ئه‌مرۆ كورد ده‌كه‌وێته به‌رده‌م ئه‌م دوو ڕووداوه گرنگه‌وه\nبه‌هۆی بۆردومانه‌كانی توركیاوه، هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی ئاواره ده‌بن\nوابڕیاره ئه‌مرۆ دوو بڕیاری جیهانی گرنگ كه په‌یوه‌سته به‌گه‌لی كوردستانه‌وه له‌جیهاندا ده‌ربچێت. شوان حه‌مه كه چاودێرێكی بواری سیاسی كورده پێیوایه ئەگەر ئەم دووڕووداوە لەبەرژەوەندی کوردو دژی تورکیا جێگیر بکرێن، دەبنە دوو ڕووداوی گرنگ و مێژویی.\nلەچەند کاتژمێری داهاتوودا دەکەوینە بەردەم دوو ڕووداوی گرنگ، کەڕەنگە لەداهاتوودا وەک ڕووداوی مێژویی باس بکرێن!\nڕووداوی یەکەم: کۆبوونەوەی داخراوی پازدە ئەندامەکەی ئەنجومەنی ئاسایش، کە لەسەر داوای فەرمی بەریتانیا و فەرەنسا و ئەڵمانیا و بەلجیکا و پۆلۆنیا کۆدەبنەوە. کۆبوونەوەکە لەژێر ناوی: هێرشی سەربازیی تورکیا بۆ سەر باکوری سوریایە. لەو پێنج ئەندامە دوانیان (بەریتانیا و فەرەنسا) ئەندامی هەمیشەیی ئەنجومەنی ئاسایشن\nڕووداوی دووەم: دەنگدانی ئەندامانی کۆنگرێسی ئەمریکایە لەسەر پرۆژەبڕیارێکی کۆمارییەکان (پارتەکەی ترامپ) بۆ سزادانی تورکیا بەهۆی هێرشی سەربازی تورکیاوە بۆ سەر ڕۆژئاوا.\nشوان حه‌مه كه چاودێرێكی بواری سیاسی كورده پێیوایه ئەگەر ئەم دووڕووداوە لەبەرژەوەندی کوردو دژی تورکیا جێگیر بکرێن، دەبنە دوو ڕووداوی گرنگ و مێژویی. کە ئەگەر کورد بەباشی بەکاریان بێنێت، ڕەنگە لەداهاتوودا ببنە دەسکەوتی ستراتیجی گەورە، نەک تەنیا بۆ ڕۆژئاوا، بەڵکو بۆ پارچەکانی تری کوردستانیش.\nرۆژی دووشه‌ممه 7ی تشرینی یه‌كه‌می 2019، دۆناڵد تره‌مپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، كە هێزەكانیان لە سوریا بەرەو وڵات دەكێشنەوە و پاشەكشە دەكەن لەو جەنگەی كە كۆتایی نییە.\nله‌دوای راگه‌یاندنی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكاش، ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان، سه‌رۆك كۆماری توركیا رایگه‌یاند كه ئاماده‌كارییه‌كانیان بۆ له‌شكركێشی بۆسه‌ر باكوری خۆرهه‌ڵاتی سوریا و ناوچه‌كانی ژێر ده‌ستی شه‌ڕڤانان ته‌واو كردووه و مه‌به‌ستیانه ناوچه‌ی ئارام له نزیك سنوره‌كانی وڵاته‌كه‌ی دابمه‌زرێنن.\nكاتژمێر 4ی رۆژی چوارشه‌ممه‌ش 9ی تشرینی 2019، ئه‌ردۆغان ده‌ستپێكی هێرشه‌كه‌ی راگه‌یاند و به فڕۆكه‌ی جه‌نگی و تۆپخانه‌كانی كه‌وته بۆردومانكردنی ناوچه سنورییه‌كان. دواتر هێرشی زه‌مینه ده‌ستی پێكردوو تاوه‌كو ئاماده‌كردنی ئه‌م هه‌واڵه‌ش 10 كه‌س له شه‌رڤانان و كه‌سانی مه‌ده‌نی شه‌هیدبوون و 13 تریش برینداربوون.\nئه‌م رووداوه كاردانه‌وه‌ی جیهانی و ناوخۆیی به‌دواداهێناو له‌نێویاندا سه‌رۆكی ئه‌مریكا ده‌ستی به هه‌ڕه‌شه‌كردن له توركیا كرده‌وه و رایگه‌یاند: ئه‌گه‌ر توركیا كورد له‌ناوبه‌رێت، ئه‌ویش ئابورییه‌كه‌ی له‌ناو ده‌بات.\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا وتیشی: رێوشوێنه‌كانی ئه‌مریكا به‌رامبه‌ر توركیا ته‌نها خۆی له سه‌پاندنی سزادا نابینێته‌وه و وتی: من له‌گه‌ڵ سه‌پاندنی سزا و ته‌نانه‌ت رێوشوێنی خراپتریش له سزام.\nهاوكات ووڵاتی فه‌ره‌نساش داوای له‌توركیا كرد هێرشه‌كانی بوه‌ستێنێت.\nئه‌م بابه‌ته 3568 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسەرۆکایەتی یەکێتی په‌یامێكی ئاڕاسته‌ی ئەمیری کۆمەڵ کرد


سوریا: 'شه‌ڕ به‌رده‌وام ده‌بێت' سه‌رباری پێكهێنانی لیژنه‌یه‌كی ده‌ستوریی نوێ\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی سوریا، وه‌لید موعه‌لیم، سێشه‌ممه (25 ئه‌یلول) وتی پێكهێنانی لیژنه‌یه‌كی پاڵپشتیكراو له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه بۆ نوسینه‌وه‌ی ده‌ستورێكی نوێ بۆ سوریا مانای ئه‌وه نییه كه وڵاته‌كه ئۆپه‌راسیۆنه سه‌ربازییه‌كانی كۆتاییپێدێنێت، ئاژانسی فرانس پرێس رایگه‌یاند.\nدووشه‌ممه نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان پێكهێنانی ئه‌و لیژنه‌ی راگه‌یاند كه ده‌مێكه چاوه‌ڕوان ده‌كرێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ماوه‌ته‌وه ئه‌وه‌یه كه ئایا ئه‌م هه‌نگاوه دواجار ده‌توانێت كۆتایی به شه‌ڕه‌كه بهێنێت.\nبڕیاره لیژنه‌كه له 150 ئه‌ندام پێكبێت -- سێیه‌كی له‌لایه‌ن رژێمه‌وه دیاریده‌كرێت و سێیه‌كی تری له‌لایه‌ن ئۆپۆزسیۆن و سێیه‌كه‌كه‌ی تریش له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه دیاریده‌كرێت.\nسكرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، ئه‌نتۆنیۆ گوتێرێس، وه‌ك یه‌كه‌م هه‌نگاو لیژنه‌كه‌ی راسپاردووه به ئاراسته‌ی دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێكی سیاسییانه‌دا بۆ شه‌ڕه‌كه.\nبه‌ڵام موعه‌لیم پێداگریی كرد له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پێكهێنانی لیژنه‌كه "دژی بژارده‌ی سه‌ربازی نییه" و رێگریناكات له به‌رده‌وامیی "ئه‌و كارانه‌ی له ناوچه‌كه ئه‌نجامدراون".\nناوبراو سێشه‌ممه به كه‌ناڵێكی ته‌له‌فزیۆنیی نزیك له رژێمی وت: "بڕیارمانداوه هه‌ر بستێكی خاكه‌كه‌مان پاككبكه‌ینه‌وه." وتیشی كه "شه‌ڕ به‌رده‌وام ده‌بێت."\nهه‌روه‌ها وتی: "هیچ ده‌ستوه‌ردانێكی بیانی له نوسینه‌وه‌ی ده‌ستوره‌كه‌ماندا په‌سه‌ندناكه‌ین."\nبڕیاره لیژنه‌كه بۆ یه‌كه‌م جار له 30 تشرینی یه‌كه‌م له جنێف كۆببێته‌وه.


پەڕلەمانی ئێراق خوێندنەوەی یەکەمی یاسای یاساغکردنی پەیوەندی لە گەڵ کیانی سەهیونی ئەنجام دا ڕەشنوسی یاساکە هەتا بڵێی توندە ڕەشنوسەکە ڕەهەندی دەوڵەتی و شەخسی و کۆمپانیایی هەیە ئەگەر بپرسین ئەم یاسایە بۆ، ڕەنگە بە ئاسانی وەڵامێکی ڕونمان دەست نەکەوێت. ئایا ئیسرائیل هێندە پەیوەندی و کاریگەریی هەیە لە سەر ئێراق. بێگومان نەخێر. یاساکە دژ بە تەتبیع یان نۆرمەلایزەیشنە.\nئێستا ئەم چەمکە کە یانی ئاساییکردنەوە بوەتە ڕەوتێکی کاریگەر لە ناوچەکەدا. ئەمە وەرچەرخانە لە دێوزەمەبونی ئیسرائیل بۆ ئاسایی بونی لای هەندێک وڵات ئیسرائیل نەک هەر دەبێتە ئاسایی، بەڵکو دەبێتە پشتیوانێکی ئاسایشیی، بە تایبەتی لە پاش ڕۆڵ گۆڕینی ئەمریکا. هەرچەندە ئەم پرۆسەیە بەم شێوازەی ئێستا لە ئیدارەی ترەمپدا دەستی پێکرد، بەڵام ئەم ئیدارەیەش هاندەری ئەم پرۆسەیە.\nیەکەم پەیامی یاساکە دژایەتی ئەو ڕەوتەیە ئەمەش وەها دەکات کە گومانی سەرەکی بۆ ئێران بچێت لە پشت ئەم یاسایەوە. هەرچەندە پێشنیارەکە لە لایەن سەدرییەکانەوەیە، بەڵام دۆخی بۆ خولقا تەنانەت پارتیش پشتیوانی لێبکات. بەڵام ئەوەی گرنگە کە ئایا ئەم یاسایە ئەگەر تێپەڕێت چۆن کاریگەری دەبێت لە ناوەوەی ئێراق و گاڵتەجاریی دیموکراسی. ئیسرائیل چەندین ئاستی ئامادەیی هەیە لە کەلتوری سیاسی و حوکمداری ناوچەکەدا. زۆربەی جار ئیسرائیل بەکاردێت وەک بەهانەیەک بۆ تاوانبارکردن و سەرکوتکردن و دژایەتی دیموکراسی.\nیەکەم بەرهەمی خوێندنەوەی یەکەمی یاساکە: یاساغکردنی باسم خەشان بوو، کە ئەندام پەرلەمانێکی ئیزعاجکەرە بۆ حەلبوسی. هەرچەندە خەشان هەنگاوەکانی لە تەیارەوە نزیکە، بەڵام جێگای بڕواپێکردن نیە لای ئەوانیش. خەشان نمونەی ئەو کۆلکە سیاسییە چالاکوانانەیە لە ئێراقدا کە وەک کەسێکی ئاسای بە سود هەڵدەسوڕێنرێن کارو چالاکیەکانی پێویستن، بەڵام دەرئەنجامەی یارییەکە لە دەستی خۆیدا نیە، بەڵام ڕوداوەکە ئاماژەیە بۆ سودوەرگرتن لە ڕەشنوسەکە بۆ سەرکوتکردنی ئیزعاجەکان.\nدووەم کاریگەری ڕەهەندی ئابورییە لە داهاتودا: هەر کۆمپانیایەک بە دڵی دەسەڵاتداران نەبێت یان سودمەندیان نەکات، ئەوا بە ئاسانی بوونی پەیوەندی لە گەڵ ئیسرائیلدا بۆ دروست دەکەن و ڕێگریی لێدەکەن، لە ڕوانگەی ئابورییەوە زیانێکی زۆر لە ئێراق دەدات، چونکە ئیسرائیل خاوەن پڕداهێنەرترین ئابورییە لە ناوچەکەدا، وڵاتێکی وەک چین پێویستی پێیەتی، لێگەڕێ وڵاتێکی دواکەتوی وەک ئێراق دیارە بێگومان ڕەهەندی پۆپیلیزمی و گەوجاندنی جەماوەر هەمیشە ئامادەیە، بە تایبەتی بۆ پەرلەمانێکی پەککەوتەی بێسود، ئیسرائیل وڵاتێکە کە بێزارییەکی زۆر بۆ کەلتور و سیستەمەکانی ناوچەکە دروست دەکات. هەموو موسڵمانان بە ترسنۆک و کەم و بێزراو سەیری ئیسرائیل دەکەن، ئەمە ڕەهەندی مێژویی و کەلتوری و دەرونی هەیە. جۆرێکە لەوەی نیتچە ناوی نا رێسێنتموا، یانی نەفرەتکردن لە بونێک، کە لە بنەڕەتدا نەفرەتەکە ئیرەیی و هەست بە کەمیکردنە، بەڵام وەها دەردەکەوێت جۆرێکە لە باڵایی. نیتچە لە هیچدا باڵا نەبێت لە خوێندنەوەی کەلتوری کۆیلەدا باڵایە.


ڤیدیۆ.. دبوویەرەکا ئاگربەربوونێ دا ل زاخۆ سێ ترۆمبێل شەوتین\nنووچەگەهانێ ئێن ئاڕ تی ڕاگەهاند، پشتی نیڤرۆیا ئەڤرۆ ئاگربەبوو کارگەهەکا دروستکرنا مەرمەری ل باژێرێ زاخۆ زێدەباری زیانێن گەهشتینە کارگەهێ سێ ترۆمبێل ژی شەوتین، گوت ژی، ئاگر هێشتا نەهاتیە کۆنترۆلکرن.\nوەحید سندی نووچەگەهانێ ئێن ئار تی ژ زارێ شاهد حالێن بوویەرێ ڕاگەهاند، پشتی نیڤرۆیا ئەڤرۆ دەمژمێر ٣:٥ خۆلەک ل تاخێ فرقێ ل باژێرێ زاخۆ ئاگربەربوو کارگەهەکا موبێلیاتێن ناڤ مالێ و هێشتا نەهاتیە کۆنترۆلکرن.\nبەحسا وێیەکێ ژی کر، زێدەتری ١٠ ترۆمبێلێن بەرەڤانیا باژێری و ترۆمبێلێن وەلاتیان ئەوێن کارێ ئاڤێ دکەن بزاڤا کۆنترۆلکرن و ڤەمراندنێ دکەن لێ ژبەر زۆریا ئاگری هەیا نها بتنێ ٩٥%ێ ئاگر هاتیە کۆنترۆلکرن.\nگوت ژی، ل گۆرەی زانیاریێن دەستپێکی بتنێ زیانێن ماددی گەهشتنە کارگەهێ و سێ ترۆمبێل کو پێکدهێن ژ کەیا و تۆیۆتا و ترۆمبێلەکا جەگی بتەمامی شەوتینە و دهێتە تەخمیینکرن ٣٠ تا ٥٠ دەفتەرێن دۆلاری زیانێن ماددی بەرب کارگەهێ کەفتنە.\nهەڤدەم، تیمێن بەرەڤانیا باژێری ژی ل زاخۆ ئاماژە ب وێیەکێ کرن، هەیا نها سەدەمێ ئاگربەربوونێ نەهاتنە زانین، لێ ڤەکۆلینان دەستپێکریە و پێنگاڤا ئێکێ ژی دیفچوونە ب رێکا کامیرێن چاڤدێریێ.\nئەڤە د دەمەکی دایە، سپێدەهیا ئەڤرۆ بێوار عەبدولعەزیز پەیڤدارێ بەرەڤانیا باژێری ل دهۆکێ بۆ ئێن ئاڕ تی ڕاگەهاند،ددەما سێ رۆژێن دەربازبوویدا ل سنورێ پارێزگەها دهۆکێ ٢٨ بوویەرێن ئاگر بەربوونێ پەیدابووینە، مەزنترین بوویەر ژی ئاگرێ دەوروبەرێن گوندێ سیارەتیکا بۆ کو نێزیکی پێنج هزار دۆنەمێن رەزوباخ و پیش و پەلەخی شەوتین.


كۆنتی هۆكاری رەتكردنەوەی راهێنەرایەتی ریال مەدریدی ئاشكرا كرد\nئەنتۆنیۆ كۆنتی ئیتاڵی و راهێنەری پێشووی یانەی چێڵسی ئینگلیزی هۆكاری رەتكردنەوەی راهێنەرایەتی یانەی ریال مەدریدی ئیسپانی ئاشكرا كرد.\nكۆنتی نزیك بوو لە شوێنی جولین لۆپیتیگی ببێتە راهێنەری یانەی ریال مەدرید، بەڵام لە دوا ساتەكاندا گفتوگۆكانی هەردوولا وەستێنرا، سەرەتا وا بڵاوكرایەوە كە هۆكاری وەستاندنی گفتوگۆكان ئەو داواكارییانە بوو كە راهێنەرەكە لە بەرپرسانی یانەكە داوای دەكرد.\nبەڵام كۆنتی بۆچوونێكی تری هەبوو و لە كاتی دابەشكردنی خەڵاتی باشترینەكانی ئیتاڵیا بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند: پێموابوو سواری ئەم شەمەندەفەرە نەبم باشترە و تا كۆتایی وەرز چاوەڕێ بكەم، چونكە تا ئێستا تەنیا 3 مانگ بەسەر دەستپێكردنی وەرزی نوێی خولەكان تێپەڕیوە.\nزیاتر گوتی: پێموایە باشترە ئێستا نەگەڕێمەوە كاری راهێنەرایەتی یانەكان، چونكە بە گەڕانەوە لە نیوەی وەرز ناتوانرێ كێشەكان چارەسەر بكرێ و بەڵكو پێویستە هەر لەسەرتاوە هەنگاو بە هەنگاو بەرەو پێشەوە بچیت.\nكۆنتی هەروەها راگەیاند: وێستگەی داهاتووم؟ بەدڵنیاییەوە گەڕانەوە بۆ ماڵەوە دەبێت، بەڵام وازم نەهێناوە و چاودێری سەرجەم خولەكانی تۆپی پێی ئەوروپا دەكەم و هەروەها سەیری زۆرێك لە یارییەكانیش دەكەم.\nراهێنەرەكەی پێشووی یانەی چێڵسی راشیگەیاند: سەبارەت بە شوێنی راهێنەرایەتی داهاتووم نازانم كوێ دەبێت رەنگە خولی ئیتاڵیا یان هەر خولێكی تر بێت، راستییەكەی تا ئێستا بە دروستی دیاریم نەكردووە.\nجێی باسە یانەی ریال مەدرید دوای ئەوەی گفتوگۆكانی لەگەڵ كۆنتی وەستاند، دوێنێ دووشەم بەفەرمی ناوی سانتیاگۆ سۆلاری راهێنەری كاتی تیپەكەی وەك راهێنەری هەمیشەیی لە یەكەتیی تۆپی پێی ئیسپانیا تۆمار كرد دوای ئەوەی لە ماوەی چەند رۆژێكدا توانیبووی تیپەكەی بگەڕێنێتەوە سەر سیكەی سەركەوتنەكان و ركابەرییەكانی بەدەستهێنانی خولی ئیسپانیا و خولی پاڵەوانانی ئەوروپا.


شەش ساڵ لەمەوبەر یەکێتی و گۆڕان ڕێکەوتن\n2022-05-17 | 647 جار خوێندراوەتەوە\nسەرۆک مام جەلال و نەوشیروان موستەفا و کۆسرەت ڕەسول عەلی ئامادەی ڕێکەوتنەکە بوون.\nلە ڕێکەوتی ١٧ی ئایاری ٢٠١٦دا، یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و بزووتنەوەی گۆڕان بە ئامادەبوونی سەرۆک مام جەلال، نەوشیروان مستەفا و کۆسرەت رەسوڵ عەلی، رێکەوتنامەی سیاسی یەکێتی و گۆڕانیان لە دەباشان ئیمزاکرد.\nرێکەوتنەکە ١١ بەش و ٢٥ ماددەی لە خۆ گرتبوو. تێیدا ھەردوولا تێڕوانینی ھاوبەشی خۆیان دەربارەی پرسەکانی تایبەت بە حزب، ناوخۆی ھەرێمی کوردستان، عێراق و ناوچەکە لە ڕووە سیاسی و ئابورییەکانەوە خستەڕوو.\nھەروەھا رێکەوتنە، ئاماژەی بە پێویستی ئامادەکردنی دەستورێکی دیموکراتیانە و سەربەخۆیی دادگاکان کردووە. لەگەڵ بە دامەزراوەیکردنی ھێزەکانی پێشمەرگە و پەیوەندیەکانی دەرەوە. لە بارەی چەندین کەرتی ترەوە لە نێویاندا پرسی نەوت، ڕێکەوتنەکە داوای چاکسازی و شەفافیەتی کردووە.\nھەمان رۆژ لە "شاری جوان" لە سلێمانی، ڕێورەسمێک بۆ ڕاگەیاندنی ڕێکەوتنەکە ڕێکخراو نەوشیروان مستەفا و کۆسرەت ڕەسوڵ عەلی وتەیان پێشکەشکرد و جەختیانکردەوە لەسەر گرنگی بەھێزکردنی پەیوەندییەکانی ھەردوو حزب لەسەر ھەموو ئاستەکان.


کۆچی دوایی تێکۆشەری دێرینی حدک کاک تۆفیق عەبدووڵاهی، ناسراو بە تۆفیق دۆڵەشینی لە وڵاتی سوید – Giareng\nبە داخ و پەژارەیەکی زۆرەوە ڕادەگەیەنین کە هاوڕێی ئازیز و تێکۆشەرمان کاک تۆفیق عەبدووڵاهی ناسراو بە ” تۆفیق دۆڵەشینی” لە شاری کارلستادی وڵاتی سوید، بە هۆی نەخۆشییەکی کتوپڕ ماڵ ئاوایی لێ کردین.\nکاک تۆفیق ساڵی ١٣٣٢ی هەتاوی لە بنەماڵەیەکی هەژار لە گوندی دۆڵەشینی ناوچەی بانە چاوی بە دنیا هەڵێنا. بە هۆی هەژاری بنەماڵەکەیانەوە، ئەویش وەک هەموو منداڵانی بەش مەینەتی وڵاتەکەمان azلە بەهرەی چوونە قوتابخانە بێ بەش بوو، هەر بۆیە هەر لە سەرەتای مێرمنداڵییەوە بۆ هاریکاری کردنی باوک و براکانی، ملی نایە بەرکار و بەشێک لە بژیوی بنەماڵەکەیانی گرتە ئەستۆ.\nهەستی کوردایەتی زۆر زوو لە دڵی کاک تۆفیق دا چەکەرەی کرد، هەر بۆیە لە تەمەنی لاوییەتییەوە و کاتێک ١٧ ساڵان بوو ڕووی لە تەشكیلاتی نهێنی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە ناوچەی بانە کرد. پاش سەرهەڵدانی شۆڕشی گەلانی ئێران بە دژی ڕژیمی پاشایەتی و هاوکات ئاشكرا بوونی خەباتی حیزب لە ناوچەی بانە دوای هێرشی ڕژیمی تازە بەدەسەڵات گەیشتووی ئاخوندی، کاک تۆفیق لە ناو شاری بانە دا مایەوە و هاوڕی لەگەڵ کۆمەڵێکی دیکە لە ئەندامانی حیزب، کاروباری تەشکیلاتی حیزبیان لە ناو شار دا گرتە ئەستۆ. بەڵام پاش ماوەیەک ئاشکرا بوو و بە ناچار ڕووی لە شاخ کرد و چەکی پارێزگاری لە گەل و ونەتەوەکەی گرتە دەست بە کردەوە هاتە ڕیزی پێشمەرگانی هێزی شەهیدانی وێردی. بە هۆی خۆشەویستی و پێگەی بەرزی کۆمەڵایەتیی، کاکە تۆفیق زۆر زوو لە ناو کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان، بە تایبەت لە ناوچەی بانە جێی خۆی کردەوە و هاوکات توانی پلە یەک لە دوای یەکانی حیزبی ببڕیت و لە ماوەیەکی کەم دا بووە کادرێکی بەناو دەنگ و جێی متمانەی خەڵک. دڵسۆزی و وەفای کاک تۆفیق بۆ حیزبی دیموکرات و ڕێبازی پیرۆزی شەهیدان، ناوبراوی کردبووە مۆمێکی هەموو دەم پرشنگدار کە زۆر جار هاوڕێیانی حیزبی لە بەر تیشکی ڕووناکایی ڕێنوێییەکانی ناوبراو دا کاروبارەکانیان ڕادەپەڕاند. ناوبراو لە ژیانی پێشمەرگایەتی دا چەندین پلەی جیاوازی چ لە بواری سەربازی و چ لە بواری سیاسی دا پێ ئەسپێردرا، کە دەکرێ ئاماژە بە سەرپەلی، لێپرسراوی دەستە، کادری کومیتە ناوچەکانی بابۆس و پاش ئاربەبا، و لە دوای هەڵویست گرتنی ڕێبەڕایەتی شۆڕشگێڕ لە ساڵی ١٣٦٧ دا ئەندامەتی کومیتەی شارستانی بانە بکرێ.\nکاک تۆفیق دۆستی هەژاران و پشتیوانی و پشتگیری ڕاستەقینەی چەوساوەکان بوو، خۆشەویستی ناو کۆمەڵانی خەڵک و هاوڕێی دڵسۆزی پێشمەرگەکانی حیزب بوو.\nهاوڕێ تۆفیق عەبدووڵاهی، بە هۆی ماندوو بوونی زۆری لە پێشمەرگایەتی دا بە داخەوە تووشی نەخۆشی دڵ بوو، هەر بۆیە لە سەر ئیزنی حیزب ڕووی لە هەندەران کرد و لە وڵاتی سوید گیرسایەوە. بەڵام سەرەڕای نەخۆشی و ناساخیش ئامادە نەبوو دەست لە ڕیبازی پیرۆزی هەڵگرێ و بە بنەماڵەوە وەک ئەندامانێکی چالاک دەستیان بە کاری حیزبی کردەوە. بۆ چەندین دەورە بەرپرسی کومیتەی حیزب لە پارێزگای کارلستاد، سویدی لە ئەستۆ بوو، ئەوە جگە لە هاوکاری بەردەوامی لەگەڵ ئۆرگانە جیا جیاکانی حیزب لە سوید. تۆفیق دۆڵە شینی مرۆڤێکی ڕاستگۆ، حەقبێژ و چاونەترس بوو. هەموو کات پێشنیار و ڕخنەکانی لە لایەن هاوڕێیانی حیزبییەوە بە هێند دەگیران و پێگەیەکی تایبەتی لە ناو ڕیزەکانی حیزب دا هەبوو.\nبە کۆچی نابەوەختی کاک تۆفیق، گەلی کورد ڕۆڵەیەکی دڵسۆز و حیزبی دیموکراتی کوردستان تێکۆشەرێکی خاوەن ئەزموون و بە بیروباوەڕی خۆی لە دەست دا.\nکومیتەی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە وڵاتی سوید، بە بۆنەی مەرگی کاکە تۆفیقەوە پرسە و سەرەخۆشی خۆی ئاڕاستەی بنەماڵەی شۆڕشگێڕی کاکە تۆفیق لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات بە تایبەتی و لە هەموو خەڵکی ناوچەی بانە بە گشتی دەکات.\nڕۆحی کاکە تۆفیق شاد و تەمەندرێژی بۆبنەماڵە سەربەرزەکەی\nناوەندی ڕاگەیاندنی دەرەوەی حیزبی دێموکراتی کوردستان


به‌هانه داتاشین بۆ تیرۆر! – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » به‌هانه داتاشین بۆ تیرۆر!\nبه‌هانه داتاشین بۆ تیرۆر!\nوه‌رگیران له‌فارسیه‌وه ئه‌كره‌می میهرداد\nمایكڵ واڵزه‌ر فه‌یله‌سوفی ناسراوی ئه‌مریكاو خاوه‌نی ناوبانگی جیهانیه. تا ئێستا زیاتر له‌بیست كتێبی له‌بواره‌كانی فه‌لسه‌فه‌ی سیاسی‌و فه‌لسه‌فه‌ی ئاكارو فه‌لسه‌فه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی نووسیوه، كه پرس‌و بابه‌ته‌كانی ناسیۆنالیزم، دادپه‌روه‌ریی ئابوری، خۆشگوزه‌رانی‌و كۆمه‌ڵی مه‌ده‌نی له‌خۆده‌گرن. به‌ڵام له‌وانه‌یه به‌ناوبانگترین به‌رهه‌می ئه‌و كتێبی» جه‌نگه دادپه‌روه‌ره‌كان‌و جه‌نگه بێدادییه‌كان» بێت، كه ئێستا یه‌كێكه له‌سه‌رچاوه گرنگه‌كانی یاساكانی جه‌نگ له‌ڕوانگه‌ی فه‌لسه‌فی‌و ئه‌خلاقی‌و مافه‌كانی نێونه‌ته‌وه‌یی. كتێبه به‌ناوبانگه‌كانی ئه‌و بریتین له‌پرسه‌كانی دادپه‌روه‌ری، لێكۆڵینه‌وه‌و ڕه‌خنه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، دیدار له‌گه‌ڵ ره‌خنه‌كاران، پلورالیزم‌و دادپه‌روه‌ری‌و یه‌كسانی، به‌ڵگه‌و پاساوه‌كانی چه‌پ، عه‌قڵ‌و سیاسه‌ت‌و هه‌ژان، و پاشان كتێبی ده‌رباره‌ی «مودارات» كه له‌ساڵی چاپكردنی 1997 بۆ زیاتر له‌بیست زمان وه‌رگێڕاوه.\nمایكڵ واڵزه‌ر له‌ڕوانگه‌ی بیرمه‌ندیدا پابه‌نده به باڵی چه‌پی سیاسه‌تی ئه‌مریكا و له‌به‌رهه‌مه‌كانیدا دیدگاكانی پلورالیستی بۆ سیاسه‌ت‌و ئه‌خلاق دڵنیایی تایبه‌ت‌و ئاشكرای ئه‌ون. خوێندنی باڵای له‌زانكۆكانی براندیس‌و كامبریدج له‌به‌ریتانیاو له‌هاواردی ئه‌مریكا ته‌واوكردووه‌و له‌ساڵی 1964 دكتۆرای له‌زانكۆی هاوارد له زانسته سیاسیه‌كاندا خوێندوه‌و له‌هه‌مان زانكۆ و له زانكۆی پرینستۆن مامۆستای زانستی كۆمه‌ڵایه‌تیه و له دامه‌زراوه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی پێشكه‌وتوی پرینستۆن كه یه‌كێكه له شایسته‌ترین ناوه‌نده‌كانی زانستی كۆمه‌ڵایه‌تی جیهان ئه‌و جێگا و بایه‌خی خۆی هه‌یه. واڵزه‌ر جگه له كاری زانكۆیی و زانستی كۆمه‌ڵایه‌تی ئێستا سه‌رنووسه‌ری گۆڤاری Dissentو ئه‌م گۆڤاره‌ش وه‌كو له ناوه‌كه‌یدا دیاره بڵاوكراوه‌ی بیر و ئه‌ندێشه‌ی رووناكبیران و بیرمه‌ندانی ره‌خنه‌گری ئه‌مریكاییه.\nكه‌م كه‌س هه‌بوون پێش 11ی سپتامبه‌ر داكۆكیان له تیرۆر ده‌كرد. ته‌نانه‌ت ئه‌وانه‌ش كه تیرۆریست و پشتیوانانی تیرۆربوون نه‌یانده‌وێرا یان نه‌یانده‌ویست ئه‌م داكۆكیه بكه‌ن. تیرۆریزم وه‌كو ده‌ستدرێژی سێكسی و توندوتیژی و كوشتنی عه‌مدی شایانی پشتیوانی و داكۆكی نیه. قوربانیانی تیرۆر ئه‌و ژن و پیاوه ئاسایی و ئه‌و خه‌ڵكه بێ تاوانانه‌ن كه هه‌میشه ده‌بنه قوربانی و هیچ به‌هانه و پاساوێك په‌یدا نابێت بۆئه‌وه‌ی ئه‌وان بكرێنه ئامانج و قوربانی. هێرشه‌كانی تیرۆر به‌بێ ئه‌وه‌ی كه جیاوازی له‌نێوان كه‌سه‌كان بكات له‌دژی ته‌واوی خه‌ڵكی ناوچه‌یه‌ك یان كۆمه‌ڵێك به ئه‌نجام ده‌گات. تیرۆریسته بكوژه‌كان به به‌رنامه و نیه‌تی پێشوه‌خت ده‌ست به هێرش ده‌كه‌ن، كه ته‌نها ئامانج و ئاڕاسته‌ی ئه‌وان ئازار گه‌یاندنه به خه‌ڵكانی دی و نانه‌وه‌ی ره‌وش و كه‌شی ترس و تۆقاندنه. ئه‌وان بۆیه خه‌ڵكان ده‌كوژن بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سانی دیكه بخه‌نه ترس و وه‌حشته‌وه،به هۆی چه‌ند قوربانی كوژراو ده‌توانن ژماره‌یه‌كی زۆر بارمته‌ی زیندوو بخه‌نه ناو ترس و تۆقاندنه‌وه.\nباڵه ئه‌هریمه‌نه‌كانی تیرۆر له‌هه‌مان ئه‌و ڕوانگه و ئاڕاسته‌وه ده‌ست پێده‌كه‌ن كاری ئه‌وان ته‌نها به كوشتنی چه‌ند كه‌سی بێ گوناح كۆتایی نایه‌ت، به‌ڵكو ده‌یانه‌وێت ترس و بێزاری بخه‌نه ناو ژیانی رۆژانه و پێشێل كردنی ئامانجه‌كانی ژیانی تایبه‌تی و گشتی له هه‌لومه‌رجی نائاسایش و هه‌راس و ناچاركردنی بێ پایان ده‌بێته كار و به‌رنامه‌ی ئه‌وان. زۆربوونی تاوان و تۆقاندن له كۆمه‌ڵدا له‌وانه‌یه ئاكامی هاوشێوه‌شی بۆ په‌یدا بێت، به‌مانای كاتێك كه تیرۆریستان په‌نا بۆ كوشتار و تاوانی نهێنی ده‌به‌ن، له‌وانه‌یه له ئاستی كۆمه‌ڵایه‌تیشدا كه‌سانێك هه‌بن ئه‌م هه‌لومه‌رجه بقۆزنه‌وه و كاری هاوشێوه‌ی ئه‌م كوشت و ترساندنه ئه‌نجام بده‌ن و سه‌رئه‌نجام بكه‌رانی ئه‌و كاره دزێوانه‌ش به‌نادیاری بمێننه‌وه. زۆربوون و بڵاوبوونه‌وه‌ی خراپه‌كاری به‌رهه‌می هه‌زاران تاوانكاری سه‌ربه‌خۆ و نه‌ناسن كه ده‌ستی نه‌بینراوی ئه‌وان پێكه‌وه ئه‌م تاوانانه ئه‌نجام ده‌ده‌ن و كۆمه‌ڵ ده‌خنه ترس و بێزاری و بێ هێزییه‌وه. تیرۆریزم به‌رهه‌می تاوانی ئه‌و ده‌سته نه‌بینراوانه‌یه –پرۆژه‌یه‌كی رێكخراوه و هه‌ڵبژاردنی ستراتیژییه و پیلانێكه بۆ كوشتن و بڵاوكردنه‌وه‌ی ترس و وه‌حشه‌ت. بۆیه مایه‌ی سه‌رسامی و تاسان نابێت ئه‌گه‌ر كاربه‌ده‌ستانی ئه‌م پیلانه بۆ سه‌لماندن و پاساودانی ستراتیژیی خۆیان له ژینگه‌ی گشتیدا ناچاركراو یان بێزار ده‌ربكه‌ون.\nبه‌ڵام كاتێك كه پاساودانی ئه‌خلاقی په‌سه‌ند ناكرێت، ڕێگا بۆ داكۆكی و پاساودانی ئایدیۆلۆژیك ده‌كرێته‌وه. له‌هه‌ندێك لایه‌ن و هێزی باڵی چه‌پی ئوروپا و ئه‌مریكا له سه‌رده‌مانی پێشتر (ساڵانی شه‌ست و حه‌فتا و هه‌شتای سه‌ده‌ی پێشوو) جۆرێك فه‌رهه‌نگی سیاسی هه‌بوو كه به‌هانه‌ی بۆ سازمانه تیرۆریستیه‌كان ده‌تاشی (وه‌كو سوپای رزگاریخوازی ئێرلاند، به‌ره‌ی ئازادیخوازی نیشتمانی جه‌زائیر، سازمانی ئازادیخوازی فه‌له‌ستین و هاوشێوه‌كانی). به‌ڵگه و پاساوه‌كان هیچیان نوێ نین و دووباره‌كردنه‌وه‌شیان له 11ی سپتامبر هه‌تا ئێستا مایه‌ی سه‌رسامی نین. به‌ڵام ده‌بێت به‌م هه‌لومه‌رجه‌دا كه تیرۆر زۆر بڵاوه و زۆربه‌ی جیهانی گرتