چەند سەرنجێکی دیکە لە پەراوێزی شیعرەوە_بەشی دووەم – CHRA.TV\nسەرەتا / ئەدەب / چەند سەرنجێکی دیکە لە پەراوێزی شیعرەوە_بەشی دووەم\nSadiq Rwandze 19/07/2020\tئەدەب, وێژە\nبێگومان لای بەشێکی زۆری نەوەی دوای ڕاپەڕین و دەیەی دووھەزارەکان، ڕۆشنبیریی شیعری بە شێوەیەکی گەورە و فراوان نییە کە ڕەگێکی گەورەی لە نێو زماندایە.بەو مانایەی نازانن وشە لە چوارچێوەی فەرھەنگی زمانەوانی خۆی، چ ئاماژەیەک دەگەیەنێت. ئەو نەوەیە بەشێکی زۆریان چونکە شیعر نووسین بە قسە ڕێزکردن تێگەیشتوون، ئیدی چۆن وشەکان لە دەقی شیعریدا بەرجەستە دەکەن، بە لایانەوە گرنگ نییە. چونکە ئەوان پێیان وایە شیعر تەنھا خستنە پاڵ یەکتری چەند وشەیەکە، بە بێ ئەوەی ھیچ پەیوەندییەکی بابەتی و ئۆرگانیکییان بە یەکەوە ھەبێت.بەشێکی زۆر لەو نەوەیە، وەک مەلای دوانزە عیلم بیردەکەنەوە، وا دەزانن لە ھەموو شتێک دەزانن و زانیارییان لە بارەی ھەموو شتێکەوەھەیە،کە دەشێ بیکەنە تیمەی شیعریی، لە کاتێکدا زۆربەیان خۆرسکانە شیعر دەنووسن و ڕۆشنبیرییەکی ئەوتۆیان نییە. شاعیر کە تەنھا لە چوارچێوەی زمانێکی دیاریکراو،چەند دەربڕین و وێنەیەک خولایەوە، ئیدی ناتوانێت ئەزموونی شیعری خۆی تازە بکاتەوە. بەشێک لە شاعیرە گەنجەکانی ئێمە، ھەرشتێک بە خەیاڵیان دابێت دەیکەنە شیعر. ئەوان چونکە جیاوازی لە نێوان قسە و شیعر ناکەن و ھەردووکییان بە یەک زمان دەبینن، ئیدی دواجار بەشێکی زۆری ئەوەی دەینووسن، لە دەرەوەی شیعرە. بێگومان مەرج نییە شاعیر ئاگاییەکی گەورەی مێژوویی، جوگرافی، کۆمەڵایەتی و چەندین بابەتی دیکەی ھەبێت، وەلێ مەرجە کە باسی جوگرافییا لە شیعردەکات، ئەوا بە ڕاست و دروستی گوزارشتی لێ بکات وشارەزایی لەو بارەوە ھەبێت، کە باسی مێژوومان کرد، ڕووداوەکان وەک ئەوەی کە ڕوویانداوە درک پێ بکەین، نەک بکەوینە ھەڵەی مێژووییەوە.بێگومان لە شیعردا، وشە میتافۆرە و دەشێ ئەوەی شاعیر لە شیعردا گوزارشتی لێ دەکات، ھەمان ئەو دەلالەتە واقعیەی نەبێت، کە لە نێو بوون و ژیانی ئێمەدایە. بەڵام کاتێ باس لە توخمێک، مێژووێک، شوێنێک، ڕووداوێک دەکەین، کە لە بنەڕەتدا، بەشێکە لە پێکھاتەکانی نێو ژیانی ئێمە، ئەوا دەبێت زانیاریی و تێگەیشتنمان بۆی ڕاست و دروست بێت. زۆرجار بەشێک لە شاعیرە گەنجەکانی ئێمە، چونکە ڕۆشنبیریی شیعرییان نییە، ئیدی دەکەونە ھەڵەی وا کە خۆشیان ھەستی پێ ناکەن.بۆنموونە: پێشەوا کاکەیی لە شیعرێکیدا دەڵێت:_\nوەرنە ئێرە..ئاسانترین ڕێگە قەندیلە.\nھێندە بەرزە بە ئاسانی دەنگتان دەگا..\nکاکەیی، کە دوو کۆمەڵە شیعری بە ناوی( ئەفریقانامەو ئەمەریکانامە) ھەن، وەلێ پێ دەچێت ھیچ شارەزایی لەجوگرافییای کوردستان نەبێت .چونکە کاتێ سەرنج لە و چەند دێڕە شیعرییەی دەدەین، باشتر ئەو ڕاستییەمان بۆ دەردەکەوێت. چونکە دەبوو بزانێت قەندیل نەک ئاسانترین شوێن نییە، بگرە یەکێکە لە ناوچە ھەر سەخت و دژوارو پەناو پێچەکانی کوردستان، کە دەیان حەشارگە و لووتکە و ڕێگای پێچاو پێچ و ئەشکەوتی گەورە و بزری تیایە. بە درێژایی مێژوو، قەندیل یەکێک بووە لەو ناوچانەی ھەمیشە ڕووبەرێکی سەختی جوگرافیا بووە بۆ شۆڕشەکانی کورد، کە لێیەوە کوانووی شۆڕش جۆش بدەنەوە و دوژمنانیش بە ئاسانی دەستییان نەگاتێ. ھاوکات قەندیل بەرزترین شاخ نییە، سروشتی جوگرافی قەندیل وەک زنجیرە چیایەک ھەڵکەوتووە و لە نزیک دۆڵی باڵەیانی قەسرێ، دەست پێ دەکات و درێژ دەبێتەوە تا سەر سنووری ئێران. لە ھەر شوێنێکیش لووتکە و شاخەکانی ناوێکی خۆیان ھەیە. لە کوردستاندا، شوێنی لە قەندیل بەرزتر ھەن. بۆیە ئەمە لە زانیاریی کەسێک ناکات، کە دیوانە شیعرییەکانی بەناوی جوگرافییاوە ناوبنێت، کە چی شارەزای جوگرافیای وڵاتەکەی خۆشی نەبێت. چونکە ئەم شاعیرە پێشتر دوو کۆمەڵە شیعری بە ناوی کیشوەرەکانی جیھانەوە ناوناون. ئەگەر شاعیرێک شارەزای لە جوگرافیای ھەرێمەکەی خۆی نەبێت کە تیایدا دەژیت، دەبێ گومان بکەین کە شارەزای لە جوگرافیای ھەموو جیھان ھەبێت. چونکە ئەو دواجار باسی شاخێک دەکات کە ناوی قەندیلە و لە جوگرافیای ئەم بەشەی کوردستان بوونی ھەیە. ئێمە دەزانین چیا، وەک ناوێکی سرووشتی و نەناسراو لە گوتاری شیعری کوردیدا، میتافۆرە بۆ زۆر وێنە وەک:(خۆڕاگریی_ وەستانەوە_ مێژوو_ ھێما بۆ شۆرش و خەبات_ ژینگە و سرووشت و زۆر وبَنەی دیکەش). بەڵام کاکەیی دواجار باسی چیایەک دەکات، کە ناوێکی ناسراویی شوێنێکە، بە بێ ئەوەی ھیچی لە بارەوە بزانێت. قەندیل بەرزە، بەڵام شوێنی لە قەندیل بەرزتر ھەن.ئەو کە لەم بە ناو شیعرەیدا، باسی شێرکۆ بێکەس و قەندیل و ئێزگە و شۆڕش وخودا و ئایین دەکات، ھەریەک لەمانە نەک لە ڕووبەری بچووکی شیعرێکی کورتی لەو شێوەیە جێیان نابێتەوە، بەڵکو لێکدانەوەی فەلسەفی و مێژوویی و جوگرافی وردیشیان دەوێت. لێرەوەش ئەو بۆ چوونەی ئێمە ڕاست دەردەچێت،کە دەڵێین ئەم نەوەیە بە ھوشیارییەکی کەمی شیعرییەوە، ھەوڵدەدات دەست بۆ زۆرترین بابەت ببات و لە شیعردا بەرجەستەیان بکات.وەک ئەوەی شیعر قوتووی عەتار بێت.\nبێگومان ڕۆشنبیریی شیعریی، فاکتێکی بە ھێزی مانەوەو بەردەوامیدانی ئەزموونی شیعرە. شێرکۆ بێکەس بۆ ماوەی نیو سەدە، لە پێشەوەی شیعربوو، چونکە ئەم ھەر تەنھا شاعیر نەبوو، بەڵکو فەرھەنگناس و زمانزانێکی وردیش بوو. ئەستەمە شاعیرێک بتوانێت بەردەوامی بە ئەزموونی شیعری خۆی بدات وخۆی کاوێژ نەکاتەوە، ئەگەر نەچێتە قووڵایی زمان.بەڵام ھەر تەنھا شارەزایی لە زمان گرنگ نییە، لەوە گرنگتر چۆنییەتی بەرجەستەکردنی ئەو زمانەیە لە شیعردا.زمانی کوردی لە زمانە دەوڵەمەندەکانە کە وردەکاریی فەرھەنگی و زمانەوانی زۆری تێدایە،کە جیاواز دەکەوێتەوە لە زمانەکانی دیکە. ئەگەر شاعیر شارەزایی ئەو وردەکارییە نەبێت، بێگومان دەکەوێتە ھەڵەوە. لێرەشەوە کاتێ(ژیار ئەسوەد)ی بەڕێزو خۆشەویست و بۆ من دەنووسێت کە(مێروو)جیایە لە (مێروولە) چونکە مێروو(نمل)و مێروولە(حەشەرە)یە، بەشێکی پەیوەندی بەو قووڵنەبوونەوە ھەیە لە زمانی کوردی بە گشتی و زمانی شیعریش بە تایبەتی. چونکە لە زمانی کوردیدا (مێروو_مێروولە) ھەردووکییان ئاماژەن بۆ یەک زیندەوەری بچووک کە (مێرووە).بەدەر لەم زیندەوەرە، شوناسی مێروولە بۆ ھیچ زیندەوەرێکی دیکە بەکار ناھێنرێت. بەڵام ئەمە لە زمانی عەرەبیدا جیاواز دەکەوێتەوە. بە گشتی مێرووەکان کە بچووکن و شەش قاچییان ھەیە گەلێک جۆرن. بەڵام لە زمانی کوردیدا، بە مێروولەکان ناناسرێن،بەڵکو ھەریەکە و ناوی خۆی ھەیە کە ئەمەش دەوڵەمەندی زمانی کوردی دەگەیەنێت. بۆنموونە:_(خاڵخاڵۆکە_سیسرکە_قالۆچە_کلۆ_ جاڵجاڵۆکە_مێشوولە). ھەموو ئەمانە لە بنەڕەتدا، لە چەشەی مێرووەکانن. بەڵام لە زمانی کوردیدا، ھەرگیز بە ئەمانە ناگوترێت مێروولە. بەڵکو بە ناوی سرووشتی خۆیان ناویان دەھێنرێت. لە زمانی کوردی و لە ئەزموونی شیعری کوریدا، مێروویاخود مێروولە، تەنھا بۆ زیندەوەری مێروو بەکاردێت. گریمان ئەگەر شاعیرێک لە شیعرێکیدا باس لەوە بکات کە جاڵجاڵۆکەیەک بە تەوێلییەوە بارگەی خست، ئایا دەنووسێت مێروولەیەک بە تەوێڵمەوە بارگەی خست؟ یاخود ئەگەر گریمان شاعیرێک بنووسێت):خاڵخاڵۆکەیەک بەسەرشانمەوە نیشتەوە، ئایا دەڵێت مێروولەیەک بەسەر شانمەوە نیشتەوە؟). تەنانەت جۆرێک لە مێروو ھەنە، کە باڵییان ھەیە و دەفڕن،تەنانەت بەوانیش ناگوترێت مێروو، بەڵکو پێی دەڵێین(مێرووە بە بالڕ). بۆیە لە بنەڕەتدا، ھەڵەکە لە خودی زمانی گوزارشتکردن دایە لە شیعرەکەدا، نەک ئەوەی ئێمە ھێندە ڕاگوزەرو سادە، بە سەر شیعرەکەی کاکە ژیاردا تێپەڕیبین کە مێروو_مێروولە لە یەکتری جیا نەکەینەوە،کە لە بنەڕەتدا لە زمانی کوردی، ھەردووکییان یەک مانا دەگەیەنن. دەکرێ بە نموونەیەکی بەرجەستەتر، ئەمە ڕوونبکەینەوە. بەختیارعەلی لە شیعرێکیدا دەڵێت:_\nبا یار لە ماڵ دەرکەین..\nوەک دەرکردنی گورگێک لە دارستان\nبێگومان، گیانەوەری دڕندەترو ئازاتر لە گورگ لە دارستان ھەن(شێر_پڵنگ)، بەڵام شاعیر باسی ئەوان ناکات و ناوی گورگ دێنێت. ئەو ناوھێنانە، لە ئاگایەکی زۆرو شارەزایەکی زۆری زمانەوانی و فەرھەنگی ھاتووە. واتا شاعیر، ھەروا ڕاگوزەر گورگ ناکاتە وێنەیەکی شیعریی، بەڵکو ئەو زۆر باش لە ماھییەتی گورگ وەک دڕندەیەک دەگات و گەیشتووە. گورگ چەند خاسیەتێکی بایۆلۆژیی وئاژەڵی جیاوازی ھەیە.( گورگ چاوی تیژە، لە دووترین شوێن نێچیرەکەی دەبینێت، ،ڕەمزێکە بۆ ترس و تۆقاندن و لەناوبردن) وێرای ئەمانەش یەکێکی دیکە لە خاسییەتەکانی گورگ ئەوەیە، کە بە کۆمەڵ گیاندارەکان دەکوژێت، بە پێچەوانەی شێرو پڵنگ و دڕندەکانی تر، کە تەنھا یەک نێچیر ڕاو دەکەن وگەدەیانی پێ تێردەکەن. بەڵام گورگ لەیەک پەلاماردا بە دەیان سەر پەز دەکوژێت و ڕاو دەکات، تەنھا یەکێکیشیان دەخوات. ئەمە لەلایەک لەلایەکی دیکەوە دەشێ گورگ لە دنیابینی شاعیردا، میتافۆرێک بێت بۆ مرۆڤ. چونکە لە زمانی کوردیدا، چەندین ئیدیۆم و دەربڕین ھەن،کە لە بارەی گورگەوە گوتراون. وەک:_\n(گورگە لە پێستی مەڕ)\n(گورگی باران دیتەیە)\n(لەگەڵ مەڕ شین دەکات ولەگەڵ گورگ گۆشت دەخوات)\n(گورگ ومەڕ بەیەکەوە ئاو دەخۆنەوە)\nکەواتە گورگ لێرەدا، ئاماژەیە بۆ چەند ڕەھەندێکی جیاوازو دەلالەتی ھەمە جۆری ھەیە. گورگ ھێمایە بۆ ستەم و کوشتن و خوێن و لە نێوبردن، بە پێچەوانەی شێرەوە کە ڕەمزی ئازایەتی خۆڕاگریی و نەبەزینە. مەبەستی ئێمە لەو ڕوونکردنەوەیە، جەخت کردنەوەیە لەسەر بونیادی وشە لە زمانی کوردیدا. مێروولە و مێروو، ھەردووکیییان یەک مانایان ھەیە، کاکە ژیار چونکە جیاوازی لە نێوان بونیادی زمانەکانی عەرەبی و کوردی نەکردووە، ئیدی وا تێگەیشتووە لە زمانی کوردیش (مێروولە) و (مێروو)جیان. لە کاتێکدا وەک ئاماژەمان پێدا، مێروولەش ھەر مێرووە. بۆ نمووونە زۆر جار دەگوترێت(شارە مێروولەیەک).لەلایەکی دیکەوە، ئێمە ھەر تەنھا باسمان لەو وێنە شیعرییە نەکردووە، بەڵکو گوتومانە،ڕیتم و فەزاو شێوازی دەربڕین و تۆپۆ گرافیای شیعرەکەشی وەک ئەوەی سەباح ڕەنجدەرە. ئەمەش نە ھەڵە تێگەیشتنە نەبێ ئاگایی. بەڵکو ھاوشێوەیی و نزیکی ھەردوو شیعرەکەیە لە یەکتری، لە ڕووی فۆڕمی شیعرییەوە.\nپەراوێز: دەنگی شێرکۆ لەسەر ڕادیۆی قەندیل، شیعرێکی (پێشەوا کاکەیی)یە و لەکلتوورو ئەدەبی ھەفتەنامەی زەمەن لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٩بڵاوکراوەتەوە…


کوفی ئه‌نان له سوریا\nنێردراوی تایبه‌تی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکاری عه‌ره‌ب ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه گه‌یشتۆته‌وه دیمه‌شق به مه‌به‌ستی وتووێژکردن له‌گه‌ڵ گه‌وره کاربه‌ده‌ستانی سوریادا.\nکۆمه‌ڵکوژیه‌که‌ی ڕۆژی هه‌ینی له حه‌وله ناڕه‌زاییه‌کی زۆری نێونه‌ته‌وه‌یی لێکه‌وته‌وه به‌رامبه‌ر ڕژێمی سوریا، هه‌رچه‌نده جیاوازی ڕوانینیش هه‌بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئایا هه‌ر ده‌بێت هێزه ئاسایشیه‌کانی سوریا به ته‌نیا لۆمه بکرێن یان نا؟\nکوفی ئه‌نان کاتێک گه‌یشته دیمه‌شق ئاماژه‌ی به‌وه کرد په‌یامه‌که‌ی په‌یامێکی ئاشتیانه‌یه و داواشیکرد هه‌موو لایه‌نه‌کان و هه‌موو تاکه که‌سێکیش چه‌ک دابنێن.\nیاسر ئه‌لنه‌جار ، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی سوریا ده‌ڵێت ئه‌م سه‌ردانه‌ی کوفی ئه‌نان دواکه‌وتوه و به‌رپرسیارێتیشی له ئه‌ستۆیه تا ڕژێمی سوریا به‌رپرس بکات له‌و خوێنڕژانه‌ی ناو وڵاته‌که.\nبه‌ڕێز ئه‌لنه‌جار ده‌شڵێت ڕووسیا به‌رپرسه له کۆمه‌ڵکوژیه‌که‌ی حه‌وله ، چونکه هه‌مووی به‌و چه‌کانه کراون که مۆسکۆ له به‌نده‌ری (ته‌رتوس) ه‌وه وه‌ک پشتیوانی ناردوونی بۆ ڕژێمه‌که‌ی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د.\nمه‌ئمون خه‌لیفه ، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی ڕێکخستنه‌کان له سوریا له‌وبڕوایه‌دایه ئه‌م سه‌ردانه‌ی ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌ی کوفی ئه‌نان بۆ دیمه‌شق ده‌شێت به مه‌به‌ستی نیشاندانی ئه‌وه بێت که پێشنیازه‌کانی بۆ دۆسێی سوریا هێشتا شکستیان نه‌هێناوه.\nبه‌ڕێز خه‌لیفه ده‌ڵێت ئه‌م سه‌ردانه له کاتێکی هه‌ڵه و بۆ لای لایه‌نێکی هه‌ڵه‌ش بووه، چونکه به ڕاسته‌وخۆ یان به ناڕاسته‌وخۆ بێت کاتێکی زیاتر ده‌دات به ڕژێمه‌که‌ی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د بۆ کوشتنی گه‌لی سوریا و له‌ناوبردنی ئۆپزسیۆنیش.\nڕۆژنامه‌ی نیۆیۆرک تایمز له ڕاپۆرتێکیدا ئاشکرای کردبوو وتووێژ له نێوان مۆسکۆ و واشنتۆندا هه‌یه تا هه‌مان ئه‌و چاره‌سه‌ریه‌ی له یه‌مه‌ن کرا له سوریاش بکرێت. به‌ڵام ئایا به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د وه‌ک عه‌لی عه‌بدوڵا ساڵح به‌و چاره‌سه‌ریه قایل ده‌بێت؟\nله‌سه‌ر بنچینه‌ی وتووێژه‌کانی له‌گه‌ڵ یاسر ئه‌لنه‌جار ، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نیشتیمانی سوریا و مه‌ئمون خه‌لیفه ، ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی ڕێکخستنه‌کان له سوریا، به‌ڵێن ساڵح ڕاپۆرتێکی ئاماده کردووه.\nده‌توانن له ڕێێ کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌روه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی ڕاپۆرته‌که بن که ماوه‌که‌ی 6:44 خوله‌که.


