دوای رزگارکردنی فەلوجە، هێزەکانی عێراق گۆڕستانێکی 'دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام'یان دۆزییەوە کە سەدان چەکداری گروپەکەی تێدانێژرابوو. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگریی عێراق]\nهێزەکانی عێراق گۆڕستانێکیان لە فەلوجە دۆزییەوە کە پاشماوەی سەدان چەکداری "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش)ی تێدابوو، کە لە شەڕەکانی رزگارکردنی ئەو شارە لەدەستی گروپەکە کوژرابوون، بەرپرسانی عێراق بە دیارونایان راگەیاند.\nهێزە ئەمنییەکان بینایەکیشیان دۆزییەوە کە شوێنی "دادگای شەریعەت"ی داعش بوو، کە گروپەکە بەکاریهێنابوو بۆ سەرکوتکردنی دانیشتوانی شارەکە تا فەلوجە لە حوزەیرانی ئەمساڵدا ئازادکرا.\nلەکاتێکدا داعش فەلوجەی لەژێردەستدابوو، شارەکە وەك بنکەی سەرکردەکانی گروپەکە و راکێشەری چەکدارە عەرەب و بیانییەکان بەکاردەهێنرا، کە یاسا توندەکانی داعشیان لەو شارەدا دەسەپاند و هێرشیان دەکردە سەر ناوچە دراوسێکانی.\nوتەبێژی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان عەمید یەحیا رەسوڵ وتی :"هێزەکانی عێراق گۆڕستانێکیان لە شارەکەدا دۆزییەوە کە زیاتر لە 500 گۆڕی تێدابوو، لەنێویاندا زیاتر لە 300 گۆڕی نوێ بۆ ئەو چەکدارانەی داعش کە لەم شەڕانەی دواییدا بۆ ئازادکردنی فەلوجە، کوژرابوون."\nبە دیارونای راگەیاند نیشانەکانی سەر گۆڕەکان خەڵکی لیبیی، تونسی، جەزائیری، ئەندەنوسی لەنێو مردووەکاندا پیشاندەدەن، لەگەڵ چەند نەتەوەیەکی دیکەدا.\nبەڕێوەبەری پۆلیسی فەلوجە عەقید جەمال جومەیلی وتی: "مردووەکانی داعش کە لەو گۆڕستانە نێژراون زیاتر بەهۆی هێرشە ئاسمانییەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتییەوە کوژرابوون، کە پێش هێرشکردنە سەر شارەکە ئەنجامدرابوون، یان دواتر و لەسەر دەستی هێزە هاوبەشەکانی عێراق لەکاتی شەڕەکانی ئازادکردنەوەدا."\nبە دیارونای راگەیاند هەر کە دۆسیەی ئەمنییان لە سوپای عێراقەوە بەدەست گەیشت، پۆلیس لاشەی چەکدارە بیانییەکان دەپشکنێت کە لەوێ نێژراون، بە ئاماژەکردن بەوەی لە ئێستادا، ناوچەکە بە زۆنێکی سەربازیی لەقەڵەمدەدرێت.\nقائیمقامی فەلوجە عیسا سایەر بە دیارونای راگەیاند گۆڕستانەکەی داعش لە ناوەندی شارەکەدایە، نزیك بە پەیمانگە خوێندنە ئیسلامییەکان و یانەی کۆنی فەلوجە.\nوتی لاشەکان لە فەلوجەدا ناهێڵرێنەوە و "دەگوێزرێنەوە بۆ دەرەوەی شارەکە هەر کە دۆخەکە سەقامگیر بوو."\nرایگەیاند ئیدارەی خۆجێی چاوەڕوانی گەڕاندنەوەی تەواوی ئاسایش و نیزمە بۆ دەرکردنی بڕیارێکی دادوەرییانە بۆ هەڵدانەوەی گۆڕەکان و ناشتنەوەی گۆڕەکان لە شوێنێکی دیکە.\nسایەر رایگەیاند ئەمە بە هەماهەنگیی لەگەڵ بەڕێوەبەرێتیی شارەوانی و پۆلیس و بەشی تەندروستی دەکرێت، لەگەڵ راوێژکردن بە وەقفی سونیی لە ئەنبار.\nوتی ئەم گۆڕستانە دوایین گۆڕستان بوو لە شارەکەدا دۆزرایەوە. بانگێشتی سوپای عێراقی کرد بۆ ئاگادارکردنەوەی ئیدارەی خۆجێی لە هەر گۆڕستانێکی تر کە دەیدۆزنەوە.\nسەرلیوا عەبدولڕەزا، فەرماندەی فیرقەی یەکی هێزی پیادەی سوپای عێراق، رایگەیاند هێزەکانی عێراق "دادگای شەریعە"ی داعشیان لە فەلوجە دۆزییەوە.\nبە دیارونای وت دادگاکە کەوتبووە یەکێك لەو ماڵانەی داعش داگیریکردبوو، بە ئاماژەکردن بەوەی بیناکە زنیدانێکی ناو قەفەسی ئاسنین و زیندانی تاکەکەسیشی تێدابوو.\nعەبدولڕەزا وتی: "ئەم دادگا و زیندانە بەکارهێنرابوون بۆ سەرکەوتکردنی ئەو خەڵکەی فەلوجە کە ملکەچی ئایدۆلۆژیای گروپەکە نەبوون."\nوتیشی هێزەکانی عێراق بەردەوامن لە گەڕان بۆ پاشماوەی هەموو تەقەمەنیی جەنگ کە لە شارەکەدا جێهێڵراون بەمەبەستی خۆئامادەکردن بۆ گەڕانەوەی خەڵکە ئاوارەبووەکە.\nوتیشی هێزە ئەمنییەکان چوار گەڕەکی نیشتەجێبوونیان دەستەبەرکردووە -- شورتە، زوباتی 1، 2 و عەسکەری -- کە بەمزوانە ئامادەی گەڕانەوەی دانیشتوانەکەی دەبن.\nهێزە عێراقییەکان عەمبارێکی ژێرزەمینیی چەك نزیك بە فەلوجە دەدۆزنەوە


