مستەفا مەولوودی: هەڵبژاردنەکان لە ئێران نە ئازاد و دێموکراتیکن، نە هیچ کاریگەرییەکی ئەرێنییان دەستەبەری ماف و ئازادییەکانی خەڵکی ئێران هەیە – کوردستان و کورد\nئاماژە: ڕەوتی ڕووداوەکان لە کوردستان، ئێران و جیهان تیژپەڕن و کاریگەریی خۆیان لەسەر کۆمەڵگە بەجێ دێڵن. لەو ماوەیەدا کۆمەڵگەی جیهانی جارێکی دیکە بە پرسی ئەتومی و مووشەکیی ئێرانەوە مەشغوولە و هەوڵی بووژاندنەوەی بەرجام دەدرێ. لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست شەڕی حەماس و ئیسڕائیل دەستی پێ کردووەتەوە، ئێران بەرەو هەڵبژاردن دەچێ و کۆرۆنا و قەیرانە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان تەنگیان بە خەڵک هەڵچنیوە. “کوردستان” بۆ تاوتوێی ئەو بابەتانە دیمانەیەکی لەگەڵ کاک مستەفا مەولوودی، جێگری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستان پێک هێناوە.\nبەڕێز کاک مستەفا لە ئاڵوگۆڕە نێودەوڵەتییەکانەوە دەست پێ دەکەین. هێزەکانی هاوپەیمانان بڕیاریان داوە لە ئەفغانستان دەکشێنەوە و بینیمان کە بەشێک لەوان سووریەیان بەجێ هێشت. پێتان وایە ئەوە نیشانەی لە بایەخ کەوتنی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستە بۆ وڵاتانی ڕۆژاوایی؟ یان ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست بە قۆناغی نوێ لە ململانێیەکاندا تێ دەپەڕێ؟\nڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست ناوچەیەکی ئاڵۆزە و پێک هاتووە لە نەتەوە، ئایین، مەزهەب، فەرهەنگ و کولتووری جۆراوجۆر و خاوەنی ژێئۆجوغرافیا و ژێئۆپۆلۆتیکی تایبەت بە خۆیەتی و دەوڵەمەندە بە کانگای ژێرزەویی جۆرراوجۆری وەک نەوت و زێر و ئاو و گاز و شتی تریش. ئەوە بووەتە هۆی ململانێ و حزووری هێزە دەرکییەکان بە تایبەت زلهێزەکان و ڕاستەخۆ و ناڕاستەوخۆ دەستیان هەیە لە کێشە و ئاڵۆزییە سیاسی و حقووقییەکان و ڕکەبەری و ململانێ لە بواری ئابووریشەوە.\nپێشێلکردنی مافەکانی گەلانی ناوچەکە لەلایەن دەوڵەتەکانیانەوە بە پشتیوانیی زلهێزەکانی خاوەن بەرژەوەندی و نەبوونی دێموکراسی و حکوومەتی گەلی و نەتەوەیی کێشەکانی لە ناوچەدا هێندەی دیکەش ئاڵۆزتر کردووە. هەربۆیە لە دێر زەمانەوە تا ئەمڕۆ زۆربەی گەلانی ئەم ناوچەیە ڕووی ئاسوودەییان بەخۆیانەوە نەدیوە و کێشەکان هەروا بەردەوامن و هەر ڕۆژە بە شێوەیەک لە شوێنێک سەر هەڵدەدەنەوە کە ئەوەش ڕێگەی بۆ دەستێوەردانی وڵاتانی زلهێز و خاوەن بەرژەوەندی خۆشتر کردووە و تەنانەت ڕەواییەتی بەو دستێوەردانەش داوە.\nیانی پێتان‌وایە ئەم حزوور و دەستێوەردانە لە قازانجی خەڵکی ئەم وڵاتانە بوون؟\nئەمن پێم‌وایە بوونی ئەو هێزانە و هاتن و دەستێوەردانەکانی بەشێک لە زلهێزەکان هەمووشی هەر بە زیانی گەلان لە ناوچەکەدا نەبووە، بەڵکوو هێندێک جاریش یارمەتیدەر بوون بۆ بزووتنەوەی ئازادیخوازی و بەگژداچوونەوەی دیکتاتۆری لە ناوچەدا. بۆ نموونە هاتنی لەشکری سوور بۆ ئێران و پشتیوانیی سۆڤییەت لە دوو کۆماری کوردستان و ئازەربایجان، هاتنی هاوپەیمانان بۆ ئەفغانستان و دوورخستنەوەی تاڵیبان و دواجار ڕووخاندنی حکوومەتی بەعسی عێراق. بۆیە ئەگەر ئێستاش دەسەڵاتدارانی ئەفغانستان بەشێویەکی دروست دەوڵەتداری بکەن و لە هەموو زەرفییەتەکان سوود وەربگرن، بوون و مانەوەی هێزەکانی بێگانە بە قازانجی سەقامگیری و دێموکراسی خەڵکی ئەو وڵاتەیە.\nبەڵام ئێستا باس لە کشانەوە لە ئەفغانستان دەکرێ.\nلە لێدوان و قسەکردنی بەرپرسانی مەیدانیی هاوپەیمانان لەو ناوچەیە دەردەکەوێ کە هێزەکانی هاوپەیمانان لە ناوچە (ئەفغانستان-سووریە-عێراق) بە تەواوی ناکشێنەوە، بەڵکوو فۆڕم و جۆری مەئموورییەت و چەندوچۆنیی مانەوەیان لەو ناوچەکەدا دەگۆڕن. بۆیە پێچەوانەی بۆچوونی جەنابت لە پرسیاری سەرەتادا، بە بڕوای من، یەکەم، ئێستاش ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست بایەخی ژێئۆپۆلۆتیک و ژێئۆستراتیژی خۆی لەدەست نەداوە. دووهەم ناوچەیەکی دەوڵەمەندە و ئەوە ئەگەر وەک ڕابردووش نەبێ، چاوی تەماحی وڵاتانی هەر بەسەرەوەیە. هاوکات کێشەکانی ناوچەکەش چارەسەر نەکراون و هەروک خۆیان ماونەتەوە و بگرە هێندێکیان ئاڵۆزتریش بوون. سێهەم، گەلانی ناوچەکە بە مافە سیاسی، نەتەوەیی و کۆمەڵایەتییەکانیان نەگەیشتوون، حکوومەتی گەلی و دێموکراتیک نەهاتوونەتە ئاراوە و زۆر لە گەلانی ناوچەکە خاوەنی ماف و دەسەڵاتی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتیی خۆیان نین. بۆیە ئەو ناوچەیە لە بایەخ نەکەوتووە هیچ، بەڵکوو ئێستاش لە ڕابردوو زیاتر پێویستی بە چاودێری هاوپەیمانیی بەرپرس هەیە. پێویستە کار بکرێ بۆ کەمکردنەوەی کێشە و ئاڵۆزییەکان چونکە ئەگەر ناوچەکە بەو هەموو کێشە و ئاڵۆزییەوە بە حاڵی خۆی بەجێ‌بێڵن ئەوە نەک هەر بە زیانی خەڵکی ناوچەکە تەواو دەبێ، بەڵکوو ئاڵۆزی و کێشەکان پەلوپۆ داوێن و ناوچە دوورەکانیش بەهۆی بەرەوپێشچوونی خێرای تێکنۆلۆژی و پێوەندییە ئابووری و بازرگانی و کۆمەڵایەتییەکان دنیای ئەوەندە بچووک کردۆتەوە کە بێگومان ئەو ئاڵۆزییانە وڵاتانی دیکەی جیهانیش دەگرێتەوە، بۆ نموونە سەرهەڵدانی ئەلقاعیدە و داعش لە وڵاتانی جیهاندا.\nلە ئەگەری کشانەوەی یەکجاری یان شوێندانەری ئەمریکا و هێزەکانی هاوپەیمانان لە ئەفغانستان، چەندە دەور و نەخشی ئێران لە هاوکێشەکانی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەراست زیاتر دەکا؟\nلەو ناوچەیەدا دەور و ڕۆڵ و دەستێوەردانەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە تەواوی ڕوون و بەرچاوە. ئەگەر لە سەرەتای شۆڕشدا کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی باسیان لە ناردنەدەرەوەی شۆڕش (صدور انقلاب) دەکرد کە ئێستا ئاکامی ئەو دروشمە لە وڵاتانی ئەفغانستان، سووریە، بەحرەین، لوبنان، عێراق، سووریە و فەلەستین و هێندێک ولاتی دیکە ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ دەرکەوتووە؛ کاربەدەستانی ڕێژیم کۆماری ئیسلامی لە ئێستادا بە ئاشکرا دان بەو دەستێوەردانانە دەنێن و بە ستراتیژیی باڵای خۆیانی ناو دەبەن. گەلان و وڵاتانی ناوچەکەش بەو دەستێوەردانانە تووشی کێشە و نائەمنیی زۆر بوون و بەشێک لە ئەرک و مەئموورییەتی هاوپەیمانان بۆ بەرپەرچدانەوەی سیاسەت و پلان و پیلانەکانی کۆماری ئیسلامی لەو ناوچەیە تەرخان کراوە.\nکۆماری ئیسلامی وێڕای پێش‌پێگرتن و جڵەوکرانی لەلایەن هاوپەیمانان ئاوا بێشەرمانە خەریکی دەستێوەردان و پیلانگێرییە لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا، ئەگەر بێت و هاوپەیمانان ناوچەکە بەجێ بێڵن بێگومان مەیدانی تەڕاتێنی کۆماری ئیسلامی لەو ناوچەیە خۆشتر و بەربڵاوتر دەبێ. بۆیە بە بڕوای من لەو حاڵەتەدا ناوچەکە ڕووی ئاسوودەیی و ئارامی بەخۆیەوە نابینێ.\nئەو پیلانگێری و دەستێوەردانەی کۆماری ئیسلامی کە باسی دەکەن چۆنە و بە چ شێوەیەکە؟\nکۆماری ئیسلامی لە بۆشایی سیاسی – مەزهەبیی گەلان و جیاوازی و جۆراوجۆرییەکان لەو ناوچەیەدا بۆ نانەوەی دووبەرەکی لە نێوان دەوڵەتان و گەلانی ناوچەکە کەلک وەردەگرێ و وا دەکا زیاتر لە ئێستا بەگژ یەکدا بچنەوە و کێشە سیاسی و مەزهەبی و دینی و کۆمەڵایەتییەکان زیاتر قووڵ بکەنەوە. ئەو ڕێژیمە بەهۆی سیاسەتی پیلانگێری و ئاژاوەنانەوە، داهاتی خەڵکی ئێران و ئابووریی ناوچەکەش بۆ بەرژەوەندییەکانی دەخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە و هێز و گرووپ و میلیشای گوێ لە مستی خۆی زیاتر دەکا. بەوەش ئەم ناوچەیە دەکاتە مەیدانی شەڕ و پێکهەڵپڕژانی گەلان و لایەن جۆراوجۆرەکان و ناوچەکە هەروەک وڵاتی ئێران لە هەموو بوارەکاندا بەرەو دواوە دەباتەوە. ئەمە کارنامەی کۆماری ئیسلامی لە چوار دەیەی ڕابردوودا بووە.\nگەڕی نوێی شەڕی حەماس و ئیسڕائیل چووەتە حەوتووی دووهەم. قائانی، فەرماندەی سپای قودسی کۆماری ئیسلامی و خەڵکی ئێران لە کوێی ئەم شەڕەدا جێ‌دەگرن؟\nکۆماری ئیسلامی خۆی بە حکوومەتیكی بەهێزی ناوچەکە دادەنێ و دەیەوێ دەستڕۆیشتوویی و ئۆتۆریتەی خۆی بە دەستێوەردان و ئاژاوەگێڕی و چاوسوورکردنەوە لەم و لەو لە ناوچەکەدا بسەپێنی و لە جیاوازییە نەتەوەیی، دینی و مەزهەبییەکان بە قازانجی شوومی خۆی کەلک وەردەگرێ. ئەو چارەنووسەی کە زیاتر لە حەوتوویەکە خەڵکی نەواری غەززە تێی‌کەوتووە دەتوانێ یەکێک لە هۆیەکانی دەستێوەردانەکانی کۆماری ئیسلامی بێ لەو ناوچەیە لەنێوان فەلەستین و ئیسڕائیلدا. لە ساڵانی ڕابردوودا چەند دەرفەتێک بۆ ئاشتیی نێوان فەلەستین و ئیسڕائیل هاتنە ئاراوە تاکوو بەڵکوو بە دیالۆگ کێشەی نێوانیان چارەسەر بکەن و فەلەستینییەکان بە بەشێک لە مافەکانی خۆیان بگەن و ئەوەش بە پشتیوانیی نێودەوڵەتی تا ڕاددەیەکی زۆر پرۆسەکە بەرەوپێش چووبوو کە کۆتاییەکەی بە دامەزراندنی دەوڵەتی فەلەستین بە دراوسێیەتیی وڵاتی ئیسڕائیل کۆتایی دەهات، بەڵام دەستێوەردانەکانی ئێران بوون بەهۆی ئەوەی کە ئەم پرسە پەکی بکەوێ و بە چارەسەر نەکراوی بمێنێتەوە و ئاکامەکەی بوو بە ئەم شەڕ و ماڵوێرانییەی کە ئەمڕۆ بە بەرچاوی دنیاوە خەڵکی سڤیل بە مووشەکی ئێرانی و فڕۆکە و بۆمب گیانیان لەدەست دەدەن و وڵات وێرانتر دەکەن.\nهەر ئەم دەستێوەردان و پیلانگێڕییەی کۆماری ئیسلامی بوو بەهۆی ئەوەی کە بەهۆی ناکۆکییەکانی لایەنە فەلەستینییەکان، “نەواری غەززە” لە فەلەستین داببڕێ و ڕاپەڕینی (انتفاصە) فەلەستینییەکان لە غەززە دژی ئیسرائیل لە بەردهاویشتنەوە بوو بە مووشەک‌بارانی ئیسرائیل لە لایەن حەماس و کوشتنی خەڵکی سڤیل لە نەواری غەززە کە هەمووان دەزانن و بۆخۆشیان دانیان بەوە داناوە کە مووشەکەکان دروستکراوی کۆماری ئیسلامین و ئەو ڕێژیمە داویەتی بە حەماس. ئەوەش بووەتە هۆی وێرانی و شەڕێکی گەورەی مووشەکی و پێکهەڵپڕژانی دوو گەلی ئیسرائیل و فەلەستین. کۆماری ئیسلامی لە پێناو تێکدانی پرۆسەی ئاشتی ئەو دوو گەلەدا بە میلیارد دۆلاری خەرج کردووە و بەجیی یارمەتییە ئینسانی و خۆراکی و دەرمانییەکان موووشەک و چەک و تەقەمەنی بۆ یەکێک لە لایەنەکان بەڕێ دەکا و ڕۆژبەڕۆژ ئاگری شەڕ و دووبەرەکی لەو ناوچەیە زیاتر پەرە پێ دەدا. کۆماری ئیسلامی هاوکات لەو شەڕ و پێکدادانانە بۆ هەندێ مەرامی سەربازیی خۆیشی کەڵک وەردەگرێ، ئەویش تاقیکردنەوەی مووشەک و کەرەستەکانی دیکەی شەڕ کە دەبێ لە شوێنێک تاقییان بکاتەوە.\nکەواتە زەرەرمەندی ئەسڵیی دەستێوەردانەکانی کۆماری ئیسلامی خەڵکی فەلەستینن؟\nدەستێوەردانەکانی ڕێژیمی ئێران کە ئەو بە یارمەتی ناوی دەبا نەک هەر هیچ سوودیکی بۆ فەلەستینییەکان نەبووە بەڵکوو بۆتە هۆی ماڵوێرانی خەڵکی فەلەستین و لە لایەکی دیکەوە هەژاری و برسیەتی هەرچی زیاتری خەڵکی ئێرانیش.\nگەلانی ئێران لەم پێوەندییەدا بێجگە لە برسیەتی و نەهامەتی لە هیچ شوێنیکی ئەو کێشەیەدا نین. کۆماری ئیسلامی بە هاوکارییە سەربازییەکانی بە گرووپەکانی وەک حەماس و جیهادی ئیسلامی لەگەڵ ئەوەی بووەتە هۆی ئاڵۆزکردنی پتری ناوچەکە و بەدیاری هێنانی بەدبەختی و چارڕەشی بۆ دانیشتووانی ئەو ناوچەیە، لە لایەکی دیکەشەوە بووەتە هۆی بێ‌ئێعتبار کردنی ئێران و قووڵکردنەوەی ناکۆکی لە نێوان خەڵکی ئێران و گەلانی دیکەی ناوچەکە.\nکاک مستەفا بێینە سەر باسەکانی نێوخۆی ئێران. ئێران بەرەوە هەڵبژاردنەکانی سەرۆک‌کۆماری و شوڕاکان دەچێ، دوای ئەزموونی چوار دەیە لە هەڵبژارن لە ئێران هەڵبژاردن لەو وڵاتە چ مانایەکی هەیە؟\nهەڵبژاردن لە ئێراندا هەڵبژاردنێکی ڕواڵەتییە. بەپێی یاسای هەڵبژاردنی کۆماری ئیسلامی و ئەو چوارچێوە و ڕێوشوێنە کە بۆیان دیاری کردوە، هەڵبژاردن لە کاتی خۆیدا بەڕێوە دەچێ و ڕێژیمیش پروپاگەندەی زۆری پێوە دەکا و مانۆڕی پێ لێ دەدا. بەڵام ئەزموونی بە ڕواڵەت هەڵبژاردنەکانی ئێران لە ماوەی چوار دەیەدا بۆ ئێمە و خەڵکی ئێران و خەڵکی شارەزا لەم بوارەدا دەرکەوتووە کە هەڵبژاردنەکان لە ئێران نە یاسایین، نە ئازاد و دێموکراتیک و خەڵکین و نە هیچ شوێندانەری و کاریگەرییەکی ئەرێنییان لەسەر بەرەوپێشچوون و خۆشبژیویی خەڵکی ئێران هەیە. هەڵبژاردن تەنیا سێناریۆیەکە کە بە بڕیاری کۆمەڵێک کاربەدەستی ڕێژیم بەڕێوە دەچێ بۆ ئەوەی خەڵک بێننە سەر سندووقەکانی دەنگدان ئەویش بۆ ڕێکلام و ڕەواییدان و شەڕعییەتدان بە دەسەڵاتی دژی گەلیی خۆیان.\nبەپێی یاسای کۆماری ئیسلامی، کەسێک کە خۆی بۆ سەرۆک‌کۆمار بەربژێر دەکا هیچ حیزب و هێزێکی نییە هەتا ئەو بەڵێنانەی کە بە خەڵکی دەدا جێبەجێی بکا و ناچارە هەر لە چوارچێوەی ئەو ڕێوشوێنانەدا کار بکا کە بەپێی قانوون و یاسای ڕێبەر بۆی دیاری دەکرێن. لە هەڵبژاردنەکانی پێشوودا دیتمان کە محەممەد خاتەمی چەند بەڵێنی بە خەڵک دان بەڵام نەیتوانی جێبەجێیان بکا و دواجار لە لێدوانێکدا گوتی: “سەرۆک‌کۆمار لە ئێران لە تەداروکچییەک بەولا زیاتر نییە.” هەربۆیە لە سەرەتاوە تا ئێستا هەڵبژاردن لە ئێران بێجگە لە شانۆگەری و شەرعییەت وەرگرتن لە خەڵک بۆ کۆماری ئیسلامی و ڕاگرتنی وەزعی مەوجوود هیچی دیکەی بۆ خەڵکی ئێران پێ نەبووە.\nحیزبی دێموکراتی کوردستان وەک ئەندامێکی ناوەندی هاوکاری ئەم هەڵبژاردنەی بایکۆت کردووە. بەشداری یان بایکۆت چۆن و چەندە دەتوانێ کاریگەریی لەسەر ڕەوتی گۆڕانکارییە سیاسییەکان هەبێ؟\nحیزبی دێموکراتی کوردستان هەر لە سەرەتاوە “نا”ی بە کۆماری ئیسلامی گوتووە و بێجگە لە یەک دوو هەڵبژاردن، هەڵبژاردنەکانی دیکەی هەموو بایکۆت کردووە، لەبەر ئەوەی کە پێی وابووە بە هەڵبژاردنی ئەو بەربژێرانەی کە لە پاڵوینەی شوڕای نیگابان و ڕێبەریی کۆماری ئیسلامی ڕەت دەبن، ناتوانن و ناشیانەوی هیچ گۆڕانکارییەک بە قازانجی گەلانی ئێران بکەن. ڕەفتاری خەڵکی ئێران بە هەڵبژاردنەکانیش تەواو سیاسی بووە. زۆرجار خەڵکی ئێران خوێندنەوەیەکی دیکەیان بۆ هەڵبژاردنی بەربژیرێکی بۆ نموونە وەک محەممەد خاتەمی کردووە و پێیان‌وابوە کە بە هەڵبژاردنی ناوبراو دەتوانن گۆڕانکاری دروست بکەن و حیزبی دێموکراتیش داوای بایکۆت‌کردنی لە خەڵک نەکردووە و ئەو ڕیگایەشی تاقی کردۆتەوە، یان هێندێک جار هەڵبژاردنی ئەندامانی پارلەمان و شوڕاکانی لە هەڵبژاردنی سەرۆک‌کۆماری جیاکردۆتەوە و پێی وابووە کە هێندێک لە بەربژێرەکانی شوڕاکان یا پارلەمان دەتوانن بە جۆرێک خزمەتێک بە خەڵکی ناوچەکەی خۆیان بکەن و نەهامەتییەکانی خەڵکی ناوچەکەی خۆیان لە کۆبوونەوە جۆراوجۆرەکاندا بێننە بەرباس. جاری وا هەبووە کە چوونی خەڵک بۆ سەر سندووقەکانی دەنگدان، بۆ نووسینی دەنگی “نا” بووە بە کۆماری ئیسلامی و ئەوەش ڕێگایەک بووە بۆ دژایەتیی ڕێژیم و جۆرێک بووە لە خەباتی مەدەنی یان بە دەنگدان بە کەسێک کە ڕکەبەری بەربژێرێکی نزیکتر یا ئاڵقەبەگوێی ڕێبەری کۆماری ئیسلامی بووە و ڕێژیم خۆی ویستوویەتی بێتە سەر کار. بۆ نموونە ئەوە لە هەڵبژاردنی بەربژێرەکانی وەک مەحموود ئەحمەدی نژاد و مەهدیی کەڕوبی و میرحوسێن مووسەوی بە ئاشکرا دیار بوو و کێشە و خۆپێشاندانی گەورەشی لێ ساز بوو.\nبەڵام ئەزموونی ئەو هەڵبژاردنانە لە ئێراندا پێمان دەڵێ کە هەڵبژاردن لەو نیزامەی ئێستادا هیچ سوودێکی بۆ خەڵک نییە و تەنیا دەسکەوتێکی تەبلیغاتییە بۆ ڕێژیم و هەر بۆیە حیزبی ئێمە و “ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران” ئەو هەڵبژاردنەیان بایکۆت کردووە. هیوادارم گەلانی ئێران بە گشتی و گەلی کورد بە تایبەتی بە پیل ئەو بانگەوازەی ناوەندی هاوکاری و ئەو حیزب و لایەن و کەسایەتییانەوە بێن کە شانۆگەریی هەڵبژاردنەکانیان بایکۆت کردووە بۆ ئەوەی مەیدانی مانۆڕ لە ڕێژیم بەرتەسک بکەنەوە و ئەو کارتەش لە دەست کاربەدەستانی ڕێژیم دەربێنن.\nئەگەر بەشداریی خەڵک بە بنەما بۆ شەرعییەتی سیاسی دابنێین، ڕێژیمی ئێران لە هەڵبژاردنەکانی پێشووی مەجلیس‌دا ئاستی کەمتر لە سەتا ٤٠یشی ئەزموون کرد و شتێکی ئەوتۆ ڕووی نەدا. لەوانەیە ئەمجار کەمتریش بێ، کەواتە ئاستی بەشداری دەکرێ چ خوێندنەوەیەکی بۆ بکرێ؟\nمەشرووعییەتی نیزامی سیاسی بەپێی یاسای هەر وڵاتێک کۆمەڵێک ڕێسا و ڕێوشوێنی یاسایی و پێوانەی تایبەت بەخۆی هەیە بۆ ئەوەی دەرکەوێ کە ئەو نیزامە خاوەن شەرعییەتە یان نا. بۆ ئەوەش هەڵبژاردن و دەنگی خەڵک و بەشداریی خەڵک یەکێکن لە پێوانەکان. کردەوە و هەڵسوکەوتی نیزامیش کاریگەرییان لەسەر ئەم مەسەلەیە هەیە. کۆماری ئیسلامی بێ ئەوەی خەڵک بچن یا نەچنە سەر سندووقەکانی دەنگدان مەشرووعییەتی نییە و تەنیا لە ڕێگەی سەرکوت و زەبروزەنگەوە مەشرووعییەتی بەخۆی بەخشیوە و خۆی بەسەر خەڵکدا سەپاندووە.\nبەپێی قانوونی بنەڕەتی، نیزامی ئێران نیزامی هەموو دانیشتووانی ئەو وڵاتە نییە، بە زۆر بیانووی دینی، مەزهەبی، سیاسی و نەتەوەیی خەڵکی لە زۆر ماف بێبەش کردووە و زۆر شتی لێ قەدەغە کراوە، کەوایە هەر بەپێی ئەو یاسا و ڕێسایانە ڕێژیم ڕەواییەتی خەڵکی ئێرانی لە پشت نییە. دەسەڵاتی تاکەکەس واتە ڕێبەر هەر سێ دەسەڵاتی یاسادانان، جێبەجێ‌کردن و دادوەری خستۆتە ژێر چنگی خۆی و سەڵاحییەت و مەشرووعییەتی هەموویانیشی خستۆتە ژێر پرسیار. جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و ڕۆڵ و دەوریان بۆ پاراستنی مافی خەڵک و کار و ژیان و، دیفاع لە مافەکانیان ناتەبایە لەگەڵ نیزامی حقووقی و خەڵک‌پەسەند کە یەک کەس لەم وڵاتەدا بە ناوی ڕێبەر هەموو دەسەڵاتەکان بکاتە پاوانی خۆی و، بە حوکمێک بتوانێ هەر کام لە یاساکان ڕابگرێ، هەڵی وەشێنێتەوە یان پەکی بخا. هەر بەم هۆیانە چوونی خەڵک بۆ سەر سندووقەکانی دەنگدان تەنیا ڕەواییدانی ڕواڵەتییە بەو ڕێژیمە و هیچی‌تر.\nشانۆگەریی هەڵبژاردانەکان لە ئێراندا هەر جارە بە مەرامێک سوودی لێ وەرگیراوە. ئەمجارەیان بەپێی ڕاپرسی و پێشبینییەکان خەڵکێکی زۆر کەم بەشداری لە هەڵبژاردندا دەکەن و ڕەنگە ڕێژیم بۆ نەچوونی خەڵک بۆ سەر سندووقەکان بیانووی پەتای کۆرۆناش بێنێتەوە. بەمجۆرە ڕێژیم کەسێکی جێگەی پەسەندی خۆیان لە سندووقەکان دەردەکێشێتە دەرێ و دەیکاتە سەرۆک‌کۆمار و بیروڕای گشتیی پێ چەواشە دەکا.\nمستەفا تاج‌زادە یەکێک لە بەربژێرەکانە کە دیارە تا ئێستا دیار نییە شیاوییەکەی قبووڵ دەکرێ یان نا. ئەو وەک بەربژێرێکی سەرۆک کۆماری بۆ دەرچوون لە قەیرانەکان داوای پێداچوونەوەی بە یاسای بنەڕەتی ئێراندا دەکا. بە فەڕزی مەحاڵ و بەپیی یاسای بنەڕەتیی ئێستا، خۆ ئەگەر ئەو ببێتە سەر کۆمار و خۆ ئەگەر ئەو بڕیارەش بدرێ، ئەمە چ گۆڕانکارییەکی لێ دەکەوێتەوە؟\nمستەفا تاج‌زادە لەبەر ئەوەی کە بەهۆکاری ئەمنییەتی لە ئێران زیندانی کراوە ڕەنگە هەر ئەوە وەک بەڵگەیەیەک بۆ ڕەتکردنەوەی سەڵاحییەتەکەی بەکار بێنن. لە فەڕزی مەحاڵدا دەڵێن فەڕزی مەحاڵ مەحاڵ نییە، من پێم‌وانیە مستەفا تاج‌زادە دەنگ بێنێتەوە و ڕێبەری کۆماری ئیسلامی و ڕێژیمەکەی ڕێگە نادەن لە ئێستادا کەسێکی ئاوا ببێتە سەرۆککۆماری ئێران. ئەگەر دیسانیش بڵیین فەڕزی مەحاڵ مەحاڵ نییە و وەک محەممەدی خاتەمی مستەفا تاج‌زادە ببێتە سەرۆک کۆماریش هیچی لە دەست نایە و هەر دەبێ گوێڕایەڵی عەلی خامنەیی و لەژێر هەیمەنەی سپای پاسداران‌دا بێ و وەک ئەوانی‌تر دارولەلەی بۆ دیاری دەکەن. ناوبراو لە کاتی خۆ بەربژێرکردنی باسی لە گۆڕینی یاسای بنەڕەتی ئێران کرد بەڵام ئەگەر ناوبراو ببێتە سەرۆک‌کۆمار ناتوانێ نەک هەر لە یاسای ئێراندا بەڵکوو لەو نیزامەدا هیچ گۆرانکارییەک پێک‌بێنێ. من پێم‌وانییە کە کەسێکی وەک تاچ‌زادە بکرێتە سەرۆک‌کۆماری ئێران. ئەوە تەنیا خەون و خەیاڵی تاج‌زادەیە و تەنانەت بووەتە هۆی ئەوەی کە ڕێژیم تەبلیغیشی پێوە بکا و بە چەواشەکردنی بیروڕای گشتی بڵێ لە نیزامی کۆماری ئیسلامیدا کەسانی دژبەری نیزامیش دەتوانن خۆیان بەربژێر بکەن و تەندووری هەڵبژاردنەکانی پێ گەرمتر بکەن و هیچی‌تر.\nدەنا بەر فەڕزی مەحاڵ ئەگەر هەر ئێستا خامنەیی بەوەش ڕازی بێ، دەی بەپێی قانوون بۆ گۆڕانکاری و پێداچوونەوە بە قانوونی ئەساسی هەیئەتێک پێویستە. ئەم هەیئەتە بریتین لە شووڕای نیگابان کە هەر دوازدە ئەندامەکەی لەلایەن ڕێبەرەوە دیاری کراون، سەرۆکی سێ دەزگای سەرەکیی وڵات کە ڕوونە یەکیان ڕاستەوخۆ دوو دانەکەی دیکەش ناڕاستەوخۆ ڕێبەری دیاری کردوون، ئەندامانی هەمیشەیی کۆڕی دیاریکردنی بەرژوەندییەکانی نیزام کە هەرهەموویان ڕێبەر دایناون، پێنج کەس لە ئەندامانی مەجلیسی خیبرەگان، دە کەس بە هەڵبژاردنی ڕێبەر، سێ کەس لە کابینەی دەوڵەت، ٧ کەس لە دەزگای داد، دە کەس لە نوێنەرانی مەجلیس و سێ مامۆستای زانکۆ. ئەوە گریمان ئەو هەیئەتەش پێک‌هات، دەی سروشتییە کە ئینتیما و ئاراستەی ئەو هەیئەتە چی دەبێ و خەڵک لە هیچ کوێی ئەو پێکهاتەیە و هاوکێشەیەدا نییە. بۆیە بە فەڕزی مەحاڵیش ئەگەر ئەو بڕیارەش بچێتە بواری جێبەجێ‌کردن هیچ شتێکی بە قازانجی خەڵک لێ ناکەوێتەوە.\nکۆمەڵگەی ئێران هەتا وەرزی زستانی دوو ساڵ لەمەوبەر قۆناغێکی زۆر تایبەتی لە ناڕەزایەتی دەربڕینیەکان ئەزموون کرد کە بەشداریی کەمی خەڵک لە هەڵبژاردنەکانی مەجلیس دەتوانێ یەکێک لە دەرکەوتەکانی بێ، بەڵام دواتر سەرەرای بارودۆخی نالەباری خەڵک هەست بە داکشانی ناڕەزایەتییەکان دەکرێ، ئایا کۆرۆنا هۆکار بوو یان هۆکاری دیکەی لە پشتە؟\nبۆ گردبوونەوە و ناڕەزایەتی‌دەربڕینی خەڵک ڕێوشوێنێکی ئەمنییەتی توند گیراوەتە بەر و کۆرۆناش یەکێک لە هۆکارەکان بووە کە ڕێژیم سوودی زۆری لێ بینیوە. بەڵام بێ ئەوەش چۆنیەتیی کۆنتڕۆڵ‌کردنی خەڵک و سەرکوت و گوشاری لەڕادەبەدەر بڕستی لە خەڵک بڕیوە و هەر خۆپێشاندانێک بە هەر مەبەستێک و بۆ هەر داواکارییەک لەگەڵ کوشتن و سەرکوت بەرەوڕوو بووە. جیا لەوانەش برسیەتی، هەژاری و بێکاری یەکێکی دیکە بوون لە هۆیەکانی کەمبوونەوەی ناڕەزایەتییەکان و لە کاتی برسیەتیدا خەڵک زیاتر بە دوای نان‌دا دەگەڕی تا ئەوەی بە دوای ئازادیدا بگەڕێ و زۆرتر بیر لە تێرکردنی زگی منداڵەکانیان دەکەنەوە. بەڵام سەرەرای هەمووی ئەوانەش خەڵك بێدەنگ نەبووە و هیچکات نەیانهێشتوە ڕێژیم بێ خەیاڵ بێ و ڕۆژ نییە لە شار و شارۆچکەکانی ئێران بەجۆرێک خەڵک خۆی نیشان نەدا و ناڕەزایەتی دەرنەبڕێ. ڕاستە خۆپێشاندانەکان سەرانسەری و گەورە نین، بەڵام هەمیشە هەر بەردەوامن و زیندانەکانی ڕێژیم و ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ باشترین شاهیدی ئەم ناڕەزایەتییانەن.\nهەمووی ئەو نەهامەتیانە بوونەتە ڕقێکی پەنگ‌خواردوو لە سینگی خەڵکدا و هیچ دوور نییە خەڵک ڕۆژێک هەموو پێکەوە بڕژێنە سەر شەقامەکان و تەخت و بەختی ڕێژیم تێکەوەپێچن.\nپێگەی پرسی مافخوازیی خەڵک لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا چۆن دەبینن؟\nپرسی نەتەوەیی و مافخوازیی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ئێستا بە پرسێکی لەسەر هەست و دیار و شوناسخوازیی سیاسی و کوردانە دەبینم. دیارە ئەوە هەر هی ئەمڕۆ و تازە نییە، ئەگەر ئاوڕێک لە مێژوو بدەینەوە، لە هەر دەرفەتێک کە هاتووەتە ئاراوە ئەو پرسە بەربلاوتر و زەقتر خۆی دەرخستووە و خەڵکی کوردستان لەم پێناوەدا تێچوویەکی زۆری گیانی و ماڵی‌یان داوە. ئەوەی کە ئێستا دەیبینین بەرهەمی خەبات و تێکۆشانی خەڵکی کوردستانە بۆ وەدەستهێنانی مافە نەتەوایەتی و سیاسی و کۆمەڵایەتیەکانیان. خەباتی جۆراوجۆری چەکداری، مەدەنی، سیاسی، ژینگەپارێزی، کولتووری و فەرهەنگی هەمووی هەر لە پێناو ئامانجێک‌دایە کە ئەویش پرسی شوناسخوازی و دابینکردنی مافی نەتەوایەتییە و من خەباتی فرەڕەهەندی گەلەکەمان بە شوێندانەر دەبینم. کۆی ئەم شیوە خەباتانە دەری خستووە کە خەڵکی کوردستان چەندە لەسەر هەستە و چەندە لەبەرانبەر مافە پێشێلکراوەکانیدا هەست بە بەرپرسایەتی دەکا. خەباتی گەلی کورد لە ئێراندا لەچاو باقی ناوچەکانی ئێران جێگە و پێگەیەکی جیاواز و دیار و بەرچاوی هەیە و لە زۆر کات و بواردا ڕێژیمی توششی شکست و بەرگژەی توند کردووە و کاربەدەستانی ڕێژیم بە نیگەرانییەوە سەیری بەرهەڵستکاری و خەباتی گەلەکەمان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا دەکەن.\nلەو ماوەیەدا لە دوو شاری کوردستان کۆمەڵێک کردەوەی توندڕۆی لایەنێکی ئیسلامی بیندران. حیزبی دێموکرات چۆن لەو دیاردەیە دەروانێ؟\nباوەڕی ئایینی لەنێو موسڵمانان و پێڕەوانی هەر ئاینێک پیرۆزیی تایبەت بەخۆی هەیە. حیزبی دێموکراتی کوردستان وەک حیزبێکی دێموکرات و مافخواز ئەم واقعییەتە دەبینێ و ڕێز لە هەموو ئایین و پێڕەوانی بیروباوەڕەکان بە ئیسلامی و غەیرە ئیسلامییەوە دەگرێ. هەڵبژاردنی هەر بیروباوەڕێک بۆ هەر تاکێک بە ڕەوا دەزانێ و عیبادەت و خواپەرەستیش یەکێکە لەوان. هەر ئایینێک ڕێزی لێ دەگیرێ بەو شەرتەی کە بە زۆر و لە ڕێگەی کوشتن و هەڕەشە و تۆقاندنەوە بەسەر خەڵکدا نەسەپێندرێ، ئازادییەکانی خەڵکی دیکە پێشێل نەکا و نەبێتە هۆی کێشە و ئاڵۆزی و تێکدانی کۆمەڵگە و پێوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و ڕیزەکانی گەل تێک نەدا.\nکۆمەڵی کوردەواری خاوەنی ئایین و بیروڕای جۆراوجۆرە و کولتووری بەیەکەوە هەڵکردن لەنێو یەکدابوون مێژوویەکی کۆنی هەیە و هەموو ئایین و مەزهەب و بیروڕاکان لە کوردستان لە پەنای یەک و بەیەکەوە بوون. بۆیە کۆمەڵگەی کوردستان زەرفییەتی ئەوەی نییە ڕێگە بە توندڕۆیی و میلیتاریزەکردنی کۆمەڵ لەلایەن هیچ گرووپ و تاقمێکی سیاسی و ئایینیەوە بدا. ئایینی ئیسلامیش کە لەنێو کوردا مێژوویەکی دوورودریژی هەیە و پێشەنگانی ئەو ئایینە هەوینی بەیەکەوە ژیان بوون لەگەڵ ئایینەکانی دیکە. زۆر لە کەسانی ناوداری ئایینیی کورد دژ بە زوڵم و زۆری داگیرکەرانی کوردستان ڕاوەستاون و لەپەنا بەجێ گەیاندنی ئەرکە دینی و ئایینییەکەیان، بۆ مافەکانی گەلەکەمان تێکۆشاون و لە هەوڵی دەستەبەر کردنی مافی نەتەوەیی دابوون و تا ئێستاش زۆر کەسی لە ڕیزی خەباتکارانی گەلەکەمان‌دان. لەنێو ڕیزەکانی بزووتنەوەی کورددا و بە تایبەت لەنێو ڕیزی حیزبی دێوکراتی کوردستاندا کەم نەبوون ئەو مامۆستا ئایینیانەی کە لە دامەزراندنی حیزبی دێموکراتەوە تا ئەمڕۆش لە ڕیزی تێکۆشەرانی حیزبەکەماندا بوون و کەسانێکیش هەن کە تا ئێستا هەر بەردەوامن.\nئێمە خەڵکی کوردستان بە خەڵکێکی باوەڕمەند دەزانین و ئەوەی لەم ماوەیەدا ڕووی دا بە هیچ شێوەیەک گوزارشت لە بیروباوەڕی موسوڵمانانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ناکا. هیوادارم مامۆستایانی ئایینی و کەسانی شارەزا لەم بوارەدا بە هەڵوێست و تەوسییە و ئامۆژگاری و وتار بتوانن ڕێگەی کوردانە و پڕ لە بەخشەندەیی بگرنە بەر و بتوانن وەڵامیان بۆ پووچەڵکردنەوەی ئەم پیلانە دەبێ کە هیچ دوور نییە دەستی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی تێدا بێ. ئەوان لەسەریانە هەوڵ بدەن بە ئامۆژگاری و پێشاندانی ڕێگەی دروست نەهێڵن کە ئەو ڕەفتارانە لەنێو کۆمەڵی کوردەوارییدا ببێتە کولتوور و بەیەکەوەژیانی کۆمەڵگەی کوردەواری خەوشی تێ کەوێ.\nدوا پرسیار و پرسیارێکی هەمیشەیی کە پرسیاری هەموو کات و هەر لەسەر زاری خەڵکیشە. یەکگرتنەوەی دێموکراتەکان گەیشتە کوێ و چی تازەی هەیە؟\nبۆ یەکگرتنەوەی دوو لایەنی دێموکرات یان دێموکراتەکان ڕیگایەکی زۆرمان پێواوە، قۆناغێکی سەخت و دژوارمان تێپەڕ کردووە. ئێستا گەیشتووینە سەر ڕێچکە و ڕێگایەکی ئاسان و پێم‌وایە هەردوو لامان چاوەڕوانیی خەڵک و زەروورەتی یەکگرتنەوەکە هەست پێ دەکەین.\nلە قۆناغی وتووێژ و قسە و باسی جیددی داین، وامان کردووە پرسەکە نەوەستێ و قۆرتی تێ نەکەوی، بەڵام کاریشمان ماوە بۆ ئەوەی هەموو بەربەستەکان ببڕین کە ئەوەش پێویستی بە کات و کاری زۆر هەیە. بەڵام هیوادارم خەڵکی کوردستان و تێکۆشەرانی دێموکرات زۆر لە چاوەروانیدا ڕانەگرین.\nکاک مستەفا زۆر سپاس بۆ ئەوەی کاتت بۆ ئەم وتووێژە دانا.\nسپاس بۆ ئێوەش و ماندوو نەبن.\nتاگی بابەت: مستەفا مەولوودی: هەڵبژاردنەکان لە ئێران نە ئازاد و دێموکراتیکن، نە هیچ کاریگەرییەکی ئەرێنییان دەستەبەری ماف و ئازادییەکانی خەڵکی ئێران هەیە