پوختەیەک دەربارەی کتێبی “کاک ئەحمەدی موفتی زاده، دەریایەک لە خۆشەویستی” – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ مێژوو/پوختەیەک دەربارەی کتێبی “کاک ئەحمەدی موفتی زاده، دەریایەک لە خۆشەویستی”\nپوختەیەک دەربارەی کتێبی “کاک ئەحمەدی موفتی زاده، دەریایەک لە خۆشەویستی”\n“بیرەوەرییەکانم لە خزمەتیدا”\nنووسینی: د. عومەر عەبدولعەزیز\nلە بڵاوکراوەکانی ناوەندی سارا، ساڵی ٢٠١٧\nپوختەکردنی: هێدی ئەحمەد سینەمۆکی\nمِّنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا (23) الاحزاب\nد. عومەر عبدالعزیز، یەکێ لە هاوڕێیانی مامۆستا ئەحمەدی موفتی زادە، وەک خۆی لە سەرەتادا باسیکردووە بیرەوەرییەکانی لەگەڵ ئەم زاتەدا لە شاری کرماشان و تاران و هەمەدان لە ساڵی ١٩٨١ دەستیپێکردووە، تاوەکو کۆتایی ساڵی ١٩٨٢ تا کاتی دەستگیرکردنی، کە لەم ساڵەدا و لە کۆتایی مانگی ئابدا دەستگیرکراوە.\nکاک ئەحمدی موفتی زادە لە سالی ١٩٣٣ لە شاری سنە لەدایکبووە. لە تاران لە نەخۆشخانە لە ساڵی ١٩٩٣، دوای دەستگیرکردنی بۆ ماوەی ١٠ ساڵ لەژیر ئەشکەنجە و ئازاردا و، دوای شەش مانگ لە ئازادکردنی کۆچی دوایی دەکات.\nکاک ئەحمد جگە لەوەی کە بەشداریی لە شۆڕشی ئێراندا کردووە دژی کوری ڕەزا شا پەهلەوی ئێران، لە هەمان کاتدا شۆڕشێکی فکری و ئەخلاقی لە ئێراندا خولقاند.\nدیارە هەر لە سەرەتای تەمەنییەوە زانستە شەرعییەکان دەخوێنێت، بۆ ئەم مەبەستەش لای باوکی و چەند مامۆستایەکی تریش هەر لە تەمەنی منداڵییەوە دەستدەکات بە خوێندن.\nمەلا محمد ئەفشاری سالار دەڵێت، “بە ڕاستی ئەحمد نابیغە و هەڵکەوتو بوو، لە حەوت ساڵیدا لای من دەیخوێند، لە ماوەی دوو ساڵدا زانستەکانی کلیلی زمان و ئەدەبیاتی عەرەبی و عبدالله یەزدی لە زانستی مەنتیقدا لای من خوێند.”\nلە ١٢ ساڵیدا دەچێتە شاری مەریوان، دواتر بۆ ماوەی دوو ساڵ دێتە باشوری کوردستان و لە مزگەوتی بن تەبەق لە شاری سلێمانی لای دکتۆر مستەفا زەڵمی خوێندوویەتی، پاشان چووەتە گوندی عەبابەیلێ و شارۆچکەکانی هەڵەبجە و بیارە و خانەقین، پاشان لە ساڵی ١٩٥١ لە تەوێڵەی هەورامان گیرساوەتەوە و، لەلای مامۆستا مەلا محەمەدی خورماڵ، کوڕی مامۆستا مەلا بەها _باپیری نوسەر _ خوێندوویەتی.”\nماوەیەکیش لە بیارەی هەورامان لای مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس کتێبی (جمع الجوامع)ی لە زانستی ئسول الفقەدا خویندووە.”\nلە ساڵی ١٩٥٦ کە باوکی (واتە مەلا مەحمودی دشەیی) مامۆستای فیقهی شافیعی بووە لە زانکۆی تاران، کاک ئەحمەدیش چووەتە تاران و کەم کەم توانای زانستیی دەرکەوتووە و، بووەتە مامۆستای فیقهی شافیعی لە زانکۆی تاران. هەر لە تاران دەستیکردووە بە چالاکیی سیاسی.\nڕۆژنامەی کوردستانیان لە ساڵی ١٩٥٩ تا ١٩٦٣ دەرکردووە. ئەو ئاڵوگۆڕە فیکرییەی کە بەسەر کاک ئەحمد دا هات، لە زیندانی ئەویندا بوو، کاتێ پێغەمبەری لە خەودا بینیوە و قورئانی پێوتووە و دواتریش ئیمامی شافیعی لە خەودا بینیوە و وانەی عەدالەتی پێوتووە.\nدوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٨ مەدرەسەیەک دادەمەزرێ بە ناوی مەدرەسەی قورئان، کاک ئەحمەدیش دەستخۆشییان لێدەکات لە دروستکردنی ئەو مەدرەسەیە و، دواتریش لە ١٩٨١ ناوی دەگۆڕێ بە (مەکتەب قورئان).\nئەو کۆبوونەوە و کۆنگرە مێژووییانەی کە کاک ئەحمد هەڵساوە بە ئەنجامدانیان:\n– کۆبوونەوەی مێژوویی زانایانی کوردستان لە ساڵی ١٩٧٩ و، لە سێ کۆبوونەوەدا بە چڕوپری بارودۆخی ئێران بە گشتی و کوردستان بە تایبەتی تاوتوێ کرا، کە لە سەرەنجامی کۆبوونەوەکە ڕاگەیەندراوێکیان پیشکەش بە بەرپرسانی حکومەتی ئێران کرد، کە ئاماژە بە دەستەبەرکردنی مافی سوننە و میللەتی کورد و مافی هەژاران و جیاوازی نەکردن کرابوو.\n– کۆنگرەی ئۆتۆنۆمی کوردستان لە بەرواری (١٩٧٩/٥/٨) بۆ تاوتوێکردنی کێشە و گرفتەکانی کوردستان.\n– کۆنگرەی یەکەمی شورای مەرکەزی سوننەت (شەمس). لە ساڵی ١٩٨١ لە شاری تاران بۆ هەڵبژاردنی شورایەکی شەرعی لە نوخبەی زانایان و کەسایەتییەکانی ئەهلی سوننەت دەربارەی ئەو زوڵم و ستەمەی دژی کورد و، بە تایبەتی ئەهلی سوننەت کراون.\nلەو کەسایەتییە ناسراوانەی کە پاش وتارێکی دوور و درێژ و مێژوویی کاک ئەحمد، وتاریان هەبوو:\nمەولەوی عبدالعزیز لە زاهیدان و ماموستا ناسری سوبحانی لە کوردستانەوە.\nئەو زانایانەی بانگهیشتکرابوون بۆ ئەم کۆنگرەیە لەم شوینە جیاوازانەوە هاتبوون (بلوجستان، زاهیدان، بیرجەند، مەشهەد، کوردستان، خوراسان، بەندەرەکان و ناوچەکانی تاڵش..)\nلە کۆتایی کۆنگرەکە چەند داواکارییەک خرانەڕوو، کە خۆی لە ١١ خاڵدا دەبینییەوە، کە داواکارییە بنەڕەتییەکانی ئەهلی سوننەت بوون.\nپاش کۆنگرەکە بەرپرسانی ئێران هەڵوێستیان خراپبوو بەرامبەر کۆنگرەکە و بە پلان گیران و بە بەکرێگیراوی ئەمریکا تاوانبار کران.\nپاشان دەزگاکانی ئێران کاک ئەحمەدیان وەک سەرکردەی ئەهلی سوننەت ناساند و دەنگدانەوەی زۆری لێکەوتەوە.\nکۆنگرەی دوەمی شەمس لە مانگی ئابی ١٩٨٢دا ئەنجامدرا، ئەم کۆنگرەیە لە هەلومەرجێکی مەترسیداردا کرا، وێرای ئەوەی داوایان لە کاک ئەحمەد کرد هەڵیبوەشێنێتەوە، بەڵام هەر ئەنجامدرا و لە دوای دوو ڕۆژ لە کۆنگرەکە دەستکرا بە گرتنی لایەنگرانی کاک ئەحمەد و، دوای سێ ڕۆژ ١٠ کەسیان دەستگیرکرد و، پاش هەفتەیەک ٣٠ کەس دەستگیرکران و پاش پێنج مانگیش لە بەرواری ١٩٨٢/١٢/٢٩ لە ماڵی خوشکەکەی دەستگیرکرا، دوای ئەو ژمارەی دەستگیرکراوەکان لە ٢٠٠ کەس تێپەڕی.\nکاک ئەحمەد ٢ ساڵ بەبێ دادگایی لە زیندان مایەوە و دواتریش حوکمی پێنج ساڵ زیندانیی بۆ دەرچوو، بەڵام دوایی حوکمەکەی درێژکرایەوە بۆ پێنج ساڵی تر و بەمەش ١٠ ساڵ لە زینداندا لەژیر ئەشکەنجەدا مایەوە.\nدەستگیرکردنی کاک ئەحمەد کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە، هەم لەناو ئێران و هەمیش لە دەرەوەی ئێران و لە جیهانی ئیسلامییش، بەڵام هیچ سوودێکی نەبوو.\nمامەڵەی جەللادان و کاردانەوەی کاک ئەحمەدی موفتی زادە لە زینداندا کاک ئەحمەد خۆی دەیگێڕێتەوە، دوای ئازادبوونی و دەڵێت:\n“تا توانییان منیان خستە ژێر ئەشکەنجە و سزادانی جەستەیی و ڕۆحی، بەڵام بە لوتف و یارمەتی خوای میهرەبان یەک (ئاخ)م لە دەم دەرنەهات و ئەم حەسرەتەم برد بە دڵیاندا.”\nهەر لەو گێرانەوەیەدا سەبارەت بە جەللادەکان دەڵێت:\n“سوێند بە خوا، نیسبەت بەوانەی لەگەڵ من دوژمنایەتییان کرد و ئەوانەش کە بەبێ هیچ گوناهـ و تاوانێک منیان لە زینداندا بۆ ماوەی ١٠ ساڵ ئەشکەنجە و ئازاردا، جگە لە خۆزگەی هیدایەت و خێر بۆ خواستن، هیچی تر لە دڵمدا نییە!”\nکاک ئەحمەد لە ئاکامی ئەشکەنجەدانیدا سێ بڕگەی ملی شکابوو، لەبەر ئەوەش کە چارەسەری پزیشکییان نەکردبوو، بۆیە پاش ئازادبوونیشی چارەسەر سوودی نەبوو، هەرچەند پزیشکانی نەخۆشخانەی (ئاسیا)ی تاران هەوڵی زۆریان لەگەڵدا. هەتا لە کۆتاییدا و دوای شەش مانگ لە ئازادبوونی لە زیندان، بەم ئازارەوە گیانی سپارد و گەڕایەوە بەر ڕەحمی پەروەردگار.\nهەندێک لە وتەکانی کاک ئەحمەد:\n“ئازادی مرۆڤ لە دەروونی خۆیدایە.”\n“مرۆڤێک لە دەروونەوە ئازاد بوو، تەواوی هێزەکانی دونیا یەکبگرن ناتوانن ئەسیری بکەن.. خۆ ئەگەر مرۆڤێکیش لە دەروونەوە ئەسیر بوو، تەواوی هێزەکانی دونیا یەکبگرن ناتوانن ئازادی بکەن.”\nلە یەکێک لە وتەکانیدا دەڵێت، ”نەخۆشی تاکی ئیسلامی، کەمی سەرچاوەی دینی و کتێب و زانستی ئیسلامی نییە، بەڵکو نەخۆشییەکەی ئەوەیە کە پەروەردەیەکی دروستی نییە.”\nهەندی شاهێدی لەسەر کاک ئەحمەد:\nکاک ئەحمەد نمونەیەکی بەرجەستەی خاکی و تەوازوع و لەسەرخۆ و میهرەبان بوو، دژی ئەوەبوو کەس لەبەری هەڵبستی.\nکاک ئەحمەد دۆستی هەژاران بوو، زۆر زاهید و قانیع بوو دژی ملهوڕی و زیادەڕەوی و ڕەفاهییەت بوو.\nئەوەی سەرنجی خەڵکی ڕاکیشابوو خۆشەویستی کاک ئەحمەد بوو بۆ پێغەمبەری خودا (صلی اللە علیە وسلم) و یارانی، لە کۆچبەران و یاریدەدەران و، زۆر بە غیرەت و هیممەت بەرز بوو.\nلەڕووی زانستییەوە کەسێکی زۆر زیرەک بوو، هەڵکەوتوبوو، حافیزەی بەهێزبوو سەرجەم وانەکانی سەردەمی فەقییەتی بیرمابوو. زۆر ڕێزی لە میوان دەگرت. ڕەوشتێکی تری ئەوەبوو، لە ناخیدا خواناسێکی عاریفی تەڕ و پاراو بوو، نمونەی کەسی عاریف و بەهۆش بوو و، ڕواڵەتی نەبوو، گرنگیی بە ڕواڵەت نەدەدا.\nزۆر جەختی دەکردەوە کە دامەزراندنی ئیمان و ئەخلاقی جوان پایەی یەکەم و سەرەکی بونیادنانی کۆمەڵگە و بەدوایدا تەمکینی ئیسلامییە.\nهەستیکی نیشتمانی زۆر قوڵی هەبوو، ئەمەش لە شیعرەکان و هەڵوێستە سیاسییەکانیدا ڕەنگی دابویەوە. کاک ئەحمەد، مامۆستا ناصری سوبحانی بە زانایەکی موجتەهید و هەڵکەوتوو و بیر تیژ دەزانی و، زۆر خۆشەویستی بۆ مامۆستا ناسری سوبحانی دەربڕیوە.\nکاک ئەحمەد تێگەیشتنی مەقاصیدی هەبوو بۆ ئیسلام، بۆیە لەسەر ئەو بنەمایە واتای دەقەکانی قورئان و فەرموودەی دەکرد و، هەر ئەمەش وایکرد کە تەفسیری جیاواز بۆ هەندێ ئایەتی قورئان بکات و هەندێ فەرموودەش ڕەد بکاتەوە. بۆ نمونە ڕیوایەتی (لعن الله الواصلة والمستوصلة ، والواشمة والمستوشمة…)، ئەم ڕیوایەتە ڕەد دەکاتەوە و دەڵێت، ناگونجێ پێغەمبەر (صلی اللە علیە وسلم) لەسەر تاڵە مویەک نەفرەت بکات، لەکاتێکدا لە فەرموودەی تردا دەفەرمووێ، ئیماندار نەفرینکەر نییە، (سەبارەت بەم دەقە هەندێک لە زانایان وتوویانە، ئەمە وتەی ابن مەسعودە نەک وتەی پێغەمبەر).\nلە وتەیەکی تردا کاک ئەحمەد دەڵێت، “هاوار بۆ ئەو کەسانەی داعییەی دینین و پێشەوایی خەڵکی بگرنە ئەستۆ بەرەو دین، کەچی بە گیان و بە دڵ دوعای خێر نەکەن بۆ فڵان موئمین، لەبەرئەوەی لە خەت و دەستەی ئەمدا نییە.”\nکاک ئەحمەد لە بواری ئەدەبیدا دەستی ئەدەبیی هەبووە و چەندین شیعری هەیە، بە نمونە، لەوانە: چامەی (مافی نیشتیمان)، هۆی خاڵۆ ریوگار، غەزەلی (چەن وەشەن پەردەی دوری وەلادان). هەروەها مەولودنامە کە ٣٤ لاپەڕە و ٦٥٥ بەیتە شیعری نایابە و بە باڵی خەیاڵ خۆی و خوینەرانی دەگێڕێتەوە بۆ ساڵانی نەفامی و، وێنایەکی شاعیرانەی ئەو چاخە دەکات و پاشان لە چەند غەزەلێکی چڕ و نایاب و ناسکدا تیشک دەخاتە سەر ڕۆژانی لەدایکبوونی پێغەمبەری خودا (صلی اللە علیە وسلم).\nبەشێک لە بەرهەمە زانستییەکانی کاک ئەحمەد:\n١- کتێبی دەربارەی کوردستان بە زمانی فارسی.\n٢- دیوانە شیعری: دیاریێ بۆ یاران.\n٣- نامیلکەیەک دەربارەی حکومەتی ئیسلامی.\n٤- نامیلکەی فەلسەفەی حیجاب لە ئیسلامدا.\n٥- بابەتی تەزکیە و تەعلیم.\n٦- دڵی ساز و ناساز.\n٧- دەیان وتار و لێکۆڵینەوە لە ڕۆژنامەی کوردستانی تاراندا.\n٨- دەیان بەیاننامە و ڕوونکردنەوە لە بۆنەی سیاسی و کۆمەڵایەتی.\n٩- دەیان کاتژمێر وتار و وانەی تۆمارکراوی دەنگی و ڕەنگی.\nجگە لەمانە، لەکاتی زیندانیدا پێشەکییەکی گرنگی بۆ تەفسیری قورئانی پیرۆز نوسیوە، بەڵام لەکاتی گوێزرانەوەی لە زیندانێک بۆ زیندانێکی تر لێیان سەندووە و نەیانداوەتەوە.\nدوایی کاک ئەحمەد دەڵێت، گوێم لێبوو مەلایەکی شیعە لە تەلەفزیۆنی ئێرانەوە ئەم باسەی دەکرد، وردبوومەوە و زانیم موقەدیمەکەی منە، خۆشحاڵبووم و وتم، “باشە خۆ هەر کەڵکی لێ وەردەگیرێ!”\nچەندین کەسایەتی دیار قسەیان لەسەر کاک ئەحمەد کردووە و باسیان کردووە، لەکاتێکدا هەندێکیان لە بیر و فکریشدا جیاواز بوون لەگەڵ کاک ئەحمەد، بەڵام شاهیدی گەورەیی ئەم زاتەیان داوە.\nلەو کەسانەی کە وەسفی کاک ئەحمەدیان کردووە:\n– ئەندازیار حوسەینی شاوەیسی.\n– سەلاحەدین موهتەدی کە دەڵێت، “بۆ ماوەی دوو ساڵ لەگەڵ کاک ئەحمەد لە زیندانی ئەویندا لەگەل یەکتر بووین و، ئاغای موفتی زادە بۆ ئیمە وەک دەرمانی ئارامبەخش وابوو، ئەو کەسێکی وەک منی بەدفەڕ و شەڕانگێزی بەرەو لای خۆی ڕاکیشا و من تینووی ئەو بووم، زۆر بە سۆراغی دەڕۆیشتم، لە خراپترین تا چاکترین کەسی ناو زیندان ڕێزیان لێدەگرت، زیندانییەکی پیاوکوژ، کە ٢٧ پیاوی کوشتبوو، کاتێ بەلای کاک ئەحمەد دا تێدەپەڕی لە شەرمان سەری دادەخست!” کاک ئەحمەد وەک مرۆڤیک خۆشیدەویست و خۆشەویستی بۆ دەردەبری. ئەوانەی ئازار و ئەشکەنجەی کاک ئەحمەدیان دا، هەموویان پەشیمان بوونەوە و هەریەکەیان بە بەڵایەک و ئازارێک هەر لە دنیادا گرفتار بوون!\nیەکێکی تر لەوانەی باسی کاک ئەحمەدی کردووە عبدالرحمن قاسملۆ بووە. هەروەها، عیسا پژمان، هەژار موکریانی و یوسف نەدا.\nماموستا ناسری سوبحانی، کە هەمیشە سەبارەت بە کاک ئەحمەد دەیووت، “کاک ئەحمەد لە زانا و کەسایەتییە کەم وێنەکانی جیهانی ئیسلامییە، گەر ئەنجومەنێکی شورا بۆ ئوممەی ئیسلامی دروستبکرێ و زانایان لە دونیاوە هەڵبژێردرێن بۆی و کاک ئەحمەدی موفتی زادەی تێدا نەبێ، ئەو ئەنجومەنە ناتەواوە.”\nجگە لەمانە لە پێگەی کۆمەڵی ئیخوان موسلیمین، سایتی بەحرەین، پێگەی ئەلیکترۆنی جیهانی (ویکیبیدیا)و لە (تتمە الاعلام)ی زەرکەلی، باسی کاک ئەحمەد موفتی زادە کراوە.\nدکتۆر عومەر عبدالعزیز لە فەیسبوک دەربارەی کاک ئەحمەد موفتی زادە بابەتێکی لە یادی ٢٢ ساڵەی کۆچی دوایی ئەودا بڵاوکردووەتەوە و نوسیوویەتی:\nبەندە لە ساڵی ١٩٨١ کاک ئەحمەدم لە ماڵەکەی خۆی لە شاری کرماشان ناسی، چەندین کات و شەو و ڕۆژ لە خزمەتیدا بووم، لە کاتەکانی دانیشتنی، گفتوگۆ و قسەکردنی، گوێگرتنی، سەفەرکردنی، نوستنی، میوانداری، نوێژکردنی، گوتاردانی، خواردن و خواردنەوەی ژیانی ئاسایی …هتد، لەگەڵی ماومەتەوە.\n(عومەر عەبدولعەزیز) لە فەیسبووک دەنوسێت: بە پێویستی ئەبینم بۆ مێژوو ئەم شایەتییە بدەم، نەوەکو تەمەن مۆڵەت نەدا بیرەوەرییەکانم تەواوبکەم:\n“مەرحومی کاک ئەحمەدی موفتی زادە ڕەمزێکی خەباتگێڕی نەتەوە، موجتەهیدێکی سەردەم، ڕیفۆرمخواز و چاکسازێکی نەترس، نمونە و سومبولی ڕەوشت، مامۆستای خەمخۆر، عاشقی پێغەمبەری خودا (صلی اللە علیە وسلم)، هەژارنەوازەی کەموێنە، شەیدای ئازادیی کورد و کوردستان، سەرکردەی ڕەوتی ئازادکردنی گەلانی ئێران، دوژمنی ستەمی مەزهەبی و چینایەتی و نەتەوەیی بوو. لە کۆتایی تەمەنیدا ڕقی بەرامبەر دوژمنانیشی گۆڕیبوو بە سۆز و لوتف و ڕەحمەت بەرامبەریان، حەزی لە هیدایەتیان بوو، خەمی دونیای هەژاران و قیامەتی نەیارانی بوو.”\nلە ١٩٩٣/٢/٩دا ئەم بیرمەندە گەورەیەی ئیسلام، ئەم سەرکردە خەباتگێڕەی خۆرهەڵاتی کوردستان، پاش خزمەتێکی دەیان ساڵە و بەسەربردنی چەندین ساڵی پڕ ئازار لە زیندانەکانی تاراندا و، پاش ئازادکردنی بەهۆی دابەزینی باری تەندروستی، کۆچی دوایی کرد و بەرەو بارەگای ڕەحمەتی زاتی باری گەڕایەوە.\n٨٣١ ساڵ بەسەر ئازادکردنی قودس لەلایەن سەڵاحەدینی ئەیوبی تێپەڕبوو\nچەند زانیارییەک لەبارەی پلانەکانی هەڵوەشاندنەوەی خەلافەتی ئیسلامی و جێبەجێکردنیەوە\nسەعید نوورسی: تەنها ئیسلام میلـلەتی منە\nعومەری کوڕی عەبدولعەزیز – بەشی دەیەم: چەند وانەیەک\nعومەری کوڕی خەطاب و باڵاپۆشی


ئابووریناسە بەناوبانگەکان داوا لە واشنتن و پەکین دەکەن عاقلانە بیر بکەنەوە\n2019-10-28 [11:42 AM]\nگرووپێک لە ئابووریناسە بەناوبانگەکان داوا لە ئەمریکا و چین دەکەن عاقلانە بیر بکەنەوە کۆتایی بەم جەنگە بازرگانییە بهێنن و لەسەر چارەسەرێکی گونجاو رێکبکەون.\n٣٧گەورە ئابووریناس لە هەردوو وڵات، کە جۆزێف ستیگلز و مایکل سپێنس و سێ براوەی خەڵاتی نۆبڵ لە نێویان دان، لە راگەیەندراوێکدا، بە پەژارەوە وەسفی دۆخەکە دەکەن و داوا دەکەن ئەم دوو وڵاتە کە ئێستا بە تەواوی لە یەکدی دابڕاون، لە یەکدی نزیک ببننەوە. ئەمەش زیانی ئابووریی گەورەی بە دوای خۆیدا هێناوە.\nبە گوێرەی ئاژانسی بلوومبێرگ، ئەم گرووپە ئابووریناسە داوا دەکەن چوارچێوەیەکی عاقلانە بۆ پەیوەندیی بازرگانی داهاتووی نێوان هەردوو وڵات دابڕێژرێت کە سیاسەتی نوێ پیشەسازی پەیڕەو بکەن.\nداواکاری ئەو کەسایەتییە ئابووریانە لە کاتێکدایە دۆناڵد ترامپ کار لەسەر قۆناخی یەکەمی ئاگربەستی بازرگانی لەگەڵ چین دەکات کە ئامانج لێی خۆپاراستنە لە هەڵکشانی جەنگی بازرگانی و نە سەپاندنی پێناسی گومرگی.\nئەم هەواڵە 6091جار خوێندراوەتەوە


لە سلێمانی هەلی كار بۆ نزیكەی 2 هەزار گەنج دابین دەكرێت – basknet.org\nسەرۆكی شارەوانی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، هەوڵدەدەن لەمانگی چواری ساڵی ئایندەدا هەلی كار بۆ هەزار تا 2 هەزار گەنج دابینبكەن.\nیوسف یاسین، سەرۆكی شارەوانی سلێمانی لەكۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، بەهۆی ئەوەی بێكاری زۆر بووە هەوڵدەدەن لەبودجەی فرۆشتنی زەوی لەمانگی چواری ساڵی 2018دا هەزار تا دوو هەزار گەنج بۆماوەی دوو مانگ بخەنە سەركار بۆ خزمەتی باخ و سەوزاییەكانی سلێمانی.\nڕونیشیكردەوە، ئەم بڕیارە تەنها ڕەزامەندی ئەنجومەنی وەزیرانی ماوە.\nناوبراو پلانی ساڵی 2018ی خستەڕوو و وتی:” پلانمان بۆ ساڵی 2018 هەیە، كە پاركی بۆنەكان لەبناری گۆیژە دروستبكەن كە جێگەی زیاتر لە 100 هەزار كەس دەبێتەوە بۆ ئەنجامدانی مەڕاسیمە گەورەكان، هاوكات پاركی ئۆتۆمبێل بۆ پێنج مزگەوتی گەورە دروستدەكەین كە تەعزیەی تێدا ئەنجامدەدرێت و شەش بازاڕی میللی لەدەوروبەری بازنەیی مەلیك مەحمود دروستدەكەین، هەروەها 800 مەغزەن دروستدەكەین كە 200دانەی بەڕادە بۆ بازرگانەكان”.\nئاماژەی بەوەشدا، لەساڵی 2017 توانیویانە كارەكانیان بەباشتر لەساڵانی ڕابردوو ئەنجامبدەن.\nباسیلەوەشكرد، بودجەی ئەمساڵیان 498 ملیۆن دینار بووە كە 22 پڕۆژەیان پێ ئەنجامدراوە، و بەفرۆشتنی زەوی یانزە پڕۆژەیان خستۆتە بواری جێبەجێكردنەوە، كە تێچووەكەی 2 ملیار و 600 ملیۆن دینار بووە و پارەی دیكەشی لێ ماوەتەوە.\nئاماژەی بەوەشدا، داهاتی ئەمساڵیان جگە لەمانگی دوانزە 10 ملیار و500 ملیۆن دینار بووە و پەنجا پڕۆژەیان پێ ئەنجامداوە.\nئەوەشی خستەڕوو، 370هەزار تۆن خۆڵ و خاشاك كۆكراوەتەوە.