ژینڕوانگە لە ژیانی رۆژانە و لە جەژنەکاندا\nداخۆ ژینڕوانگە دونیاییەکان لەگەڵ خۆیان خەمۆکی دێنن؟\nکاتێک زۆربەی شتەکان لە ژیاندا بەشێوەی سارد و زیرەک و ئەقڵانی وەڵام بدرێنەوە، زۆر کەس لەوە دەترسن کە ناوەڕۆکی ژیانی مرۆڤ بەتاڵ و خەمگین هەڵگەڕێ. داخۆ تاجە گوڵ خستنە سەر گۆڕێک کاتێک مردووەکەی تەنیا مردوویەکە و بەس هیچ مانایەک دەبەخشێ؟ بۆچی دەبێ شادی خۆمان دەربڕین بۆ بەختەوەریی ئەو تازە هاوسەرانەی کاتێک بەشێوەی ئەقڵانی سەیریان دەکەین دەبینین بە هۆی حەزی سێکسییەوە سەرنجیان بۆ لای یەکتر راکێشراوە؟\nیەکێک لەو کەسانەی باس لەم پرسە دەکا 'ماکس وێبێر'ی (١٩٢٠ ـ ١٨٦٤) فیلسووفە. ئەو لە راڤەی خۆی سەبارەت بە چلۆنایەتی گەشەی زانستی ئەقڵانی، باس لەم پرسە دەکا. ماکس لە ئایدیاڵی ئازادی لە زانستدا وەک بەرهەمی سەد ساڵەی رەوتێکی رۆشنگەری دەڕوانێ کە تێیدا خودی زانست هێزی دنەدەری بووە. ئەو دەڵی ئەقڵگەرایی "چارەنووسی خۆسەپێنەری سەردەمی ئێمەیە" کە جادوو و خوداکان رادەماڵێ و، ژمارە و ئەندازە و دەستەواژە ئەقڵانییەکان دەخاتە جێی. وێبێر لە رەوتی بەئەقڵانیکردن وەک زەروورەتی مێژوویی دەڕوانێ بە بێ ئەوەی لای وابێ ئەمە پێشکەوتنێکی مێژوویی و کلتوورییە کە لەگەڵ خۆی خۆشبەختی دێنی. لای ئەو گەشەی ئەقڵگەرایی رەوتی زاڵە و، پێی وایە ئەقڵگەرایی لەوە "وەڕەزکەر"ترە کە هەنووکە بەرچاودەکەوێ، لە لایەکی ترەوە و بە پێچەوانەی ئەمانەی وا وتمان لای ماکس وێبێر ئەقڵگەرایی وەک شێوازێکی سەرنجڕاکێشیشە بۆ نزیکبوونەوە لە پێداویستییەکانی گەشە و پیشکەوتن. یەکەم شت کە لە بەرامبەر ئەم نیگایەدا رادەوستێ ئەو روانگە رەشەیەیە وا سەبارەت بە مێژوو هەیە و ناتوانین خۆی لە دەربازکەین و، دووهەم شتیش ئەو روانگە ساویلکانەیە سەبارەت بە پێشکەوتن کە لە ئەقڵگەراییدا دەبینرێ، واتە ئەوەیکە هەموو شتێ بەرەوپیش دەڕوا و لەمەبەدووا لەسەر رێگای راستی خۆی دەبێ.١٥\nوێبێر دەڵێ زانستی ئەقڵانی چرا لامپا کۆنەکان دەکوژێنێتەوە و لاوازییەکانی باوەڕ بەخودا و ئەو نەزمەی لەگەڵ خۆی دەیهێنێ، ئاشکرایان دەکات. جەژن و ئایینەکانی یەکشەممانە جێگای خۆیان دەدەن بە رۆژە خۆڵەمێشییەکان، بە هەموو ئەو شەڕە خەمناکەی لە نێوان ئەم بەشە دژانەدا هەیە. ئەمە چارەنووسی ئێمەیە لە سەردەمی مودێرنیتە و ئەقڵانییەتدا کە مرۆڤی مودێڕن ناتوانێ چاوی لە ئاستدا بقونجێنێ و یاخود لێیان دەربازبێت، بەڵام بە شوێن ئەوەوەیە بتوانێ زاڵ بێت بەسەریدا لە رێگای بەڕۆژانەکردنێکی وشیارانەوە.١٦\nئەم پرسانەیە کە شاعیری مودێڕنی نۆروێژی 'رۆڵف یاکوبسن' لە شیعرێکی خۆیدا باسیان لێدەکات: "ژمارەکان پێمان پێدەکەنن / ئەوان هەموو شتێکمان بۆ روون دەکەنەوە / شەویلکەی ئەوان لە ئاسنە و لەو دیانانەی / دەزرینگێنەوە / ئێمە دەپرسین و دەپرسین و / ژمارەکان وەڵامدەدەنەوە / بەڵام نەک وەک ڤیۆڵۆن / یاخود خۆشبەختیی نێوان باوەش / لەسەر سەفحەکە گوێمان لە کۆکەیە: / ـ پرسیارەکە ناڕوون بوو / جارێکی تر پرسیارەکە بکەوە."\nمۆڤی مودێڕن بەهەرحاڵ نیازی خۆی بۆ دەرچوون لە ژیانی رۆژانە لەدەست نەداوە. مرۆڤە باوەڕمەندەکان بە ژینڕوانگە دونیاییەکان مۆم دادەگیرسێنن، بە خۆشی یەکتر پێک هەڵدەدەن، لە بۆنەکاندا گوڵ بۆ یەکتر دەنێرن، خانوو و جێژنەکانیان دەڕازێننەوە، خۆشبەختی شادیان دەکا، ئاشق دەبن، جوانییەکانی هونەر و سرووشت سەرسامیان دەکا و سەرئەنجام بە سەر گۆڕی مردووەکانیاندا دەگرین. وەها نیە کە جیهانبینیی ئەقڵانی بەری بەمانە گرتبێ. بە پێچەوانەوە، دەرکی ئێمە سەبارەت بەوەی یەکانەیەک هەیە (واتە مونیسم) لە نێوان رۆح و ماددە، کلتور و سرووشت، رۆح و جەستە ئەمانە هانمان دەدەن هەتا سەر لەگەڵ ئەم بوارانەیش بژین. ژینڕوانگەی هیومانیستیی سەردەم کراوەیە بەرەوڕووی هەستەکان، خۆشەویستی، پێکەوەبوون و تەواوی ئەو شتانەی وا دەتوانن مانا بە ژیانی رۆژانە و جەژنەکانمان بدەن. بەڵام بە بێ ئەوەی ئەمانە دیسان بەرەو شتە بانسرووشتییەکان رامانبکێشنەوە و دوورمان بخەنەوە لەو پێوەندییەی مرۆڤ هەیەتی بەم ژیانە. دەتوانین بڵێین هیومانیسم دیسان ئەو بایەخانەی دۆزیوەتەوە وا لە شکڵەکانی خۆشگوزەرانیدا هەن، بەڵام تێیدا ناوەڕۆکە ئایینیەکان شوێنیان داوە بە ناسینی قووڵ و بەرفراوان لە پێوەندییەکانی نێوان مرۆڤەکان.\nوەها نیە کە رێوڕەسمەکان دەبێ ئایینی بن بۆ ئەوەی خەڵکی لە خەمینیی ژیانی رۆژانە بهێننە دەرەوە. چونکە رێوڕەسمە دونیاییەکانیش کەم تا زۆر وەک رێوڕەسمە ئایینیەکان پەرستشی جوانی دەکەن و رێز لە رۆژە مەزنەکان دەگرن.\nئەو رێوڕەسمانەی وا ناوەڕۆکی دونیاییان هەیە دەتوانن بە مانایەک زیاتر مرۆڤ لە ناوەنددا دابنێن هەتا رێوڕەسمە ئایینیەکان کە تێیدا پرستشی خودا دەبێتە ناوەند و نیگاکان لەسەر مرۆڤ بۆ خۆی دەقۆزێتەوە.\nهەم ئامادەکارییە کلتووری و جوانناسییەکان و هەم کاری رێوڕەسمەکان لە بزووتنەوەی ژینڕوانگەی هیومانیستیدا جێگای بایەخی گرینگن. بە رێکخستنی جەژنەکانی ناوەڕاستی هاوین، رێوڕەسمەکانی درێژترین و کورتترین رۆژەکانی ساڵ هەتا کۆنسێرتەکان و شەوانی سەرگەرمی، هیومانیستە نۆروێژییەکان نیشانیان داوە کە ژینڕوانگە دونیاییەکان دەتوانن مرۆڤ لە دووبارەبوونەوەی ژیانی رۆژانە دەربهێنن.\nهەموو کلتورەکان کاتی لە دایکبوونی منداڵ و ناولێنانی، رێوڕەسمی تایبەتی خۆیان هەیە. جەژنی ناولێنان یەکێک لەو رێوڕەسمانەیە کە هاتنە دونیای منداڵ نیشاندەدا و هەروەها بەخێرهاتنکردنی منداڵە بۆ ناو کۆمەڵگا و راگەیاندنی ناوەکەیەتی. جەژنی ناولێنانی منداڵ لە روانگەی کۆمەڵایەتییەوە هەمان کارکردی هەیە کە رێوڕەسمی بە مەسیحی کردن منداڵ لە کلیسادا هەیەتی، ئەگەرچی رێوڕەسمی بە مەسیحی کردن کارکردی تریشی هەیە، وەک بەئەندامکردنی کەسەکە لە کلیسا، راهێنانی بەشێوەی مەسیحی و هەروەها کارکردە ئایینیەکانی دیکەیش.\nئەم رێوڕەسمە لە نۆروێژ لە لایەن رێکخراوی ئەخلاقی هیومانیستیەوە رێکدەخرێ و، کراوەیە بۆ چەندین منداڵ لە هەمان کاتدا. ژمارەی ئەم منداڵانە لەو رێوڕەسمە گەورانەی وا لە ئۆسلۆ بەڕێوەدەچن، دەتوانێ تا سی کەس بەرزبێتەوە. جەژنی ناولێنان چەندین جار لە ساڵدا لە زۆر شوێنی نۆروێژ بەڕێوە دەچێ. یەکەم جەژنی ناولێنان لە کۆتایی دەیەی ١٩٨٠دا گیرا. شایانی گوتنە نزیکەی هەزار منداڵ هەموو سالێک لەم رێوڕەسمانەدا بەشداری دەکەن.\nلە بەرنامەکاندا مۆسیقا، گۆرانی، شیعر و گوتارخوێندنەوە پێشکەش دەکرێ. گوتار و تا رادەیەک هەڵبژاردنی شیعر، چوارچێوەی ناوەڕۆکی رێوڕەسمەکە دیاری دەکەن. لێرەدا رێزێکی زۆر لە کەسایەتی منداڵ و بایەخی مرۆڤ دەگیردرێ و، هەروەها رێزی ئەو هومێدە گەورەیەی کە بە هۆی هەبوونی منداڵەوە چاوەڕوانیان دەکا. دوواتر منداڵەکان و دایک و باوکەکانیان بانگ دەکرێن و ناوی منداڵەکەیان لەسەر تابلۆیەکی جوان پێشکەش دەکرێ. ئەوسا دەچنەوە ماڵەوە و لەگەڵ بنەماڵە و هاوڕێکانیان جەژن دەگرن.\nهەتا دێت منداڵگەلێکی زۆرتر بە لەبەرکردنی کراسی رێوڕەسمی بەمەسیحی بوونیان لەم رێوڕەسمانەدا بەشداری دەکەن. ئەمە سیمبۆلێکە هەم بۆ نەریت و هەم بۆ بەردەوامیی بنەماڵە.\nرێوڕەسمی گەورەبوون بە شێوازی مەدەنی\nرێوڕەسمی گەورەبوون بە شێوازی مەدەنی یەکێک لە کۆنترین رێوڕەسمەکانە لەناو رێوڕەسمە دونیاییەکاندا و، مێژوویەکی درێژتری لەوانی تر هەیە. ئەمە لە لایەن یەهوودییە سکۆلار و رادیکاڵەکان لە بەرلین لە دەیەی ١٨٨٠دا هاتەئاراوە و، لەناو بزووتنەوەی کرێکاریی ئاڵمان دا لە زۆر شوێن گەشەی سەند. ئەم رێوڕەسمە هەروەها هاتە دانمارک و لەم ولاتەیش لە لایەن سۆسیال دێمۆکراکەکانەوە لە ١٩١٥وە بەڕێوەدەبرێ.\nخودی ئەم دەستەواژەیە (کە پێی دەگوترێ konfirmasjon ـ وەرگێڕی کوردی) وەک وشەی جێگیر سەیری دەکرێ، چونکە لە زمانی نۆروێژی گرێدەدرێتەوە بە رێوڕەسمی بەمەسیحیکردن.١٧ ئەم وشەیە بەمانای 'بەهێزکردن' و 'یارمەتیدان'یش دێت لە پاڵ مانای 'دانپیانان'دا. وشەی 'مەدەنی'یش ئاماژە بەوەیە کە رێوڕەسمەکە بۆ هەمووان کراوەیە.\n'رێکخراوی گرتنی رێوڕەسمی بەگەورە بوون بە شێوازی مەدەنی' لە ساڵی ١٩٥٠ لە ئۆسلۆ لە لایەن 'کریستیان هۆڕن'وە (١٩٨١ ـ ١٩٠٣) بونیات نرا، کە دوواتر دەستپێکەری رێکخراوی ئەخلاقی ئینسانی بوو. خەڵکە گرینگەکانی ناو بزووتنەوەی کرێکاری لە نۆروێژ، کەسانی وەک 'وەرنا گێرهاردسێن' لەگەڵیا بوون. ساڵی دوواتر یەکەمین رێوڕەسم لە ئۆسلۆ گیرا بە بەشداری ٣٤ کەس (واتە ئەوانەی رێوڕەسمەکەیان بۆ دەگیردرا ـ وەرگێڕی کوردی)، کە لە شوێنگەلی جۆراوجۆرەوە بوون. بەرەبەرە ژمارەی بەشداران زیادی کرد. لە ١٩٦٨ەوە شاری 'بەرگێن'یش بەم رێوڕەسمە پەیوەست بوو و لەوێوە بۆ هەموو شارە گەورەکانی دیکەیش پەرەی سەند. ئەمڕۆکە لە هەموو نۆروێژ ئەم رێوڕەسمە دەگیردرێ، لە 'مانداڵ'ەوە (لە باشوور)، هەتا 'سڤاڵبارد' لە باکوور.\nوەک لە پاژی ١٢دا باسمان لێکرد ئەم رێوڕەسمە گرینگترین کار و سیمای رێکخراوی ئەخلاقی مرۆییە رووبەدەرەوەی خۆی. لە رێوڕەسمی پەنجا ساڵەدا لە ساڵی ٢٠٠١ لە ئۆسلۆ، ئەم مەاسیمە گیرا بە ئامادەبوونی شازادە، وەزیری کلیسا و کلتور و خوێندن، کۆمیتەی شارەداری و گەلێک میوانی تر کە لە لایەن ئایین و رێکخراوە هیومانیستییەکانی ترەوە لە دەرەوەی وڵات بەشدارییان کردبوو. لەم رێوڕەسمەدا نزیکەی ٨٧٠٠ گەنج لە نۆروێژ (لەسەدا شانزەی هەمان پێڕ) ئەم فۆڕمەیان بۆ رێوڕەسمی گەنجەکان هەڵبژارد. لە ناوچە ناوەندییەکانی وڵات ئەم ژمارەیە تا لەسەدا بیست بەرز دەبێتەوە. نزیکەی لە سەدا هەشتادی ئەوانەی وا ئەم شێوازە لە رێوڕەسم هەڵدەبژێرن لەو بنەماڵانەوە دێن کە ئەندامی رێکخراوی ئەخلاقی مرۆیی نین. بە واتایکی تر زۆربەیان ئەندامی کلیسای دەوڵەتین. مەبەست لە بنەماڵە ئەندامەکان ئەوەیە کە تا سەد هەزار مرۆڤ ساڵانە لەم رێوڕەسمانەدا بەشداری دەکەن.\nرێوڕەسمی بەگەورەبوونی مەدەنی تەنیا رێوڕەسم نیە. بە پلەی یەکەم کۆرسی فێرکردنە بۆ مێرمنداڵ کە تێیدا باس لە بابەتی جۆراوجۆر دەکرێ، وەک یاسا بۆ مێرمندالان، زانیاری لەسەر سێکس، مافەکانی مرۆڤ و هتد. ئامانج، وشیارکردنەوەی گەنجانە لەسەر مافەکانیان، ئەرکەکانیان و بەرپرسایەتییان لە ئاست کێشەکانی دونیادا. لە رێگای ئەم وشیارکردنەوە و هاوکاری لەگەڵ گەنجانی دی دەیانەوێ بۆ ژیانی دوواڕۆژ یارمەتیان بدەن و بەهێزیان بکەن.\nخودی رێوڕەسمەکە وەک جەژنێکە بۆ گەنجەکان. مەبەست ئەوەیە تا ئەو جێگایەی دەکرێ باش بن هەم لە ژیانی لۆکاڵ و، هەم لە رواڵەت و لە ناوەڕۆکدا. مۆسیقا، شیعر و گوتار بەشە سەرەکییەکانن و، نوێنەرێکی گەنجەکانیش گوتار پێشکەشی ئامادەبووان دەکا. گەنجەکان بەڵگەی تەواوکردنی کۆرسەکەیان پێ دەدرێ. هەروەها لەم رێوڕەسمانەدا پەیامی گوتار گرینگترینە. لە ئاستێکی بەریندا هەر هەمان بایەخانەی لە کاتی کۆرسەکەدا باسیان لێکراوە، لە گوتارەکەدا دیسان باسیان لێدەکرێتەوە.\nزەماوەند و پەیمانی ژیانی هاوبەش بەستن\nبەشێک لە رێکخراوەکانی ژینڕوانگە دونیاییەکان خاوەن نەریتی درێژخایەنن لە رێکخستنی زەماوەندەکاندا. لە نۆروێژ، هەندێ بنکەی تایبەت و شوێنی دیکە زەماوەندە مەدەنییەکان داڵدە دەدەن و، تا ئەو کاتەی ئەوان هەن هیچ ئەڵتەرناتیڤێکی تر بۆ کلیسا لەم بوارەدا دەستناکەوێ.\nرێکخراوی ئەخلاقی مرۆیی بەتازەیی داوای مافی بەهاوسەرکردنی هاوسەرەکانی نەکردووە. چاوەڕوانی ئەوە دەکرێ گۆڕان لە یاسای هاوسەرگیریدا بێتە پێشێ و ئەم مافەی تیا دەستەبەربکرێ (2002). بەهەرحال نیاز هەیە بۆ بە هاوسەرکردنی هاوسەرەکان لە فۆڕمی هیومانیستیدا. یەکەمین لە ساڵی ١٩٩٥ روویدا، بەڵام خەڵکانێکی کەم لەم ئەڵتەرناتیڤە کەڵکیان وەرگرتووە، واتە کەمتر لە پەنجا هاوسەر لە ساڵدا. هەتا رێکخراوەکە ئەم مافەی پێدەدرێ، ئەو کەسەی هاوسەر گیری دەکا مافی ئەوەی هەیە لە بەڕێوەبەری رێوڕەسمەکە قازییەک وەرگرێت بۆ ئەوەی پرۆسەی بەهاوسەرکردنەکە بەئەنجام بگەیەنێت. رێگاچارەیەکی تر ئەوەیە هاوسەرەکان بچنە بنکەیەکی فەرمیی پێوەندیدار بەم کارەوە و، ئەوسا بە شێوەی هیومانیستی رێوڕەسمەکەیان بەڕێوەبەرن.\nبە بڕوای من بەستنی پەیمانی هاوسەرگیری رەوتێکی یاساییە کە تێیدا هەموو کاغەزبازییەکان لە لای بنکە فەرمییەکانی تایبەت بەم کارەن. وەها کە رۆڵی کۆمەلە ژینڕوانگەکان تەنیا پێشکەشکردنی رێوڕەسمی جەژنەکەیە بۆ هاوسەرەکان، بنەماڵە و هاورێکانیان.\nکاتێک هاوسەرگیری هیومانیستی لەم ساڵانەی دووییدا سەریهەڵدا لەبەر ئەوە بوو کە زۆربەی گەنجەکان رایان وابوو هاوسەرگیری بەشێوەی مەدەنی کە لە لایەن بنکە فەرمییەکانەوە ئەنجام دەدران، وەڕەزهێنەر بوون و خاوەن رەوتێکی دوور و درێژ. ئەوان پێیان وابوو ئەم شێوازە ئەوانی لە رۆتینی ژیان رۆژانە دەرباز نەدەکرد، ئەمە لە کاتێکدایە کە مرۆڤ پێویستی بە رێوڕەسمێکی رۆمانسییە لە باغەکەی خۆیدا، لە شوێنێکی خۆشی ناو دارستان، یاخود لە لوکاڵێکی گەڕەکەکەیدا.\nناشتنی مردوو بە شێوازی مەدەنی\nناشتنی مردوو بە شێوازی مەدەنی لە لایەن گەلێک رێکخراوی هیومانیستییەوە بەڕێوەدەبرێ و، لە نۆروێژ رێکخراوی ئەخلاقی مرۆیی لە ساڵی ١٩٥٦ەوە ئەم کارەدەکا. ئەم خزمەتە بۆ هەمووانە، بەڵام ئەوە ئەندامانن زۆربەی کات لەمە کەڵک وەردەگرن. چەند جارێک ناشتنی مەدەنی لەگەڵ ناشتنی مەسیحی رێوڕەسمی هاوبەشیان هەبووە. ئەمەیش بە هۆی داوای بنەماڵەیەکەوە بوو کە ئەندامی کۆمەڵی ژینڕوانگەی جۆراوجۆر بوون. یاخود کاتێک خانەوادەیەک تیاچووبوون کە هەر کامەیان خاوەن ژینڕوانگەیەکی تایبەت بە خۆی بوو. هەموو ئەندامان بەهۆی ئەندامەتییانەوە گارانتی ئەوە کاون کە لە کاتی مردنیاندا خاوەن ناشتنی مەدەنی بن. هێشتا ژمارەی ئەم کەسانە ساڵانە لە دەوری سێ سەد کەسدایە، بەڵام لە گەشەی تووندایە کە پێوەندی هەیە جۆراوجۆریی تەمەنی ئەندامانەوە هەیە. دەرفەتی ئەوەیش هەیە کە ناشتنی مەدەنی بە شێوەی پریڤات بێت و چەندین سەد کەسێک ئەم کارە ساڵانە ئەنجامدەدەن. ئەو مردووانەی بەشێوەی مەدەنی دەنێژرێن لە قەبرستانەکانی سەر بە کلیسا دەنێژرێن. لە ساڵی ١٩٩٧ەوە لە نۆروێژ دەرفەتی سوتانی تەرمیش دراوە.١٨\nبەرەبەرە دامەزراوەکانی ناشتن، لە بواری هاوکاری لەگەڵ بنەماڵەکان و نوێنەرانی بەشی ناشتن لە رێکخراوی ئەخلاقی مرۆی، توانایەکی باشتریان لەخۆیان نیشاندا. رێکخراوی ئەخلاقی مرۆیی خەڵکی شارەزای خۆی هەبوو بۆ پێوەندیگرتن لەگەڵ کەس و کاری مردووەکە و خوێندنەوەی گوتار لە لایەن بنەماڵەکەیەوە.\nئەم پێوەندییە زیاتر لەسەر ئەوە راوەستاوە کە ئەو کەسەی گوتارەکە پێشکەش دەکات، خەمخۆریی خۆی لە ئاستی رووداوەکە نیشاندەدا و هەروەها هەوڵدەدا تا ئەو جێگایەی بۆی دەکرێ زانیاری بەکەڵک و پێویست پێشکەشی بنەماڵەی مردووەکە بکات، جا بەگوێرەی نیاز. ئامانج ئەوەیە وێنەیەکی وەها لە مردووەکە پێشکەش بکرێ کە گوتارەکە لە چوارچێوەیەکی مەحکەمدا خۆی بنوێنێ. هەروەها ئەو وشانەی وا خاوەن مردووەکە حەزدەکەن لە گوتارەکەدا هەبێ، دەنووسرێنەوە و کەڵکیان لێ وەردەگیردرێ. رێوڕەسمەکە بە مۆسیقا ، گۆرانی و گوتار دەڕازرێتەوە. زۆربەی ئەوانەی لەم جۆرە رێوڕەسمانەدا بوون باس لە چلۆنایەتی باشیان دەکەن لە بواری پێشکەش کردنی گوتاری بیرەوەرییەکان لەسەر مردووەکە. ئەو گوتارە هیومانیستییەی لە کاتی ناشتنی مردووەکاندا پیشکەش دەکرێ لە ناوەڕۆکی خۆیدا دونیاییە، واتە باس لە ژیان و مردن دەکرێ لە روانگەی دەرکێکی حەقیقی کە مونیستییە و دوورە لە ئایین.\nهەروەها لەم شێوازە ناشتنە، کاتێک باس لە خەمە و نەک شادی، رێوڕەسمەکە وەهایە کە دەتوانێ ئێمە لە ژیانی رۆژانە دەربهاوێ.\n١٥ـ لێرەدا وێبێر لەو روانگە مێژووییە تراژێدیە نزیک دەکەوێتەوە کە لە هەندێ شوێن لای نیچە دەستدەکەوێ: "رەشبینی لەگەڵ بەختەوەریی 'دێسینیزی' جووتدەبێ.". بەڵام رەشبینی وێبێر لە چەشنی رەشبینی نیچە نیە کە خۆی لە یەقینی مەرگدا دەبینێتەوە، بەڵکو لەو وشیارییەدا خۆی دەبینێتەوە وا مرۆڤ لە شەڕی ترسناکی رۆژانە لە نێوان لایەنە دژەکان، روانگە و بایەخە جۆراوجۆرەکان و شەڕ لە نیوان لایەنگرانی باوەڕە جۆراوجۆرەکاندا دەیانبینێتەوە. وێبێر لە بیری دیالکتیکی فیلسووفی کەونارا 'هێراکلیت' (نزیکەی ٥٠٠ ساڵ پێش زایین) نزیک دەکەوێتەوە کە دەیگوت لە جیهاندا شەڕ حەقیقەتە.\n١٦ـ بە ئاڵمانی Veralltäglichung واتە 'بەعادەتکردن'. وێبێر ئەوەی کەشفکرد کە زۆر مەرجی بنەڕەتیی بواری کۆمەڵایەتی لە کاپیتالیزمدا، بۆ وێنە نەزمی کار، کەسابەت،... ، بە کورتی ئەقڵانییەتەکەی جۆرێک لە بەرۆژانەکردنی ئەخلاقەکانی وەک دەست پێوەگرتن و سەرسەختییە کە لە ئایینی کالوینیستەکاندا قبوڵکراون(Weber 1992). ئەنالیزە ئایینیەکانی وێبێر بە جۆرێک بە ناو کۆنفۆسیۆسیسم، تاویسم، هیندویسم، بودیسم و یەهوودییەتدا تێدەپەڕن. ماکس وێبێر نیشانی دەدات چلۆن زانستی رەخنەیی پەردە لەسەر ئەوە لادەبات کە نۆرمە ئایینی و ئەخلاقییەکان لە سەر کۆمەڵگا و مێژوو کاریگەری دادەنێن.\n١٧ـ کلیسای نۆروێژی چیدی لە وشەی konfirmasjon لە مانای تەئیدی ئەو کەسە بۆ هاتنە ناو دونیای مەسیحی کەڵک وەرناگرێ. ئەوە کلیسایە کە لە رێگای رێوڕەسمی بە مەسیحی کردنەوە، بەمەسیحی بوونی کەسەکەیش دەسەلمێنێ. ئەم وشەیە لە رۆمی کۆنەوە وەرگیراوە و بریتی بووە لەو رێوڕەسمانەی وا بۆ وەرگرتنی سەربازە گەنجەکان دەیانگێڕان. کە دوواتر لە لایەن کلیساوە قۆسترایەوە.\n١٨ـ مەرجی ئەمە ئەوەیە کەسەکە خۆی لە کاتی ژیانیدا حەزی خۆی لەم بوارەدا بە شێوەی نووسین پێشکەش کردبێ بۆ ئەوەی بەشێک لە داواکارە فەرمییەکانی بەجێ گەیاندبێ، بەڵام ناتوانێ لە پێش مردنیدا داوای بکا. ئەمە لە راستیدا لە لایەن کەس و کارەکەیەوە دەبێ ئەنجام بدرێ. لەو پێشنیارەی بۆ گۆڕانی ئەم یاسایە پیشکەش کراوە، داوا کراوە ئەو کەسەی حەزی بە سووتانی جەستەیەتی خۆی، دەتوانێ داوای بکا.


