گەنجان و ئەمانەت! – بزاڤی خزمەت\nوتاری هەفتانەی م.فەتحوڵڵا گولەن 06.01.2020\n78 14 minutes read\nساڵانێک لەمەوبەر چاوم بە جۆن ئۆکۆنەر کەوت. باسی ئەوەمان دەکرد کە نەوەی نوێی گەنجان لە الله و پێغەمبەرانی دوور دەکەونەوە… ئەویش سەرزەنشتی دەکرد و، تەنانەت قسەیەکی کرد کە لەگەڵ ئاستی پیاوێکی خاوەن تەربیەتی وەک ئەو یەک نەدەهاتەوە.\nوتی” لە حاڵی ئێستادا هەرگیز حەز ناکەم من لە شوێنی خودا بوومایە”.\nمنیش بە نەزاکەتەوە، چەند قسەیەکم بۆ نۆژەنکردنەوەی ئەم جۆرە تێڕوانینەی ئەو ئەنجامدا، وتم کاردیناڵێکی وەک ئەو کە هەموو تەمەنی لە پێناو ئەو ڕێگایە خەرج کردووە، گوزارشتێکی لەو شێوەیە لە بابەتی ئولوهیەتدا، قسەیەکی شیاو نیە.\nئەویش لە وەڵامدا وتی” ئێوە ڕاست دەکەن، من هەڵەم کردووە”.\nپیاوێکی زۆر خاوەن تەربیەت بوو.\nبەڵێ گەنجانی ئێرە، حاڵی دوورکەوتنەوەیان لە پەرستگاکان هەیە.\nئەم قسانەم لەبەر ئەم شتانە کرد:\nکەسێک هاتە ئێرە و زۆر پێداگری لەسەر ئەوە دەکرد کە خۆمان لە توانەوە(ئەسیملاسیۆن) بپارێزین، وتی لەناو ئەم کۆمەڵگایەدا مەتوێنەوە، پارێزگاری لە بەهاکانی خۆتان بکەن، زۆر کۆمەڵگای جیاوازی تر کە پێش ئێوە هاتنە ئێرە، لە نێو کۆمەڵگای ئەمەریکادا توانەوە، گلەیی لەم حاڵە کرد و، پێشنیاری ئەوەی بۆ کردین کە لە شوێنی خۆمان بمێنینەوە و، زۆر جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە گۆڕانکاری بەسەر خۆماندا نەهێنین.\nپێموایە گەر ئێوەش خۆڕاگرانە بوەستن، ئەوا گۆڕانکاریتان بەسەردا نایەت، گەر لە بەرامبەر توانەوە(ئەسیملاسیۆن) بە شێوەیەکی خۆڕاگرانە بوەستن، توشی حاڵێکی لەو شێوەیە نابن…\nبێگومان وەک تاکێکی ئەم کۆمەڵگایەش ئەم کارانە دەکەن، لە بناغەوە وەک تاکێکی ئەم کۆمەڵگایە ئەم کارە دەکەن.\nئێرە کۆمەڵگای ئەمەریکایە. ئیدی لە هەر شوێنێکەوە هاتبێتن، ئیدی لەمەودوا تاکێکن لە کۆمەڵگای ئەمەریکا.\nپێویستە لە ئەرکەکاندا هیچ کەموکورتیەک نەنوێنن، بەڵام بابەتی ئەوەی هەموو کەسێک پارێزگاری لە بەهاکانی خۆی بکات، ئەمەیان بابەتێکی ترە.\nئیدی بە تەواوی وردەکاریەکانەوە.\nپێویستە هیچ کارێکی قاچاغ ئەنجام نەدرێت، بۆ نمونە کاتێک نوێژەکانمان دەکەین، نابێت بیر لەوە بکەینەوە کە ئەوان سەبارەت بە ئێمە بیر لە چی و چی دەکەنەوە، نابێت بڵێین” باشترین شت ئەوەیە کاتێک لەگەڵ ئەماندا بووین، نوێژەکانمان نەکەین”.\nیاخود ئەوەی دەستەی خانمان بڵێن: گەر سەرمان دابپۆشین، ئەوا بەرامبەرمان هەڵوێستێکی جیاواز وەردەگرن…\nلە ڕاستیشدا لە پاڵ ئەوەی کە دەبێت بە شێوەیەکی توندوتۆڵ وابەستەی بەهاکانی خۆمان بین، لە هەمان کاتدا گەر ڕێز لە بەها دینی و میلیەکانی ئەوانیش بگرین، ئەو کاتە دەبینە جێگەی ڕێز.\nکاری قاچاغ لە مرۆڤەکاندا شێوازێک لە سڵەمینەوە دروست دەکات، وەهایان لێدێت دەڵێن:\nئەمانە خەریکی چین؟ چی گۆبەنێکیان بە دەستەوەیە؟ وەهایان لێدێت ئەم جۆرە قسانە دەکەن.\nبەڕای من، خۆمان هەرچیەک بین ئەوە پشان بدەین، بەڵام ئەو شێوازەی خۆمانی پێ دەردەبڕین، نابێت ببێتە ڕێگر لەوەی ڕێز لە بەهاکانی ئەوان بگرین.\nلەوە دەچێت ئەم هەژارە، بە شێوەیەکی کۆڵەوارانە پێشتر ئەم شتانەم عەرزی ئێوە کردبێت:\nئەگەرچی لەوەش دەچێت قسەکانی من نرخێکی نەبێت.\nئێوە لە من باشتر شتەکان دەزانن و، خۆتان لەناو خودی کارەکەدان، جەنابی حەق پاداشتی هەوڵ و کۆششەکانتان بداتەوە.\nمن ساڵانی شەستەکان، لە ئیزمیر سێهەم کەمپی خۆمم ئەنجامدا، بەڵام لە کەمپی سێهەمیشدا هێندەی ئێستا کەس کۆ نەبوو بوویەوە.\nتەنیا لە یەک شوێندا کەمپ ئەنجام دەدرا.\nئەمەش سەرکەوتن و لوتفێکە کەوا جەنابی حەق پێشکەشی هەوڵ و کۆششەکانی ئێوەی کردووە.\nبەڵێ، لە وڵاتی خۆماندا، کە هەموویان موسوڵمانن، من ئەو کاتە بەڕێوەبەری بەشی ناوخۆیی کەستانەپازاری بووم، لەوێ ٢٠٠ خوێندکاری لێبوو.\nکەواتە ئەو کاتە تەواوی ئەوانیشم پێنەبردراوە بۆ ئەو کەمپە.\nکەسانێک لە دەرەوە هاتبوون، لە نێو چادرەکاندا کەمپێکمان ئەنجام دەدا.\nبەڵام جەنابی حەق ئیحسانی لەگەڵدا کردین؛ ئێستا لە هەلومەرجی مۆدێرنەدا، کەمپەکان بە شێوەیەکە کەوا هەموو کەسێک هەلی بەشداریکردنی هەیە، شوێنی خواردن، خواردنەوە، خەوتن هەیە…\nلەوە دەچێت بەلای ئێوەوە سەیر بێت، بەڵام لە کەمپی یەکەم و دووهەمدا، خۆم خواردنم دروست دەکرد.\n٦٠ خوێندکار، ٧٠ خوێندکار، ١٠٠ خوێندکار، خۆم خواردنم بۆیان دروست دەکرد.\nدوێنێش کەسێک شتێکی ئەو کاتەی بیر خستمەوە، وەک نوکتە دەمانگێڕایەوە، هەرکاتێک شیرینی سوتلاجم دەکرد، لەبەردەم چادرەکەی خۆمدا دادەنیشتم، قاپیان دەهێنا و منیش بۆم تێدەکردن. کەوگیرێکم بە دەستمەوە دەگرت و، ئەوانیش قاپ و کەوچکی خۆیان دەهێنا، من لەگەڵ ئەوەی کەوگیرێک سوتلاجم دەکردە قاپی هەریەک لەوانەوە، لە هەمان کاتدا دەموت:\nاِشْرَبِ الْحَلِيبَ، صَلِّ عَلَى الْحَبِيبِ\nئەوانیش ئەمەیان زۆر پێ خۆش بوو.\nشیر بخۆرەوە و سەڵەواتێک لەسەر پێغەمبەری خودا بدە.\nبەڵام هەلومەرجەکانی مۆدێرنە، وەها دەکات کە ئەم کارانە باشتر و ئاسانتر ئەنجام بدرێن، ئیدی نە باوک و دایکان، نە خوێندکارەکان، هیچ شتێک بوونی نیە کە لێی بسڵەمێنەوە… شتێک نیە نیگەرانی ببن.\nسوپاس بۆ خودا، ئینجا ئەم هەموو مرۆڤە کە کۆبۆتەوە.\nئەمەش تەواوی مرۆڤەکانی ناو ئەو کایەیە نیە. لە ویلایەتە جیاوازەکان، هەمان پرۆگرام ئەنجام دەدرێت. هەریەک لە هاوڕێکانی ناو ئەم بازنەیە، هەریەکەیان بەشدارییان لە یەکێک لەو پرۆگرامانە کردووە. هەتا ئێستاش بەردەوامن لەوەی بەشداری لەو جۆرە پڕۆگرامانە بکەن.\nبەڕای منیش پشاندانی جوانیەکانی موسوڵمانێتی، پشاندانی جوانی سیستەمی ئەو دینەی کە پێغەمبەری خودا هێناوێتی، پشاندان و نمایشکردنیان لێرە، کارێکی زۆر گرنگە.\nتەواوی مرۆڤەکان بە پیر و گەنجەوە، یاخود خوێندکارانی ناوەندی و دواناوەندی، زانکۆکان، یاخود ئەو مرۆڤانەی ئێوە وتەنی: ئەو کەسانەی بە بینینیان چاوتان دەگەشەێنێتەوە…\nلە هەمان کاتدا دەشێت هەموو کەسێک لەسەر ئاستی ئێوە، خوازیاری ئەو کارە نەبێت، بەڵام ئەو هەستی هەرەوەزییە، دەگونجێ هەموو کەسێک بهێنێتە سەر ئەو ڕێچکەیە.\nواتە خوازری پێکەوە بوون بن… ئەنجامدانی نوێژی جەماعەت و مەشروعیەتی ئەم کارە.\nتەنانەت زانایەکی وەک ئەحمەدی کوڕی حەنبەل، نوێژکردن بە جەماعەت، بە یەکێک لە ڕوکنەکانی نوێژ ئەژمار دەکات.\nهەروەها قەولێکی تری هەیە کە نوێژی جەماعەت بە واجب دەزانێت.\nبابەتی ئەوەی کەسانی ناو ئەو جەماعەتە، شانیان بدەن بە شانی یەکدیەوە، ئەو هەیەجانەیان پێکەوە بۆ دروست ببێت و، لەمیانەوە بگوازرێتەوە بۆ ئەوی تریان، ئەمەش هەستێکی گرنگی هەرەوەزی دروست دەکات و، لایەنێکی گرنگی ئەم بابەتەیە.\nوەک لە وتەکانی حەزرەتی پیریشدا چاومان پێی دەکەوێت:\nوەک چۆن ئێوە لێرەدا بازنەیەکتان دروست کردووە، هەروەها لە ڕیزی دواوە بازنەیەکی تر و، ڕیزی دواتر بازنەیەکی ترتان دروست کردووە، ئەم بازنانە بەم شێوەیە بەردەوام دەبێت، هەتا دەگاتە “سدرة المنتهی”.\nهەتا بازنەی ناو فریشتەکان بەردەوامی دەبێت.\nئێوە هەرچیەک بڵێن، ئەوانیش دووبارەی دەکەنەوە.\nئەو شتانەی ئێوە کۆڵەوارانە دەیڵێن، چەشنی ئەوەی لەلایەن کۆرسێکی گەورە وترابێت، دووبارە دەکرێتەوە.\nخودایە نەک هەر خۆم، تەواوی ئەم مرۆڤانەی لە نێو ئەم بازنەیەدا بوونیان هەیە، هەموومان پێکەوە تەنیا بەندایەتی بۆ تۆ ئەنجام دەدەین، هەروەها بە ناوی ئەنجامدانی ئەو بەندایەتیەشەوە، داوای یارمەتی تەنیا لە تۆ دەکەین.\nدەبێت بابەتی نوێژی جەماعەت، بەم شێوەیە لەسەر ئاستێکی باڵا هەڵبسەنگێنین.\nلێرەشدا دەبێت بابەتەکە تەنیا لە ڕووی یەک نوێژەوە وەرنەگرین.\nڕۆژانە نوێژەکان بە جەماعەت ئەنجام دەدرێن، لە کاتی نوێژی هەینی و جەژنەکاندا جەماعەتێکی جیاوازتر ئەنجام دەدرێت، لە ڕێگەی گۆڕینی فۆرماتی نوێژەوە، لێرەدا دەشێت گونجاو نەبێت ئەم بابەتە بە گۆڕینی فۆرمات ناو ببەم، بەڵام ئەمە تەقدیری جەنابی حەقە، نوێژی هەینی جیاوازە، نوێژی جەژنەکان جیاوازە، هەروەها نوێژی هەندێک لە شەوە پیرۆزەکان جیاوازە، هەروەها نوێژی ٥ فەرزەکەش جیاوازە، هەربۆیە گۆڕینی شێوازی هەریەک لەم نوێژانە، بە گوێرەی خۆیان تام و چێژێکی تایبەتی هەیە.\nئەمانە چەشنی خۆراکیە مەعنەویەکانن.\nئەوانەشی هەستیان بەمە کردووە، لە کاتی ئەنجامدانیاندا هەستیان بە جیاوازیەکانیان کردووە، لەم قسانەم تێدەگەن کە لێرەدا دەیکەم.\nبەڵام ئێمە لە هەمان کاتدا هەوڵی ئەوە دەدەین، هەمان چێژ و حەزی ڕۆحانی، بە مرۆڤەکان، گەنجان، براکانمان، دۆستان، لایەنگران، هاوسۆزان و ئەوانەی لەسەر هەمان ڕێچکەی ئێمە دەڕۆن، تام پێ بکەین و ، هەمان حەز و چێژی ڕۆحانی بەوانیش بگەیەنین.\nئەو کارانەی ئێوە لەمڕۆدا ئەنجامی دەدەن، هەریەک لەو هاوڕێیانەی کە لە داهاتوودا ئەنجامی دەدەنەوە، لە ئێستاوە وەک ئەندازیارێک پێیان دەگەیەنن.\nئیدی ڕێگەی ئەوە نادەن کەسانێک بڵێن: لە دوای ئێوە چی دەبێت؟\nئەم هاوڕێیانە هەرچیەک بڵێن، هەر ئەوە ڕوو دەدات.\nلەم ڕوانگەیەوە پێگەشتنی ئەوان، بابەتی ئەوەی فۆرمی خۆیان وەربگرن، بە پشتیوانی و کۆمەکی خودا، ئەوە پشان دەدات، کە ئەو ئەمانەتە هەرگیز بێ خاوەن نامێنێتەوە.\nئاکار و سیفات زۆر گرنگن. هەروەک لە حەدیسێکی شەریفیشدا هاتووە:\nإِنَّ اللَّهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ\nهەروەها لە لەفزێکی تردا وَأَعْمَالِكُمْ هاتووە.\nواتە خودا سەیری شكڵ و شێوازی ئێوە ناکات. سەیری چیەتی، لایەنی فیزیکی، قەد و باڵا، ئەدا-ئەندامەکانتان، چرچیەکانی دەموچاوتان و، تێڕوانینە ئەفسوناویەکانتان ناکات؛ پێویستە بەم شێوەیە لە واتای حەدیسەکە تێبگەین.\nسەیری هیچ کام لەمانە ناکات.\nالله سەیری دڵەکانی ئێوە دەکات، پاشان سەیری کارەکانتان دەکات.\nجل جلاله کاتێک ئێوە هەڵدەسەنگێنێت، بە گوێرەی ئەمە هەڵسەنگاندنتان بۆ دەکات.\nلەم ڕوانگەیەشەوە کاتێک سەیری بابەتەکە دەکەین، لەوە دەچێت هەموو سیفاتێکی کەسی ئیماندار، سیفاتێکی ئیماندارانە نەبێت. بە خۆی دەڵێت ئیماندار، بەڵام لە بابەتی ئاکارە باڵاکاندا، هیچی بەرنەکەوتووە!\nپەنا بە خودا، هیچ پەیوەندیەکی بە عیبادەت و گوێڕایەڵییەوە نیە، هەمیشە دەڵێت باوەڕی بە اللە هەیە، بەڵام لە بابەتی بەهێزکردن و هەڵسەنگاندنی ئەو پەیوەندیەی بە خوداوە، هیچ هەوڵ و تێکۆشانێکی نیە.\nلە هەمان کاتدا درۆ و بوختان دەکات، وەک هەواڵدەر و کارمەندەکانی ناو مێدیای ئەمڕۆمان، دەبینین کە هەمیشە درۆ و بوختان دەکەن، لەم دژیەکەوە بەرەو ئەو دژیەک هەنگاو دەنێن، شتانێکی پێچەوانەی یەکتر دەڵێن، لەمەوە بۆ سەر ئەو دەڕفن و، لەوێشەوە بۆ سەر شوێنێکی تر دەڕفن، هەمیشە خەریکی باڵەفرتێن و، ئەمانە لە ڕۆژگاری ئێستاماندا بوونی هەیە.\nتەواوی ئەمانەش سیفاتی کەسانی کافرە، تەواوی ئەم شتانەی ئەنجامی دەدەن…\nبابەتی ئەوەی هەستی نەفرەت بەرامبەر ئەم سیفەتانە دروست بکرێت، یاخود فەراهەمکردنی هەستی بوونە مرۆڤی کامڵ ، سەرڕاستی و ژیان بە هەستی خۆڕاگری لەسەر ڕێگەی ڕاستەوە، زۆر گرنگە.\nوەک ئەوەی لە یەکێک لە پەندەکانی پێشینانماندا هەیە، ئەوانەی شارەزای کەلتوری خۆمانن ئاگاداری ئەم بابەتەن، بەڵام ئەوانەی لێرە گەورە بوون، لەوە دەچێت ئەم پەندەیان نەبیستبێت کە دەڵێت:\nمۆمی درۆزن هەتا سەر لەئێوارە بڕ دەکات.\nبوختانیش بە هەمان شێوەیە، لەکەدارکردنی کەسێکی بەو شێوەیەیە، دووبەرەکی خستنەوەش بە هەمان شێوەیە، غەیبەتکردنی کەسێکیش بە هەمان شێوەیە، ئیدی چەند شت هەبێت کەوا بە ئاکاری خراپ ناوی ببەین، چەندە ڕەوشت و خووی خراپ بوونی هەبێت، تەواوی ئەمانە چەند هەنگاوێک لە کوفرەوە دوورن.\nپەنا بە خودا گەر مرۆڤ بە شێوەیەکی گوێمەدەرەییانە ئەم جۆرە کردارانە دووبارە بکاتەوە، بێ ئەوەی ئاگای لە خۆی بێت، شڵپ خۆی لە ناوەڕاستی کوفردا دەبینێتەوە.\nهەربۆیە تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی دەفەرموێت:\nبۆ نمونە کەسێک کە درۆ دەکات، یاخود شتێکی درۆ دەنوسێت، کاتێک لە ڕێگەی درۆ و بوختانەوە کەسێک لەکەدار دەکات، لە دڵیدا لەکەیەک دروست دەبێت، لێرەشدا کاتێک ناوی “دڵ” دەبەین، مەبەست لە ڕەهەندی مەلەکوتی ئەو ئەندامە سنەوبەرییەیە، کە لە هەناوماندا پەمپ لە خوێنی لاشەمان دەدات.\nئەگەرچی “دڵ” لە سنەوبەریش ناچێت؛ هێندە ئەندامێکی بێ خەوش و کامڵە! ئەویش لەنێو ئەنەتۆمی خۆیدا، هێندە ئامانج/کارکردێکی جیاوازی هەیە، هەر مەپرسە!\nکاتێک تەواوی ئەم شتانە لەبەرچاو دەگرین، چەشنی کاکڵەی ناوەڕۆکی تەواوی گەردونە!\nئەمانەم لە نێو کەوانەیەکدا وت.\nئیدی لەسەر ئەو دڵە مەعنەویە لەکەیەک دروست دەبێت.\nهەر لەکەیەکیش کە لەسەر دڵ دروست دەبێت، بانگهێشتە بۆ هاتنی لەکەیەکی تر!\nئیدی کاتێکی بەسەردا دێت، کە چیدی گوێی لە حەق نابێت.\nبەرامبەر کاری خراپەش، هەست بە ناڕەحەتی ناکات.\nئیدی هەرچیەکی بوێت ئەنجامی دەدات، دیسان هەڵدەستێت و دەست بە سەما دەکات.\nپێویستە لەم بابەتەدا خۆڕاگرانە بوەستین، بەهاکانی خۆمان بپارێزین، لە بەهاکانی خۆمان دوور نەکەوینەوە. بە پشتیوانی خودا.\nئیدی مرۆڤ وەهای لێدێت وەک بەشێک لە قوڵایی سروشتی خۆی لێدەکات و، بە شێوەیەک لە نێو خۆیدا هەرسی دەکات، چەشنی خواردن، خواردنەوە، خەوتن، پێداویستیە مرۆییەکانی تر و غەریزە مرۆییەکان، بێ ئەوەی بیر لە فەرمان و یاساکانی ئەو بابەتانە بکاتەوە، وەک داخوازیەکی سروشتی خۆی لێدێت، کە لە ناخەوە پاڵی پێوە بنێت، هەمیشە بەرەو ئەو ئاڕاستەیە هەڵی دەنێت، بێ ئەوەی ئاگای لە خۆی بێت.\nئیدی ئەو نوێژ و ڕۆژوویەی ئێمە ئەنجامی دەدەین… کەسێک ئەمانەی کردبێتە بەشێک لە سروشتی خۆی، ئەم کارانە بە گوێرەی فەرمانەکانی ئەو بابەتە ، یاخود بە گوێرەی ئاڕاستەکردنی ئەو فەرمانانە ناکات،بەڵکو لەو کەسەدا وەک خو و ڕەوشت و پێداویستیەکی لێدێت، کە دەبێت ئەنجامی بدات.\nبۆ نمونە کەسێک کە هیچ نوێژی تەهەجودی ئەنجام نەدابێت، گەر ماوەی ٦ مانگ ئەم نوێژە ئەنجام بدات و، ڕۆژێکی بەسەردا بێت بیفەوتێنێت، پێموایە کە لە خەو هەستا، یەکسەر بە قەزا دەیگێڕێتەوە.\nمن لەو باوەڕەدام بەو شێوەیە بێت.\nڕێک وەکو ئەمە، هەروەها گەر نوێژێکی ئەوابین بفەوتێنێت، خۆ ئەمانە وەک نوێژە فەرزەکان نین، ئەمانە بە “نافلة’ یاخود نوێژە زیادەکان ناو دەبەین، لە ڕاستیشدا هەر ئەم نوێژانەن کە دەبنە هۆی نزیک بوونەوەمان لە خودا.\nهەربۆیە جەنابی حەق لە یەکێک لە حەدیسە قودسیەکانیدا دەفەرموێت:\nهەر بەندەیەک کەوا فەرزەکانی لەگەڵ نوێژە نافیلەکان ئەنجام بدات، دەبمە ئەو چاوەی کە پێی دەبینێت، ئەو گوێیەی پێی دەبیستێت، ئەو دەستەی شتی پێدەگرێت، ئەمانەش دەستەواژەگەلێکی لێکچواندنن.\nواتە دەفەرموێت: بە هەمان شێوە، بە زیادەوە وەڵامی دەدەمەوە…\nبە هەمان شێوە، کەسێک گەر بە شێوەیەکی بەردەوام ئەم کارانە بکات، وەک بەشێک لە سروشتی ئەو کەسەی لێدێت و بەردەوام ئەنجامی دەداتەوە.\nکارە چاکەکانیش بە هەمان شێوەن، خراپەکانیش بە هەمان شێوەن.\nهاوڕێ بە وەفاکانی ئێوە، بە ڕووی شوێنە جیاوازەکانی دونیادا کرانەوە. جانتاکانیان گرت بە دەستیانەوە و ڕوویان لەو شوێنانە کرد.\nبوونی هەر شێوازێک لە چاوەڕوانی شتی دونیایی، کارە ئاخیریەتیەکان و تەنانەت کارە دونیایەکانیش نەزۆک دەکات.\nبەڵام ئەوان لەم کارانەیاندا، نە چاوەڕوانیەکی دونیایی، نە چاوەڕوانیەکی ئاخیرەتییان هەبوو.\nوتیان بە ئامانجی ئەوەی برایەتی دونیا بە هەر چوار دەوری دونیا ڕابگەیەنین، وتیان بە مەبەستی ئەوەی پەیامەکانی سەردارمان بە هەموو دونیا بگەیەنین، هەر شوێنێک بێتە بەردەممان دەڕۆین!\nپاشان ئەمە شتێکی وەها شیرین و شەکر و شەربەتی لێدەرچوو، هەر مەپرسە!\nمن ئەو کاتەشم بیرە، کە تیروپشك بۆ ناوەکانیان ئەنجام درا، هەروەها سەردەمی دواتر کە لە ڕێگەی ئامێرەوە تیروپشکەکەیان ئەنجامدرا.\nهێندە ژمارەیان زۆر بوو کە چیدی ناوەکانیان لە کڵاوێکدا جێگەی نەدەبوویە هەتا تیروپشکی بۆ ئەنجام بدرێت، هەموو ساڵێک هێندە کەس دەچوونە وڵاتانی دەرەوە.\nمنیش سەرم سوڕ دەمێنێت، هەموویان چوون و خوێندنگەیان کردەوە، ماوەی ٢٠-٣٠ ساڵە لە کارەکانیان بەردەوامن، لە هەندێک شوێنیش ماوەی ٤٠ ساڵە، لە هەمان کاتدا لەسەر زەمینی خۆشەویستی، هەوارگەی خۆیان هەڵداوە.\nلەلایەن هەموو کەسێکەوە بە شێوەیەکی جوان، پێشوازییان لێکراوە.\nئیدی بیر لە کەسانێکیش بکەنەوە، کە لەمڕۆدا پڕۆگرامی ژیانی خۆیان بە گوێرەی دوژمنایەتی، کینە و نەفرەت داڕشتووە، ماوەی چەندین ساڵە، بە شێوەیەکی ئاشکرا و نائاشکرا، هەوڵی وێرانکردنی کارەکانیان دەدەن.\nهاوڕێکانمان و هاوڕێ گەنجەکانمان، ئەو گەنجانەی کە گوڵی گەنجێتییان هێشتا لە یەخەدایە، ئەو گوێئاگردانانەی دایانگیرساندووە، ئەو مۆمانەی هەڵیانگیرساندووە، هێشتا بریسکە و درەوشانەوەی لێهەڵدەستێت و ئەو جیهانە ڕۆشن دەکەنەوە.\nسەرەڕای هەموو هەوڵێکی وێرانکاری ئەوان، تەنیا کاریگەرییان لەسەر لە ٪١٠ کارەکانیان داناوە.\nئەمەش لە کاتێکدایە، کاری تێکدەرانە زۆر ئاسانە.\nوەک حەزرەتی پیری موغان، شەمعی تابانیش دەڵێت:\nمنداڵێکیش دەتوانێت بۆمبێک فڕێ بداتە ناو بینایەکەوە و وێرانی بکات.\nبەڵام دروستکردنی بینایەکی لەو شێوەیە، ماوەی ١٠ تا ٢٠ ساڵی دەوێت.\nبە تایبەت گەر بێیت و بڵێیت: دەبێت بینایەکی ڕێک و جوانی وەک جاران دروست بکەین، گەر لە هەمان کاتدا بیر لە دیکۆراتی ناوەوەی بکەیت.\nپێموایە کاتێکی زیاتر لە ئێوە ببات.\nئیدی ئەو کەسانەی وێرانکارییان کردووە بە پیشەی خۆیان، سەرەڕای ئەوەی بە کۆش پارە هەڵدەڕێژن، لە شوێنە جیاوازەکانی دونیا، بە پشتیوانی و کۆمەکی خودا، تەواوی هزری وێرانکەرانەیان لە ٪١٠ کاریگەری هەبووە…\nجەنابی حەق زۆر شتی جیاوازی وەک لوتف بە ئێوە بەخشی، پشتیوان بە خوداش، ئەو شتانەی وەک لوتف بە ئێوەی بەخشیوە، باشترین سەرچاوە و بەڵگەیە لەسەر ئەو شتانەی لە داهاتوودا وەک لوتف پێتان دەبەخشێت.\nالله، هەرگیز کەسانێکی لەپەوڕوو لەسەر زەوی جێنەهێشتووە کە لەسەر ڕێگەی ئەو ڕۆشتوون و دەستکەوتێکی دیاریکراویان لە ڕێگەی ئەودا پشانداوە.\nلە جیاتی یەک دووانی پێ بەخشیون، لە جیاتی دووانیش سیانی پێ بەخشیون، خۆی وەهای فەرمووە، دەفەرموێت:\nگەر بەندەکەم بستێک بەرەو من بێت، ئەوا دوو بست بەرەو ئەو دەڕۆم.\nئەگەرچی خودا بەرییە لەوەی هەنگاو هەڵبگرێت، پاشان دەفەرموێت گەر ئەو هەنگاوێک بەرەو من بێت، من بە ڕۆشتن بەرەو ڕووی دەڕۆم، گەر بە ڕۆشتن بەرەو ڕووی من بێت، ئەوا من بە ڕاکردن بەرەو ڕووی دەڕۆم.\nواتە هەمیشە لە پێش و لەسەروی ئەو کارانەی ئێوە ئەنجامی دەدەن، وەڵامتان دەداتەوە. بەرامبەرەکەی بە ئێوە دەدات.\nکارێک ئەنجام دەدەن، بە ١٠ وەڵامتان دەداتەوە، ١٠ ئەنجام دەدەیت، بە ١٠٠ وەڵام دەداتەوە.\nلە حەدیسە قودسیەکاندا، جەنابی حەق وەهای فەرمووە.\nلەم ڕوانگەیەشەوە کارە دونیاییەکان یاخود ئەرک و لێپرسراوێتیەکان بەرامبەر جەنابی حەق، هیچ کام لەمانە هەروا بە بەلاش ناڕوات.\nبەڵام تەنانەت پێغەمبەرە گەورەکان، هیچ کەسێکی دوای ئەوانیش، بێ ئەوەی لەم بابەتەدا توشی ناسۆریگەلێک نەبن، نەگەشتوون بە شتانەی بە ئامانجیان گرتووە.\nوتە موبارەکەکانی ئەو، سەرداری هەموو وتەکانە، خۆی سەرداری هەموو مرۆڤەکانە، وتەکانیشی سەرداری هەموو وتەکانە، حُفَّتِ الْجَنَّةُ بِالْمَكَارِهِ، وَحُفَّتِ النَّارُ بِالشَّهَوَاتِ…\nبەهەشت چواردەوری بە شتی ناخۆش تەندراوە، واتە بە شتانێک چواردەوری گیراوە، کە بە گوێرەی داخوازی سروشتی بەلایەوە خۆش نیە، دۆزەخیش بە شتانێکی شەهوانی کە لەگەڵ غەریزەی بەشەریدا گونجاوە، تەندراوە.\nخواردن، خواردنەوە، خەوتن، ئارەزوە جنسیەکان، پاشان ڕاکردن بە دوای ئەم شتانەدا، لە ڕێگەی ئەمانەوە چواردەوری گیراوە، وەهای فەرمووە.\nتێپەڕاندنی ئەمانە و بەرگەگرتنیان، وشەی “اکراه” بریتیە لەو شتانەی کە مرۆڤەکان زۆر لە خۆیان دەکەن لە کاتی ئەنجامدانیان، ئەمانەش شتی وەها دەستی مرۆڤەکان دەخەن هەر مەپرسە!\nهەربۆیە وەک داخوازی ئەمە، أَشَدُّ النَّاسِ بَلاَءً اَلأَنْبِيَاءُ ثُمَّ اْلأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ\nگەورەترین و سەخترینی بەڵاکان، بەسەر پێغەمبەراندا دێت، پاشانی کەسانی دوای ئەوان، بە گوێرەی نزیکییان لە الله وە.\nئێستاش سەردەمێکە کە سەرزەمینی هەڵخلیسکان زۆر بەهێزە.\nبە تایبەت لە وڵاتێکی بێگانەدا، داب و نەریتی ئەو شوێنە. تەواوی ئەم شتانە لە ڕۆحی مرۆڤەکاندا، وێرانکارییەکی زۆر جددی دروست دەکات.\nسەرەڕای تەواوی ئەم شتانە، کەسانێک کەوا بە بەهاکانی خۆیانەوە بە پێوە ڕاوەستابێتن، مرۆڤگەلێک کەوا چەشنی پەیکەرە هەمیشە بە پێوە ڕاوەستاون، مرۆڤگەلێک کەوا چەشنی تیمسالی ڕۆح هەمیشە بە پێوە ڕاوەستابێتن، پێموایە لەلای خودا دەگەن بە شتی وەها، ئەقڵی ئێمە هیچ کام لەو شتانە نابڕێت!\nژیانی تەواوی پێغەمبەرە گەورەکانیش بەو شێوەیە بووە، لێرەدا نمونەیەکی زۆر بچوک، بەڵام لەبەر ئەوەی پەیوەندی بە باتەکەوە هەیە، نرخێکی گەورەی هەیە:\nسەردارمان هەتا تەمەنی ٤٠ ساڵی لە مەککەدا بە کەسێکی “امین” واتە مرۆڤێکی زۆر سەرڕاست ناویان بردووە، لە زۆرێک لە بابەتەکاندا، پەنا بۆ دادوەری ئەو دەبەن و، بەو شێوەیە کێشەکان چارەسەر دەکەن.\nهەروەها دەتوانن بیر لە بابەتی دانانی بەردە ڕەشەکەی(حجر الاسود) کەعبەی مەزن بکەنەوە. بەڵام من ئەو بردە بە “اسعد” واتە بەردی بەختەوەری ناو دەبەم.\nچونکە “اسود” بە واتای ڕەش دێت.\nئەو بەردە بەختەوەرە، هێشتا لە گۆشەیەکی کەعبەدا بوونی هەیە. لە خاڵی دەستپێکردنی تەواف، ئەو لە گۆشەیەکی کەعبەدایە. نزیکی لە دەرگای کەعبەوە. لە بابەتی دانانی ئەو بەردە لە شوێنی خۆیدا، قەبیلەکانی مەککە توشی مشتومڕ دەبن. هەریەکەیان دەیەوێت، خۆی بەردەکە دابنێت.\nبەنی تەیم، بەنی عادی، بەنی هاشم، بەنی مەحزوم، زۆر جار بە یەکدا هەڵدەپرژان، کاتێک بە یەکیشدا هەڵدەپرژان، لە ڕێگەی شەڕێکی دەستەویەخە خاڵی کۆتاییان دادەنا.\nواتە خاڵبۆریان دانەدەنا.\nڕێک خاڵی کۆتاییان دادەنا، واتە دەستیان دەچووە گیانی یەکتر.\nئیدی لەو حاڵەتەشدا هەموویان بێ چارە دەمێننەوە، هەریەک لەوان دەستی لەسەر دەسکی شمشێرەکەی داناوە، تابلۆی شانازی مرۆڤایەتیش لەو کاتدا، پێموایە تەمەنی ٢٠-٢٥ ساڵانێکە، هەر لەو تەمەنی لاوێتییەوە، خۆی بەو شێوەیە ناساندووە: امین…\nهەموویان دەڵێن: ئەها ئەوە محمد، نەوەکەی عبد المطلب هات، با پرسیار لەو بکەین.\nئەویش یەکسەر لەوێدا فێری ئەقڵیان دەکات، دەڵێت ئەو بەردە بخەنە ناو شتێکی وەک عەبا یاخود بەتانییەوە، هەریەک لە قەبیلەکان سوچێکی بگرن، دواتر بیبەنە شوێنی خۆیی و دایبنێنن.\nئەوانیش دەڵێن: وای چەند فکرێکی جوانە!\nلە زۆر بابەتدا، پرس و ڕاوێژی پێدەکەن، چونکە بە کەسێکی ئەمین و سەرڕاستی دەزانن.\nهیچ کاتێک خەیاڵی شتێکی ناشرین نەهاتۆتە بەر چاوی، ئەوانیش بەو شێوەیە ناسیویانە.\nپاشان دوژمنایەتیەکەیان لە دوای هاتنی پێغەمبەرایەتیەوە دەست پێدەکات، کاتێک دژی بتەکانی لات، مەنات، عوزا، ئیساف، نائیلە دەوەستێتەوە، چونکە ئەوانیان بە شتانێکی گرنگ دەزانی، ئەوانیش کۆمەڵێک تڕوتەشەقەڵە بوون – بمبورن- کە بە دەستی خۆیان دروستیان کردبوو، هەربۆیە هەستی دوژمنایەتییان بەرامبەر ئەو دەبزوێت، بەم شێوەیە ماوەی ١٣ ساڵ ئەشکەنجەی دەدەن، بە تایبەت ٣ ساڵ لە شیوی ئەبی تالیبدا کاتێک ئابڵوقەیان خستە سەر، چەشنی فیرعەونەکانی سەردەمی ئەمڕۆمان، کە ژن و منداڵەکان دەخەنە ناو زیندانەوە، هەندێکیشیان دەکوژن، هەندێکیشیان بە مەبەستی ئەوەی زۆریان لێبکەن هەتا ڕابکەنە دەرەوەی وڵات، ماوەی ٣-٤ ساڵە تەواوی ئەو زوڵمانە ئەنجام دەدەن، هەمان کاری ئەوان ئەنجام دەدەنەوە.\nزۆرێک لەوان لە برساندا دەمرن، لە کۆتایی ئەو ٣ ساڵەدا، ئەو فەرمانەی بە دیواری کەعبەدا هەڵواسراوە، لەلایەن دوو سەرۆکی بەهێزی قەبیلەکانی عەرەبەوە، دەدڕێندرێت.\nدەڵێن: مرۆڤ ناتوانێت ئەم زوڵمە بەرامبەر هاوڵاتی، برا و هاوڕێی خۆی ئەنجام بدات، ئیدی نازانین جەنابی حەق چی پاداشتێک وەک ئیحسان بەو کەسانە دەدات، با ئێمە لە خۆمانەوە حوکم نەدەین، بەڵام ئەم کارەیان بە نیسبەت، تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی، ئەبو تالیب، دایکە خەدیجە، تەواوی هاوەڵانی سەردارمانەوە کارێکی زۆر بە نرخ دەبێت.\nدایکە خەدیجەمان، گەر تەواوی دایکانی دونیا کۆببنەوە، گوزارشت لەو نرخە ناکەن کە ئەو هەیبووە، هەر لە سەرەتای هاتنی وەحیەوە، پشتگیری سەردارمان دەکات، لە تەنیایی ڕزگاری دەکات، ئەمەیە دایکە خەدیجەی ئێمە.\nلە زمانی عەرەبیشدا، خەدیجە بە واتای ئەو کەسە دێت کە هەر زوو لە دایک دەبێت.\nواتە ئەو کەسەی هەر زوو بەرامبەر حەقیقەت بێدار دەبێتەوە.\nئەو کەسەی هەر زوو درک بە بوون دەبات.\nئیدی ئابڵوقەکە هەڵدەوەشێتەوە، بەڵام دیسان هەروا بە ئاسانی دانانیشن، لە کۆتایدا – حاشا و کلا- بڕیاری کوشتنی سەردارمان دەدەن.\nجەنابی حەقیش لەو کاتەدا فەرمانی هیجرەتیان پێدەکات.\nکەسانێک ڕوو لە مەدینەی ڕۆشن دەکەن، لە ژێر باری هەلومەرجێکی زۆر سەختدا هیجرەت دەکەن، الله لەو ڕێگا دوور و درێژە دەیانپارێزێت، ئەگەرچی ڕێگاکە ٤٠٠- ٤٥٠ کیلۆمەترە، بەڵام گەر بە سواری ئەسپ و هێستر بڕۆیت، چەند ڕۆژێک دەخایەنێت.\nهەروەها هەموو ساتێک ئەگەری دەستگیربوونت لە ئارادایە.\nتەنانەت لەو ڕێگایەشدا توشی ناڕەحەتی دەبێت.\nڕوو لەوێ دەکات و توشی جەنگی بەدر دەبێت.\nیەکسەر توشی جەنگی بەدر دەبێت، پاشان لە ساڵی دووهەمیدا توشی جەنگی ئوحود دەبێت.\nلە ساڵی پێنجهەمدا توشی جەنگی خەندەق دەبێت.\nلەم جەنگەشدا، بە ٢١ هەزار چەکدارەوە دێن و، خێمەی خۆیان لەوێ هەڵدەدەن، بە مەبەستی ئەوەی تەواوی مەدینە ژێراوژور بکەن ئەم کارە ئەنجام دەدەن، جەنگی خەندەق لە ساڵی پێنجهەمی کۆچیدا ڕوو دەدات.\n١٣ ساڵ لە مەککە، ٥ ساڵیش لە مەدینەی ڕۆشن، واتە ماوەی ١٨ ساڵ، واتە لە ماوەی ٢٣ ساڵ پێغەمبەرایەتی تەنیا ٥ ساڵ دەمێنێتەوە، خۆ لەوێشدا هەروا بە ئاسودەیی نەژیاوە.\nسەیر دەکەیت لە پڕێکدا ڕۆماییەکان هێرشیان هێناوە، پاشان فارسەکان لەولاوە دەستیان بە هەڕەشە کردووە. پاشان مرۆڤەکانی حونەین، تیروکەوان بە دەستەکانی ئەو جەنگە، واتە لە هیچ شوێنێکدا نەیانهێشتووە بە ئاسودەیی بژی.\nهەربۆیە بە شێوەیەکی بەردەوام:\nأَشَدُّ النَّاسِ بَلاَءً اَلأَنْبِيَاءُ، ثُمَّ اْلأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ\nیەکێک دێت و ئەوی تر دەڕوات، یەکێک دێت و ئەوی تر دەڕوات، بەڵام خەفەت مەخۆن، گزنگ دەمێکە کەوتووە و لە ئاسۆدا ئاهەنگی تیشک بەڕێوە دەچێت، تاریکیەکان قرخەیان دێت و ڕوناکیەکان بە هەناسەبڕکێ دێن.\nهەرچی تەمومژی ناو ئاسۆی ئێمەیە دەڕەوێتەوە\nلە هەموو لایەکیش نەوبەهارێک بەڕێوەیە\nبەڵێ، ئەوانیش چەشتوویانە، زۆریان چەشتووە، لای خۆمان شتێکیان لە عەرەبەکان وەرگرتووە، لە ڕاستیدا بە گوێرەی ڕێزمانی عەرەبی تەواو نیە، اَلْمُؤْمِنُ بَلَوِيٌّ\nگەر بە ڕاستی بیڵێین پێویستە بڵێین:\nواتە کەسی ئیماندار، کەسێکە کەوا توشی بەڵا دەبێت.\nواتە مرۆڤێکی بەڵاوییە.\nکەسی ئیماندار لە بەڵا ڕزگاری نابێت.\nمن ئیماندارێکی نیوەناچڵم، تەنیا هیوای من ئەوەیە کە لە ناو ئێوەدا بوونم هەیە، لەوە دەچێت خودا لەو دونیا پێتان بفەرموێت “دەی بڕۆن بەسەر پردی سیراتدا، مۆڵەتی پەڕینەوەم بە ئێوە داوە، دەتوانن هەتا بەر دەرگای بەهەشت بڕۆن، مۆڵەتی ڕۆشتن تایبەت بە خۆمە”\nمنیش دوای ئێوە دەکەوم و دەڵێم” وای چەندە باش بوو، لە دونیادا لەناو ئەم کەسانەدا بووم”\nچەشنی شاباشی شاهانە، وەک چۆن پاشاکانی عوسمانیەکان، کاتێک میواندارییان دەکرد، کیسەی زێڕیان بەسەر چواردەورەکەیاندا دابەش دەکرد، هەندێک جاریش کەسانێکی هەرزە، بێ ئەوەی بانگهێشتیان بکەن، بەشدارییان دەکرد، پێیان دەوت دەی هەرزە تۆش وەرە ژوورەوە.\nلەوێدا ئەو جۆرە کەسانە بێ ئەوەی شایەنی هیچ شتێک بن، شتێکیشیان بەوان بەخشیوە.\nخوازیارم حسابی منیش بەو شێوەیە بێت.\nبەڵام من ئەم موسوڵمانێتیە نیوەناچڵەی خۆم، بە سوڵتانیەتی ناو بەهەشتیش ناگۆڕمەوە.\nتەنانەت بە سوڵتانیەتی ناو بەهەشتی ناگۆڕمەوە.\nچونکە گەر تەنانەت نیوەناچڵیش ىێت، من دڵی خۆمم بەو داوە!\nچونکە باوەڕم بە خودا و تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی هەیە.\nخەڵکی ئێرزروم نزایەکی تایبەت بە خۆیان هەیە، تەنیا یەک دێڕە:\n“کەمێک ئازار، مردنێکی ئاسان، ئیمانی کامڵ، قورئان”.\nدەترسم لەوەی ئەم تەنیا دێڕە نیگەرانی دروست بکات و قسەم بێتە سەر! با شتێکی بۆ زیاد بکەم:\n” با لە کۆتایدا بینین و ڕەزامەندی ئەو، لەگەڵ نیعمەتی بەهەشتەکان”.\nئەمەیان باشتر نیە؟!\nئیدی شتێک نامێنێت کەوا مرۆڤ بەدەست بهێنێت.\nبۆ نمونە لە تورکیادا شوێنەکانی ئێوەیان داگیر کردووە، ئەمە چی واتایەکی هەیە؟\nئەمە چی نرخێکی هەیە؟\nئەو شتەی ئەوان بە دونیا ناوی دەبەن چیە؟\nهەر بە ناوەکەیدا دیارە کە شوێنێکی سوکە، لە وشەی”دنی” واتە خوارەوە هاتووە، وەک سەرداری مرۆڤایەتیش فەرموویەتی:\nاَلدُّنْيَا جِيفَةٌ، وَطَوَالِبُهَا كِلاَبٌ\nواتە دونیا کەلاکێکە و ئەوەی بە دوایدا ڕادەکات تەنیا “کلابەکانە”.\nبا تورکیەکەی نەڵێم!\nبەڵام چۆک دامەدەن و وەڕز مەبن، هیوابڕاو مەبن، مرۆڤایەتی زۆر جار توشی لەرزین هاتووە، زۆر جار گەشتۆتە ڕادەی ئەوەی بە تەواوی لەناو بچێت، بەڵام دیسان بە پشتیوانی خودا خۆی کۆکردۆتەوە و هەستاوەتەوە.\nهەموو شتێک حاڵی جارانی وەرگرتۆتەوە و پاشان ئەو داڕمان و داڕوخانە بە تەواوی لەبیر کراوە، لە پەڕەکانی مێژوودا نێژراوە!


