مینا قاسملوو: باوکم وتی “ئولۆڤ پاڵمە” نییە تا پۆلیس پارێزگاری لێ بکات – PMNews\nلە ڕۆژانی ڕابردوودا ماڵپەڕی “MEMORY OF NATIONS” کە تایبەتە بە گێڕانەوەی بەسەرهات و بیرەوەری تاکە بەرجەستەکان لە نێو نەتەوە جیاوازەکانی جیهان، چەند لێدوان و وێنەی تایبەت بە “مینا نۆرلین”، کچی “د. عەبدولڕەحمان قاسملوو”ی بڵاو کردەوە\nکە لەبەر گرینگی بابەتەکە و گواستنەوەی بۆ خوێنەرانی کوردزمان، لێرەدا دەقی لێدوانەکانی بەڕێزیان دەخەینە بەر چاو:\nلە بارەی “مینا”وە\n“مینا نۆرلین” لە ١٩ی ئاوریلی ١٩٥٣ لەدایک بوو، دایکی، “هێلێن کرۆلیچۆڤا” خەڵکی چێک و باوکی “عەبدولڕەحمان قاسملوو” خەڵکی کوردستانی رۆژهەڵات بوو. لە پاییزی هەمان ساڵدا، “مینا” کاتێک منداڵێکی شەش مانگان بوو برایە ئێران، لەو شوێنەی باوکی لە دژی “شا” لە خەباتدا بوو. لە ماوەی چەند مانگی پاش ئەوە، “هیوا” خوشکی “مینا” لەدایک بوو. لە کۆتایی ١٩٥٧دا، “عەبدولڕەحمان قاسملوو” حوکمی لەسێدارەدانی درا. هەر بۆیە، بڕیاری بەجێهێشتنی وڵاتەکەی لەگەڵ ژن و منداڵەکانی دا و داوای مافی پەنابەری لە چێکۆسلۆڤاکی کرد. بە هۆی سەفەری خێرایان بە پاسپۆرتی بیانییەوە، بنەماڵەکە لە ژێر ناوی ساختە تا ١٩٦٨ لە پراک ژیان. بەم جۆرە، “مینا” هەر لە تەمەنی پێنج ساڵیدا پاش ئەوەی ناسنامەی بیانیبوونی بۆ مانەوەی هەمیشەیی پێدرا، لەگەڵ ناوی بنەماڵەیی خۆی بۆ یەکەم جار ئاشنا بوو. لە ١٩٧٣دا، باوکی وەکوو سکرتێری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە تاراوگە هەڵبژێردرا. لە ماوەی ساڵانى ١٩٦٠کان و ١٩٧٠کاندا، باوکی چووە دەرەوەی وڵات و لە بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردستاندا بەشدار بوو. هەر لەو کاتەدا، ئەو هەوڵی دا منداڵەکانی لەگەڵ نەبێت لەبەر پاراستنی گیانیان. خاڵێکی وەرچەرخان لە ١٩٧٦ رووی دا کاتێک دەسەڵاتدارانی چێکۆسلۆڤاکی درێژکردنی پێناسی مانەوەیان بۆ بنەماڵەکە رەد کردەوە. “مینا” و “هیوا” داوای مافی پەنابەرییان لە سوێد کرد. دایک و باوکیان چوون بۆ پاریس، لەو شوێنەی قاسملوو لە زانستگای “سۆربۆن” دامەزرا. پاش چەند ساڵ مانەوە لە ستۆکهۆڵم، “مینا” هاوسەرگیری کرد و “بیناسازی” خوێند. لە ١٣ی جولای ١٩٨٩دا، “عەبدولڕەحمان قاسملوو” و یارانی لە کۆبوونەوەیەکدا لە ڤییەن بە بەشداری نوێنەرانی ئێران کوژران. لە ژێر سێبەری ئەم تراژێدییە بنەماڵەییەدا، “مینا” بینی “پەردەی ئاسنین” (سنوورەکانی یەکیەتیی سۆڤیەتیی پێشوو) نەماوە و هەر لە ١٩٩2دا کاتێک یەکەمین دەرفەتی گەڕانەوە بۆ “پراگ”یان پێدا، دوودڵی نەکرد و گەڕایەوە.\n“باوکم دەویست بچێتە ئەمریکا بۆ بەشداری لە کۆنگرەیەکی بەرینی سۆسیالیستەکان. تەنانەت بۆ ئەوێ بانگهێشت کرابوو کە مانای وابوو وەکوو نوێنەری بەرحەقی نەتەوەکەی رێزیان دەگرت. بە دڵنیاییەوە، ئێرانییەکان ئەمەیان پێ باش نەبوو. کەوابوو، بۆ ڤییەن بانگهێشت کرا و باوکیشم چوو بۆ ئەوێ. ئەو ئێوارەیە ئەوان کۆبوونەوەیەکیان بوو کە لە ئاپارتمانێکدا بەڕێوە چوو. دەگوترێ کە ئەو (باوکم) لەو کاتە بە ئاکامی دانیشتنەکە رازی بوو. لە رواڵەتدا، هەستی دەکرد بە شوێنێک گەیشتوون. ئەو ئێوارە، ئەوان بانگیان کردەوە تا باسی شتی تر بکەن و بۆ جارێکی تر لە ١٣ی جولایدا بانگهێشتیان کردەوە. دەرکەوت کە تەڵە بوو و هەر سێ کەسەکە بکوژ بوون. نێونجیگەرێک کە لە نێوانیان هەر دوو لایەنەکەدا بوو، باوکم و هاوڕێیانی لەوێ بوون. ژمارەیەک لە دراوسێکان دەنگەکە دەبیستن و پۆلیس ئاگادار دەکەنەوە. ئەو دوو کەسەی کە تەقەکەیان کردبوو، لە لایەن پۆلیسەوە دەستبەسەر کران. یەکێکیان راست بەرەو فرۆکەخانە بردرا و بەرەو ئێران سواری تەیارەیان کرد. ئەوی دیکەیان بۆ ماوەی سێ ساڵ خۆی لە باڵوێزخانەکەی ئێراندا حەشار دا”.\nیاری “من کێم”\n“بە پاسپۆرتی عێراقییەوە لە چێکۆسلۆڤاکییەوە چووم بۆ ئەوێ و خۆم بە ئێرانی ناساند. بەڵام هیچ بەڵگەیەکم نەبوو بیسەلمێنم جگە لە پاسپۆرتە ساختەکە. ساڵێک لەوێ چاوەڕێم کرد تا مافی پەنابەرییان پێدام و پاش چەند ساڵێک داوام کرد وەک هاووڵاتی سویدی بناسرێم. لەو کاتەدا هیچ کێشەیەکی ئەوتۆ نەبوو، تەنیا داوایان لێکردم دەستبەجێ هاووڵاتیبوونی ئێرانی لە کۆڵ خۆم بکەمەوە چونکە لەو کاتەدا هێشتا ئیزنی ئەوە نەدەدرا کە هاووڵاتی دوو وڵات بێت لە یەک کاتدا. بەم جۆرە ورەم وەبەر خۆم دا و چووم بۆ باڵوێزخانەی ئێران. پێمگوتم کە کێشەکەم چیە لە بارەی ئەوەی من کێم. بەڵام هیچ بەڵگەیەکم نەبوو بیسەلمێنم. کارمەندی باڵوێخانەکە قسەی لەگەڵ کردم و بەردەوام پرسیارێکی لێدەکردم و دەچوو لە پشتی درگای داخراوە لەگەڵ یەکتر باسی بکەن. بە بۆچوونم زۆری خایاند چونکە نزیک کاتژمێرێک دەبوو لەوێ بووم. دەمزانی دەزانن من کێم، بەڵام خەریکی یاریکردن بوون لە بارەی ناسنامەکەوە. کێشەم نەبوو چونکە نەمدەویست بچمە نێو هیچ رووبەڕووبوونەوەیەکی سیاسی لەگەڵیان. لە کۆتاییدا، کارمەندەکە هاتە لام و وتی ئەگەر هیچ بەڵگەیەکم نیە نیشانی بدا من کێم و خوازیاری سڕینەوەی هاووڵاتیبوونەکەمم بەبێ بەڵگە، ئەویش دەتوانێ بەبێ هیچ بەڵگەیەک بیسڕێتەوە. وەڵامەکە بۆ من زۆر باش بوو بەڵام پێویست بوو لەم مەسەلەدا، پۆلیسی سوێد بەقەناعەت بگەیەنم. کەوابوو، داوام لە کارمەندەکە کرد زانیارییەکانی پەیوەندی پێوەگرتن لەگەڵیم پێبدا و قسەکەی بە پۆلیسیش بڵێ. نازانم پۆلیس و باڵوێزخانە دواجار چییان کرد، بەڵام دواتر هاووڵاتیی سوێدیان پێدام”.\n“ئەوە بۆ من جۆرە مردنێک بوو چونکە نەمدەویست ئەوێ بەجێ بهێڵم. هێشتا پێموابوو ئەوه خراپتێگەیشتنە لەوەی کە من دەگەڕێمەوە. یەکەمین کارێک کە کردم ئەوە بوو کە چووم بۆ باڵوێزخانەی چێکۆسلۆڤاکی و داوای روونکردنەوەم لێکردن. بەپێی هەندێ لە پاراگرافەکان، پێیان گوتم کە من ئەو مافەم نیە. کە چووم بۆ ئەوێ بە چێکی، رووسی و بڕێک فەڕانسەوی لەگەڵیان دوام. هەموو ئەوانەی لە دەورووبەرم بوون بە سوێدی یان ئینگلیزی دەدوان و منیش خۆشم لەو شتەیان نەهات. لەوێ خۆشم لە هیچ شتەیەکیان نەهات. ماوەیەکی زۆری پێچوو نزیک بە ساڵێک. خۆشم لە وڵاتەکەش نەدەهات، خۆشم لە خەڵکەکەشی نەدەهات، ئەگەرچی بەڕاستی مرۆڤی گەورە بوون. راستە کە هیچ وڵاتێکی تر منی بەو شێوە قەبووڵ نەدەکرد، بەڵام ئەوە باری دەروونیم بوو. تەنیا دەمویست لە پراگ بم، لە کۆماری چێک”.\nباوکم “پاڵمە” نیە\n“کاتێک باوکم لە ١٩٨٦ سەردانی ئێمەی کرد، پێویستی بوو ماوەی ڤیزاکەی درێژ بکاتەوە. بە فەرمی وەکوو میوانم لەوێ بوو، کەوابوو ناچار بووین پێکەوە بچین بۆ ئیدارەی پۆلیس. لەوێ زانیم کە ئەوان دەزانن باوکم کێیە و چ پێگەیەکی هەیە. لەسەر ئەو بنەمایە، پێشنیاری ئەوەیان پێکرد کە پۆلیس بیپارێزێت. باوکم رەتی کردەوە و وتی ئەو “پاڵمە” نیە. بۆیە ئەمەی گوت چونکە “پاڵمە” ساڵێک پێشتری کاتێک دەچووە سینەما لە ستۆکهۆڵمدا تەقەی لێکرابوو. ئەویش هیچ ئیسکۆرتێکی لەگەڵ نەبوو. بەڵام راستە کە لەو کاتەدا من نەمدەزانی باوکم ژیانێکی پڕمەترسی هەیە”.


هەڵۆ ئیبراهیم ئەحمەد: یەکێتی ڕۆژی ڕەشبوو | ZAnkoLine\nهەڵۆ ئیبراهیم ئەحمەد: یەکێتی ڕۆژی ڕەشبوو\nکۆبونەوەی دوێنێی ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسی یەکێتی جارێکی تر ئەو ڕاستییەی سەلماند کە ئەمانە بەدووری زەوی لە ئاسمانەوە، دوورن لە تێگەیشتنی باری ناوخۆی حزبەکەیان و کارەساتی ژیانی هاووڵاتیانەوە.\nسەرەڕای ئەمەش، ڕاگەیەندراوی رۆژنامەوانی ئەم کۆبونەوەیە، هەموو ڕاستییەکانی چەواشەکردووە، پەیڕەو و پرۆگرامی یەکێتیی سەرەوژێر کردووە و تەنانەت بەها کۆمەڵایەتییەکانیشی خستۆتە ژێر پێ.\nڕاگەیەندراوی ئەم کۆبونەوەیە ئەڵێت “كە چی دیكە ناكرێ دیسپلینی حزبایەتی و جێبەجێكردنی پەیڕەوەی ناوخو و ژیانی حزبایەتی و پەیرەوی ناوخۆ فەرامۆش بكرێ”.\nلێرەدا پرسیار ئەکەم، کام دیسپلین و پەیڕەوی ناووخۆی چ حزبێک ڕێگە ئەدات بە دڵنەوایی و ئاشتکردنەوە و سەپاندنی یەکێک لە گەندەڵترین و ڕەوشتنزمترین کەسانی ئەم ووڵاتە و گیڕانەوەی بۆ لوتکەی دەسەڵاتی ئەم حزبە؟ ئایا ئێوە هیچ بایەخێک ئەدەن بەوەی پێشمەرگە و کادیرانی ئەم حزبە چۆن لەم بڕیارەتان ئەڕوانن؟ ئایا هیچ گرنگە بەلاتانەوە کە ئەمڕۆ شەقام، سەرەڕای گیرفانی بەتاڵ و برسییەتی، پێتان پێئەکەنن؟\nئاخر ئەگەر بە کوردی نەم ووتبا مەلا بەختیار چییە و چی کردووە ئەوا هەقتان بوو تێنەگەن، بەڵام من خۆم شەرمم کرد کەوا بەڕاشکاوانە باسم کرد! ئەگەر ئێوەی م.س. لەمە حاڵی نەبن، ئەی چۆن لە دۆخی ئاڵۆزی ئەم ووڵاتە تێئەگەن و چارەسەری بۆ ئەدۆزنەوە؟\nهەروەها م.س. لە ڕاگەیەندراوەکەیدا ئەڵێت “ئەو هەڤاڵانەی پێشلكاریان ئەنجام دابێ، سەرزەنشتی رەسمیان ئاراستە دەكرێ”. ئەمەش یەکێکە لە نیشانەکانی ڕۆژی قیامەت! داکۆکیکردن لە نەخشەڕێگای یەکێتی، کە لەلایەن ئەنجومەنی ناوەندەوە پەسەند کراوە، لای ئەم زاتانە پێشێلکارییە. داکۆکیکردن لە سەربەخۆیی یەکێتی و دژایەتیکردنی کلکایەتی پێشێلکارییە. کە وایە، ئەنجومەنی ناوەند و کۆمیتەی سەرکردایەتیتان بۆ چییە؟ هەمووی بدەنە دەست مەلا بەختیاری بلیمەت و با هەر خۆی حیزبەکەتان بەڕیوەبەرێت.\nئەگەر بەشداربووانی ئەم کۆبونەوەیە مسقاڵێک بوێر و دڵسۆز بوونایە بۆ ڕیبازی یەکێتی، ئەبوایە مەلا بەختیار دەرکەن و ڕەوانەی دادگای بکەن، ئەبوایە دلێری سەید مەجید دەرکەن و ڕەوانەی دادگای بکەن. ئەبوایە پشتگیری خۆیان بۆ نەخشەڕێگای یەکێتی دوپات بکەنەوە وە کاتێک دەستنیشان بکەن بۆ یەکگرتنی یەکێتی و گۆڕان. ئەبوایە هاوخەمی خۆیان بۆ خەڵکی کوردستان دەربڕن و بەڵینیان بێ بدەن کە بە هەموو هێز و توانایانەوە هەوڵ ئەدەن بۆ باشکردنی گوزەرانیان.\nئەم کۆبونەوەیە شانۆگەرییەکی هەرزەکارانەبوو، بەڵام تێناگەم ئەو هەموو سەرسپییە بۆ ڕازی بوون بەشداری تێدا بکەن؟ مەبەستیش لێی گەیاندنی سێ پەیام بوو:\n١-مەلا بەختیار هێشتا لە لووتکە دایە و ئامادەیە بۆ جێبەجێکردنی هەموو فەرمانێکتان.\n٢- ئەوپەڕی بایەخ ئەدەین بە هەوڵەکانتان بۆ ڕیفراندۆم و …هتد، هەر بۆ سەلماندنی ئەم ڕاستیەش دەستخۆشیمان لە عەدنان مفتی کرد.\n٣-لەمەودوا دژایەتیکردنی لقەکەی پارتی لەناو م.س.ی یەکێتیدا بەهیچ شێوەیەک ڕێگای پێنادرێت.\nلە کۆتاییدا ئەڵێم، دوێنی ڕۆژێکی ڕەش بوو بۆ یەکێتی و بۆ ئەم هەرێمە، ئەم کۆبوونەوەیە و هەموو دەرئەنجامەکانی لەبەرژەوەندی میللەت و یەکێتی و گۆڕان و حیزبەکانی تر دا نەبوو، تەنها یەک براوەی هەبوو: مەسعود بارزانی.\n← بەپەلە ئەوانەی مۆبایلی سامسۆنگ گالاکسی بەکاردەهێنن هەر ئێستا ئەم ڤیدیۆ ببینن وریابن\nبەفەرمی: هۆمێڵز بەرامبەر ریاڵ مەدرید یاری ناکات →


کوردیپێدیا - 📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان - 13-01\n01020304050607080910111213141516171819202122232425262728293031 - 010203040506070809101112 - 20212020201920182017201620152014201320112010200920052000199719901988198619851979197119541910\n📂 13 January ▾\n- عەبدوڵڵای حاجی مەحمود ئەندامی مەکتەبی سیاسیی حزبی سۆسیالست رایگەیاند ئەو هاووڵاتیەی کە هەر دەنگ نادات و بیر لە چارەنووسی کورد ناکاتەوە، هەق نییە لە کوردستاندا بژی.\n- عارف تەیفور رایگەیاند هەندێک خوێندەواری تازە پێگەشتوو کە بە بیری سەرلێشێواویەوە هاتوونەتە مەیدانەوە هانی خەڵک دەدەن نەچن بۆ دەنگدان.\n- دۆزینەوەی تەرمی پێشمەرگەیەکی یەکێتی لە شارۆچکەی قەرەقۆش، نێوبراو پێش چەند رۆژێک لەلایەن تیرۆریستە عەرەبەکانەوە فڕێندرابوو.\n- تیرۆریستە عەرەبەکان 3 پێشمەرگەی پارتییان لە موسڵ تیرۆرکرد، ئەمانە ناوەکانیانە: حەسەن عومەر حوسێن، رەزوان جەمیل سدیق و سەگڤان یاسین.\n- تیرۆریستە عەرەبەکان 4 لاوی کوردیان لە کەرکوک رفاند.\n- لە شاری سنە فیستیڤاڵی رێزلێنان لە هونەرمەندانی کوردستان بەڕێوەچوو، ئەو فستیڤاڵە لەلایەن دەزگای رادیۆ و تەلەفزیۆنی ئێرانی و پارێزگاری سنە بەڕێوە چوو و تیایدا 42 هونەرمەند و کەسایەتی کورد خەڵات کران، دکتۆر قوتبەدین سادقی، محەمەد جەلیل عەندەلیبی، فوئاد بابان، بەهمەن قوبادی، عەباس کەمەندی لەو هونەرمەندانەبوون کە خەڵاتیان وەرگرت.\n- وەزارەتی پەروەردەی داگیرکەری تورک جەژنی نەورۆزی کردە رۆژێکی نیشتمانیی تورکیا. بەو پێیە خەڵکی دەتوانن بەئازادی لەو جەژنەدا ئاهەنگ بگێڕن.\n- کۆچی دوایی هونەرمەندی گۆرانیبێژی بەڕەگەز ئەرمەنی کاراپێتی خاچۆ لە ناوچەی ئیچمەزدینی ئەرمەنستان لە تەمەنی 103 ساڵیدا. نێوبراو نزیکەی 55 ساڵ لە رادیۆی کوردیی یەریڤان کاری کردووە و خزمەتێکی زۆری گۆرانی و لاوکی کوردیی کردووە.\n1. 👁 ژن و سیاسەت\n- کۆچی دوایی نووسەر و هۆزانەوان میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕی. نێوبراو خاوەنی دەیان پەڕتووک و لێکۆڵینەوەیە.