کاتێک شتێک ئاسایی دەبێتەوە، هەستیاریی بینەر بەرامبەر بەو ئۆبژەیە، کەم و کەمتر دەبێتەوە، تا ئەو جێگەیەی کە گەر ڕۆژێک ئەو دیاردەیە نەبینێ لای سەیر دەبێ و مێشکی پێی هەستیار دەبێ کە ئەوە بۆچی نەماوە و دیاری نییە!\nهەڵهاتنی خۆر و بەخشینەوەی تیشکی ئافرێنەر، شتێکی ئاساییە و کزبوونی تیشکەکانی لە ڕۆژێکی هەتاویی هاوینیدا وەکوو ڕووداوێکی دەگمەن جێی پرسیار دەبێ.\nئەمە لای دەسەڵاتداری سەرەڕۆ کراوە بە بنەما و ئەسڵێک بۆ ئەوەی خەڵک، ناڕەزایی بەرامبەر بە شتێک دەرنەبڕن، ئەوەندە دووپاتی دەکەنەوە تاکوو خەڵک بە ئاسایی وەریبگرن و پێی ڕابێن.\nلە وڵاتی ئامریکادا کە لە ئاستی جیهاندا بە نوێنەری دێموکراسی و ئازادیی خۆی دەناسێنێ، ڕۆژانە سەدان کەس بە نەخۆشیی کۆرۆنا دەمرن و هەرچەند خەڵکی نیگەران کردووە و ترسی نەخۆشی و مەرگ، خەڵکی لە ژیانی ئاسایی دوور خستۆتەوە، مەرگی زیاتر لە سەد هەزار کەس نەبۆتە هۆی تووڕەیی کۆمەڵگا، بەڵام کە کەسيک بە بێتاوان بەبەرچاوی کۆمەڵگاوە لە ژێر پێی پۆلیسێکدا دەکوژرێ، تووڕەیی سەرتاپای کۆمەڵگا دەگرێ و دەست بۆ ئاگرتێبەردانی سەمبۆلەکانی ئەو کەسە مرۆڤکوژە دەبەن. چوونکە کۆمەڵگا کوشتنی کەسانی بێتاوانی لەلا ئاسایی نییە و بەوە ڕاهاتووە کە پۆلیس دەبێ گیانی کۆمەڵگا بپارێزێ نەک گیانیان لێ بستێنێ.\nئەمە لەکاتێکدایە کە گیانی مرۆڤەکان لای کۆمەڵگای دیکە و سیستمی دیکە بە جۆری دیکەیە! سیستمی کۆلۆنیالیستیی حاکم لە سەر ئێرانیش لەو سیستمانەیە کە بەردەوام تاوان دەخوڵقێنێ تاکوو بوونی تاوانەکانی بە ئاسایی وەربگیرێ و نەبوونی تاوان ببێ بە ڕووداوێکی جێی سەرسووڕمان!\nزیاتر لە چوار دەیەیە، کە ئیدئۆلۆژیی چەقبەستووی ویلایەتی فەقیهی، پڕوپاگاندەی ئەوە دەکا کە مرۆڤ لە بەرامبەر نیزامی حاکمدا هیچ نییە و گیانی مرۆڤ دەبێ ببێ بە قوربانی تاکوو سیستم بەردەوام بێ.\nئەم ڕوانین و ڕوانگەیە بۆ مرۆڤ، بە برسیکردن و نەبوونی ئیمکاناتی پزیشکی و رێگاوبانی خراپ و نەبوونی بیمەی دەرمانی و بیمەی کرێکاران و گیرۆدەبوون بە ماددە سڕکەرەکان و دەیان دیاردەی دیکە، ڕۆژانە هەزاران کەس لە کۆمەڵگا دەکوژێ و کەس بەلایەوە گرنگ نییە و هەموویان پێ ئاساییە.\nهەرکات ڕێژیم لە کەسێک و لە کەسانێک بەگومان بوو دەیانگرێ یان ئەشکەنجەیان دەکا و زۆرجاریش بە بەرچاوی هەموو دونیاوە تەقە لە کورد و بەلووچ و عەرەب و خۆپیشاندەر و لاوێکی مۆتۆرسوار یان دەیان نموونەی دیکە دەکا و هەمووی بە لای کۆمەڵگاوە ئاسایی بۆتەوە.\nئێستە گەر چەند کەسێک ناڕەزایی دەرببڕن و ڕێژیمی کۆلۆنیالیستیی حاکم دەسبەسەریان نەکا یان تەقەیان لێ نەکا، کۆمەڵگا تووشی سەرسووڕمان دەبێ و دەچێتە نێو فیکرەوە کە بۆچی نایانکوژێ. بەتایبەت کۆمەڵگای فارس و ناوەندنشین، کوژران و کوشتاری نەتەوە بندەستەکانیان لە لا ئاساییە و ڕەنگە هەندێکیان لە دڵیشەوە پێی خۆشحاڵ بن.\nنەتەوەی باڵادەست لە ئێران ناتوانێ مەرگی نەتەوە بندەستەکانی پێ ئاسایی بێ و کۆمەڵگایەکی ئاسوودەی بەئاوات بخوازێ. مەرگ لە ئێرانی ژێردەستی ویلایەتی فەقیهدا ئاسایی کراوەتەوە و بۆ ڕاماڵینی سیستمی حاکم دەبێ کۆمەڵگا مەرگی پێ نائاسایی بێ نەک نەمردن!


ئه‌ڵمانیا.. به‌هۆى مانگرتنه‌وه گه‌شتى 111 هه‌زار كه‌س دواكه‌وت\nبه‌هۆى مانگرتنى تیمى ئه‌منى فڕۆكه‌خانه‌ى دۆسلدۆرف و كۆڵۆنیا و شتوتگارت و بۆن له ئه‌ڵمانیا، بۆ ماوه‌ى یه‌ك رۆژ گه‌شتى زیاتر له 100 هه‌زار كه‌س دواكه‌وت.\nسه‌ندیكاى "ڤێردى" كه گه‌وره‌ترین سه‌ندیكاى كرێكارییه بڵاویكردوه‌ته‌وه، رۆژی پێنجشه‌ممه كارمه‌ندانى ئه‌منى له‌و فڕۆكه‌خانانه مانگرتنیان بۆ ماوه‌ى یه‌ك رۆژ وه‌ك ئاگاداركردنه‌وه راگه‌یاندوه.\nلاى خۆیشیه‌وه یه‌كێتى فڕۆكه‌خانه‌كانى ئه‌ڵمانیا رایگه‌یاندوه، ئه‌و مانگرتنه كاریگه‌رى كردۆته‌سه‌ر 111 هه‌زار گه‌شتیار. نیگه‌رانى خۆیشى له‌هه‌وڵه‌كانى سه‌ندیكاى "ڤێردى"ی راگه‌یاند، كه هه‌وڵى زیادكردنى موچه‌ى كارمه‌ندانى ئه‌منى فڕۆكه‌خانه‌كان ده‌دات.\nهه‌ر له‌و چوارچێوه‌یه‌دا راڵف بایزل به‌ڕێوه‌به‌رى یه‌كێتى فڕۆكه‌خانه‌كانى ئه‌ڵمانیا ئاماژه‌ى به‌وه‌داوه، مانگرتن بۆ رۆژێكى ته‌واو زیاده‌ڕه‌وییه و نا به‌رپرسیارانه‌یه، هه‌روه‌ك زیانى گه‌وره‌ى لێده‌كه‌وێته‌وه نه‌ك ته‌نها بۆ فڕۆكه‌خانه‌كان، به‌ڵكو بۆ ئه‌ڵمانیاش.\nپێشتر گفتوگۆكانى سه‌ندیكاى "ڤێردى" و یه‌كێتى فڕۆكه‌خانه‌كانى ئه‌ڵمانیا بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ى موچه‌ى كارمه‌ندانى ئه‌منى فڕۆكه‌خانه‌كان شكستیهێنا و سه‌ندیكاكه‌ش داواى كرد مانگرتنى یه‌ك رۆژى وه‌ك ئاگاداركردنه‌وه ئه‌نجامبدرێت.\nئه‌مڕۆ دادگاییكردنی سه‌ڵاحه‌دین ده‌میرتاش به‌رده‌وام ده‌بێت


ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا لە ئەفغانستان گەیشتە ٨٠ کەس\n6 رۆژ پێش ئێستا 104 جار خوێنراوەتەوە\nلە ئەفغانستان ژمارەی توشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ گەیشتە ٨٠ کەس.\nلەوبارەیەشەوە گوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئەو وڵاتە واحید مایار لە لێدوانێکیدا بۆ کەناڵەکانی راگەیاندن رایگەیاند: "ژمارەی توشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ (COVID-19) لە سەرتاسەری وڵاتدا لە ٣٤ حاڵەتەوە بووەتە ٨٠ حاڵەت و دوو کەسیش بەهۆی ڤایرۆسەکەوە گیانیان لەدەستداوە".\nمایار باسی لەوەش کرد کەسە توشبووەکان لە رابردوویەکی نزیکدا لە وڵاتی ئێران گەڕاونەتەوە و ئێستاش لە نەخۆشخانەکان چارەسەریان بۆ دەکرێت.\nلەلایەکی دیکەشەوە لە ویلایەتی هەڕات زۆرترین حاڵەتی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ (COVID-19) تۆمارکراوە.\nلەو بارەیەشەوە والی هەڕات، عەبدولقەیوم رەحیمی رایگەیاند: "لەمڕۆوە لە تەواوی ویلایەتەکەدا هاتوچۆ قەدەغە کراوە".\nرەحیمی باسی لەوەش کرد کە هاتنەناوەوە و چونەدەرەوە لە هەڕات سنووردارکراوە و داواشی لە هاوشارییەکانی کرد لەپێناو تەندروستی خۆیان پابەندبن بە قەدەغەی هاتوچۆوە.\nشایەنی باسە لەگەڵ هەڵکشانی حاڵەتەکانی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ (COVID-19) تەواوی قوتابخانە، زانکۆ و ناوەندە پەروەردەییەکانی ئەفغانستان کرانە پشوو هەروەها ئاهەنگەکانی تایبەت بە نەورۆز و جەژنی جوتیاران لەگەڵ تەواوی چالاکییە وەرزشییەکان هەڵپەسێردران.\nلەلایەکی دیکەشەوە بەهۆی ڤایرۆسەکەوە کاتی دەوامی فەرمی فەرمانگەکان لە ٨ کاتژمێرەوە بۆ پێنج کاتژمێر کەمکراوەتەوە.


وتووێژ:دەریا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلەو سەرچاوەیەی دامناوە، جەماڵ نەبەز نەیوتوە zrayah، بەڵکوو وتوویە zerya. سپاس --Aza ١٤:٣٠, ١٥ ئەیلوول ٢٠١٠ (UTC)\n@Calak: کاکە ئەوە بۆ زەریاکانە سڕیەوە؟ مادیوتووێژ (٢٩ی گوڵانی ٢٧١٤) ١٦:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠١٤ (UTC)\nوەڵڵا مادی گیان برایانی باشووری ھەموو زەریا ھەر بە مانای ئۆقیانووس تێ‌دەگەن. ئەوان بە sea ھەر دەڵێن دەریا و ئێمەش خۆمان ھەر وا دەڵێین؛ ئیتر با لە خۆووە سەر لە کەس نەشێوێنین. دەریا با ھەر دەریا بێ (ھەم باشووری تێی دەگا و ھەم رۆژھەڵاتی) بەڵام ocean ھەر ئۆقیانووس بێ و زەریاش ببێتە ڕوونکردنەوە. ئاوا بە قازانجی ھەموو لایەکە.\nمن ماوەیەکە ھەست دەکەم لە ناوەکاندا تۆزێک توند ڕۆییشتوون؛ قەیدێ ناکا با فارسی بێ بەڵام ھەموو کەس تێی بگات. ئەمە ئەرکی ئێمە نییە زمان پاکسازی بکەین. زۆر سپاس.--چالاک وتووێژ ١٦:٣٨، ١٩ی ئایاری ٢٠١٤ (UTC)\nنەخێر، کێشە ئەوەیە کە لە باشوور خەڵک جیاوازیی نێوان "دەریا" و ئۆقیانووس" نازانن. ئەگینا دەریا هەر زەریایە و کەس بە ئۆقیانووس ناڵێت زەریا. ئەتوانی لە گووگڵیش بگەڕێیت... Kurdbuddha (لێدوان) ١٢:٢٠، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٤ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:دەریا&oldid=436055»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:٢٠ی ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٤ نوێ کراوەتەوە.


ئەوقافی هەرێم هەواڵێك ڕەتدەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/02/25 - 11:57 PM\nوتەبێژی وەزارەتی ئەوقافی هەرێم لەبارەی دەنگۆی ڕاگرتنی وتاری هەینی لەهەرێم و ڕێوڕەسمی پرسە و گەشتی عەمرە و حەج بۆ سعودیە هەواڵێك ڕەتدەكاتەوە.\nنەبەز ئیسماعیل وتەبێژی وەزارەتی ئەوقافی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە (تۆڕی میدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند:”هیچ بڕیارێك نەدراوە سەبارەت بە ڕاگرتنی پێشكەش كردنی وتاری هەینی لە مزگەوتەكانی هەرێمی كوردستان و هیچ بڕیارێكیش نەدراوە لەبارەی ڕاگرتنی گەشتی عومرە و حەج بۆ وڵاتی سعودیە”.\nوتەبێژی وەزارەتی ئەوقافی حكومەتی هەرێمی كوردستان وتیشی:”لەبارەی ڕاگرتنی وتاری هەینی و ڕێوڕەسمی پرسە و ڕاگرتنی گەشتی عەمرە و حەج لێدوانمان بۆ هیچ میدیایەك نەداوە و ئەوەی بەناوی ئێمەوە بڵاوكراوەتەوە دوورە لە ڕاستییەوە”.\nنەبەز ئیسماعیل وتیشی:”لە هەرێمی كوردستان (3174) مزگەوتمان هەیە لە هەرێمی كوردستان و وتاری ئەم هەفتەیەش تایبەتمەندی خۆی هەیە، ئەویش لەبارەی ڕێنماییەكانی خۆپاراستنە لە ڤایرۆسی كۆرۆنا”.\nئەمەش لەكاتێكدایە، چەند ماڵپەرێكی عیراقی بڵاویان كردبووەوە، وەزراەتی ئەوقافی حكومەتی هەرێمی كوردستان وتاری هەینی لە مزگەوتەكان و ڕێوڕەسمی پرسە و گەشتی عەمرە و حەجی بۆ وڵاتی سعودیە قەدەغە كردووە.\nحەجسعودیەعەمرەڤایرۆسی كۆرۆنانەبەز ئیسماعیلهەرێمی كوردستانوەزارەتی ئەوقافی حكومەتی هەرێمی كوردستان


دكتۆر سەباح هەورامی، بەڕێوبەری گشتیی تەندروستیی سلێمانی\nدەربارەی دەنگۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی سارس لە نەخۆشخانەیەکی سلێمانی، بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستیی شارەكە دەڵێت، “تەنیا ڕاوبۆچوونێكی نازانستی کارمەندێكی دەزگای تەندروستی پێشمەرگە بووە”.\nدكتۆر سەباح هەورامی، بەڕێوبەری گشتیی تەندروستیی سلێمانی ئەمڕۆ یەكشەممە 22ی تشرینی دووەم وتی، نەخۆشییە گوازراوەکان کە پەیوەندییان بە ژیانی هەموو کەسێكەوە هەیە، دەبێت دوای دڵنیابوونەوە لە هەبوونی ڤایرۆسەکە، وەزارەتی تەندروستی کوردستان و عێراق و ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی و ڕێكخراوەکانی دیکەی تایبەتمەند بێنە سەر هێڵ، دواتر لەلایەن وەزارەتی تەندروستی یان سەرۆکایەتی هەرێم بڵاودەکرێتەوە.\nئەوەشی وت، ئێستا توانای پشکنینەکان زۆر پێشکەوتووە و ئەگەر ڤایرۆسێكی لەمشێوەیە هەبێت، ئەوا ئەگەر کیت هەبێت، ئامێر هەیە و دەتوانن بەکاریبهێنن بۆ پشكنین. دوپاتیشیكردەوە، “ئەوەی هەبووە دەنگۆیەک بووە و تەنیا ڕاوبۆچوونێكی نازانستی کارمەندێكی دەزگای تەندروستی پێشمەرگە بووە”.\nئەو وتانەی بەڕێوبەری گشتیی تەندروستیی سلێمانی ئێوارەی ئەمڕۆ دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ ئەدهەم ئیسماعیل، نوێنەری ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانیی لە عێراق و لەمیانەی كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا بوو.\nلای خۆیەوە نوێنەری رێکخراوی تەندروستیی جیهانی ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد، سلێمانی لە ڕەوشێکی باشدا نەبوو لەڕووی هەڵکشانی توشبووانی کۆرۆناوە، بەڵام لە ئێستادا لەهێوربوونەوەدایە.\nئەوەشی وت، “ئێستا بە ڕێککەوتن لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستیی هەوڵی زیاتر دابینكردنی خزمەتگوزاری دەدەین. خزمەتگوزاری تەندروستیی لە پارێزگای سلێمانی لە ئاستێکی باشدایە”.\nدوو ڕۆژ لەمەوبەر ڕاگەیەنراوێكی دەزگای تەندروستیی پێشمەرگە هاوڵاتییانی خستە بارودۆخێكی شڵەژاوەوە، دوای ئەوەی بڵاویكردەوە، “جگە لە کۆرۆنا نەخۆشی سارس-یش لە سلێمانی بڵاوبووەتەوە”.\nپاش ماوەیەكی كورت لە بڵاوكردنەوەی، دەزگاكە ڕاگەیەنراوەكەی سڕییەوە و هەریەك لە وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی كوردستان و بەڕێوبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی سلێمانی هەواڵەكەیان ڕەتكردەوە.\nچەند کۆچبەرێکی کورد لەلایەن پۆلیسی یۆنانەوە دەستگیرکراون\nلە دوو ڕووداوی جیاوازدا نزیکەی 200 کۆچبەر لەلایەن پۆلیسی یۆنانەوە لە چەند دوورگەیەکدا دەستگیرکراون و 58 کۆچبەریان کوردن.…\nلە گۆڕەپانێكی ناوەندی شاری عەفرین تەقینەوەیەک ڕویدا و بەپێی ڕێكخراوێكی بواری مافەكانی مرۆڤ بەهۆیەوە نزیكەی 20 كەس كوژراو…


