هونەرمەندان، چۆن باسی مامۆستا میقداد دەكەن؟\nهونەرمەند و مەقامبێژ و مۆسیقاژەنەكان، بەم شێوەیە باسی مامۆستا میقداد هونەرمەند و مەقامزانی ناوداری شاری كەركوك دەكەن. لای مەقامبێژان وەك مامۆستایەكی مەقام تەماشا دەكرا. پێیان وایە خزمەتێكی زۆری بە هونەری مەقامات كردووە و جێی دەستی لەوبوارە دیارە. هونەرمەندانی كەركوك بەبێ جیاوازی لە نێوان نەتەوەكان زۆربەیان سوودیان لە تواناكانی وەرگرتوە و وانەی مەقام لەمەقامبێژ مامۆستا میقداد فێربوون. مامۆستا میقداد نەوەی دوای هونەرمەند عەلی مەردان بوو، بە درێژایی تەمەنی، دەیان هونەرمەند و مەقامبێژی پەروردە كردووە.\nهونەرمەند ئەنوەر قەرەداغی مۆسیقاژەن :\n" مامۆستا میقداد یەكێكە لە مەقامبێژە هەرە باشەكان لەدوای عەلی مەردان ".\nئێمە گەر باسی مەقامە كوردییەكان بكەین، دەبێت ناوچەی گەرمیان و كەركوكمان بیرنەچێت، كە لانەی مەقامەكانن. چەند كەسێك لەكەركوكدا هەن بەتایبەتی لەو مەقامزانانەن. من ژمارەیەك لەو مەقامبێژانەم دیوە كە لەشاری كەركوكی خۆشەویست دیومن و بەخزمەتیان گەیشتوم. یەكێك لەوانە خوالێخۆشبوو مامۆستا میقدادبوو ، كە لەبواری مەقامەكان شارەزاییەكی زۆر باشی هەبوو، بەتایبەتی لە مەقاماتی بەغدادی، هەتا لە مەقامە كوردییەكانیش شارەزاییەكی باشی هەبوو.\nچەند جار حەزم دەكرد لەنزیكەوە زیاتر لەگەڵی ئاشنابم و لەڕووی زانستیەوە باسی ئەو مەقامانەی لەگەڵ بكەم. بەڵأم بەداخەوە دەرفەتی ئەوە نەبوو لەگەڵی دانیشم و قسەی لەگەڵدا بكەم. ئەو بە گوێبیستی لەگەڵ مەقامەكان دەژیا نەك بە شێوەی ئەكادیمی و نۆتەی مۆسیقی. زیاتر گوێم لێ دەگرت كە ئەو مەقامانەی دەوتەوە، بە تەفاسیل، زۆر جوان ئەدای دەكرد.\nمامۆستا میقداد یەكێك بوو لەو مەقامبێژە شارەزایانەی كەوا لەناو شاری كەركوكدا من دەستنیشانی دەكەم، یەكێكە لە هەرە مەقامبێژە باشەكان لەدوای عەلی مەردان.\nبەڵام بەداخەوە لەو سەردەمانەی خۆیدا ئەو دۆخەی بۆ هەڵنەكەوتوە شتەكانی تۆمار بكات لەگەڵ گروپێكی موسیقی جوان. مامۆستا میقداد، دەبوایە ئەرشیفێكی گەورەی تۆماركراوی لە تەلەفزیۆنی كەركوك یان ڕادیۆی بەغداد هەبوایە ، بەڵام ئایا خەتای خۆیەتی یان خەتای سیستەم و رژێمەكە بووە نەیهێشتووە، یان خەتای هونەرمەندە مۆسیقیەكان بووەو یارمەتیان نەداوە. زۆر هۆكار هەبوونە كە ئێمە سەیری بكەین، بڵێین بۆیە وەك پێویست نەهاتۆتە پێشەوە و نەكەوتۆتە پێش و نەناسراوە.\nمحەمەد ڕەئوف هونەرمەند و مەقامبێژی توركمان:\n" كاك میقداد گەنجەكانی تەشجیع دەكرد و حەسود نەبوو"\nكاك میقداد خوا عەفوی بكات جێی جەنەتە، بە حەقیقەت پیاوێ باش بوو. شەخسیەتەكەی قورس بوو، گەنجەكانی تەشجیع ئەكرد و حەسود نەبوو. هەموو كەس لێی ڕازی بوو، خواش ئینشالله لێی رازی دەبێت. دامەزرێنەر و دانەری بەیت ولمەقام (بیت المقام)ی كەركوك بوو.\nمن لەساڵی 1994 بەهۆی بیت المقام كاك میقداد دەناسم. چەندین جار بەیەكەوە بۆ بەشداری میهرەجان چووینە بۆ بەغداد و مەقاممان خوێندووە.\nكاك میقداد لە بەیتولمەقام دەرسی مەقامی دەوتەوە، چەندین قوتابی پێگەیاندبوو و لەوەوە فێری مەقام ببوون، لەوانە: (وەلید بەیرەقدار، ئەحمەد نەجیب) زۆر كەسی تر، قوتابی زۆر بوون، حەقیقەتەن پیاوێكی باشبوو. لەدوای كەسەوە قسەی ناكرد، لەبەردەم خۆی قسەی دەكرد. ئەم سیفەتانە لەهەركەسێكدابێت ئەوا هیچ نامرێ و چراكەی ناكوژێتەوە.\nهونەرمەند عەباس محەمەد:\n" یوسف عومەر مەقامبێژی بەناوبانگی عەرەب هاوڕێی بووە و سودیان لەیەكتر وەرگرتوە"\nمامۆستا میقداد لەساڵی 1960ەوە هاوڕێمە، پەیوەندیمان زۆر بەهێز بوو. كاك میقداد كەسی عاجز ناكرد، پیاوێك بوو كۆڕی خۆش بوو، قسەی خۆش بوو. تابڵێی جوان و بەرەوشت بوو. خەڵكی خۆش ئەویست، حەسادەتی نەبوو، حەزی دەكرد ئەو زانیارییەی هەیەتی، بیبەخشێت. مەقامزانێكی شارەزابوو، لەوبوارە جێی دەستی دیارە. چی مەقامە عەرەبیەكان، چ مەقامە كوردییەكان، وە وردەكاری مەقامەكانیی دەزانی. مەقامە عەرەبیەكانی زۆر جوان لەسەر شێواز و ئسلوبی كەركوكیانە دەوتەوە. مامۆستا میقداد هاوڕێی هونەرمەندانی كورد و توركمان و عەرەب بوو.\nماوەیەك لەماڵەكەی یوسف عومەر مەقامبێژی بەناوبانگی عەرەب لەبەغداد ژیاوە، یوسف عومەر كەس نیە شان لەشانی بدات لەدوای مامۆستاكەی كە قوبانچی بوو. مامۆستا میقداد سودی لەیوسف عومەر دەربارەی شێوازی مەقامی عەرەبی و مەقاماتی بەغدادی وەرگرتوە. یوسف عومەریش سودی لە مامۆستا میقداد لەشێوازی مەقاماتی كەركوكی وەرگرتووە. چونكە مامۆستا میقداد شێوازی مەقامخوێندنی كەركوكیانە بوو، یوسف عومەریش مەقامەكانی بەئسلوبی بەغدادی دەخوێنی. وە مامۆستا میقداد زۆر سودی لە مامۆستا عەلی مەردان وەرگرتووە، خزمایەتیشی لەگەڵیدا هەبووەو هەردووكیان پەروەردەی بەرتەكیە بوون.\nمامۆستا میقداد شارەزای هەموو مەقامە كوردییەكان بوو، بەڵام وەكو وتنی ئەو مەقامانە ئەرشیفی نییە، خۆی گرنگی نەدابوو بەوەی كە گۆرانیبێژە، وەكو مامۆستایەك حەزی دەكرد خزمەتی هونەرەكەی بكات. چەندین قوتابی پێگەیاند. من خۆم زۆر سودم لەو وەرگرتووە. لەسەر مەقام هەر پرسیارێكم هەبوایە یەكسەر لە كاك میقدادم دەپرسی. هەر لەبەرئەوەش لە رادیۆ و تەلەفزیۆن بەرهەمی نییە یا كەمە، چونكە ئەو خۆی بە گۆرانیبێژ دانەئەنا، بەڵكو خۆی بە مامۆستایەكی مەقام دەزانی.\nكاك میقداد كەمتەرخەم نەبوو بەرامبەر بە هونەر و میللەتەكەی، دەتوانم بڵێم سەد قوتابی پێگەیاندووە. هەر ئەوەندەی پێ دەكرێت، كابرایەك لەسەر ئەرك و ماندووبونی خۆی خەڵكی فێری مەقام دەكرد و زۆر كەس سودی لێی وەرگرت. بەداخەوە هیچ خزمەتێكی مامۆستا نەكرا.....\nهونەرمەند حەسەن غەریب\n" چەندین مەقامبێژی پێگەیاندووە بەڵام بەداخەوە وەكو پێویست خزمەتی ئەو پیاوە نەكرا"\nبەڕاستی ئەو پیاوە جێگای پەنجەی دیارە. ئاگادارم چەند قوتابیەكی هەیە لە بەیتولمەقام و ناوەندی عەلی مەردان، زۆریان بەشانازییەوە باسی مامۆستا میقداد دەكەن، وەكو كاك دانا و كاكە ئەحمەد و كۆمەڵێك هونەرمەندی تر.\nئەو پیاوە لەبواری مەقام: مەقامناس و مەقامزان بوو. ئێمە گرنگە ئەو شتە بزانین مەقامناس و مەقامزانمان هەیە و مەقامبێژیشمان هەیە. ئەو سێ شتە دەبێت لەیەكتر جیا بكەینەوە.\nمەقامناس كەسێكە هیچ پەیوەندی بەدەنگ خۆشی و بواری مۆسیقا نییە، بەڵام ئەمەندە گوێڕایەڵی مەقام و ئەو شتانە بووە كە مەقامێك بڵێی ئەیناسێتەوە، دەڵێ ئەمە مەقام بەیاتە، ئەوە راستە، ئەوە حیجازە، مەقامبێژ ئەدای دەكات. مەقامزان ئەبێ لەبواری مۆسیقا شارەزایی هەبێ، دوایی دەنگێكی باشی هەبێت و ئەدای بكات، بەمە دەڵێن: مەقامزان.\nمامۆستا میقداد مەقامناس بوو و دەنگی لەباربوو بۆ خوێندنی مەقامات، بەتایبەت مەقامە شەرقییەكان و مەقامە كوردییەكان، هەمووی بەجوانی زانیوە، بەڵام بەداخەوە ئەرشیفی كەمی هەیە. هەرچەندە وەكو پێویست خزمەتی ئەو پیاوە نەكرا بەڵام مەقامزانێكی گەورە بوو. ئەو پیاوە ئەوەی لەتوانایدا بوو پێشكەشی كردو و چەندین هونەرمەندی مەقامبێژی پێگەیاند.


زەبوورەکان 63 KSS - Matteo 63 BDG | Biblica América Latina\nزەبوورەکان 63 KSS - Matteo 63 BDG\nزەبوورێکی داودە کاتێک لە چۆڵەوانی یەهودا بوو.\n1ئەی خودایە، تۆ خودای منی، بە پەرۆشم بۆت،\nگیانم تینووی تۆیە،\nجەستەم شەیدای تۆیە،\nلە خاکێکی وشک و ماندوو و بێ ئاو.\n2 لە پیرۆزگاکە سەیرم کردوویت و\nهێز و شکۆمەندی تۆم بینیوە.\n3 لەبەر ئەوەی خۆشەویستییە نەگۆڕەکەت لە ژیان باشترە،\nلێوەکانم ستایشت دەکەن.\n4 بە درێژایی ژیانم ستایشت دەکەم،\nبە ناوی تۆوە دەستم بەرز دەکەمەوە.\n5 گیانم تێر دەبێت وەک ئەوەی بە دوگ[a] و چەوری،\nبە لێوی شادمانەوە دەمم ستایشت دەکات.\n6 لەناو نوێنەکەم یادی تۆ دەکەم،\nبە درێژایی شەو بیر لە تۆ دەکەمەوە.\n7 چونکە تۆ هاریکارم بوویت،\nلەژێر سێبەری باڵەکانت گۆرانی دەڵێم.\n8 گیانم بە تۆوە بەندە،\nدەستە ڕاستی تۆ پشتم دەگرێت.\n9 بەڵام ئەوانەی بۆ کوشتنی من دەگەڕێن لەناودەچن،\nبەرەو ناخی زەوی شۆڕ دەبنەوە.\n10 ئەوانە بە دەمی شمشێر دەسپێردرێن و\nدەبن بە خۆراکی چەقەڵ.\n11 بەڵام پاشا بە خودا دڵخۆش دەبێت،\nهەموو ئەوانەی سوێند بە خودا دەخۆن ستایشی دەکەن،\nچونکە دەمی درۆزنان دادەخرێت.\n63:5 دوگ یان دونگ\nKSS : زەبوورەکان 63


ڕژاک بەبۆنەی هەشتی مارسەوە سیمینارێکی بۆ پیاوان ڕێکخست – کوردی – RojNews.News\n02/03/2021 - 4:59:51 pm\nڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان، بەبۆنەی ڕۆژی جیهانیی ژنەوە، سیمینارێکی بۆ پیاوان ڕێکخست و تێیدا بنەماکانی هاوژیانی ئازاد و توندوتیژیی و ڕوانگەی سیستمی دەسەڵاتداریی بەرامبەر ژنان، شی کرایەوە.\nسیمیناری ڕژاك بۆ پیاوان\nسیمینارەکە كە پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ لە ناوەندی ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان-ڕژاک لە شاری سلێمانی بەڕێوەچوو، تێیدا هاوژین زیبا، ئەندامی کۆمیتەی ژنۆلۆژی لە باشووری کوردستان، وتارێكی پێشکەش کرد.\nهاوژین زیبا، باسی لە بنەما سەرەکییەکانی هاوژیانی ئازاد کرد و وتی: هەرکاتێک پیاوان توانییان ئەو گۆشەنیگایەی بۆ ژن هەیانە و ژن بە لاواز دەبین، بیگۆڕن و بەهەمان شێوە ژنانیش گۆشەنیگای خۆیان بەرامبەر پیاو بگۆڕن، ئەوکات هاوژیانی ئازاد بەدی دێت.\nزیبا، تیشکیشی خستەسەر ڕوانگەی دەسەڵات بۆ ژن و وتی: بیروڕای دەسەڵات وەهایە، کە ئەو ژنی دروست کردوە و لە بنەڕەتدا ژن هیچ نەبوە، بۆیە ژنان هەمیشە ئەم تیۆرییەیان ڕەت کردوەتە و بزووتنەوەی ژنان سەری هەڵداوە.\nئەندامەكەی کۆمیتەی ژنۆلۆژی لە باشووری کوردستان، ئاماژەی بەوەش کرد: چەندە پێویستە ژن خۆی بناسێت و مێژووی خۆی بدۆزێتەوە، بەهەمان شێوە بۆ پیاوانیش گرنگە کە مێژووی خۆیان بناسن، بۆ ئەوەی بتوانن سیستمی دەسەڵاتداریی بناسن کە چۆن هەموو شتێکی بەخۆی بەخشیوە و ژنی بێبەش کردوە.\nلە کۆتایی سیمینارەکەشدا، دەرگای گفتوگۆ بۆ ئامادەبوان کرایەوە و سەرنج و ڕاگۆڕینەوە دەربارەی دۆخی ژن و توندوتیژییەکانی سەر ژنان کرا.


نەوال سەعداوی كۆچی دوایی كرد - تۆڕی میدیایی خەڵک\nژنە نووسەری بەنێو بانگی میسری نەوال سەعداوی كۆچی دوایی كرد.\nمیدیاكانی میسر بڵاویانكردەوە نەوال سەعداوی ژنە نووسەری بەنێوبانگی میسری دوای تێكچوونی باری تەندروستی و گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە، لە یەكێك لە نەخۆشخانەكانی ئەو وڵاتە كۆچی دواییی كردووە لە تەمەنی 90 ساڵیدا.\nنەوال سەعداوی لە ساڵی 1931 لە دایكبووەوە، نووسەرێكی بەنێوبانگ بووە.\nسەعداوی بەرگری كردووە لە مافی مرۆڤ بە گشتی و ژنان بەتایبەتی، بە یەكێك لە نووسەرە گرنگەكانی میسر و ئەفریقا دادەنرێت لەسەردەمی نوێدا.\nجیهان پێویستی بە 14 ملیۆن ژەمە ڤاكسینە


ئەوان خەڵکی من و منداڵەکانمان دەکوژن. ئەوان لاوەکانمان قصابی دەکەن. ئەوان مرۆڤەکان، ئاژەڵ و ژینگە بە بۆمبی شیمیایی تونا دەکەن. ئەوان ژنەکانمان بەردەباران دەکەن، دەستدرێژی جنسی دەکەنە سەر منداڵ و ژنەکانمان. ئێمە بۆمان نییە بە زمانی خۆمان بدوێین. ئێمە ڕێگەمان پێ نادرێ زمانەکەمان بە منداڵەکانمان فێر بکەین. ئەوانگەرەکیانە کولتوورمان بشێوێنن. ئەوان خوازیارن بزەی لێومان خاشەبڕ بکەن. ئەوان دەیانهەوێ قاچمان بشکێنن تا نەتوانین هەڵپەڕین. ئەوان ووشەکان و مافەکانمان دەستبەسەر دەکەن. ئەوان دێمۆکراسی بە قصابی سەرکردەکانمان دەکوژن. ئەوان بۆ بە دەستگرتنی دەسەڵاتیان خەڵکی ئێمە تێڕۆر دەکەن.


چیڕۆکنووسی منداڵان خاتوو (فرانسیس هۆدسۆن).\nفرانسیس هۆدسۆن لە (٢٤\_١١\_١٨٤٩) لە شاری مانشستەر لە ئینگلتەرا لە خێزانێکی هەژار و دەستکورت لەدایکبوو.. سێ خوشک و دوو برابوون، فرانسیس منداڵی گەورەی خێزانەکەی بوو. تەمەنی پێنج ساڵان بوو کە باوکی کۆچی دوایی کرد، هێندەی تر ژیان و گوزەرانیان سسەختربوو. لەسەر داخوازی مامیان لە ساڵی (١٨٦٥) دا، کۆچیانکرد بۆ ئەمریکا، لە شاری (ئۆکسفێڵ) دا گیرسانەوە. تەمەنی فرانسیس هەژدە ساڵان بوو کە دایکیشیان کۆچی دوایی کرد. خەمی چاودێری و دابینکردنی بژێوی خێزانەکەی کەوتە ئەستۆی. بە تایبەتیش دوو براکەی کە هێشتا بچووک بوون.\nفرانسیس هـۆدسۆن برنێت\nفرانسیس هەر لە منداڵییەوە حەزی لە خوێندنەوە و نووسین بوو، هۆگر و سەرسامی نووسینەکانی (شارلۆت بـرونی) و (نیملی بـرونی) و (هـێلین کیلەر) بوو. دەستپێکی نووسینی، بە نووسینی کورتە چیرۆک بۆ منداڵان دەستی پێکرد. فرانسیس بۆ یەکەمین جار لە ساڵی (١٨٨٦)دا، یەکەمین نووسینی خۆی لە گۆڤاری (گودی) دا بڵاوکردەوە، کە گۆڤارێکی ئەدەبی مانگانە بوو، بە زۆریش ئەو بابەتانەی بڵاودەکردەوە کە ژنـان دەیانووسین. فرانسیس بچووکترین نووسەری ژن بوو کە لەو گۆڤارەدا نووسینەکانی بڵاودەکردەوە. دواتریش بە رێکی و بەبێ دابڕان، لە چەند گۆڤارێکی ئەدەبی تریشدا وەکو (سکرینەر) و (پترسۆن لیدز) کە مانگانە بوون، نووسینی بابەتی هەمەچەشنەی بڵاودەکردەوە. بەو بڕە پارە کەمەی کە لەبری نووسینەکانی لەو گۆڤارانە پێیان دەدا، خوشک و براکانی پێی دەژیان. گەرچی فرانسیس لە نووسینەکانیدا دەیویست وەکو نووسەرێکی ریالیزمی دەرکەوێت، بەڵام لە زۆربەی رۆمانەکان و چیرۆکەکانیدا، رۆمانسییەت و خەیاڵئامێزی زاڵن و رەنگیان داونەتەوە.\nفرانسیس هۆدسۆن لە ساڵی (١٨٧٣)دا، لەگەڵ دکتۆر (سوان برنێت) دا لە واشنتۆن هاوسەرگیریان کرد، دوو کوڕیان بوو. لە ساڵی (١٨٩٨)دا، لە یەکتری جیابوونەوە. لە ساڵی (١٩٠٠)دا، بۆ جاری دووەم لەگەڵ (ستیڤن تاونسەند) دا، کە پیاوێکی بزنسمان بوو، هاوسەرگیریان کرد. لە (١٩٠٢)دا، لەگەڵ ئەمیش جیابۆوە.\nلە ساڵی (١٩٠٥)دا، پاسپۆرتی ئەمریکی وەرگرت، بوو بە هاوڵاتییەکی ئەمریکی.\nلە ساڵی (١٨٩٠)دا کوڕی یەکەمی (لیـۆنێل) بە نەخۆشی سیل مرد. مردنی کوڕەکەی زۆر کاری دەروونی تێکرد. ماوەیەک چووە جیهانی رووحیانەت و سۆفیگەرییەوە، ئەمەش لە هەندێ لە رۆمانەکانیدا رەنگیان داونەتەوە.\n١ـ لە ساڵی (١٨٨٦)دا، رۆمانی (لۆردی بچووک فۆنتلڕۆی)ی چاپکرد و بڵاویکردەوە. زیاتر لە نیو ملیۆن دانە، لەم پەرتووکەی فرۆشرا. کە بۆ ئەو سەردەمە ژمارەیەکی زۆر بوو. ئەم رۆمانەی کرایە زنجیرە درامای کارتۆنی تەلەفزیۆنی، دواتریش کرایە فیلمێکی ئەنیمەیشنی سینەمایی. لە دۆبلاجکراوی عەرەبیدا کراوە بە (کـوڕە باشـەکە).\n٢ـ لە ساڵی (١٨٨٨)دا، رۆمانی (سارا کـریو)ی نووسی و بڵاوی کردەوە. لە ساڵی (١٩٠٥)دا، دووبارە ئەم رۆمانەی دەستکاری کرد و دایڕشتەوە، ناونیشانەکەشی گۆڕی و کردی بە (شـازادە بچـکۆلەکە) ئەم رۆمانەشی کراوە بە زجیرە درامایەکی تەلەفزیۆنی. لە لایەن کۆمپانیایەکی فیلمسازی یابانیش، لە ساڵی (١٩٥٨)دا، کراوە بە فیلمێکی کارتۆنی سینەمایی لەژێر ناوی (سـالی)دا، لەو بڕوایەدام کە زۆربەی منداڵانی جیهان، فیلمی (سالی) یان بینیون. چێژ و خۆشییان لێوەرگرتوون. ناوی راستی پاڵەوانی ئەم چیرۆکە (سارا کریو)ە، کە بە (شازادە بچۆلەکە) ناوبراوە. کچێکە باوکی هیندییە و دایکیشی فەرەنسییە. بەڵام لە سەرچاوە ئینگلیزییەکاندا، باوکیشی بە ئینگیزی ناویان بردوون.. لە کاتێکدا سارا لە ئینگلتەرا دەیخوێند. هیچ کێشەیەکی نەبوو، خۆشەویست و رێزداربوو لای هاوڕێکانی و لای مامۆستاکانی و لای بەڕێوەبەری قوتابخانەکەشی. بەڵام لەپڕێکدا، ژیانی لێتاڵ بوو. هەواڵی کۆچکردنی دوایی باوکی بە گرانەتا لە هیند پێگەیشت.. پارێزەرەکەی باوکی، پێی دەڵێت کە باوکت پێش مردنی مایەپووچی خۆی راگەیاند. سارای تاقانە بێ باوک و بێ دایک دەمێنێتەوە. هيچ بژێوییەکی ژیانی نەما، تووشی هەژاری و نەبوونی بوو. بەڵام گەشبین بوو، بێ هیوا نەبوو، ناچاربوو کە کارەکەری بکات، تا خۆی بژێنێت و درێژە بە خوێندنەکەی بدات.\n٣ـ فرانسیس لە ساڵی (١٩١١)دا، رۆمانی (باخـچە نهێـنییەکە)ی نووسی. کە کراوە بە فیلمێکی سینەمایی بۆ منداڵان. ئەم رۆمانەی بە شاکارێکی ئەدەبی منداڵان ناسراوە. پاڵەوانی ئەم چیرۆکەی، کچێکە بە ناوی (مـاری لینۆکس).\nفرانسیس هۆدسۆن لە ساڵی (١٨٩٣) دا بیروەرییەکانی ژیانی سەردەمی لاوی خۆی بڵاوکردەوە، لە (٢٩\_١٠\_١٩٢٤)دا کۆچی دوایی کرد، لە گۆڕستانی (رۆسلین) لە نیویۆرک، لە تەنیشت کوڕەکەیەوە نێژرا.


