنها لە چەمچەماڵ".\nهاوكات ده‌رباره‌ى لابردنى سیستمی پاشەکەوتی مووچەی وەزارەتەکەی رایگەیاند "نەمانی سیستمی پاشەکەوت کێشەیەکە ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتی دارایی بەجددی لەسەر خەتن و لەگەڵ باشبوونی باری دارایی و هەوڵەکانی چاکسازی، پاشەکەوت نامێنێت".


یاسایه‌ك پارتی و گۆڕان كۆده‌كاته‌وه\nپەرلەمانی کوردستان بە زۆرینەی دەنگ، كێشەی دامەزراوەی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستانی، خستە خولی پێنجەمی پەرلەمان، ئەندامێكی پەرلەمانی کوردستان رایدەگەیەنێت، بە بوونی دەستوور بۆ ھەرێمی کوردستان ئەو کێشەیە چارەسەر دەبێت، فراکسیۆنی یەکێتیش دانانی دەستوور بۆ ھەرێمی کوردستان بە پێویست دەزانێت.\nدوای سێ ساڵ فراکسیۆنی گۆڕان و پارتی لە پەرلەمانی کوردستان، دەنگیان بە پڕۆژە یاسایەکدا کە تایبەت بوو، بە پرسی سەرۆکایەتی ھەرێمی کوردستان، تا ساڵی یەکەمی خولی داھاتووی پەرلەمان، کە خولی پێنجەمە، دامەزراوەی سەرۆکایەتی ھەرێم، لەژێر چاودێری سەرۆکایەتی ئەنجوومەنی وەزیران، کارەکانی رایی دەکات، فراکسیۆنی پارتیش دووپاتی دەکاتەوە، کە بێ بوونی دەستوور بۆ ھەرێمی کوردستان، کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم چارەسەر ناکرێت.\nفرسەت سۆفی، پەرلەمانتاری كوردستان لە فراكسیۆنی پارتی بە كوردستان24 راگەیاند: "دەبێ خولی داھاتووی پەرلەمان یەكەم كاری ئەوەبێت، كە دەستوورێك بۆ كوردستان بنووسێت، لەو دەستوورەدا بڕیار لەسەر ئەوەبدات سەرۆكایەتی ھەرێم وەك دامەزراوە چۆن بێت و دەسەڵاتەكانی چی بێت، ئەو دامەزراوەیە بمێنێ یان نەمێنێ، دەبێ دەستوور ئەو بابەتە چارەسەر بكات".\nفراکسیۆنی یەکێتی لەگەڵ فراکسیۆنی پارتی و گۆڕان تایبەت بەو پرسە ھاورایە، لە بەرامبەردا فراکسیۆنی کۆمەڵ و یەکگرتوو، دەنگیان بەو پڕۆژە یاسایە نەدا، کە خولی پێنجەمی پەرلەمان کێشەی سەرۆکایەتی ھەرێم چارەسەر بکات، فراکسیۆنی یەکێتیش وەکو پارتی داوای دانانی بە پەلەی دەستوور بۆ ھەرێمی کوردستان دەکات.\nدلێر ماوەتی، سەرۆکی فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمانی كوردستان دەڵێت: "لەبەر ئەوەی حزبە كوردییەكان تائێستا بە دیموكراسیانە ململانێی یەكتر ناكەن و ھەمیشە باسی سڕینەوەی یەكتر دەكەن و زمانی زبڵ و نەگونجان زاڵە، نەمانتوانیوە لە پرسە گشتییەكان بگەینە بڕیارێكی ھاوبەش، بەوھیوایەی لە ئایندەدا بتوانین ئەو دەردە كوردە تێپەڕێنین".\nلە چوارچێوەی پڕۆژە یاساکە، کە پەرلەمانی کوردستان بە زۆرینە دەنگ پەسەندی کرد، دابەشکردنی دەسەڵاتەکانی سەرۆکی ھەرێم تا ساڵی یەکەمی خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان بەردەوامی دەبێت، جگە لەوەش بە 44 دەنگی بەڵێ لە بەرامبەر 16 دەنگی نەخێر پەرلەمانی کوردستان، ھەڵنەبژاردنی سەرۆکی ھەرێمی لەگەڵ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، پەسەندکرا.


لەیلا زانا ژنە و ھاوڕێ مەلا ستاریش پیاو!\nجەمال عەبدوڵا 03/04/2021 - 15:24 وتار\nكە حزب پێناسەی سیاسی و فكریی نەبوو یان ئەسڵەن یەكێك لە بنەماكانی حزبی لەدەست دا كە بریتییە لە تێڕوانینی وەكیەكی ئەندامانی لە بابەتە كۆمەڵایەتی و سیاسییە بنەڕەتیەكانی كۆمەڵگەدا، ئیتر دەبێ چاوەروانی ئەوەش لەو حزبە بكرێت كە یەكێكیان بڵێت من ئەسەدیم و ھەندێكی تریان لەپشتەوە تەقە لە ھەڤاڵەكانی خۆیان بكات. یەكێكیان بڵێت ئێستاش ڕیفراندۆم بۆ سەربەخۆیی كوردستان بكرێت دەنگ بە سەربەخۆیی كوردستان دەدەمەوە، بەڵام یەكێكی تریان وەڵام بداتەوە و بڵێت ھەرچی كێشەیەكمان ھەیە، بەھۆی ڕیفراندۆمەوە تووشمان بووە!\nكە حزب پێناسەی سیاسی و فكریی نەبوو، یان ئەسڵەن یەكێك لە بنەماكانی حزبی لەدەست دا كە بریتییە لە تێڕوانینی وەكیەكی ئەندامانی لە بابەتە كۆمەڵایەتی و سیاسییە بنەڕەتیەكانی كۆمەڵگەدا، ئیتر دەبێ چاوەڕوانی ئەوەش لەو حزبە بكرێت كە ھاوڕێ مەلا ستارێكی تیابێت لەجیاتی ئەوەی بێ گوێدانە ڕەگەزی مرۆڤەكان، نێر بن یان مێ، تەنیا باسی شارەزایی و كەفائەتی كەسەكان بكات لە ئیشوكارەكانی خۆیاندا، دێت و ھەر لەبەر ژنبوون سووكایەتی بە ژن دەكات و گوایە رەخنە لە حكوومەت دەگرێ، دێت و بە حكوومەت دەڵێت ”حكوومەت مێیینەیە“!.\nلەوەش سەیرتر ئەوەیە، دواتر دێت پینەوپەڕۆی قسەكانی دەكات، بەڵام پینەوپەڕۆكانیشی لاواز و مەھزەلەن و عوزری لە قەباحەت خراپتر. من باسی پینەوپەڕۆكانی ناكەم، باسی ئەو سووكایەتیە دەكەم كە بەگشتی بە ژنانی كرد. ھاوڕێ مەلا ستار دەڵێت: ”حكوومەتی مێیینە“ گوایە دەیەوێ سووكایەتی بە حكوومەت بكات! نازانم ئەم ھاوڕێ مەلا ستارە ھەتا چەند دكتۆرە نەوال سەعداوی و بەرھەمەكانی لە كتێب و نووسینەكانی دەناسێت؟ لەو بڕوایەدام ئەگەر ئاشنا بوایە بە نەوال سەعداوی و كتێبی (الانثى هي الاصل)ی نەوال سەعداویی بخوێندبایەتەوە، ئەو فەرماییشتەی! بەرامبەر بە ژنان نەدەفەرموو.\nچونكە لەڕووی زانستیەوە و ھەتا ھەفتەی شەشەمیش، ھەموو كۆرپەلەیەك لە هەناوی دایكیدا بە من و ھاوڕێ مەلاستاریشەوە كە خۆمان بە پیاو دەزانین، مێ بووین. پێدەچت ئەم ھاوڕێ مەلا ستارە نەك لە بابەتە فكری و سیاسییە قووڵەكاندا، بەڵكوو لە مێژوو و لە زانیاریە گشتییەكانیشدا زۆر كڵۆڵ و دەستوپێ سپی و داماو بێت. جا بۆ ئەوەی جارێكی تر كەسی تر بەتایبەتی لەناو پەرلەمانی كوردستان و حكوومەت و داوودەزگا گشتییەكاندا، جورئەتی ئەوە نەكات سووكایەتی بە ژن بكات، خستنەڕووی ھەندێك زانیاری بە پێویست دەزانم:\n1- لەیلا زانا خانمێكی كوردی باكووری كوردستانە لە 6 – 11 – 1991دا و لە پەرلەمانی توركیا، لە كاتی سوێدخواردندا كە ناوھێنانی كورد و كوردستان تاوان بوو و بۆی ھەبوو سەرتی لەسەر دابنێیت گوتی:”سوێند دەخۆم كە من بەرپرسم لە برایەتیی گەلی تورك و كورد“. سوێندخواردنەكەشی بە زمانی كوردی كۆتایی پێھێنا و لەچكێكیشی لەسەر كردبوو ڕەنگەكانی ڕەنگی ئاڵای كوردستان بوون، لەپای ئەم ھەڵوێستانەی لە 8 – 12 – 1994 بە 15 ساڵ زیندانیكردن حوكمیان دا، بەڵام لە 8 – 6 – 2004 ئازاد كرا. جا ئەوە لەیلا زانای ئەندام پەرلەمانی ژن و ئەمەش ھاوڕێ مەلا ستاری ئەندام پەرلەمانی پیاو!\n2- ھەندێ نموونەی تر ھەن نەك ھەر وەك پۆستی وەزیر، بەڵكوو وەك پۆستی سەرۆكوەزیران بەدەست ژنەوە بوون، واتە نەك ھەر وەزیری ژن ھەبوون، بەڵكوو سەرۆك وەزیرانی ژنیش ھەبوون، جا ئەگەر سەرۆكوەزیرانی ئێمە ژنێك بوایە، ئاخۆ ئەو كاتە ھاوڕێ مەلا ستار چیی تری دەگوت و سووكایەتیەكەی بە ژنان دەگەیاندە كوێ؟ فەرموون سەیری ئەم نموونانە بكەن:\nا- بێنەزیر بۆتۆ، لە 2 – 12 – 1988 ھەتا 6 – 8 – 1990 سەرۆكوەزیرانی پاكستان بووە.\nب- خالیدە زياء، لە 20 – 3 – 1991 ھەتا 30 – 3 – 1996 سەرۆكوەزیرانی بەنگلادیش بووە.\nج- شێخە حسێنە واجد، لە 23 – 6 – 1996 ھەتا 15 – 6 – 2001 سەرۆكوەزیرانی بەنگلادیش بووە. بۆیە دوو نموونەم لەسەریەك و ھەردووكیشی بەنگلادیش دانا، بۆ ئەوەی ھاوڕێ مەلا ستار بزانێت تەنانەت لە بەنگلادیش! كە رەنگە هاوڕێ بە پاشكەوتوویان بزانێت، ئاساییە كە سەرۆكوەزیران ژن بێت.\nد- تانسۆ چیلەر، لە 25 – 6 – 1993 ھەتا 6 - 3 – 1996 سەرۆكوەزیرانی توركیا بووە.\nھ- میگاواتی سۆكارنۆبۆتری، لە 23 – 7 – 2001 ھەتا 20 – 10 – 2004 سەرۆكوەزیرانی ئەندۆنیسیا بووە.\nو- عاتیفە یەحیا ئاغا، لە 7 – 4 – 2011 ھەتا 7 – 4 – 2016 سەرۆكوەزیرانی كۆسۆفۆ بووە.\nز : - ڕۆزا ئۆتۆنباییفا، لە 7 – 4 – 2010 ھەتا 1 – 12 – 2011 سەرۆكوەزیرانی قەرەغیستان بووە.\nلیستەكە زۆر درێژ دەبێتەوە و گۆڵدا مائیری سەرۆكوەزیرانی ئیسرائیل و تاتچەری سەرۆكوەزیرانی بریتانیا و ئەنگێڵا مێركڵی ڕاوێژكاری ئەڵمانیا كە دەسەڵاتەكانی یەكسانە بە دەسەڵاتەكانی سەرۆكی حكوومەت، ئەمانە و ھی تریش ماون، جا نازانم ھاوڕێ مەلا ستاری پیاو! ئەوەندەی بەسە یان نا؟


باشترین یەکەی نیشتەجێبوون لە کام نهۆمی شوقەدایە؟ - هەرزان بڵاگ\nئەم بابەتە لەسەر باشترین یەکەی نیشتەجێبوونە لە شوقەکاندا و لە بڵاگی هەرزان ئەیخوێننەوە.\nهەمیشە کڕیار و کرێچییەکان پرسیاریا لەسەر ئەوەیە کام نهۆم لە شوقەکاندا ونجاوترە بۆ ژیان؟ وەڵامی ئەم پرسیارە هاوپیوەندە بە کۆمەڵێک هۆکارەوە. پێشنیارمان ئەوەیە پێش لەوەی بڕۆنە ناو شوقەکەوە سەردانی شوقە و بینا دەوروبەرەکانی بکەن. بەرزیی بینا دەوروبەرییەکان هەڵسەنگێنن و دواتر بەرجەوەن(ڤیوو)ی هەر لایەک لە شوقەکەی خۆتان چاو لێ کەن.\nبەوردی سەرنجی ئەم بابەتانە بدە:\nهاتوچۆ و دەستڕاگەیشتن\nدیارە دەستڕاگەیشتن لە نهۆمی یەکەمدا لەچاو نهۆمەکانی تر ئاسانتر و بەردەستترە. ئەم ڕۆژانە زۆرینەی شوقەکان مەسعەدیان هەیە بەڵام هێشتا شوقەی بێ مەسعەدیش هەیە. لە شوقەی بێ مەسعەددا ژیان لە نهۆمە سەرترەکاندا زەحمەتە. قادرمەی زۆرە و هاتوچۆکردن ئاسان نییە. تەنانەت ئەگەر مەسعەدیشی هەبێت ئەگەری خراپبوونی مەسعەدەکەش هەیە. ئەگەر خێزانێکی گەنج بن لەوانەیە ئەوەنە کێشەتان نەبێت. بەڵام بۆ پیرەکان بەدڵنیایییەوە نهۆمە خوارترەکان باشترە.\nئەگەر ئەتانەوێ شوقەیەک بەکرێ بگرن یان بیکڕن و لە لایەکی تریشەوە زۆرتان حەز لە میوانی و هاتوچۆیە، یەگەر لە نهۆمە سەرەوەکان بێت و مەسعەدیشی نەبێ ئەبێ واز لە میوانی و کەسە پیرەکانی ناو خێڵ بێنن.\nلە کاتی ڕوودانی ڕووداوە سروشتییەکان وەک بومەلەرزە و ئاگرکەوتنەوەدا ئەگەر لە نهۆمە سەرترەکان بن و قادرمەی فریاکەوتنیشی نەبێت دیارە مەترسی لەدەستدانی گیانیتان لەسەرە. تەنانەت بە بوونی قادرمەی فریاکەوتنیشەوە هەر چۆڵکردنی نهۆمە سەرەکان کاتی زۆرتری پێویستە.\nگەرما و سەرما\nئەمە زۆر هاوپێوەندە بە بینا و شوقە تەنیشتەکانەوە. وای لە بەرچاو بگرن کەوا ئەو شوقەیەی کە دەتانەوێ بەکرێی بگرن یاخود بیکڕن لە شوقە تەنیشتەکانی بەرزترە. لەم حاڵەتەدا هەموو یەکەکانی لە وەرزە ساردەکاندا ساردترن. تەوژمی با لە کاتێکدا لەمپەرێک لە بەردەمیدا نییە زۆر بێبەزەیییە.\nنهۆمی یەکەم (نهۆمی سەرەوەی گەراج) هەمیشە ساردترە.\nنهۆمە سەرترەکانی بینا بە هاویناندا بۆ فێنککردنەوەی ناوماڵ پێویستە کارەبایەکی زیاتر بەکار بێنن.\nبەگشتی نهۆمی یەکەمی شوقەکان بە زستاناندا سارتر و نهۆمی ئەخیر بە هاویناندا گەرمتر لە هەمووانە؛ کەوایە وزەیەکی زیاتر لەچاو نهۆمەکانی تر بەکار ئەهێنن.\nئاستی بینین (ڤیوو)\nیەکێک لە تایبەتمەندییەکانی نهۆمە بەرزەکانی بینایەک ڤیوویەکەیەتی. لە نهۆمە سەرەکانەوە ئەتوانن بەرجەوەنێکی جوان لە شار ببینن و بەدڵنیاییشەوە ئەمە کاریگەرییەکی ئەرێنیتان لەسەر دروست ئەکات. زۆر ڕوونیشە ئەم بابەتە بەندە بە بینا دەوروبەرەکانیشەوە. بینایەکی 10 نهۆمی کەوا بینایەکی 12 نهۆمیی لە بەردەمدایە، جیاوازییەکی ئەوت لەنێوان قاتی یەک و دەدا نییە.\nلە لایەکی تریشەوە بینا دەوروبەرەکان ئەبنە هۆی کەمبوونەوە ڕووناکیی ناوماڵ لە نهۆمە خوارەکاندا. کەوایە تاکوو بەرەو قاتە سەرەکان بڕۆن ڕووناکییەکی زرتر وەر ئەگرن.\nکەوایە ئەگەر گرنگی بە ڕووناکی و بەرجەوەن ئەدەن، نهۆمە بەرزەکان بۆ ئێوە باشترە.\nنهۆمە خوارەکان ئەبێ سەرەڕای دەنگی هاتوچۆ لە گەراج و حەوشەدا ئەبێ دەنگی هاتوچۆی سەیارەکان و دەنگی ناو گەڕەکیش تەحەمول بکەن. باشیی نهۆمی یەکەم ئەوەیە نهۆمی خوارەوەیە نییە و لانیکەم دەنگی نهۆمی خوارەوە ئازاریان نادات. ئەگەر مناڵەکانتان ئەنەرجییەکی زۆریان هەیە و کورد وتەنی هاروهاجن دیارە هەڵخستنەوە و دەنگەدەنگیان نهۆمی خوارووەتان ئیزعاج ئەکات.\nنهۆمە خوارووەکان لەچاو نهۆمە سەرترەکان بۆ دزەکان گونجاوترن. چوونکە ئاسانتر ئەتوانن ئەو شتانەی کە دزیویانە لە بیناکە بیبەنە دەرەوە و لە کاتێکیشدا پێیان بزانن خێراتر ئەتوانن ڕا بکەن. کەوایە ئەگەر لە نهۆمە خوارەکاندا شوقە ئەکڕن ئاگاتان لە ڕەوشی ئەمنیی ئەو یەکەیە ببێت.\nکەمبوونی پەستانی ئاو و ئەگەری نمدان و تکەکاردنی ئاو لە بەرزترین نهۆمی بینادا لە عەیبەکانی نهۆمە بەرزەکانە.\nنهۆمە اوەڕاستەکان هەندێ لە باشی و تایبەتمەندییەکانی نهۆمە بەرزەکان و نهۆمە خوارووەکانیان هەیە و ئەتوانن هەمیشە پێشنیارێکی باش بن.\nلە کۆتاییدا ئێوەن کە بڕیاردەرن لە کوێ بژین و کام نهۆم هەڵبژێرن.\nبۆ کڕین و فرۆشتن یان بەکڕیدان و بەکرێگرتنی هەموو جۆرە موڵکێک سەردانی سایتی هەرزان بکەن.\nخانوو سەرما شوقە قات گەرما مەسعەد نهۆم یەکەی نیشتەجێبوون\nئەم بابەتە لەسەر ئەو شتانەیە کەوا پێویستە پێش چوونەدەرەوە لە ماڵ بییانکەیت و لە بڵاگی سایتی هەرزان ئەیخوێننەوە. جێهێشتنی ماڵ کۆمەڵێک هۆکاری هەیە، سەرەکیترینیان گەشتوگوزار و سەفەرە. کەوایە ئەگەری زۆر کەمە دڵەڕاوکێی پێش...\nCopyright © 2022 . Harzaan. All rights reserved


سلێمانی: نۆ دز لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیردەکرێن - ئاوێنه\nدزیی جۆراو جۆریان ئەنجامداوە\nسلێمانی: نۆ دز لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیردەکرێن\nبەڕێوەبەری بەشی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی ئاشکرای کرد مەفرەزەکانیان توانیویانە 9 تۆمەتباری دزی دەستگیر بکەن و سەرجەمیشیان دانایان ناوە بەتاوانەکەیاندا و لە ئێستادا بەفەرمانی داوەری لێکۆڵینەوەی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی بەندن.\nئاوێنە: رائد ئەکرەم قادر بەڕێوەبەری بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی سلێمانی ئاشكرای کرد کە دو لە تۆمەتبارەکان لە گەڕەکی مەجید بەگ دەستگیر کراون کە دزییان لە مارکێت کردووە، دو تۆمەتباری تریش لە گەڕەکی ڕاپەڕینی شاری سلێمانی دەستگیر کراوون بەهاوکاری ئاسایشی رِاپەڕین چەقۆیان داوە لە ژنێک و هەوڵی دزینی پارەو ئاڵتونیان داوەو هەر دوو تۆمەتبارەکە نەوجەوانن دانیان ناوە بەتاوانەکەیاندا.\nبەڕێوە بەری بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی وتیشی هێزەکانمان توانیویانە کە چوار تۆمەتباری دیکەی دزی دەستگیر بکەن کە دزی ماتۆڕسکیلیان کردووە دانیشیان ناوە بەتاوانەکەیانداو تۆمەتبارێکی تریش دەستگیر کراوە کە هەستاوە بە خەڵەتاندنی پیاوانی بەتەمەن دانی ناوە بەتاوانەکەیدا.