رازی نه‌مریی تۆڵستۆی لە چیدایە؟ – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » رازی نه‌مریی تۆڵستۆی لە چیدایە؟\nرازی نه‌مریی تۆڵستۆی لە چیدایە؟\nرسته‌كانی تۆڵستۆی وه‌كو ره‌گ و ریشه‌ی كۆنه دارێك چوون به ناخی زه‌ویدا، ئه‌و رستانه‌ی كه ته‌نیا په‌یوه‌ندییان به ئێمه‌وه نییه به‌ڵكو په‌یوه‌ندییان به نه‌وه‌كانی ئاینده‌شه‌وه هه‌یه. سه‌د و حه‌وت ساڵ به‌رله ئێستا له (20-11-1910) دا لیۆ تۆڵستۆی ماڵئاوایی له ژیان كرد، به‌ڵام چۆنچۆنی ناوی بووه هاوتای گه‌وره‌یی ئه‌ده‌بی روسی؟\nسه‌ره‌ڕای مه‌زنی تۆڵستۆی له ئه‌ده‌بدا هێشتا فه‌لسه‌فه‌كه‌شی كه له روسیا به (تۆڵستۆویستۆ) ناوده‌برێ و له‌سه‌ر بنه‌مای به‌كارنه‌هێنانی توندوتیژیی و مامه‌ڵه‌ی ئازاد له‌گه‌ڵ ئینجیلدا بنیات نراوه، هه‌میشه باس و خواسی گه‌رمی دروستكردووه. ساڵی (1901) كڵێسای ئه‌رسه‌دۆكسی روسیا تۆڵستۆی ده‌ركرد و سه‌ره‌ڕای تێپه‌ڕبوونی سه‌د و حه‌وت ساڵ به‌سه‌ر مه‌رگی ئه‌م نووسه‌ره داهێنه‌ره‌دا هێشتا كڵێسا له‌و بڕیاره‌ی په‌شیمان نه‌بۆته‌وه. له راستیدا له‌وه‌ش ناچێت تۆڵستۆی له‌م مه‌سه‌له‌یه بێتاقه‌ت بووبێ: هێزی هۆش و توانای ئه‌و هه‌له زێڕینه‌ی بۆ رەخساند كه به رێگه‌ی خۆیدا بڕوات و به هه‌موو جوانی و دره‌وشاوه‌كانییه‌وه ژیان به‌پیرۆز بزانێ.\nخوێندنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی تۆڵستۆی چێژێكی فیسۆلۆجیكی به مرۆڤ ده‌به‌خشێت، هه‌تا زیاتر به‌رهه‌مه‌كانی بخوێنیته‌وه ئه‌م چێژه زۆرتر ده‌بێت. وشه‌كانی عه‌تر و بۆن و به‌رامه و ده‌نگ و جۆش و خرۆشی هه‌ست و سۆز له‌به‌رچاومان ده‌خوڵقێنن. هه‌ست و سۆزێكی وه‌ها كه له هه‌ر رێبازێكی فه‌لسه‌فی فراوانترن و ته‌نانه‌ت له خودی نووسه‌ریش به‌رجه‌سته‌ترن، ئه‌و نووسه‌ره‌ی كه له دنیاكه‌یدا مرۆڤ به‌بێ هیچ به‌زه‌ییه‌ك به‌كارده‌هێنرێت. له‌وانه‌یه له سه‌راپای مێژووی ئه‌ده‌بیاتدا هیچ نووسه‌رێك هێنده‌ی تۆڵستۆی (بێ ئایدیا، بێ بیرۆكه) نه‌بووبێ كه توانیوێتی به نووسینه‌كانی پڕمان بكات له ده‌ستخۆشی و ترس و راستگۆیی.\nمارسیل پروست چی ده‌ڵێ؟\nوشه‌كانی تۆڵستۆی له ناخی دڵی نووسه‌ره‌وه دێنه ده‌ره‌وه بۆ ئه‌وه‌ی گوزارشت له مانای بوون بكه‌ن، ته‌نانه‌ت خودی نووسه‌ریش سه‌رسام ده‌كه‌ن. مارسیل پروست رۆماننووسی گه‌وره‌ی فه‌ره‌نسی تۆڵستۆی به خواوه‌ندی به‌رهه‌مه‌كه‌ی (دەبێ مەبەستی لە رۆمانی گەڕان بە دوای کاتی لە دەستچوودا-بێت) ده‌زانێ، تۆڵستۆی كه‌سێكه كه ته‌واوی ره‌فتار و نیازه‌كانی له ژێر كۆنترۆڵی خۆیدایه. ئه‌گه‌ر وابێ، ده‌بێ بگوترێ گه‌وره‌یی ئه‌و به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌یه كه ئازادی به پاڵه‌وانه‌كانی (كاره‌كته‌ره‌كانی) ده‌دات و ئه‌و پاڵه‌وانانه‌ش ده‌خزێنه ناو مێشك و یاده‌وه‌ریی ئێمه‌وه و ته‌نانه‌ت له زیندووه‌كانیش زیندووترن.\nپێشبڕكێی غارغارێنی ئه‌سپ له رۆمانی (ئانا كارنینا)دا و نه‌خۆشیی و مردنی (ئیڤان ئیلچ) و هه‌موو نموونه هاوشێوه‌كانی خوێنه‌ر پڕ ده‌كات لە دڵخۆشیی و ترس له رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی خودی بوون. هه‌ندێ جار وا دێته‌به‌رچاو تۆڵستۆی بۆ گۆڕینی یاسای ئه‌ده‌ب و پێكه‌نین به لاف لێدانی (ئه‌ده‌ب به ناونیشانی كتێبی ژیان) هاتبێته دنیاوه.\nتۆڵستۆی حه‌زی له قسه‌كردن نه‌بوو له‌سه‌ر ئه‌ده‌ب، حه‌زی له نووسه‌رانی وه‌كو (دانتی) و (شكسپیر)یش نه‌بوو. خۆی به نووسه‌رێكی پڕۆفیشناڵیش نه‌ده‌زانی. زیاتر بكوژی یه‌ك له دوای یه‌كی یاساكانی ئه‌ده‌ب بوو. حه‌ز و ئاره‌زووی تاقینه‌كراوه وه‌ها مێشك و گیانی ئه‌وی ده‌هێنایه جۆش و خرۆش كه گه‌یشتن به هه‌موو خواست و ئاره‌زووه‌كانی مه‌حاڵ بوو.\nره‌فتار و كرده‌وه‌ی تایبه‌تی تۆڵستۆی دێوئاسا بوو: رقی له (پێشكه‌وتن) و (سه‌رده‌می پێشكه‌وتن) بوو، له كۆمه‌ڵگایه‌كدا كه له ژێر باری ده‌سه‌ڵاتی یاسا قورسه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كاندا ده‌یناڵاند ئه‌و لایه‌نگری ئازادی ژنان بوو. خه‌ڵكی هه‌ژاری خۆشده‌ویست، به‌ڵام خۆشی له خوێنی ده‌ره‌به‌گه‌كان بوو. لینین به شێوه‌یه‌كی سه‌یر به راستی وه‌سفی تۆڵستۆی ده‌كات و ده‌ڵێت: «ئاوێنه‌ی شۆڕشی روسیایه.»\nخوێندنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی تۆڵستۆی و هاوچه‌رخانی گه‌لێ سه‌رنجڕاكێشه چونكه پڕه له به‌دحاڵیبوون و خیانه‌ت. تۆڵستۆی رقی دنیای له (ئیڤان تورگنیڤ) بوو له‌سه‌ر «په‌یوه‌ندییه دیموكراتیكه‌كانی» و حه‌زی زۆری له پڕۆفیشناڵی. نووسه‌ری «جه‌نگ و ئاشتی» شه‌ش جار داوای له تورگنیڤ كرد بێته مه‌یدان و به تفه‌نگ شه‌ڕی مان و نه‌مان بكه‌ن. تۆڵستۆی له هه‌ندێ له چیرۆك و رۆمانه‌كانیدا باسی ترسناكیی شه‌ڕی كردووه، به‌ڵام خۆی شه‌ڕانگێز بوو له‌گه‌ڵ «سۆفیا ئاندرێڤنا»ی ژنی خراپ ره‌فتاری ده‌كرد. خۆنواندنی وه‌ك سه‌وزه‌خۆر و خۆشه‌ویستیی بۆ هه‌ژاران وه‌كو نوكته‌ی ناو كۆڕ و كۆمه‌ڵی لێهاتبوو.\nئه‌ندرێ جێد له وتارێكدا سه‌باره‌ت به دۆستۆیڤسكی ده‌نووسێت تۆڵستۆی تیشكی خستۆته سه‌ر گه‌وره‌یی دۆستۆیڤسكی. به‌ڵام له‌گه‌ڵ تێپه‌ڕینی رۆژگاردا بۆچوونی رۆشنبیران به‌ره‌و به‌رزتربوونی قوله‌ی دۆستۆیڤسكی له قوله‌ی تۆڵستۆی خولایه‌وه. به‌ڵێ، دۆستۆیڤسكی چه‌ند ئامانجێكی دیاریكراو و كرداری پێناسه‌كراوی هه‌بوو.\nپه‌رده لاده‌درێ و ده‌بینین ژیان به‌بێ خودا لای دۆستۆیڤسكی چۆنچۆنی به تاوان و شه‌ڕ كۆتایی دێت و تاوانیش به سزا كۆتایی دێت. به‌ڵام كاتێ ئانا كارنینای تۆڵستۆی خۆی ده‌كات به‌ژێر شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌وه ده‌بێ چی بڵێین؟ ئایا ئه‌مه سزایه؟ تراجیدیایه؟ قه‌ده‌ری ژنێكی ره‌وشت نزمه؟ ره‌وتی وڕێنه‌ی شه‌پۆلی هۆشه؟ وه‌ڵامێكمان ده‌ستناكه‌وێ. بۆ وه‌ڵامی كارێكی وا له لۆجیكی تۆڵستۆیدا ده‌بێت بچین بۆ لای پۆلیس نه‌ك نووسه‌ر. له دنیای دۆستۆیڤسكیدا ژیان په‌یڕه‌وی عه‌قڵ ده‌كات. له دنیای تۆڵستۆیدا عه‌قڵ له گێژاوێكی به‌رده‌وامدا ده‌خولێته‌وه، وه‌كو نارنجۆكێك كه به ته‌قینه‌وه‌ی شازاده (ئه‌ندرێ بۆلكۆنسكی) ده‌كوژێت (یه‌كێكه له كاره‌كته‌ره‌كانی جه‌نگ و ئاشتی.)\nرۆمانه‌كانی تۆڵستۆی له ناوجه‌رگه‌ی یاده‌وه‌ریی دوور و درێژی رۆژانه‌ی ئه‌وه‌وه دێنه‌ده‌ره‌وه، له ناوجه‌رگه‌ی پڕوپاگه‌نده‌ی كۆڵان و بازاڕ و له كاریگه‌ریی قۆناغی مناڵیی و ئه‌فسانه خێزانییه‌كانه‌وه دێن. باخچه‌كه‌ی ئاو ده‌دات و دارێكی به‌ردار گه‌وره ده‌بێ و گه‌شه ده‌كات و میوه‌ی خۆش و ئاودار و بێوێنه ده‌دات. ناواقیعیترین ئه‌ده‌بیاتی مێژوو، واته «ریالیزمی كۆمه‌ڵایه‌تی» هه‌وڵیدا تۆڵستۆی له بۆته‌ی خۆیدا بتوێنێته‌وه، حه‌زی ده‌كرد بۆ گۆڕینی دنیا لاسایی شێوازی ئه‌و بكاته‌وه، به‌ڵام خۆ ناكرێ لاسایی تۆڵستۆی بكه‌یته‌وه: له‌به‌رئه‌وه‌ی كه‌سێك ئه‌گه‌ر بیه‌وێ وه‌كو تۆڵستۆی بنووسێت ده‌بێت وه‌جاخزاده‌یه‌كی تاكگه‌رابێت كه به كۆمه‌ڵگاوه نانووسێ.\nتۆڵستۆی له كۆتاییه‌كانی ته‌مه‌نیدا له ستایشی به‌رده‌وامی هه‌ردوو رۆمانی «جه‌نگ و ئاشتی» و «ئانا كارنینا» ماندوو بوو. خۆی ده‌یوت ئه‌م كاره له‌وه ده‌چێت زانایه‌ك ستایش بكه‌ی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی له جووڵه‌ی هاوسه‌نگدا قووڵ بۆته‌وه. چۆن ده‌كرێ تۆڵستۆی مامه‌ڵه‌یه‌كی وا خراپی له‌گه‌ڵ خۆی و داهێنانیدا كردبێ؟ له كۆتاییدا تۆڵستۆی ئامۆژگاریكه‌ر له‌گه‌ڵ توانای خۆیدا كه‌وته جه‌نگه‌وه. تیۆره‌كه‌ی كه له‌سه‌ر بنه‌مای به‌رگری ئاشتیانه و به‌كارنه‌هێنانی توندوتیژی بوو، بوو به سه‌رچاوه‌ی ئیلهامی گاندی و ره‌گ و ریشه‌ی خۆرهه‌ڵاتیانه‌ی فكری روسیای نیشان ده‌دا. لیۆ تۆڵستۆی خۆشه‌ویست و به گومان و خۆشگوزه‌رانه. به‌بێ ئه‌و ژیان بێ رۆح و هه‌ژار ده‌بوو.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | عومەر عەلی غەفور\nلە ساڵی 1970 لە گوندی مۆردین سەر بە شاری هەڵەبجە لە دایک بووە بڕوانامە: بەکالۆریۆس لە زمانی ئینگلیزی عومەر عەلی غەفور، نووسەر و روژنامەنووس، بایەخ بە بابەتە فیکری و سیاسی و ئەخلاقی-ئینسانییەکان دەدا. سەدان وتار و ليکۆڵینەوەی بە زمانەکانی کوردی و عەرەبی بڵاو کردووەتەوە. تا ئيستا زیاتر لە 40 کتيب (نووسین و وەرگێران)ی چاپ کراون، یان لەژێر چاپدان, ئەوانیش: =KTML_Bold=نووسین:=KTML_End= 1- مافی ئافرەت لە نيوان رەگەزسالاری و مرۆڤسالاریدا، 1997. 2- بەئایدیولوژیاکردنی ئاین، 2001. 3- جەدەلی ئیسلامی و عەلمانی، 2002 + 2009. 4- ئەخلاق لە سیاسەتدا، 2002. 5- مروڤایەتیمان لە بوسەی ئایدیولوژیادا، 2009. 6- ئاین لە فیکری مەسعود محەمەددا، 2009. 7- گوتاری ئاینی لەژير وردبیندا، 2010. 8- ئافرەت وەک خۆی، 2011. 9- زستان و بەهاری ئیسلامی سیاسی، 2012 10- ئاین و هەرا، 2013. 11- (16ساڵ) لەنێو یەکگرتووی ئیسلامی، 2013. 12- ئاین و ناتوندوتیژی، 2016. 13- ئاین و توندوتیژی، لە (2016-2017) بە 55 ئەڵقە لە رۆژنامە بڵاو بوەتەوە. =KTML_Bold=وەرگێڕان:=KTML_End= 1- ئیسلام و دیموکراسی (کۆمەڵە توێژینەوەیەکی فیکری)، 2012. 2- موبارەک و سەردەمەکەی, محەمەد حەسەنەین هەیکەل، 2012. 3- مێژووی فەلسەفەی ئیسلامی =KTML_Bold=وەگێڕانی 6 کتێب لەبارەی (ناتوندوتیژی):=KTML_End= 1- هاوکارینەکردنی ئابورییانە. 2- هاوکارینەکردنی کۆمەڵایەتی و سیاسی. 3- کاری ناڕەزایی و قایلکردن. 4- شێوەکانی دەستێوەردانی راستەوخۆ. 5-گەشتی ژیانم، عەبدولڕەحمان بەدەوی، دوو بەرگە. =KTML_Bold=بەرەنگاریکردنی ناتوندوتیژانە. ئەم پێنج کتێبە لە نووسینی (جین شارپ)ن.=KTML_End= 1-فەرهەنگی ناتوندوتیژانە، جان ماری مۆلەر، 2013. 2- دەسەڵات لە ئیسلامدا, عەبدولجەواد یاسین، 2014. 3- کۆیلایەتی, عەبدولسەلام ئەلتەرمانینی، 2015. 4- ئەو کتیبانەی جیهانیان گۆڕی، رۆبەرت ب. داونز، 2015. 5- بەرگی یەکەمی کتێبی (چیرۆکی شارستانێتی) وڵ دیورانت، لە ئینگلیزیەوە، 2015. =KTML_Bold=پێنج کتێب لە کۆبەرهەمەکانی د.مستەفا زەڵمی:=KTML_End= 1- مافی مرۆڤ و گەرەنتیەکانی لە ئیسلامدا. 2- هۆی جیاوازیی شەرعزانان لە ئەحکامی شەرعیدا. 3- رێگرەکانی بەرپرسیارێتیی تاوانکاری. 4- پابەندیەکان لەبەر تیشکی مەنتیق و فەلسەفەدا. 5- تیۆری پابەندبوون بە گێڕانەوەی ناشایستە. 2015 و 2016. 6- سیکیولاریزم و دیموکراسیی ئیسلامی لە تورکیا، م. هاکان یافوز، لە ئینگلیزیەوە، 2017. 7- کۆڵۆنیالیزم و پۆست کۆڵۆنیالیزم. =KTML_Bold=سێ کتێب لە کتێبە فەلسەفیەکانی یوسف کەرەم:=KTML_End= 1- مێژووی فەلسەفەی یۆنانی. 2- مێژووی فەلسەفەی ئەوروپی لە چاخی ناوەڕاستدا. 3- میژووی فەلسەفەی نوێ، 2017. 4- بنەماکانی فەلسەفە، 2017. 5- رۆحی سیاسەت، گۆستاڤ لۆبۆن، 2017. 6- ئاگری عیشق =KTML_Bold=(رۆمان)، =KTML_End= نیهال تجدد، 2017. 7- مێژووی گەلانی موسڵمان، کارل برۆکلمان، 2017. 8- مێژووی فەلسەفەی یۆنانی لە گۆشەنیگایەکی رۆژهەڵاتییەوە، د. مستەفا ئەلنەشار. 9- سیاسەتی ئاینی و دەوڵەتانی سێکیولار، سکۆت و. هیبارد. 10- جەهلی پیرۆز، ئۆلیڤییە روا. جگە لەم بەرهەمانە چەند کتێبێکیش ئامادەن بۆ چاپ: فەلسەفەی سەدەی بیست و یەک. سیانینەی غەرناتە، .... رۆمانی مێژوویی.


عەلی حەمە ساڵح نرخی نەوتی فرۆشراوی ھەرێم ئاشکرا دەکات\nوەزارەتی سامانە سروشتییەكان بۆ ماویەكی نادیار رۆژانە 13 هەزار بەرمیلی نەوت دەدات بە کۆمپانیایەک بە کەمتر لە نرخی بازاڕ.\nعەلی حەمەساڵح، ئەندامی فراکسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی كوردستان، لەپەیجی تایبەتی خۆی لەتۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك، وێنەی نوسراوێكی وەزارەتی سامانە سروشتییەكانی بەواژۆی ئاشتی هەورامی بڵاوكردەوەو نوسیویەتی " نەوتی خاوی كێڵگەی شێخان بۆ ماوەیەكی دیاری نەكراو بۆ كۆمپانیایەكە بە نرخی (Brent-18$) دۆلار لەبری قەرزی كاش".\nئەو پەرلەمانتارە ئەوەشی خستۆتەڕوو، ئەم پارەیە چەند بوو؟ كەی وەرگیرا؟ چی لێهاتووەو دەشڵێت "زۆر هاوارمانكرد ئەمانە نەوتی ساڵانی ئایندەشیان فرۆشتووەو كەس نازانێت پارەكەی لە كوێیە، بۆیە دڵنیابن مانەوەی ئەمانە لە حوكمدا، كوردستان وێرانتر دەكات".\nئه‌م بابه‌ته 2618 جار خوێنراوه‌ته‌وه


پێداگری لە پرسی نیشتمانی نەک وەزارەت و پۆست\nبارودۆخی عیراق دژوارە، ھیچ لایەنێک لەگەل لایەنەکەی تر ھاوڕا نیە. رۆژانە ھاوپەیمانی دروست ئەبیت و حەفتەی دواتر ھەڵئەوەشێتەوە.\nچەندمانگێکە خۆپیشاندان بەردەوامە.بە سەدان کەس کوژراون و بە ھەزارەھا کەمئەندام و بریندار بوون. خەڵکی عیراق پشکپشکێنەی حزبی رەت دەکەنەوە. داخوازی سەرەکی خۆپیشاندەران بریتی بوو لە دەستنیشان کردنی سەرۆک وەزیرانێک کە حزبی نەبێت و لە حکومەت و پەرلەمان دا نەبووبێت و لە گەندەڵیەوە نەگلابێت. ئەم مەرجانە ھیچیان لە محەمەد عەلاوی ڕاسپێردراوەدانین.\nکورد لە دوای روخانی رژێمی بەعسەوە ھەمیشە پاڵپشتی حکومەتەکانی عیراق بووە. لە ھەموو حکومەتەکاندا بەڵێنی پێدانی ئستحقاقاتی ھەرێمی کوردستان، پەیرەو کردنی مادەی دەستووری ١٤٠، دان نان بە ھێزی پێشمەرگەو موچەیان و چەندەھا بەڵێنی تریش دراوە. تا گەیشتە گرفتی گەنمی جوتیاران\nھەمیشە لە دەستپێکی کابینەکاندا سەرۆک وەزیرانی تازە جەخت لەسەر باشتر کردنی پەیوەندیەکان لەگەڵ کورد دەکەنەوە و بەڵینی یەکسانی و برایەتی کورد و عەرەب دەدەن، بەڵام بە دانیشتنیان لەسەر کورسی دەسەڵات بەڵێنەکان کاڵ دەبنەوەو و لەبیر دەکرێن.\nبێ پاڵپشتی کورد وەک پێکھاتەیەکی سەرەکی وڵاتی عیراق دروست بوونی کابینە ئەستەمە. ئەم لاوازیە ھۆکاری سەرەکی پارچە پارچەیی کوردە و ناتەباییان لەنێوان خویان دا ھەر حزبەو بۆ بەدەست ھێنانی وەزارەتێک و چەند پۆستێک بە تەنھا و بێ ئاگاداری ئەوەی تر ئەچێتە دانوسانەوەو ملی بەغدا دەگرێتە بەر.\nھەمیشە زەرەرمەندی سەرەکی میلەتەکەمان بووەو مستفید چەند شەخس و کەسانێکی ناو حزبەکان بوون. ئەم کەبینەیە کاتیەو تا ئەو کاتەیە کە ھەڵبژاردنی پێشوەخت ئەکرێت. با کورد ئەم جارە بایکۆتی حکومەت بکات با بێین و لەسەر مادە دەستوریە جێبەجێ نەکراوەکان پێداگری بکەین با بێین و بە یەک دەنگ داوای مافی پێشمەرگە بکەین داوای ھاوبەشی بکەین و نەک بەژداری پێکردنمان لە حکومەت.\nبابیر لە محاسەسەی حزبی نەکەینەوەو قۆناغێکی نوێ لەدانوستان لەسەر مافی خەڵک و پرسی نیشتمانی بەرپا بەین. با ئەم جارە پشتیوانی دوبارە دروستکردنی حکومەتێکی بەقوەت نەکەین کە بە دانیشتنیان لەسەر کورسی دەسەڵات ئێمە لەبیر بکەن و مافەکانمان پێشێل بکەن. با بایکۆتی بکەین. حکومەتێک مافی جوتیاران و پارەی گەنمیان نەدات، چۆن چاوەڕێی گەورەی لێ دەکرێ.


ئاری محه‌مه‌د هه‌رسین\nئه‌مرۆ سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق سه‌لیم جبوری له میانه‌ی موناسابه‌یه‌كدا گوتویه‌تی: قوبوڵی ناكه‌ین كه‌س وڵاته‌كه‌مان دابه‌ش بكات و، به‌ره‌وڕوی هه‌رده‌نگێكی نه‌شاز ده‌وه‌ستینه‌وه كه ده ست بۆ نیشتیمان ببات.\nكورد راستی گوتوه كه ئه‌گه‌ر (...) به‌ریته به‌غدا نابێت به ئێستر!... گه‌لی كوردستان سه‌دان ساڵه و له سه‌رده‌می مۆدێڕنه‌شدا مافی زه‌وت كراوه. ویژدانیه‌ت و دادپه‌روه‌ری په‌یوه‌ندی به پله‌و پایه‌ی ڕۆشنبیرانه‌ی كه‌سه‌كانه‌وه له كۆمه‌ڵگه‌دا نیه. ئه‌گینا ئه‌گه‌ر پێشكه‌وتن نیشانه‌ی ئینسان دۆستی و ویژدان بوایه، ئه‌وروپای مۆدێرنه و پێشكه‌وتوو له بواری زانست و پیشه‌سازی و فه‌لسه‌فه و ئه‌ده‌بیات (كۆیله‌گه‌ری) نه‌ده‌دۆزیه‌وه و وه‌ك ئاژه‌ڵێكی دڕنده معامه‌له‌ی له‌گه‌ڵ ڕه‌شپێسته‌كاندا نه‌ده‌كرد، وڵاتانی جیهانی داگیر نه‌ده‌كرد و، سه‌روه‌ت و سامانی میلله‌تانی تریان به به‌لاش بۆخۆیان نه‌ده‌برد.\nئه‌مه‌ش ڕۆشنبیری سیاسی سه‌رۆك پارله‌مانه‌كه‌ی عێراق كه له‌بری تێگه‌یشتن له موعاناتی سه‌دان ساڵه‌ی گه‌لێك و، به‌بیر هاتنه‌وه‌ی (ته‌هجیر، ته‌عریب) و ئه‌نفال و كیمیایی باران كه دۆزه‌ره‌وه‌ی ئه‌م ئوسلوبانه عاره‌بێكی عه‌یاره ٢٤ سوننه (سه‌دام حسێن) هاونه‌ته‌وه‌ی سه‌لیم جبوری بوه، هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌كات كه نیازمان هه‌یه وڵاته‌كه‌ی ئه‌و دابه‌ش بكه‌ین!\nئه‌م گوتاره وه‌ڵامێكی سه‌رپێی و ساده‌یه بۆ جبوری و جبوریه‌كانی تر، چونكه له‌وه زیادتریش ناهێنێت.\nبه درێژایی مێژوو خه‌ڵكی كوردستان ته‌ماعیان له بستێكی نیشتیمانی خه‌ڵكیتر نه‌بوه. به پێچه‌وانه‌وه هه‌میشه له سه‌نگه‌ری به‌رگریدا بون. ئێمه نامانه‌وێت وڵاتی كه‌س پارچه پارچه بكرێت و وه‌ك ئێمه‌ی لێ بێت. ئێمه به نیاز نین ده‌ست بۆ نیشتیمانی كه‌س به‌رین، ته‌نیا ده‌مانه‌وێت له‌ماڵی خۆمانداخاوه‌ن ماڵ بین و هیچیتر. ئێمه ده‌مانه‌وێت كه ئه‌وه‌ی نزیكی 100 ساڵ به‌ر له ئێستا عه‌ره‌ب ده‌ست له ناو ده‌ستی ئیستیعمار نیشتیمانه‌كه‌یان لێ دزین و لێیان داگیر كردین، وه‌رگرینه‌وه. له ڕاستیدا مه‌سه‌له‌ی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ڕاستكردنه‌وه زوڵمێكی گه‌وره‌ی مێژووییه، نه‌ك ئاژاوه گێڕی و شێواندنی مێژوو.\nهه‌رچی مه‌سه‌له‌ی هه‌ڕه‌شه‌كانیشه ئه‌وا ده‌ڵێین: ئه‌وان به زیاتر له 60000 چه‌كداره‌وه نه‌یانتوانی 24 كاتژمێر شاری موسڵ بپارێزن و له چاوتروكاندنێك دا داعش هه‌مویانی ئاواره‌ی كوردستان و ناوچه‌كانی تری عيراق كرد، ئێستا به چ رویه‌كه‌وه هه‌ڕه‌شه‌ی له‌شكركێشی بۆ سه‌ر كوردستان ده‌كه‌ن؟\nدواجار ئه‌وانه‌ی قسه‌كانی ئێمه‌یان بۆ سه‌لیم جبوری ته‌رجومه كردوه، یان كوردیه‌كه‌یان باش نه‌بوه، یان عه‌ره‌بیه‌كه‌یان. چونكه ئه‌م قسانه‌ی ئێمه نه‌شاز نین. ئه‌م قسانه ده‌نگی ره‌سه‌ن و زوڵاڵی كوردایه‌تین، قسه‌ی زۆر شاز و ئۆرجیناڵن و له قوڵایی عه‌قڵ و هه‌ستی نیشتیمانپه‌روه‌ری و سه‌رفرازی خاكی پیرۆزی كوردستان و گه‌له به‌شخوراوه‌كه‌یه‌وه هه‌ڵده‌قوڵێن.\nهه‌ر بۆیه‌ش هیچ هێزێك له دونیادا نیه بتوانێت به‌ر به‌م خۆری سه‌رفرازیه بگرێت. به‌كورتی ئه‌گه‌رسه‌لیم جبوری ئه‌م هه‌ڕه‌شه‌و گوڕه‌شانه‌ی كردبێت، ئه‌وا هه‌زار جار سه‌ری دای له‌به‌رد.\nئه‌م بابه‌ته 13071 جار خوێنراوه‌ته‌وه


شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ کاتژمێر ٣ی پاشنیوەرۆی شەممەی داھاتوی بۆ خۆپیشاندان لە شارەکانی ھەرێم دیاریکردو داواشی لە هاوڵاتیان كرد بەشداری خۆپیشاندانەكان بكەن و وتیشی"خۆم و خێزانەکەم بەشدار دەبین لە خۆپیشاندانەکەدا."\nئاوێنە: شاسوار عەبدولواحید، سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ، ئێوارەی ئەمڕۆ سێشەممە، لەپەیامێكی ڤیدیۆییدا لەڕێگەی لاپەڕەی خۆی لە فەیسبوك، رایگەیاند،"ئیتر بەسە بێ دەنگی، شەممە کاتژمێر ٣:٠٠ ی پاش نیوەڕۆ خۆم و خێزانم بەشدارین لە خۆپیشاندانەکاندا. خۆپیشاندان لە هەر چوار پارێزگاکەی هەرێم ئەنجام دەدرێت (هەولێر، سلێمانی، دهۆک، هەڵەبجە)."\nوتیشی"بەشداریکردن لە خۆپیشاندان لەبەر تاکە کەسێک نییە و لەبەر هیچ هێز و لایەنێکی سیاسی نییە، بەڵکو لەبەر ئەو دۆخە خراپەیە کە بەسەر هاوڵاتییاندا هاتوە."\nسەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ وتیشی"بەشداریکردنمان گەیاندنی پەیامێکە بە دەسەڵات کە ئێمە وەکو میللەتی کورد و هاوڵاتییانی هەرێمی کوردستان ناڕازین بەرامبەر بە نەبونی خزمەتگوزاریی و ئەو هەمو ناهەقییەی کە هەیە."\nئاماژەی بەوەشدا، "بەشداریکردن لە خۆپیشاندانەکەدا مانای ناڕازیبونە بەو هەمو بێکارییەی کە گەنجەکانمانی تێدایە، بەو هەمو ناڕەحەتییەی کاسبکاران و دوکاندارانی تێدایە و ناڕازیبونە بە موچەی فەرمانبەران و پاشەکەوتی موچە."\nباسی لەوەشکرد، "ئەگەر تەنانەت بۆ یەک کاتژمێریش بێت وەرنە سەر شەقامەکان و پەیامی ناڕازیی خۆتان بە دەسەڵاتداران بگەیەنن."