ڕۆمانییەکان و گۆڕینی دیدی تەلارسازی » DidiMn\nسەرەتا / ئاڕت و دیزاین/تەلارسازی / ڕۆمانییەکان و گۆڕینی دیدی تەلارسازی\nتەلارسازیی ڕۆمانی، ڕێبازێکی تایبەت بوو بەوەی کە کارامەیی زیاتری ئەندازیاری تێیدا گەشەی کرد، بە تایبەت لە بینا قەبارە گەورەکاندا. ڕۆمانییەکان هەنگاوێکی فراوانیان نا لە ئەندازیاریدا، بونیادنانی پردی سەر جۆگەکان، پەرستگە گەورەکان، تەختایی دەورەدراو بە لێژگە و بونیادەکانی دیکە، کە هەندێکیان هێشتا ماون. بیناکارییەکانیان بە یارمەتیی کەرەستەی وەک کۆنکریت و بەکارهێنانی بونیادی پێشتر بە مەبەستی نوێ وەک گومبەت و گومەز.\nڕۆمانییەکان بەشێکی زۆری لایەنە کلتوورییەکانیان لە یۆنانەوە وەرگرتبوو، بیگومان لە تەلارسازییشدا بە هەمان شێوە بوو. پەرستگەیان بونیات دەنا کە وەک پەرستگە یۆنانییەکان وا بوو، چواردەوری پەرستگەکەیش بە ڕیزێک پایە بوو بەپێی ئۆردەرەکان. بەڵام ڕۆمانییەکان پەرەیان بە لایەنی ئەندازیاری و بیناسازی دا، لەم ناوچەیەیشدا پەرەیان بە بیرۆکەیەک دەدا کە درێژترین تەمەنی هەیە.\nلەوانەیە بیرۆکە هەرە کاریگەرەکان کۆنکریت بووبێت، لەوەیە ئاسان بێت وەک داهێنانێکی مۆدێرن لێی بڕوانین لە کاتێکدا لەو سەردەمەدا ڕۆمانییەکان بە کاریان هێناوە. لە ڕاستیدا داهێنانی کۆنکریت بە ڕەهایی تەنها هیی ڕۆمانییەکان نییە، یۆنانییە کۆنەکان و دانیشتووەکانی ناوچەی کەمپانیا (بەشێک لە باشووری ئیتاڵیا کە یۆنانییەکان و ئێتسروسکانەکان تێیدا نیشتەجێ بوون)، جەبلەی کۆنکریتیان بە کار هێناوە بۆ دیوارە بەردینییەکانیان، گەر بگەڕێینەوە بۆ سەدەی چواری پێش زاین. بەڵام ڕۆمانییەکان بەهرەمەند بوون لە هەڵگرتنەوەی بیرۆکەیەک و بەرەوپێشبردنی، هەر ئەوەیشیان کرد لەگەڵ کۆنکریت.\nبینا گومبەتەکانی ڕۆمانییەکان\nدروستکردنی چەماوە وردەکان، کە پێویستە بۆ بونیادنانی گومبەتەکان، ئیشێکی ئاسان نەبووە، بە تایبەت گەر کەرەستەکانی بەردەستت بەرد و چیمەنتۆی ئاسایی بن. دەبێت ڕاگرێکی چوارچێوەیی دارینی بۆ دابنێیت، بەمەیش دەوترێت ناوەندکردن، بەردەکان زۆر بە وردی بشکێنیت و بە وریاییەوە دای بنێیت، پاشان بەردی دیکە بکەیتە سەر چوارچێوە دارینەکە. دوای کاتێکی زۆر، کۆنکریتەکە ڕەق دەبێت، پاشان ناوەندکردنە لا دەبرێت [واتە چوارچێوە دارینەکەی ژێری لا دەبرێت]. لەگەڵ کۆنکریتدا کردەی ناوەندکردن دەکرێت کێش کەمتر بێت و بلیمەتیی زۆریشی ناوێت بۆ دروستکردنی گومبەتەکە. گەر کۆنکریتەکە دەستوبرد بە کار بێت، ناوەندکردنەکە خێراتر لا دەبرێت و بەمەیش ئیشەکە خێراتر دەڕوات.\nکۆنکریت یەکێک بووە لە کەرەستەکانی ئیمپڕاتۆرە خێرا گەشەکەرەکە، ئەو شوێنەی پێویست بوو بیناکان بە پەلە سەر دەربهێنن. کاتێک ویستبێتیان دیوارێکی ئەستوور و پتەو دروست بکەن، بە شێوەیەکی خێرا، ڕۆمانییەکان تێکەڵەیەکیان لە وردە بەرد و کۆنکریت بە کار دەهێنا، ڕووپۆشیان دەکرد بە خشت یاخود بەردی ڕێک، بەمەیش ئەنجامەکە تێچووی کەم بوو، هەروەها ڕێیەکی خێرا بوو بۆ دروستکردنی دیوارێکی بەهێز و پتەو. کۆنکریت بە هەمان شێوە کەرەستەیەکی نموونەیی بوو بۆ بینا شێوە چەماوەکان بە تایبەت ئەوانەی گومبەت و گومەزیان هەبوو، کە ڕۆمانییەکان زۆر تامەزرۆی بوون. هەروەها شێوەیەکی زۆر تایبەتیان پەرە پێ دا بۆ دروستکردنی کۆنکریتێک کە خێرا دابنرێت و دژەئاو بێت، ئەمەیش وەک خەونێک بوو بۆ ڕاگرەکانی پردەکان کە لە ناو ئاودا بوون.\nکۆنکریت بەو لکێنەرە ناسرابوو، کە تێکەڵی وردەبەرد دەکرا بۆ دروستکردنی بارستەیەکی پتەو و ڕەق. بە گشتی سێ پێکهێنەری هەبوو، تێکەڵە (لم وچەو)، چیمەنتۆ (مادەیەکی لکێنەر)، لەگەڵ ئاو. بەرهەمەکەیشی مادەیەکی جادوویی لکێنەر بوو و ڕۆمانییەکان ڕێیەکی تایبەت و کاریگەریان پەرە پێ دا، تێکەڵەیەک لە قڵس و جۆرە سووتوویەکی بورکانی کە ناسرابوو بە پازۆلانا.\nیەکێک لە مەزنترین بیناکانی ڕۆم، پانسیۆنە (وێنەکەی خوارەوە)، پەرستگەیەک بۆ هەموو خوداکان، لە ناوەندی ڕۆمدا دروست کرا. پانسیۆن بینایەکی بازنەییە و بنمیچەکەی گومەزێکە، لە ناوەوەیش گومزەکە داپۆشراوە بە پاتێرنێکی چوارگۆشەیی کەلێندار، کە شێوەیەکی دڵڕفێنی هەیە. هیچ کەم لەمانەیش بە دەست نەدەهێنران بەبێ بەکارهێنانی کۆنکریت بە وردی، کە کەرەستەی سەرەکیی گومزەکە بوو. بیناکارەکان بە شێوەیەکی تایبەت، تێکەڵەی جیاوازیان بە کار دەهێنا لەگەڵ کۆنکریتەکە، ڕادراوی بەهێز و قسڵەتوفیان بە کار هێنا بۆ بناغە و دیوارەکان تاکو کۆرنیسی (لێواری) یەکەم، خشتی سووکتر و تەنانەت مادەی سووکتر بۆ چینی داهاتوو، دواتر خشت بە تەنها، لە کۆتاییشدا لە ترۆپکی گومەزەکەدا، مادەیەکی سووکتریان بە کار هێنا، بەردەپێی بورکانی. [جێی باسە کە ناوەڕاستی گومەزەکە، بۆش بووە، ئەمەیش چەند مەبەستێکی لە پشتەوە بووە، یەکێک لەو مەبەستانە و سەرەکیترینیان بۆ هەواگۆڕکێ بووە، لەو پەرستگەیەدا بەردەوام ئاگر هەڵبووە، بەمەیش پێویستیان بەو بۆشاییە هەبووە تاکو گازەکەی لێ بچێتە دەرێ].\nپوزۆلانا لە گردەکانی دەوروبەری شاری نەیپڵسەوە هاتبوو، ناوچەکە بە پوتیۆلی یاخود پوزۆول ناسرابوو. ڕۆمانییەکان سەرسام بوون بە پوزۆلانا و هەندێک تایبەتمەندیی ئەم مادەیە لە نووسینەکانی ”مێژووی سروشت”ی پلینی و ڤیتروڤیوسدا دەردەکەوێت. نووسینەکانی ڤیتروڤیوس لەسەر تەلارسازی بوون، کە تێیدا تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی ئەم مادەیەمان پیشان دەدات: ”ئەم مادەیە، کاتێک تێکەڵ دەکرێت لەگەڵ لەگەڵ لم و چەودا، نەک پتەویی پێویست دەبەخشێت بە بیناکان، بەڵکو کاتێک ڕاگرەکان لە ئاودا بونیات دەنرێن، خۆڕاگر دەبن لە ئاودا.” ڤیتروڤیوس ڕاست بوو. کۆنکریتی ڕۆمانی بە جۆرێک بەهێز بوو، هەزاران ساڵ دوای بونیادنانیان، دوای ئەوەی بەردی ڕووپۆشی بیناکە بە هۆی کەشوهەواوە زیانی پێ دەگەیشت، کەچی هێشتا کۆنکریتە ڕۆمانییەکە مابووەوە، بەبێ زیان.\n”ئەوان بە سروشتی خۆیان دڵسۆز بوون بۆ بیناکانیان و ئەوەیش خۆی لە خۆیدا ئەو بلیمەتییە بوو کە دەوڵەمەندەکان دڵخوازی بوون.”\nجەی سی ستۆبارت لە کتێبی ”ئەو گەورەییەی کە ڕۆم بوو”\nدوای ئەوەی کۆنکریتیان بە پوزۆلانا دروست دەکرد، کە مادەیەکی نموونەیی بوو بۆ پردەکان. ئەمە جێدەستێکی گرنگی هەبوو، چونکە ئەو بەردانەی کە پردیان پێ دروست دەکردن، زەحمەت بوون بۆ بونیادنان، بەبێ بەکارهێنانی کۆنکریت. لە ڕاستیدا زۆربەی پردەکان لە سەردەمی پێش ڕۆمانییەکاندا یان بەردی زۆر بچووکی لەسەر یەک نراویان بە کار دەهێنا و پردێکی بچووکیان لێ دروست دەکرد یاخود بونیادی دارینیان بە کار دەهێنا، کە تەمەنێکی سنوورداری هەبوو. جا بۆیە کۆنکریتی ڕۆمانی کاریگەرییەکی زۆری هەبوو لەسەر بونیادنانی پردەکان.\nتاق و گومبەزەکان\nبەکارهێنانی ئەم مادەیە لە مەبەستێک زیاتری تێپەڕاند، بەمەیش تەلارسازیی ڕۆمانی بە هەندێک ئاڕاستەدا ڕۆیشتن، کە یۆنانییەکان پێشتر بیریان لێ نەکردبووەوە، وەک بونیادنانی پەرستگەی مەزنی پانسیۆن لە ڕۆم، یاخود گەرماوەکانی ئیمپڕاتۆر، بینا گومبەتەکان وەک گەورەترین باسیلیکا [دادگای ڕۆمی] و هەموو جۆرە بونیادەکان کە تاق تێیاندا بە کار دەهات، هەموو ئەمانە بە لێهاتوویی بە بەکارهێنانی کۆنکریت.\nهیچ کام لەم بونیادانە داهێنانی بە تەنها ڕۆمانییەکان نەبوو؛ یۆنانییەکانیش گومبەت و گومبەزیان بەکار‌هێنابوو پێش سەرهەڵدانی ڕۆم. بەڵام ئەوەی بلیمەتی دەداتە ڕۆمانییەکان، گەشەپێدان و زیادکردنی مەبەستی بەکارهێنانی گومبەت و گومبەز بوو، دروستکردنی گومبەزی مەزن، وەک ئەوەی پانسیۆن، یاخود ئەو بونیادانەی تاقی مەزنیان تێدا بە کار دەهات. ئەوە ڕۆمانییەکان بوون بەوەفا بوون بۆ بیناکان و ئەوان بوون مۆنیومینتە مەزنەکانیان دروست کرد، وایان کرد ئەم جۆرە بونیادانە ببنە بیرۆکەی گەورەی تەلارسازی و گەشەپێدەری بەکارهێنانەکانی بن. ئەوان دیدی تەلارسازییان گۆڕی.\nکتێبی ”٥٠ بیرۆکەی ئەندازیاری کە پێویستە بیزانیت”\n(50 Architecture Ideas You Really Need to Know)