یەكەم ژنە جێگری سەرۆك - تۆڕی میدیایی خەڵک\nیەكەم ژنە جێگری سەرۆك\nكامالا هاریس یەكەم ژن و یەكەم رەشپێست لە مێژووی ئەمریكادا شەوی رابردوو وەك جێگری سەرۆكی ئەمریكا دەستبەكاربوو.\nكامالا دیڤی هاریس سیاسی و پارێزەرە و هەڵبژێردراوە بە جێگری سەرۆكی ئەمریكا.\nپێشتر هاریس ئەندامی ئەنجومەنی پیران بووە لە ویلایەتی كالیفۆرنیا لە 2017ەوە و لەلایەن حزبی دیموكراتەوە بۆ جێگری سەرۆكی ئەمریكا لە هەڵبژاردنەكانی 2020 كاندید كرا.\nناوبراو لە ساڵی 1964 لە شاری ئۆكلاند لە ویلایەتی كالیفۆرنیا لە دایكبووە و بڕوانامەی لە زانكۆكانی كالیفۆرنیا و هاوای بەدەستهێناوە.\nهاریس یەكەم ژنە دەبێتە جێگری سەرۆكی ئەمریكا، یەكەم ژنی بە رەگەز ئاسیایی هیندیشە كە دەگاتە دووەم پۆستی باڵای ئەمریكا و پێشتر یەكەم داواكاری گشتی كالیفۆرنیا بووە وەك ژنێكی رەشپێست.\nباپیرەی كاریگەری هەبووە لەسەر دروستبوونی كەسایەتی كە فەرمانبەری حكومی بووە لە هیندستان، شەڕی كردووە بۆ سەربەخۆیی وڵاتەكەی و داپیرەشی لە بواری ژناندا چالاك بووە.\nهاریس بە نمونەیەكی باراك ئۆباما سەرۆكی پێشووی ئەمریكا دادەنرێت لە كاری سیاسیدا، ئەوەش بووەهۆكاری لایەنگرانی سەرۆكی پێشوو پشتیوانی بكەن و بوترێت نمونەیەكی ژنانەی ئۆمابا.\nئۆباما یەكێك لەوانەبووە زۆر پشتیوانیكردووە تا بایدن بیكاتە جێگری خۆی گوتویەتی زۆر شیاوە بۆ پۆستەكە.\nجێگری نوێی سەرۆكی ئەمریكا زۆر بەرگری دەكات لە ژنان و كەمینەكە رەگەزییەكان و پەراوێزخراوان و ئەوانەی داهاتیان سنوردارە.\nهاریس پێشنیازكراوە بۆ كاندیدكردنی بۆ سەرۆكی ئەمریكا لە هەڵبژاردنەكانی ساڵی 2024 بەهۆی ئەوەی ئەو تەمەنی 56 ساڵە و جۆ بایدنی سەرۆكی هەڵبژێردراویش تەمەنی 78 ساڵە، چاوەڕێی ویلایەتی دووەم ناكات.\nجویل باین پلاندانەری دیموكراتی وتی: هاریس هەمیشە زۆر كەسایەتیەكی نزیكی بایدن بووە لە هەڵبژاردنەكان و یاریدەدەر بووە لە یەكخستنی هاوپەیمانی دیموكراتی لە رێگەی هێڵەكانی رەگەزی و نەوەكان.\nهاریس نەیارێكی سەرسەختی بڕیارەكانی ترەمپ بوو لەوانە قەدەغەكردنی سەفەر لە هاووڵاتیانی ژمارەیەك وڵاتی موسڵمان لە كانونی دووەمی 2017، هاوكات خاوەنی توانایەكی باشە لە روبەڕوبونەوەی ململانێ سیاسییەكان و ئەزمونێكی پێشتری هەیە لە داواكاری گشتی لە ویلایەتی كالیفۆرنیا.\nئەندامی كۆمەڵێك لیژنەی گرنگی ئەنجومەنی پیران بووە لەوانە لیژنەی دادوەری و دارایی و ئاسایشی ناوخۆ و هەواڵگری.\nزۆر بەتوندیش دژ و نەیاری سیاسەتەكانی چینە بەرامبەر مافی مرۆڤ، بەتایبەت بەرامبەر موسڵمانەكانی ئیگۆر لە خۆرئاوای چین و دژی پێشێلكردنی مافی مرۆڤە لە هۆنگ كۆنگ و دژی مامەڵە نادادپەروەرەكانی چینە لە بواری بازرگانیدا.\nدەربارەی ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە بەهێزترین لایەنگرەكانی ئیسرائیلە و بڕوای بە چارەسەری دوو دەوڵەت هەیە بۆ كۆتایهێنان بە ململانێكە.\nلە كۆنگرەی رێكخراوی ئایپاك گەورەترین گرووپی فشاری ئیسرائیلی لە ئەمریكا لە 2017 و 2018 وتی: دژی بەردەوامی بنیاتنانی پرۆژەی نیشتەجێكردنی جولەكەكانم لە خاكی كەرتی خۆرئاوا.\nدەربارەی سعودیە دژی ریازە، بەتایبەت لە دۆسێی كوشتنی رۆژنامەوان جەمال خاشقچی.\nدژی شەڕی سعودیە و ئیماراتیشە لە یەمەن، پشتیوانی بڕیاری قەدەغەكردنی فرۆشتنی چەك دەكات بە سعودیە بەهۆی شەڕی یەمەن و پێشێلكردنی مافی مرۆڤەوە.\nخانمی یەكەمی نوێی ئەمریكا\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه حوزه‌یران 2021 (688) ئایار 2021 (1622) نیسان 2021 (1647) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (955) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


کۆچی دوایی پیرترین پیاوی جیهان\n30/5/2020 03:16 PM\nرۆبێرت ویتەن، ئەندازیاری و مامۆستای زانکۆی شاری "هەمپشر" لە باشووری بەریتانیا، رۆژی پێنجشەممە لە تەمەنی 112 ساڵیدا بەهۆی شێرپەنجەوە، بە ئارامی و لە کاتی خەودا چاوی بە رووی جیهاندا داخست.\nویتەن لەدایکبووی 29ـی 3ـی 1908ـی باشووری بەریتانیایە و پاش مردنی "چیستێتسۆ واتابانە"ـی ژاپۆنی لە مانگی 2ـی ئەمساڵدا بە فەرمی نازناوی پیرترین پیاوی جیهانی پێ بەخشرا. ئەم نازناوە هەڵبەت بۆ ویتەن هیچ گرنگ نەبوو و دەیگوت شتێکی ئاساییە و من بە هەڵکەوت ئەوەندەم تەمەن هەیە.\nویتەن لەگەڵ ئەوەی 10 کارتی پیرۆزبایی لەلایەن شاژنی بەریتانیاوە وەرگرتووە بەڵام کارتی پیرۆزبایی ئەمساڵی وەرنەگرت و گوتی حەز ناکات بە بۆنەی کارتێکی لەم چەشنەوە لە دارایی گشتیی وڵات خەرج بکرێت.\nرۆبێرت ویتەن لە تەمەنی 16 ساڵیدا وەکو فێرخوازی ئەندازیاری دەریا دەست بەکار دەبێت. دواتر دەچێت بۆ تایوان و زمانی چینی فێر دەبێت و لە قوتابخانەیەک وانەی ئایینی دەڵێتەوە. ساڵی 1937 لەگەڵ "ئەگنەس" کە هاوکاری بوو زەماوەندیان کرد و دوو ساڵ دواتر گەڕانەوە بۆ بەریتانیا.\nبەم حاڵەوە، سەرەتای ژیانی هاوبەشی ئەم دوو مامۆستایە هاوکات بوو لەگەڵ شەڕی جیهانیی دووەم و ئەم بنەماڵەیە رەوانەی کەنەدا کران و پاشان ماڵەکەیان گواستەوە بۆ ئەمریکا ولەوێ لە کۆمپانیایەکی فڕۆکەسازیدا دامەزران کە پشتگیری لە بەریتانیا دەکرد لە شەڕەکەدا. ئەم خێزانە ساڵی 1945 دواجار گەڕانەوە بۆ بەریتانیا. ویتەن دەستی کرد بە وانە گوتنەوە لە زانکۆ و هاوسەرەکەی لە 1995ـدا کۆچی دوایی کرد. ویتەن 2 مناڵ و 10 نەوە و 25 نەتیجەی هەیە.\nبنەماڵەی ویتەن دەڵێن: "ئەم پیاوە نموونە ئەخلاق، تێکۆشان و وەفاداری بوو و بەهۆی ئەزموونە رەنگاڵە و جۆراوجۆرەکانیەوە ئێمە وەکو سەرچەشن لێمان دەڕوانی. "


داعش و به‌كارهێنانی مناڵان بۆ مه‌رامه‌كانی خۆیان\n04:45 - 20/07/2019\nداعش و به‌كارهێنانی مناڵان بۆ مه‌رامه‌كانی خۆیان\nبه‌شداریكردنی مناڵان له‌گه‌ڵ چه‌كدارانی داعش ماوه‌ی چه‌ند مانگێكه بۆته جێگای گرنگی پێدانی جیهان و له‌سه‌ر هه‌موو ئاسته‌كان باسی ئه‌و دیاریده‌یه ده‌كرێت، چونكه مناڵانی ناو داعش له لایه‌ن هێزه چه‌كداره‌كانی ڕێكخراوه‌كه‌وه ڕاهێنراون و به مه‌رامه‌كانی خۆیان.\nئه‌م كه‌یسه له‌سه‌ر ئاستی ناوخۆی و جیهانی بۆته جێگای بایه‌خی هه‌موو لایه‌ك، به تایبه‌تی دوای ئاشكرابوونی ئه‌و زانیاری و ڕاپۆرتانه‌ی كه باس له‌و مناڵ و ژنانه ده‌كات له كامپه‌كانی ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی عێراق و سوریا ڕاگیراون. ئه‌مه‌ش له كاتێكدایه كه كۆمه‌ڵانی نێوده‌وڵه‌تی بڕیاری له‌ناوبردنی سه‌رتاسه‌ری داعشیاندا. زۆربه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ش كه هاوڵاتیه‌كانی چوونه‌ته ناو داعشه‌وه، له ئێستا مناڵ و ژنه‌كانیان ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ وڵاته‌كانیان.\nڕێكخراوی تیرۆرستی داعش ئه‌و مناڵانه‌یان وه‌كو دۆزره‌وه، سیخوڕ، چێشتلێنه‌ر و بۆمب دانه‌ر، كاریان پێكراوه. هه‌ندێك جاریش بووه، وه‌كو جه‌نگاوه‌ر و خۆكوژ به‌كارهێنراون. له گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیدا ده‌رده‌كه‌وێت كه مناڵه‌كانی داعش سه‌ری چه‌ند زیندانییه‌ك ده‌بڕن و دواتر ته‌قه‌یان لێده‌كه‌ن. ئه‌و مناڵانه له سه‌ره‌تاوه ڕاهێنراون له‌سه‌ر ئه‌و بیرۆكانه و كاتێكیش گه‌وره‌تر ده‌بن، به‌شداری ڕاهێنانی سه‌ربازی ده‌كه‌ن.\nبۆ نموونه مناڵی ئێزدییه‌كان كه ساڵی له ئابی 2014 ناوچه‌كه‌یان داگیركراو و مناڵه‌كانیان به‌زۆر برانه ڕیزی داعشه‌وه. به‌پێی شایه‌تیدانی چه‌ندین كه‌س، دوای ئه‌و داگیركارییه 200 مناڵ ڕه‌وانه‌ی كامپی ڕاهێنانی ته‌له‌عفه‌ر كرابوون. ئه‌و مناڵانه هه‌ر له به‌یانییه‌وه ڕاهێنانیان پێده‌كرا، جۆری ڕاهێنانه‌كه‌ش، به سنگه‌خشێ ڕۆیشتن و بازدان بووه له شوێنی به‌رزه‌وه.\nپاشان ئه‌و مناڵانه له‌سه‌ر به‌كارهێنانی چه‌كی كڵاشینكۆف ڕاده‌هێنران و ناچارده‌كران كه سه‌یری ئه‌و گرته ڤیدیۆیانه بكه‌ن، كه چۆن پشتوێنی بۆمبڕێژكراو به‌كارده‌هێنرێ یان چۆن سه‌ری مرۆڤ له لاشه‌ی ده‌كرێته‌وه. چه‌كدارانی داعش هه‌میشه ئه‌وه‌یان دووباره ده‌كرده‌وه كه ئه‌وان موسڵمانن و به هیچ جۆرێك ناگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر ئاینی ئێزدیی.\nمناڵان قوربانی ڕێكخراوی تیرۆرستین\nبه‌شداریكردنی مناڵان له جه‌نگه‌كاندا ڕه‌هه‌ندێكی مێژووی هه‌یه. به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه له چاخی نوێدا، له شه‌ڕی ڤێتنام و ململانێكانی ئه‌فریقا و باشووری خۆرهه‌ڵاتی ئاسیا، لێره‌دا چه‌ندین په‌یماننامه‌ی نێوده‌وڵه‌تی دێته ئاراوه كه 170 وڵات به‌شداریان كردووه و داوا ده‌كه‌ن كه مناڵان له شه‌ڕ و ناوچه كێشه له‌سه‌ره‌كان به‌كارنه‌هێنرێن. ئه‌و ڕێكه‌وتنه له‌ژێر ناوی" پرۆتۆكۆلی بژارده‌یی كه بۆ پاراستنی مافی مناڵانه و نابێت مناڵ له شه‌ڕه‌كاندا به‌شداری بكه‌ن. ئه‌مه‌ش ده‌قه‌كه‌یه‌تی:-\n1-نابێته هیچ مناڵێك له خوار ته‌مه‌نی 18 ه‌وه بچێته ناو سوپاوه\n2- گرنتی لێخۆشبوونی خۆبه‌خشه سه‌ربازه‌كان له خواره‌وه‌ی ته‌مه‌ن 18 ساڵ بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداری شه‌ڕه دوژمنكارانه‌كان نه‌كه‌ن.\nئه‌و ڕێكه‌وتننامه‌یه به بڕیاری ژماره 263/54 له ئایاری 2000 ده‌رچووه و له 12ی شوباتی 2002 كه‌وته بواری جێبه‌جێكردنه‌وه.\nبه‌ڵام ساڵی 2014 ئه‌و ڕێكه‌وتنه لایه‌ن ڕێكخراوی تیرۆرستی داعشه‌وه له‌به‌ر چاو نه‌گیران و مناڵه‌كانیان له شه‌ڕه‌كان به‌كارهێنا. ئه‌وه‌ش وایكردووه ئه‌و مناڵه به قوربانی تیرۆر و ڕێكخراوی داعش ئه‌ژمار بكرێن.\nبه‌تایبه‌تی ژماره‌یه‌كی زۆری ڕاگیراوی كامپه‌كانی سوریا وه‌كو كامپی هۆل یان له عێراق و به تایبه‌تی موسڵ كه بووه جێگای تێڕامانی ڕێكخراوه‌كانی پاراستنی مافی مرۆڤ.\nئه‌نجومه‌نی باڵای ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری عێراقی بڵاویانكردۆته‌وه كه به لایه‌نی كه‌مه‌وه 185 مناڵی بیانی به تۆمه‌تی تیرۆر ڕاگیراون. ئه‌وانه‌ش له چوارچێوه‌ی ساڵی 2018 سزای زیندانیان به‌سه‌ردا سه‌پێنراوه. ئه‌مه‌ش له كاتێكدایه كه حكومه‌تی عێراقی له ڕێكه‌وتندایه له‌گه‌ڵ كورده‌كانی سوریا بۆ ئه‌وه‌ی له‌و كامپانه‌ی كه ئه‌وان سه‌رپه‌رشتی ده‌كه‌ن 13 هه‌زار ژن و مناڵی عێراق ڕاده‌ست بكرێنه‌وه.\nبیته‌ر نیومان به‌ڕێوبه‌ری ناوه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی لێكۆڵینه‌وه توندوئاوه‌ژوو له زانكۆی "كینگز كۆلیدج" له له‌ندن ده‌ڵێت" زیاتر له 13 كه‌س له سوریا ده‌ستبه‌سه‌رن، له نێوانیاندا 12 هه‌زاریان ژن و مناڵن و سه‌ربه ڕێكخراوی داعشن. له عێراقیش 1400 كه‌سی دیكه له عێراق ده‌ستبه‌سه‌رن. به‌ڵام هه‌ریه‌ك له ڕووسیا و كۆسۆڤۆ، كازاغستان و ئه‌ندۆنیزیا و فه‌ره‌نسا هه‌وڵی ئه‌وه‌یانداوه كه هاوڵاتییه‌كانیان بگێڕنه‌وه بۆ وڵاته‌كه‌یان.\nوه‌رگرتنه‌وه‌ی ئه‌و مناڵانه و ڕزگاركردنیان\nهه‌ندێك له حكومه‌ته‌كانیش ئاماده‌یان پیشانداوه كه ئه‌و مناڵانه بگێڕنه‌وه بۆ باوكیان. به‌ڵام هیچ كه‌سێك ئاماده نییه ئه‌و كه‌سانه بنێرێته‌وه بۆ سوریا و عێراق، هه‌ندێك له وڵاتانیش ده‌یانه‌وێت ئه‌و مناڵانه تاقیكردنه‌وه‌ی"دی ئێن ئه‌ی"یان له‌سه‌ر بكریت تاوه‌كو بزانرێت ئایا ئه‌و مناڵانه هین ئه‌و پیاوه‌ن یان نا، له‌وانه‌ش وڵاتی ئه‌رده‌ن كه داواكاری شتێكی له‌وجۆره ده‌كات.\nوڵاتانی كۆسۆڤۆ و ڕووسیا و كازاغستان له‌و وڵاتانه‌ن كه ده‌یانه‌وێت مناڵه‌كانیان بده‌نه‌وه، له كاتێكدا ره‌مه‌زان قه‌دیرۆڤ سه‌رۆكی چیچان داوای ئه‌و مناڵانه‌ی كردووه. ده‌یان مناڵیش كه به‌زمانی ڕووسی قسه ده‌كه‌ن گه‌ڕاونه‌ته‌وه. له گه‌وره‌ترین پرۆسه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌دا بۆ جاری یه‌كه‌م له ئه‌وروپادا، كۆسۆڤۆ 110 هاوڵاتی خۆی له سوریاوه له نیسانی 2019 گه‌ڕانده‌وه، كه 34ژن و 76 مناڵ بوون.\nبۆ هاوكاری ئه‌وه‌ی كه ئه‌و كه‌سانه بگه‌ڕێندرێنه‌وه بۆ ناو كۆمه‌ڵگه، هه‌ندێك وڵات باوه‌ڕیان وایه ئه‌و مناڵه له باوكه توندڕه‌وه‌كانیان جیابكرێنه‌وه. له‌گه‌ڵ خزم و كه‌سوكاریان دابنرێنن یان له داینگه‌یه‌ك بن. ئه‌مه‌ش خێراترین به‌رنامه‌یه بۆ ڕزگاركردنی ئه‌و مناڵانه. یان له دایكیان جیابكرێنه‌وه به‌ڵام زۆرێك له مانڵه‌كان ڕه‌تیان كرده‌وه له دایكیان جیاببنه‌وه.\nتونس یه‌كێكه له‌و وڵاتانه‌ی كه زۆرترین توندڕه‌وی له‌خۆی كۆكردۆته‌وه و له هه‌مانكاتدا ڕه‌تیده‌كه‌نه‌وه ئه‌و كه‌سانه وه‌رگرنه‌وه كه له‌ناو داعش بوون، له كاتێدا 200 مناڵی تونسی و 100 ژن ژنیان له سوریا و لیبیا هه‌ن.\nڕێكاره‌كانی به سه‌ربازكردن\nله په‌رتووكی" چه‌كی بچووك و مناڵ و تیرۆر" كه نووسینی مایا پلوم و جۆن هۆریگان زۆر به وردی له‌سه‌ر ئه‌و باسه ڕاده‌وستن كه چۆن منداڵانیان به‌كارهێناوه، ئه‌م په‌رتووكه 248 لاپه‌ره‌یه و له هه‌شت به‌ش پێكدێت، به وردی باس له‌وانه ده‌كات كه چۆن ئه‌و مناڵانه له‌سه‌ر ڕق و كاریگه‌ری له‌سه‌ر رۆشنبیری و فه‌ره‌هه‌نگی ئه‌و مناڵانه كراوه. یان ویستیوویانه به زۆر له چه‌مكی شه‌هیدبوون ڕابێن.\nله به‌شی یه‌كه‌مدا باس له‌وه كراوه، ئه‌و مناڵانه به تیرۆرستی له دایك نه‌بوون، به‌ڵكو به جۆرێك فێر و درووستكراون، ببنه تیرۆرست. زۆرێك له‌و مناڵانه له ته‌مه‌نی سه‌ره‌تاییدان و له‌و ته‌مه‌نه ده‌نێردرێنه به‌ر خوێندن، به‌ڵام كاتێك باوانیان ئه‌وانیان بردووه بۆ خاكی"خلافه‌ت" ئه‌وان چ تاوانێكیان نییه. دواتریش هه‌زاران مناڵ له‌وێ گه‌وره‌بوون و له دایكبوون. بۆ یه‌كه‌مینجاریش ڤیدۆیی ترسناكی ئه‌و مناڵانه له ساڵی 2015 له سوریا ده‌ركه‌وتن.\nله به‌شی دووه‌می په‌رتووكه‌كه، باس له‌وه ده‌كرێت ئه‌و مناڵانه وه‌كو یه‌ده‌كی چه‌كداره گه‌وره‌كان دانراون، چونكه له دوای دۆڕاندنیان له‌و جه‌نگانه‌ی مناڵه‌كان ده‌نێرانه شوێنیان. هه‌ندێك له‌و منداڵانه‌ش له ژێر كاریگه‌ری مادده هۆشبه‌ره‌كاندا به‌شداری جه‌نگه‌كانیان كردووه.\nله به‌شی سێهه‌می په‌رتووكه‌كه، نووسه‌ره‌كان باس له بارودۆخی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری ده‌كه‌ن، كه چۆن ئه‌وانه ده‌بنه فاكته‌رێك بۆ پاڵنانی ئه‌و مناڵانه‌ی به‌شداری ئه‌و جه‌نگانه‌یان كردووه. له راپۆرتێكدا كه ساڵی 2016 بڵاوكراته‌وه، كه سێ ملیۆن و 700 هه‌زار مناڵی ئاواره له خوێندن دابڕاون، به تایبه‌تی ئه‌و مناڵانه‌ی كه له شوێنی له دایكبوون و گه‌وره‌بوونیان شه‌ڕبووه. ئه‌وان تیرۆرست نین به‌ڵام به جۆرێك ڕاهێنراون كه ببنه به‌شێك له ڕه‌وته‌كانی تیرۆر.\nله به‌شی چواره‌می په‌رتووكه‌كه ئاماژه به‌وه كراوه، مناڵه‌كان له ڕێگه‌ی ڕقه‌وه گه‌وره بوون ناچاركراون كرده‌وه‌ی تیرۆرستی ئه‌نجام بده‌ن، بۆ نموونه مناڵه‌كانی ئه‌فغانستان كه زۆربه‌ی جار ئه‌ندامانی خێزانه‌كه‌شیان ناچار كراون كه به كه‌یسی تیرۆره‌وه تێوه‌گلاون.\nبه‌شی پێنجه‌میش باس له‌وه‌كراوه ئه‌و مناڵانه چۆن تێكه‌ڵ به ته‌مه‌نێكی گه‌وره‌ی كراون، پاشان " ڕۆشنبیری شه‌هیدبوون" فێركراون، به‌شی شه‌شه‌میش باس له‌وه كراوه ئه‌و مناڵانه تاكه هۆكارێك نییه بۆ ئه‌وه‌ی بچنه ناو داعشه‌وه به‌ڵكو هۆكارگه‌لی دیكه زۆرن كه پاڵنه‌ری ئه‌و مناڵانه بوون بچنه ناو تۆڕی تیرۆره‌وه و كاریان له‌سه‌ر بكرێت.\nله‌به‌شی حه‌وته‌م و هه‌شته‌میش باس له‌وه كراوه، كه ده‌یانه‌وێت به شوێن ئه‌و وه‌ڵامه‌دا بگه‌ڕێن بۆچی كۆمه‌له تیرۆرسیته‌كان ئه‌و مناڵانه به‌كارده‌هێنن، له پێناو چیدا چالاكی تیرۆرستی ئه‌نجامده‌ده‌ن.\nكه‌یسی به سه‌ربازكردنی ئه‌و مناڵانه‌ی داعش له گرنگترین باسوخواسه‌كانی سه‌رده‌من، نووسه‌ره‌كان هه‌میشه به شوێن ئه‌و وه‌ڵامه‌دا وێڵن كه داعش به چ ستراتیژ و ته‌كنێكی جیاواز ئه‌و مناڵانه به‌كارده‌هێنن، تاوه‌كو ببنه سه‌ربازێكی دڵڕه‌قی ئه‌وان، وه‌ڵامی هه‌موو پرسیاره‌كان ده‌چنه‌وه سه‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و مناڵانه قوربانی تیرۆرن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وان زۆر به ئاسانی دێن به ده‌سته‌وه و ده‌توانرێت زۆر به ئاسانی ئیشیان له‌سه‌ر بكرێت.\nله ماوه‌ی ڕابردوودا، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراق بڵاویانكردۆته‌وه، كه چه‌ندین مناڵی فینلنه‌دی داعش، ڕه‌وانه‌ی وڵاته‌كه‌ی خۆیان كراونه‌ته‌وه.\nبه پێی پێگه‌ی فینلادی (یل یوتست) ئاماژه‌ی به‌وه كردووه كه وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراق ژماره‌ی ئه‌و مناڵه‌ی ئاشكرا نه‌كردووه كه ڕه‌وانه‌ی وڵاته‌كه‌یان ده‌كرێنه‌وه.\nوه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی فینلاندیش هیچ زانیارییه‌كی سه‌باره‌ت به‌و منداڵانه نییه."\nدوێنێ له به‌یاننامه‌یه‌كدا وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراقی بڵاویانكرده‌وه" وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه به‌شداربووه له هه‌ناردنه‌وه‌ی 473 مناڵ له وڵاتانی جیاواز كه مناڵی داعش بوون.\nله‌وانه‌ش مناڵانی ڕووسیا و تاجیكستان، ئازه‌ربایجان و ئه‌ڵمانیا، فه‌ره‌نسا، جۆرجیا، بیلاڕووس، فنلندا و ئۆكرانیا و توركیا بوون."