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی بەکارهێنانی ئەو بۆنانەی کحولی تێدایە؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی بەکارهێنانی ئەو بۆنانەی کحولی تێدایە؟\nبەرواری دانان :2020-10-25 کۆدی پرسیار:2242\nپرسیار: حوکمی بەکارهێنانی ئەو بۆنانەی کحولی تێدایە؟\nوەڵام: جیاوازی هەیە لەنێوان زانایان سەبارەت بە حوکمی ئەو بۆنانەی کحولی تێدایە، جیاوازییەکه بۆ دوو شت دەگەڕێتەوە:\n١- ئایا ئەو بۆنانەی کحولی تێدایە مرۆڤ سەرخۆش دەکات یان نە، واتە ئەگەر بخۆیتەوە پێش ئەوەی تێکەڵی بۆن بکرێت سەرخۆش دەبیت یان نە.\n٢- ئایا عەرەق پیسە یان خاوێنە، زۆربەی زانایان بۆ ئەوە چوون پیسە.\nئەگەر سەرخۆشکەر بێت دروست نییە ئەو بۆنە بەکار بێنیت، ئەگەر سەرخۆشکەر نەبێت دروستە بەکاری بێنیت.\nئەگەر بڵێین عەرەق پاکە، مانای ئەوە نییە دروستە بەکاری بهێنیت، چونکە بابەتەکە تەنها لەسەر پاکی و پیسی عەرەق نەوەستاوە، بەڵکو لەسەر ئەوەیە سەرخۆشکەرە یان نە، ئەگەر جێگیر بوو سەرخۆشکەرە حەڕامە بەکاری بهێنی ئەگەر چی عەرەقی لا پاکیش بێت.\nشێخ ئەلبانی یەکێکە لەو زانایانەی دەڵێت عەرەق پاکە، بەڵام لەگەڵ ئەمەش دەڵێت ئەگەر سەرخۆشکەر بێت حەڕامە بەکاری بێنی، چونکە ئەو فەرموودانەی هاتوون گشتین لەسەر نەهی کردن لە کڕین و فرۆشتن و بەکارهێنانی هۆشبەرەکان.\nصالح الفوزان خوا بیپارێزێت دەفەرمووێت: (ئەو بۆنانەی هۆشبەرن حەڕامە بەکاری بێنی، دروست نییە نوێژ بەو جلەوە بکەیت هەتا ئەو شوێنە دەشۆیت کە بۆنی بەرکەوتووە، چونکە پیسە و عەرەقە). المنتقى من فتاوى الفوزان (١٧/٤٨).


سودەکانی پیاز توشی شۆکت ئەکات\nدکتۆرەکان دەڵێن پێمان سە یرە پیاز هەیە و سەرە تانیش هە یە....واتە دژی سە رە تان پیازە\nپیاز و پیاوەتی : -\n1-خواردنی پياز هيێزی پياوه تی زياد دەکات .\n2- خويێن پاك دەكاته وه .\n3- نه خۆشی شيرپەنجه (سرطان) رائەگرێ .\n4- يارمەتی فرمانی دڵ دەدات .\n5- بۆنی ناخوشی دەم و گەده كەم دەكاتەوه .\n6- يارمه تی هه رسی خواردن دەدات .\n7- بەز و چەوری وپيوی زياده له لەشدا لادەبات .\n8- هيێزی ميێشك و بينايی چاو زياد دەكات .\n9- ئاوی پيازی سپی به ميلی\n10_ده رمانه بۆ نەخوشی شەکرە .\n11_ خەوهێنەره .\n12- خۆراكيێكی ووزه بەخشه .\n13 بۆ پيری به ساڵاچوو ئێسكه نەرمه چاكه .\n14- بۆ سووتانی دەست و پێ و ئازاری گورچيله و دڵ\nو كيسەی زەرداو به سووده.\n15- بۆ سك ئيشه به سووده .\n16- دايبنيێ له سەر جيێ گازی سەگ وپشيله چاكی دەكاته وه .\n17- ئاوی پياز له سەر دداني كلۆر بوو دابنێي ئێشەكەی لاده بات .\n18- پياز بێ پيشيێنه و بيخۆ بۆ هه لامەت باشه .\n19- به پيشاوی له سەر دومەل دابنرێت چاكی دەكاتەوه .\n20- پياز فيتامين( c,b ) تيێدايه.\n21- خواردنی پياز به كالی بۆ پيێست و گورچيلەكان و\nميزەڵدان به سووده .\n٢٢- خوێن پاك ئەكاتەوه و رەنگ و روو جوان و سه رنج راكيێش ده كات .\n23- بەكارهيێنانی پياز وەكو گيراوه يەك پەلەی دەم و چاو ناهێلێت بەهۆی ئەوه وه گۆگردی تيايه، لەگەشه و زياد كردنی مووی سەردا كاريگەره .\n24- فيتامين( c ) كە له ناو پيازدا هەيه ، پشگيری لەخه ستبوونەوەی خوێن ئەكات و دﮊی نەخوشی ئەسكەرپوته .\n25- له بەربوونی مادەی(قسل) له پيازدا، ددانەكان بەهيێز دەكات و دەبيێته هۆی توند و تولكردنی ئێسكەكانی سيبه نده و رێگا له نەرم بوونی ئێسكه كانيش دەگرێت، له و رووه وه دانی پياز به منداڵی لاواز و كه سانی بەسالاچوو به باش ئەزانريێت .\n26- لەو نەخوشيانەدا كه پێويست به زۆر ميزكردن هەيه وه كو هەبوونی بەردی گورچيله ، به ردی ميزڵدان ، هەوكردنی ميزڵدان، روماتيزمی جومگەكان ،ميز گيران ،...هتد ، خواردنی پياز پيێشنيار دەكرێت لەبەرئەوەی پياز ميز ئاوه رێكی باشه .\n27- پياز وورد بكريێت و خوێی پێ بكرێت و بخرێته سەر شوێنی سووتاوی دەست بەجێ ئازاره كەی ناهيێلێ و رێگاش له دروستبوونی بلق ئه گرێت .\n28- به پێی دوا لێكۆڵینەوه دەركەوتووه كه خواردنی\nپياز كاريگەری بەرچاوی هەيه له پێشگرتنی هەموو جۆره كانی شێرپەنجه.\n29- ئەوكەسانەی گوشاری خوێنيان هەيه پيشنيار كراوه بۆيان كەپياز بخۆن .\n30- ئەگەر دووچاری ئه نفلونزا بوويت و سەرمات بوو ،\nچەند پيازێكی ووردكراو له چەندين شوێنی مەلەكەددا دابنێيت تا بەراكێشانی ميكرۆبەكان رێگا له بڵاوبوونەوەی نه خۆشييەكەت بۆ كەسانی خيێزانەكەت بگرێت .\n31- بۆ چارەسه رو نەهێلانی كرمی گەده ، پيازێك له رەنده بده و شەوێك سەرانسەر له ئاو دايبنێ و به يانی له عەسارەی بدەو ئاوەكەی بخۆرەوه، ئەگەر(٦_٥)روﮊ ئەو كاره دووباره بكەيتەوه، هێلكه و كرمەكه له ناودەچن .\n32_ ئەگەر هەموو رۆﮊيك پيازێك لانيكەم ماوەی يەك خولەك له ناو دەمتا بجوليت، هەموو ميكرۆبەكانی ناو دەمت دەكوﮊێت .\n٣٣- خواردنی نان و پياز ميزگيران ئەكاتەوه و سووری مانگانەش رێك دەخات بەردی گورچيله و ميزلدانيش وورد دەكات .\n34- دلۆپاندنی چەند دلۆپيك له ئاوی پياز بۆ ناو لوت مێشك ئەكاتەوه (لوت گيران)ناهێليت .\n35_ ئەگەر تازه تووشی هەڵامەت بوويت، چەند توێكلی پيازێك بەلوتتەوه بگره بۆ ماوەی (٥)خولەك تا كاريگەری هه لامەتەكه كەم بكاتەوه .\n36- پياز ديواری ريخۆلەكان پاك ئەكاتەوه و شتەزيان بەخشەكانی سەر ديوارەكانی لائەبات له ئەنجامدا ووشك بوونەوەی پێست(وشكهه لاتني به رده وام _مزمن_)\n37-پيازي كال ئاره قي پيێست زياد ده كات و ئه بيته زياد ئاره ق كردنه وه ي پيسته وه ،\nبۆ چارەسەری روماتيزم بەكەلكه .\n38- بەهۆی ئەو بره گوگرده وه كه له پيازدا هه يه\nميێشك به هێز دەكات و پێستيش بەساغی دەهێلێته وە و ﮊەهری ناويشی فرێ دەداته دەرەوه.


دەسپێك ئەکادیمی دلنیا جورى دلنيا جورى فێرکردن\nدڵنيايی جۆری فێركردن:\nئێك ژ پلانێن وه‌زاره‌تا خواندنێن بالا وڤه‌كولينێن زانستی ئه‌وه بجهئينانا به‌رنامێ دڵنيايی جۆری فێركردن ل زانكۆ وپه‌يمانگه‌هێن هه‌رێما كوردستانێ. ئه‌ڤ پێنگاڤه هات ژبو چه‌سپاندنا ستانده‌رێن نوی د وانه گووتنێ دا ژبۆ وێ چه‌ندێ دا قوتابيێن كوردستانێ ئاسته‌كێ به‌رز يێ فێربوونێ وه‌ربگرن. مه‌ره‌ما وه‌زاتره‌تا خواندنێن بالا ئه‌ڤه‌يه هه‌موو زانكۆيێن هه‌رێمێ بگه‌هنه ئاسته‌كێ بلند بكار ئينانا به‌رنامێ دڵنيايي جۆری داكو ئارمانجێن وه‌زاره‌تێ بجه بينن، ئه‌وژی ئه‌ڤه‌نه:\n- په‌يداكرنا باوه‌ريێ ب بهايێ وێ باوه‌رنامێ ئه‌وا قه‌تابي ژ زانكۆ وپه‌يمانگه‌هێن هه‌رێمێ وه‌ردگريت.\n- دياركرنا وێ چه‌ندێ كو جۆرێ فێركردنێ و وانه گووتنێ د زانكۆ وپه‌يمانگه‌هێن هه‌رێمێ دا دگه‌هنه ئاستێ زانكۆيێن جيهانی.\n- پشتگيريا قوتابيا د ده‌مێ خواندنا كورسی يان سالانه دا.\n- به‌رێ خوه‌دان، ديف چوون، نڤيسينا راپوورتا، سه‌رپه‌رشتی كرن و ده‌رئێخستنا بريارا وچه‌ندين جارا ديف چوون ل دوور ناڤه‌رووكا وانێ و رێكێن وانه گووتنێ.\nئه‌و ئارمانجێن ديار كری هاتينه دانان بۆ هاريكاريا مامۆستای بۆ گوتنا وانێ بشێوه‌كێ هاڤچه‌رخ برێكا بكارئينانا ئاميرێن پێتڤی، وه‌ك كومپيوته‌ر وپرۆجێكته‌ر(داتاشۆ) و بكارئينانا به‌رنامێ پاوه‌ر پوينت ژبۆ بهێزكرنا شيانێن مامۆستای بۆ بكارئينانا ته‌كنيك وته‌كنولوجيا نوی.\nهه‌روه‌سا يا پێتڤی يه ل سه‌ر مامۆستای په‌رتووكا وانێ ئاماده بكه‌ت ل دوور وان بابه‌تێن پێشكێش دكه‌ت. په‌رتووكا وانێ كورتيكه ل دوور ئه‌و بابه‌تێن دي هێن گووتن بۆ قوتابيا كۆرسانه يان سالانه. پێزانينێن په‌يوه‌ندی كرنێ ل دوور مامۆستا و رێكخه‌رێ بابه‌تی د په‌رتووكێ دا دهێنه دياركرن ژبۆ ئاسانكرنا دانوستاندێ دناڤبه‌را قوتابی ومامۆستای ورێكخه‌ری. زێدبار ڤێ چه‌ندێ، پێتڤی يه ئارمانجێن وانێ بشێوه‌يه‌كێ گشتی وئه‌گه‌رێن گرنگيا وی بێنه دياركرن د په‌رتووكێ دا. هه‌مان پێزانين ل دوور په‌يوه‌ندی كرنێ ب مامۆستای، گرنگی و ئارمانج پێتڤی يه بێنه نڤيسين بۆ هه‌ر بابه‌ته‌كێ.\nهه‌روه‌سا, پێتڤی يه مامۆستا چه‌ندين جورێن پرسيارا ئاماده بكه‌ت دناڤ ڤێ په‌رتووكێ دا دگه‌ل دانانا رێكێن پراكتيكی بۆ به‌رسڤ دانا ڤان جووره پرسيارا. ئه‌ڤ پرسياره دڤێت جوره وجور بن، وه‌ك پرسيارێن قوتابی به‌رسڤا دروست د هه‌لبژێريت، پرسيارێن به‌رسڤ كورت، پرسيارين به‌رسڤ درێژ، دگه‌ل وان جوره پرسيارا كو قوتابی دگه‌ل خۆ دبه‌ته مال و دماوه‌كێ ده‌ست نيشانكری دا به‌رسڤێ ل سه‌ر د ده‌ت. پرسيارێن زاره‌كی دهێنه بكار ئينان بۆ تاقيكرنا شيانێن زمانی يێن زاره‌كی وقوتابی جودا جودا دهێنه تاقیكرن، دوماهيك جورێ پرسيارا پرسيارێن پراكتيكی نه بۆ تاقيكرنا شيانێن پراكتيكی ل لابوورا وخواندێن مه‌يدانی وسه‌ريری.\nپێكهاته‌يا دڵنيايی جۆری ل زانكۆيا دهۆك:\nئه‌ركێن ئه‌ندامێن دڵنيايی جۆری:\nئه‌ركێن رێڤه‌به‌رێ دڵنيايی جۆری\n- پاراستنا فايه‌لێن قوتابيا ل زانكۆ يان په‌يمانگه‌هێ\n- رێڤه‌برن وديف چوون وڤه‌كۆلينا ئه‌نجامێن بده‌ستڤه ئينای ل به‌شی وكۆليژێ\n- په‌يوه‌ندی ورێكخستنا كاری دگه‌ل هه‌لسه‌نگێنه‌رێ ده‌ره‌كی\n- نڤيسينا گووتاره‌كێ لدور بووچوونێن زانكۆيێ كو قوتابی ئيمزا بكه‌ن پێش ده‌ست بخوێندنا سالا نوی بكه‌ن\nكاركرن د جڤاتا دڵنيايی جۆری يا زانكۆيێ دا\nئه‌ركێن رێكخه‌رێ گشتی يێ فاكولتی يێ\n- دروستكرنا پره‌كێ بۆ په‌يوه‌نديا د ناڤبه‌را قه‌تابی وكارگيريا به‌شی يان سكۆلێ دا\n- كاركرن بۆ ته‌رخانكرنا په‌رتووكا وانێ بۆ قوتابيا\n- دروستكرنا په‌يوه‌نديێ دگه‌ل قوتابيا وبه‌رده‌امی خواندنا ئيمێلێن قوتابيا\n- پلان دانان ورێكخستنا كاری وپه‌يوه‌ندی كرن دگه‌ل سه‌رۆك به‌شی دا كو چ وانه نه‌هێنه پاش ئێخستن يان كانسل كرن\n- رێكخستنا كاری بۆ ئه‌نجامدانا فيدباكی قوتابی ل دور وانێن دهێنه گووتن بۆ قوتابيا\nئه‌ركێن رێكخه‌رێ به‌شی\n- درووستكرن وبلندكرنا راپوورته‌كا سالانه بۆ ليژنا دڵنيايی جۆری ل سكولێ ل دوماهيكا سالا خواندنێ\n- ئاماده‌بوونا كومبونێن رێڤه‌به‌ريا دڵنيايی جۆری ونڤيسينا تێبينی یا وكۆنڤيسا كومبۆنێ\n- سه‌رپه‌رشتيا پرۆسێسا دڵنيايی جۆری فێركردن ل به‌شی وهه‌می قوناغێن وی\n- دوپاتكرنا بكارئينانا مامۆستايا بۆ رێكێن نوی د وانه گووتنێ دا\nئه‌ركێن مامۆستای يان وانه‌بێزی\n- نڤيسينا تێبينی يا لدور بابه‌تێن وانێ وپێدانا دانه‌يه‌كێ بۆ رێكخه‌رێ ژبۆ دانانا وێ دناڤ په‌رتووكا وانێ دا\n- ئاماده‌كرنا وانێ بشێوه‌يه‌كێ زانستی وتێروته‌سه‌ل لدور بابه‌تێن په‌يوه‌ندی دار وده‌وله‌مه‌ندكرنا ڤێ وانێ ب نويترين زانستێت به‌رده‌م دگه‌ل وێنا\n- پێشكێش كرنا كورتيه‌كێ لدور بابه‌تی برێكا بكارئينانا به‌رنامێ پاوه‌رپۆينتی. هه‌روه‌سا پێدانا دانه‌يكێ ژ سلايدێن چاپكری بۆ قوتابيا پێش يان پاش ده‌مێ وانێ\n- دروستكرنا دوو نموونێن پرسيارا دگه‌ل به‌رسڤێن نموونه‌يی ول دوماهيا وه‌رزێ خواندنێ يان سالا خواندێ، ليژنا ئه‌زموونا دێ ئێك ژ هه‌ر دوو نموونێن پرسيارا هه‌لبژێريت.\n- پێشكێش كرنا شيره‌تێ بۆ قوتابيا لدور خۆ ئاماده‌كرنێ بۆ ئه‌زموونا وبه‌رسڤ دانێ. بۆ نموونه، "پرسيارێ دوو جاران بخوينه، باش هزرێ د به‌رسڤا خۆدا بكه، پلان دانان بۆ به‌رسڤێ ل سه‌ر لاپه‌ره‌كێ جوداة، پێتڤی يه به‌رسڤێ ده‌سپێك وناڤه‌روك ودوماهيك هه‌بيت\n- دابينكرنا خولێن تايبه‌ت د وه‌رزێ هاڤينێ دا وه‌ك (وورد، ئێكسل، پاوه‌رپۆينت ودداتاشۆ)\n- دانانا نموونێن پرسيار وبه‌رسڤا د ناڤ په‌رتووكا وانێ دا وشرۆڤكرنا پرسيارا دماوێ وه‌رز يان سالا خواندنێ دا. دڤێت پرسيار بڤی شێوه‌ی بن ، دوو پرسيارێن ئينشائی، پێنج ژ جوره پرسيارێن قوتابی به‌رسڤێ د هه‌لبژێريت.\nل دووماهيا سالا خواندنێ چه‌ندين بابه‌ت دهێنه هه‌لبژارتن ژ لايێ هه‌ر كوليژه‌كێ ڤه بۆ هه‌لسه‌نگاندنا ده‌ره‌كی. هه‌لسه‌نگێنه‌رێ ده‌ره‌كی دهێته داخوازكرن برێكا داخوازنامه‌كا فه‌رمی ژ لايێ كوليژێ ڤه ژبۆ به‌راوردكرنا كارێ مامۆستای، پێدانا نومرا وشيانێن قو‌تابيا.\nپێتڤی يه هه‌لسه‌نگێنه‌رێ ده‌ره‌كی:\n- خودان پلا هاريكارێ پرۆفيسۆر بيت يان به‌رزتر و باشتر ئه‌وه ژ زانكۆيه‌كا جيهانی بيت.\n- پێتڤی يه مامۆستايه‌كێ ئه‌كتيڤ وخودان ئه‌زموون بيت د بوارێ تێدا بسپوور.\n- نه يێ به‌شدار بيت د گووتنا وێ وانێ دا يان دانانا بابه‌تێن وێ.\nرۆلێ هه‌لسه‌نگێنه‌رێ ده‌ره‌كی\n- به‌راوردكرنا پلانا وانێ و ئه‌و بابه‌تێن د ناڤ به‌رنامێ ڤێ وانێ دا.\n- به‌راوردكرنا ئه‌زموونا، پێتڤی يه رێ بۆ بێته دان بۆ ديتنا په‌رتووكێن به‌رسڤا پشتی دهێنه نومره كرن. پشتی ديتنا سێ نموونا ژ به‌رسڤا خودان نومرێن بلند، سێ نموونا ژ به‌رسڤا خودان نومرێن ناڤنجی وسێ نموونا ژ به‌رسڤا خودان نومرێن لاواز، هه‌لسه‌نگێنه‌ر دێ بريارێ ده‌ت كو په‌رتووكا به‌رسڤا ب شێوه‌كێ دروست هاتيه نومره كرن يان نه.\n- به‌راوردكرنا فيدباكی قوتابی.\n- پێدانا پێشنيار وچه‌ندين پرسيارا بۆ مامۆستای دا به‌رسڤێ ل سه‌ر بده‌ت دگه‌ل دياركرنا ئه‌گه‌را بۆ وان به‌رسڤا.\n- قوتابی مافێ هه‌ی په‌رتووكا وانێ پێشوه‌خت وه‌ربگريت.\n- ل دووماهيا وه‌رز يان سالا خواندنێ، قوتابی مافێ به‌راوردكرنا هه‌ر وانه‌كێ يێ هه‌ی بشێوه‌كێ جودا ل دويف ستانده‌رێن دياركری.\n- قوتابی مافێ به‌راوردكرنا ئه‌زموونا يێ هه‌ی ب شێوه‌كێ پراكتيكی. ئه‌ڤ هه‌لسه‌نگاندنه ژبۆ وێ چه‌ندێ يه پێش برنا بابه‌تێن خواندنێ وستايه‌لێ ئه‌زموونا، زێده‌باری وێ چه‌ندێ كو فيدباك د بيته ستانده‌ره‌ك كو به‌ر چاڤ دهێته وه‌رگرتن بۆ هه‌لسه‌نگاندنا شێوێ برێڤه‌برنا بابه‌تێ خواندنێ، به‌شێ سه‌ره‌ب كوليژێ ڤه و كوليژێ ب شێوه‌كێ گشتی.\n- قوتابی مافێ ديتنا دانه‌يه‌كێ ژ په‌رتووكا به‌رسڤا خۆ يێ هه‌ی بتنێ ده‌مێ پێتڤييا زۆر وبتنێ بۆ ئێك بابه‌ت ل دويف بريارا زانكۆيێ.\nزانكۆيێ ماف ل سه‌ر قوتابی هه‌نه هه‌ر وه‌ك قوتابی ماف ل سه‌ر زانكۆيێ هه‌ین، ل ده‌سپێكا سالا خواندنێ ده‌مێ قوتابی دهێته وه‌رگرتن پێتڤی يه قوتابی چه‌ندين خاڵ و مه‌رجا ئيمزا بكه‌ت، ئوژی ئه‌ڤه‌نه:\n- پێتڤی يه قوتابی پێگيری ب رێنمايێن زانكۆيێ بكه‌ت.\n- پێتڤی يه قوتابی پێگيری ب ئه‌وان خاڵ و مه‌رجا بكه‌ت ئه‌وێن ل سه‌ر ئيمزا كرێن ده‌مێ هاتيه وه‌رگرتن.\nفيدباكی قوتابی بۆ مامۆستا وبابه‌تێن خواندنێ خاله‌كا زۆر گرنگه هه‌روه‌سا ئاماده‌بوونا قوتابيا بۆ وانێن خواندنێ نه بتنێ ژبۆ فێربوونێ به‌لكۆ بۆ سه‌ركه‌فتنا كارێ پيرۆز يێ زانكۆ و په‌يمانگه‌ها، ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ پێتڤی يه گشت كوليژ و په‌يمانگه‌ه بايه‌خ بده‌نه ئاماده‌بوونا قوتابا.\nئه‌ركه‌كێ نيشتمانی و ئه‌كاديمی يه قوتابی ل ئاستێ به‌رپرسياری يێ بيت د ره‌فتارێن خۆدا ل زانكۆيێ دا ئاستێ زانست وباوه‌رنامێ به‌رز بكه‌ت. هه‌ر قوتابيه‌كێ رێژا نه‌ئاماده‌بوونا وی بێ ئه‌گه‌ر 10% بيت يان ب ئه‌گه‌ر 15% بيت بۆ هه‌ر وانه‌كێ:\n- ماف نامينيت بۆ ئه‌نجامدانا فيدباكا قوتابی بۆ ڤێ وانێ.\n- ماف نامينيت بۆ ئه‌نجامدانا ئه‌زموونا دوماهیێ و دێ هێته هژمارتن سه‌رنه‌كه‌وتوو د ڤێ وانێ دا ودێ چيته ده‌ورێ دووێ.\nهه‌ر قوتابيه‌كێ رێژا نه‌ئاماده‌بوونا وی بێ ئه‌گه‌ر ده‌رباز بيت ژ 15% يان ب ئه‌گه‌ر ژ 20% بۆ گشت وانێن خواندنێ، ڤی قوتابی ماف نامينيت بۆ ئه‌نجامدانا ئه‌زموونێ دوماهيێ و دێ هيته هژمارتن سه‌رنه‌كه‌وتوو د وێ سالا خواندنێ دا.\n(تخفيف حاله) و(تغيير حاله) و(عبور) و(ترقين قيد) دێ هێنه چاره‌سه‌ركرن ل دويف خاڵێن ل خوارێ دياركری:\nهه‌می قوتابا مافێ (تغيير حاله) هه‌يه بێ جياوازی ل دويف ستانده‌رێن پێشتر. هه‌ر قۆتابيه‌ك ب نيڤا ژمارا وانێن خواندنێ يێن سالانه يان كۆرسانه كێمتر سه‌رنه‌كه‌ڤيت، ماف هه‌يه ل ده‌ورێ دووێ ئه‌زموونا ئه‌نجام بده‌ت. ئه‌گه‌ر قوتابی ب نيڤا ژمارا وانێن خواندنێ يێن سالانه يان كۆرسانه پتر سه‌رنه‌كه‌ڤيت دێ هێته هژمارتن سه‌رنه‌كه‌وتوو ل سالا خواندنێ يان كۆرسێ خواندنێ.\nرێنمايێن (ترقين قيد) وه‌كی خۆ دێ مينن ل دويف بريارێن سالا خواندنێ 2009-2010، هه‌ر قوتابيه‌كێ دوو سالا ل دويف ئێك سه‌رنه‌كه‌ڤيت ماف نامينيت به‌رده‌وام بيت ل زانكۆيێت حكومی، به‌لێ مافێ هه‌ی ل زانكۆيێت ئه‌هلی بخوێنيت.