زایینی: ٢٣-١٢-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩٢/١٠/٠٢ - ١٢:٤٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: سینەماکار و دەرهێنەرێکی کوردی خەڵکی شاری بانە لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانی رێژیمی ئیسلامیی ئێرانەوە لە شاری تاران دەسبەسەر کرا.\nئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا بڵاوی کردەوە، کەیوان کەریمی براوەی خەڵاتی فیستیڤاڵی قوتابییانی فیلمی ''فیلۆفیست''، ٨ رۆژ پێش ئێستا لەلایەن هێزەکانی رێژیمەوە دەسبەسەر و دواتر راپێچی بەندیخانەی ''ئەڤین'' لە شاری تاران کراوە.\nئەو سەرچاوە بڵاویشی کردەوە هەتا کاتی بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە لە هۆکاری دەسبەسەرکرانی ئەو سینەماکارە کوردە لەلایەن هێزە ئەمنیەتییەکانی رێژیمی ئیسلامیی ئێرانەوە رانەگەیەنراوە.\nبەپێی ئاماری کوردستان میدیا، لە سەرەتای مانگی سەرماوەزەوە هەتا ئێستا ٨ هاووڵاتیی کورد لەلایەن هێزەکانی رێژیمی ئێرانەوە دەسبەسەر کراون.


آگوست 8, 2021 – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nته‌قه‌ی هێزه ئه‌منییه‌كانی ڕژیم بۆ سه‌ر خۆپیشانده‌رانی شاری “نه‌غه‌ده”\nبه‌پێی هه‌واڵی گه‌ییشتوو، ڕۆژی هه‌ینی ١٦ی مانگی گه‌لاوێژ، به‌هۆی كۆبوونه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تی ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له خه‌ڵكی شاری “نه‌غه‌ده” له به‌رانبه‌ر كه‌ڵانته‌ری ١١ی ئه‌و شاره، هاووڵاتییه‌كی ته‌مه‌ن ٢٧ ساڵ به ناوی “محه‌ممه‌د عه‌لیزاده“ به ته‌قه‌ی ڕاسته‌وخۆی …\nکۆبوونەوەی خوێندکارانی بەشی پزیشکی لە زانکۆی کرماشان\nرۆژی شەممە 16ی مانگی گەلاوێژ، کۆمەڵێک لە خوێندکارانی بەشی پزیشکی زانکۆی کرماشان لە ناڕەزایەتی بە کەمتەر خەمی و گوێ پێنەدانی بەرپرسان بە داواکارییەکانیان لە بەرامبەر بینای “علوم پزیشکی کرماشان” کۆبوونەوە. خوێندکاران بە دانی …\nتیرۆری “مووسا باباخانی” ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حدك له شاری هه‌ولێر\nڕۆژی شه‌ممه ١٦ی مانگی گه‌لاوێژ، ته‌رمی “مووسا باباخانی” چالاكی سیاسی خه‌ڵكی كرماشان و ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی دیمۆكراتی كوردستان(حدك) له هۆتێلی “گۆڵی سلێمانییه” له ناوه‌ندی شاری هه‌ولێر، دوزرایه‌وه. به پێی ڕاگه‌یه‌ندراوی حیزبی دیكۆكراتی كوردستان، “مووسا باباخانی” ڕۆژی …\nبانگهێشت و دەستبەسەر كردنی چالاكی مه‌ده‌نی “مادێح فەتحی” لە لایه‌ن ئیتلاعاتی شاری سنه\nڕۆژی پێنجشەممە 14ی مانگی گەلاوێژ، چالاكی مه‌ده‌نی ناسراوی شاری سنه به ناوی “مادێح فه‌تحی” پاش بانگهێشتی بۆ ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری سنە، ده‌ستبه‌سه‌ر كرا. بە پێی ڕاپۆرته‌كان، ئه‌و چالاكه مه‌ده‌نییه بە بۆنەی بەشداری لە …\nڕاگوێزی به‌ندكراوێكی خه‌ڵكی شنۆ بۆ زیندانی ئه‌و شاره\nڕۆژی شه‌ممه ١٦ی مانگی گه‌لاوێژ، هاووڵاتییه‌كی خه‌ڵكی شاری شنۆ، به ناوی “ئاوات محه‌ممه‌دپوور“، ڕاگوێزی زیندانی ئه‌و شاره كرا. به پێی ڕاپۆرته‌كان، ئه‌و هاووڵاتییه ڕۆژی شه‌ممه ١١ی مانگی ڕێبه‌ندانی ١٣٩٩ی هه‌تاوی، به …\nسه‌پاندنی حۆكمی زیندان به‌سه‌ر بەڕێوەبەری کاناڵی تێلێگرامیی “پۆرسمان” له سه‌قز\nرۆژی شه‌ممه ١٦ی مانگی گه‌لاوێژ، “مستەفا حەمدی” بەڕێوەبەری کاناڵی تێلێگرامیی “پۆرسمان” لەلایەن دادگای ڕژیمه‌وه له شاری سەقز، بە دوو ساڵ زیندانی تەعزیری مەحکووم کرا. بەپێی ڕاپۆرته‌كان، ئەو چالاکە مه‌ده‌نییه بە تۆمەتی “تەبلیغ دژی نیزام” بە ٨ مانگ …\nكۆژرانی ژنێك له لایه‌ن مێرده‌كه‌یه‌وه له شاری مه‌ریوان\nڕۆژی دووشەممە 11ی مانگی گەلاوێژ، ژنێک بە ناوی “مونیرە قادری” خەڵکی گوندی “گولان“ی سه‌ر به ناوچەی “کۆماسی” و دانیشتووی گوندی “چۆڕ“ی سەر بە شاری مەریوان، لە لایەن مێرده‌كه‌یه‌وه کوژرا. بە پێی ڕاپۆرته‌كان، ئه‌و بكۆژه پاش چوار ڕۆژ …\nخۆپێشاندانی دژە دەوڵەتی لە تایلەند\nرۆژی شەممە 16ی مانگی گەلاوێژ، بە هەزاران کەس لە ناڕەزایەتی بە سیاسەتەکانی دەوڵەتی تایلەند لە بانکۆکی پایتەختی ئەو وڵاتە ڕژانە سەر شەقامەکان. خۆپێشاندەران بە سیاسەتەکانی دەوڵەت لە کۆنتڕۆڵ کردنی قەیرانی کۆڕۆنا …\nناڕەزایەتی خانەنشینکراوانی فولادی خوزستان و ئیسفەهان\nکۆمەڵێک لە خانەنشین کراوانی فولادی خوزستان و ئیسفەهان رۆژی یەکشەممە 17ی مانگی گەلاوێژ لە ناڕەزایەتی بە پێڕانەگەیشتنی خواستەکانیان لە بەرامبەر بینای سەندووقی خانەنشینی سەنعەتی فولاد لەو دوو شاره، ده‌ستیان دایه كۆبوونه‌وه‌ی …\nكۆبوونه‌وه‌ی كرێكارانی كارخانه‌ی سیمانی سپاهانی ئیسفه‌هان\nبه‌شێك له كرێكارانی كارخانه‌ی سیمانی سپاهانی ئیسفه‌هان، ڕۆژی شه‌ممه ١٦ی مانگی گه‌لاوێژ، له ناڕه‌زایه‌تی به به‌دینه‌هاتنی خواسته‌كانیان ، ده‌ستیان له كار كێشا و كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ناڕه‌زایه‌تییان به‌ڕێوه‌برد. به پێی ڕاپۆرته‌كان، سه‌ره‌كی …


ئازادکرانی مەرجداری دوو زیندانیی سیاسیی کورد لە زیندانی سەقز\n16:37 - 5 گەلاوێژ 2714\nئاژانسی کوردپا: دوو زیندانیی سیاسیی کوردی خەڵکی شارستانی سەقز، پاش تێپەڕاندنی ١ ساڵ زیندان، بە شێوەی مەرجدار لە زیندان ئازاد کران.\nبەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، دوو زیندانی سیاسیی کورد، بەناوەکانی کامیل و غەریب شەریف‌زادە، پاش ١٢ مانگ راگیران لە زیندانی ناوەندیی شاری سەقز، رێکەوتی ٢٠ی پووشپەڕی مانگی رابردوو (١٣٩٣) لە زیندان ئازاد کران.\nکامیل شەریف‌زادە، لەلایەن لقی ١ی دادگای ئیقلابی شاری سەقزەوە حوکمی ٣ ساڵ زیندانیی تەعزیری بۆ برابوویەوە و هەروەها غەریب شەریف‌زادەش بە دوو ساڵ زیندانیی تەعزیری مەحکووم کرابوو.\nکامیل و غریب شەریف‌زادە، مانگی گەلاوێژی ساڵی ١٣٩٢ هاوڕێ لەگەڵ کەسیکی دیکە بەناوی عیرفان مەجیدی لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە لەشاری سەقز دەستبەسەر و پاش ماوەیەک راگیران لە ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو شارە، بۆ زیندانی ناوەندیی سەقز گوازرانەوە.\nئەو سێ هاووڵاتییە کوردە، مانگی سەرماوەزی ساڵی رابردوو (١٣٩٢)، بە تۆمەتی هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزیسیۆنی حکوومەتی ئیسلامیی ئێرانەوە، بە زیندانیی تەعزیری مەحکووم کران.


یاری PUBG Mobile خەڵاتی باشترین یاری ساڵی 2018ـی پێدرا – کەی ئای تی ئێن\nیاری PUBG Mobile خەڵاتی باشترین یاری ساڵی 2018ـی پێدرا\nکۆمپانیای دروستکەری یاری پەبجی مۆبایل “تێنسێنت” ڕایگەیاند یاریەکەیان خەڵاتی باشترین یاری ساڵی ٢٠١٨ـی پێدراوە لەلایەن خەڵاتە زێرینەکانی Joystickـەوە. گەشەپێدەرانی یارییەکەش بە شانازیەوە باس لە خەڵاتەکە دەکەن و دەڵێن بەم سەرکەوتنانە و ئەم خەڵاتە، هەوڵی زیادکردنی تایبەتمەندی نوێ و شتی نوێ بۆ یارییەکە دەدەین.\nهەر لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی یەری پەبجی مۆبایل، کۆمپانیای تێنسێنت سەرکەوتنی یەک لە دوای یەکی تۆمارکردووە و لە ماوەیەکی کەمدا زیاتر لە ١٠٠ ملیۆن کەس یارییەکەیان لەسەر ئەندرۆید و iOS داگرت.\nئێستا خەڵاتی گووگڵ ماوە بۆ دیاریکردنی باشترین ئەپ و یارییەکانی ساڵ. ئێستا پەبجی مۆبایل لە لیستی ئەو یارییە پاڵێوراوانەی کۆگای گووگڵ پلەیە کە ئێستا بەکارهێنەران دەتوانن دەنگیان پێبدەن و لە کۆتاییشدا باشترین یاری بە زۆرینەی دەنگ لەلایەن گووگڵەوە دیاری بکرێت.\nبەم زووانەش نوێترین نوێکردنەوەی یارییەکە بۆ یاریکەران بەردەست دەبێت و وەرزی چوارەم لە لە ڕۆژی ١٨ی ئەم مانگەوە دەست پێدەکات.


سەبارەت بە ڕەفتارە سروشتییەكان (سُنَنُ الْفِطْرَة) ئایا وشەى (الْفِطْرَة) ماناى چیە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nپاك و خاوێنىڕەفتارە سروشتیەکانسەبارەت بە ڕەفتارە سروشتییەكان (سُنَنُ الْفِطْرَة) ئایا وشەى (الْفِطْرَة) ماناى چیە؟\nسەبارەت بە ڕەفتارە سروشتییەكان (سُنَنُ الْفِطْرَة) ئایا وشەى (الْفِطْرَة) ماناى چیە؟\nڕەفتارە سروشتییەكان (سُنَنُ الفِطرة)\nزانایان ڕاوبۆچوونی جیاوازیان هەیە لە لێكدانەوەی وشەی (الْفِطْرَة)دا :\n1 ـ واتای وشەی (الْفِطْرَة) لە زمانی عەرەبیدا : وتراوە: (الْفِطْرَةُ : الْخِلْقَةُ) واتە : شێوە و دیمەن و پێكهاتە و سروشتی دروستكراو .\nوە وتراوە: (الْفِطْرَةُ : هِيَ أَصْلُ الْخِلْقَةِ) واتە : بریتییە لە بنەوای شێوە و سروشتی دروستكراو .\nوە وتراوە : (الْفِطْرَةُ : الْجِبِلَّةُ الَّتِي خَلَقَ اللَّهُ النَّاسَ عَلَيْهَا ، وَجَبَلَهُمْ عَلَى فِعْلِهَا) واتە : بریتییە لەو خووەی كەوا خوا خەڵكی لەسەر دروست كردووە و ڕایهێناون لەسەر كردنیان\n2 ـ واتای وشەی(الْفِطْرَة) لە زاراوەی زانایانی شەریعەتدا :\nوتراوە : (الْفِطْرَةُ : سُنَّةِ الدِّينِ ، يُرِيدُ الدِّينَ الَّذِي وُلِدُوا عَلَيْهِ وَخُلِقُوا عَلَيْهِ) واتە : سوننەتی ئاین ، مەبەستی ئەو ئاینەیە كەوا لەسەری لە دایك بوون و لەسەری دروست كراون\nوە وتراوە : (الْفِطْرَةُ : هِيَ الدِّين) واتە : بریتییە لە ئاین .\nوە وتراوە : (الْفِطْرَةُ : السنة القديـمة التي اختارها الأنبياء واتفقت عليها الشرائع ، فكأنَّها أمر جبلي فُطِرُوا عليها) واتە : بریتییە لەو سوننەتە دێرینەی كەوا پێغەمبەران هەڵیانبژاردووە و شەریعەتەكان پێكهاتوون لەسەری ، وەكو شتێكی سروشتی لەسری ڕاهێنراون .\nوە وتراوە : (الْفِطْرَةُ : السُّنَّة بدليل الرواية الأخرى : "عَشْرَة مِنْ السُّنَّة" ، وَمَعْنَاهُ أَنَّهَا : مِنْ سُنَن الْأَنْبِيَاء الَّذِينَ أُمِرْنَا أَنْ نَقْتَدِي بِهِمْ) واتە : بریتییە لە سوننەت بە بەڵگەی ریوایەتەكەی تر : "دە ڕەفتار هەن لە سوننەتن" ، وە واتاكەی ئەوەیە : ئەمانە لە سوننەتی پێغەمبەرانن كەوا فەرمانمان پێ‌كراوە بەوەی كە شوێنیان بكەوین و چاویان لـێ‌بكەین .\nوە وتراوە : (خَمْسٌ مِنَ الْفِطْرَةِ : الْمُرَاد بِهَا هُنَا أَنَّ هَذِهِ الْأَشْيَاء إِذَا فُعِلَتْ اِتَّصَفَ فَاعِلُهَا بِالْفِطْرَةِ الَّتِي فَطَرَ اللَّه الْعِبَاد عَلَيْهَا وَحَثَّهُمْ عَلَيْهَا وَاسْتَحَبَّهَا لَهُمْ لِيَكُونُوا عَلَى أَكْمَل الصِّفَات وَأَشْرَفهَا صُورَة) واتە : مەبەست پێ‌ی لێرەدا ئەوەیە كە ئەم شتانە ئەگەر بكرێن ئەوا ئەنجامدەرەكەیان وەسف دەكرێت بەو سروشت و خووەی كەوا خوا بەندەكانی لەسەری ڕاهێناوە و هانیانی بۆ داون و خۆشەویستی كردوون لە لایان بۆ ئەوەی لەسەر كامڵترین و ڕێزدارترین شێوە بن .\nوە وتراوە: (الْفِطْرَةُ : مَا جَبَلَ اللَّهُ الْخَلْقَ عَلَيْهِ ، وَجَبَلَ طِبَاعَهُمْ عَلَى فِعْلِهِ ، وَهِيَ كَرَاهَةُ مَا فِي جَسَدِهِ مِمَّا هُوَ لَيْسَ مِنْ زِينَتِهِ) واتە : بریتییە لەوەی كە خوا دروستكراوەكانی لەسەری ڕاهێناوە و خوویان پێوە گرتووە ، وە تەبیعەت و سروشتیانی ڕاهێناوە لەسەر ئەنجامدانیان ، كە بریتییە لە حەزنەكردن و بێزار بوون لەوەی كە بە لاشەیانەوەیە لەوانەی كە بەشێك نین لە جوانی و ڕازاوەیەتی مرۆڤــ .\nخەتەنەكردنى كچان لە ڕووى شەرعەوە دروستە بكرێت یان نا؟ حوکمى تاشینى موی بەر و دواوە بۆ پیاوان و ئافرەتان درێژكردنه‌وه‌ى نینۆك ئایا حوكمى لادانى مووى ده‌ست و پێ چی یه؟ خەتەنە کردنى منداڵ لە ڕۆژى حەوتەم دا\nسەردان: ١,٢٤١ بەش: ڕەفتارە سروشتیەکان\nپرسیاری دواترهۆكارەكانى تووشبوون بە نەخۆشى شەكرە چیە؟پرسیاری پێشترمافەکانى قورئان چیە لەسەر باوەڕداران؟


له‌سه‌ر کەوتنە حاڵەتەتی ئاماده‌باشی پۆلیس روونكردنه‌وه ده‌درێت\nقایمقامی پێنجوێن له‌سه‌ر ئاماده‌باشی پۆلیس روونكردنه‌وه ده‌دات\nقایمقامی قه‌زای پێنجوێن به وه‌كاله‌ت رایده‌گه‌یه‌نێت دۆخی قه‌زاكه‌یان ئارامه و خستنه حاڵه‌تی ئاماده‌باشی پۆلیسیش بۆ خۆنیشاندانی شه‌وانه‌یه كه ساڵانه له هه‌ر قه‌زایه‌كدا ده‌كرێت.\nهێمن ئیبراهیم، قایمقامی قه‌زای پێنجوێن به وه‌كاله‌ت به وێستگه نیوزی راگه‌یاند، هیچ حاڵه‌تێكی له‌ناكاو له سنووری قه‌زاكه‌یاندا نییه و وتی: "هێزه‌كانی پۆلیسیش بۆیه له ئاماده‌باشیدان به‌مه‌به‌ستی ئه‌نجامدانی خۆنیشاندانی شه‌وانه كه ساڵانه شه‌وێك یان دوو شه‌و ئه‌نجام ده‌درێت".\nناوبراو وتیشی: "ئه‌و خۆنیشاندانه‌ش پۆلیس پێشنیار بۆ سه‌رۆكی یه‌كه‌ی كارگێڕِی ده‌كات و سه‌رۆكی یه‌كه‌ش ره‌زامه‌ند ده‌بێت، بۆ ئه‌و خۆنیشاندانه‌ش هیچ هێزێكی ده‌ره‌كی ناهێنرێت، به‌ڵكو هێزه‌كانی پۆلیس به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی دیكه‌ی ناوخۆی سنووری قه‌زاكه‌ش ئه‌نجامی ده‌ده‌ن كه ره‌نگه شه‌وێك یان دوو شه‌و بخایه‌نێت".\nپێشتر راگه‌یاندن و په‌یوه‌ندییه‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی له راگه‌یه‌ندراوێكدا كه وێنه‌ی بۆ وێستگه نیوز نێردراوه رایانگه‌یاند، له‌سه‌ر فه‌رمانی عه‌مید ئاسۆ ته‌ها عه‌بدولكه‌ریم، به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی پارێزگای سلێمانی، بۆ زیاتر پاراستنی سه‌روماڵی هاوڵاتیان و ئارامی زیاتر بۆ سنوری قه‌زای پێنجوێن ئه‌مشه‌و 18ی ئاداری 2018 به‌شێك له ئه‌فسه‌ر و كارمه‌ندانی به‌شی پۆلیسی پێنجوێن له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م بنكه‌كانی، به‌هه‌ماهه‌نگی هێزه‌كانی ئاسایش و هاتوچۆ و هێزه‌كانی پۆلیسی دارستانی پێنجوێن به شێوه‌ی خۆنیشاندانی شه‌وانه به شه‌قام و كۆڵانه‌كاندا بڵاوه‌یان پێكرا به‌مه‌به‌ستی ڕێگریكردن له ئه‌گه‌ری ڕودانی هه‌ر كارێكی نایاسایی.\nهه‌ر به‌پێی راگه‌یه‌ندراوه‌كه، هێزه‌كانی پۆلیسی پێنجوێن هاوڵاتیانی سنوره‌كه دڵنیا ده‌كاته‌وه كه مه‌فره‌زه‌كانیان هه‌میشه له ئاماده‌باشیدان بۆ پاراستنی سه‌روماڵیان و مه‌فره‌زه‌كانی پۆلیس تا به‌ره‌به‌یان له‌سه‌رجه‌م كوچه‌و كۆڵانه‌كاندا بڵاوه‌یان پێكراوه.\nئه‌م بابه‌ته 8148 جار خوێنراوه‌ته‌وه