بەهۆی بۆردوومانەكانی توركیا دوو منداڵ برینداربوون – تۆڕی میدیایی خەڵک\nهێرش و بۆردوومانەكانی توركیا بۆ سەر خاكی هەرێمی كوردستان دەستی پێكردەوە و لە گوندێكی نزیك دهۆك سێ كەس، كە دووانیان منداڵن بریندار بوون.\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ فڕۆكە جەنگییەكانی توركیا گوندێكی نزیك حاجی ئۆمەرانیان بۆردومان كرد و بەهۆیەوە حەسارێكی مەڕوماڵات خاپووربوو، كە تێیدا دەیان سەر ئاژەڵ كوژران.\nهاوكات، دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ فڕۆكە جەنگییەكان گوندی (گرێ)یان لە سنووری شارەدێی چەمانكێ لە پارێزگای دهۆك بۆردومان كرد و بەهۆیەوە سێ كەس بریندار بوون.\nبەپێی وتەی شایەتحاڵانی ڕووداوەكە، دووان لە بریندارەكان منداڵن و هەر سێ قوربانییەكە ئەندامی یەك خێزانن.\nتوركیا بە فەرمی ڕێگە لە گەشتی هاووڵاتیانی عیراق دەگرێت بۆ بیلاڕوس\nخەڵك- دەستەی فڕۆكەوانی مەدەنی توركیا، ڕێگە لە گەشتی هاووڵاتییانی عێراق و سوریا و یەمەن دەگرێت بۆ وڵاتی بیلاڕوس. (زیاتر…)\nلە ڕۆژئاوای كوردستان 11 سەربازی توركیا كوژران\n12 ئیلول 2021 6.45 pm\nخەڵك- هێزەكانی ڕزگاری عەفرین لە چەند ناوچەیەكی ڕۆژئاوای كوردستان گورزی توند لە سوپای توركیا دەوەشێنن و بەهۆیەوە…


ناوه‌ڕۆكى په‌يامه‌كه‌ى عادل عه‌بدولمه‌هدى\n165 جار بینراوە 25/10/2019 08:56 AM\nشەوی رابردو عادل عەبدولمەهدی سەرۆكوەزیرانی عیراق بە بۆنەی دەستپێكردنەوەی خۆپیشاندانەكان پەیامێكی ئاراستەی گەلی عیراق كرد راگەیاند، رێگە لە گەندەڵی دەگرین و بەرپرسان دەخەینە ژێر چاودێری. بەیاسا رێگریی لە گرووپە چەکدارەکان دەکەین ببنە حیزب. لە گۆڕانکارییە حکومییەکاندا رەچاوی لێهاتوویی دەکەین و رووبەڕووی گەندەڵی و گەندەڵکاران دەبینەوە.\nسەرۆکوەزیرانی عێراق وتی، مووچەی پلەباڵاکان بۆ نیوە کەمدەکەینەوە، ئاستی مووچەکان لێک نزیکدەکەینەوە، لەرێگەی چەند پڕۆژەیەک هەلی کار دەڕەخسێنین و مووچەی 130 هەزار دیناریی بۆ هەر بێکارێک دەبڕینەوە.\nبەشێک لەو خاڵانەی عادل عەبدولمەهدی لە گوتارەکەیدا بەڵێنی جێبەجێکردنی دا\n- هەفتەی داهاتوو گۆڕانکاری وزاری دەکەین دوور لە پشک پشکێنە و جەخت لەسەر توانا و سەربەخۆیی وەزیرەکان و ئامادەیی ژنان و گەنجان دەکەینەوە.\n-حکومەت پشتگیری لە دامەزراندنی ئەنجوومەنی باڵای دادوەری و دامەزراندنی دادگای باڵا کردووە بۆ دادگاییکردنی گەندەڵکاران بۆ ئەوەی بەشێوەی ئاشکرا گەندەڵکاران دادگایی بکەین.\n- هەنگاوی سێیەم کەمکردنەوەی مووچەی بەرپرسەکان دەبێت تاوەکو پلەی چوارەم لە سەرۆکایەتییەکان و پلە تایبەتییەکان و پەرلەمانتاران تاوەکو لە بەرزترین ئاستدا بگاتە نیوە.\n- ئەو پارانەی کە دەبڕدرێن لەگەڵ ئەوەی کە حکومەتیش هاوکار دەبێت بۆ دروستکردنی سندووقی بیمەی کۆمەڵایەتی، تاوەکو هیچ عێراقییەک لەژێر هێڵی هەژاریدا نەمێنێت.\n- ئەنجوومەنی وەزیران بەربژێر پێشکێش دەکات بۆ ئەنجوومەنی خزمەتی فیدراڵی و هەفتەی داهاتوو دەیداتە ئەنجوومەنی نوێنەران و پێویستە راستەوخۆ کاربکرێت بۆ جێبەجێکردنی یاسای خزمەتی مەدەنی.\n- هەرچوار سەرۆکایەتییەکە واژۆیانکردووە لە لیستێک کە ژمارەیەک پسپۆڕی تێدایە لە هەموو لایەنەکان وەک وەڵامێک بۆ داواکارییەکەی مەرجەعیەتی باڵا لە گوتارەکەیدا کە داوایکردبوو و گفتوگۆی زۆری لەبارەوە کراوە.\n-رێککەوتن کراوە کەوا هەموو نووسینگەکانی سەرۆکایەتییەکان پێداچوونەوە بە رەوشی نووسینگەکان بکرێتەوە تاوەکو تێچووەکانیان کەمبکرێتەوە و تیمی نوێ هەڵبژێرن بۆ ئەوەی بەرپرسیارییەتییەکان باشبکرێن.\n- لە چەند هەفتەی داهاتوودا ئێمە کار دەکەین بۆ ئەوەی یەکەم؛ ئەنجوومەنی وەزیران پێشنیازەکەی لەبارەی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاکان و هەڵبژاردنەکان دەنێرێتەوە بۆ پەرلەمان بەشێوەیەک کە هەڵبژاردنی پەرلەمانیش بگرێتەوە. کار دەکەین بۆ ئەوەی تەمەنی یاسایی دەنگدان کەمبکرێتەوە گەنجانێکی زۆرتر بتوانن لە هەڵبژاردن بەشداربن.\n-حکومەت پشتگیری لە بڕیارەکەی ئەنجوومەنی نوێنەران کردووە بۆ سڕکردنی کارەکانی ئەنجوومەنی پارێزگاکان و ئەمەش پێویستی بە هاوئاهەنگی هەیە لەنێوان دەسەڵاتی جێبەجێکار و دەسەڵاتی تەشریعی بۆ ئەوەی رەوشەکە باشبکرێت لە بابەتە دەستوورییەکان.\n-پشتگیری لە رۆڵی گەنجان دەکەین لە بەڕێوەبردنی کۆمەڵگە بەشێویەک کە ئالیەتیک هەبێت و شتێک دیاریی بکرێت تاوەکو دەرفەتێک هەبێت بۆ گەنجان لە دامەزراندن و هەلی کاریان بۆ بدۆزرێتەوە لە کەرتی تایبەت و گشتی.\n-جێبەجێکردنی راستەوخۆی یاساکانی پارتە سیاسییەکان بە رۆح و دەقەوە، گرووپە چەکدارەکان نابێت حیزبی سیاسییان هەبێت و دەبێت ئەو گرووپە چەکدارییانەی لەماوەی رابردوو بەهەر هۆکارێک دروستبوون چەکەکانیان فڕێ بدەن و ببنە حیزبی سیاسی و یان ببنە بەشێک لە هێزە ئەمنییەکان.\n-رێگە بەوانە نادرێت کە پەیوەندییان بە هێزە ئەمنییەکانەوە هەیە حیزب پێکبهێنن و دەبێت هەموو لایەنەکانیان کە پەیوەندی بە پارە و پڕوپاگەندەکانیانەوە هەیە ئاشکرای بکەن.\n- سەرۆکایەتی کۆمار و ئەنجوومەنی وەزیران پرۆژەیەکی هاوبەشیان ئامادەکردووە بۆ دروستکردنی ئەنجوومەنی ئاوەدانکردنەوە کە ئێستا لە ئەنجوومەنی دەوڵەتدایە بۆ پێشکێشکردنی بە ئەنجوومەنی نوێنەران لە نزیکترین کاتدا.\nبڕیارە ئه‌مڕۆ هه‌ینی 25ی تشرینی یه‌كه‌می 2019، خۆپیشاندانی به‌رفراوان دژ بە گەندەڵی و خراپی خزمەتگوزاری له به‌غدا و شاره‌كانیی دیكه‌ی عیراق ئەنجام بدرێت، دەستلەكاركێشانەوەی حكومەتیش یەكێكی دیكەیە لەو داواكارییانەی كە خۆپیشاندەران بە درێژایی ناڕەزاییەكانی دوو هەفتەی سەرەتای ئەم مانگە، جەختیان لەسەر دەكردەوە.


2021-10-16 [04:31 AM]\nبه داخ و په‌ژاره‌یه‌كی زۆره‌وه نیوڕۆی ئەمڕۆ، ١٦ـی ئۆکتۆبەری ٢٠٢١، هه‌ڤاڵ و کادیری راگەیاندنی پارتیمان، نووسه‌ر و رۆژنامه‌نوس (فه‌یسه‌ڵ دێهاتی) کۆچی دواییکرد. به‌و بۆنه خه‌مناكه‌وه پرسه‌ی خۆمان رادەگەیەنین و سەرەخۆشی لە خانەوادە و كه‌سوکار و ھەڤاڵ و ھاوکارانی خوالێخۆشبوو ده‌كه‌ین و، خۆمان به شه‌ریكی خه‌میان ده‌زانین.\nخوالێخۆشبوو (فه‌یسه‌ڵ دێهاتی) كه‌سایه‌تییه‌كی دیار و به‌ئه‌زموونی بزاڤی رۆژنامه‌نووسی و رۆشنبیری بوو، ته‌مه‌نێكی پڕ به‌خششی له بواری ئه‌ده‌بی و نوسین و كاری رۆژنامه‌وانی به‌ڕێكرد و، له‌و بوارانه‌دا جێده‌ستی به‌رچاو و له‌بیرنه‌كراوه.\nھەڤاڵی خوالێخۆشبوو(فه‌یسه‌ڵ دێهاتی) وه‌ك نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس له چه‌ندین كه‌ناڵی راگه‌یاندن و رۆژنامه و گۆڤاری سه‌ر به ده‌زگاکەمان (دەزگای رۆشنبیری و راگه‌یاندن)ی پارتیمان كاری كردووه و به گیانێكی به‌رپرسانه و له‌خۆبردووانه ئه‌ركه‌كانی به‌جێگه‌یاندووه و رۆڵی گرنگ و كاریگه‌ری خۆی گێڕاوه لە تەواوی ئەو ئەرکانەی کە پێیسپێردراون.\nخوالێخۆشبوو، یه‌كێك بوو له‌و رۆژنامه‌نووسه بوێر و چالاكانه‌ی توانی لێهاتووانه خزمه‌تێكی زۆری بواری رۆشنبیری و رۆژنامه‌نووسی كوردیمان بكات، خاوه‌ن چه‌ندین كتێب و به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی و رۆژنامه‌نووسییه، بۆیه له‌ده‌ستدانی خه‌ساره‌تێكی گەورەیە. ئومێده‌وارین دڵنه‌وایی و هاوخه‌می هاوكار و دۆست و نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووسان ببێته مایه‌ی سه‌بووری و ئارامگرتنی خانەوادەکەی و له خه‌م خه‌فه‌تی ھەموولایەکمان كه‌م بكاته‌وه.\nجارێكی دیكه پرسه و سه‌ره‌خۆشی خۆمان دووبار ده‌كه‌ینه‌وه و، داواكارین له خوای گه‌وره گیانی ھەڤاڵی کۆچکردوومان به به‌هه‌شتی به‌رین شاد بكات و، ئارامی و دڵناوایی بە خانەوادە و ئازیزانی ببەخشێت.\nده‌زگای رۆشنبیری و راگه‌یاندنی\n١٦ـی ١٠ـی ٢٠٢١


Medizinische Versorgung in der Schweiz\nهەر کەسەکێ ل سویسڕا بژیت، مافێ هەی چاڤدێریا ساخلەمیێ بۆ بهێتە دابینکرن. لدەمێ دەرکەفتنا نیشانێن هەر نەخۆشییەکێ، ئێکەم جار سەرەدانا بنگەهێ ساخلەمییێ مێدیک-هێڵپ ل ناڤەندا پەنابەران بکە.\nئێکەم جار سەرەدانێ نۆژدارێ خۆیێ گشتی بکە\nل سویسڕا، نۆژدارێ تەیێ گشتی ئەو نۆژدارە کو لدەمێ هەر رویدانەکێ یان نەخۆشیەکێ، تو ئێکەم جار سەرەدانا وی دکەی. نۆژدارێ تەیێ گشتی یان دێ چارەسەریا تەکەت یان ژی تە فڕێکەتە نەخۆشخانێ یان دەف دکتۆرەکێ تایبەت.\nئەگەر نۆژدارێ گشتی بارێ تەندروستییا نەخۆشێ خۆ بزانیت و ئەگەهـ ژێ هەبوویبیت بەری نۆکە چ نەخۆشی لێبوویە، دێ شێت باشتر چارەسەریێ بۆ کەت. لبەر هندێ هەرگاڤا توشی نەخۆشییەکێ بووی، ئێکەم جار سەرەدانا نۆژدارێ خۆیێ گشتی بکە.\nئەگەر تە هەست بنەخۆشییێ کر، نەچە نەخۆشخانێ، بەلکو ئێکەم جار سەرەدانا نۆژدارێ خۆ یێ گشتی بکە.\nئەگەر تووشی حالەتەکێ تەنگاڤ و مەترسیدار بووی یان ژی دەمێ زارۆکێ تە پەیدا دبیت ئێکسەر هەڕە نەخۆشخانێ.\nچاڤدێرییا ساخلەمیێ ل بنگەهێن پەنابەران\nبیمە یا تەندروستیێ\nئەگەر تە داخازا مافێ پەنابەرینییێ (N) کربیت، یان پێدڤی ب پاراستنێ (P) هەبیت یان ژی ب رەنگەکێ دەمکی (F)هاتبیە وەرگرتن، هنگی کارگێرییا ئەو دەڤەرا تو لێ دێ رابیت ب دابینکرنا بیمە یا تەندروستییێ بۆ تە. ئەگەر تە مۆلەتا ئاکنجیبونێ (جۆری B یان C ) وەرگرتبیت، تو بەرپرسیاری ل دابینکرنا بیمە یا تەندروستیا خۆ.


بەرهەمی سینەماکارانی کورد\nلە فیستیڤاڵی منداڵان و مێرمنداڵانی ئیسفەهان نمایش دەکرێن.\nئیسفەهان ـ بەرهەمی سینەماکارانی کورد لە ٣٠ەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران لە شاری ئیسفەهان نمایش دەکرێن.\nکۆمەڵێک فیلم لە دەرهێنان و بە رۆڵبینینی سینەماکارانی شارە جۆراوجۆرەکانی کوردستان لە بەشە جیاوازەکانی پێشبڕکێی و دەرەوەی پێشبڕکێی ٣٠ەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران لە شاری ئیسفەهان نمایش دەکرێن و هەروەها چەندین سینەماکاری کوردیش بە بەرعەمەکانیان لە بەشە تەکنیکییەکانی ئەم فیستیڤاڵەدا بەشدارن، کە بریتین لە:\nـ فیلمی سینەمایی "٢١ روز بعد" واتە "٢١ رۆژ دواتر" لە دیزاینی سەحنە و جلووبەرگی سینەماکاری پیرانشاری "کامیاب ئەمیر عەشایری" و لە دەرهێنانی "محەمەد رەزا خێرەدمەندان" لە بەشی پێشبڕکێی "فیلمە بڵیندە سینەماییەکان" سینەمای ئێران.\nـ فیلمی سینەمایی "چهل کچل" واتە "چل کەچەڵ" بە رۆڵبینینی ئەکتەری ناوداریی سنەیی خاتوو "مریەم بووبانی" و لە دەرهێنانی "سادق سادق دەقیقی" لە بەشی پێشبڕکێی "فیلمە بڵیندە سینەماییەکان" سینەمای ئێران.\nـ فیلمی سینەمایی "کاتی و ستارە" واتە "کاتی و ئەستێرە" بە رۆڵبینینی ئەکتەری سنەیی خاتوو "شۆهرە قەمەر" و لە دەرهێنانی "رەزا مەجلێسی" لە بەشی پێشبڕکێی "فیلمە بڵیندە سینەماییەکان" سینەمای ئێران.\nـ ئێپیزۆدی "دایک (کوردستان)" لە دەرهێنانی سینەماکاری شنۆیی خاتو "ماریا ماوتی" و هەروەها ئێپیزۆدی "دادوەری (عێراق)" لە دەرهێنانی "محەمەد ئیسفەندیاری" بە زمانی کوردی بەشێک لە فیلمی سینەمایی "ئاگۆست" لە بەشی فیلمە بڵیندە چیرۆکییەکان.\nـ کورتە فیلمی "بی نام" واتە "بێ ناو" بە رۆڵبینینی سێ ئەکتەری منداڵی کورد بە ناوەکانی "نیما حەسەن پوور"، "محەمەد رەوانگەر" و "ئاریا گوڵ محەمەدی" لە دەرهێنانی "ئەمیر کەریمی" لە بەشی کورتە فیلم و فیلمە نیوە بڵیندە چیرۆکییەکان.\nـ کورتە فیلمی "تابستان قوها" واتە "هاوینی قووەکان" لە دەرهێنانی خاتوو "مریەم سەمەدی"، لە مۆنتاژی سینەماکاری کورد "تۆفیق ئەمانی" و بە رۆڵبینینی چەندین ئەکتەری منداڵی کورد بە ناوەکانی "هیوا تەمری"، "هێمن تەمری"، "ئەمین محەمەدی"، "سارا دیندار" و ... لە بەشی کورتە فیلم و فیلمە نیوە بڵیندە چیرۆکییەکان.\nـ کورتە فیلمی ئەنیمەیشنی "ناگهان باد برمی خیزد" واتە "لەناکاو با هەڵدەکات" لە دەرهێنانی سینەماکاری مەهابادی "ئیدریس سامانی" لە بەشی پێشبڕکێی "نێودەوڵەتی" و بەشی "کورتە فیلم و فیلمە نیوە بڵیندە ئەنیمەیشنییەکان".\nـ سیناریۆی "برندە" واتە "براوە" لە نووسینی "فەرەیدوون دانشمەند" لە شاری سنە لە بەشی "سیناریۆکانی بەشی پیشەیی وەرگیراو".\nـ سیناریۆی "افسانەهای هزار اینە" واتە "ئەفسانەکانی هەزار ئاوێنە" لە نووسینی "فەرەیدوون دانشمەند" لە شاری سنە لە بەشی "سیناریۆکانی بەشی ئەنیمەیشن".\nـ سیناریۆی "روح بازی" واتە "رۆحی یاری" لە نووسینی خاتوو "شوعلە شەریعەتی" لە شاری سنە لە بەشی "سیناریۆکانی بەشی پیشەیی نووسراو".\nـ سیناریۆی "پرواز کن وریا" واتە "هەڵفڕە وریا" لە نووسینی "ئەمیر عەباس رەسافی" لە شاری کرماشان لە بەشی "سیناریۆکانی ئەندێشە نوێیە نووسراوەکان".\nـ سیناریۆی "ملاقات با بابا و مامان" واتە "دیدار لەگەڵ دایک و باوکم" لە نووسینی خاتوو "مریەم سەدیق" لە شاری کرماشان بە هاوبەشی لەگەڵ "موحسین زەمانی" لە بەشی "سیناریۆکانی ئەندێشە نوێیە نووسراوەکان".\nـ دیزاینەری کورد "عەلی باقری" بە پووستەری فیلمی سینەمایی "نەفەس" لە دەرهێنانی خاتوو "نەرگس ئابیار" لە بەشی پێشبڕکێی "کەرەستە ریکلامییەکانی پووستەر".\n٣٠ەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی ئێران بە بەرپرسیاریی "عەلیرەزا رەزاداد" و بە هاوکاریی رێکخراوەی سینەمایی ئێران، شارەوانی ئیسفەهان و ناوندیی سینەمایی ئێران و هەروەها بە بەشداریی بەرهەمی وڵاتانی جیهان لە چەندین بەشی جۆراوجۆری پێشبڕکێی و دەرەوەی پێشبڕکێی، بەشی نمایشی تایبەت، بەشی کارگا و ڤۆرکشۆپی فێرکاریی، بەشی کۆڕ و کۆبوونەوە پسپۆڕانەی هونەریی سینەما و هەروەها چەندین لێزلێنان و بیرئانین لە رۆژانی ٣٠ی حوزەیران تا ٦ی تەمووزی ٢٠١٧ لە شاری مێژوویی ئیسفەهان لە وڵاتی ئێران بەڕێوەدەچێت.\nبەڕێوەبەرایەتی راگەیاندنی گشتیی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵان


مانگنامه‌یه‌کی کوردی، که له 1996 ده‌رده‌چوو 50 ژماره‌ی تا 2002 لێ ده‌رچوو. به‌ڵێن وابوو که شێوه‌ی گۆڤار وه‌ربگرێ، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش گۆڤارێک ئاماده‌کرا بۆ ئه‌وه‌ی له به‌هاری 2003 ده‌ربچێ، به‌ڵام رزگارکردنی عێراق و گه‌ڕانه‌وه‌ی سه‌رپه‌رشتیکار و ئاماده‌کاره‌که‌ی بۆ کوردستان بووه کۆسپ له ده‌رچونی. هه‌ربۆیه پێم باشبوو که ئه‌و بابه‌تانه‌ی په‌یوه‌ندیان به به‌رلینه‌وه هه‌یه‌بووه له‌م ماڵپه‌ڕه‌دا بخه‌ینه به‌ر دیده‌ی خوێنه‌ران.\nسوپاس و پێزانینی زۆرم بۆ به‌ڕێز پێشڕه‌وی سه‌ید برایمی و گشت ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی له ده‌رچونی ئه‌و مانگنامه‌یه‌دا هاریکار بوون.\nیه‌که‌م بابه‌ت چاوپێکه‌وتنێکی د. حه‌سه‌ن محه‌مه‌د عه‌لی‌یه که له ساڵی 2002 له شاری به‌رلین له‌گه‌ڵیدا کراوه\nپێشڕه‌وی سه‌ید برایمی – به‌رلین\nزۆرن ئەو ساتانەی، كە مرۆڤی كورد بە پەرۆش و بە بایەخەوە، بەڵام لە ئارامیدا، هەست و نەستی كوردانەی خۆی بەهەر شێوەیەك بێ دەردەبڕێ، بێ ئەوەی گوێ بداتە ئەو مەترسی و ئەو كۆسپانەی دێنە پێشی، یا سڵ بكاتەوە لە ئەنجامدانی كاری كوردایەتی.\nكوردایەتی هەر ئەوشێوە خەباتە نییە لە بازنەو هزرێكی دیاریكراودا بە ئەنجامی بگەیەندرێ. یان لە چوارچیوەی رێكخستنێكدا كاری بۆ بكرێت، بەڵكو شێوە و شێوازی زۆرە، بە تایبەتی ئەو شێوانەی ، كە لە نامۆییدا سەر هەڵدەدەن. مرۆڤی كوردپەروەری كورد زۆرن دوور لە خۆهەڵكێشان و چاوەڕوانی پاداشت یان سەوداكردن بە خەباتیان، لەم لاو لەولای كوردستان و جیهاندا بە ئارامی و بێدەنگی هەستی كوردانەی خۆیان دەردەبڕن. گەر هەندێک یادگارو چەند وێنەیەك نەبێ، وەك ئەو وێنانەی ئەم نووسینە، لەوانەیە وەك سەدانی دیكە هەرگیزاو هەرگیز نەمان دەزانی و ئاگادار نەدەبووین.\nلە سەردانێكی تایبەتدا بۆ لای بەرێز دكتۆر حەسەن محەمەد عەلی، بە سوپاسەوە چەند زانیاریەك و چەند وێنەیەكی پێشكەش كردین، ئێمەش بۆ ئەوەی هەوڵ و تەقەڵای بە پەرۆشی ئەم كەسایەتیانە وون نەبن و نەفەوتێن، وا لە توێی ئەم راپۆرتەدا پێشكەش بە خوێنەرانی دەكەین.\nخوێندكارانی كورد لە ئەستانبۆل جەژنی نەورۆز دەكەن لە ساڵی 1958لە راستەوە بۆ چەپ:\nجەمال عەلەمدار، عومران فەیلی( كرمانشان)، فوئاد دەروێش ، حەسەن محمەد عەلی(كەركوك)، ئازاد جمیل سائیب ــ سلێمانی ( دانیشتوو) دوورگەی ( بویوك ئادا)\nنەورۆزی 1957دوورگەی بویوك ئادا\nئەوە یەكەمین نەورۆز بوو كردمان دوای ئەوەی چەند مانگێگ گەیشتبیوینە ئیستانبۆل. لەو ئاهەنگەدا زۆر نەبوین، وەك لە وێنەكەدا بەدیار دەكەوێ. ئەمانەی خوارە بوین: حەسەن محمەد عەلی ( كەركوك)، فوئاد دەروێش، عومران فەیلی( كرمانشان)، جەمال عەلەمدار، ئازاد جمیل سائیب " دانیشتوو"(سلێمانی). دوورگەی بویوك ئادا خواردن و خواردەنەوەمان لەگەڵ خۆمان برد و لە شوێنێكی چۆل دا نەورۆزو سەیرانی خۆمان كرد، وەك لە وێنەكەدا دەبینرێ لە نێوان حەسەن محەمەد عەلی و فوئاد دەروێش دا ئامێرێكی مۆسیقای ئۆكۆردینۆ هەیە. ئەو ئامێرە لەو ئاهەنگەدا لەلایەن ئازاد جەمیل سائیبەوە لێدەدرا. لەو نەورۆزەدا جگە لە شیعرو گۆرانی گوتن، هەروەها هەڵپەركێی كوردیشمان كرد.\nنەورۆز لە چایخانەیەكی گەورەدا 1958\nنەورۆزێكی گەورەمان بەدەستەوە بوو لەگەڵ كوردی باكوری كوردستاندا لە دوورگە بویوك ئادا، بەڵام باران دایكرد، نەمان توانی لەو شوێنە نەورۆزەكە بكەین ناچار بووین بە شەمەندەفەر بچین بۆ شوێنی تر و لەوێ نەورۆزەكە بكەین. بە ئومێدی ئەوەی لەو شوێنانەی بۆی دەچین باران نەبارێ. بەڵام هەر شوێنێك كە دادەبەزین هەر باران بوو زۆر شوێنمان كرد ناچار بوین لە كۆتاییدا كۆمەڵێك بچینە چایخانەیەكی گەورە و لەوێ كردمان بە نەورۆز. ، لەسەر خوانێك دا خواردن و خواردنەوەیەكی (بێ مەی) زۆر هەبوو . هەر لەوێ دەستمان كرد بە گۆرانی و چەندین شیعری حەماسمان خوێندەوە. بە بیرم نایتەوەوە كە كاردانەوەی خەڵكی چایخانەكە چۆن بوو، چونكە بە كوردی قسەمان دەكرد، وەك ئاشكراش بوو، زمانی كوردی لەو سەردەمەدا یاساغ بوو. نەورۆزەكە دوو سێ سعاتی خایاند.\nنه‌ورۆزی دوورگه‌ی یالۆڤا 1959\nئەو دوورگەیە پێش چەند سالێك بومەلەرزە لـێی دا. لەوێ لە ئوتێلێك بووین، بۆ یەكەمین جار توانیمان لە نەورۆزدا ئاگری نەورۆز بكەینەوە. چووین بۆ ناو دارستانێك دوور لە خەڵك، بۆیە بوار هەبوو بتوانین بە ئازادی ئاگر بكەینەوە.\nلە چەپەوە بۆ راست:فاتح سەعید ( كەركوك)، خوا لێخۆشبوو سەعید ئاورەحمان، حەسەن محەمەد عەلی(كەركوك)، ئیبراهیم سابیر خدر(كۆیە)، حەمە سەعید ورگ زل . ئیستانبۆل 1958


چریکەی ئازادی – پەژاک\nبەش: بابەتی تایبەت, پێنوسی گەریلا, شەهیدان, وتار\n1230 جار بینراوە\nیادێک لەهێمن بێکەس\nگەریلا ناو و نازناوێک کە لەبیابانی چۆڵ و هۆڵی تاریکپەرەستان و جۆگرافیای بەستەڵککراوی ناوچەکە، لەزەوینی پڕ پیت و بەرەکەتی نیشتمان خۆنچە دەکات و وەک گزینگی بەرەبەیانی ئازادی، گڵۆپی رووناکی لەجیهان و مێشکی تاریک کراودا هەڵدەکات، بە رووناکی و تیشکی رۆخسار و کەسایەتی پاک و بێگەردی، ئیرادەی تێکشکێنراو و داڕماوی شەقامی نیشتمان قنج و قیت دەکاتەوە.\nهێمن بێکەس، دوابەدوای گەلەکۆمەی رەشی نێودەوڵەتی بارگەی خەم و پەژارەی گەلی ژاکاو و بێ هیوا لەشان دەنێت و لەپێناو تۆڵەسەندنەوە، بەرەو مەڵبەندی هەڵۆبەرزەفڕەکانی نیشتمان باڵدەگرێت، تا بە شەپۆلی باڵەکانی، رێگای ئازادی پڕ رێبوار و گەشاوە بکات. رێگایەک بەرەو ئازادی، لەهەناوی ئۆختاپووتی سەردەم و مەیدانی ئەڵغام کراوی نیشتمان و بەندیخانەی تاریکدا هەڵدەکۆڵێت. رێگای حەقیقەت و ژیانەوە لەسەر سفرەی دڵی گەل و کۆمەڵگا، بە ئەوینەوە رادەخات و ئەویندارانی ئازادی لەسەر ژوانگەی هیوا و ئۆمێدی هەتاوی ئازادی کۆدەکاتەوە.\nهێمن لەرێگا بێ کۆتاکانی ژیان لەناو شەمەندەفەڕی تێکۆشاندا، بە خه‌یاڵی ئازادی و پاراستنی شکۆی نیشتمان، بەرەو ئامێزی خۆری ئازادی باڵدەگرێت. هاوشانی خوڕخوڕی کانیاو، چەم و رووبارە خرۆشاوەکانی کوردستان، بەرەو دەریای ئازادی شۆڕ بوویەوەو چرۆی بە نەمامە ژاکاوەکانی نیشتمان دەردەکرد. لەناو رێگا پڕ رێبوارەکانیدا بە هۆندنەوەی ئاواز و شێعری ئازادی، لەبەر ئاهەنگی خوڕ خوڕی ئاو و خشپەخشپی گەڵای دارەکان و چریکەی پەلەوەرەکان و ویزە ویزی رەشەبای دۆڵ و دەشتەکان، مرۆڤەکانی شەیدای خۆی دەکرد.\nهێمن، لەژێر خوڕ خوڕی باران و بارینی بەفری زبر، سەرما و سۆڵەی شاهۆ، داڵاهۆ و چلچەمە بە بزەی لێوەکانی، دەرەتانی ژیانی ئازادی، بۆ خۆنچەکانی نێشتنمانەکەی وێنا دەکرد. مرۆڤێکی لەجنسی پۆڵا کە لەبەر ئەوینداری نیشتمان و گەلەکەی، لەناو چیای بەفر و سەرماو سۆڵە، گۆڤەندی ئازادی دەگێڕا و چۆپی سەرکەوتن دەشەکاندەوە. بە هەڵمی هزری و جۆش و خرۆشی، زهنی بەستەڵەککراو و فاشیزمی مەزهەبی رژێمی داگیرکەری ئێرانی دەتواندەوە. بۆ ئەوەی هێڵانەی خۆشەویستی لەناو دڵی گەل و هەڤاڵانی هەڵبکۆڵێت، لەناو چیای بەفری و گاشەبەردەکانی نیشتمان، کۆشکی شۆڕشی، بە ساکارترین کەرەستەو ئامووری دانسقە رازاندەوەو لەناو کاخی نایلۆنی پڕشنگدار و بەشکۆ، کڵپەی ئاگری شۆڕشی ئازادی گەشاندەوەو تەلار و هۆتێلە چەند ئەستێرەکانی، لەناو مێشکە بەستەڵەک کراوەکاندا، داڕماند و ئەویندارانی ئازادی بە ئاوی زەمزەمی قەناعەت و واتادان دادەشۆرد.\nهێمن ئەو ئەستێرە درەوشاوەی ئاسمانی ئاوی نیشتمان کە لێگەڕوان و پەیدۆزی رێگای حەقیقەت بوو، لەنەبوون، بوونی دەخۆڵقاند. خۆشبەز و رێبواری سەرجەم رێگا سەختەکانی تێکۆشان بوو. رێبواری رچەشکاندنی ناو بەفر، ئاو، دۆڵ و تەنانەت زەلکاوی رژێمی داگیرکەری ئێران بوو. رێبوارێکی درەوشاوە کە بە خشپەخشپی پێکانی، ناو دۆڵ و شاخە بەفراویەکان، کڕیوە بە جەستەی مرۆڤی دەکرد. خشپەخشپێک کە عۆقرەی ئارامی لەبەکرێگیراوان و چەکدارەکانی رژێم دەگرت و خەونی شاهانەیانی لێ دەزڕاندن. لەکاتێکدا هێمن ئاوێتەی کەلەخی جەستە و رۆحی تاک بە تاکی رێبوارانی رێگای ئازادی بووەو ئەمڕۆ ناو و هێمایەکە کە ئازایەتی، ئیرادەو خۆشەویستی بە سەر باخچەی نیشتمان دەبارێنێت.\nهێمن ئەو ئەستێرە درەوشاوەیه کە شاخ، دەشت، گوند و شارەکانی کوردستانی لەزهنییەتی تاریک پەرەستی رووناک کردەوە. بە جۆش و خرۆش و ئەوینەوە، لەئامێزی چیاکان و چاڵەڕەشەکانی رژێمی داگیرکەری ئێڕان، ئەلف و بێی ژیان و ئازادی سەر لەنوێ نووسییەوە. کەسایەتێک کە تامەزرۆی ژیان، سرووشت و کۆمەڵگای ئازاد بووەو لەو پێناوەدا شاخە سەر بەرزەکانی کوردستانی کردە فێرگە، بۆ خۆی و رێبوارانی رێگای ئازادی.\nرۆمانی قارەمانی هێمن، لەلایەک چەک لەسەرشانەو لەلایەکی تریش تینووی زانست و خوێندنەوەیە. بە چەکی سەرشانی چەپەڵیەکانی ناو باخچەی کوردستانی دادەماڵێ و ئاشی هاڕینی مرۆڤەکانی پێدادەخست. هێمن بە هەستی شۆڕشگێڕانەیەوە لەمەڵبەندی هەڵۆبەرزەفڕەکانەوە بە چەکی ئازادی بەرەو گوند و شارەکانی کوردستان شۆڕ دەبوویەوە، بە رۆخساری گەشاوە و عەشقی ناخیەوە، هیوای ژیانەوەی لەناو تاکەکانی کۆمەڵگا دەدرەوشاندەوە تا زنجیری کۆیلەتی بپچڕێنن. بۆیە هێمن بە رۆحی شادیەوە ئاوێتەی کەلەخی جەستەی نیشتمانەکەی دەبێت.\nهێمن، بە ژیانە پڕ لەهەست و سۆزەکانی، شاخە سەربەرزەکانی کوردستانی کردە ناوەندی خوڵقاندنی هونەر. گەریلایەکی هونەرمەند کە شەیدای ژیانی ئازادەو لەکەسایەتی هونەرمەندانەیدا، هۆنەری شادی و کار و خەبات چرۆی دەکرد. بە کارە هونەریەکانی لەداوێنی سرووشتدا، لەناو ئەشکەوت، دۆڵ و قەوپاڵەکاندا، لەگەڵ بوونەوەرانی ناو سرووشت، بە ئازادی و سەربەستی ژیانی بەسەر دەبرد. لەناو سەرماو سۆڵەی زستان و گەرما پڕووکێنەرەکانی هاوینیدا، سەمای ئازادی دەگێڕا. لەناو تەمومژی ترس و دڕندەیی و لەناو گرتووخانەی وەحشەتی رژێم و هێرشی پەلاماری رژێمی داگیرکەری ئیران بە بێ وچان پاڕۆی خەبات بۆ گەهێشتن بە دوورگەی ئازادی لێدەدا.\nهێمن لەناو شەمەندەفەڕی تێکۆشاندا بە چڕینی گۆرانی و سەمای ئازادی، گڵۆپی بەختەوەری لەبەردەم رێبوارانی رێگای ئازادی هەڵدەکرد. لەکاروانی بەرەو خۆردا، گۆرانی وەک خۆراکی هێمنی و هێوەرکردنەوەی دڵ و رۆح و فڕین بەرەو لووتکەی ئازادی وێنا دەکرد. گۆرانی چڕین، لەلای هێمن، هاواری خۆشەویستی و ئەوینداری گەریلا بە گەل و نیشتمانە کە بە شێوەی گۆرانی و شێعر دەدرەوشێتەوە. لەحەقیقەتدا گۆرانی چڕین لەلای هێمن دووپات کردنەوەی سۆز و بەڵێنێکە کە گەریلا لەگەڵ هەتاوی ئازادی و ئەستێرەکانی کۆمەڵگای تاریککراودا دەیبەستێتەوە. گەریلا لەساتی گۆرانی چڕین، بە رۆخساری پێکەنیناوی پردی خۆشەویستی بۆ ئەویندارانی ئازادی دادەنێت.\nرێبواری کاروانی تێکۆشان نەبەز و ماندوو نەناسن. بۆ چریکەی ئازادی نیشتمان لەهەڵبەز و دابەزی بێ وچانن. بە شەو نەخوونی، هیلاکی، برسێتی و تینوویەتی دیواری سام و وەحشەت لەناو قەفەسی مێشکەکان هەڵدەوەشاند. هێمن ئەو ناوەیە کە لەزهن و دڵەکان ناکوژێتەوەو لەوشەدانی نیشتمان، داستانی قارەمانی و ئازایەتی دەگرسێنێت. ئەو ناوەی کە بە بیستنی ترس و تامەزرۆی منداڵ، گەنج، ژن و تەنانەت بە ساڵاچوان دەشکێنێت. هێمن ئەو وێستگەیە کە ئەویندارانی ئازادی و لێگەڕوانانی حەقیقەت تێدا، لەنگەر دادەکوتا و بۆ گەهێشتن بە دوورگەی ئازادی، هێمن ئەو ئەستێرە گەشاوەیە کە زامنی ئازادی و ئازادی دەکرد.\nتاگەکان:ئازادیئامەد شاهۆچریکەی ئازادیهێمن بێکەس