سەردانی شەهید قاسملوو لە پێشمەرگەی پارتی و هاوکاری حیزبی دێمۆکڕات. – PMNews\nکەمین داستانی بەرگرییەکی ئازایانەی ۳ پێشمەرگەی پارتی دیموکراتی کوردستانە کە لە کوردستان tv ڕۆژی ۲۷/٥/۲۰۲۰لە زمانی ۲ کەس لەوپێشمەرگانەوە کە لەو کەمینەدا بەبرینداری ڕزگارکراون بڵاو کراوەتەوە .\nیەکێک لەو سێ پێشمەرگەیە لە کەمینەکەدا کە لە لایەن جاش و جەیشی عێراقەوە بۆیان دانراوەتەوە بە ناوی عزیز شەهید بووە، ئەم وتووێژە نزیکەی ۳۰ خولەکە کە من تەنیا ٥خولەک لەو وتووێژە کە پەیوەندی بەدەوری حیزب لە ڕزگارکردنی ئەو پێشمەرگانەوە هەیە بڕیوە و دامناوە.\nلەو وتوووێژەدا بەختیار شیخ ساڵح کە بە سەختی برینداردەبێ بەهۆی پێشمەرگەکانی هێزی گیاڕەنگەوە دەبردرێتە نەخۆشخانەی حیزب لەسۆنی ، لەوکاتەدا ڕێبەری مەزن د.قاسملووی نەمر لەوێ بووە و سەردانی ئەو پێشمەرگەیەی پارتی کردووە . پێم خۆشە درێژەی داستانەکە لە زاری خودی ئەو پێشمەرگە قارەمانەوەلە وتووێژەکەیدا ببیستن\nسەرچاوە: تەیمور مستەفایی


سەربازانی روسیا موشەك ئامادەدەکەن لە بنکەیەکی فڕۆکەوانی روسیا لە سوریا. [وێنەکە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبۆتەوە]\nهەرچەندە هێزەکانی روسیا و سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران (پاسداران) یارمەتی رژێمی سوریایان داوە بۆ کۆنترۆڵکردنەوەی زۆربەی وڵات، یارمەتیەکەیان باجێکی گەورەی هەیە، چالاکوانانی سوریا وتیان.\nوتیان روسیا و ئێران کێبڕکێیانە لەسەر فراوانکردنی هه‌ژمونی خۆیان لە سوریا و چنینەوەی قازانجی سیاسی، سەربازی و ئابوری بۆ خۆیان، هەرچەندە ئەوە لەسەر حسابی خەڵکی سوریایە.\nتوێژەری سیاسی، عەبدولنەبی بەکار بە دیارونای وت: "هەردوولا دەیانەوێت نفوزی سیاسی و سەربازی خۆیان فراوانبکەن و زۆرترین پشکی بنیاتنانەوە بەدەستبهێنن."\nوتی هەوڵدەدەن کۆنترۆڵی سەرچاوە سروشتیەکانی وڵاتەکە بکەن، وەك نەت و کانزاکان، بە بەستنەوەی رژێم بە گرێبەستی درێژمەوداوە.\nسەربازێکی روسی فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان ئامادەدەکات بۆ ئەنجامدانی چاودێری لە شاری حەلەبی سوریا. [وێنەکە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبۆتەوە]\nوتی سەرچاوەکان "تەنیا هی خەڵکی سوریان" و ئاماژەیکرد بەوەی رێککەوتنەکان ئەم سەرچاوانە لەدەستیان دەردەهێنن بۆ ماوەیەکی درێژ.\nبەکار وتی هاوکات، روسیا و پاسداران پشتگیریی میلیشیاکانی ناوچەکە دەکەن بۆ درێژکردنەوەی شەڕ، بەوجۆرەش خەڵکی سوریا لە بازنەی توندوتیژییه‌كاندا ده‌هێڵنه‌وه.\nروسیا سەرچاوەکانی سوریا بۆخۆی دەبات\nپارێزەری سوری، بەشیر بەسام بە دیارونای وت هێزەکانی روسیا لە سوریا ئامادەیی خۆیان لە ناوچەکە زیاتردەکەن و ناوچەی نوێ دەخەنە ژێردەستیانەوە، راستەوخۆ و لەڕێی ئەو میلیشیایانەشەوە کە پارەیان پێدەدەن.\nوتی لەڕێی ئەم کارانەوە، روسەکان دەیانەوێت کۆنترۆڵی سەرچاوە سروشتیە گرنگەکان بکەن و هەوڵدەدەن سەرەتا لەڕووی سەربازییەوە کۆنترۆڵی ناوچەکە بکەن و دواتر رێکەوتن واژۆبکەن لەگەڵ حکومەتی سوریا بۆ قۆستنەوەی سەرچاوە سروشتیەکانی ئەم ناوچانە.\nوتیشى سەرچاوە سروشتیە خوازراوەکان بریتین له نه‌وتی خاو و فۆسفات و سیلیکۆن.\nوتی روسیا بەمدواییانە رێککەوتنێکی 49 ساڵەی واژۆکردووە لەگەڵ رژێمی سوریا بۆفراوانکردنی دامودەزگا دەریاوانییه سەربازییه‌كانی روسیالە بەندەری تەرتوسی سوریا.\nئەمە پێگەیەك دەداتە روسیا لە دەریای ناوەڕاستدا.\nبەسام وتی لە هەوڵیدا بۆ بەدەستهێنانی خواسته‌كانی، روسیا حساب بۆ خۆشگوزەرانی و سەلامەتی خەڵکی سوریا ناکات.\nوتی بۆنمونە بە په‌یڕه‌وكردنی کارنامەی خۆی لە ناوچەی ئیدلیب، فڕۆکە جەنگیەکانی روسیا دەیان هێرشی ئاسمانییان ئەنجامداوەبەبێ حسابکردنی تەواو بۆ خەڵکە مەدەنیەکە و لەئەنجامدا سەدان کەس برینداربوون.\nئەمە سەرەڕای ئه‌و رێکەوتنه‌ی لە ئەیلولدا روسیا لەگەڵ تورکیا کردی بۆ دروستکردنی ناوچەیەکی بەربەست بەمەبەستی رێگرتن لە ئەگەری هێرشێکی کارەساتباری رژێم بۆ سەر ئیدلیب.\nبەسام وتی هێزەکانی روسیا لە بنکەی فڕۆکەوانی حمه‌یمی رژێمی سوریا سەرپەرشتی ئەو میلیشیانە دەکەن كه لە حەلەب و باشوری سوریان و باج دەسەپێنن و رێگە دەگرن و پێکدادان لەگەڵ میلیشیاکانی سەر بە ئێران دەکەن.\nوتی ئەمەش بۆتە هۆی ناسەقامگیری و سەختی ئابوری و ئاماژەیکرد بەوەی ئەو مەدەنیانەی بەهۆی شەڕەوە ئاوارەبوون و گەڕاونەتەوە "دوای ئەوەی بەڵێنی ئاسایش و سەلامەتییان پێدراوە" هەمان ئەوانەن کە باجەکەی دەدەن.\nبەسام وتی: "روسیا هیچ کۆمەکێکی راستەقینە نادات بە مەدەنیە سورییەکان." ئاماژەیکرد بەوەش كه زۆر ناوچەی ژێردەستیان هێشتا کارەبا و ئاویان نیە.\nوتی لەم ناوچانە نرخی شمەك بەرزە بەهۆی ئەو باجەی سەپێنراوە لەلایەن ئه‌و بازگە پڕچەکدارانەوە کە لەلایەن میلیشیاکانی سەر بە روسیاوە دانراون.\nپاسداران هەوڵی مانەوەی درێژمەودا دەدات\nتوێژەرێكی ناوەندی شەرق بۆ توێژینەوە ناوچەیی و ستراتیژییەکان، فەتحی سەید وتی هاوکات، پاسداران و میلیشیاکان مۆڵەتیان داوە بەخۆیان "بۆ بەکارهێنانی خاکی سوریا و سەرچاوەکانی خەڵکی سوریا".\nبە دیارونای وت پاسداران هەوڵی بەهێزکردنی بوونی خۆی دەدات لە سوریا و میلیشیاکانی دەبەستێتەوە بە هێزەکانیەوە لە وڵاتانی دیکە تا "خەونی درێژمەودای بەدەستبهێنێت لە دامەزراندنی رێگەیەك بۆ بەستنەوەی تاران بە دەریای ناوەڕاستەوە".\nسەید کە پسپۆڕی کاروباری ئێرانە، وتی: "پاسداران چاویشی لەسەر بردنەوەی زۆر پرۆژەی بنیاتنانەوەیە کە بۆ ناوچەکانی سوریا گرنگن."\nوتی رژێمی سوریا لەئێستاوە چەندین رێکەوتنی واژۆکردووەکە کۆمپانیاکانی پاسداران جێبەجێیدەکەن، کە رێگەیەکیش دەداتە پاسداران بۆ خۆلادان لەسەر ئەو سزایانەی بەسەریدا سەپێنراون.\nوتیشی: "تەنانەت رێکەوتنێك هەیە بۆ ئاسانکاریی گواستنەوەی بانکی لەنێوان ئەو دوو وڵاتەدا کە ئێران سەپاندوێتی بۆ خۆلادان لە سزاکان."


ئۆپێك: عێراق دەبێت بەرهەم هێنانی نەوتی خۆی كەم بكاتەوە\n2020-06-07 [09:58 AM]\nئۆپێك داوا لە عێراق و نێجیریا دەکات لەمانگی تەممووز تاوەکو ئەیلوولی ئەمساڵ بەرھەمھێنانی نەوتی خۆی زۆر کەم بکاتەوە، چونكە لەماوەی رابردوو نەوتی زیاتریان بەرهەن هێنابوو كاریان بەڕێككەوتنی ئۆپیك نەكردبوو.\nوڵاتانی ئەندامی ئۆپێک کە لەلایەن سعودیەوە سەرۆکایەتی دەکرێت رۆژی (شەممە، 6-6-2020) کۆبوونەوە و بڕیاریان دا درێژە بە بڕیاری پێشوویان بدەن کە تایبەت بوو بە کەمکردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت.\nوڵاتانی بەشداری کۆبوونەوەکە داوایان کرد: ھەریەک لە عێراق و نێجیریا کە مانگی پێنج و شەشی ئەمساڵ پابەند بە بڕیاری کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوت نەبوون، بۆ سێ مانگی داهاتوو دەبێت زیاتر لە وڵاتانی دیکە بەرھەمھێنانی نەوتی خۆیان کەمبکەنەوە.\nلەکاتێکدا وڵاتانی جیهان بەرەبەرە رێکارەکانی قەدەغەی هاتووچۆ ئاسان دەکەن، کە ناچاربوون بۆ رێگریکردن لە تەشەنەسەندی پەتای کۆرۆنا پەیڕەوی بکەن، جوڵە دەکەوێتەوە بازاڕ، بەم ھەنگاوەش نرخی نەوت بۆ سەرووی 40 دۆلاری ئەمریکی بەرزبووەتەوە.\nسعودیە، رووسیا و وڵاتانی دیکەی بەرھەمێنەری نەوت لە کۆبوونەوەکە رێککەوتن تاوەکو کۆتایی ئەم مانگە لە کەمکردنەوەی بەرھەمھێنانی نەوت بەردەوامبن، بەپێی رێککەوتنەکەشیان هەموو وڵاتەکان رۆژانە تێکڕای نۆ ملیۆن و 700 هەزار بەرمیل نەوت کەمدەکەنەوە، ئامانج لەو بڕیارەش بەرزکردنەوەی نرخی نەوتە بۆ سەرووی 50 دۆلاری ئەمریکی.\nئەم هەواڵە 6094جار خوێندراوەتەوە


ANF | ئه‌و ئه‌ناركیسته‌ی له ئه‌مه‌ریكا كوژرا پێشتر ستایشی یه‌په‌ژه‌ی كردبوو\nویلیەم ڤان سپرۆنسن چالاكی ئاناركیست و دژە فاشیست دژبه ناوەندی دەستگیرکردنى کۆچبەران لە شاری تاکۆما لە ویلایەتى واشنتۆن-ی ئەمه‌ریکا چالاکیى ناڕەزایەتى ئەنجام دەدا و لەلایەن پۆلیسەوە کوژرا. ناوبراو لە مانیفێسته‌كه‌یدا ستایشی یەپەژەى کردبوو.\nسێشه‌ممه, 16 Jul 2019, 16:08\nئه‌ناركیست ویلیەم ڤان سپرۆنسن ( ٦٩ ساڵان) کاتێک دەیەویست لە دژی ناوەندی ده‌ستگیركردنی کۆچبەران له شاری تاکۆما-ی دوورگه‌ی ڤاشۆنی واشنتۆن چالاکییەکی تەقینەوە ئه‌نجام بدات، لە لایەن پۆلیسەوە کوژرا.\nباس لەوە دەکرێت کە ویلیەم ڤان سپرۆنسەن ویستوویه‌تی لە ناوەندی دەستگیرکردنی کۆچبەران تەقینەوەیه‌ك ئه‌نجام بدات. ئەو ناوەندە لەمێژە کار لەسەر ناردنەوەی کۆچبەران دەکات بۆ وه‌ڵاتانی خۆیان. ٦ کاتژمێر پێش كوژرانی سپرۆنسن، لە دژی سنووربەدەرکردنی په‌نابه‌ران چالاکییەكه بەڕێوەچوو. ٤ پۆلیس هەموو مه‌خزه‌نی فیشه‌كه‌كانیان لە ڤان سپرۆنسندا بەتاڵ کرد. له ئه‌نجامدا سپرۆنسن له‌لایه‌ن پۆلیسەکانەوە كوژرا.\nدوای كوژرانی ئه‌و ئه‌ناركیسته، مانیفێستێكی ناوبراو ئاشكرابوو كه لە ١٣ی ته‌مووزی ٢٠١٩/ ٢٢ی پووشپەڕ نووسیویه‌تی. تیایدا ستایشی یەپەژه‌ی كردووه کە لە ڕۆژئاوای كوردستان هێزی پاراستنی ژنانە.\nلە مانیفێسته‌كه‌دا هاتووه:\n«شتی هەڵە هەیه و هی ڕاستیش... کاتی جموجۆڵه لە دژی هێزه خراپه‌كاره‌كان. من خه‌یاڵپه‌رستێكم و باوه‌ڕ به خۆشه‌ویستی و ڕزگاری دێنم. من بڕوام وایه سه‌رده‌كه‌وین. له‌به‌رئه‌وه‌ی شۆڕشگێڕم زۆر به‌خته‌وه‌رم. ده‌بێ هه‌موومان سه‌یری وێنه‌ی قاره‌مانانی یه‌په‌ژه بكه‌ین. ده‌بێ بله‌رزین و بیربكه‌ینه‌وه كه ئایا ناتوانین خه‌یاڵه‌كانمان به‌دی بێنین؟ لەو ڕۆژانەدا هۆلیگانە فاشیستەکانی دەوڵەت و ئەوانەی دەوڵەت پشتگیرییان دەکات، لە کۆڵانەکان هێرش دەکەنە سەر خەڵک، لەم ڕۆژانەدا گەشەکردنی فاشیزم دەبینین.»


خۆپیشاندانەكان بەملیۆنەها دۆلار زیانیان هەبوو\nلەخۆپیشاندانەكانی چەند رۆژی رابردووی پارێزگای بەسرە، بە بەهای ملیۆنەها دۆلار زیان بەو شارە گەیەنراوە.\nمحەمەد مەنسوڕی، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای بەسرە رایگەیاندوە، «لەماوەی خۆپیشاندانەكاندا بەشی زۆری فەرمانگەو دەزگا حكومیەكان كراونەتە ئامانج».\nوتیشی:»زیانەكان خۆیان لەملیۆنەها دۆلار دەدەن، كە بەسوتاندنی كونسوڵخانەكان‌و بارەگای حزب‌و دەستەی حەشدی شەعبی‌و مۆڵ‌و ناوەندە بازرگانیەكان، بە سوتاندنیان زیانی گەورە تۆمار كراوە».\nئەو ئەندامەی ئەنجومەنی پارێزگای بەسرە، ئەوەشی راگەیاندوە، رووداوەكانی بەسرە پیلانی نێودەوڵەتییەو دەستی دەرەكی لەپشتەوەیە.\nهاوكات لەچوارچێوەی بڕیارە بە پەلەكانی حكومەتی عیراق بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی پارێزگای بەسرە، سەعد حەدیسی وتەبێژی نووسینگەی سەرۆك وەزیرانی عیراق ئاشكرایكرد، بڕی 425 ملیار دینار بۆ پارێزگای بەسرە خەرجدەكرێت ئەو بڕە پارەیەش لەچوارچێوەی ئەو سێ تریلیۆن‌و 500 ملیار دینارەدایە كە لەلایەن سەرۆك وەزیرانەوە بەڵێنی تەرخانكردنی بۆ بەسرە دراوە.\nحەدیسی لە لێدوانە رۆژنامەوانیەكەیدا ئاماژەی بەوەشكردووە، كۆی ئەو پارەیەی بۆ بەسرە تەرخانكراوە خەرج دەكرێت بەو مەرجەی پارێزگای بەسرە داوایەك ئاراستەی حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیران بكات‌و تێیدا پرۆپۆزڵی جێبەجێكردنی چەند پڕۆژەیەك بخاتەڕوو.\nئەوەشی روونكردۆتەوە، بۆ جێبەجێكردنی ئەو بڕیارانەی لەبارەی بەسرەوە دراون‌و تەرخانكردنی پارەی زیاتر بۆ پارێزگاكە، بڕیاردرا كە رێنمایی تایبەت دەربكرێت‌و گۆڕانكاری لە جێبەجێكردنی یاسای بودجەی ساڵی 2018دا بكرێت بۆ ئەو مەبەستە.\nباسی لەوەشكردوە، تیمێكی وەزاری دەنێردرێتە بەسرەو لەوێ دەمێنێتەوە تا سەرجەم ئەركەكانی جێبەجێدەكات‌و دەسەڵاتی پێویستیشی پێدراوە كە دەتوانێت هێزە ئەمنی‌و چەكدارەكان رابسپێرێت بۆ جێبەجێكردنی یاسا تا بتوانن هاووڵاتیان‌و كەلوپەلی گشتی‌و تایبەتیش بپارێزن.


پەڕلەمانتارێك دواین زانیاریی لەسەر مەترسی مووچە ئاشكرا دەكات\nدوای ئەوەی ئەحمەد مەزهەر جبوری ئەندامی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عیراق لەبەیاننامەیەكدا بڵاویكردووەتەوە، كورتهێنان لەبودجەی ساڵی ٢٠٢٠ی عیراقدا روودەدات و دەگاتە ٤٠ تریلیۆن دینار.\nجبوری لەبەیاننامەكەدا بڵاویكردووەتەوە، مانگێك پێش ئێستا لیژنەی دارایی پەرلەمان دیراسەی پرۆژەیاسای بودجەی ساڵی رابردووی كردەوە، لەئێستاشدا بەپێی پێشبینیەكان كورتهێنانی بودجەی ساڵی ٢٠٢٠ دەگاتە ٤٠ تریلیۆن دینار.\nلەسەر کورتهێنانی بودجەو مەترسی بۆ سەر مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم، شیروان میرزا قادر ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق بە تۆری میدیایی بینەری راگەیاند، "ساڵانە بودجەی عیراق کورتهێنانی هەیە لەسەرەتای ساڵدا پاشان ئەو کورتهێنانە چارەسەر دەکرێت".\nراشیگەیاند، "ئەمساڵ کورتهێنان کەمترە لەچاو پار ساڵدا، بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوتەوە توانراوە بەشێوەیەکی باش کورتهێنان چارەسەر بکریت، بە بەراورد بە بودجەی ٢٠١٩".\nئەندامەکەی لیژنەی دارایی سەبارەت بەمەترسی بۆ سەر مووچەی فەرمانباران و پێشمەرگە جەختیکردەوە، "کە بەهیچ شێوەیەک مەترسی دروست ناکات لەسەر موچەی توێژەکان، چونکە ئەوا لە پێشتردا رێکەوتنی بۆ کراوە لە نێوان هەرێم و بەغدا".