دکتۆر سەعید قرمزی تۆپراک «دکتۆر شڤان» چەوا و بۆچی هاتە کوشتن؟ - دارکا مازی\nدکتۆر سەعید قرمزی تۆپراک «دکتۆر شڤان» چەوا و بۆچی هاتە کوشتن؟\nپارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ ل 16/8/1946، ل سەر بنەمایێ حیزبا دەمۆکراتا کوردستانا ئیرانێ هاتیە ئاڤا کرن، پارتیا دەمۆکراتا کوردستانا ترکیا ژی ل سالا 1965ێ ل سەر بنەمایێ پارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ هاتیە دامەزراندن و رێڤەبەرێن وێ پەیوەندیەکا براتی د گەل سەرۆک بارزانی و شۆره‌شێ هەبوو. ل ئۆکتۆبەرا 1969ێ دا، پارتیا دەمۆکراتا کوردستان-ترکیا، شەش ئەندامێن خوە شاندن باشوورێ کوردستانێ داکو د وارێ پێشمەرگایەتیێ و سیاسەتێ دا پەروەردێ وەرگرن. سەعید ئالچی سەکرەتەرێ پارتیێ، بەرپرساتیا وان خستە سەر ملێن دکتۆر سەعید قرمزی تۆپراک “دکتۆر شڤان”. سەرکرداتیا شۆرەشێ، بارەگەهەک ل نێزیکی گوندێ “دێشیشێ” ل ناڤچەیا زاخۆ ژ بۆی ڤان پێسمەرگەیان دانا.\nد کارێن خوە دا، دکتۆر شڤان بێ پرسیارکرن ژ سەرکردە و ئەندامێن پارتیا دەمۆکرات، ب خوە پارتیەکا نوو ب ئایدۆلۆژیا چەپ د ناڤا پارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ دا ب ناڤێ “کۆمەلەیا کوردی یا دەمۆکرات یا شۆرەشگێر” DDKD ئاڤا کر.\nرۆژا 12/3/1971ێ، ل ترکیێ کۆدەتایا لەشکری هاتە پێکئانین. سەعید ئالچی سەکرەتەرێ پارتیێ، ل ترکیێ رەڤیا و خوە گهاند سووریێ. ل ور کەسەک ژ مالباتا حاجۆ، ب ناڤێ مەجید حاجۆ هاریکاریا وی کر و ئەو گهاند مووسلێ. سەعید ئالچی ل مووسلێ دەرباسی زاخۆ دبیت داکو ل ور بچیتە جەم دکتۆر شڤان، لێ بەلێ رۆژا 25/5/1971ێ شڤان دو پێشمەرگە ب ناڤێن “چەکۆ” و “برووسک” شاندنە زاخۆ داکو سەعید ئالچی دەستەسەربکەن. ئەو شییان سەعید ئالچی و کەسەکێ دی یێ هەڤالێ وی ب ناڤێ محەمەد بەگ بگرن و د گەل خوە دا برنە جەم دکتۆر شڤان.\nهەڤالێن ئالچی گۆمانێ ژ ئاخافتنا دکتۆر شڤان دکەن\nرۆژا 1/6/1971ێ، دکتۆر شڤان، سەعید ئالچی و محەمەد بەگ کوشتن. پشتی بۆرینا هندەک رۆژان مەلایەک ب ناڤێ “مەلا عەبدول لەتیف” دچیتە جەم دکتۆر شڤان و پرسا سەعید ئالچی ژ وی دکەت. دەما دکتۆر شڤان فێم دکەت مەلا لەتیف ب هاتنا سەعید ئالچی ژ بۆ بنگەهێ وی دزانیت، وی ژی دکوژیت. دیار دبیت پێش کوشتنا ڤان سێ کەسان، هەرسێیان زیندانی دکەت و دبێژیتە پاسەوانێن زیندانێ: ئەڤە سیخورێن ترکیا نە و ئەم دێ لێپرسینێ ل گەل وان کەین. پاسەوان ئەڤە بوون: سەلیم فەلکی “رێڤی”، حکمەت بلوت تەکین “چەکۆ” و محەمەد حەسەن کایا. سەعید ئالچی و هەڤالێن وی حەفتەیەکێ ل زیندانێ تێنە زندانیکرن و پشت را وان دبەنە دەرڤەی بنگەهێ خوە و وان دکوژن و جەنازەیێن وان دسپێرن ئاخێ.\nهەڤالێن سەعید ئالچی دچنە جەم سەرۆک مستەفا بارزانی\nهەڤالێن کۆمیتەیا ناڤەندی یا پارتیا دەمۆکرات ژ ترسا گرتنا خوە ژ ترکیا رەڤیابوون سوریێ. هندەک ژ وان ل سووریێ مابوون و دەروێش سەعدۆ، شەرفەدین ئالچی، شاکر ئۆپۆزدەمیر و مەلا یونس چوونە زاخۆ و پرسیارا رەوشا سەعید ئالچی ژ دکتۆر شڤان کر. دکتۆر شڤان دبێژیت: (ئەو هات و پشتی سێ شەڤان ڤەگەریا ترکیا.) هەڤالێن ئالچی گۆمانێ ل ڤێ ئاخافتنا شڤان دکەن و فێم دکەن سەعید ئالچی د ژیانێ دا نەمایە. ژبەرکو ل ترکیا دەستهەلاتا لەشکری هەبوو، سەعید ئالچی و کوردێن خەباتکار نەدکارین ڤەگەرن ترکیا. ل سەر ڤێ یەکێ را ژ بۆی پشت راست بوونێ ژ لایەنگرێن خوە یێن ل کوردستانا باکور دپرسن، ئەو بەرسڤ ددەن ئالچی نە ڤەگەرایە ترکیا. ب وان ئاگاهیێن ل بەر دەستێ وان، هەڤالێن سەعید ئالچی ب ئاوایەک نهێنی ل گەل پاسەوانان دئاخڤن و دەما پاسەوان ڤێ راستیێ فێم دکەن کو سەعید ئالچی سەکرەتەرێ پارتیا وان بوویە، نە کو سیخورێ ترکیا بوویە، فێم دکەن دکتۆر شڤان خیانەت کریە و ژ وان را دبێژن سەعید ئالچی و دو کەسێن دی هاتنە کوشتن و جەنازەیێن وان ل فلان جهی هاتنە ڤەشارتن.\nهەڤالێن سەعید ئالچی دچنە جەم سەرۆک مستەفا بارزانی ل گەلالە و مژارێ ژێ را دبێژن. ب فەرمانا بارزانی، پێشمەرگە دچن دکتۆر شڤان و چەکۆ و برووسک تینن و پرسیارا سەعید ئالچی ژ وان دکەن. دبێژن، هاتیە جەم مە و ڤەگەرایە ترکیا. ژبەرکو پێشمەرگە ب ڤێ مژارێ دزانن، دکتۆر شڤان و برووسک و چەکۆ دبەن و جەنازەیێ سەعید ئالچی و هەڤالێن وی ل بن ئاخێ دەر تینن. پشتی ڤێ یەکێ دکتۆر شڤان قەبوول دکەت کو وی سەعید ئالچی کوشتیە و د بەرسڤا دادگەهێ دا دبێژیت: (من خیانەت کریە.) پشترا دبێژیت: (من دخواست رێبازا پارتیا دەمۆکرات بگوهەرم ژ بۆ پارتیەکا خوەدان ئایدۆلۆژیەک کۆمۆنیست.) هەڤالێن سەعید ئالچی داخواز دکەن ژ هندەک کوردێن مافناسێن ئیران، سووریێ و ترکیا دادگەهەک بهێتە پێکئانین و دکتۆر شڤان و هەڤالێن وی دادگەهـ بکەن.\nئەم هایدار بووین کو سەعید ئالچی چوویە باشوورێ کوردستانێ و هندەک نووچەیێن نەخوەش دەربارا وی دا مە بهیستن\nد ئەنجاما دادگەهێ دا کو کوردێن هەر 4 پارچەیێن کوردستانێ تێدا بەشدار بووبوون، بریار هاتە دایین دکتۆر شڤان و چەکۆ و برووسک ب سووچا خیانەت و کوشتنا سێ ژ هەڤالێن وان بهێنە کوشتن و د ئەنجام دا ل 26/11/1971ێ دا ئەڤ سێ کەسە تێنە کوشتن. ژ بۆی زەلالکرنا ڤێ بوویەرێ، من پەیوەندی ب دامەزرینەرێ پارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ-ترکیا و شاهدێن بوویەرێ کر. دەروێشێ سەعدۆ یەک ژ دامەزرینەرێن پارتیا دەمۆکراتا کوردستان-ترکیا ل سالا 1965ێ دا د گۆفتگۆیەکا تایبەت دا ب تەلەفۆنێ کو دەنگێ وی ل جەم من پاراستیە دبێژیت: ” رۆژا 18ێ خزیرانا 1971ێ ل گەل شاکرێ ئۆپۆزدەمیر و مەلا یونس کایا ئەم چووینە سووریێ کو سەعید ئالچی یێ سەرۆکێ پارتیا دەمۆکرات ببینین. ل ور ئەم هایدار بووین کو سەعید ئالچی چوویە باشوورێ کوردستانێ و هندەک نووچەیێن نەخوەش دەربارا وی دا مە بهیستن. ژ بەر ڤێ یەکێ رۆژا 20ی خزیرانێ ژ سووریێ چووینە گوندێ “تاوس” و ل ور ژ بۆی تەلەعفەرێ و مە خوە ب لژنەیا پارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ ناساند. وان ب ترۆمبێلان ئەم رەوانەی مووسلێ کرین. ل ور شاکر و مەلا یونس گۆت ئەم بچینە بارەگەهێ دکتۆر شڤان، ئەز رازی نەبووم و من گۆتێ هندەک زانیاری هەنە کو پێدڤیە وان بگەهینمە سەرۆک بارزانی. ئەو چوونە جەم دکتۆر شڤان و ئەز چوومە “ناوپردان” کو بارەگەهێ پارتیا دەمۆکرات ل ور بوو. ل ور من دکتۆر مەحموود عۆسمان دیت و من ژێرا گۆت هەڤالێ مە “سەعید ئالچی” هاتیە باشوورێ کوردستانێ و ئەم نزانین چ ب سەرێ وی هاتیە. دکتۆر مەحموود برۆسکەیەک ژ بۆی عۆسمان قازی قایمەقامێ زاخۆ شاند و تێدە نڤیساند:\nگەر سەعید ئالچی هاتیە زاخۆ، هایدار بکەن بهێتە مەکتەبا سیاسی. عۆسمان قازی بەرسڤ دا کو سەعید ئالچی ل رۆژا 23 هەیا 25/5/1971ێ ل ڤێرە بوویە و ژبەرکو بەلگەیا چوون و هاتنێ ل گەل دا نەبوویە، د گەل دکتۆر شڤان و حکمەت بلۆت تەکین “چەکۆ” چوویە بارەگەهێ دکتۆر شڤان. پشتی گهیشتنا ڤێ برووسکەیێ، دکتوور مەحموود برووسکەیەکا دی ژ ئەسعەد خۆشەڤی، ئامر هێزێ ناڤچەیا بارزان را شاند، داکو پرسا رەوشا ئالچی ژ شڤان بکەت. شڤان ژێرا گۆتبوو ئالچی هاتیە جەم مە و ژبەرکو ئەم نەشیاینە ببینە یەک رەئی، ئەو ڤەگەرایە باکورێ کوردستانێ. ئەسعەد خۆشەڤی ئەڤ بەرسڤە ژ دکتۆر مەحموود را شاندبوو. من د بەرسڤێ دا گۆت ئەڤە راست نیە و ئالچی نەڤەگەرایە باکور. دکتۆر مەحموود ئەز شاندم جەم ئدریس بارزانی. نەرینا خوە دەربارا سەعید ئالچی من ژێرا راگهاند. گۆت سبە وەرە ل گەل سەرۆک بارزانی بئاخڤە.\nبارزانی گۆت پێدڤیە دادگەهـ بریارێ ل سەر بدەت\nرۆژا 10ی تەمۆزا 1971ێ، دەمژمێر 8ی ئێڤارێ گەهشتم جەم سەرۆک بارزانی و من بوویەر بۆ ڤەگێرا. من گۆت دکتۆر شڤان دبێژیت سەعید ئالچی ڤەگەرایە باکور، لێ ئەو نەڤەگەرایە باکور و دیار نینە چ ب سەرێ وی هاتیە. سەرۆک بارزانی ژ کاک ئدریس را دبێژیت: برۆسکەیەکی ژ بۆی ئەسعەد خۆشەڤی بشینە و ژێرا ببێژە گەر سەعید ئالچی ل ناڤچەیێ بیت، وی بشینن مەکتەبا سیاسی، گەر نا دکتۆر شڤان بشینن. رۆژا 15ێ تەمۆزا 1971ێ ل گەل حەبیب محەمەد کەریم سەکرەتەرێ پارتیا دەمۆکرات دا چوومە هەولێرێ و ل مالا عەبدولوەهاب ئەترۆشی مە نان خوار و ب ترۆمبێلەکێ ئەز شاندم مووسلێ. عەلی شنگالی بەرپرسێ لقا یەک یا پارتیێ بوو. ل ور ل گەل فازل میرانی چووینە بامەرنێ و ل ور مە ئەسعەد خۆشەڤی دیت. رۆژا دووڤ دا هەموو بەرپرسێن پێشمەرگەیان هایدار کرن، بەرسڤ ئەڤە بوو کو سەعید ئالچی هاتیە ناڤچەیێ و چوویە بارەگەهێ دکتۆر شڤان و نەڤەگەرایە. شۆفێرێ وێ ترۆمبێلێ ئانی کو سەعید ئالچی بربوو جەم دکتۆر شڤان. گۆت بەلێ من ئەو بریە. ئەنجامێن لێکۆلینان ئاشکەرا کر کو سەعید ئالچی نەڤەگەرایە باکورێ کوردستانێ و دکتۆر شڤان و چەکۆ، سەعید ئالچی کوشتینە. ئەسعەد خۆشەڤی دو پێشمەرگە شاندن جەم دکتۆر شڤان کو ببێژنێ کورێ ئەسعەد خۆشەڤی نەخوەشە و داخواز کریە بهێی وی تەداوی بکەی. ئێڤار بوو دەما دکتۆر شڤان و چەکۆ گهشتی بامەرنێ. لێپرسین ژ وان هاتە کرن و خوەیا بوو کو شڤان و چەکۆ، سەعید ئالچی کوشتیە. هەر دویان دانپێدان کر. ژ بەر ڤێ یەکێ ئەو برنە حاجی عۆمەران و ل ور زیندانی کرن. ئەز ژی ڤەگەریم جەم سەرۆک بارزانی و ئەڤ کارەساتە ژ بۆی وی باس کر. گەلەک عاجز بوو. گۆت هەرە هەڤالێن خوە بینە و ل ڤێرە بریارێ ل سەر بدەن.\nئیسماعیل ئەرار وەزیرێ ترکیێ راگهاند، «مستەفا بارزانی هندەک کەسان پەروەردە دکەت کو ل ترکیا فەوزایێ دروست بکەن».\nچووم زاخۆیێ و ل وێرێ من شەرفەدین ئالچی هایدار کر. ئەو و هەڤلەک دی هاتن و ئەم ڤەگەرین جەم سەرۆک بارزانی و مە داخواز کر دکتۆر شڤان و چەکۆ ب سووچا خیانەتێ بهێنە کوشتن. بارزانی راگهاند پێدڤیە دادگەهـ بریارێ ل سەر وان بدەت.\nدکتۆر شڤان و چەکۆ بۆ دەما شەش مەها د زیندانێ دە هاتنە راگرتن هەیا کو دادگەهێ بریارا کوشتنا وان دای و رۆژا 26/11/1971ێ ب تاوانا کوشتنا سەعید ئالچی سەکرەتەرێ پارتیا دەمۆکراتا کودرستانێ-ترکیا و محەمەد بەگ و مەلا عەبدول لەتیف ئەو هاتنە کوشتن، لێ چاپەمەنیا ترکیا ژ بۆی شکاندنا سمعەتا پارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ و بارزانی ئەڤ بوویەرە بەرەڤاژی کر و هندەک رۆژنامەڤانان و “ئیسماعیل ئەرار” وەزیرێ ترکیێ راگهاند، مستەفا بارزانی هندەک کەسا پەروەردە دکەت کو ل ترکیا فەوزایێ دروست بکەن”.\nب کورتی، ژ بۆی دەرخستنا راستیا کارەساتێ من پەیوەندی ب شاکر ئۆپۆزدەمیر، محەمەد عەلی یونس تۆڤی بامەرنی، دکتۆر عۆمەر شێخموس و دکتۆر مەحموود عۆسمان و موحسین سەرۆکێ دادگەهێن کوردستانێ ل سەر دەما شۆرەشا ئیلۆنێ دا کر و هەموویان ئەڤ گۆتنە پشتراست کر. دکتۆر عۆمەر و شێخموس گۆت: “دەما خوە دا ئەڤ یەک دیار بوو کو سەعید قرمزی تۆپراک، سەعید ئالچی کوشتیە. هەر ژ بەر ڤێ تاوانێ هاتە دادگەهکرن ژبەرکو وی ب خوە دانپێدان ب کوشتنا سەعید ئالچی کر. هەر وەها دڤێت ببێژم کو د وان سالان دا و پشتی وان سالان ژی چ ئەندامەکێ یەکیتیا نیشتیمانی یا کوردستانێ ژ لایێ حکوومەتا ترکیێ ڤە نەهاتیە تەرۆرکرن.\nدەما مرۆڤ د پەنجەرەیا کوردستانی را ل بوویەرا بنێرە !\nژ ئێزدیەکێ شەنگالێ بانگەوازیەک ژ بۆ تەڤ ئێزدیان\nسەرکردەیەکی پەکەکێ سیاسەتا ئۆجەلان ب ب رەنگێ رەش د نەرخینە


تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۲۷: درعاداقی دأکی یاغدایلار | TRT تـﯚرکمنچه\nتۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۲۷: درعاداقی دأکی یاغدایلار\n09.07.2018 ~ 15.12.2018\nسوریأنینگ گۆن اۇرتاسیندا روسیا و ایران تاراپیندان قۇلدانیان حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلرینگ درعا شأهِرینه قورایان هۆجۆملری دۇوام ادیأر. سوریه لی محالیفلارینگ گؤزه‌گچیلیگیندأکی و سوریه دأکی آغدارلیشیغینگ باشلان یری بۇلان درعا شأهِرینه قورایان هۆجۆملرده حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلر اولی اۆستۆنلیک قازانان بۇلسا، آسودا ایلات اردن سرحدینه قاچدی. اردن ینگ سرحت گچلگه سینی آچماندیغی سبأپلی اردن- سوریه سرحدینده آغیر پاجیغا دۇوام ادیأر. سوریه لی حاربی محالیفلارینگ حؤکۆمته قارشی بیله لیکده حرکت اتمه یأنلیگی و کأبیر تۇپارلارینگ روسیانینگ آراچیلیغی نتیجه سینده حؤکۆمت بیلن ایلالاشماغی سبأپلی کؤپ سانلی شأهِر ساواشسیز یاغدایدا حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلرینگ گؤزه‌گچیلیگینه گچدی. گۆن اۇرتا سوریه دأکی واقالارینگ بیله کی بیر تاراپی بۇلسا اسرائیل – ایران دارتغینلیغی. ایران تاراپیندان قۇلدانیان یاراغلی تۇپارلارینگ اسرائیل سرحدینه یاقینلاشماغی ایکی یوردونگ آراسینداقی دارتغینلیغی یۇقارلاتدی.\nایون آیی نینگ باشیندا سوریأنینگ حؤکۆمتی نینگ درعا شأهرینه حرکت قوراماق اۆچین طایارلیق گؤریأندیگی بارادا حابارلار چیقماغا باشلاپدی. سۇنگ بۇلسا حؤکۆمتینگ حاربی طایارلیقلاری و گتیریلن قۇشماچا گۆیچلر حرکتینگ قورالجاقدیغینی گؤرکِزدی. گچن ییلاردا درعادا حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلر بیلن اپوزیسیون گۆیچلرینگ آراسیندا گۆیچلی چاقنیشیقلار و ساواشلار بۇلدی. شیله لیکده روسیا و آمریکا بؤلگه بۇیونچا ایلالاشیپ بؤلگأنی دارتغینلیغی آزالدیش زۇلاغی حؤکمۆنده ایغلان اتیلر. اِمما حؤکۆمتینگ اپراسیالاری باشلاجاق واغتی آمریکالی یۇلباشچیلارینگ سوریه لی محالیفلاری قۇراپ بیلمه‌جکدیگی و سیاسی حمایاتینی چکندیگی حابار بریلیپدی. آمریکانینگ اردن داقی ایلچیحاناسیندان سوریه لی محالیف تۇپارلارینگ یۇلباشچیلارینا اوغرادیلان جارنامادا أهلی ایلالاشیقلارا و بریلن سؤزلره قارامازدان آمریکانینگ روسیادان و حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلردن قوراماجاقدیغی بیالن ادیلیپدی. درعادا روسیانینگ و سوریأنینگ حؤکۆمتینگ اۇپراسیاسی نینگ باشلاماغیندان سۇنگ روسیانینگ حمیمیم بازاسیندان درعا دارتغینلیغی آزالدیش زۇلاغی نینگ بس ادیلندیگی بارادا بیانات بریلدی.\nدرعا اترابی نینگ یاشاییجیلاری نینگ اوزاق ییلاردان بأری بیله کی اتراپلارا سر ادیلنده آسودا و پاراحاتچیلیقلی شرطلرده یاشاندیغی سبأپلی ایلاتینگ اساسی بؤله گی اؤز اِرلرینده یاشایاردی. اِمما روسیا، ایران و سوریأنینگ حاربی گۆیچلری نینگ درعا حاربی اۇپراسیا باشلاتماغی، هۇوا هۆجۆملرینی قوراماغی بیلن اتراپدا اولی گؤچ ادیلشیک تۇلقونی عمله گلدی. ۲۷۰ مۆنگدن قۇوراق آدام اؤیلرینی ترک اتدی. ترک ادنلردن ۴۰ مۆنگ سوریه لی نینگ اردن سرحدینه باریپ اردنا گچمأگه سینانشاندیغی بیرلشن میللتلر قوراماسی تاراپیندان بیان ادیلیپدی. ۶۵۰ مۆنگ سوریه لی بۇسغونی قابول ادن اردن سوریه دن باشغا بۇسغون آلماجاقدیغینی بیان اتدی.\nاردن سرحدینگ بیله کی تاراپیندان سوریه لیلر اۆچین نأچه کؤمِک بریأن هم بۇلسا، حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلرینگ درعا اترابیندا اؤنگه سۆیشمه گی آسودا ایلات اۆچین اولی حۇوپ دؤره‌تدی. شیله لیکده بیرلشن میللتلر قوراماسی اردنا گۆمرۆک قاپیلارینی آچماغی اۆچین چاغیریش اتدی.\nحاربی تایدان درعادا روسیا، ایران و سوریأنینگ گۆیچلری بیلن سوریه لی محالیفلارینگ آراسینداقی چاقنیشیقلار دۇوام ادیأر. حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلر قیسغا واغتدا بیر اترابی اله گچیردی. کؤپ سانلی محالیف تۇپار بۇلسا روسیانینگ آراچیلیق اتمه گینده حؤکۆمت بیلن ایلالاشدی. داعل، بصرالشام و ابتا شأهِرلریندأکی محالیفلار یاراغلارینی و شأهِری حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلره تابشیردی. بیله کی تاراپدان روسیانینگ یۇقاری هۇوا قۇلداوی و آمریکانینگ کؤمِگینی بس اتمه گی یاراغلی گؤره شی دۇوام اتدیریأن سوریه لی محالیفلاری گۆیچدن دۆشۆردی.\nگۆن اۇرتا سوریه دأکی واقالارینگ تأثیرینده قالیان بیله کی بیر یورت بۇلسا اسرائیل. اسرائیل محالیفلاردان اۇزال روسیا بیلن گپله شیکلر گچیریپ، ایران ینگ و اۇنونگ یارانلاری نینگ اۇپراسیا قاتناشمازلیغی بارادا ایلالاشاندیغی بیلینیأر. اِمما باشدان گچیریلیأن واقالار ایرانینگ و اۇنونگ یارانلاری نینگ اۇپراسیا قاتناشاندیغینی گؤرکِزیأر. اسرائیل ینگ ایرانا و یارانلارینا بیر نأچه گِزِک هۇوا حرکتینی قوراماغی و ایران ینگ تاراپیندا دوریان یاراغلی تۇپارلارینگ اسرائیل سرحدینه قۇلایلاماغی ایکی یوردونگ آراسیندا باشغا دارتغینلیقلارینگ یۆزه چیقماغینا سبأپ بۇلوپ بیلر.\nاتیکتلر: سوریه , درعا\nتۆرکیأنینگ و دۆنیأنینگ گۆن ترتیبی ۴۷: تۆرک آقیمی\nتۆرک آقیمی پروژه‌سی تۆرکیه بیلن روسیانینگ اؤزآرا قاتناشیقلاری‌نینگ بیر گؤرکِزیجیسیدیر\nتۆرکیأنینگ و دۆنیأنینگ گۆن ترتیبی ۳۹: تۆرکیه، روسیا و ادلب مسئله سی


ئەم وتانەى د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى حکومەتى هەرێمى کوردستان، ئەمڕۆ چوارشەممە ٢-٥-٢٠١٨ لە مەراسیمى کردنەوەى یەکەمین لقى زانکۆى ئۆستراڤاى کۆمارى چیک لەشارى هەولێر هات.\nلەو مەراسیمەدا، کە بەئامادەبونى فەلاح مستەفا بەرپرسى فەرمانگەى پەیوەندییەکانى دەرەوەى حکومەتى هەرێمى کوردستان، ڕاوێژکارانى دیوانى وەزارەت و نوێنەرى کونسوڵى کۆمارى چیک لەهەرێم و دەستەى دامەزرێنەرى لقى زانکۆکە و ژمارەیەک لەمامۆستایان و کەسانى ئەکادیمی بەڕێوەچو، لە سەرەتادا چەند وتەیەک پێشکەشکران.\nبەو بۆنەیەوە د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى وتارێکى پێشکەشکرد، لە وتارەکەیدا دواى ئەوەى خۆشحاڵى خۆى بە کردنەوەى یەکەمین لقى زانکۆیەکە پیشاندا، وتی: ئەمڕۆ دەستپێکردنى ئەزموونێکى نوێیە لەمێژوى گەشەکردنى کەرتى خوێندنى باڵا لەهەرێمى کوردستان، بۆ ئەوەش دەستخۆشى لە زانکۆى تەکنیکى ئۆستراڤاى کۆمارى چیک کرد بۆ ئەو دەستپێشخەرییە، هەروەک سوپاسی کردن، کە هەرێمى کوردستانیان هەڵبژارد بۆ کردنەوەى لقێکى زانکۆکەیان، وتیشى بێگومان ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆى پتەوبونى زیاترى پەیوەندى زانستى و ئەکادیمى و کەلتورى و ئابورى نێوان کۆمارى چیک و هەرێمى کوردستان، لەهەمان کاتدا سوپاسى تایبەتى حکومەتى کۆمارى چیک و کونسوڵى گشتى ئەو وڵاتەى کرد، کە لەسەرەتاوە پشتیوانى پڕۆژەکەبون بەتایبەت کونسوڵى گشتى، کە بەردەوام لەپەیوەندیدابووە و هەر خۆشیان لە ڕۆژى پێشکەشکردنى پڕۆژەکە لەبەردەم لێژنە تایبەتەکانى وەزارەتەکەمان ئامادەبون، ڕونیشیکردەوە پشتیوانى بەڕێزیان ئاماژەیەکى دڵنیاکەرەوە بوو بۆ وەرگرتنى متمانەى وەزارەتەکەمان، د.یوسف گۆران جەختى لەسەر ئەوەش کردەوە کە وەزارەتیش پشتوانى تەواوى پڕۆژەکەیانى کردووە و لەچوارچێوەى یاسا و ڕێنماییەکان و بنەماکانى دڵنیایی جۆرى و متمانە بەخشینى زانکۆ و پەیمانگە تایبەتەکانى سەر بەوەزارەتى خوێندنى باڵا پەسەندکراو دواتر ڕێکارە زانستى و یاساییەکانى جێبەجێکراوە.\nوەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە چەند ڕویەکەوە باسى لە گرنگى کردنەوەى لقى زانکۆى ئۆستراڤا لە هەرێمى کوردستان کرد و وتى: یەکەم: جێبەجێکردنى ئەم پڕۆژەیە یەکەمین ئەزموونى کردنەوەى لقى زانکۆیەکى جیهانى ئاست بەرزە لەهەرێمى کوردستان، جێى شانازییە کە زانکۆى تەکنیکى ئۆستراڤا لەسەر ئاستى کۆمارى چیک لەڕیزبەندى شەشەمینە و لەسەر ئاستى جیهانیش لە(باشترین هەزار) زانکۆى جیهانە.\nKISSR - Newsroom: May 02 2018 10:35 AM / Hallkawt Zangana


چین ده‌ڵێت له‌گه‌ڵ ڕووسیادایه له دژایه‌تیکردنی ده‌سـتێوه‌ردانی ده‌ره‌کی له سوریا\nگوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی چین لیو ویمین\nهاوکاتی ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه سوریا بڕیاری ده‌رکردنی ژماره‌یه‌ک له دیپـلۆماتانی ئه‌مه‌ریکایی و ئه‌وروپی داوه، چین ڕایگه‌یاند ئه‌و هێشـتا له‌گه‌ڵ ڕووسیادایه له دژایه‌تیکردنی ده‌سـتێوه‌ردانی ده‌ره‌کی بۆ قه‌یرانی سوریا.\nله‌و ده‌مه‌ی سه‌رۆکی ڕووسیا سه‌ردانی به‌یژین ده‌کات، گوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی چین لیو ویمین گوتی وڵاته‌که‌ی و ڕووسیا له دژی گۆڕینی ڕژێمی سوریان له ڕێگه‌ی به‌کارهێنانی هێزه‌وه. لیو ئه‌م لێـدوانه‌ی دا له‌و ده‌مه‌ی سه‌رۆکی ڕووسیا ڤلادیمیر پـوتن له‌گه‌ڵ ڕێبه‌رانی چینی کۆده‌بووه‌وه، له‌وانه سه‌رۆکی وڵاته‌که هو ژینتاو.\nلیو گوتیشی چین و ڕووسیا به‌رده‌وامن له داواکردنی کۆتایی‌هێنانێـکی ده‌سـتبه‌جێ بۆ توندوتیژیـیه‌کان له سوریا و ده‌سـتکردن به دیالۆگی سیاسی له نێوان حکومه‌تی ئه‌سه‌د و ئۆپـۆزسیۆندا.\nجێی ئاماژه پـێـکردنه چین و ڕووسیا چه‌ندین جار ڕێـگریـیان له‌و هه‌وڵانه‌ی وڵاتانی ڕۆژئاوا و عه‌ره‌بی گرتووه که‌وا سزایان له‌سه‌ر حکومه‌ت و ڕێبه‌رانی سوریا داناوه و هه‌روه‌ها گوشار ده‌که‌ن به ئاڕاسته‌ی گۆڕینی ڕژێمه‌که.\nله لایه‌کی دیکه‌وه هه‌ر ئه‌مڕۆ دیمه‌شق گوتی دیپـلۆمانی چه‌ند وڵاتێـک ده‌رده‌کات له به‌رامبه‌ر ده‌رکردنی دیپـلۆماتانی سوریا له‌و وڵاتانه.\nحکومه‌تی سوریا گوتی بڕیاری ده‌رکردنه‌که باڵیوز و دیپـلۆماته‌کانی دیکه‌ی ئه‌مه‌ریکا و بریتانیا و فه‌ڕه‌نسـا و تورکیا ده‌گرێته‌وه. هه‌ندێـک له‌و دیپـلۆماتانه بۆخۆیان له لایه‌ن وڵاته‌کانیانه‌وه بانگهێشتکراونه‌ته‌وه وه‌ک ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی له به‌رامبه‌ر سه‌رکوتکردنی حکومه‌ت بۆ خه‌ڵـکی ڕاپه‌ڕیو.