جیهان لە سەردەمی کۆرۆنا ڤایرۆسدا\nگۆڕانكارییه‌كی گه‌وره به‌رێوه‌یه\nخالید کاوە 2020.03.24 04:07 PM\n203 جار خوێندراوەتەوە\nلە سەردەمی کۆرۆنا ڤایرۆس، خەریكە هەموو ڕۆژێك، چیرۆكێكى نوێ دروست دەبێت، خەریکە ئەم پەتاییە، ئایندەى ئابووری، سیاسی جیهان کاول دەکات. ئێستا پەتاى کۆرۆناڤیروس کار لە بازاڕەکان دەکات، بازرگانیى جیهانى، شوێنى کارەکانمان. بەجۆرێک سیستمی ئابووری جیهانی پەشەکشەپێکردووە.\nسەرەتا بۆ ئەوەی تێبگەین لە كاریگەریی و قەبارەی زیانەكانی ئەم پەتایە، پێویستە بزانین ئەم پەتایە كام لە جەمسەرە بازرگانییە گرنگەكانی جیهانی گرتۆتەووە، پاشان بەپێی داهاتی جەمسەرەكان، دەتوانین قەبارەی لێكەوتەكان و زیانەكانیش بخەمڵێنین.\nبەرپابوونی ڤایرۆسەکە لەم جەمسەرانەدا چڕ بووتەوە:-\n١-چین (بناغەی دانا لە هوبێى) .\n٢- ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست (بناغەی دانا لە ئێران) .\n٣- ئەوروپاى ڕۆژئاوا (بناغەی دانا لە ئیتالیا- بەریتانیا) .\n٤ -ووڵاتە یەکگرتووەکان (کالیفۆرنیا، ئۆرەگەن، و واشنتۆن) .\n٥ - ئەمریکا لاتین (بەڕازیل) .\n٦- ڕۆژهەڵات ئاسیا (بناغە دا ناوو لە باشوور کۆریا و ژاپۆن) .\n٧ - ئەفریقیا (جەزائیر و نایجیەریە).\nكەواتە بە پێی ئەم ڕیزبەندییە بێت، ئەم پەتایە پەلاماری ناوەندی هێزی وزەی كار و مرۆی جیهانی داوە، چونكە ئەم وڵاتانە بەنزیكەی نوێنەرایەتى ٤٠ لەسەدا لە ئابووریى جیهانى دەکەن، لەگەڵ هەر داڕمانێكی ئابووریدا،دەكرێت جیهان ڕووبەڕوی قەیرانێكی قووڵی مەترسیدار ببێتەوە، تەنانەت قەیرانەكە بەشێوەیەك بێت، سەرنجی جیهان لەسەر كێشەی سیاسی وڵاتان و جیهان بەگەشتی لابەرێت وێنەی قەیرانێكی مرۆی جیهانی بۆ بكێشرێت.\nسەرەتا ئەگەر لە چینەوە دەستپێبکەین.\nچین کە لەسەر دوو بنەما پێشکەوتنی بەرچاوی بینی ئەوەش (شۆڕشی رۆشنبیری و شۆڕشی کشتوکاڵی) بوو، وێڕای ئەوەی ژمارەی دانیشتوانی بەردەوام لە زیادبووندایە، بە بەردەوام رەوتی پێشکەوتنی چین لەگەشەکردندایە، تەنانەت شۆڕشی پیشەسازی و تەكنەلۆژی چین بووەتە مەترسی بۆ ئەمریکا، بەڵێم پەتایی کۆرۆنا گەشەی ئابووریەکەی ٤.٥ دابەزاند، بە جۆرێک ئابووری ناسان دەڵین" چین لە سەردەمی بڵاووبونەوەی ئەم پەتایەدا ٤ ملیۆن هەلی کاری لەدەستداوە.\nلە ئێرانیش دۆخەکە شلەقاوە، لەلایەک نرخی نەوت هاڕەی کرد، لەلایەکی دیکە کۆرۆنا ڤایرۆس جوڵەی بازرگانی وەستاندووە. دۆخی ئێرا بەجۆرێكە ئەدهانوم گبریسۆن، سەرۆکی رێکخراوی تەندروستی جیهانی هاتۆتە سەر خەت و رایگەیاندوە:" لەپەیوەندیەکی تەلەفۆنمدا لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، باسمان لەهەڵگرتنی سزاکانی ئەمریکا کردوە لەسەر ئێران.\nوتیشی:" هەڵوێستی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، باش بووەو رەزامەند بووە، کەلەکاتی پێویست و نەخوازراو هەستیاردا بەتایبەت لەڕووی بانکیەوە هەندێک لەسزاکان هەڵدەگرن".\nهەرچی سەبارەت بە ئەمریکا و ئەوروپاى ڕۆژئاوایە، لە بەریتانیا، بى ئێم دەبلیوو و تویوتا گوتیان ئەوان لەوانەیە بەرهەمهێنان ڕا بگرن، ئەمە بەدەر لە هەڵپەساردنی ڤێزا لەلایەن ئەمریكاوە، ئەو پلانە ئابووریەی لە ئەمریکا لەم سێ سالەی پێشوودا ئامادەیکردبوو، ا ئەمرۆ ھەمووی پێچەوانە بوویەوە، بەجۆرێک لە ساڵەكانی ١٩٣٣ و ٢٠٠٠ و ٢٠٠٨ و خراپترە، ھەموو رۆژێک نزیکەی ١ ملیون ھاووڵاتی ئەمریکی بێ کاردەبێت، لەگەڵ ئەمەشدا قەبارەی کورتهێنانی بودجەی ئەمریکا یەک تریلیۆن دۆلارە، ئەوەش بە مانای هەزار ملیار دۆلار، ژمارەیەکی تۆقێنەرە و تێپەڕاندنی هەر وا ئاسان نییە، چونکە چەندین ساڵە کورتهێنان نەگەیشتووەتە ئەو قەبارەیە.\nکاریگەرییەکانی کۆرۆنا ڤایرۆس\n- گەشە کردنى ئابووریى جیهانى هێواش ببێتەوە لە نێوان ١.٨ لەسەدا و ٢.٢ لەسەدا.\n- ئەو وڵاتانه ى نوێنەرایەتى ٤٠ لەسەدا لە ئابووریى جیهانى دەکەن، پەتاکە ئابووری کاول کردوون، بەمەش جیهان بەرەو قەیرانێکی ئابووری سەخت دەچێت.\n- له‌گه‌ڵ خۆیدا گۆڕانكاریی جه‌وهه‌ریی له سیسته‌می حوكمڕانی ئه‌وروپا و ته‌نانه‌ت سه‌رله‌به‌ری په‌یوه‌نده‌ییه نێوده‌وڵتییه‌كاندا دەکات.\n- بانگه‌شه بۆ داخستن و زیندووکردنه‌وه‌ی ئه‌و سنوورانه دەکات کە لەنێوان وڵێتانی ئەورووپی دا هەن.\n- متمانەى بەکاربەر لەوم وڵاتانەدا لەدەست دەدرێت، بەتەواوى ئەمە چاک نابێتەوە هەتا بنەماى سیناریۆیێکى دیاریکراوی ئابووری دانەڕێژرێتەوە.\n- بەڵێیەک بۆ حکومەتە ساواکان و تازە پێگەشتووەکان، ئەوانەی پشت بە یەک سەرچاوەی داهات دەبەستن، پاش تێکشکاندنی ئابووری ئەو حکومەتە، راستەوخۆ متمانەی گشتی لەدەستدەدات.\n- نیشاندانی ئاستی زانستی و پزیشکی وڵاتان و بەراورد کردنیان.\n- قوڵبوونەوەی جەنگى نرخى نەوت لەنێوان سعودیە-ڕووسیا.\n- دروستکردنی واتە وات و پڕووپاگەندە لەسەر سروشتی کۆمەڵایەتی چین، بەوەی چین سەرچاوەی بڵاووبونەوەی زۆربەی نەخۆشیە بێزراوەکانە، ئەمەش لەژێر ڕۆشنای ئەو خۆراکانەی هاوڵاتی چینی دەیخوات.\nداهاتووی بەرهەمی نەتەوەیی هەموو جیهان بەرەو كوێ دەڕوات؟\nلە ئێستادا قەبارەی بەرهەمی نەتەوەیی هەموو جیهان ٨٥ تریلیۆن دۆلارە، بەڵام قەبارەی قەرزی گشتی لە جیهاندا ٣٥٠ ملیار دۆلارە، بە واتای جیهان قەرزارە بە نزیکەی ٣ هێندە و زیاتریش، لە ناو وڵاتانی ڕێکخراوی یەکێتی ئەوروپادا نابێت قەبارەی قەرزی گشتی لە ٦٠% زیاتر بێت، بەو واتایەش جیهان لە ٣٠٠% قەرزارە، بە واتایەکی تر جیهان مایەپوچە، ئابوری جیهان مایەپوچە، بۆ زیاتر تێگەیشتن قەبارەی قەرزای گشتی سێ هێندەی بەرهەمی نەتەوەیی جیهان بێت، کەواتە ئێمە لە جیهانێکی مایەپوچدا دەژین، كۆرئنا هێندەی دیكە جیهانی ئیمە مایەپووچ دەكات.\nقەبارەی بەرهەمی هەموو جیهان ٨٥ تریلیۆن دۆلارە بەڵام قەرزی گشتی لە جیهاندا ٣٥٠ ملیار دۆلارە واتا جیهان قەرزارە بە نزیکەی ٣ هێندە و زیاتریش\nقەیرانەكانی داهاتوو قەیرانێکە تێکەڵەیەکە لە (هەژاری و بێ بازاڕی)، هەروەها ساڵی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکاشە، کێشەی نێوان چین و ئەمریکا کێشەی گومرک و ئەم بابەتانە نییە، بەڵکو ململانێیەکە لەسەر ئەوەی کێ سەرکردایەتی جیهان بکات لە داهاتوودا، كام وڵات دەتوانێت متمانەی سەلامەتی تەندروستی كۆمەڵایەتی پێش سەردەمی كۆرۆنا بگەڕێنێتەوە.\nهەرچی سەبارەت بە زانستی پزیشكی جیهانیی هەیە، بەپێی دواین هەواڵەكان دەزگای دەرمان و خۆراکی ئەمریکا: ”نزیکەی ۱٠ هەزار زانا و توێژەر لەسەر بەرهەمهێنانی ڤاکسینی کۆرۆنا کاردەکەن”. پێشبڕکێی جیهانی بۆ گەیشتن بە قۆناغی کۆتایی ڤاکسینی کۆرۆنای نوێ گەیشتووەتە لوتکە و وڵاتان هەمووان سەرقاڵی دۆزینەوەی چارەسەرن بۆ ئەم پەتایە، بەڵام من لێرەدا گووتەیەكی دکتۆر مستەفا محمودتان دێنمەوە یاد كەدەڵێت:\nئه‌گه‌ر ڤایرۆسێكى بكوژ له جیهاندا بڵاوبۆیه‌ووە نه‌ته‌وه‌كان به‌سه‌ر دوو تاقمدا دابه‌ش ده‌بن:\n تاقمێكیان - كه خاوه‌نى پێداویستییه زانستییه‌كانن - شه‌و و ڕۆژ كار ده‌كه‌ن بۆ دۆزینه‌وه‌ى چاره‌سه‌ر!\n تاقمه‌كه‌ى تریش چاوه‌ڕێى هاتنى چاره‌نووسى سه‌پێنراوى خۆیان ده‌كه‌ن!\n ئا له‌و كاته‌دا كۆمه‌ڵگاكان له‌وه تێ ده‌گه‌ن كه:\n زانست ئامرازێك نییه بۆ (خۆشگوزه‌رانى)..\n به‌ڵكو ئامرازێكه بۆ (ده‌ربازبوون)!\nبۆیە هەموان لەبەردەم جیهانێکداین بەم نزیکانە هەمووشتێک تیایدا گۆڕانکاری بەسەر دێت، گۆڕانکارییەکەش لە دەوڵەتی مەدەنیەوە دەبێت بۆ حکومەتی زانین و زانیارییەکان و پەی بردن بە شتەکان.\nکورد.. گڵۆباڵیزم و کۆرۆنا\nکێشەی ناگۆرنۆ كاراباخ.. چارەنووسی کوردانی قه‌فقاز\nلە ڕۆژانی ڕابردوودا جارێکی تر کێشە و ئاڵۆزی لە نێوان ئەرمەن و ئازەرییەکاندا لە دەوروبەری نەگۆڕنە قەرەباخ سەریان هەڵدایەوە، باری نەشەڕ و نەئاشتی چارەکە سەدەی ڕابردوو گۆڕا بۆ پێکدادان و خوێنڕشتن.\nكشانه‌وه‌ی ئه‌مریكا له عێراق.. بۆچی هه‌رگیز ڕوونادات ؟\nئازه‌ربایجان و ئه‌رمینیا.. به‌راوردی توانای سه‌ربازیى و مرۆیی نێوانیان\nناگۆرنۆ قەرەباخ.. ئاگرێكی نه‌كوژاوه له قەوقازدا\nچۆمسكی چۆن باسی قاسم سوله‌یمانی دەكات ؟\nشاعیران و کۆشكی دەسەڵات.. حیكایه‌ت له‌گه‌ڵ پادشا و سەرۆکەکان\nسنوری هه‌رێمی كوردستان.. جوڵە نائاساییەکانی ئێران\nبەرەی ڕیفراندۆم و بەرەی نەخێر.. بۆچی هێڵی سێیەم دروست نەبوو؟\nیه‌كگرتووی ئیسلامی.. نیوه‌ی باره لاره‌كه ڕاستده‌كاته‌وه\nدهۆک.. چەقی ململانێی پارتی و یەكگرتوو


كورتەیەكی "سیاسەت وەك پیشە" \nكورتەیەكی "سیاسەت وەك پیشە"\nئەم ئاخاوتنەی كە بە خواستی ئێوە پێشكەشی دەكەم، ناچارەكی لە چەند ڕووەوە بێهیواتان دەكات. بێگومان چاوەڕوانی ئەوەتان لە من هەیە كە هەڵوێستم هەبێت سەبارەت بە پرسە واقیعیە ڕۆژانەكان، بەڵام من ئەم كارە تەنیا بە شێوازێكی تەواو فۆرماڵ و لە كۆتایی باسەكەدا ئەنجام دەدەم، واتە ئەو كاتەی كە دەپەرژێمە سەر هەندێك پرس كە پەیوەندیدارن بە كاریگەری و گرینگیی كاری سیاسی لە ڕاستە هێڵی گشتیی ژیاندا. لە ئاخاوتنی ئەمڕۆدا باسی ئەوە ناكرێت كە لە چالاكیی سیاسیدا دوای كام مەرام و بەكام ناوەرۆكەوە بكەوین. چونكوو ئەم پرسانە هیچ پەیوەندیەكیان بەم پرسیارە گشتیەوە نیە كە"سیاسەت وەك پیشە" چ مانایەكی هەیە و دەتوانێت چ ماناگەلێكی هەبێت. هەنووكە دەپەرژێینە سەر باسە سەرەكیەكە.\nمەبەستی ئێمە لە سیاسەت چیە؟ ئەم چەمكە زۆر بەربڵاوە و لە كرداردا هەر چەشنە ڕێبەریەكی سەربەخۆش دەگرێتەوە. بۆنموونە، دەڵێین سیاسەتی ئەرزیی [exchange] بانكەكان، سیاسەتی تەنزیلیی [interest] ڕایش بانك، سیاسەتی مانگرتنی یەكێتیە كرێكاریەكان، سیاسەتی پەروەردەی شارۆچكە یان شار [town or village]، سیاسەتی بەرپرسی ئەنجومەنێك، و تەنانەت سیاسەتی ژنێكی زیرەك و ژیر بۆ ئاراستەكردنی مێردەكەی. بەڵام ئێمە لە باسی ئەم شەوماندا وەها چەمكێكی بەربڵاومان لا مەبەست نیە. ئێمە سیاسەت تەنیا بە مانای ڕێبەریی كۆمەڵگایەكی سیاسی، كە ئەوڕۆكە هەمان دەوڵەت یان كاریگەری دانانە لەسەر ئەم ڕێبەریە، لەبەرچاوە دەگرین و بەرمەبەستمانە.\nكۆمەڵگا [و ڕێكخراوە]ی "سیاسی" لە ڕوانگەی سۆسیۆلۆژیستێكەوە چۆن كۆمەڵگا [و ڕێكخراوە] یەكە؟ "دەوڵەت" چیە؟ لەڕووی سۆسیۆلۆژیكیەوە، ناكرێت دەوڵەت بەپێی مەبەستەكانی پێناسە بكرێت. ڕەنگە هیچ كارێك بوونی نیە كە ڕێكخراوە سیاسیەكان وەئەستۆیان نەگرتبێت و هیچ كارێك بوونی نیە كە بتوانین بڵێین هەمیشە لە پاوانی كۆمەڵێك ڕێكخراوەدا بووە كە ناویان نراوە ڕێكخراوە سیاسیەكان: دەوڵەتی ئەوڕۆیی، یاخود ئەو ڕێكخراوانەی كە لە ڕووی مێژوویەوە سیما پێشوەكانی دەوڵەتە ئەوڕۆیەكان بوون. لە دوا شیكردنەوەدا دەكرێت دەوڵەتی مۆدێرن، وەك هەر ڕێكخراوێكی سیاسیی دیكە، لە ڕووی سۆسیۆلۆژیكەوە تەنیا بەپێی ئەو ئامرازە تایبەتانەی كە لەبەر دەستیدان، واتە بەكارهێنانی زۆر، پێناسە بكرێت.\n[لیۆن]ترۆتسكی لە برێست لیتۆڤسك [Brest-Litovsk]دا گوتی:"هەموو دەوڵەتەكان لەسەر زۆر ڕۆنراون" لەڕاستیدا ئەم گوتەیە درووستە. ئەگەر دامەزراوەیەكی كۆمەڵایەتی بوونی نەبا كە ئاشنا بێ بە بەكارهێنان و كەڵكوەرگرتن لە تووندوتیژی، چەمكی دەوڵەت لەناو دەچوو و دۆخێك دەهاتە پێشەوە كە پێی دەگوترا "ئانارشی". هەڵبەت "زۆر" ئامرازی ئاسایی یان تاقە ئامرازی دەوڵەت نیە_ كەس ئەمە ناڵێت_ بەڵام "زۆر" كەرەسەیەكە تایبەت بە دەوڵەت. ئەوڕۆكە، پێوەندیی نێوان دەوڵەت و تووندوتیژی پێوەندیەكی نزیكە. لە ڕابردوودا، كۆی دامەزراوەكان_ بۆنموونە سەرەتاییترینەكەیان، واتە بنەماڵە_ نامو نەبوون لە بەكارهێنان و كەڵكوەرگرتن لە زۆر وەك ئامرازێكی گەلێك ئاسایی. بەڵام پێویستە ئەوە بڵێم كە ئەوڕۆكە دەوڵەت كۆمەڵەیەكی مرۆییە كە (سەركەوتووانە) بانگەشەی مۆنۆپۆل و پاوانكردنی بەكارهێنانی ڕەوای تووندوتیژیی فیزیكی [monopoly of legitimate physical violence] لە پانتایەكی تایبەت [territory]دا دەكات. پێویستە لەمە بەئاگابن كە پانتای تووندوتیژی یەكێك لە تایبەتمەندیەكانی دەوڵەتە، بەتایبەت لەم سەردەمەی ئێستادا. باقی دامەزراوە و تاكەكان تەنیا لە كاتێكدا و تاڕادەیەك مافی بەكارهێنانی توندوتیژی فیزیكیان هەیە كە دەوڵەت ڕێگەی پێداوە. [لێرەوە] دەوڵەت بە تاقە سەرچاوەی بەخشینی "ماف"ی كەڵكوەرگرتن و بەكارهێنانی تووندوتیژی دادەنرێت. لەم ڕووەوە، "سیاسەت" بۆ ئێمە بەمانای هەوڵدانە بۆ بەشداری لە دەسەڵات یان كاریگەریی لەسەر دابەشكردنی دەسەڵات لە نێوان دەوڵەتان یاخود لە نێوان خەڵكانی ناو دەوڵەتاندا.\nئەم پێناسەیە لە بنەڕەتدا لەگەڵ ئەم وشەیەشدا هاوتەكە و یەكدەگرنەوە. كاتێك دەڵێن فڵانە پرس، پرسێكی "سیاسی"ە یاخود یەكێك لە وەزیرانی كابینە یان پلەدارێكی فەرمیە، پلەدارێكی "سیاسی"ە، یان ئەو كاتەی دەگوترێت ئەو بڕیارە "بڕیارێكی سیاسی"یە، مەبەستەكە بەردەوام ئەوەیە بەرژەوەندیە هەبووەكان لە دابەشكردن یان یان پاراستن یاخود گواستنەوەی دەسەڵاتدا، دەوری فەرمییان هەیە. ئەو كەسەی لە سیاسەتدا چالاكە، بە دوای دەسەڵاتەوەیە، دەسەڵات وەك كەرەستەیەك بۆ گەیشتن بە كۆمەڵێك ئامانجی دیكە، بۆنموونە گەیشتن بە ئارمانج یان وەدەستهێنانی بەرژەوەندیە كەسی و شەخسیەكان، یان "دەسەڵات بۆ خودی دەسەڵات"، واتە بەدەستهێنانی دەسەڵات بۆ چێژبردن لەو ڕێزەی كە لێوەی سەرچاوە دەگرێت.\nدەوڵەتیش لەڕووی مێژوویەوە وەك دامەزراوە سیاسیەكانی پێش خۆی، پێوەندی زاڵێتی و سوڵتەی مرۆڤە بەسەر مرۆڤدا، ئەو پێوەندیەی كە ئامرازی تووندوتیژیی ڕەوا (واتە ئەو تووندوتیژی/ زۆرەیە وا وێنادەكرێت كە ڕەوایە) پشتیوان و پاڵپشتیەتی. مانەوەی دەوڵەت پابەندە بە گوێڕایەڵیی ملكەچانی ئەو ئۆتۆریتیەی كە دەوڵەت بانگەشەی بۆ دەكات. مرۆڤەكان بۆ و كەی گوێڕایەڵن؟ ئەم ئۆتۆریتیە پشتبەستە بەكام پاساو و هۆی ناوەكی [internal reasons] و كام ئامرازگەلی دەرەكی؟\nپێویستە لە سەرەتادا بڵێین كە سێ پەرنسیپ پاساو یان هۆی ناوەكی، و لە دەرەنجامدا سێ ڕێسای ڕەوایەتیی ئۆتۆریتە بوونی هەیە. یەكەم، ئۆتۆریتەی "ڕابردووی ئەبەدی"[the eternal past]، واتە ئەو ئۆتۆریتیەی كە لە ڕابردووە دوورەكانەوە قبووڵ كراون و لە ئەنجامی ئاسایبوونەوە و هاوتەكیدا، پیرۆز دەكرێن. ئەمە هەمان سوڵتەی "نەریتی"یە كە باوكسالارەكان و ئەمیرانی مەورووسی [patrimonial rulers] لە كۆندا دەیانسەپاند. دووهەم، ئۆتۆریتەی سەرسووڕهێنەر [كە] دەگەڕێتەوە بۆ هەدیەی خواهانە یان كاریزما، واتە باوەڕپێكراویی شەخسی بۆ دەسەڵاتی كەشفكردن و قارەمانێتی و دیكەی تایبەتمەندیە تایبەتەكانی ڕێبەریی. ئەمە هەمان سوڵتەی "كاریزماتیك"ە كە پێغەمبەران_ یان لە پانتای سیاسەتدا پاڵەوانانی سەركەتووی جەنگ و حوكمڕانانی پۆپۆلار و هەوچیە گەورەكان [great demagogue] یان ڕێبەرانی حیزبە سیاسیەكان _ دایدەسەپێنن. سێهەمین چەشنی سوڵتە، سوڵتەی "یاسای"یە [legality]، واتە بەپێی بڕوا بە باوەڕپێكراوی دەزگای مافەكی و توانایی كاركردی یاسا عەقڵانیەكان [legal statutes]. لەم حاڵەتەدا چاوەڕێی ئەوە دەكرێت دەسەڵاتداران لەبەرامبەر گوێڕایەڵیی ملكەچان، پابەندبن بە بەڵێنە یاساییەكانینیانەوە. ئەمە هەمان ئەو ئۆتۆریتیەیە كە "خزمەتكارانی دەوڵەت"ی نوێ و كۆی ئەو دەسەڵاتدارانەی كە هاوشێوەی یەكترن دەیسەپێنن. پێیان وایە، لە ڕاستیدا، گوێڕایەڵی، سەرچاوەكەی دەگەڕێتەوە بۆ چەند پاڵنەری بەهێزی [وەك] ترس و هیوا_ ترس لە تۆڵسەندنەوەی هێزە جادوویەكان یاخود دەسەڵاتداران و هیوا بە پاداش لەم یان لەو دونیادا_ و هەروەها كۆمەڵێك بەرژەوەندیی جۆراوجۆر. دیسان دەچینەوە سەر ئەم باسە. لەڕووی تیۆریكەوە، دەتوانین "ڕەوایەتیەكان"ی گوێڕایەڵی بەسەر سێ چەشندا دابەش بكەین: "نەریتی"، "كاریزماتیك" و "یاسایی".\nئه‌م بابه‌ته 2381 جار خوێنراوه‌ته‌وه


وەک پێداچوونەوەی ١٥:٢٦، ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ (بینینی سەرچاوە)\n140px|thumb|left|LXDE Desktop Full کورتکراوەی Lightweight X11 Desktop Environment هەنووکە سووکەڵەترین دوروبەری خێزانی لینوکس/یونیکس ــە لەم دەمەدا. LXDE بۆئەوەی دروستکراوە کەلەگەڵ کەمترین ئاستی پێداویستی ڕەقەکاڵادا و بەتایبەت کارتی گرافیکدا هەڵبسوڕێت و یەکجار قەبارەیەکی زۆر کەم لەبیرگە و لەسەر پەپکە ڕەقەکە داگیر دەکات. هەمان کات زۆر زۆر بەکارهێنەر هەیە کەڕەقەکاڵای زۆرچاک و نوێیان هەیە، بەڵام دەیانەوێت ئەو توانایانە لەپرۆسەی کارکردن و بەڕێوەبردندا بەسەر ببرێت نەوەک بۆ دەوروبەرێکی وەکو GNOME کەلەگەڵ Ubuntu هەیە بەبنەڕەت و گەورەییەکەی نزیکەی 400 مێگابایتە لەپێش دامەزراندن و بیرگەیەک و قەبارەیەکی باش دەبات تەنها بۆخۆی. بەڵام Lubuntu کەوەشاندنێکی تاقیکاری ئوبونتوی نوێیە لەگەڵ دەوروبەری LXDE تەنها 31 مێگابایتە پێش دامەزراندن. ئامرازەکانی تر ئەگەر ویستت دەتوانیت بەتەنها دایانمەزرێنیت بەبێ گەڕاندنەوە بۆ هەموو گورزەی دەروبەری بنەڕەت.\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=داڕێژە:وتاری_هەڵبژێردراو&oldid=1654»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٢٨ی ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ نوێ کراوەتەوە.