ئەنیستیتۆی مێری (MERI)سێمینارێکی بۆ مستەفا هیجری پێکهێنا\n22 ئاگۆست 2016\nدواین نوێکردنەوە 22 ئاگۆست 2016\nڕۆژی دووشەممە ڕێکەوتی ۱ی خەرمانانی ۱۳۹٥ی هەتاوی، ئەنیستیتۆی مێری، سێمینارێکی بۆ مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری هەولێر، لەژێر ناوی "دەرفەت و ئاستەنگەگان" لە هۆڵی کۆبوونەوەی ئەو ئەنیستیتۆیه پێک هێنا.\nئەو سێمیناره له شاری هەولێر به بەشداریی ژمارەیەکی بەرچاو لە نوێنەرانی حیزب و لایەن و کەسایەتییە سیاسییەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات و باشوور، ڕۆژنامەوان و هەواڵنێر بەڕێوە چوو.\nلە سەرەتای سێمینارەکەدا، سەرۆکی ئەنیستیتۆ، دوکتور دلاوەر عەلائەدین باسێکی لە سەر بارودۆخی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، پێشکەش کرد.\nتەوەری سەرەکی لەو سێمینارەدا، پرسە پێوەندیدارەکان بە کوردستانی ڕۆژهەڵات بوو.\nپاشان مستەفا هیجری، باسێکی لە سەر کوردستانی ڕۆژهەڵات پێشکەش بە بەشداربووان کرد. ناوبراو هەروەها ئاستەنگ و کێشەکانی بەردەم خەبات و دەرفەتەکانی خەباتی شی کردەوە.\nهیجری سەرەتا باسی لە خەباتی ۲۰ ساڵی ڕابردووی حدکا کرد؛ کە بە هۆی بەرژەوەندییەکانی هەرێمی کوردستانەوە، شێوەی خەباتی چەکدارییان ڕاگرتووە.\nبەڵام ئێستا چوونکه ڕێژیمی ئێران هیچ ژینگەیەکی ئەمنیەتیی بۆ خەڵکی کوردستان نەهێشتووەتەوە، ڕێبەرایەتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لە دوای خوێندنەوەیەکی قووڵ، بەو ئاکامە گەیشت کە؛ هێزی پێشمەرگە بنێرێتەوە نێوخۆی وڵات.\nهیجری لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا باسی لەوە کرد کە؛ ڕێژیمی ئێران مافی کورد نادات و باوەڕی پێی نیه. بۆیه دەبێ گوشار بۆ ئەو ڕێژیمە بهێنرێت کە دان بە مافی کورددا بنیێت، و لەو پێوەندییەش‌دا دەبێ هەموو خەڵکی بەشەکانی دیکەی کوردستانیش، پشتیوانی لە حیزبی دێموکرات بکەن.\nهەروەها هیجری لەو سێمینارەدا باسی لەوە کرد کە بەشی زۆری ئەو چالاکییانە کە لە ماوەی ڕابردوودا ئەنجام دراوە، چاڵاکیی خودی خەڵکی کوردستان بوونە و یارمەتی پێشمەرگەیان داوە.\nمستەفا هیجری لە درێژەی باسەکەیدا ئاماژەی دایە ئەوەی کە؛ هەتا کۆماری ئیسلامی مابێ، ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست ڕووی سەقامگیری بەخۆیەوە نابینێت.


بۆچوون / بیروڕا :: 02/09/2019\nمحه‌مه‌د زه‌كه‌ریا تۆفیق\nله‌سه‌رده‌مى رێنیساینسى ئه‌وروپیدا كۆمه‌ڵێك فه‌یله‌سوف هه‌بوون، به‌ڵام یه‌كه‌م فه‌یله‌سوفى مه‌زن كه بنیادێكى فه‌لسه‌فى هاوچه‌رخى كامڵى دروست كرد، فه‌یله‌سوفى فڕه‌نسى رینیه دیكارت بوو (1596-1650).\nدیكارت له رووخسار و جه‌سته‌دا كه‌سێكى جوان و سه‌رنجڕاكێش نه‌بوو، به‌ڵام زۆر زۆر زیره‌ك بوو، پێده‌چێت زیره‌كى هیچ په‌یوه‌ندى نه‌بێت به جوانى و قۆزییه‌وه. رۆژێكیان كه رینیه له ماڵه‌وه به بێزاریى دانیشتبوو، مێشێك كه به‌ناو ژووره‌كه‌دا ده‌فڕى سه‌رنجى راكێشا. مێشه‌كه ئه‌و بێده‌نگییه‌ى ژووره‌كه‌ى چه‌ند به‌رامبه‌ر ده‌كرد به گیزه‌گیزه‌كه‌ى و به‌ملاولادا به ئاڕاسته‌ى چاوه‌ڕواننه‌كراودا ده‌فڕى. له‌پڕ رینیه خه‌یاڵێك به مێشكیدا هات، خه‌یاڵى ئه‌وه‌ى كه ده‌توانێت شوێنى مێشه‌كه له ژووره‌كه‌دا دیارى بكات به سوودوه‌رگرتن له دوورییه‌وه له دیواره‌كان و بنمیچه‌كه. ئه‌مه یه‌كێكه له شێتییه‌كانى زاناكان و بۆمان ده‌سه‌لمێنێت كه شێوازى بیركردنه‌وه‌یان جیاوازه له خه‌ڵكانى دیكه. مرۆڤى ئاسایى به مێشكوژێكه‌وه دواى مێشه‌كه ده‌كه‌وێت بۆ ئه‌وه‌ى بیكوژێت، به‌ڵام زانا لەجوڵه‌ى مێشه‌كه ده‌توێژێته‌وه.\nئه‌م بیرۆكه ساده‌یه واى كرد دیكارت پێگه‌یه‌كى به‌رز وه‌ربگرێت له‌ناو زه‌به‌لاحه‌كانى هزردا، چونكه بنه‌ماكانى ئه‌ندازه‌ى شیكارى دۆزییه‌وه. ئه‌م لقه‌ى ئه‌ندازه بریتییه له پێناسه‌كردنى شێوه ئه‌ندازه‌ییه‌كان به له‌به‌رچاوگرتنى ره‌هه‌نده‌كانى و دوورییه‌كانى له چه‌ند ته‌وه‌رێكى دیاریكراوى نه‌گۆڕه‌وه. به‌م رێگه‌یه دیكارت په‌یوه‌ندییه‌كى پته‌وى دۆزییه‌وه له‌نێوان هه‌ردوو زانستى ئه‌ندازه و جه‌بردا كه یارمه‌تیده‌ر بوو بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ى زۆرێك له پرسیار و مه‌ته‌ڵه بیركارییه‌كان. به‌مه‌ش زانستى جیاكاریى و ته‌واوكارى قه‌رزارى مێشەكه‌ى ماڵى دیكارتن.\nدیكارت پاش ئه‌وه‌ى ئه‌و خزمه‌ته گه‌ورانه‌ى پێشكه‌شى بیركارى كرد، له‌سه‌روكارى ئه‌وه‌دا بوو كتێبێك له بوارى فیزیادا بڵاوبكاته‌وه، به‌ڵام كه بیستى گالیلۆ گالیلێى زاناى ئیتاڵى حه‌ڤده ساڵ له‌وه‌وبه‌ر زیندانى كراوه به‌هۆى بڵاوكردنه‌وه‌ى چه‌ند بیرۆكه‌یه‌كه‌وه ده‌رباره‌ى ئه‌ستێره‌ناسى كه نزیكن له بیروبۆچوونه‌كانى ئه‌مه‌وه، ئیتر دیكارت وه‌ك شێت به شه‌قامه‌كه‌دا رایكرد بۆ ئه‌وه‌ى له‌كاتى گونجاودا بگاته كابراى خاوه‌ن چاپخانه و نه‌هێڵێت كتێبه‌كه‌ى بڵاو بكاته‌وه.\nتاوانه‌كه‌ى گالیلۆ كه له‌ڕێى تلیسكۆبه سه‌ره‌تاییه‌كه‌ى خۆیه‌وه بۆى ده‌ركه‌وت هه‌ساره‌ى مشته‌رى چوار مانگى هه‌یه به‌ده‌وریدا ده‌سووڕێنه‌وه، به‌ڵام زه‌وى ته‌نیا یه‌ك مانگى زیوینى جوان به‌ده‌وریدا ده‌سووڕێته‌وه.\nئه‌م دۆزینه‌وه‌یه‌ى گالیلۆ كێشه‌یه‌كى گه‌وره بوو بۆ پیاوانى كه‌نیسه‌ى كاسۆلیكى، چونكه له سه‌ده‌كانى ناوه‌ڕاسته‌وه ئه‌و بیروباوه‌ڕه چه‌سپیبوو كه گۆى زه‌وى ناوه‌ندى گه‌ردونه و ئاسمانه‌كان دایپۆشیون، ئاسمان له‌پشت ئاسمان وه‌ك چۆن ئه‌ڵقه‌كانى پیاز ده‌ورى یه‌كترى ده‌ده‌ن.\nله‌و سه‌رده‌مه‌دا پڕوپاگه‌نده‌ى ئه‌وه بڵاوبووه‌وه كه ناوه‌ندى گه‌ردوون زه‌وى نییه، به‌ڵكو خۆره. ئه‌مه كفرێكى گه‌وره‌یه. هه‌ر زانا و فه‌یله‌سوفێك ئه‌م پڕوپاگه‌نده‌یه بڵاوبكاته‌وه پێویسته له كه‌نیسه ده‌ربكرێت و سزاى قورس بدرێت. هه‌ر له‌م پێناوه‌دا پێشتر فه‌یله‌سوفى ئیتاڵى بڕۆنۆ به زیندویى سوتێنرا و بیروبۆچونه‌كانى كیبله‌ر ره‌تكرانه‌وه و گالیلۆ ده‌ستگیر كرا.\nئێمه ده‌بینین خۆر و مانگ به‌ده‌ورى زه‌ویدا ده‌سووڕێنه‌وه. كه‌واته كێ حه‌ددى هه‌یه بڵێ زه‌وى ناوه‌ندى گه‌ردوون نییه. بۆیه كه گالیلۆ دێت و ده‌ڵێت به تلیسكۆبه‌كه‌ى بینیویه‌تى چوار مانگ به‌ده‌ورى مشته‌ریدا ده‌سووڕێنه‌وه ئه‌وا ئه‌و تیۆرییه لنگه‌وقوچ ده‌كاته‌وه كه ده‌ڵێت زه‌وى ناوه‌ندى گه‌ردوونه. ده‌بوایه ئه‌و مانگانه به‌ده‌ورى زه‌ویدا بسووڕانایه‌ته‌وه. به‌درۆخستنه‌وه‌ى ناوه‌ندبوونى زه‌وى یه‌كه‌م زه‌بره له لوتبه‌رزى مرۆڤ ده‌دات و یه‌كه‌م دژایه‌تیكردنى زانستییه بۆ ئه‌و قسه‌یه‌ى كه هه‌رسێ ئایینه ئاسمانییه‌كه ده‌ڵێن گوایه هه‌موو گه‌ردوون له‌پێناوى مرۆڤدا دروست كراوه.\nزریانى دووهه‌م له‌گه‌ڵ تیرۆییه‌كه‌ى دارویندا هه‌ڵیكرد كه ده‌ڵێت مرۆڤ هیچ نییه جگه له ئاژه‌ڵێك وه‌ك هه‌موو ئاژه‌ڵه‌كانى دیكه. لوتبه‌رزى مرۆڤ سێهه‌مین زه‌برى له‌لایه‌ن سیگمۆند فرۆیده‌وه به‌ركه‌وت كاتێك كه وتى مرۆڤ نه‌ك ته‌نیا ئاژه‌ڵه، به‌ڵكو ئاژه‌ڵێكى ده‌روون نه‌خۆشه. ئه‌وه‌ى گالیلۆ هێنایه ئاراوه شتێك نه‌بوو قابیلى قبوڵكردن بێت له‌به‌رئه‌وه خرایه زیندانه تاریكه‌كانه‌وه.\nدیكارت كاسۆلیكییه‌كى میانڕه‌و بوو. پێى وابوو كه‌نیسه هه‌ڵه‌یه‌كى گه‌وره‌ى كردووه كه دژایه‌تیكردنى گالیلۆى راگه‌یاندووه. دیكارت له‌و باوه‌ڕه‌دا بوو ئه‌گه‌ر دین و باوه‌ڕ بیانه‌وێت رووبه‌ڕووى شه‌پۆلى بێ پایانى پێشكه‌وتنى زانستى ببنه‌وه و دژایه‌تى بكه‌ن له‌برى رێكکه‌وتن و خۆگونجاندن له‌گه‌ڵیدا ئه‌وا پێشكه‌وتنى زانستى دین و باوه‌ڕ پێكه‌وه وێران ده‌كات و ئاسه‌واریان ناهێڵێت.\nدیكارت نه‌یده‌ویست بۆ سه‌لماندنى ئه‌م وته‌یه بخرێته زیندانه‌وه. پێویست بوو بیروباوه‌ڕه فیزیایى و ئه‌ستێره‌ناسییه‌كانى خۆى بشارێته‌وه و له‌ناو كتێبێكى فه‌لسه‌فه‌دا ئاماژه‌یان پێ بكات له‌ژێر ناونیشانى (چه‌ند رامانێكى میتافیزیكى له فه‌لسه‌فه‌ى یه‌كه‌مدا). دیكارت ئه‌م كتێبه‌ى پێشكه‌ش كرد به ده‌سته‌ى وانه‌بێژانى به‌شى ئایینزانى له زانكۆى پاریس.\nدیكارت ده‌یویست پیاوانى ئایینى بهێنێته سه‌ر بیروباوه‌ڕه‌كانى خۆى كه پێچه‌وانه‌ى قسه‌كانى ناو ئینجیل بوون. دیكارت به‌دواى بناغه‌یه‌كى پته‌وى چه‌سپاوى وادا ده‌گه‌ڕا كه هیچ گومانێك قبوڵ نه‌كات، بناغه‌یه‌كى وا كه بتوانین كۆشكه تازه‌كه‌ى زانستى له‌سه‌ر بنیاد بنێین. ئه‌و بناغه پۆڵایینه خودى گومان بوو.\nپێویسته گومان له هه‌موو شتێك بكه‌ین. گومان بكه‌ین له قسه‌ى سیاسییه‌كان و شێخ و قه‌شه و بانگه‌وازخواز و ته‌نانه‌ت دارتاشه‌كانیش. هه‌روه‌ها گومان بكه‌یت له قسه‌ى كتێبه پیرۆزه‌كان و كتێبى زانكۆكانیش، گومان بكه‌ین له كتێبه‌كانى مێژوو، له فه‌لسه‌فه‌ى كلاسیكى، له قسه‌كانى ئه‌رستۆ، له ئه‌ده‌بى كۆنى یۆنانى. هیچكام له‌و زانیارییانه بناغه‌یه‌كى پته‌ویان نییه.\nبنه‌ماكانى بیركردنه‌وه‌ى دیكارت له‌م چوار خاڵه‌دا كورت ده‌بنه‌وه:\n1- هیچ بیرۆكه‌یه‌ك قبوڵ مه‌كه ئه‌گه‌ر روون و ئاشكرا نه‌بێت.\n2- هه‌موو كێشه‌یه‌كى گه‌وره كه چاره‌سه‌ركردنى زه‌حمه‌ته دابه‌ش بكه بۆ چه‌ند به‌شێكى بچكۆله.\n3- هزرت ریزبه‌ندى بكه له ئاسانه‌وه بۆ زه‌حمه‌ت و قورس.\n4- هه‌میشه به بیروباوه‌ڕه‌كانتدا بچۆره‌وه نه‌ك به هه‌ڵه‌دا چووبیت.\nهه‌سته‌كانى مرۆڤ به‌كه‌ڵكى ئه‌وه نایه‌ن ببنه بناغه‌ى زانیارى راسته‌قینه، چونكه زۆر جار سنووردار و خه‌ڵه‌تێنه‌رن.\nله دووره‌وه هێڵى شه‌مه‌نده‌فه‌ر ده‌بینین یه‌كیان گرتووه. كه‌وچك له‌ناو په‌رداخه ئاودا ده‌بینین شكاوه‌ته‌وه و چه‌ندین نموونه‌ى تر.\nدیكارت رسته‌یه‌كى دۆزییه‌وه كه هیچى كه‌متر نییه له هاوكێشه به‌ناوبانگه‌كه‌ى ئه‌نیشتاین، رسته‌كه ده‌ڵێت من بیر ده‌كه‌مه‌وه كه‌واته من هه‌م. كه‌واته دیكارت باوه‌ڕى وایه گه‌وهه‌رى بوون و سروشته‌كه‌ى بریتییه له ئه‌قڵ و بیركردنه‌وه.\nمحه‌مه‌د زه‌كه‌ریا تۆفیق:: 02/09/2019


ناتۆ کاتی کشانەوە لە ئەفغانستان بە گونجاو نازانێت\nسکرتێری گشتی هاوپەیمانیتی ناتۆ دەڵێت هێزەکانی خۆی لە ئەفغانستان ناکشێنێتەوە تا ئەو دەمەی دەزانرێت کات گونجاوە.\nئەم لێدوانەی یانس ستوڵتینبێرگ، بەر لە کۆبوونەوەی وەزیرانی بەرگری هاوپەیمانێتی ناتۆیە لەسەر دۆسێی ئەگەر و نەگەری کشانەوەی هێزەکانی ناتۆ لە ئەفغانستان.\nوەزیرانی بەرگری وڵاتانی هاوپەیمانێتی ناتۆ، ڕۆژی چوارشەممە و پێنجشەممە، بەرزترین ئاستی وتووێژەکانی خۆیان دەکەن، لەوەتای جۆو بایدن، سەرۆکی ئەمەریکا لە مانگی ڕابردوودا چووە کۆشکی سپی.\nسەرۆک بایدن، پەیمانی داوە زیاتر لە نزیکەوە کار لەگەڵ هاوپەیمانەکانی ئەمەریکادا بکات، پاش 4 ساڵی پشێویی لەگەڵ بەڕێوبەرایەتییەکەی سەرۆکی پێشووی ئەمەریکا.\nپشتیوانی بەهێز بۆ ئەو 9600 سەربازەی ناتۆ لە ئەفغانستان لە ڕیزبەندی سەرەکی کارنامەی ئەم کۆنفرانسەدا دەبێت، پاش ئەوەی دانۆڵد ترامپ، سەرۆکی پێشووی ئەمەریکا لەگەڵ تاڵیبانەکاندا ڕێککەوت بۆ کشانەوەی سەربازەکان لەو وڵاتەدا.\nئایندەی هێزە سەربازییەکانی ناتۆ کەوتۆتە سەر سەرۆک بایدن و ئەگەری وابەستەبوون بەو وادەیەی پێشتر ڕاگەیەندراوە تا مانگی پێج هێزە سەربازییە بیانییەکان لە ئەفغانستان بکشێنەوە یانیش ڕووبەڕووبوونەوەی کاردانەوەی خوێناویانەی یاخیبووانی ئیسلامی لە ئەفغانستاندا.\nلە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا، سکرتێری گشتی ناتۆ دەڵێت " لە کاتێکدا هیچ یەکێک لە وڵاتانی هاوپەیمان نایەنەوێت زیاتر لەو وادەیە بمێننەوە کە پێویستە لە ئەفغانستان بن، بەڵام هەتا کاتەکە گونجاو نەبێت، ناکشێینەوە و وەزیرانی بەرگری هەڵسەنگاندن بۆ ڕەوشەکە دەکەن لەسەر بنچینەی چاودێریکردنی نزیکی پەرەسەندنەکان."\nبەڕێوبەرایەتییەکەی سەرۆک بایدن دەڵێت پێداچوونەوە بەو ڕێککەوتنەدا دەکات و هەروەها پەنتاگۆن تاڵیبان گوناهبار دەکات بەوەی پەیمانەکانی داونی جێبەجێیان ناکات، لەوانە کەمکردنەوەی هێرشەکان و بڕینی پەیوەندییەکان لەگەڵ تۆڕە تێرۆرکارییەکەی ئەلقاعیدەدا.\nوەها چاوەڕوان ناکرێت وەزیرانی بەرگری ناتۆ، لە کۆبوونەوەکەیاندا بڕیارێکی کۆنکریتی بدەن لە ئایندەی هێزەکانی ناتۆ لە ئەفغانستاندا.


ئێران موشه‌كـێكی سه‌ته‌لایت تاقی ده‌كاته‌وه و ئه‌مریكاش نیگه‌رانی خۆی ده‌رده‌بڕێت\nی مانگی هه‌شـت ١٨, ٢٠٠٨\nئێران ڕایگه‌یاند به سه‌ركه‌وتووانه موشه‌كێـكی توانای هه‌ڵـگرتنی سه‌ته‌لایتی خۆماڵی به‌ره‌و واڵای ئاسـمان هه‌یه تاقی كردۆته‌وه.\nكاربه‌ده‌سـتان ده‌ڵێن تاقیكردنه‌وه‌كه‌ی ڕۆژی یه‌كشه‌ممه بۆ موشـه‌كێـكی هه‌ڵـگری سه‌ته‌لایت به ناوی سه‌فیره‌وه له بنكه‌یه‌كی واڵایی ئاسـمانی ئێرانیـیه‌وه تاقی‌كرابۆوه. كاربه‌ده‌سـتان ڕاپـۆرته‌كانی ئاژانسه‌كانی میدیای ئێرانیان ڕاست‌كرده‌وه كه گوتبویان موشـه‌كێـك سه‌ته‌لایتی خۆماڵی به‌ره‌و واڵایی ئاسـمان هه‌ڵـگرتبوو.\nده‌مڕاسـتی كۆشـكی سـپی گۆردن جۆندرۆی ده‌ڵێت تاقیكردنه‌وه‌كه‌ی ئێران بۆ ئه‌و جۆره موشـه‌كه مایه‌ی نیگه‌رانیـیه چونكه ڕه‌نگه ئه‌و ته‌كنه‌لۆژیایه موشـه‌كی بالسـتی لێ دروست بكرێت.\nمیدیای ئێران ده‌ڵێت سه‌رۆك مه‌حمود ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد له مه‌راسـیمی تاقیكردنه‌وه‌كه‌دا ئاماده بوو و ته‌له‌فیزیۆنی فه‌رمی وڵاته‌كه ڤیدیۆی ڕه‌وانه‌كردنی ئه‌و موشـه‌كه‌ی به‌ره‌و واڵایی ئاسـمان نیشـان دا.\nتاران ده‌ڵێت پـرۆگرامی واڵایی ئاسـمان به مه‌به‌سـتی توێژینه‌وه و ڕه‌وانه‌كردنی سه‌ته‌لایت یه‌ت و په‌یوه‌ندیـیه‌كانه به‌ره‌و واڵایی ئاسـمان. له مانگی دوودا ئێران یه‌كه‌مین موشه‌كی تاقیكرده‌وه و گوتی توانای هه‌ڵـگرتنی و ڕه‌وانه‌كردنی سه‌ته‌لایتی به‌ره‌و واڵایی ئاسـمان هه‌یه.