ئەو شاعیرە ئۆکرانییەی بەکورد دەڵێت "شۆڤینیزم" خراپترین دوژمنی ھەردوو گەلی کوردو ئۆکرانیيە\nنوسینی: جوان عومەر ئەحمەد\nهۆنراوەی بۆ برا کوردەکانم (Курдському братові ) 59 ساڵ بەر لە ئێستا لەلایەن شاعیری بەناوبانگی ئۆکرانی، یان باوکی ئەدەبیاتی ئۆکرانی، ڤاسیل سیمۆنێنکۆ (Vasyl Symonenko، Василь Андрійович Симоненко) لە مارسی ساڵی 1963 ه‌وه نووسراوە و ساڵی 1965 لە سەمیزدات ((Samizdat بڵاو کراوەتەوە. سەمیزدات، تێرمێک بووە لە ( Soviet dissidents) و ئەگەر وەرگێرانی وشه‌يى بۆ بكه‌ين، دەکاتە بڵاوکراوەی خۆی (النشر الذاتي). ئەم بڵاوکراوه‌يه زیاتر دەستنووس بووە، یان بە شێوەی کۆپی کۆپیکراو په‌خش كراوه، تا خۆى لە مۆلەت و سانسۆری یەکێتی سۆڤیەت ڕزگار بكات. بڵاوكراوه‌كه بە نهێنی نووسراوەکانى بڵاوکردووه‌تەوە. وشەی سەمیزدات لە ڕووی ئیتیۆمۆلۆژیيەوە، بە واتای: سام، یان خود دێت. هەربۆیە زۆرێک لە بیروڕاکان بە بڵاوکراوەی خودی، يان خۆیی ناويان بردووه. بە بۆچونی شاعیری به‌ناوبانگى ڕووسى (نیکۆلا گلاسکۆڤ)، سەمیزدات واته: بڵاوکراوەى نهێنی.\nلە دوای کۆچی دوایی (ڤاسیل سیمۆنێنکۆ) لە گۆڤاری سوچاسنیست، یان زوخئاسنێست (Suchasnist) لە لاپەرە 10دا ئه‌م ناوه‌رۆكه بڵاوكراوه‌ته‌وه.\n"کورد کۆمۆ براتۆڤی" بە یەکێک لە گەورەترین کارەکانی ڤاسیل سیمۆنێنکۆ وەسف کراوە و سیمۆنێنکۆی کردووە به پاڵەوانی نەتەوەیی و یەکێک لە گرنگترین کەسایەتییەکانی ئەدەبی ئۆکرانى، ئەم هۆنراوەیەيه‌تى كه لە لوتکەی جەنگی نێوان ئێراق و کورددا دەرکەوتووه، کاتێك یەکێتی سۆڤیەت تێیدا بەشدار بوو. لە ساڵی 2008دا کۆبەرهەمەکانی ڤاسیل سیمۆنێنکۆ دووبارە چاپکرايه‌وه و له لاپەڕە22 دا، (بۆ برا کوردەکانم)ى تێدا بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nهۆنراوەکەی ڤاسیل سیمۆنینکۆ، شەش ستانزای (چوارینە)ييه و لە چوارینەی یەکەمدا، بە پێناسەی شۆڤێنیستەکان دەست پێدەکات کە خاکی کورد داگیر دەکەن. لە چوارینەی دووەمدا، سیمۆنێنکۆ داوا لە کوردەکان دەکات و هانیان دەدات تا شەڕ لەگەڵ داگیرکەر و ستەمکاردا بکەن، کە ئامانجیان بنبڕکردنی زمانی کوردی و گەلی کوردە. لە چوارینەی کۆتایشدا سیمۆنێنکۆ وشەی 'ئێمە' دەناسێنێت و دووپاتی دەکاتەوە کە شۆڤێنیزم و فێڵ و تەڵەکەكانى له خراپترین دوژمنه‌كانى هەردوو گەلی کورد و ئۆکراینییەکانن.\nهەڵبەت وەرگێرانی دەقێکی ئەدەبی و بەتایبەتیش بە زمانی ئۆکرانی نووسرابێت ( کە من شارەزای ئەو زمانە نیم و بەکاری خۆمی نازانم) ئاراسته‌ى كار و شاره‌زايى ئه‌و خوێندکارە کوردانەی ده‌كه‌م كه زمانی ئوکرانی دەزانن و لە یەک لە زانکۆکانی ئەوێ دەخوێنن. ئەوەی دەتوانم لێره‌دا پێشکەشی بکەم، دەقی هۆنراوەکەيه بە زمانی ئۆکرانی لەبەرانبەر زمانی ئۆکرانی لەسەرچاوەکاندا، وەرگێرانە کوردييه‌كه‌م دەستکەوت کە بە تیبپی لاتینی نووسراوە.\nلە ساڵی 1968 مامۆستایەکی کۆلێژی کشتوکاڵ بە ناوی (میکۆلا کۆتس) بە حەوت ساڵ لە ئۆردوگا و پێنج ساڵ لە تاراوگە سزا درا، پاش بڵاوکردنەوەی کۆپی هۆنراوەکە کە تێیدا وشەی کوردی بە ئۆکرانی گۆڕیبوو.\nسڤیلانا کۆبتسی مامۆستای وێژە و زانستە مرۆییەکانە لە زانکۆی تۆرۆنتۆ، هەڵگری بڕاوانامەی دکتۆرایە لە زمانی سلاڤی لە زانکۆی ئیرینۆس، توێژینەوەکانی تایبەتن بە ئەدەب و کەلتوری ڕووسی، ئۆکرانی و بەراوردكارى ئەدەبیاتی ڕیالیزم بە ئینگلیزيی و جیهانی. سڤیلانا کۆبتسی باس لەوە دەکات کە هۆنراوەکەی سیمۆنێنکۆ بووبووه سیمبوڵی زیندووکردنەوەی بیری نەتەوەیی و بەرگری لە چەوساندنەوەی سۆڤیەت، کاتێک هۆنراوەکە بەنهێنی بڵاو کرایەوە، پەیوەندی بەخواستەکانی ئازادکردنی ئۆکرانیا لە یەکێتی سۆڤیەتەوە هەبوو و وەرگرتنی سیمۆنێنکۆش بۆ بزووتنەوەی ڕزگاریخوازيی کورد واتايه‌كى جیهانی بەبزوتنەوەی ڕزگاریخوازيی ئۆکرانی به‌خشى.\nسیمۆنێنکۆ خۆی ئه‌وه دووپات ده‌كاته‌وه کە هاوشێوەیی مێژوویی پێویستە، چونکە تاوانباری باو شۆڤێنیزمە و ئاماژەی بەوە کردووە کە ئۆکرانییەکان سەبارەت بە بێ دەوڵەتی، ئەگەر شەڕی ڕژێمی سۆڤیەت نەکەن لە هەمان دۆخی کورددا کۆتایی پێ دێت!\nڤاسیل سیمۆنینکۆ (Vasyl Symonenko)\nلە 08-01- 1935 لە گوندی بیڤیتسی، خارکیڤ لەدایک بووە. شاعیریکی ناسراوی ئۆکرانی، ڕۆژنامەنووس، چالاکوانی بزووتنەوەی ناڕەزای بووە. بە یەکێک لە کەسایەتییە گرنگه‌كانى ئەدەبی ئۆکرانی سەرەتای 1960 دادەنرێت. بەڕای مۆزەخانەی بزووتنەوەی ناڕازی لە کیڤ، کارەکانى ڤاسیل سیمۆنێنکۆ کاریگەرییەکی زۆريان هەبووه لەسەر سەرهەڵدانی بزووتنەوەی ديموکراتيی نەتەوەیی لە ئۆکرانیادا.\nڤاسیل لە خێزانێکی جوتیار لە گوندی بیڤیتسی، خارکیڤ ئۆبلاست(Biyivtsi, Kharkiv Oblast) (ئەمڕۆ - پۆڵتاڤا ئۆبلاست) لەدایک بووە.\nپاش تەواوکردنی خوێندن، لە زانکۆی ویلایەتی کیڤ لە ساڵی 1957، لە چەندین ڕۆژنامە جیاواز لە هەرێمی چەرکەسی ئۆبلاست کاری کردووە.\nیەکەمین پەرتووکی شیعری بەناوی (بێدەنگی و هەورەبروسکە) " Silence and thunder " لە ساڵی 1962دا بڵاوكراوه‌ته‌وه و بەهرەی سیمۆنێنکۆی لە ناو شاعیرە لاوەکاندا ئاشکرا کردووه.\nلە کۆتایی ساڵەکانی تەمەنيدا، ڤاسیل سیمۆنێنکۆ پەرتووکی دووەمی بە ناوی (هێزی ڕاکێشانی زەوی) (Earth’s gravity) چاپ کرا.\nسیمۆنێنکۆ لە ساڵی 1963 لەلایەن کارمەندەکانی میلیتسیا پۆلیس و سوپای ئەوکاتی یەکێتی سۆڤیەت، لە وێستگەی شەمەندەفەری سمێلا (Smila) زۆر بە توندی ئەشکەنجەی ده‌درێت و ئه‌م كاره ده‌بێته هۆى سستبوونى گورچیلەکانی و دواجار بە هۆی وەستانی گورچیلەکانيیەوە لە نەخۆشخانەی ناوخۆیی لە 13ی کانوونی یەکەمی 1963 کۆچی دوایی ده‌كات.\nپاش کۆچی دوایی، هۆنراوەی (گەشتکردن بۆ وڵاتی بە پێچەوانەوە) لە ساڵی 1964دا بڵاوکرایەوە.\nبە پێزترین کۆکراوەی کارەکانی سیمۆنێنکۆ لە دەرەوەی وڵات، بە ناونیشانی "Ччы" لە میونشن (1963) بڵاو کراوه‌ته‌وه.\nلە ساڵی 1967 خانەی بڵاوکردنه‌وه‌ى "سمۆلۆسکیپ" لە بالتیمۆر كه لەلایەن کۆچبەرانی ئۆکرانیيەوە دروست کراوە، به‌ناوى ناوی ڤاسیل سیمۆنێنکۆی ناونراوه.\nلە کانوونی یەکەمی 2008دا، بانکی نەتەوەیی ئۆکرانیا، دراوێکی یادکردنەوەی "ڤاسیل سیمۆنێنکۆ" لە زنجیرەی کەسایەتییە دیارەکانی ئۆکرانیا به ناوى ئه‌مه‌وه دەرکرد.\nسەبارەت بە لەیەکچوونی شۆڕشی ئۆکرانیا و کورد\nلە 13 ئابی ساڵی 2004 لە ڕادیۆی سڤۆدا ((Svoboda ئۆکرانی بەرنامەیەکی تایبەت سەبارەت بە لەیەکچوونی کورد و ئۆکرانی لەلایەن ڤۆلۆدیمیر لیاشکۆ )کە هەر خودی خۆی پێشکەشکار و ئامادەکاری پرۆگرامەکە بوو، پێشکەش کرا.\nڤۆلۆدیمیر لیاشکۆ (Volodymyr Lyashko) بەوردی پێناسەی کورد و نەهاماتيیەکانی و مێژوو و شۆڕشە یەکلەدوایەکەکانی کوردی کرد و ئاماژەی بەوە کرد کە کوردیش هاوشێوەی ئۆکرانيیەکان لە 200 ساڵی ڕابردوودا بەئێستاشەوە بەردەوام شەڕی زمان و کەلتوور و خاکى كردووه.\nڤۆلۆدیمیر لیاشکۆ، ئاماژەی بەوە کرد کە دەرئەنجامی جەنگ و ئاوارەبوون و داگیرکارى کوردانێکی زۆرى ئاوارەی وڵاتانی دنیا و به تایبەتریش ئەوروپا كردووه. لە وڵاتی ئۆکرانیاش بە پێی سەرژمێریيەکانی ساڵی 2001 زیاتر لە 2088 کەس خۆیان بە کورد ناساندووە کە هەندێکیان بە زمانی ڕووسی گفتوگۆ دەکەن.\nلە هەمان پرۆگرامدا، ڤۆلۆدیمیر بانگێشتی عەلی ئاتی (Atti Ali) نوێنەری دیاسپۆرای کوردی لە ئۆکرانیا کردبوو، ئه‌ويش ئاماژەی بەوە کرد کە لە ئێستادا زیاتر لە 25 هەزار کورد دانیشتووی ئۆکرانیان، بەڵام هیچ سەرچاوە و ئامارێکی فەرمی نيیە بۆ پشتڕاستکردنەوەی. کوردەکان زیاتر دانیشتووی شارەکانی: میکولایڤ، خەرسۆن، ئۆدیسا، سیمفەرۆپۆل و دەژانکان. كورد لە خارکیڤ و کیڤ کورد زۆره. بە پێی خەمڵاندنەکانی عەلی، زیاتر لە هەزار کورد لە کیڤ دەژین. لە درێژەی قسەکانیدا عەلی تیشکی خستەسەر جێگیربوونی کوردانێکی زۆری باشوور و ڕۆژئاوای کوردستان و تێدا بەڕوونی باسی لە زەمینە نەتەوەییەکان کرد کە بوونه‌ته هۆکارێک بۆ نیشته‌جێبوونی کوردەکان و هاتنیان تەنانەت لە جۆرجیا و ئەرمینیاوە بۆ ئۆکرانیا. هەروەها باسی لە ئاهەنگەکانی نەورۆز و کۆنسێرتەکان کرد کە کوردێکی زۆر ئامادەی دەبن. له كۆتاييشدا عەلی سوپاسی ڕادیۆی سڤۆدا ((Svoboda کرد کە گرنگيیان بە نەتەوەکەی داوە و بەرنامەیەکی تایبەتيیان لەسەر ئامادە کردووە.\nهەروەها لە 4 حوزەیرانی ساڵی 2003 عەلی ئاتی لە چاوپێکەتنێکی تردا کە سەبارەت بە دۆزی کورد لە لایەن سەرنووسەری ڕۆژنامەی خرێشاتیکەوە ئامادە کرابوو، لە وەڵامی پرسیارێکدا ئاماژەی بەوە کرد كه دۆزی ئەم دوو نەتەوەیە و سەربەخۆ نەبوونی کورد دۆخێکی ئێجگار ئاڵۆزە و پەیوەستە بە دووبارە داڕشتنەوەی نەخشەی ڕۆژهەلاتی ناوەند و ڕێککەوتنی هەر چوار وڵاتی داگیرکەر (ئێراق، ئێران، تورکیا و سوریا)وە. هەر بۆنموونە من وەک کوردێکی ڕۆژئاوای وڵات، گەر بمەوێت لە زانستگایەکی وڵاتی سوریا بخوێنم، دەبێت وەک عەرەب تۆمار کرابێتم نەک کورد!\nعەلی ئاتی (Atti Ali) سەرۆکی دیاسپۆرای کوردی لە ئۆکرانیا Kurdish Diaspora in Ukraine\nعەلی ئاتی: لە ساڵی 1965 لە شاری کۆبانی ڕۆژئاوای کوردستان لە دایک بووە. لە ساڵی 1986 بۆ خوێندن چووه‌تە یەکێتيی سۆڤێتی جاران. عەلی لە خێزانێکی جوتیار چاوی بە دنیا هەڵهێناوە و خاوەنی پێنج برا و چوار خوشکە. لە وڵاتی دایک ساڵی یەکەمی کۆلێژی یاسای خوێندووە و دواتر چووه‌ته کیڤ و لەوێ لەبەر بوونی ئارازوى بۆ ماتماتیک، بڕیاری گۆڕینی کۆلیژەکەیداوه و لەدوای خوێندنی زمانی ڕووسی، کۆلێژی ئەندازیاری فڕۆکەى ته‌واو كردووه. ساڵی 1993 دکتۆرای لە زانکۆی کییڤ بەدەست هێناوه. عەلی لە ساڵی 1987 هاوسەرگیری لەگەل کچێکی کورد کردووە و هەر لە کێیڤ نیشتەجێيه و و خاوەنی دوو کیژۆڵەن بە ناوەکانی: سیڤان و ئارین.\nمێژوی کۆچی کورد و نیشتەجێبوونیان لە ئۆکرانیا بە پێی داتا فەرميیەکانی ئۆکرانیا\nبەپێی سەرژمێریی کیڤ لە 16ی ئازاری 1919دا، 2 کورد لەو شارەدا ژیاون كه بە شێوەزاری کرمانجی قسەیان کردووە. هەروەها بەپێی سەرژمێریی ساڵی 1926ی ئۆکراین، تەنها یەک کورد هەبووه کە ئەویش نیشتەجێی یەکێک لە گوندەکان بووە. بە تێپەربونی کات، ژمارەی کورد لەئۆکرانيا زیادی کرد بەڵام بێبایەخ مایەوە تا سەربەخۆیی ئۆکرانیا کە ژمارەیان نزیکەی 50-250 بوون بەپێی سەرژمێریی ساڵی 1939، 90 کورد لە ئۆکراین ژیاون\nبەپێی سەرژمێریی ساڵی 1959ی ئۆکرانیا ، 65 کورد لەو وڵاتە نیشتەجێ بوون.\nبەپێی سەرژمێریی ساڵی 1970، 117 کورد لە ئۆکرانیا ژیاون.\nبەپێی سەرژمێریی ساڵی 1979، 122 کوردی لێ بووە.\nبەپێی سەرژمێریی ساڵی 1989 کوردەکان ژمارەیان 238 و 132 یان (55.46٪) کورد بە زمانی دایکی گفتوگۆیان کردووە ، 77 (32.35٪) - ڕووسی، 13 (5.46٪) - ئۆکرانی، 16 (6.72٪) - زمانەکانی تر بەپێی سەرژمێریی ساڵی 1989 لە کۆی 238 کورد 151 (63.45٪) و 87 ژن (36.55٪) بووە 179 کەس (75.21٪) لە ناوچە شارستانییەکاندا ژیاون، 59 کەس (24.79٪) لە گوندەکاندا. هۆکاری هەڵئاوسان و زیادبوونی ژمارەی کوردەکانی ئۆکرانیا بەپێی سەرژمێری ساڵی 1989 بەبەراورد لەگەڵ سەرژمێری ساڵی 1979دا لێشاوی ئاوارە ئەرمەنییەکان بوون. لەدوای بوومەلەرزەی سپیتاکی ساڵی 1988 کە ناوچە کوردنشینەکانی ئەرمەنستان هەژاندبوو، سەرەڕای ئەوەش لێکهەڵوەشانی یەکێتيی سۆڤیەت ئاسانکاری کرد بۆ کۆچکردنی کورد لە یەکێتيی سۆڤیەتی پێشووەوە بۆ ئۆکرانیا. زۆربەی کوردە ئێزیدیيەکان بە شەپۆلێکی تری پەنابەران هاتن بۆ ئۆکرانیا لە ئەنجامی یەکەم جەنگی ناگۆرنۆ - کەراباخ لە ساڵی 1993 کە لە ناوچەکە ڕووی دا، کە لە مێژوودا بە کوردستانی سوور ناسراوە، ئەم شەپۆلەی کۆچکردن هەردوو کوردی موسڵمان و ئێزدی لەخۆ گرتبوو.\nژمارەی کوردانی ئۆکرانیا بەپێی هەرێم بەپێی سەرژمێریی ساڵی 2001\nلەماوەی ساڵانی سەربەخۆیی ئۆکرانیادا چەندین جار دیاسپۆرای کوردی گەشەی کردووە. بەپێی سەرژمێریی ئۆکرانی ساڵی 2001، 2088 کورد لە ئۆکرانیا ژیاون (0.004٪ ی دانیشتوانی ئەو وڵاتە)، کە نزیکەی 10 جار زیاترە لە دوایین سەرژمێری ساڵی 1989. بەپێی سەرژمێریی ساڵی 2001، 1173 کوردی ئۆکرانیا (56.18٪)، ئۆکرانیا - 236 کەس (11.30٪)، ڕووسی - 396 کەس (18.97٪)، زمانەکانی تر - 278 کەس (13.31٪) زۆربەی کوردەکان بەپێی سەرژمێرییەکە لەناوچەی لوهانسک ژیاون (470 کەس کە 22.51٪ ی هەموو کوردەکانی ئۆکرانیان) کە 200 کەس لە شارۆچکەی دۆڤژانسکی (1.41٪ ی دانیشتووانی شارۆچکەبوون)\nلە 28ی ئەیلولی 1995، کۆمەڵەی ڕێکخراوە گشتییەکانی کورد "MIDIA" (AKGO "MIDIA") بە فەرمی لە کیڤ دامه‌زرا.\nجگە لە کورد، ئێزیەديیەکانیش وەک گروپێکی کەمە نەتەوەی سەربەخۆ خۆیان دەناسێنن و لە هیچ کام لەو سەرژمێریانەدا خۆیان بە کو‌رد ناوزەند نەکردووه و لە ئامارەکاندا ئاماژەیان پێ نەکراوە.\nلە کاتێکدا ئەوان پەیڕەوی ئاینی ئێزیدی دەکەن و بە شێوه‌زمانی کرمانجی کوردی دەئاخڤن.\nلە کۆتایدا بەھیوام توانیبێتم ھەندێک بەرچاو رونی و زانیاری سەبارەت بە مێژوی پەیوەندی کورد و ئۆکراینیا بە خوێنەران گەیاندبێت، ھیوای ئاشتی و ئاشتەوایی بۆ گەلی کورد و بۆ سەرجەم گەلانی دوونیا و گەلی ئۆکراینیا ئەخوازم.


ڕوانگه: شه‌ڕی رزگارکردنی ڕه‌ققه و به‌رده‌وامی هه‌ڕه‌شه‌کانی تورکیا له سه‌ر ڕۆژئاوا\nهێزەکانی سوریای دیموکرات کە ئەمەریکا پشتیوانیان لێ دەکات دەڵێن ئەوان هێزی پشتیوانی نوێیان پێ گەیشتووە بۆ زیادکردنی هەوڵەکانیان لە کاتێکدا بەردەوامن لەسەر فشارەکانیان بۆ سەر ملیتانەکانی داعش لە ڕەققە.\nڕۆژی یەکشەممە ئۆفیسی میدیایی هێزەکانی سوریای دیموکرات ڕایگەیاند نزیکەی هەزار شەڕڤان بەشدارییان کردووە لە بەرەکانی ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵاتەوە بۆ شەڕی دژ بە داعش لە ڕەققە، پایتەختی دیفاکتۆی ئەو گروپە تونڕەوە.\nهەڵمەتی ئازادکردنی ڕەققە، بە پشتیوانی هێزەکانی هاوپەیمانان بە ڕێبەرایەتی ئەمەریکا، لە شەشی مانگی شەش دەستیپێکرد. داعش بەرگرییەکی سەخت دەکات لەوێ، بەڵام هێزەکانی سوریای دیموکرات لە چەندین لاوە پێشڕەوییەکی بەرچاوایان کردووە و چەند گەڕەکێکیان ئازاد کردووە. پێشوەچوونەکانی ئەو هێزەی بەڕێبەرایەتی کوردەکان نزیکتریان دەکاتەوە لە ناوجەرگەی ڕەققە.\nتورکیا ئێستاکه تێشکی خستوه‌ته سه‌ر ئه‌فرین و گرژی و ئاڵۆزیه‌کان له‌و سنوره‌دا له نێوان تورکیا و هێزه‌کانی سه‌ر به تورکیا و یه‌په‌گه و یه‌په‌ژه له چوونه سه‌ره‌وه‌دایه.\nئایا تورکیا ده‌یه‌وێ توڵه‌ی خۆێ له ڕه‌قه بکاته‌وه؟ فەرماندەی گشتی یەکینەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە) دەڵێت ئەو هێزە لەشکریـیەی تورکیا لە نزیک عەفرین کۆی کردووەتەوە لە ئاستی ڕاگەیاندنی شەڕەدایە و ڕەنگە لە چەند ڕۆژی داهاتوو شەڕ و پـێکدادانی ڕاستەقینە ڕووبدەن. جەختی لەوەش کرد هێزەکانیان لە بەرامبەر هەر هێرشێـکی تورکیا دەستە وەستان نابن.\nجێی ئاماژەیە لەشکری تورکیا جارێکی دیکە بە دەیان تۆپ و موشەک بە قورسی گوندەکانی عەفرینی بۆردومانکرد لە ناوچەکانی شەرا و شێرەوا و هەرێمی شەهبا و لە ئاکامدا 3 کەس گیانیان لەدەستدا و 10 کەسی دیکە برینداربوون.\nله به‌رنامه‌ی ڕوانگه‌ی ئه‌م حه‌وته‌دا بۆ باس له‌سه‌ر شه‌ڕی ئازاد کردنی ڕەققە و هه‌ڕه‌شه‌کانی تورکیا بۆ سه‌ر عه‌فرین میوانداری به‌ڕێزان دوکتور که‌مال سیدو، به‌رپرسی ڕێکخراوه‌ی نه‌ته‌وه‌کانی ژێر هه‌ڕه‌شه و کاکه عه‌مار گوڵی، ڕۆژنامه‌وان له ناوه‌ندی نۆچه و شرۆڤه‌ی ڕۆژ ده‌که‌ین.