جەلال وەفایی بە شێوەی کاتی و بە دانانی بارمتە ئازاد کرا - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nجەلال وەفایی بە شێوەی کاتی و بە دانانی بارمتە ئازاد کرا\n19.07.2021 19.07.2021 Kurdistan Human Rights Association\t88 Views 0 Comments\nیەکشەممە 27ی پووشپەڕ 2721ی کوردی، جەلال وەفایی خەڵکی شاری بۆکان، بە دانانی بارمتە لە گرتووخانەی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئێران لەم شارە ئازاد کرا.\nشیاوی باسە کە جەلال وەفایی کوڕی عومەر و دانیشتوی شاری بۆکان ، پێنجشەممە24ی پووشپەڕی ئەمساڵ لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی ئێران دەسبەسەر کرابوو.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان، بەڕێز وەفایی بە دانانی بارمتەی 300 ملوێن تمەن و بە شێوەی کاتی لە زیندان ئازاد کراوە.\nتا کاتی گەیشتنی ئەم هەواڵە لەو تۆمەتانەی بەسەر ئەم هاوڵاتییە سەپێندراوە و هۆکاری دەسبەسەریەکەی، هیچ زانیاریەک لە دەستدا نییە.\nهێزە ئەمنییەکان لە کاتی دەسبەسەری ئەم هاوڵاتییە، دەسیان داوەتە پشکنییی ماڵەکەی و هەندێک کەلووپەلی تایبەتی ناوبراویان دەستبەردا گرتووە و هەندێکیان لەگەڵ خۆیان بردووە.\n← تێپەڕینی سێ ساڵ بەسەر تیرۆری ئێقباڵ مورادی/ تیرۆریستەکان هێشتا سزا نەدارون\nئازار و لێدانی گروپێک لە کۆڵبەران لەلایەن ھێزە سنووریەکانی ئێران لە چاڵدوران →


هێرشی دووبارەی حوسییەکان بۆ سەر بنکە سەربازییەکانى عەرەبستان | AvaToday\nحوسییەکانی یەمەن ڕایانگەیاندووە لە ڕێگەی فرۆکەی بێفرۆکەوان هێرشیان کردۆتە سەر فرۆکەخانەی نوجران لە عەرەبستان. عەرەبستان ڕایگەیاندووە ناوچەیەکی مەدەنی ئامانجی ئەو هێرشە بووە. بە پێی ڕاپۆڕتی ئاسۆشێتد پرێس، تەلەڤیزیۆنی ئەلمەسیرەی سەر بە حوسییەکان بڵاوی کردۆتەوە لە ڕێگەی فرۆکەی بێفرۆکەوان و هێرشیان کردۆتە سەر فرۆکەخانەی نەجران.\nبە گووتەی حوسییەکان ئەو فرۆکەخانەیە بنکەیەکی سەربازییە و ئەوان هێرشیان کردۆتە سەر کۆگایەکی تەقەمەنی. تەرکی مالکی، وتەبێژی هاوپەیمانی عەرەبی بە ڕێبەری عەرەبستان لە ڕاگەیەندراوێکدا ڕایگەیاند حوسییەکان هەوڵیان داوە هێرش بکەنە سەر ناوچەیەکی ناسەربازی لە نەجران. تا ئێستا هیچ ڕاپۆرتێک لەسەر خەسارەکانی ئەو هێرشە بڵاو نەبۆتەوە.\nئەوە دووهەمین هێرشی فرۆکەی بێفرۆکەوانی حوسییەکانە بۆ سەر عەرەبستان لەماوەی دوو حەوتووی ڕابردوودا. حەوتووی ڕابردوو جارێکی دیکە هێرشیان کردبوو سەر دامەزراوە نەوتییەکان و هێڵكی گوێستنەوە نەوتی عەرەبستان. لە کاردانەوە بەو هێرشانە، عەرەبستانی سعودی وێرای تاوانبار کردنی ئێران و ئاماژەدان بە گرێدراوی حوسییەکان بە کۆماری ئیسلامی، ڕەتیان کردەوە هێرشی ئاسمانی کرابێتە سەر پێگەی حوسییەکان لە شاری سەنعا.\nکۆماری ئیسلامی پشتیوانی سەربازی و ماڵی حوسییەکانە.


باشوور و باکور و پەکەکە – Sibehî سبەھی\nBergeh Kurdistan On 30/05/2022 / نڤیسار\nئه‌زێ د ڤێ نڤیسا خوه دا دخوازم پێدڤیتیا مناقه‌شه‌یا پرسگرێکا چاره‌سه‌ریا په‌که‌کێ یا ب ته‌ره‌فێ کوردان ڤه گره‌دایی و ب تایبه‌ت ژی ئه‌رکا سه‌ر ملێ کوردێن باکورێ کوردستانێ به‌حس بکم.\nئیرۆ هه‌رێمه‌ک ژ وه‌لاتێ کوردان، باشوورێ کوردستانێ، به‌ر ب ده‌وله‌تبوونه‌ک سه‌ربخوه ڤه دچه، هیمێن پاشه‌رۆژا سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ ل وی به‌شی تێن ئاڤاکرن.\nدڤێ ئه‌ڤ پارچا ئازادا کوردستانێ جهێ سه‌ربلندی و کاما دلێ هه‌ر کورده‌کی به، هه‌ر کورده‌ک ده‌ستێ ئالیکاری و پشتگریێ درێژی ڤی به‌شی بکه دا کو ڕۆژه‌ک به‌ری ڕۆژه‌کێ کورد چاره‌نووسا خوه ب ده‌ستێ خوه بنڤیسن.\nئیرۆ کو داگیرکه‌رێن کوردستانێ ب هه‌ر شێوه‌یی ئێریشی باشوور دکن و دخوازن ده‌ستکه‌فتیێن هه‌یی ژ هۆلێ ڕاکن، مافێ چو کورده‌کی نینه کو ڤێ ئارامی و ئاهه‌نگییا هه‌یی ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندییێن ئۆل ئان هه‌رێما خوه تێکبده.\nسه‌رۆک و ده‌زگه‌هێن باشوورێ کوردستانێ ژی دڤێ ل گۆر حه‌قیقه‌ت و به‌رژه‌وه‌ندییێن کوردستانێ خزمه‌تێ بکن.\nد ئاڤابوونا هه‌ر ده‌وله‌ت و ده‌زگه‌هه‌کێ دا خه‌له‌تی و کێماسی چێدبن. سازکرن و برێکووپێکبوونا وێ ده‌وله‌تێ هه‌وجه‌یی ب ده‌مه‌ک دوور و درێژ هه‌یه.\nهه‌لبه‌ت دڤێ ئه‌و خه‌له‌تی یان کێماسییێن کو تێن دیتن ب زمانه‌کی برایه‌تی و دۆستانی بێن ڕه‌خنه کرن. لێ گاڤا ڕه‌خنه ژ ڕه‌خنه‌بوونا خوه ده‌رکه‌ت و بوو چه‌کێ پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندییێن هه‌رێمی، وێ ده‌مێ سینۆرێن ڕه‌خنه‌کرنێ ژ هۆلێ تێن ڕاکرن و دژمناتی ده‌ست پێ دکه.\nئه‌ڤ ژی د خزمه‌تا دژمن و خێرنه‌خوازێن کورد و کوردستانێ دایه. ئه‌ز باوه‌ر ناکم (ژ بلی سه‌رۆک و هنده‌ک ڕایه‌دارێن په‌که‌کێ) کورده‌ک ڕابه بێژه: “ئه‌ز کوردستانه‌ک سه‌ربخوه یان ژی فه‌ده‌رال ناخوازم”.\nد دلێ هه‌ر کوردی دا خه‌ون و خه‌یالا کوردستانا مه‌زن و یه‌کگرتی هه‌یه. لێ شه‌رتان وسا کریه کو ئه‌م بخوازن و نه‌خوازن، کوردستان چوار پارچه یه، کورد د وه‌لاتێن خوه دا ژ هه‌ڤ هاتنه تاروومار کرن. ٤ هه‌رێمێن جودا و هه‌ر یه‌ک ژ وان دخوازه ب سه‌رێ خوه ببه هه‌ره‌مه‌کا سه‌ره‌که.\nگاڤا ئه‌م هه‌ژمارا کوردان بدن سه‌ر هه‌ڤ، باکورێ کوردستانێ به‌شێ هه‌ری مه‌زنه. گاڤا ئه‌م ل گۆرا هه‌ژمارێ بلڤن، هنده‌ک کارن بێژن؛ دڤێ باکور سه‌په‌رشتیا کوردا بکه.\nلێ واقعێ هه‌یی مرۆڤان مه‌جبوری ده‌فاکتۆیا هه‌یی دکه کو، ئه‌و ژی ئه‌وه کو هه‌رێمه‌ک ژ هه‌رێمێن کوردستانێ ئازادیا خوه بده‌ست خستیه.\nدڤێ ئه‌م کورد ڤێ ده‌ستکه‌فتنێ د قادا ناڤده‌وله‌تی دا باش ب کار بینن دا کو هه‌رێمێن دن ژی ب کاربن وان ده‌ستکه‌فتنا ب ڕێیه‌ک حقوقی بێخن د ڕۆژه‌ڤا جیهانێ دا. کوردێ ل هه‌رێمێن نه ئازاد کری د ڤی واری ده خوه‌دی مافن.\nلێ وه‌ک مه ل ژۆر ژی به‌حس کر، پارچه‌بوونا کوردستانێ کورد د هه‌ر واری دا تاروومار کرنه.\nژ به‌ر ڤێ ژی، دڤێ په‌نجه‌را ڕۆناهیا باشوورێ کوردستانێ وه‌ک ڕۆناهیا چاڤان بێ پاراستن. و دڤێ ئه‌م چو فه‌رقیێ نه‌خن ناڤبه‌را نه‌ته‌وه‌یا خوه.\nچه‌وا کو سه‌رۆک مسته‌فا بارزانی د ده‌ما خوه ده گۆتبوو:” چو که‌سێ کو ڕوحێ نه‌ته‌وه‌پارێزی پێ ڕا چێنه‌بووبه، وێ ڕۆژه‌ک ژ ڕۆژان ئیخانه‌تێ ب گه‌لێ خوه ڕا بکه” ئه‌ڤ گۆتن ژ بۆ ئیرۆ و ژ بۆ هه‌ر ده‌مێ ژی ده‌رباس دبه.\nئیرۆ پرسگرێکا سه‌ره‌که یا د ناڤ کوردا دا، پرسگرێکا په‌که‌کێ و کوردێن ده‌رڤه‌یی په‌که‌کێ یه. هه‌ر چقاسی هه‌بوونا په‌که‌کێ یا ل قه‌ندیل و ده‌ڤه‌رێن دن ژ بۆ حکومه‌تا کوردستانێ ژی سه‌رێشاندنه‌کێ ب خوه ڕا بینه ژی، دڤێ ژ باشوورییان زێده‌تر ئه‌م کوردێن باکور سه‌رێ خوه ب ڤێ پرسگرێکێ ڤه بێشینن.\nد داخویانی و هه‌لوه‌ستێن هنده‌ک ڕایه‌دارێن په‌که‌کێ دا دیار دبه کو، تێکه‌لیێن هه‌رێما کوردستانێ ب داگیرکه‌رێن جیران ڕا ئه‌و نه‌ره‌حه‌ت کرنه. گه‌ر په‌که‌که کاربه سه‌به‌بێ نه‌ره‌حه‌تیا خوه ل سه‌ر ئه‌ساسێ کوردایه‌تیێ ژ ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال یا کوردستانێ ڕا زه‌لال بکه، ئه‌ز باوه‌رم وێ وه‌ک ده‌وله‌ت، هه‌رێما کوردستان ژی بکاربه چاره‌سه‌ریه‌کێ ژ نه‌ره‌حه‌تیا په‌که‌کێ ڕا ببینه.\nژ خوه په‌یامێن سه‌رۆکێ کوردستانێ یێن د وی واری دا پر زه‌لالن. سه‌رۆکێ کوردستانێ د هه‌ر ده‌رفه‌تێ دا چاره‌سه‌ریێ د ڕێیا دیالۆگ و ڕێیێن بێچه‌کبوونێ و ده‌مۆکراتیک دا دبینه. دڤێ ئه‌م باکوری ژ نها دا زانبن کو، هه‌گه‌ر سبێ یان دوسبه باکورێ کوردستانێ ئازاد بوو، وێ ئه‌ڤ پرسگرێکا په‌که‌کێ ل باکور ژی ده‌ست پێ بکه. پرسگرێکا هه‌یی پرسگرێکا ته‌مامێ کوردستانێ ژی به، دڤێ ئه‌م باکوری ژ ئیرۆ پێدا ب به‌رپرسیاری ته‌ڤ بگه‌رن و خوه‌دی سیاسه‌ته‌ک نه‌ته‌وی بن. ئان نا سبێ ئه‌م ژی دیسا ببن ماروزێ شیده‌تا په‌که‌کێ. و وێ گاڤێ ئه‌م ژی تێکه‌ڤن ڕه‌وشا کو نها ل باشوور د ناڤبه‌را داگیرکه‌رێن کوردستانێ و هه‌موه‌لاتیێ وه‌ده هه‌یی ده‌ردکه‌ڤه ئۆرتێ. پرسگرێکا چاره‌سه‌ریا پرسگرێکا پەکەکێ و خوه‌دیلێده‌رکه‌تنا وێ، نه ئه‌رکا باشووره. هه‌گه‌ر ل باشوور پرسگرێکا چونه‌کرنا پەکەکێ هه‌به، ئه‌رکا پێشین دکه‌ڤه سه‌ر ملێن باکوریان بخوه و دڤێ ئه‌و ل خوه و ل ده‌سکه‌فتیێن خوه خوه‌دی ده‌رکه‌ڤن.\nدڤێ د سه‌ری دا پەکەکە ب رێیێن ده‌مۆکراتیک ل چاره‌سه‌رییا ڤێ پرسگرێکێ بگه‌ره. لێ گاڤا پەکەکە وان ده‌ستکه‌فتنێن کوردا بکه قوربانا شه‌خس ئان هه‌رێمه‌کێ دڤێ ئه‌م کوردێن باکور ب ده‌نگه‌ک بلند نه‌ڕازیبوونا خوه ل هەمبه‌ر هه‌لوستێن پەکەکێ یێ نه د به‌رژه‌وه‌ندیا مله‌تێ کورد دا بقیرن. ئه‌و رۆژ ژی ئیرۆ یه…. به‌لا پەکەکە ژ نوو ڤه ده‌ست ب ره‌ڤاندنا زارۆکێن مه کریه؛ ئێریشی پێشمه‌رگه و ده‌زگه‌هێن مه‌دیا و سڤیلا دکه. ژ وێ بۆنه ژی دڤه ته‌مامێ کوردان ب ده‌نگه‌کی بلند بقیرن و بێن ئێدی به‌سه ژ زلما پەکەکێ را.


ئۆپراسیۆنە پینج هەزار کەسییەکەی هەسەدە؛ هۆل کۆنترۆڵ دەکرێت؟\nئۆپراسیۆنە پینج هەزار کەسییەکەی هەسەدە؛ هۆل کۆنترۆڵ دەکرێت؟\nلە چوار مانگی سەرەتای ئەمساڵەوە تاکو ئێستا، ٤٥ كەس لە کامپی هۆل کوژراون، هێزەکانی سوریای دیموکرات بۆ کۆنترۆڵکردنی کامپەکە ئۆپراسیۆنێکی گەورە و فراوانی ئەنجامدا و نۆ کەسیان دەستگیرکرد. کەمپەکە لە مەترسییەکەی گەورەدایە و تەنهاش هەسەدە کەوتووەتە ژێر باری ئەم بەرپرسیارییەتییە گەورەیەوە.\nلە ماوەی دوو رۆژی رابردوودا هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)، دوای رووداوە توندوتیژییەکانی ناو کامپی هۆل، ئۆپراسیۆنێکی بە بەشداری پێنج هەزار شەڕڤان و ئەندامی ئاسایش ئەنجامدا و چەند چەکدارێکی داعشی لە کامپەکەدا دەستگیر کرد.\nلە ئەنجامی ئۆپراسیۆنەکەدا کە ئامانجەکەی کۆنترۆڵکردنی باردۆخی کامپەکە و دەستگیرکردنی ئەو کەسانە بووە کە بزوێنەری توندوتیژییەکانن، نۆ کەس دەستگیرکران کە یەکێک لە دەستگیرکراوەکان "سەرکردەی داعش"ە.\nسێ مانگ و ٤٥ کوژراو\nئۆپراسیۆنەکە سەرلەبەیانی رۆژی یەکشەممە دەستیپێکرد، ئامانجی گەورەی ئۆپراسیۆنەکە پاککردنەوەی کامپە ٦١ هەزار کەسییەکەیە لە شانە نووستووەکانی داعش و دەستگیرکردنی کەسە دیارەکانیان.\nبەهۆی رووداوەکانی توندوتیژییەوە لەم کامپەدا کە زۆربەی بریتین لە خێزان، منداڵ و هاوسەری چەکدارانی داعش، لە سەرەتای ئەمساڵەوە تاکو ئێستا ٤٥ کەس کوژراون.\nبەرپرسێکی رۆژئاوای کوردستان بە رۆژنامەی گاردیانی بەریتانی راگەیاندووە، هیچ هێزێکی بیانی بەشداری لە ئۆپراسیۆنەکەدا نەکردووە. ئەمە لە کاتێکدایە وتەبێژی ئۆپراسیۆنی "پێداگری توند" ئاماژە بەوە دەکات، ئۆپراسیۆنەکەی ناو کامپی هۆل بە پشتیوانی ئەوان ئەنجامدراوە.\nواین مارروتو وتەبێژی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش ئاماژەی بە ئاژانسی فرانس پرێسی وتووە، ئامانجی ئۆپرسیۆنەکەی هەسەدە بریتییە لە لاوازکردن و کەمکردنەوەی چالاکییەکانی داعشە، تاکو ئاسایش بۆ دانیشتوانی کامپەکە بگەڕێنرێتەوە.\nباسی لەوەش کردووە، لە رێگەی زانیاری هەواڵگری، چاودێری و زانیاری کۆکردنەوەوە پشتیوانی لە ئۆپراسیۆنەکەی هەسەدە کراوە.\nسەرچاوەکانی رۆژئاوای کوردستان بە گاردیانیان وتووە، ئامانجێکی دیکەی ئۆپراسیۆنەکە بریتییە لە گەیاندنی هاوکاری و خواردن بەو کەسانەی ناو کامپەکە کە کێشەی خواردنیان هەیە.\nئۆپراسیۆنەکە چی کردووە؟\nچەند سەرچاوەیەکی بەڕێوەبەرایەتی رۆژئاوای کوردستان بە روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤیان وتووە، لە رۆژی یەکەمی ئۆپراسیۆنەکەدا ٣٠ کەس راگیراون کە ژمارەیەکیان ژن بوون.\nئاماژەیان بەوەش کردووە، پەنجە مۆریش لە تەواوی دانیشوانی ناو کامپەکە وەرگیراوە و بە وردیش پشکنین بۆ تەواوی کامپەکە کراوە تاکو هەر چەک و ئامێرێک بدۆزرێتەوە کە لە رووداوەکانی کوشتندا بەکاردەهێنرێت.\nکوشتنی ٤٥ کەس تەنها لە چوار مانگی سەرەتای ئەمساڵ لەکاتێکدایە لە هەر ١٢ مانگەکەی ساڵی رابردوو تەنها ٣٣ کەس لە کامپەکەدا کوژرا بوون.\nئەوەی وای لە هەسەدە کرد زووتر ئۆپراسیۆنەکە ئەنجام بدات، راگرتنی خزمەتگوزارییەکان بوو لەلایەن رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بەهۆی زیادبوونی توندوتیژییەکانی ناو کامپەکە.\nسەرەتای ئەم مانگە رێکخراوی پزیشکانی بێسنور رایگەیاند، بەهۆی زۆربوونی توندوتیژییەکان لە کامپەکەدا، بڕیاریان داوە سەرجەم خزمەتگوزارییە تەندروستییەکانیان و گەیاندنی ئاویش هەڵپەسێرن.\nئەم بڕیارەش دوای ئەوە هات کە کارمەندێکی رێکخراوی پزیشکانی سنور کوژرا کە خۆی و خێزانەکەی لە کامپەکەدا خزمەتگوزارییان پێشکەشی دانیشتوانی کامپەکە دەکرد و خۆشیان لە کامپەکەدا دەژیان.\nلەگەڵ ئەوەی چەندین جار رێکخراوە مرۆییە نێودەوڵەتییەکان و سەنتەرەکانی لێکۆڵینەوە هۆشداری ئەوەیان داوە کە ئەگەر زۆرە کامپەکە ببێت بە خاکی سەرهەڵدانەوەی توندوتیژی و بەرهەمهێنانی نەوەیەکی توندڕەو، بەڵام تاکو ئێستا هیچ هەنگاوێکی گەورە لەم بوارەدا نەنراوە.\nماوەی چەند ساڵێکە بەڕێوەبەرایەتی رۆژئاوای کوردستان داوا لە وڵاتانی جیهان دەکات هاوڵاتییەکانیان لە کامپەکەوە ببەنەوە وڵاتەکانیان، بەڵام هیچ وڵاتێک ئامادەی وەرگرتنەوەی هاوڵاتییەکانی نییە.\nرۆژئاوای کوردستان چەند جارێک داوای ئەوەشی کرد کە دادگایەکی نێودەوڵەتی لە رۆژئاوای کوردستان بۆ دادگایکردنی ئەم کەسانە پێکبهێنرێت، بەڵام کۆمەڵگای نێودەوڵەتی وەڵامی ئەم داواکارییەشی نەدایەوە.\nکامپی هۆل بارگرانییەکی ئابووری گەورەی خستووەتە سەر شانی خۆبەرێوەبەری رۆژئاوای کوردستان، چونکە بەڕێوەبردنی کامپەکە و دابینکردنی خواردن و خزمەتگوزاری بۆ ئەم دەیان هەزار کەسە، بودجەیەکی گەورەی دەوێت.