قۆناغێکی نوێ له په‌یوه‌ندییه‌کانی هه‌رێم و ناوه‌ند هاتووه‌ته پێشه‌وه / هه‌موومان هه‌وڵ ده‌ده‌ین ببێته قۆناغی چاره‌سه‌ری کێشه و گرفته‌کان - جام کوردی\nشێرکۆ میروه‌یس له وتووێژی له گه‌ڵ جام کوردی:\nقۆناغێکی نوێ له په‌یوه‌ندییه‌کانی هه‌رێم و ناوه‌ند هاتووه‌ته پێشه‌وه / هه‌موومان هه‌وڵ ده‌ده‌ین ببێته قۆناغی چاره‌سه‌ری کێشه و گرفته‌کان\nئه‌ندامێکی په‌رله‌مانی عێراق جه‌ختیکرده‌وه که که‌شێکی ئیجابی له په‌یوه‌ندییه‌کانی نێوان هه‌رێمی کوردستان و حکومه‌تی ناوه‌ندی عێراق هاتووه‌ته پێشه‌وه و پێویسته له پێناو چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان که‌ڵکی لێ وه‌ربگیردرێت.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، شێرکۆ میروه‌یس سه‌رۆکی لێژنه‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مانی عێراق له وتووێژی له گه‌ڵ په‌یامنێری جام کوردی ڕایگه‌یاند که سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق نه‌خشه‌ڕێگایه‌کی بۆ چاره‌سه‌رکردنی کۆی گشتی کێشه‌کانی ئه‌م وڵاته هه‌یه و سه‌باره‌ت به هه‌رێمی کوردستانیش وه‌ک به‌شێکی گرنگی عێراق هه‌وڵ ده‌درێت کێشه‌کان له سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور و له ڕێگای وتووێژه‌وه چاره‌سه‌ر بکرێت.\nگرنگترین ئه‌و خاڵانه‌ی که له‌م وتووێژه‌دا هاتووه:\nکه‌شێکی ئیجابی له په‌یوه‌ندییه‌کانی نێوان هه‌رێم و حکومه‌تی ناوه‌ندی عێراق ده‌بینرێت.\nسه‌رجه‌م ئه‌و که‌س و لایه‌نانه‌ی که به په‌رۆشن بۆ پاشه‌ڕۆژی عێراق، پاڵپشتی له هه‌نگاوه‌کانی کابینه‌ی نوێی حکومه‌تی هه‌رێم بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان له گه‌ڵ به‌غدا ده‌که‌ن.\nلایه‌نه کوردستانییه‌کانی به‌شدار له پرۆسه‌ی سیاسی عێراق له سه‌ر پرسه نیشتمانییه‌کان یه‌ک ده‌نگ و یه‌ک هه‌ڵوێستن.\nعێراق له سه‌ر ئاستی ناوچه‌که و نێوده‌وڵه‌تی و له پاش تێپه‌ڕاندنی قۆناغی هه‌ڕه‌شه و شه‌ڕی داعش به ته‌واوی پاڵپشتی ده‌کرێت تا له ڕێگای وتووێژ و له سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور، کێشه ناوخۆییه‌کانی چاره‌سه‌ر بکات.\nشاندی باڵای هه‌رێمی کوردستان به سه‌رۆکایه‌تی مه‌سرور بارزانی و به‌شداری قوباد تاڵه‌بانی له پاش پێکهێنانی کابینه‌ی نۆیه‌م یه‌که‌م سه‌ردانی بۆ به‌غدا کرد و له گه‌ڵ هه‌ر سێ سه‌رۆکایه‌تییه‌که‌ی عێراق کۆبووه. ئاسۆی چاره‌سه‌ربوونی کێشه که‌ڵه‌که‌بووه‌کانی نێوان هه‌رێم و ناوه‌ند چۆن ده‌بینن؟\nله ئێستادا به‌ستێنی له‌بار بۆ لێک تێگه‌یشتنی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا دابینکراوه. عێراق دۆخێکی ئارامی سیاسی و ئه‌منی به خۆوه ده‌بینێت و ده‌توانین که‌ڵک له‌م که‌شه ئیجابییه بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان ببینین. خۆشبه‌ختانه له ئێستادا سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق سیاسه‌تێکی گونجاو بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان په‌یره‌و ده‌کات، به هه‌مان شێوه هه‌رێمی کوردستانیش له خه‌می چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانه، ئه‌و کێشانه‌ی که ساڵانێکی زۆره هه‌ر دوو لای به خۆوه سه‌رقاڵ کردووه، هه‌ر دوو لا پێویستمان به هاوکاری و پێکه‌وه‌بوونی هاوبه‌ش بۆ تێپه‌ڕاندنی ئه‌م دۆخه و چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان هه‌یه. سه‌رجه‌م ئه‌و که‌سانه‌ی که به په‌رۆشن بۆ داهاتووی سیاسی ئه‌م وڵاته و ئاسایش و سه‌قامگیری عێراق، پاڵپشتی له هه‌نگاوه‌کانی چاره‌سه‌ری له نێوان هه‌ولێر و به‌غدا ده‌که‌ن.\nئاماژه‌تان به سیاسه‌تی سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان له گه‌ڵ هه‌رێمی کوردستان داوه. عادل عه‌بدولمه‌هدی هه‌ر له سه‌رده‌می خه‌باتی دژ به ڕژێمی سه‌دام په‌یوه‌ندییه‌کی زۆر نزیکی له گه‌ڵ سه‌رکرده‌کانی کورددا هه‌بووه. ئێستا ئه‌م نزیکایه‌تی و دۆستایه‌تییه‌ی ناوبراو چ ڕۆڵ و کاریگه‌رییه‌کی له تێپه‌ڕاندنی قۆناغی کێشه و گرفته‌کانی هه‌رێم له گه‌ڵ حکومه‌تی ناوه‌ندی عێراق هه‌یه؟ وه‌ک ئاگادارن که له کاتی ده‌ستبه‌کاربوونی عه‌بدولمه‌هدی بڕه بودجه‌یه‌کی مانگانه‌ش بۆ پێدانی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێمی کوردستان ته‌رخان کراوه، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی که هه‌رێم تا ئێستا به پێی یاسای بودجه‌ی 2019 بڕی دیاریکراوی نه‌وته‌که‌یی ڕاده‌ستی سۆمۆ نه‌کردووه؟\nئه‌وه‌ی که سه‌رۆک وه‌زیران پاره‌ی بۆ هه‌رێمی کوردستان ناردووه، له ڕاستیدا جێبه‌جێکردنی یاسای بودجه‌ی عێراقی فیدراڵه که هه‌رێمی کوردستانیش پشکی خۆیی له بودجه‌ی ئه‌م وڵاته‌دا هه‌یه. به‌ڵام پێویسته بوترێت که سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق پلانێکی گشتیی بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانی ئه‌م وڵاته هه‌یه و ته‌نیا تایبه‌ت به هه‌رێمی کوردستان نییه. ئه‌وه‌ی که په‌یوه‌ندی به خزمه‌تگوزارییه‌وه هه‌یه، کێشه‌کانی هاوپه‌یوه‌ند به ئاسایش و سه‌قامگیری عێراق. کابینه‌ی ئێستای عێراق نه‌خشه‌ڕێگایه‌کی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی که بتوانێت پێداویستییه‌کانی ژیانی ڕۆژانه‌ی خه‌ڵک دابین بکات و عێراق سه‌ر له نوێ بتوانێت له سه‌ر پێی خۆی بوه‌ستێت. بێ گومان ئه‌وه‌ش که په‌یوه‌ندی به هه‌رێمی کوردستانه‌وه هه‌یه وه‌ک به‌شێکی زیندووی ئه‌م وڵاته، ده‌بێت ئاوڕێکی جیدیی لێبدرێته‌وه. ناوچه کێشه له سه‌ره‌کان و پرسه‌کانی دیکه ده‌بێت به پێی ده‌ستووری عێراق چاره‌سه‌ر بکرێت. ئێمه ته‌نیا ڕێگای وتووێژ و دانوستان و پێکه‌وه‌بوونمان له پێشه، هه‌موومان وه‌ک ئه‌وه‌یه که له یه‌ک که‌شتیدا بین و ده‌بێت ئه‌م که‌شتییه له که‌نارێکی ئارامدا له‌نگه‌ر بگرێت تا بتوانین ژیانێکی ئاسووده بۆ نه‌وه‌کانی داهاتوو ده‌سته‌به‌ر بکه‌ین.\nسه‌رۆک کۆماری عێراق که‌سێکی کورده که له ماوه‌ی ده‌ستبه‌کاربوونی به چالاکییه‌کانی بووه‌ته جێی سرنجی میدیاکانی ناوچه‌که و جیهان. ئێستا به‌رهه‌م ساڵح وه‌ک باڵاترین نوێنه‌ری کورد له به‌غدا به پێی ئه‌و هه‌ماهه‌نگییه‌ی که له گه‌ڵ سه‌رۆک وه‌زیرانیش هه‌یه، چ ڕۆڵێکی له چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانی هه‌رێم و ناوه‌ند ده‌بێت؟\nهه‌موو ئه‌و لایه‌نانه‌ی هه‌رێم که له ئێستادا له پرۆسه‌ی سیاسی عێراقن و له کابینه‌ی ئه‌م وڵاته به‌رپرسیاریه‌تییان له ئه‌ستۆیه، له پرسه نیشتمانییه‌کان هاوڕان و خاوه‌ن یه‌ک هه‌ڵوێست و بۆچوونن تا بتوانین هێزێکی زیاترمان له چاره‌سه‌ربوونی کێشه‌کان هه‌بێت. هه‌موو ئه‌و که‌ناڵانه‌ش که له به‌غدا هه‌یه ده‌توانین له ڕێگای دۆستانه‌کانمانه‌وه، ئه‌وانه‌ی که له شێعه و سوننه خێر و پاشه‌ڕۆژی عێراقیان به لاوه گرنگه تا له گه‌ڵ هه‌رێمی کوردستان پێکه‌وه‌ژیانی ئاشتیانه به‌رده‌وام بێت، پێکه‌وه له هه‌وڵداین تا هه‌ر لایه‌نێک ڕۆڵی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی جێبه‌جێ بکات و ئه‌م که‌شه ئیجابییه بۆ تێپه‌ڕاندنی کێشه و گرفته‌کان به کار بهێندرێت تا ئاسایش و سه‌قامگیری عێراق به‌هێزتر بێت و ئه‌م وڵاته ڕۆڵ و کاریگه‌ری جارانی له ناوچه‌که و کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی به ده‌ست بێنێته‌وه. ده‌بینین که له وڵاتانی جیهانه‌وه شانده جیاجیاکان سه‌ردانی عێراق ده‌که‌ن و به هه‌موو شێوازێک پاڵپشتی خۆیان بۆ ئه‌م وڵاته ڕاگه‌یاندووه. عێراق قۆناغی هه‌ڕه‌شه و شه‌ڕی گرووپی تیرۆریستی داعشی تێپه‌ڕاندووه. عێراقی ئێستا له لایه‌ن ئه‌مریکا، یه‌کێتی ئه‌ورووپا، وڵاتانی دراوسێ و ناوچه‌که و ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه به ته‌واوی پاڵپشتی ده‌کرێت تا بتوانێت کێشه و گرفته ناوخۆییه‌کانی له سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور و به وتووێژ چاره‌سه‌ر بکات. بێ گومان ئه‌مه هه‌مووی هه‌نگاوی ئیجابییه و هیوادارین ئه‌نجامه‌که‌ی ئه‌وه بێت که هه‌موومان پێکه‌وه بتوانین ئه‌م قۆناغه‌ش به سه‌رکه‌وتوویی تێپه‌ڕێنین.\nوتووێژ: ئیدریس سلێمانی


کورد نه‌خوێنده‌وارترین نه‌ته‌وه‌یه – Denegkan\nbyهه‌ندرێن\tAugust 24, 2010\tگشتی\nبه‌رێز من ماوه‌ی چه‌ندین ساڵه جه‌نابتان وه‌كو نووسه‌ر و رۆژنامه‌وونووسێك ناسكردوه، ئه‌و كاته‌ی له رێگای كوردستان به‌رهه‌م و دیداره‌كان بڵاوده‌بوونه‌وه، موجامه‌له‌شت ناكه‌م رایه‌كانت جوان و لۆژیكی نه، پێمان خۆشه بۆ بڵاوكراوه‌ی (پرس) كه نیو مانگیه و 12 لاپه‌ره‌یه و له هه‌ولێر ده‌رده‌چێ، چه‌ند پرسیارێكت لێ بكه‌ین و ئه‌و جاره بتكه‌ینه میوانی لاپه‌ره‌كانی رۆژنامه‌كه‌مان، پرسیاره‌كانیشمان تایبه‌ت مه‌ندنین، هیوادارم ده‌ست به‌رومانه‌وه نه‌نێی و داواكه‌مان قبوڵ بكه‌ی، ئێمه‌ش به‌ڵێنت پێده‌ده‌ین وه‌كو خۆی وه‌ڵامه‌كانت بڵاو بكه‌ینه‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌و پرسیارانه‌ش ژماره (107) ی بڵاوكراوه‌كه‌مان به pdf وه‌رگره.\nبفه‌رموو بۆ خوێندنه‌وه‌ی پرسیاره‌كان\n1- سه‌ره‌تا كه له رێگای كوردستان شتت ده‌نووسی هه‌ستده‌كرا تۆ وه‌كو نووسه‌رێك یان رۆشنبیرێك له خه‌می گۆرانی واقیعی كوردستان دای، به‌ڵام كوردستانت به‌جێ هێشت، ئایا رۆیشتنی تۆ بۆ ده‌ره‌وه هه‌مان ئه‌و پاساوه‌ی هه‌بووه كه كوردانی كۆچبه‌ر هه‌یان بوو، یان هه‌ڵانت نه‌بوو له واقیع؟\nهه‌ندرێن: ئه‌گه‌ر وه‌ک ئه‌وه‌ی که هه‌م بدوێم، وێده‌چێ هه‌ر ئه‌و چه‌شنه هه‌بوونه‌ش بێت که هه‌میشه له وه‌همی هه‌قیقه‌تێکی نه‌بوودا هه‌ڵه‌ته‌ی کردووم، هه‌ق نییه وه‌رامی ئه‌و پرسیاره‌تان بده‌مه‌وه. چونکه وێده‌چێت ئێوه یان به هه‌ڵه من ده‌ناسن یانیش ئاگاتان له زۆرینه‌ی نووسین و ژیانی من نه‌بێت. به‌ڵێ، من له سه‌ره‌تای نووسیندا نه “له رێگای کوردستان شت”م نووسیوه و نه کوردستانم به‌جێهێشتووه و نه له واقیعیش هه‌ڵاتووم.\nنازانم مه‌به‌ستت کام “سه‌ره‌تا”یه، که له “رێگای کوردستان شت”م نووسیوه؟ چونکه من له سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌کانی رابردوووه‌وه به‌ر له‌وه‌ی نووسین نه‌ک “شت”م له “رێگای کوردستان”دا بڵاوکردبێته‌وه، له‌و گۆڤار و بڵاوکراوانه‌ی ئه‌وروپا، به تایبه‌تی سوێد و کوردستاندا بڵاو کردۆته‌وه. بۆیه سه‌رم له‌و “سه‌ره‌تا”یه ده‌رناچێت.\nئه‌مه له لایه‌ک، له لایه‌کی دیکه‌وه من له‌وه‌ته‌ی فامده‌که‌م، به گوێره‌ی توانای خۆم، به گوتن و کرده له “خه‌می گۆڕینی واقیعی کوردستان” دام. وێده‌چێت تۆ نه‌زانی من له ته‌مه‌نی 17 یان 18 ساڵییه‌وه بوومه پیشمه‌رگه و تا کۆتایی ئه‌نفاله‌کان له کوردستان بووم. دوای ئه‌وه‌ی که به هۆی هێرشه‌کانی ئه‌نفاله‌وه شاخ و ده‌شته‌کانی کوردستان بوون به سووته‌مه‌رۆ و دواجاریش به بڕیاری “به‌ره‌ی کوردستانی” ره‌حمه‌تیش پێشمه‌رگه و دێهاتنشینه‌کان به‌ره‌و ئێران و تورکیا قووچاندیان، که منیش یه‌كێک بووم له‌و خه‌ڵکه، له‌و کاته‌وه کوردستانم به‌جێهشتووه. به‌مجۆره “هه‌ڵاتنی من نه له واقیع”بووه ” و نه هه‌مان ئه‌و پاساوه‌شه که کوردانی کۆچبه‌ر”هه‌یانه یان هه‌یانبوو.\nبۆیه چۆنیه‌تی “به‌جێهێشتنی کوردستان”، حیکایه‌تیكی درێژه، ئه‌گه‌ر تۆ ئاگات له نووسینی من بووایه، که مه‌رج نییه ئاگات لێ بێت، ده‌تزانی. راستییه‌که‌ی لێره‌دا حه‌وجه ناکا ئه‌و حیکایه‌ته بگیڕمه‌وه، چونکه، دوای به‌زمی حیزبه‌کان؛ له شه‌ڕی خۆکوژییه‌وه بگره تا ده‌گات به گه‌نده‌ڵیی و سازشه‌کارییه‌کان، هه‌موو ژیانمان بوون به حیکایه‌تێکی کۆن. خۆتان ده‌زانن، ئه‌و نه‌وه گه‌نجه‌ی هه‌نووکه‌ش حه‌زی به‌و حیکایه‌تانه نییه.\nکه‌واته دوورکه‌وتنه‌وه‌ی من له کوردستاندا نه به ده‌ستی خۆم بووه و نه “پاساو”یشم بۆ هه‌بووه. قه‌ده‌رێک بوو پێشهات، که ئه‌و قه‌ده‌ره‌ش له فیلمی هیندیی و که‌مێکیش هۆلیوود ده‌چوو.\n2-چه‌ند ساڵی رابردوو گه‌رایه‌وه كوردستان و وه‌ك خۆت له رۆژنامه‌ی میدیا باستكردبوو مه‌به‌ستت بو بۆ به‌یه‌كجاری بگه‌رێیه‌وه، ئه‌وه‌ش وه‌ك ئه‌و كات باستكرد نه‌گونجا، ئایا هۆی چییه هه‌ندێك كه‌س كه ده‌گرێته‌وه كوردستان فه‌رشی سوری بۆ راده‌خه‌ن و هه‌ندێكی دیكه‌ش هه‌ر له فرۆكه‌خانه‌وه گرفت و كێشه‌ی بۆ سازده‌كه‌ن؟\nهه‌ندرێن: من له ساڵی 2005 دا، دوای 15 ساڵ به خه‌ونی عه‌نتیکه‌وه بۆ خزمه‌تکردنی کوردستان، یان به‌رده‌وامبوون له خزمه‌تکردن، گه‌ڕامه‌وه کوردستان. به کوشته‌ی ئه‌و خه‌ونانه‌وه ته‌واوی کاته‌کانم له سوێد به خوێندنی ئاماده‌یی و زانستگا به‌سه‌ر برد، له کاتێکدا ره‌نگه له %98 ی ئه‌و کۆنه پێشمه‌رگه و خه‌ڵکه‌ی که له 90 ه‌کانه‌وه له‌گه‌ڵیان هاتم بۆ سوێد، خه‌ریکی کاسبیی و پاره کۆکردنه‌وه بوون. خه‌ونی من ئه‌وها بوو، که دوای راپه‌ڕین و نه‌مانی رژێم له کوردستاندا، ئیتر کوردستان پێویستی به هزر و تشتی وایه، منیش دوای پێشمه‌رگایه‌تی، هه‌ستم ده‌کرد که له‌و قۆناغه‌دا، که‌م و زۆر، ده‌توانم له‌و بواره‌دا به‌ردێک له‌سه‌ر به‌ردێک دابنێم. گوتم دوای ته‌واو کردنی ئه‌و خوێندنه ده‌گه‌ڕێمه‌وه کوردستان و به دڵنیاییه‌وه زانستگا و ده‌سه‌ڵات به گشتی که‌یفیان دێت. بۆ زانینت، له 1981ه‌وه ته‌نیا جارێک له 1996 بۆ 12 رۆژ هاتمه‌وه، ئه‌گینا تا 2005 به ئاسایی کوردستانم نه‌دیبوو. ئیتر که هاتمه‌وه نه‌مده‌زانی چۆن له‌گه‌ڵ ئه‌و واقیعه عه‌نتیکه؛ حیزبسالاریی و بێ سیسیته‌مییه مامه‌ڵه بکه‌م. به سووکه‌ڵه واسیته‌یه‌ک، به رێگای چه‌ند هاوڕێیه‌کمه‌وه توانیم تا قۆناغی “کۆلیژی سۆران” بڕۆم. ئیتر له‌وێوه هه‌موو خه‌ونه‌کانم وه‌ک بێدار بوونه‌وه‌یه‌کی ترسناک کۆتاییان هات.، من له کتێبی “گوڵناره‌کانی شوێنپێ له باخچه‌کانی تاراوگه” و “بۆ مامۆستایه‌تی هاتمه‌وه که‌چی بووم به تێرۆریست” باسی ئه‌و حیکایه‌تانه‌م کردووه. لێره‌دا باسکردنه‌وه‌ی زیاده‌یه.\nلێره‌وه بۆ خۆشیشی بێت یان بۆ ئه‌وه‌ی بزانی که ئه‌وه من نیم که “له واقیعی کوردستان هه‌ڵاتبم” حه‌ز ده‌که‌م حیکایه‌تێکی تر سه‌باره‌ت به گه‌ڕانه‌وه‌م بۆ کوردستان بگێرمه‌وه. ساڵی 2008 بۆ سه‌ردان گه‌ڕامه‌وه کوردستان. له‌و سه‌فه‌ره‌دا کاک شێرزاد حه‌سه‌نم بینی، که ئه‌وه یه‌که‌م جار بوو به دیمانه‌ی شاد بم. هه‌ڵبه‌ته یه‌کێک له‌و دیدارانه‌ی که که‌یفم پێهات، ئه‌و شه‌و و رۆژه بوو که له‌گه‌ڵ کاک شێرزاد به‌سه‌رم برد. به‌ده‌م گفتوگۆوه کاک شێرزاد پرسیاری لێکردم که حه‌ز ده‌کات بۆ ماوه‌ی حه‌فته‌یه‌کیش بێت بێمه‌وه کوردستان و چه‌ند سێمنیارێک بۆ مامۆستایان له‌مه‌ڕ بابه‌تێکی دیاریکراوی په‌روه‌رده‌وه پێشکه‌ش بکه‌م. منیش، به هۆی ئه‌و ئه‌زموونانه‌ی پێشوومه‌وه، پێم گوت ئه‌گه‌ر ده‌زانی دڵنیای سه‌رده‌گرێت و دیسان تووشی حیکایه‌تی وه‌ک “کۆلیژی سۆران” و “زانکۆی کۆیه” نابم، ئه‌وه زۆرم پێ خۆشه. چونکه من وێڕای مێژووی هزر و چه‌ند کۆرسی تر له فه‌لسه‌فه و مێژوو و روانبیێژیی و …تاد، ساڵ و نیوێک له بواری په‌روه‌رده، که مێژووی په‌روه‌رده له رۆژئاوا و سوێد چۆن بووه و چۆن بتوانی وانه بڵێته‌وه، خوێندووه. هاوکاتیش به‌شێکیش له‌و خوێندنه پراکتیککردن وانه گوتنه‌وه بوو. دواجاریش لێره کاری مامۆستایه‌تیم کردووه. به‌ڵێ، به رێگای کاکه شێرزاده‌وه چووینه لای وه‌زریری په‌روه‌رده، که ئه‌ویش وێده‌چوو پێی خۆش بێت. دواجار وه‌زیری په‌روه‌رده‌ی ئه‌وکات به سکرتێره‌که‌ی گوت، که خانمێکی عه‌ره‌بی مه‌غریبی بوو، وابزانم ناوی ره‌شیده‌یه. ئه‌ویش به ئینگلیزی قسه‌ی له‌گه‌ڵ کردم، که راستییه‌که‌ی لام عه‌نتیکه بوو له کوردستان و له وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌دا سکرتێری وه‌زیر کوردیی نه‌زانێت. ئه‌وه‌م له سوێد نه‌دیوه. لێره سکرتێری ئه‌و بواره هه‌ستدارانه ده‌بێ باش سوێدیی بزانێت، ئه‌گینا چۆن ده‌توانێت گفتوگۆ له‌گه‌ڵ خوێندکارانی بکات؟\nسکرتێر مه‌یل و ئه‌درێسی وه‌زاره‌تی وێدام که من دوای گه‌ڕانه‌وه‌م بۆ سوێد، پرۆفایل و نامه و بیرۆکه‌ی ئه‌و سێمینارانه‌یان بۆ بنێرم. منیش که گه‌یشتمه‌وه سوێد، ده‌ست و برد کۆی شهاده و نامه و بیرۆکه‌که‌م به ئینگلزیی و کوردیی بۆ مه‌یلی سکرتێری وه‌زیر نارد. مانگ رۆیشت و مانگ هات، هیچ وه‌ڵامێکم بۆ نه‌هاته‌وه. دوای چه‌ند مانگ به نامه و ته‌له‌فۆن له کاکه شێرزادم پرسی که سکرتێری وه‌زیر وه‌ڵامی نییه. ئه‌ویش هه‌میشه به خه‌مه‌وه ده‌یگوت که چوومه هه‌ولێر ده‌پرسم. دوای شه‌ش مانگ زیاتر، وتیان نامه‌کانم نه‌گه‌یشتوون. گوتم بڕوا ناکه‌م. دواجار زانیم که له نێوان خانمه سکرتێره‌کانی وه‌زاره‌تدا شه‌ڕی مجگێز هه‌یه، بۆیه یه‌کێکیان نامه‌کانی منی خستبووه ناو زبڵدان. دوایی کاکه شێرزاد گوتی گوێ مه‌دێ دیسان نامه‌یه‌کی تر بنێره‌وه. منیش ناردمه‌وه. به‌مجۆره دوای نزیک 2 ساڵ، وه‌ک ماده‌ی 140 و وه‌عد و قسه‌کانی خۆشه‌کانی حکومه‌تی کوردستان، به فه‌رمی هیچ وه‌ڵامێکم له وه‌زه‌راتی په‌روه‌رده و خانمی سکرتێر وه‌رنه‌گرت. لێ کاک شێرزاد که زانی بریندار بووم، رۆژێک له نامه‌یه‌کی موبایلدا، که دوای ئه‌وه‌ی براده‌رێک پێی گوتبوو هه‌قه هاوکاری هه‌ندرێن بکه‌ن، ئه‌ویش بۆ دڵدانه‌وه له مۆبایله نامه‌که‌یدا نووسیبووی، که به‌داخه‌وه دیار هاتنه‌وه‌ت سه‌ر ناگرێت.\nکه ئه‌و حیکایه‌ته ده‌گێرمه‌وه، بۆ ئه‌وه نییه که دڵی پڕ سوحبه‌تی کاکه شێرزاد لێڵ بکه‌م، به‌ڵکو بۆ ئه‌وه‌مه که مێژوو وا به گێلی به‌سه‌ر ئه‌و به‌زمانه‌ی حکومه‌ته “ساوا”ه‌که‌مان تێنه‌په‌ڕێت و ئێوه و خوێنه‌ریش له خۆڕا من به “هه‌ڵاتوو له واقیعی کوردستان” و “پاساو هێنانه‌وه بۆ کۆچ” تۆمتبار نه‌که‌ن. منیش که ئه‌وها بێ قه‌ید و قیوود ده‌دوێم، بای هێنده ئێتیکم هه‌یه له خۆڕا به‌ناو قسان نه‌که‌وم. ئه‌وه من نیم که گازانده له به‌ختم ده‌که‌م، به‌ڵکو ئه‌وه نووسه‌ر و پسپۆڕه خاوه‌ن ده‌زاگا و به‌رپرس و مووچه‌گه‌لی نادیارن که ده‌یانبینی هه‌میشه وه‌ک ئه‌و پیرێژن و پێرمێردانه‌ی که بووکه‌کانیان به‌خێویان ناکه‌ن، بۆ به‌ختی خۆیان ده‌گریێن. که‌چی له دیدار و تیڤییه‌کاندا، به جۆره ره‌خنه‌یه‌کی ئاوقاتانه‌وه، به شان و باڵی حکومه‌ت و ژیانی کوردستاندا هه‌ڵده‌ڵێن!\nبه‌ڵێ، لێتان ناشارمه‌وه دوای ئه‌و به‌زمه‌ی که له‌گه‌ڵ مودیری ئه‌وکاتی “کۆلیژی سۆران”، د. له‌وه‌ند دزه‌یی و به‌زمی “زانکۆی کۆیه”، که له‌وێش دوای ئه‌وه‌ی زانیان که کاتی خۆی شیوعی بوومه، کردیانه فشه، به تایبه‌تیش ئه‌زموونی دوو ساڵه له چاوه‌ڕوانی بێوه‌ڵامی سکرتێری وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده و خودی ناڕوونی شێرزاد، هێنده‌ی خه‌فه‌تم بۆ ئه‌نفالکردنی گوندنیشین و سووتانی چیا و ده‌شته‌کان و کۆتایی هاتنی پێشمه‌رگایه‌تی خوارد، ئه‌وه‌نده‌ش خه‌فه‌تم بۆ خه‌ون و یاده‌وه‌ریی خۆم خوارد. دوای ئه‌و خه‌وزڕانه‌ی که له‌و ئه‌زموونانه‌دا تووشیان بووم، ئێستاش بێزم له نووسین و بچمی نووسه‌ر ده‌بێته‌وه. هه‌روه‌ک ده‌مه‌وێ له رێگای شیعره‌وه یاده‌وه‌ریی پێشمه‌رگایه‌تیی و چیاکان فه‌رامۆشبکه‌م.\nئه‌مما، بۆچی “بۆ هه‌ندێ که‌س فه‌رشی سوور راده‌خه‌ن و بۆ هه‌ندێ که‌سیش گرفت دروست ده‌که‌ن”، ئه‌وه‌یان هه‌موومان هۆکاره‌کانیان زۆر باش ده‌زانین. منیش به گوێره‌ی توانا له‌و چه‌ند ساڵه‌ی دواییدا به شێوازی جیاوازه‌وه باسی بێئێتکیی، گه‌نده‌ڵیی، حیزسالاریی، واسیته، مجگێزی خێڵه‌کیی و کڵۆڵی ئه‌و سیسته‌مه‌ی کوردستانم کردووه، که هۆکردی ئه‌و به‌زمه‌یه که تۆ لێمی ده‌پرسی. کۆی ناوه‌ندی رۆشنبیریی، هونه‌ریی و مامۆستایانی بواری زانستگاکان و بگره هاووڵاتییه که‌مێک خوێنده‌واره‌کانیش له من و تۆش باشتر ده‌یزانن، که پارتیی و یه‌کێتیی به کامه رێگا و به کام مه‌رجیش پێشوازی له‌و مامۆستا، نووسه‌ر، بازارگان، ته‌قاویتخۆر، راوێژکار، چاوه‌ش و … تاد ده‌که‌ن که له ئه‌وروپاوه دێنه‌وه. بۆیه دووباره کردنه‌وه‌ی ئه‌و هۆکارانه‌ی تۆ له منی ده‌خوازی باسی بکه‌م، ته‌نیا کووتانه‌وه‌ی ئاسنی سارده.\n3-باس له‌وه ده‌كه‌ن كه كاتی خۆ تۆ و به‌دران حه‌بیب پێشمه‌رگه بوونه، گوایه به‌دران ته‌سلیمی حكوومه‌ت بۆته‌وه، تۆش قاتێكی كوردیت به‌دیاری پێشكه‌ش كردبوو، ئه‌گه‌ر ته‌واوی ئه‌و باسه‌مان بۆ بگێریه‌وه و پاشان هه‌وڵی بڵاوكردنه‌وه ئه‌و باسه له كتێبه‌كه‌ت له ده‌زگای سه‌رده‌م و ئه‌وه‌ی رویدا پێمان بڵێی چی بووه؟\nهه‌ندرێن: ئه‌و باسکردنه‌ی من مه‌ته‌ڵێک نییه، به‌ڵکوو راستییه‌که که من له کتێبی “گوڵناره‌کانی شوێنپێ…”دا کورته‌یه‌کم لێیان باسکردووه. که‌واته مه‌سه‌له “باس له‌وه ده‌که‌ن که کاتی خۆی…” نییه، به‌ڵکوو من ئه‌وه‌م بڵاوکردۆته‌وه. لێره‌دا ده‌یڵێمه‌وه، مه‌به‌ستێکی ئه‌وهام نییه که بمه‌وێ تۆمه‌تی سه‌یر بخه‌مه پاڵ به‌دران حه‌بیب، به‌ڵکوو من وه‌ک به‌شێک له یاده‌وه‌ریی پێشمه‌رگایه‌تی وێنه‌یه‌کی ئه‌و شوێنکات و پێشهاتانه‌م گێڕاوه‌ته‌وه. له پاڵ ئه‌وه‌شدا ئاماژه‌م بۆ هاوڕێیه‌تی ئه‌وکاتی به‌دران کردووه، که یه‌که‌م کۆشیعرم، “له سێبه‌ری کێوه‌کان ونت ده‌که‌م…” به ده‌سو خه‌تی خۆی بۆی نووسیمه‌وه و پێشه‌کیشی بۆ نووسیوه. هه‌رچه‌نده ئه‌و دیوانه چاپ نه‌بوو، چونکه ئه‌و ده‌م دوای ئه‌وه‌ی که دوای ئه‌وه‌ی له ده‌ڤه‌ری “به‌ری گارا”وه بۆ “راگه‌یاندنی ناوه‌ندی”، که له “خواکوورک بوو، ره‌وانه کرا، دوای خستنه سه‌ر سته‌نسیل له‌گه‌ڵ مه‌فره‌زه‌یه‌کی پۆست ره‌وانه‌ی ده‌ڤه‌ری بادینان و له‌وێشه‌وه به‌ره‌و “دۆلێ بالیسان” ره‌وانه کرا، که خۆم له “راگه‌یاندنی مه‌ڵبه‌ندی هه‌ولێر”بووم و قه‌وڵیش وابوو خۆمان بیخه‌ینه سه‌ر کاغه‌ز. وه‌لێ ئه‌کاته ئه‌و مه‌فرزه ته‌ته‌ره به هۆی هێرشی ئه‌نفاله‌وه له ده‌ڤه‌ری هه‌ریر له ناو جاشه‌کانی ئه‌وده‌م و پاڵه‌وانی کوردایه‌تی هه‌نوونه‌که‌دا شاردیانه‌وه و دواجار تا دوای راپه‌ڕین نه‌مدیته‌وه.\nبه‌ڵێ، وابزانم له هاوینی دا1986 بوو که کاکه به‌دران حه‌بیب له بری سه‌ربازییکردن بوو به پێشمه‌رگه. منیش ئه‌و هاوینه له باره‌گای “کافێ” که ده‌که‌وێته “به‌ری گارا” ئاشنای بووم. له هاوینی یان پاییزی 1987 بوو به‌دران قاته کوردییه‌که‌ی کۆن بوو یان ده‌یویست بینشوات، به‌ڵام قاتی تری نه‌بووتا له‌به‌ری بکات. ئه‌وکاتیش به‌رپرسی ئیداری مه‌ڵبه‌ندی هه‌ولێر قاتێکی نوێیان پێدام، که هه‌ر له باره‌گا پێشمه‌رگه خه‌یاته‌که‌مان بۆی دووری بووم. دیاره حیزبی شیوعی ساڵانه، وه‌ک کاتی منداڵیی، قاتێکیان بۆ ده‌کڕین. منیش ئه‌وقاته‌ی خۆم دایه به‌دران که تا قاته کۆنه‌که‌ی ده‌شوا له‌به‌ری بکات، یان نازانم که وه‌ک دیاریی پێشکه‌شم کرد.  چونکه ئه‌وکات ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌یه‌ک نوێ بووایه، قاتیان به ئاسانی پێنه‌ده‌دا. لێ وابزانم دوای چه‌ند رۆژێک بیستم به‌دران له‌گه‌ڵ مه‌فره‌زه‌یه‌ک به‌ره‌و ده‌شتی هه‌ولێر رۆیشتووه، هه‌ڵبه‌ت بێ ئه‌وه‌ی من ئاگام لێبێت. چونکه به‌دران له باره‌گایه‌کی تر بوو، که زۆر دوور نه‌بوو له من. دوای ماوه‌یه‌کی کورت مه‌فره‌زه‌یه‌ک له ده‌شتی هه‌ولێر هاتبوو، له هه‌واڵی به‌درانم پرسی، یه‌کێک له‌و مه‌فره‌زه‌یه گوتی: هه‌ر گه‌یشته ده‌شتی هه‌ولێر ته‌سلیمی رژێم بووه‌وه. راستییه‌که‌ی زۆر دڵگیر بووم، به‌ڵام له‌به‌ر قاته‌که نه‌بوو، به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که بۆ چووه خواره‌وه به منی نه‌گوت و بۆچی وا زوو ته‌سلیم بووه‌وه، هه‌رچه‌نده به‌دران،به هۆی کۆمه‌ڵێک هۆکاره‌وه، هه‌ر زوو له‌ناو حیزبی شیوعیدا تووشی کێشه بوو. لێره‌دا شوێنی باسکردنی ئه‌و کێشانه نییه. ئه‌مه‌یه راستی مه‌سه‌له‌که.\nئه‌مه‌یان ئه‌وه، لێ سه‌باره‌ت به بڵاونه‌کردنه‌وه‌ی کتێبی “گوڵناره‌کانی شوێنپێ…. له “ده‌زگای سه‌رده‌م”، که ئه‌ویش جۆرێکه له حیکایه‌تێکی توولانیی و عه‌نتیکه‌کانی ئیستای کورد. لێ به کورتی، من هه‌ر به رێککه‌وت، ره‌نگه به هۆی ئه‌وه‌بوو که چه‌ند وتارێکم له گۆڤاری “ئاینده” بڵاوکردبووه‌وه، ئه‌و کتێبه‌م بۆ کاک دڵشاد عه‌بدوڵلا نارد، به‌ڵام پێشتر دڵشاد عه‌بدوڵلام نه له نزیکه‌وه بینی بوو نه له دووره‌وه‌ش قسه‌م له‌گه‌ڵ کردبوو. به‌مجۆره به‌ر له ناردن و دوای گه‌یشتنی کتێبه‌که‌ش، دڵشاد زۆر به گه‌رمییه‌وه ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر کتێبه‌که نیشاندا. دواجار رۆژ هات و چه‌ند مانگ به‌سه‌ر چوو، چه‌ند نامه‌م نووسیی و چه‌ند جاریش چه‌ند ناسیاوم راسپارد که سۆراغی ئه‌و کتێبه بکه‌ن، که‌چی هۆکاری دواکه‌وتنیم نه‌زانی. دواجار، دوای 6 مانگ زیاتر، رۆژێک ناچار بووم ته‌له‌فۆن بۆ کاک دڵشاد عه‌بدوڵلا بکه‌م. له ته‌له‌فۆنه‌که دڵشاد وتی،  به‌رپرسیارانی “ده‌زگای سه‌ده‌م” زیاتر له 40 ره‌خنه و تێبینیان له‌سه‌ر کتێبه‌که‌ت هه‌یه، بۆیه ناتوانین ئه‌و کتێبه چاپبکه‌ین. گوتی، ئه‌و کتێبه تشتی زۆر جوانی تێدایه، به‌ڵام تۆ باسی براده‌رانی سه‌رده‌م و چه‌ندین نووسه‌رت کردووه، بۆیه ناکرێت. به‌ڵام ئه‌وه‌ی سه‌یر بوو، ئه‌گه‌ر خۆم ته‌له‌فۆنم نه‌کردبا، ره‌نگه چه‌ند مانگی تر هه‌واڵی چاپنه‌کردنیم وه‌رگرتباوه و هۆکاری چاپکردنه‌که‌شم نه‌ده‌زانی. دیاره هۆکاره نادیاره‌کانی تر ده‌زانم، لێ لێره‌دا تاقه‌تی ئه‌و حیکاته‌شم نییه. ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له ئه‌وه بێت، که گوایه من له شکۆمه‌ندی ئه‌و نووسه‌رانه‌ی “ده‌زگای سه‌رده‌م” و ئه‌وانیترم که‌مکردبێته‌وه، شوکور که‌چی ئێستا دوای 5 ساڵ زیاتر له‌و سه‌رنج و وێنه‌کردنانه‌ی من له‌وانه، راستیی و ناڕاستی ئه‌و وێنه‌کردنانه‌ی من له هه‌مبه‌ر هه‌موویان بۆ هه‌موو خه‌ڵک ده‌رکه‌وتن. بۆیه چی تێدایه، وه‌ک چۆن 8 ساڵ زیاتری پێشمه‌رگایه‌تیی و فیلمی “کۆلیژی سۆران” و “زانکۆی کۆیه” و پادداشتی نووسینه‌کانم تاڵانکران، با ئه‌ویشی بێته سه‌رێ.\n4-له وه‌ڵامێكت بۆ هاورێ باغه‌وان له ماڵپه‌ری ده‌نگه‌كان ده‌ڵێی ئه‌و نه‌هامه‌تیانه‌ی كه‌به‌سه‌ر كورد هاتوون ماركس و شوعیه‌ت هۆكاری نه‌بوون، من ده‌پرسم باشه په‌یره‌وی ناوخۆی چ یه‌كێتی چ پارتی له فكره‌ی پرۆگرامی حیزبی وڵاته عه‌ره‌بی و ئه‌وروپیه‌كان وه‌رگریراوه، كه ئه‌وانیش كه‌م تا زۆر له ژێر دروشمه‌كانی ماركسیزم نوسراونه‌ته‌وه، بۆچی خه‌ڵكی به‌دوای ئه‌وان ده‌كه‌وت، به‌س شوعیان به كافر ده‌زانی؟\nهه‌ندرێن: وه‌رامی ئه‌و پرسیاره‌تان، زۆر قسه هه‌ڵده‌گرێت، لێ لێره ئه‌و بواره‌مان نییه. به کورتی، ره‌نگه به‌شێک له هۆکاره‌کانی ئه‌مه بێت، که حیزبی شیوعی ئه‌وکات ناوه‌که‌یی، ئه‌ندام و لایه‌نگر، ره‌فتاره‌کانی، ئایدیۆلۆژیی و په‌یوه‌ندییه‌کانی له‌گه‌ڵ وڵاتانی کۆمونیست و حیزبه شیوعییه‌کان لای خه‌لک به روونی دیار بوو. بۆیه خه‌ڵکی گشتی یان غه‌یره شارنشینه‌کان به‌رژه‌وه‌ندیی و مجگێز و نه‌ریتی گوندییان له‌گه‌ڵ ئه‌و حیزبه‌دا دوور بوو. هه‌رچه‌نده له 50 و 60 و حه‌فتا و بگره هه‌شتاکانیش جه‌ماوه‌ری حیزبی شیوعی له پارتیی و یه‌کێتیی نه‌ک هێنده که‌متر نه‌بوو، به‌ڵکو توێژی خوێنده‌واریی کوردستان و عێراقیش له حیزبی شیوعی نزیکتربوون.\nکه‌چی پارتیی و یه‌کێتیی، وێڕای ناو و ناوه‌ڕۆکیان، ئه‌ندام و لایه‌نگر، بنه‌مای بیرکردنه‌وه، ره‌فتار و دروشمییه‌کانیان زۆر له خه‌ڵکی گشتی کوردستان نزیکن. هه‌ر بۆیه ئه‌وکات و ئێستاش زیاترین توێژی ده‌ره‌به‌گ، سه‌رۆک خێڵ، به فۆرمی نوێ و کۆنییه‌وه، به پله‌ی یه‌که‌م له‌ناو پارتیی و به پله‌ی دووه‌میش له‌ناو یه‌کێتیی و حیزبه‌کانی تردا خڕبوونه‌وه‌ته‌وه. دیاره ئه‌و چینه ده‌ره‌به‌گ و ره‌شۆکه‌ش به هێزترین هێزن له کوردستاندا. پارتیی و یه‌کێتیی، وه‌ک چۆن ئێستا به قسه و بۆ چه‌واشه‌کردنی خه‌ڵکی که‌مزانی کورد به دروشمی لیبرالیی و دیمۆکراتیی و مه‌ده‌نیی و … تاد فریو ده‌ده‌ن، که هه‌نووکه ئه‌و چه‌مکانه باون، ئه‌وکاتیش که زیاتر لینینزم-ستالینیزم و ماویزم مۆده بوو، بۆیه ئه‌و دوو حیزبه‌ش بۆ به‌گه‌ڵ هه‌ڵا که‌وتن له په‌یڕه‌و پرۆگرامی ناوخۆ و یان له‌گه‌ڵ چینی خوێنده‌واران خۆیان به مارکسی ده‌زانی. لێ له راستییدا ئه‌و دوو حیزبه، وه‌ک زۆر له حیزبه ناسیۆنالیست-ده‌ربه‌گییه‌کانی عه‌ره‌بیی، بۆ نموونه هه‌ردوو حیزبی به‌عسی عێراق و سوریا، فڕیان به مارکسیزمه‌وه نه‌بووه و نییه. ئه‌و دوو حیزبه‌ش له کرده‌دا به هه‌موو شێوه‌یه‌ک له به‌رانبه‌ر خه‌ڵکی ره‌شۆکی کوردیی هه‌وڵیانده‌دا به رێگای ئه‌خلاقی کورده‌واریی و ئایینییه‌وه، بۆ نموونه شیوعییه‌کان به کافرن بچووێنن، که ره‌نگه خۆشیان نیوه‌یان له ئه‌ندامانی سه‌رووی ئه‌و حیزبه کافرتر بن، مارکس و مارکسیزم دزێو بکه‌ن. ئه‌و قسه‌ڵۆکه‌ی که ده‌ڵێ، “شیوعیه‌کان له‌گه‌ڵ خوشک و دایکی خۆیان ده‌خه‌ون”، له حه‌فتاکاندا کادیرانی پارتی به‌و قسه‌ڵۆکه خه‌ڵکی گونده‌کانیان به دژی شیوعییه‌کان گۆشده‌کرد. به‌هه‌مه‌حاڵ، لێ، له کن من، حیزبی شیوعیی و لینینزم-ستالینیزم زۆر دووره له مارکس و مارکسیزمی رۆژئاوا. به‌رهه‌مه‌کانی مارکس وه‌ک به‌رهه‌می هه‌ر کۆمه‌ڵناس و هزرڤانێک شایه‌نی هه‌میشه خوێندنه‌وه‌یه. لێ لینینیزم-ستالینیزم جۆره سیسته‌مێکی تۆتالیتاریی سیاسیی و سه‌ربازیی بوو. ئه‌م بابه‌ته‌ش راڤه‌ی زۆرتری گه‌ره‌که، که لێره‌دا ناکرێت.\n5-زۆر جار ئێمه‌ی رۆژنامه‌نووسان خۆ به‌خۆ ده‌ڵێین تاوه‌كو ئێستا تاكه رۆشنبیرێكی ناسراو كه هه‌بێ ملكه‌چی پاره و ده‌سه‌ڵاتی كوردستان نه‌بوبێ (عه‌بدولا په‌شێوه)، ئایا تۆ پێت وایه هێشتا رۆشنیبر و نووسه‌ری وا هه‌بن، له ژێر سایه‌ی ده‌سه‌ڵات بژێین و سه‌ربه‌ستی خۆیان له‌ده‌ست نه‌دابێ؟\nهه‌ندرێن: راستت ده‌وێ دۆخی سیاسیی و رۆشنبریی کوردیی له باشووردا تا حه‌زبکه‌ی کڵۆڵه. راستییه‌که‌ی سه‌رمایه‌ی کاکه په‌شێو ئه‌و هه‌ڵوێسته جوامێرانه‌یه‌تی که وه‌ک مێگه‌لی نووسه‌رانی به‌ناو “ناسراو” بۆ پاره خۆی سووک نه‌کردووه. گریمان په‌شێو ملکه‌چی پاره و ده‌سه‌ڵات بوو، ئاخر ئه‌وکات له هه‌ردوو دین ده‌بوو. ئه‌مڕۆ تۆ، هه‌رچه‌ند ده‌ته‌وێ که له ناوه‌ندیی سیاسیی و رۆشنبیرییه‌ی کوردستاندا بێئومێد نه‌بیت، به‌ڵام دواجار ناتوانیت 10 نووسه‌ری “ناسراو” بژمێریت که له به‌رده‌م پاره و ده‌سه‌ڵاتدا، ئێتیکی سه‌ربه‌ستیی و ویژدانی رۆشنبیریی خۆی نه‌دۆڕاندبێت. ئه‌وه‌تا زۆرێک له‌و نووسه‌رانه‌ی که به زارقه‌ڵه‌باڵغیان له به‌کارهێنانی چه‌مکه خۆشه‌کانه‌وه، خۆیان له کن خوێنه‌ردا کردۆته شۆڕشڤانی دادپه‌روه‌ریی، کوردپه‌روه‌ریی و ژنپه‌روه‌ریی… تاد، که‌چی رۆژ به دوای رۆژ هه‌ر به خۆشیان له به‌رانبه‌ر پاره و ده‌سه‌ڵاتدا، وه‌ک نه‌دیی و بدیی خۆیان ریسوا ده‌که‌ن. دیاره من له چه‌ند وتار و دیمانه‌دا، باش یان خراپ، باسی ئه‌و ره‌وشه‌ی نووسه‌ری کوردییم کردووه.\nبۆیه مرۆڤ که بیر له کوردستانی لای خۆمان ده‌کاته‌وه، ترس و خه‌مێکی قووڕس دایده‌گرێت، چونکه هه‌ستده‌که‌ی ده‌ڵێ رۆژی مه‌حشه‌ره. ئاخر له‌ناو ناوه‌نده‌ی نووسه‌راندا 5 نووسه‌ر، به تایبه‌تی له‌و نووسه‌رانه‌ی، که له کن خوێنه‌ر و نووسه‌ره کۆیله‌کان، “گه‌وره و داهێنه‌ر”ی کوردن، نادۆزیته‌وه که له‌به‌رانبه‌ر پاره و ده‌سه‌ڵاتی ئابوورییدا نه‌ڕما بێت. گوتمان نووسه‌ریش وه‌ک مرۆڤ ده‌کرێ حه‌زی له پاره و ده‌سه‌ڵات بێت، به‌ڵام ئه‌و ئه‌خلاقه‌ی که نووسه‌ر و هونه‌رمه‌دان له کوردستان و ده‌ره‌وه‌ش هه‌یانه، زۆر بووده‌ڵه و نه‌دیی و بدییه‌تییه. پێڕێک نووسه‌ری “گه‌وره و گچه” و “داهێنه‌ر و نوێخواز”ت هه‌یه، وێڕای مووچه‌ی بێ ئیشه‌که‌ی، که ته‌مبه‌ڵییه، دوو سێ مووچه و زه‌ویی و پادداشتی هه‌یه، که‌چی چاویان تێر نابێت. له‌وه‌ش عه‌نتیکه‌تر، من نووسه‌رگه‌ڵێکم له کوردستان دیوه، که نه‌وه‌ده‌کان نان نه‌بووه بیخۆن، که‌چی ئێستا به رێگای حیزبییه‌وه له خۆڕا بێ ماندووبوونێک، بێ خوێندنێک و پاشخانێک له پسۆڕیی. بوون به خاوه‌ن نوێترین ئۆتۆمۆبیل، ماڵ، بگره به‌شێکیان بوون به بازرگان، خاوه‌ن حیمایه و… تاد. نووسه‌رت هه‌یه له سوێد سۆسیالی وه‌رده‌گرت یان ئیشی ره‌شی ده‌کرد، که عه‌یب نییه، لێ کتوپڕ دوا نووسینێکی قۆقز به‌سه‌ر سه‌رۆکی حیزب و داواتکردنی له لایه‌ن به‌رپرسی حیزبێکه‌وه، بۆته دکتۆری بێتێز، فه‌یله‌سووفی بێفه‌لسه‌فه، کوردۆلۆژی بێکوردایه‌تی و … تاد. دیسانه‌وه حیکایه‌تی ئه‌و داڕمانه‌ی که له ناوه‌ندی رۆشنبیریی کوردییدا له گه‌شه‌کردن دایه، زۆر درێژه که لێره‌دا نموونه‌کانیان و به‌زمه‌کانیان نانووسرێنه‌وه. مخابن ره‌وشی نووسه‌ری کورد تا بڵێی بێزه‌وه‌ره. پرسیار ئه‌وه‌یه: ئه‌گه‌ر ئه‌وه ئاکاری داڕماوی نووسه‌رانی “ناسراو”ی کوردیی بن، ئاخۆ ده‌بێ ئه‌و نه‌وه نوێیه‌ی نووسه‌ر و خوێنه‌رانمان، ببنه خاوه‌نی کام ئاکار؟ تراژیدیای کورد وه‌ک نه‌ته‌وه له سه‌ده‌ی بیست و یه‌کد‌ا، ته‌نیا مانه‌وه‌ی نییه له ژێر بنده‌ستیی نه‌ته‌وه‌ی باڵاده‌ستدا، ته‌نیا زه‌وتکردنی ده‌ڤه‌ر و سامانی نییه له لایه‌ن حکومه‌تی نه‌ته‌وه‌ی باڵاده‌سته‌وه، ته‌نیا سووتاندنی خاکه‌که‌ی نییه به ده‌ستی تورکیا و ئێرانه‌وه، به‌ڵکو تراژیدیای گه‌وره‌ی کورد نه‌بوونی ده‌سته‌یه‌ک له نووسه‌ری خودان ئاکاری جوامێریی، دادپه‌روه‌ریی و ویژدانی رۆشنبیرییه. هه‌روه‌ک بێئومێدی ئه‌مڕۆ نه‌بوونی بزاڤێکی کۆمه‌ڵایه‌تییه له پێناو ده‌ستپێوه‌گرتن به به‌های مافی مرۆڤ و نیشتمانییه‌کان. چونکه حیزب کۆی ئۆرگانه‌کانی جڤاکی کوردی ته‌نیوه‌ته‌وه. لێره‌دا که شله‌ژانێک له‌و جڤاکه‌ی ئێمه‌دا رووده‌دا، نووسه‌ر، تاکوو خۆی له لایه‌ن حیزبه‌وه شیرین بکا و قاسه‌که‌ی ئه‌ستوورتر بێت، به خوتبه‌کانی ئه‌رکی چه‌واشه‌کردن ره‌ده‌په‌ڕێنێت.\n6-ئه‌و پرسیاره هیوا قادریش له‌سه‌فه‌ر نامه كردویه‌تی، هۆی چیه زۆربه‌ی سیاسیه كورده‌كان كه ئه‌زموونی ژیانی ئه‌وروپایان كردووه، كه‌چی له ئه‌زموونی به‌رێوه‌بردنی ئیداری له كوردستان ناعه‌داله‌تی و خود په‌رستی پێره‌وده‌كه‌ن؟\nهه‌ندرێن: گاڵته‌جارڕیی ئه‌وه‌یه، ئه‌مڕۆ ساخته‌چیترین توێژی نووسه‌ر و سیاسی ئه‌وانه‌ن که له ده‌ره‌وه ژیاون. ئه‌وانه له ئه‌وڕوپا ته‌نیا فێری هۆقبازیی بوون، که ئێستاش نانی پێ ده‌خۆن. به‌ڵێ، هه‌روه‌ک زۆربه‌ی ئه‌و نووسه‌رانه‌ی که “ئه‌زموونی ژیانی ئه‌وروپایان کردووه” که‌چی نه‌ک هه‌ر “ناعه‌داله‌تی و خودپه‌رستی په‌یڕه‌و ده‌که‌ن”، به‌ڵکو زۆر بێئه‌خلاقانه ئه‌رک و به‌های نووسین به‌رانبه‌ر پاره هه‌ڕاجده‌که‌ن و له “سیاسی کورد” ده‌پاڕێنه‌وه داواتی فیستیڤالێکیان بکه‌ن، کتێبێکیان بۆ چاپ بکه‌ن، ته‌قاویتێکی ساخته‌یان بۆ ببڕنه‌وه. ئه‌وه هه‌ر سیاسییه کورده‌کان نییه وان، به‌ڵکو ئه‌و “ناعه‌داله‌تی”یه لای ئه‌و نووسه‌رانه‌ی که به زاریان وه‌رزش به قسه‌ی فه‌یله‌سووفان ده‌که‌ن، زۆر دزێوترن.\n7-هه‌ست ده‌كه‌ی له كوردستان نووسه‌ران و ره‌خنه‌گران ئه‌وه‌نده‌ی خه‌ریكی ره‌خنه‌و شرۆڤه‌ی سیاسین هێنده سه‌رقاڵی ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی و بابه‌ته فكری و مه‌عریفیه‌كان نین، هۆكاری ئه‌وه بۆچی ده‌گه‌رێته‌وه؟\nهه‌ندرێن: به پێچه‌وانه‌وه، زۆرینه‌ی ئه‌وانه‌ی که لای ئێمه ناویان نووسه‌ر و ره‌خنه‌گرانن نه له “ره‌خنه و شرۆڤه”ی سیاسی کارامه‌ن و نه له “ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی و بابه‌ته فکری و مه‌عریفیه‌کان”یش. ئه‌و دیارده‌ی تۆ باسیده‌که‌ی په‌یوه‌ندی به‌و مه‌یل، هه‌وه‌سه ئابووری-سێکسییه‌وه هه‌یه، که ئه‌مڕۆ روحی کورد به گشتیی و به تایبه‌تیش نووسه‌ره‌کانی جڵه‌وکردووه. دیاره به‌شێکی تر له هۆکرده‌کان، ئاماده‌یی ته‌نگژه‌یه‌کی سیاسیی ئاوساوه که له کوردستاندا له ئارادایه؛ قووڵبوونه‌وه‌ی کێشه سیاسیی و جڤاکییه‌کان وایانکردووه که زۆرینه‌ی نووسه‌ری کورد سه‌رقاڵی نووسینی سیاسیی بن. چونکه له لایه‌که‌وه، بابه‌تی سیاسیی بازاڕێکی به‌هه‌ڕمێنتری هه‌یه له ئه‌ده‌بیی، رۆژنامه و گۆڤارگه‌لێکی زۆر بایه‌خ به نووسین و به‌زمی سیاسیی ده‌ده‌ن تا ئه‌ده‌بیی. هه‌روه‌ک تۆ وه‌ک نووسه‌ر به نووسینێکی سیاسیی ره‌نگه ئاسانتر سه‌رنجی سیاسیی و نووسه‌ران رابکێشێت، تا ئه‌وه‌ی به نووسینێکی ئه‌ده‌بی. تۆ ده‌توانی به نووسین چه‌ند “ستوون” ببیت به پاڵه‌وان و پاره‌دار و موفه‌کیر و … هتد. ئه‌مڕۆ قونکه نووین، ستوون، خوتبه و … هتد بوو به پیشه و ئیشی خۆش و ئاسان.\nله لایه‌کی تریشه‌وه، نه هزر و ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی بۆ کورد زۆر گرینگه و نه ئاماده‌یه‌کی ئه‌وتۆشی هه‌یه، بۆیه سیاسیه‌ت، لێ نه‌ک به مانا ئێستێتیکیی، جوانناسیی و هزرییه‌که‌ی، به‌ڵکو به مانای حیزبیی و رۆژانه‌ییه‌که‌ی، زۆر ئاسانه له‌سه‌ری بنووسیت. تۆ به هه‌زاران خوێنه‌رت هه‌یه که به‌س حه‌زی له خوێندنه‌وه‌ی شه‌ڕه جوێن و هه‌واڵی رۆژ و ئاشکراکردنی گه‌نده‌ڵی به‌رپرسان و نهێنی نێوان حیزبه‌کانه، وه‌لی ره‌نگه زێده‌ڕۆیی نه‌بێت، 10 خوێنه‌ری به ئاگای وتارێکی هزریی و ره‌خنه‌یه‌کی ئه‌ده‌بیت نییه. به‌مخۆره سیاسه‌تی رۆژ، دووباره کردنه‌وه رووداوه‌کان، قسه‌ی حازربه‌ده‌ست، شه‌ڕه گه‌ڕه‌ک و حیزب و … تاد خه‌می جڤاکی ئێمه‌یه. دیار مرۆڤ و جڤاک بایه‌خ به تشتێک ده‌ده‌ن که باوه یان پێیوه ده‌ناڵێنن. خوێنه‌ر، نووسه‌ر، حیزب و جڤاکی کوردی هێشتا هزر و ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی بۆیان نه‌بۆته پرسیارێکی بوونگریی یان ئاوه‌زیی، بۆیه بایه‌خی پێناده‌ن. هه‌روه‌ک کورد هه‌ست ناکا به هۆی نه‌بوونی هزره‌وه ده‌تلێته‌وه یان دواکه‌وتووه، بۆیه لای بابه‌تێکی فه‌رامۆشکراوه.\nدواجار نه‌بوونی ئه‌و بوارانه‌ی تۆ ئاماژه‌یان پێده‌که‌یت، په‌یوه‌ندی به نه‌بوونی “سیاسه‌تی کولتووریی”ه حکومه‌ت، حیزب و ده‌زگا رۆشنبیرییه بوودجه قه‌به و ناوه‌ڕۆک کاڵفامه‌کانی کوردستانه‌وه هه‌یه. راستییه‌که‌ی ئه‌گه‌ر پارتیی و یه‌کێتیی ئه‌و بوودجه زۆره‌ی که له‌و ده‌زگا وه‌همیی و گه‌نده‌ڵه رۆشنبیرییانه خه‌رجی ده‌که‌ن، له بری ئه‌وه له چوارچێوه‌ی سیاسه‌تێکی کولتووریی داڕێژراوی خه‌مڵێوودا، بۆ یه‌ک ده‌زگای توێژینه‌وه‌ی ئه‌نفال یان وه‌رگێڕانی زنجیره‌یه‌ک کتێبی فه‌لسه‌فیی و هزریی و زانستیی یانیش زانکۆیه‌کی تۆکمه خه‌رجیان بکردبا، هه‌نووکه ئاستی خوێنه‌ر و رۆشنبیریی کوردیی له ئاستێکی تردا ده‌بوو. ئه‌وکاته‌ش نووسه‌ر له جیاتی زارقه‌ڵه‌باڵغی له سیاستی رۆژانه، سه‌رقاڵی هزر و ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی ده‌بوو.\nبه‌ڵێ، کورد نه‌ک له کوردستان و نه له ده‌روه‌ش، ره‌نگه هه‌ڵه نه‌بم که بڵێم، یه‌کێکه له نه‌ته‌وه نه‌خوێنده‌واره‌کانه. له‌و سوێده‌ی من تێیدا ده‌ژیم، ده‌وڵه‌تی سوێد “کتێبخانه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی” داناوه، له‌وێدا که‌مترین کتێبی کوردیی هه‌یه، که له به‌ڕێوه‌به‌ره‌که‌م پرسی بۆ وایه، ده‌ڵێ کورد کتێب قه‌رز ناکه‌ن بۆ خوێندنه‌وه، که‌واته بۆ پاره سه‌رف بکه‌ین. چونکه که کورد دێیته‌وه کوردستان که‌ش بۆی گرینگ نییه تۆ کام ماریفه و زانستت فێر بوویت و هێناوه‌ته‌وه له‌گه‌ڵ خۆتدا، به‌ڵکو له کوردستاندا، به کۆی توێژه‌کانه‌وه، ئه‌وه گرینگه چه‌ندت پاره کۆکردۆته‌وه، کامه مۆدێلی ته‌له‌فۆنی مۆبایل، کامه کامێرات له‌گه‌ڵ خۆت هێناوه‌ته‌وه. هه‌روه‌ک ئه‌وه گرینگه که تۆ خانوویه‌کی گرنبه‌ها بکڕیت و دوا مۆدێلی ئوتۆبێلیشت هه‌بێت. جا برا تۆ له جڤاکێکی وا خه‌ون خۆشداکه‌نه بژیت، فکر و مکر و ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بیت لۆ چییه؟وابزانم زۆر گوتن بۆ مه‌لا باشه، کورد واته‌نی.\nجێگری سه‌رنووسه‌ری رۆژنامه‌ی “پرس”\nPrevious تراژیدیای شه‌وێك …. شاخه‌وان برایم عه‌بدوڵڵا\nNext نهێنییه‌كانی ئه‌و دیو ڕه‌نگه ئازار به‌خشه‌كان


وەزیری دەرەوەی ڕژیمی ئێران دەڵێت: ئامادەن بە زوترین کات بگەرێنەوە بۆ گوت و بێژەکانی بەرجام - Aryen News\nئه‌یلول 26, 2021 ئه‌یلول 26, 2021\nوەزیری کاروباری دەورەی ڕژیمی ئێران ڕایگەیاندوە کە بە گوێرەی هەڵس و کەوتی حکومەتی ئامریکا بڕیار لەسەر ڕێکەوتنی بەرجام ئەدەین. هاوکات ئەوەشی وتووە کە ئەوان ئامادەن بەم زوانە بگەڕینەوە بۆ سەر میزی گوت وبێژەکانی ڤیەن.\nحسەین ئەمیرعەبدوڵاهیان وەزیری کاروباری دەروەی ڕژیمی ئێران کە بە سەردانێکی پێنج ڕۆژە لە نیویۆرک بو، گەڕاوەتەوە وڵاتەکەی.\nناوبراو بۆ بەشداری لە کۆبونەوەی ساڵانەی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئامریکا بو.\nلەو ماوەیەدا لەگەل سەرۆکی نەتەوە یەکگرتووەکان، وەزیرانی کاروباری دەروەی فەڕەنسا و ئاڵمانیا و بەرپرسانی یەکیەتی ئەوروپا چاوپێکەونی هەبووە و باسیان لە سەر ڕەوشی بەرجام و ئاستنگیەکانی بەردەم ئەو ڕێکەوتنە کردوە.\nئەمیر عەبدوڵاهیان بە میدیاکانی گوتوە: ئەوەی لە دەروەی کۆبونەوەکان و لە میدکانا باس دەکرێ شتێکە و هەڵس و کەوتی ئامریکایەکان شتێکیتر، بویە ئەوەی گرینگە بڕیاری ئامریکایە کە چەندە جیدیە.\nدوو ڕۆژ لەمەوبەر وڵاتانی چۆار کۆما یەک داوایان کرد کە ڕژیمی ئێران بگەڕیتەوە بۆ کۆبونەی ژنێڤ.\nکۆبونەوەی وڵاتانی چۆار کۆ یەک، ئامریکا و ڕژیمی ئێران دوای دەست بە کار بونی جۆ بایدن سەرۆکی ئامریکا لە ڤیەن پایتەختی ئۆتریش دەستی پێکردوە، ئامانج لەو کۆبونەوانە دوزینەوەی ڕێگە چارەی بەردەوامیدانە بە ڕێکەوتنی بەرجام.\nوەزیری کاروباری دەروەی ڕژیم گوتویە کە ئەوان ئامادەن بە زووترین کات بگەڕینەوە بۆ گوت بۆ وبێژەکان.\nگەنجترین ئەندام پەرلەمانی وڵاتی ئایسلەند ژنە کوردێکە\nڕژیمی کۆماری ئیسلامی زیندانییەکی دیکەی بەلووچی لە سێدارە دا\naryen tv تشرینی یه‌كه‌م 18, 2021 تشرینی یه‌كه‌م 18, 2021\nخامنەیی دەڵێت، ئەوانەی پشتیان بە بێگانە بەستوە بەمزوانە شەپازلەیەکیان بەر دەکەۆێ\naryen tv تشرینی یه‌كه‌م 3, 2021 تشرینی یه‌كه‌م 3, 2021\nبەهۆکاری نادیار دوو ناوەندی سوپای پاسداران ئاگری لێکەوتەوە و دوو کەس کوژران\naryen tv ئه‌یلول 27, 2021 ئه‌یلول 27, 2021


كۆمسیۆن هه‌واڵێكى خۆش له‌باره‌ى دابه‌شكردنى پاره‌ى كارمه‌ندانەوە راده‌گه‌یه‌نێت\nهەواڵ / کوردستان :: 07/12/2018 :: 8250 جار بینراوە\nتاگ :: هه‌ڵبژاردن موچە\nئۆفیسی هەولێری کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق رایده‌گه‌یه‌نێت: له‌ماوه‌یه‌كى نزیكدا ده‌ستده‌كرێت به دابه‌شكردنى پاره‌ى سه‌رجه‌م كارمه‌ندانى به‌شداربووى هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق.\nله راگه‌یاندراوێکدا ئۆفیسی هەولێری کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق ئاماژه به‌وه دەکات: بەمنزیکانە دەستدەکرێت بە دابەشکردنی پارەی کارمەندانی سەر سندوقەکانی دەنگدان بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق کە لە وادەی ١٢ی ئایاری ئەم ساڵ بەڕێوەچوو.\nئۆفیسى هه‌ولێرى كۆمسیۆن ئه‌وه‌شى خستووه‌ته‌ڕوو: دابه‌شكردنى پاره‌كه، دوای تەواوکردنی رێکكارەکان و گەیشتنی تەواوی پارە و لیستی ناوەکان ده‌بێت بە بانکەکان، پاش ئه‌وه‌ش رۆژی دابەشکردن و زانیاری پێویست بڵاودەکەینەوە.\nپاره‌ى كارمه‌ندانى سه‌ر سندوقه‌كانى ده‌نگدان، سێ جۆره كه بریتیه له: كارمه‌ندانى رێكخه‌رى وێستگه‌كانى ده‌نگدان 300 هه‌زار. كارمه‌ندانى به‌ڕێوه‌به‌رى ناوه‌ندى ده‌نگدان: 250 هه‌زار. كارمه‌ندانى ئاسایى كۆمسیۆن 200 هه‌زار دینار.


سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت ، ئامادەیی خۆمان دەردەبڕین بۆ رێككەوتن و چارەسەری بنەڕەتی و یەكجاریی هەموو كێشەكانی نێوان حكومە‌تی فیدراڵی و هەرێمی كوردستان بەپێی بنەماكانی دەستور.\nمەسرور بارزانی ، سەرۆكوەزیرانی هەرێمی كوردستان لە تویتێكدا پاڵپشتیی خۆی بۆ بانگەوازی مستەفا كازمی، سەرۆكوەزیرانی عێراق دەردەبڕێت، كە داوای گفتوگۆی نیشتمانی نێوان لایەنەكانی عێراقی كردبوو بۆ چارەسەری ریشەیی هەموو كێشەو ناكۆكییەكان.\nلە تویتەكەیدا ئامادەیی هەرێمی كوردستانی بۆ رێككەوتن دەربڕیوە و ئاماژەی بەوەكردوە، “ئامادەیی خۆمان دەردەبڕین بۆ رێككەوتن و چارەسەری بنەڕەتی و یەكجاریی هەموو كێشەكانی نێوان حكومە‌تی فیدراڵی و هەرێمی كوردستان بەپێی بنەماكانی دەستور”.\nخەڵك – سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت ، ئێزیدی پێكهاتەیەكی ڕەسەن و گرنگی گەلی كوردستانن و هەرێمی كوردستان هەمیشە پشتیوانی لە داوا ڕەواكانیان…\nسەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت: سوپاسی مامۆستایانی كوردستان دەكەم بۆ كار و قوربانیدانی بەردەوامیان. (زیاتر…)\nمەسرور بارزانی ؛ هەرێم هەمیشە لەگەڵ چارەسەری بنەڕەتی كێشەكانە لەگەڵ حكومەتی فیدراڵی\nخەڵك- سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، هەرێم هەمیشە لەگەڵ چارەسەری بنەڕەتی كێشەكانە لە سەر بنەمای دابینكردنی ماف و شایستە دەستوورییەكانی و…\n17 نیسان 2021 2.47 pm\nخەڵك سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت ، كە نیگەران بووە بە هەواڵی كوشتنی دڕندانەی ژنێكی گەنج دوێنێ لە هەولێر،…\n07 شوبات 2021 8.02 pm\nخەڵك – سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت ، ئێزیدی پێكهاتەیەكی ڕەسەن و گرنگی گەلی كوردستانن و هەرێمی كوردستان…\n21 شوبات 2021 4.45 pm\nخەڵك- سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، هەرێم هەمیشە لەگەڵ چارەسەری بنەڕەتی كێشەكانە لە سەر بنەمای دابینكردنی…


میشێل فوکۆ, Author at ژنەفتن\nسوبێكتیڤیته و هه‌قیقه‌ت\n14ی حوزه‌یران، 2022\nباش ده‌زانین كه ئامانجی سه‌ره‌كیی قوتابخانه فه‌لسه‌فییه‌كانی یۆنان ئه‌مه نه‌بوو كه تیۆرییه‌ك پێك بهێنن، ڕێك بخه‌ن و فێر بكه‌ن. ئامانجی قوتابخانه فه‌لسه‌فییه‌كانی یۆنان گۆڕانی تاك بوو. ئامانجی فه‌لسه‌فه‌ی یۆنان ئه‌مه بوو كه ئه‌م تواناییه به تاك بدات كه جیاوازتر، باشتر و به‌خته‌وه‌رانه‌تر له ئه‌وانیتر ژیان بكات. شوێنی خود-تاقیكردنه‌وه و دانپێدانان له‌م پرسه‌دا چی بوو؟ له…\n13ی حوزه‌یران، 2022\n«سوبێكتیڤیته و هه‌قیقه‌ت[Subjectivité et vérité]» وتارێكه كه فوكۆ له ١٧ـی نۆڤه‌مبه‌ری ١٩٨٠ له كۆلێژ دارتمۆس به زمانی ئینگلیزی پێشكه‌شی ده‌كات. فوکۆ پێشتر هه‌مان وتاری له ٢٠ـی ئۆكتۆبه‌ری ١٩٨٠ له زانكۆی كالیفۆرنیا له بێركلی پێشكه‌ش كردووه كه كه‌مێك جیاوازی هه‌یه له وتاره‌كه‌ی كۆلێژ دارتمۆس. من لێره‌دا هه‌ردوو وتاره‌كه‌م تێهه‌ڵكێش كردووه و جیاوازیی ده‌قی وتاره‌كه‌ی زانكۆی كالیفۆرنیام…\nلەبارەی “مارکی دو ساد”ەوە\n22ی نیسان، 2022\nئه‌م ده‌قه بریتییه له وتارێكی ئیدیتكراوی فوكۆ كه له كۆنفرانسێك كه لەلایه‌ن زانكۆی بوفالو له نیویۆرك له مارسی ١٩٧٠دا ڕێكخرا بوو، پێشكه‌شی كردووه. له‌و ساڵه‌دا به‌شی زمان و ئه‌ده‌بی فره‌نسی زانكۆی ناوبراو فوكۆیان بۆ قسه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌ده‌بی فره‌نسی داوه‌ت كردبوو. فوكۆ له ڕۆژی دووه‌می كۆنفرانسه‌كه‌دا به دوو به‌ش قسه‌ی له‌سه‌ر “ماركی دو ساد”، یاخود باشترین…\nمه‌سیحییه‌ت و دانپێدانان\n25ی كانونی دووه‌م، 2022\nفوکۆ وتاری «مه‌سیحییه‌ت و دانپێدانان [Christianisme et aveu]» له ٢٤ـی نۆڤه‌مبه‌ری ١٩٨٠ له كۆلێژ دارتمۆس پێشكه‌ش ده‌كات. ئاسایی ئه‌م وتاره‌ش پێشتر له ٢١ـی ئۆكتۆبه‌ری ١٩٨٠ له زانكۆی كالیفۆرنیا له بێركلی پێشكه‌ش كراوه و له‌گه‌ڵ ده‌قی وتاره‌كه‌ی دارتمۆس جیاوازی هه‌یه. له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌م دوو وتاره‌م تێهه‌ڵكێش كردووه و جیاوازیی وتاره‌كه‌ی زانكۆی كالیفۆرنیام خستووه‌ته ناو ئه‌م جۆره…\nنیچه، فرۆید، ماركس\n15ی ئایار، 2021\nمیشێل فوكۆ ئه‌م گوتاره‌ی له مانگی حوزه‌یرانی ١٩٦٤ـدا، له كۆبوونه‌وه‌ی كۆڕبه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی ڕۆیامۆنت Royaumont پێشكه‌ش كرد. بابه‌تی سه‌ره‌كیی ئه‌م كۆڕبه‌نده‌ش فه‌لسه‌فه‌ی نیچه بوو. له كۆتایی كۆڕبه‌نده‌كه‌شدا مێزگردێك بۆ فوكۆ پێشنیار ده‌كرێت، و به ئاماده‌بوونی چه‌ند فه‌یله‌سووفێكی وه‌ك ژان واڵ، جیانی ڤاتیمۆ و چه‌ند نووسه‌رێكی تر به‌ڕێوه ده‌چێت و فوكۆش چه‌ند گریمانه و تێزێك سه‌باره‌ت به…\nجیهان تاراوگەیەکی گەورەیە\n14ی كانونی یه‌كه‌م، 2020\nسەدەی نۆزدە سەرەتای قۆناغێکی گرنگی نەخشاند و ڕەسمی کرد: ونبوونی پاشایەتی “مۆنارشی” لە جیهاندا. کاتێک پاشایەتی سیستەمێکی سیاسی بوو لە ڕێگەیەوە دەسەڵات لە کەسێکدا مومارەسە دەکرا و کۆ دەکرایەوە، کەسێک لە ڕێگەی میرات و بۆماوەوە دەستی بە سەردا دەگرت. لەگەڵ کۆتایی ڕەهاخوازیدا، دەسەڵات لە ڕێگەی هاتنە ناوەوەی مەعریفەگەلێکی حکومڕانییەوە شێوازێکی نوێی مومارەسەبوونی دەست پێکرد، لە…\n19ی تشرینی دووه‌م، 2020\nفوکۆ ئه‌م وتاره‌ی له ٢٧ـی مایسی ١٩٧٨دا پێشكه‌ش به ئه‌نجوومه‌نی فه‌ڕه‌نسیی فه‌لسه‌فه كرد. به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م كۆڕه له ئه‌ستۆی هێنری گوهیێ‌بوو، هێنری مێژوونووسی فه‌لسه‌فه و پسپۆڕی فه‌لسه‌فه‌ی مالبرانش و برگسۆنه. له كۆتایی كۆڕه‌كه‌دا گفتوگۆیه‌كی كورت ئه‌نجام ده‌درێت به ئاماده‌بوونی بیرمه‌ندگه‌لێكی وه‌ك نوئێل مۆولو (پسپۆڕی زمانناسی)، ژان-لویس بروش (پسپۆڕی فه‌لسه‌فه‌ی كانت)، سیلڤه‌ین زاك(پسپۆڕی فه‌لسفه‌ی سپینۆزا)، هێنری…


مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی له كۆبوونه‌وه‌دایه\nمه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان بۆ پرسی پێكهێنانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و ده‌ستگیركردنی كادیرانی یه‌كێتی و پارتی له كۆبونه‌وه‌دایه.\nپه‌یامنێری په‌یام له سلێمانی گواستییه‌وه، مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان بۆ پرسی پێكهێنانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و ده‌ستگیركردنی كادیرانی یه‌كێتی و پارتی له كۆبونه‌وه‌دایه‌و هاوكات ئه‌مرۆش پاش چه‌ند رۆژێك له‌ده‌ستگیركردنیان یه‌كێتی و پارتی كادیره ده‌ستگیركراوه‌كانی یه‌كترییان ئازادكرد.\nله‌وباره‌یه‌وه حاجی مه‌سیفی جێگری لێپرسراوی مه‌ڵبه‌ندی سێی رێكخستنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان له هه‌ولێر به میدیای فه‌رمی حزبه‌كه‌ی راگه‌یاندووه: كادیره ده‌ستگیركراوه‌كانی یه‌كێتی له هه‌ولێر ئازادكراون.\nوتیشی، ئێمه نازانین بڕیاره‌كه له‌لایه‌ن كێوه دراوه، به‌ڵام له‌ڕۆژی ده‌ستگیركردنیانه‌وه مه‌ڵبه‌ند و مه‌كته‌بی سیاسی له هه‌وڵی به‌رده‌وامدابوون بۆ ئازادكردنیان.\nده‌ستگیركردنی كادیرانی یه‌كتری له‌لایه‌ن یه‌كێتی‌و پارتییه‌وه پاش ئه‌وه هات له‌سه‌ر سكاڵای مامی؛ كادیرێكی پارتی له گه‌رمیان ده‌ستگیركرا، پاش ئه‌و رووداوه، له شاری هه‌ولێریش پارتی چه‌ند كادیرێكی یه‌كێتی ده‌ستگیركردو به‌رێوه‌به‌ری ئاسایشی هه‌ولێر رایگه‌یاند، تاوه‌كو كادیره‌كه‌ی پارتی له گه‌رمیان ئازاد نه‌كرێت؛ كادیره‌كانی یه‌كێتی له هه‌ولێر ئازاد ناكرێن.


كاتێك كورد ئیسلام بووە تورك هەر ئیسلامیشی نەناسیوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nكاتێك كورد ئیسلام بووە تورك هەر ئیسلامیشی نەناسیوە\nسەرەتا دان بەو ڕاستییەدا دەنێم كە هەڵبژاردنی دین و مەزهەبەكان كارێكە هیچ تاكێك خۆی لە هەڵبژاردنیدا ئازاد نەبووە، بەڵكو لە دایك و باوكەوە بۆی ماوەتەوە. هەروەها بەشێوەیەك لەشێوەكان دەچنە چوارچێوەی ئازادی تاكەكەسییەوە كە مافی هیچ كەس نیە ڕەخنەی پێ لەكەسانی تر بگرێت. بەڵام كاتێك كار گەیشتەوە ئەوەی بەرامبەرەكەت خۆی بە ئیسلام دادەنێت و تۆش بە كافر و سوپایەكیش بەناوی ((سوپای موحەمەدیەوە و بەدەسپێكی سورەتی فەتح ))ەوە دەنێرێتە سەر خاك و گەلەكەت و قەتڵ و عامت دەكات وەك ئەوەی جیهادی كردبێت دژی كافران و لەدەرەوەی خاكی ئیسلام. ئیتر هیچ بوارێك نامێنێتەوە بۆ ئەوەی كە قسەنەكەیت و وەڵام نەدەیتەوە.\nئەوەی ئەمڕۆ ئەردۆگان و حیزبەكەی ئاكەپە بەناو ئیسلامەوە دەیكەن بەرامبەر هەموو كورد و بەتایبەتیش لە ڕۆژئاوی كوردستان، تەنانەت لەلایەن مەسیحی و جولەكەكان و بێ دینەكانیشەوە مایەی قبوڵكردن نیە. بۆیە حەزمكرد بە داتاو زانیاری و ئامار جیاوازی لەنێوان ئێمەی كورد و توركدا بكەم و پیشانی بدەم كە چۆن كورد دڵسۆزترین جەنگاوەری ئیسلام بوون و چۆنیش بوونەتە ئیسلام.\n1- كورد لە سەردەمی خەلافەتی عومەری كوڕی خەتابدا بوونەتە ئیسلام و كوردستان كەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی ئیسلامەكانەوە لەساڵی 16 بۆ 20 كۆچی و تەنانەت بێ بەرەنگاری و شەڕێكی قورسیش.\n2- لە ئێستای هەرێمی كوردستاندا بەنزیكەیی 5500 مزگەوت هەیە و لەو ژمارەیەش نزیكەی 1000 مزگەوت نوێژی هەینی تیادا دەكرێت كە دەگاتە 1 ملیۆن نوێژكەر. لەكۆی گشتی ژمارەی دانیشتوانی هەرێم كە نزیكەی 5 ملیۆن كەسە. هەر یەك كەس ((0,001)) مزگەوتی بەردەكەوێت.\n3- سەدان و هەزاران كەڵە پیاوی ئاینی و نووسەر و شاعیر و ئەولیا و پیاو چاك و زانا لە كوردا هەڵكەوتوون كە بوونەتە نموونەی زیندووی گەشاوەی هەموو دونیای ئیسلام.\n* توركیا لە سەردەمی خەلیفەی ڕاشدی عوسمانی كوڕی عەفاندا ئیسلامی پێگەیشتووە، واتە لەدوای كوردەوە تورك بوونەتە ئیسلام و تورك بە شەڕ و جیهاد بوونەتە ئیسلام. لە ئێستادا كە ژمارەی توركیا 80 ملیۆن كەسە، تەنها 84684 مزگەوت هەیە. واتە هەر یەك كەس ((0,001)) مزگەوتی بەردەكەوێت. كە لێرەدا دەردەكەوێت كورد بەهێندەی تورك و بگرە زیاتریش مسوڵمانترە.\n* لەبەرامبەریشدا و لەساڵی 2002وە كە ئاكەپە و ئەردۆگان بوونەتە دەسەڵاتدار لە توركیادا كە بەناوی حزبێكی ئیسلامی و ئیخوانییەوە هاتوونەتە سەر حوكم، بەم شێوەیە دینی بەكار هێناوە بۆ خزمەتی مانەوەی خۆی و حزبەكەی و لە هیچ كارێكی ناشەرعی و ناڕەوا و بەدڕەوشتیش سڵی نەكرۆدۆتەوە ئەوەتا:\n1- لەدەستووری نوێی توركیادا دینی ئیسلام دینی ڕەسمی نییە كە كمال ئەتاتورك دایناوە، تا ئیستا و لەو هەمواری دەستوورەی كە ئەردۆگان كردی نەیتوانی یا نەیكرد كە ئەو مادەیە هەموار بكاتەوە و ئیسلام بكاتە دینی ڕەسمی.\n2- بەپێی مادەی 227 لە یاسای ژمارە 5237ی توركیا كە لە 26/9/2004 پەڕلەمان پەسەندی كردووە و لەساڵی 2005دا كەوتۆتە واری جێبەجێكردنەوە دەڵێت ( حوكمی بەندكردن بۆ ئەو كەسانەی كە بەدڕەوشتی دەكەن لەنێوان 2-4 ساڵدایە، بەڵام ئەو كەسانەی كە بەویستی خۆیان ئەو كارە دەكەن هیچ سزایەكیان بۆ نیە). ئەمەش دوو ڕوویی ئەردۆگان و ئاكاپە دەردەخەن كە چۆن ڕێگەیان بە بەدڕەوشتی داوە لەكاتێكدا خۆیان بە ئیسلام و موسڵمان دادەنێن.\n3- بەپێی چەند ئامارێك: لەماوەی 13 ساڵی دەسەڵاتی ئاكاپە و ئەردۆگاندا ڕێژەی بەدڕەوشتی لە توركیادا بە ڕێژەی 1680% زیادیكردوە. بەشێوەیەك :\n15هەزار ماڵی بەدڕەوشتی مۆڵەتپێدراو هەیە جگە لە بێ مۆڵەتەكان. تەنها لەشاری ئەستەمبوڵدا 3 هەزار كچ و ژن ئەو كارە دەكەن. كمال اورداك سەرۆكی كۆمەڵەی مافی مرۆڤ و تەندروستی جنسی دەڵێت ژمارەی ئەو كەسانەی كە لەبواری بەدڕەوشتیدا كاردەكان دەگاتە 300هەزار كەس لەژن و لە پیاو.\n4- تەمەنی خانەنشینی بەدڕەوشتكار بە 60 ساڵ دیاریكراوە بە پێی یاسای توركیا و تائێستاش كاری پێدەكرێت.\n5- توركیا لەسەر ئاستی دونیادا 14 هەمین وڵاتە كە كاری بەدڕەوشتی تیادا دەكرێت بەناوی گەشتوگوزارییەوە.\n6- داهاتی ساڵانەی توركیا لەكاری جنسی و بەدڕەوشتیەوە دەگاتە 4 ملیار دۆلار.\n7- لەساڵی 2002دا 2669 كەس تۆتمەتباركراون بە كاری بەدڕەوشتی و لەساڵی 2007دا بۆتە 4494 كەس و لەساڵی 2011دا بۆتە 8409 كەس.\n8- لەوڵاتی توركیای ئیسلامی ئەردۆگان و ئاكەپەدا، بەدڕەوشتكاران لە پیاو و لە ژن بەهۆی زۆری ژمارەیانەوە داوایان كرد (سەندیكایەك)یان بۆ دابمەزرێت بۆ ئەوەی پارێزگاری لەمافەكانیان بكات. ئەوە بوو لەساڵی 2013دا ئەو ئاواتەیان هاتە دی و سەندیكایەكیان بۆ دامەزرا لەسایەی دەسەڵاتی خەلیفە ئەردۆگانەوە بەناوی(سەندیكای چەتری سوور)وە.\n* كەچی لە ئێستادا ئەردۆگان و بەناو پیاوە ئاینی و مەلاكانییەوە جیهاد ڕادەگەیەنن دژی كوردی مسوڵمان و سورەتی فەتح لەهەموو نوێژێكی بەیانیاندا دەخوێنن بەدرێژایی هێرشەكەیان بۆ سەر ڕۆژئاوا. بۆیە دەڵێم كورد چەندە دڵسۆز و ساویلكە بووە لەوەرگرتن و جێبەجێكردنی دینی ئیسلامدا، بەڵام سەد ئەوەندەش بەناوی دینەوە ئەنفال و جینۆساید و پاكتاوی ڕەگەزی و كیمیاویباران كراوە و قەتڵ و عامكراوە لەسەر دەستی بەناو برا مسوڵمانەكانییەوە.


بەهۆی هێرشێکی خۆکوژی لە ئەفغانستان 15 کەس دەکوژرێن\nلە کابولی پایتەختی ئەفغانستان شەوی پێنجشەممە هێرشبەرێکی خۆکوژ خۆی بە کاروانێکی هێزی ئاسایشی ئفغانیدا تەقاندەوە، بەلایەنی کەم 15 کەسی کوشتووە. کاربەدەستان لە وەزارەتی تەندروستی ئەفغانستان ژمارەی کوژراوەکانیان پشتڕاست کردۆتەوە.\nبە پێی ڕاپۆرتان ئەم هێرشە لە کاتێکدا ڕوویداوە کە خۆپیشاندەران هەوڵیان دابوو بنکەیەکی پۆلیسی شارەکە ئاگرتێبه‌رده‌ن، ئەمەش بوو بەهۆی ئەوه‌ی کاربەدەستان پۆلیسی زیاتر بڵاو بکەنەوە بۆ پاراستنی بنکەکە. هێرشبەرەکەش بۆمبەکەی بۆ ماوەیەکی کورت پاش گەیشتنی هێزی ئاسایشی ئەفغانی بۆ شوێنی ڕووداوەکە تەقاندەوە.\nگوتەبێژی پۆلیسی کابول باسر موجاهید بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند، پۆلیس هەوڵی دەدا ئەو دووکان و بازارانە تێکبشکێنێت کە بە شێوەیەکی نایاسایی خواردنەوە کحولییەکان دەفرۆشن که ئەم هەنگاوەش بوو بەهۆی خۆپیشاندانی ناڕەزایی.\nهەر پاش ڕووداوەکە داعش بەرپرسیارێتی هێرشەکەی گرتە ئەستۆ.\nلەم چەند هەفتەیەی دواییدا چەندین هێرشی خۆکوژی لە کابوڵ ڕوویدا. کوشندەترینیان لە هەفتەی ڕابوردوو بوو کە زیاتر لە 40 کەسی تێدا کوژران و نزیکەی 90 کەسی تریش بریندار بوون لە کاتێکدا هێرشبەرێک لە ناو نێوەندێکی کولتوری شیعەکاندا خۆی تەقاندەوە. داعش بەرپرسیارێتی ئەوەشی گرتە ئەستۆ.


ئەبرۆ گونای: گۆشەگیری سنووری ئیمڕالی بەزاندووەو توركیای تەنیووه\n05:29 - 18/02/2019\nئەبرۆ گونای: گۆشەگیری سنووری ئیمڕالی بەزاندووەو توركیای تەنیووه\nهەینی رابردوو (15ى شوباتی 2019) وێنەیەك مشتومڕى زۆرى لێكه‌وته‌وه له تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، پاڵه‌وانى وێنەكە (ئەبرۆ گونای) ژنە پەرلەمانتاری هەدەپە و نوێنەری شاری ماردین بوو لە باكووری كوردستاندا. ئەو ژنە پەرلەمانتارە كورده لەلایەن پۆلیسی توركیا لە هەر چوار لاوە ئابڵۆقە دراوە. پێدەچێت وێنەكە لە شوێنێكی بەرز چركێندرابێت. ئەبرۆ گونای لە وێنەكەدا بە شێوەیەك دەركەوتووە، وەكو ئەوەی بە تەنیا بێت و باكی بە ئابڵۆقەدانی پۆلیس نەبێت.\n(پەیسەر پرێس) لە بارەی چیرۆكی وێنە و رووداوەكە، چەند پرسێكی دیكەش پرسیارەكانی ئاراستەی، ئەو ژنە پەرلەمانتارە كرد.\nپه‌یسه‌ر: لە وێنەیەكدا كە لە سۆشیال میدیا بڵاوكراوەتەوە، لە یەكێك لە مەیدانەكاندا، بەتەنیا وەستاویت و لەلایەن پۆلیس لە هەر چوار لاوە ئابلۆقە دراویت. هەستت بەچی كرد لەو كاتەدا؟\nئەبرۆ گونای: ئەو رۆژەی ئەم وێنە چركێندراوە، 100 رۆژی رەبەق بەسەر دەستپێكردنی مانگرتنی لەیلا گوڤەن تێپەڕدەبوو. لە ماردین لەگەڵ پەرلەمانتارانی شرناخ بڕیارماندا لە نوسەیبین یەكتر ببینین، راستەوخۆ بەرەو ماڵی لەیلا گوڤەن لە ئامەد بەڕێبكەوین، بەم شێوەیە پشتگیریكردنی لەم ژنە پەرلەمانتارە بكەین. لەگەڵ ئەو هەڤاڵانەی لە شرناخ هاتوون لە نوسەیبین یەكترمان بینی. پۆلیس رێگای لێگرتین و مۆڵەتی پێنەداین بڕۆین و پشتگیری لەو مانگرتنە بكەین كە لەدژی گۆشەگیری دەستپێكراوە. دەكرێت ئەم ئابڵۆقەدانەی پۆلیس بە "ساتی ترسان لە ئۆپۆزسیۆنی كۆمەڵایەتی"بەناو بكەین. ئەو كاتەی وێنەكە چركێندراوە من لەگەڵ پۆلیس لە گفتوگۆ دابووم، ئاگام لە وێنەكە نەبووە. دواتر وێنەكەم لە راگەیاندن و تۆڕەكانی سۆشیال میدیا بینی.\nوێنەكە حاڵی ناهەمواری توركیا نیشاندەدات، وێنەی گۆشەگیریەكە، كە ئێمە لە دژی دەوەستینەوە، وێنەی ئەو مانگرتنەیە كە لەیلا گوڤەن 101 رۆژە سەركێشی دەكات. وێنەی گۆشەگیریەكە كە دەسەڵاتی ئاكەپەیە پەنای بۆ بردووە و جگە لەمە هیچ شێوازێكی دیكەی بەڕێوەبردنی لەدەستدا نەماوە. ئیتر ئەو گۆشەگیریە سنووری دوورگەی ئیمڕالی بەزاندووە و بۆتە شێوازێكی بەڕێوەبردن و هەموو توركیای تەنیوەتەوە.\nپه‌یسه‌ر: دیارە لەكاتی چركاندنی وێنەكەدا لەگەڵ پۆلیس مشتومڕ دەكەیت. لە هەموویان سەرەنجڕاكێشتر چیبوو؟ چیت پێ گووتن؟ چیان پێ گووتی؟\nئەبرۆ گونای: پێم گووتن، شەش پەرلەمانتاری پارتێك كە شەش ملیۆن دەنگی بەدەستهێناوە رێپێوانێك دەكەن، بە چ مافێك، یاسایه‌ك و ئەرگومێنتێك رێگایان لێدەگرن؟ ئایا لەمە نا لۆژیكتر هەیە؟ گوتم ئەگەر ئەمە عەقڵی دەوڵەت بێت، كە بخوازێ بە توندوتیژی رێگری لە شەش پەرلەمانتار بكات تا رێپێوان نەكەن، بزانە ئەو دەوڵەتە چارەنووسی هەرەسە؟ تەنیا ئەوەم بە مێشك دادێت لە ئێستادا، شتێكی دیكەی زۆر تایبەتم بەبیر نەماوە. ئەوانیش لە وەڵامدا گووتیان: ئەوە بڕیاری ئێمە نیە، ئێمە تەنیا میكانیزمی جێبەجێكردنین. بۆیە پێموانیە خودی مشتومڕەكە لەگەڵ پۆلیس سەرەنجڕاكێش بێت، بەڵكو لەهەمووی سەرەنجڕاكێشتر خودی رووداوەكەیە. كە ئاماژەیە بە ترسی دەوڵەت لە گەشەكردنی ئۆپۆزسیۆنی كۆمەڵایەتی كە باكی بە هێز، چەك، هەواڵگری نیە. ئۆپۆزسیۆنێكە كە لاوازیەكانی ئەم دەسەڵاتەی دەستنیشان كردووە، هەوڵ دەدات تا هاووڵاتیان تێبگەینێت كە ئەم دەسەڵاتە ناتوانێ خۆشگوزەرانی و ژیانێكی باشتان بۆ دابین بكات.\nپه‌یسه‌ر: هەمان رێگری لە هەڤاڵانی ئێوە لە ئامەدیش كرا. بەگشتی ئابڵۆقەكه چۆن دەخوێنیەوە؟\nئەبرۆ گونای: ئابڵوقەدانی رێپێوان و خۆپیشاندان تەنیا بە نوسەیبین سنووردار نەبوو. بەڵكو هاوشانی نوسەیبین، لە قزلتەپە، لە دێرك، لە جۆلەمێرگ، لە شڕناخ، وان، بتلیس لە تەواوی كوردستان هەموو هەڤاڵانی پەرلەمانتار رووبەڕوی رێگری و ئابڵۆقەدان بوونەوە. ئەمە ئابڵۆقەدان و رێگریە بە ئاشكرا گوزارە لە توندوتیژی دەوڵەت دەكات. گەلی كورد داوای هەڵگرتنی گۆشەگیری دەكات، توندوتیژی و ئابڵۆقەدانی پەرلەمانتارانیش رەنگدانەوەی قەبوڵ نەكردنی ئەم داواكاریە جەماوەریەیە. تابلۆكە ئاماژەیە بەوەی كە عەقڵی دەوڵەت و دەسەڵات دەخوازن بە گۆشەگیری و گرتنەبەری سیاسەتی شەڕ وڵات بەڕێوەببەن. جگە لەمە هیچ كەره‌ستە و ئامرازێكی دیكەیان لەدەستدا نەماوە، بۆ ئەوەی هاوڵاتیانیان پێ رازی بكەن. دەزانن ئیتر هاوڵاتی و هۆشیاری كۆمەڵایەتی گەیشتۆتە ئاستێك كە هیچی دیكە بە فیتی دەسەڵاتداران هەڵناخەڵەتێت و هەموو ئەو ئەرگومێنتانەی لەدەستی دەسەڵات دابوون، بۆ هاووڵاتی و كۆمەڵگا بایەخیان نەماوە.\nدەوڵەت بە كردەوەی نایاسایی وەڵامی داواكاری یاسایی دەداتەوە. باسی دەسەڵاتێك دەكەین كە بە توندوتیژی وەڵامی پەرلەمانتارانی پارتییەك دەداتەوە كە شەش ملیۆن دەنگی هێناوە، داواكارییەكانی رەوایە و بە گوێرەی پێوانەكانی سەردەمە، كە ئۆپۆزسیۆنی كۆمەڵایەتی بۆ چارەسەری و گەیشتن بە مافەكان دەگرێتەبەر.\nپه‌یسه‌ر: یەكێكیت لە پارێزەرانی ئۆجه‌لان، دوایین جار كەی سەردانی ئۆجالانت كردووە؟ بەبیرت ماوە؟\nئەبرۆ گونای: دەبێت ئاماژە بەوە بكەین كە ئۆجه‌لان لە جیهاندا رووبەڕوی درێژترین و توندترین گۆشەگیری بۆتەوە. 20 ساڵە لە ژوورێكی تاكە كەسی زیندانی كراوە. رێزدار ئۆجالان دواجار لە 22 تەمموزی 2011 چاوی بە پارێزەرانی كەوتووە. من لەو چاوپێكەوتنە ئامادە نەبووم. ئەو كاتە لە زیندان دابووم. لە دیدارەكانی پێشووتر سەردانی ئۆجالانم كردبوو.\nپه‌یسه‌ر: ئێوە لە ئێستادا هەوڵەكانتان چڕ كردووه‌تەوە بۆ ئەوەی رێگا بە پارێزەر و كەسوكاری ئۆجه‌لان بدرێت تا سەردانی دوورگەی ئیمڕالی بكەن و ئەوەی ناوتان لێناوە گۆشەگیری هەڵبگیرێت. ئەگەر گۆشەگیری لەسەر ئۆجالان هەڵگیرا چی دەگۆڕدرێت؟\nئەبرۆ گونای: ئەگەر گۆشەگیری نەمێنێت، لە توركیا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ئاشتی كۆمەڵایەتی بەرقەرار دەبێت. چونكە گۆشەگیری سنووری دوورگەی ئیمڕالی تێپەڕاندووە. ئەم گۆشەگیریە بۆتە سیستەمی بەڕێوەبەرایەتی ئاكەپە. ئاكەپە هەموو كردەوە ناڕەوا و نایاسایەكانی بە گۆشەگیركردنی ئیمڕالیەوە دەستپێكرد. بۆیە كاتێك گۆشەگیری هەڵدەگیرێت لەسەر جوگرافیای كوردستان ئاشتییەكی كۆمەڵایەتی دەمدرێژ بەرقەرار دەبێت. ئەو دەرگایە دەكرێتەوە كە دەچێتە سەر رێگای دیموكراسی و ئازادی. قۆناغی ئاسایی كردنەوەی دەست پێدەكات، كە ئەمەش سەرەتا بۆ چارەسەری و لێكتێگەیشتن لەبارەی هەموو كێشەكان و پێداویستی كۆمەڵگا.\nپه‌یسه‌ر: پێتوایە ئەوەی ناوی لێدەنێن گۆشەگیری هەڵدەگیرێت؟\nئەبرۆ گونای: بۆ ئەوەی گۆشەگیری هەڵبگیرێت هەوڵ دەدەین. هەموو هەوڵەكان لەمبارەیەوە چڕ دەكەینەوە. پێمانوایە ئەوانە سەردەكەون كە هەوڵەكانیان بۆ هەڵگرتنی گۆشەگیری خستووه‌تەگەڕ. هەڵگرتنی گۆشەگیریش كە دەستمان پێكردووە پڕۆسەیەكە و لەناوخۆیدا چەند پڕۆسەیەكی دیكە هەڵدەگرێت.\nپه‌یسه‌ر: پێتوانیە بە خۆپیشاندان و رێپێوان گۆشەگیری هەڵدەگیرێت؟ یان پێویستە رێگای دیكە و شێوازی دیكەش تاقیبكرێتەوە؟\nئەبرۆ گونای: بۆ هەڵگرتنی گۆشەگیری هەموو رێگایەكی یاسایی گیراوەتەبەر. پێویستە شێوازی رەنگاورەنگ و جۆرا و جۆری دیكەی تاقیبكرێتەوە. دەبێت ئەم شێوازانە هاوشان بن لەگەڵ شێوازە یاساییەكان. بۆیە ئەم پرۆسەیە بەرفراوان دەكرێت و شێوازی نوێ لەگەڵ خۆی دێنێتەگۆڕێ. بەردەوامبوونی پڕۆسەكە لەگەڵ خۆیدا شێواز و هەوڵی نوێ بۆ برەودان دێنێتە گۆڕێ.\nپه‌یسه‌ر: ئەنجامی هەڵبژاردنی شارەوانییەكان چ رەنگدانەوەی لەسەر گۆشەگیری دەبێت؟\nئەبرۆ گونای: ئەمرۆ ناتوانین حوكمێك لەسەر ئەمە بدەین. وەڵامەكەی بۆ ئەو كاتە هەڵدەگرین. بەڵام لە هەموو حاڵەتەكاندا هەوڵەكان بۆ هەڵگرتنی گۆشەگیری هەوڵی رۆژێك و دووان نیە، پەیوەست نیە بە هەڵبژاردن یان هەر رووداوێكی سیاسی دیكە. ئەمە پڕۆسەیە لەیلا گۆڤەن 101 رۆژە دەستی پێكردووە، خەریكە پڕۆسەكە بە پلان دەگاتە ئاستێكی ستراتیژی دەمدرێژ. پێموایە مانگرتن پێدوایستی ئەم پڕۆسەیە دابین دەكات.\nدیسان لەبەر ئەوەی دەسەڵات پێش هەموو شتێك بیر لە چارەنووسی خۆی دەكاتەوە، بێگومان ئەنجامی هەڵبژاردنی شارەوانی كاریگەری بە رووی ئەرێنی و نەرێنی لەسەر هەڵوێستی حكوومەت و دەوڵەت دەبێت لەبارەی گۆشەگیری.\nئەبرۆ گونای كێیە؟\nئەبرۆ گونای لە هەڵبژاردنی 24 حوەزیرانی 2018 بووە نوێنەری شاری ماردین لەسەر لیستی هەدەپە لە پەرلەمانی توركیادا.\nلە ساڵی 1982 لە بینگۆل لە دایكبووە، كە لەچاو شارەكانی دیكەی باكووری كوردستان كەمترین پشتگیری لە بزوتنەوەی كورد دەكات، شوێنی موحافەزەكارە كوردەكانە كە بەردەوام پاڵپشتی لە حكوومەتی ناوەند لە ئەنقەرە دەكەن.\nئەبرۆ لە ساڵی 2008 كۆلیژی یاسا لە زانكۆی دیجلە ئامەد تەواو دەكات و دەست بەكاری پارێزەری دەكات. هەروەها دەبێتە یەكێك لە ئەندامانی ستافی پارێزەرانی عەبدولڵا ئۆجالان رێبەری زیندانیكراوی پەكەكە. چەند جارێكیش دەچێتە گرتووخانەی ئیمڕالی و چاوی بە ئۆجالان دەكەوێت. لەساڵی 2009 بە بیانووی ئەندامیەتی لە رێكخراوێكی نایاسایی دەستگیر دەكرێت و ماوەی پێنج ساڵ لە زینداندا دەمێنێتەوە. دوای ئازادبوونی لە ساڵی 2014 لە زانكۆی بیلگی لە ئیستانبۆڵ بڕوانامەی ماستەر لەبارەی مافەكانی مرۆڤ بەدەست دێنێت.


ڕۆڵەی کوردی ڕەسەن، زنجیرەی ئاوات و خەبات پێکەوە دەبەستێت\nماسته‌ر له سیسته‌مه سیاسییه‌كاندا\nڕێزێک بۆ خەباتی پیرۆزی کاک بۆکان حەسەن ئەحمەد، کە خاوەنی هەوڵی بێ پسانەوەی زیادکردنی زاراوەی سۆرانی ـ زمانی کوردی، یە بۆ خزمەتگوزاریی وەرگێڕان لە کۆمپانیای "گۆگڵ".\nکاک بۆکان، لە نەوەی دوای ڕاپەڕینی پڕشکۆی، باشووری کوردستانە، هەوڵێکی گەورە و پیرۆزی لە ڕێگەی خزمەتکردن بە زمانی شیرینی کوردیدا داوە کە، مەگەر هەر ئەوانەی ناڕەحەتیی زۆریان بەدەست نەبوونی زمانی کوردی و شێوەزارەکانیی زۆر چەشتووە، لەم بەرهەمە جوانە تێبگەن.\nلە دنیای ئەمڕۆدا، بەهۆی هاتنەکایەی تەکنۆلۆجیاوە بۆ سەرجەم بوارەکانی ژیان، هەر نەتەوەیەک لەمبوارەدا پیشەسازیی نەکات، دەکەوێتە دوای ئەوانی دیکە، ئەوکارەی کە، کاک بۆکان کردوویەتی، خەباتێکی پیرۆزی کوردانەو، ئاواتێکی گەورە و بەرزی سەدانهەزار شۆڕشگێڕ و خەباتکاری نەتەوەی کورد بووە، لە ڕابردوو لەئێستادا.\nئەمجۆرە لە خەبات، نیشانەی شیری پاک و ڕەسەنایەتی نەوەی تازەی کوردستانە، کە ئەگەر باش وەبەرهێنانی تێدابکرێت، ئەنجامی گەورە و دڵخۆشکەر دەدات بۆ نەتەوەکەمان.\nکاک بۆکان، بەم کارە ناوازەیەی، ئاواتی بەرزی هۆنەرەکانی کوردی هێنایەدی و زنجیرەی خەباتی گەلی کوردی بە نەپساوەیی هێشتەوە و وەک میراتگریی خەمی نەتەوەیی هۆنەری گەورەی کورد، ئەحمەد موختار جاف، توانی کارێک بکات، کە خەونێکی میژووییە.\nهۆنەری گەورە و سیاسەتمەداری نەتەوەکەمان، ئەحمەد موختار جاف، پێش زیاتر لە ۹۰ ساڵ، لە هۆنراوەی "ئاواتی بەرز" دا دەڵێت:\n"ئەو زمانە شیرینەی ئێمە پەڕەی دەکرێتەوە نادڕێ چیتر کتێب و دەفتەری ئەشعاری کورد"\nهەزار ئافەرین، بۆ ڕۆڵەی خەباتکاری کوردستان، کە جگە لەپەڕەی کاغەزی جوان، پەڕەی تەکنۆلۆجیاشی بەسەر زمانی کوردیدا کردەوە.\nئەوەی لەم ژیانەدا بایەخی هەبێت، ئەو کار و خەباتەیە کە بۆ نەتەوەکەتی دەکەیت، چونکە تەنها خۆمان دەتوانین خزمەتی خۆمان بکەین و کەس ئەو بۆشاییەمان پڕ ناکاتەوە، چونکە ئەرکمان ئەمەیە، خزمەتکردن بە زمان و نەتەوەکانی دیکە، خۆ خەریککردنە بە کاری بەتاڵەوە.\nتەنها نەتەوە و نیشتمان و خاکی کوردان بنەماو سەرەتای یەکەم و کۆتایی خەباتمانە.\nئێمە یەک میراتمان هەیە، ئەویش ڕێبازی پیرۆزی کوردایەتی و میراتی باوانی گەورەی پاشا و دەسەڵاتدار و خەباتکارەکانمانە کە داوای یەکڕیزی کورد و یەکێتیی خاک و سەربەستی هەردوو: نەتەوە و خاک ـمان لێدەکەن.\nئەمڕۆ، ڕۆژێکی شایستە بە شێوەزاری سۆرانی ـ زمانی کوردی یە، چونکە لە سەرشاشەی کۆمپانیای گۆگڵ کە پلاتفۆڕمێکی جیهانیی کاریگەرە، دەرکەوتووە و کاردەکات.\nهەربژیت کاک بۆکان، هەربژین خەباتکارانی ڕێگەی خزمەت بە کورد و کوردستان.\nكورد له نێوان سیاسه‌تی سه‌رسه‌رییه‌كان و پیلانی گورگه‌كاندا\nكۆچه‌ر بیركار بۆ كوردستان و پیته‌ر تابیشی بۆ ئه‌فریقیا\nچه‌ند كورته سه‌رنجێك له‌سه‌ر دۆخی عێراق!\nحكومه‌ت پێوستی به متمانه‌ی زیاتره\nكوردستان و عێراق!\nسه‌ره‌قه‌ڵه‌مێك له‌باره‌ی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌وه له‌عێراق\nله سه‌د ساڵه‌ی تەمەنی عێراقدا؛ نه‌فره‌ت له‌عێراق\nبه‌ڵێ بۆ سه‌ربه‌خۆیی كوردستان\nقوباد تاڵەبانی، ڕێوانی رێیه‌كی بێ ئه‌نجام


https://1baiser.com لەم کتێبەدا ٤٤ جار دڵت تەنگ دەبێت |\nHome گشتی فەرهەنگ لەم کتێبەدا ٤٤ جار دڵت تەنگ دەبێت\nلە ٢٢ـی ئۆکتۆبەری ١٩٢٩ـدا، ئەندازیارێکی فڕانسی سواری فڕۆکەیەک بوو کە دەستپێکی هێڵی ئاسمانیی ئائیرۆپوستای ئەرژەنتین بوو. فڕینێک لە بۆینس ئایرسەوە بۆ سانسیۆن لە پاراگوای، کە فڕۆکەوانێکی یاریدەدەری فڕانسیی هەبوو. ئەم فڕینە گاریگەریی قووڵی لەسەر بەرهەمەکانی گەشتیار و فڕۆکەوانەکەش بەجێ هێشت. ئەو گەشتیارە هەڵبەت، لۆکۆربووزییە بوو. فڕۆکەوانەکەش ناوی ئەنتوان دۆ-سەنت ئێگزۆپێری بوو، کە پاشان لە ١٩٤٣ـدا ڕۆمانی ״شازادە چکۆل״ی نووسی و ناوبانگێکی جیهانیی پێ پەیدا کرد. (شازادە چکۆل سەربردەی ژیکەڵانەی منداڵێکی فەزایییە، کە لە ئەستێرۆکەیەکەوە بۆ ئەستێرۆکەیەکی تر گەشت دەکات و لەگەڵ ڕێوییەکدا دەبێتە هاوڕێ و پێشتر دڵی بە گوڵێک دۆڕاندووە.)\nلە ٢٠١٤ـدا لە مۆزە و کتێبخانەی مۆرگان لە نیویۆرکدا، پێشانگەیەک بە ناوی ״شازادە چکۆل: چیرۆکێک لە نیویۆرکەوە״ کرایەوە. کە لە ڕاستیدا دەربارەی سەنت ئێگزۆپێری بوو. پێشانگەیەک کە وێنەگەلێکی تەواو بەرهەستی نیشان دەدا. ئێگزۆپێری بۆ هەر یەک لە وێنەسازییەکانی ڕۆمانی شازادە چکۆل، نموونەگەلێکی جۆراوجۆری بە ڕەنگی ئاوی کێشاون، لەسەر کاغەزە ڕەنگپیازییە دڵخوازەکەی، کە لۆچ و شێداری کردوون. لە کۆی گشتیدا نزیکەی ٣٠ هەزار وشەی نووسی، ئەویش لە قاڵبی ڕستەگەلێکدا کە پێ دەچێ دەست پێ بکەن، بلەنگن، غلۆر ببنەوە و پاشان لە لاپەڕەکە دەرچن.\nبەردەوام کە لە لاپەڕەیەکی لەچوارچێوەگیراوەوە دەچینە لای لاپەڕەیەکی دیکە، هەستوسۆزی هەموو ئەمانە باڵادەست دەبێت. سەختە بتوانی بۆ ئەم پیاوە زەجرچەشتووە و دنیاگەلێکی فریودەر کە تێیاندا ژیاوە، (لەناو سەریدا، لە کۆمەڵی نیویۆرکدا و لە ئەستێرۆکە خەیاڵییەکانی کتێبەکەیدا) هەست دات نەگرێت.\nڕوونکردنەوە شێوەعیرفانییەکانی سەر دیوارەکان، وا دەکات مووی مرۆڤ گرژ بێت. لە کتێبی شازادە چکۆلدا ٤٤ جار ئاماژە بە خۆرئابوون کراوە و سەنت ئێگزۆپێرییش لە فڕینێکدا لە ئێوارەی ١٩٤٤ـدا لە ٤٤ـساڵیدا ون بوو.\nلە پێشانگەکەدا، پەیوەندیی جوانکیلەی ئەم هەوابڕە و مێژووی ئەندازیاری، بە زۆر لابراوە، تا دەرفەتێک بێت بۆ وردەکارییە سەرنجڕاکێشەکانی ژیانی سەنت ئێگزۆپێری (وەکوو فڕینەکانی بۆ باکووری ئافریکا، وەکالەت بۆ جوولەکەکان لە فەڕانسەی ڕۆژگاری ویشیدا، گوتوبێژە خۆمانەیییەکانی لەگەڵ لیندبێرگدا،) سەرەڕای ئەمە بەڵام لە ڕووی نەخشاندنی ژیانی ئێگزۆپێرییەوە سەرنجڕاکێشن.\nیەکەمین دەستکەوتی سەفەری ئاسمانی بۆ لۆکۆربووزییە، دۆزینەوەی ڕێیەکی تازە بۆ تێڕامان بوو. لە کاتی نووسینی کتێبەکەیدا بە ناوی ״فڕۆکە- ١٩٣٥״ دەڵێت: بە بێقەرارییەوە کە گونجاویش دەردەکەوت، دەربڕینی ״چاوانێک کە نابینن…״م بە کار هێنا و وەک نموونەگەلێک ״لەم چاوانەوە کە نابینن״ ئاماژەم بۆ سێ بابەت کردووە: کەشتییە هەڵمییەکان، ئوتۆمبیلەکان و فڕۆکەکان. لەو ڕۆژگارەدا سەرنجەکە ئەوە بوو کە چاوەکانی ئێمە نەیاندەبینی… چاوەکانمان پشکوتنی هەستێکی تازەیان بۆ جوانییەکی جەستەیی لە دنیای پڕ لە هێز و بڕوابەخۆبووندا نەدەبینی. بەڵام ئەمڕۆ مەسەلەکە دیدگەی فڕۆکەیە، لەسەر زەینییەتێک کە ״دیمەنی چاوی باڵندە״ بە ئێمەی بەخشیوە؛ مەسەلەکە ئەو دیدگایەیە کە ئێستا بە ترسەوە تەماشای ئەو شوێنانە دەکات کە تێیدا دەژین، تەماشای شارگەلێک کە سنووری ژیانمانن. ئەم دیمەنە ترسناک و تێکشکێنەرە. دیدگای فڕۆکە بەیانکەری ڕۆچوونە.\nیەکێک لە هۆکارەکانی گۆڕانی ئەم بینینە- کە بێشک گاریگەریی لەسەر بیرۆکە شارسازییەکانی لۆکۆربووزییەدا هەبوو- ئەوەیە کە لە مەودای دەرچوونی گۆڤاری ״لیسپری نوڤوو״ و کتێبی ״فڕۆکە״دا، لۆکۆربووزییە بۆ یەکەمجار سواری فڕۆکە بوو، لەگەڵ ئەنتوان دۆ-سەنت ئیگزۆپێریدا.\nسەنت ئێگزۆپێری، لە شازادە چکۆلدا بەردەوام جەخت لەوە دەکاتەوە کە هێندێک شت بە هیچ شێوەیەک قابیلی بینین نیین. یەکێک لە ڕوونکردنەوەکانی دیواری پێشانگەکە ئەوە بەیان دەکات کە ئێگزۆپێری چەندان جار بە شێوەی جۆراوجۆر هەر ئەم بیرۆکە سەرەکییەی دووبارە کردووەتەوە. وێنەکێشانی کڵاوێک لە هەمان کاتدا دەتوانێک وێنەی مارێکی بوا بێت کە فیلێکی قووت داوە. کەواتە بینینی شارێک لە دیدگای باڵندەیەکەوە لەوانەیە باشترین ڕێی شارسازی نەبێت. بەهەرحاڵ، ڕوونە کە بۆ سەنت ئێگزۆپێری، لە ئەزموونی فڕیندا مەسەلەکە لەسەر نیگای ڕوو لە سەرەوە و ئەستێرەکانە، نەک نیگای ڕوو لە خوارەوە- بۆ ئەو دنیا جەنگزەدەیەی کە ئەو دەبوو بۆ بنیشێتەوە.\nهەروەتر، ئەم دوو ئەندازیار و نووسەرە، وەک شتێ دەربارەی ڕۆڵی تەکنەلۆگیاش لە جیهاندا پێکەوە کۆک نەبوون. مێتافۆرەکانی لۆکۆربووزییە دەربارەی ئوتۆمبێل بەناوبانگن: ״ماڵ ئوتۆمبێلێکە بۆ ژیان.״ ئەمە یەکێکە لە بەناوبانگترینی ئەو مێتافۆرە ئوتۆمبیلییانە. بەڵام ئێگزۆپێری کە لە نێزیکەوە جەنگی بینیبوو، بەم ڕادەیە لە ئامێرسازی یان پیشە دڵنیا نەبوو. شازادە چکۆل لە کتێبەکەی ئێگزۆپێریدا بۆ ژمارێک لە ئەستێرۆکەکان سەفەر دەکات، کە تێکڕای دانیشتوانەکانیان خەڵکانێکی نادڵنیا و ناڕازین. یەکێک لەم ئەستێرۆکانە کە ئێگزۆپێری چێی کرد بەڵام پاشان سڕییەوە، دانیشتوویەکی داهێنەری هەبوو، کە داهێنراوەکەی دەیتوانی هەر ئارەزوویەک بهێنێتە دی و شازادە چکۆل بە تەواوی گومانی لەم بەختەوەرییانە هەبوو، کە بە داگرتنی دوگمەیەک دەهاتنە دی.\nسەرەڕای بوونی ئەم سێ جیاوازییە مەزنە، ئەم گەشتیار و فرۆکەوانە، لە ڕێی مەیلەکەیانەوە بۆ وێنەکێشان پێک پەیوست بووبوون. ئەزموونی فڕینەکەی ١٩٢٩ی لۆکۆربووزییە، بووە هۆکاری سکێچگەلێکی جوان و گەڵاڵەگەلێک بۆ مۆنتەڤیدیۆ و ساوپاولۆ، لە کاتێکدا سەنت ئێگزۆپێری زۆرێک پێش دەستپێکردنی شازادە چکۆل وێنەی دەکێشا تا خۆی بەیان بکات. بە دەربڕینێک، دەکرێت خودی کتێبەکە بە سکێچەکانییەوە لە ئەستێرۆکەکان، ساراکان، لە دیوارەکان و غەریبەکان، وەک ڕێگایەک بەرەو گەڵاڵەیەکی کۆتاییی پڕاوپڕ لە شوێنێکی پڕاوپڕ وەربگرین. ئەم گەڵاڵەیە شتێک نییە جگە لە دیمەنێک کە بە دوو خەت و ئەستێرەیەک لە ئاسماندا وێنە کێشراوە و لەژێریدا نووسراوە: ״من کە نازانم چۆن وێنە بکێشم، جوانترین وێنەی دنیام کێشا.״


کوژرانی دوو کۆڵبەر لە سنوورەکانی بانە و سەردەشت\n09:19 - 3 May 2020\nهەنگاو: لە ماوەی کەمتر لە ٦ کاتژمێردا، دوو کۆڵبەری کورد لە سنوورەکانی شاری بانە و سەردەشت بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی ئێران کوژران.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو بەرەبەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە ١٤ی بانەمەڕی ٢٧٢٩ (٣ی مەی ٢٠٢٠)، کۆلبەرێکی لاوی خەڵکی بانە بە ناوی ”مەحموود مورادی“ کوڕی جەلال بە تەقەی هێزە چەکدارەکانی ئێران کوژرا.\nیەکێک لە نزیکانی بنەماڵەی مورادی لە پەیوەندییەکی تەلەفوونیدا بە هەنگاوی ڕاگەیاند کە، مەحموود مورادی تەمەن ٢٢ ساڵ بووە ولە سنووری هەنگەژاڵ بە بی ئەوەی ئاگادار بکرێتەوە تەقەی لێکراوە و گولەیەک بەر سکی کەوتووە و دەستبەجێ گیانی لە دەست داوە.\nئەو کۆڵبەرە خەڵکی گوندی قولی ئاوای شاری بانە بووە و ئەمڕۆ تەرمەکەی ئەسپەردەی خاک کراوە. ناوبراو سێ حەفتە بوو کە ژیانی هاوبەشی پێکهێنابوو.\nلەلایەکی دیکەوە، شەوی ڕابردوو، کۆڵبەرێکی خەڵکی پیرانشار و دانیشتوو شارۆچکەی ڕەبەتی سەردەشت بە ناوی ”محەمەد ئیبراهیم زادە“ ، لە بەرزاییەکانی کانی زەردی شاری سەردەشت کەوتووەتە بەر دەستڕێژی چەکدارانی ئێرانی و گیانی لە دەست داوە.\nمحەمەد ئیبراهیم زادە تەمەن ٣٧ ساڵ، خێزاندان و باوکی سێ منداڵ بووە.


له‌لایه‌ن: ڕاوێژ نورالدین - به‌روار: 2020-11-17-22:11:00 - کۆدی بابەت: 518\nھەرچەندە کە زانیاری تایبەت بۆ دروستبونی پرۆتینێکی دیاریکراو لە DNAەوە لەبەر دەگیرێتەوە بۆ mRNA ،لەگەڵ ئەوشدا ھەرسێ جۆرە سەرەکیەکەی RNAھەموویان بەشداری لە وەرگێڕانەکەدا دەکەن ، واتە لە دروستبوونی پرۆتیندا.\nھەر پرۆتینێک لە فرە پیپتیدێک یان زیاتر پێکدێت.فرە پیبتیدەکان، زنجیرەی ترشە ئەمینیەکانن، بە پیبتیدە بەندەکان بە یەکەوە بەستراون. لەپرۆتینەکانی زیندەوەراندا 20 ترشی ئەمینی جیاواز ھەن، وە زنجیرەی فرە پێبتید، لە سەدان یان ھەزاران لەو 20 ترشە ئەمینیە جیاوازانە پێکدێت، کە ڕێکخستراون بە پێی ڕیزبەندی تایبەت بە ھەر پرۆتینێک. ڕیزبەندی ترشە ئەمینیەکان چۆنیەتی چەمانەوەو لێک ئاڵانی فرە پیبتیدەکان دیاری دەکەن بۆ پێکھێنانی پێکھاتەیەکی سێ دووری لە پرۆتیندا. بۆیە شێوەی پرۆتین کاریگەریەکی گرنگی لە فەرمانەکەیدا ھەیە.\nکرداری وەررگێڕان لە کاتی دروسبوونی فرە پیتێدەکان پێنج هەنگاو دەگرێتەوە:\nهەنگاوی یەکەم/ دەسپێک\nهەردوو یەکەی پێکهاتنی ڕایبۆسۆم و tRNA و mRNA لەگەڵ یەکتردا دەبەسترێن. لە سەرەتادا ئەنزیمی دیاریکراو ترشە ئەمینیەکی دیاریکراو بە لایەکی گەردی tRNAـەوە دەبەسترێت. بەپێی ببۆماوە پەڕلەکە بەڵام لایەکی دیکەی tRNA، دژە کۆدۆنAnticodon ی تێدایە واتا سێ نیوککلیۆتاید tRNA تەواوکەر بۆ ڕیزبەندی نیوکلیۆتایدەکان لە کۆدۆنی mRNA دا. ناوکەترشی tRNAکە لە لایەکەوە ترشیی ئەمینی میثۆنین هەڵدەگرێت لە لاکەی دیکەوە دژە کۆدۆنی AUG هەڵدەگرێت، کە لەگەڵ کۆدۆنی دەستپێکAUG لە لاکەی دیکەوە دژە کۆدۆنی دەبەسترێت لە mRNAدا. یەکەم ترشی ئەمینی لە هەر فرە پیپتێدێکدا نزیکە، مسیۆنین بێت، بەڵام ئەم ترشە ئەمینیە لەوانەیە لە داهاتوودا لاببرێت.\nهەنگاوی دووەم/ درێژبوونەوە\nترشە ئەمینیەکان لە زنجیرەی فرە پیپتێدا بەیەکەوە یەک بە دوای یەک دەبەسترێن. ئەو دژە کۆدۆنەی لە tRNA دایە کە ترشە ئەمینی گونجاو هەڵدەگرێت، لەگەڵ دووەم کۆدۆنی mRNAجووت دەبێت. پاشان ڕابۆسۆم مسیۆنین لە tRNA یەکەم جیادەکاتەوە،وە پیپتیدە بەند لە نێوان مسیۆنین و ترشە ئەمینی دووەم پێکدێت. پاشانtRNa یەکەم، ڕایبۆسۆم بەجێدەهێڵێت و ڕآیبۆسۆمیش بە درێژایی mRNAدا ماوەی یەک کۆدۆن پێشدەکەوێت.\nهەنگاوی سێیەم/بەردەوامی درێژبوونەوە\nکاتێک ڕآیبۆسۆمم بە درێژایی mRNA بەرەوپێش دەچێت ،زنجیرەی فرە پیپتیدیش گەەکردنی بەردوام دەبێت.tRNA یەکی نوێ ترشێکی ئەمینی هەڵگرتووە دەچێتە ڕایبۆسۆمەوە بۆ کۆدۆنی دادێت لە mRNA. زنجیرە فرەپیپتیدە گەشەکردووەکە لە tRNAوە دەگوازرێتەوە بۆ ئەو ترشە ئەمینیەی کە tRNAی دادیت هەڵیدەگرێت. بەستنی ترشە ئەمینیەکان بە زنجیرەی فرە پیپتیدەوە بەردەوام دەبێت، یەک بە دوای یەک هەتا ڕایبۆسۆم دەگاتە وەستانە کۆدۆن.\nهەنگاوی چوارەم/ کۆتاییهێنان\nکەتێک ڕایبۆسۆم دەگاتە وەستانە کۆدۆنUAAیان UAGیان UGA، لەسەر زنجیرەیmRNA. ئەو زنجیرە فرەپیپتیدەی کە دروستبووە لە دوا tRNA جیادەبێتەوە. وە لە سایتۆپلازمدا بەرەڵلا دەبێت. دوا tRNAیش ڕآیبۆسۆم بەجێدەهێڵێت.\nهەنگاوی پێنجەم/ جیابوونەوە\nهەردوو یەکەی پێکهاتنیی ڕایبۆسۆم لە یەکتری جیادەبنەوە، ڕایبۆسۆمیش لە mRNAدوردەکەوێتەوە. لە توانا دادەبێت وەرگێڕانی mRNAەکە خۆی یان mRNA یەکی دیکە بکرێت.\nلە ساڵانی دوای دۆزینەوەی واتسۆن کریک بۆ پێکھاتەی DNA،زانایان ھەنگاوی گەورەیان ناوە لە بواری جێبەجێکردنی ئەم زانیاریە ، لە زیندەزانی مرۆڤدا ،ئێستا ڕیزبەندی ھەموو بۆ ھڵەکان بۆ جینۆم Genome ی مرۆڤ بە تەواوی زانراوە.\nزیندەزانان نھێنی ڕیزبوونی 3.2 ملیار لا جووتە تفتە نایترۆجینیەکانی کرۆمۆسۆمەکانی مرۆڤیان لێکداوەتەوە.\nجینۆمی مرۆیی زۆر گەورەیە،بە شێوەیەک کە خوێندنەوەی ڕیزبەندی تەواو تێیدا بە دەنگی بەرز نزیکەی دەساڵی پێویستە.\nبەڵام ڕکابەری ئێستا بریتیە لە زانینی ئەو زانیاریانەی کە ڕیزبەندی نیوکلیۆتایدەکانی DNA بە ڕاستی دیاری دەکەن. بەڵام ئیستا بوارێکی نوێی گرنگ ھەیە، پێی دەڵین زیندە زانیاریەکان Bioinformatics کە کۆمپیتەر بەکار دەھێنت بۆ بەراورد کردنی ڕیزبەندی نیوکلیۆتایدەکانی DNA جیاواز. زانایان دەتوانن بە پرۆگرامکردن کۆمپیتەر بەکار بھێنن بۆ یارماتیدانیان لە شیکرنەوە و لێکدانەوەی زۆربەی ڕیزبەندی نیوکلیۆ تایدەکانیDNA بۆچونی شوێنی ھەبوونی بۆھێڵەکان بە درێژای DNA.\nئەگەر بزانین لە کوێ و کەی خانەکانی مرۆڤ ھەر پرۆتینێک بەکار دەھێنن لە نزیکەی25,000 بۆھێڵ لە جینیۆمی مرۆیی،ئەوا ئەم کارەش پێویست بە بڕێکی زۆر گەورەتر لە شیکردنەوە ھەیە.ئەم زانیاریانە گرنگن چونکە زانینی ھەر ڕیزبەندیەکی بۆھێڵی، دستدەگرێتە سەر زیندە فەرمانە دیاریکراوەکاندا،کە لەوانەیە لە داھاتوودا بەشداری لە دستنیشانکردن و چارەسەرکردنی تێکچوونە بۆ ماوەییەکان و شێرپەبجە و نەخۆشە درمەکان بکەن،وە خۆپاراستن لێیان.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : وەرگێران (دروستبوونی پڕۆتین)


وەزارەتی دارایی و ئابوریی حکومەتی هەرێم ڕێنماییەكی دەركرد لەبارەی وەرگرتنەوەی پارە لەو كەسانەی دوو موچەیان وەرگرتووە، ئەو كەسانەی لە 1/7/2020 بەدواوە دوو موچەیان وەرگرتووە، ئەو پارەیەیان لێوەردەگیرێتەوە.\nبەپێی نووسراوێکی وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێم، ئەو كەسانەی پێش 1/7/2020 دوو موچەیان وەرگرتووە، پارەیان لێوەرناگیرێتەوە، بەڵام ئەوانەی لەدوای ئەو بەروارەوە زیاتر لە موچەیەكیان وەرگرتووە، لێیان وەردەگیرێتەوە و تەنها ئەو موچەیە وەردەگرێت کە موچەخۆرەکە هەڵیبژاردووە.\nلە خاڵێکی دیکەی ڕێنماییەكەدا، وەزارەتی دارایی ڕێکارەکانی لێوەرگرتنەوەی پارەکەی لە موچەخۆر ڕوونکردوەتەوە و دەڵێت، “بڕی لێوەرگرتنەوەکە لە موچەخۆر بە ڕێژەی (5/1)ی کۆی موچەکەی (بنەڕەتی و دەرماڵە) زیاتر نەبێت”.\nوەزارەتی دارایی ئاشکرایکردووە، ئەو بڕیارانە لەدوای بڵاوبوونەوەی ڕێنماییەكە لە ڕۆژنامەی وەقائعی کوردستان کاری پێدەکرێت.\nهۆكاری دیاریكردنی 1/7/2020 لەلایەن وەزارەتی داراییەوە بۆ جیاكردنەوەی وەرگرتنەوە و وەرنەگرتنەوەی پارە لەو كەسانەی دوو موچەیان هەیە، ئەوەیە كە لەو بەروارەوە یاسای چاكسازی لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە دەست بە جێبەجێكردنی كراوە.\nکێ خه‌تاباره؟ میدیا جیهانییه‌کان کلاسیکۆی زه‌وی به ئابڕوچوون ناوده‌به‌ن\nبنكەكانی دەنگدانی تایبەت بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختەی ئەنجومەنی نوێنەران، لە تەواوی عێراق و هەرێمی كوردستان داخران و كۆمسیۆنیش ماوەكەی…


په‌رتوکا پیرۆز » مزگینیا مەرقۆسی » به‌شێ 1\nیوحەننایێ تافیركەر رێكێ ئامادە دكەت\nئەڤەیە دەستپێكا مزگینیا عیسایێ مەسیحێ[a] كوڕێ خودێ.\nهەروەكو د پەیاما ئیشایا پێغەمبەری دا هاتیە نڤیسین:\n«ئەڤە ئەز دێ هنارتیێ خۆ ل پێشیا تە هنێرم،\nئەوێ دێ رێكا تە ئامادە كەت»[b]\n«دەنگەك ل چۆلی گازی دكەت: ‹رێكێ بۆ خودانی ئامادە بكەن،\nپەیادەڕێیان[c] بۆ هاتنا وی راست بكەن›»،[d]\nوەسا یوحەننایێ تافیركەر ل چۆلی دیار بوو. ئەوی رادگەهاند كو خەلك ل خۆ بزڤڕن و بهێنە تافیركرن[e] ، داكو ل گونەهێن وان بهێتە بورین.\nهەمی خەلكێ دەڤەرا یەهودیایێ و هەمی خەلكێ ئورشەلیمێ دەردكەفتن و بەرەڤ وی دچوون و دانپێدان ب گونەهێن خۆ دكر و ل سەر دەستێ وی د رویبارێ ئوردن دا دهاتنە تافیركرن.\nیوحەننای جلكەكێ ژ پویرتێ حێشتران ل بەر بوو و ناڤتەنگا خۆ ب قایشەكا كەڤلی گرێ ددا، كولی و هنگڤینێ چۆلی دخوارن.\nوی گازی دكر و دگۆت: «پشتی من دێ ئێكێ ژ من ب هێزتر هێت، ئەوێ ئەز هەژی هندێ نینم بچەمیێم و بەندكێ پێلاڤا وی ڤەكەم.\nمن هوین ب ئاڤێ تافیر كرن، لێ ئەو دێ هەوە ب گیانێ پیرۆز[f] تافیر كەت.»\nیوحەننا عیسای تافیر دكەت\nد وان رۆژان دا عیسا ژ ناسیرەیێ ل دەڤەرا جەلیل هات و ل سەر دەستێ یوحەننای د رویبارێ ئوردن دا هاتە تافیركرن.\nچەوا عیسا ژ ئاڤێ دەركەفت، دیت ئەسمان شەق بوو و گیانێ پیرۆز وەكو كووترەكێ هاتە خوار و ل سەر وی دادا\nو دەنگەك ژ ئەسمانان هات و گۆت: «تۆ كوڕێ منی یێ خۆشتڤی، دلێ من ب تە یێ خۆش بووی.»\nئێكسەر گیانێ پیرۆز عیسا دەرئێخستە چۆلی.\nچل رۆژان ل وێرێ ما و ژ لایێ ئبلیسی ڤە دهاتە تاقیكرن. د ناڤ دڕندان دا بوو و فریشتەیان خزمەتا وی دكر.\nپشتی یوحەننا هاتیە زیندانكرن، عیسا هاتە جەلیل و مزگینیا خودێ رادگەهاند\nو دگۆت: «دەم یێ ب دویماهی هاتی، پاشایەتیا خودێ یا نێزیك بووی. ل خۆ بزڤڕن و باوەریێ ب مزگینیێ بینن.»\nدەمێ ئەو ل بەر كنارێ دەریاكا جەلیل بڕێڤە دچوو، وی شەمعون و برایێ وی ئەندراوس دیتن، یێ تۆڕێ دهاڤێژنە د دەریاكێ دا، چنكو ئەو ماسیگر بوون.\nعیسای گۆتە وان: «ب دویڤ من بكەڤن، دێ هەوە كەمە نێچیرڤانێن مرۆڤان[g] .»\nئینا د گاڤێ دا تۆڕێن خۆ هێلان و ب دویڤ وی كەفتن.\nپیچەكێ وێڤەتر چوو، یەعقوبێ كوڕێ زەبەدی و یوحەننایێ برایێ وی دیتن، ئەو د بەلەمێ دا بوون تۆڕ دروست دكرن.\nد جهـ دا گازی وان كر، وان ژی بابێ خۆ زەبەدی ل گەل پالەیێن وی د بەلەمێ دا هێلان و ب دویڤ وی كەفتن.\nدەرئێخستنا گیانەكێ پیس\nچوونە كەفەرناحوم، رۆژا شەمبیێ عیسا چوو د كنیشتەیێ[h] ڤە و دەست ب فێركرنێ كر.\nئەو خەلكێ ل وێرێ ژ فێركرنا وی حێبەتی بوون، چنكو وی وەكو مرۆڤەكێ خودان دەستهەلات ئەو فێر دكرن، نە وەكو مامۆستایێن دەستووری.\nد وی دەمی دا زەڵامەك ل كنیشتەیا وان هەبوو گیانەكێ پیس هنگافتبوو[i] ، كرە قێڕی\nو گۆت: «تە چ ژ مە دڤێت، عیسایێ ناسیرەیی؟ تۆ هاتی مە ژ ناڤ ببەی؟ ئەز دزانم تۆ كی، تۆ پیرۆزێ خودێی!»\nعیسای ئەو پاشڤە بر و گۆتێ: «بێدەنگ بە و ژێ دەركەڤە!»\nگیانێ پیس زەڵام ئێخست و قێڕیەكا ب هێز راهێلا و ژێ دەركەفت.\nخەلك هەمی گوهشین و پرسیار ژ ئێكودوو كرن: «ئەڤە چیە؟ فێركرنەكا نویە یا ب دەستهەلاتداری ڤە دهێتە گۆتن! فەرمانێ ل گیانێن پیس ژی دكەت و ئەو ب فەرمانا وی دكەن!»\nناڤودەنگێ عیسای د گاڤێ دا ل هەمی دەوروبەرێن جەلیل بەڵاڤ بوو.\nساخكرنا خەسیا شەمعونی و گەلەكێن دی\nدەمێ ئەو ژ كنیشتەیێ دەركەفتین، ل گەل یەعقوبی و یوحەننای هاتنە مالا شەمعون و ئەندراوسی.\nخەسیا شەمعونی د ناڤ نڤینان دا یا تاوی بوو، وان ئێكسەر بەحسێ رەوشا وێ بۆ عیسای كر.\nبەرەڤ وێ چوو و دەستێ وێ گرت و راكر و تایێ بەردا و وێ دەست ب خزمەتا وان كر.\nب شەڤ، پشتی رۆژ چوویە ئاڤا، هەمی مرۆڤێن نەساخ و ئەوێن ئەجنەیان هنگافتین ئینانە نك عیسای.\nخەلكێ باژێڕی هەمی ل بەر دەرگەهی خڕڤەبوون.\nگەلەك نەساخ ژ گەلەك جۆرێن نەساخیان چارەسەر كرن، گەلەك ئەجنە ژی دەرئێخستن و وی نەدهێلا ئەجنە بئاخڤن، چنكو وان دزانی ئەو كیە.\nعیسا مزگینیێ ل جەلیل رادگەهینیت\nسپێدەیا رۆژا پاشتر بەری ئەلندێ، عیسا رابوو و دەركەفت و قەستا جهەكێ ڤەدەر كر و ل وێرێ نڤێژ دكر.\nشەمعون و ئەوێن د گەل دا چوون و لێ گەڕیان،\nدەمێ وان ئەو دیتی گۆتنێ: «هەمی یێ داخوازا تە دكەن!»\nئینا عیسای گۆتە وان: «وەرن دا بچینە گوندێن دەوروبەر، دا مزگینیێ ل وێرێ ژی رابگەهینم. چنكو ئەز یێ ژ بەر هندێ هاتیم.»\nل هەمی دەڤەرا جەلیل دگەڕیا، مزگینی ل كنیشتەیێن وان رادگەهاند و ئەجنە دەردئێخستن.\nساخكرنا زەڵامەكێ گوڕی\nزەڵامەكێ گوڕی[j] هاتە نك وی، هیڤی ژێ كرن و بەرامبەری وی چۆكڤەدان و گۆتێ: «ئەگەر تە بڤێت، تۆ دشێی من پاقژ بكەی.»\nدلێ عیسای پێ سۆت و دەستێ خۆ كرێ و گۆتێ: «من دڤێت، پاقژ ببە.»\nد گاڤێ دا گوڕیاتی لێ نەما و پاقژ بوو.\nعیسای د گاڤێ دا ئەو ب رێ ئێخست، پشتی ب توندی هۆشداریا وی كری\nو گۆتێ: «هشیار بە، چ تشتان بۆ چ كەسان نەبێژی! لێ هەڕە و خۆ نیشا كاهنی بدە و ئەوا مووسای فەرمان پێ دای ژ پێش پاقژبوونا خۆ ڤە پێشكێش بكە، وەك شاهدەیی بۆ وان.»\nلێ ئەو دەركەفت و دەست پێ كر ب ئاشكرایی دگۆت و سەرهاتیا خۆ بەڵاڤ دكر، تا ئێدی عیسا نەدشیا ب ئاشكرایی بچیتە چ باژێڕان، لێ ئەو دما ژ دەرڤە ل جهێن ڤەدەر. خەلك ژی ژ هەمی جهان هەر دهاتنە نك وی.\nb. 1:2 مەلاخی 3:1\nc. 1:3 q پەیادەڕێ: رێكێن مرۆڤ ب پێیان تێڕا دەرباز دبیت.\nd. 1:3 ئیشایا 40:3\ne. 1:4 q تافیركرن: ئانكو ژێرئاڤكرن كو نیشانە بۆ تۆبەكرنێ و پاقژبوونێ ژ گونەهان. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\nf. 1:8 q گیانێ پیرۆز: ئانكو گیانێ خودێ. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە گیانێ پیرۆز*\ng. 1:17 ئانكو قاییلكرنا مرۆڤان كو ببنە شاگردێن مەسیحی.\nh. 1:21 q كنیشتە: جهێ پەرستنێ یێ جوهیانە. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\ni. 1:23 ئانكو ئەجنەیەك ل سەر وی زاڵ ببوو.\nj. 1:40 q گوڕی: ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\nمزگینیا مەرقۆسی به‌شێ 2


قەدەغەیا دەرکەتنا کۆلانان ل 36 گوندێن باکور حەیواندار پڕ عاجز کرینە - دارکا مازی\nقەدەغەیا دەرکەتنا کۆلانان ل 36 گوندێن باکور حەیواندار پڕ عاجز کرینە\nژ بەر کو قەدەغەیا دەرکەتنا کۆلانان ل ٣٦ گوندێن بەدلیسێ ھات ئیلانکرن، گوندی نکارن حەیوانێن خوە ببن مێرگان و بدن چەراندن.\nهات راگهاندن ژ بەر ئۆپەراسیۆنێن کو دەولەتا ترکیێ ل دژی پەکەکێ ب رێڤە دبە ل باکورێ کوردستانێ ژ بەر قەدەغەیا دەرکەتنا کۆلانا یا کو دەولەتا ترکیێ ل ٣٦ گوندێن بەدلیسێ رۆژا سێشەمێ ئیلان کری گوندی نکارن حەیوانێن خوە ببن مێرگان و وان بچەرینن.\nژ بەر ڤێ یەکێ گوندی نەچار مان کو گییا و کایا د دەستێ خوە دە ب کار بینن داکو حەیوانێن وان نەمرن. گوندیان، دیار کرن کو گەر قەدەغەیا دەرکەتنا کۆلانان دەوام بکە، وێ گییایێ عەمبارکری ژی خەلاس ببە و نکارن حەیوانێن خوە خوەدی بکن. گوندیان، دان زانین کو گەر وسان دەوام بکە، ئەوێ ژ مەجبووری حەیوانێن خوە بفرۆشن.\nگوندیان، دا زانین کو ژ رۆژا قەدەغە ھاتیە راگەهاندن ڤە گولە ل قادێن ب دارستان تێن رەشاندن و دبە کو ھەر کێلی ل قادێن دارستان شەوات روو بدە. گوندیان راگھاندن کو بالافرێن شەر ژی، ب ئاوایەکێ کەتۆبەر ھەرێمێ بۆمبەباران دکن.


4/21/2019 11:06:00 AM 710 جار خوێندراوەتەوە\nدوێنی تەماشای دیبەیتی سلاڤیو ژیژاک و جۆردن پیتەرسنم کرد. ماوەیەک بوو چاوەڕێ بووم، بەڵام چاوەڕیی هیچی گەورە نەبووم. پێش ئەوەی باس لە هەردوو بکەم، دەبێت باس لە چوارچێوە بکەم. ئێمەلە سەردەمێکدا دەژین لە هەموو شتێک تیایدا شل بوەتەوە. قۆنقغیک لە قەیراندایە و قۆناغی داهاتوو دیار نیە. لەم قۆناغی گواستنەوەدا هەموو شتێک سەرەتاتکێ دەکەن، فاشیزم، کۆمۆنیزم، لیبرالیزم، کۆنسیومەریزم. ئیسلامیزم، هەرچی ئیزمی تر. هەموو ئەمە لە سەردەمێکدا ڕودەدات کە میدیا پاڵەوان دروست دەکات و فسی دەکاتەوە. ڕۆحی کێبڕکی و دوژمنایەتی و خێڵەکێتی نەک هەر بە سەر بیرمەنداندا بەڵکو بە سەر زۆرێک لە خەڵکیشدا زاڵە. ئەم دۆخە ئەم دووانەی کردوەتە پاڵەوان.


وەزیری دەرەوەی تورکیا: کاتی کۆتایی هاتنی قەیرانی سووریا نزیک بۆتەوە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nوەزیری دەرەوەی تورکیا: کاتی کۆتایی هاتنی قەیرانی سووریا نزیک بۆتەوە\nوەزیری دەرەوەی تورکیا ڕۆژی پێنجشەممە لە وتارێکدا کە لە گۆڤاری ئەمریکایی نیوزویک لە چاپی دابوو، نووسی؛ بە هۆی هەشت خولی دانوستانی ئاستانە کە تورکیا، ڕووسیا و کۆماری ئیسلامیی ئێران گەرەنتیان کردووە، ئاستی توند و تیژی و ئاڵۆزی لە سووریا دابەزیوە و کاتی ئەوە گەیشتوو قەیران لەم وڵاتەدا کۆتایی بێ.\nبە پێی ڕاپۆرتی ئیرنا؛ "مەولوود چاوش ئۆغڵوو" Mevlüt Çavuşoğlu لەم وتارەدا بە ناوی "ئاشتی لە سووریا چۆن دادەمەزرێ" رایگەیاند: ئاگربڕ لە سووریا بە دیاری کردنی ناوچەی کەم کێشە پتەوتر بۆتەوە.\nوەزیری دەرەوەی تورکیا بە ئاماژە بەوەی کە ڕەوتی دانوستانی ئاستانە بووە هۆی سەر لە نوێ بووژانەوە و دەست پێبوونەوەی دانوستانەکانی ژێنێڤ پاش ١٠ مانگ قەتیسمان، وتیشی: دەبێ خولەکانی دیکەی ڕەوتی ژێنێڤیش سەر لە نوێ دەست پێ ببێتەوە و بەدواداجوونی بۆ بکرێ.\nئاگربڕێکی گشتداگر لە سووریا لە ٣٠ی دێسەمبەری ٢٠١٦ـەوە بە بەشداری و ڕێککەوتنی ئێران و ڕووسیا بە نوێنەرایەتی لە دەوڵەتی سووریا و تورکیا بە نوێنەرایەتی لە تیرۆریستانەوە دامەزراوە.\nتا ئێستا هەشت خولی دانوستان لە ئاستی بانیش لە ئاستانەدا بە بەشداری شاندەکانی دەوڵەتی سووریا، ئەو بەرهەڵستکارانەی پەیمانی ئاگربڕی گشتداگریان قەبووڵ کردووە و وڵاتانی ئێران، ڕووسیا و تورکیا وەکوو دەستەبەرکەری پرۆسەی ئاشتی لە سووریا بەڕێوە چوو.\nئەنجامی سەرەکیی ئەم دانوستانانە، دیاری کردنی ناوچەی کەم کێشە لە سووریا بووە.\nJan 12, 2018 09:41 Asia/Tehran\nکۆبوونەوەی سێ قۆڵیی وەزیرانی دەرەوەی ئێران و ڕووسیاو تورکیا بەڕێوە چوو\nوەزیرانی دەرەوەی ئێران وتورکیا بە تەلەفونی وتووێژیان کرد\nوەزیرانی دەرەوەی ئێران وتورکیا بە تەلەفۆنی وتووێژیان کرد