پرسیارو وەڵام بۆ پۆلی ١٢ | ZAnkoLine\nپرسیارو وەڵام بۆ پۆلی ١٢\nپ/ خشتەی تاقیکردنەوەکانی پۆلی ١٢ و ١٩ م دەوێ کامەیە؟\nکلیک بکە بۆ بینینی خشتەی تاقیکردنەوەکان\nپ/ ئەژمارکردنی نمرەی پۆلی ١٠ و ١١ بۆ ئەمساڵ چۆنە؟\nئارەزومەندانەیە، واتە ئەگەر ئەژمارکردنی نمرەی پۆلی ١٠ و ١١ سودی هەبوو لە بەرزکردنەوەی تێکڕای نمرەی پۆلی ١٢ ئەوا .ئۆتۆماتیکی سیستمەکە نمرەکەت بۆ ئەژمار دەکات بەپێچەوانەشەوە ئەژماری ناکات\nپ/ چۆن ئێستا سەیری نمرەی پۆلی ١٠ و ١١ ی بکەم؟\nکلیک بکە سەر ئەم ڤیدیۆ\nپ/ئایا بە خولی یەکەم دەرچم باشە یان بەخولی دووەم لە ژێر ڕێنمایی بڕیارە نوێکەی وەزارەتی خوێندنی باڵا؟\nبە خولی یەکەم لە پۆلی ١٢ دەرچیت باشترە لەبەر ئەم هۆکارانە\nپ/نوێترین بڕیار لەسەر ئارەزومەندانەکردنی نمرەی کوری و عەرەبی پۆلی ١٢ کامەیە؟\nوەڵآم : کلیک بکە بۆ بینینی\nپ/ سیستمی ڕاستەوخۆیی چیە؟ ئەی کوا بەڵگە و ڕێنمایی وەزارەت؟\nئەو سیستمەیە کە لەدوای تەواوبونی خولی یەکەم بۆ دەرچوانی پۆلی ١٢ کارا دەبێت و لەبەشەکانی زانکۆو پەیمانگاکان فۆرم دابەش و هەموو بەشەکانی زانکۆ دەگرێتەوە جگە لە بەشە پزیشکی و ئەندازیارو زانستەکان. تێبینی / لەمانگی ٧ بەدواوە ڕێنمایی چۆنیەتی پڕکردنەوەی فۆرمەکەو کاتەکانی وەرگرتنی فۆرم بڵاو دەکرێتەوە.\nبەڵگەو رێنمایی سیتمی راستەوخۆیی\nپ/ ناوی ئەو بەشانە چیە کە بەسیستمی ڕاستەوخۆیی خوێندکار وەردەگرێت؟\nلە لێدوانێکیدا بۆ کەناڵەکانی ڕاگەیاندن د. محمد سابر بەرێوەبەری گشتی خوێندن و پلاندانان لەوەزارەتی خوێندنی باڵا ناوی ئەو بەشانەی ئاشکراکرد کە لەزانکۆو پەیمانگاکان بۆ ئەمساڵ بە سیستمی راستەوخۆیی خوێندکار وەردەگرن.\nد.محمد سابر ڕونیشیکردەوە ساڵى ڕابردو ئەو سیستمە لە زیاتر لە (١٠٠) بەشى زانستى لەسەرجەم زانکۆکان جێبەجێکرا، ئاشکراشیکرد بەسود وەرگرتن لەو ئەزمونە سەرکەوتوە ئەنجومەنى وەزارەتەکەمان بڕیاریدراوە بۆ ساڵى نوێى خوێندنى (٢٠١٧-٢٠١٨) ئەو سیستمە فراوان بکات، بەشێوەیەک سەرجەم بەشە زانستیەکان بگرێتەوە، جگە لە کۆلێژە (پزیشکیەکان، ئەندازیارى، یاسا) و، بەشەکانى (بایەلۆژى، کیمیا، زانستەکانى کۆمپیوتەر) لە کۆلێژەکانى زانست و، بەشەکانى (زمانى ئینگلیزى) لە کۆلێژەکانى زمان و زانستە مرۆڤایەتیەکان و ئەدەبیات. جگە لەو بەشانەی کەلەسەرەوە ئاماژەی پێکراوە ئەمساڵ هەموو بەشەزانستیەکانی زانکۆو پەیمانگاکان خوێندکار بەسیستمی راستەوخۆیی وەردەگرن و لەماوەی داهاتوشدا لەم سایتەوە سایتی زانکۆلاین فۆرمەکەتان بۆ بڵآودەکەینەوە.\nپ/ ئایا راستە دەوترێ کە نمرەی وانەی زمانی کوردی و عەرەبی دەبێت ٧٠ بێت ئەوجا دەتوانرێ بکرێتە ئارەزومەندانە؟\nنەخێر ، چونکە تا ئێستا هیچ بریارێکی رەسمی دەرنەچوە لەوبارەیەوەو سایتی زانکۆلاین پەیوەندی بەبەڕێوەبەری تۆماری گشتی زانکۆوە کرد ئەویش لای خۆیەوە بێ ئاگایی خۆی لە و هەوالە دەربڕی\nپ/ ئەمساڵ نمرە بەرز دەبێت یان نزم لەچاو ساڵی پار؟\nکەس ئەو وەڵامە نازانێت و هەرکەس لە ئێستاوە وتی بەرز یان نزمە لەخۆیەوە وەڵامی داوەتەوە\nپ/ئەمساڵ بەچەند سیستم خوێندکار وەردەگیرێت؟\nچەند سیستمێک لەوانە :سیستمی ئۆنلاین کە بە زانکۆلاین ناسراوەو ئەمەش بە دو قۆناغی جیا دەبێت. قۆناغێک بۆ دەرچوانی خولی یەکەم دەبێت کە فۆرمی زانکۆلاین پڕدەکەنەوە.و ٥٥٪ ی کورسیی خوێندنی هەرێمی بۆ تەرخانکراوەو قۆناغی دوەم کە ٤٥٪ی کورسیی هەرێمی بۆ دابینکراوە بۆ دەرچوانی پۆلی ١٢ دەبێ کە بەخولی دووەم دەرچوون.\nسیستمێکی تر هەیە پێی دەوترێ سیستمی پارالێلە واتە خوێندن بەپارەو ڕێنمایی لەکاتی خۆیدا دەردەچێت. بۆزانیاری زیاتر لەسەر سیستمی پارالێل ئەوا کلیک بکە سەر ئەم لینکە\nپ/ ئەو قوتابیانەی ساڵی رابردوو ناویان نەگەراوەتەوە ئەمساڵ دەتوانن فۆرمی زانکۆلاین پڕبکەنەوە؟ کەی؟\nئەگەر تەنها یەک جار فۆرمی زانکۆلاینت پڕکردۆتەوە یان هەر پڕت نەکردۆتەوە ئەوا دەتوانی ئەمساڵیش فۆرمی زانکۆلاین یان راستەوخۆ پڕبکەیتەوە .\nلەگەڵ دەرچوانی خولی یەکەمی ئەمساڵ فۆرم پڕدەکەنەوە.\nتێبینی/ مەرجە لە هیچ زانکۆو پەیمانگایەکی حکومی وەرنەگیرابیت و ناوت نەهاتبێتەوە ئەوجا دەتوانی فۆرمەکە پڕبکەیتەوە.\nپ/ چۆن بزانم بەشێک ساڵی پار چ نمرەیەک وەریگرتوە؟\nنمرەی وەرگیرانی هەموو بەشەکانی زانکۆو پەیمانگاکان بۆ ساڵی خوێندنی ٢٠١٦/٢٠١٧ ببینە\nنمرەی وەرگیراو لەهەموو بەشەکانی زانکۆو پەیمانگاکانی هەرێم بۆساڵی خوێندنی ٢٠١٥/٢٠١٦\nپ/ دەمەوێ بزانم ساڵی پارە بەپێی زانکۆکان نمرەی وەرگیران چۆنبوە زانکۆ بەزانکۆ؟\nئێمە بەردەوام وەڵآممان لایە بۆتان : فەرموو کلیک بکە\nپ/ گەورەترین هەڵە چی خوێندکاری پۆلی ١٢ توشی دەبێت ؟\nزۆر هەڵە هەیە کە خوێندکار لە پۆلی ١٢ دا توشی دەبێت بەڵام گەورەترین هەڵە ئەوەیە دوای ئەو هەموو ساڵە خوێندن نەزانیت دەتەوێت لە چ بەشێک وەرگیرێیت و چۆن سەعی بکەیت و بگەی بەو بەشە. هەروەها قوتابی وا دەزانێ نمرەی بەشێک ساڵی رابردوو بەشێوەیەک بێت ئەمساڵیش بەهەمان شێوەیە کە خۆی وانیە.\nبۆ ڕونکردنەوەی زیاتر کلیک بکە\nپ/ ئایا بڕیاری ئارەزومەندانەکردنی ئەژمارکردنی نمرەی وانەی کوردی و عەرەبی بۆ خوێندکارانی لقی زانستی عادیلانەبوو؟\nدەتوانم بە ٢ شێوە وەڵامی ئەم پرسیارە بدەمەوە، یەکەم جار دەبێت بپرسین ئەم بڕیارە بۆ؟ لەوەیە ئەم بڕیارە بۆئەوە درابێت دەرفەتێک بدرێتە دەرچوانی خولی یەک چونکە ٣ نمرەکە نەماوە ئەمساڵ و بەمەش هاوسەنگیەک دروست دەکەن ، بەڵام لەراستیدا ئەگەر باش بیرلەو بڕیارە بکەینەوە وانابێت چونکە بڕیارەکە ناحەقیەک دەکات بەرامبەر خوێندکارانی لقی وێژەیی کە ئەوانیش خوێندکاری دەرچوی خولی یەکەمیان هەیەو ئەو بڕیارە نایانگرێتەوە بۆیە ئەفزەلیەت دراوەتە خوێندکارانی لقی زانستی لەم حاڵەتەدا.\nلەلایەکی ترەوە ئەوەی جێگای نیگەرانیە ئەم بڕیارە درەنگ دەرچوو و ئەبوایە لەسەرەتای ساڵ دەرچوایە نەک ٢ مانگ پێش تاقیکردنەوەی پۆلی ١٢ چونکە خوێندکاران زۆربەیان وانەیان هێشتۆتەوە بۆ خولی دوەم و بەمەش زەرەرمەند دەبن.\nڕاپۆرتێکی ڤیدیۆیی ببینە لەم بارەیەوە\nپ/ ئایا ئەمساڵ چ نمرەیەک لەزانکۆ وەردەگیرێت؟ چ نمرەیەک لە توب وەردەگیرێت؟ چ نمرەیەک لەهەندەسە وەردەگیرێت؟ چ نمرەیەک لە ئنگلیزی وەردەگیرێت و هەتا دوایی؟\nوەڵامی هەموو ئەوپرسیارانە تەنها ئەم وەڵامەیە\nهەموو ساڵێک رۆژانە سەدان پرسیاری لەم جۆرە دەهات بۆ پەیجی زانکۆلاین لەم وەختەی ساڵدا.. وەلامدانەوەی ئەم پرسیارەش پێویستی بەوەیە خوێندکار باش بابەتەکە بخوێنێتەوە کە ئێستا دینووسین.\nپرسیارەکان جۆراو جۆرن خوێندکار هەیە دەپرسێت من ٧٠م هەیە لە زانکۆ وەردەگیرێم؟ یەکێکی تر دەپرسێت ئەی ٦٠ لە زانکۆ وەردەگیرێت؟\nبۆ وەڵامدانەوەی ئەو پرسیارانە دەبێت خوێندکار پێش هەموو شتێک بزانێت چی کاریگەری دەبێت لەسەر ئەوەی ساڵێک نمرە بەرزبێت یان نمرە نزمبێت. هۆکارەکانیش ئەمانەن:\n١-زۆری ژمارەی تەلەبەی داخلبوو بۆ ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی پۆلی ١٢.\n٢-جۆری پرسیارەکان (ئاسانی و قورسی جۆری پرسیار).\n٣-پلانی زانکۆکان بۆ وەرگرتنی خوێندکار(چەند داوای وەرگرتنی خوێندکاری کەم بکەن نمرەی وەرگیران لە زانکۆ بەرزتر دەبێت).\n٤-کردنەوەی بەش نوێ و زانکۆی نوێ.\nبۆیە هەرگیز کەس ناتوانێت پێت بلێ ئەو نمرە لە زانکۆ وەردەگیرێت و ئەوی تر لە زانکۆ وەرناگیرێت.\nهەموو ساڵێک تەلەبە تووشی گەورەترین دڵە راوکێ دەکرێت لەملاو لەولا کە بلاوی دەکەنەوە ئەمساڵ ئەو نمرە لەفلان بەش وەردەگیرێت.بۆیە لەم پەیجەوە پێتان رادەگەیەنین کە هەر لە ئێستاوە ئەو پرسیارە لە مێشکی خۆتان دەرکەن و پێشوەخت کەس ناتوانێت پێتان بڵێت لە فلان بەش و زانکۆ وەردەگیرێن..\nگەر لەوە تێنەگەیشتی کلیک بکە بۆ تێگەیشتنی زیاتر لەم بابەتە\nپ/ ئایا ئەمساڵ دخول عامە؟\nنەخێر دخول عام نیەو هەرگۆڕانکاریەک بکرێت ئەوا وەزارەتی پەروەردە لەسایتی فەرمی خۆیان بڵاوی دەکەنەوەو دەیدەنە راگەیاندنەکان.\nپ/ من پرسیارم لەسەر عبورو کێشەی نمرەی پۆلی ١٠ و ١١ هەیە چی بکەم؟\nباشترین شوێن کە وەڵامی لێوەرگریت خوێندنەگەکەی خۆتە لەوان بپرسیت ئەوانیش بەدڵنیاییەوە دەتنێرن بۆ پەروەردەی شارەکەت گەر وەڵامیان لانەبوو.\nپ/ نازانم من وەک پۆلی ١٢ ەیەک سەرم لێتێکچوە هەر پەیجەو هەڵدەستێ بریارێک بڵاو دەکاتەوە و نازانم کامەی ڕاستە چیبکەم؟\nهەر هەواڵیک کە بڵآوکرایەوە تایبەت بوو بە پۆلی ١٢ ، ئەوا سەیری هەواڵەکە بکە بزان فەرمانی وزاری یان نوسراوێکی رەسمی تێدایە هەواڵەکە پشتراستبکاتەوە یان نا؟ ئەگەر نوسراوە رەسمیەکەی لەگەڵ نەبوو ئەوا بەهیچ شێوەیەک باوەر بەو جۆرە هەواڵانە مەکە.\nپ/ من وەک پۆلی ١٢ ەیەک زۆر قەلەقم نازانم چی بکەم ئامۆژگاریەکتان هەیە؟\nئێستا ئەو کاتەی ساڵە کە قوتابیان و خوێندکارانی پۆلی ١٢ لە حاڵەتێکی دەرونی خراپدا بەسەری ئەبەن و حاڵەتەکە خراپترو خراپتریش دەبێت ئەگەر هاتوو هەر لەئێستاوە هەڵوەستەیەک نەکەن لەسەر داهاتوو.\nبەرێزان ئەنجامی تاقیکردنەوەی پۆلی ١٢ هەرچییەک بێت ئەوە دەبێت و هەر لە ئێستاوە خەم بۆ ئەوە بخۆیت نمرەکەم ئەوەنەبێت ئەو بەشە وەرم ناگرێت یان بڵێی بەخوا زانکۆ وەرم ناگرێت یان بلێی هەر وەرناگیرێم ئەم بیرکردنەوەو قسەکردنە لەگەڵ خۆتدا هیچ ئەنجامێکی نابێت.من ناڵێم بیرمەکەوەو ئەو لێکدانەوانە لەمێشکی خۆتدا مەکە، بەڵکو بەپێچەوانەوە ئێمەش وەک ئێوە بەو حالەتەدا تێپەریوین و ناخۆشیەکانی ناخۆشی باری دەرونی پۆلی ١٢ ەمان چەشتوە.\nئەوەی لێرەدا مەبەستمە بیلێم هەمووی تەواو دەبێت و هەمووشی دەبێت بەیادگارییەکی خۆش بەخۆشی و ناخۆشی ئەنجامەکەشەوە. ئەوەی تۆ دەبێت بیری لێبکەیتەوە ئەوەیە کە چۆن خۆت ئامادەبکەیت کە کەسێکی سەرکەوتوبیت ئەگەر نمرەکەشت کەمبێت، تۆ لە ئێستاوە وا بیربکەوە کە نمرەشت کەم هێنا چیە خۆ کۆتایی دنیا نیە، کە وەرنەگیرایت لە زانکۆو پەیمانگا خۆ کۆتایی دنیا نیە، هەزارانی وەکو ئێوە ئێستا لەماڵن و لە هیچ شوێنێک وەرنەگیراون و دنیاش کۆتایی پێنەهات بۆ ئەوان هەرچەندە سەختە بۆیان .دەیان نموونەم لایە کە خوێندکاربوەو لەپۆی ١٢ نمرەی کۆلێجی پزیشکی بەدەستهێناوە بەڵام بیرکردنەوەی فراوان نەبوەو کەمتر بەرگەی پێشهاتەکانی ژیانی گرتوەو نەیتوانیوە خوێندنەکەی بەسەرکەوتوویی تەاوبکات و سالانە بەخولی دووەم هەمووی تەواوکردوە..بەپێچەوانەشەوە قوتابی دەناسم پەیمانگای تەواوکردوە یەکەم بوە چووەتە کۆلێجی پزیشکی و لەوێش یەکەمبوەو کەسێکی زۆر زۆر سەرکەوتوو بوە.\nلە کۆتاییدا هیوادارم ئەوە بزانن کە ژیان ئەوەندە بچووک نیە کە دڵەراوکێی پۆلی ١٢ مانای تەواوی ژیانت لەبیربباتەوە..پرسیار لەو کەسانە بکەن کە پۆلی ١٢ ەیان تەواوکردوەو زانکۆشیان تەواوکردوە یان پەیمانگا لەوەیە وەڵامێکی باشتر لەمەی منتان دەستبکەوێت.\nتەنها خەمێک کەمن هەمەو خەمێکی گەورەیە ئەوەیە کە لەم وڵاتە دواهەمین خەمی دەسەڵاتدارانی وڵات ئێوەی چینی رۆشنبیرو خوێندکارە.\nپ/ چۆن جەدوەلی سەعی ڕۆژانە دابنێم لەپۆلی ١٢؟\nئەم پرسیارە وەڵام دانەوەی ئاسان نیە ،چوونکە هەر کەسەو شێوازێکی تێگەیستنی هەیە لەکاتی سەعیکردندا، بۆیە باشترین شت کە بیکەی ئەوەیە بزانیت خۆت دەتەوێت ببیتە چی ، ئەو کاتەی کە زانیت ئامانجت چیە لەوێوە دەتوانیت بەرنامەی خوێندن دابنێیت و کاتەکانی دیاری بکەیت.\nپ/ پەیجی زانکۆلاین و سایتی زانکۆلاین سەربە چ وەزارەتێکە؟\nسایت و پەیجی زانکۆلاین سەربەهیچ وەزارەتێک نیەو سەربەخۆیەو تەنها ئامانج لێی خزمەتکردنە بە چینی خوێندکارو مامۆستاو ڕۆشنبیرانی وڵات و ئامانجی سەرەکیی ئەوەیە کە نەوەیەک پێبگەیەنێت کە خۆی بیربکاتەوەو بڕیاربدات نەوەک خەڵک و حزبەکان بیریان بۆ بکەنەوەو بڕیاریان بۆ بدەن و ئەمانیش وەت توتی تاعەتیانبکەن و لەدوایانەوە بیڵێنەوە.\nپ/من دەمەوێ زانیاریم بەنێ لەسەر بەشەکانی زانکۆو پەیمانگاکان و دەمەوێت بزانم خوێندن چۆنە تێیدا؟\nوەڵآم/ بڕۆ سەر پەیجی زانکۆلاین و ئەم هاشتاگە لێبدە باسی هەموو بەشەکانی زانکۆو پەیمانگاکانت بۆ دەردەچی\nئەمەش لینکەکانی پەیجە لە تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان:\nترەمپ: تورکیا وێران دەکەین گەر ھێرش بکاتە سەر کوردەکان\nوەزارەتی خوێندنی بالا ناوی ١٠٦ خاوەن بروانامەی ماسترو دکتۆرا ئاشکرا دەکات بروانامەیان ساختەکردوە\nھەولێر: باوک و کوڕێک کوژران