Home›هەواڵ›جیهان›هەواڵگریی ئەمریکا زانیاری نوێ لەبارەی سەرچاوەی بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا ئاشکرادەکات\nبەگوێرەی راپۆرتێکی هەواڵگری ئەمریکا کە رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ بڵاویکردووەتەوە، سێ توێژەر کە لە پەیمانگای ووهان بۆ توێژینەوە ڤایرۆلۆجییەکان کاریان دەکرد لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی 2019 بە قورسی نەخۆشکەوتوون کە ئەمەش گومان دەخاتەوە سەر ئەوەی کۆرۆنا ڤایرۆسێکی دەستکردبێت و لەو پەیمانگای توێژینەوەیەدا دروستکرابێت.\nلە راپۆرتەکەدا باس لەوەکراوە حکومەتی چین زانیاری داوەتە رێکخراوی تەندروستی جیهانی کە ئەو سێ توێژەرەی کە 8ی کانوونی دووەمی 2019 دا تووشی نەخۆشییەکی نادیاربوون کە نیشانەکانیان هەمان نیشانەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووە بەڵام نەسەلمێندراوە کە ئەو نەخۆشیەیە.\nئەمەش لەکاتێکدایە مانگی رابردوو ئەڤریڵ هاینێس بەڕێوەبەری گشتی هەواڵگریی نیشتمانی ئەمریکا بە ئەنجومەنی نوێنەرانی وڵاتەکەی وت: “هێشتا زانیاری تەواومان نیە لەبارەی ئەوەی کۆرۆنا لەکوێوە و چۆن سەریهەڵداوە یاخود کەی بۆ یەکەمجار بڵاوبووەتەوە”.\nژمارەیەک بەرپرسی هەواڵگری ئەمریکا لەوبارەیەوە بە تۆڕی هەواڵی سی ئێن ئێنیان وتووە کە هێشتا ئەگەری ئەوە لێکدەدەنەوە کە پێدەچێت بەبێ مەبەست ڤایرۆسی کۆرۆنا لە پەیمانگای توێژینەوەی ووهان-ەوە دزەیکردبێت و بڵاوبووبێتەوە.\nرۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ ئەوەشی ئاشکراکردووە لە دوا رۆژەکانی ماوەی سەرۆکایەتی ترەمپدا، مایک پۆمپیۆ جەختی لەوەکردووەتەوە کە ئەمریکا بەڵگەی هەیە کە ڤایرۆسەکە لە پەیمانگای ووهانەوە دزەیکردووە.\nلە بەرامبەریشدا پەیمانگاکەی ووهان ئەو هەواڵەی رەتکردووەتەوە بە “تۆمەتی بێ بنەما” وەسفیان دەکات، دەشڵێت پەیمانگاکە ئاگادارنەبووە لەوەی سێ لە توێژەرەکانی نەخۆشکەوتوون.\nبایدن فەرمانی کردووە بەشێک لە هێزەکانی لە کەنداو بکشێنەوە\nكه‌شناسى: به‌رزبوونه‌وه‌ى پله‌كانى گه‌رما تاوه‌كو كۆتایی هه‌فته‌ى داهاتوو به‌رده‌وام ده‌بێت\nوەزارەتی تەندروستی بەدواداچوون بۆ ئەو گرتە ڤیدیۆییە دەكات کە لە هەولێر هێرشکرایە سەر دەرمانخانەیەک


📊 300 هەزار ناو لە تۆماری دەنگدەرانی کوردستان دەرهێندراوە آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Jul 3 2018 4:55PM\nکۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنی کوردستان ناوی ئەو مردوو [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 3-7-2018 16:55:09\n👫 ئەنوەر عەرەب زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Apr 3 2010 9:35AM\n👁 اێ بەخشە 7,556 گل سئرکریائە(دێینە)\nشاعیر، نووسەر و چالاکی فەرهەنگی، لە ساڵی 1985 زایی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 3-4-2010 9:35:11\n📝 بەتاڵانبردنی ژێرخانی ئابووریی عەفرین لەلایەن چەتە ئیسلامییەکانی سەربە تورکیاوە وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 23 2018 11:48AM\n03-07-2018 [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 83% ✍ هـ.ب. 23-8-2018 11:48:18\n📊 حاڵەتەکانی خنکان و مردن لە هەولێر زیادیان کردووە آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Jul 3 2018 4:38PM\n👁 اێ بەخشە 1,338 گل سئرکریائە(دێینە)\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی بەرگری شارستانی هەولێر رایدەگ [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 3-7-2018 16:38:11\n📝 خشتەی دابەشکردنی مووچەی مانگی چوار راگەیێندرا وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Jul 3 2018 2:17PM\nبەڕێوەبەرایەتی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی وەزارەتی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 3-7-2018 14:17:45\n📊 دهۆک: 9 کەسان ب روویدانێن سوتنێ ژیانا خوە ژدەستدایە آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Jul 3 2018 9:17AM\nدواڕۆژ، رەڤەند گوهەرزی دماوی شەش هەیڤێن بوویدار ل [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 3-7-2018 9:17:56\n📝 راگەیاندراوێک لە ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستانەوە سەبارەت بە دانپیانانەکانی ئیسماعیل سووسەیی وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 2 2018 8:58PM\nدوای پەلامارە تیرۆریستیەکەی سەر باڵەخانەی پارێزگای [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-8-2018 20:58:43\n📝 راگەیەندراوی هاوپەیمانی سەبارەت بە پرۆسەی هەژمارکردنەوەی دەنگەکان لە پارێزگای کەرکوک وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Jul 3 2018 5:18PM\n👁 اێ بەخشە 1,805 گل سئرکریائە(دێینە)\nبەپێی راگەیەنراوی ئەنجومەنی کۆمسیاران (دەستەی دادو [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 3-7-2018 17:18:47\n📊 راوکردن لە گەرمیان زیادیکردووە؛ 163 سەرپێچیکار دەستگیرکراون آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Jul 3 2018 10:24AM\n👁 اێ بەخشە 1,300 گل سئرکریائە(دێینە)\nدواڕۆژ، سیروان حەسەن پۆلیسی دارستانی گەرمیان ئاش [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 3-7-2018 10:24:47\n👁 اێ بەخشە 1,225 گل سئرکریائە(دێینە)


تیمی ڤایرۆسی کۆرۆنای باشماخ چەند رێنماییەکى نوێى بۆ گەشتى ئێران بڵاوکردەوە و دەڵێت هەر هاوڵاتیەک ڤاکسینی پێکوتەی کۆرۆنای لەخۆی نەدابێت ئەوا پێویستە پشکنینی PCR ى پێبێت.\nتیمەکە لە راگەیەنراوێکدا (11ی تشرینی دووەمی 2021) ئاماژەى بەوەکردووە، هەر هاوڵاتیەک هەردوو دۆزی ڤاکسینی دژی ڤایرۆسی کۆرۆنای ئەنجام دابێت ئەوا پێویست بەپشکنین ناکات . واتە پێویست ناکات هیچ جۆرە پشکنینێک لەگەڵ خۆیدا ببات تەنها بەکارتی ڤاکسینەکە سەفەردەکات و هیچ بڕە پارەیەک نادات و پێویستی بەپشکنین نابێت.\nئاگاداری و ڕێنمایی !\nبۆ بەرچاو ڕوونی هاوڵاتیانی عێراق و هەرێمی کوردستان بەتایبەتی ئەوانەی سەفەری ووڵاتی ئێران دەکەن بەڕێگەی ووشکانی لەڕێگەی کۆمەڵگای دەروازەی نێودەوڵەتی باشماخەوە\nــ یەکەم لەکاتی ڕۆشتندا\n٭ هەر هاوڵاتیەک هەردوو دۆزی ڤاکسینی دژی ڤایرۆسی کۆرۆنای ئەنجام دابێت ئەوا پێویست بەپشکنین ناکات . واتە پێویست ناکات هیچ جۆرە پشکنینێک لەگەڵ خۆیدا ببات تەنها بەکارتی ڤاکسینەکە سەفەردەکات و هیچ بڕە پارەیەک نادات و پێویستی بەپشکنین نابێت.\n٭ هەر هاوڵاتیەک ڤاکسینی پێکوتەی کۆرۆنای لەخۆی نەدابێت ئەوا پێویستە پشکنینی PCR پێبێت\n٭ پشکنینی PCR نەخۆشخانەی تاهیر علی والی بەگ و نەخۆشخانەی علی ناجی بۆماوەی 48 کاتژمێر کاری پێدەکرێت ئەگەر ئەو کاتەی بەسەردا تێنەپەڕی بێت ئەوالەکاتی هاتنەوەدا پشکنینی بۆ ئەنجام نادرێت و تەنها ڕێگە پێدانی بۆ دەکرێت واتە هیچ بڕە پارەیەک نادات\n٭ سەرجەم پشکنینەکانی تر تەنها بۆ سەفەر کردن بەکار دێت ئەویش دەبێت 48 کاتژمێر زیاتری بەسەردا تێنە پەڕی بێت واتە لەکاتی گەڕانەوەدا دەبێت دوبارە پشکنین بکاتەوەو کەبڕەکەی 40چل هەزار دیناری لێوەر دەگیرێت\n٭ هەر هاوڵاتیەک ڤاکسینی کۆرۆنای بەکارنەهێنابێ بەو پشکنینانەی لەسەرەوە ئاماژەمان پێدا بەو ڕێکارانە دەتوانێت سەفەری ووڵاتی ئێران بکات .\nــ دووەم لەکاتی گەڕانەوە بۆ هەرێمی کوردستان\n٭ هەر هاوڵاتیەک هەردوو دۆزی ڤاکسینی کۆرۆنای بەکارهێنا بێت پشکنینی بۆناکرێت و تەنها ڕێگەپێدانی بۆدەکرێت و هیچ بڕە پارەیەکی لێوەر ناگیرێ.\n٭ بەرکەوتوانی چەکی کیمیایی و نەخۆشانی شێر پەنجە پشکنینیان بۆ ئەنجام دەدرێت بەڵام هیچ بڕە پارەیەکیان لێ وەر ناگیرێت.\n٭ ئەو خوێندکارانەی لەووڵاتی ئێران دەخوێنن لەکاتی گەڕانەوەیان پشکنینیان بۆ ئەنجام دەدرێت بەڵام هیچ بڕە پارەیەکیان لێ وەر ناگیرێت بەمەرجێک بەڵگەیان پێبێت بۆسەلماندنیان کەخوێندکارن یان ئیقامەی خوێندن یان باجی خوێندکاری پێبێت.\n٭منداڵانی خوار تەمەن 12 ساڵ پشکنینیان بۆ ئەنجام نادرێت و تەنها ڕێگەپێدانیان بۆ دەکرێت واتە هیچ بڕە پارەیەک نادەن.\n٭ ئەو هاوڵاتیانەی لەووڵاتی ئێران پشکنینی PCR دەکەن و کەمتر لە 48کاتژمێری بەسەردا تێنەپەڕی بێت بەمەرجێک پشکنینەکەیان معتبر و باوەڕپێکراو بێت پشکنینیان بۆئەنجام نادەینەوەو تەنها ڕێگە پێدانیان بۆ دەکەین واتە هیچ بڕە بارەیەک نادەن .\n٭ئەوهاوڵاتیانەی کە ڤاکسینیان نەکردوەو پشکنینیان پێنیە لەکاتی گەڕانەوەیاندا یان هاوڵاتیانی ئێرانی کەسەردانی هەرێمی کوردستان دەکە ن پشکنینیان بۆئەنجام دەدەین وبڕی 40هەزار دیناریان لێ وەر دەگیرێ .\nبەهیوای سەلامەتی بۆ هەمو لایەک .\n( تیمی ڤایرۆسی کۆرۆنای باشماخ )\nدەسەڵاتی فڕۆکەوانی ڕێنمایی نوێی گەشتکردنی ڕاگەیاند\n2021.11.01 - 20:25\nهۆشدارییەكی مەترسیدار بۆ مرۆڤایەتی لەبارەی جەمسەری باشوورەوە\n2021.11.25 - 15:51\nمەسرور بارزانى: کار بۆ ناسینەوەى کۆچبەرە خنکاوەکان دەکەین\n2021.11.25 - 14:44


به‌ڕێوه‌به‌ری چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانانی هه‌ولێر: 270 منداڵ و 165 ئافره‌تی بەندکراومان لایە - باسنیوز\nبه‌ڕێوه‌به‌ری چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانانی هه‌ولێر: 270 منداڵ و 165 ئافره‌تی بەندکراومان لایە\n"7 ئافره‌ت بڕیاری له‌سێداره‌دانیان هەیە"\n09/07/2017 - 16:08\nله‌م دیمانه‌ی تایبه‌ته‌ی (باس)دا، دیمه‌ن محه‌مه‌د بایز، به‌ڕێوه‌به‌ری چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانانی هه‌ولێر ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات، به‌هۆی تاوانی كوشتنه‌وه 7 ئافره‌ت بڕیاری له‌سێداره‌دانیان بۆ ده‌رچووه، ئاشكراشی ده‌كا، له ساڵی 2015 كۆی گشتیی به‌ندكراوان 200 كه‌س بوون، به‌ڵام له 2016 و له پێنج مانگی سه‌ره‌تای 2017دا ژماره‌ی به‌ندكراوان به‌رزبووه‌ته‌وه بۆ 472 به‌ندكراو.\n(باس) ئامانج له كاره‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانان چییه؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: ئامانجمان ئه‌وه‌یه ئه‌و كه‌سانه‌ی هه‌ڵه‌یه‌ك له ژیانیاندا ده‌كه‌ن یان تاوانێك ئه‌نجام ده‌ده‌ن، دوای په‌روه‌رده و ڕاهێنانیان جارێكی تر شیاندنه‌وه و گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ نێو كۆمه‌ڵگا به شێوه‌یه‌كی ته‌ندروست، لێره‌دا ژیانیان ده‌پارێزرێت و هه‌موو پێداویستییەكیان بۆ دابین ده‌كرێ، تاو ئه‌و كاته‌ی حوكمه‌كه‌یان ته‌واو ده‌بێت و ده‌گه‌ڕێنه‌وه لای كه‌سوكاریان.\n(باس) زیندانیكراوه‌كانی له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانان كێن؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌هێنرێنه نێو چاكسازی، ئه‌و كه‌سانه‌ن كه پێشێلی یاساكانیان كردووه و لادان و تاوانیان ئه‌نجام داوه له ڕێساكانی نێو كۆمه‌ڵگا و یاسا ده‌ستیان به‌سه‌ردا ده‌گرێ، تا ئه‌و كاته‌ی تاوانه‌كه له‌سه‌ریان ده‌سه‌پێ، یاخود ئه‌وكاته‌ی حوكمه‌كانیان ته‌واو ده‌بێت.\n(باس) له‌سه‌ر چ جۆره تاوانێك به‌ند كراون؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانان به تاوانی كوشتن و تیرۆر به‌ند كراون، به‌شێكیشیان له‌سه‌ر تاوانی ماده‌ی هۆشبه‌ر و ڕه‌وشتی، هه‌روه‌ها خێزانی و چه‌ندین تاوانی تر بووه.\n(باس) ئەگه‌ر تاوان ئه‌نجام بده‌ن له ته‌مه‌نی چه‌ند ساڵییه‌وه زیندانی ده‌كرێن؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: سه‌رجه‌میان ئافره‌ت و منداڵ و هه‌رزه‌كارن، به‌پێی یاسا له ته‌مه‌نی (11) ساڵییه‌وه كه‌سێك تاوانێك ئه‌نجام بدات ده‌هێنرێته نێو چاكسازی، بۆ كوڕان تا ته‌مه‌نی (18) ساڵییه، به‌ڵام بۆ ئافره‌تان له ته‌مه‌نی (11) ساڵی تا ئه‌وكاته‌ی حوكمی ته‌واو ده‌بێت.\n(باس) جۆری تاوانه‌كان له‌نێوان كچ و كوڕدا چۆنه، واتا كچ هه‌یه لای ئێوه به‌ند كرابێت و تاوانی كوشتنی ئه‌نجام دابێت؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: له ئه‌نجامدانی تاواندا به‌پێی یاسا هیچ جیاوازییه‌ك له‌نێوان كچ و كوڕدا نییه، بۆ نموونه كچ لامانه به تاوانی كوشتن به‌ند كراوه و له ته‌مه‌نێكی بچووكیشدا تاوانی كوشتنی ئه‌نجام داوه.\n(باس) ئایا له زیندانه‌كاندا زۆر له منداڵ كراوه دان به تاوانه‌كه‌یدا بنێت و ئازار بدرێت؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: ئه‌و به‌نداكراوانه‌ی دێنه لای ئێمه بە سیستمی چاكسازی مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌كرێ و سه‌ره‌تا پشكنینی ته‌ندروستیی جه‌سته‌یی بۆ كه‌سی تاوانبار ده‌كرێت و سه‌رجه‌م تاوانباره‌كان ڕاپۆرتی پزیشكییان هه‌یه. سه‌باره‌ت به دانپێدانانی منداڵان بۆ ئه‌و تاوانەی كردوویه‌تی هیچ ئازار و ئه‌شكه‌نجەیەك نادرێن، ئێمه ده‌زگایه‌ك نین لێكۆڵینه‌وه بكه‌ین، به‌ڵكوو ته‌نیا شیاندنه‌وه ده‌كه‌ین.\n(باس) چه‌ند منداڵ له چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانان له هه‌ولێر به‌هۆی تاوانه‌وه به‌ند كراون؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: ژماره‌ی ئه‌و منداڵانه‌ی له چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانان، كه تاوانیان ئه‌نجام داوه، به گشتی بریتییه له 270 منداڵ به ڕاگیراو و سزادراو.\n(باس) ئەی ژمارەی ئه‌و ئافره‌تانه‌ی تاوانیان ئه‌نجام داوه چه‌نده؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د بایز: ئه‌و ئافره‌تانه‌ی كه تاوانی گه‌وره و بچووكیان ئه‌نجام داوه 165 ئافره‌تن به ڕاگیراو و سزادراو.\n(باس) ئه‌وانەی تاوان ئه‌نجام ده‌ده‌ن زیاتر له چ ئاستێكی كۆمه‌ڵگادان؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: زیاتر له چینی خوارەوەن و كه‌سانێكن ئاستی خوێنده‌وارییان له پله‌یه‌كی نزمدایه، به‌ڵام ناتوانین به ڕه‌هایی باسی بكه‌ین، چونكه كه‌سی ده‌وڵه‌مه‌ند و خوێنده‌واریش لامان به‌ند كراون.\n(باس) ده‌گوترێت ژماره‌یه‌ك ئافره‌ت لای ئێوه به تۆمه‌تی كوشتنی كه‌سوكاریان به‌ند كراون، ڕاسته؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: به‌ڵی ڕاسته، ئافره‌تمان لایه به تۆمه‌تی كوشتنی هاوسه‌ری یاخود باوكی ده‌ستگیر كراوه به‌ند كراوه. ئه‌مه‌ش تاوانه به‌پێی یاسا و چاكسازییه‌كه‌شمان جێگای گرتنه‌خۆی ئەو تاوانبارانه‌یە.\n(باس) چ پڕۆژه‌یه‌كتان هه‌یه بۆ ڕەواندنه‌وه‌ی بیری توندوتیژی بۆ ئه‌و منداڵانه‌ی كه به كه‌یسی تەندڕەوی تێوە گلاون؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: له رێگه‌ی چه‌ند توێژه‌رێكی ده‌روونی و كۆمه‌ڵاته‌ییه‌وه ڕێنمایی ده‌ده‌رێت به به‌ندكراون بۆ ئه‌وه‌ی دووباره تاوان و هه‌ڵه ئه‌نجام نه‌ده‌ن، هه‌روه‌ها به‌ڕێوه‌به‌راتییه‌كه‌مان چه‌ندین به‌رنامه و پڕۆگرامی داڕشتووه بۆ ڕاوه‌ندنه‌وه‌ی بیری توندڕه‌وه‌ی له‌سه‌ر به‌ندكراوان، چ له خودی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیمان و ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و كه‌سانی خۆبه‌خش له بواری په‌ره‌پێدانی مرۆیی، به ئه‌نجامدانی كۆڕ و سیمینار و چالاكیی جۆراوجۆر وه‌ك وه‌رزشكردن، كردنه‌وه‌ی خولی جۆراوجۆر و خوێندنه‌وه‌ی كتێب و نیشاندانی فلیمی دۆكیۆمێنتاری به به‌ندكراوان.\n(باس) ئه‌و منداڵانه‌ی لای ئێوه به‌ند كراون، دوای ئازادكردنیان چۆن له كۆمه‌ڵگا مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌كرێ؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: هه‌ر كه‌سێك دوای ته‌واوبوونی حوكمه‌كه‌ی كه ڕه‌وانه‌ی ماڵه‌وه ده‌كرێته‌وه، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئاستی هۆشیاری و ڕۆشنبیریی كۆمه‌ڵگا و له‌لایه‌ن كه‌سوكاریەوه پێشوازیی لێ ده‌كرێت، ئێمه وه‌كو چاكسازی چاودێریی ئه‌و كه‌سه دەکەین تا 3 مانگ دوای ئازادبوونی و به‌دواداچوون بۆ ژیان و گوزه‌رانیشی ده‌كه‌ین. به‌ڵام له كاتێكدا ئه‌و كه‌سانه‌ی دوای ئازادبوونیان كه له‌لایان كه‌سوكاریانەوە وه‌رناگیرێنه‌وه، ڕه‌وانه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی داڵده‌دانی ئافره‌تان ده‌كرێن. داواشمان له وه‌زارتی كار و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی كردووه بۆ دروستكردنی سه‌نته‌رێك بۆ ئه‌و ئافره‌تانە.\n(باس) ئه‌و منداڵانه‌ی لای ئێوه به‌ند كراون، ڕێگه ده‌ده‌رێت جارێكی تر له قوتابخانه‌دا بخوێنن؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: هه‌موو به‌نداكراوێك لای ئێمه مافی به‌شداربوونی پڕۆسه‌ی خوێندنی هه‌یه به‌بێ جیاوازی، ئێمه له‌نێو چاكسازییه‌كه‌مان قوتابخانه‌یه‌كه‌مان هه‌یه هه‌مان سیسته‌می په‌روه‌رده و قوتابخانه‌ی ئاسایی خوێندن ئه‌نجام ده‌ده‌ن، به‌ڵام ئه‌و مندڵانەی عه‌ره‌بن، كێشه‌ی پرۆگرامی عه‌ره‌بیمان هه‌یه، چه‌ندین جاریش داوامان له وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده كردووه وه‌ڵامیان نه‌داوینه‌تەوه.\n(باس) ده‌گوترێت هه‌ندێ ئافره‌تی بیانی له چاكسازیی ئافره‌تان و نه‌وجه‌وانان به‌ند كراون، هۆكاری به‌ندكردنه‌كه چییه؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د بایز: به‌ڵێ راسته، به‌هۆی ئه‌نجامدانی تاوانی دزی و شه‌ڕه‌وه، ئه‌و ژنانه‌ی كێشه‌یان هه‌بووه له‌گه‌ڵ ئه‌و ماڵانه‌ی كاری خزمه‌تگوزارییان تێدا كردووه، ئافره‌تی ئه‌سیوپی و ئه‌نده‌نووسی و شوێنی تریش له‌خۆ ده‌گرێت كه تێدیا به‌ند كراون.\n(باس): چه‌ند ئافره‌ت به‌هۆی تاوانه‌وه بڕیاری له‌سێداره‌دانیان بۆ ده‌رچووه و ته‌مه‌نیان چه‌نده؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: له چاكسازیدا 7 ئافره‌ت هه‌ن بڕیاری له‌سێداره‌دانیان هەیە و له ته‌مه‌نی جیاجیادان. ئه‌و ئافره‌تانه‌ش کە به تاوانی كوشتن ئه‌و سزایه‌یان بۆ ده‌رچووه، له ماوه‌ی 15 ساڵی ڕابردوو تا ئێستا ئه‌و سزایه ده‌رچووه، له‌به‌رئه‌وه‌ی سزای له‌سێداره‌دان یاساییه و له یاسادا هه‌یه.\n(باس) ژماره‌ی به‌ندكراون به گشتی به‌راورد به ساڵانی رابردوو زیادی كردووه یان كه‌م؟\nدیمه‌ن محه‌مه‌د: له ساڵی 2015 كۆی گشتیی به‌ندكراون 200 به‌ندكراو بوو، به‌ڵام له ساڵی 2016 و له پێنج مانگی سه‌ره‌تای 2017دا ژماره‌یان به‌رز بووه‌وه بۆ 472 به‌ندكراو، رێژه‌كه به‌راورد به ساڵانی رابردوو زۆر زیادی كردووه.\nزیاتر... سەروین موحسین\nدهۆك.. به ده‌یان سه‌ر ئاژه‌ڵ به‌هۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌كانی گه‌رماوه مردار بوونه‌وه\nدهۆک.. کەسێکی دیکە لە ئاودا خنکا\nدهۆک.. منداڵێکی شەش ساڵان برایەکی خۆی کوشت\nگەنجێك لە زێی خازر خنكا