وۆڵ ستریت ژۆرناڵ : ئیسرائیل پلانی هەیە هێرشی فراوانتر بكاتە سەر ئێران\nErbil 40°C پێنجشەممە 07 تەمووز 17:23\n2022/06/21 11:50 پ\nڕۆژنامەی " وۆڵ ستریت ژۆرناڵ" لە زاری سەرچاوە ئاگادارەكانەوە بڵاویكردەوە، ئیسرائیل ستراتیژێكی نوێی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەكانی تاران گرتۆتەبەر.\nهاوكات رۆژنامەكە ئاماژەی بەوەكردووە، ئامانجی ئەو ستراتیژە نوێیە ئەوەیە كە شەڕی دژی ئێران بگوازێتەوە بۆ ناو خاكی خۆی، ئەوەش دوای چەندین ساڵ لە بەئامانجكردنی بریكارەكانی ئێران و بریكارەكانی تاران لە دەرەوەی وڵات و لە وڵاتانی دیكەی وەك سووریا.\nهەروەها سەرچاوەكان ئاماژەیان بەوەشكردووە ، كە بە دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی نهێنی بۆ لێدانی كۆمەڵێك ئامانجی دیاریكراو، تەل ئەبیب بە ئامانجكردنی بەرنامە ئەتۆمی و مووشەكی و فڕۆكە بێ فڕۆكەوانەكانی ئێرانی زیاتر كردووە.\nوۆڵ ستریت ژۆرناڵ لە زاری سەرچاوە ئاگادارەكان بڵاویكردۆتەوە، بۆ بە ئامانجكردنی دامەزراوە ئەتۆمییەكانی ئێران بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی بچووك، تەلئەبیب ساڵی رابردوو خێرایی ئۆپەراسیۆنەكانی زیاد كردووە.\nهەروەها ئەو سەرچاوانە بە " وۆڵ ستریت ژۆرناڵ"یان راگەیاندووە، ئیسرائیل دوای ساڵانێك لە چڕكردنەوەی هەوڵەكانی لەسەر بەرنامەی ئەتۆمی ئێران، دەستیكردووە بە فراوانكردنی بازنەی ئۆپەراسیۆنەكانی، دركی بەوە كردووە كە ئێران پێشكەوتنی گەورەی لە بەرهەمهێنانی كەرەستەی ئەتۆمی بۆ مەبەستی سەربازی بەدەستهێناوە.\nرۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست ئێران


ئەمریکا جیاواز دەڕوانێتە ئێران و کۆریای باکوور - Mehr News Agency\n2 tîrmehê 2018 - 08:25\nNews Code 19940\nئاژانسی هەواڵی مێهر – بەشی نێودەوڵەتی: ماوەیەک لەوە پێش دوای ململانێیەکی زۆر سەرۆک کۆماری ئەمریکا و رێبەری کۆریای باکوور لە سەنگاپوور پێکەوە دیداریان کرد. ئەو دیدارە پاش دانوستانێکی چڕ و دوور و درێژ لە نێوان نوێنەرانی دوو وڵات ئەنجام درا.\nدۆناڵد ترامپ و کیم جۆنگ ئون سەبارەت بە پرسە هاوپەیوەندەکان بە ئەمریکا – کۆریای باکوور و جێگربوونی ئاشتیی سەقامگیر و پاوەجێ لە دوورگەئاسای کۆریا گفتوگۆیان کرد. ترامپ پابەند بوو بە پێدانی گەرەنتیگەلی ئەمنی بە کۆریای باکوور و لە بەرامبەردا کیم جۆنگ ئون-یش جەختی لە پابەندیی قورس و تەواوی خۆی بۆ چەک داماڵینی ئەتۆمی لە وڵاتەکەی کرد.\nترامپ و ئون جەختیان کرد کە دەست پێکردنی پەیوەندییەکی نوێ لە نێوان ئەمریکا و کۆریای باکوور پەیوەستە بە ئاشتی و ئاسایشی دوورگەئاسای کۆریا و جیهان و ڕایانگەیاند کە تێگەیشتن لەو بابەتە و متمانەی بەرامبەر دەتوانێ پەرە بە ڕەوتی دانانی چەکی ناڤۆکی و ئەتۆمی بدات.\nلەو پەیوەندییەدا هەواڵنێری مێهر گفتوگۆیەکی لە گەڵ پڕۆفیسۆر شیرین هانتێر مامۆستای زانکۆی جۆرج تاونی ئەمریکا ئەنجام داوە کە لە خوارەوە دەیخوێننەوە:\n* دانیشتنی ئەم دواییەی ترامپ و کیم جۆنگ ئون تا چەندە دەتوانێ یارمەتیی باش بوونی پەیوەندیی نێوان دوو وڵات بێت؟\nـ بێ شک ئەو دانیشتنە لە نێوان سەرۆک کۆماری ئەمریکا و رێبەری کۆریای باکوور پەرە بە پەیوەندییەکانی نێوان دوو وڵات دەدات و بە پێچەوانەی چەند مانگی ڕابردوو چیتر سووکایەتی بە یەکتر ناکەن و هەڕەشەی چەکی ئەتۆمی لە دژی یەک بە کار نایێنن. جگە لەوانە ئەمریکا مانۆرگەلی سەربازیی هاوبەشی لە گەڵ کۆریای باشوور هەڵدەوەشێنێتەوە و ئەم کارە ڕەزامەندی و دڵخۆشیی کۆریای باکووری بە دواوە بووە.\nپرسیار ئەوەیە کە ئایا باش بوونی پەیوەندییەکان درێژەیان دەبێت و کەرتەکانی دیکە و لەوان کەرتی ئابووری و بازرگانیش دەگرێتەوە یان نا؟\n* ئایا ئەو دانیشتنە دەتوانێت یارمەتی چەک داماڵین و هەڵوەشانەوەی گەمارۆکان لە دژی کۆریای باکوور بدات؟\nـ دژوارە کە کۆریای باکوور دەست هەڵگری توانستی ناڤۆکیی خۆی بێت. بەوەشەوە پیونگ یانگ دەتوانێ ڕێککەوتنێک لە گەڵ ئەمریکادا مسۆگەر بکات کە بە پێی ئەو ڕێککەوتنە وڵاتانی ناوچە یان خودی ئەمریکا نەکاتە ئامانج.\nکۆنگریسی وتوویەتی کە وردبینانە ڕەوتی ئاشتی لە گەڵ کۆریای باکوور چاودێری دەکات. زۆر کەس لە کۆنگرەدا پیداگرن لەوەی کە قبووڵ کردنی چەک داماڵینی یەکجاری لە لایەن کۆریای باکوورەوە زۆر دژوارە. ئەو پێداگریانە دەتوانێت ڕێککەوتننامەکانی داهاتوو تووشی کێشە و ململانێ بکات.\n* بە ئاوردانەوە لەوەی کە ترامپ لە بەرجام چووە دەرێ، ئایا ڕێککەوتنی شیمانەیی نێوان ئەمریکا و کۆریای باکووڕ جێی دڵخۆشییە؟ ئایا سەرۆک کۆماری داهاتووی ئەمریکا دەتوانێ تێکی بدات؟\nـ ئێران و کۆریای باکوور دوو وڵاتی جیاوازن لە بەستێنی نێودەولەتیدا و هەندێک لە سیاسەتوانانی ئەمریکی بە توندی دژی هەر جۆرە سازانێک لە گەڵ ئێرانن. ئیسرائیل و دەوڵەتانی عەرەبی کەنداوی فارس سوورن لە سەر گرتنەبەری سیاسەتی گرژ و توند لە لایەن ئەمریکاوە هەمبەر بە ئێران. هاوپەیمانانی ئەمریکا لە ئاسیای رۆژهەڵات نایانەوێ ئەمریکا لە گەڵ کۆریای باکوور تێهەڵچێت، لە کاتێکدا درواسێکانی ئێران و ئیسرائیل پێشوازی دەکەن لە گرتنەبەری سیاسەتی گرژ و توند لە دژی ئێران و تەنانەت پێشوازیش دەکەن لە هێرشی سەربازی بۆ سەر ئێران. کەواتە ئەگەر ڕێککەوتنێک لە نێوان ئەمریکا و کۆریای باکووردا مسۆگەر بێت، نامومکینە ئەمریکا هەڵی‌وەشێنێتەوە و لێی بچێتە دەرێ.\n* لە ئەگەری باشتربوونی پەیوەندییەکانی کۆریای باکوور و ئەمریکا، ئەو پرسە چ کاریگەرییەکی لە سەر پەیوەندییەکانی پیونگ یانگ لە گەڵ چین و ڕووسیا دادەنێت؟\nـ باشتر بوونی پەیوەندییەکانی کۆریای باکوور لە گەڵ ئەمریکا، پێگەی دوورگەئاسای کۆریا و مامەڵەی لە گەڵ چین دەباتە سەرێ، چونکە پەیوەندیی ئەو وڵاتە لە گەڵ ئەمریکا، ئینتیما و پێویسیی کۆریای باکوور لە باری ئابووری و هتدەوە بە پکەن کەم دەکاتەوە. ئەوە بابەتە ڕووسیاش دەگرێتەوە. لە گەڵ پەرەسەندنی پەیوەندییەکانی پیونگ یانگ لە گەڵ ئەمریکا، کۆریای باکوور پەیوەندییەکانی خۆی لە گەڵ ڕووسیا یان پکەن ناخاتە مەترسییەوە، بەڵام پەرە بە بژێرەکانی خۆی دەدات.


راڤه 5 – Denegkan\nbyڕه‌گه‌ز\tJuly 20, 2008\tگشتی\nبەم دواییە برادەرێك یەكێك لەو هەواڵە تراژیدیانەی پێدام، كە ماوەیەكە لە گوتاری بەرپرسان و بەشێك لە كەناڵە راگەیاندنەكان پێچەوانەكەیم گوىَ لە دەبوو، ئەمیش بەتەنها لە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵ 446 كەس بەمەبەستی كۆچ بەرەو هەندەران، سنورداشی كوردستان كراونەتەوە.. كە181ی لە سلێمانی و، 135 لە دهۆك و، باقیەكەى تریشی لە هەولێرو كەركوك بوون.\nبەر لەوەى قسە لەسەر ترسناكی ئەو هەواڵە بكەین، دەپرسین، بۆ ئەو هەواڵە نەبۆتە جێگای بایەخی كەناڵە كوردییەكان و قسەى لەسەر ناكرێت؟ ئایا بەراستی سنورداش كردنەوەى ئەو رێژەیە تەنها لەمانگێكدا جێگای بایەخی راگەیاندن نییە؟ پرسێكی هەنووكەیی نییە بۆ قسەكردن لەسەر ترسناكی و دانانی نیشانەى پرسیار لەسەر بێگرفتی گەنج و ئینتیماو خۆشنودی بژێوی ژیان؟ (كە بێگومان جگە لەم ژمارەیە، رێژەیەكی نادیاریش وڵاتیان جێهێشتووەو سنورداش نەكراونەتەوە).\nترسناكی ئەو هەواڵە لەوىَ دەست پێدەكات، كە بانگەشەى ئێمە بۆ ئاسایش و ئابووری و بە بەهەشت ناساندنی كوردستان بانگەشەیەكی بریقەدارە. ئەگەر وڵات هێندە جوانە بۆ دەڕۆین؟ بۆ هەموو جوانی و بیرەوەرییەكان جێدێڵین و ملی رێگایەكی نادیار دەگرین؟ ئەگەر بەراستی وڵات پڕە لە نازو نیعمەت (وەك ئەوەى سیاسییەكانی ئێمە بانگەشەى بۆ دەكەن) بۆ كۆچ و هەڵاتن لەو نازو نیعمەتە پانتایی مەعریفی و بیرەوەرییەكانمان داگیر دەكاو لە بچوكترین فرسەت دا بۆی ئەتەقێنین و ئەڕۆین؟ ئاخر كێشەى گوتاری سیاسیەكانی ئێمەد لەوەدایە، بەردەوام بانگەشەى بەهەشتێك لە كوردستان ئەكەن، كە هەرگیز نایەتە بوون.. وەسفی خۆشگوزەرانییەك دەكەن، لە جیهاندا هاوتای نەبێت، كە هەرگیز هاوتای نییە لە فەوزا. كەچی گەنجێك ئەگەر یامەتی باوكی لێدەرچێت نەوەك هەر ناتوانىَ ژن بێنێت، بەڵكو دوای ژنهێنانیش بە كرێی زۆر و گرانی بازاڕ و ئیهانەى زۆرەوە، نەگبەت دەبێت.\n_ئەگەر وامان دانا ئەوانەى وڵات جێدێڵن ناوشیارن، كەسانێكی تەمبەڵ و بێئینتیمان. كەسانێكن هیچ دوارۆژێكیان نییەو فاشیلن (وەك ئەوەى بیانووی قسە گەوەركانی هێندێك بەرپرسە)، ئەى چی بەوانە ئەڵێیت كە وەك وەفدی حكومەت بۆ مۆسیقاو وەرزش و رۆشەنبیری دەچنە ئەوروپا و هەر كە سەرۆك وەفد چاوی نوقاند خۆیان دەدزنەوەو ئتیر ئاسمانیش نایاندۆزێتەوە؟\nبا ئیتر نەیشارینەوە، لەناو هەموومان لەو فەوزایە جوڵەیەك هەیە بۆ هەڵاتن. ئەو عەشقە بۆ كۆچ، ئەو سەرشێتییە بۆ هەڵاتن، بەتەنها لە شوێنێك ئامادەیە كە پلانی پێنەبێت بۆ گەنج. بۆداهاتوو بۆ بنبڕكردنی گەندەڵی.. بەتەنها لە شوێنێك خۆی نمایش دەكات كە سیستەم بارگاوی بێت بە ناوشیاری، بۆیە كرابێت بە گەندەڵی.\nپیاوێك دەڵێت چ درۆیەكی گەورەمان كرد وتمان شام شەكرە وڵات شیرینترە.\nPrevious ده‌رهێنه‌ری به‌توانا(هاڤی ئیبراهیم) له ئه‌فسانه‌ی کاوه‌ی ئاسنگه‌ردا\nNext عەبدوڵڵا تاهیر بەرزنجى لە تەوەرى نوسینو خوێندنەوەدا


بەنداوی نەهزە جەنگێكی نوێ بەرپا دەكات\nجارێَكی دیكە بۆ چەندەمین خول گفتووگۆكانی میسر و سوودان لەگەڵ ئەسیۆپیا كۆتایی پێ هات بە بێ هیچ ئەنجامێك، میسریش هۆشداری دەدات و فڕۆكە جەنگییەكانی بەسەر رووباری نیلدا سووڕانەوە.\nشەوی رابردوو خولێكی نوێی گفتووگۆكانی میسر و سوودان لەگەڵ ئەسیۆپیا بۆ رێككەوتن لەسەر بەنداوی نەهزە بەبێ ئەنجام كۆتایی هات لە كینشاسای پایتەختی كۆنگۆ بە سەرۆكایەتی سەرۆكی ئەم وڵاتە وەك سەرۆكی یەكێتی ئەفریقا.\nوەزیری دەرەوەی ئەسیۆپیا لە لێدوانێكدا گوتی: گفتوگۆكانی كینشاسا بە بێ ئەنجام كۆتایی هات، بەڵام چاوەڕێی سەركردایەتی كۆنگۆ دەكەین بۆ خولێكی دیكەی گفتووگۆ.\nوەزیری دەرەوەی ئەسیۆپیا هۆشداریشی دایە لایەنە بەرامبەرەكانی‌و گوتی: هەر لایەنێك بیر لە زیان گەیاندن بە بەنداوی نەهزە بكاتەوە، كارێكی شێتانە دەكات.\nلە بەرامبەردا سامح شوكری وەزیری دەرەوەی میسر بۆ كەناڵی فەڕمی میسر گوتی: گفتووگۆكانی كینشاسا شكستیان هێنا، هیچ گفتوگۆیەكی تازەش لە ئارادانییە.\nشوكری گوتیشی: ئەسیۆپیا خوازیاری گەیشتن بە رێككەوتن نییە، بۆیە ئێمە هەموو رێوشوێنێك دەگرینەبەر بۆ پارێزگاری لە مافەكانمان.\nبەپێی سەرچاوە رۆژنامەوانییەكانی میسر ئەمڕۆ فڕۆكە جەنگییەكانی میسر بە ئاسمانی روباری نیلدا سوڕاونەتەوە.\nهاوكات عەبدول فەتاح سیسی سەرۆكی میسر هۆشداری دا لە پشتگوێسختنی پشكی میسر لە ئاوی روباری نیل دوای پێداگری ئەسیۆپیا لەسەر پڕكردنی بەنداوی نەهزە، گوتی: ئێمە رێز لە پلانی گەشەی ئەسیۆپیا دەگرین، بەڵام بەبێ زیان گەیاندن بە میسر.\nبەنداوی نەهزە لە 2011وە دەست بە بنیاتنانی كراوە لە ئەسیۆپیا لەسەر رووباری نیل، لە 2020 تەواو بووە، خەریكی پڕكردنیەتی، بەڵام سوودان و میسر ناڕازین.\nئەنجامی گفتووگۆكانی میسر و سوودان لەگەڵ ئەسیۆپیا بێ ئەنجام بووە، ئەسیوپیا سوورە لەسەر پڕكردنی بەنداوەكە.\nمەترسی میسر و سوودان لە بەنداوەكە دوو لایەنە، یەكەمیان دەترسن لە كاتی پڕكردنی بەنداوی نەهزە هەرەس بهێنێت ببێتەهۆی وێرانكارییەكی زۆر لە میسر و سوودان بەپێی پێشبینییەكانیان، دووهەم مەترسیی بریتییە لە كەمبوونەوەی پشكی ئاو ئەم دوو وڵاتە لە رووباری نیل.\nچاودێران مەترسی هەڵگیرسانی جەنگیان كردووە لە حاڵی نەگەیشتن بە چارەسەری قەیرانی بەنداوی نەهزە، رەنگە سوپای میسر هێرشبكاتە سەر بەنداوەكە و بیڕووخێنێـت، ئەسیۆپیاش هەڕەشەی توندی كردووە.


سەرۆک و دەستەی یانەی خانەقین سەردانی ئیدارەی گەرمیان دەکەن \nئەمڕۆ (٢٥ی ئازار) بەمەبەستی ھاوکاریکردنی یانەکەیان سەرۆک و ئەندامانی دەستەی کارگێڕی یانەی وەرزشی خانەقین سەردانی ئیدارەی گەرمیانیان کرد و لە دیداری لەگەڵیان سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیانیش بەڵێنی ھاوکاری پێدان.\nحسێن شێرزاد سەرۆکی یانەی خانەقین لەو دیدارەدا رایگەیاند، ئەوان وەک یانەی وەرزشی خانەقین بۆ راییکردنی کارەکانیان پێوسیتان بە ھاوکاری و پشتیوانییە و ھەروەھا یاریگاکەیان زۆر کۆن بووە و پێویستی بە نۆژەنکردنەوەیە. دواشیکرد، سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان ھاوکاریان بێت بۆ نۆژەنکردنەوەی یاریگاکەیان لە رێگەی جێگری سەرۆکی حکومەتەوە.\nلای خۆیەوە، سەڵاح کوێخا سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان، رایگەیاند، ئێمە لە ئیدارەی گەرمیان ھەمیشە بە گرنگییەوە لە وەرزشمان روانیوە و بە پێی توانا ھاوکار و پشتیوانی یانەکان و تیپە میللیەکان وەرزشوانان بوین لە سنورەکە.\nدواتر سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان، ھاوکاری پێشکەشکردن بۆ راییکردنی کارەکانیان و بەڵێنیشی پێدان لە رێگەی بەڕێز قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتەوە کاریان بۆ بکات بۆ نۆژەنکردنەوەی یاریگاکەیان و ھاوکاری داراییان.\n 137 جار خوێندراوه‌ته‌وه


"600 چەكدار دەستگیركرانەوە" - تۆڕی میدیایی خەڵک\nحكومەتی ئەفغانستان 600 ئەندام و چەكداری بزووتنەوەی تاڵیبانی دەستگیركردەوە دوای ئەوەی بە پێی رێككەوتنی ئەمریكا و بزووتنەوەكە لە زینداندا چووبوونە دەرەوە.\nراوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی ئەفغانستان رایگەیاند، ئەو چەكدارانە گەڕابوونەوە بۆ شەڕكردن و هێرشكردن لە دژی هێزە حكومییەكان و هاووڵاتیانی سڤیل رۆژانە.\nبەپێی رێككەوتنی ئەمریكا و رێكخراوە چەكدارییەكەی ئەفغانستان لە شوباتی 2020 حكومەتی كابوڵ رازیبوو بە گۆڕینەوەی 5 هەزار زیندانی توندڕۆ لەگەڵ هەزار ئەندامی هێزە ئەمنییەكان.\nجۆ بایدن سەرۆكی ئەمریكاش لای خۆیەوە لە كاتی بانگەشەی هەڵبژاردنەكاندا لە كۆتاییەكانی ساڵی رابردوودا ئاشكرایكربوو كە چاو دەخشێنێتەوە بە رێككەوتنی واشنتن و بزووتنەوە چەكدارییەكەی ئەفغانستان.\nناتۆ لە ئەفغانستان كشایەوە\nخەڵك- هێزەكانی ناتۆ لە ئەفغانستان دەستیان بە كشانەوە كردووە. (زیاتر…)\nخەڵك- لە شاری جەلال ئاباد لە رۆژهەڵاتی ئەفغانستان كوژرانی ژنە پزیشكێك لە ئۆتۆمبێلەكەی خۆیدا راگەیەنرا بەهۆی بۆمبێكەوە، ئەوەش دوای ئەوەی 3 رۆژنامەوانی…\n07 مارس 2021 9.55 pm\nخەڵك وەزارەتی بەرگری ئەمریكا هەردوو فڕۆكەو بۆمبهاوێژە بەهێزەكەی خۆی بۆ چاودێریكردنی كشانەوەی هێزە سەربازییەكانی…