تێپه‌راندنی ده‌ستوری کوردستان هه‌نگاوێکی دیکه‌ی داسه‌پێنه‌رانه » KadirShorsh\n« دیموکراتیزه‌کردن له باشوری کوردستاندا: ئیفلیجکردن و له‌باربردنی هه‌نگاوه به‌راییه‌کان | له ففتی ففتیه‌وه بۆ شه‌ڕی ناوخۆ و گه‌ڕانه‌وه بۆ ففتی ففتی »\nتێپه‌راندنی ده‌ستوری کوردستان هه‌نگاوێکی دیکه‌ی داسه‌پێنه‌رانه\nده‌ستوری کوردستان که له ئۆگستی 2006 دا بڵاوکرایه‌وه، دوای نزیکه‌ی سێ ساڵ بێده‌نگ بوون و به‌ر له‌هه‌ڵبژاردنی داهاتوو به مانگێک هاته‌وه ناو ناوان و به‌په‌له له پارله‌مان په‌سند کرا، بۆ ئه‌وه‌ی له 25ی ژوڵایدا گشتپرسی له‌سه‌ر بکرێت. ده‌ستوره‌که به پێی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی پ.د.ک و ی.ن.ک و هه‌ندێ پارتی پشتگیریکه‌ری ده‌سه‌ڵات (چوار پارته‌که) دارشتراوه. به‌مجۆره ئه‌ندامانی پارله‌مانی سه‌ر به‌م پارتانه به 96 ده‌نگ دژ به 1 ده‌نگ له 24ی ژوندا په‌سندیان کرد. حه‌فت ئه‌ندامی پارله‌مان دژی ئه‌م ده‌نگدانه بوون و به‌شداریان له دانیشتنه‌که‌دا نه‌کرد. ئه‌وانه پێیانوایه پارله‌مان کاتی به‌سه‌رچووه و ره‌وایه‌تی له‌ده‌ست داوه، بۆیه ناتوانێ هیچ بریارێک په‌سدند بکات. پارله‌مانی کوردستان هه‌روه‌کو له‌سه‌ره‌تاوه میکانیزمێکی تێپه‌راندنی بریاره‌کانی ی.ن.ک و پ.د.ک بووه، ئه‌م جاره‌ش به‌ئه‌رکی پێسپێردراوی رامیاریانه‌ی هه‌ڵسا.\nکاتێ به ماوه‌یه‌کی که‌م به‌ر له په‌سندکردنه‌که ده‌نگۆی په‌سندکردنه‌که هاته‌گۆڕێ، گه‌لێ له شاره‌زایان و ڕۆشنبیران و خه‌لکی دیکه دژی ئه‌م هه‌نگاوه هۆشیاریان دا و داوای ئه‌وه‌یان کرد که ده‌ستور به‌مشێوه‌یه که گومان له ره‌وایتی پارله‌مان هه‌یه و ده‌ستور که‌موکوری زۆری تێدایه نابێ په‌سند بکرێت. پرۆتستۆ و که‌مپین دژی ئه‌م هه‌نگاوه کران، به‌ڵام وه‌کو پێشتر له بۆنه‌ی دیکه‌دا بینراوه، گوێ به‌م ره‌خنه و ناره‌زاییانه نه‌درا.\nده‌سته‌ی پێداچوونه‌وه‌ی ده‌ستور که ده‌سته‌یه‌کی سه‌رۆکایه‌تی بۆ پێکهێنرابوو و له لایه‌ن فرسه‌ت ئه‌حمه‌د سه‌رپه‌رشتی ده‌کرا، له دوای 2006 ه‌وه تا دوو مانگ به‌ر له ئێستا هیچ کۆبوونه‌وه‌یه‌کی ئه‌نجام نه‌دا. ئه‌م تێبێنی و پێشنیارانه‌ی پسپۆر و ڕۆشنبیران دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی ده‌ستور بڵاویانکرده‌وه یا راسته‌وخۆ بۆ ده‌سته‌ی ده‌ستوریان نارد، زۆربه‌یان پشتگوێخران و سه‌یر نه‌کران. به‌پێی ئاگاداری د. نوری تاله‌بانی شاره‌زا له بواری کانوندانان و ده‌ستور، سه‌رۆکی ده‌سته‌که که که‌سێکی خۆسه‌پێنه‌ره، به ئه‌ندامانی ده‌سته‌که‌ی گوتبوو بۆخۆیان ئازادن ئه‌گه‌ر سه‌یری ئه‌م تێبینیانه ده‌که‌ن.\nمن ئه‌وسا هه‌وڵمدا تێبینی بۆ سایته‌که‌یان بنێرم ، به‌لام سایته‌که کاری نه‌ده‌کرد! به‌کورتی ئه‌م بانگاشه‌یه‌ی ئه‌وان بۆ شاره‌زایان و خه‌ڵکی دیکه سه‌باره‌ت به ناردنی تێبینی و پێشنیار ته‌نها ریکلامه‌بوو. جگه له داواکاری و تێبینیه‌کانی پارته لایه‌نگره‌کانیان پێشنیاری خه‌ڵکی بێلایه‌ن گرنگیان پێنه‌درا.\nبه‌پێی گوتنی د. نوری ئه‌م ده‌سته‌ی سه‌رۆکایه‌تییه به‌بێ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌که له‌کاتی پشووی پارله‌مادا ناکانونیانه له کۆبوونه‌وه‌ی نائاساییدا که له ئۆگۆستی 2006 و ژولای 2008 دا سازیکرد، له‌لایه‌ن خۆیه‌وه کۆمه‌ڵی ده‌ستکاری له ده‌ستوره‌که‌دا کردووه. واپێده‌چێ له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه به‌م کاره راسپیردرابن. و‌ه‌کو له کرداره‌کانیان ده‌رده‌که‌وێ، ئه‌وان که‌سانێکن به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندی ده‌سه‌ڵات ده‌جوڵێنه‌وه، نه‌ک ئه‌رکی کانونی ئه‌وان چییه و ده‌بێ چۆن به‌ئه‌رکی خۆیان هه‌لبستن. ئه‌وه‌ی له‌ماوه‌ی ئه‌م سێ ساڵه‌دا ده‌رده‌که‌وێ، ده‌سته‌ی ده‌ستور و سه‌رۆکه‌که‌ی ده‌سته‌یه‌کی ته‌مبه‌ڵ و بێتوانا و لایه‌نگیری ده‌سه‌ڵات بوون، بێتوانا و ناپرۆفیشنال بوون، بۆیه نه‌یانتوانی به‌ئه‌رکی خۆیان هه‌ڵسن.\nجێگه‌ی سه‌رنجه که‌سێکی شاره‌زا و خاوه‌ن توانای وه‌کو د. نوری تاله‌بانی ده‌ستی له ده‌سته‌ی ده‌ستور کێشایه‌وه، ئه‌و هۆکاری ده‌ستکێشانه‌وه‌که‌ی بۆ که‌شی نادیموکراسی و داسه‌پێنه‌رانه‌ی ده‌سته‌ی ده‌ستور، وه کاری ناکانونی و ناره‌وای ده‌سته‌که ده‌گه‌رێنێته‌وه. د. نوری تاڵه‌بانی له ساڵی 1992دا پرۆژه‌ی ده‌ستوری ئاماده‌کرد و خستیه به‌رده‌می سه‌رۆک و ده‌سه‌ڵاتداره‌کانی ئه‌وسا، به‌ڵام گرنگی پێنه‌درا.\nبۆ مسۆگه‌رکردنی دڵنایی داد و ستاتی داد، ده‌ستور بنچینه‌یه‌کی هه‌ره‌گرنگی بوونی ستاتی دادپه‌روه‌ره. بۆیه ده‌بوایه له ساڵی 1992 ئه‌م ده‌ستوره بنوسرێت و په‌سنبکرێت. به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی پارته‌کان له ئاستی ئه‌م ئه‌رکه‌دا نه‌بوون،  ئه‌وسا ئه‌وه نه‌کرا.\nپێویسته بگوترێت، که‌وا پارله‌مانی کوردستان له 4 ی ژونی 2009 دا کاتی کانونیی خولی خۆی تێپه‌راند، بۆیه پرسیار له‌سه‌ر ناره‌وایی درێژکردنه‌وه‌ی ته‌مه‌نی ئه‌م خوله‌ی پارله‌ماندا هه‌یه، له کاتێکدا وڵات هیچ کێشه‌یه‌کی رامیاری یا ته‌نگژه‌یه‌کی نه‌بووه که بتوانێ درێژبوونه‌وه‌که ره‌وا بکات. درێژکردنه‌وه‌ی ته‌مه‌نی خولی پارله‌مان، له سایه‌ی کانون و بڕیاره لاستیکیه‌کانی ده‌سه‌ڵاتی کوردی هاتۆته‌دی. که کشان و هاتنه‌وه‌یه‌کی به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندی و ئاره‌زووی ده‌سه‌ڵات و سه‌رۆکه‌کان ده‌گۆڕێت.\nبۆ پاساوهێنانه‌وه و ره‌وایه‌تی دان بۆ درێژکردنه‌وه‌ی ماوه‌ی پارله‌مان، پارله‌مان نمونه‌ی پارله‌مانی سودانی هێنابۆوه، پارله‌مانی سودان که پارله‌مانی رژێمێکی ئیسلامیی و دیکتاتۆره که تاوانباره له کوشتی 300 هه‌زار و ده‌ربه‌ده‌رکردنی 2 ملیۆن موسوڵمانی دارفوری له خاکی خۆیاندا، تاوانباره له چه‌وساندنه‌وه‌ی کریستیانه‌کانی خوارووی سودان، تاوانباره له پێشێلکردنی مافی مرۆڤ له هه‌موو ئاسته‌کاندا، کراوه‌ته نمونه بۆ هه‌نگاوه‌کانانیان. له‌م هه‌موو وڵاتی ئازاد و پیشکه‌وتوو نمونه‌ی پارله‌مانی سودانی تۆتالیتار و ژینۆسایدکار لای پارله‌مانی کوردستان له هه‌مویان گرنگتر بوو. به‌ڕاستی لێره‌دا نرخ و به‌های ئه‌م پارله‌مان و ده‌سه‌ڵاته‌ی کوردستان چاکتر ده‌رده‌که‌وێت.\nدیاره ره‌خنه گیران و داواکاری دواخستنی په‌سندکردن به‌رزرکرایه‌وه. ده‌سه‌ته‌ی کانونی پارله‌مانی کوردستان وه‌لامی که‌س و رێکخراوه بێلایه‌نه‌کانی هه‌ر نه‌دایه‌وه، له‌وه‌ڵامی که‌سانی سه‌ر به‌ده‌سه‌ڵاتدا لوتبه‌رزانه وه‌ڵامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی له ره‌خنه‌کان و داوای دواخستنی په‌سندکردنی ده‌ستور ده‌داته‌وه، بۆنمونه سه‌باره‌ت به سه‌ختی و نادروستی ده‌نگدان له‌سه‌ر سێ بابه‌ت ( ئه‌ندامانی پارله‌مان، سه‌رۆک، ده‌ستور) ده‌ڵێن “ئه‌وه تایبه‌تمه‌ندی کۆمیسیۆنی باڵای هه‌لبژاردنه و ئه‌وان په‌سندیان کردووه، بۆیه ئه‌وه کار ئێوه نییه!”. دیاره کۆمیسیۆنی باڵا له‌ژێر کاریگه‌ری به‌رژه‌وه‌ندییه رامیاریه‌کاندایه و سه‌ربه‌خۆ نییه. قه‌ده‌غه‌کردنی لیستی هیوا به‌ڵگه‌ی ئاشکرایه. هه‌روه‌ها پێیان ده‌لێ، “ئێوه‌ش درێژبوونه‌وه‌که‌تان گومانی له‌سه‌ره”. لێره‌دا بێئاگایانه خۆی گومان ده‌خاته‌سه‌ر ره‌وایی درێژکردنه‌وه‌ی خولی پارله‌مانه‌که‌یان.\nده‌ستوره‌که ئه‌وه‌ی که له 2006 دا بلاوکراوه، پڕبوو له که‌موکوری و لاوازبوو، جگه‌له‌وه‌ی که پێشه‌کی و پاشه‌کیه‌که‌ی که وه‌کو ده‌ڵێن سه‌رۆکی ده‌سته‌ی ده‌ستور نووسیبویه‌وه، زۆر درێژدادر، رامیاریانه، لاواز و ناکانونی نوسرابوون. ئێستا ئه‌وه‌ی په‌سندکراوه چییه و چۆنه، زۆرینه‌ی خه‌ڵکی کوردستان نه‌یانبینیووه و نازانن چی تێدایه. هه‌ر ده‌سه‌ڵاتداران و پارله‌مانه‌که‌یان ده‌زانن چی تێدایه. سه‌باره‌ت به‌مه پسپۆر و شاره‌زایانی ره‌خنه‌گر ده‌نگیان ناگاته خه‌ڵک، ئه‌وه‌ی به خه‌ڵک ده‌گات ته‌نها پێداهه‌لگوتنی ده‌ستور، رۆڵی مێژوویی ده‌سه‌ڵات و قارمانیه‌تی ده‌سه‌ڵاته. هه‌ره‌کو پێشتر له بۆنه‌ی تر بینراوه، راگه‌یاندنی سه‌ره‌کی له‌ژێر ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتدایه و له‌وێشه‌وه ته‌نها ده‌نگی به‌ڵێ و ستایش ده‌بیسترێت.\nجگه‌ی سه‌رنجه هاوپه‌یمانی كوردستانی پێیوایه په‌سه‌ندكردنی ده‌ستووری هه‌رێمی كوردستان هه‌نگاوێكه به‌ره‌و بنیادنانی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی قانوون. به‌مجۆره ی.ن.ک و پ.د.ک و لایه‌نگرانیان دان به‌وه‌دا ده‌نێن که تائێستا ستاتی کانون و دادوه‌ری له کوردستاندا بوونی نه‌بووه. دوای 18 سال فه‌رمانره‌وایی داسه‌پێنه‌رانه‌ی پر تاوان، سکه‌نداڵ و گه‌نده‌ڵی، ئێستا ده‌سه‌ڵاتداران خه‌ریکه هه‌ست به پێویستی بوونی ده‌ستور ده‌که‌ن. ئه‌ویش له‌به‌رئه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیان بوونی ئه‌م ده‌ستوره “به‌مجۆره” ده‌خوازێ.\nبه‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌م ده‌ستوره به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه و له‌چوارچێوه‌یه‌کی کانونی پرۆفیشناڵ دانه‌ڕشتراوه، به‌ڵکو ره‌چاوی به‌رژه‌وه‌ندی رامیاری پ.د.ک و ی.ن.ک و لایه‌نگرانیانی کردووه، واپێده‌چێ ئه‌م ده‌ستوره زۆر بڕ ناکا و کێشه‌ی زۆری ده‌که‌ویته‌پێش، بۆیه چاره‌نووسی ئه‌م ده‌ستوره ئه‌گه‌ر تورهه‌لدانی نه‌بێت، ده‌ستکاری و گۆڕینی بنچینه‌ییه له داهاتووی نزیک یا دووردا.\nنامه‌وێ زیاتر له‌سه‌ر ده‌ستور بڕۆم و ره‌خنه و تێبینیه‌کانی پێشووم دووباره بکه‌مه‌وه، بۆیه بۆ خوێنده‌وه‌ی زیاتر ده‌کرێ سه‌یری ئه‌م لینکانه بکه‌ن که تیایدا به درێژتر له‌سه‌ر ده‌ستور و سیسته‌می پارله‌مانتاریزم و سه‌رۆکایه‌تی نوسراوه.


بەریتانیای مەزن و حیزبە کوردییەکان\nTuesday, 07.05.2016, 0:45\nبڕیاری کشانەوە و دەرچوون Brexit،ی بەریتانیای مەزن،لە یەکێتی ئەوروپا،هەر چرکەساتێکی گرنگی مێژوویی و رووداوێکی چاوەڕوانەکراو نییە بەڵکو دەشێ بە بوومەلەرزەیەکی ئەم سەدەیەی لەقەڵەم بدەین. رووداوێکە لەدەرەوەی لێکدانەوە و پێشبینی زۆر کەسدا بوو. ئاخر وەک دەزانین و بانگاشە دەکرێت، لەسەردەمی گلۆبالیزەیشن و بە خێڕێ بچووک بوونەی جیهان و گوایە نەمانی سنوورەکان و بەسەرچوونی مۆدێلی دەوڵەتی نەتەوەیدا،وڵاتێکی هەرە دیار و کۆنینەی ئەوروپا،کە بە درێژایی مێژوو، هەر لە سەردەمی شۆڕشی پیشەسازی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی لە زۆر بواردا پێشڕەو و ئاڵا بەدەست بووە و خاوەنی زمانی ئینگلیزی،کە تاکە زمانی نێونەتەوەییە لەسەرتاسەریی گۆی زەویدا و هاوکات فەرهەنگ و کەلتوری لە چڵەپۆپەدایە و چەندین سەدە ئاغای سەرزەمین و دایکی دیموکراسی و پێشکەوتن و شارستانێتیە، رووداوێکی لەم جۆرە جێی سەرسووڕمانی گەورەیە. ئەوروپای خستۆتە بەردەم واق وڕمانێکی نامۆ و سیناریۆی جۆراوجۆرەوە.\nئەم بڕیارەی لەندەن،لە کاتێکدایە، هەر ساڵی پار بوو، ئینگلیز، بە گوشاری زۆری ئابووریی و سیاسیی و دارایی،رێگریی لە سەربەخۆیی سکۆتلەندە گرت، کەچی وا ئیمڕۆ خۆی لە رێگەی گشتپرسییەکەوە،بە شێوەیەکی تەواو دیموکراسییانە و بە رێژەی ٥١،٩%،دەنگی بە دەرچوون لە یەکێتی ئەوروپا دا.ئەگەرچی رێژەکە بە جیاوازییەکی گەورە نییە،لێ دیسان لەنیوە زێتر بۆ دەرچوون لە یەکێتی ئەوروپا دەنگیان دا و کاریان مەیسەر بوو.\nهۆ و هۆکاری زۆروزەبەند هەن،وایان لە ئینگلیزەکان کردووە،دەنگ بۆ کشانەوە بدەن... سەرەتا لەندەن لە سیاسەتی برۆکسل زۆر نارازییە.لە لایەکی ترەوە ،شاڵاوی زۆری کۆچبەران بۆ ئەو وڵاتە و پرسی ئابووریش کاریگەریی خۆیان هەیە..لە هەموویشی گرنگتر،پرسی ئاسایش و ئاسوودەیی وڵات و هاووڵاتیان ،کە پێیان وایە خۆشگوزەرانی ژیانیان لێ تێکچووە. بەواتایەکی دیکە ئاسۆیەکی روون لە ئایندەیان دا بەرچاو ناکەوێ. هەر بۆیەشە،لە چرکەساتێکی هەستیاردا ،گەڕانەوە بەرەو ناسیونالیزمێک،کە بە بانگاشەی خۆیان، رەنگە ساڵانی ساڵێکی زۆر بێت ماڵئاواییان لێ کرد بێت.\nسەرەتا هەموو دەزانین ئەم بڕیارەی ئینگلیز لە چەندین بوار و مەیداندا زیانی کوشندە بەدوای خۆیدا کێش دەکات. لە بواری ئابووری، سیاسی،پێوەندییەکانی لەگەڵ دەوڵەتانی ئەوروپادا،کێشەی کۆمەڵایەتی و بێکاری زیاد دەکەن...هتد بەڵام ئەوەی سەیروسەمەرە و جێی پرسیارە، ئینگلیز هەموو ئەم شتانە،چاک دەزانێ و دیسان بڕیاری جیاکردنەوەی ماڵی خۆیان لە ماڵی ئەوروپا دا.ئەم بڕیارە هەستیارەیان دا،لە پێناوی سەربەخۆیی و وڵات و سەروەریی ئینگلیز و پاراستنی ماڵی خۆیاندا..بۆ پاراستنی لەو هەڕەشانەی رووبەروویان بۆتەوە. بەڵام ئەوانەی دەنگیشیان بە مانەوە لە یەکێتی ئەوروپادا داوە،زێتر لاو و گەنچ و بێ ئەزموونەکانن.\nخاڵێکی لێرەدا،جێی سەرنج بێت،ئەوەیە،گەلانی (سکۆتلەندە و ئیرلەندە و وێڵزییەکان)،هەموو بە پێچەوانەی ئینگلیزەوە، دەنگیان بە مانەوە داوە. کەواتە تەنیا ئینگلیز داوای کشانەوە و دەرچوونی کردووە.\nمەترسی ئەم هەنگاوە لەوەدایە،وڵاتی دیکە لە ٢٧ وڵاتەکەی یەکێتی ئەوروپا، هەبێت چاوی لێ بکەن و وەک یاری دۆمینۆ بەدوای یەکدا داڕمێن..چونکە دەنگی ناڕەزایی و رادیکالی لە فەرەنسا و ئەڵمانیا و هۆڵەندە و گەلێ شوێنێ تر هەیە...بە واتایەکی دیکە دوو بەرە لەم کیشوەرەدا دژ بەم یەكیتییە. هێزە چەپەکانی خوارووی ئەوروپا،راسترەوەکانی ناوەند و باکوری ئەوروپا. وڵاتانی وەک : هەنگاریا و مەکەدۆنیا و کرواتیا و نەمسا و زۆر شوێنی تر،هەر زوو پەرژین و تەلبەندی سنووری وڵاتەکەیان بۆ رێگریکردن لە کۆچبەر کرد..کار بەوە گەیشت هەر حکومەت و وڵاتە سەرقاڵی پێداویستتەکانی وڵاتی خۆی بوو.وڵاتە ئەوروپاییەکان نەیانتوانی بڕیارێکی یەککرتوو بدەن..\nئەندرێ گلوکمانی فەیلەسووفی فەرەنسی لە کتێبەکەیدا< شەڕ لە پێناوی ئاشتیدا> دەڵێ: " با وا خۆمان نەبینین: لە راستیدا بیروڕایەکی گشتی ئەوروپایی نییە. من چاک دەزانم کە مرۆ بە هەر شێوەیەک بێت،یەکگرتووە لەسەر پرسی دیموکراسی ،کە تێیدا مافی مرۆف بەرز راگرێ ،بۆ مافی دەنگدان تێکۆشێ.بەڵام نایەکگرتوویی لەو چرکەساتەوە دەست پێدەکات، کە پرسیاری ئەوە قووت بۆوە،کێ ئامادەیە پارە بدات بۆ سیاسەتی کۆمەڵایەتی و سیاسی و سەربازی ،تاوەکو ئەما کەرەسە و پێداویستییە گرنگانە بەدەست بهێنین وبپارێزین". بە کورتی کرمانجی کێشەکە پارەیە و بۆ ئەو هەموو پێشکەوتن و ریفۆرم و گۆڕانکارییانەی پێویستە لە ئاستی یەکێتییەکەدا بکرێ،لەو بوارە گرنگانەدا،کەس ئامادە نییە دەست بە گیرفانیدا بکات..تا ئێستا ئەڵمانیا گەورەترین بودجەی بۆ یەکێتی ئەوروپا تەرخان کردووە.هەربۆیەشە قسەرۆیشتووترین دەوڵەتە لەم یەکێتییەدا. ئەم هەراشی و باڵادەستبوونەی ئەڵمان،کە بەرهەمی گەشەی ئابووریی دەستڕەنگینی پیشەسازییانە،بۆتە جێی مەترسی بۆ مێمڵەکانیان،بە تایبەت ئینگلیزەکان. گەر حاڵی ئەوروپا بەو شێوەیە کە ئاماژەمان پێدا،وا یەکگرتوویی دروست نابێ.پۆلۆنیا کێشی دەوڵەتی ئەڵمانیا نییە.هەنگاریا ناتوانێ وەک فەرەنسا،هەڵسوکەوت بکات.لوکسەمبۆرگ، پێشبڕکێی و کێبەرکێی لەگەڵ ئەڵماندا پێ ناکرێ.. لەندەن نایەوێ هاووڵاتانی ئەوروپایی بچنە وڵاتەکەیانەوە پاش ٦ مانگ کارکردن،ئیدی مافی نیشتەجێبوون و مووچەی بێکاری وەرگرن و بیمەیان هەبێت و ....هتد.\nکە کار بەم شێوەیە بێت،ئەوروپا بەمەش نەیانتوانی لەئاستی ئەو راگەیاندن و بانگاشانەدا بن،کە بەناوی مافی مرۆڤەوە دەریان کردووە. لە نێو ئەم وڵاتانەدا،تەنیا ئەڵمانیا دەرگای وڵاتەکەی بۆ پەنابەران واڵا کردبوو. ئێستا بڕەک سەختییان کردووە\nلە هەموو بارێکد،کشانەوەی ئینگلیز،بە کاپیتالێکی رەش و تاریک لە مێژووی ئەوروپادا دێتە هەژماردن و ئەوروپای خستۆتە بەردەم ئەگەری سیناریۆیی سەیروسەمەرە.\nئەڵمانیا لە ئەوروپا و جیهاندا،بە وڵاتێکی بەهێزی خاوەن ئابوورییەکی تۆکمە و هەناردەی تەکنەلۆژیا و جۆرەها پیشەسازی دیکە دادەنرێ..توانای پێشوازیی و وەرگرتنی چەندەها هەزار پەنابەریی دیکەی هەیە. هەڵبەت بەشێک لەم سیاسەتە پێوەندیی بە هەلومەرجی تایبەتی نێوخۆی ئەڵمانیاوە هەیە،کە بەکورتی بریتین لەم خاڵانە:\nـ کێشەی کەمی منداڵبوون لای ئەڵمانەکان..لە لێکۆڵینەوەیەکدا دەڵێن تا ساڵی ٢٠٥٠،ئەڵمان ١٧ ملیۆن لە دانیشتوانەکەی کەم دەکات. ئەو پەنابەرەی دێتە ئەڵمانیا یان گەنجە،یاخود خێزانە و چەند منداڵێکیان پێیە.\nـ گەنجەکە ،بە پێی دوا لێکۆڵینەوە مانگی ١٠٠٠ یۆرۆ دەکەوێ، لەسەر حکومەتی ئەڵمانیا بۆ ماوەی ٥ ساڵ و دوای ئەوە دەست دەکات بە کار،یا ناچاری دەکەن کار بکات و باج بدات.لە ئەڵمانیا وەک دەڵێن مەنجەڵی باج پارەی زۆری تێدا نەماوە.یاخود ئێستا خەڵکێکی زۆری ئەڵمان،کە بەدەستوبازووی خۆیان دوای جەنگی جیهانی دووەم وڵاتەکەیان ئاوەدان کردۆتەوە، پیر بوون و بەرەو پیربوون دەچن،کاتی خۆی کاریان زۆر کردووە و باجیان داوە،ئێستا پێویستیان بە باجدەرە بۆ پڕکردنەوەی مەنجەڵەکە.\nلە لایەکی دیکەوە لکۆڵینەوەکان دەریان خستووە، کە رێژەیەکی زۆری شوێنی فێربوونی پیشە،لە کارخانەکاندا،بە چۆڵی ماونەتەوە ،کەس ئامادە نییە فێری پیشەی جۆراوجۆر بێت،کە بە ملیۆنان کارخانە لە وڵاتی ئەڵمانیادا هەیە.ئەمەش کێشەیەکی گەورەی وەزارەتی پیشەسازی و نەخشەکێشانی ئەڵمانیا..\nبە کورتی چ منداڵەکان یاخود گەنجەکان لە مەودایەکی کورت یان درێژی ئینتگراسیۆندا،گەر نەشبنە ئەڵمانێکی راستەقینە،وا دەبنە هاووڵاتییەکی بەفەڕ بۆ ئەڵمانیا.\nئەڵمان گرفتی دەروونی بەهۆی مێژوویی شەڕەکانی جیهانییەوە هەیە و لەزۆر وڵاتی ئەوروپا و جیهاندا،خۆشەویست نەبوون ،ئەم دەرفە بۆ تێهێنانەوەی کەسایەتییان گرنگی خۆی هەیە.\nبەرلین کە ئێستا لە زۆر رووەوە لە لەندەن پێشرەوترە لە جیهاندا،ئەو ترسە گەورەی ئینگلیز لە ئەڵمان هەر نە رەویوەتەوە. سەردەمی روخانی دیوارەکەی بەرلین هەوڵەکان بۆ یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا، لەندەن بە سەرکردایەتی سەرکردەی پۆڵایین خاتوو مارگرێت تاتشەر،زۆر بە توندی دژ بە یەکگرتنەوە ئەڵمان وەستایەوە. بەڵام ئەڵمانەکان بە رێبەرایەتی هێلمەت کۆل،راوێژکاریی ئەو سەردەمە،توانییان ئیرادەی یەکگرتنەوە بە ئازایەتی و بە بەرتیل و رازیکردنی مۆسکۆ و واشنتۆن و پاریس هەر بسەپێنن.\nبیریارێکی ئەمریکایی دەڵێ: " ئەڵمانەکان بیر لە ئایندە دەکەنەوە و ئێمە بیر لە رابووردیان دەکەینەوە". ئەوە ئێستا ئەڵمانەکان گەیشتوون بەو خەونەی بۆی تێدەکۆشان و لەندەنیش هەر بەرەو پاشەوە دەڕوات.\nئەم پێشهاتە، دەرگا لەبەردەم پرسی سەربەخۆیی سکۆتلەندە و ئیرلەندە و وێلزییەکاندا ئاواڵە دەکات.هەروەک،لەگەڵ ئاشکرابوونی ئەنجامی دەنگدانەکە،سکۆتلەندە راگەیاند،پرسی سەربەخۆیی وڵاتەکەی دەخاتەوە گەڕ. هاوکاتی ئەمەش بۆن و بەرامە و ئاماژەی هەست وهۆش و بەخۆنازین و هەڵوێستێکی ناسیۆنالیستانە لە بڕیارەکەی ئینگلیزدا دەکرێت.بە مانایەکی دیکە،لە ئەوروپاشدا،دوای بڕینی ئەو هەموو قۆناخە لە پێشکەوتن و دیموکراسی و شارستانێتی،هەرچرکەساتێ ئاسایشی نەتەوەیی دەوڵەت و میللەتێک بکەوێتە مەترسییەوە، گورجوگۆڵانە بەشێوازی خۆیان هەڵوێست وەردەگرن و شەرمیش لە جیهان ناکەن..\nمن جگە لەوەی دڵشکاوانە و بە چاوی رەخنەوە،تەماشای ئاغای ئینگلیزم کردووە،چونکە تاوانبارن لەو کوێرەوەرییەی بەسەر کورددا هاتووە،پێمخۆشە ئینگلیز گرفتاری دەردی خۆی بێت،ئەوەی بەسەر خەڵکیدا هێناوە بەسەر خۆیدا بێتەوە..ئیمڕۆ دەبینین ئەو دەوڵەتانەی بەدەستی ئینگلیز قووتکراونەوە،لە سەرتاپایاندا کێشە هەیە و قەوارەی عێراق و سوریا و لوبنان و زۆری تریش بە تەواوی لەبەیەک هەڵوەشاوەتەوە،هەموو ئەمانە بەڵگە و ئاماژەی پاشەکشەی زلهێزێکی گەورەی ئەفسانەیی ئینگلیزە لە جیهاندا.\nئینگلیز دەرەقەتی سیاسەتی ئەڵمان و فەرەنسییەکان نایەن و رۆژگار خەریکە بەجێیان دێڵێ. گەر دۆستایەتی قووڵ و پتەوی ئینگلیز و ئەمریکا وەک پشتیوانی سەرەکی نەبوایە،وا لەمێژبوو،گرفتاری دەردی کوشندە دەبوو.\nئینگلیزەکان چی دیکە ناتوانن یاخود شەرمەزار دەبن،رێگریی لەسەربەخۆیی کورد بگرن.ئەوان تا ئێستا،لەگەڵ هیچ جوڵانەوەیەکی کورددا نەبوون،ئامانجی تێکدانی ئەو دەوڵەتە دەستکردانەی دەستی خۆیان بێت. ئینگلیز بە هەموو گەمە و یارییەکانی بە ئاشکرا و نهێنی و لەرێی دارودەستەکانییەوە، نەیهێشتووە و نایەوێ کورد بگات بە ئاواتی دەوڵەت.کارێکیش خۆی نەیتوانی ئەنجامی بدات وا لە ڕێی چڵکاوخۆرەکانییەوە ئەنجامی داوە. کەواتە لە بارێکی ئاوادا،لاوازبوونی لەندەن ،بزرکردن و کەمبوونەوەی، کاریگەرێتییەتی،بەسەر ئەو لایەنانە و رژێمی دەوڵەتە داگیرکەرانەوە بۆ کورد بەسوودە .\nلە روانگەیەکی دیکەشەوە، هەر سێ گەلی شانشینی یەکگرتوو،سکۆتلەندی و ئیرلەندیی و وێڵزەکان، پرۆسەی سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی خۆیان دەگرنە بەر.. لەندەنیش ناتوانێ وەک جاران رێگرییان لەبەردەمدا قووت کاتەوە.. ئەم هەنگاوانە جارێکی تریش دەبێتە سەرتۆپ و ووزەبەخش بۆ نەتەوە بندەستەکان،لە نێویاندا کورد.\nگەر لە هەموو ئەم حاڵ و بارە بگەڕێین و لە روانگەیەکی ترەوە ئەم رووداوەی ماڵ جیاکردنەوەی ئینگلیز لە ئەوروپا بڕوانین.رووداوەکە لە خودیی خۆیدا،زۆر ناسیونالیستانە و پەرۆشییە بۆ قەوارە و بوون و هەبوونی نەتەوەیی و پارێزگاریی لە بەرژەوەندییە باڵاکانی،کە لێرەدا خۆپارێزییە لە مەترسی و هەڕەشەکانی کۆچبەر و بیانی لۆ سەر بەریتانیا.\nکورد و بریکسیت\nجا کەوا بێت..ئەم رووداوە چ دەگەیەنێ بۆ ئەوانەی، فەریکە رۆشنبیر و سیاسی سەقەت و بەکرێگیراوی ئایدۆلۆژیی و دەرەکی و ئاڵا بەدەستی دژ بە دەوڵەتی کوردین،کە بەردەوام جەختیان لەسەر ئەوە دەکردەوە و دەکەنەوە:\nمۆدێلی دەوڵەتی نەتەوەیی بەسەرچووە...کە زۆر بە زمان و دڵ و مێشکیاندا خۆش دێ،ئەم دروشم و چەمک و قسە ئاڵوواڵایانە بڵێن و بڵێنەوە..\nدنیای گلۆبالیزم،هەڵوەشاندنەوەی سنوور و داڕمانی دەوڵەتی نەتەوەیی دەگەێنێ و جیهان بچووک بۆتەوە مرۆڤایەتی گەشتۆتە قۆناخی، تێکەڵبوون و پێکەوە ژیان لە سەرزەمین،بە مانای بێ نرخ و بەها بوونی دەوڵەت و سنووری نەتەوەیی!!.\nداخۆ،ئەوانەی دەیانەوێ کورد لە ترکیا و ئێران و عێراق و سوریادا،چاوەڕێی دیموکراسی بێت و خۆی بکاتە هاووڵاتی ئەو دەوڵەتانە و دەستبەرداری مافە نەتەوەییەکانی بێت،ئێستا چ دەڵێن و کام پەیامێک بە نەتەوە دەدەن؟؟!!..\nبەلێ ئەوانەی، لە قەندیلەوە داوای کۆماری دیموکرات دەکەن و چەمکی دەوڵەتی نەتەوەییان پێچاوەتەوە فرێ داوەتە نێو زبڵدانەوە و ئەوانەی لە کۆیە دانیشتوون،نیگەرانن بەوەی دەوڵەتانی دنیا هەڕەشە و گوشار بۆ سەر ئێران دەهێنن و لە فیردەوسی ئێرانچیترن و ئەوانەی دەیانەوێ سلێمانی لە هەولێر جیا بێتەوە و کەرکووک بکرێتە هەرێمێک،کەچی هەر خەریکی چاوشارکێن لەگەڵ بەخدادا و رازی نین کوردستان لە عێراق جیابێتەوە و ئەوانەی بە کوڕ و کیژانی نەتەوە داستانی کۆبانییان تۆمارکرد،کەچی نە دەیانەوێ سوریا پارچە پارچە بێت و نە گەرەکیشیانە لێی جیاببنەوە،ئەوانە چ پەندێ لەم رووداوەی برێکست وەردەگرن؟؟!!.\nئەوەی تا ئێستا لەبەرچاومانە،هەتا ئێستا حیزبێکی کوردی نەبوو بتوانێ نەک میللەت و جەماوەری ترک و عەرەب و فارس رازی بکات بە مافەکانی کورد،بەڵکە ١٠ کەسییان پێ رازی نەکراوە،کەچی هەردەم باس لەوە دەکەن،دەبێ دەوڵەتانی درواسێ! رازی بکەین.ناوچەکە بکەینە بەهەشتی دیموکراسی و کاوێژکردنەوەی کۆمەڵێ دروشم و بانگاشەی رزیوی بۆگەنکردوو.\nهەرچۆنێک بێت ،لەمێژە کاتی ئەوە هاتۆتە پێش، کە جەماوەری هۆشیاری کورد،خۆی سەرکردایەتی پرسە نەتەوەییەکەی بکات و جڵەو نەداتە ئەوانەی سەرمەستی بازرگانی و هەرزانفرۆشین بەناوی کوردایەتییەوە،،، لەگەڵ ئەوەشدا کە نموونەی سەربەخۆخوازی و نیشتمانپەروەریی لە مێژوودا زۆرە،لێ سەرانی حیزبی کوردی هەرگیز وانە و پەندیان لێوە وەرنەگرتووە و فێرنەبوون..دیسان منیش لەگەڵ هاوبیری هێژام مامۆستا کامیل ژیر دا دەڵێم:\n" با ئەنجامی گشتپرسییەکەی بەریتانیا،ببێ بە وانەیەک بۆ ئەو فەریکە رۆشنبیرانەی لە سەربەخۆیی کوردستان سڵدەکەنەوە و هەمیشە کۆسپ و (تاکۆس ـ بەڵام)ئەخەنە بەر رەوڕەوەی دەوڵەتی کوردی".\nمێژووی کوردیش سات و رۆژ و ساڵی ناپاکی تێدایە. جا ئەوانەی لەسەر سەکۆی دژ بە سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی کار دەکەن،و خۆی لێ دەدزنەوە و بیانووی بۆ دادەتاشن و ئاستەنگی بۆ دروست دەکەن، دەکەونە بەردەم بەرپرسیارێتییەکی گەورە. گەر بێت هۆشیارانە بە ئەرکی خۆیانب هەڵنەسن،وا بە ناپاکی دەچنە مێژووەوە.. کەواتە هەر وا چاکە، زبڵدان بکرێتە شوێنی ناپاکان...