ڕوانگه: جێهێشتنی ڕێکه‌وتنی ناوکی له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکاوه چۆن کاریگه‌ری ده‌کاته سه‌ر ئێران؟\nدانۆڵد ترامپ پاش نێوەڕۆی سێشەممە بڕیاری دا وڵاتەکەی لە ڕێکەوتنە ناوکیـیەکەی لەگەڵ ئێراندا بکشێتەوە و سەرلەنوێ سزاکانی بەسەر ئێراندا بسەپێنێتەوە سەبارەت بە بەرنامە ناوکیـیەکە. سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا گوتی ئەو ڕێکەوتنە ناوکیـیەی لە ساڵی 2015 لەگەڵ ئێراندا کۆمەڵی نێودەوڵەتی پـێی گەیشت هیچ سوودێکی نەبووە و نەیتوانیوە ئێران لە هەوڵی بەدەستهێنانی چەکی ناوکی دوربخاتەوە و هەروەها نەیتوانیوە وەها لە ئێران بکات لە نانەوەی ناسەقامگیری وازبهێنێت.\nترامپ گوتی جارێکی دیکە لەسەر بەرزترین ئاستی ئابوری ئەمەریکا سزاکانی بەسەر تاراندا دەسەپـێنێتەوە و هەر وڵاتێک یارمەتی ئێران بدات لە هەوڵەکانی بۆ بەدەستهێنانی چەکی ناوکی، ئەوا شیانی هەیە سزای توندی ئەمەریکا بەسەر ئەویشدا بسەپـێنرێت. پاشان سەرۆک ترامپ دووپاتی کردەوە کاتێک بەڵێن دەدات تەنیا هەر قسە نیـیە، بەڵکو جێبەجێی دەکات.\nسەرۆکی ئەمەریکا پەیامێکیشی بۆ خەڵکی ئێران ڕاگەیاند و گوتی ئەو میلـلەتە زۆر بەدەست ئەو ڕژێمەوە ناڵانوویەتی، گەلی ئەمەریکا لەگەڵ ئەو خەڵکەیە کە شایستەی ژیانێکی زۆر باشترن. ترامپ لە پاش پـێشکەشکردنی وتارەکەی ڕاستەوخۆ بڕیارەکەی واژوکرد و واژوکەی خۆی لەسەر بڕیارەکە نیشانی میدیاکان دا.\nهاوکات وەزارەتی خەزێنەی ئەمەریکا ماوەی نێوان 90 بۆ 180 ڕۆژی داوە بە کۆمپانیا ئەوروپایـیەکان تاوەکو کۆتایی بە کارەکانیان لەگەڵ ئێراندا بهێنن. بەڵام یەکێتی ئەوروپا ڕایگەیاند سەرەڕای بڕیارەکەی ئەمەریکا بەڵام ئەوان هەر پابەندی ڕێکەوتننامە ناوکیـیەکە دەبن.\nحەسەن ڕوحانی سەرۆکی ئێران ناڕەزایی خۆی دەربڕی و گوتی ئەمەریکا پابەندی بەڵێنەکانی نەبووە و ئەوان لە ئێستادا چاوەڕێی هەڵوێستی وڵاتانی دیکە دەکەن تاوەکو تاران بڕیاری خۆی بدات. گوتیشی ئەگەربێت و هەوڵەکان شکست بهێنن ئەوا ئێران زۆر لە جاران زیاتر یۆرانیۆم دەپـیتێنێت.\nلە هەمان کاتدا وەزیری دەرەوەی ڕوسیا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند هەست بە بێهیواییەکی زۆر دەکات سەبارەت بە بڕیارەکەی سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ بۆ کشانەوە لە ڕێکەوتنە ناوکییەکەی ئێران. وتیشی " هیچ بیانوویەک نیە بۆ هەڵوەشاندنەوەی ڕێکەوتنەکە. ڕێکەوتنەکە سەرکەوتوویی خۆی دەرخستووە."\nڕێبەرانی بەڕیتانیا و ئەڵمانیا و فەڕەنسا لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا کە ئۆفیسی سەرۆک وەزیری بەڕیتانیا تێریزا مەی بڵاویکردەوە دەڵێن " داوا لە ئەمەریکا دەکەین بەربەست نەخاتە بەردەم ڕێکەوتنەکە و خۆی بەدووربگرێت لە گرتنەبەری ڕێوشوێن کە ببێتە هۆی بەربەست دانان لەبەردەم جێبەجێکردنی ڕێکەوتنەکە لەلایەن وڵاتانی دیکەی ناو ڕێکەوتنەکەوە."\nبۆ باس سه‌باره‌ت به کاریگه‌رییه‌کانی جێهێشتنی ڕێکه‌وتنی ناوکی له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکاوه به سه‌ر ئێراندا و ئه‌گه‌ری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی یه‌کجاری ڕێکه‌وتنی ناوکی ئه‌مڕۆ له به‌رنامەی ڕوانگه دوو میوانمان له‌گه‌ڵ ده‌بێت.\nدۆکتور کرمانج گۆندی مامۆستای زانکۆی ولایه‌تی تێنێسی و خاتوو شۆکریه کوردستانی، خوێندکاری دۆکترا له بواری سیاسه‌ت و ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی له زانکۆی کلێرمێنت لە کالیفۆرنیا.


بەرپرسێکی جێبەجێکردنی یاسا لە ئەمریکا، وردەکاریی نوێی سەبارەت بە هێرشە کوشندەکەی سەر قوتابخانەیەکی سەرەتایی لە ویلایەتی تەکساس ئاشکرا کرد کە بووە هۆی کوژرانی 21 کەس.\nکریستوفر ئۆلیڤارێس، بەرپرسێکی سەلامەتی گشتی بە کەناڵی سی ئێن ئێنی راگەیاندووە، سەرجەم قوربانییەکان خوێندکاری پۆلی چوارەمی قوتابخانەی رۆبی سەرەتایی لە یوڤاڵدی بوون و لە ژوورێکدا بوون و نەیانتوانی لە کۆمەڵکوژییەکە ڕزگاریان بێت.\nلە ئەنجامی تەقەکردنەکەی رۆژی سێشەممە 19 منداڵ و دوو مامۆستا گیانیان لەدەستدا.\nگرێگ ئابۆت، پارێزگاری تەکساس ناسنامەی هێرشبەرەکەی ڕاگەیاند کە ناوی سەلڤادۆر رامۆسە و تەمەنی 18 ساڵە و ڕایگەیاندووە کە ئەو کەسە دانیشتووی شاری یوڤاڵدییە کە نزیکەی 135 کم لە ڕۆژئاوای سان ئەنتۆنیۆوە دوورە.\nرۆژنامەی "واشینتۆن پۆست"ی ئەمریكی بڵاویكردەوە، ئەو هێرشبەرەی لە قوتابخانەیەكی سەرەتایی لە ویلایەتی تەكساس 19 منداڵی كوشتووە، لە قۆناغی ئامادەیی وازى لە خوێندن هێناوە بەهۆی بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکانیشەوە نەچووەتەوە ماڵى خۆیان.


پاسکیل.. ن/جەلال قادر – Dengekan\nپاسکیل.. ن/جەلال قادر\nbyJalal Qader\tMay 11, 2021\tGeneral, Literature\nهەرگیز هەستم بە هەژاری و دەست کورتی ماڵەوەمان نەکردبوو، تا ئەو ئێوارەیەی گوێم لە دەنگی باوکم بوو بە دایکمی دەگووت : ژنەکە. ئەگەر پاسکیلێکمان هەبێت، چیتر پێوسیت ناکات بە سواری ئۆتۆمبیڵ بچم بۆ سەرکار، کرێی ئەم سەرو ئەسەرمان بۆ دەگەڕێتەوە.\n_ خەمت نەبێت، تۆ پاسکیلەکە بکڕە، من خۆم سبەینێ بە حاجی (زەینەب) دەڵێم کە بۆ سەرمانگی داهاتوو تەنها نیوە کرێی خانووەکەی دەدەینێ. بەڵام…ئایا تۆ دەتوانیت بەو ماندوویەتە، هەموو ڕۆژ ئەو ڕێگا دوورودرێژە بگریت تا دەگەیتە سەرکار؟\nباوکم یەک دووجار کۆخی و وەڵامی دایکمی نەداوەیەوە.\nچیرۆکی ئەم پاسکیل کڕینەم دەمێک بوو لە دەمی باوکمەوە بیستبوو، بەڵام وادیارە ئەمجارەیان بۆ مەبەستی بژێوی ژیانمان پێوست بوو پاسکیلەکە بکڕێت. بە ئاسپایی خۆمکرد بەژوورا. دایکم بە نیگەرانییەوە پییگووتم : تا دونیا تاریک دانەیەت ناگەڕێیتەوە ماڵ.\nلەسووچێکی ژوورەکە دانیشتم، دایکم نانێکی تیری تەڕکرد، لەگەڵ جامێک پڕ لەماست لەبەردەممی دانا. لەگەڵ نان خواردنا هەستم بەشەرمەزاری دەکرد، لەدڵ خۆما بڕیارمدا کە گەورە بووم هاوکاری باوکم بکەم و هەموو ڕۆژ بچم بۆ سەرکار.\nباوکم لەسەر جێگەکەی ڕاکشا، منیش بەتەنیشت دایکمەوە دانیشتبووم، لەناکاو بیرۆچکەیەک هاتە مێشکم و بە دایکم وت : سبەینێ دەچم چایخانە و دوکانەکان دەگەڕێم تا کارێک نەدۆزمەوە ناگەڕێمەوە ماڵ!.\nدایکم بە ڕووخۆشییەوە وەڵامیدامەوە : نا کوڕی خۆم تۆ هێشتا منداڵیت، ناتوانیت کار بکەیت.\n_ ئێ خۆ (عادل) میمکزام هاتەمەنی خۆمە و شاگردی چایخانەیە…\nباشە کوڕم… جارێ تۆ بخەوە بۆ سبەینێ خوا کەریمە…\nئەو ڕۆژە یاری تۆپی پێم زۆرکردبوو، ماندوو بووبووم و خەوم دەهات، سەرم نایە ناو کۆشی دایکم و بەدەم خەوەوە بە دایکم وت : ئەگەر من و باوکم ئیش بکەین دەتوانین پارەیەکی باش پاشەکەوت بکەین، لەماوەی یەک ساڵ دەوڵەمەند دەبین دەتوانین خانووەیەک بکڕین و لە کرێچییەتی ڕزگارمان بێت.\nدایکم دەستی بەسەرم داهێناو وتی : ئەگەر خانووەیەکی خۆمان هەبێت، تۆش ژووری تایبەتی خۆت دەبێت، منیش چێشتنگەیەکی گەورەم دەبێت ئەو کات دەتوانم چێشتی خۆشتان بۆ ڵێنێم.\nئیتر ئەو شەوە نازانم چۆنچۆنی خەوم لێکەوت، بەڵام لە خەونما : خانووەیەکی گەورەمان هەبوو، حەوشەیەکی مەزن و باخچەیەکی خنجیلانەی تێدابوو، پاسکیلەکەی باوکم تیا لێدەخوڕی و دەسووڕامەوە!\nPrevious ساردایی مردنێ!.. مەولود ئیبراهیم\nNext مۆسیقا یاوەری شاعیرێکی خەمبارە.. ستیڤان شەمزینی\nپاشماوەکانی جەنگ … شیعر: کاوە عوسمان عومەر\nخۆشەویستی …. چرۆ زەند\nJun 12, 2020\tClosed\nسەرمایەڕەمزیەکانی حوکمڕانان پوچ و ساختەیە … جیهاد موحەمەد\nAug 1, 2019\tClosed\nکورد چی پێدەکرێ لە بەغدا؟ … عەلی موحمەد زەڵمی\nApr 30, 2018\tClosed\nسیمناری دەنگەکان بۆ بەڕێزسەعید کاکەیی لە شاری تۆرۆنتۆ\nJun 17, 2017\tClosed\nپاڵەوانسازی لە ڕۆمانی کوردیدا ( باڵندەکانی دەم با ) ی عه‌تای نه‌هایی وەک نموونە….. پێشره‌و عه‌بدوڵڵا\nحه‌قه چه‌په‌كانی كوردستان له چوارچێوه‌یه‌كدا كۆببنه‌وه … عیماد عه‌لی\nApr 30, 2017\tClosed


کوردیپێدیا - ئەنجامنامەی دووەمین کۆنفرانسی ئەکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی\n📝 ئەنجامنامەی دووەمین کۆنفرانسی ئەکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئەنجامنامەی دووەمین کۆنفرانسی ئەکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی\n1. کاراکردنەوەی دەسەڵاتی یاسادانان و هەوڵدان بۆ چالاککردنی و پەلەکردن لە دەستبەکاربونەوەی.\n2. هەموارکردنەوەی یاساکانی تایبەت بە هەڵبژاردن و گونجاندنیان لەگەڵ دۆخی نوێی سیاسی هەرێم و عێراق و ناوچەکە.\n3. کارکردن لەپێناو چالاککردنی ڕۆڵی دەزگاکانی دادەری و چاودێریکردنی پڕۆسەی هەڵبژاردنەکان لەپێناو باشترکردنی پڕۆسەکە و کەمکردنەوەی خروقات لە پڕۆسەکەدا.\n4. هەموارکردنی ئه و بەشەی لە یاساکان کە پەیوەستە بە مافی کەمە نەتەوەکان و ئەنجامدانی گۆڕانکاری لە سیستمی کۆتاکان، کە بە شێوەیەک هەم خزمەت بێت بە کەمە نەتەوەکان و هەم پڕۆسەی سیاسی.\n5. پارت و لایەنە سیاسیەکان بە شێوەی لەخۆبوردوانە و لەپێناو بەژەوەندی گشتیدا، پێکەوە کاربکەن لەپێناو گەڕاندنەوەی مانای ڕاستەقینەی هەڵبژاردنەکان ئەمەش باوەڕبونە بە پڕۆسەی دیموکراسی و ڕازی بونە بەئەنجامی هەڵبژاردنەکان.\n6. سیستمی هەڵبژاردنەکان بە شێوەیەکی وا بگونجێندرێت کە بخرێتە خزمەت ئاشتی و ئارامی سیاسیەوە.\n7. دۆخی سیاسی هەرێم بە شێوەیەک ئارام بکرێتەوە و سەقامگیر بکرێت کە هاوڵاتیان بتوانن بە شێوەیەکی عەقڵانی و دوور لە هەر سۆز و پێوەری ناعەقڵانی دەنگ بدەن و بەشداربن لە پڕۆسەی سیاسیدا.\n8. ڕێکخراوەکانی کۆمەڵی مەدەنی و گروپەکانی فشار لەڕێگەی چالاکیەکانیانەوە کاربکەن لەپێناو هۆشیارکردنەوەی تاکەکانی کۆمەڵگە و لەم ڕێگەیەشەوە پێشکەوتنی سیاسی بەدیبهێنرێت.\n9. پەرە بە هزری دیموکراسی بدرێت و هەوڵی چەسپاندنی ڕاستەقینەی دیموکراسی بدرێت لەڕێگەی دەزگاکانی حکومەت و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵی مەدەنی و پارتە سیاسیەکان.\n10. کۆمیسیۆن بکرێتە خاوەنی بودجەی سەربەخۆی خۆی و ئەمەش وای لێ دەکات نەبێتە پاشکۆی هیچ یەک لە دەسەڵاتەکان.\n11. پلانی تۆکمە دابنرێت بۆ هەڵبژاردن و پڕۆسەکانی داهاتوو کە بڕیارە ئەنجام بدرێن.\n12. دابینکردنی پێداویستی لۆجستی و ئامادەکاریی لە سەرجەم ناوەندەکان.\n13. سوود وەرگرتن لە تەکنەلۆجیا و ئامێرە زیرەکەکان بۆ پڕۆسەی هەڵبژاردن.\n14. نوێکردنەوەی تۆماری دەنگدەران و چاککردنی بە شێوەیەکی ئەلیکترۆنی و نوێ.\n15. ڕاهێنانی بریکار و چاودێرەکانی کۆمیسیۆن لەسەر شێوازی بەڕێوەچونی کارەکانی کۆمیسیۆن.\n16. دانانی بڕێکی دیاریکراو لە بودجە کە بدرێت بە پارتە سیاسییەکان بۆ بەڕێوەبردنی بانگەشەکانیان.\n1. 👁 ئەکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 20 2017 10:45AM تۆمارکراوە


22/04/2019 943 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nهیچ شتێك بنەڕەتی لە ناوچەی كەنداو نەگۆڕاوە، بەڵام پێنوێنەكان‌و جوڵانەوە هەرێمایەتیەكان بەڵگەی ئەوەن (جۆرێك لە نیاز) هەیە بۆ تێگەیشتن و كرانەوەو هەوڵی كەمكردنەوە یان چارەسەری كێشەكانی كەنداو و عێراق.\nسەرەڕای توندیی هەڵوێست و ئاراستە هەرێمایەیتەكان، جگە لەوەش شكاندنی ئیرادەكان بەرەو ئەوە دەچن زۆر سەخت بن.\nپێكدادانی نێوان باڵەكانی ململانێ لەكەنداو و توركیا بە روونی و توندی لە لیبیا و ململانێی چەكدار زیادی كردووە و هەوڵی راكێشانی سودان دەدرێت، جگە لە دەستێوەردانێكی وریایانەی سەخت لە جەزائیر بەهۆی پارێزگاری كردنی سوپای ئەو وڵاتەوە.\nهەلوێستی توركیا رووبەرووی دوو ئاستەنگی سەخت بۆتەوە، پاشەكشەی لیرەو دۆڕانی پارتی دەسەڵاتدار لە هەڵبژاردنەكانی ئەستەمبوڵ، لەبەرئەوە رۆڵی توركیا لە سیاسەتی دەرەوەدا كاریگەری ساڵێك پێش ئێستای نییە.\nسەرقاڵی هەرێمایەتی لە باكوری ئەفریقیا و جەنگی شكاندنی ئێسك لە لیبیا بە دیاریكراوی، و دەستبادان لە سودان، كەمبونەوەی پێكهەڵپژان لە كەنداو، سەركەوتنی سەربازی لە عێراق و زمانە دیبلۆماسیە ئارامەكەی، گرنگیدانی عێراقیەكان بە كاروبارەكانی ناوخۆییانەوە، هەموو هۆكارن و هەل دەرەخسێنن بۆ بەهێز بوونی سەقامگیری و عیبرەت وەرگرتن لە یەكبون و وەلانانی دووبەرەكی و توندڕەوی.\nئەوەی پێویستە: بەردەوامی وریایی ئەمنی و هەواڵگیری دەربارەی هەڵوێستە هەرێمایەتیەكان بە ئارامی، كرانەوەی ئابوری و پەرە پێدانی یاساكانی وەبەرهێنانی دەرەكی.\nوڵاتە هەرێمایەتیەكان توانای ئیدارەدانی ململانێی بەهێزیان نیە لە سەرجەم بەرەكاندا، بۆیە بە دوور دەزانرێت ێوەگلانی هەرێمایەتی بەم نزیكانە دەربارەی عێراق گەمتر بكرێت، دیارە پارە هەموو شتێك نیە بەڵكو یەكێكە لە رەگەزە بە هێزەكانی (هێز). ئەمەش هەلێكە بۆ پەرەسەندنی ئابوری و سەقامگیری زیاتر بۆ عێراق\nنووسین: وەفیق سامەرائی


