ئەندامێکی سپای پاسدارانی ڕێژیم لە سووریه کوژرا\nزایینی: ٠٩-١١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٨/١٨ - ١٢:٠٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: ئەندامێکی دیکەی سپای پاسدارانی ڕێژیمی ئێران، بە دەستی ئۆپۆزسیوونی سووریه کوژرا.\nماڵپەڕەکانی نزیک لە سپای تێرۆریستی ڕێژیمی ئێران ڕایانگەیاندووە، کە ڕۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی ١٧ی خەزەڵوەری ١٣٩٦ی هەتاوی، پاسدارێکی ڕێژیم بە ناوی "وەحید فەرهەنگی" خەڵکی پارێزگای تەورێز، لە شەڕ و تێکەڵچوونەکانی سووریە لەگەڵ ئۆپۆزسیوونی سووریه کوژراوە.\nپشتیوانیی ئێران لە ڕێژیمی بەشارئەسەد زیاتر بووە و هەر ڕۆژ ڕێژەی ئەو پاسدارانەی سپا کە لە سووریه دەکوژرێن، زیاتر دەبێتەوە. زۆربەی ئەندامانی ڕێکخراوی سپای پاسدارانی ڕێژیمی ئێران، لەژێر ناوی "مدافعان حرم" (بەرگریکارانی حەرەم) کە پێکهاتوون لە دوو لەشکری فاتمیوون و زەینەبیوون لە سووریەدا دەکوژرێن.\nئەمساڵ محەممەد بەنی حەسەن، فەرماندەی بەسیجی "جێگری گواستنەوە و ترافیکی تاران" لە بەنێر و پۆستێرەکانی ڕێوڕەسمی چلەی ئیمام حوسێن (ئەربەعین) بڵاوی کردۆتەوە، کە هەتا ئێستە ٣ هەزار کەس لە ئەندامانی سپای پاسدارانی ڕێژیمی ئێران، لە سووریه‌دا کوژراون.\nبڵاو کردنەوەی ئاماری ٣ هەزار کوژراوی سپای پاسداران بەم شێوە، لە حاڵێک دایە کە تا ئێستا بە شێوەیەکی فەرمی ئامارێک لە کوژراوانی پاسدارەکانی ڕێژیم لە سووریه لە بەردەستدا نییه و پشتیوانیی ئێران لە ڕێژیمی بەشارئەسەد زیاتر بووە و ئەوەش بووەتە هۆی ئەوەیکە ڕێژەی ئەو پاسدارانەی کە لە سووریه دەکوژرێن بەرز بێتەوە.


دابەشكردنی مووچەی پێشمەرگە بۆ كاتێكی نادیار دواخرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدابەشكردنی مووچەی پێشمەرگە بۆ كاتێكی نادیار دواخرا\n2019/11/05 - 11:11 AM\nبڕیاربوو ئەمڕۆ سێ شەممە 5ی تشرینی دووەم مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە و لیوا یەكگرتووەكانی حكومەتی هەرێم دابەش بكرێت، بەڵام بۆ كاتێكی نادیار دواخرا.\nجەبار یاوەر، وتەبێژی وەزارەتی پێشمەرگە بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لیستی مووچەیان ڕەوانەی وەزارەتی دارایی كردووە، بەڵام ناردنی مووچەی لە دەسەڵاتی وەزارەتی داراییدایە.\nوتیشی”هەر كاتێك وەزارەتی دارایی بڕیاربدات لیژنەكان دەچن و مووچە وەردەگرن و دواتر دابەش دەكرێت”.\nبڕیاربوو ئەمڕۆ دەست بە دابەشكردنی مووچەی مانگی ئاب بكرێت، بەڵام بۆ كاتێكی نادیار دواخرا.\n(خەڵك) بۆ زانیاری زیاتر پەیوەندی بە ئەحمەد عەبدولڕەحمان، وتەبێژی وەزارەتی دارایی و ئابورییەوە كرد، بەڵام ئامادەنەبوو هیچ لێدوانێك لەوبارەوە بدات.\nدابەشكردنی مووچەی مانگی ئاب لەكاتێكدایە كە چارەنوسی سێ مووچەی ئەمساڵ نادیارە و ناشزانرێت ساڵی داهاتوو حكومەتی هەرێم دەتوانێت مووچە دابەشبكات، یان نا.\nجێگری سەرۆكی پەرلەمانی عیراق: كێشەكانی ئێستا كەڵەكەبووی كابینەكانی پێشوون\nتا ئێستا دوو وێنە بۆ پاسپۆرتەكەی سلێمانی دیارینەكراون


بەرهەمی سەدەیەك لەمەوبەری میلۆدی كوردی بڵاودەكرێتەوە\n28/4/2020 10:23 PM\nلەم رۆژانەدا چاپێكی نوێی ناوازەی میلۆدییە كوردییەكان بڵاوكرایەوە كە تەمەنی دەگەڕێتەوە بۆ پتر لە سەدەیەك لەمەوبەر.\nد.كارزان محەمەد لەوبارەیەوە رايگەیاندووه: لە ماوەی سەرقاڵبوونم بە گەڕان بۆ بەرهەمە بزرەكانی كوردناسان، ئەلبومێكی ناوازەی هونەرمەند (ئارچیماندرایت كۆمیتاس)م دەستكەوت كە (13) نۆتەی میوزیكی كوردی لەخۆگرتووەو ساڵی (1903ز) لە مۆسكۆ چاپكراوە.\nدەشڵێت: دوای هەڵسەنگاندنی ئەم نۆتە میوزیكییانە لەلایەن مامۆستا سەڵاح رەئوفی مۆسیقارەوە، بەشێوەی ئەلبوم سەرلەنوێ بڵاومكردەوە، جێی دەستخۆشیە كە (تەحسین قادر) و رێكخراوی ئازادبوون ئەركی چاپی گرتۆتە ئەستۆ.\nشایانی باسە ئارچیماندرایت كۆمیتاس هونەرمەندێكی ناسراوی ئەرمەنیە ساڵی (1869ز) لە (كوتاهیە)ی بندەستی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لەدایكبووە. ساڵی (1896) بە شێوەیەكی ئەكادیمی دەربارەی میوزیكی كوردی خوێندویەتی, ساڵی (1935ز) كۆچی دوایی كردووەو لە ئەرمەنستان بەخاك سپێردراوە، چەندین ناوەندو دامەزراوەی میوزیك وەك رێزلێنانى بە ناوی ئەم هونەرمەندەوە ناوزەند كراوە.


یەکشەممەی دڵتەزێن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nیەکشەممەی دڵتەزێن یان یەکشەممەی خەمھێنەر (بە ئینگلیزی: Gloomy Sunday)، کە بە ناوی ئاھەنگی خۆکوژیی مەجارستانیش ناسراوە، لەلایەن پیانۆژەن و ئاوازدانەری مەجارستانی ڕێژوو شێرێش لە ساڵی ١٩٣٣ سازکراوە و ھەر لەو ساڵەیشدا بڵاو کراوەتەوە.جیھان بەرەو لەناوچوونە (Vége a világnak) سەردێڕی سەرەکی شێعرەکە بوو و ھەروەھا باسی بێھیوایی لێکەوتووە لە شەڕ دەکات، و لە کۆتاییدا نزا بۆ خۆشبوون لە تاوانەکانی خەڵکی. شاعیر لازلۆ جاڤۆر شێعرەکانی بە ناوی ئاھەنگی یەکشەممەی خەمھێنەر (Szomorú vasárnap) ھۆنیوەتەوە کە لەو ھۆنراوەدا کەسایەتی سەرەکی دەیھەوێت دوای مردنی خۆشەویستییەکەی خۆ بکوژێت، ھەندێ شێعری نوێتریش بۆ ئەم ئاھەنگە بڵاو کرا کە لایەنگرانی زۆرتری بەدەستھێنا لە ھەمبەر میوزیکە پێشووەکە کە کەم کەم لەبیر کرابوو، ئەم ئاھەنگە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٣٥ بە زمانی مەجارستانی لەلایەن پال کالمار سازکرا، یەکشەممەی دڵتەزێن بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٣٦ بە ئینگلیزی لەلایەن ھال کەمپ بە شێعرەکانی سام لوییس تۆمار کرا.\nوەرگێڕانی ھۆنراوەی جاڤۆر[دەستکاری]\nیەکشەممەیەکی دڵتەزێنە، ساتەکانم سەرڕێژە لە بێخەوی.\nخۆشەویستترینم، ئەو سێبەرانەی لەگەڵ مندا دەژین بێ ئەژمارن،\nھیچکاتێ گوڵەچکۆلە سپییەکان ھەڵتناسێنن،\nنە لەو جێگەیەی کە وێنەخودای ڕەش لە خەم ئەتۆی گرتووە.\nفریشتەکان بیر لە گەڕاندنەوەی تۆ ناکەن،\nئاخۆ ئەگەر من بیر لەوە بکەمەوە بێمە لای تۆ، تووڕە دەبن؟\nیەکشەممە و سێبەرەکانی خەمھێنەرن، و من ھەموو ئەمانە تێ دەپەڕێنم.\nمن و دڵم بەڵێنمان داوە کە ھەموو شتێک تەواو کەین،\nبە زوویی مۆمەکان و نزاگەلێکی پەشێوکەرەوە لێرەدا دەبن.\nمەھێڵە بناڵێنن، با بزانن کە من بەم ڕۆیشتنەوە شادم.\nمردن خەیاڵ نییە بۆ ئەو کەسەی کە مردووە، بە مردنم ئەتۆ لە ئامێز دەگرم.\nبە دوایین ھەناسەی ڕۆحم، ئەتۆ خاوێن دەکەمەوە.\nیەکشەممەی دڵتەزێن خەیاڵ بوو، بەس من خەیاڵم دەدیت.\nھەستام و تۆم لە خەودا دیت کە لەناخی دڵمدا جێگەت ھەیە.\nخۆشەویستەکەم، بەھیوام کە خەیاڵم قەت ئازارت نەدا،\nدڵم بە تۆ دەڵێ کە چەندە خۆشم دەوێی. \n^ "Sheet music : Gloomy Sunday (442×694)". Mutablesound.com. لە ڕەسەن (JPG)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٥ی ئازاری ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی 2016-07-26 ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "یەکشەممەی خەمھێنەر". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨. لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=یەکشەممەی_دڵتەزێن&oldid=670326»


ئەردۆگان بۆ هەڵبژاردنەکانی ساڵێک هێناوەتەپێش؟ …شێرکۆ کرمانج – Dengekan\nbySherko Kermanj\tApril 19, 2018\tGeneral, Opinion\nبڕیاربوو هەڵبژاردنەکان بۆ سەرۆک کۆمار و هەڵبژاردنە پەرلەمانیەکانی تورکیا لە نۆڤەمبەری ٢٠١٩ ئەنجامبدرێن کەچی ئەردۆگان بە بڕیارێک هەڵبژاردنەکانی پێشخستوە بۆ مانگی جونی ئەمساڵ. لەم کورتە بابەتە هەوڵدەدەم هۆکارەکانی پشت بڕیارەکەی ئەردۆگان بخەمەڕوو:\nیەکەم، ئەردۆگان لە ڕیفراندۆمەکەی پار کە سیستەمی حوکمی لە پەرلەمانی گۆڕی بۆ سەرۆکایەتی مەبەستی ئەوە بوو کە هەرچی زووترە ئەو دەسەڵاتەکانی وەک سەرۆک بەکاربهێنێت بەڵام لەبەرئەوەی بەپێی بڕیاری ڕیفراندۆمەکە سەرۆک تەنیا لە هەڵبژاردنی داهاتوی تورکیاوە دەتوانێت هەموو ئەو دەسەڵاتانە فەراهەمبکات کە دەستورە نوێکەی پێدەبەخشێت، بۆیە ئەردۆگان دەیەوێت بەزووترین کات هەڵبژاردن بکرێت تاوەکو کەڵک لە دەسەڵاتە نوێکانی سەرۆک وەرگرێت.\nدووەم، ئابوری تورکیا لەدوای هەڵگیرسانەوەی شەڕ لە کوردستانی تورکیا لە ناوەڕاستی ٢٠١٥ و هەروەها دوای “کودەتا” سەرنەکەوتوەکەی تەموزی ٢٠١٦ ـە ڕۆژبەڕۆژ بەرەو خراپی دەڕوات. یەکێک لە نیشانەکانی ئەم بارودۆخە خراپە دابەزینی لیرەی تورکیە بۆ تۆمارێکی بێ پێشینە. لە نیسانی ٢٠٠٨ دۆلارێکی ئەمریکی 1.30 لیرەی تورکی بوو، دوای دە ساڵ لە حوکمی ئەردۆگان ئێستا لە نیسانی ٢٠١٨ دا دۆلارێکی ئەمریکی 4.10 لیرەی تورکییە، واتە نزیکەی چواربار نرخی دابەزیوە. دیار نیوەی ئەم دابەزینە لە نرخی لیرەی تورکی لە تەموزی ٢٠١٦ ـەوەیە، واتە دوای ئەوەی ئەردۆگان بوو بە سەرۆک کۆمار. ئابوریناسەکان پێشبینی داتەپینی زیاتری لیرەو داڕمانی ئابوری تورکیا دەکەن، بۆیە ئەردۆگان دەیەوێت هەرچی زووترە بچێت هەڵبژاردن بکات پێش داتەپین‌و داڕمانە گەورەکان.\nسێیەم، لەوەتەی مێراڵ ئاکشەنەر، حیزبێکی نوێی بەناوی İYİ لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ ـەوە دامەزراندوە، ئەردۆگان ترسی ئەوەی لێنیشتوە کە تا کات بڕوات ئاکشەنەر جەماوەری زیاتر دەبێت. بۆیە ئەردۆگان پێیوایە کە واچاکە پێشئەوەی گڕو تەوژمی ئاکشەنەر پەرەبسەنێت هەڵبژاردن سازبکات. ئەردۆگان پێیوایە کات لە بەرژەوەندی ئەو نیە بەڵکو لە بەرژەوەندی ئاكشەنەرە.\nچوارەم، ئەردۆگان دوای داگیرکردنی عەفرین خۆی وەک ئەو سەرکردەیە نیشانداوە کە دەتوانێت دوژمن بشکێنێت‌و ناسیونالیست‌و ئیسلامییەکان وەگەڕبخات. ئەو پێیوایە ئێستا کاتی ئەوەیە کە کەڵک لەو سەرکەوتنانەو لە وروژانی هەستی ناسیونالیزمی تورکی‌و ئیسلامیزم وەربگرێت پێش ئەوەی وروژانەکان خاوببنەوە.\nپێنجەم، دوای داگیرکردنی عەفرین، ئەردۆگان هەڕەشەی گرتنی مەنبەج‌و تەواوی ڕۆژاڤای کوردستانی دەکرد. بەڵام هەڵوێستی ئەمریکا لەبەرابەر مەنبەج‌و ناوچەکانی دیکەی ڕۆژاڤا پێدەچێت جیابێت لەوەی عەفرین، تا کاتیش تێپەڕبێت ئەزمونی ڕۆژاڤا جێکەوتەتر دەبێت‌و هەڕەشەکانی ئەردۆگان پوچتر دێنەپێش چاو، بۆیە ئەو دەیەوێت هەڵبژاردن بێنێتەپێش تاوەکو هەڕەشەکانی بەئاشکرا درۆ دەرنەکەون.\nداخۆ ئەردۆگان لەو کارەی سەرکەوتودەبێت یان نا ئەوە پرسێکی دیکەیە بەڵام بەدڵنیاییەوە قومارێکی گەورە دەکات\nPrevious ئەمریکا و دامەزراندنی سوپای عەرەبی لە ڕۆژئاوای کوردستان … ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی\nNext شانۆو سته‌مكاری … نووسینی ڕێباز محه‌مه‌د جه‌زا


چەوساوەکانی تۆپی پێ – كولتور مه‌گه‌زین\nپۆل گاسکوین, یاریزانی ئەفسانەیی ئینگلتەرا\nلە سەردەمی کۆندا، خەڵکی دەچوون بۆ تەماشاکردنی (گارینشا) تاکوو دڵنیاببنەوە لەوەی ئەو مەسخە پشت کۆمەی کە بە پێیەکانی ڕكابەر مەدهۆش دەکات، کوڕی ئەهرەمینەکان نییە. وە ساڵی ١٩٢١ کە بەرازیل بەشداری جامی ئەمریکای لاتینی کرد، (ئەرتۆرۆ فریدرێنیچ) کە خاوەن زۆرترین گۆڵە لە مێژووی تۆپی پێدا، بەشداریکردنی پاڵەوانێتییەکەی لێ قەدەغە کرابوو، چوونکە سەرۆکی بەرازیل پێیوابوو بەشداریکردنی ڕەشپێستێکی وەها ناوبانگی بەرازیل لەکەدار دەکات. هاوکات (کارلۆس\nئەلبیرتۆ) هەرچەندە ڕۆڵی باڵای هەبوو لە بردنەوەی مۆندیالی١٩٧٠ بۆ بەرازیل، بەڵام تاکوو ماوەیەکی زۆر دەبوو پێش یارییەکان نیوکاتژمیر لە ژووری خۆگۆڕیندا دەموچاوی خۆی بە برنجی هاڕاو سپی بکات، بۆئەوەی هاندەران بە پێستە رەشەکەی قەڵس نەبن. وەک دیارە، حاڵی یاریزانەکان لە کۆندا، بە گشتی ئەگەر لە هەنووکە خراپتر نەبووبێت، باشتر نەبووە.\nئەمڕۆ، یاریزانانی تۆپی پێ دەچنە ناو یاریگاوە تاکوو بەرزونزمی و قەبارەی ماسولکەکانیان پیشانی هاندەرانیان بدەن. کاتێکیش گۆل دەکەن ئاماژە بە ماسولەکەکانیان دەدەن و ستایشی دەکەن. لە دنیای ئەمڕۆی تۆپی پێدا، ستایلی نوێی جل، ئۆتۆمبێل و خانوو و ڤیلای گەورە بەشێکن لەو یاریگایەی کە یاریزانان ئاستی خۆیانی تێیدا پیشان دەدەن. بۆ نموونە (گاریس بەیل) هەر بەدابەزینی لە فڕۆکەکە، جلی پیس و قژی ئاڵوسکاوی کۆڵانەکانی لەندەنی فڕێدا و بەرگی شاهانەی کۆشکەکانی مەدریدی پۆشی. ئاخر ئەمڕۆ یاریزان تەنها پێیەکانی موڵکی یانەکەی نییە، بەڵکە پێکەنین و جوڵەی دەست و قاچ، ڕەنگی پێست و شیوەی هەناسەدان و هەموو شتێک نرخی خۆی هەیە بۆ یانەکان. بۆ نموونە، دەکرێت یاریزان سزای ماددی و مەعنەوی بدرێت ئەگەر بێتوو خوانەخواستە، جۆرە خواردنێک بخوات یان خواردنەوەیەک بخواتەوە یاخود مارکەی جلێک لەبەر بکات کە سپۆنسەری یانەی ڕکابەر دەکات. هەربۆیە، یاریزان دەبێت هەمیشە وریا بێت، تاکوو لە ڕێگای کارێکی لەم جۆرە، زیان لە قازانجی ماددی یانەکەی نەدات.\nلێرە و لەوێ، دواجار لە هەموو سەردەمێک، یاریزان و تۆپی پێ، هەمیشە بەندەی ژێر دەستی کۆمەڵیک یاساوڕێسا بوونە. هەندێک لەو یاسایانە کۆمەڵایەتین و بەشێكی زۆریشیان ئابووریین و لە بەرژەوەندی سەرمایەدارە تەماحکارەکانی یارییەکەن. بۆ نموونە سیلڤیۆ بیرلسکۆنی سەرۆکی یانەی ئەی سی میلان و سەرۆک وەزیرانی پێشووی ئیتاڵیا، کاتێك ویستی بچیتە نێو دنیای سیاسەتەوە، پارتێکی دروستکرد، بەناوی (فۆرزا ئیتاڵیا)، کە دروشمێکی وەرزشییە و هاندەری ئیتاڵی بۆ پشتگیریکردنی تیپەکەی بەکاری دەهێنێت. بیرلسکۆنی ئەمەی بۆ هەڵخەڵەتاندن و خۆڵکردنە چاوی جەماوەری ئیتاڵی کرد، وە لەم کارەدا بەڕاستی سەرکەوتنێکی گەورەی بە دەستهێنا. چوونکە بیرلسکۆنی لە ڕیگای پارتی (فۆرزا ئیتاڵیا)وە بۆ ماوەی ٩ ساڵ حکومڕانی ئیتاڵیای کرد. بیرلسکۆنی لەمەدا، هیچ داهێنانێکی نەکرد، بەڵکو تەنها ڕێچکەی هاوپیشەی پێشووی، مۆسلینی دیکتاتۆری گرتەبەر کە تۆپی پێ وەکوو ئامرازێک بەکارهێنا بۆ بەرزکردنەوەی ناو و ناوبانگی فایشیەتی ئیتاڵی لە هەموو جیهاندا.\nتۆپی خڕ و یاریزانی چارەنووس ڕەش، لەوەتەی هەن قوربانیی دەستی چینە دەوڵەمەند و ئەرستوکراتێکانی کۆمەڵگەن. ساڵی١٣١٤ز کاتێک تۆپەکە لەپێی ڕۆمانییە کۆنەکانەوە گلۆربووەوە یاریگاکانی ئینگلتەرا، ئیدواردی دووەم، پاشای بەریتانیا، بە مۆرێکی شاهانە بڕیاری لەسەر چارەنووسی رەشی یارییەکە دا و وتی: “ئەم پێکدادانانەی کە لەسەر ئەم تۆپە، گەورە دەکرێت، ئازار و دڕندەیی لێدەکەوێتەوە، بۆیە خودا قبووڵی ناکات”. کەچی دواتر، کاتێک چینە شاهانەییەکانی کۆمەڵگا ستایشی یاریزانیان کرد، لەبەر عەشق و خولیای یارییە جوانەکە نەیانکرد. بەڵكوو بۆ ئەوە کردیان سۆز و خۆشەویستی خەڵکی چەوساوە بەدەستبهێننەوە، بەو پێیە یاریزان هەمیشە خۆشەویستی چینە چەوساوەکانی کۆمەڵگا بووە.\nلەگەڵ ئەوەشدا، چینی شاهانەی بریتانیا، ڕۆحیەتی یارییەکە و کاراکتەرەکانی نێو یارییەکەی وەکوو خۆیان قبوڵ نەکرد، بەڵکوو یاریزانانی وەک (ستانلی ماسیۆز، مات بوسبی و بۆبی چارلتۆن) لەلایەن بنەماڵەی شاهانەی بریتانیاوە، تەنها ئەو کاتە پلەوپایەیان بەرز دەبووەوە کە نازناوی (سێر)یان پێدەبەخشرا. وەک ئەوەی بیانەوێت بە خەڵكی عەوام بڵێن: مرۆڤەکان تەنها ئەو کاتە بەهایان هەیە کە نازناوێکی شاهانەی وەکوو سێریان پێدەبەخشرێت. تۆپەکەش تەنها ئەوکاتە دەبێتە جێگای ستایشی بنەماڵەی شاهانە، کە کەسە شاهانەییەکان یاریی پێبکەن.\nتۆپ و یاریزانەکان، تەنانەت لە جەوری چەپڕەوەکانیش قورتاریان نەبووە. ئەو چەپڕەوانەی کە داوای مافی هەموو چەوساوەکانیان دەکرد، بیریان نەبوو کە یاریزانی تۆپی پێش هاوچارەنووسیانە. چەپرەوەکان دەیانوت: “ئەگەر دین ئەفیونی گەلان بێت، ئەوا تۆپی پێ هیچی لەو کەمتر نییە، چوونکە تۆپی پێ مرۆڤەکان لە چالاکی شۆڕشگێرانە دوادەخات.” سوپاس بۆ بلۆکی سەرمایەداری، ئەگینا ئیستاکە هەموومان لە بیابانەکانی (سیبیریا) رەق بووبووینەوە!لەگەڵ ئەویشدا، چارەنووسی یاریزانان لە ژێر دەستی بلۆکی سەرمایەداریدا باشتر نەبوو. ئەگەر جاران گەمژە و ڕۆح ئەهریمەنی بوون، ئەوا لە دونیای نوێدا و لەگەڵ سیستەمی کاپیتاڵیزمدا لە دیوار و ستوونی ڕیکلامکردن زیاتر، هیچیتر نەبوون. چەوساندنەوەی یاریزانان و بەکارهێنانیان وەکوو کەرەستەیەک بۆ زیادکردنی سەرمایە، بەدرێژایی مێژووی گەمەکە هەر بەردەوام بووە.\nسوکرات لەگەڵ تۆپەکە، مارادۆنا و فاڵکاو لە کاتی پێکداداندا.\nلە مۆندیالی ١٩٨٦ یاریزانەکان داوایانکرد کاتی یاریکردنەکان بگۆڕدرێت، چوون گەرمای نیوەڕوانی مەکسیک ناسروشتی بوو. بەجۆرێک یاریزانەکان هەستیان دەکرد لە ناو مەنجەڵێکی چێشتلێناندا یاری دەکەن. لە وەڵامی ئەم داوکارییەی (مارادۆنا) و هاوڕێکانیدا، سەرۆکی فیفا (جواو هافیلانگ) زۆر بە سادەیی فەرمانیدا و وتی: “با دەمیان دابخەن و یاری بکەن”. ئاخر میستەر (هافیلانگ) زۆر پەرۆشی ئەوە بوو کاتی یارییەکان لەگەڵ کاتی پشووی وڵاتانی ئەوروپادا بگونجێت. تاکوو خەڵكی بە دیار تەلەفزیۆنەکانیانەوە دابنیشن و سەیری ڕیکڵامی نێوان گێمەکان بکەن. بەهەمان شێوەی (هافیلانگ)، کاتێک یەکێتی تۆپی پێی ئینگلتەرا ویستی یاری یارییەکە بکات بە چوار گێمەوە و هەر گێمیک ٢٥ خولەک بێت، ئەم پێشنیارەی لەبەر خاتری ماسولکە ماندووەکانی یاریزان نەکرد. بەڵکوو پێی وابوو بەو شێوەیە داهاتی یارییەکان زۆر زیاتر دەبێت، بەو پێیە ژمارەی ناوبڕەکان زیاد دەکات تاکوو تێیدا ڕیکلام ئەنجام بدرێت. وە کاتێک لە تۆپی پێدا، جیفارای وەکوو مارادۆنا، سوکرات، هتد پەیدا بوون و داوای کردنەوەی سەندیکای یاریزانانیان کرد. پێیان وابوو دەبێت یاریزان مافی خۆی هەبێت لە دیاریکردنی کاتی ڕاهێنان و یارییەکاندا، یاخود بەشداربن لەو بڕیارانەدا کە لەسەر پاڵەوانێتییەکان دەدرێت. ئەنجامەکەی ئەوە بوو کە سوکرات شاربەدەرکرا و مارادۆنا وەکوو کوڕی شەیتان بە هاندەران ناسێندرا.\nتۆپ و یاریزانان، چەوەساوترین کارەکتەری نێو شانۆی یارییەکانن. ئەوان ئەو موهەریجەن کە هاندەران دەخەنە پێکەنین و دەوڵەمەندەکان زەنگینتر دەکەن و لە کۆتاییدا دەبنە قوربانی جنێو و تێهەڵدان. وە لە خراپترین حاڵەتدا دەبنە قوربانی گوللەیەکی مافیا و ئۆڵتراسی یارییەکە. یاریزانان هەموو ئەم جەور و ستەمە قبووڵ دەکەن بە هۆکاری جیاوازەوە بەڵام هۆیەکی هاوبەش لە نێوان هەموو یاریزانەکاندا ئەوەیە کە بژێوی ژیانی خۆیان دابین بکەن لە ڕێگای بڕە پارەیەکەوە، کە دواین ماف و کەمترین پاداشتە یاریزان وەریدەگرێت. چوون، ئەو سامان و دەسەڵاتەی، سەرمایەدارانی گەمەکە لە پێی یاریزانەکانەوە خڕی دەکەنەوە، زۆر زیاترە لەوەی کە بە یاریزانەکانی دەبەخشن.\nئەمریکا چۆن قاعیدەی دروستکرد!