پـوتن: ڕووسیا مافی خۆیه‌تی هه‌موو ڕێوشوێنێـک له ئۆکرانیا بگرێته‌به‌ر\nسه‌رۆکی ڕووسیا ڤلادیمیر پـوتن ده‌ڵێت وڵاته‌که‌ی ئاماده‌کاری کردووه بۆ به‌کارهێنانی هه‌موو بژاره‌کانی له‌به‌رده‌ستیایه‌تی به مه‌به‌سـتی پاراسـتنی ڕووسه‌کان له ئۆکرانیا، به‌ڵام ده‌شڵێت هیواداره پـێویست نه‌کات هێز به‌کاربهێنرێت.\nئه‌م لێدوانه‌ی سه‌رۆک پـوتن له ڕۆژی سێشه‌ممه له کاتێـکدایه ژماره‌ی هێزه‌کانی ڕووسیا له هه‌رێمی کریمه‌ی ئۆکرانیا ڕوو له زیادبوونه.\nویلایه‌ته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا و هاوپه‌یمانه ئه‌وروپایـیه‌کانی تاوتووێی سه‌پاندنی سزا له دژی ڕووسیا ده‌که‌ن له به‌رامبه‌ر جوڵانه‌وه‌ی هێزه‌کانی بۆ ناو ئۆکرانیا. پـوتن له‌م باره‌یه‌وه گوتی ئه‌وانه‌ی بیرده‌که‌نه‌وه له سه‌پاندنی سزا به‌سه‌ر ڕووسیا ده‌بێت بیریش له زیانه‌کانی ئاکامی ئه‌م کاره‌یان بکه‌نه‌وه.\nپاشـان سه‌رۆکی ڕووسیا ئه‌و ئاڵوگۆڕه سیاسیـیه‌ی ئێسـتای ئۆکرانیای به کوده‌تایه‌کی ناده‌سـتوری ناودێرکرد و گوتی ڤیکتۆر یانوکۆڤیچ هێشـتا سه‌رۆکی شه‌رعی ئۆکرانیایه، هه‌رچه‌نده ئاینده‌ی سیاسی نه‌ماوه.


کاربه‌ده‌سـتکی UN : هێرشه‌کانی حکومه‌تی سوریا بوونه‌ته مایه‌ی کوژرانی زیاتر له 7500 که‌س\nبه‌رپـرسی کاروباری سیاسی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان لین پاسکۆ\nگه‌وره کاربه‌ده‌سـتێـکی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ده‌ڵێت هێرش و سه‌رکوتکردنی خوێناویانه‌ی هێزه‌کانی به‌شـار ئه‌لئه‌سه‌د بۆ سه‌ر خه‌ڵـکی ڕاپه‌ڕیوی سوریا هه‌تا ئێسـتا بوونه‌ته مایه‌ی کوژرانی زیاتر له 7500 که‌س. ده‌شڵێت هه‌ر له ماوه‌ی ئه‌م مانگه‌دا 2100 که‌س کوژراون.\nبه‌رپـرسی کاروباری سیاسی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان لین پاسکۆ دوێنێ سێشه‌ممه گوتی ئه‌و چه‌ندین ڕاپـۆرتی باوه‌ڕپـێـکراوی له سوریاوه پـێـگه‌یشـتووه ئاماژه به‌وه ده‌که‌ن ڕۆژانه 100 که‌سی سیڤیل له‌و وڵاته ده‌کوژرێن که له نێویاندا ژن و منداڵ هه‌ن.\nباسکۆ گوتیشی ئه‌و ڕه‌وشه‌ی ناو سوریا هه‌روه‌ها بووه‌ته مایه‌ی ئاواره بوونی نێوان 100 هه‌تا 200 هه‌زار که‌س له نێو وڵاته‌که و 25 هه‌زار که‌سیش په‌نایان بۆ وڵاتانی دراوسێ بردووه.\nله لایه‌کی دیکه‌وه هه‌ر دوێنێ سێشه‌ممه فه‌ڕه‌نسـا گوتی دیپـلۆماتان له ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ده‌سـتیان‌کردووه به داڕشـتنی به‌رنووسی بڕیارێـک به مه‌به‌ستی داواکردنی ده‌سـتبه‌جێ ڕاگرتنی توندوتیژی له سوریا تاوه‌کو کۆمه‌کی مرۆیی بگه‌یه‌نرێته ئه‌و ناوچانه‌ی وا بۆ چه‌ند هه‌فته‌یه‌که که‌وتوونه‌ته به‌ر شـاڵاوی هێزه‌کانی حکومه‌ت.\nپه‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ده‌ڵێت هه‌تا پاش نیوه‌ڕۆی سێشه‌ممه هیچ به‌رنووسی بڕیارێـک دانه‌ڕێژراوه.