سوریا: ژمارەی كوژراوەكان 350 هەزار كەس تێدەپەڕێنێت – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » سوریا: ژمارەی كوژراوەكان 350 هەزار كەس تێدەپەڕێنێت\nلە ساڵی 2011وە\nروانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ كە بارەگاكەی لە لەندەنی پایتەختی بریتانیایە دەڵێت، بەهۆی ئەو جەنگە ئەهلییەی لە ساڵی 2011وە لە سوریادا بەرپابووە، ژمارەی كوژراوەكان گەیشتۆتە زیاتر 350 هەزار كەس.\nروانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ لە 12ی ئاداری 2018 لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاندبوو»ژمارەی كوژراوەكان لە جەنگی ئەهلی سوریا لەماوەی حەوت ساڵی رابردوودا گەیشتۆتە 353.935 كەس، و 85%ی كوژراوەكانیش بەدەستی سوپای سوریا و هاوپەیمانەكانی كوژراون».\nوەك روانگەكەش ئاماژەی پێكردووە، لەنێوان ئەو ژمارەیەدا، 106.390 كەسیان مەدەنین.\nهێزەكانی حكومەتی سوریا لە غوتەی شەرقی\nئاژانسی دەنگوباسی روسیا لە زاری عەقیدێكی سوپای سوریاوە بڵاویكردبۆوە كە هێزەكانی حكومەت وەرشەیەكیان بۆ دروستكردنی چەكی كیمیاوی لە غوتەی شەرقی دۆزیوەتەوە.\nپێشتر ئاژانسی دەنگوباسی رەسمی سوریا (سانا) بڵاویكردبۆوە كە هێزەكانی سەر بە حكومەتی سوریا، دەستییان بەسەر گوندی مدیرای ستراتیژیدا گرتووە كە دەكەوێتە سنوری ناحیەی حەرەستا لە ناوچەی دوما لە غوتەی شەرقی، ئەوەش وایكردووە لەو ناوچەیەدا چەكدارانی ئۆپۆزسیۆن بە تەواوەتی گەمارۆ بدرێن.\nسانا لە زاری پەیامنێری ئاژانسەكەوە بڵاویكردبۆوە، ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكان لە ناوچەكانی دەوروبەری شارۆچكەی جسرەین و گوندی عفتریس چڕبوونەتەوە.\nبە گوتەی روانگەی سوریاش بۆ مافەكانی مرۆڤ، پێكداهەڵپژانی توند لە نزیك حەرەستا و ناوچەكانی نێوان مدیرا و عەرەبەین و شوێنەكانی تردا هەیە.\nهێزەكانی حكومەتی سوریا هێرشەكەیان بۆسەر غوتەی شەرقی كردووە بە دوو بەشەوە، بەوپێیەی «جیش الاسلام» دەستی بەسەر بەشی باكووردا گرتووە كە شارۆچكەی دوما لەخۆدەگرێت و بارەگای سەرەكی گروپەكەیە، بەشی دووەمیش كە باشووری ئەو ناوچەیە دەكات، لەلایەن گروپی «فیلق الرحمن»ەوە كۆنترۆڵكراوە.\nروانگەی سوریا رایگەیاندبوو، دانوستان بە نێوەندگیری كەسێتییەكانی ئەو ناوچەیەی لەژێر دەستی گروپی «فیلق الرحمن»دایە لەنێوان حكومەتی سوریا و ئەو گروپەدا بەڕێوەدەچێت، دەنوستانەكەش هەرردوو شارۆچكەی حەموریە و كفر باتنا دەگرێتەوە.\nگروپەكان چەكدارەكان بوونی دانوستان رەتدەكردەوە\nهەردوو گروپی «فیلق الرحمن» و «جیش الاسلام» پێشتر رەتیانكردبۆوە رازیی ببن بە رێكەوتن لەگەڵ حكومەتی سوریا.\nوتەبێژی (فیلق الرحمن) بە كەناڵی (العربیە)ی سعودیەی راگەیاندبوو»ئەو راپۆرتانەی لەلایەن میدیاكانی سوریا و روسیاوە، باسیان لە رێكەوتنی چاوەڕوانكراو لەگەڵ دەسەڵاتدارانی سوریادا كردبوو، هەڵبەستراون و دوورن لە راستییەوە».\nبەر لەوەش، گروپی «جیش الاسلام» كە بە گەورەترین گروپی چەكدار لە غوتەی شەرقی دادەنرێت، رەتیكردبۆوە هیچ جۆرە گفتوگۆ و دانوستانێكی لەگەڵ حكومەتی سوریادا كردبێت.\nلە 24ی شوباتی 2014وە شەڕوپێكدادانی توند لەنێوان هێزەكانی سوپای سوریا و گروپە چەكدارەكانی ئۆپۆزسیۆن لە دەوروبەری غوتەی شەرقی لە نزیك دیمەشق دەستیپێكردووە، بەو هۆیەشەوە ژمارەیەكی زۆر لە هەردوولا كوژران و برینداربوون، ئەمەش بەپێی روانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ.\nشەڕوپێكدادانەكان وەك روانگەكە ئاماژەیان پێدەكات، هاوكات بوون لەگەڵ تۆپباران و هێرشی ئاسمانی بۆ سەر غوتەی شەرقی، هەرچەندە ئەنجومەنی ئاسایش بەر لەوە بە كۆی دەنگ بڕیاریدابوو «بەبێ دواكەوتن» ئاگربەست لە سوریا بكرێت و كۆتایی بەو شەڕوپێكدادانانە بهێنرێت كە بونەتە مایەی كوژران و برینداربوونی سەدان هەزار كەس.\nهێرشی ئاسمانی و بۆردومانەكان بۆسەر ئەو شار و شارۆچكانەی لەلایەن گروپە چەكدارەكانی ئۆپۆزسیۆنی سوریاوە دەستیان بەسەردا گیراوە بەردەوامن، سەنتەری راگەیاندنی غوتەی سەر بە ئۆپۆزسیۆنی سوریاش، ئاماژە بە كوژرانی دەیان كەس دەكات بەو هۆیەوە.\nئەنجومەنی خۆجێی شارۆچكەی دوما لە غوتەی شەرقی رایگەیاندبوو،شارۆچكەكە لە دۆخێكی كارەستباردا دەژی بەو هۆیەی هەزاران مەدەنی لەگەڵ پێشڕەوی هێزەكانی حكومەتدا روویان تێكردووە.\nئەو ئەنجومەنە كە لەلایەن ئۆپۆزسیۆنەوە سەرپەرشتی دەكرێت دەڵێت، دوای پڕبوونی پەناگە و ژێرزەمینەكان لە پەنابەران، هەزاران خێزان ناچاربوون لە شەقام و باخچە گشتییەكاندا بخەون.\nلە بەیاننامەیەكی ئەنجومەنەكەشدا هاتبوو»دوای تێپەڕبوونی نزیكەی مانگێك بەسەر هێرشەكەی سوپای سوریا، دۆخی مرۆیی و خۆراكی لە حاڵەتێكی مەترسیداردان».\nنەتەوە یەكگرتووەكانیش دەڵێت، بەهۆی جەنگی سوریاوە، منداڵان بەشێوەیەكی بێ پێشینە رووبەڕووی مەترسی بونەتەوە.\nلای خۆیەوە، رێكخراوی یۆنسێفی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان كە بایەخ بە منداڵان دەدات رایگەیاندبوو، ژمارەی منداڵە كوژراوەكان لە ساڵی 2017دا بەراورد بە ساڵی پێشووتر، دوو هێندە زیادی كردووە، و پێدەچێت ساڵی 2018ش لە ساڵی پێشوو خراپتربێت.\nجەنگ و شەڕوپێكدادانی نێوان لایەنە ناكۆكەكان لە سوریا، بونەتە مایەی كاولكارییەكی گەورەی ژێرخانی سوریا، وێڕای ئاوەربوونی زیاتر لە نیوەی دانیشتوان لەناوخۆ و دەرەوەی وڵاتەكە.\nسوریا بۆ حەوت ساڵە ناكۆكییەكی خوێناوی بەخۆوە دەبینێت، لە سەرەتاوە بە خۆپیشاندانی ناڕەزایی لە دژی دەسەڵاتداران دەستیپێكرد كە بەتوندی سەركوتكرا، دواتر ئەو ناڕەزاییە بۆ جەنگ و پێكدادانی چەكداریی كە چەندان لایەن بەشدارییان تێدا كرد، فراوان بوو.\nدەركردنی بریندارەكان لە غوتەی شەرقی\nرێكخراوی «جیش الاسلام» كە گەورەترین گروپی چەكدارە لە غوتەی شەرقی، لە هەفتەی رابردوودا رایگەیاندبوو، لەگەڵ روسیا كە پشتیوانكاریی سەرەكی حكومەتی سوریایە، گەیشتۆتە رێكەوتن بۆ دەركردنی بریندارەكان لەو ناوچە گەمارۆدراوە.\nگروپەكە رونیكردبۆوە، دەركردنی بریندارەكان بەچەند قۆناغێك دەبێت، بەڵام ئاماژەی بە وادەی دەستپێكردنی پرۆسەكە نەكردبوو.\nروسیا تەئكیدی لەسەر گەیشتن بەو رێكەوتنە نەكردبۆوە، بەڵام نەتەوە یەكگرتووەكان ئاماژەی بە ئەنجامدانی ئەو وتووێژانە كردبوو كە لەو بارەیەوە ئەنجامدرابوون.\nپاش ئەوەی حكومەتی سوریا ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی لە غوتەی شەرقی چڕكردەوە لە 18ی شوباتی رابردوو، زیاتر 1100 كەس كوژران و 4 هەزار كەسی تر برنداربوون.\nتا كاتی ئامادەكردنی ئەم نوسینە، هێزەكانی سەر بە حكومەتی سوریا 60%ی غوتەی شەرقییان كۆنترۆڵ كردووە كە دەكەوێتە سنورەكانی دیمەشقی پایتەخت و لەم ماوەیەی دواییدا لەلایەن ئەو هێزانەوەی بەسەر چەند بەشێكدا دابەشكرابوو.\nپێشڕەوەی هێزەكانی حكومەتی سوریا، بۆتە مایەی ئاوارەبوونی هەزاران خێران، ئەوەش بە گوتەی ئەنجومەنی ئۆپۆزسیۆن لە دۆما «كارەساتێكی مرۆیی» دروست كردووە.\nئەنجومەنەكە دەڵێت، بەهۆی نەگەیشتن بە گۆڕستانەكان، ناچار بوون لانی كەم 70 تەرم لە یەك باخچە بەخاك بسپێرن.\nهەر لەو چوارچێوەیەدا، نەتەوە یەكگرتووەكان ئاماژەی بە ئامادەكردنی پرۆژە بڕیارێكی ئەنجومەنی ئاسایش كردبوو كە لێوەی داوای راگرتنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكان دەكات لە هەموو ناوچەكانی سوریا بۆ ماوەی 30 رۆژ.\nولایەتە یەكگرتووەكان، روسیا بە هۆكاریی جێبەجێنەكردنی بڕیارەكەی پێشووی ئەنجومەنی ئاسایش تۆمەتبار دەكات بۆ ئاگربەست لە سوریا.\nپێشتر ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان، راپۆرتێكی پێشكەش بە رێكخراوی نێودەوڵەتی كردبوو كە تێیدا ئاماژەی بە دەستپێكردنەوەی شەڕو پێكدادانەكان لە هەموو ناوچەكانی سوریا و چڕبوونەوەیان لە غوتەی شەرقی كردبوو، وێڕای بڕیاری پێشوو ئەنجومەنی ئاسایش بۆ ئاگربەست لەو وڵاتە.\nبە گوتەی گۆتێرێس، گەمارۆی سەر غوتەی شەرقی لە هیچ شوێنێكەوە هەڵنەگیراوە، هیچ بریندار و نەخۆشێكیش لەو ناوچەیە نەبراونەتە دەرەوە.\nگۆتێرێس دەڵێت، رێكخراوی نێودەوڵەتی پێشنیازی نێوەندگیری كردووە لەنێوان حكومەتی سوریا و بەرپرسانی روس لەلایەك و سێ رێكخراوە سەرەكییەی غوتەی شەرقی لەلایەكی تر كە لە (جیش الاسلام، فیلق الرحمن، ئەحرار الشام) پێكدێت.\nلەم ماوەیەی دواییدا بەرپرسانی روس و (جیش الاسلام) لەكاتی پێشڕەوی هێزەكانی سوریا بەرەو ناوچە ئاوەدانەكان لە غوتەی شەرقی، كۆبوونەوەیان كردبوو، سكرتێری نەتەوە یەكگرتووەكانیش لای خۆیەوە ئاماژەی بە بەرەوپێشچوونی ئەو كۆبوونەوانە كردبوو.\nروسیا بە نەتەوە یەكگرتووەكانی راگەیاندبوو، ئاگربەستی تاكلایەنەی لە بەشی باكووری دەوروبەری دوما كە (جیش الاسلام) تێیدا باڵادەستە، دەستپێكردووە.\nوتوێژەكانی لە سەرەتای هەفتەی رابردوودا دەستییان پێكردبۆوە، (جیش الاسلام)یش رایگەیاندبوو كە لە ئەنجامی وتوێژەكاندا گەیشتوونەتە رێكەوتن بۆ دەركردنی بریندارەكان لە غوتەی شەرقی، تا چارەسەریی پێویستیان بۆ بكرێت.\nنەتەوە یەكگرتووەكان دەڵێت، زیاتر لە هەزار كەس كە زۆربەیان ژن و منداڵن، لە غوتەی شەرقی بریندارن و برینەكانیان سەختە و پێویستیان بەوەیە بەشێوەیەكی خێرا لەو ناوچە گەمارۆدراوە ببرێنە دەرەوە و چارەسەرییان بۆ بكرێت.\nسكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان، نیگەرانی خۆی بەرانبەر بە بۆردومانی گروپەكانی ئۆپۆزسیۆنیش بۆ ناوچە جێنشیتەجێكان لە دیمەشق دەربڕیبوو كە دەیان كوژراو و بریندارییان لێكەوتبۆوە.


کورد کڵۆڵ و بێ‌پەنایە ناڵەی دەگاتە ئاسمان | روزنامه روژان\nشنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۲:۲۰\nکورد کڵۆڵ و بێ‌پەنایە ناڵەی دەگاتە ئاسمان\nنان؛ سه‌ره‌کیترین پێداویستی هه‌ر بوونه‌وه‌رێکه. پێشینیانمان فه‌رموویانه: «نان نه‌بێ، ئیمانیش نیه». مرۆڤێ که خه‌می نانی هه‌بێ، ژیانی بێ‌سامانه. مرۆڤی برسی، مرۆڤێکی سه‌رلێشواو و بێ‌هیوایه. «ئه‌بووزه‌ری غه‌فاری» فه‌رموویه: «سه‌رم سووڕئه‌مێنێ له‌و که‌سه‌ی وا له ناو سفره‌که‌یا، نان نیه و به شمشێر به‌رنابێته گیانی خه‌ڵک»… ده‌یان ساڵه کورده‌کانی ئێران، سه‌ره‌ڕای هه‌ژاری و ده‌سکورتیی له ڕاده‌به‌ده‌ر، به سه‌ر […]\nنان؛ سه‌ره‌کیترین پێداویستی هه‌ر بوونه‌وه‌رێکه. پێشینیانمان فه‌رموویانه: «نان نه‌بێ، ئیمانیش نیه». مرۆڤێ که خه‌می نانی هه‌بێ، ژیانی بێ‌سامانه. مرۆڤی برسی، مرۆڤێکی سه‌رلێشواو و بێ‌هیوایه. «ئه‌بووزه‌ری غه‌فاری» فه‌رموویه: «سه‌رم سووڕئه‌مێنێ له‌و که‌سه‌ی وا له ناو سفره‌که‌یا، نان نیه و به شمشێر به‌رنابێته گیانی خه‌ڵک»…\nده‌یان ساڵه کورده‌کانی ئێران، سه‌ره‌ڕای هه‌ژاری و ده‌سکورتیی له ڕاده‌به‌ده‌ر، به سه‌ر و ماڵ و گیان و خوێنی خۆیان، سنووره‌کانی ئێرانیان پاراستووه‌و ڕێگه‌ی ده‌سدرێژیان نه‌داوه به دوژمنان. به‌ڵگه‌ی ئه‌م وته‌یه‌ش، ئه‌وه‌یه که له ماوه‌ی ۸ ساڵ شه‌ڕی ئێران و ئێراقدا ته‌نانه‌ت یه‌ک بست له خاکی کوردستان نه‌که‌وته ده‌س ئه‌رته‌شی داگیرکه‌ری عێراقه‌وه. ته‌نیا، دانیشتووانی پارێزگای کوردستان، ۵۴۰۰ شه‌هیدیان له پێناوی ئاسایش و ئارامشی ئه‌م ئاو و خاکه‌دا پێشکه‌ش کردوه.\nبه درێژایی مێژوو، هه‌زاران جار کورد برایه‌تی و دڵسۆزی خۆی به هاووڵاتیانی ئێرانی خۆی سه‌لماندووه به‌ڵام به‌داخه‌وه ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێران، روانینیان بۆ کورد باوه‌ژنانه‌یه و وه‌کوو شارۆمه‌ندی پله‌ی دوو و سێ له‌گه‌ڵیا هه‌ڵسووکه‌وت ئه‌که‌ن.\nبه‌ڕاستی رێژه‌ی هه‌ژاری و بێکاریی له ناوچه کوردنشینه‌کانی ئێراندا سه‌رسووڕهێنه‌ره و گه‌یشتووه‌ته ئاستێکی زۆر مه‌ترسیدار و ترسناکه‌وه. ته‌نانه‌ت دیارده‌ی هه‌ژاری و بێکاریی له ناوچه سنووریه‌کانا زۆر زۆرتریشه. دانیشتووانی گونده سنووریه‌کان، به هۆی نه‌بوونی ده‌رفه‌تی کاری ئیداریی، نه‌بوونی کارگه و کارخانه، مینڕێژ بوونی زه‌ویه کشتوکاڵیه‌کان و ده‌یان کێشه‌ی گه‌وره و بچووکی‌تر، له دژوارترین هه‌لومه‌رجدان و به چنگ و دگان ژیان ئه‌به‌نه سه‌ر.\nزۆربه‌ی گونده سنووریه‌کان، له سه‌ره‌کیترین پێداویستیه‌کانی ژیان وه‌کوو: رێگا، ئاوی خواردنه‌وه‌ی پاک، کاره‌با، گاز، فێرگه، نه‌خۆشخانه، ئاگرکوژێن، وه‌رزشگه، یاریگه، نانه‌وایی و… بێبه‌شن. هێشتا کاره‌ساتی ئاگرگرتنی قوتابخانه‌ی گوندی شیناوێ که به هۆی نه‌بوونی کوره‌ی ئێستاندارد و ئاگرکوژێنه‌وه روویدا و جه‌رگمانی سووتاند، له بیرمان نه‌چووه‌ته‌وه.\nله ئاوا هه‌لومه‌رجێکدا، بۆ سنوورنشینانی بێکار و هه‌ژار هیچ رێگایێکی‌تر نامێنێته‌وه جگه له «کۆڵبه‌ریی»…\nکۆڵبه‌ریی، شێوه‌یێک له کۆیله‌داریی مۆدێڕنه که پیاوی سنوورنشین له رووی ناچاریه‌وه وه‌کوو کارو پیشه هه‌ڵیئه‌بژێرێ. کۆڵبه‌ری داماو و هه‌ژار بۆ رۆژی ۳۰ هه‌زار تمه‌ن، خۆی ئه‌خاته ژێر مه‌ترسی چوونه سه‌ر مین، رووبه‌ڕوو بوونه‌وه له گه‌ڵ ئاژه‌ڵه دڕڕنده‌کان، گه‌رمای تیژی هاوین، به‌فر و هه‌ره‌س و سه‌رمای ئێسقانسووتێنه‌ریی زستان، گولله‌ی هێزه ئه‌منییه‌کان و ده‌یان مه‌ترسیی‌تر…\nبه‌داخه‌وه به‌رپرسانیش بۆ رزگار کردنی سنوورنشینان له بێکاریی و هه‌ژاریی هیچ کارێ ناکه‌ن و ته‌نیا رێکاریان بۆ چاکسازیی دیارده‌ی قاچاخ، کوشتنی کۆڵبه‌رانی زه‌حمه‌تکێش و ره‌نجده‌ره و ئه‌مه‌ش، نه‌ته‌نیا هیچ شانازیێکی نیه، کارێکی نامرۆڤانه و زۆر ناشایسته. به ڕاستی چه‌نێ دڵته‌زێن و جه‌رگبڕه دیتنی مه‌رگی کۆڵبه‌رانی برسیی، که ته‌نیا سووچ و تاوانیان هه‌وڵدان بۆ به‌ده‌ستهێنانی پاروه نانێکه بۆ بژێوی ژن و منداڵیان…\nبێ‌گومان قاچاخ، په‌سه‌ندکراو نیه و که‌س به کارێکی باشی نازانێ و ئاشکرایه خێره‌که‌یشی، ئه‌چێته گیرفانی سه‌رمایه‌داران و ده‌ڵاڵه‌کان. کۆڵبه‌ریی داماویش، به‌و هه‌موو دڵه‌ڕاوکێ و دڵه‌له‌رزه‌و مه‌ترسیه‌وه، ته‌نیا به ئه‌ندازه‌ی بژیوێکی بژی و مه‌مری بنه‌ماڵه‌که‌ی دهسئه‌که‌وێ و سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش، نه ئه‌منیه‌تی هه‌یه، نه بیمه و نه مووچه‌ی خانه‌نشینی.\nلێره‌دا پرسیارێکی ئازارده‌ر دێته ئاراوه که هیوادارم به‌رپرسان وڵامی بده‌نه‌وه:\nکۆڵبه‌ری هه‌ژاری بێکاری ده‌سکورتی کورد، کۆڵبه‌ریی نه‌کات، چی بکات!!؟


ANF | شێرپەنجەی مەمک چارەسەر کرا\nیه‌كشه‌ممه, 10 Jun 2018, 11:04\nئەو لێکۆڵینەوەیە لە زانکۆی 'ڕیچمۆند' و پەیمانگای شێرپەنجەی نەتەوەیی 'بیزەسدا' دەستیپێکردبوو و ئەنجامی لێکۆڵینەوەکە لە گۆڤاری 'نەیچەر میدیسیان – دەرمانی سروشتی' بڵاوکرایەوە.\nلەو وتارە زانیستییەی گۆڤارەکەدا ئاشکرا کراوە، سیستمی بەرگریی جەستەی ژنێک، کە بە قورسی نەخۆشیی شێرپەنجەی مەمکی تووشبوو بوو، بەهێزکراوە و لەسایەى بەهێزکردنى سیستمى بەرگریى جەستەیدا ئەو نەخۆشە باش بووە. جەخت لەوەش کراوەتەوە کە گرێى شێرپەنجەکە بە بەشەکانی تری لەشیدا بڵاوبووبوویەوە، بەڵام بە سایەی چارەسەریی دووساڵی پێشوو، ئەو نەخۆشە ئیتر ئێستا باش بووە و بووەتە خاوەنى تەندروستییەکی باش.\nلە چوارچێوەی چارەسەرییەکەدا، لیمفەخانەکانی خرۆکە سپیەکانی خوێنی نەخۆشەکەیان گۆڕیوە و سەرلەنوێ ئەو جۆرە لە خۆرکەى سپى کراوەتەوە جەستەوەى نەخۆشەکە. ئەو لیمفەخانە بەشێوەیەک بەهێزکرابوون، کە هێرش بکەنە سەر خانەکانى شێرپەنجە و لەناویان ببەن و بەو شێوەیە دووبارە خانەکان لە بەرابمەر ئەو نەخۆشییەدا چالاک کراونەتەوە. بەو شێوەیە سیستمی بەرگریی جەستە هێرشی کردووەتە سەر نەخۆشییەکە.\nئەو ژنە، کە قورسترین جۆری نەخۆشیی شێرپەنجەی مەمکی تووش بوو بوو بە سایەی ئەو رێگەچارەیەوە، گرێى شێرپەنجەکەى لەناوبرا. بەپێى بابەتى گۆڤارەکە، ئەو چارەسەرە بە شێوەیەکى تایبەت بۆ چارەسەرکردنى نەخۆشیى ئەو نەخۆشە بەکارهێنراوە.\nتاوەکو ئێستا بەهێزکردنی سیستمی بەرگریى جەستە لە دژى شێرپەنجەکانی گورچیلە، منداڵدان، شێرپەنجەى خوێن، پرۆستات و پێست سەرکەوتوو بووە.\nلاسلۆ ریدڤێنئی لە پەیمانگای شێرپەنجە لە شاری تۆرنتۆ لەبارەى ئەو جۆرە لەچارەسەرکردن وتى، ئەوە یەکەم جارە نەخۆشێکی تووشبوو بە قورسترین جۆری شێرپەنجەی مەمک چارەسەر بکرێت. وتیشی "ئەو چارەسەرییە بەهێندەی 'شۆڕش'ێک گرنگە".