ئۆواھوو - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئۆواھوو (ئینگلیزی: Oahu) ناسراوە بە شوێنی کۆبوونەوە، سێیەم گەورەترین دوورگەی ھاواییە و ماڵی نزیکەی دو-لە-سێی دانیشتوانەکانی ھاوایی ویلایەتە یەکگرتووەکانە. پایتەختی ویلایەتەکە، ھۆنۆلولو، لە قەراغی باشووری-ڕۆژھەڵاتی ئۆواھووە. ئەم دوورگەیە دوورگەی بچوکتر لە نزیک ڕۆخەکانی کۆبوونەتەوە، وەک دوورگەی فۆرد و کانۆھی بەی. فراوانی ناوچەکە ٥٩٦.٧ میلی چوارگۆشە (١,٥٤٥.٤ کیلۆمەتری دووجا)یە، ئەمەش وای لێکردووە کە ببێتە بیستەم گەورەترین دوورگەی ویلایەتە یەکگرتووەکان.\nلە مەزنترين ڕەهەند، ئەم دوورگە گڕکانییە ٤٤ ميل (٧١ كم) درێژە و ٣٠ ميل (٤٨ كم) پانە. درێژيى لێوى دەرياكەيە ٢٢٧ ميل (٣٦٥ كم). درێژيى لێوى دەرياكە ٢٢٧ ميلە (٣٦٥ كم). دوورگەکە ئەنجامی دوو قەڵغانی گڕکانی جیاوازە کە پێکھاتوون لە وایانایێ و کۆوالاو، لەگەڵ دۆڵێکی فراوان یان زینێک (لە ناوەندی ئۆواھوو) لە نێوانیاندا. بەرزترین نوکتەی ناوی کالایە کە دەکەوێتە مەودای وایانایێەوە، کە بەرزدەبێتەوە بۆ ٤,٠٠٣ پێ (١,٢٢٠ م) سەرو ئاستی دەریاوە.\nسەرژمێرییەکی ٢٠١٠ وای بیشان دەدات کە دوورگەكە ماڵە بۆ ٩٥٣,٢٠٧ كەس (بە نزيكەيى ٧٢٪ى دانيشتوانى نيشتەجێى ویلایەتەکە، لەگەڵ بە نزيكەيى ٨١٪ى ئەوانەی کە دەژین لەسەر بەشی "شار"ەکەی دوورگەكە.) ئۆواھوو بۆ ماوەیەکی زۆرە بە شوێنی کۆبوونەوە ناسراوە. ناوی دوورگەکە ھیچ واتایەکی دڵنیاکراوەی نییە لە زمانی ھاواییدا، نەریتە ھاواییە کۆنەکان بنچەی ناوەکە دەدەنە پاڵ ئەفسانەی کۆنی ھاوایی ھواییلۆوا، دەوترێت کە دۆزەرەوەی دوورگەکە ناوی ناوەی لەدوای یەکێک لە کوڕەکانی.\nشارى هۆنەلوولو — گەورەترين شار، پايتەختى ویلایەتە و بەندەری دەریایی سەرەکی بۆ ھاوایی لێرە دیاریکراوە. هۆنەلوولو تەنها پشكێكى كۆتاييى باشورى رۆژ هەڵاتى دوورگەكە داگير دەكات. شێوەیەکی ئەڵماسیی ھەیە و دەوەی گیراوە بە ئاو و دابشکراوە بە شاخ و دۆڵ، ئەمەش بۆتە ھۆی ئەوەی کە ئاڕاستەکانی بە ھەڵە بنووسرێن لەسەر ھەندێک لە نەخشەکانی جیھان، لەجیاتی نەخشە و کۆمپاس، دانیشتوانی ناوچەکە پشت دەبەستن بە لێواری دەریاکان بۆ دۆزینەوەی ئاڕاستەکان.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئۆواھوو&oldid=521068»\nدواجار لە ١٨:٥٧ی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٧ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٥٧ی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


شرۆڤەکارێك: رووسیا تورکیای وەکوو کارتێکی گوشار بۆسەر کوردەکان و ئەمه‌ریکییەکان بەکار هێناوە\n2021-02-01 [02:04 AM]\nشرۆڤەکارێکی سیاسی و پرسی كورد وتی، ڕووسیا بەردەوام تورکیای وەکوو کارتێکی گوشار بۆسەر هێزە کوردەکان و ئەمه‌ریکییەکان بەکار هێناوه، وتیشی، هۆکاری هەندێک لە ئالۆزییەکانی ناوچەی ژێر کونترۆڵی هێزەکانی سووریای دیموکرات، ئەم وڵاتەیە.\nشۆڕش دەروێش، شرۆڤەکاری پرسی کوردەکان لەمبارەوە بە دەنگی ئەمریکای وتووە هێزەکانی سووریای دیموکرات وا هەست دەکەن ڕووسیا خەریکی ئەنجامدانی مامەڵەیێکە لەگەڵ تورکیا کە ئامانجی ئەو مامەڵە دەرکردنی هێزە کوردییەکانە لە شاری عەین عیسا.\nوتیشی، ڕووسیا بەردەوام تورکیای وەکوو کارتێکی گوشار بۆسەر هێزە کوردەکان و ئەمه‌ریکییەکان بەکار هێناوە.\nباسی له‌وه‌ش كرد، له چەند ڕۆژی ڕابردوودا هەندێک گۆڕانکاری وەکوو سەرهەڵدانەوەی گرژییەکان لەنێوان هێزە کوردەکانی سووریا و هێزەکانی حکوومەتی ناوەندی لە حەسەکە سەریهەڵداوە کە ڕووسیا پیلانی بۆ داڕشتووه، ئامانجی ئه‌وه بووه هێزە کوردەکان لە ناوچەکە ده‌ر بكات.\nلە ماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا هەندێک گۆڕانکاری وەکوو سەرهەڵدانەوەی گرژییەکان لەنێوان هێزە کوردەکانی سووریا و هێزەکانی حکوومەتی ناوەندی لە حەسەکە ئاسایشی ناوچەکەی تووشی مەترسی کردووە.\nژمارەیێک لە چاودێران دەڵێن ئەم گۆڕانکاریگەلە ئەنجامی هەڵمەتەکانی هەندێک لە ئەکتەرانی ئاقاری سیاسیی سووریایە.


لەم وێنەیەدا کە لەسەر ئینتەرنێت لە 21 تشرینی یەکەم لەلایەن میلیشیاکەوە بڵاوکراوەتەوە، ئەندامانی کەتائیب ئیمام عەلی سەر بە ئێران دەبینرێن.\nبەگوێرەی چاودێرانی عێراقی، هێزی تایبەتی قودسی سه‌ر به سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران بەردەوامە لە چەکدارکردنی میلیشیا عێراقیەکانی سەر بەخۆی بە ناردنی چەردەی چەك و موشەك، بەبێ هیچ حسابکردنێك بۆ یاسای عێراقی.\nوتیان ئەم هەوڵە بەئەنقەستە بۆکەمبایەخکردنی سەروەریی یاسای عێراقئاماژەیە بەوەی ئێران هەوڵی گرتنەبەری "رێکاری دوژمنکارانەتر" دەدات بۆ هەڕەشەکردن لە ئاسایشی عێراق و ناوچەکە لەکاتێکدا فشاری نێودەوڵەتی بۆسەری چڕدەبێتەوە.\nئابی رابردوو، لایه‌نه رۆژنامەوانیەکان بڵاویانکردەوە كه لەم چەند مانگەی رابردوودا ئێران بە خەمڵاندن 20 موشەکی بالیستیی ناردووە بۆ میلیشیاکانی سەر بە خۆی لە عێراق وەك بەشێك لە بەرنامەیەك کە لەلایەن فەرماندەی سوپای تایبەتی قودسه‌وه، لیوا قاسم سلێمانی، سەرپەرشتی دەکرێت.\nموشەکەکان زولفەقار، فاتیح 110 و زه‌لزالیان تێدابوو، بە مەودای نێوان 200 بۆ 700 کیلۆمەتر.\nلەم وێنەیەدا کە میلیشیاکە لە 26 کانونی یەکەم 2017 لەسەر ئینتەرنێت بڵاویکردەوە، ئەندامانی جوند ئیمام دەبینرێن بەشداریدەکەن لە نمایشێكی سەربازیدا لە سامەڕا.\nپسپۆڕێكی سەربازی، موئەیەد سەلیم جوحەیشی، وتی لەچاوی تارانەوە، چەکدارکردنی میلیشیاکانی سەر بە خۆیان بە چەك "بژاردەیەکە دەبێت جێبەجێبکرێت" وەك بەشێك لە ستراتیژیه‌كه‌ی بۆ سەپاندنی هەژمونی خۆی.\nجوحه‌یشی ویت: "ئه‌وه سروشتیە و جێی گومان نیە کە ئێرانیەکان چەك و موشەکیان ناردووە بۆ میلیشیاکانیان لە عێراق، بەتایبەتیکەتائیب حیزبوڵا و عەسائیب ئەهل حەقو جوند ئیمام."\nوتی: "چەکەکان دەکرێت چەکی سوك بن و مۆدێلی موشەکەکانیش کورتمەودابن و لەڕووی تەکنەلۆژییەوە پێشکەوتوو نەبن کە ئامانجەکانیان بە وردی بپێکن، بەڵام هەرگیز ناتوانین ئەگەری ئەوە دابنێین کە چالاکی لەو جۆرە رووینەداوە یان وەستاوە."\nپشتیوانی بۆ دروستکردنی موشەك\nجوحەیشی وتی سەرەڕای گواستنەوەی چەك بۆ نێو عێراق لەڕێی دەروازەیەکی سنوریی نهێنییەوە، ئێرانیەکان پشتیوانیی میلیشیاکانی سەر بە خۆیان دەکەن تا یارمەتییان بدەن لە دروستکردنی موشەك لەنێو عێراقدا، بەتایبەتی لە بەغدا و کەربەلا.\nوتی ئەوەی سەرپەرشتی ئەم هەوڵە دەکات هێزی قودسە، وتیشی بەگوێرەی راپۆرتە رۆژنامەوانیەکان، "عێراقیەکان لە ئێران راهێنانیان پێکراوە دەربارەی ئەوەی چۆن موشەکەکان بەکاربهێنن".\nشیکاروانی سیاسی، عادل ئەشرام بن عەمار بە دیارونای وت شەپۆلێکی "بەردەوام"ی گواستنەوەی چەك هەیە لە ئێرانەوە بۆ عێراق، هاوکات بە "هەوڵەکانی ئێران بۆ پێشکەشکردنی راهێنان و راوێژ بۆ میلیشیاکان".\nوتی ئێران هەوڵدەدات پێگەی خۆی لە عێراق بەهێزبکات لەڕێی میلیشیاکان و پشتگیریكردنیانه‌وه لەو وڵاتەدا، "لەئێستاشدا به‌ره‌و ئه‌وه ده‌ڕوات ئه‌و پشتگیرییه زیاتربکات لە هەر کاتێكی تر، بەهۆی دۆخی ئێستاوە".\nوتیشی: "چاوی لەوەیە هەنگاوی دوژمنکارانەتر بنێت بۆ هێشتنەوەی هه‌ژمونی خۆی." هه‌روه‌ها وتی پاڵپشتیکردنی میلیشیاکان بە موشەك و چەك و راهێنان "یەکێکە لە گرنگترین ئامرازەکان".\nبەگوێرەی بن عەمار، ماوەیەکە سوپای قودس پاڵ بە میلیشیا عێراقیەکانی سەر بە خۆیەوە دەنێت تا بێنەڕیزی پێشەوەی سیاسەت لە عێراق، کە دەبێتە هەڕەشە لە ئاسایشی عێراق و ناوچەکە.\nوتی ئێران بەتەواوی متمانەی بە دڵسۆزیی ئەو گروپە چەکدارانە هەیە بۆی و دڵسۆزەکانیشیان "ملکەچی فەرمانەکانی دەبن" بەبێ پرسیارکردن، چونکە ملکەچبوون ئەرکە، "تەنانەت گەر لەسەر حسابی ئاسایش و بەرژەوەندی وڵاتەکەی خۆشیان بێت".\nرێکاری ئەمنی توندتر لە دەروازە سنورییەکان\nبن عەمار وتی هەڕەشەی میلیشیاکانی سەر بە ئێران زیاددەکات و ئاماژەیکرد بەوەی ئێرانیەکان ئێستا "هەوڵدەدەن پشێوی دروستبکەن بە ناردنی چەك بۆ نێو عێراق تا بەرەیەك بكه‌نه‌وه بۆ شەڕ و ململانێ و پێکدادان".\nوتیشی ئەم میلیشیایانە ئه‌جه‌ندای رژێمی ئێران جێبەجێدەکەن و "دەرفەتێك دەدەن بە ئێران بۆ دەستبەسەراگرتنی سەرچاوە مرۆیی و ئابورییەکانی و خستنە دەستی ئێرانەوە".\nپسپۆڕێكی بواری ستراتیژی، ئەحمەد شەریفی بە دیارونای وت لەبەر ئەمە، دەبێت عێراق رێکارە ئەمنیەکانی دەروازە سنورییەکان توندتر بکات تا رێگربێت لە هاتنی چەك و موشەك به نایاسایی.\nوتی: "ئەوە گرنگە کە هەر چەکێك بە هەر جۆرێك بێت لە دەستی دەوڵەتدا بێت، چونکە ئەمە یەکێکە لە چەمکە سەرەتاییەکان و بنەمایەکی دەوڵەتی مۆدێرنە."\nوتیشی: "هەر هاوردەکردنێکی چەك دەبێت بەژێر یاسای توند و رێکاری پتەودا بڕوات کە مۆڵەت بە قاچاخیانی چەك نەدات یان چەکەکان بکەونە دەستی لایەنێكه‌وه لە دەرەوەی دەزگا فەرمییەکان."\nهه‌روه‌ها وتی: "کۆنترۆڵکردنی چەك بەشێکی گرنگ و دانەبڕاوە لە هەوڵەکان بۆ بەڕێوەبردن و زاڵبوون بەسەر قەیرانەکاندا لە عێراق و رێنەدان بەوەی وڵاتەکە بەلاڕێدا ببرێت بۆ نێو شەڕ و پشێوی و بێیاسایی."\nژەنەراڵ جۆزێف ڤۆتێل، کە سەرکردایەتی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا دەکات، له نیسانی رابردوودا وتی ئەمریکا ئامرازی ناڕاستەوخۆ بەکاردەهێنێت بۆ سنووردارکردنی فراوانخوازیی ئێران و پشتگیریی بۆ گروپە چەکدارەکان لە ناوچەکە.\nوتیشی ئەمریکا تەگەرە دەخاتە بەردەم چالاکیەکانی ئێران، بە رێگرتن لە ناردنەدەرەوەی نایاسایی چەك بۆ وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست.\nخودایه به‌رگری ئیسلامی له عێراق سه‌ربخه و پشتگیری له كۆماری ئیسلامی ئێران بكه و به‌هێزی بكه! خوادایه ریاكاران رسوا بكه كه به‌كرێگیراوی زایۆنیسته‌كانن!