Diplomatic Magazine | کورد و عەبدولکەریم قاسم\nکوردەکان بەگشتی، خەڵک، پارتییەکان، بەکوردەکانی ڕیزەکانی حیزبی شیوعی عێراقیشەوە، لەسەرەتا پشتیوانیان لە شۆڕشی ١٤ی تەموزو لە حکومەتە کۆمارییەکەو سەرکردەکەی، عەبدولکەریم قاسم، کرد. هۆکاری ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ: یەکەم، دەستورە کاتییە نوێکەی عێراق ماددەیەکی لەخۆگرتبوو کە تێیدا ئاماژەی بە مافەکانی کورد کردبوو، کورد وەک شەریکی عەرەب لە عێراق‌دا ناسێنرابوو. دووەم، ڕێگەدان بە گەڕانەوەی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا بارزانی، دوای زیاتر لە دوازدە ساڵ لە ئاوارەیی لە یەکێتیی سۆڤیەت. سێیەم، هەڵوێستی قاسم لە پرسی یەکگرتن لەگەڵ کۆماری یەکگرتویی عەرەبی، کە کوردەکان بە هەڕەشەیان لەسەر بوونی خۆیان دەزانی. چوارەم، قاسم بەیانیکردبوو کە عێراق بەس دەوڵەتی عەرەب نییە بەڵکو دەوڵەتی کوردو عەرەبە. \nلەسەر ڕەزامەندی عەبدولکەریم قاسم لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨ مستەفا بارزانی گەڕایەوە عێراق. هۆکاری ڕێگەدان بە گەڕانەوەی بارزانی لە مەنفاوە زۆر ڕون نییە\nبەڵام هەندێک کەس پێیانوایە کە مەبەستی قاسم لە ڕێگەدان بە گەڕانەوەی بارزانی بەکارهێنانی بوو بۆ لارکردنەوەی هاوسەنگی هێز بەلای بەرەی نیشتیمانپەروەران (الوطنیون) لە بەرامبەر بەرەی ناسیونالیستە عەرەبەکان (القومیون) کە لەو ئانوساتدا لە هەڵکشانبوو.\nئەوەی ڕاستی بێت عەبدولسەلام عارف‌و ناسیونالیستە عەرەبەکانی دیکە ناڕازیبوون لە ڕێگەدان بە هاتنەوەی بارزانی. \nقاسم چەند کارێکی سیمبولیکیشی ئەنجامدا بۆ ڕاکێشانی سەرنجی کوردەکان بەلای خۆی‌و دەوڵەتی عێراقی، لەوانە دانانی ڕۆژێکی زەرد لەسەر ئاڵای نیشتیمانیی عێراق، لەگەڵ دانانی خەنجەرێک لەسەر لۆگۆی (emblem) حکومەتی عێراقی هاوتەریبی شیرێک، کە مەبەست لێیان زەقکردنەوەی نوێنەرایەتیکردنی کورد بوو لە سیمبول‌و دامودەزگاکانی دەوڵەتی عێراقی (تەماشای الوقائع العراقیة ٢٧/٦/١٩٥٩؛ لەگەڵ وێنەی هاوپێچ بکە). ئەم کارانە سەرەڕای ئەوەی کە سیمبولیک بوون بەڵام گرنگی سیاسییان هەبوو لەبەر دوو هۆ: یەکەم، ئەمە یەکەمجار بوو کە بەو شێوەیە کورد لە سیبمبولەکانی دەوڵەتی عێراقی نوێنەرایەتی بکرێت. دووەم، کورد ئەگەر سیمبولێکیشبووبێت هاوتەریب‌و هاوپلەی عەرەب لە سیمبولەکانی عێراق نیشاندەدرا. وەک دواتر دەردەکەوێت ئەم کارانە بەفعلی کاریگەرییان لەسەر هەستی کوردەکان داناوە چونکە لە ٢٠٠٣ کە مقۆمقۆ لەسەر ئاڵای عێراق سەریهەڵدا، کوردەکان ئەگەر بۆ کاتیش بێت تەنیا ئەو ئاڵایەی سەردەمی 'قاسم'یان قەبوڵبوو کە لە هەرێمی کوردستان هەڵبدرێت. \nلەپاڵ ئەم کارە سیمبولیکانە، حکومەتەکەی قاسم بە فەرمی لە شوباتی ١٩٦٠ ڕێگەی بە کارکردنی پارتی دیموکراتی کوردستان‌دا. پێشتر بە فەرمی ڕێگەدرابوو بە بڵاوکردنەوەی ڕۆژنامەی خەبات (نضال)، کە زمانحاڵی پارتی بوو. لە ژمارەی یەکەمیدا، خەبات خۆتەرخانکردنی خۆی بۆ پشتیوانیکردن لە شۆڕشی ١٤ی تەموز‌و سەرکردەکەی، قاسم، ڕاگەیاندبوو. خۆشحاڵی خۆیشی لە کشانەوەی عێراق لە پەیماننامەی بەغدا دەربڕیبوو، چونکە وەک خەبات دەڵێت، ئامانجی لێدانی کوردو سەرکوتکردنی بزوتنەوەی ڕزگاری نیشتیمانیی کورد بوو. دیارە ناکرێت ئاماژە بەوە نەکرێت کە یەکێکی دیکە لە هۆکارەکانی نزیکبوونەوەی کوردەکان لە قاسم وەک سەرکردەی کامپی نیشتیمانپەروەران‌و حیزبی شیوعی بەهێزبوونی بەرەی ناسیونالیستە عەرەبەکان بوو، کە بۆ هەموویان وەک دوژمنێکی هاوبەش دەردەکەوت. کارە سیمبولیکەکانی قاسم‌و دانانی کورد وەک شەریکی عەرەب بەپێی دەستور، هەستی ئەوەی لای کوردەکان دروستکردبوو کە چیدیکە ئەوان کەمە نەتەوە نین بەڵكو گروپێکی نەتەوەیین، بۆ کوردەکان ئەوە وەک ئەوە وابوو کە ئەخیرەن عێراقییەکان دانیاننا بە کارەکتەری دوو-نەتەوەیی (binational) عێراق. \nسەرەڕای ئەم سەرەتا پڕشنگدارە، بەڵام نزیکبوونەوەو هاوکاریی لەنێوان پارتی‌و حیزبی شیوعی‌و لایەنگرانی قاسم‌و حکومەتەکەی درێژەی نەخایاند. لە کۆنگرەی چوارەمی حیزبەکەیاندا کە لە تشرینی یەکەمی ١٩٥٩ لە بەغدا بەسترا، پارتی ئەو بڕگەیەی کە ئاماژەی بە مارکسیی-لینینیی بوونی حیزبەکە دەکرد لە پەیڕەو و پڕۆگرام لاداو زیاتر ئەجێندای ناسیونالیستی خزاندە نێو پڕۆگرامەکەی. ئەمەش ئەوە نیشاندەدات کە نزیکبوونەوەی کوردەکان، یان پارتی، لە حیزبی شیوعی‌و مەیلبوونیان بەلای چەپ، هەڵوێستێکی کاتیی بووە نەک ستراتیجی‌و ڕەنگدانەوەی هەستی دژە-ئیمپریالیز‌م‌و سەرمایەداری بووە کە لە سەردەمی پاشایەتی باوبوو.\nلەگەڵ ونبوونی ئیمپریالیزم، ناسیونالیستە کوردەکان جەختیان لەسەر پڕۆگرامە ناسیونالیستییەکان دەکرد، بەمەش لە حیزبی شیوعی‌و کامپی نیشتیمانپەروەرەکان دوورکەوتنەوە.\nدوای ئەوەی کە تەپوتۆزی شۆڕش نیشت، ئیدی وردەوردە ڕونتر دەبۆوە کە ئامانج‌و خەونەکانی کوردەکان لەگەڵ دیدو تێگەیشتن‌و لێنزیکبوونەوەکانی قاسم یەکناگرنەوە. جیهانبینییەکانیشیان بۆ پرسەکانی شوناسی عێراق‌و شوناسی خاک‌و جوگرافیای هەرێمی کوردستان‌و ئۆتۆنۆمی نەک هەر یەکناگرنەوە بەڵکو بەریەکدەکەون، یان باشتر بڵێین دژبەیەکن. لەم چوارچێوەیەدا، لە سەردەمی قاسم، دوو پرس لەسەرەتا بوون بە مایەی گرژی‌و ئاڵۆزکردنی پەیوەندییەکان لەنێوان حکومەتی مەرکەزی‌و کوردەکان: یەکەم، پرسی دامەزراندنی بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردە بوو بۆ ناوچە کوردنشینەکان. دووەم، هەردوو ماددەی یەکەم‌و دووەم لە دەستورە کاتییەکەی عێراق کە پێناسەی عێراق‌و پەیوەندییەکانی نێوان کوردو عەرەبیان لە عێراق‌دا لەخۆگرتبوو. \nلە نیسانی ١٩٥٩ دا، حکومەتی مەرکەزی بڕیاری دامەزراندنی "بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردە لە کوردستان" دا. یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان، کە ڕێکخراوێکی سەر بە پارتی بوو، هێزی سەرەکی بوو لە پشت هەوڵەکانی گەیشتن بەم دەستپێشخەرییە. ناسیونالیستە عەرەبەکان ترسی ئەوەیان هەبوو کە دامەزراندنی بەڕێوەبەرایەتییەکە دەبێتە مایەی گەشەو بڵاوبوونەوەی هەستی جوداییخوازی لەنێو کوردەکان. \nیەکێتیی مامۆستایانی کوردستان بە چڕی هەوڵەکانی خستبوەگەڕ بۆئەوەی حکومەت بڕیارەکەی بخاتە بواری جێبەجێکردنەوە، بەڵام بەبێ ئەوەی هیچ سەرکەوتنێک بەدەستبێنێت چونکە واپێدەچوو کە حکومەت هەڵوێستی گۆڕابێت‌و خۆی لە پرسەکە بدزێتەوە. هاوکات، یەکێتی مامۆستایان ڕەخنەی توندی لە حکومەت دەگرت لەسەرئەوەی کە وشەی "کوردستان"ی لە ناوی بەڕێوەبەرایەتییەکە لاداوەو وشەی "کوردیی" لەجێگەی داناوە. ئەم کارەی دەوڵەت، کوردەکانی بێزارو توڕە کرد. هاوکات، ئەم ئەڵقەیە ئاماژەیەک بوو، ئەگەر نەڵێین واینیشاندەدا، کە سەرەڕای سیاسەتە نوێ‌و دەستپێشخەرییە سەرەتاییەکانی، کەچی حکومەتی مەرکەزی‌و هاوکارەکانی هێشتا هەستیارانەو بەترس‌و گومانەوە مامەڵەیان لەگەڵ زاراوەی کوردستان دەکرد. \nدوای ئەوەی کە قەبوڵی ناوگۆڕینی بەڕێوەبەرییەتەکەیان کرد بۆ "بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردە بۆ خوێندنی کوردیی" ئیدی کێشەی سنوری ئەو ناوچانەی کە بەڕێوەبەرایەتییەکە دەیانگرێتەوە هاتەپێش. یەکێتیی مامۆستایانی کوردستان پێداگریان لەسەر ئەوە دەکرد کە دەبێت بەڕێوەبەرایەتییەکە ئەرکی سەرپەرشتی خوێندن لە هەموو ئەو ناوچانە بگرێتەئەستۆ کە زۆرینەی کوردە. ڕۆژنامەی خەبات مکوڕبوو لەسەر ئەوەی ئەگەر بەڕێوەبەرایەتییەکە هەموو ناوچە کوردییەکان نەگرێتەوە ئەوە دەستپێشخەرییەکە کارێکی بێهودەیە. \nکێشەکە لێرە کۆتایی نەهات چونکە کاتێک ئەو ناوچانەی کە بەڕێوەبەرایەتییەکە دەیانگرێتەوە بەیانکرا، پرسەکە ئاراستەیەکی دیکەی وەرگرت. ئیدی پرسەکە لە چوارچێوەی مافێکی کەلتوری‌و پەروەردەیی‌و زمانەوانیی بوو بە کێشە لەسەر خاک‌و سنوری کوردستان، کێندەر کوردستانەو کێندەر کوردستان نییە،\nکوێ کوردنشینەو کوێ کوردنشین نییە، بوون بە جەوهەری مەسەلەکە، کە لەڕاستیدا هەمیشە کڕۆکی پرسی کورد لە عێراق پێکدێنێت. \nکوردەکان داوایاندەکرد کە دەسەڵاتەکانی بەڕێوەبەرایەتییەکە پارێزگاکانی هەولێرو سلێمانی‌و کەرکوک‌و قەزاو ناحیە کوردنشینەکانی پارێزگاکانی نەینەواو دیالە بگرێتەوە. پێکدادانەکان بەس لەنێوان ناسیونالیستە کوردەکان‌و ناسیونالیستە عەرەبەکان نەبوو بەڵکو لەگەڵ ناسیونالیستە عێراقییەکانیش بوو. ئەم دوو ڕەوتە ناسیونالیستییە جارجار هەندێک مافی کوردیان قەبوڵکردوە بەڵام کە دێتەسەر داواکانی کورد لەپەیوەند بە پرسی خاک‌و سنورەکانی کوردستان ئیدی هەردوو ڕەوت ئامادەیی ئەوەیان تێدانامێنێت کە قەبوڵی مافەکانی، کورد بکەن، تەنانەت ئەگەر لە چوارچێوەی عێراقیش بێت. \nڕۆژنامەی خەبات زۆر هاوارو بانگەوازی لەپەیوەند بە کاراکردنی بەڕێوەبەرایەتییەکە بەرزکردەوە، بەڵام حکومەت هیچ ڕێوشوێنێک‌و پێوەرێکی کردەیی نەگرتەبەر بۆ کردنەوەو خستنەگەڕی بەڕێوەبەرایەتییەکە. مشتومڕەکان لەسەر سنوری کوردستان تاکە خاڵی جێناکۆک نەبوو لەنێوان ناسیونالیستە کوردەکان‌و ناسیونالیستە عێراقییەکان‌و عەرەبییەکان چون پرسی شوناسی عێراق خاڵێکی دیکەی کێشمەكێشەکانی پێکدەهێنا. لە دوو بەشی داهاتودا قسە لەسەر ململانێکانی شوناسی عێراق لەنێوان کورد و عەرەب لە عێراق لە سەردەمی قاسم دا دەکەم.


شاندی چوارچێوەی هەماهەنگی بە سەرۆکاییەتی دکتۆر عەبادی چاویدەکەوێت بە سەرۆکی هاوپەیمانیی تە\nشاندی چوارچێوەی هەماهەنگی بە سەرۆکاییەتی دکتۆر عەبادی چاویدەکەوێت بە سەرۆکی هاوپەیمانیی تەقەدوم بەڕێز مەحەمەد حەلبووسی\n2021.12.25 - 12:06 107 like 0\nشاندی چوارچێوەی هەماهەنگی بە سەرۆکاییەتی دکتۆر حەیدەر عەبادی، دوێنێ هەینی، سەردانی سەرۆکی هاوپەیمانیی تەقەدومیان کرد بەڕێز مەحەمەد حەلبووسی و ژمارەیەک لە ئەندامانی هاوپەیمانییەکە.\nو لە دیدارەکەدا تاوتوێی دۆخی سیاسی کرا، و لێکەوتە و کاریگەرییەکانی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان، و هەروەها ئاڵنگارییە جۆراوجۆرەکان کە رۆڵەکانی وڵاتەکەمان پێیدا تێدەپەڕن، و گرنگی پێشکەشکردنی ئەو شتانەی کە خزمەت بە وڵاتەکە دەگەیەنن، و تێپەڕاندنی ئەو داخرانەی کە لەڕووی سیاسییەوە هاتۆتە ئاراوە.\nهەروەها تاوتوێی دانوستانەکانی ئێستا کران لەنێوان لایەنە سیاسییە جیاوازەکاندا، و جەختکرایەوە لەسەر گرنگی بەردەوامبوونی دیالۆگ و نزیکردنەوەی بۆچوونەکان بەشێوەیەک کە بەرژەوەندیی رۆڵەکانی گەلەکەمان مسۆگەر بکات، ئەمانە و بێجگە لە رێککەوتن لەسەر بەردەوامبوونی پەیوەندییەکان لەنێوان چوارچێوەی هەماهەنگی و هاوپەیمانیی تەقدوم ـدا.


کۆڵبەرێک بەهۆی کەوتنە خوارەوە لە بەرزاییەکانی تەتەی هەورامان برینداربوو | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانکۆڵبه‌ران\tکۆڵبەرێک بەهۆی کەوتنە خوارەوە لە بەرزاییەکانی تەتەی هەورامان برینداربوو\nکۆڵبەرێک بەهۆی کەوتنە خوارەوە لە بەرزاییەکانی تەتەی هەورامان برینداربوو\nبەگوێرەی زانیارییەکانی تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان، ئەمڕۆ ٣ی ڕەشەمە / ٠٢.٢٢، کۆڵبەرێک بەناوی “سەیوان سەیفی” لە کاتی کۆڵبەریدا لەسەر بەرزاییەکانی تەتەی هەورامانەوە کەتووەتە خوارەوە بە سەختی برینداربووە.\nبەپێی ئەو ڕاپۆرتانەی بە تۆڕ گەیشتوون، سەیوان سەیفی خەڵکی گوندی “یووژنانی”ی سەربە سەوڵئاوایە.\nدەگوترێت بۆ هۆی نالەباربوونی ڕێگاوبانی ناوچەکە و سەختی برینەکانی، ئەو کۆڵبەرە بە هەلیکۆپتێر بۆ نەخۆشخانەیەکی شاری سنە گواستراوەتەوە.\nبەگوێرەی ئەو ئامارانەی لەلایەن تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستانەوە کۆکراوەتەوە، لە مانگی ڕێبەنداندا ٢ کۆڵبەر بەهۆی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە سەربازییەکانەوە و کۆڵبەرێکی دیکە بەهۆی بەفر و سەرماوە گیانیان لە دەستداوە، هەروەها لەم مانگەدا ٢١ کۆڵبەر برینداربوون.\nیک کولبر در اثر سقوط از ارتفاعات تته هورامان مصدوم شدبنا به اطلاع شبکه حقوق بشر کردستان، امروز ۳ اسفندماه یک کولبر به نام «سیوان سیفی» در حین کولبری از ارتفاعات مرزی «تته» هورامان سقوط کرده و به سختی مصدوم شده است.بر اساس گزارش‌های دریافتی، سیوان سیفی، ۳۱ ساله و از اهالی روستای «ده‌له مه‌رز» سروآباد است.گفته می‌شود که این کولبر به دلیل صعب‌العبور بودن منطقه و شدت جراحات وارده با هلی‌کوپتر به یکی از بیمارستان‌های سنندج منتقل شده است.بر اساس آمارهای گردآوری‌شده از سوی شبکه حقوق بشر کردستان، در بهمن‌ماه سال جاری ۲ کولبر با تیراندازی نیروهای نظامی و ۱ کولبر دیگر بر اثر سرمازدگی جان خود را از دست داده‌اند، همچنین در این ماه ۲۱ کولبر مجروح شده‌اند.\nGeplaatst door Kurdistan Human Rights Network op Zaterdag 22 februari 2020


بە وێنە و ڤیدیۆ؛ هۆكاری دەركەوتنی ڕوناكیەكەی ئاسمانی هەرێم ئاشكرا دەبێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/09/25 - 7:19 PM\nلەسەر دەركەوتنی تۆپەڵە ئاگرینەكەی شەوی ڕابردوو، بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ڕوونكردنەوەیەك بڵاودەكاتەوە.\nبەپێی ڕونكردنەوەیەكی بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوزمەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان “دەركەوتنی ئەو تۆپەڵە ئاگرینە لەكاتێكدایە، كە سێ شەممە 25 ی ئەیلول لە كاتژمێر 3:56 دیاردەكە دەركەوتووە، لەئاسمانی شارەكانی سلێمانی و كەركوك و پارێزگای دیالە بینراوە”.\nسەبارەت بە هۆكاریی دیاردەكە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان دەڵێت: “ئەوەی ڕوویداوە بریتی بووە لەسوتانی بەردە نەیزەكێكی گەورە، ئەو بەردانە بەشی هەرەزۆریان لە خولگەی نێوان هەسارەی مەریخ و مشتەریدان و بەخێرایی زۆر دێنە ناو بەرگە هەوای زەوی، پاش ئەوەی زەوی بۆخۆی ڕاپێچیان دەكات، پلەی گەرمییان بەرزدەبێتەوە و خێراییان دەگاتە 80 كیلۆمەتر لە یەك چركەدا و لێخشان لەنێوان بەردەكە و بەرگە هەوای زەوی ڕوودەدات و پلەی گەرمی بەرز دەبێتەوە و دەسوتێت”.\nهەر لە ڕونكردنەوەكەدا هاتووە، “دیاردەكە بەگشتی پێیدەڵێن، تۆپەڵە ئاگر، یان تۆپەڵی ئاگرینی، كە دەرئەنجامی سوتانی زۆر بەهێز و توندی ئەو بەردە نەیزەكانە نیشان دەدات”.\nدرەنگانی شەوی ڕابردوو، ڕووناكییەكی سەیر لەئاسمانی شارەكانی سلێمانی و كەركوك و پارێزگای دیالە بینرا، ئەمەش بۆ یەكەم جارە دیاردەی فەلەكی وەها لە ئاسمانی هەرێمی كوردستان دەربكەوێت.\nكەشناسی هەرێمهەرێمی كوردستان\n“نەفسی موسڵمانی گەورەترە لەنوێژی جەماعەت”\nسەبارەت بە هەڵگرتنی نوێژی بە كۆمەڵ و هەینی ڕوونكردنەوە دەدرێت


تەندروستی هەرێم: لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 182 تووشبووی نوێی كۆرۆنا دەستنیشان كراون – تۆڕی میدیایی خەڵک\nتەندروستی هەرێم: لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 182 تووشبووی نوێی كۆرۆنا دەستنیشان كراون\n2020/06/16 - 9:19 PM\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا لە سەرتاسەری هەرێم 182 كەسی تر تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون.\nتەندروستی هەرێم ڕوونیشیكردووەتەوە: تووشبووەكان 30 كەسیان لە هەولێرن و ١٠٧ كەس لە سلێمانی، ٤ كەس لە ئیدارەی گەرمیان و ٤١ كەسیش لە ئیدارەی ڕاپەڕین دەستنیشان كراون.\nتەندروستی هەرێم ئەوەشیخستووەتەڕوو: لە 24 كاژتمێری ڕابردوودا 5 كەس بە هۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری سلێمانی گیانیان لەدەستداوە.\nڕاگەیاندراوی (٢٤) كاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی كۆڕۆنای نوێ COVID19 ژمارە (١١٢)\n1. كەرەنتین: (٤٨ هاوڵاتی نوێ لە كەرەنتین)\n١١٣٤ هاوڵاتی لە كەرەنتینن لە ٣٦ شوێنی جیاواز (٢٣٨ هەولێر)، (٩ سلێمانی)، (٨٨٧ دهۆك).\n2. پشكنین: (١٩٧٠ پشكنینی نوێ)\n(٦٤٧ هەولێر)، (٦١١ سلێمانی)، (٤٦٦ دهۆك)، (١٣٦ گەرمیان)، (١١٠ ڕاپەڕین).\n3. تووشبوو: (١٨٢ تووشبووی نوێ)\n(١٠٧ سلێمانی، ٤ گەرمیان، ٤١ ڕاپەڕین)\n4. چاكبوون: (٦٨ چاكبوون)\n5. مردن: (٥ مردن)\nكەڕەنتین ١٥١٦٣ هاوڵاتی، (١٤٠٢٩ دەرچوو)\nپشكنین ١٠٨٠٠١ (٥٢١٥٦ هەولێر، ٣١٦٣٤ سلێمانی، ٢٣٤٩٦ دهۆك، ٧١٥ هەلەبجە )\nتووشبوون ٢٦٥٥ (٧١٨ هەولێر، ١٧٥٤ سلێمانی، ١٣٥ دهۆك، ٤٨ هەلەبجە )\nچاكبوون ١١٠٤ (٣٥٤ هەولێر،٦٤٠ سلێمانی، ٨٨ دهۆك، ٢٢ هەلەبجە )\nمانەوە لە نەخۆشخانە ١٤٩٢ (٣٥٧ هەولێر، ١٠٦٢ سلێمانی، ٤٧ دهۆك، ٢٦ هەلەبجە )\nمردن ٥٩ (٧ هەولێر، ٥٢ سلێمانی)\n١٦ حوزەیران ٢٠٢٠\nدهۆكڕاپەڕینسلێمانیڤایرۆسی كۆرۆناگەرمیانهەولێروەزارەتی تەندروستی هەرێم\nد.هەڤاڵ ئەبوبەكر: ئامادەین خەڵاتی ئەو چاكبووەوانە بكەین كە پلازمای خوێن دەبەخشن\nنووسینگەی راگەیاندنی سەرۆك كۆمار ئەوەشیخستووەتەڕوو، سەرۆك كۆمار سەرسوڕمانی خۆی نیشاندا لەبەرامبەر ئەو ڕاگەیەنراوانەی كە تیایدا گرژی نیشان دەدرێت و ڕەنگدانەوەی ڕاستی گفتوگۆكان نییە و ئەو ڕاستیەش ناخاتەڕوو كە كە ئومێدی ئەوە دەكرێت لە كۆتای ئەم هەفتەیە بگەنە ڕێككەوتن و چارەسەرێكی دادپەروەرانە و یاسایی پەیڕەو بكرێت كە مافی گەلانی عیراق بپارێزێت و لە ناویشیاندا مافی هاووڵاتیان لە فەرمانبەران و خانەنشینانی هەرێمی كوردستان.