لە 'ماڵێک لە ئاسمان'دا: لاپەڕەی سەرەکی › بە دەریا مەمکوژە، کە لە شەپۆلەکانتدا غەریب دەچمەوە ! وەڵامی پەیام بە دەریا مەمکوژە، کە لە شەپۆلەکانتدا غەریب دەچمەوە !\n(بۆ " نیا " کە لە پشت هەورەکانەوە لە ئاسمانی سەر 'پاسیفیک' ناسیم، ئەویش خەڵکی سەرزەمین نەبوو) .\nئەستێرەش چەشنی دەریاوان\nهەندێ جار بە زمانی ئاو قسە دەکا و\nهەندێ جاریش وەک باران کۆچ دەکا !\nجەنگێک هەیە بۆ ڕۆژێک و دوو رۆژ نامانکوژێت .\nئەم جەنگە هەتا دەمی غروور ، هەڵایساوە .\nهەتا ئەوسەری بۆگەنبوونی ئینسان\nئەم جەنگە ڕێ دەکات !\nئیتر من سەفەری خۆم\nدەبەمەوە ناو "ڕووباری مەریەم " ،\nهیچم نەماوە لەسەر زەمین بۆی بسووتێم !\nزەمەن وا جوان بوو لە ئێمە نەچێت .\nتۆ پێم دەڵێیت ؛\nهەوڵ بدە دونیا داگیرسێنە\nوەک چرا کەمێ خۆت هەڵکە .\nبۆ ئەوەی تاریکی نەبێتە جەللادت\nچیتر خۆت بە شەوی ناو ئەم کوخە سەرقاڵ مەکە !\nهەموو نوێژێک پێم دەڵێیت\nتۆ چ کارت بە ئاسمانە\nکە هەمیشە دڵت وەک فەنەری مەراقێ دەسووتێ .\nکە دەستگرتن بە ماچەوە مۆمێک لە عیشق زیاد نەکات .\nمن پێت دەڵێم ؛\nکاتێ – با – خۆی دەخاتە ئاوەوە بۆ مەلە\nکێ چاوەڕوانی گەڕانەوەی دەکات !\nکەی نوقمی جاویدانیی دەبینەوە ،\nکەی ئاگر کۆمان دەکاتەوە\nبۆ سەفەرێکی تر .\nپڕ دەبین لە نمە و\nلێوان دەبین لە خورپە و\nشەڵاڵ دەبین بە عیشق\nئومێد لە قەفەسێک بنێ\nبۆ ئەوەی چیتر فریوت نەدا .\nتۆ چ موحتاجی\nکە تۆی گەیاند بەم ڕۆژەی دڵ !\nئیتر هیچت بۆ نانووسم\nکە هەموومان پڕ بووین لە "هیچ" !\nئێوارە بێ بتبینم\nنە دەژیم ، نە دەمرم .\nلە ئاوێنەکەی تۆ نەبێ\nلە هەموو شارێک ماچ دەچنم !\nتۆ باڵەکانی منت وردوخاش کرد\nئەو دەمەی باڵم دەویست\nبۆ ئەوەی لە فڕیندا بمرم و\nقەت نەکەومەوە سەر زەمین .\nهێندە بزماری درۆی تێهەڵچەقیوە ،\nنووکی چەقۆی جنێو تیایدا\nسووکایەتیی بە ڕۆحم کات !\nئێستا من هاوسێی مردن و\nمن گیتاری سەفەرێکم ،\nڕێگە چۆڵەکان دەمژەنن .\nسڵاو ئەی مەرگی سەرەڕۆ ،\nتکایە بێ پرس مەیە بۆ ئەوەی\nلە پەنجەرەیەکی شکاوی ژیانەوە\nلەگەڵ خۆتدا ببەیت بۆ دوور ...!\nئەگەر هاتی ،\nهێندە دەرفەتم بدەرێ\nقاتێکی رەش لەبەر کەم و\nبۆینباخە سوورەکەی ئەوین ببەستم !\nئا ، بیرم چوو ،\nڕێم بدە قژیش دابهێنم .\nهێندە ڕێم بدە ببمەوە بە خۆم .\nئاخر لەوێ ،\nلای مەرقەدەکەی شای گۆرانی\nکە بە قەسیدە تەنراوە\nلەوێ ، " نیــا "\nبە خۆی و شەراب و لێوەکانیەوە چاوەڕێمە .\nهەموو زەریاکان بگەڕێیت\nپرتەقاڵی ئەوینێ نادۆزییەوە\nبۆنی نزاکانی " نیــا " ی گرتبێ !\n" نیـا" ڕۆژێک لە داخی ئەوەی\nشانەی قسەکانیان شکاند ،\nقەراری دا ؛\nپرچی ڕۆژگاری خۆی چیتر دانەهێنێ !\nبەیانییەک "نیــا" نامەیەکی بۆ خودا نووسی ؛\n- وای خودایا !\nگەر مۆسیقا بیزانیبا\nسەرزەمین ئاوا پڕ دەبێت\nلە ئاوێنەی درۆزن\nلە درۆی شەوقدار ،\nلە شمشێری شەکەتی ڕۆحکوژان .\nقەت نەدەبوو بە هاوڕێی چراکان .\nڕووناکیی نەدەکرد بە ژێی هەناسەی .\nمۆسیقا گوناهی چییە ؛\nکە ڕووبار دەنگی نووسابێ !\nچۆن خرۆشی لێوە بێ\nکە موتریبی خەمەکانی ئینسان\nنەتوانێ قاوەیەک لەگەڵ حەقیقەت بخواتەوە .\nبە خۆی نەبوو ،\n" نیــا" دەیویست\nلە نامەکەیدا تەنیا بێت .\nچەند خۆشە تەنیا بیت و\nلە بناری موحیببەتدا\nنامە بۆ خودا بنووسیت !\nوای لە پەرداخەکەی ڕۆحی " نیـا "\nچۆن پڕ بوو بوو لە خۆی\nلێوان بوو لە بۆنی لاملی کێوەکان !\nبە قسەی "نیــا" بوایە ،\nدەبوو من ئیتر\nلە دەربەندی شیعردا\nدەست بۆ ئاگر نەبەم .\nدەبوو لە حزوری ئەو هەموو بادەیە\nڕوو لە قاپی مەی نەکەم .\nدەبوو دەنگی شمشاڵە ئازارژەنەکان\nلە نامەکەی ئەودا فەرامۆش کەم .\nئەو دەیگوت ؛\nهەی پیاوی سادە\nهێندە سۆراخی خودا مەکە\nخودا لە ناو خۆتدایە ..خۆت !\n" نیـا " حەریفی نەبوو بۆ گریان ،\nکەسێ نەبوو لەگەڵ ئەودا\nموحتاجی سەدای هاوارێک بێت لە پشت فڕینەوە !\nئەویش خەڵکی ئەم سەرزەمینە نەبوو\nئەویش هێندە لە هەنگی دڵەوە نزیک بوو\nگوڵ بەو هەموو نازەی خۆیەوە\nبۆی دەنوشتایەوە !\nهەناسەیەک پێم وت ؛\n- " نیـا " ؛ ئەی گەردوونە تەنیاکەی من !\nفێرم کە چۆن دەست کەمەوە بە سەما\nچۆن ببمەوە بە هاوڕێی ئەو بەردانەی\nلە ئینسانییەتی من بەجێماون .\n- " نیــا " ! ئەو کۆچە غەمگینەت لە بیرە\nبە هەردووکمان نەمانتوانی\nباوەش بە درەختێکی سەرهەڵگرووی\nنیشتماندا بکەین .\nئەو موناجاتەت لە بیرە\nتفبارانی من و تۆیان\nلەبەر ئەو گوڵانە دەکرد\nکە لە سەر دیواری باخچە نووسیبومان !\n- " نیـا" ، ئێمە گوڵنووس بووین ، پیاوکوژ نەبووین .\n- "نیـا " ، ئێمە قیبلەنومای دڵمان شکێنرابوو\nداخۆ لە سەر خەریتەی شاخ ڕێ بکەین\nیان کۆڵانەکانی ئێستای شار بکەینە مەفتەنی یاران !\n- وای "نیـا" گیان !\nبە لێوی پڕ درۆوە چەند ماچی کەعبەکەی شۆڕشمان کرد .\nلای "وەیس"یش دەیڵێم ؛\nخەتای من بوو ، نەک خەتای تۆ !\nنەدەبا هێندە بە قسەی هەموو هەورێک داکەم و ،\nنە دەبا سوپای ئەم هەموو فرمێسکە\nوەکو مامزی قسەی کوژراو\nبەردەمە سەحرای پڕ ژاوە ژاوی\nئەم دونیا فانیی و خاڵییە لە عیشق !\nخەتای من بوو ، من !\nئەمێستا حەز دەکەم بچمەوە تەنیایی ،\nبچمەوە ڕووباری مەریەم .\nپێم خۆشە ،\nشەپۆلێک بە دزییەوە\nدەرگای ئاوم لێ بکاتەوە .\nشەکەتە بەدەست جەهلی ڕێگە و ڕێبوارانەوە .\nلە ڕووباری مەریەمدا ،\nتەمەن وەک نێرگز کورت و بۆن خۆشە .\nخۆر لە چاوی کەسدا ناکوژێتەوە .\nلە کەناری مەریەمدا\nسەگەکانی هاوڕێم بە کەس ناوەڕن .\nسەگەکان ، هەتا لە چاو ون دەبیت\nنزات بۆ دەکەن\nببیتە هاوڕێی دۆلفینەکان .\nببیتە "سولەیمان" و بە "هودهود" بڵێیت ؛\nئەگەر خەبەری گەیاندە دارستان\nوەک خۆی باسی گەڵاکان بکات ،\nلە خۆڕا شەونم بەد و ناوزڕاو نەکات !\nئامان هودهود !\nتۆ ببە چاوساغی ئەو فریشتانەی\nلە دوکەڵی زامەکانی خۆیان هەڵدێن .\nببە چەتری ئەو ئەستێرانەی\nلە شەقامەکانی بێزارییدا دەڕوێن !\nئامان کۆتر ! تۆ شاهید بە ؛\nمنی یوسف ،\nنیشتمان لە پشتەوە کراسەکەی دڕیم\nکەچی منیان شەوباران کرد ! ئامان کۆتر !\nئامان "نیا" ،\nمن بۆ ئەوە نانووسم هەتا نەمرم .\nدرۆیەکی گەورەیە ،\nلە باخی نووسیندا ژیان هەمیشە دابگیرسێت .\nمن تەنها بۆ ئەوە دەنووسم ؛\nهەتا بڵێم خۆشم دەوێیت و هیچی تر !\nلێرەوە لەم گوندەی ناو دڵمەوە\nکە پڕە لە کالیپتۆسی جوانی ،\nدەست پێدەکات .\nمن لێرەدا ،\nلەبەردەم ئەم کانییەدا\nدوور لە مانگی سیاسەت ، دەمرم !\nبەر لەو مردنە جوانەش\nجەنگی من ،\nلەناو بەلەمێکی کاغەزیندا دەست پێدەکات\nبەلەمێک تیایدا کەشتیەوانیک\nجاڕی بەیاننامەیەکی هەتاو\nلە بڵندگۆی ئاوەوە ئەدات !\nئیتر لەوێوە هیلالێک\nبە ڕوخساری ژن\nبە تامی "نیــا"\nبە خۆی و چنگێ یاقوتی ئەوینەوە\nدێتە دەرێ !\nئیتر تۆش نیشتمان ؛ گریان ئاوا !\nلە ناو سیناریۆکانی ڕەشەبادا ڕاکشێ !\nلە چەقۆی دەمەو ئێوارانی جەژن دەچیت\nهەمیشە دەچیتە گەردنی ڕووبارەکان !\nوای لەم "نیـا" یەی منیش ،\nحیکایەتێکی چەن سەیری هەیە\nئەو دەمەی لە جیاتی کتێب ، ئاگر دەخوێنێتەوە .\nیان ئەو سەحەرەی بەدەم ژەنینی تەنیایی ،\nخۆی دەخاتە جێگەی من و\nداوای لێبووردن لە جەللادە ڕۆحسووکەکەم دەکات !\n. بمبەخشە ئەی بکوژە خۆشەویستەکەم\nنیشتمانە سەرەڕۆکەکەم ؛\nشمشێرەکەی تۆ ڕەونەقدارترە لە مەرگی من .\nئاخر من ناتوانم گۆڕەکەم بکەمەوە و\nپێشوازی لە گوڵەکانی تۆ بکەم .\nمردوو ، کەی دەتوانێ بۆنی گوڵ بکات !\nلە کام حوزنەوە هاتوویت ،\nبەهەمان بریندا بگەڕێوە .\nببوورە "نیـا' کەم ،\nئێمە کە خۆمان تاڵانچی شەوو\nو پیاو کوژی ئێواران و\nشۆڕشگێڕی ڕۆژە خۆشەکان بین ،\nکە نەورەسە برسییەکان\nلە کەناری درۆدا کۆکەینەوە ،\nئێمە کە خۆمان قاچ بین و بچینە پێڵاوی نیفاق\nکە دەست بین و بچینە کوشتنی گوڵ\nداڵ بین و لە بەر پەنجەرەی عاشقاندا هەڵنیشین ،\nئیتر بە چ ڕوویەکەوە\nپەیکەری ژەنگاویی ڕۆژەکان ، نیا ! ----------------------------\nئوسترالیا - ئەدیلاید / کۆتایی ٢٠١٦\n"ڕووباری مەریەم" ؛ ڕووبارێک هەیە لە چیاکانی ئەڵپی ئوسترالیاوە هەڵدەقوڵێ و پێی دەڵێن " ڕیڤەر ماری" و ، ناوی ئەم ڕووبارە لە سەرەتادا ناوێکی تر بووەو ، پاشان گۆڕاوە بۆ ئەو ناوەی ئێستای کە لە ناوی "جۆرج ماری" وەرگیراوە . من لەم دەقەی خۆمدا و بۆ خەیاڵدانی شیعریی خۆم و جۆرێک لە تەوزیفکردن ناوی ئەم ڕووبارەم کردووە بە "ڕووباری مەریەم" . هەوڵمداوە فەزایەکی تری لێ بخوڵقێنم . باوەرم وایە شاعیر دەبێت جارێکی تر ئەفسانەی خۆی بخوڵقێنێت .


راهێنەرى مەكسيك: لە رۆناڵدۆ ناترسين..!! – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ جيهان/راهێنەرى مەكسيك: لە رۆناڵدۆ ناترسين..!!\nراهێنەرى مەكسيك: لە رۆناڵدۆ ناترسين..!!\nدواى ئەوەى دوێنێ شەمە يەكەم يارى جامى كيشوەرەكان لە نێوان رووسياى ميواندار و نيوزلەندا ئەنجامدرا و بە سەركەوتنى رووسيا كۆتايى هات بە ٢-٠, بريار وايە ئەمرۆ يەك شەمە لە كاتژمێر ٦ بەكاتى هەرێم هەڵبژاردەى پرتوگال و مەكسيك رووبەرووى يەك ببنەوە لە نێو ياريگاى (كازان ئەرينا).\nلە لێدوانێكى بۆ (ESPN) راهێنەرى هەڵبژاردەى مەكسيك (خوان كارلۆس ئۆسوريۆ) وتى: “تيپەكەم دەتوانێت ئەوە ئەنجام بدات كە رۆناڵدۆ ئەنجامى دەدات, لە هەمان كاتيشدا هيچ ترسێكمان لە رۆناڵدۆ نيە”.\nئۆريسيۆ وتيشى: “راستە راگرتنى رۆناڵدۆ قورسە بە تايبەتى بەو توانا هێرشبەريەى كە هەيەتى بەڵام كار لەسەر ئەوە دەكەن”.\nراهێنەرەكەى مەكسيك لە لێدوانەكانيدا زياتر مەبەستى لەوەيە كە باڵى راستى ياريگا ئەو جێگايەى رۆناڵدۆ يارى تێدا دەكات كێشەيان هەيە و هەول بۆ ئەوە دەدەن تا رۆناڵدۆ لەو رێگايەوە رابگرن و رێگەى گەيشتن بە گۆڵى لێبگرن.\nئاماژەى بۆ ئەوەشكرد كە (كارلۆس سالسيدۆ) لە باڵى راستى بەرگرى زۆرباش دەبێت و هەوڵ دەدەن بە پلانى ٣-٤-٣ يارى بكەن, هەرچەندە دڵنيايە لەوەى پرتوگال جگە لە رۆناڵدۆ خاوەنى باشترين ياريزانى ترى وەك نانى و كواريزما و مارتينزە.\nجێگاى باسە رۆناڵدۆ توانى لەگەڵ هەلبژاردەى پرتوگال بۆ يەكەمجار لە مێژوودا ببنە پاڵەوانى يۆرۆى ٢٠١٦ و بگەن بە ياريەكانى جامى كيشوەرەكانى ٢٠١٧.


16/4/2021 - 22:00\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی ڕاپه‌ڕین له ڕاگه‌ێندراوێكدا ڕایگه‌یاند: کاتژمێر ٦:٣٥ خولەکی ئێوارەی ئەمڕۆ تەرمی کەسێک بەناوی (ێ،م،ب) لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٧ ڕەگەزی نێر پیشەی پۆلیس لە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی ڕاپەڕین/ بنکەی پۆلیسی دارستان و ژینگەی ژاراوە، دانیشتوی ناحیەی چوارقوڕنە/ کۆڵێن سیتی گەیەندرایە پزیشکی دادوەری ڕانیە کە شوێنەواری فیشەک بەجەستەیەوە هەیە. دوای ئەنجامدانی توێکاری ڕادەستی کەسوکاری کرایەوە.\nڕاشیگه‌یاند: ڕوداوەکە لە کاتێکدا بووە کە دوای ئەوەی هێزەکانی پۆلیسی لە ڕانیە و چوارقوڕنە ئاگادار کرانەوە بە بوونی ڕووداوێکی تەقەکردن لە ناحیەی چوار قوڕنە/ کۆڵێن سیتی و لەگەڵ گەیشتنی هێزەکانمان بۆ شوێنی ڕووداوەکە تەقەکەرەکان ڕایان کردبوو بۆ شوێنێکی نادیار.\nهه‌روه‌ها ڕاشیگه‌یاندووه: چەند قەوانێکی تەقیوی جۆری چەکی کڵاشنکۆف و دەمانچە لە شوێنی ڕوداوەکە دۆزرانەوە و دەستیان بەسەردا گیراوە.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكردووه كه بە وتەی خێزانی کوژراوەکە ئێوارەی ئەمڕۆ پێش خۆرئاوابوون لە نزیک ماڵەکەی خۆیان لە کۆڵێن سیتی لە ناحیەی چوارقوڕنە لەلایەن چەند کەسێکەوە دەسڕێژی گولـلەی کرایە سەر و بەوهۆیەوە گیانی لەدەستداوە.\nپۆلیسی ڕاپه‌ڕین ڕاشیگه‌یاندووه: لەسەر ڕوداوەکە دادوەری لێکۆڵینەوەی لێ ئاگادار کرایەوە و مەلەفی لێکۆڵینەوە بۆ ڕوداوەکە کرایەوە و فەرمانی دەستگیر کردن بۆتەقەکەرەکان دەرچوو بەپێی ماددەی ٤٠٦ لە یاسای سزادانی عێڕاقی و لێکۆڵینەوە لە ڕوداوەکە بەردەوامە.\nڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین


21:13 - 22 سەرماوەز 2715\nکوردستان میدیا: ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکرات لە شارەکانی کرماشان، بۆکان، سەقز و مەهاباد بە بۆنەی ٢٦ی سەرماوەز، چالاکیی تەبلیغاتییان بەڕێوە برد.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ئەندامان و تێکۆشەرانی دێموکرات بۆ ڕێزگرتن لە ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان، ڕۆژی هەینی ڕێکەوتی ٢٠ی سەرماوەزی ١٣٩٤ی هەتاوی، لە شاری مەهاباد بۆ چەندەمین جار تراکت و وێنەی تایبەت بە ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستانیان بڵاو کردەوە.\nقارەمانانی دێموکرات بۆ ڕێزگرتن لە ڕۆژی پێشمەرگە لەو شوێنانە چالاکیی تەبلیغییان بەڕێوە برد؛ مەیدانی حەیوانان، ئەسحابە سپی، کانی سۆفی تەها، کانی مام قەمبهران.\nڕێبوارانی ئەمەگناسی دێموکرات لە بەرەبەری ٢٦ی سەرماوەزدا، لە خوشەدەری ناوچەی سەرشیوی سەقز، چالاکیی تەبلیغییان بەڕێوە برد.\nڕۆڵە نەبەزەکانی دێموکرات لە شاری بۆکان، ڕێکەوتی ١٩ و ٢٠ی سەرماوەزی ١٣٩٤ی هەتاوی، بە بۆنەی ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستانەوە لەو شارە و گوندەکانی جادەی بورهان، جادەی نۆبار، تراکت و سی‌دی تایبەت بە ٢٦ی سەرماوەزیان بڵاو کردووەتەوە.\nهەروەها لە جادەکانی بورهان تا گوندی عیساکەند، شێخلەر، کەرێزە، مەحموودئاغا، ئەختەتەر، قەرەکەند، کانی تۆمار، عەزیز کەند، نۆبار، پاشبڵاغ، تەرەغە، قادرئاوا و باغچە، چالاکیی بەرینی تەبلیغییان بەڕێوە برد.\nچالاکیی تەبلیغاتی بە بۆنەی ٢٦ی سەرماوەز ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان، لە کاتێک‌دا بەڕێوە چووە کە فەزای ئەو شار و گوندانە بە تەواوی ئەمنییەتی کراوەتەوە.\nتێکۆشەرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری کرماشان لە بەرزایی دوو ئەشکەوتی (دوو ئەشکەفتە) تاق وەسان شوێنی سەردانی گشتیی خەڵکی کرماشان بەهەڵکردنی ئاڵای کوردستان و درۆشمی ڕێز گرتن لە ٢٦ی سەرماوەز بەرەپیری ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستانەوە چوون.


بەپێی زانیاریی فەرمیی کە "مەڵبەندی هونەریی ماملی" بڵاوی کردووەتەوە، خەڵاتی زێڕینی ساڵانەی مەحەمەدی ماملێ، ئەمساڵ دەبەخشرێتە محەمەدڕەزا دارابی هونەرمەندی گۆرانیبێژی ناوداری کوردی کرماشان.\nلەگەڵ بەخشینی خەڵاتی زێڕینی ساڵی 2020ی مەڵبەندی هونەریی ماملێ، هاوکات لەوحی ڕێزلێنانی "ناسر ڕەزازی"یش دەبەخشرێتە هونەرمەند محەمەدڕەزا دارابی.\nلە سنووری کرماشان لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا حوسێن سەفایی‌مەنش و محەمەدڕەزا دارابی، دوو هونەرمەندی کوردن کە لەلایەن مەڵبەندی هونەریی ماملێ وە ئەو خەڵاتە وەردەگرن.\nلە نووسراوەکەی "مەڵبەندی هونەریی ماملێ"دا ئەو هۆکار و پێوەران بۆ دەستنیشانکردن و هەڵبژاردنی محەمەدڕەزا دارابی، وەک وەرگری خەڵاتی زێڕینی ساڵانەی ماملێ ئاماژەیان پێ کراوە، کە بریتین لە:\nلە نووسراوەکەی مەڵبەندی هوەنریی ماملێدا هاتووە"هەموو ساڵێک بەپێی توانا و دەرفەتی بەردەست، ئەو مەڵبەندە تێکۆشاوە تا لە بۆنەیەکی شایاندا ڕێز لە هونەرمەندی ساڵ بگرێت و خەڵاتی زێڕینی ماملێی پێشکەش بکات بەڵام، لەبەر هۆکاری تایبەت و نەبوونی ئیزنی کارکردنی ئەو مەڵبەندە لە ئێران، نەمانتوانی مەراسیمێکی شایان بۆ شکۆی ئەو مامۆستا بەرزەی کورد بگرین. بۆیە بڕیارمان دا لە ڕۆژەکانی داهاتوو خەڵاتی ماملێ و لەوحی ڕێزلێنانی مامۆستا “ناسر ڕەزازی” لە ڕێگای چەند نوێنەرێکی ئەو مەڵبەندە و چەند دڵسۆزێکی هونەری کوردییەوە، بگەیەنینە کرماشانی خۆشەویست تا پێشکەشی ئەو تێکۆشەرەی هونەریی کوردی بکرێت. هیوا دەخوازین ئەو ڕۆژە بەو زووانە بەدی بێت تا بتوانین لە کەشێکی ئازاد دا هونەر و هونەرمەندی کورد لە خەباتی خۆیان بەردەوام بن و کەند و کۆسپ نەیەتە بەر دەمیان".\nوێنە.. هەیفا وەهبی بە وێنە نوێکانی هەوادارانی سەرسام دەکات


زایینی: ١٣-٠٢-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١١/٢٤ - ١١:٥٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: دایکی شەهید "بەهمەن پاکار" لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا بە هۆی نەخۆشی لە شاری بۆکان ماڵاوایی لە ژیان کرد.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی ٢٣ی ڕێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی، دایە "خانمۆڵ نەبی" کچی "قادر"، دایکی شەهید "بەهمەن پاکار" له تەمەنی ٨٠ ساڵیدا به هۆی نەخۆشی کۆچی دوایی کرد.\nدایە خانمۆڵ، ژنێکی نیشتمانپەروه و گەلدۆست بوو؛ تەرمی ناوبراو لە نێو ئاپۆڕای خەڵکی ناوچەدا به خاک سپێردرا.\nشەهید بەهمەن پاکار، پێشمەرگەی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران، له ساڵی ١٣٤٥ی هەتاوی لە گوندی "حاجیاوا" سه ر به شاری بۆکان له دایک بوو؛ شەهید بەهمەن پێشمەرگه ی هێزی١١٠ی بەیانی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران بوو که له ڕێکەوتی ١٥ی ڕێبەندانی ١٣٦٢ی هەتاوی له شوێنێک به ناوی "کولیجه" هەڵکەوتوو له جاددەی مەهاباد - بۆکان له شەڕێکی قارەمانانەدا شەهید بوو.\nحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پرسه و سەرەخۆشی خۆی له بنەماڵه، خزم و کەسوکاری ناوبراو دەکات و خۆی بە شەریکی خەمیان دەزانێت.