پژاک : شناسنامەو شەهیدەکەو هجوومەکو کونەماسیش بەروست . – Horam\nوێرەگا ٢٥ جوون و ٢٠٢٠ باڵەفڕەکێ تورکیەی هجوومێ ئاسمانیشا کەرد سەروو ڕاو کونەماسی نزیک بە سڵیمانی . ئچی هجوومەنە گریڵایە پژاکی بە نامێ (رێبوار قولی زادە) گیانش بەخت بی . هەر پاسە یەرێ گریڵێ تەر زامدارێ بییە . یاگی باسینە کە چا هجوومەنە سەرەڕاو گیان جە دەستداو و زامدار بیەو گریڵاکا پژاکی دوێ هام وەڵاتییە گیانشا جە دەس داو ٢ هام وەڵاتیە تەرێ زامدارێ بییە .\nجە بەیاننامەکەو پژاکینە ئامان کە ئا هجوومە جە ڵاو باڵا فرەکا تورکیەی بە هەمیاری جاسووس و سیخۆرە هەرێمیەکا رەوەش دەێنە . تورکیە و داگیرکارا کوردستانی بە گرد شێوە ئامانجشا جە بەین بەردەو دەستکەوتەکا کوردی و شناسنامەکەشا . چانەی دڵنیەنمێ کە ئی هجوومێ بە بێ هەمیاری کەس و لایانێ کوردی ئیمکانش نیاو نەبیەن . جە درێژەنە پژاک بانگەوازی جە گردوو لایانەکا باشووری کەرۆ کە پەی دما ئۆماو خەتوو خیانتی ڕا جە سیخۆری کەردەو پەرەساناو ئی کەڵتوورەیە گێرا .\nپژاک سەرەراو شەرمەزار کەردەو گیان جە دەستداو گریڵا و هام وەڵاتیا ، سەرەوەسی وێش ئاراستەو خانەوادە و کەس و کاروو گردوو ئا شەهیدا بە تایبەت شەهید ڕێبوار قولی زادە ئەژناسیا بە ئاریوان شۆرشگێر کەرۆ . هەر پاسە دەس نیشان کەرۆ تا یاوای بە ئازادی یەکجاری درێژە دەروو ڕاو ئا شەهیدا بۆ .\nنامێ و نامێ خانەوادەئیش : رێبوار قولی‌زادە\nنامی ریکوستەی: ئاریوان شۆڕشگێر\nجە ئەدا بیەو : شاروو بۆکانی\nرۆ گیانبەختکەردەی : ٢٥/٦/٢٠٢٠ شارباژێر پانیشتوو کوردستانی کوردستان\nژوئن 3, 2021 ژوئن 3, 2021 Z


پەرلەمانی عێراق، خانەنشینكردنی رۆژنامەنووسان گفتوگۆی لەبارەوە دەكرێت\nرۆژنامەنووسانی كوردستان دەگرێتەوە؟\n2019.04.23 - 13:53\nپڕۆژە یاسایەك بۆ خانەنشینكردنی رۆژنامەنووسان دەخرێتە بەرنامەی كاری پەرلەمانی عێراق و لەگەڵ پەسەندكردنی پڕۆژەكەش رۆژنامەنووسان دەتوانن لەرێگەیەوە خانەنشین ببن و مووچەی مانگانەیان بۆ ببڕدرێتەوە.\nبەهار مەحمود، ئەندامی لیژنەی یاسایی لە پەرلەمانی عێراق بە ناس كورد-ی ڕاگەیاند"لە ڕابردوودا پڕۆژە یاسایەك هەبوو تایبەت بە خانەنشینبوونی رۆژنامەنووسان، بەڵام پڕۆژە یاساكە پەسەند نەكرا، ئێستا ئەو پڕۆژە یاسایە زیندوو كراوەتەوە و كاری لەسەر دەكەین".\nبە وتەی ئەندامەكەی لیژنەی یاسایی، بەپێی پڕۆژە یاساكە هەركات رۆژنامەنووسێك وازی لەكاری رۆژنامەنووسی هێنا مووچەی خانەنشینی بۆ دەبڕدرێتەوە.\nروونیشیكردەوە، هەر كات پڕۆژە یاساكە پەسەند كرا میكانیزمێك دەستنیشان دەكرێت بۆ چۆنیەتی وەرگرتنی مووچەكە. ئاماژەی بەوەش كرد كە پێدەچێت وەك سەندیكاكانی تر مانگانە بڕە پارەیەك لە رۆژنامەنووسان وەربگیرێت و دواتر وەك مووچەی خانەنشینی بیاندرێتەوە.\nبەهار مەحمود روونیدەكاتەوە ئەگەر پڕۆژەكە بوو بە یاسا هەرێمی كوردستان ناچارنییە جێبەجێی بكات، جەختیشی لەسەر ئەوە كردەوە لەئەگەری رەزامەندبوونی هەرێمی كوردستان لەسەر یاساكە دەبێت لەپەرلەمانی كوردستان بخرێتە دەنگدان و پەسەند بكرێت.\nدەنگدان لەسەر یاسای كاراكردنەوەی سەرۆكایەتی هەرێم پەرلەمانی كوردستان كۆدەكاتەوە\n2019.05.08 - 08:39\nدانیشتنی پەرلەمانی كوردستان دواخرا\n2019.04.10 - 14:06\nوتەبێژی کۆمەڵ: کاتی ئەوەیە گفتوگۆی جددی لەبارەی هەڵوێستی کۆمەڵ بۆ کابینەی نوێ بکەین\n2019.04.22 - 23:48\nكەركوك؛ هەر كەسێك بە پانتۆڵی سێچارەكەوە بگەڕێت دەستگیر دەكرێت\n2019.05.11 - 14:02\nڕێكەوت زەكی: شەقامی 100 مەتری سلێمانی بە شەش ساڵ تەواودەكرێت\n2019.05.09 - 20:23\nپارەی كارمەندانی سەر سندوقی هەڵبژاردنەكانی هەرێم دابەشدەكرێت\n2019.05.07 - 12:28


وەهمی ئێران \n25 ئایار 2017\nسروشتی دووژمنداری قەبە و خەیاڵاوی لای میللەتانی رۆژهەڵاتی بەگشتی و عەرەب بەتایبەتی دەمێكە هەیە، بەناواخنی مێژوودا بڕۆیتە خوارەوە، نموونەی یەكجار زۆرمان هەیە ئەگەر باسیان لێوە بكەین. لە نیوەی دووەمی سەدەی بیستەم ئیسرائیل ئەو دوژمنە وەهم و گەورەیە بوو كە عەرەب ماوەی دەیان ساڵ چەك و چۆلی رۆژهەڵات و رۆژئاوایان نەهێشت هەندی بیكڕن،به‌ڵام لەچەند شەڕێكدا،مایە پووچ دەرچوون و هیچیان دەست نەكەوت، سەرەنجام زۆریان دانیان بە ئیسرائیلدانا، لەولاش زۆربەی ئەو وڵاتانەی بەحیساب دووژمنی سەرسەختی ئیسرائیل بوون داڕمان. چەند رۆژێك لەمەوبەر دۆناڵد تره‌مپ سەرۆكی ئەمەریكا یەكەم گەشتی خۆی بۆ وڵاتی سعودیە ئەنجامداوكۆبوونەوەی لەگەل سەرۆكی وڵاتانی ئیسلامی ئەنجامدا،جگەلە ئێران و سوریا نەبێت. دۆنالد تره‌مپ بەوە ناسراوە كە دژی ئیسلامە، به‌ڵام لەهەمان كات گەورە سەرمایەدارێكی ئەمەریكیە.\nهەر زوو دەیزانی بازرگانی چۆن دەكات بۆ وڵاتەكەی،ولاتانی عەرەبی بەوە ترساند كەوا ئێران هەڕەشەیەكی زۆر گەورەیە،عەرەبی كەنداویش رۆحیان چووە لە ئێران. بەدڵنیایشەوە ئێران كاریگەری زۆری لە ناوچەكە بەهۆی تەوژمی مەزهەب گەرایی هەرچواردەوری وڵاتانی مەزهەب سوننی تەنیوە. لەو روانگەیەوە سەرۆكی ئەمەریكا مەترسی گەشەی ئێران لەسەر وڵاتانی ناوچەكە دەخاتە روو. لە ئێستادا وەهمی مەترسی و باڵكێشانی ئێران زۆر زیاترە لە مەترسی ئیسرائیل لە لایەن وڵاتانی عەرەبی.\nپرسیارەكە لێرەدا ئەوەیە ئایا ئەمەریكا خۆی بەرگری لە وڵاتانی عەرەبی كەنداو دەكات؟! بەدڵنیایەوە نەخێر،چونكە بەرژەوەندی و قازانجی ئەمەریكا لەمانەوەی ئێرانە، ئەوەی ئەمەریكا دەیكات چەك پێدانە بەو وڵاتانە بە پارەی قەبە. لەم گەشتەی دۆنالد تره‌مپ (450)ملیار دۆلاری دەستكەوت بۆ وڵاتەكەی.هەرچی چەك و ته‌قه‌مه‌نی كەڵەكە بووی ناو كۆگاكانی وڵاتەكەی هەیە ساغكردەوە. پارەیەكی یەكجار زۆری بردەوە وڵاتەكەی،خێزان و كچە جوانەكەشی بای ملیۆنان دۆلار دیاری گرانبەهایان وەرگرت.\nكەواتە ئێران بۆ دوژمنی ئەمەریكایە،بەڵكو ئێران ئەو سەرچاوە گرنگەیە كەوا ئەمەریكا دەتوانێ بە باشترین شێوە خێری لێببینێ. وڵاتانی عەرەبی سوننە كە بەهۆی بەربەرەكانییان بۆ گەشەی هەژموونی ئێران گروپی وەكو داعشیان دروستكرد. به‌ڵام ئەنجام چیان چنیەوە؟بەدڵنیایەوە هیچ، چونكە ناوچەی سوننە نشینی عیراق و سوریا لە ئەنجامدا وێران بوو . بۆیە عەرەب ئەو پارەی بەچكی دەدەن بۆ بەرەنگار بوونەوەی وەهمی دوژمنداری ئیسرائیلی جاران و ئێرانی ئەمڕۆ، دەیان توانی لە ئاوەدانكردنەوە گەشەپێدانی مرۆیی خەرجی بكەن زۆرباشتر بەریان بەگەشەی هەژموونی ئێران دەگرت. به‌ڵام لە ئێستادا وائاسان نییە بەر بەو هەژموونە بگرن، چونكە هەژموونی ئێرانی لە عیراق و یەمەن و سوریا و لوبنان هەژموونێكی كاریگەری مەزهەبیە.


لە ڕووداوێكی هاتووچۆ سێ كەس بوونە قوربانی – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە ڕووداوێكی هاتووچۆ سێ كەس بوونە قوربانی\nڕووداوێكی هاتووچۆ لەسەر ڕێگای كەلار، 3 كەس بریندار بوون.\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووەن ئەمڕۆ سێ شەممە لە ڕێگای نێوان ( كەلار – سالح ئاغا ) ڕووداوێكی هاتووچۆ لە جۆری پێكدادان ڕوویدا .\nڕاشیگەیاندووە، ڕووداوەكە لە نێوان دوو ئۆتۆمبێل لە جۆرەكانی (نیسان ناڤارا و هۆندای سەنتافی) ڕوویداوە و لە ئەنجامی ڕووداوەكە سێ كەس بریندار بوون.\nئاماژەی بەوەشكردووە، بریندارەكان بۆ وەرگرتنی چارەسەری پێویست ڕەوانەی نەخۆشخانەی فریاكەوتنی شەهید هەژار كران.\nكاتی ئاسایی بوونەوەی پێدانی كارەبای نیشتمانی دیاریكرا\nئەمینداری یەكگرتوو: نوێنەرەكانمان هاوسەنگەری دڵسۆزان و ئیصلاحخوازان ئەبن\nسۆران.. لە ئەنجامی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلێك 3 سەرنشین برینداربوون\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی سۆران ڕایدەگەیەنێت: لە ئەنجامی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلێك 3 سەرنشین برینداربوون. (زیاتر…)\nڕووداوێكی هاتووچۆ سێ قوربانی لێ دەكەوێتەوە\nخەڵك- لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لەسەر ڕێگای كەلار- سلێمانی، كەسێك گیانی لەدەستدا و دوو كەسی دیكە بریندار بوون. بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان لە…\nڕانیە.. لەڕووداوێكی هاتووچۆدا 3 كەس بوونە قوربانی\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی ھاتووچۆی ڕاپەڕین ڕایدەگەیەنێت، لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لە ڕانیە 3 كەس بوونە قوربانی. (زیاتر…)\nلە ڕووداوێكی هاتووچۆدا كەسێك بریندار بوو\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان ئاشكرای دەكات، كە لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا كەسێك بریندار بووە. بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان لە ڕاگەیەنراوێكدا…\nخەڵك- شەوی ڕابردوو ڕووداوێكی هاتووچۆ لەسەر پردی گۆپاڵ لەسەر ڕێگای سەرەكی هەولێر- دهۆك ڕوویدا و بەهۆیەوە 10 كەس بوونە قوربانی. فازڵ حاجی، بەڕێوەبەری…\nهەولێر.. ڕووداوێكی هاتووچۆ 6 قوربانی لێكەوتەوە\nخەڵك وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای هەولێر ڕایگەیاند، لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا كەسێك گیانی لەدەستدا و 5ی تریش برینداربوون. (زیاتر…)\nپێكدادانی 4 ئۆتۆمبێل 8 قوربانی لێكەوتەوە\n17 ئاب 2021 3.29 pm\nخەڵك- بەهۆی ڕووداوێكی هاتووچۆوە لەنێوان 4 ئۆتۆمبێلدا لەسەر ڕێگای خەلیفان، 8 كەس بریندار بوون. بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی…\n20 کانونی دووهەم 2021 10.00 pm\nبەشی – هەواڵ بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان ڕایدەگەیەنێت ، لە ڕووداوێكی پێكداداندا دوو هاووڵاتی برینداربوون…\nڕووداوێكی هاتووچۆ لەسەر ڕێی هەولێر چوار قوربانی لێكەوتەوە\n18 مارس 2021 4.15 pm\nخەڵك- دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ سێ شەممە ڕووداوێكی هاتووچۆ لەسەر ڕێگای كۆیەـ هەولێر ڕوویدا و بەهۆیەوە چوار كەس بریندار…


شه‌ڕ و پێکدادانه‌کان له ڕووسیا بوونه‌ته هۆ‌ی کوشتنی زیاتر له 60 که‌س\nپێکدادانێکی توند له شارێکی باشوری ڕووسیا بۆ ماوه‌ی چه‌ندین کاتژمێر به‌رده‌وامبوو پاش ئه‌وه‌ی که چه‌کداران هێرشیان کرده سه‌ر بیناکانی حکومه‌ت و بنکه‌کانی پۆلیس. ڕاپۆرته هه‌واڵیه‌کان له ڕووسیاوه پێمان ڕاده‌گه‌یه‌نن که‌وا زیاتر له 60 که‌س کوژراون و له نێویاندا 50 یان سه‌ر به چه‌کداران بوون.\nئه‌م پێکدادانه له ناوچه‌یه‌کی نزیک چه‌چنیا ڕوویداوه که له‌وێ سه‌ربازه ڕووسیه‌کان له دژی سه‌رهه‌ڵداوه جوداخوازه‌کان بۆ ماوه‌ی زیاتر له 10 ساڵه ده‌جه‌نگێن. هێزه‌کانی پۆلیس و ئاسایشی ڕووسیش له شه‌ڕ و پێکداداندان له‌گه‌ڵ ئه‌و چه‌کدارانه‌ی که له ناوچه جیاوازه‌کانی ناڵچک، که شارێکی سه‌ره‌کیه له چیاکانی، قه‌وقازدا ته‌قه ده‌که‌ن.\nهاوکاتیش ده‌نگی ته‌قه‌کردن له خوێندنگایه‌کدا بیستراوه، ئه‌مه‌ش بۆته هۆی به‌رزبونه‌وه‌ی ڕاده‌ی مه‌ترسی ئه‌گه‌ری قه‌ومانی ڕووداوێکی تری بارمته‌گرتن وه‌ک ئه‌وه‌ی که له ساڵی ڕابووردو له شارۆچکه‌ی بیسلان ڕوویداو بووه هۆی کوشتنی زیاتر له 300 که‌س. به‌ڵام له پاشدا، کاربه‌ده‌ستانی ئاسایش ڕایانگه‌یاندووه که‌وا کۆنتڕۆڵی ڕه‌وشه‌که‌یان کردووه و منداڵانیان له‌و قوتابخانه‌یه‌وه هێناوه‌ته ده‌رێ. هه‌روه‌ها کاربه‌ده‌ستان ده‌ڵێن سه‌ربازه‌کان گه‌مارۆی فڕۆکه‌خانه‌ی سه‌ره‌کی شاره‌که‌یان داوه و هاوتوچۆشیان بۆ ناو ناوه‌ندی شاری نالچک قه‌ده‌غه‌کردووه.\nزۆربه‌ی ئه‌م ڕووداوانه‌ش به پێکدادانه‌کانی چه‌چنیاوه ده‌به‌سترێته‌وه، به‌ڵام یه‌ڤگینی ڤۆڵک له کۆمه‌ڵه‌ی " هێریته‌یج فاونده‌یشن" له مۆسکۆ ده‌ڵێت: ژماره‌یه‌کی هۆکاری زۆر بۆ ڕوودانی ئه‌م توند و تیژییه هه‌یه. " ڕه‌وشی ناوچه‌ی قه‌وقازی باکور زۆر ئارام نیه و هۆکه‌ی بۆ خراپی ڕه‌وشی ئابوری و بێ سه‌روبه‌ری سیاسی ده‌گه‌ڕێته‌وه. ئه‌مه‌ش به ئاشکراییه‌وه ده‌ریده‌خات، که حکومه‌تی فیدرالی مۆسکۆ کۆنتڕۆڵی بارودۆخه‌که به ته‌واوه‌تی ناکات. "\nشیکه‌ره‌وانیش هه‌رده‌م هۆشدارییان داوه به کرێملن و ده‌ڵێن هه‌ڵوێستی له‌شکری توند له‌گه‌ڵ چه‌چنیا له‌وانه‌یه ببێته هۆی بڵاوبونه‌وه‌ی ئه‌و پێکدادان و توند و تیژییانه به ناوچه‌که‌دا.


پەیامی حیزبی دێموکراتی کوردستان بەبۆنەی کۆچی دوایی تێکۆشەری دێرین بەهائەدین نووری – کوردستان و کورد\nهەواڵی کۆچی دوایی تێکۆشەر، مامۆستا بەهائەدین نووری بەهۆی پەتای کۆڕۆنا خەمباری کردین.\nبەڕێز بەهائەدین یەکێک لە سیاسەتوانانی دێرین و دیاری بزووتنەوەی چەپی کورد و عێراقە کە خەباتێکی بێ‌وچانی لەپێناو ماف و ئازادییەکانی گەلەکەی‌دا کرد و لەو ڕێگایەدا ڕەنج و زەحمەتێکی زۆری کێشا. ڕەوانشاد لە هەموو سەنگەرەکانی خەبات‌دا، چ خەباتی نهێنی و چ خەباتی ئاشکرا لە شار و شاخ‌دا بەشدارییەکی بەرچاوی هەبووە و لەو سۆنگەیەشەوە کەوتۆتە بەندیخانە و کەوتۆتە بەر ئەشکەنجە و ئازاری دژمنانی کورد و تەنانەت حوکمی ئێعدامیشی بەسەردا سەپاوە.\nبەهائەدین نووری لە خەباتی دوورودرێژی‌دا بۆ قۆناغێکیش سکرتێری حیزبی شیوعیی عێراق بووە و دوای دابڕانی لە حیزبی شیوعی “”بزووتنەوەی ئازادیخوازانی کوردستان””ی دامەزراندووە و ڕۆڵی بەرچاوی لە سەرکردایەتیی ئەم دوو حیزبەدا هەبووە.\nڕەوانشاد بەهائەدین نووری دۆستایەتییەکی لەمێژینە و گەرم‌وگوڕی لەگەڵ حیزبی دێموکڕاتی کوردستان و ڕێبەرانی حیزبەکەمان هەبوو. بەڕێزیان کەسایەتییەکی سادق لە بزووتنەوەی چەپ و سیاسەتمەدارێکی دڵسۆزی ڕێبازی کوردایەتی بوو، و تا کۆتایی تەمەنی لە سەنگەری خەبات و تێکۆشانی مافخوازانەی نەتەوەکەی‌دا مایەوە و لە بواری نووسینیش‌دا خزمەتی زۆری بە ڕوونکردنەوە و ساغ‌کردنەوەی مێژووی خەباتی نەتەوەی کورد کرد.\nبەبۆنەی ماڵاوایی یەکجاریی کۆچکردوو بەهائەدین نووری سەرەخۆشی لە بنەماڵە و ئازیزانی بەڕێزیان و بزووتنەوەی ئازادی‌خوازانە و دێموکراسی‌خوازانەی کوردستان دەکەین و خۆمان بە شەریکی خەمیان دەزانین.\nتاگی بابەت: بەهائەدین نووری، کۆچی دوایی، کۆچی دوایی