کامێراکانی هاتووچۆ بوونەتە هۆی کەمکردنەوەی ڕێژەی گیانلەدەستدان؟ [تایبەت]\n19:48 یه‌ك شه‌ممه 22 ئه‌یلول 2019\nبەشێکی زۆر لە شۆفێران ڕەخنە لە دانانى کامێراکانی هاتووچۆ لەنێو شەقام و رێڕەوەکانى هاتووچۆ دەگرن و تەنانەت زۆرێکیان ئەو کارە بە “پارە کێشانەوە لە خەڵک” ناو دەبەن، بەڵام بەگوێرەی ئامارەکان لە دوای دانانی ئەو کامێرایانە، گیانلەدەستدان بە ڕووداوەکانی هاتووچۆ بەڕێژەیەکی بەرچاو، کەمیکردووە.\nلەساڵی 2014ەوە بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ دانانی کامێرای لە شەقامەکان بۆ تۆمارکردنی خێرایی ئۆتۆمبێل جێبەجێکرد، بەڕێوەبەری هاتووچۆی هەرێمیش ئاماژە بەوە دەکات، ڕێژەی %70ی هۆکاری ڕووداوەکانی هاتووچۆ تیژڕەوی شۆفێرانە.\nبەگوێرەی ئامارەکانی بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی هەرێم، لەساڵی 2010دا کە لەو کاتەدا کامێراکانی هاتووچۆ بوونیان نەبوو، 838 کەس بە ڕووداوەکانی هاتووچۆ گیانیان لەدەستداوە و زیاتر لە 12 هەزار کەسیش برینداربوون، بەڵام چەند ساڵێک دوای دانانی کامێراکانی هاتووچۆ و لەساڵی 2017دا ژمارەی گیانلەدەستدان بە ڕووداوەکانی هاتووچۆ بۆ 689 کەس دابەزیوە، واتە 149 کەس کەمتر بە ڕووداوەکانی هاتووچۆ گیانیان لەدەستداوە، کە دەکاتە ڕێژەی %17.\nهەر بەگوێرەی ئامارەکان، ساڵی رابردوو (2018) ڕێژەکە زیاتر دابەزیوە و نزیکەی 570 کەس بە ڕووداوەکانی هاتووچۆ گیانیان لەدەستداوە، واتە بەراورد بە ساڵی 2017 ئاماری گیانلەدەستدان 119 کەس کەمیکردووە، هەروەها بەراورد بە ساڵی 2010 لە ساڵی 2018دا 268 کەس کەمتر بە ڕووداوەکانی هاتووچۆ گیانیان لەدەستداوە، کە دەکاتە ڕێژەی %31.\nڕزگار عەلی، بەڕێوەبەری گشتى هاتووچۆی هەرێم لەو بڕوایەدایە کامێراکانی هاتووچۆ بوونەتە هۆی ئەوەی شۆفێران زیاتر پابەندی یاساکانی هاتووچۆ بن و بە ناس کوردی ڕاگەیاند :”پابەندبوون بە ڕێنماییەکانی هاتووچۆوە بەتایبەتی تێنەپەڕاندنی خێرایی یاسایی دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ڕووداوەکانی هاتووچۆ، بەوپێیەی زیاتر لە %70ی ڕووداوەکانی هاتووچۆ کە گیانلەدەستدانی لێدەکەوێتەوە بەهۆی تیژڕەوی شۆفێرانەوەیە”.\nوتیشی، کامێراکانی هاتووچۆ بوونەتە هۆی ئەوەی شۆفێران زیاتر پابەندبن و بەخێرایی زۆر نەڕۆن، زۆرکات ئەگەر ڕووداویش ڕووبدات، بەڵام ئەگەر شۆفێرەکە خێراییەکی زۆری نەبێت، ئەوا بە کەمی ڕووداوی گیانلەدەستدانی لێدەکەوێتەوە.\nهەرچى بەڕێوەبەرى هاتووچۆى شارى سلێمانییە پاراستنى گیانى شۆفێران بە پێشینەى کارەکانیان دەزانێت و رەتیشیدەکاتەوە دانانى کامێراکان بۆ کێشانەوەى پارە بێت لە شۆفێرەکان و وتى “ئێمە گیانی شۆفێرانمان لا گرنگە و دیاریشە کە تاڕادەیەکی باش کامێراکان بوونەتە هۆی کەمکردنەوەی ڕووداوەکان، با شۆفێرانیش ئەو خێراییەی دیاریکراوە تێینەپەڕێنن، بزانن کەس پارەیان لێدەسێنێت؟”.\nفەرەیدون عومەر، بەڕێوەبەری هاتووچۆی سلێمانی بەپێویستیزانى کامێرا جێگیرەکانیش بخرێنەوە کار و بە ناس کوردی وت : “ئەگەر کامێرا جێگیرەکان بکەونەوە کار و زیاتریش بکرێن، ئەوا زۆر زیاتر پلانەکە سەرکەوتوو دەبێت و ڕووداوەکان کەمتر دەبنەوە، چونکە کامێرا گەڕۆکەکان ناتوانرێت لەزۆر شوێندا دابنرێت”.\nروونیشیکردەوە، بەهۆی کێشەی تەکنیکی و دواتریش کێشە لەگەڵ کۆمپانیای جێبەجێکاری پڕۆژەکە، کامێراکان کار ناکەن و دیاریش نییە کەی دەتوانرێت بخرێنەوە کار.\nپەرلەمانتارێکی عێراق: داخستنی باڵەخانەی بانکی ناوەندی هۆکاری بەرزبوونەوەی بەهای دۆلارە "بەرزبوونەوەی نرخی دۆلار کاتییە"\n21:09 چوار شه‌ممه 23 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nوێڕاى کورتهێنانى بودجەى وڵاتەکەى مووچە ئەردۆگان زیاد دەکرێت\n11:42 سێ شه‌ممه 22 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nکەشناسى: پلەکانى گەرما زیاتر دادەبەزن\n12:14 دوو شه‌ممه 21 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nبەهۆى هێرشەکانى تورکیاوە، زیاتر لە 86 هەزار منداڵ لە ڕۆژئاوای کوردستان لە خوێندن بێبەشبوون


هه‌رێمى كوردستان:وەرزی یەکەمی ساڵی نوێی خوێندن بە شێوەی خوێندنی ئەلیکترۆنی دەستپێده‌كات » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان لە کۆبونەوەی ئەمڕۆیدا بڕیاردرا سەرجەم ناوەندەکانی خوێندن تا سەرەتای مانگی (ئۆکتۆبەر/10) بە داخراوی بمێننەوە، بەڵام خوێندنی پۆلی 12ی ئامادەیی لە 27-9-2020 دەستپێدەکات.\nبه‌پێى ڕاگه‌یه‌ندراوێك كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)كه‌وتووه، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ چوارشەممە بە سەرۆکایەتی مەسرور بارزانی و بە بەشداریی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیران کۆبوەوە و کە تایبەت بو بە تاوتوێ کردنی بژاردەکانی دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن 2020-2021 لە ناوەند و دامەزراوەکانی خوێندنی پەروەردە و خوێندنی باڵا لە ھەرێمی کوردستان\nبەپێی راگەیەندراوی کۆبونەوە، لە دەستپێکی کۆبوونەوەکەدا، هەر یەک لە ئالان حەمە سەعید، وەزیری پەروەردە و عەبدولحەکیم خەسرۆ، سەرۆکی فەرمانگەی هەماهەنگی و بەدواداچون لە جیاتی وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ڕاپۆرتێکی بەرفراوانیان دەربارەی چۆنێتی و ئەگەر و بژاردەکانی دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن خستەڕو، بە لەبەرچاوگرتنی ڕێکارەکانی خۆپارێزی و ڕینماییە تەندروستییەکان.\nدواتر سامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستی ڕاپۆرتێکی هەڵسەنگاندنی بۆ دۆخی تەندروستی ئێستای هەرێمی کوردستان و ئامارەکانی پەتای کۆرۆنا و پێشھات و ئەگەرەکان خستەڕو.\nلە راگەیەندراوەکەدا هاتوە، دوای تاوتوێ کردنی هەمو ئەگەرەکان و بە هۆی بەردەوامیی تەشەنەکردنی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان و لە پێناوی بەردەوامیدان بە پرۆسەی خوێندن و فێرکردن و پاراستنی بەرژەوەندی قوتابیان و خوێندکارانی ھەرێمی کوردستان و لەسەر پێشنیاری وەزارەتە پەیوەندیدارەکان، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا وەرزی یەکەمی ساڵی نوێی خوێندنی 2020-2021 بە شێوەی خوێندنی ئەلیکترۆنی دەستپێبکات ( جگە لە قۆناغی دوازدەی ئامادەیی)\nئەوەش خراوەتەڕو، وەزارەتە پەیوەندیدارەکانیش ڕاسپێردراوە لە چوارچێوەی دەسەڵاتی خۆیان ڕێنمایی و ئامادەکاریی پێویست بکەن بۆ ڕاگەیاندنی رۆژژمێری وەرزی یەکەمی خوێندن لە گشت ناوەندەکانی خوێندن و دیاریکردنی یەکەم ڕۆژی دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن بە شێوەی ئەلیکترۆنی.


NRT TV | کوردستان | یەکێتی سزای سێ مانگ سڕکردنی بۆ مەلا بەختیار دەرکرد\nیەکێتی سزای سێ مانگ سڕکردنی بۆ مەلا بەختیار دەرکرد\n55598 جار خوێندراوەتەوە\nسەرچاوەیەک لە ئەنجومەنی سەرکردایەتیی یەکێتی بە ئێن ئاڕ تى راگەیاند، به ئاماده‌بوونی هه‌ردوو هاوسه‌رۆكانی حزبه‌كه، ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان، به سڕكردنی بۆ ماوه‌ی ٣ مانگ، سزای مه‌لابه‌ختیاریدا, هۆکارەکەشی بۆئەوە گەڕاندەوە کە له‌چه‌ند مانگی رابردوودا مه‌لا به‌ختیار كتێبیكی به‌ناوی "له‌بری بیره‌وه‌ری ده‌ركرد" و له‌چه‌ند شوێنیكدا هێرشی توندی كردبووه سه‌ر نه‌وشیروان مسته‌فا.\nعێراق یەک ملیۆنی دیکە ڤاکسینی کۆرۆنای کڕی\nسەرچاوەیەک لە ئەنجومەنی سەرکردایەتیی یەکێتی بە ئێن ئاڕ تى راگەیاند، ئه‌نجومه‌نەکەیان سزای مه‌لا به‌ختیاری داوە به سڕكردنی بۆ ماوه‌ی ٣ مانگ و هۆکارەکەشی بۆ ئەوە گەڕاندەوە کە له چه‌ند مانگی رابردوودا، ناوبراو كتێبیكی به‌ناوی "له‌بری بیره‌وه‌ری" بڵاوکردەوە و تیایدا، هێرشی توندی كردووەتە سه‌ر نه‌وشیروان مسته‌فا.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی ئاگادار كه به‌شداربووی كۆبوونه‌وه‌كه بووه، به ئێن ئاڕ تی راگەیاند، هه‌وڵیك هه‌بووه بۆ ده‌ركردنی یه‌كجاره‌كی مه‌لا به‌ختیار ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی باڵای سیاسی یان سڕكردنی بۆماوه‌ی ساڵێك، به‌ڵام دواتر به ده‌نگی ٤٨ ئه‌ندام، بڕیاره‌كه گۆڕدراوه بۆ ٣ مانگ سڕكردن.\nئەو سەرچاوەیە کە نەیویست ناوەکەی ئاشکرابکرێت، ئاماژەى بەوەشکرد، "هەر لە کۆبوونەوەکەدا ئاگادارکردنەوە بۆ هەریەکە لە قوباد تاڵەبانی و رێواز فایەق دەرکراوە، کە هۆکارەکەشی بۆ پابەندنەبوونیان بە بڕیارەکانی حیزبەوە دەگەڕێتەوە."\nئەو سەرچاوەیە دەشڵێت، هه‌ریه‌ك له قوباد تاڵه‌بانی جیگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و ریواز فایه‌ق سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستانیشی ئاگادارکراونەتەوە، له‌سه‌ر پابه‌ند نه‌بوونیان به بڕیاره‌كانی مه‌كته‌بی سیاسییه‌وه، كه به‌شدارییان كردبوو له كۆبوونه‌وه‌ی سێ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌ی هه‌رێمدا و به ده‌نگی ٥١ ئه‌ندام، سزای ئاگاداركردنه‌وه‌یان بۆ ده‌ركراوه.\nئەوەشی خستەڕوو، له‌كۆبوونه‌وه‌كه‌دا، پافڵ تاڵه‌بانی و لاهور جه‌نگی به‌شداربوون و هه‌ردووكیان ده‌نگیان به‌سزادانه‌كه داوه.\nئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی بڕیاری ئه‌وه‌شیداوه، كه له‌مه‌ودوا كۆبوونه‌وه‌كان له‌گه‌ڵ پارتی به بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی ده‌بێت، نه‌ك مه‌كته‌بی سیاسی.\nسه‌رباری زانیارییه‌كان، به‌ڵام تائیستا ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی هیچ به‌یاننامه‌یه‌كی له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی کۆبوونەوەکە بڵاونه‌كردووەته‌وه، ئه‌وه‌ش خوێندنه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی لێده‌كریت كه بڕیاره‌كان ده‌ره‌جه‌ی كۆتاییان وه‌رنه‌گرتووه و ئه‌گه‌ری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هه‌یه.\nهه‌روه‌ها ده‌رباره‌ی سزادانه‌كه‌ی مه‌لا به‌ختیار، ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی، بڕیاره‌كه ره‌وانه‌ی ئه‌نجومه‌نی باڵای سیاسی ده‌كات، ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ش بڕیاری خۆی له‌باره‌وه ده‌دات.\nئەوەش دوای ئەوەدێت، ئەمڕۆ شەممە، ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی لە قەڵاچوالان کۆبووەوە و لە کۆبوونەوەکەدا تاوتوێی چەند تەوەرێک کرا.


گرنگ فراوانترکردنی خەیاڵە - قەڵەم\nگرنگ فراوانترکردنی خەیاڵە\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 07 ارديبهشت 1394 18:35\nئەوەی ئەدەب دەیکا تەنیا لێک ئاڵانی وشە ئابستراکەکان نیە لە گەڵ یەکتر، بەڵکوو هەم وشە کۆنکرێتەکان لێک دەئاڵێنێ و هەم وشە کۆنکرێت و ئابستراکتەکانیش لە گەڵ یەکتر. لەم گەمە زمانییەدایە کە بەرهەم دەخوڵقێ. بەو جیاوازییەوە کە لە هەندێ بەرهەم دا بە هۆی حوزوری وشە و رستەی ئابستراک، فەزا زۆرتر خەیاڵی و دوورەدەست دەبێتەوە.\nلە مێژووی فەلسەفە لە چاخی سەدەکانی ناوەڕاست لە نێوان دوو رێچکەی فەلسەفی بە ناوەکانی ریالیزم و نومینالیزم (ناوگەرا) دوو بیروبۆچوونی جیاواز هەبوو سەبارەت بەوەی کە داخۆ هەموو وشەیەک خاوەنی بەرانبەرێکی دەرەکییە لە جیهانی راستیدا یا نا. بۆ وێنە نومینالیستەکان پێیان وابوو وشەگەلی وەک "خودا" لە راستیدا تەنها وەک ناو بوونیان هەیە و ئەگینا لە جیهانی راستیدا خودا بوونی نیە، بەڵام ریالیستەکان پێیان وا بوو ئەم جۆرە ناوانە تەنیا ناو نین و بەڵکوو لە راستیدا هەن و بوونیان هەیە. لێرەوە ئیتر رێگای ئەم دوو رێچکە فەلسەفییە تەواو جیادەبووەوە.\n"کیرکەگاردی" فیلسووفیش کاتێک لە فەلسەفەی خۆیدا باس لە جیاوازیی دڵەڕاوکێ (سترێس) و ترس دەکا، دەڵێ ترس خاوەنی بەرانبەرێکی دەرەکییە، واتە بۆ وێنە ترس لە تاریکی یان مەرگ، کە تاریکی و مەرگ دەبنە بەرانبەرە دەرەکییەکانی وتەزای ترس، بەڵام ئەو پێی وایە دڵەڕاوکێ یان سترێس خاوەنی هیچ بەرانبەرێکی دەرەکی نیە و لە راستیدا دڵەڕاوکێ بەرانبەر بە "هیچ" راوەستاوە. واتە "هیچ" ئەو شتەیە کە بەرانبەری دەرەکیی دڵەڕاوکێیە.\nپرسیار ئەوەیە "هیچ" چییە؟ داخۆ "هیچ" بوونی هەیە؟ هەندێ بیرمەند پێیان وایە کاتێک "هیچ" دەبێ بە وشە، فۆڕمی شت لەبەردەکا و ئیتر ئەو بۆچوونە دێتە زەینەوە کە "هیچ" بوونی هەیە. دەتوانین هەر ئەم بۆچوونەیش سەبارەت بە وشەگەلی وەک خودایش بەکار بەرین.\nلێرەدا ناچینە سەر ئەم باسە کۆن و لە هەمان کاتدا هەمیشە نوێێە، ئەوەندەی کە مەبەستە ئیعجازی وشە لە خوڵقاندنی ئەو شت و جیهانانەدا بەرجەستە بکەینەوە کە مەوداکانی ژیان و جیهانی مرۆڤیان یەکجار بەرفراوانتر لەوەی کە هەیە کردووەتەوە.\nوشە، یاخود کەلیمە تەنیا بریتی نیە لە دەلالەت بە سەر یەک شتی کۆنکرێتدا (بۆ وێنە وشەی درەخت کە دەلالەت دەکا بە سەر شتێک بە ناوی درەخت)، بەڵکوو زۆر جار دەلالەت دەکا بە سەر ئەو فەزا و پەیوەندییانەدا کە دەکرێ لە ناو شتەکانیشدا هەبێ. بۆ وێنە وشەی "ئازادی"، کە خۆی لە خۆیدا دەلالەت بە سەر شتێکی دەرەکی و کۆنکرێتدا ناکا و بەڵکوو وەک مانایەکی ئابستراکت دەلالەت بە سەر کۆمەڵێک فەزا و پەیوەندی نێوان ئینسانەکان دەکا.\nئەو وشانەی کە دەلالەتی کۆنکرێتیان نیە و زیاتر لە ناو فەزاکاندا دەسوڕێنەوە، هەمیشە هەڵگری تەعبیرن و ماناکردنیان تەواو نابێ. بۆ وێنە هەر ئەم وشەی "ئازادی" یە کە بەردەوام لەسەری دەگوترێ و دەنووسرێتەوە. ئەمە، چارەنووسی تەنیا یەک وشەیە، جا گەر ئەم وشەیە لە گەڵ چەندین وشەی تر یەک بگرێتەوە کە هیچ کامیان خاوەنی مانای کۆنکرێتی نین، تۆ بڵێی چەندە دیسان مەوداکان فراوانتر دەبنەوە؟ با سەیری ئەم رستەیە بکەین: "ئازادی، خەونێک بوو کە زەمەنێک خەیاڵمی برد." هیچ کام لەم وشانە کە لەم رستەیەدا هاتوون، کۆنکرێتی نین، واتە ناتوانین بیانبینین، دەستیان لێبدەین و هەستیان پێبکەین. کاتێک ئەم وشە ئابستراکتانە لە رستەیەکی کامڵ و گراماتیکیدا یەک دەگرن، چەند هەم دەتوانن جیهانێکی تر بخوڵقێنن و هەم دەتوانن مەوداکان فراوانتر بکەنەوە. رێک ئەو کارەی ئەدەب دەیکا.\n"هیوم" فیلسوفی ئیمپرسیت (ئەزمونگەرا)، پێی وابوو کە سەرچاوەی ناسین بۆ هەستەکان دەگەڕێتەوە. ئەو دەیگوت تەنانەت خەیاڵیش لە ئەساسدا رەگی لە ئەزمون و هەستەکانی مرۆڤدا هەیە.\nئەم بۆچوونی هیوم لەوێدا گرنگیی پەیدا دەکا کە دەقی ئەدەبی رادەچڵکێنێ بۆ ئەوەی کە هەمیشە ئاگای لەوە بێت کە دەبێ پەیوەندی خۆی بە واقعی ژیانەوە لە دەست نەدا، جا چ ئەو کاتەی زۆرتر لە وشە کۆنکرێتییەکان کەڵک وەردەگرێ و چ ئەو کاتەی لە وشە و فەزا ئەبستراکتییەکان. چونکە بە بێ ئەم پەیوەندییە، خوێنەر دەق ناناسێتەوە. هەڵبەت بەو تێ بینییەوە کە واقعی ژیان تەنیا شتە کۆنکرێتەکان نین، بەڵکوو شتە ئابستراکەکانیشن!