پەرلەمانتارێکی کورد هۆشداریی لە دروستبوونی شه‌ڕی ناوخۆیی دەدات\nنوێنەری قوم لە پەرلەمان: لەم شارە 50 کەس بەهۆی کۆرۆناوە مردوون\nوه‌زاره‌تى په‌روه‌رده ئه‌پلیكه‌یشنێك بۆ مامۆستایان و قوتابییان دابین ده‌كات\nڤیدیۆ.. چۆنیه‌تیی دروستكردنى چه‌ند جۆرێكى جیاوازى تۆپ\nلە زانكۆی گەرمیان یادی رۆژی جیهانی زمانی دایك کرایەوە\nباسنیوز 20/01/2020 - 12:42 بڵاوکراوەتەوە لە عێراق\nئه‌ندامێکی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق وئەندامی لێژنه‌ی ئاسایشی و به‌رگری هۆشداریی لە دروستبوونی شەڕی ناوخۆیی لە عێراق دەدات.\nد.ناسر هه‌رکی، ئەندامیلێژنەی ئاسایش و بەرگریی پەرلەمانی عێراق بە (باسنیوز)ی راگەیاند، خۆپیشاندەران و لایەنە سیاسییەکان هەوڵ دەدەن سەرۆک وەزیرانێکی نوێ، کە بە رەزامەندیی ئەوان بێ، دیاری بکەن.\nناسر هەرکی بەبێ ئاماژەکردن بە ناوی موقتەدا سەدر، رایگەیاند، ئەوانەی لە دەسەڵاتن هەوڵ دەدەن خۆپیشاندانێکی ملیۆنی ساز بکەن و بسەلمێنن کە هێشتا ئەوان خاوەنی دەسەڵاتن.\nئەو پەرلەمانتارەی عێراق ئاماژەی بە داواکارییەکانی خۆپیشاندەران کرد و رایگەیاند، ئێستا داواکارییەکانیان زۆر بووە، کە گرنگترییان بریتین لە؛\n- دیاریکردنی جێگرەوەیەک بۆ عادل عەبدولمەهدی،کە بە رەزامەندیی ئەوان بێت.\n- لە ماوەی یەک ساڵدا سەرجەم داواکارییەکانیان جێبەجێ بکرێن.\n- دوورخستنەوەی حزب و لایەنە سیاسییەکان لە پیکهێنانی حکوومەت.\nناسر هەرکی پێیوایە ئەگەر سەرۆک وەزیرانێک بە رەزامەندیی خۆپیشاندەران دیاری نەکرێ، ئەوا دوورنییە شەڕی ناوخۆیی لە عێراق سەرهەڵ بدات.\nهەفتەی رابردوو، خۆپیشاندەرانی شاری ناسریەی سەنتەری پارێزگای زیقار مۆڵەتی یەک هەفتەیان بە حزب و لایەنە عێراقییەکان دا، کە تا سەرلەبەیانیی رۆژی دووشەممە 20-1-2020 کەسێک بۆ سەرۆکایەتیی حکوومەتی وڵاتەکەیان دیاری بکەن، ئەگەرنا ناڕەزایی و خۆپیشاندانەکان فراوانتر دەکەن.\nخۆپیشاندانەکان لە رۆژی 1-10-2019ـەوە لە بەغدا و زۆربەی شارەکانی عێراق دژی گەندەڵی و نەبوونی خزمەتگوزاری، دەستیان پێکرد.\nدوای کۆرۆنا بەڵایەکی گەورەتر ئابووریی ئێران وێران دەکات\nپیاوێک لە ئەوروپا بۆ کوشتنی هاوسەر و کوڕێکی گەڕایەوە کۆبانی\nڕۆبۆت و درونز بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی كۆرۆنا\nبەرپرسێکی پارتی لە کەرکووک هۆشداریی لەبارەی رەوشی شارەکە دەدات\nقاعیدە دان بە کوژرانی سەرکردەکەی لە دوورگەی عەرەبدا دەنێت\nکۆبوونەوەی پەرلەمان بۆ متمانەدان بە کابینەی محەمەد عەللاوی دوا خرا\nمەیادە نەجاڕ: بە مەرج بەشداریی کۆبوونەوەی پەرلەمانی عێراق دەکەین\nتا ئێستا زیاتر لە هەزار و 200 ھاووڵاتیی هەرێمی کوردستان لە ئ…


سێ ئاست بۆ رێککەوتن\nسەرۆکى فراکسیۆنى پارتى لە پەرلەمانى عێراق رایگەیاند، شاندێکى سیاسی سەردانى بەغدا دەکات بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتن لەگەڵ بەغدا لەسەر کێشەى بودجە و نەوت.\nڤیان سەبرى (13ى كانونى یەکەمى 2020) بە "ناس کورد"ى راگەیاند "ئەوەى باس دەکرێت لەبارەى چوونى شاندێکى دیکەى هەرێم بۆ بەغدا، شاندى سیاسییە، بەڵام وادەکەى دیارنییە".\nوتیشى "بەبۆچوونى من دەبێت ئەو پرسە لەسەر سێ ئاست کارى لەسەر بکرێت، شاندى حکومى کە ئێستا لە بەغدایە، شاندى سیاسی ئەگەر لە حزبەکان بێت یان سەرۆکایەتى هەرێم، لەگەڵ ئاستى شاندێکى پەرلەمانى لە نوێنەرانى کورد لە بەغدا".\nڤیان سەبرى جەختیکردەوە، پێویستە نوێنەرانى کورد لە پەرلەمانى عێراق پێکەوە کار بکەن لەو بارەیەوە "ئەگەر یەک هەڵوێستیان هەبێت".\nدوێنێ (شەممە، 12ی کانونی یەکەمی 2020)، مستەفا کازمى سەرۆک وەزیرانى عێراق و محەمەد حەلبوسى سەرۆکى پەرلەمان سەرۆکایەتى کۆبوونەوەى وەفدى عێراقیان کرد و لە کۆبونەوەیان لەگەڵ وەفدى کوردى گفتوگۆ لەسەر چەند بابەتێک کرا.


بەبێ سرود و ئاڵا، ئیدیعای سەروەری پوچە، ن: ھوشیار ئەحمەدی – PMNews\nلۆمەی “عەلی باپیر” مەکەن ئیدی، ئەو لە ھەمووتان راستگۆترە. راستگۆتر بۆ ئەوەی زوو زانیبووی کە بەھا نیشتمانییەکان لە لاتان، تەنیا کاڵای تیجارەتە و کەی پێویستی کرد، بۆ دڵخۆشکردنی داگیرکەران ئەیخەنە سەر فەرشی سوور و بەرپێیان. ئەمەش چەندین جار سەلمێنراوە.\n“سەرۆکی ھەرێم” بەرزترین پێگەی سیاسی-بەڕێوەبەریی قەوارەیەکی جوغڕافیایی بە ناوی کوردستان و خەڵکێک بە ناوی نەتەوەی کوردە.\nئاڵا و سرودی نیشتمانی لە ھێما بەرزو پیرۆزەکانی ھەر نەتەوە و نیشتمانێکن کە حیساب بۆ نەکردنیان یان سوک بینینیان یەکسانە بە حیساب نەکردن بۆ نەتەوە و بێ رێزی بە بەھا نەتەوەیی و نیشتمانییەکان.\nدوێنێ لە بۆنەی سوێندخواردنی بەڕێز “نێچیروان بارزانی” وەک سەرۆکی ھەرێمی کوردستانا، سرودی نیشتمانی نەخوێندرایەوە و بۆ رێزگرتن لە گیانی پاکی شەھیدانیش بێدەنگی رێز رانەگەیێنراو کەسیش ھەڵنەستایە سەرپێ.\nئەم کەموکوڕییانە رەخنەی جیدین کە بۆ چاوپۆشی نابن. ئەم کارانە بێڕێزین نەک تەنیا بە خەڵکی باشووری کوردستان، بەڵکوو بە ھەموو نەتەوەی کورد. لەوانەیە دڵی نوێنەرانی عێراق، ئێران و تورکیای خۆش کردبێ، بەڵام بێڕێزیی ئاشکرا بوو بە خەڵکی کوردستان و دڵی کوردستانیانی ئێشاند.\nھیوادارم ببنە وانە و ئەزمون بۆمان\nناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی پ م نیوز لێی بەرپرسیار نییە.\nپ م نیوز، دوای ئەوەی خەڵکانی زۆر لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان، رەخنەیان گرت، به‌ڕێوبه‌رایه‌تی راگه‌یاندنی په‌رله‌مانی كوردستان ئەم رونکردنەوەیەی بڵاو کردەوە.\nروونكردنه‌وه‌یه‌ك له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی راگه‌یاندنی په‌رله‌مانه‌وه\nسه‌باره‌ت به په‌خشنه‌كردنی سروودى نیشتیمانیى عێراق و مارشى نه‌ته‌وه‌یى (ئه‌ى ره‌قیب)، له دانیشتنی ژماره (7)ى ئاسایی په‌رله‌مانی كوردستان له رۆژی سوێندخواردنی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، كه له رێكه‌وتی 2019/6/10 له هۆڵی سه‌عد عه‌بدوڵا له شارى هه‌ولێر به‌ڕێوه‌چوو.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی راگه‌یاندنی په‌رله‌مانی كوردستان روونی ده‌كاته‌وه كه وه‌ك عورفێكی په‌رله‌مانی مارشى نه‌ته‌وه‌یى ته‌نیا له‌كاتى كردنه‌وه‌ى وه‌رزى گرێدانى په‌رله‌مان په‌خش كراوه و له دانیشتنه ئاساییه‌كانى تردا په‌خش ناكرێت، دانیشتی ژماره (7)یش دانیشتنێكی ئاسایی بووه و دانیشتنى كردنه‌وه‌ى وه‌رزی گرێدانی په‌رله‌مان نه‌بووه، بۆیه په‌خش نه‌كراوه.\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی راگه‌یاندنی په‌رله‌مان\nپ م نیوز، بە پێی ئەم بەڵگەیە دەبا سرودی نیشتمانی بڵاو کرابایەوە.


ئەو دەریا خوێنەی قەت هەڵناچۆڕێ – کوردستان و کورد\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2021/11/22\nبرایم یونسی/ و: ڕەسووڵ سوڵتانی\nمنداڵ لەملاولا وێستاون و بە چاوی جوان و بێگەرد و ترساویان سەیری تەرمەكان دەكەن. جگە لە ژاندارمەیەك كەس لە دەوروبەر نییە. دیارە ساواك حەز ناكا ناسنامەیان ئاشكرا بێ. ژنەكان لە دوورەوە، لەبەر دەرگای ماڵانەوە لە سینگی خۆیان دەدەن و دەڵێن: “دایكی بمرێ. دایكت بمرێ”. پیاو تاك و تەرا، هەر بۆ ئەوەی بزانن چ بووە، لادەدەن و بەوێدا ڕادەبرن، خۆیان بەلای تەرمەكاندا خوار دەكەنەوە و ئاوڕ لە تەرمەكان دەدەنەوە. وەك چناری بەردەم ڕەشەبا، سەر دەچەمێننەوە و سەر دەچەمێنن و سەر و سینگیان بەرەو تەرمەكان دەچەمێننەوە.\nوەكوو فەرمانبەرێكی پلەنزم كە بەلای سەرۆكەكەیدا ڕادەبرێ. كە قۆپچەی چاكەتەكەی دادەخا و بە ترسێكی تێكەڵ بە ڕێزەوە خۆی بەرەو لای وەردەسووڕێنێ. لە ژێرەوە سەیریان دەكرد. وەك شەرمەزار بن و بەو سیمایەوە داوای لێبوردن بكەن. بەڵام چار چییە. ڕاستیی ژیان -كردەوە نەك خەیاڵ- ناچاری كردوون، كە تەنانەت لەگەڵ خۆشیان ڕاستگۆ نەبن. لێرە، ئێمەی بەپێچەوانەی ڕووناكبیران بەشوێن ڕووداوەكانەوەین. وەشوێن مەنتق ناكەوین. بیركردنەوە؟ نەخێر، بیركردنەوەیەك نەبوو ڕێنوێن بێ. ئەوەی وا ئەو، ئەوان ئێستا لە دەم حەوزی مزگەوتەكە خەوتبوون، بۆخۆیان، بۆخۆیانیان دروست كردبوو. لە هزر و خەیاڵیاندا نەبوو، نەیاندەدی. ئەگەر بیرێكی ڕێنوێن هەبوایە، كاریان لە چاو و گوێیان دەكرد. هزر نەبوو، كردەوە بوو. بەڵام ئەی ئێستا كە بۆخۆیان دەیاندی؟ هەڵبەت ئەو شتانە، یانی لەڕاستیدا نەبوونیان پێویست بوو، چونكە ئەگەر تەرمی ئەوانە و كەسانی وەك ئەوانە نەبوایە، لەبیریان دەچۆوە كە زیندوون، هێندە لەگەڵ ئەو ڕەوتە ڕاهاتبوون.\nڕاوەستاوم. چاوم لەسەر چاوە خێلەكەی عەوڵا و ڕوخساری گەنج و خەولێكەوتووی مامە ئاوارەیە. نازانم. یانی فەلسەفەی دەزانی؟ لەوانەشە زانیبێی، چووزانم. یانی دەیزانی كە بنیادەمەكان هۆگری یەكن و لە ناخەوە وابەستەی یەكترن و هەر كەسە و لەوی دیكەدا دەژی و ئەوانی دی لەودا دەژین؟ پێم وا نییە. بەڵام باشە ئەگەر نەیدەزانی، ئەی بۆچی خۆی بۆ خەڵكەكەی تەرخان كرد و ئەگەر ئەوە ڕاست بوو كە خەڵك لەودا دەژیان، ئەی بۆچی هەمووان لەگەڵ ئەو وەڕێ نەكەوتن و ئەو بۆچی بەڕواڵەت لەنێو دەگمەن هەڤاڵەكاندا تەنیا بوو؟ بەڵام ئەگەر تەنیا بوو، ئەی چ شتێك بوو كە ئەوی بەرەو پێشەوە پاڵ دەنا؟ هەر ئەو تاك و تەرا هاوڕێیانە؟ دەی خۆ ئەوە بەس نییە. بەڵام ئەگەر ئەو خەڵكە بوون وا ئەویان بەرەو پێشەوە دەبرد، ئەی بۆچی لەگەڵی نەبوون. بۆچی ئاوا خۆیان لار دەكردەوە و خێرا خێرا، وەك بڵێی لە ترسی لۆمە، دوور دەكەوتنەوە؟\nبەڵام مەگەر پێویست بوو، پێ بەپێی لەگەڵی بن؟ هەم لەگەڵی بوون و هەم لەگەڵی نەبوون… بوون. چونكە ئەویش ئەوانی لە ناخی خۆیدا دەدی، هەبوون، چونكە هەر جارێكی تووشی دەبوون، لەخۆیاندا باوەشیان بۆ دەكردەوە. كەچی هەر كام لەگەڵ خۆیەكانی دیكە بوو. لەگەڵ هەزارانی وەك وی. بە دەردی دەڵێن، هەر بزنەی بە ڕێی خۆیدا دەڕۆیشت، كەچی هەر لەگەڵ مێگەلیش بوو. ئەگەر جووڵەیەك هەبوو، كە بە دڵنیاییشەوە هەبوو، هەست‌پێنەكراو بوو، بەڵام ئەو هەر دەڕۆیشت، بەو هەستەوە كە تەنیا نییە. جوان لێم ڕوون نییە، لەوانەشە نەیزانیبێ. لەوانەشە نەیزانیبێ كە چ كارێكی گرینگ دەكا، بەو هەنگاوەی بەرەو نەمان دەینێ. دیارە لەبەر ئەوەی دایمە بەو خەیاڵەوە دەژیا، هەستی پێ نەكردووە و نەیدیتووە. بە دەردی پیاوچاكە مەسیحییەكە، ماسی لە دەریادا بوو و دەریا لە ماسیدا و ماسی ئاوەكەی نەدەدی. لەوانەیە چۆنایەتیی “سرووشتی” ڕەوتەكە لە سیمای سروشتی و ڕاستەقینەی خۆیدا پاساوی ئەو شتە بووبێ. ئا هەر كەسە و هەر شتە، دەیەوێ و دەبێ بەگوێرەی هەلومەرجەكانی خۆی بژی. وەختێك ئەو مەرجانە نەبن، ناژی. نەك بڵێی ناژی، ژیان لەگەڵی نایە و دەمرێ. ئەو دەیەوێ ژیان لەگەڵ خۆی پەلكێش بكا، لەحاڵێكدا ژیان دەبێ ڕێی خۆی ببڕێ، ئەرك و مەبەستێكی دیكەی هەیە، بەڵام دوایی، بەپێچەوانەی هێندێكان، كە بەواتایەك، بنەمای هەموو نەگبەتی و نەهامەتییەك دەبەنەوە سەر ناتەبایی لەگەڵ ڕاستی و باوەڕیان وایە ئەو شۆڕش و سەرهەڵدانانە بەرهەمی لاوازبوونی بیروباوەڕن. بەڵام من باوەڕم وایە شۆڕش و ڕاپەڕینی عەبدوڵڵاكان و شەریف‌زادەكان، بەرهەمی ئەوپەڕی باوەڕمەندییە بە بەها و بایەخەكانی بیروباوەڕیان. شەریف‌زادە باش ناناسم، بەڵام تا ڕادەیەك ئاشنای بنەماڵەی عەبدوڵڵام. دەزانم بەها و بایەخەكانی ژیانی چین. باپیرەیان كوشتبوو. براكەیان پاش ساڵانێك ئاوارەیی كوشتبوو، باوكی لە عێراق حوكمی سێدارەی بۆ دەرچووبوو، لە ئێران چووبووە بەر سێدارە، لەژێر چاودێریدا بوو، بۆخۆی بەرچاو بوو.\nهەست و ئەخلاق چیی لێی دەویست؟ ئەخلاقی مەڵبەند و بنەماڵەكەی چیی لێ دەویست؟ هەر ئەوەندە، ئەگەر منداڵ و نانخۆرێكی هەیە، تێریان بكا و دوایی تۆڵەی خوێنی كوژراوان و مردووەكانی بكاتەوە و نەریتی بنەماڵەكەی بەزیندوویی ڕاگرێ. بە دەردی خەڵكی ئێستا خستبوویانە دۆخێكەوە، كە دەبوو بەرگری لە كوردبوونی بنەماڵەكەی بكا. ڕێگەی دیكەی نەبوو. ئەو وەشوێن بیروباوەڕی خەڵك نەكەوتبوو. بیروباوەڕی خەڵكی هیچ پەیوەندییەكی بەوەوە نەبوو. هەوساری بیروباوەڕی بەدەست خەڵكییەوە نەبوو و چاویلكەی خەڵكی لە چاوی نەكردبوو. دەیویست كورد بێ و كورد بمێنێ. یانی دەبوو بمێنێ.\nجەنازەكان خەوتبوون. مێش و مەگەز لە دەوری زارە نێوەداپچڕاوەكەیان دەهاتن و دەچوون و من نوقمی ئەو خەیاڵانە بووم، كە زریكەیەك دڕی بە هەواكە دا. ڕاچڵەكیم. ژاندەرمەی پاسەوانیش ڕاچڵەكیبوو. منداڵ بێدەنگ بوون. پشووەبایەك دەنگی زریكەكەی پێش كەسەكە گەیاندبووە كۆڵانەكەی بەر مزگەوتێ. پوورە ڕابیی ژنی مامەقالە بوو. منداڵ ڕێیان بۆ كردەوە. ژنە بە شین و گریان خۆی بەسەر تەرمەكان كێشا. پرچ و ڕوومەتی خۆی دەڕنی و بە بانگی بەرز دەیگوت: “ڕووڕەش خۆم كە بەتەنێم جێ هێشتی پوورێ. پوورت مرێ. پوورت ئاوارەی چۆل و چیایان بێ. ئەی ڕۆ، وەی ڕۆ.”\nئای چ شینێك، چ فوغانێك. قوڕی وەسەر كردبوو. دادە شیوای كچی و یەك دوو ژنی دیكەی لەگەڵ بوون. هەمووان بە بانگ و سەڵا دەگریان. لە سەر پلیكانەكانی بەرانبەر كۆڵانی مزگەوتەوە دەنگی شینی ژنێكی دی دەهات. خزمی مامە ئاوارە بوو. مامە ئاوارە لە ئەسڵدا خەڵكی شارۆچكەكەی ئێمە بوو. ئەو ژنانەی لە بەر دەرگای ماڵەكانی دەوروبەرەوە تازیەیان داگرتبوو و لە سینگی خۆیان دەدا، بە هەڵەداوان هاتن. پیاو و لاو وردە وردە گەیشتنێ. پوورە ڕابی شینی دەگێڕا و هەوری سینگی دایكان خەمی دەباراند.\nپیاوان قۆڵیان هەڵماڵی. یەك دوو ڕیشسپی چوون ئیزنیان لە سەرۆكی ساواك وەرگرت بیاننێژن. تەرمەكانیان لەسەر كورسییە لاكێشەكەی دەم حەوزی مزگەوتەكە شوشت و بردیاننە گۆڕستان. پوورە ڕابی پێداگر بوو لە پیرسلێمان بیاننێژن. لە تەنیشت گۆڕی دایكی، دایكی خۆی. زۆربەی خەڵكی شاری لە ناشتنیاندا بەشدار بوون. ژن و پیاو. دەتگوت پێشتر تاقە كەمایەسییەكی هەبوو، ئەوە بوو كەس نەبوو خۆیان لێ بەخاوەن بكا. ئێستا كە مردوو خاوەنی بۆ پەیدا ببوو، هەموان كێبەركێیان بوو شان وەبەر تابووتەكانیان بدەن و دەریاندەخست دژی حوكەمتن. وەكوو ئێمە، لە تاران.\nمن سەرم سووڕ مابوو. بەڕاستی بنیادەم دەبوو تا دەمرێ هەموو ڕۆژێ شت فێر بێ. سەرم لێی دەرنەدەچوو. وێدەچوو ئەوە قەڵغانێك بێ، كە بە ئیلهام‌وەرگرتن لە سروشت بۆ پاراستنی غروور و حەیا و هەستی خۆیان، دروستیان كردبوو. پێم وایە دەیانویست بەبێ زمان، بە ئێمەی منداڵ بڵێن، خۆ هەموو شتێكیان لەبیر نەكردووە. پێم وایە دەیانویست بەوان بڵێن، ژیان جاری وایە وا دەخوازێ كەسەكە وەكوو شلكەگیا چۆن لە هەمبەر هرووژمی ڕەشەبادا دەچەمێ و بە عەرزەوە دەنووسێ، سەر دانەوێنێ و وەختێك ڕەشەبا تێپەڕی، سەر هەڵبڕێتەوە. لەوانەبوو بۆخۆشیان نەیانزانیبێ، ئەودەم بۆچی وایان دەكرد و ئێستاش ئاوا.\n* بەشێک لە ڕۆمانی « تا فردا خدا نگهدار» لە نووسینی برایم یونسی کە بە ناوی «برایمۆک» چاپ بووە و ڕەسووڵ سوڵتانی کردوویە بە کوردی. ئەم بەرهەمە هێشتا چاپ نەبووە.\nتاگی بابەت: ئەو دەریا خوێنەی قەت هەڵناچۆڕێ