كارمه‌ندێكی توندوتیژیی دژی ژنان به‌ده‌مانچه‌كه‌ی خۆی ده‌كوژێت - ئاوێنه\nكارمه‌ندێكی توندوتیژیی دژی ژنان به‌ده‌مانچه‌كه‌ی خۆی ده‌كوژێت\nسه‌ر له‌به‌یانی ڕۆژی شه‌ممه (3/1) كوڕێكی ته‌مه‌ن 31 ساڵ به‌ناوی راستی ئه‌حمه‌د له‌ئۆتۆمبیله‌كه‌ی باوكیدا له‌قه‌زای ده‌ربه‌ندیخان به‌فیشه‌كێكی ده‌مانچه خۆی ده‌كوژێت.\nهێمن محه‌مه‌د ئامۆزای ڕاستی چیرۆكی ڕوداوه‌كه ده‌گێڕێته‌وه ده‌ڵێت “سه‌ر له‌ئێواره‌ی رۆژی پێش روداوه‌كه راستی ئۆتۆمبیله‌كه‌ی باوكی له‌ماڵ بردۆته‌ده‌ره‌وه‌و شه‌ویش نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ ماڵه‌وه. بۆ به‌یانییه‌كه‌ی خه‌به‌ریان پێداین له‌ئۆتۆمبیله‌كه‌یدا خۆی كوشتوه”.\nئه‌وه‌ش ده‌ڵێت “كاتێك گه‌شتینه ئه‌و جێگه‌یه‌ی ڕاستی خۆی تێدا كوشتبو، هێزه‌كانی پۆلیسی به‌ڵگه‌ی تاوان ته‌رمه‌كه‌یان ڕه‌وانه‌ی پزیشكی دادوه‌ری ده‌ربه‌ندیخان كردبو. ته‌نها فیشەکێك له‌سه‌ری دابو، فیشه‌كه‌كه له‌لای ڕاستی سه‌ریه‌وه ده‌رچوبو. هه‌ر ئه‌وكاته‌و ده‌ستبه‌جێ گیانی له‌ده‌ستدابو. هیچ كه‌سێك فریا نه‌كه‌وتبو ڕاستی به‌زیندویی ببینێت”.\nرونیشی كرده‌وه “چه‌ند ڕۆژێك پێش ئه‌و ڕوداوه ڕاستیم بینی‌و پێكه‌وه قسه‌مان ده‌كرد. ئه‌و هیچی باس نه‌ده‌كرد، هیچ كێشه‌یه‌كی ئابوریشی نه‌بو، باری دارایشی زۆر باشبو. هیچ ئه‌ركێكی له‌سه‌ر نه‌بو، ئه‌و موچه‌یه‌ی وه‌ریده‌گرت، ته‌نها بۆخۆی سه‌رف ده‌كرد. تا ئێستا نازانین بۆچی خۆی كوشتوه! باری ده‌رونی جێگیربو، قه‌ت ڕۆژێك له‌ڕۆژان كێشه‌ی له‌گه‌ڵ كه‌س نه‌بوه‌و هیچی بۆ ئێمه‌ش باس نه‌كردوه. له‌دوای خۆشی هیچ نوسراوێكی به‌جێ نه‌هێشتوه. نیگه‌رانین به‌و شێوه‌یه كوڕه‌كه‌مان خۆی كوشتوه”.\nهێمن محه‌مه‌د ئاماژه به‌وه‌ش ده‌كات “ڕاستی له (به‌شی توندوتیژی دژی ژنان)ی گه‌رمیان فه‌رمانبه‌ربوه. خوێندكاری ماسته‌ربوه له‌وڵاتی قوبرس، سه‌رقاڵی نوسینی توێژینه‌وه‌كه‌ی بوه، وه‌ك دوایین ساڵی خوێندن له‌به‌شی كارگێڕی‌و ئابوری. له‌خوێندنه‌كه‌شیدا كه‌سێكی سه‌ركه‌وتو بوه”.\nئه‌وه‌شی وت “ڕاستی به‌رده‌وام چه‌كی پێبوه‌و به‌چه‌كه‌كه‌ی خۆی، خۆی كوشتوه. ئێمه وه‌ك خێزانی ڕاستی گومانمان له‌كه‌س نیه، خێزانه‌كه‌شمان كێشه‌ی له‌گه‌ڵ كه‌س نه‌بوه. چاوه‌ڕێی لێكۆلینه‌وه‌كانی پۆلیسین تا بزانین بۆچی خۆی كوشتوه”.\nیه‌كێك له‌هاوڕێكانی ڕاستی كه نه‌یویست ناوی ئاشكرا بكرێت، وتی “ڕاستی له‌سه‌ر كاره‌كه‌ی له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی توندوتیژی دژی ژنان له‌گه‌رمیان ده‌مه‌بۆڵه‌ی ببو. به‌و هۆیه‌وه زۆر خه‌مبار بو، به‌ڵام هه‌رچه‌ند پرسیارم لێده‌كرد وه‌ڵامی نه‌ده‌دایه‌وه‌و هیچی باس نه‌ده‌كرد، نه‌یده‌ویست هیچ بڵێت”.\nعه‌قید له‌میعه محه‌مه‌د به‌ڕێوه‌به‌ری توندوتیژی ژنان له‌گه‌رمیان كه ماوه‌ی دو ساڵێك ده‌بێ ڕاستی وه‌ك كارمه‌ندی ئیداری له‌به‌ڕێوبه‌رایه‌تیه‌كه‌ی كار ده‌كات، وتی “ڕاستی ڕۆژانه كاره ئاساییه‌كانی خۆی ده‌كرد. هه‌مو كه‌سێك له‌سه‌ر كاره‌كه‌ی ڕوبه‌ڕوی كێشه‌و گیروگرفت ده‌بێته‌وه، به‌ڵام ڕه‌نگه هێشتا زوبێت قسه له‌سه‌ر ئه‌وه بكرێت، چونكه ڕه‌نگه زیان له‌كه‌یسه‌كه‌ی بدات”.\nوتیشی “من به‌لامه‌وه باشه لێكۆڵه‌ر لێكۆلینه‌وه بكات، ئه‌وكات له‌ده‌می لێكۆڵه‌ره‌وه وته‌كان وه‌ربگیرێن. ئێمه وه‌ك خۆمان لێكۆلینه‌وه له‌و كه‌یسه ناكه‌ین، چونكه ڕوداوه‌كه له‌سنوری ده‌ربه‌ندیخان ڕویداوه. ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌ی ئێمه له‌گه‌رمیان خۆی نه‌كوشتوه، ناشتوانم هیچ زانیارییه‌ك بده‌م یا هیچ شتێك ببه‌ستمه‌وه به‌هۆكاری خۆكوشتنه‌كه‌ی”.\nئه‌وه‌شی وت “ئێمه ناتوانین باسی ساڵی ڕابردو یان چه‌ند ساڵێك پێش ئێستا بكه‌ین كه چۆن ژیاوه كاریگه‌ریه‌كان چیبون. خه‌ڵكی نازانێت من ئه‌مڕۆ بیر له‌چی ده‌كه‌مه‌وه؟ بیركرنه‌وه‌كانم چین؟ ناكرێت پێش ڕوداوبكه‌وین یان له‌خۆمانه‌وه پێشبینی بۆ ڕوداوه‌كه بكه‌ین، هه‌ربۆیه چاوه‌ڕوانی لێكۆلینه‌وه‌كانین”.\nله‌وباره‌یه‌وه وته‌بێژی پۆلیسی قه‌زاو ناحیه‌كانی پارێزگای سلێمانی ڕائید ئیقباڵ محه‌مه‌د ڕایگه‌یاند “به‌یانی ڕۆژی شه‌ممه 3/1/2018 كوڕێكی ته‌مه‌ن 31 ساڵ به‌ناوی ڕاستی ئه‌حمه‌د له‌ئۆتۆمبیله‌كه‌یدا له‌قه‌زای ده‌ربه‌ندیخان به‌فیشه‌كێكی ده‌مانچه كه به‌ر سه‌ری كه‌وتوه، خۆی ده‌كوژێت”.\nوتیشی “خۆكوژه‌كه ئه‌فسه‌ری وه‌زاره‌تی ناوخۆیه به‌پله‌ی ملازم. ته‌رمه‌كه‌ی ڕه‌وانه‌ی پزیشكی دادوه‌ری ده‌ربه‌ندیخان كراوه، لێكۆلینه‌وه له‌ڕوداوه‌كه ده‌ستی پێكردوه. په‌ڕاوی یاسایی بۆ ڕوداوه‌كه كراوه‌ته‌وه‌و وته‌ی كه‌سوكاره‌كه‌ی وه‌رگیراوه”.\nنووسراوە لە 2018-02-08 6:44 pm


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| مقەدەم فەرمان: ساڵ بە ساڵ رێژەی توندوتیژی زیاد دەبێت\nMarch 2021 11 - 18:48:01\nمقەدەم فەرمان، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خیزانی لە هەولێر. لە گفتوگۆیەکی نوچە، دەڵێت: ساڵ بە ساڵ رێژەی توندوتیژی لە هەڵكشاندایە، بۆ کەمکردنەوەی پێویستمان بە ئیرادەی زیاترە.\nرێژەی توندوتیژی لە چ ئاستێکە؟ گۆڕانکاری بەسەر ئامارەکەدا هاتووە؟\nمقەدەم فەرمان: رێژەی توندوتیژی زۆرە بەڵام ئەو رێژەیەی کە لەلای ئێمە تۆماردەکرێت جیاوازە لەو رێژەیەی کە لە کوردستاندا هەیە. ئەو رێژەیەی کە ئێمە ساڵانە بڵاوی دەکەینەوە فەرمییە، واتە ئەوەیە کە دێنە دەزگاکانی ئێمە و سکاڵای یاسایی تۆماردەکەن و کێشەکە دەگاتە دادگاکان. بۆیە لەوانە هەموو رێژەکە نەگاتە لای ئێمە و رێژەکە زۆر لەوە زیاتر بێت کە ئێمە بڵاوی دەکەینەوە. هەروەها ئەو حاڵەتانەش کە سەردانی ئێمە دەکەن بەشێکیان سکاڵا تۆمار ناکەن، کەسەکە نایەوێ سکاڵا تۆماربکات، چونکە بە دانیشتن و قسەکردن لەگەڵ هەردوولا کێشەکە چارەسەر دەکرێت. ئێمە ئەو حاڵەتانەش لەگەڵ ئامارەکان حساب ناکەین، بەڵام وەکو چالاکی تۆماری دەکەین، چونکە سەنتەرێکی راوێژکاریمان هەیە و ساڵانە ئەو کارە دەکات و لەگەڵ ئەو کەسانە دادەنیشێت کە کێشەیان هەیە. ئەوەش دەزانین بەشێكی زۆری کێشەکانی توندوتیژی هەن کە نایەنە لای دەزگاکەی ئێمەش، بەشێکی هەر خەڵک خۆی لەمەڵەوە رێککدەکەون نایگەیەننە شوێنی فەرمی، یان سوڵحی عەشایەری یان کپ دەکرێت.\nکام جۆری توندوتیژی زیاتردەبێت؟\nمقەدەم فەرمان: ساڵ بە ساڵ رێژەی توندوتیژی زیاد دەبێت. بە گشتی، هەموو جۆرەکانی توندوتیژی بەرەو زیادبوونن، بەڵام ئەو کێشانەی کە بەهۆی سۆشیال میدیا و خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندی بە رێژەی بەرچاو بەرزدەبنەوە. لەسەری سەرەوەی رێژەکانی توندوتیژی سوکایەتیکردن، لێدان و توندوتیژی سێ جۆری یەکەمی توندوتیژین.\nزیاتر کێن هەڕەشە دەکەن لە ناو خێزان؟\nمقەدەم فەرمان: ئێستا رێژەی لە ٣٥٪ بۆ ٣٨٪ سکاڵاکان، لە لایەن پیاوانەوە تۆماردەکرێت. ئەوەی تر ئافرەتانن.\nکێشەی ئەو پیاوانەی کە سکاڵا تۆماردەکەن چییە؟\nمقەدەم فەرمان: زۆربەی جار کێشەیە لەگەڵ کەسوکاری خۆیانە، لەگەڵ برا یان باوک، یان باوک لەگەڵ کوڕ، یان لەگەڵ هاوسەری بە ماددەی (٣٧٧) کە ناپاکی هاوسەرییە.\nئایا رێژەی ناپاکی زۆربووە، یان جاران ئەگەر لایەنێک ناپاکی کردبا پەنا دەبرایە بەر توندوتیژی و کوشتن، ئێستا خەڵک هوشیارترە دێن سکاڵا تۆماردەکەن؟\nمقەدەم فەرمان: بەپێی ئامارەکان هەمووجارێ کە لە کۆتایی ساڵ بڵاوی دەکەینەوە، هۆکارەکان دەنوسرێن بەڵام ئەو شیکردنەوەیە کاری زانکۆ و ئەو شوێنانەیە کە پەیوەستن بە شیکردنەوە و لێکدانەوەی ئامارەکان، بەڵام وەکو ئەنجام ئێمە بڵاوی دەکەینەوە.\nئەگەر سەیری ئامارەکان بکەین تۆمارکردنی سکاڵا لایەنی ئەرێنیشی هەیە، ئەو کەسەی پێشتر دەچوو لە دیوەخانی پیاوێکی عەشایەر سكاڵای تۆماردەکرد، ئێستا دێتە دادگا سكاڵا تۆمار دەکات، یان زۆر پێی عەیب بوو کە بڵێ هاوسەرەکەم ناپاکی کردووە، یان دەیکوشت یان دەیناردەوە ماڵی باوکی، بەڵام ئێستا دێن لە دادگا چارەسەری دەکەن. واتە لایەنی ئەرێنیش لە زیادبوونی رێژەکان هەیە، لایەنی نەرێنی زیادبوونی ئەوم رێژەیەش ئەوەیە کە رێژەی توندوتویژی بە هەمووجۆرەکانییەوە زیادبووە.\nهۆکارەکانی ئەم زیادبوونە رەنگە یەکەم زیادبوونی رێژەی دانیشتوان بێت، کاتێک رێژەی دانیشتوان زیاد دەبێ بێگومان رێژەی توندوتیژیش زیاد دەبێت. نزیکەی دوو ملیۆن ئاوارە و پەنابەر هەیە هەمووی لەسەر ئەم رێژەیە حسابە. بەڵام رەنگە ئەگەر بەراوردی ئەمساڵ و دە ساڵ پێش ئێستای ئاماری توندوتیژی بکەین رێژەکە زۆر بەرچاوە، چونکە خەڵك زیاتر روودەکاتە دادگان. هەروەها دۆخی ئابوری رۆڵی هەیە هەروەها خراپ بەکارهێنانی ئامارەکانی پەیوەندی.\nئەی کۆرۆنا کاریگەری نەبووە، لەسەر بەرزبوونەوەی رێژەکە؟\nمقەدەم فەرمان: کۆرۆنا کاریگەری لەسەر دابەزینی ژمارەکە کردووە، تەنیا لە شاری هەولێر سێسەد سکاڵا کەمتربوو، لە ساڵی ٢٠١٩، ماوەیەکی زۆر دادگا داخرا و قەدەغەی هاتوچۆ بوو، بەڵام ئێمە داتایەکی ئۆنلاینمان هەبوو بزانین ئایا لەگەڵ دابەزینی ژمارەکان توندوتیژیش دابەزیوە؟\nلەوێ ئامارەکە پێچەوانەوەبوو، رێژەکە بەرز ببووەوە، کەسانێکی زیاتر دووچاری توندوتیژی ببوون، بەڵام سکاڵایان تۆمارنەکردووە لەبەرئەوەی دادگاکان داخراو بوون. یان لەبەر ترس لە نەخۆشییەکە نەیانوێراوە بڕۆنە دەرەوە.\nماوەیەک جەستەی ژن بووەتە ئامرازی شەڕ و ململانێ، هەم وەک دیاردەی بازرگانی و سەرمایەداری هەم وەک نمایشی ئیسلامی سیاسی، ئێوە راتان چییە؟\nمقەدەم فەرمان: ئەوە دەرئەنجامی بیرکردنەوەی کۆمەڵگەیە کە وەکو کاڵا سەیری جەستەی ژن دەکەن، واقیعێکە کە دەبێ ئێمە دانی پێدابنێین، بەڵام دەوەستێتە سەر ئەو کەسانەی کە بەرپرسیارن لەو پڕۆژەیە. ئەگەر دەزگای حزبی بیکات ئەوە بۆ کۆکردنەوەی رێژەی دەنگە، ئەگەر کەسێکی بازرگان بیکات بۆ زیدکردنی کڕیار بۆ براندەکەیەتی، لە زۆربەی وڵاتانیش هەیە بەڵام لای ئێمە تازەیە و رێچکەیەکی باشی نەگرتووە و بەشێوەیەکی تر بەکارهاتووە.\nوەک دیارە لەو حاڵەتانە هیچ گرنگییەک بە کەسایەتی ئافرەت وەک مرۆڤ نەدەراوە. تەنها بە دیارخستنی ئافرەتانە بۆ ئامانجێک. ئەگەرنا مەبەستیان پێشخستنی تواناکانی ئافرەتە، دەتوانن لە زۆربواردا یارمەتی ئافرەت بدەن و پێویست بە ریکلامیش ناکات.\nئەوانەی خەمی ئافرەتیانە دەتوانن لەسەر هوشیارکردنەوە و فکری ئافرەت کاربکەن، کە چۆن کەسایەتی خۆی بەهێزبکات و خۆی لەو پاشکۆیەتییە رزگاربکات کە هەیە. بەڵام هەموو ئەم پڕۆژانە مەبەستی تایبەتی لە پشتە تەنیا ئامانجیان قازانجی خۆیانە.\nهەنگاوەکانی ئێوە بۆ هوشیارکردنەوەی ئافرەتان چین؟\nمقەدەم فەرمان: لەو شوێنانەی کە دەستمان پێڕا بگات ئامادەییمان لە راگەیاندنەکان هەبووە. هەمیشە باسی هوشیارکردنەوەی تاکی کۆمەڵگەمان کردووە بە هەردوو رەگەزەوە، بەتایبەتیش ئافرەتان لە باسکردنی یاسا و خۆپاراستنیان.\nبەڵام ئەگەر بمانەوێ رێگری لە بە کاڵاکردنی ئافرەتان و خراپ بەکارهێنانیان لە ریکلام و مەرامی سیاسی بگرین، ئەوا رێکخستن و کارکردن لەسەر ئەم بوارە زیاتر پەیوەستە بە ئەنجوومەنی خانمانەوە کە سیاسەتی حکومەت دادەڕێژێت. لە بواری تواناکانی ئافرەتان، چونکە کاری ئێمە بە جۆرێکە دەبێ کەسەکە بێت داوای یارمەتیمان لێبکات. هەروەها کەسێک کە دادخواز بێت بەڵام نەتوانێ بێت بۆلای ئێمە نەک نەیەو‌ێت ئێمە دەتوانین هاوکاری بکەین.\nهەنگاوەکانی هوشیارکردنەوە و گۆڕانکاری کلتوریش هەیە، باوک هەبووە لەسەر یەک نامە کچی خۆی کوشتووە، بەڵام ئێستا کەسوکاری دێن دەڵێن، کچەکەمان تووشی هەڵەیەک بووە دەمانەوێ راستی بکەینەوە و دۆخەکە لەوە خراپتر نەبێت.\nبۆچی تا ئێستا هیچ کەناڵ یان مینبەری هوشیارکردنەوەتان نییە؟ جگە لە سۆشیال میدیا.\nمقەدەم فەرمان: لە راستیدا کە لە ساڵی ٢٠١٢ کارەکانی ئەم دەزگایە گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە، ئەرکەکەی ئەوەندە قورسبووە لە گۆڕانکاری و کەمکردنەوەی توندوتیژی خێزانی، رەنگە کەمتر دەرفەتی بیرکردنەوەمان لەم خاڵە گرنگە بۆ رەخسابێت. کە یەکێک لە زەروریەتەکانی ئەو دەزگایەیە. بەدیلی ئەوە توانیومانە لەگەڵ رادیۆی هێلین، کە تایبەتە بە یەکێتی ئافرەتان هەموو پێنجشەممان بەرنایەکمان هەیە. هەروەها توانیومانە لە کایەکانی خوێندن زۆرترین سیمینار و ۆورکشۆپ ئەنجام بدەین و هەروەها کاری ناوە بە ناوەمان هەبووە لەگەڵ مامۆستایانی ئاینی، لەگەڵ توێژەرانی کۆمەڵایەتی قوتابخانەکان، ئەمانە هەمووی دەچێتە بواری زیادکردنی هوشیاری کۆمەڵایەتی.\nماوەیەک پرسی توندوتیژی لە ئەولەویەتی کاری حکومەت بوو، ئیستاش لە هەمان ئاستە؟\nمقەدەم فەرمان: دەستپێکردنی پڕۆژەی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە ئافرەتان دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٧، ئەو کاتەی کە حکومەت بڕیاریدا ئەم دامودەزگایانە لە دامودەزگای پۆلیس جیا بکاتەوە، لە ساڵی ٢٠١١ یاسا دەرکرا، لە ساڵێ ٢٠١٤، کە یاسای لێبوردنی گشتی دەرچوو، بکوژانی بەبیانوی شەرەفی لێ بەدەرکرا. ئەوانە هەمووی هەنگاوی زۆرباشبوون کە لە رێگەی حکومەتەوە بۆ پەرلەمان چوون.\nلەبەرئەوەی ئەو هەوڵە زەرور و گرنگانەی کە پێشتر هەبوون و ئێستاش بەردەوامیان هەیە، دەتوانین بڵێین ئێستاش زۆرباشە، بەڵام ئێمە کە لەو دەزگایانە کاردەکەین پێمانوایە، بابەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی پێویستی بە کاری زیاترە و ئەوەی هەیە بەس نییە، بەو پێیەی کە گوتمان ساڵانە ژمارەکان بەرەو هەڵکشانن شێوازەکانیش گۆڕانیان بەسەردادێت.\nکەواتە پێویستمان بە وزە و ئامێری باشترە، پێویستمان بە رێکاری نوێترە بۆ رووبەڕووبوونەوەی توندوتیژی. هەتا پێویستمان بە گۆڕانکاری یاساییش هەیە بۆ نموونە لە ٢٠٠٣، کە یاسایەک دەرچووە کە نەوعی و باشبوو بەڵام ئێستا پێویستی بە هەموارکردنەوەیە.\nلە کاتێکدا دەتوانین بڵێین لە دوای ئوردن دووەمین شوێنە کە یاسای وا باشی لێدەرچووە بەڵام، ئەوکاتە مۆبایل ئەوەندە بڵاو نەبوو یان مۆبایلی بە شاشە و ئینتەرنێت لە گیرفانی هەموو کەسدا نەبووە، ئێستا ئەم یاسایە پێویستی بە گۆڕانکارییە بۆ رووبەڕووبوونەوەی تاوانی نوێ.\nکاتێک بەڕێز سەرۆکی حکومەت سەردانی دەزگاکای ئێمە و هێڵێ گەرمی ١١٩-ی کرد ئەو داوایەمان ئاراستە کرد.\nئەم خزمەتگوزارییە چۆنە؟\nمقەدەم فەرمان: درکمان بەوە کردووە کە هەندێ لە ئافرەتان وەکو پێویست دەنگیان ناگاتە دەزگا رەسمییەکان، بەتایبەت دەزگای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی، بۆیە پێوستبوو کەناڵێک دابنرێ کە ئافرەتان ئاسانتر دەستیان بە ئێمە رابگات، ئەویش کردنەوەی هێڵی گەرمی ١١٩-یە کە خزمەگوزارییەکی ٢٤کاتژمێری بەردەوامە، هەرکەسێک لە هەر شوێنێکی کوردستان دەتوانێ پەیوەندی پێوەبکات، بەبێ ئەوەی پێویستی بە باڵانس بێت، گرنگی تری ئەوەیە هەر لە ریگەی ئەم هێڵەوە دەتوانێ راوێژی یاسایی، کۆمەڵایەتی و دەرونی وەربگرێت. هەروەها دەتوانێ سکاڵا تۆماربکات. واتە ئاسانکارییەکی زۆرباشە.\nکەواتە ئێستا ئەم گرنگیدانە لە هەمان ئاستدایە؟\nمقەدەم فەرمان: ئێمە زۆر قۆناغی سەختمان تێپەڕاند لە بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی، بەڵام هێشتا پێویستمان بە گرنگیدانی زیاترە، پێویستمان بە سەرمایەی مرۆیی باشتر و ئامرازی نوێترە بۆ بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی. داوامانکردووە کە بۆردێک بۆ ئەم مەبەستە دابمەزرێت بە ئەندامێتی وەزیری وەزارەتە پەیوەندیدارەکان و دەزگای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزانی، جەنابی سەرۆکی حکومەت خۆی سەرۆکایەتی بۆردەکە بکات. پێشتریش ئەم بۆردە هەبووە پێویستە ئێستا کارابکرێتەوە.\nهەماهەنگیتان لەگەڵ رێکخراوەکانی ئافرەتان چۆنە؟\nمقەدەم فەرمان: بەشێک لە رێکخراوەکان هەماهەنگییان لەگەڵ ئێمە هەیە و باشە، تا راددەیەکی باش توانیومانە کە هاوکار و هەماهەنگ بین، پێشمانوایە هەمو وئەو رێکخراوانەی کە لەو بوارە کاردەکەن پێویستیان بە هەوڵ و وزەی ئێمە دەبێت لەبەرئەوەی ئێمە لە بوارە یاساییەکە کاردەکەین. هەندێ جار ئێمە کەیس بۆ ئەوان دەنێرین و هەندێجاریش ئەوان کەیس بۆ ئێمە دەنێڕن.\nهەماهەنگیتان لەگەڵ وەزارەتی کار چۆنە؟\nمقەدەم فەرمان: هەماهەنگیمان لەگەڵ وەزارەتی کار لە بواری لیژنەکانی ئاشتەوایی، هەروەها لە بواری بەڕێوەبردنی شەڵتەر و گرتووخانەکان هەیە.\nئەی هەماهەنگیتان لەگەڵ ئەنجوومەنی خانمان چۆنە؟\nمقەدەم فەرمان: هەماهەنگی ئێمە زیاتر لەگەڵ ئەنجوومەنی خانمان ئەوەیە کە هەندێجار کەیسمان بۆ دەنێرن، لەوە زیاتر نییە و هەماهەنگیمان لاوازە، کاری ئەوان ئەوەیە کە بەرپرسن لە داڕشتنی سیاسەتی گشتی حکومەت، بۆ بابەتی جێندەر و بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی و بەرزکردنەوەی تواناکانی ئافرەتان.\nلە هەندێ کەناڵ ریکلام، شانۆگەری و نواندن هەیە کە بوار بۆ توندوتیژی دەڕەخسێنن، بۆ نموونە رۆڵی کەسایەتییەک دەدەنە ئافرەت کە هەمیشە زۆربڵێیە، هاروهاجە و ...هتد یان لە میدیای نوسراو جۆرەها چیرۆک و نوسینی ناشایستە بە رۆڵێ ژن دەنوسرێت، چیتان کردووە بۆ رێگری لەو دیاردەیە؟\nمقەدەم فەرمان: بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی تەنها بە دەزگا و وەزارەتێک ناکرێت، دەبێ لە هزری خەڵکەوە دەست پێبکەین ئایا چی کاریگەری لەسەر بیرکردنەوەی خەڵک هەیە؟ وەزارەتی ئەوقاف بەشێکی گرنگی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژییە، وەزارەتی رۆشنبیری بەو پێیەی سەرجەم دەزگاکانی راگەیاندن لە کۆنتڕۆڵی ئەواندان، ئێمە وەکو وەزارەتی ناوخۆ لە رووە یاساییەکەوە بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژییە، ئەرکی ئێمەیە. دەزگای داواکاری گشتی ئەرکێکی زۆر گەورەی لەسەر شانە کە بەپێی یاسای داواکاری گشتی ماددەی ٧ دیاریکراوە، کە بەرپرسە لە پاراستنی خێزان و منداڵ بە هەموو شێوەیەک.\nئەی داواکاری تایبەتتان بۆ وەزارەتی رۆشنبیری نەناردووە بۆ رێگری لەم حاڵەتانە؟\nمقەدەم فەرمان: بۆ ئەم مەبەستە پڕۆژەیەکمان پێشکەش بە وەزراەتی رۆشنبیری کردووە کە لە شەش خاڵ پێکهاتووە، پێمانوایە ئەو پڕۆژەیە پێویستی کۆمەڵگایە، کە بەڕاستی پێویستە هەندێک لەو کەناڵانەی بیری توندئاژۆیی بڵاودەکەنەوە سانسۆر بکرێن.\nهیچ وەڵامدانەوە هەبوو لەو وەزارەتە؟\nمقەدەم فەرمان: تەنها پڕۆژەیەکەیان وەرگرت هیچ هەنگاوێکیان نەناوە. کەواتە ئەوەیە کە دەڵێم پێویستمان بە ئیرادەیەکی بەهێزتر هەیە، ئەوەیە.\nدەبێ بزانین کە رێژەی توندوتیژی لە کوردستان بەرزە، ئێمە ساڵانە داتای کوشتنی ئافرەتان بڵاودەکەینەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا چوار بەرامبەری ئەوە کوشتنی پیاوان هەیە لە ساڵی ٢٠٢٠.\n(٢٥) ئافرەت کوژراوە لە هەرێمی کوردستان بەشێواز و هۆکار و فاکتەری جیاواز، لە بەرامبەردا ( ٢٠٨) پیاو کوژراوە.\nئەوەمان بیرنەچی کە کۆمەڵگەیەک ئامادەیی تێدابێت لە ساڵێکدا ٢٠٨ پیاو بکوژێت، دەبێ ئەو ئافرەتانە لە ژێر چ هەڕەشەیەکدا بن کە لەو کۆمەڵگەیە دەژین. ئەمە جگە لەوەی ئەو پیاوانەش کە دەکوژرێن کاریگەرییان لە سەر ئەو ئافرەتانە هەیە کە چاودێرییان کردوو.\nئێمە پێویستمان بە گرنگیدانی زیاترە، کارمەندی ئافرەتمان کەمە، ئەوەش کە هەیە زوو بێزار دەبێت، چونکە ئێمە ناتوانین مۆڵەتیان پێبدەین و فشاری کارمان زۆر لەسەرە، هەروەها پێویستمان بە ئەفسەری لێکۆڵینەوەی ئافرەتە، تا ئێستا نوسینگەکانمان لە خانویی کرێدان، لە رووی گرنگیپێدانەوە لە ئاستێکی خراپداین.