دوای ڕەخنەی زۆر: "مەبەستم کارپەیداکردن بۆ جیهادیستە گەڕاوەکانی داعش بۆ سوید نییە" - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nRasmus Persson, centerpartistikst kommunalråd i Örebro. Foto. Anna Nyström/Sveriges Radio.\nدوای ڕەخنەی زۆر: "مەبەستم کارپەیداکردن بۆ جیهادیستە گەڕاوەکانی داعش بۆ سوید نییە"\n"قسەکانم بەو شیوەی کە مەبەست بوو وەرنەگیراون"\nبڵاو کرایه‌وه måndag 19 januari 2015 kl 10.16\nڕۆژی هەینی حەوتووی ڕابردوو ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی ئوێرێبرو، سەر بە پارتی سەنتەر ڕاسموس پێرشۆن ئاماژەی بە باسەکانی بەڕێوەبەرایەتی کۆمۆنی شاری ئوێرێبروی کرد و ئاماژەی بەوە کرد کە باس لەوە دەژرێت کە ئەو کەسانەی کە لە سویدەوە دەچن بۆ ناو ڕیزەکانی داعش و دواتر دەگەڕینەوە سوید دەبێ هاوکاریان بکرێت بۆ گەڕانەوە بۆ ناو کۆمەڵگای سوید. لەم دۆخەدا پێرشۆن ئاماژەی بە هاوکاری دەروونی و کارپەیداکردن.\nبەڵام دوێنێ راسموس پێرشۆن لە وتووێژێکدا لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی سوید سەبار بە قسەکانی ڕوونکردنەوەیەکی دا و گوتی ئەمە لەسەر ئەوە نییە کە کار بۆ ئەو کەسانەی کە لە ناو ڕیزەکانی داعش دەگەڕینەوە بۆ سوید پەیدا بکەین.\nپێرشۆن دەڵێ مەبەست ئەوە نییە کە لە شاری ئۆریبرۆ کار بە جیهادیستەکانی داعش بدەین. بەلام هاوکات دەبێ، هەر وەکوو چۆن لەگەڵ ئەندامانی پێشوی دەستەی تاوانکار کار دەکەین، دەبێ دەبێ چەند بژاردەیەک هەبێت. بۆیە دەبێ هاوکاری و پشتیوانیان پێبدەین. ئەمەش بەو مانایە نییە کە چەند کارێکی دیاریکراومان بۆ گەڕاوەکانی ناو ڕیزەکانی داعش هەیە.\nدوای ئەوە ڕاسموس پێرشۆن، سەر بە پارتی سەنتەر و ئەندامی ئەنجومەنی شارەوانی ئوێرێبرو ڕۆژی هەینی لە وتووێژێکدا ئاماژەی بەوە کرد کە دەبێ هاوکاری گەڕاوەکانی ناو ڕیزەکانی داعش بۆ سوید بکەن، ڕەخنەیەکی زۆری لێگیرا. یەکێک لەوانەی کە ڕەخنەگرە بەرپرسی لاوانی لیبەرال لە هەرێمی ئوێرێبرو، سەر بە پارتی لیبەرالی گەل، رۆبین نیلسێنە.\nنیلسێن دەڵێ ئەمن ئەمە بە گاڵتەپێکردن بە باجدەرانی هەرێمی ئوێرێبروە، کە باجی ئەوان سپۆنسەری تێرۆریزمە. هاوکات گاڵتەپێکردن بەم کەسانەیە کە بەدەستی داعش بوونەتە قوربانی و کەسوکاری ئەو کەسانە کە لێرە لە ئوێرێبرو نیگەرانی ئەوە بوونە کە منداڵەکانیان خۆیان بگەێننە سوریا ەو ئێراق. چەند کەسێک کە لێرەوە چوونەتەوە لە سوریا و ئێراق کوژراون. بۆیە من ئەمە بە پێشنیارێکی ڕقهەستێنەر دەزانم.\nبەشی هەرە زۆری ڕەخنەگران لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، بەتایبەتی لەسەر تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر، ناڕەزایی خۆیان نیشان دا. ڕاسموس پێرشۆن بۆخۆی دەڵێ ئەمە گورەترین و بەربڵاوترین نیشاندانی ناڕازیبوونە کە ئەو دیویەتی. هاوکات ئاماژە بەوەش دەکات کە بەم شیوەی کە قسەکانی وەرگیراون دروست نییە و مەبەستی ئەها نەبووە.\nبۆخۆی ڕاسموس پێرشۆن دەڵێ باسی هەمان شێوە هاوکاری کردووە کە ئێستا و پێشتریش بە ئەندامانی پێشوی دەستەی تاوانکار دراوە.\nپێرشۆن دەڵێ لەپێش هەموو شتێکدا دەبێ بەپێی ئەو تاوانانەی ئەنجامیان داوە سزابدرێن و دواتر بەثیی پێویست هاوکاریان بکرێت. هەر وەکوو ئەو هاوکاریانەی کە بە بەو کەسانە دەدرێت کە خۆیان لە دەستەی تاوانکار دوردەخەنەوە. لەکاتێکدا کە پێشەیان پێدەدەین هاوکاریان دەکەین. ئەمەش بەو مانایە نییە کە کاریان پێدەدەین. بەڵکوو هاوکاری بەشیوەی چارەی پیشەیان پێدەدەین.\nبەڵام ڕاسموس پێرشۆن لە هەموو لایەنێکەوە ڕەخنەی لێناگیرێت. ڕێکخەری باڵای حکومەت بە دژی تووندڕەوی شەرخواز، مۆنا سالین لەگەڵ پێرشۆن هاوفکرە. سالین بە ڕۆژنامەی سڤێنسکا داگبلادێت دەڵێ پێمباشە بەشێکی زێدەتر لە کۆمۆنەکان ستراتێژیان تەنها بۆ ئەوانەی کە دەگەڕینەوە نا، بەڵکوو بۆ هەموو جۆرە تووندڕەویەک هەبێت. ساڵین هەروەها دەڵی پێشنیاری ئوێرێبروی نموونەیەکی باشە.\nهواکات ئەم باسە درێژەی داوە و لە پەنای ئەمەدا باس لەوە دەکرێت کە چۆن لەباربەر ئەو کەسانەی کە چوونەتە ناو ڕیزەکانی داعش و دەگەڕینەوە بۆ سوید، هەڵوێست بگیرێت. بەرپرسی لاوانی لیبەرال لە هەرێمی ئوێرێبرو، رۆبین نیلسێن لەمبارەدا دەڵێ من گومانم لەوە هەیە کە بهێڵین بگەڕینەوە سوید. لە بریتانیا باس لەوە دەکرێت کە ڕێگا لەم کەسانە بگیڕیت تا نەتوانن بگەڕینەوە ئەم وڵاتە. بەڵام لەئێستادا یاسایەکی وەها نییە و دەبێ بەشیوەیەک ڕووبەڕووی یەم ڕاستییە ببینەوە. بەڵام نە بەم شێوەی بە پێدانی کار خەڵاتیان بکەین.