پەیامێک لەسەلاحەدین دەمیرتاشەوە | ZAnkoLine\nئایار 7, 2018\nپەیامێک لەسەلاحەدین دەمیرتاشەوە\nسەڵاحەدین دەمیرتاش، بەربژێری پارتی دیموکراتی گەلان- هەدەپە بۆ پۆستی سەرۆککۆماری تورکیا، لە زیندانەوە پەیامێک ئاراستەی کوردانی تاراوگە دەکات و داوایان لێدەکات بەشێوەیەکی کارا بەشداریی پرۆسەی دەنگدان بکەن.\nدەمیرتاش لە هەڤپەیڤینێکدا کە لەڕێگەی پارێزەرەکانییەوە ئەنجامیداوە، رایگەیاندووە، لە قۆناخی هەڵبژاردنەکاندا ئەرکێکی گرنگ دەکەوێتە سەر کوردانی تاراوگە و داوایان لێدەکات بەشێوەیەکی کارا رۆڵ لە سەرخستنی پرۆسەکەدا بگێڕن.\nدەمیرتاش دەڵێ، ئەو دەنگانەی لە دەرەوەی وڵات دەدرێن، چارەنووسساز دەبن، هەر بۆیە داوا لە گەلی کورد و کەسانی وڵاتپارێز و هێزە دیموکراتخوازەکان دەکات تا 7 ی حوزەیران کە پرۆسەی دەنگدان لە دەرەوەی وڵات دەستپێدەکات، ئامادەکاری تەواو بکەن و مسۆگەر بچنە سەر سندووقەکانی دەنگدان.\nبڕیارە رۆژی 24ی حوزەیرانی 2018 هەردوو هەڵبژاردنی شارەوانییەکان و سەرۆکایەتیی کۆمار پێکەوە بەڕێوەبچن، چەند کەسایەتییەکیش خۆیان بۆ سەرۆکایەتیی کۆمار کاندیدکردووە و رکابەرایەتیی ئەردۆغان دەکەن.\n← لێدوانی جەمال شەریف لەسەرئاستی ناوبژیوانی یاری کلاسیکۆ\nڤیدیۆ: حەیدەر عبادى دەلێ من یاریزانی ھێلی ناوەندبوم →\nچوار گۆڕانکاری لە چامپیۆزلیگی ئەم وەرزە


نامەیەکی کراوە بۆ عوسمان بایدەمیر..\nنامەیەکی کراوە بۆ تێکۆشەر و نیشتیمان پەروەر، عوسمان بایدەمیر..\nسڵاوێکی شۆڕشگێڕانەی گەرم..\nدەمێک ساڵە دەت ناسم و ئاگام لەوەیە کە شانت وەبەر چ بارێکی قورس و گران و مەترسیدار ناوە.\nئێوە لەپێناوی سەربەرزی و سەرفرازی نەتەوەیەک کە تورکیای فاشیست و تیرۆر پەروەر، بە ھێزی ئاگر و ئاسن، دەیەوێ لەبۆتەی ناسیۆنالیزمی تورکیدا ئاسمیلەی بکات، لە شیرینترین بەشی جەستەی خۆتان دەبوورن کە دڵ و گیانتانە..\nئەوکاتانەی لە شاشەی تیڤییەکانەوە، لەناو ھۆڵی پاڕلەمانی تورکیادا، دەتیبینم کە چۆن لەبەردەم ئەو ھەموو سەگە دڕانەی تورکی دیکتاتۆر و فاشیستدا، زمانت دێنیتە قسە و بۆ بەرگری کردن لە شوناسی نەتەوەیەک پڕ بە گەروت ھاوار دەکەیت" ھیچ ھێزێک ناتوانێ ئیرادەی نەتەوەیەک تێک بشکێنێ".دەزانم چۆن ژیانی خۆت دەخەیتە مەترسییەوە!.\nلە فۆڕمی خەبات و تێکۆشانتدا، باش ئەوەم خوێندۆتەوە کە ئێوە لەپێناوی ڕزگاری نەتەوەیەک، بڕیارتان داوە بەو ڕێگایەدا بڕۆن کە بۆسەی مەرگە.\nلەکردار و ھەڵوێست و قسەکانتدا، ئەوەم خوێندۆتەوە کە"مەرگ" لەپێناوی ئازادیدا، ژیانێکی ئەبەدی و شەڕافەتمەندانەیە.\nوەختێک ئێوە لەچوارچێوەی دەوڵەتی تورکیای دیکتاتۆر و دژە مرۆڤدا، بڕیارتاندا بەردی بناغەی ئازادی نەتەوەیەک دابنێن، ئێوە ئەوسەری تونێلەکتان باش خوێندبۆوە، زانیتان لەوێ مەرگ لە بۆسە دایە.\nبەڵام ئەوەشتان زانی کە ئازادیخوازیش باجی دەوێ، قوربانی دەوێ. ئەوەش فەلسەفەی سەرکەوتنی خەباتی مەدەنیانەی ئێوەیە.\nئێستا ئێوە لەناو گەلە گورگێکی ھاردا تێدەکۆشن بۆ ئازادی، تورکیای فاشیستی دیکتاتۆر ھیچتان پێ ڕەوا نابینێ، بە ئاگر و ئاسن وەڵامتان دەداتەوە، ھەموو ڕێکارێک بۆ شکاندنی شکۆمەندی نەتەوەکەمان دەگرێتەبەر، بەڵام ئێوە سیمبوولی نەتەوەیەکن و بڕیاتانداوە ڕووبەڕوویان ببنەوە و پیلانی ژەھراوییان پووچەڵ بکەنەوە.\nمادام بڕیار بڕیاری تێکۆشانە، ئێوە سەردەکەون و مافی نەتەوەکەشمان بەرجەستە دەبێ.\nڕێگاکە دوور و درێژە، پڕ ھەوارز و لێژە، مەترسی مەرگتان لەبەردەمدایە، بەڵام چوونکە بۆ ھێنانەدی خەونی نەتەوەیەک ھاتوونەتە گۆڕەپانی تێکۆشان، تەحەموولی ھەموو شتێک دەکەن. بڕیارتان داوە ئارام بگرن.\nدوێنێ (٢٣/ ٩/ ٢٠١٧)، کاتێک پاڕلەمانی تورکیا، (پڕۆژە یاسای درێژکردنەوەی ئۆپەراسیۆنەکانی دەرەوەی سنوور)ی تاوتوێ دەکرد، دیتم چۆن لەبەردەم ئەو ھەموو پاڕلەمانتارە شۆڤێنی و فاشیستەدا، پڕ بە گەروت ھاوارت دەکرد:\n"نەتەوەکەمان ژێردەستەیی قەبووڵ ناکات".\nلێت دوور بووم، بەڵام سێ جار شاشەی تیڤییەکەم ماچ کرد..\nلێرەوە دەستی ئازادیخوازیت دەگووشم، ئەو چاوانەت ماچ دەکەم کە ژێردەستەیی نەتەوەیەکی پێ دەبینی و پێت قەبووڵ ناکرێ.\nبیر و ھزرت ھەمیشە ڕۆشن بایدەمیر، سیبولی خۆڕاری نەتەوەیەک..\nسڵاویش بۆ تێکۆشانی ئازادیخوازانەی گەلەکەمان لە باکوری نیشتیمان..\nڕۆژنامەوان لە باشووری کوردستان\n٢٤/ ٩/ ٢٠١٧


كه‌تیره‌ی به‌ردی ده‌ستكرد‌یی چیمه‌نتۆیی و گه‌چی له‌سه‌ر بنه‌مای پۆلی كاربۆكسیلات\nCarboxal AS 50 پێویسته به كۆنكریتی سازكراو یان به ئاوی تێكه‌ڵه‌كه سه‌ربخه‌ن. گونجاوترین كات ، 5 خوله‌ك پاش تێكه‌ڵكردنی كۆنكریته و پێویسته 5 خوله‌ك له‌دوای سه‌رخستن ، تێكه‌ڵكردن به‌رده‌وام بێت.\nله سه‌رخستنی ئه‌م به‌رهه‌مه بۆ چیمه‌نتۆی ویشك رێگری بكه‌ن .\nگونجاوترین سنوری به‌كارهێنانی Carboxal AS 50 0.3 هه‌تا 1 له‌سه‌دی كێشی چیمه‌نتۆیه . ڕێژه‌ی دروستی به‌كارهێنان له پشكنینه‌كان له كارگه و گرێدار له‌گه‌ڵ ڕێژه‌ی ئاو له سه‌ر چیمه‌نتۆ ، ڕێژه‌ی چیمه‌نتۆ و بێژنگی ده‌نكۆڵه‌كان دیاری ده‌كرێت.\nCarboxal AS 50 پێویسته له په‌رداخه‌كانی سه‌ره‌كی به درگای داخراو و له سنوری گه‌رمایی 2 هه‌تا 35 پله‌ی سانتیگراد، دوور له تیشكی تاو كۆگا بكرێت. ئه‌م به‌رهه‌مه ئه‌گه‌ر له‌و مه‌رجانه‌دا كۆگا بكرێت هه‌تا 1 ساڵ مه‌ودای به‌كارهێنانی هه‌یه . له پێش به‌كارهێنان تێبینی به‌سه‌ر كاتی به‌رهه‌مهێنانی بكه‌ن.\nڕێژه‌ی به‌كارهێنان 0.3 هه‌تا 0.7 له‌سه‌دی كێشی چیمه‌نتۆ\nئه‌م مادده‌یه ژه‌هراوی یان هه‌ڵگرسێنه‌ری ئاگر نیه . له كاتی به‌كارهێنان له ده‌ستكێش و ماسكی گونجاو كه‌ڵك وه‌رگرن . ئه‌م مادده‌یه خووراكی نیه و له ئه‌گه‌ری په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ پێست و چاو به زووترین كات به ئاو بیشۆرنه‌وه\nبه‌سته‌كی و بارگرانی تایبه‌تمه‌ندییه‌كانبابه‌ته‌كانی به‌كارهێنان ستاندارده‌كانPDF\nكه‌مكردنه‌وه‌ی ئاو هه‌تا ڕێژه‌ی 40 له‌سه‌دا\nبه‌ردی ده‌ستكردی له‌سه‌ر بنه‌مای چیمه‌نتۆ یان گه‌چ\nسیسته‌می سمنت- پلاست


خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ كتێبی مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵانی – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ كتێبی مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵانی\nئه‌م كتێبه‌ی بوخاری وشیاری ئه‌گه‌ر له پێشه‌كییه‌وه حسابی بۆ بكه‌ین بریتییه له17 به‌ش، یان بابه‌ت سه‌باره‌ت به مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵان، لێكۆڵه‌ر 29 سه‌رچاوه‌ی به زمانی جیاواز به كارهێناوه ئه‌مه‌ش متمانه ده‌داته خوێنه‌ر سه‌باره‌ت به‌لێكۆڵینه‌وه‌كه. گرنگی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه له‌وه‌دایه. ده‌كرێت ببێته سه‌رچاوه‌یه‌كی كورت و پوخت سه‌باره‌ت به‌ماه شه‌ره‌فخان، دۆزینه‌وه‌ی زانیاری و په‌یوه‌ندی نوێ به‌شێكه له هه‌نگاوه‌كانی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه. دیاره لێكۆڵه‌ر باس له ژیان و به‌رهه‌مه‌كانی مه‌ستووره ده‌كات. ئه‌وه‌ی په‌یوه‌سته به‌مه‌ستووره و ساڵڕۆژی له دایكبوونی كه (1805)ه و چۆنیه‌تی په‌روه‌رده‌كردنی مه‌ستووره له‌و سه‌رده‌مه‌دا له لایه‌ن خانه‌واده‌كه‌یه‌وه. چ ئاستێكی به‌رزی یه‌كسانی جێنده‌ری هه‌بووه له‌و په‌روه‌رده‌یه‌دا، ئێمه لایه‌نی عه‌قڵی كراوه‌ی باوك و باپیره‌ی مه‌ستووره ده‌خوێنینه‌وه. كه‌واته لێره‌دا په‌روه‌رده‌ی مه‌ستووره په‌رورده‌یه‌كی عه‌قڵی بووه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا مه‌ستووره خۆی منداڵێكی ژیر و زیته‌ڵ بووه. لێ به‌ختیش یاوه‌ری بووه له په‌روه‌رده‌بوونی له نێو خێزانێكی پێشكه‌وتوو و خاوه‌ن فیكرێكی فیمینزمانه به‌پێوه‌ری ئێستاكه. باوانی مه‌ستووره گرنگیان به خوێندن و فێربوونی زمانه‌كان داوه و مه‌ستووره‌یان خستۆته حوجره و له‌گه‌ڵ ناڕازیبوونی شێخی مزگه‌وت بۆ ئه‌م هه‌نگاوه، لێ باپیری مه‌ستووره ده‌ڵێت: ئێمه ده‌مانه‌وێت كچه‌كه‌مان به‌سه‌واد بێت. نه‌ده‌مانه‌وێت له فه‌رمانگا كار بكات و نه‌ببێته مامۆستا. دیاره زیره‌كی و وریایی و خولیا و جددیه‌تی مه‌ستووره له به‌رده‌وامبوونی له خوێندن و فراوانكردنی ئاسۆی زانست و زانیاری كه‌سایه‌تی ماه شه‌ره‌فخانی به نه‌مری هێشتۆته‌وه. لێكۆڵه‌ر مێژووی له دایكبوونی مه‌ستووره به به‌ڵگه ساغ ده‌كاته‌وه. له دایكبوونه‌كه به‌حكومه‌تی حاكمی ئه‌رده‌ڵانه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه.\nپه‌یوه‌ندی نالی و مه‌ستووره\nله په‌یوه‌ندی نالی و مه‌ستووره بوخاری پرسیارێك ده‌وروژێنێ و ده‌پرسێ: ئایا هیچ په‌یوه‌ندییه‌ك له‌نێوان مه‌لا خدری شاره‌زووری (نالی)ی شاعیر و مه‌ستووره هه‌بووه؟ به‌ڕای لێكۆڵه‌ر قه‌سیده‌ی (مه‌ستووره) ی نالی له سه‌رده‌می خۆیدا نوێگه‌ری و ره‌چه‌شكێنی بووه، ئه‌ویش به‌ده‌ستبردن بۆ ئیرۆتیكا و جۆری ئه‌تككردنی شاعیر له باسكردنی ئه‌ندامی زاینده‌ی ژن. لێكۆڵه‌ر له‌نێو بێنه و به‌رده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی قه‌سیده‌كه بۆ نالی یانیش ئایا مه‌ستووره‌ی نێو قه‌سیده‌كه هه‌مان مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵانییه؟ بوخاری هه‌موو ئه‌و سه‌رچاوه هاویه‌ك و دژیه‌كانه باس ده‌كات له مشتومڕی پرسیاره‌كاندا. دێت و به‌كۆمه‌ڵێك به‌ڵگه له لێكۆڵینه‌وه له خاسیه‌تی شیعری نالی قه‌سیده‌كه بۆ نالی ده‌گه‌ڕێنێته‌وه، بۆ نموونه دووباره‌كردنه‌وه وشه له هه‌مان دێر و هه‌مان قه‌سیده‌دا به‌كارهێنانی چه‌ند جاره‌ی هه‌مان وشه به‌واتای جیاواز له نیوه‌ی دێڕی یه‌كه‌م و دووه‌می یه‌ك به‌یتدا. یانیش یه‌ك وشه به دوو واتای جیاواز له نێو دێڕی یه‌ك به‌یتدا. «ئایینه به ماینه ده‌بێ ره‌نگومابێ مه‌ستووره به مه‌ستووره ده‌بێ موهره گوشابێ» ئه‌م چه‌ند باره‌كردنه‌وه به‌خاسیه‌تێكی به‌هێزی شیعری نالی له قه‌ڵه‌م ده‌دات. خاڵێكی تر دانانی نیشانه یان ناسنامه بۆ شیعره‌كه. هه‌ر وه‌ك نالی له دێری (47) نازناوی خۆی داناوه وه‌ك به‌ڵگه‌یه‌ك بۆ خاوه‌ندارێتی و به‌هێزترین به‌ڵگه‌ی خاوه‌ندارێتی نالی بۆ ئه‌م قه‌سیده‌یه ئه‌وه‌یه كه ئه‌و رۆژه‌ی قه‌سیده‌ی مه‌ستووره ده‌نووسێت، ئێواره‌كه‌ی نالی سنه به‌جێدێڵێت. به بۆچوونی لێكۆڵه‌ری ئه‌م قه‌سیده‌یه له‌شیعره‌كانی سه‌ره‌تای نالی- یه و سه‌ره‌تای سۆزداری نالی بۆ مه‌ستووره‌یه دواتر گۆڕاوه بۆ حه‌بیبه (كه‌واته شیعره‌كه هی نالی- یه و حه‌بیبه‌ش مه‌ستووره‌یه) خاوه‌نێتی نالی بۆ شیعره‌كه له شێوه‌زاری نووسینی شیعره‌كه‌دا دیاره شاعیر خه‌ڵكی ناوچه‌ی ده‌وروبه‌ری سلێمانییه ئه‌ویش به به‌كارهێنانی چه‌ند نموونه‌یه‌ك له وشه‌كانی ناو شیعره‌كه «ئه‌م ساحێبی ئه‌شریحه ده‌بێ هه‌یئه‌ی (چا)بێ» چا واته (چاك ) وشه‌یه‌كه له سلێمانی و ده‌وروبه‌ری به‌كاردێت و زۆر نموونه‌ی دیكه‌شی له‌م شێوه‌یه هێناوه‌ته‌وه. مه‌ستووره له قه‌سیده‌ی نالی دا سه‌رده‌می نووسینی قه‌سیده‌كه سه‌رده‌می گه‌نجیه‌تییه كه له سنه ژیاوه. ئه‌م دوانه هاوچه‌رخ بوون. هه‌ردووكیان گه‌نج بوون. به به‌كارهێنانی چه‌ند وشه‌یه‌ك له شیعره‌كه (عوقده‌م هه‌یه، بیكر نه‌سوابێ …هتد) مانای پاكیزه‌یی مه‌ستووره ده‌دات كه هه‌مان رای مه‌سعود محه‌مه‌ده. له ساڵی شووكردنی مه‌ستووره 1829 كه بیست ساڵ بووه، ساڵی له دایكبوونی نالی 1797 به گوێره‌ی سه‌جادی كه‌واته نالی له ته‌مه‌نی (25-30) ساڵیدا به‌گه‌نجی ئه‌م قه‌سیده‌یه‌ی نووسیوه.\nیه‌كه‌م ژنی مێژوونووس\nهه‌روه‌ها لێكۆڵه‌ر به‌هێنانه‌وه‌ی شیعرێكی دی نالی له سه‌رده‌می گه‌نجی دا نووسیویه‌تی و هاوچه‌رخی شیعری مه‌ستووره‌یه ده‌ڵێت كه حه‌بیبه‌ی نالی هه‌مان مه‌ستووره‌ی ئه‌رده‌ڵانییه له چه‌ند وشه‌یه‌كی ناو شیعره‌كه مه‌به‌ست له مه‌ستووره‌یه هه‌روه‌ها ده‌ڵێت كاتێك خه‌ون به‌كه‌سێكه‌وه ده‌بینێت. ده‌بێت پێشتر ئه‌و كه‌سه‌مان دیبێ. گه‌رنا نه‌یناسیووه. بۆیه نالی و مه‌ستووره یه‌كتریان بینیووه. له توێژینه‌وه‌ی بۆ به‌رهه‌مه‌كانی مه‌ستووره‌دا لێكۆڵه‌ر مه‌ستووره وه‌ك سیمبولێك بۆ ژنانی كورد داده‌نێت و كاریگه‌ری مه‌ستووره له‌سه‌ر ئه‌ده‌ب و نووسین ده‌رده‌خات. ئه‌و دیده‌ی كه نووسین كاری پیاوانه ده‌گۆڕێت بۆ نووسین كاری لێهاتوانه. هه‌روه‌ها بواره‌كانی نووسینی مه‌ستووره به‌یان ده‌كات هه‌ر له شیعر و مێژوو و ئایین و بیۆگرافیا. مه‌ستووره یه‌كه‌مین ژنه مێژوو بنووسێته‌وه، هه‌روه‌ها له بواری ئایینیش بنووسێت. هه‌روه‌ها خاوه‌نی كتێبێكه له‌سه‌ر شاعیر و ئه‌دیباتی كورد (مجمع الادبا‌و) به‌ڵام چاپ نه‌كراوه و دیاریش نییه.\nمێژووی ئه‌رده‌ڵان وه‌ك یه‌كه‌مین مێژوونووسی كورد و گه‌لانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست لای لێكۆڵه‌ر گرنگی نووسینه‌وه‌ی مێژووی ئه‌رده‌ڵان له لایه‌ن مه‌ستووره‌وه نووسه‌ر به‌ویستی خۆی و بێ هیچ راسپارده‌یه‌ك مێژووه‌كه‌ی نووسیوه‌ته‌وه. ئه‌وه‌ش واده‌كات راستییه مێژووییه‌كان له‌به‌رخاتری كه‌س نه‌شێوێنرێت باش و خراپ وه‌ك خۆی بنووسرێته‌وه. لێكۆڵه‌ر جیاوازی ده‌كات له نێوان مێژووی مه‌ستووره و شه‌رفخان، ده‌ڵێت شه‌رفخان ویستوویه‌تی پارێزگاری له ناوی خانه‌واده‌كانی كورد بكات. به‌ڵام مه‌ستووره به‌دیدێكی ره‌خنه‌گرانه و به‌راوردكارییانه مێژوو ده‌نووسێته‌وه. یه‌ڤگینی ڤه‌سیلیڤای رۆژهه‌ڵاتناس ده‌كاته شایه‌تی نووسینه ره‌خنه‌ییه‌كانی مه‌ستووره (گه‌واهیده‌ری ئه‌م جۆره نووسینه) و مه‌ستووره به‌هێنانه‌وه‌ی به‌ڵگه و به‌راورد كردندا داهێنان له نووسینه‌وه‌ی مێژوو ده‌كات. هه‌روه‌ها لێكۆڵینه‌وه‌كه باس له لایه‌ن و چۆنیه‌تی بیركردنه‌وه‌ی مه‌ستووره ده‌كات و بڕوا و یه‌قینی مه‌ستووره له‌سه‌ر رووداوه‌كان و په‌یوه‌ست به‌بوونی به‌ویستی ئیراده و رازی بوون به‌و قه‌ده‌ره له‌خودا ده‌نووسێته‌وه. راستگۆیی مه‌ستووره له نووسینه‌وه‌دا له‌وه به‌دیار ده‌كه‌وێت كه به بڕیار و ویستی خۆی و دوور له فشار مێژووه‌كه‌ی نووسیوه‌ته‌وه. به‌ڵگه‌شی ئه‌وه‌یه كه سه‌ره‌ڕای خۆشه‌ویستی بۆ خوسره‌وخانی هاوسه‌ری باس له‌خراپ ره‌فتاری خوسره‌و خان ده‌كات و چاوی له زوڵم زۆری ئه‌و نه‌نووقاندووه. لێكۆڵه‌ر شێوازی نووسینه‌وه‌كه‌ی هێناوه‌ته به‌رباس و لێكۆڵینه‌وه باس له‌سه‌رچاوه مێژووییه‌كان و ئاوێته‌كردن و به‌راوردكردنیان و دۆكۆمێنته مێژووییه‌كان و دووباره داڕشتنه‌وه‌یان له‌لایه‌ن مه‌ستووره‌وه باس ده‌كات.\nشایه‌تحاڵی حكومڕانیی میرانی ئه‌رده‌ڵان\nمه‌ستووره خۆی بۆته شایه‌تحاڵی حكومڕانی میرانی ئه‌رده‌ڵانی و خاڵه به‌هێز و لاوازه‌كانی ده‌ستنیشان كردووه بۆ په‌ند وه‌رگرتن. لێكۆڵه‌ر ده‌ڵێت: ئه‌مه‌ش سه‌ره‌تای دروستكردنی مێژووییه‌كی فه‌لسه‌فییه. له‌م لێكۆڵینه‌وه بۆمان ده‌رده‌كه‌وێ مێژووی ئه‌رده‌ڵان ته‌نێ مێژوویه‌كی سیاسی نییه، به‌ڵكو نووسینه‌وه‌ی جومگه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و دارایی و سه‌ربازی و شارستانیشه. لێره ره‌خنه‌گرتن له زمانی نووسینی مه‌ستووره خۆی قووت ده‌كاته‌وه. دیاره مه‌ستووره زۆرینه‌ی نووسینه‌كانی به زمانی فارسی بووه وێڕای زانینی كوردییه‌كی ره‌وان. لێ شاره‌زایی باشی له زمانی فارسی وایكردووه به‌زمانێكی ئه‌ده‌بی پته‌وی فارسی بنووسێت. ئه‌مه‌ش مایه‌ی داخه كه به‌كوردی نه‌نووسراوه. لێكۆڵه‌ر گرنگی داوه به بابه‌ته تاقانه‌ییه‌كانی مه‌ستووره. چ وه‌ك نووسینه‌وه‌ی مێژوو یانیش ئایین له نووسینه‌وه‌ی كتێبی (شرعیات) هه‌روه‌ها باس له‌و سه‌رده‌مه ده‌كات و ره‌خنه له‌و حاڵه‌ته ده‌گرێت كه ژن له‌و ئاسته نزم تره له‌وه‌ی ده‌ست بۆ بابه‌ته ئایینییه‌كان ببات. به‌م شێوه‌یه مه‌ستووره یه‌كه‌مین ژنه كه له‌بواری ئایینیدا نووسیوێتی و یه‌كه‌مین كتێبی ئایینییه به زمانی فارسی نووسرابێت. لێره‌دا كاریگه‌ری فیكر و رێبازی مه‌ولانا خالید (ته‌ریقه‌تی نه‌قشبه‌ندی) له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕی مه‌ستووره ده‌خوێنینه‌وه. له هه‌ر به‌شێك و باسی هه‌ر كتێبێك وه‌ك زێده‌كردنی بانكی زانیارییه‌كان، ناوی كتێب و ساڵ و جاری چاپ له كۆتایی به‌شه‌كه بڵاوكراوه‌ته‌وه. به‌شێكی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه بۆ دیوانی شیعری مه‌ستووره ته‌رخان كراوه و تێیدا ماه شه‌ره‌فخان به پێشه‌نگ و نوێخواز ناساندراوه هه‌روه‌ها خاڵی به‌هێزی شیعره‌كان و دیاری كردنی ته‌مه‌نی نووسینی شیعر لای مه‌ستووره و هۆكار و پاڵنه‌ری مه‌ستووره بۆ شیعر ئه‌مانه هاتوونه‌ته به‌رباس و لێكۆڵینه‌وه. شیعره‌كانی به كوردی و فارسی نووسیوه و ئه‌گه‌رچی شیعره كوردییه‌كانی كه من لێ خۆشبه‌ختانه ماون و به‌زاری هه‌ورامی و سۆرانی نووسراون لێكۆڵه‌ر باس له گرێی شیعری مه‌ستووره ده‌كات ئه‌ویش كه قه‌ڵه‌مێكی پیاوانه‌یه زێتر له‌وه‌ی ژنانه بێت، نووسه‌ر ئه‌م گرێییه شی ده‌كاته‌وه و ئه‌م جۆره نووسینه ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كه خوێندن و شیعر بۆ ژنان له رووی ئایینیه‌وه نه‌هی لێكراو بوو. به‌ڵام دوای مردنی خوسره‌وخانی مێردی شێوازی شیعری ده‌گۆڕێت بۆ شیعری ژنانه و شیعره‌كانی له رووی ناوه‌ڕۆكه‌وه زۆر غه‌مگینن ده‌بن به‌شێوه‌یه‌ك ده‌بێت به‌دامه‌زرێنه‌ری شیوه‌نه شیعر. هه‌روه‌ها باس له رواڵه‌تی شیعر ده‌كات. له شیعره كوردییه‌كانی مه‌ستووره خۆی له كتێبی (عه‌روزی) بێگانه رزگار كردووه و كێشی بڕگه‌یی به‌كارهێناوه: به‌ڕای لێكۆڵه‌ر مه‌ستووره له شیعره كوردییه‌كانی داهێنان ده‌كات و جیاوازه له‌شیعره فارسییه‌كان. لاپه‌ڕه 95 تا 172 شیعره‌كانی مه‌ستووره به زمانی فارسی و كوردی زاراوه‌ی جیاواز بڵاوكراوه‌ته‌وه. لێكۆڵینه‌وه‌كه باس له ده‌ستخه‌ته‌كانی مه‌ستووره ده‌كات و بێبه‌ش نه‌بوونیان له كه‌م و كوڕی و له‌ناوچوون و ونبوون. له‌گه‌ڵ بڵاوكردنه‌وه‌ی ده‌قی نووسراوی م.(محه‌مه‌د عه‌لی قه‌ره‌داغی) و هه‌روه‌ها وێنه‌ی ده‌ستخه‌ته زۆر جوانه‌كه‌ی به‌خه‌تی (نه‌سته‌علیق) ی شكست ئامێزه. به‌شێكی دی لێكۆڵینه‌وه‌كه پیره‌مێرد و مه‌ستووره‌یه. باس له سه‌رسامی پیره‌مێردی شاعیر ده‌كات به‌شیعره‌كان و ده‌سخه‌تی مه‌ستووره ده‌كات و كه چۆن (پیره‌مێرد) حاجی تۆفیق به‌گ مه‌ستووره وه‌ك گه‌وهه‌رێكی شه‌وچرای كوردستان ده‌بینێت و ده شیعری وه‌رده‌گێڕێته سه‌ر زمانی كوردی و له‌رۆژنامه‌ی ژین بڵاوی كرۆته‌وه .\nئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجه بوونی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی فارسییه و وه‌رگێڕانه كوردییه‌كه‌شی دانراوه كه تێیدا هاتووه وه‌زاره‌تی فه‌رهه‌نگ به‌بڕیاری ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران سێ نووسه‌ری به توانا دیاری ده‌كات بۆ نووسینه‌وه‌ی مێژووی كورد و بڕیاردان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كورده‌كان ئێرانی ره‌سه‌نن و به‌شێكی دانه‌بڕاوی فارس و ئیرانن، به‌رای لێكۆڵه‌ر ئه‌مه‌ش شێواندنی مێژووی كورده. له دوابه‌شدا وێنه‌ی گۆڕی مه‌ستووره و ئه‌و په‌یكه‌رانه‌ی بۆی دروستكراوه له‌گه‌ل كۆشكی خوسره‌وخان كه ماه شه‌ره‌ف تێیدا ژیاوه. به‌رگی كتێبی تاریخ اردلان و دیوانی ماه شرف خانم كردستانی و نالی و پیرمێرد بڵاوكراوه‌ته‌وه. له‌گه‌ڵ په‌راوێزێكی زۆر له لاپه‌ڕه‌ی 223—264 هه‌یه ده‌ستخۆشی له بوخاری وشیار ده‌كه‌م بۆ ئه‌م لێكۆڵینه‌وه زانستیانه‌یه‌ی كه ماندووبوونێكی زۆری پێوه دیاره.


ترەمپ ژمارەی تەلەفۆنی بۆ بەرپرسانی ئێرانی دانا - پەرەگراف\nترەمپ ژمارەی تەلەفۆنی بۆ بەرپرسانی ئێرانی دانا\nدۆناڵد ترەمپ، ژمارە تەلەفۆنێكی لە باڵیۆزخانەی وڵاتێك بۆ ئێران دانا، تا لە حاڵەتی ڕازیبوون بە گفتوگۆ، پەیوەندیی پێوە بكەن. هاوكات جوڵەی سەربازیی ئەمەریكا بە ئاڕاستەی كەنداوی فارس بەردەوامەو لە ئاژانسی هەوڵگریی ئەمەریكا(سی ئای ئەی) كۆبوونەوەیەكی "زۆر دەگمەن" دەربارەی ئێران ئەنجام دراوە.\nتۆڕی هەواڵیی سی ئێن ئێن بڵاویكردەوە "كۆشكی سپی ژمارەی پەیوەندیكردن بە دۆناڵد ترەمپی بە باڵۆزخانەی سویسرا داوە، بۆ ئەوەی ئێران هەر كات كە ویستی، لەو ڕێگەیەوە پەیوەندی بە سەرۆكی ئەمریكاوە بكات".\nسی ئێن ئێن لە سەرچاوەیەكی ئاگادارەوە ئەوەی گواستووەتەوە كە "تەنیا لە حاڵەتێكدا كە ئێران بیەوێت پەیوەندی بە ترەمپەوە بكات، لەلایەن باڵیۆزخانەی سویسراوە ئەو ژمارە تەلەفۆنەیان پێ دەدرێت".\nبەرپرسانی كۆشكی سپی دەڵێن "سەرۆكی ئەمریكا ڕاستگۆیانە ئەم هەنگاوەی ناوە".\nئەمە لە كاتێكدایە پێنج شەممەی ڕابردوو، ترەمپ وتی "چاوەڕوانم ئێرانییەكان پەیوەندیم پێوە بكەن بۆ گفتوگۆ و ئەنجامدانی ڕێككەوتنێكی نوێ".\nئەم هەنگاوەی ترەمپ لە كاتێكدایە كە ئەمریكا سزا ئابوورییەكانی بۆ سەر ئێران توندتر كردووەتەوە و دوو كەشتیی جەنگی ڕەوانەی كەنداوی فارس كردووە.\nكەشتیی فڕۆكەهەڵگری یو ئێس ئێس ئارلینگتۆن، كە هۆكارەكانی گواستنەوەی ئاوی و زەمینی و فڕۆكە هەڵدەگرێت، تەنیا چەند ڕۆژێك پاش ڕەوانەكردنی كەشتیی ئەبراهام لنكۆڵن، ئەویش بەرەو كەنداوی فارس كەوتووەتە ڕێ.\nبەرپرسانی وەزارەتی بەرگریی ئەمریكا دەڵێن "كەشتیی فڕۆكەهەڵگری یو ئێس ئێس ئارلینگتۆن پێشتریش بڕیار بووە ڕەوانەی كەنداوی فارس بكرێت، بەڵام پەرەسەندنی مەترسییەكانی ئێران ڕەوانەكردنی كەشتییەكەی پێش خستووە".\nكەشتیی فڕۆكەهەڵگری یو ئێس ئێس ئارلینگتۆن\nكەشتیی جەنگیی ئەبراهام لنكۆڵن كە ئەمریكا بەرەو كەنداوی فارس ڕەوانەی كردووە، ڕۆژی پێنج شەممە لە نۆكەندی سوێسەوە تێپەڕی.\nهەروەها ڕۆژی هەینی وەزارەتی بەرگریی ئەمریكا (پنتاگۆن) ڕایگەیاند "ئەمریكا بە دوای شەڕ لەگەڵ ئێراندا ناگەڕێت، بەڵام ئامادەی بەرگرییە لە بەرژەوەندی و هێزەكانی لە ناوچەكە".\nلە بەیاننامەی پنتاگۆندا هاتووە "لەو چوارچێوەیەدا سیستمی مووشەكیی پاتریۆتی ئەمریكاش بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییە پێشبینیكراوەكان ئامادەیە".\nهەوكات ئەمریكا چوار فڕۆكەی بۆمبهاوێژی B52ی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەكانی ئێران لە قەتەر جێگیر كرد.\nتۆڕی تەلەفزیۆنی ئێن بی سی لە زاری شەش بەرپرسی ئەمرییكییەوە ئەوەی ئاشكرا كردووە كە "جۆن بۆڵتۆن، ڕاوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا، ڕۆژی 19ی نیسان لە هەنگاوێكی دەگمەندا لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ئەمنیی ئەمریكا و دیپلۆماتكار و ڕاوێژكارانی سەربازیی كۆشكی سپی، لە ناوەندی ئاژانسی هەواڵگریی ناوەندیی ئەمریكا (سی ئای ئەی) كۆبووەتەوە".\nكۆبوونەوەكە بە بەشداریی جینا هاسپێل بەڕێوەبەری سی ئای ئەی، پاتریك شاناهان وەزیری بەرگریی ئەمریكا بە وەكالەت، ژەنەراڵ جۆزێف دانفۆرد فەرماندەی هێزە هاوبەشەكانی ئەمریكا، مایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا، دان كواتس بەڕێوەبەری ئاسایشی نەتەوەیی، بەڕێوە چووە.\nئێن بی سی دەڵێت "كۆبوونەوەكانی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا، بە گشتی لە ژووری عەمەلیاتی كۆشكی سپی بەڕێوە دەچن. بە گوتەی بەرپرسانی ئێستا و پێشووی ئەمریكا، بەڕێوەچوونی كۆبوونەوەی بەرپرسانی باڵای كۆشكی سپی و بەرپرسانی باڵای حكومەت لە ناوەندی سی ئای ئەی، ڕووداوێكی زۆر دەگمەنە".\nپێنج بەرپرسی سەربازی و چالاكییەكانی پێشووی سی ئای ئەی دەڵێن "كۆبوونەوەی لەو شێوەیە بە گشتی بۆ تاووتوێكردنی ئۆپەراسیۆنە نهێنییە زۆر هەستیارەكان و لێكۆڵینەوە لە ئەنجامەكانیان، یان تاووتوێكردنی ئۆپەراسیۆنێكی نوێ بەڕێوە دەچێت".\nدوو بەرپرسی پێشووی ئەمریكاش وتوویانە "ئەمریكا بۆ كۆكردنەوەی زانیارییەكان لەبارەی ئێرانەوە، تایبەتمەندییەكی دیاریكراوی هەیە كە تەنیا لە ناوەندی سی ئای ئەی دەكرێت كاری لەسەر بكرێت".\nفشارەكانی ئەمریكا بۆ سەر ئێران، هەوڵی جیدیی ترەمپە بۆ ڕازیكردنی ئەو وڵاتە بە گفتوگۆ و ڕێككەوتنێكی نوێ لەبارەی پڕۆژە ئەتۆمییەكەیەوە.\nترەمپ لە نوێترین لێدوانیدا وتی "ئەوەی من لە ئێرانییەكانم دەوێ، تەنیا ئەوەیە واز لە چەكی ئەتۆمیی بهێنن. ئەگەر ئەوە بكەن، هاوكارییان دەكەین ئابوورییەكەیان بەهێز بكەن. ئێمە نامانەوێت زیان بە ئێرانییەكان بگەیەنین".\nهەندێك لە چاودێرانیش پێیان وایە هۆكارێكی دیكەی فشارەكانی ئەمریكا، بۆ پاشەكشێ پێكردنی سەربازیی ئێرانە لە ناوچەكە، بە تایبەت كە بووەتە هەڕەشە بۆ سەر هەندێك لە هاوپەیمانەكانی، لەوانەش ئیسرائیل و سعوودیە. هەروەها هەڵوەشاندنەوەی ئەو هەموو گرووپە چەكدارییانەی كە لە سووریا و عێراق و یەمەن و لوبنان و وڵاتانی دیكە، لەژێر ناوی جیا جیادا دروستی كردوون.\nلە بەرانبەردا ئێران جەخت لە ڕێككەوتننامە ئەتۆمییەكەی لەگەڵ وڵاتانی پێنج كۆ یەك دەكاتەوە، بەڵام نەیشاردووەتەوە كە ئامادەی گفتوگۆی "بێ مەرج"ـە لەگەڵ ئەمریكا، ئەویش پاش هەڵگرتنی سزا و فشارەكان.


5 شوبات, 2018\nئەو کۆمەڵگایەی کە نەتوانێ بە واتای ڕاست "هەبوون" پێناسە بکات ناتوانێ بە واتای ڕاستیش ژیان پێناسە بکات، دوالیزمی گەردوون راستیەکە کە ناتوانین نکولی لێ بکەین بەڵام ئەو ڕاستیە گەردونیە لە مرۆڤدا سنوردار کراوە. پێناسەی دوالیزم لە کۆمەڵگادا لە بەر ئەوەی کە لە سێبەری زیهنیەتی پیاوسالاریدا گەشەی کردووە تەنانەت پێکەوە بوونی پیاو و ژنێکە، ئەویش پیاوێکی دەسەلاتدار و ژنێکی کۆیلە، لەم دوالیزمەدا نکولی لە هەبوون دەکرێت، هەبوونی ژن وەکو خۆی، وەکو ژن، وەکو نیوەی کۆمەڵگا، وەکو کەسێک کە خۆی بۆ خۆی دەتوانی بژیەت، دەتوانێ بئافرێنێ، دەتوانێ شێوە بگرێت وشێوە بدات بە ژیان، بەڵام ئەو راستیانە نابینرێت تەنانەت ژنیش خۆ بە خۆ نایبینی، لە بەرئەوەی بە کۆیلە بوون و چەوسێنراوی شێوەی گرتوە و وەکوو قالب و تابۆیەکی لێ هاتووە. بۆ شکاندنی ئەم تابۆیە پێشەکی پێناسەکردن پێویستە کە جارێکی دیکە لە سێبەری فکر و ڕامانێکی ئازاد و دیموکراتیک دەستەواژەکان نوێ بکرێنەوە و ناوەرۆکیان بە ئازادی و یەکسانی و دادپەروری دابگیردرێت. لە سەرەتادا ئەوەی کە هەر کەس لە خۆی پرسیار بکات کە من کێم؟ بۆچی دەژیم و دەەمەوی چۆن ژیان بکەم؟ ئەگەر پرسیاری سەرەکی هەر مرۆڤێک سەبارەت بە خۆی بگۆڕدرێت ئەوا دیارە کە وەڵامەکان و لێگەرینەکانیش دەگۆڕێت… هەر مروڤێک گەر پرسیار لەخۆی بکات کە پێداویستیەکانی من، ژیان، یان خود داخوازەکانی من لە ژیان چیە؟ و ئەگەر بتوانێ خۆی بۆ خۆی وەڵامی بداتەوە ئەوە دەستپێکردنی ڕێگایەکە کە دەتگەیەنێتە سەرکەوتن.\nوەک دەزانین لەم قۆناغەدا کۆمەڵگای ئێران و گەلانی ئێران لە ناو هەل ومەرجی پێکهێنانی داخوازیە ڕەواکانی خۆیان کە گۆڕانکاریە، لە ناو تێکۆشان و سەرهەڵدان-دان و دەیانەوێ دەنگێک کەە بە درێژایی دەسەڵاتدارێتی ئێران خنکێندراوە، جارێکی دیکە زیندوو بکەنەوە، ئەو داخوازیەی گەل بۆ گوڕانکاریە، بۆ گۆڕینی دەستەواژەکان و بۆ پێناسەیەکی ڕاستەقینەیە لە کۆمەڵگا، لە مافی گەلان، مافی ژنان، ئازادی و دموکراسیە. کۆمەڵگای ئێران موزاییکی گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەراستە و لە بواری کەلتووری، باوەڕی، زمان و… دەوڵەمەندە بەڵام بەو دەوڵەمەندیە ناژی، لە بەرئەوەی نکولی لە ڕەنگەکانی دیکەی کۆمەڵگا دەکرێت، کۆمەڵگایەک کە لە ناخی خۆیدا نموونەی دموکراسی راستەقینە؛ بە یەک رەنگی، یەک زمانی و یەک مەزهەبی ناچار و مەحکوم دەکرێت. بۆیە ئەم قۆناغە کاتی سارێژ بوونی برینی کۆمەڵگای ئێران و دەربڕینی دەنگی داخوازیە ئازاد و دموکراتیکەکانیەتی، بەڵام لەم کاتە ناسکەدا گرنگترین بابەت کە هوشیارانە پێویستە بیبینین ئەوەیە کە دەوڵەتی ئێران پێناسە بۆ داخوازیەکانی گەل دانەتاشێت. پێناسەی ئازادی و دموکراسی بو گەلی ئێران تەنیا چارەسەری کێشەی ئابوری، یاخود مافی ژنان و داخوازی ژنان لە ئازادی، هەڵگرتنی چارشێو نیە. بەڵکو داخوازی بۆ گۆڕانکاریەکی بنەڕەتی و بنچینەییە. وەک ڕێبەر ئاپۆ دەلی گەلۆ هەوڵدانی مەزنی ئاژەڵێک لە قەفەس دا بۆ ئازادی، ڕەوای سەرکۆنە کردنە؟ کاتێک کە چریکەی بولبولێک وەک سەمفۆنیایەک هەڵبژاردەیە، بێجگە لە ئازادی ئێمە دەتوانین ئەم ڕاستیە بە کامە تێگەیشتن، بەراورد بکەین؟ ئەگەر ئێمە هەر بەرەو پێشەوە بچین، گەلۆ هەموو دەنگ و ڕەنگی گەردون واتای ئازادی ناهێنینتە بیری مرۆڤەکان؟ تەواوی هەوڵدانی ژنان، بێجگە لە لێگەڕینی ئەوان بە دوای ئازادیدا، دەتوانرێت بە کامە وشە پێناسەی بۆ بکرێت؟ لەڕاستیدا مرۆڤ ئەگەر خاوەن تێگەیشتن بێت، دەتوانێت بژیەت. مرۆڤ دەژیەت بۆ تێگەیشتن. ئەوەی کە ژیان دەسووڕێنێت حەقیقەتە. لەو شوێنەی کە واتادان نەبێت، ژیان واتای نییە. بۆ وێنە ئسپینۆزا گوتوویەتی: تێگەیشتن واتا ئازادی و جیا لەوە باوەڕ ناکەم ئازادیەک هەبوونی هەبێت.\nلێگەرین بۆ ژیانێکی ئازاد ئەرکی هەموو کەسێکە، بە تایبەت لە کۆمەلگایەکدا کە هەبوونی ژنان ون بووە، ئەرکی سەرەکی ژنان لێگەرین و تیکۆشان بۆ گەیشتن بە خۆیانە. ئەگەر ژن لە ئێران بە هەلواسین و دەرخستنی چارشێو یەکەم هەنگاوی خۆی بۆ ئازادی تاکە کەس هەلدەگرێت، ئەوا لە عفرین هەر ئەو ژنە بە ئیرادەیەکی قولتر بە سەر دوژمن دا ئەدات و بۆ ئازادی هەموو کۆمەڵگا شەڕ دەکات، لە بەرئەوەی هەر چەندە مرۆڤ زاناتر بێت زۆرتر جیاوازیەکان دەبینێت و هەر چەندەش جیاوازیەکان دەبینێت، ئەوەندەش زانا دەبێت… بۆیە هێزی هەرە سەرکی ژنان لە ئافراندنی کۆمەڵگایەکی ئازاد و دموکراتیکدایە، چونکە سروشت و راستینەی ژن بۆ خۆی وەهایە. ئەگەر دەبینین دوژمن وەک ئامانجێک شەرێکی تایبەت لە سەر کۆمەلگا بەڕێوە دەبات، ئەوا بە شێوازی هەرە ناشرین و دڕندانە نزیکایەتی لەگەڵ شەڕوانانی ژن دەکات، چونکە دەزانی ناسنامەی ئازادی کۆمەڵگا ئەو ژنەیە کە خۆی گەیاندۆتە لووتکە. بۆیە دەیەوێ بە پەلاماردان و بێ ێێزی کردن بە جەستەی تێکۆشەران و لێگەڕانی ئازادی، جارێکی دیکە ئیرادەی گەل بشکینێ، بەڵام با باش بزانێ کە مێژوی ئازادی و تێکۆشانی گەلی کورد پرە لە ئارینان، ئاڤێستایان، شیرینان، بارینان، ئەکینەکان وئێمە دەمرین بۆ ژیان، ناژین بۆ مردن و ئەم ڕۆحەیە کە بۆ گەلی کورد هێزی ئەژنویە وپێیەوە بەرخۆدان ئەکات و لە پێناو گەیشتن بە ئازادی بەرخۆدانی دەکات. لەبەر ئەوەی ئازادی بابەتێکی فکری و ڕۆحیە ناکرێت بگۆڕدرێت بۆ بابەتی بەحس و گفتوگۆ. پێویستە مرۆڤ بە هەستەکانی خۆی پێناسەیەکی بۆ خۆی هەبێت و لە سەر فکر و ڕامانی خۆی حاکم بێ و بە داخوازی چۆن بژیم، بژیەت، لەڕاستیدا ئازادی ئەوەیە. بۆیە ڕۆحی فیداییش بۆ گەیشتن بە ئازادی، مژارێکە ناکەوێتە چوارچێوەی گفتوگۆ.\nهەتا سرووشتی ژن لە ناو تارماییدا بمێنێت بێگومان تەواوی سرووشتی کۆمەڵگاش لە تاریکیدا دەمێنێت. ڕوناکی ڕاستەقینە و بەربڵاوی کۆمەڵگا ئەو کاتە مسۆگەر دەبێت کە ڕووناکی ڕاستەقینە وبەربڵاو لە جەوهەری ژن دا خۆی بنوێنێت. تارماییەکانی کۆمەڵگای کورد لە کەساییەتی ئاڤێستا و بارین وئارین دا رێگای روناکی خۆیان ئەبینن.\nكانونی دووه‌م 6, 2018\nناسنامەی نەتەوەیی کورد لە خۆرهەڵاتی کوردستان\nعەبدوڵڵا ئۆجەلان وەک وڵات ئێران رۆڵێکی گرنگی هەبووە لە پێکهاتن و گەشە سەندنی ناسنامەی کورددا، لێک نزیکی زمان و کولتووری نێوان کورد و فارسەکان جێگایەکی گرنگ لەو پێکهاتنەدا دەگرێت.ناوی…\nجارێکی دیکە ڕژێمی ئێران لە بەر بێ چارەیی لە بەرامبەر ئیرادە و بەرخۆدانی گەلی کورد دەستی کردووە بە لێشاوێکی ڕەش بگیری و زیندانی کردنی ڕۆڵەکانی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان .…


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | ئەمریکا 850 ملیۆن دۆلار بۆ پێشمەرگە تەرخاندەکات و بڕی 550 ملیۆن دۆلاریش بۆ هەسەدە\nوەزارەتی بەرگریی ئەمریکا (پێنتاگۆن)، هاوشێوەی ساڵانی رابردوو لە بودجەی ساڵی 2019 دا بودجەی تایبەتی بۆ مەشق و پڕچەککردنی هێزەکانی پێشمەرگە تەرخانکرد. بودجەکەش 850 ملیۆن دۆلارە. ئەمە لەکاتێکدایە بۆ هەمان ساڵ بڕی 550 ملیۆن دۆلاری بۆ هەسەدەش تەرخانکردووە. بەگوتەی بەرپرسانی باڵای ئەمریکا شەڕی دژی داعش نە لە عێراق و نە لە سووریا کۆتایی نەهاتووە، بۆیە دەبێت هاوکارییەکان بۆ هاوپەیمانەکانیان بەردەوامبن. پێشمەرگە بەو هێزە ناسراوە لە 2014ەوە بەردەوام لەبری جیهان شەڕی دژی تیرۆر دەکات. بۆ ئەم مەبەستە ئەمریکا بە جیاو لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژی داعش پشتگیری لە پێشمەرگە کردووە. ئەمجارە پشتگیرییەکان زیادیانکردووە و لە راگەیاندنی پلانی بودجەی ساڵی 2019دا پنتاگۆن بڕی 850 ملیۆن دۆلاری بۆ پێشمەرگە تەرخانکردووە. ئەم بڕە پارەیە لە کۆی ئەو ملیار و 400 ملیۆن دۆلارە دێت کە ئەمریکا بۆ پڕچەککردن و مەشقپێکردن بەو هێزانەی تەرخانکردووە، کە لە عێراق و سووریا شەڕی گرووپە چەکدارە تووندئاژۆکان دەکەن. بەراورد بە 2018 ئەمریکا بڕی بودجەی بۆ پێشمەرگە زیادکردووە. لە 2018 دا بڕی 365 ملیۆن دۆلار بۆ پێشمەرگە تەرخانکرابوو، ئێستا بڕەکەی بۆ 850 ملیۆن دۆلار زیادکراوە، ئەمەش ئاماژەیەکە بۆ ئەوەی ئەمریکا هێشتا پێیوایە گرووپە چەکدارە تووندئاژۆکان مەترسین لەسەر ئاسایشی ناوچەکە. جەیمس ماتیس، وەزیری بەرگریی ئەمریکا دەڵێت: یەکەمجار با ئاماژە بە کۆتاییهێنان بە خەلافەتە فیزیکییەکەی داعش بکەین، ئەمە هێشتا بەردەوامە، ئەوانەی لەگەڵ من لەنێو ئەم فڕۆکەیەن ئەمەیان بیرە کە گوتم شەڕی دژی داعش کۆتایی نەهاتووە. دۆناڵد ترەمپ پێشتر بە قارەمان و جەنگاوەری بەتوانا وەسفی پێشمەرگەی کردووە، هەر لە سەرەتای دەستبەکاربوونییەوە بەباشی زانیوە پشتگیرییەکانیان بۆ پێشمەرگە زیادبکەن. ترەمپ پێشتر لە وەڵامی پرسیارێکدا رایگەیاندبوو: ناوی کوردت هێنا؟ پێویستە لەگەڵ کورد کاربکەین و پێویستە پڕچەکیان بکەین، ئەوان سەلماندوویانە باشترین جەنگاوەرن، بەڕاستی سەلماندوویانە بۆ ئێمە وەفادارن. پێویستە پشتگیرییان بکەین، خاوەنی دڵی گەورەن، جەنگاوەری بەجەرگیشن، پێویستە زیاتر لە هەموو کاتێک هەماهەنگیمان لەگەڵیاندا هەبێت. ئەم بڕە بودجەیەی پێنتاگۆن دەچێتە کۆنگرێسی ئەمریکا و پێویستە تاوەکو 1ی ئۆکتۆبەری ئەمساڵ پەسەندبکرێت. هاوکات لەگەڵ پێشمەرگە، ئەمریکا بودجەی پێویستی بۆ هێزەکانی سووریای دیموکرات - هەسەدەش تەرخانکردووە. لە بەڵگەنامە پەیوەندیدارەکان بە بودجەی ئەمریکادا هاتووە، پێنتاگۆن لە بودجەی ساڵی 2018 دا نزیکەی 500 ملیۆن دۆلاری بۆ هاوپەیمانانی خۆی لە سووریا تەرخانکردبوو. ئەم ژمارەیە بۆ ساڵی 2019 بەرزکرایەوە بۆ 550 ملیۆن دۆلار. هەسەدە دەیان هەزار شەڕڤانی هەیە و لە شەڕی سووریا بەهێزترین هاوپەیمانی ئەمریکایە. شەڕڤانانی یەکینەکانی پاراستنی گەل YPG بڕبڕەی پشتی هێزەکەن و هەم زۆرینەی هێزەکە پێکدێنن، هەم سەرکردایەتیشی دەکەن. هەسەدە و یەپەگە زۆربەی خاکی رۆژئاوای کوردستان و بەشێک لە ناوچەکانی سووریا، بەگشی زیاتر لە 25% ی خاکی ئەو وڵاتەیان لەژێر دەستە. پێنتاگۆن لە بودجەی ساڵی 2018 دا بە کۆی گشتی داوای 606 ملیار دۆلاری کردبوو. بۆ ساڵی 2019 داوای زیادکردنی 80 ملیار دۆلاری دیکەی کرد و بەمەش بۆ ساڵی 2019 حکومەتی ئەمریکا پێویستی بە 686 ملیار دۆلارە. ئەمریکا لە بودجەی ساڵی 2018 دا نزیکەی 65 ملیار و 800 ملیۆن دۆلاری بۆ بودجەی وەزارەتی بەرگریی دابینکردبوو، ئەم ژمارەیە لە ساڵی 2019 دا بۆ 89 ملیار دۆلار بەرزکراوەتەوە. #13-02-2018#


خودا و شەڕ - قەڵەم\nخودا و شەڕ\nشەڕ وەک ئەستۆندەکێکی مێژووی کۆمەڵگای ئینسانی، شان بە شانی پەرەسەندنی زانست و پێشکەوتن گەشەی کردوە و لە گەڵ هەموو هەل و مەرجێکی کۆمەڵگادا خۆی گونجاندوە و بە گوێرەی رۆژ و ئاستی گەشەی کۆمەڵگاکان ئەویش خۆی سەرخستووە و، هیچ پێشگری و بەرگریێکی ئینسانی وەک یاسا و عەقڵ و زانست تاوەکو ئەمڕۆکە نەیتوانیوە شەر بۆ دەورانێکی هەرچەند کورتیش لە هاوتایی و هاورێیەتی ئینسانەکان دوور بخاتەوە.\nلەسەردەمانی پێش مێژوودا، ئەوکاتانەی ئینسان نەگەیشتبوە تەوحید و تاک خودایی و هەر ژیارێک و شارێک خاوەن چەندین خودا بوون، یەکێک لە خوداکان بەرپرس و خودای شەر بوو، وەک "ئاریس"ی یونانی و "مارس"ی رۆمەکان. لە پاش تەوحید و یەک خودایی بوونی ئینسان، ئەمجار شەڕەکان بوو بە شەڕی خوای یەکتا لەگەل چەند خودایی. شەڕی ئینسانەکانیش بوو بە شەڕی ئاینیی و هەوڵدان بۆ نەهێشتنی خوداکانیتر و ناچار کردنی هەموو ئینسانەکان بۆ ئیمان هێنان بە تاکەخودا. پاش خوداکان و حوکم کردنی خوای یەگانە بە هاتنی نوێنەری نوێ، شەڕی ئینسانەکان بوو بە شەڕ لەسەر ئەوەی کە ئایینی نوێ کە وەک دوا "ڤەرسیون" و خوێندنەوە لە ئایینی تخودای یەکتا دەبێت، ببێتە تەنیا ئایینی جیی بڕوا بۆ هەموو ئینسانەکان. واتە زاڵکردنی یەک خوێندنەوە لەسەر یەک دین بەسەر خوێندنەوەکانی تردا.\nئەم کێشمەکێشە لەگەڵ هاتنی هەموو نوێنەرە نوێکانی خودای یەکتا بەردەوام بووە و، لە سەر ئم شەڕانەش مێژووی درێژ و خوێناوی وەک شەڕە خاچییەکان لە بیرەوەری مێژوودا تۆمار کراوە. بەڵام هەر وەک سەرەتا ئاماژەمان پێدا لەگەڵ گەشەت زانست و تەکنیک، شەڕ و ئامرازەکانی شەڕپێکردن گەشەی کردووە، بۆیە نەک هەر بەر بە شەڕ نەگیراوە، بەڵکو هەتا هاتوە ترسناکتر و خوێناویتر خۆی نواندوە.\nئەمڕۆ شەر لە نوێترین مۆدێلی خویدا ئیتر شەڕی نێوان ئاینەکانیش نییە، بەڵکو شەڕی خوێندنەوەکانی یەک ئایین و یەک خودا و یەک نوێنەرە و بە ترسناکترین شێواز بەڕیوە دەچێت و، بەدوور لە هەر چەشنە بەزەیی و روحم و عەقڵی مرۆڤایەتی. ئەمڕۆ باوڕمەندانی یەک ئایین بۆ گەیشتنی خێراتر بە خودای وەعدەدراو لە ئایینەکەیاندا، کورتترین رێگا، یانی خۆکوشتن و خۆتەقاندنەوە بە بەرانبەرەکەیاندا هەڵدەبژێرن. ئەمەش ترسناکترین جۆری شەڕە کە سەرەڕای گەشەکردنی ئاستی زانستی و عەقڵیی ئینسان، شێوازی شەڕەکەی ناعەقڵیترین و نامرۆڤانەترین و قیزەنانەترین شێوازێکە کە تا ئێستا لە پێش مێژوودا و لە مێژووشدا نمونەی بەم شێوە تۆمار نەکراوە.\nئەمڕۆ ئیتر هەموو لایەنەکانی شەڕەکە بە ناوی یەک خودا شەڕدەکەن، شەڕەکەیان لە پێناوی خودادا دەزانن و کوژراوەکانیشیان ناو دەنێن شەهید و سەرکەوتنەکانیشیان بە یارمەتی و لوتفی خودا دەزانن و، هەموشیان سپاسی هەمان خودا دەکەن.\nتاریخ ایجاد در 02 دی 1393


لە دەرەوەی سینەما دەمەتەقێیەک لەگەڵ ئینگمار بێرگمان - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nلە دەرەوەی سینەما دەمەتەقێیەک لەگەڵ ئینگمار بێرگمان\nسازدانی: ئەی. ئەلڤارێس\n(ئەم دەمەتەقێیە ساڵی ١٩٧٥ کراوە...)\n|| بەشی دووەم\nمەبەستتان لەوەیە کە خووڕەوشتی پروتستاتییانە کۆتایی پێ هاتووە؟\nدیارە سوێد وڵاتێکی لۆتەریی کالفینییە. هەڵبەت بە شێوەیەکی ئاگایانە نا. بەڵێ ئەم بابەتە باوەڕێکی نائاگایانەی ژێرەوانێیە. دین لە دوو زەمینەدا قسان دەکا: یاسا و عیشق. کێشەکە لەوێدایە کە هەمووان عیشقیان لە یاد کردووە و تەواو یاساکانیان لە بیرن. ئەو لەیاد کردنە دەرەنجامی کارەساتباری لێ کەوتووەتەوە. ئێمە ئاگایانە بەڵام نائومێدانە هەوڵ دەدەین ڕێگەچارەیەک بۆ ئەو کێشەیە بدۆزینەوە. سیاسەتمەدارەکانی ئێمە گۆشەنیگای هەمەچەشنیان هەیە، بەڵام ئێمە هێشتا لە پشێوی و بێ سەروبەرییدا دەژین.\nئیلییا ئێرینبورگ لە جێگەیەکدا نوسیویەتی:" سوێدییەکان شاعیرانی ماددەن". ئایا ڕاستە بڵێین خەڵکی وڵاتی ئێوە بەرلەوەی مرۆڤەکانیان خۆش بوێن، شەیدای شتی ماددیاتن؟\nلە ڕوویەکەوە قسەکەی ئێوە ڕاستە. ئێمە باوەڕمان بە جۆرێک لە ماددەگەرایی هەیە و زۆر پێوەی پەیوەستین، لەبەرئەوەی بە کێشەوبێشەی زۆردا پێی گەییشتووین. لەگەڵ ئەوەشدا ناتوانیت بە هیچکام لەو جحێڵە چەپگەرا توندڕۆیانەی کە بۆ نموونە عەسرانی ڕۆژانی هەینی سوار ئوتومبێل دەبن و لەگەڵ خێزانەکانیاندا بۆ ڤێلاکانی خۆیان لە کەنار دەریا، جێگاگەلێک کە بەلەمیشیان تێدان، دەڕۆن، بقوبڵێنیت کە ئەو ڕێگەیەی ئێمە پیایدا ڕۆیشتووین ناڕاست بووە و غەدر لە مافی کرێکاران کراوە. ئەو وا بیر دەکاتەوە ئازادە و هەموو شت بە باشی بەڕێوە دەچێت. ناتوانرێ ئەو ئیقنا بکرێ ئەوە قەبوڵ بکا کە ئەم شۆڕشە درۆیەکی گەورە بووە و خۆی و خێزانەکەی لەژێر وەبەرهێنانی داودەزگادان. لە لایەکی تر، کرێکارێکی سادە لە کاتێکدا وا بیر بکاتەوە کە هاوکارەکانی لەژێر سووکایەتی و ستەمدان، ئەوا سووک و هاسان دەتوانێ بە مانگرتنێکی نایاسایی سەراپاگیرەوە ڕایەڵ ببێ. ئەمەش شتێکە کە بە زۆریی لێرە ڕوو دەدا، لەبەرئەوەی وەفاداری بە یەکێتیی و ساندیکاوە گرینگییەکی زۆری هەیە. کێشەکە لێرەدایە ئێستا ئێمە نەوەیەک لە گەنجانمان هەن کە پەروەردەیەکی ئازادتریان هەیە و مەیلی چەپگەرایانەیان مەودای زیاتری لە سۆسیالدیمۆکراتانی تەقلیدیی گرتووە. ئەم نەوە گەنجە پرسیاری زۆر دەخەنە ڕوو، بڕستی پەیڕەوێتی تەواوەتییان نییە و بەزۆریی ناقاییلن لەو بڕیارانەی کە بەبێ بەشداری ئەوان دەدرێن. لەبەرئەوە زۆر زوو مان دەگرن. جاران کاتێک ڕێککەوتنێک بۆ حەقدەست دەکرا، هەموو شت بە باشیی کۆتایی دەهات و ڕەوشەکان بۆ باری ئاسایی خۆیان دەگەڕانەوە. بەڵام ئەمڕۆ چاوەڕوانییەکان زۆر هەڵکشاوترن. کێشەی سەرەکی ئێمە ئەو هەڵکشانی چاوەڕوانییانەیە. پاشان سیاسەتمەدارانی خۆڵەمێشیپۆشی ئێمە، واتە ئەندامانی کۆمیسیۆنە حکومییەکان، دێن. دادەنیشن و دواجار لەگەڵ دەرهێنەردا ڕێک دەکەون. دەزانیت ئێمە ئامادەییمان لە تەڵەدانان و بینینی ڕۆڵی کارتێکەردا نییە.\nسەیرە کە ئێوە ئاوها بەم شێوەیە ڕا لەبارەی خەڵکی وڵاتەکەی خۆتانەوە دەدەن!\nبەڵێ سەیرە... دەزانیت ئێمە ئەکتەری بەتوانا و شایستەمان لە سکاندیناڤیا هەن، بەڵام ناتوانین بە جوانیی ڕۆڵی خۆمان لە ژیانی کۆمەڵایەتیدا ببینین.\nلەگەڵ ئەوەشدا جیهان بە چاوی ئیرەییەوە تەماشای سوێد دەکا. وڵاتەکەی ئێوە لە ڕوانگەی کۆمەڵایەتییەوە، شاری یۆتۆپیای سەرجەم پنتەکانی دونیایە.\nدەزانم... ئێمەش سەیرمان لێ دێ کاتێ خەڵکانێک لە زۆرینەی وڵاتانەوە بۆ ئێرە دێن و پێمان دەڵێن ئێوە لە بەهەشتدا دەژین. ڕەنگبێ لە هەندێک بابەتدا هەلومەرجەکان لە ئاست چاوەڕوانیدا بن، بەڵام لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە هێشتا ئێمە بە کامڵیی نەگەییوین. هێشتا مەودایەکی دوورمان لێیەوە هەیە. بەڵام لە هەوڵی خۆمان بەردەوام دەبین. دەبێ ئاگامان لەوە بێت کە ئێمە وڵاتێکی گچکەین و تەنها هەشت ملیۆن حەشیمەتین. ئەوەی لێرە ڕوو دەدا لە ڕوانگەی زۆر لە خەڵکانی دەرەوە ماندووکەر و بێزارکەرە، بەڵام ئێمە زۆر حەزمان لە ئاشتەواییە. خەڵکانیکی زۆر بە گۆشەنیگای تەواو جیاوازەوە ڕۆژان و شەوانی لەسەریەک و لە کۆنفرانسگەلی قەرەباڵخ بەرامبەر یەک دادەنیشن. ئەو خەڵکانە ڕقیان لە بیروباوەڕی یەکتریشە، بەڵام دواجار دەگەنە ئاشتی. هەڵبەتە ئەو ئیشە، هێندەش پاڵەوانانە نییە، بەڵام هەنگاوی ئەخلاقیی بەراییانەی ئێمە ئاوها ئیش دەکا. سەرەڕای ئەوە دەبێ بڵێم من بە توندی هەست دەکەم سوێدییەکم. لێرە دەژیم و قەت ناتوانم بۆ ماوەیەکی درێژ لە جێگەیەکی تر بژیم. ڕەگوڕیشەی بوونی من بەم خاکەدا ڕۆ چووە. هەر یەکێک لە ئێمە دەتوانین شوێنپێی خانەوادەییمان سووک و هاسان تا سەدەی شازدەیەمی زایینی هەڵبگرین. لەبەرئەوە من لێرە لەگەڵ ڕەگوڕیشەکانمدا دەژیم. من کێشەم لەگەڵ درک و کاردانەوەی خەڵکی سوێددا نییە. ڕاستییەکەی من حەزم لەو شێوازەیە. تەنانەت ڕۆحییەتی ئاشتەواییانە و ئاشتیخوازانەمانم خۆش دەوێن. من کەسێکی نائارامم و بە زەحمەت دەتوانم خۆم بە سازان بسپێرم، بەڵام باوەڕم وایە ئەگەر ئێوە بتانەوێ شتێک لەم وڵاتەدا جێبەجێ بکەن، ئەوا ناتوانن باوەڕی خۆتان بەسەر خەڵکانی تردا بسەپێنن. ئێوە دەبێ لەپاڵ ئەوانی تردا دانیشن و لەبارەی ئەو شتەوە کە دەتانەوێ ئەنجامی بدەن؛ بدوێن. بۆ نموونە من لە دوورگەی فارو خانوویەکی کۆنم نۆژەن کردەوە، ئیشی نۆژەن کردنەوەکە بە بەشداری جووتیاران و ماسیگرانی دەڤەرەکە ئەنجام درا. ئەوانە خودان توانای سەرسووڕهێن و دەست و بازووی بەهێزن. ئێمە هیچ پسپۆڕییەکمان لە نەخشەسازی خانووبەرەدا نەبوو. بەڵام پێکەوە دانیشتین و قسەمان لەبارەی بابەتەکەوە کرد. ئەم هەنگاوە تا سەر ئێسک سوێدییانەیە. خەڵک حەز دەکەن بەرنامەڕیژییەکانی خۆیان بە شێوەیەکی هەرەوەزی ئەنجام بدەن. کاتێ کە فیلمیش دەکەم بە هەمان شێوە ئیش دەکەم. من ناتوانم بڵێم "باشە، من ئێستا ئەم یان ئەو ئیش دەکەم"، لەبریی ئەوە لەگەڵ هەموو خەڵکانی پەیوەست بە پرۆژەکەوە دادەنیشین، سیناریۆکە دەخوێنینەوە و لەبارەیەوە قسان دەکەین. من لەبارەی خواستەکانمەوە دەدوێم و ئەوان پێشنیارەکانی خۆیان دەخەنە ڕوو. ئەم شێوازی ئیش کردنە زۆر لەبەردڵانە و بۆ من ڕێگایەکە تا لە تەنیایی دەروون نەخۆشانەی خۆم قوتارم ببێ.\nتەنیایی ناوەڕۆکی دووبارە بووەوەی زوربەی کارەکانی ئێوەیە. وا بزانم ئەو ناوەڕۆکەش کەڵکەڵەیەکی تەواو سوێدییانەیە. هەڵبەت ڕەنگە ئەم سەرنجە هەڵە بێت، لەبەرئەوەی من تەواو لە ڕێی فیلمەکانی ئێوەوە لە سوێد دەنۆڕم.\nپێم وا نییە تەنیایی نیشانێکی ڕەسەنی سوێدی بێت، یان لانی کەم دەتوانم بەم چەشنە بڵێم تەنیایی بەو ڕادەیەی سوێدییە، ئەمریکایی یان ئینگلیزییشە. وا بزانم تەنیایی خەسڵەتێکی ئینسانییە. نەوەی من بە تەرزێکی زۆر خەراپ پەروەردە کراوین، تەرزێک کە بە ناچاری ئێمەی ڕووەو تەنیاییە دەروون نەخۆشانەکە بردووە. نەوەی تازە ئاگایی زیاتری بەرامبەر شتەیلێک هەیە کە دەبێ خۆیانی لێ بە دوور بگرن.\nپێم وایە ئەم سیستمە کۆمەڵایەتییە نوێیە بە جۆرێک لە جۆرەکان تەنیایی دادەمەزرێنێ. پارە بە دایکان دەدا تا تەمەنی حەوت مانگیی ئاگایان لە منداڵەکانیان بێت و پاشان ئەگەر بیانەوێ درێژە بە کاری خۆیان بدەن، ئەوا دەبێ بە سەرپەرشتیارانی منداڵانیان بسپێرن. بە بڕوای من هەنگاوێکی لەو چەشنە کۆڵەگەکانی تەنیایی و دوورکەوتنەوە لە بەختەوەریی ئەو منداڵانە، ئەویش لە تەمەنێکی هێند هەستیاردا، تۆکمە دەکات. تەمەنی حەوت مانگیی بە دڵنیاییەوە تەمەنی گونجاو بۆ چوونە نێو کۆمەڵگا نییە.\nپێم وا نییە گەشەی منداڵان لەپاڵ منداڵانی تردا شتێکی هێندەش خەراپ بێت. کێشەکە لەوێدایە کە هەموو شت بە تەرزی تەواو و حیساب بۆ کراو ناگاتە ئەنجام. دەزانی چوونە دەرەوەی ژنان لە تەنیایی خۆیان لە ماڵ و بەشداری کردن لە چالاکی کۆمەڵایەتیدا هەم پێویستە و هەم بونیادنەریش، بەڵام هاوتەریب لەگەڵ ئەمەدا، ئەو گۆڕانکاری ژینگەییە بۆ منداڵان ڕەنگە ئارامیی دەروونییان بخاتە بەر مەترسییەوە. هێشتا بە دروستی نازانین ئایا ئەم سیستمە کاردای گونجاوی هەیە یان نا. سیستمی پەرستاری لە منداڵ تەمەنێکی زۆری نییە، بۆیە هێشتا نازانین کە ئایا ئامادەیی منداڵان لەپاڵ و لەگەڵ یەکدا بە درێژایی ڕۆژ و لەژێر چاودێری ژنانی تایبەتمەند، کە پسپۆڕ و شارەزای دایکایەتیین باشترە، یان باشتر ئەوەیە کە ئەو منداڵانە لای دایکانی تووڕە و تەنیای خۆیان لە ماڵەوە بمێننەوە؟ ڕای من تەواو لەگەڵ ڕای ئێوەدا نایەتەوە. بە بڕوای من بونیادی ئەمڕۆیی خێزانەکان بە توندی ئازار بە منداڵان دەگەیەنن و وا باشترە قوتابخانەکان و سیستمی پەرستاری ڕۆژانە پشکێک لە بەرپرسیارێتیی پەروەردەی نەوەی ئایندە لە ئەستۆ بگرێ. دەزانی لەم سیستمەدا بە زۆریی سێ یان چوار ژن پێکەوە بەرپرسیاری ئاگا لێ بوونی منداڵ لە ئەستۆ دەگرن. لەم وڵاتەدا ژنانێکی زۆر هەن کە ئامادەیی سەرسووڕهێنیان لە دایکایەتیدا هەیە. ئەم ژنانە دەبێ بێنە پێشەوە و بناسرێن، دەبێ ئەم ژنانە نەوەی ئایندە پەروەردە بکەن. ژنانێکی تر هەن ئامادەیی دایکایەتییان نییە، بەڵام ناتوانرێ پێیان بگوترێ منداڵ مەخەنەوە. قسەیەکی لەو چەشنە، ستەمکارانەیە.


دەسبەسەری شاعیر ونووسەری گەنجی بۆکانی - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nڕۆژی سێ شەممە ۱۲ی پووشپەڕی ۱۳۹۷ی هەتاوی هێزە ئیتلاعاتییەکانی کۆماری ئیسلامی لەشاری بۆکان هەڵیان کوتایە سەرماڵی شاعیر ونووسەری گەنجی کورد بەناونیشانی “ئەنوەر عەرەب” و ناوبراویان دەسبەسەر کرد.\nبەگوێرەی هەواڵەکە کە ڕێخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو پشتڕاستی کردۆتەوە ئەم هێزانە بەبێ هۆشداری پێشتر ناوبراویان دەسبەسەر کرد وگواستیانەوە بۆ شوێنێکی نادیار.\nجێگەی باسە ئەنوەر عەرەب ۳۳ساڵ تەمەنی هەیە و خاوەنی بڕوانامەی ماستەر وئەندامی ئەنجوومەنی ئەدەبی ئەوشارە وخاوەنی بەرهەمێکی چاپ کراویشە. گوشار وتۆقاندن ودەسبەسەری وزیندانی کردنی چالاکانی کەلتووری وسیاسی وژینگەیی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بەردەوامە ،تائاستێکە ڕێگەی هەناسەدان وڕادەربڕین بۆکەسانی بیرجیاواز قۆرغ کراوە.\n← بریندار بونی هاووڵاتیەکی کورد بە هۆی تەقەی راستەوخۆی هێزە ئەمنیەکان لە شاری سەقز\nخۆکوژی هاوڵاتییەکی کورد لەشاری سەقز →


په‌رتوکا پیرۆز » كارێن هنارتیان » به‌شێ 24\nسكالایا جوهیان دژی پاولۆسی\nپشتی پێنج رۆژان، حەنانیایێ سەرۆككاهن ل گەل هندەك ریهسپیان و گۆتاربێژەكی ناڤێ وی تەرتولۆس بوو، خواركەفتنە قەیسەریێ. وان سكالا ل دژی پاولۆسی ل نك والی كر.\nدەمێ پاولۆس هاتیە گازیكرن، تەرتولۆسی دەست ب تاوانباركرنا وی كر و گۆت: «فیلیكسێ بەڕێز، ژ دەولەتسەرێ تە، ئەڤە دەمەكێ درێژە، ئەم د ئاشتیێ دا دژین و ب دویربینیا تە چاكسازی د ناڤ ڤی مللەتی دا چێبووینە،\nئەم بۆ وێ چەندێ، ل هەر دەمەكی و ل هەر جهەكی، ب سوپاسیەكا مەزن ڤە شاهدەییێ ددەین.\nلێ دا پتر سەرێ تە گێژ نەكەم، هیڤیدارم تۆ ژ كەرەما خۆ پیچەكێ گوهداریا مە بكەی.\nمە دیت ئەڤ زەڵامە مرۆڤەكێ تێكدەرە و ل سەرانسەری جیهانێ د ناڤ هەمی جوهیان دا تێكدانێ دكەت و ئەو سەركێشێ تایێ ناسیرەییانە.\nوی بزاڤ ژی كر پەرستگەها مە بهەڕمینیت، ئینا مە ئەو گرت و مە حەزكر ل دویڤ دەستوورێ خۆ داد بكەین،\nلێ فەرماندە لسیاس هات و ب خورتی ژ ناڤ دەستێن مە ئینا دەرێ.\nپاشی فەرمان ل سكالاكەران كر كو بهێنە نك تە. ئەگەر تۆ لێپرسینێ ل گەل وی بكەی، تۆ ب خۆ دشێی راستیا وان هەمی تشتان بزانی، یێن ئەم وی پێ تاوانبار دكەین!»\nجوهیان ژی پشتەڤانیا ڤێ تاوانباركرنێ كر و گۆتن كو ئەڤە هەمی وەسایە.\nبەڕەڤانیا پاولۆسی بەرامبەری فیلیكسی\nدەمێ والی ئاماژە دایە پاولۆسی كو بئاخڤیت، پاولۆسی بەرسڤ دا: «ئەز دزانم، ئەڤە گەلەك ساڵن تۆ دادوەرێ ڤی مللەتی، لەوما ب كەیفخۆشی ئەز بەڕەڤانیێ ژ خۆ دكەم.\nتۆ دشێی راستیێ بزانی، كو ئەڤە نەپترە ژ دوازدە رۆژان، ئەز بۆ پەرستنێ هاتیمە ئورشەلیمێ.\nڤان كەسان جارەكێ ژی ئەز نەدیتیمە كو د پەرستگەهێ دا گەنگەشەیێ ل گەل كەسەكی دكەم، یان د كنیشتەیان دا، یان ژی د باژێڕی دا، خەلكی دئارینم.\nئەو نەشێن ژی وان تشتان بۆ تە بسەلمینن، یێن نوكە من پێ تاوانبار دكەن.\nلێ ئەز بەرامبەری تە دانپێدانێ ب هندێ دكەم، كو ل دویڤ وێ رێبازا ئەو دبێژنێ رێبازا خڕیای، ئەز خودایێ باب و باپیرێن خۆ دپەرێسم و باوەریێ ب وان هەمی تشتان دئینم یێن د دەستووری و نڤیسارێن پێغەمبەران دا هاتین.\nهیڤیا من ب خودێیە، ئەوا ئەڤ كەسە ب خۆ ژی چاڤەڕێیا وێ دكەن، كو دێ رابوونا مریان بۆ یێن باش و یێن نەباش هەبیت،\nژ بەر ڤێ چەندێ ژی ئەز بزاڤێ دكەم، دا هەردەم من وژدانەكا پاقژ بەرامبەری خودێ و مرۆڤان هەبیت.\nپشتی چەندین ساڵان، ئەز یێ ڤەگەڕیایم، دا هندەك هاریكاریێ بۆ هەژارێن مللەتێ خۆ بینم و قوربانان پێشكێش بكەم.\nدەمێ من ئەڤ چەندە دكر، وان ئەز د حەوشا پەرستگەهێ دا دیتم كو من خۆ پاك كربوو، ئەز د ناڤ چ خڕڤەبوون و تێكدانان دا نەبووم.\nلێ هندەك جوهیێن هەرێما ئاسیایێ ل وێرێ بوون، ئەگەر وان بەلگەیەك دژی من هەبا، پێدڤی بوو ئەو هاتبانە بەرامبەری تە و سكالا ل من كربا.\nیان ژی بلا ئەڤە ب خۆ بێژن، كا دەمێ ئەز ل بەرامبەری جڤاتا بلند یا جوهیان راوەستیایم، وان چ گونەهـ ل سەر من دیت،\nژبلی ئەوا من ل بەرامبەری وان دیار كری، دەمێ من ب دەنگەكێ بلند گۆتی: ‹ژ بەر باوەریا من ب رابوونا مریان، ئەز ئەڤرۆ ژ لایێ هەوە ڤە یێ دهێمە دادگەهكرن.›»\nهنگی فیلیكسی، ئەوێ پێزانینێن باش ل دۆر رێبازێ[a] هەین، روینشتن ب دویماهی ئینا و گۆت: «دەمێ لسیاسێ فەرماندە دهێت، دێ بڕیارێ ل سەر كێشا هەوە دەم.»\nپاشی فەرمان ل سەرلەشكەری كر، كو پاولۆس بهێتە زێرەڤانیكرن، لێ وی هندەك ئازادی هەبیت و رێ ل هەڤالێن وی نەهێتە گرتن كو بهێن خزمەتا وی بكەن.\nپشتی چەند رۆژەكان، فیلیكس ل گەل هەڤژینا خۆ دروسیلایێ هات، ئەو ژنك جوهی بوو. وی هنارتە ب دویڤ پاولۆسی را و دەربارەی باوەریێ ب مەسیح عیسای، گوهێ خۆ دایێ.\nدەمێ پاولۆس ل سەر راستداری و لخۆزاڵبوونێ و رۆژا دادكرنا كو دێ هێت دئاخفت، فیلیكس ترسیا و گۆت: «نوكە تۆ هەڕە و دەمێ من دەلیڤە هەبوو، دێ گازی تە كەمەڤە.»\nهەروەسا وی هیڤیەك ژی هەبوو، كو پاولۆس هندەك پارەیان بدەتێ، لەوما گەلەك جاران دهنارتە ب دویڤ وی را و ل گەل دئاخفت.\nپشتی دوو ساڵ بورین، پوركیۆس فێستۆس هاتە جهێ فیلیكسی، فیلیكسی ژی دڤیا جوهیان رازی بكەت، ئینا پاولۆس هێلا د زیندانێ دا.\na. 24:22 مەبەست پێ رێبازا مەسیحی


چەند خاڵ سەبارەت بە ئاڵای فەڕەنسا\n26/9/2020 05:31 PM\n*ئاڵای فەرەنسا رۆڵێکی گرنگی نەک لە خودی ئەم وڵاتە بەڵکوو لە هەموو جیهاندا هەیە. لەم رووەوە، ئەم ئاڵا سێ رەنگە یەکێک لە ناسراوترین ئاڵاکانی جیهانە و بە شانازییەوە لە باڵاخانەی حکومی، باڵاخانەی شارەوانی، باڵاخانە گشتییەکانی فەڕەنسا و لە ماوەی پشوودانە گشتی و نەتەوەییەکانی ئەم وڵاتەدا دەشەکێتەوە.\n*ئاڵای فەڕەنسا بە هۆی سێ رەنگی شین، سپی و سوورەوە، بە ئاڵای "سێ رەنگی فەڕەنسی" یان "سێ رەنگ" بەناوبانگە. بنەمای ئەم ئاڵا سێ رەنگە، ئەو قوماشە خڕانەیە کە لە ماوەی شۆڕشی فەڕەنسادا کەڵکی لێ وەردەگیرا.\n*سپی، کۆنترین رەنگە لە مێژووی فەڕەنسادا و هێمایەکە لە مریەمی پیرۆز، ژاندارک و عەشیرەتی بۆربۆن کە لە سەدە شانزەهەمەوە هەتا شۆڕشی فەڕەنسا حوکمڕانی ئەم وڵاتە بوون. رەنگی شین و سووریش کە لە هێمای شارەکاندا بەکار دێت، بەشێکن لە رەنگە نەریتییەکانی پاریس.\n*کاتێک ئاڵای سێ رەنگ فەڕەنسا لە 1790ـدا خرایە روو، ریزبەندی رەنگەکان لە چەپەوە بۆ راست بەم شێوەیە بوو: سوور، سپی و شین.\n*لە 1794ـدا، رەنگەکانی ئاڵای فەڕەنسا پێداچوونەوەیان بۆ کرا و لە چەپەوە بۆ راست بوو بە: شین و سپی و سوور. بەم حاڵەوە، لەنێوان ساڵاکانی 1817 بۆ 1830 و پاشا گەڕانەوەی بنەماڵەی بۆربۆن بۆ دەسەڵات بەهۆی شکستی ناپلئۆنەوە، ئاڵایەکی یەکسەر سپی بوو بە جێگرەوەی ئاڵای نەتەوەیی فەڕەنسا.


فەرموودە: هەموو ئومەتەکەم دەچنە بەهەشتەوە جگە لەو کەسەی سەرپێچی بکات ونەیەوێت، ووتیان: کێ هەیە سەرپێچی بکات ونەیەوێت؟ -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: ئەوەی گوێڕایەڵی من بکات دەچێتە بەهەشتەوە، ئەوەی پێچەوانەی فەرمانەکانی من کردەوە بکات؛ ئەوا سەرپێچی کردووە ونایەوێت بچێتە بەهەشتەوە - فرەفەرهەنگی فەرموودە وەرگێڕاوەکانی پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم-\nفەرموودە: هەموو ئومەتەکەم دەچنە بەهەشتەوە جگە لەو کەسەی سەرپێچی بکات ونەیەوێت، ووتیان: کێ هەیە سەرپێچی بکات ونەیەوێت؟ -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: ئەوەی گوێڕایەڵی من بکات دەچێتە بەهەشتەوە، ئەوەی پێچەوانەی فەرمانەکانی من کردەوە بکات؛ ئەوا سەرپێچی کردووە ونایەوێت بچێتە بەهەشتەوە\nلە ئەبی هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هەموو ئومەتەکەم دەچنە بەهەشتەوە جگە لەو کەسەی سەرپێچی بکات ونەیەوێت». ووتیان: کێ هەیە سەرپێچی بکات ونەیەوێت؟ -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: «ئەوەی گوێڕایەڵی من بکات دەچێتە بەهەشتەوە، ئەوەی پێچەوانەی فەرمانەکانی من کردەوە بکات؛ ئەوا سەرپێچی کردووە ونایەوێت بچێتە بەهەشتەوە».\nئەبو هورەیرەوە -ڕەزای خوای لێبێت- باسی ئەوە دەکات کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- موژدەی بە ئومەتەکەی داوە ودەفەرموێت: (هەموو ئومەتەکەم دەچنە بەهەشتەوە) واتە: ئەو ئومەتەی کە وەڵامی بانگەوازییەکەی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ی داوەتەوە، پاشان فەرمووی: (جگە لەو کەسەی سەرپێچی بکات ونەیەوێت) واتا: ئەوەی سەرپێچی فەرمانەکانی بکات کە هۆکاری چوونە بەهەشتن، چونکە کەسێک واز لە هۆکارێک بهێنێت کە هۆکاری گەیشتنە بۆ شتێکی دیاریکراو ولە شتێکی تردا ئەو هۆکارە نییە بۆ گەیشتن بە ئەو شتە ئەوا ئەم کەسە نایەوێت ولە سەر خۆی قەدەغەی کردووە، بۆیە ئەمانەی لە ڕیزی ئەوانە دەرکرد کە دەیانەوێت بچنە بەهەشتەوە وەکو هەڕەشەیەک بۆیان، یان مەبەستی (ئومەتی بانگەوازە) وئەوەی ڕازی نەبێت بە قبوڵ کردنی ئەم بانگەوازییە بەهۆی کوفر کردنی وڕەتکردنەوەی. هاوەڵە بەڕێزەکان فەرموویان: (کێ هەیە سەرپێچی بکات ونەیەوێت؟)، پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وەڵامیانی دایەوە وفەرمووی: (ئەوەی گوێڕایەڵی من بکات) واتە: ملکەچ بێت بۆ ئەوەی کە من پێی هاتووم ئەوا (دەچێتە بەهەشتەوە). و(ئەوەی پێچەوانەی فەرمانەکانی من کردەوە بکات) یان ئەوەتا باوەڕ نەهێنێت وبە ڕاستی دانەنێت یان ئەوەتا سەرپێچی فەرمانەکان بکات ونەهی لێکراوەکان ئەنجام بدات، (ئەوا سەرپێچی کردووە ونایەوێت بچێتە بەهەشتەوە) واتە: ئەوا سەرەنجام وداهاتووی خراپ دەبێت بە هۆی ڕەتکردنەوەی. بۆیە ئەوەی پەیامەکە ڕەت بکاتەوە وکافر بێت ئەوا هەرگیز ناچێتە بەهەشتەوە، وبەڵام ئەو مسوڵمانەی خراپە وتاوانەکانى زۆرتر بێت ئەوا ناچێتە بەهەشتەوە هەتا لە دۆزەخ پاک نەبێتەوە، ولەوەیە خودا لێی خۆش بێت وهەر سزاش نەدرێت ئەگەر هەموو تاوانەکانیشی ئەنجامدابێت.\n1: خوای گەورە بەندەکانی دروستکردووە بۆ ئەوەی ڕەحمیان پێبکات وبيانكاتە بەهەشتەوە.\n2: پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- پەیامەکان لە پەروەردگارییەوە دەگەیەنێت.\n3: ئەوەی سەرپێچی فەرمانەکانی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- بکات ئەوا ڕەحمەتی خوای گەورەی ڕەت کردووەتەوە.\n4: دژایەتیکردن وسەرپێچیکردنی فەرمانەکانی خوای گەورە وپێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- هۆکاری چوونە ناو دۆزەخە.\n5: ڕزگاربوونی مرۆڤ لە دونیا وقیامەتدا بە هۆی شوێنکەوتنی ڕێبازی پێغەمبەرە -صلى اللە علیە وسلم-.\n6: ئەم فەرموودەیە گەورەترین موژدەی تێدایە بۆ ئەوانەی کە ملکەچی فەرمانەکانی خوای گەورە وفەرمانەکانی پێغەمبەرن -صلى اللە علیە وسلم- لەم ئومەتەدا، کە ئەوان هەموویان دەچنە بەهەشتەوە جگە لە ئەوانە نەبێت کە پێچەوانەی فەرمانەکانی خودا وپێچەوانەی فەرمانەکانی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- کردەوە دەکەن وشوێنی هەوا وئارەزوو وشەهوەتی خۆیان دەکەون.


مەلا مستەفا بۆ كوڕەكانی: تاكە گەڵێك كەمتمانەمان پێی هەبێت گەلی توركە\nSaturday, 06.23.2018, 21:34\nھوڵوسی تورگوت دەنوسێت:\nمسعود بارزانی بۆیەكەمجار لە٢٠ی شوباتی ١٩٩٢ ھات بۆ توركیا لەسەردەمی كابینەی حكومەتی سلێمان دەمیرەل، لەم سەفەرەیدا باسی لەوەسیەتەكەی باوكی (مەلا مستەفا) دەكات كە لەساڵی ١٩٧٩ وەفاتی كردو لەدوای بەجێماوە.\nمسعود بارزانی وەسیەتی باوكی دەربارەی تورك بۆ سەرۆك وەزیرانی ئەو كاتە (سلێمان دەمیرال) باس دەكات.\nباوكم وەسیەتی بۆ ئێمە جێھێشتوە، لەو وەسیەتنامەیەدا دەڵێت: (پشت بەتورك ببەستن و تەنھا لەگەڵ توركیا ھەماھەنگ بن).\nئەو كارە گرنگە لەڕۆژی ھەینی ٢١ی شوباتی ١٩٩٢ لەژووری مقامی سلێمان دەمیرەل لە ئەقەڕە ڕوویدا.\nمیوانێكی وڵاتی دراوسێ بەشێوەیەكی نھێنی بۆ ڕوونكردنەوەی وەسیەتی باوكی دێتە لای سەرۆك وەزیرانی توركیا (دەمیرەل).\nگەورەكانی بنەماڵەی میوان (بارزانی) نزیكەی یەك سەدە لەگەڵ تورك لەناو یەك وڵاتدا بوونە بەڵام ئەو میوانە (مسعود بارزانی) كوڕی خاوەن وەسیەتنامە بۆ یەكەمجارە بۆ وڵاتەكەمان بەمەبەستی بەجێگەیاندنی دڵسۆزی.\nلەشوێنگەی دەزگای ھەواڵگری توركیا (MİT) میوان بوو. میوانەكەی سەرۆك دەمیرەل یەكێك بوو لەسەركردە چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكانی باكوری عێڕاق.\nمسعود بارزانی تەمەن ٤٦ ساڵ كەپاش مردنی باوكی ئەركی سەرۆكایەتی حزبی گرتبوە ئەستۆ جگە لەسەرۆك وەزیران سلێمان دەمیرەل (چاڤێ چاغڵاڕ) وەزیری دەوڵەت و كەسێكیتر كە بەرپرسیارەتیەكی گەورەی ھەبوو لەكاروباری دەرەوەی وڵات ئامادەی دانیشتنەكە بوون.\nبارزانی زۆر دەڵەڕاوكێی ھەبوو، بەھیستەوە سەری بەملاو ئەولای خۆیدا دەسوڕاند، چاوەڕێ بوو سەرۆك دەمیرەل دەست بەقسەكردن بكات، موتەرجیمێكی عەڕەبی لەڕێگای وەزارەتی كاروباری دەرەوە ئامادەكرابوو.\nقسەكردن دەستی پێكرد، دوای ھەموو ڕستەیەك قسەكردن تەرجەمە دەكرا.\nداوای ھەماھەنگی لەبارزانی كرا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی پارتی كرێكاران كوردستان PKK، داوای دژوەستانەوەی پەكەكە لەبارزانی كرا.\nبەر لەدەستپێكردنی گفتوگۆ سەرەتا بارزانی ڕێزی خۆی پێشكەش بە سەرۆك دەمیرەل كرد، پاشانیش سوپاسی دەوڵەتی توركیاو گەلی توركیای كرد لەبەرامبەر ھاریكاری كوردانی عێڕاق.\nسەرۆك دەمیرەل سوپاسی میوانەكەی (مسعود بارزانی) كرد بەھەمان ئەو ھەستە باشانەی میوان.\n-چەند ڕستەیەكی چاوەڕوان نەكراو:\nبارزانی دەستی كرد بەڕێكخستنی چەند ڕستەیەكی چاوەڕوان نەكراو.\nچاڤیت چاغڵاڕ وەك وەزیری دەوڵەتی ئەوكاتە شاھێد حاڵێكی سیاسی بەرپرس، پاش ٢٥ ساڵ ئەو بەسەرھاتانە دەگێڕێتەوە. دەڵێت:\nلەمانگی ١١ی ساڵی ١٩٩١ بەسەرۆكایەتی بەڕێز سلێمان دەمیرەل حكومەتی ھاوبەشی نێوان (DYP و SHP) پێكھات و من وەك وەزیری دەوڵەت دەست بەكاربووم.\nلەو سەردەمەی كە لەكابینەكەدا دەست بەكاربووین، پەكەكە زۆرشوێنی وڵاتەكەمانی والێكردبوو كە نەتوانرێت لێی بژین، بۆ ئەم مەبەستە پێویست بوو چارەسەرێكی ڕیشەیی بدۆزینەوە.\nھەروەك دەزانرا تیرۆریستانی پەكەكە لەباكوری عێڕاق بەخێو دەكران، ئەو ناوچەیە ساڵانێكی زۆر داڵدەی پەكەكە بوو، بەرپرسانی ناوچەكەش (مسعود بارزانی و جەلال تاڵەبانی) بوون، بۆ وشك كردنی ئەو داڵدەیەش لەوباوەڕەدابووین سەرەتا گفتوگۆ لەگەڵ سەركردە كوردیەكان بكەین سودی دەبێت.\nجەلال تاڵەبانی سەركردەی ی ن ك لەمارتی ١٩٩١ بەكاری جۆراوجۆر سەردانی وڵاتەكەمانی دەكرد، جگە لەسەرۆك كۆماری ئەوكات (تورگوت ئۆزاڵ) چاوی بە بەرپرسە باڵاكانی حكومەت دەكەوت.\nلەوكاتانەدا زانیمان مسعود بارزانیش چاوەڕێی ئیشارەتێك دەكات لەلایەن بەرپرسانی توركیا.\nچاڤیت چاغڵار دوای ٢٥ ساڵ وەكو تاكە سیاسیەكی شاھید بەشێوەیەكی ڕوون و ئاشكرا دیداری بارزانی و دەمیرەل دەگێڕێتەوەو دەڵێت:\nبە مەبەستی ململانێ و ڕێگری لە پەكەكە مسعود بارزانی لەسەر وەسیەتی باوكی وەعدیدا ھەماھەنگ بێت لەگەڵ دەوڵەتدا، لەبەرامبەریشدا چەك و پارەو خۆراك وەربگرێت.\n- مسعود بارزانی و میت؛\n(تیومان كومان) ڕاوێژكاری ئەوكاتەی دەزگای (میت) میوانداری بارزانی كرد لەبینایەی دەزگا، لەشاری ئەنقەڕە لەگەڕەكی نوێ (Taze Sokağı).\nلەڕاستیدا نەماندەویست ڕاگەیاندنەكان بەم كۆبوونەوەیە بزانن بەڵام ئەم زانیاریە بەجۆرێك لەجۆرەكان دزەی كردە ناو میدیاكان.\nچاڤێت چاغڵار دەڵێت: بارزانی بەچڕی حمایە دەكرا. چونكە لەدەستدا بۆئێمە گرفتێكی گەورە بوو، چونكە بەپێی خۆی ھاتبوو تا ھاوكارمان بێت، بەو ھۆیەوە دڵنیابوون لەوەی كەھەواڵگریمان دەچێتە قوڵایی باكوری عێڕاق.\nسلێمان دەمیرەل قبوڵی كرد لەبینایەی سەرۆكایەتی كۆمار لەدیدارەكەدا من و بەرپرسێكی دەرەوە ئامادە ببین، بارزانی بەعەڕەبی قسەی دەكرد، بۆ ئێمە دەكرا بەتوركی.\nمسعود بارزانی گوتی: بەڕێز سەرۆك وەزیران، لەبەرامبەر قبوڵكردنی من لێرە، سوپاسی بێ پایانی خۆمتان ئاراستە دەكەم، لەسەر ئیزنتان سەرەتا دەمەوێ وەسیەتی باوكی ڕەحمەتیم لەحزوری ئێوەدا عەرز بكەم. باوكم (مەلا مستەفا بارزانی) لەساڵی ١٩٧٥ نەخۆش كەوت، ٤ ساڵ لەئەمریكا خەریكی تیماری نەخۆشیەكەی بوین، لەكۆتا ڕۆژانی نەخۆشیەكەیدا وەكو (وەسیەت) ئەمانەی بەمن و براگەورەكەم (ئیدریس بارزانی) گوت.\nئەولادەكانم، سەددام حسێن دەیەوێ ئێمە لەعێڕاق نەھێڵێت، دەشزانن كە ئێران ئێمەی جێھێشت، بۆیە لەناوچەكە تاكە میللەت كە باوەڕمان پێی ھەبێت (گەلی تورك)ە، من ئەمڕۆ لەژیانم و بەیانی نامێنم، بۆیە وەسیەت دەكەم ئەگەر گرفتێكتان ھەبوو ئەگەر گرفتیشتان نەبوو پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەتی تورك دروست بكەن، بڕوایان پێبكەن، ھەماھەنگ بن لەگەڵیاندا، ھاوكاری تورك بن لەھەر داخوازیەك كە لەئێوە ھەیان بێت، بۆئەوەی ئەوانیش ھاوكارتان بن لەھەرشتێ كە بتانەوێ.\nبەڵێ بەڕێز سەرۆك وەزیران وەسیەتی باوكم بەمجۆرەیەو منیش بۆ بەجێگەیاندنی وەسیەتەكەی باوكی كۆچكردووم لەحزوورتانم.\nبەڵێ بەمشێوەیە بوو.\nدیالۆگەكەی بارزانی كاتێ وەسیەتەكەی باوكی دەگواستەوە دڵەڕاوكێی پێوە دیاربوو، دەنگی دەلەریەو.\nلەماوەی درێژەدان بەقسەكانی بەگرنگیەوە باسی pkk كرا، بارزانی پەیمانیدا كەھاوكاری دەوڵەت بێت.\nبێگومان ترسێكی زۆری سەددام حسێنی لەسەربوو، نیگەران بوو لەوەی كە ھەركاتێكی چاوەڕوان نەكراو سەددام تەڵەیەكی بۆ دابنێتەوە.\nزانیبوومان كە كەمێك بەرلەوەی باوكی وەفات بكات لەڤیەننا لەدەست تیمێكی بكوژ ڕزگاری ببوو، بۆیە ڕەنگی ترس پەڕیبووە ڕوخساری، بۆیە دەشمانزانی لەپێناو پاراستنی خۆی ئامادەی ھاوكاریمانە زۆر بەچڕی.\nلەكۆتایی لەگەڵ مسعود بارزانی ڕێك كەوتین، ئێمە بڕیاری ھاوكاریكردنی ئەوماندا بە چەك و بەپارە، ئەویش ئارام بووەوەو پەیمانیدا كە لەسیاسەتی باكوری عێڕاق ھاریكاری دەوڵەت بێت و لەشەڕ دژی pkk بەھەماھەنگ لەگەڵ ئێمە حەرەكەت بكات.\n- ئایا مرۆڤ ئەوەندە دەگۆڕێت؟\nدوای ئەو سەردانە یەكەمەی بارزانی ھاتوچۆی بۆ وڵاتەكەمان زیادی كرد، وەك بڵێی بێ نیشتمان بێت ھەرچەندە ھاوڵاتی عێڕاقی بوو بەڵام نەیدەتوانی پاسپۆرتی عێڕاقی وەرگرێت و نێوانیشی لەگەڵ ئێران باش نەبوو، بۆیە ئێمە پاسپۆرتی دیپلۆماسی كۆماری توركیامان پێدا، لەساڵانی حوكمی ئێمەدا ڕاستگۆ بوو بەرامبەر وەعدەكەی، ھاوكاری زۆری توركیای كرد، ئێمەش ھاوكاری تەواوەتی ئەومان كرد. جگە لەچەك ھاوكاری پارەو دانەوێڵەمان بۆی دەنارد.\nلە دە بۆ پازدە ساڵانی كۆتاییدا كەسەیر ھەڵسوكەوت دەكات بەسەرسوڕمانەوە دەڵێم: (ئایا مرۆڤ ئەوەندە دەگۆڕێت)؟\nبەتایبەت لەپەیوەندی لەگەڵ عێڕاق و ئێراندا، بەڵام ھێشتا ناتوانێ بەبێ دەوڵەت بمێنێتەوە، چونكە وەسیەتی باوكیەتی.\nلەسەر ویستی خۆیان پاسپۆرتی دیپلۆماسی توركیایان پێدرا، لەساڵانی نەوەدەكاندا لەشیمالی عێڕاق سەركردەكانی YNK و KDP تاڵەبانی و بارزانی بەرامبەر سەددام حسێن لەناوەوەو دەرەوەی عێڕاقدا ململانێ و جوڵەكردنیان بەتەواوی نەما.\nئەوان چونكە پاسپۆرتی عێڕاقیان نەبوو نەیاندەتوانی بەئاسانی سەفەر بكەن و خۆیان بگەیەنن بەوڵاتانی ڕۆژئاوا بۆ ئەم مەبەستە وەك ھەموو جارێك داوای ھاوكاریان لەتوركیا دەكرد، بەتایبەت لەسەردەمی بەڕێز تورگوت ئۆزاڵ سەرۆك كۆمار، ئەویش بەتەلەفۆن بە وەزیری دەرەوە (حیكمت چەتین)ی گوت: مسعود بارزانی و جەلال تاڵەبانی خاكیان ھەیە بەڵام ھیچ شتێكیتریان نیە، با پاسپۆرتیان بدەینێ.\n- توركیا دەروازەیەك بۆكرانەوە بەڕووی دونیادا؛\nوەزیری دەرەوە حیكمت چەتین ئەم داوایەی سەرۆك كۆمار تورگوت ئۆزاڵی لەگەڵ سەرۆك وەزیران سلێمان دەمیرەل جگرەكەی ئەرداڵ ئین ئونو تاوتویكرد، وڵامی ئەرێنی وەرگرتەوەو پاسپۆرتی دیپلۆماسیان پێدرا. بەمەش توركیا بۆئەوان بوو بەدەروازەیە بۆ كرانەوە بەڕووی دونیادا. دواتر بەشێك لەمنەتەكانیان ھەڵگرت و ھاوكاری دەوڵەت بوون.\n- توركیا كارەبای بۆ دابین كردن؛\nوەزیری دەرەوەی ئەوكات (حیكمت چەتین) باسی پەیوەندی نێوان توركیاو سەركردەكانی باكوری عێڕاق دەكات لەساڵانی ٩١-٩٣، دەڵێت: بەردەوام ھاوبەندیمان ھەبوو لەگەڵ تاڵەبانی و بارزانی. پەیوەندیمان توندوتۆڵ بوو. ھەرجارێك لەچوونە دەرەوە بەخاكی توركیادا سەریشیان لەئێمە دەداو زانیاریشیان دەدا دەربارەی زۆرشت، ئەوكاتەی ئێمە لەحكومەت بووین خەڵكی باكوری عێڕاق بەرامبەر سەددام لەگوزەرانێكی زۆرخراپدا بوون، ئێمە بەردەوام لەھاوكاریاندابووین. لەبەرامبەردا خەڵكی دڵسۆزمان پەیداكردن بۆ دەوڵەت تا لەشیمالی عێڕاق لەجیاتی ئێمە لەوێبن. ئێمە تەنانەت كارەباشمان پێدەدان.\nلەبەشێكیتری وتارێكیتردا كە بەتەنھا دەربارەی تاڵەبانی نوسراوە، من لێرە لەگەڵ ئەو وتارەدا تێكەڵكێشی دەكەم و بەشێكی كورتی لێوە باسەكەم.\nتاڵەبانی نمەك بەحەرام دەرچوو، ھەرچەندە لەسەرەتای ئیدارەی شیمالی عێڕاقدا ئێمە (دەوڵەت) بواری ئیشكردنمان لەتوركیا پێداو چەكمان دانێ، ھاوكاری پارەو مەعنەویمان كردن، كەچی تاڵەبانی لەتەسلیم كردنی سەركردەی تیرۆرستانی پەكەكە بەدەوڵەت ھاوكارمان نەبوو، ھەرجارەو بەبیانویەك خۆی لەم داخوازیەی دەوڵەت دەدزیەوە.\nتاڵەبانی لەبوارەكانی خزمەتگوزاریداو لەوەبەرھێنانیشدا لەتوركیا پارەی زۆری دەستدەكەوت و ھێشتاش ھەر بەردەوامە، لەڕێگەی دەزگای ھەواڵگریەوە زانرا كەبەشێكی ئەو پارەیە دەدا بە پەكەكە بەڵام ھێشتاش ئێمە ئەو سەرچاوە ماددیەمان لێ نەبڕی، چونكە پێمان وابوو دەرئەنجام كارمان بۆ دەكات، بەڵام دەبوایە تاڵەبانی ڕێزی ئەو ھاوكاریانەی دەوڵەت بگرێت و سەركردەكانی پەكەكە تەسلیم بەئێمە بكات. ئەمما نەك سەركردە بەڵكو چەكدارێكیشی بەئێمە نەدا.\nڕا و بۆچوونی وەرگێڕ\nتەرجەمەی ئەم وتارە لەسەروبەندی ھاتنی سوپای توركیا دێت بۆ ناو خاكی ھەرێمی كوردستان، ئەمەش ناوی لێدەنرێت پەلكێشی زیاتر لەوەی لەشكركێشی بێت، چونكە جگە بۆ لێدان لەپەكەكە سوپای توركیا بۆ پاسەوانیكردنی نفوزی ئەولادەكانی بارزانی كۆچكردوو دێت، بۆ بەجێگەیاندنی وەسیەتەكەی. چون دەوڵەتیش دەزانی كەھیچ توركێكی كاردار لەناو دەوڵەتدا ھێندەی وەسیەت بۆكراوان دڵسۆزی دەوڵەتی توركیا نیە. بارزانی جگە لەتەسلیم كردنی گەریلاكانی پەكەكە بەزیندوویی و بە مردوویی، سەروەت و سنورو ئەمنیەت و قەدەری میللەتی كوردی لەباشوری كوردستان تەواو تەسلیم بەتوركیا كردووە، بۆیە توركیا ھاریكاری دەبێت عەمیلێكی لەم چەشنە ھەرگیز نادۆزێتەوە.\nئەوەی پێویستە بكرێت پچڕاندنی پەیوەندیە لەگەڵ بارزانی نەك دەوڵەت، چونكە دەوڵەتی توركیا بەھۆی پەلكێشی بارزانیەوە لێرەیە بۆ ئەوەی مەترسیەكانی دوای شكستی ئابوری و ئیداری و دابەزینی نفوز لەدوای ھەڵبژاردنی عێڕاق لەسەر خۆی بڕەوێنێتەوە.\nپەكەكە دەتوانێ شەڕە بەڕڕیەكەی قەندیلیش ڕاگرێت بەوەی كە ھێزەكانی بارزانی بێ كاریگەر بكات، وە دەتوانێ لەم ھەڵبژاردنەی توركیادا لەجەولەی دووەمی ھەڵبژاردنی سەرۆكایەتی كۆماردا پاڵپشتی دەرچوونی كاندیدی جەھەپە بكات و وەعدی ڕاگرتنی شەڕی لێوەرگرێت و دەست بكرێتەوە بەدانوستان لەپڕۆسەی ئاشتیدا.\nچونكە ئەوكات گەلی توركیش سوپاسگوزاری پەكەكە و جەھەپە دەبن لەبەرامبەر ڕاگرتنی كوشتاری سەربازانی دەوڵەت كە ڕۆڵەی بەزۆرەملێ ھێنراون بۆ ڕێزەكانی سوپاو كوڕی دایك و باوكێكن.\nخۆ ھەتتا شەڕ بەردەوام بێت پارتی و بارزانی قازانج دەكەن چونكە بەھۆی ئیش پێ ھەبوونیان لەلایەن توركیاوە پاسەوانی دەكرێن ئەوكاتیش خیانەت و پەلكێشی سوپا بەردەوامی دەبێت.\nلەدوای ئەم وەسیەتە بۆ تاقە ڕۆژێكیش توركیا پارتی و بنەماڵەی بارزانی جێنەھێشتوە چونكە تەنھا بارزانی دەتوانێ بەمجۆرەی كەتوركیا دەیەوێ ھەبێت.\nوەك بڵێی كوردانی عێڕاق بەدەستی توركیا لەدەستی ڕژێمی بەعس ھێنرابنە دەرەوەو دەوڵەتی توركیا ناوچەی ئارامی بۆ كورد دابین كردبێت، بۆیە لەئێستا سودمەندی یەكەم لەداھاتی ھەرێمی كوردستان توركیایە، بارزانی لەوێ ڕۆژێ كەوەسیەتی باوكی كردەشەرحی حاڵ كوردانی عێڕاقی قەرزارباری توركیا كردو شەرعیەتیشی بەم دۆستایەتیە خیانەتكاریەدا.\nحەتمەن بەھۆی شەڕی پەكەكەوە دەوڵەت گرنگی پێداوە ئەگینا نە پارتی و نەبارزانیش ژمارەی خوێندراوەی ناو دەوڵەتێكی زلھێزی وەك توركیا نین، ھەر بۆیە دەڵێم لەبەردەوامی پڕۆسەی ئاشتیدا دەستی خائینان زەردو لاوازو بێ ئەرزش دەمێننەوە.\nMolla Mustafa Barzani'den evlatlarına vasiyet: Tek güvenebileceğimiz millet Türklerdir\nئەرشیفی (کارۆخ عوسمان)ی نووسەر\nتورکیا لە هەڵبژاردنی ٢٤ی حوزەیراندا\nئایا قەندیل ئەنكەڕە دەھەژێنێت یان خۆی دەھەژێت؟\nئەگەر وەك دەستكەوت لە١٢ی ئایار بڕوانین


سوپای به‌ریتانیا په‌رده‌ی له‌سه‌ر مینی تانكێكی لازه‌ری لادا\nهاوشێوه‌ی ئه‌وشته‌ی له درامای "شه‌ڕی رۆبۆته‌كان"دا بینراوه، ئه‌م مینی تانكه كه له‌دووره‌وه كۆنترۆڵده‌كرێت به‌ره‌و دوژمن ئه‌ڕوات و به‌بێ ئه‌وه‌ی گیانی كه‌س بخاته مه‌ترسییه‌وه به ڕه‌شاشه‌كه‌ی ته‌قه له دوژمن ئه‌كات.\n"هێرشبه‌ری تایتان" له سالزبێری پۆلین، یه‌كه‌م تێستی خۆی سه‌ركه‌وتووانه تێپه‌ڕاندووه‌و به چه‌كی تیشكی لازه‌ر ئامانجه‌كانی خۆی پێكاوه.\nسه‌ره‌تا له‌ڕێگه‌ی دووره‌وه‌و به تابلێتێك خاڵه جوگرافییه پێویسته‌كان بۆ ئه‌م مینی تانكه كه ناوی (Titan Strike)ه دیاری ئه‌كرێت و ئینجا به رێموت كۆنترۆڵ فه‌رمانه‌كان وه‌رئه‌گرێت.\nدوربینه‌كانی سه‌ر ئه‌م رۆبۆته ڕێك وێنه‌ی ئاڕاسته‌ی لووله‌ی ڕه‌شاشه‌ی ئه‌گوازنه‌وه بۆ ئۆپێراتۆره‌كه‌و به‌مشێوه‌یه ئه‌و ئه‌توانێت گونجاوترین كات بۆ ته‌قه‌كردن هه‌ڵبژێرێت.\nئه‌م تانكه بچووكه خۆی رۆبۆتێكی تری له‌ناوه كه ئه‌ویش له دووره‌وه كۆنترۆڵده‌كرێت و ناوی "پارێزه‌ری تایتان"ه. ئه‌مه‌یان هه‌ڵگری چه‌ندین جۆر دووربینی تایبه‌ته كه ئه‌توانێت شوێن و پێگه‌ی دوژمن ئاشكراو گوزارشت بكات.\nئه‌م مینی تانكه كه له‌لایه‌ن گروپی به‌رگری ته‌كنیكی (QinetiQ)ه‌وه سازكراوه، له ڕێوڕه‌سمێكی سه‌ربازی 5 ملیۆن پاوندیدا په‌رده‌ی له‌سه‌ر لادراو جگه‌له‌مه‌ش زیاتر له 70 چه‌كی سه‌ربازی تر تاقیكرانه‌وه.


سەرۆک ترامپ: ئەگەر ئێستا عێراق جێبهێڵین ڕەنگە خراپـترین شت بەسەر ئەو وڵاتەدا بێت\nسەرۆکی ئەمەریکا دەڵێت ڕەنگە خراپـترین شت بەسەر عێراقدا بێت ئەگەربێت و لە ئێستادا هێزەکانی ئەمەریکا لەو وڵاتەدا بچنە دەرێ.\nسەرۆک ترامپ ئەمڕۆ سێشەممە لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ کریاکۆس میتسۆتاکس سەرۆک وەزیری یۆنان لە کۆشکی سپی گوتی ئەگەر ئەمەریکا عێراق جێبهێڵێت مانای ئەوەیە ئێران شوێن پـێی زیاتری دەبێت. گوتیشی خەڵکی عێراق نایانەوێت وڵاتەکەیان لەلایەن ئێرانەوە بەڕێوەببرێت.\nسەرۆک ترامپ جەختی لەسەر خۆشحاڵی عێراقیـیەکان کرد بە مانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لە وڵاتەکەیاندا، گوتی عێراقیـیەکان پشتیوانیـیەکی ئێجگار زۆری ئەمەریکا دەکەن و پـێزانیانیان هەیە لە بەرامبەر ئەوەی ئەمەریکا ئەنجامی داوە.\nبەڵام گوتیشی کاتێک هەموو شتەکان بە باشی بەڕێوەچوون، ئەو کاتە ئەمەریکاش دەیەوێت هێزەکانی بگەڕێنێتەوە وڵاتەکەی.\nپاشان پـرسیاری لێکرا لە بارەی ئەو نامەیەی دوێنێ هێزەکانی ئەمەریکا لە عێراق بە کاربەدەستانی عێراقیـیان دابوو بە مەبەستی کشانەوە، سەرۆک ترامپ گوتی هیچ زانیاریـیەکی لە بارەی ئەو نامەیەوە نیـیە و داوای لە مایک پەمپـێیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا کرد ڕوونکردنەوەی لەسەر ئەو نامەیە بداتێ.\nدانۆڵد ترامپ لە بەشێکی لێدوانەکانی بۆ دەزگاکانی ڕاگەیاندن باسی لە کوشتنەکەی قاسم سولەیمانی کرد و گوتی کەسێکی دڕندە بووە و بە لایەنی کەم 600 ئەمەریکایی کوشتووە، وە بە نیازبووە خەڵکی دیکە بکوژێت، بۆیە بە کوشتنی ژیانی زۆر کەس ڕزگارکراون.


ژینگەخوازی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nژینگەخوازی یان ئێکۆلۆژیزم (بە ئینگلیزی: Ecologism یان Environmentalism) ئایدیۆلۆژییەکی سیاسی و بزاڤیکی جڤاکییە داوای ھاوسەنگیی ژینگە و فراژووتنی جێگیر دەکات. شێواندنی ھاوسەنگیی ژینگە زیان ھەم لە سروشت دەدات ھەم لە مرۆڤ. لەبەر ئەوە دەبێ ڕێکخستنی جڤات بە جۆرێک بێت کەمترین کاریگەریی ھەبێت لەسەر سروشت.\nیەکەم وێنەی تەواوی زەوی، ئەپۆلۆ ١٧: ڕۆژی ٧ دێسەمبەری ١٩٧٢\nفەیلەسووفی نۆروێژی ئارنە نێس (Arne Dekke Eide Næss (1912-2009 لەم بوارەدا سیستەمێکی فەلسەفی سەرلەبەری داڕشتووە و ناوی ناوە ئێکۆسۆفی Ekosofi.\nلە نێو پارتگەلی ئێکۆلۆژیستاندا Die Grünen «کەسکەکان» ی ئەڵمانی جێی سیاسیی ھەرە بەھێزیان گرتووە. لە یەکگرتنەوەی ئەڵمانیادا، کەسکەکان، لە پەرلەماندا داھێزران، لەبەر ئەوەی ئەمان دژی یەکگرتنەوەکە وەستان و ئومێدیان وابوو بیروڕای ئێکۆلۆژیستانە لە DDR ێکی نوێدا جێی خۆی بکاتەوە. لە سکاندیناڤیا پارتی De gröna «کەسکەکان» ی فینلاند، لە ھەموان زووتر جێی خۆی لە پەرلەماندا کردەوە. لە نۆروێژ و دانمارک پارتە چەپە سۆسیالیستەکان بەرنامەی ئێکۆلۆژیستانەیان ھەڵگرتەوە.\n٢ گرنگترین یەکەی جڤات\n٣ مێتودی گۆڕینی جڤات\n٤ شێوازی حوکومڕانیی سیاسی\nباوەڕی ھاوسەنگیی ئێکۆلۆژیستانە بنەمای ئێکۆلۆژیزمە. ئەمیان چەمکێکی سیاسییە نەک زانستی، لە ماوەیەکی زووتری دەمی گفتوگۆی ژینگەخوازیدا سەری ھەڵدا. مەبەستیش لە ھاوسەنگیی ئێکۆلۆژیستانە دۆخی سروشتێکە مرۆڤ دەستی لێ نەداوە.\nبە دیدی ئێکۆلۆژیزم جڤاتی پیشەسازیی مۆدێرن ئەم ھاوسەنگییەی تەواو شێواندووە. دەست تێوەردانی مرۆڤ ھێند مەزن بووە شیرازەی سروشت خۆی ھاتۆتە دەست. بڕوانە سامانی سروشت، کە بە دیدی ئێکۆلۆژیزم خەریکە نابوود دەبێ، بڕوانە ژینگە و بڕوانە سەرلەبەری شێوازی گوزەرانی مرۆڤ. ئەو جڤاتەی دەبێ جێی جڤاتی پیشەساز بگرێتەوە ئارنە نێس ناوی دەنێ جڤاتی ھاوسەنگ.\nلە بورای گوزەرانی جڤاکیدا گوناھی لاسەنگیی دەخرێتە ئەستۆی نە تەنھا پیشەسازیی مەزن بگرە «ئابووریی ڕکابەر» و «چڕ کردنەوەی دەسەڵاتی ئابووری» یشەوە. لێرەدا ئیلھام لە سۆسیالیزمەوە ئاشکرایە، بە نموونە ئێکۆلۆژیستەکانی ئەڵمانیا دەڵێن: دادۆشینی مرۆڤ و بەدبەکارھێنانی یەکدی، لەگەڵ سیاسەتی ئێکۆلۆژیانەدا یەک ناگرنەوە.\nتیۆریی جڤاکی دەربارەی جڤاتی پیشەساز سەرچاوەی ئەم ڕەخنانەن. ئەمانە پشتیوانی دەکەن لەو ھەوڵەی ئێکۆلۆژیزم دەیدات بۆ دروست کردنەوەی ئەو داوەستان Stagnation و ئاسوودەبوونەی گۆیا لە جڤاتی بەر لە پیشەسازیدا ھەبووە.\nئێکۆلۆژیزم بەگشتی ئایدیۆلۆژییەکی فرەمیللیە. ئەم باوەڕە دەڵێ ڕکابەریی نێو بازاڕی جیھانی بۆ گەشەندی ئابووریی جیھانی ڕۆژاوا، جیھانی ھەژاری سێیەمی کردۆتە یەکەم قوربانی. کاتێک مرۆڤ و مرۆڤایەتی بە پلەی یەکەم بە ھاوژینی سروشت سەیر بکرێن ئیدی پلەی یەکەی «میللەت - ناسیۆن Nation» دادەبەزێ. تەنگژەی ژینگە بە تەنگژەیەکی جیھانگیر Global و ھەمەپۆش دادەنرێ.\nمێتودی گۆڕینی جڤاتدەستکاری\nئارنە نێس پاش ھەڵسەنگاندنێکی وردی نێوان ڕیفۆرم و شۆڕش دەگات بەوەی کە «جێگر (بەدیل) ی داکەوتبین (واقیعی - ڕیالیست) ڕێگەیەکە بە ڕیفۆرمی سەرانسەریدا تێپەڕ دەبێ». دوور نییە «ڕیفۆرمی سەرانسەری» ئیلھامی لە «ڕیفۆرمی ساختارەکی» ی کۆمیونیزمی ئەورووپی و سۆسیالیزمی چەپڕەوەوە گرتبێ. نێس ئەم گریمانەیەی خوارەوەی داڕشتووە گەرچی مەبەستیشی تەنھا جڤاتی خۆشگوزەرانی سکاندیناڤیایە:\n«چالاکیی ڕیفۆرمیستانەی پلەداری ھەتا دێ قووڵتر و بەرینتر، کە ھەموو ئامانجێکی تێیدا پلەپلە ڕاوێژی لەسەر کرا بێت، دەرفەتی لە شۆڕش زیاترە دامەزراو بگۆڕێ بە جێگرێکی تەواو باشتر. پێوانەی ”باشتر“ یش، بە کورتی، دەکاتەوە ژیانی خۆش».\nئەوجا لای کەسکەکان مەرجێکی گرنگ ھەیە بۆ تەک و گرووپی تەک: دەبێ پەیڕەوی بیرۆکەی لاشەڕ (نا- دڕی) Nonviolence بکرێ. ئارنە نێس بەتایبەتی ورد بۆتەوە لە سیاسەتی لاشەڕی گاندی Gandhi کە لە خەباتی سەرخۆبوونی ھیندستاندا پەیڕەوی دەکرا و دەگاتە ئەوەی: «تەکی ڕاستەوخۆ ئەگەر تاڕادەیەکی بەرز لاشەڕ نەبێ ناتوانێ بۆ ماوەیەکی درێژخایەن سەرکەوتوو بێ».\nشێوازی حوکومڕانیی سیاسیدەستکاری\n«دێمۆکراتیی بنەما» ی کەسکەکان دەکاتەوە سەپاندنێکی قووڵی دێمۆکراتیی ڕاستەوخۆ لە یەکەی بچووکدا. لە سەر ئاستی میللی، دێمۆکراتیی نوێنەرەکی ڕەت ناکرێتەوە بەڵام دەبێ بە گەلپرسی تەواو بکرێ. گەلپرسی دەبێ بڕیاردەر بێ و دەبێ بە دەستپێشخەری گەل بێ، واتە ژمارەیەکی دیاریکراوی وەڵاتیان بۆیان ھەبێ گەلپرسی بسەپێنن. داخوازیی سێیەم دەڵێ گەل دەبێ بتوانێ ھەر کاتێک بێ لە دەمی مانداتی نوێنەراندا، نوێنەری ھەڵبژاردە لە نوێنەرایەتی بخات، ئەمەش ھەر داخوازییەکی کلاسیکی دێمۆکراتی ڕادیکالانەیە.\nئارنە نێس لە «ئێکۆسۆفی» ـیەکەی خۆیدا چەند ڕستەیەکی سیستەمبەند کردووە، وێنەیەکی پتر سەرلەبەر دەدەن دەربارەی ئوتوپیای ئێکۆلۆژیانە. ئەمەش کورتەی ڕستەکانە:\n-\tخۆڕاستاندنی ھەرە بەرز\n-\tخۆڕاستاندنی تاکەکەس بەستەگی ھەیە بە خۆراستاندنی ھەموانەوە.\n-\tخۆڕاستاندنی ھەرە بەرز داوای ھاوژینی Symbiosis ی ھەرە بەرز دەکات.\n-\tفرەواندنی فرەڕەنگی دەرفەت دەدات بە فرەواندنی خۆڕاستاندن.\n-\tفرەڕەنگ، فرەفەرھەنگ، فرەمەیدانی ھەرە فرەوان!\n-\tخۆڕاستاندنی ھەرە بەرز داوای خۆفەرمانیی ھەرە بەرز دەکات.\n-\tخۆڕاستاندنی ھەرە بەرز داوای فرەڕەنگیی ھەرە بەرز دەکات.\n-\tسامانی ھەرە بەرزی جۆرایەتی.\n«ئایدیۆلۆژیی سیاسیی ھاوچەرخ»[بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ژینگەخوازی&oldid=664116»\nدواجار لە ١٣:٣٠ی ٢١ی شوباتی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٣٠ی ٢١ی شوباتی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


بزانە سەعید کاکەیی چی بەسەرۆکی هەرێم دەڵێت . – WTARIKURD\nسەعید کاکەیی ڕۆشنبیرو نوسەرو ئەکادمیی لەبواری سەربازیی و هەڵگریی ڕەگەزنامەی ئەمەریکی و تەرجومانی فەڕمی ئەمەریکاییەکان لەسەردەمی گارنەردا ، لەسەر ماڵپەریی خۆی لە فەیسبووک کورتە نوسینێکی بلاوکردۆتەوەو وەهای نوسییوە ..\nبۆ دەبێ ڕێز لە کەسێك بگرم کە بە کودەتایەکی سپی خۆی کردۆتە سەرۆكی من و هاوتاکانم؟ بۆ دەبێ کڕنوش بۆ کەسێك بەرم کە هاوتاکانم بە “هەڵبژارن” ئەویان کردۆتە سەرۆکی دەستەی جێبەجێکردنی خزمەتگوزاریەکانم؟ بۆ دەبێ ڕێز لە لە کەسێك بگرم کە لەبری خزمەتکردن و پاراستنی بەرژەوەندیەکانم، خۆی و بنەماڵەکەی و گوزیرەکانی سەرقاڵی دزی و وازی و گەندەڵکارین؟\nئەو کەسە سەرۆکی منە کە ڕابردوویەکی پاك و بێگەردی هەیە و دەستی ئاڵ نەبووە بە خوێنی ڕۆڵەکانی گەلەکەم، و لە سەرووی هەمووشیانەوە خاکی باوباپیرانمی بە دوژمان نەفرۆشتووە. ئەو کەسە سەرۆکی منە کە جیاوازی لە نێوان من و کوڕ و كچەکانی خۆیدا ناکات و باوکی خۆی لە باوکی من بە پیاوتر نازانێت. ئەو کەسە سەرۆکی منە کە نە‌هێڵێت ببمە کۆیلەی خۆی و بنەماڵە و دار و دەستەکانی. ئەو کەسە سەرۆکی منە کە ئازادی ڕادەربڕینم لێ قوڕخ نەکات. ئەو کەسە سەرۆکی منە کە بە مناڵ و هەڤاڵەکانی خۆی بڵێت ئەوی ڕێز لە خواستی مناڵ و هەڤاڵەکانی من نەگرێت سەری دای لە بەرد.\nبەلای منەوە، سەرۆك وەك سەرێك وایە کە چلکن بوو دەبێ بە ئاو و شامپۆ بیشۆیت. کە قژن و چرپن بوو، دەبێ بیبەیتە لای دەلاك وەیاخود ئارایشتکار. ئەگەر کڕێشکاوی و ئەسپیاوییش بوو، دەبێ بە گوێزانی جیلەت سفری بکەیت.\nداخەکەم تێکڕای سەرۆکەکانی ئێمەی هاوڵاتیانی کوردستانی باشوور یان چلپن و ئەسپیاوین، وەیاخود کەسانێکی نگریسی کڕێشکاوین کە لەهەردوو حاڵەتەکەدا پێویستیان بە حەمامی گەرمی ڕەخنە و شامپۆی ششتنەوەی شەرمەزاری و ناشرینییەکانی گەلن.\nسەرچاوە / Saed Kakei


سۆفی و سۆفیگه‌ری\nدانراوه له‌لایه‌ن: کوڕی پاك\nدوای سوپاس و ستایش بۆ خوای په‌روه‌ردگار و داواکردنی بارانی ڕه‌حمه‌ت بۆسه‌ر گیانی پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت)، داوا و تکامان وایه له خوای به‌خشنده‌ی میهره‌بان بمانکات به میراتگری به‌هه‌شت و کۆمانکاته‌وه له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) و یاوه‌رانی، ئامین!\nسه‌ره‌تا به ویستی خوا سۆفیایه‌تی و ڕێگاکانی هه‌ڵده‌وه‌شێنینه‌وه و ده‌یده‌ین له بێژ‌نگی ئیسلام، بۆئه‌وه‌ی بۆمان ده‌رکه‌وێت تا چه‌ند له بازنه‌ی ئیسلامدا شوێنی کراوه‌ته‌وه و ڕێگه‌ی پێده‌درێت. ده‌ستپێکی بابه‌ته‌کان به‌م شێوه ده‌بێت به ویستی خوا:\n١- وشه‌ی سۆفی\n٢- پێناسه‌ی سۆفیایه‌تی\n٣- سه‌رهه‌ڵدان و ده‌ستپێکردنی سۆفیایه‌تی\n٤- جۆره‌کانی سۆفیایه‌تی و ڕێگاکانی\n٥- به‌ناوبانگترین ناودارانی سۆفییه‌کان\n٦- سه‌رچاوه زانستییه‌کانی سۆفییه‌کان\n٧- عه‌قیده‌ی سۆفییه‌کان\n٨- قوتابخانه‌کانی سۆفییه‌کان\n٩- به‌ناوبانگترین ته‌ریقه‌ت\n١٠- ڕه‌فتاری سۆفی له‌گه‌ڵ شێخ\n١١- دیوانی سۆفی\n١٢- زیکر و وێردی سۆفییه‌کان\n١٣- سۆفی و ژنهێنان\n١٤- سۆفی و جیهاد له‌پێناو خوادا\n١٥- بۆچونی زانایان ده‌رباره‌ی سۆفیه‌تی\nنووسه‌ران و مێژوونووسان له کۆن و ئێستا بۆچوونی جیایان هه‌یه سه‌باره‌ت به سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانی سۆفیایه‌تی و مانای وشه‌ی سۆفی. ئینجا بۆچوونه‌کانی زاناکانمان کۆ کردۆته‌وه و ئه‌وه‌ی زیاتر له‌لایه‌ن زانا به‌ناوبانگه‌کانی سۆفییه‌کان باوه و زاناکانی سوننه‌ش له‌سه‌ر ئه‌و بۆچوونه‌ن.\n١- وشه‌ی سۆفی له (سۆفیا)ی یۆنانییه‌وه وه‌رگیراوه، واتا دانا و پڕزان (الحکمة)، (أبو الريحان البيروني)، ٤٤٠ك.\n٢-  ئه‌م وشه‌یه له (الصفا)وه هاتووه، واتا ڕوون و به‌رچاو یان پاکوخاوێن.\n٣-  ئه‌م ناوه له (أهل الصفة)وه هاتووه، که‌سانێك بوون له هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) هه‌ژار و ده‌ستکورت بوون له گۆشه‌یه‌کی دیاریکراوی مزگه‌وت ژیانیان به‌سه‌ر ده‌برد. ژماره‌یان جاری وا بووه گه‌یشتۆته هه‌شتا که‌س.\n٤- ئه‌م وشه‌یه ئه‌وه ده‌گرێته‌وه که هه‌میشه له ڕیزی پێشه‌وه‌ن له په‌رستنی خوادا.\n٥-  ئه‌م ناوه له (بني صوفة)وه هاتووه، كە هۆزێك بوون خزمه‌تکاری که‌عبه‌ی پیرۆزیان ده‌کرد پێش هاتنی ئیسلام.\n٦- یه‌که‌م که‌س که خزمه‌تکاری ماڵی خوای کردووه پێیوتراوه (صوفة) کە ناوی (الغوث بن مر) بوو.\n٧- ناوه‌که ده‌گه‌ڕێننه‌وه بۆ (صوفة بن بشر)، کە کابرایه‌کی ناودار بوو به خواپه‌رستی پێش هاتنی ئیسلام.\n٨- ناودارترین مێژوونووسی سۆفییه‌کان (السراج الطوسي) که له ساڵی ٣٧٥ك کۆچیدوایی کردووه له په‌رتوکه به‌ناوبانگه‌که‌یدا (اللمع) لاپه‌ڕه (٤)دا ده‌ڵێت: ناوی سۆفی ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر ئه‌و جله‌ی که ده‌یانپۆشی و پێکهاتبوو له خوری. ئه‌م جۆره جلوبه‌رگه پۆشاكی پێغه‌مبه‌ری خوا (عیسا) و یاوه‌ره‌کانی بووه.\n٩- (ابن خلدون) له په‌ڕتوکه‌که‌یدا (المقدمـة) به‌رگی (٣)دا ده‌فه‌رموێت ناوی سۆفی له خورییه‌وه وه‌رگیراوه که به زوبانی عه‌ره‌بی پێیده‌وترێت (الصوف)، چونکه به له‌به‌رکردنی ئه‌م جۆره جلوبه‌رگه له خه‌ڵك جیا ده‌کرانه‌وه.\n١٠- (شیخ الاسلام ابن التیمیة) له (مجموعـة الفتاوی)دا ده‌فه‌رموێت له کۆتاییدا ئه‌وه‌ی زیاتر به‌لای زانا پایەبه‌رزه‌کانی ئیسلامدا په‌سه‌ندکراوه، ئه‌م ناوه له خورییه‌وه (الصوف)هاتووه، له‌به‌رئه‌وه‌ی سه‌ره‌تای ده‌رکه‌وتن و په‌یدابوونی سۆفیايه‌تی له‌به‌رکردنی ئه‌و پۆشاکه‌یه که له خوری پێکهاتبوو تا کردبوویان به دروشمی خۆیان و ئه‌و ناوه ناوێکی کۆنه تا پێش هاتنی ئیسلامیش ئه‌م ناوه هه‌ر باو بووه.\nوا دیاره سۆفییه‌کان له له‌به‌رکردنی پۆشاکی خوری خۆیان به شوێنکه‌وتووی پێغه‌مبه‌ری خوا عیسا -دروودی خوای له‌سه‌ر بێت- ده‌زانن. به‌ڵام لێره پرسیارێك دروست ده‌بێت: مه‌گه‌ر موسڵمان شوێنکه‌وتووی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) بێت چاکتر نییه؟ چونکه خوای په‌روه‌ردگار ده‌فه‌رموێت: قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ. (آل عمران: ٣١). واته: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) (به ئیمانداران) بڵی: ئه‌گه‌ر ئێوه خواتان خۆش ده‌وێت، ده شوێنی من بکه‌ون و له فه‌رمانی من ده‌رمه‌چن، ئه‌وکاته خواش ئێوه‌ی خۆش ده‌وێت و له گوناهـ و هه‌ڵه‌کانیشتان خۆش ده‌بێت. ئه‌و خوایه لێخۆشبوو و میهره‌بانه.\nپێغه‌مبه‌ری خوا بۆ ئێمه‌ی موسڵمان له‌پێشتره که شوێنکه‌وتوویی بکه‌ین له پێغه‌مبه‌رانی تر.\nئینجا با بزانین پیرۆزترین و چاکترین جلوبه‌رگ له‌لای خۆشه‌ویستی خوا دروودی خوای له‌سه‌ر بێت چی بووه: ثبت عن أنس أنه قال: كان أحب الثياب إلى رسول الله -صلى الله عليه وسلم- يلبسه الحِبَرَة. رواه الشيخان. ئه‌نه‌س ڕه‌زا و ڕه‌حمه‌تی خوای له‌سه‌ر بێت ده‌فه‌رموێت: خۆشه‌ویسترین جلوبه‌رگ که پێغه‌مبه‌ری خوا ده‌یپۆشی (الحِبَرَة) بوو. (الحِبَرَة) قوماشێکه له که‌تان یان لۆکه دروست ده‌کرا و بۆیه ده‌کرا، چون ئیمامی نه‌وه‌وی وا ده‌فه‌رموێت: تتخذ من الكتان أو القطن وهي محبرة أي مزينة كما قال النووي في -تهذيب الأسماء واللغات-) ٢/٦١. که‌واته پێغه‌مبه‌ری خوا (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) ئه‌و جلوبه‌رگه‌ی لا خۆشه‌ویست بوو و هه‌روه‌ها زۆری  به‌کار هێناوه، پێکهاتبوه له لۆکه(القطن) نه‌وه‌ك له خوری (الصوف)، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ناڵێین پێغه‌مبه‌ری خوا جلی پێکهاتوو له خوری له‌به‌ر نه‌کردووه. به‌ڵام که له‌به‌ریشی کردووه، بۆ به‌رگریی سه‌رما بووه له زستاندا.\nوه یه‌که‌م که‌س که نازناوی سۆفی به‌خۆدا هه‌ڵگرتووه، (أبو هاشم الكوفي)یه، کە له کووفه له عێراق له‌دایك ده‌بێت و زۆری ته‌مه‌نی له شام به‌سه‌ر ده‌بات و له ساڵی ١٦٠ك کۆچیدوایی کردووه، ئه‌مه بۆچوونی (شیخ الاسلام)ه .\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێن یه‌که‌م که‌س که ناوی سۆفی به‌خۆدا هه‌ڵگرتووه (عبدك _ عبدالکریم یان محمد)ە، کە له ساڵی ٢١٠ك کۆچیدوایی کردووه. ئه‌مه بۆچوونی شێخێکی ناوداری سۆفییه‌کانه به‌ناوی (حارث المحاسبی).\nهه‌روه‌ها (ابن ندیم) ده‌فه‌رموێت یه‌که‌م که‌س که ناوی سۆفی به‌خۆدا هه‌ڵگرت (جابر بن حیان)ه. بۆ زانیاریتان ئه‌و که‌سایه‌تییه شیعه بووه و شیعه‌کان به گه‌وره‌ی خۆیانی ده‌زانن.\nسۆفیایه‌تی بریتییه له بزووتنه‌وه‌یه‌کی ئایینی. سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانی ده‌گه‌ڕێته‌وه پێش کۆتاییی سه‌ده‌ی دووه‌می کۆچی تا سه‌ده‌ی سێیه‌می کۆچی.\nسه‌ره‌تا له تاکه‌که‌سییه‌وه سه‌رهه‌ڵده‌دات و بانگەشه‌ی خۆپاکڕاگرتن له بێفه‌رمانیی خوا و به‌ندایه‌تیکردنی له‌سنووربه‌ده‌ر ده‌کات. واتا زیاده‌ره‌وی له خواپه‌رستیدا به‌مه‌به‌ستی له‌خوا نزیککه‌وتنه‌وه. ئه‌م چۆنیه‌تییه تیشکدانه‌وه (رد فعل)ی که‌سانێك بوو که پشتیان کردبووه خواپه‌رستی و ڕوویان له دونیاوه بوو. دواتر ئه‌م چۆنیه‌تییه په‌ره‌ی سه‌ند و تایبه‌تمه‌ندییان له‌نێو خه‌ڵکه‌وه ده‌رکه‌وت به‌ناوی سۆفی. ڕۆژ به‌دوای ڕۆژ ژماره‌یان زیاد ده‌بوو تا بوون به دیارده‌یه‌کی به‌رچاو.\nسۆفی هه‌ڵده‌ستێت به په‌روه‌رده‌کردنی دڵ و ده‌روون و لێکۆڵینه‌وه له خودای میهره‌بان له‌ڕێگه‌ی هه‌ستیاره‌ی دڵه‌وه (الالهامات القلبیة). نه‌وه‌ك دۆزینه‌وه و لێوردبوونه‌وه له خوای په‌روه‌ردگار له‌ڕێگه‌ی خوا و پێغه‌مبه‌ری خواوە.\nسۆفییه‌کان بۆ چۆنیه‌تیی دۆزینه‌وه‌ی خوا له‌سه‌ر ئه‌م هه‌ڵوێسته هه‌ڵه‌یه‌یاندا (الالهامات القلبیة) به‌رده‌وام ده‌بن تا تێکه‌ڵ به فه‌لسه‌فه‌ی هیندی و فارسی و یۆنانی و هی تری ده‌که‌ن. ئه‌گه‌ر تۆزێك لێی ورد ببیته‌وه، جیاوازیت بۆ ده‌رده‌که‌وێت له‌نێوان (الزهد) و سۆفیه‌تیدا. (الزهد) ئه‌مه له سوننه‌تی پێغه‌مبه‌ره (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) و هه‌روه‌ها پێویسته، به‌ڵام سۆفیایه‌تی لادانێکی ڕوون و به‌رچاوه له ڕێگه‌ی پێغه‌مبه‌ر و یاوه‌ره‌کانی.\nسه‌ره‌تا نه له‌کاتی پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) و نه له‌کاتی (خلفاء الراشدين) تا وه‌فاتکردنی شێخ (حسن البصري)ش لە ١١٠ك، سۆفی ناسراو نه‌بوون و دیارده‌یه‌ك نه‌بوون نه به‌ناو نه به‌شێوه نه به‌ڕه‌فتار، به‌ڵکوو ئه‌وه‌ی که باو بوو بۆ نموونه (موسوڵمان، ئیماندار) یان ناوی تایبه‌ت وه‌ك (الصحابي، البدري، اصحاب البیعـة، التابعي).\nئه‌و سه‌رده‌مانه ئه‌و جۆره زیاده‌ڕه‌وییه له خواپه‌رستیدا و له عه‌قیده‌دا نه‌ده‌ناسران، به‌ڵکوو بوونیان نه‌بوو ته‌نها که‌سانێك نه‌بێت وه‌ك تاکه‌که‌س که ئازاری خۆیان ده‌دا و زیاده‌ڕه‌و بوون له خواپه‌رستی، وه‌ك ئه‌وانه‌ی که پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) به‌ربه‌ستی داونه‌ته‌وه له زۆر شوێندا، بۆ نموونه ئه‌و سێ ها‌وه‌ڵانه‌ی هاتن پرسیاری چۆنیه‌تیی خواپه‌رستیی پێغه‌مبه‌ریان کرد (دروودی خوای له‌سه‌ر) له خێزانه‌کانی پێغه‌مبه‌ر، بۆئه‌وه‌ی له پێغه‌مبه‌ری خوا زیاتر خوا بپه‌رستن. بۆیه وتیان ئه‌مه پێغه‌مبه‌ری خوا وا به‌ندایه‌تی خوا ده‌کات که پێغه‌مبه‌ره، ئه‌ی ئێمه؟ ده‌بێت له‌و زیاتر به‌ندایه‌تیی خوا بکه‌ین. بۆیه یه‌کێکیان وتی من هه‌موو ته‌مه‌نم به‌ڕۆژوو ده‌بم. ئه‌وه‌ی تریان وتی هه‌موو شه‌وێک شه‌ونوێژ ده‌که‌م ناخه‌وم. ئه‌وه‌ی تریان وتی تا ته‌مه‌نم هه‌یه ژن ناهێنم. ئینجا که پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) هه‌واڵی ئه‌و سێ ها‌وەڵانه‌ی بیست، ناردی به‌دوایان و وتی ئێوه‌ن واتان وتووه؟ وتیان به‌ڵی، پێغه‌مبه‌ری خوا. پێغه‌مبه‌ر له وه‌ڵامدا فه‌رمووی: اما والله انی لاخشاکم لله واتقاکم له لكني أصوم وأفطر ، وأقوم وأنام ، وأتزوج النساء ، فمن رغب عن سنتي فليس مني. متفق علیه. واتا: وەڵڵاهی من له ئێوه له‌خواترستر و ته‌قوادارترم له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا به‌ڕۆژوو ده‌بم و ڕۆژووش ده‌شکێنم، شه‌ونوێژ ده‌که‌م و ده‌شخه‌وم، هه‌روه‌ها ژن دێنم. ئینجا ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ڕه‌فتارمان نه‌بێت، ئه‌وه له ئێمه نییه. به‌ڵام ئاگادار به له ئێمه نییه واتا له ئیمانداری کامڵ نییه، مانای وا نییه کافره و له ئیسلام ده‌رچووه.\nیان ڕووداوه‌که‌ی زه‌ینه‌به له مزگه‌وتدا؛ گوریسێکی گرێ دابوو له‌نێوان دوو ئه‌ستونده‌ی مزگه‌وت بۆ ئه‌وه‌ی که توانای خۆڕاگرتنی هه‌بێت بۆ شه‌ونوێژ کردن له‌به‌ر خه‌دوا، ئه‌وا پاڵی پێوه بنێت و خۆی پێوه ڕابگرێت و له نوێژکردندا به‌رده‌وام بێت. که پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) گوریسه‌که‌ی بینی، فه‌رمووی: ما هذا الحبل؟ قالوا لزينب، فأذا فترت تعلقت به فقال النبي صلى الله عليه وسملم حلوه ليصليَ أحدكم نشاطه فاذا فتر فليرقد. متفق علیه. واتا: ئه‌و گوریسه چییه؟ وتیان ئه‌مه گوریسی زه‌ینه‌به‌یه، ئه‌گه‌ر ماندوو بوو خۆی پێوه ڕاده‌گرێت تا له شه‌ونوێژدا به‌رده‌وام بێت. پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) فه‌رمووی گوریسه‌که بکه‌نه‌وه و لایبه‌ن. با هه‌ریه‌ك له ئێوه توانای هه‌بوو با نوێژ بکات ئه‌گه‌ر توانای نه‌ما با پاڵ بکه‌وێت.\nبه‌و شێوه‌یه سه‌رده‌می (صحابـة، تابعین وتابع التابعین) له‌سه‌ر ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ی که پێغه‌مبه‌ر بۆیانی ده‌ستنیشان کردبوو به‌رده‌وام بوون. ئه‌و به‌رنامه‌یه په‌یداکردنی زانست و زانیاری و کارپێکردنی له هه‌مان کاتدا و به‌ندایه‌تیی بۆخواکردن، ڕه‌نج و کۆششکردن بۆ به‌خێوکردنی خاوخێزان له یه‌ك کاتدا و به‌ندایه‌تی و په‌رستنی خوا و کۆششكردن (الجهاد). خواپه‌رستی و ڕێگری له داهێنراوی نوێ (البدع) و دژایه‌تیکردنیان و به‌رپه‌چدانه‌وه‌یان، هاوشێوه‌ی ئیبن مەسعوود -خوا لێی ڕازی بێت- چۆن بوو به ڕێگرێك له زیکری به‌کۆمه‌ڵ له مزگه‌وتی کووفه و کۆڕ و کۆمه‌ڵه‌کانی پێداخستن وهەروەها به‌رپه‌چدانه‌وه‌ی بۆ (معضد بن يزيد العجلي) و جه‌ماعه‌ته‌که‌ی، چۆن شوێنێکیان ده‌ستنیشان کردبوو له شاخ بۆ زیکر و وێردی خوا.\nئینجا ئه‌گه‌ر هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ر -خوا لێیان ڕازی بێت- بمابوونایه بۆ ئه‌مڕۆ، ده‌بوا چییان به ته‌کیەکان بکردایه؟ با وه‌ڵامه‌که بۆ تۆ بێت. که‌واته سۆفی نه به‌ناو نه به‌چۆنیه‌تی نه وه‌کوو ئێستا که هه‌یه له‌و سه‌رده‌مانه‌ی سه‌ره‌تای ئیسلام بوو، نه‌بوون؛ به‌ڵکوو ئه‌وه‌ی که باو بوو بۆ نموونه (موسوڵمان، ئیماندار) یان ناوی تایبه‌ت وه‌ك (الصحابي، البدري، اصحاب البیعـة، التابعي).\nته‌واوی بابه‌تی سه‌رهه‌ڵدان و چۆنیه‌تی و شوێنه‌که‌ی و بڵاوبوونه‌وه‌ی به جیهانی ئیسلامیدا بۆ بابه‌تی تر هەڵدەگرین.\nئه‌ی چۆن و بۆچی سۆفییه‌کان بانگەشه‌ی ئه‌وه ده‌که‌ن گوایه پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت) بانگه‌وازی سۆفیایه‌تی کردووه یان ئیمامی عه‌لی یه‌که‌م که‌س بووه دانه‌ری سۆفیایه‌تی یان (ابوبکر الصدیق). بۆ ڕوونکردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌تانه، یه‌که‌یه‌که ڕوونیان ده‌که‌ینه‌وه و به ویستی خوا ئه‌و درۆ و هه‌ڵبه‌ستراوانه‌ش ده‌خه‌ینه به‌ر چاو.\nئه‌مه زنجیره‌ی یه‌که‌م بوو له‌و بابه‌ته. چاوه‌ڕوانی به‌شی تری بن به ویستی خوا!


یەکینەکانی بەرخۆدانی شەنگال (یەبەشە) دەستیانکرد بە کشانەوە و رادەستکردنى بارەگاکیان لەشنگال بە هێزەکانى حکومەتى فیدراڵى، بەپێی رێککەوتنى ئاساییکردنەوەى دۆخى قەزاکە لەنێوان هەرێم و بەغدا.\nحه‌یده‌ر شه‌شۆ، فه‌رمانده‌ی هێزی پاراستنی ئێزدخان لە شنگال (1ى کانونى یەکەمى 2020) بە "ناس کورد" ى راگەیاند، پڕۆسەى کشانەوەى هێزەکانى یەبەشە و حەشدى شەعبى لەناو سەنتەرى شنگال دەستیپێکردووە و حەشدى شەعبى لەشارەکە بارەگاکانى رادەستکردووە.\nوتیشى "هەروەها هێزەکانى یەبەشە ئەمڕۆ دەستیانکردووە بە کشانەوە و زۆربەى بارەگاکیان رادەستکردووە، جگە لە بارەگاى ئاسایشى ئێزیدخان کە لەدانوستاندان بۆ ئەوەى ئەوەش رادەست بکەن".\nحه‌یده‌ر شه‌شۆ باسى لەوەشکرد، قۆناغى یەکەم تەنها بۆ نەهێشتنى هێزە جیاجیاکانە لەناو شنگال، قۆناغى داهاتوو بۆ ناحیە و ناوچەکانى دیکەى دەرەوەى سەنتەرى شنگالە کە لەداهاتودا دەستپێدەکات و تەنها هێزى فەرمى عێراق دەمێنێتەوە.\nمانگى ئەیلولى ئەمساڵ، بەغدا و هەولێر ڕێککەوتنێکیان بۆ بەڕێوەبردنى شنگال واژۆکرد بەهاوبەشى و یەکێک لەبەندەکانى ڕێککەوتنەکە دورخستنەوەى هێزى چەکدارى ناحکومى بوو لەو ناوچەیە.


قەیرانە ئابورییەکانی ئێران پشتیوانی دارایی بۆ گروپە چەکدارەکانی عێراق کەمدەکاتەوە\nپشتیوانی دارایی و لەشکری ئێران بۆ گروپە چەکدارە بەکرێگیراوە شیعەکانی لە عێراق، بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا و سزاکانی ئەمەریکا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمبۆتەوە.\nئاژانسی ڕۆیتەرز لە زاری سێ سەرکردەی هێزە نیمچە لەشکرییەکانی عێراق و کاربەدەستێکی خۆجێهی کە ئاگاداری ڕووداوەکانە دەڵێت بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناو داخستنی سنورەکان بۆ ڕێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی زیاتری ڤایرۆسەکە، پارەی تاران بۆ ئەو گروپە ملیشا شیعانە لەم چەند مانگەی دواییدا بڕاوە. هەر سێ سەرکردەکە ڕایانگەیاندووە ئێران بە شێوەیەکی گشتی بودجە تەرخان دەکات بۆ ئۆپەراسیۆنە لەشکرییەکانی پەیوەست بە چالاکییەکانی ئەو هێزە چەکدارانەی کە شەڕی دژ بە بەرهەڵستانی ئێران دەکەن، لە ناویاندا هێرشەکانیش بۆ سەر ئامانجەکانی ئەمەریکا لە ناوچەکە.\nسەرکردەی یەکێک لە گروپە بەهێزە چەکدارە شیعەکانی عێراق دەڵێت لەو کاتەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە سەرەتای ئەمساڵەوە لە ئێران سەریهەڵداوە، ئێران هاوکارییە داراییەکانی بۆ چوار گروپی سەرەکی لە عێراق کردۆتە 2 بۆ سێ ملیۆن دۆلار کە پێشتر 4 ملیۆن و نیو بۆ 5 ملیۆن دۆلار بوو. ئەوان دەڵێن کەمکردنەوەی بودجەکە کاریکردۆتە سەر ئۆپەراسیۆنەکانی گروپە ملیتانەکان و فشاری بۆیان بردووە تا بەدوای سەرچاوەی تری داراییدا بگەڕێن بۆ ئۆپەراسیۆنە لەشکرییەکانیان.\nگرفتە ئابورییەکانی ئێران بەهۆی پەتای کۆرۆناوە هاوکاتە لەگەڵ فشارە ئابورییەکانی ئەمەریکا بۆ سەر ئێران.\nکاربەدەستێکی خۆجێهی دەڵێت بودجەی تاران بۆ ئەو گروپانە بە بڕی ملیۆنان دۆلار کەمی کردووە. سزاکانی ئەمەریکا و ڤایرۆسی کۆرۆنا و هەروەها دابەزینی نرخی نەوت بوونەتە هۆی کەموکورتییەکی زۆری بودجەی لەشکری ئێران و ناچار بووە خەرجییەکانی کەمبکاتەوە بە خەرجییەکانی سوپای پاسدارانیشەوە.\nنوێنەری تایبەتی ئەمەریکا بۆ ئێران براین هوک، کۆک بوو لەسەر ئەوەی سزاکانی ئەمەریکا بۆ سەر ئێران کاریگەرییان هەیە لەسەر پشتیوانی دارایی ئێران بۆ گروپە چەکدارەکان و دەڵێت " ئەمەش بەڵگەی زیاترە کە هەڵمەتی ئەوپەڕی فشار سەرکەوتوانە داهاتی ئێران ناهێڵێت بۆ دابین کردنی دارایی گروپە بەکرێگیراوە تیرۆرستیەکان و ڕەفتارە تێکدەرەکانی تری لە سەرانسەری ناوچەکەدا." بەڵام هوک ئاماژەی بەوە نەکردووە تا چ ئاستێک ئەم کاریگەریی هەیە.\nنوێنەری ئەمەریکا بۆ کاروباری ئێران لە سەرەتای ئەم هەفتەیەشدا گوتی ئەو گەمارۆ چەکییەی نەتەوە یەکگرتووەکان سەپاندویەتی بەسەر ئێراندا دەبێت وەک خۆی بمێنێتەوە.\nبرایان هوک دەڵێت ئەو بڕیارەی یوئێن وەهای کردووە ئێران نەبێتە دەوڵەتێکی بازرگانی چەک بۆ وڵاتە بێزراو و ڕێکخراوە تێرۆریستییەکان.


بەڕێوبەری هەواڵگری، مستەفا کازمی، سێیەم کاندیدی ئەمساڵ بۆ سەرەکوەزیرانی عێراق، لە 9 نیسان لەلایەن سەرۆك بەرهەم ساڵحەوە ده‌ستنیشانكرا. [وێنەکە لە پەیجی فەیسبوکی مستەفا کازمیەوە وەرگیراوە]\nبەڕێوبەری هەواڵگری، مستەفا کازمی، سێیەم کاندیدی ئەمساڵ بۆ سەرەکوەزیرانی عێراق، کاربەدەستێکی واقیعیە کە پەیوەندیەکانی بە واشنتۆن و تارانەوە دەکرێت بەغدا لە چەندین قەیران رزگاربکات.\nسەرۆکی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی پێنجشەممە (9 نیسان) لەلایەن سەرۆك بەرهەم ساڵحەوە کاندیدکرا، لە بۆنەیەکدا کە وەزیران و رکابەرانی سیاسی و تەنانەت نوێنەی نەتەوە یەکگرتوەکان ئامادەی بوون، کە ئاماژەیه‌ك بوو بە پشتیوانییەکی بەرفراوان بەو کاراکتەرە پڕنهێنییە.\nکازمی لە 1967 لە عێراق لەدایکبووە، یاسای لە عێراق خوێندووە بەڵام رۆیشتووە بۆ ئەوروپا تا هەڵبێت لە دیکتاتۆری سەرکوتکەری پێشوو سەدام حسێن و وەك رۆژنامەنوسێکی بەرهەڵستکار کاریکردووە.\nدوای ئەوەی سەدام لە 2003 روخێنرا، کازمی گەڕایەوە تا تۆڕی میدیای عێراقی دروستبکات، تاوانەکانی رژێمی پێشووی ئەرشیف کرد لە دەزگای یادەوەرییەکانی عێراق و وەك بانگەشەکارێکی مافی مرۆڤ کاریکرد.\nبەڵام لە 2016 بەشێوەیەکی نائاسایی پیشەکەی خۆی گۆڕی، کاتێك سەرەکوەزیران حەیدەر عەبادی خۆی ئەوی هەڵبژارد وەك بەڕێوبەری دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی لەکاتێکدا شەڕی دژی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لە لوتکەدا بوو.\nئەوانەی نزیکن لە کازمییەوە دەڵێن لەوکاتەدا بوو کە پەیوەندیی تایبەت و نزیکی لەگەڵ کاراکتەرە باڵاکانی نەتەوە سەرەکیەکاندا بەست لە واشنتۆن و لەندەن و وڵاتانی تری نزیك بە وڵاته‌كه‌ی خۆی.\nسەرچاوەیەکی سیاسی و هاوڕێیەکی بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "عەقڵیەتێکی واقیعی هەیە، پەیوەندی بە هەموو کاراکتەرە سەرەکیەکانی شەقامی عێراقی و پەیوەندی باشیشی بە ئەمریکیەکانەوە هەیە -- لەمدواییانەشدا توانی پەیوەندیەکانی بە ئێرانەوە دروستبکاتەوە."\nئەو رۆژنامەوانه‌ی پیشوو بەتایبەتی هاوڕێیەتی نزیکی لەگەڵ شازادەی سعودیە محەمەد بن سەلمان هەیە.\nڤیدیۆی سەردانی بۆ ریاز دوای هەڵبژاردنی، دەبینرێت شازادەی سعودیە بە گەرمی کازمی لەئامێزدەگرێت.\nبەڵام ئەو پیاوە ریش تاشراوە، کە قژێکی کورتکراوەی هەیە و کەمێك لای قەنافسیەوە سپییە، زۆرتر بە نهێنی ماوەتەوە.\nکۆدەنگییه‌كی "بێ پێشینه"\nیەکەمجار لە 2018 کازمی وەك سەرەکوەزیران باسکرا، بەڵام هاوپەیمانێتیە سیاسییەکان عادل عەبدولمەهدییان هێنایە پێشەوە -- ئەو سەرەکوەزیرانە کاتییەی لە کانونی یەکەم دەستی لە کار کێشایەوە دوای چەند مانگێك لە خۆپیشاندان، کە ئێستا کازمی جێی دەگرێتەوە.\nچەند مانگێك پێشتر ناوی سەرۆکی ده‌زگای هەواڵگری دووبارە باسیکرایەوە وەك کاندیدێكی خوازراوی بەرهەم ساڵح، بەڵام راوێژکارێکی سیاسی نزیك بە گفتوگۆکان بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت ئەو دوودڵ بوو لە گرتنەبەری ئەو هەنگاوە.\nبه‌گوێره‌ی راوێژکارەکە كازمی "نەیویست قایل بێت گەر لە شتەکە دڵنیا نەبێت،" لەکاتێکدا دوو کاندیدی دیکەی بینیبوو -- پەرلەمانتار عەدنان زورفی و وەزیرێكی پێشوو محەمەد عەلاوی -- کە شکستیان هێنا پێش خۆی.\nعەلاوی نەیتوانی لە ماوەی 30 رۆژدا کابینەکەی پێكبێنێت، لەکاتێکدا زورفی پێنجشەممە لە هەوڵەکەی خۆی کشایەوە لەژێر فشاری پارته شیعەکانی نزیك بە ئێراندا، کە تەواو نیگەران بوون لەوەی دەوترا ئەو زۆر نزیکە لە واشنتۆنەوە.\nلە کانونی دووەم، هەمان ئەو لایەنانە کازمییان تۆمەتبارکرد بەوەی دەستی هەبووە لەو هێرشەی ئەمریکا بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کە ژەنەراڵی ئێرانی قاسم سوله‌یمانی تێدا کوژرا لەگەڵ فەرماندەیه‌كی عێراقی ئەبو مەهدی موهەندیس لە بەغدا.\nئەو راوێژکار و دبلۆماتە کە دانیشتووی بەغدایە، بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت لەوکاتەوە، کازمی کاریکردووە لەڕێی بەڕێوبەری دیوانی خاوەن نفوزی سەرەکوەزیرانی پێشووه‌وه، محەمەد هاشمی، بۆ باشترکردنی پەیوەندییەکانی بە ئێران و هاوپەیمانانیەوە لە عێراق.\nراوێژکارەکە وتی ئێستا کە لایەنەکانی هاوسۆزی ئێران بەناو پاڵپشتینی، "لەئێستادا کۆدەنگییەکی بێوێنەی شیعەکان هەیە بۆ کازمی".\nئەمە وادەکات کازمی دەرفەتی باشتری هەبێت لە دوو کاندیدەکەی پێش خۆی، بەڵام هێشتا زۆر ئاستەنگی لەبەردەمدا ماوە.\nئابوری عێراق بەرەو داڕوخان ده‌چێت بەهۆی داشکانی زۆری نرخی نەوته‌وه و ده‌ناڵێنێت به‌ده‌ست بەرپێگرتن بە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا (کۆڤید-19)ه‌وه، کە زیاد لە 60 کەسی لە وڵاتەکەدا کوشتووە.\nبارگرژییەکان لەنێوان تاران و واشنتۆندا پەرەدەسێنن و وادیارە ئەمریکا ئامادەیە هەڵوێستێکی تووندتر دژی بەغدا بگرێتەبەر، کە وای دەبینێت زۆر دۆستی ئێران بێت.\nچاودێران دەڵێن کاراکتەرێکی وەك کازمی دەکرێت پەیوەندی دروستی هەبێت تا عێراق لەو قەیرانانە رزگاربکات.\nبەڕێوبەری ناوەندی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستی له كۆلێژی ئابوری لەندەن، تۆبی دۆج، وتی: "کازمی دانوستانکارێکی باڵایە و یاریكه‌رێكی بێوێنە زیرەکە."\nكازمی تا 9 ئایاری هەیە بۆ راوێژکردن بە لایەنە ناکۆکەکانی عێراق و پێشکەشکردنی کابینەکەی بە پەرلەمانێكی 329 ئەندامی.\nدۆج وتی: "عێراق هیچ کاتی بەدەستەوە نەماوە -- لەئێستادا شتەکان زۆر زیاتر لەسەر پەتەکەن."\nبە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "گەر کاندیدكردنی کازمی بەلاڕێدا بچێت، کاردانەوەی زۆر گەورەتری نێودەوڵەتی و ناوخۆیی بەدوادا دێت، لەڕووی سیاسی و ئابورییەوە، زیاتر لە دوو کاراکتەرە تاڕاده‌یه‌ك بچوكتره‌كه‌ی پێش خۆی."\nعێراق رێبەرانی نوێ داده‌مه‌زرێنێت لە دەزگا گرنگەکانی دەوڵەتدا\nحکومەت گۆڕانکاریی لە سەرکردایەتی دەزگا دارایی و بانکی و ئابورییەکاندا کردووە، لەنێویاندا بانکی ناوەندی عێراق.