Diplomatic Magazine | گـــــــەرووی هـــــورمــــز\nگەروو: واتە قوڕگ، بەڵام لەزمانی کوردیدا بۆ شوێنی تەنگیش بەکاردێت، بۆ نمونە لەبری ئەوەی بڵێن تەنگەی چیا دەڵێن گەرووی چیا، لێرەدا مەبەست لەو "تەنگەبەرییە ئاوی"ەیە.\nهورمز: لەڕووی مێژووییەوە، وشەکە کورتکراوەی "ئاهورامەزدا" یە کە ناوی خودایە لەئاینی زەردەشتیدا، وە هەندێک لەپادشایانی کۆنی ئێران ناویان "هورمز" بووە. بەڵام ناونانی ئەم گەرووە بە هورمز پەیوەندی بەهەڵکەوتەی ئەم گەرووەوە هەیە کە دەکەوێتە ئوستانی "هورمزگان" ەوە لەسەر کەناری کەنداوی فارسی.\nگەروی هورمز بەو تەنگەبەرییە ئاوییە دەوترێ کە دەکەوێتە نێوان ئێران و عومانەوە، لەسەر کەنداوی فارسی، کە ئێران تیایدا دەبێتە دراوسێی کۆیت و سعودییەو ئیمارات و عومان و عێراق و لەوێشەوە توانای پەیوەندی بە جیهانی دەرەوە پێ بەخشیووە.\nلەڕووی مێژووییەوە هەمیشە بۆ ئێران بایەخی تایبەتی هەبووە، لە کۆندا یەکێک بووە لەو کەناڵە گرنگانەی کە ئێرانی بەجیهان و بەتایبەت بەڕێگای ئاوریشمەوە گرێ دەدا. لە پێنج سەد ساڵی ڕابردوودا ئێران بۆ دەستبەسەرا گرتنی ئەم تەنگەبەرە ئاوییە شەڕو ململانێی هەریەک لە دەوڵەتانی پورتوگال و ئیسپانیاو بەریتانیا و ئەمەریکای کردووە، سەرەڕای ململانێی بەردەوامی لەگەڵ دراوسێ عەرەبەکانی. لەسەردەمی شاعەباسی سەفەویدا ئێران بەیارمەتی ئینگلیز ئەم گەرووەی لە پرتوگالیەکان سەندەوەو یەکێک لەبەندەرەکانیشی بەناوی خۆیەوە ناونا"بەندەر عەباس" دواتریش نادرشاو حەمەڕەزا شا و کۆماری ئیسلامی ئێران هەوڵی کۆنترۆڵکردنیان داوە.\nلەئێستادا گەرووی هورمز بایەخێکی گەورەی جیهانی هەیە، لەسەدا ۳۰ ./. نەوت و وزەی جیهانی لێرەوە هەناردە دەکرێت، بۆ خودی ئێران ڕۆڵی ڕەگی حەیات دەبینێ، چون سەرەڕای هەناردەی نەوت و وزەی ئێران، ئەم گەرووە کەناڵێکی بازرگانی گرنگی ئێران و دەوڵەتە عەرەبیەکانیشە بۆ ئاڵوگۆڕی شمەک و کاڵا.\nنزیکەی لەسەدا ٤٥./. یەدەکی نەوت و وزەی جیهان دەکەوێتە خاکی ئەم وڵاتانەی سەر گەرووی هورمزەوە، ئەمە وایلێ کردووە چاوی تەماحی دەوڵەتانی مەزنی جیهانی لەسەر بێت، وە بووەتە جێگای پێکدادانی بەرژەوەندی زلهێزانی جیهانی، چون ڕۆژانە ۱۷ ملیۆن بەرمیل نەوت لەم گەروەوە هەناردەی دەوڵەتانی ڕۆژئاوای ئەوروپا و ئاسیا دەکرێ، بگرە ژاپۆن بەو دوورییە لەسەدا ۷۰ نەوتەکەی لێرەوە هاوردە دەکا، بۆ ئێرانیەکان هەڵبەت بایەخی مەزنتری هەیە، چون جگە لەوەی ئێران تەواوی بەری ڕۆژهەڵاتی گەروەکەی لەژێر دەستایە و خاکی خۆیەتی، بەری ڕۆژئاوای کەنارەکانیشی کە دەکاتە خاکی دەوڵەتە عەرەبییەکان خەڵکێکی زۆری شیعە مەزهەبی لێ نیشتەجێیە، واتە ئێران بەبیروباوەڕ لەوبەر کەنداوەوە ئامادەیی هەیە. جگە لەوەش هەر چوار جەزیرەی" قیشم ، هورمز، لارک، هنگام" خاکی ئەون و کەوتونەتە نێو گەروەکەوە.\nئایا ئێران دەتوانێ گەرووی هورموز دابخات؟؟\nلەڕووی جوگرافییەوە وەک گوتمان ئەم گەرووە دەکەوێتە نێوان ئێران و عومانەوە، هەریەک لەم دوو دەوڵەتە ۲۲ کیلۆمەتری لەژێر دەسەڵاتدایە، چەند کیلۆمەترێکی کەم دەمێنێتەوە وەک ئاوی ئازاد، کەشتیڕانی تێدا دەکرێ، لە ڕووی قانونیەوە لەنێوان ئێران و عوماندا ڕێکەوتنێکی ڕەسمی نیە، بەڵام وەک عورفێک کە بارودۆخی جەنگی وەک مەرج دەیسەپێنێ، هەریەک لەم دوو دەوڵەتە لە کاتی جەنگدا خاوەنداری تەواوی گەرووەکەی دەکەوێتە دەست، لەم ڕووەوە ئێران هەمیشە وەک کارتی فشار ئەمەریکای پێ ئاگادار دەکاتەوە.\nچۆنیەتی داخستنی گەروەکە:\nئێران دەتوانێ لەڕێی مینی سەر ئاوی یان موشەکەوە ڕێ لە کەشتییانە بگرێت کە بۆ گواستنەوەی نەوت و کاڵا بە گەرووەکەدا تێدەپەڕن. هەڵبەت ئەمە بێ وەڵام نامێنێتەوە.\nلە ئەگەری داخستنی گەرووەکەدا ئەو لەسەدا ۳۰./. یەی نەوت و وزە کە بۆ جیهان ڕەوانە دەکرێ لەلایەن وڵاتانی کەنداوو ئێرانەوە ڕادەوەستێ، بەمە وڵاتانی کەنداو توشی قەیرانی کوتوپڕ دەبن، جگە لەوەش ئەو وڵاتانەی هاوردەی نەوت دەکەن دیسان توشی گرفت دەبن، لێرەوە بەرژەوەندییەکان پێکدادەدەن و دۆخەکە ئاڵۆز دەبێ و بازاڕی زلهێزانی جیهان دەشێوێ و هەر دەوڵەتەو هەوڵی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆی دەدا، بۆیە بۆ ئەمریکاش ئاسان نابێت بەهێز چارەسەری دۆخێکی لەو شێوە بکات.\nئێران وڵاتێکی مەزهەبیە و ئەمەش هەیمەنەی جیپۆلۆتیکی پێبەخشیووە لەناوچەکەداو عەقڵێکی ستراتیجی مەزن و ئەزمون داری هەیە، سەرەڕایی توانای سەربازی،بۆیە بۆ ئەمەریکا ئاسان نابێت شەڕی ئەم زلهێزە ناوچەییە بکات، ئەگەرچی ئەمەریکا جگە لەتوانای سەربازی و چەک و تەکنۆلۆجیا و ئابووری بەهێز، خاوەنی هاوپەیمانیەکی دەوڵەمەندی ناوچەکەشە کە بەرەی دەوڵەتانی عەرەبی و سونە مەزهەبن. بەڵام ئەوەی تەرازووی هێزی ناوچەکە دەگۆڕێ و هاوکێشەکان یەکلایی دەکاتەوە، هەڵوێستی دۆستەکانی ئێرانن. چون لە ئەگەری دەستبەرداربوون، بۆ ئێرانیەکان مەحاڵە بەتەنها وەستانەوە بەڕووی ئەمەریکادا.\nدیارە داخستنی ئەم گەرووە بەتەنها پەیوەست نیە، بە کێشەی نەوت و وزەوە، بەڵکو پەرچەکردارێکە ئێران دەیگرێتەبەر لەبەرامبەر ئەو حەسارە ئابوورییەی کە ئەمەریکا خستویەتیە سەری بەبیانوی پیتاندنی یۆرانیۆم و دەستوەردانەکانی ئێران بۆ نێو خاکی وڵاتانی ناوچەکە.\nدیارە داهاتوو وەڵامی پرسیارەکانی لایە، بەڵام ئەوەی ڕوونە ئەگەر بێت و ئێران ببێتە خاوەن چەکی ئەتۆمی، ئەوا ڕاستەوخۆ دەبێتە خاوەنی ناوچەکەو ئەوکات ئەمەریکا بەناچاری دەبێت مامەڵەی لەگەڵ بکات، بێ تواناش دەبێت لە ڕێ گرتن لەپەلهاویشتن و هەیمەنەی ئێران لەناوچەکەدا. ئەمەش ناڕاستەوخۆ واتە دەبێتە هاوسنوری ئیسرائیل.\nبۆ وێنەو نەخشە و تێبینی زیاتر بڕوانە کۆمێنتی یەکەم.


سايت بلوط - فرهنگ و هنر غرب كشور » تازه ها » ئاو، سەرچەو ژیان / ئەشکان میری\nئاو، سەرچەو ژیان / ئەشکان میری\nئمساڵ، شوعار جەهانی؛ ئاو و گۆڕانەوی ئقلیمه. گەرم بۊن هەوا، باێس شێواندن جەرخەێ وارین و ئاویاری گیائیل، فرەتر کردن هشکساڵی و گێچەڵ دار کردن دەسڕەسی و ئاو بوود. وەرپرس سازمان ملەل ئیمساڵ وەتێە تا ساڵ ۲۰۵۰ لە ماوێن سێ ملیارد و ۵۰۰ ملیون نەفر تا چووار ملیارد و ۴۰۰ ملیون نەفەر گێچەڵ وە دەس هاوردن ئاو دێرن.\nصدای آزادی: ئێمڕوو ڕووژ جەهانی ئاو بۊ. هر ئەو چشتە ک لە ناو ماێەێ ژیان ئڕامان ناسرێاس و زانیم ک ژیان، بێ ئاو وە ڕێ نیەچوود. خاسە بزانم کوڕەێ زەۊ ک وە بوونەێ دەریا و ئوقیانووسەیل فرەێگ ک دێرێ وە ناو کۆڕەێ ئاوی چڕنێ، وەڵام ئێ کۆڕەێ ئاویه ئڕا تێراو کردن گیاندارەیلێ وە تاێبەت مرۆڤ(بشر) ک ژیان ئقتسادی و حەیاتی گەرد ئاو پەێوەندیگ قورس دێرێد، تەماکار ترین ڕۊ خوەێ نیشان داس! ئڕا خاستر حالی بۊن ئی گەپە، باێس بزانم ک نزیک وە ۹۷ له سەد ئاوەیل دونیا ئاو شووره، ک نیەتۊنێد هۊچ هەوەجەێگ له گیاندارەیل جواو بەێد. ۳ له سەد ئاوێگ ک مێنید ئاو شیرینە ک گیاندارەیل تۊنن هەوەجەێ خوەێان وە پێ بیەن. لانکەم ۲ له سەد و ڕاێ بازێگ له زاناێل فرەتر لەی حەدیشه، لەو ۳ لە سەدە، ئاوێگە ک وە بوونەیل تاێبەت و جێواز جوور یەخچاڵەیل قوتبی و کۊسانەیل بەرز، لە دەسڕەس ئاێەمەیل و باقی گیاندارەیل نیه. مینێده کەمتر له ۱ له سەد ک باێس تەمام گیاندارەیل دونیا له لێ ژیان بکەن. گەرد ئی ڕەقەمیله زانیم ک گەپ ئاو، چەنێگ حەساسەو تۊنێد گرێنگ بوود.\nئمساڵ، شوعار جەهانی؛ ئاو و گۆڕانەوی ئقلیمه. گەرم بۊن هەوا، باێس شێواندن جەرخەێ وارین و ئاویاری گیائیل، فرەتر کردن هشکساڵی و گێچەڵ دار کردن دەسڕەسی و ئاو بوود. وەرپرس سازمان ملەل ئیمساڵ وەتێە تا ساڵ ۲۰۵۰ لە ماوێن سێ ملیارد و ۵۰۰ ملیون نەفر تا چووار ملیارد و ۴۰۰ ملیون نەفەر گێچەڵ وە دەس هاوردن ئاو دێرن. ئیە هۊچ ماناێگ نەێرێ بێجگە ئەوێکە نەسڵ بەشەر گەرد گێچەڵێگ گەورە و بێ ڕام ڕۊ وە ڕۊ بوون ک ئەگەر هەرچێگ زۊتر دەوڵەتەیل و مەردم دونیا فکرێگ ئڕاێ نەکەن، ژیان فرەێگ لە کیس چوود.\nوڵات خوەمان وە بوونەێ جێ جوغرافیایی تاێبەتێک ک دێرێد، لە بەش هشک و گەرم دونیا ناسرێاس ک گێچەڵ کەم ئاوی و بێ ئاوی، ئڕاێ ئیمە ماناێ گەورەتر و جدی ترێگ دێری ک باێس زۊتر و خاس تر له هەر وڵاتێگ تر له دونیا، هووشمان وە سەرچەویل (منابع) ئاویمان بوود. وە داخەوە، جفتیاری زەربەت قورسێگ وە وەرپرسی ئاو له وڵاتمان داس. ئیمە نزیک وە ۹۷ لە سەد ئاو له دەسڕەس وڵاتمان لەی بەشە وە کیس دەیمن ک یەکێگ لە هۆکارەیلێ، شێوەێ نادرس و کۊنەێ ئاویاریه. جیا لەی گەپە، ڕەوشت ناوەجێ وە کار بردن ئاو له ناو ماڵ، تۊنێد دەس قورسێگ بەێده سەرچەوەیل حەیاتی و ئاوی.\nقسە کۆڵەو کەیم، ئاو بەشێگ نیه ک بتۊنیم وە پۊل بسێنێم، نە تەنیا نیەود بسێنیم بەڵکەم نیەتۊنیم پۊلێگ بێ ئاو دەر باریم! دیارە ک سەرچەو ژیان ئقتسادی و بانان نەسڵمان، پارێزان ژینگە وە تاێبەت سەرچەوەیل ئاویه .


5 خوێندكاری كوردی زانكۆی تەورێز لە خوێندن بێبەش كران – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / 5 خوێندكاری كوردی زانكۆی تەورێز لە خوێندن بێبەش كران\n5 خوێندكاری كوردی زانكۆی تەورێز لە خوێندن بێبەش كران\nسێ شه‌ممه 30 كانونی یه‌كه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 94 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nحەراستی زانكۆی تەورێز بڕیاری هەڵپەساردن لە خوێندنی ژمارەیەك خوێندكاری ئەو زانكۆیە دەركردووە.\nپێنج خوێندكاری زانكۆی تەورێز لە ماوەی مانگەكانی رەزبەر و خەزەڵوەری ئەمساڵ بە تۆمەتی تێكدانی نەزمی گشتیی و رەخنە گرتن لە كەسایەتییە سیاسییەكانی ئێران بە بێبەری بوون لە 8 تێرمی خوێندن سزا دراون.\nسەرچاوەیەكی ئاگادار باسی لەوە كرد، ئەو حوكمە لەلایەن ناوەندە پێوەندیدارەكانیشەوە پێداچوونەوەی بۆ بكراوە بەڵام بێ‌هیچ گۆڕان و دەستكارییەك لە تێرمی دیكەوە دچێتە بواری جێبەجێ‌كردنەوە.\nئومید ئەحمەدی خوێندكاری موهەندیسی كامپیۆتێر، ئێحسان پوور خێری، فەرهاد شەفیع زادە، ئیسماعیل مەحموودی و مەحموود سەیفیان لە خوێندكارانی رشتەی فەلسەفەن كە لە خوێندن بێبەری كراون.\nئەو خوێندكارانە لە ئەندامان و دەستەی نووسەرانی كانوونی خوێندكاریی ” زاگرۆس و بڵاڤۆكی ئاستانە”ن.\nهەروەها دادگای كۆماری ئیسلامی لە مەریوان بۆ یەكێك لەو خوێندكارانە(فەرهاد شەفیع زادە) تەمەن ٢٨ ساڵ و كوڕی محەمەد یەك ساڵ زیندانی تەعزیری بڕیوەتەوە.\nئەو خوێندكارە خەرمانانی ئەمساڵ لە مەریوان لەلایەن هێزە ئەمنیەتیەكانەوە دەستگیركرا.\nزانكۆی تەورێز بە یەكێك لە سیاسیترین زانكۆكانی ئێران دێتە ئەژمار و گۆڕینی بەرپرسی زانكۆ، هیچ گۆڕانكارییەكی لە هەڵسوكەوتە سیایی ـ ئەمنیەتیەكان پێك نەهێناوە.\nئەو خوێندكارانە كە بە یەك یان دوو تێرم بێبەری لە خوێندن حوكم دراون و هەروەها بنەماڵە و چالاكانی دیكەی خوێندكاریی لە زانكۆی تەورێز، رێگری لە بەرێوەبردنی رێوڕەسمی رۆژی خوێندكار(١٦ سەرماوەز)یان لێكراوە.\nئۆمید ئەحمەدی، فەرهاد شەفیع زادە، ئیسماعیل مەحموودی لە خوێندكارانی زانكۆی تەورێزن.\nدەوترێت هەڵسوكەوتە سیاسییەكان لەگەڵ خوێندكاران و دەركردنی حوكمە لەم چەشنە لە لایەن كۆمیتەی ئینزباتیەوە، لە دەوڵەتی پێشووی ئەحمەدی نژادیشدا وێنەی نەبووە.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | راگەیاندراوێک لە کۆمسێۆنی ژینگەی (کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان) سەبارەت بە پەتای کۆرۆنا\nهاووڵاتیانی بەڕێز، گەلی خۆڕاگر لە کوردستان، لە ئێستادا تەشەنەکردنی فایرۆسی کۆرۆنا، مەترسیەکی گەورەیە بۆ سەر تەندروستی مرۆڤ و سنووری هەموو دەوڵەتەکانی بڕیوە. ئەم ڤایرۆسە ڤایرۆسێکی نوێیە، ڤاکسینەکەی هێشتا نەدۆزراوەتەوە، ژمارەیەکی زۆری خەڵک بە هۆی ئەم درمەوە ژیانیان لە دەستداوە. ئەم درمە، پەتایەکی ئاسایی نیە کە بتوانرێ بە ئاسانیی ڕێوشوێنی چارەسەرکردنی پەیڕه و بکرێ، بەڵکو دەکرێ لە ڕێگەی خۆپاراستنەوە پێش لە زیاتر بڵاوبوونەوەی بگیرێت. خۆپاراستن و پەیوەستبوون بە رێنماییە تەندرووستییەکانەوە، ئەرکی سەرشانی هەر کەسێکە، تا بتوانرێ خۆمان و کۆمەڵگامان بپارێزین. حکوومەتی هەرێمی کوردستان و بەڕێوەبەریی خۆسەر لە ڕۆژئاوا، هەر زوو رێوشوێنی پێویستیان گرتە بەر و توانیان بە خێرایی بەر بە تووش بوون و پەرەسەندنی پەتاکە بگرن. لێرەوە پێویستە دەسخۆشیان لێ بکەین. لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان مەترسی تووشبوون زیاتر هەیە، هۆکارەکەشی ناکارامەیی و نابەرپرسیارێتی رژیمی ئێران و تورکیایە. لەلایەک هەم ڕاستییەکان لە خەڵک دەشارنەوەو و لە لایەکی تریش بە دۆگما و خورافات و نازانستی بوونەتە هۆکاری پەرەسەندنی زیاتری پەتاکە. لە ئەنجامیشدا قوربانی زیاتری لێ بکەوێتەوە. ئێمە وەک کومیسیونی ژینگە ی کۆنگرە ی نەتەوەیی کوردستان – ک ن ک ه داوا لە گەلەکەمان دەکەین کە چاوەرێی داگیرکەران نەبن، وەکوو کۆمەڵگایەکی ئەخلاقی و زیندوو ببنە پشتیوان و یارمەتیدەری یەکتری. بە ڕەچاوکردنی رێنوێنیەکانی ڕێکخراوی تەندروستی نێودەوڵەتی و بە هەست کردن بە بەرپرسیارێتی خۆیان و کۆمەڵگا لە تووش بوون بپارێزن. ئه و ڕێنماییانەی کە ڕێکخراوی تەندروستی نێودەوڵەتی و زۆربەی ناوەندەکانی تەندروستی، وەکو ڕێوشوێنی خۆپاراستن ئاماژەیان بۆ کردوون بریتین لە : • ڕاگرتنی پاکوخاوێنی و شوشتنی دەست پاش بەکارهێنانی بۆ هەر کارێک. • دوور کەوتنەوە لە شوێنی قەرەباڵغ و کۆبوونەوەکان. • تەوقەنەکردن و خۆ دوورڕاگرتن لە کەسانی دەوروپشت. • لەبەر ئەوەی ئەم درمە زیاتر لە ڕێگای پرژەوە بڵاودەبێتەوە، دەبێ لە کاتی کۆکین و پژمیندا زۆر ئاگادار بین و ڕەچاوی پاکوخاوێنی بکەین. • نەچوونە دەرەوە باشترین ڕێگایه! تا کەمتر پەیوەندی لەگەڵ دەوروپشتدا هەبێت باشترە. • لە کاتی هەستکردن بە هەر نیشانەیەکی سەرنجڕاکێش، پەیوەندی بە پزیشکەوە بکرێت. لەکاتی گومانکردن لە تووشبوون بە نەخۆشیەکە و مانەوە لە خانەی کارانتینە، بۆ پاراستنی دەوروپشت، دەبێ ماوەی ئاسایی له و خانەیە تەواو بکرێت. تکایە ڕەچاوی ڕێنماییەکان بکەن! تا ئەم قۆناغەش وەکوو دەیان قۆناغی مەترسیداری تر کە گەلەکەمان لە سایەی داگیرکەران دا بە خۆڕاگری و ئاگایی دەربازیان دەکات لە پشت سەر بنێین و ئەزموونێکی تری پێکەوە بوون تۆمار بکەین. کۆمیسیۆنی ژینگە کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان -ک ن ک #14-03-2020#


ئازاد حەمەئەمین: دەنگۆی جیابوونەوەی سلێمانی لە هەرێم ڕەتدەکاتەوە\nبازاڕی شاری سلێمانی دوای هەڵگرتنی قەدەغەی هاتوچۆ\nئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی لە کۆتایی مانگی چواردا بڕیاریدا بە پێکهێنانی لیژنەیەك بۆ کارکردن لەسەر پرۆژەیەك بەمەبەستی بەرقەراربوونی سیستەمی لامەرکەزی لە پارێزگای سلێمانی، لەدوای ئەو پرۆژەیەوە، دەنگۆی جیابوونەوەی سلێمانی لە هەرێم بڵاوبۆتەوە.\nئازاد حەمەئەمین سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی لەمیانەی وتووێژێکدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا ئەو دەنگۆیانەی ڕەتکردەوە و گوتی ئەوە بەلا ڕێ بردنی پرۆژەیەکی گرنگی لامەرکەزی کارگێڕی و دارایی سنووری پارێزگای سلێمانییە کە دەیانەوێت گرفت و ناحەزی بۆ پەیدابکەن.\nگوتیشی لامەرکەزییەتی کارگێڕی و دارایی چاڕەسەرێکی گونجاوە بۆبەشێك لەو گرفتانەی لەئێستاکەدا لە هەرێمی کوردستان هەیە بۆ بەرقەرارکردنی دادپەروەری هەم لە کۆکردنەوەی داهات و هەم لەدابەشکردنی.\nبەرێز ئازاد حەمەئەمین دەڵێیت زەمینە هەموو کاتێک سازە بۆ سیستەمی لامەرکەزی پارێزگاکان. دەکرێت سلێمانی میزانییەی سەربەخۆی خۆیان هەبێت بۆ بودجە و ئاوەدانکردنەوە، و پرۆژەکانی خزمەتگوزاری، لەهەمان کاتدا داهاتەکانی خۆیان لەنەوت وگازو داهاتی گومرگ و فڕۆکەخانەکان بەشێوەیەکی شەفافتر و بەئاگاداری لایەنەکان و تەنانەت هاوڵاتیانیش، بۆ موچەی هاوڵاتیان تەرخان بکرێت.\nگفتوگۆ لە گەڵ ئازاد حەمەئەمین


ئەو گەنجە ماسکپۆشەى کە دوێنێ لەلایەن ئەندامێکی هێزی ئەمنی کەلارەوە بە دار لێی درا، خوێندکارى دوا قۆناغى دکتۆرایە لە یەکێک لە زانکۆکانى ڕوسیا لەبارەى مێژووى کوردەوە. ئامانج نازم بێجان چیرۆکی ئەو وێنەیەی هەموو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی هەژاند بۆ ناس کورد دەگێڕێتەوە.\nئامانج لە هەژماری فەیسبوکەکەى لەسەر دواهەمین توێژینەوەى زانستى بە زمانى ڕوسى بە ناونیشانى (پرسى کورد)ەوە پۆستێکى بڵاو کردووەتەوە، کە پێشکەشى زانکۆیەکى ڕوسى کردووە و لە گۆڤارە بەناو بانگەکانى ئەو وڵاتەشدا بڵاو کراوەتەوە.\nبەڵام ئامانج نازم بێجان کە خوێندکارى دکتۆرایە لە زانکۆیەکى ڕوسیا بۆ ناس کورد وتى، "ببورن بارى تەندروستیم کەمێک باش نییە بەهۆى ئەوەى دوێنێ لە خۆپیشاندانەکانى کەلار لەلایەن پۆلیسێکەوە لێمدرا و ئازاردرام، کەمێک هەست بەئازار و وەڕسى دەکەم".\nدوێنێ هاوکات لەگەڵ خۆپیشاندانەکانى سلێمانیدا، ناڕەزایەتى و خۆپیشاندان لە کەلاریش دەستیپێکرد، دواى ئەوەى هێزە ئەمنییەکان دەستیانکردە فەلاقە و بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران بەهێزى چەکدارى، وێنەیەکى سەرەنج ڕاکێش لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکانەوە بڵاوەى پێیکرا.\nلەوێنەکەدا ئەوە بەدەردەکەوێت، دوو گەنجى لەناو شەقامێکەوە ڕادەکەن و لەپشتیانەوە ئەندامێکی هێزە ئەمنییەکانی بە جلوبەرگی مەدەنییەوە بە دارێکى کارەبای گەورەوە بەربووەتەوە فەلاقەکردنیان و لەکۆڵیان نابێتەوە بەتایبەت دارە کارەباییەکە بەزەقى دیارە بەر پشتى گەنجێکیان دەکەوێت کە دەمامکى خۆپارێزى پۆشیوە، ئەو گەنجە ئامانج نازم بیجانە.\nبەدواداچوونەکانى ناس کورد لەگەڵ ئەو خوێندکارە شارەزایییە لە مێژووى هاوچەرخ لەپرسى کوردەوە بووە قسە کردن لەسەر ستەمکارى کورد.\nئامانج نازم کە خاوەنى چەندین توێژیینەوە لەبوارەکانى پەیوەندییەکانى کورد و ڕوسیا و پرسى کورد و ڤاسیلیڤا له باره‌ی كوردناسییه‌وه و چەندین توێژینەوە و بەرهەمى تر بەزمانى ڕوسى تایبەت بەناس کوردى ڕاگەیاند، "ئێمە لەناو خۆپیشاندانەکانى کەلار وەستابووین، نه‌ك هوتاف و چه‌پڵه‌لێدان ته‌نانه‌ت قسه‌شمان نه‌كرد، كه‌چی به‌و شێوه دڕاندانه ئازاریان داین. ئه‌م كرداره به‌عسییانه شتیك نییه له‌بیر بچنه‌وه".\nئامانج نازم بێجان باسى لەوەش کرد، لەبەر چاودێریکردنى بارودۆخى تەندروستى دایکى نەیویستووە خۆى لە هەژمارەکەیەوە ڕوونکردنەوە لەسەر وێنەکە بدات، بەڵام دواى ئەوەى بەشێوەیەکى بەرفراوان وێنەکە بڵاوبووەتەوە لەپێناو دروستى ڕوداوەکەدا لەسەر وێنەکەى هاتووەتە دەنگ.\nلەکۆتایى گێڕانەوەکانى ئامانج نازم دەشڵێت، "دایك و باوكم 40 ساڵ مامۆستا بوون، خۆم له 2007 ه‌وه مامۆستام، 2 ساڵ له زانكۆی گه‌رمیان مامۆستا بووم، ئێستا خوێندكاری دوا قۆناغی دكتۆرام له ڕووسیا، ئه‌وه ماوه‌یه‌كه بۆ سه‌ردان گه‌ڕاومه‌ته‌وه".\nدواى وتوێژەکە ناس کورد و ئەو خوێندکارى دکتۆرایە لەڕووسیا لەسەر کاتێکى تر ڕێکەوتن بۆ ئەنجامدانى گفتوگۆیەکى تایبەت لەسەر ناوەڕۆکى بەرهەمە زانستیەکانى کە بەزمانى ڕوسى بڵاوى کردوونەتەوە.\nراپۆرتێك ئامانجی دزەپێكردنی بودجەی 2021 ئاشكرا دەكات\n2020.12.18 - 11:30\nئیسرائیل: مەترسی هەیە ئێران لە کوردستانەوە بمانکاتە ئامانج\n2020.12.04 - 17:27


دوێنێ ڕۆژی شەممە ٢٠٢١/٩/٤ لەپەیوەندییەکدا بە سکایپ مامۆستام بینی و هەواڵی تەندروستیم لێپرسی. سوپاس بۆ خوا تەندروستی زۆر باشە و ڕۆژانە بە نووسین و وەرزش بەڕێدەکات. ماوەیەکە ڕێگە نادەن پارەی خەرجی ڕۆژانەی لە خێزانەکەیەوە پێبگات. لە مانگی تەمموزی ئەمساڵ یەکیتی ئەوروپا پێداچوونەوەی بە لیستی تیرۆردا کردووە و، ئەو سزایانەی لەسەر کەسانە هێشتووەتەوە کە لە لیستی تیرۆردان. یەکێک لەو سزایانە سڕکردنی پارە و ماڵی ئەو کەسانەیە کەناویان لەو لیستەدایە. هەروەها ڕێگریکردن لە گەیشتنی پارە پێیان. پێدەچێت ئیدارەی زیندانەکەی مامۆستا کرێکار ئەو سزایەی لەسەر زیندوکردبێتەوە بۆیە ناهێڵن پارەی خەرجی ڕۆژانەی لە خێزانەکەیەوە پێبگات.\nمامۆستا کرێکار بۆ ئەوەی تەلەفۆن بۆ ماڵەوە بکات دەبێت بڕێک پارە بدات بە ئیدارەی زیندانەکە. هەورەها ئەگەر بیەوێت جلوبەرگ یان خواردنێک بکڕێت دەبێت بیکاتە لیستێک و بیدات بە ئیدارەی زیندانەکە بۆ ئەوەی بۆی بکڕن و دەبێ هەر خۆشی پارەکەیان بدات. لە چەند بانکێک لە ئەوروپاوە خێزانەکەی هەوڵیان داوە پارەی خەرجی بۆ بنێرن، بەڵام بانکەکان گوتوویانە کە گەمارۆی ئابوری لەسەرە و ناتوانن پارەکەی بۆ ڕەوانە بکەن.\nتێبینی: ١ـ هەر شەش مانگ جارێک یەکێتی ئەوروپا پێداچوونەوە بە لیستی تیرۆردا دەکاتەوە.\n٢ـ مامۆستا لە لیستی تیرۆری یەکیتی ئەوروپادا نییە.\n492 جار خوێندراوه‌ته‌وه


چەند زانیارییەک لەسەر تەقەکردنی قوتابخانەکان لە ئەمەریکا\nرۆژی سێشەممە نۆزدە منداڵ و دوو مامۆستا لە قوتابخانەیەکی سەرەتایی لە شاری یوڤاڵدی ویلایەتی تێکساسی ئەمەریکا کوژران.\nگرێگ ئابۆت، پارێزگاری ویلایەتی تێکساس لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا، رایگەیاند ئەو چەکدارە تەمەن 18 ساڵە بڕوا وایە لەلایەن پۆلیسەوە کوژرابێت.\nکۆمەڵکوژییەکەی ڕۆژی سێشەممە لە قوتابخانەی سەرەتایی ڕاب کوشندەترین تەقەکردن بوو لە قوتابخانە سەرەتاییەکانی ئەمەریکا لەوەتای تەقەکردنەکەی ساڵی 2012ی قوتابخانەی سەرەتایی ساندی هوکی لە شاری نیوتاون لە ویلایەتی کنێتیکەت. لەو هێرشەدا، 26 کەس کوژران کە 20یان منداڵ بوون.\nهەروەها تەقەکردنەکەی ویلایەتی تێکساس دووهەم تەقەکردنە لە ماوەی کەمتر لە دوو هەفتەدا کە تۆمەتبارێکی تەمەن 18 ساڵ تێیدا بەشدارە. ئەو چەکدارەش کە لە 14ی مانگی 5 دا لە سوپەرمارکێتێکی شاری بەفڵۆ لە نیویۆرک تەقەی لە 10 کەسی ڕەشپێست کرد و کوشتنی، تەمەنی 18 ساڵ بوو.\nبەپێی زانیارییەکان لەبارەی تەقەکەردنە بەکۆمەڵەکان کە لەلایەن پرۆژەی توندوتیژەوە کۆکراونەتەوە، کە ناوەندێکی توێژینەوەی قازانج نەویستە و بنکەکەی لە شاری سانت پاوڵی ویلایەتی مینەسۆتایە، تێکڕای تەمەنی تاوانبارانی قوتابخانە سەرەتایی و ناوەندییەکان تەمەنیان 18 ساڵە.\nسەنتەرەکە دەڵێت ئەو تەقەکەرانەی تاوانەکانیان لە قوتابخانە سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەییەکان ئەنجام دەدەن، تایبەتمەندی هاوشێوەیان هەیە. توێژینەوەکانی لە ساڵی 1966 تا 2020 دەریدەخەن زۆربەی تەقەکەرەکانی قوتابخانە سەرەتایی و ناوەندییەکان خوێندکاری کوڕ و سپی پێستن کە حەزیان لە چەکە.\nئابۆت وتی چەکدارەکەی تێکساس دەمانچەیەکی دەستی و لەوانەیە تفەنگێکی بەکارهێنابێت، هەروەها دانیشتووی ناوچەکە بووە.\nتا ئێستا هیچ هۆکارێک بۆ تەقەکردنەکان نەزانراوە.\nیەکەم تەقەکردنی بەکۆمەڵی قوتابخانە سەرەتایی و ناوەندییەکان لە سەردەمی تازەدا لە ساڵی 1989 لە حەوشەی قوتابخانەی کلیڤلاند سەرەتایی لە ویلایەتی کالیفۆرنیا ڕوویدا.\nپێنج منداڵ - کە هەموویان پەنابەری باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا بوون - کوژران. 32 کەسی دیکەش بریندار بوون. هێرشەکە بووە هۆی یەکەم کردەوەی چەکی هێرشبەری لە ویلایەتی کالیفۆرنیا.\nئەمەریکا لە پرسەدایە بۆ کوژرانی 19 منداڵ و دوو کەسی پێگەیشتوو لە قوتابخانەیەکی تێکساس\nرۆژی تەقەکردنەکە منداڵانی قوتابخانەکەی تێکساس ئاهەنگیان هەبوو\nپاپا فرانسس دڵگرانی خۆی دەردەبڕێت بەرامبەر ڕووداوی تەقەکردنەکەی قوتابخانەیەکی تێکساس\nسەرۆک بایدن: کاتی ئەوە هاتووە سنوورێک بۆ هەڵگرتنی چەک لە وڵاتەکە دابنرێت


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-03-06-02:32:00 - کۆدی بابەت: 3002\nئایا هەموو شیرەكان وەك یەك وان؟\nبۆچی خۆراکی بەستوو خراپ نابێت؟\nئەو خۆراکانەی لە پلەی گەرمای نزمدا هەڵ دەگیرێن، بۆ ماوەیەکی درێژ خراپ نابن و دەتوانین بۆ چەند مانگێک بیان پارێزین. ئایا دەزانن بۆچی؟\nدۆزینەوەی هەڵگرتنی خۆراک بەهۆی پلەی گەرمای نزمەوە، بەسەرهاتێکی خۆشی هەیە. لە یەکێک لە ڕۆژەکانی ساڵی ١٧٩٨ دا، هەندێک لە دۆزەرەوان لە نەرویج، لە نزیک ڕووباری ''لینا'' لە باکوری سیبیریا، چادریان هەڵدا. لەپڕ گوێیان لە دەنگی سەگەل بوو کە لە دەرەوە دەوەڕین. کە لە چادرەکانیان هاتنە دەرەوە و سەیریان کردن، سەگەکان خەریکی چاڵ کردنن لە ناو بەفرەکەدا. ئەمانیش چوون بە لایانەوە و سەگەکان هەڵهاتن و ئەمانیش هەر لەو شوێنەدا دەستیان کرد بە چاڵ کردنی بەفرەکە، لەپڕ لاشەی ئاژەڵێکی گەورەی لەناوچویان دیتەوە.\nگۆشتی کەلاکەکە وشک بببوەوە، ئەوانیش هەندێکیان لێ بڕی و کردیانە چێشت و سەیریان کرد تامی گۆشتەکە نەگۆڕآوە و وەکو تامی گۆشتی تازە وایە. بەو جۆرە مرۆڤ بۆی دەرکەوت کە دەتوانێت پلەی گەرمای نزم لە پاراستنی خۆراکدا بەکار بهێنێت.\nئایا بۆچی لە پلەی گەرمای نزمدا خۆراک خراپ نابێت؟\nمەوادە خۆراکییەکان بەهۆ بەکتریاوە شیتەڵ دەبن و لە پلەی گەرمای ئاساییدا بەکتریاکان گەشە دەکەن و بەخێراییەکی زۆر گەورە زیاد دەکەن و خواردنەکە خراپ دەکەن. بەڵام لە پلەی گەرمای نزمدا بە تایبەت لە پلەی سفردا کە ئاوەکە دەیبەستێت لە مەوادا خۆراکیەکاندا. بەکتریاکان لە جوڵەدەکەون و لە گەشەسەندن دەوەستن. بەوەش دەتوانین خۆراکە بەستووەکە بۆ ماوەیەکی درێژ هەڵبگرین.\nلە ئێستادا چەندین شێوازی جۆراوجۆری هونەری بەکار دەهێنرێت بۆ پاراستنی مەوادە خۆراکییەکان. لە هەموویان گرنگتر هەڵگرتنی خواردنەکەیە لە شوێنێکی سارددا. لە کاتی هەڵگرتنی خۆراکەکە لە شوێنی سارددا دەبێت ڕەچاوی چەند خاڵێکی گرنگ بکەین، وەکو: جۆری خواردنەکە و پلەی گەرمای شوێنەکە و ڕێژەی شێی ئەو شوێنە. پلەی گەرمای هەڵگرتن لە شوێنە ساردەکاندا لە نێوان یەک پلەی سەدی و دە پلەی سەدیدا دەبێت.\nبەڵام بەستن بە بەفری وشک، واتە دووەم ئۆکسیدی کاربۆنی ڕەق یان بە هەوای شل یان بە نایترۆجین بەهای خۆراکی خواردنەکە لەدەست نادات، هەرچەندە هەندێک لە نرخی ڤیتامینەکانی کەم دەکاتەوە.\nیەکێکی تر لەو شوێنانەی کە خۆراکی تیا هەڵدەگیرێت سەلاجەی ماڵانە. بەڵام لە سەلاجەی ماڵاندا ناتوانرێت بۆ ماوەیەکی درێژ خواردن هەڵبگیرێت.\nکرێم و گۆشت و ماسی و میوە و سەوزە لە سەرانسەری جیهاندا لە وڵاتێکەوە دەنێردرێت بۆ وڵاتێکی تر لە ڕێگەی پێشکەوتنی هۆکارەکانی سارد کردنەوەوە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : بۆچی خۆراكی بەستوو خراپ نابێت؟\nهێلکە چۆن دروست دەبێت؟\nکەی هەوێن لە هەویردا بەکارهێنرا؟\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر پرسگه‌ی خۆراك\nئایا تەماتە میوەیە یان سەوزە؟\nبۆچی قاوەکان یەک تامییان نییە؟\nهەرمێ لە کوێ پەیدابووە؟\nجیاوازی چییە لە نێوان میوە و سەوزەدا؟\nلە کوێوە خوێی چێشتمان دەست دەکەوێت؟


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: تەواوی بەرنامەی ئەم ئێوارەی ڤییەر، بەبەشداری بەڕێزان:\nمەجید ساڵح، ڕاوێژکاری راگەیاندنی پارلەمانی باشوری کوردستان..فایق یاگزای، نوێنەری هەدەپە لە پارلەمان و کۆنسەی ئەوروپا.. ئومەر هۆژەبەری، ڕۆژنامەوان و چالاکی سیاسی.\nلە ڕۆژئاوای کوردستان،کانۆنی عەفرین و باکوری حەلەب شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە و ئەرتەشی شۆڕشگیڕان، بەردەوامن لە پاکردنەوەی ناوچەکان لە تاقمە جەتەکان.\nهەڵهاتنی چەتەکانی داعش ، بەرەی نوسرە و ئەحرارشام لەبەردەم شەڕڤان بەدیمەنەوە.\nلە شاری میونخی ئەڵمانیا، 52 هەمین کۆنفەرانسی ئاساییش درێژە بە کارەکانی دەدات و تێیدا رێککەوتوون لەسەر ئاگربەستێکی یەک هەفتەیی لە سوریا کرا.\nبەرخودانی باکوری کوردستان، لە جزیرە و سور دووەم گەوەرە ئەرتەشی ناتۆی بەچۆک هێناوە و یەپەسەش گوزری قوس لە چەتەکانی ئاکەپە دەدات.\nسبەی لە شاری ستراسبۆگی فەرەنسا، دەیان هەزار لە کوردان و دۆستیان کۆدەبنەوە و پێلانگێری 15 شوباتی سەر رێبەری گەلی کورد عەبدولا ئۆجالان شەرمەزار دەکەن.\nته‌ڤگه‌ری ئازادی کۆمه‌ڵگای کوردستان لە به‌یاننامه‌یه‌کدا رایدەگەیەنێت:\nئازادی ڕێبه‌ر ئاپۆ گرێنتی سه‌رخستنی دۆزی ڕه‌وای گه‌له‌که‌مانه له ھه‌رچوار پارچەی کوردستان.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۱/۲۴/۱۳۹۴ ۰۱:۲۰:۰۰ قبل‌ازظهر