ئەشکەنجە و غرووری بەندیی سیاسی\nمحەممەد محەممەدی 5 / 2 / 2019\nکەمتر لە یەک مانگ بەسەر ئازادبوونەکەمدا تێپەڕیبوو کە لە ڕادیۆ حیزبەوە پەیامم بۆ هات کە «قەندیل ١» وەرە بۆ لامان. بەڕادەیەک بەو هەواڵە خۆشحاڵ بووم کە ئەشکەنجە و جەزرەبەکانی ئەو ماوەیەم بەتەواوی لەبیر چۆوە. دوای چەند ڕۆژان خۆم گەیاندە بنکەکانی حیزب لە باشووری کوردستان و پاش دیدار تازە کردنەوەیەک و ڕاسپاردنی هێندێک ئەرک؛ سەر لە نوێ سازمان درام و گەڕامەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان و دیسانەوە دەستم کردەوە بە چالاکی و سازکردنەوەی هەستە تەشکیلاتییەکانمان. هاوکات لەگەڵ بەڕێوەبردنی ئەرک و چالاکیی حیزبی خەریکی کاروکاسبیش بووم، ڕۆژێک لە نێوشاری دێولان تووشی مەئموورێک بووم و پێی گوتم: «ئەوە نەگیراوی؟» گوتم تازە ئازاد بووم و ئەویش گوتی کە نا ئەتۆ هێشتا ساڵێک لە حوکمەکەت ماوە و چ قازییەکی وا وا لێهاتوو، ئەو یەک ساڵەی تۆی کردووەتە تەعلیقی؟ لەدوای ئەوە زۆری نەخایاند قۆڵبەست کرام و پاش 40 ڕۆژان ئەشکەنجە و لێپێچینەوە، هیچم لەسەر نەسەلمێندرا بە دانانی بارمتە و بەشێوەی کاتی ئازاد کرام، بەڵام بازجووەکە پێی گوتم کە ئەو یەک ساڵە هەر دەبێ بکێشی و دادگا ناتوانێ بۆت بکاتە تەعلیقی؛ بە هەر شێوەیەک بوو بڕیاری خۆیان بردە سەرێ و دەستبەسەریان کردم و بۆ زیندانی ناوەندیی سنە گواسترامەوە. لە زیندان بێجگە لە حەسەن گۆران هەموو هاوڕێیانی پێشووم لەوێ مابوون.\nلێرەدا بەجێیە چەند بیرەوەرییەکی خۆم لە ڕۆژانی زیندانم بگێڕمەوە؛ شەهید محەممەد نەدیمی کە ئەو کات پێکەوە لە زیندان بووین، ڕۆژێک لە سەر ئەوەی کەسێک سووکایەتیی کردووە بە شەهیدان، لەگەڵی بەشەڕ هات و هێندی لێدا کابرا یەکڕاست بۆ نەخۆشخانەی دەرەوەی زیندان گوازرایەوە و شەهید محەممەدیش بۆ زیندانی تاکەکەسی. لە دوای چەند ڕۆژێک لەو ڕووداوە گەڕانەوەی بۆ بەند، هات بۆ لام و لێی پرسیم: «دەزانی ئەمڕۆ چ ڕۆژێکە؟» لە وڵامدا گوتم بەڵێ، ڕۆژی شەهیدانی کوردستانە. پێی گوتم دەی باشە بۆ وا بێهەست و بێهەڵوێستی؟ دوایە وەرە بۆ مزگەوتی زیندان. کە چووم دیتم زۆربەی هەرەزۆری حیزبییەکانی لەوێ کۆ کردووەتەوە و، هەر لەوێدا و بە ساکاری بۆنەیەکمان ڕێک خست و ئەو کارە بووە هۆی ورەبەخشینێکی زۆر بە من و هەموو هاوڕێیانی دیکەش. سێ ڕۆژ دواتر، واتە ڕۆژی سێزدەبەدەر کەش و هەوایەکی زۆر خۆشی هەبوو و ئێمەش سفرەی نەهارمان لە حەوشەی زیندان ڕاخستبوو کە بانگیان کردم بۆ ژووری چاوپێکەوتن. بەپەلە ڕۆشتم دیتم دایکم هاتووە بۆ سەردانم (چاوپێکەوتنەکانمان لە پشت شووشە و بە تەلەفوون بوو)، دایکم خەمێکی گەورە بە ڕوخسارییەوە دیار بوو، لە پاش چاک و چۆنی، لە کەش و هەوای دەرێم پرسی و ئەویش لە وڵامدا گوتی: «باران و بەفرێکە ڕۆڵەگیان هیچ کەسێک ناتوانێ ماڵەوماڵ بکا و هەموو لە ماڵ خزیون! لە درێژەی قسەکانیدا باسی لەوە کرد کە چێشت و نانێکی زۆری ساز کردووە و زۆر لە بەرپرسانی زیندان پاڕاوەتەوە و تەنانەت سەرشانی یەکیشیانی ماچ کردبوو بەڵام بەو حاڵەش نەیانهێشتبوو خواردنەکانمان بۆ بێنێ. بەوەی کە دایکم لەبەریان پاڕابۆوە زۆر تێک چووم و لەسەر دڵم گران هات، چونکی دوو ڕۆژ پێشتریش، باوکم قەندی بۆ هێنابووم و مەئموورەکان لێیان وەرگرتبوو و هەموو قەندەکەیان لە بەر دەرکی زیندان پڕش و بڵاو کردبۆوە. قسەکانی دایکم و ڕوخساری شەکەت وماندووی و دڵشکاوییەکەی ئاگری لە جەستەم بەردابوو. خۆم پێ ڕانەگیرا، لە قوڵپەی گریانم دا و دایکمم بەبێ ماڵاوایی کردن بەجێهێشت!\nساڵی 76 کە لە زیندان ئازاد بووم، بۆ ماوەیەک چالاکییەکانم ڕاگرت هەتا دیسان لەلایەن حیزبەوە پێوەندیم پێوە کرا و سەر لە نوێ لەگەڵ هاوڕێیان خۆمان سازمان دایەوە و دەستمان بە کار و چالاکییەکانمان لە ناوچەکانی دێولان و سنە کردەوە. لە ساڵەکانی 77 تا 82 بە دەیان جار ماوە ماوە گیراوم، ئەشکەنجە کراوم و دوایە بەردراوم. جاری واش هەبووە بە ماشێن لە بەیانییەوە ڕفێندراوم و هەتا ئێوارێ لە دوای لێدان و بێڕێزی کردن و هەڕەشە و گوڕەشە، لە دەرەوەی شار فڕێیان داومەتە خوارێ و؛ ئەگەر بمهەوێ باسیان بکەم زۆر دەخایەنێ.\nکە ژیانی هاوبەشیشم پێک هێنا هەر بە هەمان شێوە و بگرە سوورتر لە جاران درێژەم بە کار و چالاکییەکانم دا. ڕۆژی زەماوەندەکەم 26ی سەرماوەز دانابوو. ئەوەش ناوەندە ئەمنیەتییەکانی ڕێژیم لە دێولانی هار کردبوو و هاتن لێمانی تێکدەن و بمگرن؛ بەڵام بە حەول و تکای پیاوانی ڕیش سپی و خۆشناوی ناوچەکە پێش بەم کارە گیرا. دواتریش بەبۆنەی چالاکی و هەڵسووڕان لە بۆنەکان و بەڕێوەبردنی بەشکۆی جێژنی نەورۆز و... چەند جارێکی دیکە گیرام و ئازاد کرام و هەر جارەی نیزیک بە مانگ دەیانخستمە بەندیخانەی ئیتلاعاتەوە.\nلەتبوونی حیزب یەکێک لە ناخۆشترین ڕووداوەکانی ژیانم بوو. لە دوای لەتبوونی حیزب گوشاری زیاتریان خستە سەرمان و تەنانەت چەند جار بەڕاشکاوی هەڕەشەی کوشتنم لێکرا. ئەوکات دووکانێکی وێنەگرییم هەبوو کە وەک بنکەیەکی حیزبی چاویان لێدەکرد و زۆریان حەول دا ئەو دووکانەم نەمێنێ. هەتا ڕۆژێکی چووم بۆ سەر کار و دووکانم هەڵگرت و هەر کە دەزگاکانم هەڵکرد لەپڕ دەزگاکان تەقینەوە و دووکانەکەم ئاگری گرت و سووتا. لە ئیدارەی بیمە پێیان گوتم کە ناتوانین خەسارەتی دووکانەکەت قەرەبوو بکەینەوە و ئەمە بڕیارێکە لە سەرووترەوە هاتووە. بانگ کرامە ئیتلاعات و بەرپرسی ئیتلاعاتیش دڵنیای کردم و پێی گوتم کە بۆخۆمان ئەو کارەمان کردووە و پێشمان خۆش بێ تەنانەت دەشتکوژین، بۆیە ئاگات لە خۆت و هەڵسوکەوتەکانت بن...\nلە دوای کۆنگرەی 14، کۆبوونەوەیەکمان بۆ ئەندامان گرتبوو. دە ڕۆژ ڕانەبردبوو کە هەڵیان کوتایە سەر ماڵمان و کتێب و هەموو کەلوپەلە شەخسییەکانمیان لە چەند تەلیس کرد و لەگەڵ خۆیان بە دەست بەستراوەیی بردیانم. لە پاش زیاتر لە سێ مانگ تەحەممولی زۆرترین و قورسترین ئەشکەنجەکان و ئازاردانی ڕووحی و جەستەیی لە زیندانی تاکەکەسیدا درامە زیندانی شاری سنە و دواتر بەڕێی بەندیخانەی قوروە کرام.


په‌كه‌كه به‌رده‌وامییا خه‌تا داعشێ یه ل باشوورێ كوردستانێ - دارکا مازی\nپه‌كه‌كه به‌رده‌وامییا خه‌تا داعشێ یه ل باشوورێ كوردستانێ\nهه‌ر چه‌ند پاشتره، پیلانێن په‌كه‌كێ یێن شه‌رخوازیێ ل دژی باشوورێ كوردستانێ پتر زه‌لال دبن، ئه‌ڤ رێخستنه ب هه‌ر ره‌نگێ بیت، دخوازیت ئه‌ڤ پارچه‌یا كوردستانێ بهێته تێك برن و بێ رومه‌ت كرن، ژ بۆ په‌كه‌كێ نه‌گرنگه ئه‌ڤ یه‌ك دێ ب چ ئاوایی هێته كرن، خوه ئه‌گه‌ر پێویست كر ب ته‌رزێ ته‌رۆریستان ژی ته‌ڤ بگه‌ریت، په‌كه‌كه دبێژیت: «ما قه‌ی ته‌رۆریست ژ مه باشتر دزانن ته‌رۆرێ بكن، نا زاتن یێ كو د ڤێ مژارێ ده پر لەهەنگ ئه‌من».\nژ مه‌ها 10 یا ڤێ سالێ ڤه، رێخستنا په‌كه‌كێ 5 «چالاكی»! ل باشوورێ كوردستانێ ئه‌نجام دانه، تو ژ كیژان زاویی ل ڤان چالاكییان بنێری، دێ هه‌ر بكه‌ڤن د خانه‌یا ته‌رۆرێ دا، ئه‌ڤ «چالاكی» ئه‌ڤن:\nته‌رۆر كرنا رێڤه‌به‌رێ ئاساییشا خالا سینۆر یا سه‌رزێری غازی سالح ئالیخان.\nته‌قاندنا مینان ب هێزێن پێشمه‌رگه‌ی ڤه ل چه‌مانكێ.\nسۆتنا باره‌گه‌هێن حزبی و حكوومی د خوه‌پیشاندانێن سلێمانیێ دا.\nئێریشا سه‌ر پێشمه‌رگه‌یان ل گوندێ سه‌رگه‌لێ ل قه‌زا ئامێدیێ.\nد ڤان هه‌موو ئێریشان دا كو ئه‌ڤ رێخستنا نه‌كوردستانی ناڤێ «چالاكییان» لێ دكه‌ت، یه‌ك ته‌رز هاتییه بكارئینان، ئه‌م دێ ب كورتی شرۆڤه بكه‌ن، پشتره هوون بریارێ ل سه‌ر بده‌ن، كانێ ئه‌ڤه وه‌لاتپارێزی یه یان ژی ته‌رۆره دهێته كرن؟\nد ئێریشا ئێكێ دا كو تێدا ئه‌فسه‌ر غازی سالح ئالیخان تێدا هاتییه هه‌ده‌ف كرن، رێخستنا په‌كه‌كێ چه‌كدارێن خوه یێن نیشانه‌شكێن ئه‌ركدار كرن، ئه‌ڤ چه‌كدار چوونه سه‌ر مالا غازی و ب چەکێ نیشانەشکێن ئه‌و ل ناڤ زارۆكێن وی شه‌هید كر.\nد ئێریشا دووێ دا، رێخستنا په‌كه‌كێ بۆرییا په‌ترۆلێ یا باشوورێ كوردستانێ ته‌قاند، ئه‌رێ هه‌گه‌ر وه‌ك تو بانگه‌شێ بۆ خوه دكه‌ی كو تو ل دژی تركیێ ته‌ڤ دگه‌ری، بۆچی هه‌وه بۆرییا تركیێ نەتەقاند و یا كوردستانێ ته‌قاند، ما ئه‌ڤ بۆری نه چاڤكانییا سه‌ره‌كه یا ژیارا گه‌لێ كوردستانێ یه، گەر وەکە هوون دبێژن ژ بۆ زیان گه‌هاندنێ ب ترکیێ ئەو کار كربیت، ژ خوە ل نێزیكی بۆرییا پەترۆلا کوردستانێ 3 بۆریێن دی هەنە کو یەک ژ وان 100٪ ترکی یە و دێ زیانێن وێ ژ بۆ ترکیێ پر زیدەتر بن، چما ئەو بۆری نەهات تەقاندن؟\nد ئێریشا سێیه‌مین دا، چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل سینۆرێ ناڤچه‌یا چه‌مانكی، مین و بۆمب ب ئۆتۆمبێلێن پێشمه‌رگه‌یان ڤه ته‌قاندن، پشتره ب چه‌كێ BKC و RBG ته‌قه ل پێشمه‌رگه‌یێن بریندار كر.\nد خوه‌پێشاندانێن رۆژێن رابووری ژی دا، په‌كه‌كێ چه‌كدارێن خوه ب جلێن مه‌ده‌نی هنارتن ناڤا خوه‌پێشاندێران، وان باره‌گه‌هێن حزبی و حكوومی و خواندنگه‌هـ سۆتن، ل كاله‌مێران دان.\nتشتێ عه‌جێب ل ڤێرێ ئه‌و بوو، گه‌لۆ بیرا هه‌وه دهێت وه‌ختێ كو داعشێ په‌یامێن خوه یێن گه‌ف كرنێ ب رێیا دیمه‌نێن ڤیدیۆیی و ب ده‌ڤێ چه‌كدارێن خوه یێن سه‌روچاڤ نخافتی پارڤه دكرن، رێخستنا په‌كه‌كێ تام مینا داعشێ، په‌یامێن گه‌ف كرنێ ژ بۆ حكوومه‌تا باشوورێ وه‌لات ب رێیا هنه‌ك چه‌كدارێن خوه یێن سه‌روچاڤ نخافتی به‌لاڤ دكه‌ت.\nد داوی ئێریش دا كو ل شه‌ڤا ده‌رباسبوویی پێكهاتییه، چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ته‌قه ل نوقته‌یه‌كا پێشمه‌رگه ل نێزی گوندێ سه‌رگه‌لێ كر کو دکەڤە رۆژهلاتێ ناڤەندا ئامێدیێ ب دووراتیا 3 کم و ره‌ڤییان.\nگه‌لۆ هوون چ ژ بۆ ڤا جۆرە ئێریشان دبێژن؟ ما قه‌ی ئه‌ڤ چالاكی نه په‌كه‌كه دكه‌ت یان ژی شه‌رخوازی و ته‌رۆره؟ هوون دكارن جوداتییه‌كێ ل نێڤبه‌را ئاوایێ ته‌ڤگه‌ریانا داعشێ و ئاوایێ ته‌ڤگه‌ریانا په‌كه‌كێ ل دژی باشوورێ کوردستانێ دیار بكن؟


عێراق.. شوێنەوارەکانی بابل نۆژەندەکرێتەوە\n-بانکی ناوەندی عێراق، یەک ملیار دینار بۆ نۆژەنکردنەوەی شوێنەوارەکانی شاری بابل تەرخان دەکات.\nZana Natık Kerem | 06.07.2019\nبەغدا ـ AA\nبانکی ناوەندی عێراق رایگەیاند کە، یەک ملیار دینار بۆ نۆژەنکردنەوەی شوێنەوارەکانی شاری بابل تەرخان دەکات.\nلە راگەیاندراوێکدا، بانکی ناوەندی عێراق بڵاویکردووەتەوە کە، بە ئامانجی جێبەجێکردنی مەرجی لیژنەی شوێنەوارە جیھانییەکانی یونسکۆ سەبارەت بە لابردنی پاشماوەکان لە شوێنەوارەکانی شاری بابل، یەک ملیار دینار بۆ نۆژەنکردنەوەی شوێنەوارەکانی شارەکە تەرخان دەکات.\nبانکی ناوەندی عێراق ئەوەیشی خستووەتەڕوو لە ماوەکانی داھاتوودا، دوای راوێژ و گفتوگۆ لەگەڵ وەزارەتی رۆشنبیری، شوێنەوارەکانی پارێزگای بابل و لایەنە پەیوەندارەکان، پارەکە بۆ نۆژەنکردنەوەی شوێنەوارەکانی شاری بابل خەرج دەکات.\nدوێنێ ھەینی لیژنەی شوێنەوارە جیھانییەکانی یونسکۆ بەکۆی دەنگ بڕیاریدا، شوێنەوارەکانی شاری بابل بخرێتە ناو لیستی شوێنەوارە جیھانییەکانی رێکخراوەکە، بەو مەرجەی تاوەکو مانگی شوباتی ساڵی داھاتوو شوێنەوارەکانی شارەکە نۆژەن بکرێتەوە و پاشماوەکانی لاببردرێت.\nمانگی شوباتی رابردوو، سەرکۆماری عێراق، بەرھەم ئەحمەد ساڵح داوای لە رێکخراوی یونسکۆ کرد شاری بابل بخاتە لیستی شوێنەوارە جیھانییەکانی رێکخراوەکە.\nشوێنەوارەکانی بابل عێراق نۆژەنكردنەوە\nعێراق ٦٤ منداڵی چەکدارانی داعشی گەڕاندەوە ئۆزبەكستان\nسیستانی بەرپرسیارییەتی کەوتنەوەی قوربانی لە خۆپیشاندانەکان خستە ئەستۆی حکوومەتی عێراق


سووده‌كانى گازۆ بۆ ته‌ندروستى جه‌سته\nیه‌كه‌م: رێ له شێرپه‌نجه ده‌گرێت، گازۆ جۆرێك فلاڤۆنۆڵ تێدایه كه رێ له گه‌شه‌ى خانه تووشبووه‌كانى شێرپه‌نجه ده‌گرێت، هه‌روه‌ها بڕێكى زۆر مسى تێدایه كه یارمه‌تى لابردنى ره‌گه ئازاده‌كان ده‌دات.\nدووه‌م: ته‌ندروستى ئێسك باشتر ده‌كات، گازۆ یارمه‌تى به‌هێزبوونى ئێسكه‌كان ده‌دات، چونكه برێكى زۆر مه‌گنیسیۆم و كالیسیۆمى تێدایه كه دوو سه‌رچاوه‌ى باشن بۆ به‌هێزبوونى ئێسك.\nسێیه‌م: یارمه‌تى دابه‌زینى كێشى له‌ش ده‌دات، هه‌رچه‌نده گازۆ بڕێكى زۆر چه‌ورى تێدایه، به‌ڵام ئه‌و چه‌ورییه جۆرێكى باشه بۆ له‌ش. به‌پێى توێژینه‌وه پزیشكییه‌كان خواردنى گازۆ به‌لایه‌نى كه‌م هه‌فته‌ى دووجار یارمه‌تى كه‌مكردنه‌وه‌ى كێشى له‌ش ده‌دات، بڕێكى زۆر ریشاڵى تێدایه و رێ له قه‌بزى ده‌گرێت و بڕێكى زۆر پێكهاته‌ى خۆراكى به له‌ش ده‌دات.\nچواره‌م: ته‌ندروستى دڵ باشتر ده‌كات، گازۆ ته‌ندروستى دڵ باشتر ده‌كات به‌هۆى ئه‌و ترشه‌ى كه تێیدایه كه هه‌مانشێوه‌ى ئه‌و ترشه‌یه له زه‌یتى زه‌یتووندا هه‌یه. به‌پێی ئه‌و توێژینه‌وه‌یه‌ى كه كراوه، خواردنى گازۆ توانای كه‌مكردنه‌وه‌ى چه‌ورى سیانى هه‌یه كه جۆرێكه له چه‌ورى زیانبه‌خش و هۆكاره بۆ نه‌خۆشییه‌كانى دڵ، هه‌روه‌ها گازۆ كۆڵیسترۆڵى ئازاد و دژه ئۆكسیدى تێدایه كه یارمه‌تى رێگریكردن له نه‌خۆشییه‌كانى دڵ و بۆڕییه‌كانى خوێن ده‌دات.\nپێنجه‌م: رێ له به‌ردى زراو ده‌گرێت، خواردنى نیو كووپ گازۆ له هه‌فته‌یه‌كدا به‌تایبه‌تى بۆ ژنان مه‌ترسى ده‌ركه‌وتنى به‌ردى زراو به‌رێژه‌ى %25 كه‌م ده‌كاته‌وه. یان خواردنى كه‌ره‌ى گازۆ له ژه‌مى نیوه‌ڕواندا به‌هه‌مانشێوه ته‌ندروستى زراو باشتر ده‌كات و له نه‌خۆشى ده‌یپارێزێت.


حكوومه‌تى بولگاریا له سزادانى مانگاكه پاشگه‌ز بووه\nحكوومه‌تى بولگاریا له سه‌ربڕینى ئه‌و مانگایه په‌شیمان بووه كه سنوورى یه‌كێتیى ئه‌وروپاى به‌زاند و بیمه‌ى سه‌لامه‌تى ته‌ندروستى نه‌بوو.\nمانگێك له‌مه‌وبه‌ر مانگاى پینكا له گوندى مازاراچیڤۆى بولگار ون بوو، دواتر ده‌ركه‌وت له گاڕان دابڕاوه و به‌ره‌و وڵاتى سڕبیا رۆیشتووه.\nدواى دوو هه‌فته له‌گه‌ڕانه‌وه‌ى لایه‌نه پێوه‌ندیداره‌كان بڕیاریان دا سزاى بده‌ن و سه‌رى ببڕن، چونكه هیچ كاغه‌ز و بیمه‌یه‌كى نییه بیسه‌لمێنێ ته‌ندروستییه‌كه‌ى باشه و تووشى نه‌خۆشى كوشنده نه‌بووه.\nئه‌م بابه‌ته له‌سه‌ر ئاستى نێوده‌وڵه‌تى گه‌وره كرا، به‌تایبه‌تى به‌ریتانییه‌كان ئه‌وانه‌ى پاڵپشتى جیابوونه‌وه‌ى وڵاته‌كه‌یان ده‌كه‌ن له یه‌كێتیى ئه‌وروپا.\nئه‌وان له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان سزادانى مانگاكه‌یان وه‌ك سته‌مێكى بیرۆكراتى یه‌كێتیى ئه‌وروپا وه‌سف ده‌كرد، هه‌رچه‌نده داكۆكی له‌م پرسه وه‌ك گاڵته ده‌رده‌كه‌ون، به‌ڵام مانگاكه له ململانێى سیاسى یه‌كێتیى ئه‌وروپا سوودمه‌ند بوو.\nچونكه دواجار بولگاریا له بڕیارى سه‌ربڕینى مانگاكه په‌شیمان بووه‌وه.\nوه‌ك سایتى سكاى نیوز باسى كردووه، ئاژانسى ئاسایشى خۆراك پشكنینى بۆ مانگاكه كردووه و سه‌لماندوویه‌تى كه خاوه‌ن ته‌ندروستییه‌كى باشه، بۆیه بڕیار دراوه مانگاكه ره‌وانه‌ى گونده‌كه‌ى خۆى بكرێته‌وه.\nهاورده‌كردنی ئه‌سپی توركی قه‌ده‌غه كرا