مەسروور بارزانی سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان ڕاگەیندراوێکی گرینگ بڵاو دەکاتەوە " لە ووڵامی ٤٥ هەزار پرسیار "\n03 July 2020 11:04\nپەیامی کورد ... مەسروور بارزانی سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان ڕاگەیندراوێکی گرینگ بڵاو دەکاتەوە " لە ووڵامی ٤٥ هەزار پرسیار " .\nسەرۆكی حكوومەتی هەرێم رایدەگەیەنێت؛ چاكسازی وەك بابەتێكی سەرەكی كاری ئەم حكوومەتە بوە و هەنگاوی باش نراوە، بەڵام كاتی دەوێت بۆ جێبەجێكردنی، دەشڵێت: خەڵكانێك هەن بەرژەوەندییان هەیە لەوەی ئاستەنگ بۆ چاكسازی درووست بكەن.\nمەسروور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان كە ماوەیەك بەر لە ئێستا داوای لە هاوولاتیان كردبوو پرسیارەكانیانی ئاراستە بكەن، وەك خۆی باسی لێدەكات نزیكەی ٤٥ هەزار پرسیاری لێكراوە و لە بەشی یەكەمی وولامەكانیدا سەبارەت بە پرسی چاكسازی رایگەیاند، كە چاكسازی كارێكی ئاسان نییە، وێڕای ئەوەی داواكاری زۆربەی خەڵكی كوردستانە، بەڵام خەڵكێكیش هەن لەوانەیە بەرژەوەندیان هەبێت و دەكرێت رێگری بكەن و ئاسانكاری نەكەن و هاوكار نەبن بۆ چاكسازی، بۆیە پێویستی بە پشوو درێژی هەیە و پێویستی بە ئیرادەیەكی بەهێز هەیە، هەروەها پێویستی بە هەندێك كاتیش هەیە بۆ ئەوەی بتوانین هەموو ئەو بەرنامەیەی لە كارنامەی حكوومەت پێشكەش كراوە، جێبەجێ بكرێت.\nسەرۆكی حكوومەت راشیگەیاند: لەو ماوەیەدا زۆر شت كراوە، لەوانە نەهێشتنی گەندەڵی و نەهێشتنی دیاردەی بەرتیلدان، هەروەها زۆربەی ئەو خەرجیانەی پێویست نەبوون، لابراون و هەوڵدراوە داهاتی ناوخۆ بە رێژەیەكی بەرچاو زیاد بكرێت و تەنیا بە رێكخستنەوە داهاتەكان، توانرا داهاتی ناوخۆ دوو ئەوەندە زیاد بكرێت بەڵام بەهۆی قەیرانی كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت، وایكرد داهاتەكان كەمبێتەوە.\nپێش ماوەیەك داوام لە ئێوەی بەڕێز كرد، لەسەر ئەو بابەتانەی بەلای ئێوەوە گرینگە، ئەگەر پرسیارتان هەیە، راستەوخۆ لە رێگەی سۆشیال میدیاوە پرسیارەكان ئاراستەی ئێمە بكەن و منیش بە پێی توانای خۆم ووڵام دەدەمەوە.\nبە سووپاسەوە زیاتر لە ٤٥ هەزار پرسیار هاتووە، زۆر لەو پرسیارانە وەك یەكن، بگرە لەسەر یەك بابەت زۆر پرسیار كراوە. ئێمە بابەتەكانمان پۆلێن كردووە و كردوومانەتە چەند تەوەرێك. هەوڵدەم ووڵامی هەندێك لەو پرسیارانە ئەمڕۆ و دواتریش ووڵامی چەند پرسیارێكی تر بدەمەوە.\nسووپاستان دەكەم بۆ متمانەتان و هیوادارم وەڵامی پرسیارەكانی خۆتان وەربگرنەوە.\nیەكێك لە پرسیارەكان ئەمەیە، "چاكسازی كەی جێبەجێ دەكرێت و بۆچی تا ئێستا جێبەجێ نەكراوە؟".\nخۆشەویستان، چاكسازی بابەتێكی گرنگە، ئاسان نییە. لەسەرەتای ئەم كابینەیە و لە بەرنامەی حكومەتیشدا، باسی ئەوەمان كرد، چاكسازی بەشێكی هەرە سەرەكی دەبێت لە بەرنامەی حكومەتی ئێمە.\nلەسەرەتاوە دەستمان بە زۆر شت كرد. هەنگاوی باش نرا. دواتر پڕۆژە یاسای چاكسازی ئامادەكرا و رەوانە كرا بۆ پەرلەمان و رەزامەندی پەرلەمانی لەسەر وەرگیرا. ئێستا ئەو یاسایە ئامادەیە وەك كارنامەی حكومەت بخرێتە بواری جێبەجێكردنەوە.\nبەڵام بیرتان نەچێت، چاكسازی كارێكی ئاسان نییە. راستە داواكاری زۆربەی خەڵكی كوردستانە. بەڵام خەڵكێكیش هەن لەوانەیە بەرژەوەندیان هەبێت، دەكرێت ئەوانە رێگری بكەن و ئاسانكاری نەكەن و هاوكار نەبن بۆ چاكسازی. لەبەر ئەوە ئەمە بابەتێكە پێویستی بە پشوو درێژی هەیە. پێویستی بە ئیرادەیەكی بەهێز هەیە. پێویستی بە هەندێك كاتیش هەیە بۆ ئەوەی بتوانین هەموو ئەو بەرنامەیەی لە كارنامەی حكومەت پێشكەشمان كردن جێبەجێ بكەین. ئەمە لەسەرەتای دەستپێكردنی كابینە، ئێمە چاكسازی وەك بابەتێكی سەرەكی كاری ئەم حكومەتە بووە و دەستمان پێكردووە و هەنگاوی باش نراوە، بەڵام هەندێكیش ماوە، كاتی دەوێت بۆ ئەوەی بەردەوام بین لە جێبەجێكردنی چاكسازی. كەواتە دەستمان پێكردووە، لەم ماوەیە زۆر شتمان كردووە، لەوانە نەهێشتنی گەندەڵی و نەهێشتنی دیاردەی بەرتیلدان، ئەمە بەشێكی سەرەكییە لە چاكسازی. لە خەرجی حكومەت كاری باشمان كردووە. زۆربەی ئەو خەرجیانەی پێویست نەبوون، لابراوون و هەوڵی ئەوەمان داوە داهاتی ناوخۆ بە رێژەیەكی بەرچاو زیاد بكەین. لەو ماوەیە جیا لەوەی سەرچاوەی دیكەی داهات درووست بكەین، تەنیا بە رێكخستنەوەی ئەو داهاتەی لە حكومەتی هەرێم بووە، داهاتی ناوخۆ دوو ئەوەندە زیادی كرد. بەڵام بەداخەوە لەو ماوەیە تووشی چەند قەیرانێك بووین، لەوانە بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا لە هەرێم و لە دنیاش بووە هۆی پەكخستنی ئابووری تەنانەت زلهێزەكانیش و بێگومان كاریگەری زۆری لەسەر ئابووری هەرێم هەبووە، داهاتی نەوت و داهاتی ناوخۆ كەمبوویەوە. ئەمە وایكرد، تا حەددێكی زۆر كێشەمان بۆ درووست بكات. سەرەڕای ئەوەش ئێمە لە چاكسازی ئیداری و دارایی و لەو ریفۆرمانەی پێشكەشمان كردوون بەردەوام دەبین.\nحەز دەكەم پشووتان درێژ بێت و دڵنیاتان دەكەمەوە، كە من لەگەڵ ئێوە دەمێنمەوە و هەرچەند كارێكی ئاسان نییە، بەڵام لەگەڵتان دەبم و بەردەوامیش دەبین لە جێبەجێكردنی چاكسازی لە هەموو ئاستەكاندا.\nهەندێك پرسیاریش تایبەت بوون و لەسەر ژیانی تایبەتی خۆم پرسیار كراوون و بەڕێزێكی خۆشەویست دەڵێت: ئەگەر لە ژیانێكی ئاسایی و دوور لە سیاسەتت هەبوایە، حەزت دەكرد ببی بە چی؟\nمن حەزم لە شێوەكارییە. ئەگەر مەجالم هەبێت شێوەكاری دەكەم. حەزیشم لە سرووشتە و بێگومان لە بواری ژینگە پارێزیش وەك پیشە كارم دەكرد.\nبەڕێزان هەندێك پرسیاری دیكەش هەن، یەكێك دەڵێت: سڵاو.. شاخەوانێكم و دڵسۆزم بۆ پاكڕاگرتنی ژینگە، ئایا ئامادەیت رۆژێك لەگەڵ ئێمە بەشدار بیت لە پاككردنەوەی شوێنێك بۆ پاراستن و جوانی سرووشتەكەمان؟\nخۆم لەبەرنامەم دابوو، بەڵام لەبەر ئەم وەزعە نالەبارەی پەتای كۆرۆنا ئەوەمان دواخستووە، خۆم لەبەرنامەم دابوو، ئینشەڵڵا هەوڵدەدەم بتاندۆزینەوە و دوایی بەیەكەوە دەچین بۆ خاوێنكردنەوەی ژینگە.


23/10/2021 11:24 AM\nلەم چەند ساڵەی رابردوودا زانایان پەردەیان لەسەر چەندین نهێنیی سەبارەت بە جوانی لاداوە کە یەکێک لەوان بەکارهێنانی زەیتی زەیتوونە لە خانماندا. زەیتی زەیتوون لەو بەرهەمانەیە کە لە پیشەسازیی جوانیدا بەرادەیەکی زۆر بەکار دێت، لەدرێژەدا بەشێک لە سوودەکانی زەیتی زەیتوون بۆ تەندروستی و جوانیی خانمان دەخەینە روو.\nکەمبوونەوەی مەترسیی بۆش بوونی ئێسک: بۆش بوونی ئێسک نەخۆشییەکە کە لەودا پێکهاتەی ئێسک بەهۆی بەرزبوونەوەی تەمەن لاواز دەبێت. زانایان لەسەر ئەو بڕوایەن بەکارهێنانی زەیتی زەیتوون دەتوانێ تا رادەیەکی زۆر ئەم کێشەیە چارەسەر بکات.\nرێکخستنی کۆلیسترۆڵ: زەیتی زەیتوون سوودی زۆرە بۆ رێکخستنی کۆلیسترۆڵ و جۆرە باش و زیاندەرەکانی ئەم مادەیە لە جەستەدا هاوسەنگ دەکات. کەوابوو خانمان دەتوانن بۆ رێگری کردن لە جەڵتەی دڵ، جەڵتەی مێشک و نەخۆشییەکانی دڵ و دەمار زەیتی زەیتوون بەکار بێنن.\nزیادکردنی تەمەن: هەموومان حەز دەکەین ژیانێکی درێژخایەن و تەندروستمان هەبێت. زەیتی زەیتوون سەرچاوەیەکی تەندروستی چەورییە کە ئێمە بەو ئاواتە دەگەیەنێت. ئەگەر زەیتی زەیتوون بخۆین پیر دەبین بەڵام هاوکات جەستەیەکی تەندروستمان دەبێت.\nگەنجکردنەوەی پێست: خانمان بەگشتی لەگەڵ بەرزبوونەوەی گرنگییەکی زۆر بە پێستیان دەدەن و بیر لە مادە یا مەوادێک دەکەنەوە بۆ ئەوەی پێستیان گەنج بمێنێتەوە. ئێوە دەتوانن زەیتی زەیتوون بەکار بێنن چونکە هیچ مادەیەکی کیمیاوی تێدا نییە و زیان بە پێکهاتەی پێست ناگەیێنێت. ئەو ڤیتامین Eـیەی لە زەیتوون زەیتووندایە تایبەتمەندیی دژە ورووژانی هەیە و ئەمەش پێست نەرم دەکات.\nرێگری لە ئێشی سووڕی مانگانە دەکات: لەوانەیە هەندێک سەیر بێت بەڵام زەیتی زەیتوون بۆ چاککردنەوەی ئێشی سووڕی مانگانە زۆر بەسوودە. پسپۆڕان لە ساڵی ٢٠١٥ـدا کاریگەریی «ئیبۆپرۆفین»ـیان لەبەرامبەر زەیتی زەیتوون بۆ چارەسەکردنی ئێشی سووڕی مانگانە لەنێوان خانمانی تەمەن ١٧ بۆ ٣٠ ساڵدا تاوتوێ کرد و بەو ئاکامە گەیشتن سوودەکانی زەیتی زەیتوون بۆ کەمکردنەوەی ئەم ئێشە یەکجار زۆرن.


کات 27/01/1400 589 بازدید\nچەند رۆژێکە هیچی نەخواردووە. تەنیا ئاو نەبێ. “دایە، تۆ ئەبێ شتێ بخۆی! نەخۆی خراپتر ئەبی،… تکایە!”\nبەڵام ناخوا. لە سەر جێگاکەی راکشاوە و بەردەوام بەو چاوانەوە وا رۆژ لەگەڵ رۆژ بچووکتر دەبنەوە لە دونیا دەڕوانێ. ژوورەکە هەر هەمانە وا لەم ساڵانەی دوواییدا هەبوو. وەک بڵێی ژیان لێرە راوەستاوە.\nلە سەر مێزە گچکەکەی تەنیشتی هەندێ میوە، کۆمپوتێکی هەرمێ و پەرداخێک ئاو دانراون. چاوێکیان لێدەکا. هەندێ شت چەند وەک خۆیان دەمێننەوە. بە هەزاران و هەزاران ساڵ. رەنگە بە قەدەر هەموو بوون. بزەیەکی تاڵ لێوەکانی دەگرێتەخۆ.\nرۆژی سێهەمی نەخواردنەکەیەتی. جەستەی قورسە. لە هەناسەیدا شتێک هەڵەیە. جاری وایە ترسێکی سەیر دایدەگرێ. ترسی مردن، بەڵام وەک ساڵان نیە. ترسەکە نایجوڵێنێ، تەنیا ئەوەندە، ئەوەندەی تر لە ئاست ژیان و ئەوەی وا لەم چەندین دە ساڵەدا رابرد دوچاری حەپەسانی دەکا. هەستدەکا ترسیش کۆن دەبێ و چیتر وەک ساڵان نامێنێ. ترسیش لە گۆشەیەکی ژوورەکەدا لەگەڵ ئەو گرمۆڵە بووە و چاوەڕوانە. گەمەی ژیان و مردن، ئەویشی لاخستووە.\nکوڕەکەی بۆ ئەوەی دایکی بێتاقەت نەبێ یاخود ترس لە بێدەنگیی ژوورەکە بەسەریا زاڵ نەبێ، دەست دەبا و رادیۆکە هەڵدەکا، بەڵام ئەم دەنگی دەدا “رۆڵە بیکوژێنەوە!” ئەمیش بە ناچار دەیکوژێنێتەوە. شتێک لە قوژبنەکانەوە بە دایکی دەڵێ لەم دواساتانەدا بێدەنگی راستەقینەترین دەنگە. وەک بڵێی حەزبکا گوێی لە شتێکی نایاب بێت. شتێک کە تەنیا یەک جار لە ژیاندا دەستدەدا،… ئەویش رێک لە دوواساتەکاندا. رێک لە سەردەمی پەڕینەوەدا. پەڕینەوە بۆ کوێ؟ لەبەر خۆیەوە دەڵێ رەنگە بەرەو هیچ و رەنگە بەرەو ئەوەی نەوە لە دوای نەوە وەعدیان پێداین. هەموو شتێک چەند کتوپڕ وەک یەکیان لێدێ.\nدەست دەبا و یەکێک لە سێوەکان هەڵدەگرێ. لێی ورددەبێتەوە. هەمان سێوە، سێوەکەی وا حەوا دەستی بۆ برد و دەرخواردی ئادەمی دا. سێوی زانست، سێوی لێکجیاکردنەوەی چاکە و خراپە و سێوی دەرچوون لە بەهەشت و هەست کردن بە ئەندامەکانی زاوزێ و ئەوەی کە گەڵا شتێکە بۆ داپۆشینیان نەک تەنیا بۆ رازاندنەوەی سروشت و گەمەی ژیان لای درەخت. بیردەکاتەوە کە ئەم لەم سێوە چی بەرکەوت. “راستی چیم بەرکەوت؟”\nبێدەنگی هیچ وەڵامێکی پێ نیە.\nسێهەم رۆژە. هەم بێدەنگی چڕترە، هەم چاوەکانی بچوکترن و هەم جەستە قورسترە و خەریکە زیاتر ئارەقە دەکاتەوە. ترسەکەیش زیاترە و… زیاتریش بێ مانا. کوڕەکەی دەگاتە سەری. “دایە،… دایە گیان!؟ چاوەکانی دەکاتەوە و لەو و لە دەوروبەری دەڕوانێ. وەک بڵێی داوای لێبوردنێک قەرزدارە. ئەوەی کە دەتوانێ ببێ بە مایەی خەمێکی قووڵ و بێ مانا. هەوڵدەدا بزەیەک بخشێنێتە سەر لێوەکانی. بۆ ئەوەی بڵێ مردن شتێکە وەک هەموو شتەکانی تری ئەم دونیایە. توانی یان نەیتوانی،… نازانێ. وەک بڵێی شتێک لێوەکانی لێ سەند و لەگەڵ خۆی بردی. رێک وەک سەردەمی گەنجیەتی کاتێک بۆ یەکەم جار لە ژوورەکەی پشتەوە بە دزییەوە ماچێکی بەو دیو پەنجەرەکە سپارد. ئەو ماچەی نەیزانی بۆ کوێیان برد.\nـ “دایە،… دایە گیان!”\nجەستەی بەرەبەرە دەکەوێتە سەر ئارەقە. شەڵاڵ شەڵاڵ. ئارام سەری دایکی دەخاتە سەر رانی. ئەمجارە نیگای تەنیا لەسەر کوڕەکەیەتی. دەستی دایکی دەگرێ. چەند تەڕ و گەرمە. بە پەڕۆیەک و بە دەستەکەی تری ناوچاوانی دایکی دەسڕێ. پرچە سپییەکانی خوساو خوساو لە ژێر لەچکەکەیەوە دەبریسکێنەوە. قوڵپێک بەربینگی دەگرێ. “دایە گیان چاوەکانت بقونجێنە،… چاوەکانت بقونجێنێ،… لە لای خۆمی،… خەفەت مەخۆ،… تەنیا چاوەکانت بقونجێنە!” ئەوسا دەست بە سەریا دێنێ.\nدەیانقونجێنێ. هەڵیانبێنێتەوە یان نا،… داخۆ بۆ دواجار سەیری دونیا و کوڕەکەی بکاتەوە یان نا،… یان تەنیا ئاگای لە داوای کوڕەکەی بێت؟… کامیان؟\nچ بڕیاردانێکی قورسە!… ئاە، مەگەر هەمیشە وەها نەبووە. لەم بیرانەدایە کە شتێک لەوپەڕی بوونەوە دێت. شتێک وەک هیچی، وەک خودی پەڕینەوە بە بێ هیچ چەشنە شتێکی زیادەی تر،… رووت رووت، خالیس خالیس. وەک ئەڵماسی بن زەوی کە قەت هەتاو لێی نەداوە. درەوشاوە لە بنی بنەوەی تاریکییەکان. گەمارۆدراو.\nنازانێ سەرئەنجام چاوەکانی قونجاندن، یان هەروا بە هەڵێنراوی پەڕییەوە. نازانێ،… نا نازانێ. بەڵام دوواوێنەکانی لەگەڵدایە. بەو بزەوە وا لە سەر لێوەکانی بەجێ ماون.\nسێوە سوورەکە بە تەنیشت سەرینەکەوە کەوتووە.\nحەوا کە لە بن دارسێوە هەمیشەییەکەدا دانیشتووە، روودەکاتە ئادەم و دەڵێ سێوێکی تر بەربووەوە،…\nمارەکە لە کونەکەی خۆیدا پێکەنینێکی شەیتانانە دایدەگرێ. خوا جارێکی تر سەربادەداتەوە.


ژنێک لەلایەن هاوژینەکەیەوە زیاتر لە ١٠ چەقۆی لێدەدرێت – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/ژن/ژنێک لەلایەن هاوژینەکەیەوە زیاتر لە ١٠ چەقۆی لێدەدرێت\nژنێک لەلایەن هاوژینەکەیەوە زیاتر لە ١٠ چەقۆی لێدەدرێت\n3 هەفتە لەمەوبەر\tژن کۆمێنت بنوسە\nژنێک لە شاری سلێمانی لەلایەن هاوژینەکەیەوە هێرشی دەکرێتەسەر و زیاتر لە ١٠ شوێنی چەقۆ بە جەستەیەوە دیارە، هۆکارەکەشی بۆ نەگونجانی نێوانیان دەگەڕێتەوە.\nلە شاری سلێمانی شەوی ڕابردوو، ژنێک لە ماڵی دایکی لە گەرەکی زەرگەتە لەلایەن هاوژینەکەیەوە هێرشی دەکرێتەسەر و بە وتەی کەسوکاری ژنەکە زیاتر لە ١٠ چەقۆی لێدراوە.\nکەسوکاری ژنەکە ئاماژە بەوەدەکەن، جگە لەوەی کە سکاڵایان تۆمارکردووە پێشتر دەستگیرکراوە، بەڵام ئازادکراوە، باس لەوە دەکەن کە پیاوەکە واستەی هەیە بۆیە ئازاد دەکرێت.\nئەو دوو هاوژینە کە ماوەی ٤٠ ڕۆژ پێکەوە بوون، ماوەی ٧ مانگە دۆسیەکەیان لە دادگایە، بە گوێرەی زانیاریەکان تا ئێستا هێرشبەرەکە دەستگیرنەکراوە.\nهاوکات رائید راز فریا، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندووتیژی دژی ئافرەتان و ژنانی سلێمانی بە میدیای فەرمی یەنەکەی ڕاگەیاندووە، دۆخی تەندروستی ژنەکە لە ئێستادا باشە، ئەو ژن و پیاوە پێشتریش کێشەیان هەبووە و ژنەکە داوای جیابوونەوەی کردووە.\nئەم شەو تەقە لە کوردێکی باکور کرا\nکوردستان بووه‌ته دۆزەخی گەنجان\nنرخی مۆلیده ئه‌هلییه‌كان دیاریكرا\nئێمەبووین مێشکمان دۆڕاند … سیلیکۆنمان بردەوە .


به‌بۆنه‌ی ماڵ‌ئاوایی مام جه‌لال رابه‌ر و خۆشه‌ویستی گه‌لی کورد | رێبازی کۆمەڵە-Rebazi komala\nبه‌بۆنه‌ی ماڵ‌ئاوایی مام جه‌لال رابه‌ر و خۆشه‌ویستی گه‌لی کورد\nبه‌داخه‌وه که‌سایه‌تی مه‌زن و ناوداری کوردستان و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ، رابه‌ری تێکۆشه‌ر و خۆشه‌ویست مام جه‌لال، ماڵ‌ئاوایی له ژیان کرد و خه‌م و په‌ژاره‌ی خسته دڵی ملیۆنها جه‌ماوه‌ری هه‌مووپارچەکانی کوردستان. به‌م بۆنەوه پرسە و سەرەخۆشی خۆمان ئاراسته‌ی جەماوەری گەلی کوردستان و هاوسەنگەران و هاوخەباتەکانی و بنەماڵەی بەڕێزیان دەکەین.\nپتر له شەست ساڵ خەباتی مام جەلال پڕه له راوەستان و تێکۆشان له بوارەکانی سیاسی،رێکخراوەیی، دیپلۆماسی، پێشمەرگایەتی و حەقخوازی و له خۆبوردوویی. ئێمه لێرەدا هەر ئەتوانین ئاماژه بەوە بکەین که مام جەلال دڵسۆزی گەل و هەموو هاوسەنگەرانی بوو. له‌گەڵ دۆست مێهرەبان و به ئەمەک و له بەرانبەر دوژمن‌دا بەخشنده بوو. به پەرۆش و خەمخۆری کوردستانی رۆژهەڵات بوو. بوێرانه بۆ کۆمەڵه “هێزی پشتیوان” بوو. تێکۆشەری پێشکەوتنخوازی، مافەکانی مرۆڤ، دێمۆکراسی و سکولاریزم و هەروەها یەکسانی مافی ژن و پیاو و هەڵوەشاندنەوەی چەندهاوسەری بوو. دژ به سزادانی ئیعدام و خەباتکاری ئازادی رادەربڕین بوو(کەس به بۆنەی تەوهین به مام جەلال سزا نەدرا). به کورتی مام جەلال رابەرێکی سیاسی تاقانه‌ی مێژووی بزووتنەوەی رزگاریخوازی گەلی کورد بوو که ژیانی پڕ ئەزموونی مایەی لێ‌فێربوونی هەمەچەشنه و گرانبەهایه.\nکاتێک مام جەلال نامەی بۆ هاورێیانی کۆمەڵه ئەنووسی، بەم جۆره ئیمزای ئەکرد: “برای دڵسۆزتان مام جەلال”. ئێمەش دەڵێین هەتا هەتایه بەرز و بەڕێز بێ یادی برای دڵسۆزمان، تێکۆشەری پایەبەرزی رێگای ئازادی، مام جەلال.\nیەدوڵا بیگلەری ساعێد وەتەندوست شوعەیب زەکەریایی\nچواری ئوکتۆبری ٢٠١٧


نوێترین کتێبی «پێشەوا کاکەیی» - قەڵەم\nکتێبی «شیرازنامە، بۆ فەتانەی خامفارس»ـی پێشەوا کاکەیی، چاپ و بڵاو کرایەوە. کە ئەم کتێبە کاری ڕێنووس و هەڵەچنی «وشیار عەلی» و کاری بەرگ «ئیبراهیم ساڵح» ئەنجامیان داوە و لە چاپخانەی کارۆ چاپ کراوە.\nئەم بەرهەمە: ئەزموونێکی نوێی ڕۆژژمێری ئەدەبی منە کە لە دوازدە نامەی ئەدەبی پێک دێت، هەر نامەیەکیش سێ باس بۆ چوار باس لە خۆ دەگرێت، کە خۆی لە (شیعر، گێڕانەوە، نامەی پەخشانی، گوتار و...)دا خۆی دەبینێتەوە. هەندێک شوێن بۆ ڕەگەزی تریش. دەمەوێت خۆم لە پێشەکی ببوێرم. ته‌نيا سەرنجێکی خێرا بۆ خوێنەران به جێ ده‌هێڵم. کە لەپاڵ ئەم دوازدە نامەیەدا، باس لە کۆمەڵێک زانا و شاعیر و عاریفی ناوچەی شیراز دەکات، لە حەللاج و حافز و سیبەوەهییەوە بۆ باباکوهی و پیرنازدار. ئەم نامانە لە دەوری کۆمەڵێک پرسی گرنگدا دەسووڕێتەوە.\nوەختێک ئینگۆ فەتحە بن، وەکوو ساقییەکی بێچارە، هێواش هێواش دێم و دەچم، بۆ وەی موشتاقولیقای فەتحە بم، تا بەوێ کارە پێشوودرێژەم بڵێم: نۆشینی عیشق، یان لە فەتحەدا دەمهێڵێتەوە و وەکی وشەیەکی هەڵواسراو دەمێنمەوە، یان کە پێکێ لەوێ فەتحەیە نەدەم، وەک گەدایەک دەکەومە سەر ئەژنۆ، وەک کەسرەیەک دەمێنمەوە، هەتا بنەپێیەکانم دەقڵیشێن و وەک هەنارێکی قڵیشاو شەرابی ئەوینم لێ ده‌چۆڕێتەوە.\nکچی سەیيدزادەی ڕۆحبەر! تامی ئەوین لە فەتحە و کەسرەدا وەکوو سێو و هەنار وایە، بۆیە گەر لێم تێبگەن، لە ڕووتاندا دەبێژم:\nجا سیبەوەیهیيش خۆی هەر بۆنی سێوە،\nباشتر لە فەتحە دەگا.\nمنیش کە بوومەتە کەسرە،\nخاڵ و بۆری تۆیە وا لە من دەکا.\n🔸پێشەوا عەبدوڵڵا عەبدولڕەحمان، نازناوی (پێشەوا کاکەیی)ـیە، لە ١٩/ ٤/ ۱۹۸٤، لە گەڕەکی «جووتکانیان»ـی شاری قەڵادزێ لە دایک بووە. پاش کۆڕەوەکەی ساڵی ۱۹۹۱ ڕوو لە خوێندن بە زمانی دایکزاد دەنێت و هەر لە قەڵادزێ خوێندنەکەی کۆتایی پێ دێنێت و ساڵی ۲۰۰٥-۲۰۰٦ بۆ درێژەدان بە خوێندنەکەی لە ئاستی باڵادا ڕوو لە زانستگەی سلێمانی و کۆلیژی یاسا و ڕامیاری دەکات و بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانستە سیاسییەکاندا وەردەگرێت.\n🔴 لە گەلێک ڕۆژنامە و بڵاڤۆکدا بابەتەکانی بڵاو کردۆتەوە. چەندین توێژینەوە و خوێندنەوە بۆ شیعرەکانی کراوە و ئێستاکە سێ کتێبی وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فارسی، دووانیان چاپ و بڵاو کراوەتەوە بەردەستی خوێنەرن و کۆمەڵەشیعرێکیشی وەرگێرڕراوە بۆ زمانی عەرەبی لە داهاتوودا دەچێتە چاپەوە و دەکەونە بەر دیدی خوێنەرانی عەرەبزمان. چەندین ڕێزلێنانی وڵاتانی پێ بەخشراوە. لەگەڵ ئەوەشدا، چەند شیعرێکیشی وەرگڕدراون بۆ چەندین زمانی جیا جیا...\n٨. بونیادنانەوەی ڕووناکی لە گەڕانەوەی زەردەشتی ئەحمەد مەلادا، لێکۆڵینەوە، ناوەندی ڕۆشنبیریی ئەندێشە، چاپی یەکەم، سلێمانی، ٢٠٢٠؛\n۱۳- شیرازنامە، بۆ فەتانەی خادمفارس، ڕۆژژمێری ئەدەبی، چاپی یەکەم، چاپخانەی کارۆ، سلێمانی، ۲۰۲۲.\nمطالعه بیشتر: رێژەن


عه‌تا قه‌ره‌داخی - 26-12-2016 - 1620 جار خوێندراوەتەوە\nئەگەر مرۆڤ لەكۆتایی هەر ساڵێكدا وێستێك بكات و سەرنجێك بەرەو دواوە بدات بە تایبەتی لەو ساڵەی كە تێپەڕیووە، ئەوا دەشێ جۆرێك لەبەراوردكردن لە نێوان ئەو ساڵەو ساڵانی پێشتردا بكات. لەم رووەوە كەلتووری كوردی رستەیەكی باو و ئاشنا بە گوێی هەموومانی تێدایە كە ئەویش دەڵێت: هەموو ساڵێك خۆزگەمان بە پار. بێگومان ئەو هۆكارەی لەپشتی درووستبوونی ئەم دەربڕینەوەیە، ئەوەیە كە مرۆڤ لەهەر چركە ساتێكدا رابووەستێـت‌و سەیرێكی ئێستای بكات و بەراوردی بكا بە رابردووی، بڕوا بەوە دەهێنێت كە رابردووی لە ئێستای باشتربووە. هەرچەندە مەرج نیە ئەم لێكدانەوەو بەراوردكردنە راست بێت یان لە جێگای خۆیدا بێت. بەڵام ئاشكرایە بەو ئەندازەی كە مرۆڤ دەڕوانێتە ئایندەو ئومێدی لەسەر هەڵدەچنێت، بەهەمان شێوە مرۆڤ مەیلی بە پیرۆز سەیركردنی رابردووی هەیەو بەردەوام وەكو رابردووی لەدەستچوو یان تەنانەت وەكو بەهەشتی لە دەستچوو سەیری دەكات، هەروەكو جۆن میلتۆنی شاعیری نابینای ئینگلیز چۆن باسی ئەو رابردووە دەكات كە لە دەستیچووەو بە بەهەشت ناوی دەبات.\nئەوە ئاشكرایە مێژووی كورد لێوان لێوە لە رووداو، بەڵام رووداوگەلێك كە ئەوانی تر بەسەر كورددا سەپاندوویانەو ئەوەش ئەگەر كارەسات نەبووبێت ئەوا نزیك لە كارەسات بووە. لەكاتێكدا رووداو بە گوێرەی هەر كۆمەڵگە یان گەل‌و نەتەوەیەك كاتێك بایەخدارو بەرهەمهێنە كە بریتی بێت لە رووداوی گواستنەوە لە قۆناغێكەوە بۆ قۆناغێكی باشتر، واتە رووداوێك كە دابڕانی ئەرێنی بێت لەگەڵ پێشتردا، كە ئەویش رووداوێكە گۆڕانكاری ریشەیی دەكات لە بوون و ئامادەبوون و مێژووی ئەو پێكهاتەیەدا. لەبارێكی وەهاشدا رووداو ئەوەیە كە مێژوو درووست دەكات، مێژووش بە گوێرەی هەر پێكهاتەیەكی كۆمەڵایەتی لە نەتەوەو گەلانی جیاواز بریتیە لە بەشداریكردن لە بەرهەمهێنانی شارستانێتی مرۆڤایەتیدا. ئەوەش كاتێك دەگاتە ئەنجام كە خودی ئەو پێكهاتەیە ببێتە بكەرێكی كاراو ئەو رووداوانەی روودەدەن ئەوبكەریان بێت. دیارە بۆ كۆمەڵگەی كوردی رووداوێك كە بكەری كوردی درووستی بكات‌و شایانی ئەوەش بێت پێی بگوترێت رووداو درووستكردنی دەوڵەتە كە ئەویش بریتیە لە گواستنەوەی كورد لەم بارە چەقبەستووەی ئێستایەوە بۆ بارێكی كاراتر، بارێك كە ئەم بوونی خۆیی تێدا بسەلمێنێت‌وبگاتە ئاستێك بەشداری بكات لە مێژووی كۆمەڵگەی مرۆڤایەتیدا و بەشداری بنیادنان و بەرهەمهێنان بكات كە ئەویش مەبەست بەرهەمهێنانی شارستانێتیە.\nساڵی 2016، بۆ كورد ساڵێكی پڕ قەیرانبوو. لە باشووری كوردستان قەیرانی دارایی تەنگی بە خەڵك هەڵچنی، كارو بازاڕ بەرەو جۆرێك لە هەرەس رۆیشت، دامودەزگاكانی حكومەت نیمچە ئیفلیج بوون، باری پەروەردەو خوێندن بەرەو شكستچوو، پەرلەمان لەكاركەوت‌و ئەندامانی پەرلەمانیش بێ ئیش مانەوە، وەزیرو راوێژكارو بەڕێوەبەرە گشتیەكانی گۆڕان خرانە دەرەوەی كار. ململانێی ناشەرعی نێوان حیزبەكانی كوردستان لە خراپترین باریدا بوو. زۆرێك لە دەزگاكانی راگەیاندن رۆڵی باشیان نەبینیووەو دەوریان هەبووە لە زیاتر ئاڵۆزكردنی بارودۆخەكەدا. پەیوەندی پارتی و گۆڕان گەیشتە خراپترین ئاستی و ماوەی پەیوەندی هەنگوینیان كە زیاتر لەسەر حیسابی یەكێتی بوو كۆتایی پێهات. رێكخەری بزووتنەوەی گۆڕان بە كردەوە سەنگەری چۆڵكردوو، لە ماوەی ئەم ساڵەدا قەیرانە خنكێنەرەكەی كوردستانی بەجێهێشت و لە ئامێزی رۆژئاوایی دڵنیایدا ئەم ساڵەی بەسەر برد. یەكێتی و گۆڕان رێكەوتنیان كرد بەڵام ئەو رێكەوتنەش هیچی بەرهەم نەهێنا. لەم ساڵەدا كێشە ناوخۆییەكانی یەكێتی بەردەوامبوو، تا گەیشتە ئەو ئاستەی كە جێگرانی سكرتێری گشتی ناوەندی بڕیاریان راگەیاند، یەكێتی ئێستا لە دوو حیزب دەچێت و ناتونێت بڕیار بدات.\nلەم ساڵەدا شەڕی داعش بەردەوامبوو، پێشمەرگە رۆڵی پاڵەوانانەی خۆیی بینی و خوێنێكی زۆری بەخشی و بەوەش زۆرینەی ئەو رووبەرەی كوردستانی خستەوە ژێر دەستی خۆی كە پێشتر لەژێر دەستی عێراقدا بوو، پاشانیش داعش داگیری كرد. لەم سەروبەندەدا رۆڵ‌و پێگەی بارزانی زیاتر بەرزبووە، لەلایەك وەكو فەرماندەی گشتی هێزی پێشمەرگەو وەكو كارەكتەرێكی دیار لە ناوچەكەدا رۆڵی خۆی دیاریكرد. هەولێر بۆ ئەم ساڵە بووە قیبلەی بەرپرسانی باڵای دەوڵەتان و زۆرێك لە وەزیرانی بەرگری و دەرەوەی وڵاتی هاوپەیمانی دژی داعش سەردانی هەولێریان كردو لە هەموو ئەو سەردانانەشدا بارزانی رۆڵ و پێگەی دیاری هەبوو لە رووی راوێژو گفتوگۆی ئەو قەیرانە سەختەوە كە دووچاری ناوچەكە بوو. هەروەك چەند جارێك بارزانی سەردانی دەرەوەی كردو سەركەوتنەكانی پێشمەرگەش ئەو سامانە مەعنەویە بوو كە هەموو دەرگاكانی جیهانی بڕیاربەدەستی بە رووی كوردو بارزانیدا زیاتر كردەوە. بارزانی لەسەر ئاستی دەرەوە پێگەیەكی بەهێزی بۆ درووست بوو، بەڵام تاكو ئێستا قورسی خۆیی بەكارنەهێناوە بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی ناوخۆ بە تایبەتی ئەو كێشە سەختە داراییانەی كە دەستی خستووەتە بینەقاقای جەماوەری خەڵكی كوردستان بە تایبەتی چینەكانی خوارەوە.\nساڵی 2016 رۆژئاوای كوردستان لەبارێكی ناجێگیردابوو، سەرباری قوربانی زۆری كورد لەوبەشەدا، هێشتا ئاسۆ روون نیەو نازانرێت ئاڕاستەی رووداوەكان بەرەو كوێیە. لە باكور كورد بەشداری دوو هەڵبژاردنی كرد، لەجاری دووەمدا ژمارەی كورسیەكانی بە رێژەیەكی ئاشكرا كەمی كرد. هیچ ئومێدێك بۆ دەستپێكردنەوەی پرۆسێسی ئاشتی لە توركیا بوونی نەبوو، كودەتا لە توركیا روویداو سەركەوتوو نەبوو. دواتر حكومەتی ئاك پارتی كەوتە رەشبگیرو خەڵكێكی زۆری دەستگیر كرد. بە دوای ئەوەشدا بێ سڵەمینەوە حكومەتی ئەردۆگان كەوتە دژایەتی زیاتر ئاشكرای كوردو بە لابردن و دەستگیركردنی سەرۆك شارەوانیەكان دەستی پێكردو پاشان گەیشتە دەستگیركردنی ئەندام پەرلەمانانی كوردو تەنانەت دەمیرتاش و ئەحمەد تورك و سەركردەكانی تری پارتە كوردیەكانی راپێچی زیندان كرد. لە رۆژهەڵاتیش كۆماری ئیسلامی لەسەر سیاسەتی تۆتالیتاریستانەی خۆی بەردەوامبوو، لەم ساڵەدا بێباك لە هیچ بنەمایەكی مافی مرۆڤ و هاوشێوەی رژێمە شۆڤێنیستە خوێنڕێژەكانی تری جیهان چەندین لاوی كوردی لە سێدارەداو لەسەر سیاسەتی دژە كوردی خۆی بەردەوامبوو.\nلە باشووری كوردستان كوشتن لە پشتەوەو تەقینەوە ناوبەناو روویاندا. مامۆستا مەلا هوشیار لە هەولێر تیرۆر كرا، رۆژنامەنووس لەملاو ئەولا دەستگیركران و لەبارو دۆخی تەمومژاویشدا پەیامنێرو رۆژنامەنووس شەهیدكران. دوا رووداوی ناخۆشی ئەم ساڵە ئەو تەقینەوانە بوون كە لە بنكەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستان روویانداو ژمارەیەك لە تێكۆشەرانی ئەو حیزبەی تێدا شەهیدبوون. بەڵێ بارودۆخی كوردستان لەم ساڵەدا لە زۆر رووەوە ناهەموارو پڕ لە كێشەو قەیرانبوو، بەڵام ئومێدی گەل نامرێت و مێژوو رەوتی خۆی دەكات و گومانی تێدانیە بەم بارودۆخە ناهەموارانەشەوە كورد هەنگاوی بەرەو ئایندە هەڵدەنێت و سەرئەنجام ئەم كێشانە تێدەپەڕێنێت‌و رێگای بەرەو سەربەخۆیی و درووستكردنی دەوڵەتی كوردی لەگەڵ چارەسەركردنی كێشەكانی ناوخۆدا نزیكتر دەبێتەوە، كەواتە ئێستا ئەوەی پێویستە بۆ كورد بریتیە لە چارەسەكردنی كێشەكانی ناوخۆ بەكێشەی سیاسی و بە كێشەی ژیانی خەڵكەوە.\nبۆیە ئومێدی ئەوە دەكەین لەگەڵ هاتنی ساڵی 2017 دا خۆری رۆژێكی نوێ لە كوردستان هەڵبێـت و كورد ببێتە بكەری رووداو درووستكەر لەسەر زێدو جوگرافیای خۆیی و هەنگاوی بەرەو هاتنە ناو مێژوو هەڵبنێت.


گوندی گەشتیاری و ئایینی ئارەنان نەقیمی سەرەنجڕاکێشی سنە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Khordad ١٠ ١٠:٢٥\nNews Code 37566\nگوندی گەشتیاری و ئایینی ئارەنان نەقیمی سەرەنجڕاکێشی سنە\nیەکێکی دیکە لە شوێنە گەشتیارییەکان کە بەنیازین لە بەشی گەشتیاری ئەم هەواڵدەرییە بیناسێنین، گوندی گەشتیاری و ئایینی ئارەنان سەر بە شاری سنەیە.\nئاژانسی هەواڵی مێهر بەشی گەشتیاری، گوندی ئارەنانیش وەکوو هەموو گوندەکانی کوردستان بەهۆی هەبوونی بەستێن و خاڵی گەشتیاری فراوان، وەکوو بەهەشت وایە. ئارەنان لە 13 کیلۆمەتری شاری سنە و لە جادەی کۆنی مەریوان، لە نێوان دوو کێودا هەڵکەتووە و خاوەن مێژوویەکی کۆن و هەزار ساڵەیە کە دەتوانرێت شوێن پێی مێژووی تێدا ببینرێت.\nئارەنان سەرەڕای نزیک بوون بە شاری سنە و پێشکەوتنگەلێک کە هەیبووە هێشتا پێکهاتەی گوندەوار بوونی خۆی پاراستووە و ئیشی زۆربەی دانیشتووانی ئاژەڵداری و کشتوکاڵ و وەرزێرییە، بەڵام لە پاڵ ئەوەشدا هەبوونی کانگا لە ئەو گوندە بووەتە هۆی ڕەخساندنی هەلی کار بۆ گوندشینان.\nلە بەرهەمە کشتوکاڵییەکانی ئەو گوندە دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر گەنم، نۆک، یۆنجە و هەروەها بەرهەمی باخی وەکوو سێو، بەی، گێڵاس، شیلک، شێڵانە و ...\nلە ئاواییە دەوروبەرەکانی ئارەنان دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر گوندی سووفیان، کەڵەکان و هەژگەرە و هەروەها زێد و شوێنی لەدایک بوونی بابامەردۆخ ڕۆحانی واتا نەوەڕە.\nبە وتەی دانیشتووانی ئارەنان شوێنی سەرەتایی ئارەنان نزیک بە شوینێک بە ناوی بەرقەلا و دەشتی شاجۆ بووە، بەڵام بەهۆی هۆکاری سروشتی ئێستا بەس ناوێک لە ئەو شوێنە لە زاری دانیشتووانی ئەو گوندە ماوە.\nدەشت و باخەکانی گوندی ئارەنان بریتین لە قاڵاو، خوێرازە، گردە زەوی، نۆکەجاڕ.\nیەکێک لە شوێنە گرینگ و کۆنەکانی ئەو گوندە مزگەوتی گوندەکەیە کە مێژوویەکی کۆنی هەیە و لە خشت چێ کراوە و بۆ کەسانی ئایینی شوێنێکی بەرچاوە بۆ کۆبوونەوە و بەڕێوە بردنی ڕێوڕەسمە ئایینییەکان.\nهەروا کە پێشتر باس کرا ئارەنان مێژویەکی دوور و درێژی هەیە و بە هۆی هەبوونی مەزارگەی چەند کەسایەتی ئایینی لە ئەو گوندە، ساڵانە گەشتیارانی ئایینی زۆر سەردانی دەکەن. بەتایبەتی هەبوونی مەزارگەی دوو ئەسحابەی پێغەمبەر (د.خ) بە ناوەکانی موراد ئەنساری و حەسەن ئەنسار کە لە سەر کێوێک هەر بە ئەو ناوە هەڵکەوتووە.\nمامۆستا سەید بەهائەدین یەکێکی دیکە لە ئەو کەسایەتییە پایەبەرزانەی گوندی ئارەنانە کە کە لە درێژەدا کورتەیەک لە ژیاننامەکەی دێت.\nناوبراو کوڕی مەلا عەلی و لە ساڵی 1302 ی کۆچی هەتاوی لە گوندی ئارەنان لەدایک دەبێت و هەر لە منداڵییەوە دەچێتە خوێندنی قورئان و پاش ئەوەش خوێندنی کتێبگەلێک وەکوو گوڵستان و بوستان. دواتریش لە شاری سنە دەچێتە خزمەتی مەلا سەید عەزیز (خانەقای پاوە) و شێخ ئەحمەد شێخ سەلیم و لای ئەوانیش چەند ساڵێک دوخوێنێت و دەگەڕێتەوە بۆ گوندی ئارەنان.\nهەروها چەند ساڵ دوای گەڕانەوەی بۆ ئارەنان و لە ساڵی 1321 بەرەو مەریوان دەڕوات و لەوێ دەچێتە گوندی نژمار و لە خزمەت مامۆستا محەمەد ئەمین عالی و لەوێ زانستی قورئانی فێر دەبێت و تا ساڵی 1328 واتا حەوت ساڵ لەوێ زانستی ئایینی فێر دەبێت و چەندین کتێبی ئایینی دەخوێنێتەوە و شرۆڤەکەیان فێر دەبێت و دوای ئەوە مامۆستا سەید بەهائەدین بە ئیزنی مامۆستا محەمەد ئەمین دەچێتە گوندی بالک و لەلای مامۆستا مەلاباقر و لە ساڵی 1329 ئیزن وەردەگرێت.\nمامۆستا سەید بەهائەدین چەند ساڵ دواتریش شێخ محەمەد عوسمان سراجەدین نەقشبەندی بۆ مورشیدی خۆی هەڵدەبژێرێت و دەبێتە یەکێک لە خەلیفەکانی شێخ عوسمان.\nئەو مامۆستا پایەبەرزەی خەڵکی ئارانانە دوای تەمەنێک هەوڵ دان بۆ فێر بوون و فێر کردنی زانستە ئایینییەکان لە کۆتاییدا لە نیوەی شەعبانی ساڵی 1439 ی کۆچی مانگی واتا 1397 ی کۆچی هەتاوی کۆچی دوایی کرد.


سووتاندنی ئەرشیفی هەڵەبجە و هێرشکردنە سەر پ.د.ک/ اسماعیل بیشێکچی - Hekar.net : Hekar.net\nسووتاندنی ئەرشیفی هەڵەبجە و هێرشکردنە سەر پ.د.ک/ اسماعیل بیشێکچی\nلەمیانی ئەو خۆپێشاندانانەدا ئەرشیفی شارەکەش سووتێنران. ‘سەرۆکی شارەوانیی هەڵەبجە کوێستان ئەکرەم رایگەیاند ئەو ئەرشیفانەی شارەکە کە تەنانەت لە کیمیابارەکەی 1988یشدا زیانیان بەرنەکەوتبوو، لە خۆپێشاندانەکەی دوێنێ شەودا سووتێنران”.\nخۆپێشاندەران جگە لە بینا حکومییەکان، بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستانیشیان لە هەڵەبجە سووتاند. ئەمە زیانی 100 ملیۆن دینار (83 هەزار دۆلار)ی لێکەوتەوە. بەرپرسی رێکخستنەکانی پ.د.ک. لە هەڵەبجە، بەسام عەلی گوتی:”ئەوەی پێویستە پرسیاری لەبارەوە بکرێت ئەوەیە؛ بۆچی کەسانێک بە تایبەت پ.د.ک.یان کردە ئامانج؟ چونکە جگە لە ئێمە هێرشیاننەکردە سەر بینای هیچ حزبێکی دیکە. لەکاتێکدا زۆر جار ئێمە لە نێوان ئیدارەی خۆجێ و خەڵکدا نێوەندگیریش دەبین.\nپیتەر گالبرایس لە رێپۆرتاژێکی لەگەڵ رووداو گوتی:”کورد دوژمنی زۆرە. بەڵام خراپترین دوژمن خۆیانن”. ئەو بنەما فیکرییەی ئێستا دەبێت جەختی لێبکرێتەوە زۆریی دوژمنانی کورد نییە. بەڵکو ئەوەیە کە خراپترین دوژمن کورد خۆیەتی.\nرۆژی 23ی ئابی 2020 گوتارێکی ئیبراهیم گوچلو لە ماڵپەڕی کوردستان24 بە سەردێڕی “بەهای تەواوی کاتە رەواکانی پ.د.ک” بڵاوکرایەوە. ئیبراهیم گوچلو لە گوتارەکەیدا جەختی لەسەر ئەوە کردووەتەوە پارتی دیموکراتی کوردستان کە ساڵی 1946 دامەزراوە بۆ مێژووی کورد و کوردستان دامەزراوەیەکی زۆر گرنگە. هەروەها باس لەوە دەکات کە پارێزگاری لە کوردایەتی کردووە و بەرگریی لە دەستکەوتەکان کردووە. من لەگەڵ ئەو هەست و بیرکردنەوانەم کە لەو نووسینەدا هەیە. دەمەوێ زیادەیەکیشی بخەمە سەر.\nبزووتنەوەی نەتەوەیی لای بارزانییەکان لە شێخ عەبدولسەلامەوە (1868-1914) دەستیپێکرد. ئنجا لەڕێی شێخ ئەحمەد بارزانی، مەلا مستەف بارزانی و کوڕەکانی و نەوەکانی فراوانکراوە و بڵاوبووەتەوە تا گەیشتووەتە ئەمڕۆ“.\nئەمە راستییەکی گرنگە. بارزانییەکان هەمیشە ناکۆکییان لەگەڵ ئیدارەی عوسمانی هەبووە. لە میانی ئەو ناکۆکییانەدا بەهای کورد و کوردایەتی بەرەوپێش چووە. لەمڕووەوە ئەو پەیوەندییانە لە سەردەمی شێخ عەبدولسەلام بارزانی (1874) تاوەکو سەردەمی شێخ تاجەدین بارزانی (1850’کان) دەڕوات. (قەدری یڵدرم) قوتابخانە کوردییەکان و زانا کوردییەکان، بەرگی 2. قوتابخانەی تەکیەکان، ئاڤێستا 2008، لاپەڕە107-116)\nئەگەر ئەم بابەتە لە نزیکەوە سەیر بکرێت سوودی زیاترە. ئەمە پەیوەندیی تۆکمەی بە پێکهاتن و پێشکەوتنی پێشمەرگەوە هەیە. پێشمەرگە کێیە؟ ئەو کەسەیە کە باوکیشی پێشمەرگە بووە. ئەگەر بە شێوەیەکی دیکە بیڵێین؛ کوڕی پێشمەرگەش هەر پێشمەرگەیە. لە ساڵانی 1960’کان، 70’کان، 80’کان دۆخەکە وەها بووە.\nئەو بورۆکراتانەی لە ئەوروپا و بەتایبەتیش لە بەریتانیا خوێندنیان تەواوکردبوو، شارەزاییان لانی کەم لە بوارێکدا هەبوو، بەڵام خاوەن هەستی سەربەخۆیی و هەستی کورد و کوردستان نەبوون. ئەوەی پیتەر گالبرایس جەختی لەسەر دەکاتەوە و دەڵێ ‘خراپترین دوژمنی کورد، کورد خۆیانن’ بە بڕوای من مەبەستی لەم چینەیە.\nلە گانا کوامێ نکروما (1909-1972)، لە سەنیگال لیۆپۆلد سیدار سەنگهۆر (1906-2001)، لە کینیا جومۆ کینیاتتا (1909-1972)، تۆمبۆیا (1930-1969) لە تەنزانیا، لە جەزائیر جولیوس نیەرەرە (1922-1999) ، نێجیریا نامدی ئازیکیوی (1904-1996)، لە جەزائیر ئەحمەد بن بیللا (1916-2012) ، لە مەغریب مەهدی بن بەرەکە (1920-1965)، لە گینە ئەحمەد سەکۆو تۆرێ (1922-1984) … ئەمانەش بە هەمان شێوە.