ڤیەنا، چالاکیی بۆ ئازادیی ئۆجالان دەستیپێکرد | ROJnews\nڤیەنا، چالاکیی بۆ ئازادیی ئۆجالان دەستیپێکرد\nیەكشەممە, 21 أكت 2018 - 09:06\nناوەندی جڤاکی دیموکراتی کورد لە ڤیەنای پایتەختی نەمسا چالاکییەکی بۆ ئازادیی ئۆجالان دەستپێکرد.\nچالاکیی ئازادیی بۆ عەبدوڵا ئۆجالان، رێبەری پارتی کرێکارانی کوردستان لە ڤیەنا-ی پایتەختی نەمسا لەلایەن ناوەندی جڤاکی دیموکراتی کورد بۆ ماوەی دوو مانگ لە ڕۆژانی شەممە و یەکشەممە لە کاتژمێر ٠٢:٠٠ بۆ ٠٥:٠٠ی پاشنیوەڕۆ لەبەر دەم تەلاری کارلپلاتز ئۆپەرای ڤیەنا بەڕێوەدەچێت.\nیەکەم ڕۆژی چالاکییەکە دوێنێ لەلایەن تەڤگەری ژنانی ئاڤێستاوە ڕێکخرا، لەو چالاکییەدا وێنە و پۆستەری ئۆجالان، هەروەها پانکاردی "ئازادی بۆ ئۆجالان و ئاشتی بۆ کوردستان" هەڵواسرا و بڵاوکراوە بەسەر هاوڵاتیاندا دابەشکرا.\nڕاگەیەندراوێکیش لەلایەن عوسمان یلدرم و لەسەر ناوی ناوەندی جڤاکی دیموکراتی کوردستانەوە خوێندرایەوە و تێیدا ڕاگەیەندرا: بۆ تێکشکاندنی گۆشەگیریی سەر ڕێبەرەکەمان، پێویستە بڕژێینە سەر شەقامەکان و پشتگیریی ڕێبەرەکەمان بکەین.\nئەمڕۆش تەڤگەری گەنجان چالاکییەکە بەڕێوەدەبات.


به‌چی پێشوازی له مانگی ڕه‌مه‌زانی پیرۆز بكه‌ین؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nڕۆژووپێشوازى لە ڕەمەزانبه‌چی پێشوازی له مانگی ڕه‌مه‌زانی پیرۆز بكه‌ین؟\nبه‌چی پێشوازی له مانگی ڕه‌مه‌زانی پیرۆز بكه‌ین؟\nپانـــ15ـــزه قازانج له پێشوازی ڕه‌مه‌زان\n1- مانگی ڕه‌مه‌زان مانگی خێر و به‌ره‌كه‌ت و ڕه‌حمه‌ت و به‌زه‌یی و لێخۆشبونی گوناهه‌كان و ده‌ربازبوونه له ئاگر.\n2- موسڵمان دڵگه‌ش و دڵخۆش ده‌بێت به هاتنی كه‌ژی خواپه‌رستی و به‌ندایه‌تیه‌كان.\n3- موسڵمان دڵخۆشه به هاتنی مانگی ڕه‌مه‌زان؛ چونكه مانگی به‌ڕۆژوبون و شه‌و نوێژ و خوێندنی قورئان و ڕه‌جای لێخۆشبون و ده‌ربازبوونه له ئاگر.\n4- پێغه‌مبه‌ر ﷺ مژده‌ی هاتنی مانگی ڕه‌مه‌زانی به ئوممه‌ته‌كه‌ی ده‌دا.\n5- پێشینی چاك و باش دڵخۆش ده‌بوون به هاتنی ڕه‌مه‌زان و داوایان له خوا ده‌كرد بیانگه‌یه‌نێته ئه‌و مانگه و مۆفه‌ق و سه‌ركه‌وتوشیان بكات بۆ تاعه‌ت و گوێڕایه‌ڵی خوای گه‌وره.\n6- خه‌ڵكێك هه‌یه وره‌ی به‌رز ده‌بێته‌وه و خۆشه‌ویستی و تامه‌زرۆیشی زیاد ده‌كات و، چاوه‌ڕێی ڕه‌مه‌زان ده‌كات ساڵ بۆ ساڵ و پێداویستیه‌كانیشی بۆ حازر ده‌كات و، به‌وپه‌ڕی خۆ ئاماده‌كردنیشه‌وه خۆی ئاماده و حازر كردوه و، به جوانترین شێوه‌ش پێشوازی لێ ده‌كات.\n7- گه‌یشتن به مانگی ڕه‌مه‌زان و مۆفه‌ق بون بۆ به‌ڕۆژوبونی و شه‌و نوێژه‌كانی، نیعمه‌ت و به‌خشێكی گه‌وره‌یه و، له گه‌وره‌ترینی نیعمه‌ته‌كانیشه.\n8- له سه‌ره‌تاكانی ڕه‌مه‌زان و ده‌ستپێكی، ده‌بێت نیه‌تی خۆمان خاوێن و دروست بكه‌ینه‌وه و سوریش بین به ویستێكی ڕاستگۆیانه تا واز له حه‌رامه‌كان بهێنین و، له‌گه‌ڵ گۆڕینی داب و نه‌ریته خراپه‌كان، سه‌رباری تێكۆشانی زێتر بۆ تاعه‌ت و په‌رستش، له‌گه‌ڵ قۆستنه‌وه‌ی ڕه‌مه‌زان، جوانترین وه‌به‌رهێنانیشی تێدابكرێت.\n9- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به نیه‌تێكی ڕاستگۆیانه بۆ هه‌جر و پێشگوێ نه‌خستنی قورئانی پیرۆز، له‌و مانگه پیرۆزه.\n10- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به زۆر داوای لێخۆشبوون كردن و، تۆبه‌یه‌كی ڕاستگۆیانه و، ڕوكردنه خوای گه‌وره.\n11- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به فێربونی ئه‌وه‌ی پێویسته فێری ببین له حوكمه‌كانی به‌ڕۆژوبون پێش هاتن و چونه ناو ئه‌و مانگه.\n12- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به لابردنی به‌ربه‌ست و ئه‌و كارانه‌ی كه ڕۆژوگرتن له‌گه‌ڵیان به زه‌حمه‌ت ده‌بێت پێش هاتنی ڕه‌مه‌زان، به گوێره‌ی توانا.\n13- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به دوعا و پاڕانه‌وه و لاڵانه‌وه و كوزانه‌وه بۆ لای خوا، تا بمانگه‌یه‌نێته ڕه‌مه‌زان به له‌ش ساغی و ته‌ندروستی و ئیمانه‌وه و باوه‌ڕه‌وه.\n14- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به كڕینی پێویستیه‌كانی ڕه‌مه‌زان و جه‌ژن و پێداویستیه‌كانی ماڵ به‌ر له هاتنی ئه‌و مانگه، ئه‌وه‌ش تا ئه‌و مانگه و شه‌وه پیرۆزه‌كانی به‌زایه نه‌ڕۆن له هاتوچونی نێو بازاڕ و مۆڵه‌كان.\n15- پێشوازی له ڕه‌مه‌زان ده‌كه‌ین به پشكداری له ئاماده‌كردنی مزگه‌وت و حازركردنی بۆ نوێژ و شه‌و نوێژ و بۆنخۆشكردنی و، ته‌ماشاكردنی هۆكاره‌كانی سارد و گه‌رمی و و ڕونكه‌ره‌وه‌كان و موكه‌ببیره و نوێكردنه‌وه‌ی به‌رماڵ و ڕایه‌خ و چاككردنه‌وه‌ی سه‌راو و شوێنی ده‌ست نوێژ و ئه‌وه‌ی پێویستی به چاككردنه‌وه هه‌یه، له‌گه‌ڵ ئاماده‌كردنی شوێنی نوێژ بۆ ئافره‌تان و زیادكردنی ژماره‌ی موصحه‌فه‌كان و كتێبه بانگه‌وازییه‌كان و هاو شێوه‌ی ئه‌وانه‌ش.\nوه‌رگێرانی جیهاد قادر علی\n26ــی شعـ8ــــبانـی 1441كۆچی\n19ـی نیســـ4ــــانی 2020له‌دایك بوون\nموسوڵمان پێویستە چۆن پێشوازی لەمانگی ڕەمەزان بکات ؟ چۆن خۆمان ئامادە بكەین بۆ مانگى ڕەمەزان ؟ چۆن پێشوازى لە مانگى ڕەمەزان بكەین ؟ چۆن موسڵمان خۆى ئامادە بکات ودڵخۆشبێ بە هاتنى ئەم میوانە خۆشەویستە (ڕەمەزان)؟ چۆن ڕەمەزان بکەین بە مانگى نوێ بونەوەى ئیمانمان؟\nسەردان: ١,٤٠١ بەش: پێشوازى لە ڕەمەزان\nپرسیاری دواترحوکمی ڕۆژوو شکاندن تەنها بەنیەت و بەبێ خواردن و خواردنەوەپرسیاری پێشترلە سعودیە مانگ بینرا لە وڵاتێکى تر نەبینرا واجبە هەموی بە ڕۆژوو بێ


د.رەئوف كەریم پێنجوێنى\nتۆ ئەوەیت كە هەیت. هەر بەو جۆرەش دەربكەوە كە هەیت. واتە خۆت بە، نەك كەسی تر، چونكە لە خۆبووندا خۆدۆزینەوە هەیە و، لە ئەویتربووندا ونكردنی خود هەیە. تۆ رێك بەو شێوەی كە هەیت زۆر باشیت، زۆر جوانیت، زۆر شیاویت، زۆر شكۆمەندیت، زۆر گەورەیت. ئەزانی بۆ؟!\nئەگەر عاریفانە وەڵامت ئەوێت، چونكە خوای بەدیهێنەر كاری نابەجێ ناكات، مرۆڤی ناپێویست خەلق ناكات، باشترین دروستكراوەكانی بێ ئەرزش ناكات. بەشێك لە رۆحی خۆی ون ناكات. ئەوە رێك خۆمانین كە لە كاتی سەرقاڵبوون بەبوونمان بە یەكێكی تر، خوا و خۆمان و هەموو مانا جوانەكانمان ون دەكەین.\nئەگەر ماتیریاڵیستانە بۆ وەڵامێك دەگەڕێیت، دیسان تۆ و ئەو وەك یەك دروست كراون، هەمان ئەندام و خانە و شانەتان پێدراوە، بەڵام ئەو هەموو سودێكی لێ دەبینێت، كەچی تۆ وەك تەماشاكار وایت و، قسە و دەربڕینەكانت كردۆتە هێرشێك لە رەخنەی روخێنەر لەسەر خۆت و لە دژی خۆت. سەرەنجام، لە باشترین حاڵەتدا، جەستەیەكی خاو و خەونێكی ون و ژیانێكی وەستاو چاوەڕێت دەكات، ئەوە ئەگەر نەتكاتە تاكێكی زیانبەخش و تاوانكار لە كۆمەڵگەدا.\nئەگەر ئەتەوێت بزانیت مرۆڤ چەندە بەتوانایە، دوور مەڕۆ، بەڵكو، وەك لە ناو خەڵكیدا دەوترێت، رێك لەو كەسە نزیكەت بپرسە كە لە ژێر كاریگەری هەڕەشە و ترسی دەسەڵاتی بەعس لەسەر خۆی و مناڵەكانی، بە كۆڵێكی قورسەوە لە سلێمانیەوە هەر بە پێ گەیشتە سنورەكانی بانە و مەریوان، لە هەولێرەوە گەیشتە سنورەكانی مەهاباد و سەردەشت. ئەوان هیچ كات پێیان وانەبوو دەتوانن ئەو هەنگاوە گەورە و خێرا و بێوچانانە بنێن لە ژێر لێزمەی باران و لە چاوەڕێی لەتێ ناندا. رەنگە هەر خودی خۆت ئەوكات كە منداڵ بوویت دەیان كیلۆمەترت بە پێیە بچوكەكانت بڕیبێت و، پێت وابووبێت وەرزش ئەكەیت. تۆ ئەو بەهێزە بوویت، نەك ئەم لاوازە.\nتۆ ئەگەر عەوداڵی داهاتوویەكی گەش و ژیانێكی ئاسوودە و هزرێكی خاوێن و دەروونێكی ئارامیت، رێك لە خۆتدا بۆ خۆت بگەڕێ و بە خۆتەوە سەرقاڵ بە و لە تواناكانی خۆتدا بونیادی داهاتووت بنێ. هەمیشە لە یادت بێت پێغەمبەران و شۆڕشگێڕان و زانا بەناوبانگەكان و سەرمایەداران، هەموویان لە خۆیاندا بۆ سەركەوتن گەڕان، ئەوجا بوون بە سەرمەشق و تیملیدەری هاوڕێی و هاوكارەكانیان.\nدیسان لەیادت بێت:\nئەگەر سەركەوتنی خۆت لە ئەودا هەڵچنی، دەرەنجامەكەی رق و ئیرەیی و خەمۆكی و دۆڕانە. خۆ ئەگەر رێزت لە تواناكانی خۆت گرت، ئەگەر لە خۆتدا بۆ خۆت و بۆ سەركەوتن گەڕایت، هەمیشە رێز لە كەسانی دیكەش دەگریت، چونكە دەزانیت كە ئەوانیش وەك تۆ رێز لە خۆیان دەگرن. ئەوەی رێز لە خۆی نەگرێت، كەسیش رێزی لێناگرێت.\n/تۆ و ئەو!


◄ Результат: Found 60, page 1 of 6 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👫 ئیسماعیل سەردەشتی биография\n📅 Добавлен Nov 9 2008 11:38AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 12,226\nلە ساڵی 1977 لە سەردەشت لەدایکبووە، ساڵی 1997 دەست [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ H.B. 9-11-2008 11:38:20\n🏰 باخی (سەردەشت) Места\n📅 Добавлен Jul 9 2016 10:53PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 8,038\nیەک لە گوندەکانی شاری سەردەشتی رۆژهەڵاتی کوردستانە [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 74% ✍ S.E. 9-7-2016 22:53:17\n📷 بریندارانی بۆردوومانی کیمیایی لە سەردەشت Изображение и описание\n📅 Добавлен Jun 17 2012 4:24PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 15,247\n1988 [ Больше... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 80% ✍ H.B. 17-6-2012 16:24:46\n📝 برینداربوونی کوڵبەرێک لەلایەن هێزە سنوورییەکانەوە لەشاری سەردەشت курдские документы\n📅 Добавлен Mar 31 2018 9:29AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 3,495\nکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان(kmmk): ڕێکەوتی 4ی خاکە [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ M.B. 31-3-2018 9:29:33\n📕 بۆ شارەکەم سەردەشت: نامێلکەی تایبەت بە بۆنەی 25 ساڵەی کارەساتی شیمیایی سەردەشت библиотека\n📅 Добавлен Jun 30 2012 9:05PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 17,555\nئامادەکردنی: رەحمان نەقشی 2012 [ Больше... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 30-6-2012 21:05:07\n📷 بۆمبارانی شاری سەردەشت له لایەن فڕۆکەکانی رژێمی بەعسی - گەرەکی عەیزپوور ئەقدەم Изображение и описание\n📅 Добавлен Jan 1 2014 8:10PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 14,061\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 2 0 ✔ 80% ✍ H.B. 1-1-2014 20:10:43\n🔣 بەنداوی سەردەشت смешанный\n📅 Добавлен Jun 25 2017 10:10AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 9,315\nبەرزییەکەی 116مەتر و درێژییەکەشی 275مەترە، دەکەوێت [ Больше... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ H.B. 25-6-2017 10:10:25\n📝 بەیاننامەی PAK بە بۆنەی 31 هەمین ساڵوەگەڕی بۆردوومانی کیمیایی سەردەشت курдские документы\n📅 Добавлен Jul 8 2018 12:55PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 2,240\n31 ساڵ لەمەوبەر، رۆژی 7 پووشپەڕ، لە جەنگەی شەڕی ئێ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ H.B. 8-7-2018 12:55:41\n📝 پارتی دەستی بەسەر کتێبی سەردەشت عوسمان گرت و بەهزاد موحسین دەستگیر دەکات курдские документы\n📅 Добавлен Apr 20 2018 3:57PM\nئاسایشی پارتی: “کتێبی سەردەشت عوسمان لە تی ئێن تی [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ H.B. 20-4-2018 15:57:23\n💎 پاشماوەی قەڵایەک لە سەردەشت Археологические места\n📅 Добавлен Mar 18 2015 8:34PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 10,748\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ H.B. 18-3-2015 20:34:04\n| Время создания страницы: 11,185 секунд!


چی بكه‌ین له‌كاتی ته‌قینی تایه‌ی ئۆتۆمبێله‌كه‌مان ؟\nچۆن دەتوانین تایەكانى ئۆتۆمبێلمان بپارێزین بۆ ئەوەى تەمەنیان درێژ بێت و توشى ئەگەرى ڕووداوى هاتوچۆمان نەكات ؟\nبەلام هەرچەندە ئاگامان لە تایەكانى ئۆتۆمبێلمان بێت هەر كەمە .\nبەلام جارى وا هەیە بەهەر هۆكارێك بێت لە كاتى لێخوڕینى ئۆتۆمبێلدا یەكێك لە تایەكان دەتەقێت و لەنگەرى ئۆتۆمبێلەكەمان تێك دەچێت بەشێوەیەكى كتوپڕ و لەناكاو كە ئەمە (موقف) ێكى زۆر ناخۆشەو مەترسیدارە و هیوادارم كەسمان توشى نەبین.\nبەلام ئەگەر تووشى بوین چى بكەین ؟\nبەڕاستى لەم جۆرە حالەتانە كە حالەتى لە ناكاون و هەموو شوفێریكیش وا ڕاهاتووە لە كاتى هەر بارێكى لە ناكاو دا برێك بكات بۆیە زۆر جار لە كاتى تەقینى تایە زۆر لە شوفێران تووشى ڕوداو بوونەو كۆنترۆلیان لە دەست داوە .\nئەى باشە چى بكات شوفێر بۆ ئەوەى لەم حالەتە لە ڕوداو دور بێت ؟\n1ـ یەكەم هەنگاو كە پێویستە بیكات دەبێت بە هەردووك دەستى سوكان ( ستێرنى ) ئۆتۆمبێلەكە توند بگرێت بۆ ئەوەى كۆنترۆل لە دەست نەداو ئۆتۆمبێلەكەى لەنگەرى تێك نەچێت بەشێوەیەكى مەترسیدار، چونكە لەگەڵ تەقینى تایە یەكسەر ئەو لایەى كە تایەكەى دەتەقێت نزم دەبێتەوە و بەمەش لاسەنگى ئۆتۆمبێل نامێنێت و هەموو قورسایى ئۆتۆمبێل\nبەرەو ئەو لایە دەچێت كە نزم بۆتەوە .\nجا بۆیە زۆر گرنگە هەموو كاتێك شوفێر بە هە ردووك دەستى ستێرنى یان ( سوكانەكەى ) بگرێت و بۆ پۆزلێدان تەنها بە یەك دەست لێنەخوڕێت ، چونكە تۆ نازانیت كەى تایەكەت دەتەقێت و لەنگەرت تێك دەچێت واتا بارى لە ناكاو كە دێت پێشبینى نەكراوە .\n2ـ هەنگاوى دووەم : بە هیچ شێوەیەك قاچت بۆ لاى پایدەرى برێك نەبەیت ، چونكە برێك كردن دەبێتە هۆى وەرگەڕان .\nئەى باشە چى بكەم بۆ كەمكردنەوەى خێرایى ئۆتۆمبێلەكەم؟\nلە ڕێگاى كلاچ كردن و گۆڕینى گێڕى ئۆتۆمبێل لە گێڕى سووك بۆ قورس بەرە بەرە خێرایى كەم بكەوە وە هەروەها بە شێوەیەكى هێواش برێكى دەست (هاند برێك) بەكار بهێنە بۆ كەمكردنەوەى خێرایت ..\n3ـ دواى كەمكردنەوەى خێرایى ئینجا لادە لایەكى ڕێگا بۆ گۆڕینى تایەكەت .\nبەلام لە بیر نەكەیت بۆ ئەوەى توشى خۆ پیا كێشانى نەبێت لە دواوە چوار فلاشەكەت دا بگیرسێنە هەر لەگەڵ تە قینى تایەكەت بۆ ئەوەى بزانرێت كەوا بارێكى لە ناكاو هەیە .\nوە ئەوەى باسمان كرد و دەتپارێزیت لە ڕوداو ئەگەر لە كاتى تەقینى تایەكە خێراییەكەت یاسایى بێ ت و زۆر خێرا نەبێت بەلام ئەگەر خێرایت زۆر بێت ئەم هەنگاوانەى كە باسمان كرد كاریگەر نابن .\nجا بۆیە شوفێرى بەڕێز خێرا لێمەخوڕە ..\nفاضل حاجی حسین\nبه‌رپرسی به‌شی ڕاگه‌یاندن و هۆشیاری هاتوچۆی هه‌ولێر


خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ڕۆمانی وێرانه‌پیاو … سه‌دیق سه‌عیدڕواندزی – Dengekan\nbySadiq Said Rwandze\tFebruary 15, 2019\tGeneral, Literature, Slider\nمرۆڤی ڕۆژهه‌ڵاتی به‌گشتی، كاتێ ڕوو له‌خۆر ئاواده‌كات و ده‌یه‌وێت وه‌ك په‌ناهه‌نده‌یه‌ك ژیان له‌وێ به‌رێته‌سه‌ر،هه‌رته‌نها به‌رشوێن ودنیایه‌كی دیكه‌ی جیاوازناكه‌وێت كه‌له‌ڕووی ژیاریی و بیناسازی و پێكهاته‌ی شارسازییه‌وه، زۆرله‌وڵاته‌دواكه‌وتووه‌كه‌ی خۆی پێشكه‌وتووتره. به‌ڵكوگرفتی سه‌ره‌كی له‌وه‌دایه‌كه‌به‌ركلتوورو په‌روه‌رده‌یه‌كی دیكه‌ی جیاوازده‌كه‌وێت، كه‌ته‌واوناكۆكه به‌وپه‌روه‌رده‌وشێوه‌ژیانه‌ی ئه‌وله‌سه‌ری ڕاهاتووه. مرۆڤی خۆرهه‌ڵاتی كه‌ڕه‌گی به‌قوڵایی ئه‌و كلتووره‌دا ڕۆچووه، نه‌ك ته‌نها ناتوانێت له‌گه‌ڵ كلتووری ئه‌وشوێنه‌ڕابێت كه‌ئیدی سه‌ر زه‌مینی ژیانی ئه‌وه، به‌پێچه‌وانه‌وه بگره له‌به‌ریه‌ككه‌وتنێكی سایكۆلۆژی گه‌وره‌دایه، كه‌نه‌ده‌توانێ شوناسی ڕۆژهه‌ڵاتییانه‌و ئیسلامییانه له خۆی دابماڵێت، نه‌ده‌شتوانێ ببێته هه‌ڵگری شوناسی عیلمانیانه‌و خۆرئاوایانه.\nتاهیربن جه‌للون له‌كتێبی(بابه تیرۆرزم چییه؟) كه گفتۆگۆیه‌كه له‌گه‌ڵ كچه‌كه‌كه‌ی ده‌ڵێت: گرفتی كۆچبه‌ره عه‌ره‌به‌كان له‌وه‌دایه كه‌دێنه فه‌ڕه‌نسا، به‌ئه‌قڵی وڵاتی خۆیان بیر ده‌كه‌نه‌وه. له‌بری ئه‌وه‌ی هه‌وڵبده‌ن كه‌ئیدی خۆیان له‌گه‌ڵ ژیانی ئه‌وێ بگونجینن، به‌پێچه‌وانه‌وه هه‌وڵده‌ده‌ن فه‌ڕه‌نسا و ڕێسا كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی ئه‌وێ، بێننه سه‌ربیركردنه‌وه‌و تێگه‌یشتنی خۆیان. به‌بێ ئه‌وه‌ی به‌بیریان دابێت كه ئه‌وان له‌وڵاتێكی دیكه‌ن، كه‌به‌هه‌موو پێوه‌رێك جیاوازه له‌ووڵاته‌ی لێیه‌وه‌هاتوون.كه‌واته یا ده‌بێ ڕازیبن به‌وه‌ی هه‌یه، یا ده‌بێ بچنه‌وه وڵاته‌كه‌ی خۆیان. به‌مه‌ش تووشی نامۆبوونێكی گه‌وره‌ی ڕوحی و كلتووری ده‌بن و گه‌لێك جارئه‌ونامۆبوونه،ده‌بێته پاڵنه‌رێكی ده‌روونی كه‌هانیان ده‌دات به‌رچه‌كرداریان بۆكلتووری ئه‌وێ لادروست بێت.\nلێره‌وه‌شه ده‌بینین دوای ساڵانێكی درێژله‌ژیانكردن له‌خۆرئاوادا، هێشتا مرۆڤی خۆرهه‌ڵاتی كه پاشخانێكی ئایینی هه‌یه، ناتوانێت له‌گه‌ڵ شَوه ژیانی ئه‌وێ هه‌ڵبكات. ته‌نانه‌ت هه‌وڵده‌دات منداڵه‌كانیشی ئه‌وانه‌ی له‌وێ له‌دایك ده‌بن و گه‌وره‌ده‌بن، به‌په‌روه‌رده‌ی خۆرهه‌ڵاتییانه‌ی خۆیان گۆش بكات. له‌كاتێكدا له‌وێ له‌دوای هه‌ژده‌ساڵی، هه‌ردوو ڕه‌گه‌زئازادن له‌هه‌ڵبژاردنی ژیانی خۆیان. به‌ڵام پرسیاره‌كه ئه‌وه‌یه ئاخۆ باوكێكی ئیسلامی و عه‌ره‌ب تاچه‌ند ئه‌وكلتووره وه‌رده‌گرێت، كه‌كچه‌كه‌ی له‌دوای هه‌ژده‌ساڵی هاوماڵێكی هه‌بێت وله‌ده‌ره‌وه‌ی ڕێساو یاساكۆمه‌ڵایه‌تی و ئایینییه‌كان، له‌گه‌ڵی بژیت؟ ڕۆمانی(وێرانه پیاو) هه‌ڵگری ئه‌وكێشه ده‌روونی كلتووریه‌یه كه‌مرۆڤی عه‌ره‌ب له‌خۆرئاوادا ڕووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه.\nگه‌رچی ئه‌م ڕۆمانه به‌ته‌كنیكی ئالۆِز نووسراوه‌و له‌سه‌ریه‌ك ڕیتمی گێڕانه‌وه ناڕوات. هاوكات كات و شوێن و ڕووداوه‌كان، له‌ڕێی ته‌كنیكی فلاشباكه‌وه گۆرانیان به‌سه‌ر دادێت و ڕووداوه‌كان جۆرێك له‌هارمۆنی له‌نێوان خۆرئاواو ولاتی سودان وه‌رده‌گرن. ئه‌مه ێرای ئه‌وه‌ی كه‌گێڕه‌ره‌وه له‌هه‌ندێ كاتدا، ده‌نگی ڕۆماننووسه‌و له‌هه‌ندێ كاتیشدا، ده‌روێشی پاڵه‌وان خۆی ده‌بێته‌بگێره‌وه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی بۆمن وه‌ك خوێنه‌رێك گرنگه هه‌ڵه‌وه‌سته‌ی له‌سه‌ربكه‌م، تیمه‌ی ڕۆمانه‌كه‌یه، كه‌به‌شێكی سه‌ره‌كی هه‌ڵگری ئه‌وئاریشه ده‌روونی و خێزانیانه‌یه كه‌مرۆڤی خۆرهه‌ڵاتی له‌ئه‌وروپاڕووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه.ئه‌م ڕۆمانه باسی پیاوێك ده‌كات كه‌له‌باوكێكی سودانی و دایكێكی میسری له‌دایك بووه.\n(حوسنی جه‌لاله‌ددین ده‌روێش) كه پاڵه‌وانی ڕۆمانه‌كه‌یه، دوای ئه‌وه‌ی خوێندنی پزیشكی ته‌واو ده‌كات، ئیدی له‌پێناو ژیانێكی باشترهاوشێوه‌ی هه‌موو كۆچبه‌رانی دیكه‌ی دنیا،بیرله‌چوونه هه‌نده‌ران ده‌كاته‌وه. بۆیه به‌ڕێگه‌ی یاساغ وبه‌ڕێنوێنی چه‌ند قاچاغچییه‌ك ده‌چێته توركیاو له‌وێوه‌ش بۆ یۆنانی وێستگه‌ی په‌ڕینه‌وه‌ی په‌نابه‌ران. تادواجار به‌یاوه‌ری ژنێكی دیكه كه‌وه‌ك ئه‌و ده‌یه‌وێت بچێته ئه‌وروپا، به‌بارهه‌ڵگرێكی گواستنه‌وه‌ی(به‌راز)دوای ده‌ڕۆژ ڕێكردن، له یۆنانه‌وه ده‌گاته نه‌مسا. ئیدی له‌وێ ژیانێكی دیكه دوای ئه‌مسه‌رو ئه‌و سه‌ركردنی كه‌مپه‌كان، ده‌ست پێَده‌كات.لێره‌دا ئێمه له‌به‌رده‌م مرۆڤێكداین كه‌یه‌كه‌م ئیسلامه، دووه‌م عه‌ره‌به، سێیه‌میش خه‌ڵكی سودانه.\nكه‌واته شوناسی ئه‌ومرۆڤه‌مان بۆده‌ركه‌وت. چونكه هه‌موومان ده‌زانین سودانییه‌كان له‌وكه‌سانه‌ن كه‌پابه‌ندبوونێكی پته‌وی ڕوحیان به‌ئیسلامه‌وه هه‌یه‌وله‌هه‌ندێ كاتدا ئه‌وتێگه‌یشتنه‌یان فۆرمێكی ئه‌وپه‌ڕی توندوتیژوه‌رده‌گرێت. دیاره‌ئه‌مه‌ش ڕه‌نگدانه‌وه‌ی شوناسی ناسیۆنالیزمی ئه‌و وڵاته‌یه كه‌وڵاتێكی خێڵه‌كی و ئایینی وتوندڕۆیه. حوسنی بۆ ئه‌وه‌ی له‌و ناوه‌درێژه رزگاری بێت، ناوێكی نه‌مسایی بۆخۆی هه‌ڵده‌بژێرێ به‌ناوی(هاینرش). واته ده‌روێش له‌یه‌ك كاتدا، پێیه‌كی له‌نێو شوناسه سودانییه‌كه‌یه، پێیه‌كی دیكه‌شی له‌نێو شوناسه نه‌مساییه‌كه یه. له‌نێوان ئه‌ودووشوناسه‌شدا، ده‌هاڕدرێت و ناتوانێت خۆی به‌سه‌ریه‌كێكیاندا ساغ بكاته‌وه. ده‌روێش دوای ئه‌وه‌ی مافی په‌ناهه‌نده‌ی وه‌رده‌گرێت، ده‌بێته گووپێكه‌ری سه‌گه‌گان و پاشانیش (نورا شۆلدز) ده‌ناسێت وده‌بێته هاوسه‌ری. ده‌روێش تائێره‌ئاسایی ژیان ده‌گوزه‌رێنێت.\nبه‌لام نه‌هامه‌تییه‌كانی ئه‌و، هاوشێوه‌ی به‌شێكی زۆری پیاوی خۆرهه‌ڵاتی، ئه‌و كاته ده‌ست پێده‌كات كه‌له‌سی دیسه‌مبه‌ری ساڵی1995(میمی) كچه‌تاقانه‌كه‌یان له‌دایك ده‌بێت. ئه‌مه سه‌ره‌تای ده‌ركه‌وتنی مۆته‌كه‌یه‌كی ده‌روونی گه‌وریه بۆ ده‌روێش، كه ده‌كه‌وێته سه‌ردڵی و دواجاریش به‌مه‌رگی خۆی كۆتایی دێت. میمی، به‌منداڵی نازێكی زۆری له‌لایه‌ن باوكییه‌وه پێ ده‌درێت و گه‌وره ده‌كرێت. ده‌روێش كه هێشتاگرێیه‌كی بچووكی ده‌روونی له ژیاندا هه‌یه كه‌ئه‌وعه‌ره‌به‌و په‌روه‌رده‌ی كلتوورێكی تره،مه‌به‌ستیه‌تی میمی به‌و په‌روه‌رده‌یه‌ی ئه‌وده‌یه‌وێت گه‌وره بكات. به‌ڵام ئاخۆ ئه‌مه بۆمنداڵێك كه‌له‌ناوجه‌رگه‌ی ئه‌وروپا له‌دایك بووبێت، ده‌توانێ تاكوێ بڕبكات؟.\nمیمی دوای ئه‌وه‌ی ته‌مه‌نی ده‌گاته هه‌ژده‌ساڵی، كه‌ئه‌و ته‌مه‌نه سه‌ربه‌ستی ئه‌وه به‌كچ و كوڕه‌كان ده‌دات هاوڕێ و هاوماڵێكیان هه‌بێت، ئه‌ویش ده‌بێته هاوڕێی تۆنی.تاكو ڕۆژێك تۆنی دێته ماڵی ده‌روێش. كاتێ ده‌روێشیش پرسیار له‌ژنه‌كه‌ی ده‌كات كه ئه‌وبۆچی هاتووه، ئه‌ویش له‌وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: (نازانم ڕه‌نگه بیانه‌وێ ئیشه‌كه بكه‌ن).ده‌روێش كه‌هاوشێوه‌ی هه‌مووپیاوه‌كانی دیكه، ده‌زانێت هاتنی كوڕێكی گه‌نج بۆلای كچه‌كه‌ی بۆچ مه‌به‌ستێكه، ده‌كه‌وێته بارێكی ده‌روونی ئالۆزه‌وه به‌توڕه‌ییه‌وه ده‌ڵێت: (ئیشی چی؟) تۆنی و میمی ده‌چنه ژووره‌كه‌ی میمی،ده‌روێش بیرده‌كاته‌وه، ئه‌گه‌ركچ و كوڕله‌ده‌ره‌وه‌ی ڕێساكانی شه‌رع و ئایین سێكس بكه‌ن، ئیدی ئه‌مه زینایه.\nبه‌و هۆیه‌شه‌وه دایك و باوكی ده‌چنه جه‌هه‌ننه‌م.بۆیه ده‌ڵێت:_ (ئه‌گه‌ر میمی كوڕ بووایه هێنده‌ی ماندوو نه‌ده‌كردم).تۆنی ده‌چێته ژووره‌وه، دوای ماوه‌یه‌ك میمی كچی به ده‌نگی به‌رزه‌وه بانگی ده‌روێشی باوكی ده‌كات. كاتێ ده‌روێش ده‌چێته ژووره‌وه ده‌بینی كچه‌كه‌ی به حه‌په‌ساویه‌وه وه‌ستاوه‌و ده‌ستی تۆنی گرتووه‌و ده‌ڵێت_ تۆنی بووه موسڵمان. ده‌روێش لێره‌دا، ئاهێكی به‌ردادێته‌وه‌و شادومانه كه‌تۆنی له‌سه‌رده‌ستی كچه‌كه‌ی بۆته موسڵمان. به‌ڵام نه‌ك له‌سۆنگه‌ی ئه‌وه‌ی كه‌سێكی دیكه بۆئیسلام زیادده‌كات، به‌ڵكو له‌سۆنگه‌ی ئه‌وه‌ی ئیدی تۆنی له‌سه‌رده‌ستووری ئیسلام له‌گه‌ڵا كچه‌كه‌ی جووت ده‌بیت. بۆیه ده‌روێش له تۆنی ده‌پرسێت:_( چی وایلێكردی ببیته موسڵمان؟) ئه‌ویش له‌وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: -(كه‌له‌گه‌ڵ كچه‌كه‌ی سه‌یری چه‌ندبه‌رنامه‌و دیمه‌نێكیان كردووه).\nلێره‌دا جارێكی دیكه ده‌روێش ده‌كه‌وێته‌وه بارودۆخێكی ده‌روونی دژوارتر. چونكه ئه‌مجاره‌یان گومان ده‌كات له‌وه تۆنی كچه‌كه‌ی هه‌ڵبخه‌ڵه‌تێنی و خۆی ببێته موجاهیدێك و كچه‌كه‌شی له‌گه‌ڵ خۆی ببات بۆ جیهادو ئیدی چه‌ندین كه‌س به‌ناوی(هاوسه‌رگیری نیكاح) له‌گه‌ڵی جووت بن. بۆیه به‌تۆنی ده‌ڵێت:_(كچه‌كه‌م نامووسی منه هه‌ركه‌سێك ده‌ست بۆ كچه‌كه‌م ببات كارێكی پێ ده‌كه‌م بابه‌ده‌واری شڕی نه‌كردبێت). به‌م جۆره گه‌رچی تۆنی له‌ڕوانگه‌ی ده‌روێشه‌وه ده‌بێته موسڵمان، به‌ڵام ده‌روێش له‌نێو ئه‌و هه‌موو گومان و دوودڵیه ده‌مێنێته‌وه‌و له‌ڕووی ده‌روونییه‌وه داده‌ڕمێت و ده‌بێته پیاوێكی وێران. یاساكانی نه‌مساش ڕێگه‌ی ئه‌وه‌ی پێ ناده‌ن، هیچ كاردانه‌وه‌یه‌ك به‌رامبه‌ر ژن و كچه‌كه‌ی بنوێنێت، چونكه سكاڵای پۆلیس و ده‌ستگیركردنی هه‌میشه ئاماده‌ن، هاوكات ناشیه‌وێت كچه‌كه‌ی له‌سه‌رڕێساو كلتووری خۆرئاوایانه بژیت، بۆیه ژیانی لێ تێكده‌چێت، تادواجار له‌گه‌شتێكدا هه‌وڵی ئه‌وه‌ده‌دات تۆنی له‌لوتكه‌ی چیایه‌كه‌وه بخاته خواره‌وه، به‌ڵام تۆنی نامرێت و سه‌ره‌نجام ژیانی ئه‌ویش له‌لایه‌ن خێزانه‌كه‌یه‌وه كۆتایی پێدێت.\nئه‌م ڕۆمانه‌گوزارشت له‌به‌ریه‌ككه‌وتنی مرۆڤێكی عه‌ره‌ب و موسڵمان ده‌كات له‌گه‌ڵ ژینگه‌و په‌روه‌رده‌ی خێزانی و كۆمه‌ڵایه‌تی و كه‌سی خۆرئاوا. مرۆڤێك كه‌خۆیان به‌ئاره‌زووی خۆیان ژیانه‌كه هه‌ڵده‌بژێرن، به‌ڵام له‌بڕی ئه‌وه‌ی تێكه‌ڵ به‌كلتووری ئه‌وێ بن،ده‌یانه‌وێت كلتووری ئه‌وێ بگۆڕنه سه‌رژیانی خۆیان. ئه‌مه‌ش كارێكه له‌مه‌حاڵ مه‌حاڵتر. له‌كۆتاییدا ده‌ست خۆشانه له برای وه‌رگێڕ سه‌باح ئیسماعیل ده‌كه‌م، كه‌جارێكی دیكه له‌ڕێی وه‌رگێڕانه جوانه‌كانییه‌وه به‌ڕۆمانێكی دیكه‌ی ئاشناكردم.هیوای سه‌ركه‌وتن و به‌رده‌وامی بۆ ده‌خوازم.\nپه‌راوێز:- وێرانه پیاو/ڕۆمان/عه‌بدولعه‌زیز بن به‌ره‌كه/ وه‌رگێڕانی سه‌باح ئیسماعیل/ بڵاوكراوه‌ی ده‌زگای سه‌رده‌م 2018..\nئه‌م بابه‌ته له ڕۆژنامه‌ی هه‌وال ژماره 775ڕۆژی 15-12-2018بڵاوكراوه‌ته‌وه…\nPrevious ئیسلامیه‌كان ڕه‌نگدانه‌وه‌ی پڕۆتێستانتیزمی مه‌سیحیه‌ت و به‌رماوه‌ی مۆدێرنیزمی ڕۆژئاوان …. عه‌لی سیرینی\nNext بەهار لەپێشوازی نەورۆزدا … نوسینی.. ئاکۆ محەمەد سابیر


باڵیۆز برێمه‌ر: نه سوریا و نه ئێران ڕۆڵی یارمه‌تیده‌رییان له عێراقدا نیه\nی مانگی یه‌ک ١٨, ٢٠٠٦\nئه‌م گفتوگۆیه له‌گه‌ڵ باڵیۆز پۆڵ برێمه‌ر به‌ڕێوبه‌ری پێشووی ده‌سه‌ڵاتی كاتی عێراق له لایه‌ن سه‌رۆكی به‌شی كوردی عومه‌ری شێخ موس سازدراوه.\nعومه‌ری شێخ موس: باڵیۆز پۆڵ برێمه‌ر بۆچی گه‌وره‌ترین و ئاسانترین سه‌ركه‌وتنی له‌شكری هێزه‌كانی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانان پاش شه‌ڕی جیهانی دووه‌م له عێراق له ده‌ست درا و به فیڕۆ چوو... ئایا ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه بوو كه هێزی ته‌واو نه‌بوو؟ یان فاكته‌ری تری گرنگ هه‌بوون؟ وه‌كو نه‌بونی به‌رنامه و پلانێك بۆ به‌ڕێوه‌بردن و چه‌سپاندنی ئاشتی له عێراق؟\nباڵیۆز برێمه‌ر: یه‌كه‌م پێم وانیه به فیڕۆچوون بێت، چونكه ئه‌مڕۆ عێراق ئازاده و ئه‌مه‌ش ئه‌و شته بووه به‌ر له شه‌ڕ ویستبویان و ئه‌مه‌ش په‌ره‌سه‌ندنێكی گه‌وره‌یه بۆ 27 ملیۆن كه‌س. پلانیش هه‌بوون له پاش شه‌ڕ چی بكرێت و ئه‌و پلانانه‌ش له لایه‌ن پنتاگۆنه‌وه به‌ر له شه‌ڕ دانرابوون، به‌ڵام دووچاری شه‌ڕێكی سه‌خت تر هاتن.... دووچاری شه‌ڕێكی درێژخایه‌ن هاتن. پلانه‌كان بۆ ڕووداوه‌كان بوون كه ڕوویان نه‌دا وه‌ك كاره‌ساته مرۆییه‌كان، ژماره‌ی زۆری په‌نابه‌رێتی یان ئاگر تێبه‌ردانی بیره نه‌وتیه‌كان. ئه‌مانه ڕوویان نه‌دا.... جا كه من گه‌یشتمه ئه‌وێ پرسیم كێشه‌كانی سه‌ر زه‌مین چین و با پلانی خۆمانی بۆ دابنێین و پلانیشمان بۆ دانا و له ماوه‌ی دوو مانگدا پلانێكی ستراتیژیمان دانا.\nعومه‌ر شێخ موس: بۆچی هێز و به‌ڕێوبه‌رایه‌تی هێزی هاوپه‌یمان پاش سه‌ركه‌وتن له عێراق، نه‌یانتوانی خزمه‌ته سه‌ره‌تاییه‌كانی كۆمه‌ڵگا بۆ گه‌لی عێراق دابین بكه‌ن؟ هه‌روه‌ها بۆ چی پرۆسه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ژێرخانی پێویست ئه‌وه‌نده دواخرا پێش ده‌ستپێكردنی یاخیبوان له عێراق؟\nباڵیۆز برێمه‌ر: یه‌كێ له‌و شتانه‌ی بووه مایه‌ی واق وڕمانی من و هاوكاره‌كانیشم ئه‌و وێرانیه بوو كه ژێرخانی عێراقی تیادابوو... ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌ی ووزه‌ی ئه‌لكتریك وه‌ربگرین كه مه‌سه‌له‌یه‌كی گرنگ بوو... عێراق به‌ر له شه‌ڕ ته‌نها له سه‌دا شه‌ستی ووزه‌ی ئه‌لكتریكی دروست ده‌كرد بۆ ووڵاته‌كه... ئه‌مه له ده‌ره‌وه‌ی عێراق به باشی نه‌ده‌زانرا و ته‌نانه‌ت له ناو عێراقیشدا نه‌زانراو بووه. چونكه سه‌دام حوسه‌ین له ووزه‌ی ئه‌لكتریكی ناوچه‌كانی ده‌دزی، جا به‌غدا ڕۆژانه له‌وانه بوو كه شانزده كاتژمێر ئه‌لكتریكی هه‌بێت و شارێكی وه‌ك به‌سره‌ش له باشوری عێراق له‌وانه بوو دوو بۆ سێ كاتژمێر ئه‌لكتریكی هه‌بووبێت.\nیه‌كێ له‌و شته به‌راییانه‌ی كردمن به پێی ڕێكه‌وتنێك هاوبه‌شی ووزه‌ی ئه‌لكتریك بوو. ئه‌گه‌ریش بگه‌ڕێینه‌وه ئاسته‌كانی دروستكردنی ووزه‌ی ئه‌لكتریك له ڕۆژانی به‌ر له شه‌ڕیش تا ڕۆژی یه‌كی مانگی ده‌ی ساڵی 2003 ئێمه له‌سه‌دا شه‌ستی ئه‌و داخوازییه‌ی بۆ ووزه‌ی ئه‌لكتریك هه‌بوو له‌سه‌ر وه‌ختی به‌ر له شه‌ڕدا دروستمان ده‌كرد. ئه‌وه‌ش له‌بیر نه‌كه‌ین داخوازی بۆ ووزه‌ی ئه‌لكتریك له دوای شه‌ڕ زیادی كردووه چونكه بۆ یه‌كه‌م جار بوارمان بۆ وولاته‌كه ڕه‌خساند كه‌ره‌سته و كه‌لوپه‌لی ئه‌لكتریكی نوێ و زیاتر بێننه ووڵاته‌كه‌وه. كه‌واته دڵخۆشكه‌ریه‌كه له‌وه‌دایه له‌م دووساڵه‌ی ڕابردوودا ئابوری گه‌شه‌ی كردووه... ئه‌مه‌ش یانی داواكردنی زیاتری ووزه‌ی ئه‌لكتریك به‌ڵام ئه‌وه‌ی ده‌مێنێته‌وه ئه‌وه‌یه كاتێكی زۆرتر پێویسته. كه له‌وانه‌یه 4000 میگاواتی ترییان بوێت و ئه‌مه‌ش یانی دامه‌زراوی وه‌به‌رهێنانی ووزه‌ی ئه‌لكتریكی ده‌وێت و هه‌ڵبه‌ته‌ش ئه‌مه له شه‌وێكدا ناكرێت.\nعومه‌ری شێخ موس: به جیاوازی له‌گه‌ڵ زۆر له شاره‌زایان و چاودێرانی عێراق، جه‌نابت باوه‌ڕی به توانای گه‌لی عێراق ده‌كه‌یت بۆ دامه‌زراندنی سیسته‌مێكی دیموكراتی له‌و ووڵاته‌دا، باشه ئه‌م گه‌شبینیه له چیه‌وه هه‌ڵده‌قوڵێت؟\nباڵیۆز برێمه‌ر: دڵنیایی من له تواناییه‌كانی عێراقیه‌كان بۆ خۆ به‌ڕێوبردن له ووتوێژم له‌گه‌ڵ ده‌یان هه‌زار عێراقیدا سه‌رچاوه‌ی گرتووه. قسه‌م له‌گه‌ڵدا كردوون، گوێمان لێگرتوون تا بزانین سه‌رۆك عه‌شره‌ته‌كان، یاسانانسان، ژنان چییان ده‌وێت. هه‌روه‌هاش سه‌یركردنی ئه‌نجامه‌كانی ڕاوه‌رگرتنه گشتیه‌كان و ئه‌و هه‌ڵبژاردنه گرنگانه‌ش. هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی پانزده‌ی دوانزده به ڕاستی جێی سه‌رنجه له‌و ڕوانگه‌یه‌وه‌ی تیرۆرستان هه‌ڕه‌شه‌ی كوشتنی به‌شداربونیان ده‌كرد، به‌ڵام ژماره‌ی ده‌نگده‌ران ی به‌شداربییان له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا كرد.. زیاتر بوو له به‌شداری ده‌نگده‌رانی ئه‌مریكی بۆ هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی ئه‌مریكا له ماوه‌ی زیاتر له سه‌د ساڵی ڕابردوودا. ئه‌مانه‌ش ڕاست پێم ده‌ڵێن عێراقیه‌كان دیموكراسییان ده‌وێت و ئه‌وه‌ش هه‌روا ئاسان نیه به‌ڵام بێگومان دیموكراسییان ده‌وێت.\nعومه‌ر شێخ موس: ڕۆژی یه‌كشه‌ممه، له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی ته‌له‌فزیۆنی Meet the Press كه‌ناڵی NBC له ئه‌گه‌ری ده‌ستپێكردنی شه‌ڕی ناوخۆی عێراقت كه‌م كرده‌وه. له‌مه‌دا هاوبیری له‌گه‌ڵ سه‌رۆك تاڵه‌بانی و زۆر له سیاسه‌تمه‌دارانی عێراق... ئایا چوارچێوه گشتیه‌كه‌ی ئه‌م شیكردنه‌وه‌یه چیه؟\nباڵیۆز برێمه‌ر: پێم وایه دوو خاڵ هه‌ن گرنگن. یه‌كه‌میان مه‌سه‌له‌ی دامه‌زراندنه‌وه‌ی له‌شكری بوو كه ڕێبه‌رانی كورد واته به‌ڕێز تاڵه‌بانی و به‌ڕێز بارزانی... دڵنیا كرده‌وه ئێمه ڕژدین له‌سه‌ر هێنانه كایه‌ی عێراقێكی نوێ و ئه‌مه‌ش وایكرد وابه‌سته‌ییمان به عێراقێكی یه‌كگرتووه هه‌بێت. ئه‌مه خاڵێكی مه‌ترسی شه‌ڕی ناوخۆ بوو ئه‌گه‌ر هاتب و كورده‌كان بڕیاری جیابونه‌وه‌یان دابا كه ئه‌مه‌ش مه‌ترسی شه‌ڕێكی تری به‌رفراوانی ناوجه‌یی ده‌هێنایه كایه و سوریا و ئێران و له‌وانه‌شه توركیا تیادا بونایه.\nخاڵی دووهه‌میش، شیعه ئاینزاكانن كه به گشتی له‌سه‌دا سه‌شتی دانیشتوانی عێراق پێكده‌هێنن. قسه‌م له‌گه‌ڵ زۆر له ڕێبه‌رانی شیعه ئاینزادا كردووه. ڕوانینی من وایه كه عێراقێكی یه‌كگرتووییان ده‌وێت و نایانه‌وێت حكومه‌تێكی هاوشێوه‌ی ئێران دابمه‌زرێنن. ئه‌گه‌ر بێتو ئه‌وه بكه‌ن ئه‌وا كێشه دروست ده‌بێت چونكه پێم وایه كورده‌كان پێی قایل نابن ، به‌ڵام نیگه‌رانیم هه‌یه به‌رامبه‌ر كاریگه‌ری میلیشیا شیعه ئاینزاكان له هێزه ئاسایشه‌كانی باشوری عێراقدا... پێم وایه ئه‌مه مه‌ترسی به‌خش ترین شتێكه و ده‌بێت ڕاگیرێت.. چونكه ده‌شێت ئه‌و مه‌ترسیه به ئاڕاسته‌ی توند و تیژی ئاینزاییدا ببات. بێومان نابێت ئه‌وه‌ش له‌بیر بكه‌ین زه‌رقاوی ئاشكرایانه قسه‌ی كردووه و ده‌یه‌وێت ئاگری شه‌ڕی ناوخۆ له عێراقدا بكاته‌وه.\nعومه‌ری شێخ موس: ماوه‌ییه‌كی كورت له‌مه‌و پێش له وه‌زیرێكی عێراقیم پرسی " ئایا ده‌توانن ئاسایش له ووڵاتی خۆتاندا بچه‌سپێنن و به‌سه‌ر سه‌رهه‌ڵداوان و خراپكاراندا سه‌ركه‌ون، ئه‌گه‌ر هێزی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانان له عێراق بكشێنه‌وه؟ له‌وه‌ڵامدا گوتی: " بێگومان ده‌توانین ئه‌وه بكه‌ین، ئه‌مریكیه‌كان ئێستا ده‌ستمان ده‌به‌ستن له هه‌ندێ هه‌نگاو و كرده‌وه‌دا، ئه‌گه‌ر ئه‌وان بكشێنه‌وه، ئێمه ده‌توانین به شێوه‌یه‌كی خێراتر و كاریگه‌رتر چاره‌سه‌ری ئه‌و ڕه‌وشه بكه‌ین" دیتنی جه‌نابت سه‌باره‌ت به‌م وه‌ڵامه چیه؟\nباڵیۆز برێمه‌ر: حكومه‌ت له عێراق حكومه‌تێكی هه‌ڵبژێردراوه و ساڵێكیشه هه‌ڵبژێردراوه و ئه‌گه‌ر حكومه‌تیش خوازیاری وه‌رگرتنی ئه‌و هه‌ڵوێسته‌یه ته‌نها ئه‌وه‌یان له‌سه‌ره داوامان لێ بكه‌ن ووڵاته‌كه جێ بهێڵین. پێم وانیه ئه‌و ڕایه ڕای هه‌موو ئه‌و عێراقیانه بێت كه بۆ خۆم قسه‌م له‌گه‌ڵ كردوون، به‌ڵام هه‌رچۆنێك بیت ئه‌وه ڕای خۆیه‌تی.\nعومه‌ری شێخ موس: به‌ڕێز باڵیۆز برێمه‌ر، ووڵاته هه‌ره گرنگه‌كانی جیهانی عه‌ره‌ب وه‌كو میسر، عه‌ره‌بستانی سعودیه و ئوردن و هه‌ندێكی ترییان دوو دڵی نیشان ده‌ده‌ن له یارمه‌تیدان و پشتیوانیكردنی حكومه‌تی عێراق، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه هاوپه‌یمانی نزیكی ئه‌مریكان، ئه‌م هه‌ڵسوكه‌وته چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟\nپێم وایه گرنگه یه‌ك به یه‌ك وه‌ریان بگرین ، ئوردونیه‌كان هه‌ر له سه‌ره‌تای شه‌ڕه‌وه پشتیوانیه‌كی زۆرییان كردووین كه ڕێگه‌یاندا هه‌ندێ له هێزه سه‌ربازییه‌كانمان له شانشینی ئوردونه‌وه كاری خۆیان بكه‌ن. له‌و ماوه‌یه‌ی له عێراق بووم، چه‌ند جارێك شا عه‌بدوڵڵام بینیوه و به په‌رۆشیه‌وه هاتۆته پێش بۆ مه‌شق و ڕاهێنان پێكردنی پۆلیسی عێراقی، جا به‌ڕاستی دروست نیه گه‌ر بڵێین شانشینی ئوردون هاوكار نه‌بووه.\nبۆ ووڵاتی میسریش، میسرییه‌كان قایل بوون به هه‌ندێ مه‌شق و ڕاهێنان پێكردنی هێزه‌كانی پۆلیس و هێزه‌كانی له‌ناوبردنی تیرۆریزم. له‌م ماوه‌یه‌ی ڕابردوشدا كه پێم وایه هه‌نگاوێكی گرنگه كۆمكاری عه‌ره‌بی و عه‌مر موسا ی سكرتێری گشتیه‌كه‌ی به‌شدارییان هه‌یه تا په‌یوه‌ندییه‌كی سیاسیانه‌ی هه‌بێت بۆ گفتوگۆكردن و تاوتوێ كردنی كێشه‌ی عێراق. جا بۆیه پێم وایه ئه‌وه‌ی ئێستا له عێراق ڕووده‌دات له لایه‌ن زۆر ووڵات له ناوچه‌كه‌دا دانی پیاده‌نێن سه‌ركه‌وتن به ده‌ست دێت و عێراق ده‌بێته ووڵاتێكی دیموكراسی و ده‌شیانه‌وێت كۆمه‌ك و یارمه‌تی بده‌ن.\nعومه‌ر شێخ موس: به ڕای جه‌نابت ئێران و سوریا ده‌توانن پرۆسه‌ی سیاسی و ئاسایش له عێراق تێك بده‌ن وه‌كو ئه‌وه‌ی له لوبنان ده‌یانكرد یان تووشبونیان به هه‌ندێ گیروگرفتی تازه‌ی ناو ووڵاته‌كانی خۆیان ڕێگایان لێ ده‌گرێت بتوانن ڕۆڵێكی وا ببنینن؟\nباڵیۆز برێمه‌ر: بێگومان ئه‌م مه‌سه‌له‌یه، نه سوریا و نه ئێران ڕۆڵی یارمه‌تیده‌رییان نیه له عێراقدا به تایبه‌تی سورییه‌كان ڕێگه‌یانداوه به گه‌وره به‌عسیه‌كان و گه‌وره ئه‌ندامانی ڕژێمه‌كه‌ی سه‌دام تا كاره‌كانی خۆیان له سوریاوه بكه‌ن و هه‌روه‌هاش له هه‌وڵی ڕێكخستنی یاخیبواندان له‌وێوه و ئۆردوگای مه‌شق و ڕاهێنان پێكردنیان داناوه. له‌وانه‌ش گرنگتر، بوارییان بۆ تیرۆرستانی بیانی ڕه‌خساندووه كارێكی ئه‌وتۆیان نه‌كردووه بۆ كۆنتڕۆڵكردنی سنوره‌كانی له‌گه‌ڵ عێراقدا.\nله لایه‌كی تریشه‌وه، وه‌ك ئاماژه‌ت پێكرد... سوریا كێشه‌ی زۆری له لوبناندا هه‌یه و هیوادارم ئه‌مه وای لێ بكات دوور بكه‌وێته‌وه. ئێرانیش ده‌ستێوه‌ردانی خۆی هه‌یه له باشوری عێراق له ڕێی پاسداره‌كانیه‌وه و ئه‌ندامانی ده‌زگا ئیتیلاعاتیه‌كانیه‌وه و ڕۆڵێكی یارمه‌تیده‌رییانن نه‌بووه. به‌ڵام پێم وانیه ئه‌م دوو ووڵاته بتوانن ڕێ له به‌ره‌وپێشچونه‌كانی عێراق بگرن.\nعومه‌ر شێخ موس: ده‌بێ له ماوه‌ی ئه‌و ساڵه‌ی به‌ڕێوبه‌ری ده‌سه‌ڵاتی كاتی له عێراق بوویت، گفتوگۆی زۆرت كردبێت له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانی حكومه‌تی توركیا كه زۆر نیگه‌ران بوون سه‌باره‌ت به دامه‌زراندنی سسیسته‌م و حكومه‌تێكێ فیدرالی له عێراق، كه تیایدا شوێنێكی تایبه‌تی به هه‌رێمی كوردستان بووبێت، ئایا توانیت له‌و گفتوگۆیانه‌دا ئارامیان بكه‌یت و نیگه‌رانیه‌كانیان خاو بكه‌یت و هانیان بده‌یت بۆ هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق یان نا؟\nچه‌ند ووتوێژێكم هه‌بووه و ئه‌وه‌نده زۆر نه‌بوون ئه‌وه‌نده‌ی گرنگ بێت. ڕێبه‌رانی عێراقی ووتوێژییان له‌گه‌ڵ توركه‌كاندا هه‌بووه له‌وانه ووتوێژه‌كانی سه‌رۆك تاڵه‌بانی كه سه‌ردانی توركیای كرد له‌گه‌ڵ ده‌له‌گاسیۆنێكی گه‌وره‌دا و ئه‌وه‌یان به توركه‌كان گوتووه پێویست ناكات نیگه‌رانییان هه‌بێت. بۆ خۆم زۆر بڕوام به‌وه‌یه كه پێویسته كورده‌كان- كورده‌كانی عێراق وابه‌سته‌ی عێراقێكی یه‌كگرتوو بن. له‌به‌ر چه‌ند هۆیه‌ك كه ده‌شێت هێنانه كایه‌ی پشێوییه‌كی له ناوچه‌كه‌دا لێ بكه‌وێته‌وه. توركه‌كانیش به‌رژه‌وه‌ندییان له بونیات نانه‌وه‌ی ئابوری و بواره‌كانی بازرگانیدا هه‌یه و ئه‌و كاته‌ی له‌وێ بووم بازرگانیان هه‌بوو.\nعومه‌ر شێخ موس: به‌ڕێز باڵیۆز برێمه‌ر، خۆت زۆر ماندوو كرد له‌و ماوه‌یه‌ی كه به‌ڕێوبه‌ری ده‌سه‌ڵاتی كاتی له عێراقدا بوویت بۆ ئاماده كردن و نووسینی ده‌ستورێكی زۆر پێشكه‌وتوو و بێ و وێنه له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ، ده‌ستورێكی عه‌لمانی و دیموكرات ، ئێسات هه‌ست به چی ده‌كه‌یت پاش ساڵێك له به جێ هێشتنی عێراق، خه‌ریكه سیسته‌مێكی نیمچه عه‌لمانی و نیمچه ئایینی له عێراق بێته كایه‌وه؟\nته‌واو دڵنیا نیم له‌گه‌ڵ ئه‌و مه‌زه‌نده كردنانه كۆك بم یان نا... ئه‌گه‌ر بڕوانیته ده‌ستوری ووڵاته‌كه ووڵاتیانی عێراقی په‌سه‌ندییان كرد كه له سه‌ر بنچینه‌ی یاسای به‌رێوه‌بردنی ده‌وڵه‌ت داڕێژرا، به‌ندی گه‌لێ تۆكمه‌ی سه‌باره‌ت به مافه‌كانی ژنان و كه‌مایه‌تیه‌كانی تیادایه... سه‌روه‌ری یاسا ده‌سه‌پێنێت، هاوسه‌نگی هێزی تیادایه به پێكهاته‌ی فیدرالیه‌وه كه ئه‌مه‌ش گرنگیه‌كی تایبه‌تی هه‌یه له دووركه‌وتنه‌وه له گه‌ڕانه‌وه بۆ فه‌رمانڕه‌وایه‌تی تاكه كه‌س. ئه‌مانه‌ش مانای ئه‌وه نین كه نیگه‌رانی نه‌بێت. پێم وایه نیگه‌رانی ڕه‌واش هه‌ن به تایبه‌تی له ڕوانگه‌ی هه‌ندێ ژنانی عێراقیه‌وه كه هه‌ندێ له ئیسلامیه شیعه‌كان ده‌یانه‌وێت له‌و مافانه كه‌م كه‌نه‌وه، به‌ڵام شته باشه‌كه له‌وه‌دایه كه ئه‌و ده‌ستوره له لایه‌ن په‌رله‌مانی نوێ وه ده‌ستكاری تیادا ده‌كرێت و له دره‌نگانێكی ئه‌مساڵیشدا ئه‌و ده‌ستوره ده‌ستكاری كراوه ده‌خرێته‌وه به‌ر ریفراندۆمێك بۆ په‌سه‌ندكردنی.


جوانکاری ددان لە وڵاتی ئێران – گه شتیاری ۆ ده رمان آریا\nجۆانکاری ددان لە ۆڵاتی ئێران و ددان پزێشکی دە تۆانێت، به شناسایی کردن، به رگردن، و دەرمان کردن نەخۆشی کان چاله ی ددان وە کوو ددانه کان، ئارۆ، و باقی نه خۆشی نه کان ددان له رابته بێت. ددان پزێشکی له ئێران شێوە کانی زۆری هەیه که خەڵک بتۆانێن هۆش ددان یان بێت، جۆانکاری ددان و چاک کردنه وە ی ددان له دە ستە ی دیان پزێشکی دادە نرگێت.\nتانج کان، که به ناۆ کڵاۆه کانیش ناسراۆه ده تۆانێت رە سم ، رە نگ و کاره سای ئه سلی دیان بشناسێته ۆە .تانج کان بۆ ئه ۆه ی که له بان دیان دابنرێت زۆر باشو به که ڵکه ، تانج له مه ۆادێ ۆه کوو ویره ،چینی،سرامیک، و تێکه ل کردن ئه م جۆره مه ۆادانه یه.\nشێۆازی ئه نازە گرتن و بنچیننه درووس کردن ، یان وە کوو ته میس کردن قە وی ناسراۆە که بۆ حه زڤ کردن دیان و پلاک دیان کاربردی هه یه،که پلاک دیان و سیمان دیان حه زڤ دە کات .ل م شێۆازە ئه ۆ جێگانه که به ریشه وە س دە بێت ساف تر دە کات.ئه گه ر دیان کان هه ڵ بتۆقی یا سوور بت یا خۆێن برێژنێت یا تام دە م بگۆرێت و یا دیان کان شڵ بێته ۆ ئه م نوع عه مه لیاته بۆ ئه م نه خۆشانه که به ناۆ پریۆدنتال ناسراۆن ته ۆ سیه دە کرێت. له م عه مه لیاته دیان ۆ ئارۆ سالم دە مێنێت.\nچاندنی قژ له وڵاتی ئیران جوانکاری بەبێ نەشتەرگەری لە ئێران


رێگاي ئێوه خۆڕھه ڵاتي ناوين » سەرۆکی پارتی باشی تورکیا: هەدەپە لەگەڵ پەکەکەیە\n27 نیسان 2020\nسەرۆکی پارتی باشی تورکیا: هەدەپە لەگەڵ پەکەکەیە\nموراڵ ئاکشەنەر سەرۆکی پارتی باشی تورکیا لە لێدوانێکدا رەخنەی لە پارتی دێمۆکراتی گەڵان (هەدەپە) گرت و وتی: لە وڵامی ئەم پرسیارە کە پارتی باش هەدەپە لە کوێی سیاسەتی تورکیا دەبینێ دەبێت بڵێم کە هەدەپە لەتەنیشت پەکەکەیە.\nئاکشەنەر وتی: لە وڵامی ئەم پرسیارە کە پارتی باش هەدەپە لە کوێی سیاسەتی تورکیا دەبینێ دەبێت بڵێم کە هەدەپە لەتەنیشت پەکەکەیە. ئێمە بەردەوام جەختمان لەسەر ئەم پرسە کردۆتەوە و تەنانەت لە هەڵبژاردنەکانی گەڕەکیش ئەم پارتە لەهاوپەیمانیەکەدا ئامادە نەبوو.\nرۆژنامەی دیوار لەمبارەوە نووسی: ئاکشەنەر لەدرێژەدا وتی: لەوانەی لایەنگرانی ئەم پارتە دەنگیان بە کاندیدەکانی هاپەیمانی نەتەوە دەنگیان دابێت بۆ ئەمە قسەیەکم نییە. خەڵک هیچ کات ماڵی تاکەکەسی پارتە سیاسییەکان نییە. تەنانەت لە دەنگەکانی ئەکرەم ئیمام ئۆغڵوو لەهەڵبژاردنی شارەوانی ئەستەنبۆل دەنگی لایەنگرانی پارتی داد و گەشەپێدانیش هەبوو.\nناوبراو لەبارەی شیمانەی هاوپەیمانی ئەم پارتە لەئایندەدا لەگەڵ پارتی بزووتنەوەی نەتەوەی تورکیاش وتی: هەموویان ئێمەیان لە پارتی تاوانباری دەوڵەت باخچەلی دەرکرد. من پێش ئەوەی کە پارتی باش دابمەزرێنم لەگەڵ 1200 کەس بە جیا دیدار و گفتگۆم کرد. ئێستا پارتەکەی ئێمە لەگەڵ ئەوان جیاوازە. من لەئەزموونی سیاسی خۆم هاوپەیمانی پارتەکانم لەنێو پارتی دایکی نیشتمان تەجروبە کردووە. ئەمە سەرۆکە سیاسیەکان نین کە دوو پارتی پێکەوە کۆ دەکەنەوە بەڵکوو ئەمە لایەنگرەکانیانن ئەم کارە دەکەن.\nبرچسب ها : پارتی داد و گەشە پێدان , پارتی دایکی نیشتمان , پەکەکە , مەهەپە , موراڵ ئاکشەنەر , هەدەپە)


کابینەی نوێی مەسڕوڕ بارزانی – Standard Kurd\nکابینەی نوێی مەسڕوڕ بارزانی\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 13, 2019 533 جار بینراوە 0 سەرنج\nوێنەی مەسڕوڕ لە ھەرێمی کوردستاندا وینەیەکی جوان نییە. ھەمیشەش لە بەرانبەر نێچیرڤان بارزانییدا وەک کەسێکی توندڕەو و زۆر نەریتپارێز تەماشاکراوە، لە راستییدا ھەردوکیان دونیابینییەکی ھاوبەشیان ھەیە بەڵام نێچیرڤان دیپلۆماسییتر بوە و پۆستەکەشی وای خواستوە وا دەربکەوێت.\nمەسڕوڕ بارزانی دەبێتە سەرۆک وەزیران و بێھەبونی ھیچ روئیایەکی حوکمڕانیی. ئەو نە روئیای حوکمڕانیی ھەیە، نە روئیایەکی دیموکراسیی. تەواوی سەرکەوتنەکانی مەسڕوڕ بارزانیی لەوەدا کورتکراونەتەوە کە “ئەندازیاری ئارامی”ی بوە، ئەمە لەکاتێکدا ھەمومان دەزانین ئارامیی لای پارتیی واتا نەبونی ھیچ دەنگێکی ناڕازیی و خۆسەپاندنی سیاسیی و بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران بە زەبری ھێز و دەستگیرکردنی دەیان کەسی دیندار لەژێر قانونی دژایەتییکردنی تیرۆریزم و روبەڕوبونەوەی ئیسلامیی جیھادیی.\nئەو دەبێتە سەرۆکی حکومەت. بۆ ئەو مەبەستە دەتوانێت وێنەیەکی دیکەی خۆی لە یەکەم ھەنگاوی پێکھێنانی کابینەی نوێدا پیشان بدات. بۆ نمونە دەتوانێت بەسەر ھەمو حیزبە بەشدارەکانی کابینەی نوێدا بسەلمێنێت کە لە سەدا سیی پۆستەکان بۆ ژنان بێت.\nلە کابینەی پێشو تەنھا یەک وەزیر ژن بو، ئەگەر سەرکەوتوتر نەبێت لە وەزیرەکانی تر، بەدڵنیایی ناسەرکەوتوتر نەبوە. لەوە ھەرگەڕێ وەزیرە پیاوەکان بەشێکی زۆر گەندەڵ و ناکارامە بون، تێیاندایە ھۆکارێکی گەورەی قەیرانەکانە. ماناشی نییە لە پارلەماندا ژنان کۆتایان ھەبێت بەڵام لە پۆستەکانی حکومەتدا نەیانبێت، یان با کۆتا لە پارلەمانیش نەبێت، یان با لەناو دەزگاکانی حکومەتیش رەنگبداتەوە. -بەڵێ، کۆتا زۆرجار ھەندێک کەس دێنێتە پێشەوە کە بە کەڵکی پۆستەکان نایەن، بەڵام وەک قۆناغی سەرەتا خراپ نییە، بەتایبەت کە لە ھەرێمی کوردستاندا تاکە رێگەیە بتوانین باڵانسی جێندەریی ھێدی-ھێدی بەدەستبێنین. ئەگەرنا بە رای زۆر کەس، کۆتا بەگشتیی زۆرجار دەبێتە ھۆی ئەوەی ئەوانەی کۆتایان پێدەبەخشرێت وەک ئیمتیازێکی گارەنتییکراو لەو پۆستانە بڕوانن و ھەوڵی خۆپێشخستن و ململانێ نەدەن.\nھەروەھا مەسڕوڕ بارزانی وێنەیەکی زۆر ناشیرینیشی ھەیە لای رۆژنامەنوسانی کوردستان، تەنانەت جیھانیش. ئەو بەناڕاستەوخۆیی لەلایەن میدیاکارانی کوردستان و خێزانی بنەماڵەی رۆژنامەنوسانی تیرۆرکراوەوە، تۆمەتباردەکرێت کەوەی دەستی ھەبوە لە کوشتنی ئەو رۆژنامەنوسانە. دەزگاکەشی زۆر فاشیل و شکستخواردو بو لە دۆزینەوەی بکوژانی رۆژنامەنوسان. لە کوشتنی سەردەشت عوسمان رۆژنامەنوسیش، زیاتر ئەو کەیسە روبەڕوی ئەو کرایەوە. ھەروەھا لە کەیسی کوشتنی وەدات حوسێینیش لە دھۆک. بۆیە، ناکرێت کەسێک سەرۆک وەزیران بێت و لای رۆژنامەنوسانیش بە بکوژی رۆژنامەنوسان تۆمەتباربکرێت. ئەو پەیوەندیی نێوان رۆژنامەنوسان و حکومەت ھێندەی تر خراپ دەبێت. مەسڕوڕ بارزانی فاشیل بوە لەوەی لەڕێی دەزگاکەیی و دادگاکانەوە راستیی ئەو روداوانە نیشانبدات، بۆیە زۆر گرنگە لەو روەش وێنەیەکی دیکەی خۆی نیشانبدات کە پێناچێت لەوەدا سەرکەوتو بێت، ئەگەر بشتوانێت پەیوەندیی لەگەڵ رۆژنامەنوسان و میدیا باش بکات، ئەوا کەیسی تیرۆری رۆژنامەنوسان وەک پەڵەیەکی رەش بە نێوچەوانی خۆیی و دەزگاکەیەوە دەمێنێت تا راستیی روداوەکان ئاشکرا دەبێت.\nبڵاوکراوەی پێشووپەرلەمانی كوردستان رونكردنەوە لەسەر پەخشنەكردنی مارشی ئەی رەقیب دەدات لە رۆژی وسێندخواردنی سەرۆكی هەرێم\nبڵاوکراوەی نوێترباشوور ، خەبات ، ئەزموون\nهەڵوەستەیەک لەسەر پەیامە تەلەفۆنیەکەی (ئۆجالان)\nPosted on نیسان 29, 2020 نیسان 29, 2020 0 942\nPosted on ئایار 4, 2020 0 837\nPosted on ئایار 8, 2020 0 2429\nPosted on ئایار 11, 2020 0 2430\nPosted on ئایار 16, 2020 ئایار 17, 2020 0 1722


ژەنەڕەڵێکی لەشکری ئێران دەڵێت فرۆکە بێفرۆکەوانەکانی ئێران چقڵی چاوی دوژمنەکانیانن\nفەرماندەیەکی هێزی ئاسمانی سوپای پاسدارانی ئێران ڕۆژی پێنجشەممە ڕایگەیاند، فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئێران بوونەتە " چقڵ لە چاوی نەیارەکانیان".\nئەمەریکا و ئیسرائیل، ئێران تۆمەتبار دەکەن بە بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و هێرشی مووشەکی بۆ هێرشکردنە سەر هێزەکانی ئەمەریکا و کەشتییەکانی سەر بە ئیسرائیل لە کەنداو بۆ تێکدانی سەقامگیریی هەرێمەکە.\nتاران سوورە لەسەر ئەوەی ستراتیژییە لەشکرییەکانی بۆ مەبەستی بەرگریە، هەروەها ڕەخنەی توندی لە واشنتن گرت کە هەوڵدەدات وتوێژەکان بۆ بوژاندنەوەی ڕێککەتنە ناوەکیەکە پەیوەست بکات بە بەرنامە موشەکەکانی.\nژەنەڕاڵی ئێرانی ئەمیرعەلی حاجیزادە دەڵێت: "دوژمنانمان دەڵێن دەبێت لەسەر موشەکەکان دانوستان بکەین. هەروەها فرۆکە بێفرۆکەوانەکانمان بوونەتە چقڵێک لە چاویاندا".\nماڵپەڕی لەشکری ئێران سپانیوز لەزاری حاجیزادەوە دەڵێت "ئەگەر سووربن لەسەر سنوردارکردنی توانای مووشەک و فڕۆکەکانمان، ئەوە هێز و توانای ئێمە دەردەخات".\nهەروەها ئاماژەی بەوەش کردوە "پێویست ناکات باسی هێزەکانمان بکەین چونکە دوژمنانمان بە تەواوی باس لە مووشەک و توانایی بەرگری ئێران دەکەن".\nحاجیزادە ئەم قسانەی لە پەراوێزی ڕێوڕەسمێک بۆ ڕێزلێنان لە جەنەراڵ حەسەن تارانی مەغدەم، ئەندازیاری بەرنامەی موشەکی ئێران کرد کە لە مانگی 11ی ساڵی 2011دا لە تەقینەوەیەک لە بنکەیەکی پاسداران لە نزیک تاران کوژرا.\nئەمەریکا مانگی ڕابردوو سزای نوێی ڕاگەیاند کە بەرنامەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەکانی ئێران دەکەنە ئامانج کە دەڵێن داویەتی بە هاوپەیمانەکانیان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لەوانە حزبوڵای لوبنان، حوثیەکانی یەمەن و بزووتنەوەی ئیسلامی فەلەستینی حەماس لە کەرتی غەزە.\nحاجیزادە لە درێژەی وتەکانی ڕۆژی پێنجشەممەدا ڕاشیگەیاند کە "هەڕەشەکانی ئیسرائیل" لە دژی ئێران، بەتایبەتی دژی دەزگا ناوەکییەکانی، لێدوانن کە بە مەبەستی کاریگەری ناوخۆیی بەکاریان دەهێنێت".\nوتیشی:"ئیسرائیلیەکان دەتوانن هێرشێک بۆ سەر ئێران دەستپێبکەن بەڵام ئەوە ئێمەین بڕیار لەسەر دەرئەنجامەکەی دەدەین".\nئێران لە مانگی 10دا هۆشداری دا بە ئیسرائیل لە "هەر کردەیەکی سەربازی" کە بەرنامە ناوەکییەکە بە ئامانج بگرێت، ئەمەش پاش ئەوەی ئیسرائیل گوتی مافی هەیە بۆ بەکارهێنانی هێز لە دژی کۆماری ئیسلامی.


كاردانەوەكان جیاواز بون. پوتین گورزەكەی بە پێشێل كردنی یاسای نێودەوڵەتی ناساند، فەرەنساو بریتانیا كە لە گورزەكەدا بەشدار بون، هیچ لەگورزەكە سودمەند نەبون. لەكاتێكدا ئەردۆغان كە هاوپەیمانی روسیایە لە سوریا، پشتگیریی كرد. وتارەكەی تریزا مای كە پاش گورزەكە خوێندییەوە هێندەی لە پاكانەكردن دەچوو، هێندە لە وتاری سەركەوتن نەدەچوو. ماكرۆنیش لە...\nبڕیاری ترەمپ سەبارەت بە كشاندنەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا، زۆر كاردانەوەی لێ كەوتەوە، گرنگترینیان دوو كاردانەوە بوو، یەكێكیان سعودیە گوزارشتی لێ كردووە و ئەوی دیكەیان فەرەنسا. سعودیە بڕیاریدا خەرجیی مانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا بگرێتە ئەستۆ، ئەمەش چانسێكی دیكەی بە مانەوەی هێزەكانی ئەمریكا دا لە سوریا، بەڵام كەس نازانێ هەتا كەی. فەرەنساش هەر دوا بەدوای بڕیارەكە، لەسەر زاری سەرۆك ماكرۆن رایگەیاند كە ئەگەر هێزەكانی ئەمریكا سوریا بەجێ بێڵن، هێز بۆ سوریا دەنێرێ. شەقام و میدیای ئەمریكی پشتیوانی لەكشانەوەكە ناكەن. مارك تیسین لە رۆژنامەی "واشنتن پۆست" لەوتارێكدا دژی "دووبارەكردنەوەی هەڵەی كشانەوە لە عیراق" وەستاوە، بەڵام...\nئەم دیمەنە، هەفتەی رابردوو، پاش ئەوەی هێزەكانی توركیا دەستیان بەسەر عەفریندا گرت، دووبارە بۆوە. لەگەڵ چوونی...


دیموکراسیەتی چەلەحانێ | KURDPLAT\nکوردپلات 9/20/2021 07:36:00 م ليست هناك تعليقات\n- دیموکراسی بە مانای حوکمی گەل، لەباشترین نمونەکانیشیدا، کەلێنی تێدایەو جێگای پرسیارە، چجای فۆڕمە ڕووکەشی و خراپەکانی!\nمەسەلەن ئایا حوکمی گەل چیە؟ دەسەڵات و ململانێ ی ئینسانەکانی کۆمەڵگایە، یان دەسەڵات و ململانێ ی مێگەلەکانی کۆمەڵگا؟ ئایا دیموکراسی، بواری باڵابوونی مرۆڤەکانە، یان شوێنی هەژمونی حەشامەتەکان؟\n- بەینی خۆمانبێ دیموکراسیەتیش کەمی نەکردوەو بەقەت نادیموکراسیەت، مێگەلسازەو ئەمیش کارگەیەکی تری تواندنەوەی مرۆڤە لەناو حەشامەتداو لێرەدا دیموکراسییش هاوشانی نادیموکراسی، درێغی نەکردوە لە تۆپەڵکردنی ئینسانەکان و لێدان لە تاكێتی ئەوان. بەڵام بە شیوازی خۆی، کە شێوازێکی ناڕاستەوخۆ و فریودەرە!\n- نادیموکراسی لە سادەترین پێناسەیدا بریتییە لە شکاندنی تاکەکان و دروستکردی مێگەلێکی گەورە لە پارچەکانی. کاتێکیش ئەم مێگەلە گەورەیە، وردئەبێتەوە بۆ چەن مێگەلێك،، درۆ ئەوەیە ئەم فرەمێگەلییە، وەکو فرەیی دیموکراسی و وەکو فەزیلەتێکی سیاسی وێنابکرێ!\n- "دیموکراسی" بڕوابوون بە فرەییەو "مێگەل" سەپاندنی یەکڕەنگییە. لە فرەمێگەلییشدا، مێگەلەکان لە پەیوەندییەکی ناچارانەدان و هەر یەکەیان خەو بە سڕینەوەی ئەوانیترو یەکڕەنگکردنی دنیاکەوە ئەبینێ بەڵام ناتوانێ. فرەییەکەش لە هاوکێشەی هێزو لەم نەتوانینەوە دروستبووە، نەك لە ئارگۆمێنتی عەقڵی و ئیلتیزامی ئەخلاقیی و پەیمانی مەدەنییانەوە.\n- هەڵبژاردنیش حەلەبەی ئەم یارییە ناشرینەی مێگەلەکانەو هیوا هەڵچنینیش لەسەر هەڵبژاردن، بێ ئاگایی یان خۆ گێلکردنە لەو یارییەیە. پرسیارە جدییەکەش بەشداری و بایکۆت نیە، چونکە ئەمە سەرەوەی شتەکەیەو کێشەکە لەژێرەوەیدایە. مەسەلەکە ئەوەنیە دەنگ بدەین یان نەیدەین، بەکێ ی بدەین و بە کێ ی نەدەین.. مەسەلەکە ئەوەیە، چۆن ژێرەوەی یارییەکە بگۆڕین، بۆئەوەی سەرەوەی، مانایەك پەیدابکاو لەم پووچێتییەی سیاسەت نەجاتمان ببێ!\n- کاتێ خوێکە، هەر ڕق و دەمارگیری و سەنگەرگرتن و دابەشکاری ڕەش و سپیانەی دنیابێت، ئیتر چێشتەکە هەرچی بێت، هەمان تامی هەیە. ئا لێرەشەوەیە کە دژە تەقلیدییەکانی دنیای ئێمە، فەرقییان نیەو هەمان بێتامن! چەپ و ڕاست، ئیسلامی و علمانی، قەومچی و دژەقەومی، پارتی و دژەپارتی، دەسەڵات و موعارەزە.. کاتێ ئەمانە، جگە لە شەیتاندن هیچی تریان پێ نەبێ بۆ یەکترو ئاشی هەموویان هەر ڕق بیگێڕێ، ئیتر هەمووی، هەمان تاس و حەمامەو تەنیا ڕەنگی خاولی و پەشتەماڵەکان جیان!\n- مەسەلەکە ئەوەنیە کە بەشداری یان بایکۆت چی لە دنیاکە ئەگۆڕێ، مەسەلەکە ئەوەیە چی لە تۆدا گۆڕاوە؟ ئەگەر نەگۆڕەکەی تۆ، هەر ڕق و دەمارگیری و بەرژەوەندی بێت، ئیتر بەشداری و بایکۆت فەرقێکی نیەو تۆ بە هەردوکیان هەر جەبهەیەکی تری ڕقهەڵڕشتن ئەکەیتەوە.\n- لەنێوان دووڕیانەکاندا، حەلی ئێمە ڕێگای سێیەم نیە، لە غیابی عەقڵ و لە وجودی ڕقدا، ڕێگای چوارو پێنج و هەزاریش هەر ئەگاتەوە هەمان چاڵی تاریك. چارەسەر ئەوەیە هەموو ڕێگاکان، لە ڕقەوەناو لە عەقڵەوە پیای بڕۆینەوە.\n- سەیرکە پاڵەوانەکانی ئێمە لە هەموو ئاڕاستەکان، ئەوانەن کە وەتەری ڕق ئەژەنن. چونکە لە ئەساسەوە عودەکەی ئێمە، هەر ئەو تەلەی پێوەیە بۆیە هەر ئەو ئاوازەی ئەگات. ئێمە پێویستە تەلی هۆشیاریی ببەستین بۆئەوەی دنیاکە بڕێك ئارامبێتەوەو خۆت ببیتە کاراو پاڵەوانی بیرکردنەوەی خۆت، چیتر بەرکاری چەلەحانێ ی پاڵەوانەکانی ڕق نەبیت!\n- ئەوە باشە کە هەڵبژاردن جیاکاریی ناکاو لە دەنگا هەمووان یەکسان ئەکاتەوە. بەڵام ئەوە خراپە کە عادەتەن "زۆرینە" جسمێکی مێگەلیی و ئیحساسییە، نەك جسمێکی مرۆیی و عەقڵیی. لێرەشدا ئەبێ بنەمای دیموکراسی تاكبێ و یاساکانی یارییەکە بە جۆرێك دابڕێژرێن، کە تاك بپارێزن لە هەژموونی مێگەلەکان. بەڵام کە دیموکراسی کورتکرێتەوە لە هەڵبژاردنداو هەڵبژرادنیش جەولەیەکی تری مێگەلسازی و سەرکەوتنی کۆمەڵگاو ئایدۆلۆژیاو حیزب و خێڵ بێت بەسەر تاكدا، ئیتر پرسیارە گەورەکە ئەکەوێتە سەر خودی هەڵبژاردن و دیموکراسی، نەك ئەو پرسیارە بچوکەی کە بەشداری بکەم یان بایکۆت!\n- هەڵبژاردن بایکۆت دەنگدان دەنگنەدان دەنگ سوتان.. ئەمانە سەرەوەی مەوزوعەکەن، ژێرەوەی دیموکراسی ئێمە، ئەوەنیە کە پێویستە ئەوە بێت. کێشەکەش لەو ژێرخانەدایە نەك لەو چەلەحانێیەی لە سەرخانەکە ئەگوزەرێ. ژێرخانی دیموکراسی، تاکێکی ئازادو ئاگای تێدایە کە ئەگەر لە هەڵبژاردنێکیشدا بڕیاری هەڵە بدات، لە هەڵبژاردنی دواتردا ڕاستی ئەکاتەوەو کۆی یارییەکە لە بەرژەوەندی ئەم تاکە ئازادەیەو تاکو دووبارەش بکرێتەوە تاکێتی ئەو ئامادەتر ئەبێت.\n- بەڵام لە کۆمەڵگا تەقلیدییەکاندا، حەڵقەی یەکەم ئەو تاکە ئازادە نیەو یارییەکە هەر لەسەرەتاوە بە مێگەل دەستپێئەکاو هەر بە مێگەلیش کۆتایی دێت. دووبارەکردنەوەشی لە بەرژەوەندی مێگەلەکاندایە نەك ئینسانەکان. پرسیارەکەش ئەوەنیە کە هەڵبژاردن باشە یان خراپ، پرسیارەکە ئەوەیە تۆ خۆت چیت و لەکوێوە ئەچیتە ناو یارییەکە؟\n- کاتێ لە عوقدەو ڕق و دەمارگیرییەوە بۆی ئەچیت، ئیتر بەشداری و بایکۆت فەرقی نیە، چونکە پەرچەکرداری سوزداری و ڕقاوی، کوێرو نائازادترگایە. بەڵام کاتێ لە ڕێگای عەقڵ و هۆشیارییەوە خۆت ئازاد ئەکەیت لە فەوزاکەو وێنەکە لە ئارامییدا ئەبینیت، ئیتر ئەوەی کە ئەیکەیت خۆتیت، دیموکراسیش لەو خۆتەوە دەستپێئەکاو بەبێ ئەو خۆتە باسکردن لە دیموکراسی فریودانە!\n- فەوزا پێوەرێکی باشە بۆ پێوانی شتەکە. جەماعەتی ڕقبازی و هاشوهوش و حەماسەت و یاریکردن بە عاتیفە.. "لە هەموو لاکانەوە" ئەگەرچی لەبەرچاوی تۆدا نمایشی ململانێیەکی توند ئەکەن، بەڵام لەڕاستیدا ئەمانە هەموویان پێکەوە، بەرەی نادیموکراسی و مێگەلسازی و لێدانی عەقڵ و ئاگایی ئینسانی ئێمەن و بە هەموویان نایەڵن ساتێکی ئارام دروستببێ کە ئینسانی ئێمە بیری تێدا بکاتەوەو بەر وجودی تاکانەی خۆی بکەوێ و بچێتە ناو دیموکراسییەوە!\n- ئەوەش لەناو هەموو ئاڕاستەکاندایەو شەپۆلێکە لە هەموو لایەکەوە هێرشمان بۆ دێنێ نەك تەنیا لە لایەکەوە. کاری ئێمەش ناسینەوەی ئەو شەپۆلەو خۆپاراستنمانە لەوەی کە ژەهراوی و ئاڕاستەمان بکات. کە ئەوەمان کرد ئیتر لە بەشداری و بایکۆت و هەموو ئاڕاستەکاندا، مرۆڤی ئێمە ئامادە ئەبێ و ئەوەی کە هەیە هەمووی بنیاتنەرو قازانجە. کە ئەوەشمان نەکرد، ئیتر شەپۆلی ڕق ڕامان ئەماڵێ و لە هەموو ئاڕاستەکاندا شتەکە هەر مێگەلی و ناعەقڵانییەو هەر زەرەرە.\n- مەسەلەکە ئەوەنیە کە بەشداری باشە یان بایکۆت، مەسەلەکە ئەوەیە کە تۆ لەکوێوە بەشداری و بایکۆتەکە ئەکەیت. لە کارایی و هۆشیارییەوە، یان لە گیرفان و پەرچەکرداری ڕقاوی و مێگەلییەوە. بایکۆت و بەشداری، هیچیان خۆی لە خۆیدا نە عەیبەیە نە هەڵوێستی باڵا. ئەوە ئاستی هۆشیاریی تۆیە قیمەتی بەشداری و بایکۆت دیاری ئەکات.\n- سەیرێکی چواردەورت بکە، کەسانی وا بانگەشەی بایکۆت ئەکەن، لەگەڵ کۆیلەیەکی حیزبا بیگۆڕیتەوە زەرەرتەو هەردوکی هەمان عەقڵیەتە. ئەوەشی کە گرنگە، ئەوەیە ئێمە چۆن بگەینە عەقڵیەتێك کە گشتییانەبێت نەك مێگەلییانە. ئاخر ئەوەی کە مێگەلییانەیە لەسەر ختوکەی ئیحساس وەستاوەو ئەوەی کە گشتییانەیە لەسەر ئارگۆمێنتی عەقڵ وەستاوە. هەروەها چۆن بگەینە بڕیارێك کە خودییانەبێت بە مانای ئیرادەو ئاگایی، نەك بە مانای بەرژەوەندی و خۆپەرستیی.\n- یەعنی هۆشیاری ئینسان سەنگی مەحەکەو هۆشیاریش ئەکەوێتە ئارامییەوەو هاشوهوش بە هیچ بارێکا ڕەبتی بە هۆشیاری تاك و چاکەی گشتییەوە نیە. مەسەلەن ئێمە پێشئەوەی بایکۆتی هەڵبژاردن بکەین، ئەبێ بایکۆتی هاشوهوش بکەین و خودی حەملەی بایکۆت نەکەین بە جەبهەیەکی تری چەلەحانێ و ڕقبازی و بردنی هۆشی ئینسانەکان.\n- ئێمە بۆ ئەم هەڵبژاردنەو بۆ ژیان بە گشتی، پێویستمان بە بڕێك ئارامییە. حیزب و ڕاگەیاندن و پەیج و سیاسەت و ئایدۆلۆژیاش، هەمووی بە خەستی لەناو پیشەسازی فەوزادایەو ژاوەژاو بەرهەمئەهێنێ. ئێمە تەنیا پێویستمان بە بایکۆتی فەوزایە. کە بایکۆتی فەوزامان کرد، ئیتر دەنگدان و دەنگنەدان کێشەیەك نیەو نابێتە بەشێك لە فەوزاکە. بەڵام کە بایکۆتی فەوزامان نەکردبێ، ئیتر ئەوەی کە ئەیکەین و نایکەین، ئەچێتەوە خزمەتی فەوزاو خراپترکردن.


وەفدێکی فەرەنسی لە 2019 سەردانی مۆزەخانەی موسڵیان کرد بۆ لێکۆڵینەوە لەو وێرانکارییەی لەلایەن داعشەوە ئەنجامدراوە. [خاوەنی وێنە: بەڕێوبەرێتی لێکۆڵینەوەی کەلەپوور و شوێنەواری نەینەوا]\nلە میانەی داگیرکردنی موسڵ و دەسەڵاتەکەیدا، "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) بۆ رای گشتی رایگەیاند کە كه‌له‌پووره دێرینەکان و پەیکرەکان لەڕاستیدا "بووکەڵەن" و دەبێت لەناوببرێن بەهۆی "ئەرکی ئایینیەوە".\nشارەزایان بە دیارونایان وت پێشتر باسی ئەوە نەکراوە کە لەڕاستیدا داعش پارچە شوێنەوارەکانی دزیوە و فرۆشتووە، کە داهاتێکی باشی بۆ پەیداکردوون. ئەمەش زیاتر دووڕوویی و ئەو وێنە ساختەیەی گروپەكه دەردەخات كه هەوڵیداوە پیشانیبدات.\nهەروەها داعش هەڵکۆڵینی سیسته‌ماتیکی ئەنجامداوە لە گەڕان بەدوای ئەو پارچە شوێنەوارییانەدا كه لە ناوچە مێژووییەکان کەوتنە ژێردەسەڵاتی.\nزیاتر لە 1,700 ناوچەی دیرۆکی و ئایینی لە موسڵ کەوتنە ژێردەسەڵاتی گروپەکە لەنێوان ساڵانی 2014 و 2017، زۆربەیان تاڵانکران و وێرانکران.\nناوچەی شوێنەواریی قەڵای سەنحاریب لە نەینەوا لە 2015 دووچاری و وێرانکاری بوو بە دەستی داعش. [خاوەنی وێنە: بەڕێوبەرێتی لێکۆڵینەوەی کەلەپوور و شوێنەواری نەینەوا]\nبەڕێوبەری مۆزەخانەی موسڵ، زیاد غازی سەعدوڵا بە دیارونای وت دوای ئازادکردنی موسڵ لە دەستی داعش، هەڵمەتی لێکۆڵینەوە و پاراستن ئەنجامدرا بۆ ئەوەی تاڵانکردن و وێرانکردنی پارچە مێژووییەکان بخەمڵێنرێن.\nبە دیارونای وت لێکۆڵینەوەکە دەریدەخات کە گروپەکە پشتیبەستووە بە پارچە مێژووییە دزراوەکان وەک سەرچاوەیەکی سەرەکیی داهات و پێشیوایە کردەی وێرانکردنی پارچە مێژووییەکانی نێو مۆزەخانەکە وەک لە فیلمە پڕوپاگەندەکانی گروپەکەدا پێشاندراوە "تەنیا لەبەرگیراوەی دزراوەکان بوون".\nشیکارکردنی داتا بەسەر پارچە شکێنراوەکانی مۆزەخانەکەدا جێبەجێکراوە، لەگەڵ سەیرکردنەوەی چەند فایلێک کە پارچەکانی نێو مۆزەخانەکە لە پێش داگیرکارییەکەی داعشدا لەخۆدەگرێت، "دیارنەمانی پارچە دەگمەن و گرانبەهاكانی دەرخست".\nوتی ئەمەش مانای ئەوە دەگەیەنێت کە بە شێوەیەکی سیسته‌ماتیک دزراون. داعش پارچە مێژووییەکانی نێو ئەو شوێنەوارانەی دەدزی کە دەستی بەسەردا دەگرتن و دواتریش شوێنەکەی دەتەقاندەوە یان بە بڵدۆزەر تەختی دەکرد بۆ ئەوەی هیچ نیشانه‌یەکی دزییەکە بەجێنەهێڵێت.\nبەگوێرەی سەعدوڵا، ئەم شێوازە لە مەزارگەی تەل نەبی یونس (پێغەمبەر یونس) و تەل قوانیجاق روویداوە، کە قەڵای پاشا سەنحاریبی ئاسوریەکان و شاری مێژوویی نیمرودی لێیە.\nبه‌ڵام ژمارەیەکی دروست ده‌رباره‌ی ئەو پارچە مێژووییانە نییە کە تاڵانکراون و بە قاچاخ براونەتە دەرەوەی وڵات، لەکاتێکدا بەشێکیان بە فەرمی لە تۆماری مۆزەخانەکەدا تۆمارنەکراون.\nسەعدوڵا وتی ئەو پارچە مێژووییانەی مۆری مۆزەخانەکه‌یان پێوەیە دەتوانرێت بە ئاسانی بناسرێتەوە و وەربگیرێنەوە لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، بەڵام ئەوانەی دیکە کێشەن کە بە هەڕەمەکی دەرهێنراون و بە قاچاخ براونەتە دەرەوە -- کە ناسینەوەشیان زه‌حمه‌ته.\nوتی: "وەزارەتی رۆشنبیری و بەڕێوبەرێتی کەلەپوور و شوێنەوار لەگەڵ چەند ئاژانسێکی عێراقی و ناعێراقیدا کاردەکەن، هەروەها ئینەتپۆڵیش، بۆ دۆزینەوەی پارچە مێژووییەکانی عێراق."\nراپۆرتێکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عێراق لە 4 تشرینی یەکەم، کە پشتی بە وتەیەکی یونێسکۆ بەستووە، رایگەیاند کە داعش 36 ملیۆن دۆلاری پەیداکردووە لە بەقاچاخبردنی پارچە مێژووییەکانی موسڵ و فرۆشتنیان لە بازاڕی جیهانیدا لەڕێی لایەنی سێیەمەوە.\nشارەزایەکی شوێنەوارناسی لە زانکۆی موسڵ، ئەحمەد قاسم وتی هەڵەمەتەکانی داعش بۆ دزین و قاچاخچێتی پارچە مێژووییەکان بە شێوەیەکی رێکخراو ئەنجامدراون.\nبە دیارونای وت: "کاتێک ئێمە دوای ئازادکردنی گەڕاینەوە موسڵ، لێکۆڵینەوەمان لە شوێنەوارە وێرانکراوەکان کرد کە دەریانخست کاری هەڵکۆڵین بە شێوەیەکی زۆر تیۆرییانه و زانستیانە ئەنجامدراوە."\nوتی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکە دەریدەخات چەکدارانی داعش چەند کەسێکی تایبەتمەندیان هێنابێت. بەڵگەی ئەمەش دەکرێت ئەو تۆڕی ئاڵۆزی تونێلانە بێت کە بە وریاییەوە لەژێر مەزارگەی تەل نەبی یونسدا لێدراون، ئەو شوێنەی قەڵای شای ئاسورییەکان سەرحەدونی لێیە و پێشتر هیچ هەڵکۆڵینێکی لێنەبووە.\nقاسم وتی داعش تەنیا پارچە مێژووییەکانی تاڵاننەکردووە، بەڵکو بووەتە هۆی وێرانکارییەکی گەورەی مێژووی مرۆڤایەتی کە چەندین شوێنەوار و بینای دیرۆك لەخۆدەگرن.\nنوێنەری بەڕێوبەرێتی کەلەپوور و شوێنەواری نەینەوا، موسەعەب محەمەد جاسم بە دیارونای وت لێکۆڵینەوەی پارچە مێژووییە دزراوەکان لە میانەی کۆنتڕڵکردنی موسڵدا لەلایەن داعشەوە دوو لایەنی هەیە.\nیەکەمیان لە وڵاتانی دەرەوە ئەنجامدراوە، کە تێیدا هەماهەنگیکراوە لەنێوان عێراق و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکەوتنی هاوبەش واژۆکراوە بۆ گەڕاندنەوەی ئەو پارچانەی بە قاچاخ براونەتە دەرەوە، بەشێکیان لە بازاڕی مه‌زادی ئاشکرادا فرۆشراون.\nدووەمین لایەن هەوڵە بەردەوامەکانی هێزە ئەمنییەکانی عێراقەوه‌یه بۆ لێکۆڵینەوە لەو پارچە مێژووییانەی لە حەشارگەکانی داعشدا لە چەند ساڵی رابردوودا دۆزراونەتەوە، کە پاشماوەکانی گروپەكه پلانیان هەبووە بە قاچاخ بیانبەنە دەرەوە.\nوتی ئاژانسی ئاسایشی نەتەوەیی و فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا نزیکەی 100 پارچەی مێژووییان گەڕاندۆتەوە لە کۆتاییهاتنی شەڕەکانی ئازادکردنی موسڵەوە.\nلێکۆڵەرانی عێراقی شوێنەواری گۆڕێکی بەکۆمەڵ دەپشکنن لە نزیك موسڵ


پن كۆد ئاگاداریه‌كان JCC نرخی سه‌وزه و میوه نرخی دراو زێر و خۆراك سه‌ره‌كی شوێنی سلێمانی شوێنی سلێمانی پارێزگای سلێمانی 2015-09-07 01:01:30 شوێنی سلێمانی\nشاری سلێمانی دەکەوێتە نێوان ھێڵی پانی (٣٤ – ٣٦) پلە لەسەر ھێڵی کەمەر و ھێڵی درێژی (٤٥ – ٤٦) پلە لە ڕۆژھەڵاتی ھێڵی گرینویجی گۆی زەوییەوە ، واتە دەکەوێتە باشووری ڕۆژئاوای کیشوەری ئاسیا و ڕۆژھەڵاتی کوردستانی باشوورەوە. سلێمانی لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە بە زنجیرە شاخی ئەزمڕ(1700م)، گۆیژە (1525م) و قەیوان دەورە دراوە ، لە باشووریشەوە بە چیای بەرانان(١٣٧٣م) و لە ڕۆژھەڵاتیشەوە دەشتی شارەزوور دەستپێدەکات کە درێژییەکەی ٤٥کم و پانییەکەی ١٥کم. لە ڕۆژئاواشەوە شاخی تاسڵوجە گەمارۆی داوە. شاری سلێمانی ٨٥٣م لە ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە و ئاو و ھەواکەی بە دەریای ناوەڕاستەوە کاریگەرە و لە زستاندا سارد و باراناوییە و ھاوینیشی وشک و گەرم و بێبارانە ، جیاوازییەکی زۆریش لە نێوان پلەکانی گەرمای شەو و ڕۆژ و وەرزەکانی ساڵدا بەدی دەکرێت.\nئاو و ھەواى سلێمانی\nئاو و ھەوای ناوچەی سلێمانی بە زۆری لە ئاو و ھەوای ناوچەی دەریای ناوەڕاست ئەچێت تەنیا ناوچەکانی چەمچەماڵ و دەشتی کەلاریان لێدەرچێت. پلەی گەرمای ھاوین ئەگاتە (٣٩) پلەی سەدی و ئەگەر بەرەو خۆرئاوا ببیتەوە تا (٢٤)نزم ئەبێتەوە. ئەمە بە شێوەیەکی گشتییە بەڵام ھەندێک ساڵ بەرزترین پلەی گەرما لە ھاوین دا سنووری (٤٥) پلەی سەدیش ئەبەزێنێت. بای لە ھەر چوارلاوە بۆ دێت. جاران لە دوانزە مانگی ساڵدا ھەشت مانگ بارانی تیا دەباری بەڵام ئێستا وەک بەشێک لە دیاردەی گەرم بوونی زەوی ماوە و ڕێژەی باران بارینی تیا کەم بۆتەوە. تێکڕای گشتی باران بارین لە ساڵێکدا لە نێوان (٤٠٠-ـ٦٠٠ملم). بێگومان لە ناوچە شاخاوییەکانی پارێزگای سلێمانیدا ئەگاتە ١٠٠٠ ملم و ھەندێکجار زیاتریش.\nشاری سلێمانی ٨٥٣م لە دەریاوە بەرزە. ھەر لە ناو شاری سلێمانی دا بەرزی و نزمی و گردۆڵکەی زۆر ھەن (ھەوارە بەرزە ، گردی عەلی ناجی ، گردی گەڕەکی ئەندازیاران ، گردی سەرچنار وە گردەکانی تر) ئەمانە بە شوێنی بەرز دائەنرێن بەڵام سلێمانی کۆن وەک دەرگەزێن و چوارباخ و کانێسکان و سەرچنار و سەرشەقام تا بەرەو خوارەوه بێتەوە ھەر دوو چەمی تانجەرۆ و قلیاسان نموونەی ناوچە نزمەکانی سلێمانین. جیاوازی نێوان لوتکەی گۆیژە و دەوروبەری چەمی قلیاسان ٨٧٨م ئەبێت. واتە گۆیژە نزیکەی ١کم لە باشووری سلێمانییەوە بەرزترە کە ئەمە جیاوازییەکی زۆرە و گەلێک کار ئەکاتە سەر ئاو و ھەوا و پەیدابوونی ڕەشەبا. ئاو و ھەوای شاری سلێمانی پلەی گەرما لە ھاوینی ١٨٢٠دا وەک گەشتیاری بەناوبانگ (میستەر ریچ) لە دوای نیوەڕۆدا گرتویەتی لە ڕۆژی ١٧ی تەموزدا (٣٥) پلەی سەدی بووە ، بێگومان ئێستا ئاو و ھەواکەی گەرمترە و خۆی ئەدا لە ٤٥ پلەی سەدی. لە زستاندا لە بەکرەجۆی نزیک سلێمانی تێکڕا( ٣،٥) پلەی سەدییە. بەڵام لە ناوچە شاخاوییەکان بە تایبەت دوای بەفربارین و لە چلەی زستان دا چەند پلەیەک دێتە ژێر سفرەوە.\nتەوژمی پاڵەپەستۆی ھەوا و پلەی گەرما پێچەوانەی یەکترن. واتە ھەتا پلەی گەرمی بەرزتر بێتەوە (با) یاخود (ھەوا) ئەکشێ و بۆشایی تیا پەیدا ئەبێت و قورسای کەم ئەبێتەوە ، بەوە تەوژمەکە کەم ئەبێتەوە بۆیە گەرما کاریگەرترین شتە لەسەر پاڵە پەستۆی ھەوا ھەر ئەمەشە وای کردوە سلێمانی بە شاری ڕەشەبا بناسرێت. ھەوای سلێمانی (شێدار)نییە چونکە دوورە لەدەریاوە.


گەنجانی بێکاری عێراق ئامادەی خولێکی راهێنانی کۆمپیوتەر دەبن لە بەغدا له 27 کانونی دووەم. [خاوەنی وێنە: بنکەی راهێنانی تەکنیکی شوعەلە لە بەغدا]\nوەك بەشێك لە هەوڵەکانی بۆ چارەسەرکردنی بێکاری لەناو گەنجاندا، حکومەتی عێراق دەستیکردووە بە بەرنامەیەکی نوێ کە ئامانجی پشتیوانیکردنی کاری بازرگانی مامناوەندی و پیشەسازی و بەرهەمهێنانە.\nبەرنامەی نیشتمانی کار بۆ گەنجان لە 21 کانونی دووەم راگەینراو وقەرز دەداتە ئەو گەنجانەی دەیانەوێت پیشەی بازرگانی خۆیان دەستپێبکەن.\nرێکخەری گشتی بەرنامەکە لە وەزارەتی کار، ئیسماعیل عەبودی وتی ئەوە "دەرئەنجامی دووساڵ لێكۆڵینەوە و راوێژکردن بووە له‌نێوان نوێنەرانی حکومەت و پەرلەمان و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکەدا".\nبە دیارونای وت بەرنامەیەکی گەورەیە و ئامانجی دابینکردنی هەلی کارە بۆ کەمکردنەوەی بێکاری و بوژاندنەوەی ئابوی و زیادکردنی بەرهەم.\nوەزیری پلاندانان نوری دولەیمی سەرۆکایەتی کۆبوونەوەیەکی دەستەی باڵای بەرنامەی نیشتمانی کار بۆ گەنجان دەکات. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی پلاندانی عێراق]\nوتی بەرنامەکە سەرمایەی لانیکەم 250,000 دۆلار دابینده‌كات بۆ کاری بازرگانی مامناوەند کە سەرنجی لەسەر پیشەسازی و بەرهەمهێنانی خۆراکە.\nعەبودی وتی ئەو سەرمایەیە لە شێوەی قەرزدا ده‌درێت به‌و گروپانه‌ی ده‌یانگرێته‌وه، كه هه‌ر كارێكی به‌رهه‌مهێنان ده‌توانێت تا 10 گەنج له‌خۆبگرێت، جگە لەو بەڕێوبەر یان شارەزایه‌ی بەرپرسه لە بەڕێوەبردنی بازرگانییەکە.\nوتی: "پلانمان هەیە ئەمساڵ 100,000 هەلی کار دابینبکەین و هەموو ساڵێك ئەو رێژەیە دووقات زیادبکەین،" دوا ئامانجیش ئەوەیە ملیۆنێك هەلی کار دروستبکەین لە ماوەی حەوت ساڵدا.\nوتی لە قۆناغی یەکەمدا، بەرنامەکە پارێزگاکانی بەغدا و بەسرە و زیقار و ئەنبار و نەینەوا دەگرێتەوە وه‌ك تاقیکردنەوە، دوای ئەوەش چاوه‌ڕواندەکرێت تەواوی وڵات بگرێتەوە.\nعەبودی وتی ئەو پێنج پارێزگایە دەستنیشانکراون لەسەر بنەمای "ئاستی بەرزی هەژاری و بێکاری و پێویستی بنیاتنانەوە و پرۆژەکانی گەشەپێدان و رێژەی ئەگەری سەرکەوتوویی کارەکان".\nوتی: "بەرنامەکە کێبڕكێ لەگەڵ پرۆژەکانی دیکەی کار ناکات کە لەلایەن دەزگاکانی حکومەتەوە دانراون یان بازرگانی بچوك و ئەو بانکە تایبەتانەی قەرز دەدەن بە گەنجان" و لەڕاستیدا پەرە دەدات بەو هەوڵانە.\nوتیشی ئامانجیان پێکەوەگرێدانی شارەزایی بەڕێوەبەرانی کارەكانه لەگەڵ وزەی ئەو گەنجانەی بیرۆکەی دامەزراندنی كار و پیشەی خۆیان هەیە.\nدەزگایەکی باڵاتری حکومی لە کانونی دووەمدا دامەزرا بۆئەوەی سەرپەرشتی بەرنامەکە بکات.\nبە سەرۆکایەتی وەزیری پلاندانان نوری دولەیمی، دەزگاکە نوێنەرانی وەزارەتەکانی پلاندانان و کار و بازرگانی و بانکی ناوەند و کەرتی تایبەت و رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و ئابوریناسان لەخۆدەگرێت.\nوتەبێژی وەزارەتەکە ئەبو زەهرا هینداوی بە دیارونای وت بارەگای سەرەکی بۆ بەرنامەکە لە وەزارەتی پلاندانان دانراوە.\nوتی بانکی ناوەند یەك تریلیۆن دینار ( 840 ملیۆن دۆلار)ی داناوە بۆ خەرجیی بەرنامەکە.\nوتی یەکێك لە بەرنامە و پرۆژە ستراتیژییەکانی وەزارەتەکەیە کە دەستیپێکردووە بۆ دەربازبوون لەو زەحمەتییانەی رووی لە وڵات کردووە و بێکاری لە لیستی سەرەوەیانە.\nئەو پرۆژانەش بریتین لە "پلانی گەشەسەندنی پێنج ساڵە، ئەو ستراتیژییەی لە دژی هەژاری دانراوە و بەرنامەکە پرۆژەکانی پەیوەند بە پیشەسازی و بەرهەمەوە دەستپێدەکاتەوە کە بەهۆی تیرۆریزم و قەیرانی داراییەوە راوەستابوون".\nهینداوی وتی هەموو ئه‌و ستراتیژیانه ئەو پلانانە لەخۆدەگرن کە ئامانجیان کەمکردەوەی بێکارییە لەڕێی پێدانی قەرزی نه‌رم [واته به هه‌لومه‌رجی ئاسانه‌وه] و "هاوکاربوون لە بنیاتنانی کاروكاسبیی قازانجكه‌ر و گەشەپێدانی تواناکان".\nگەنجانی عێراق داوای کار دەکەن\nقه‌ڵاچۆكردنی بێکاری یەکێکە لە داواکانی خۆپیشاندەرە عێراقییەکانه له‌و خۆپیشاندانانەدا كه چوار مانگە بەردەوامن.\nئابوریناس فالح زوبەیدی وتی: "بێکاری پێشتریش و ئێستاش یەکێکە لە پاڵنەرە سەرەکییەکانی پشت خۆپیشاندانەکان، چونکە ئامارەکان زۆربوونی بێکاری بە رێژەیەکی بێپێشینە دەردەخەن کە گەیشتۆتە لە سەدا 40 لە پارێزگاکانی وەك موسەنا."\nبە دیارونای وت قەیرانی بێکاری ساڵانە لە زیادبووندایە بەتایبەتی لەناو دەرچووانی گەنجدا کە دەرئەنجامی سروشتیی زیادبوونی ژمارەی دانیشتووانە لەگەڵ بێتوانایی کەرتی گشتی بۆ لەخۆگرتنی کارمەندی زیاتر.\nوتی: "گرنگە هەنگاو بنرێت بۆ بوژاندنەوە و پشتیوانیکردنی کۆمپانیاکانی کەرتی تایبەت و بازرگانییە بچوك و مامناوەندەکان،" چونکە ئەوە دەبێتە هۆی دروستکردنی هەلی کار کە پەرە دەداتە ئابوری و گەشەکردن بەبێ ئەوەی ببێتە بار بەسەر دەوڵەەتوە.\nریاد سەعید، کە بێکارێکی دەرچووی زانکۆیە، بە دیارونای وت نەیتوانیوە کارێکی حکومی بدۆزێتەوە سەرباری ئەوەی چەندین هەوڵی داوە لەڕێی دەزگاکانەوە.\nهیوای خواست كه "کارێکی شیاو بدۆزێتەوە لەدوای دەستپێکردنی بەرنامە نوێکەی دامه‌زراندن" و ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه حکومەت بەرپرسیارە لە هاوکاریکردنی گەنجان بۆ دۆزینەوەی کاری شایستە.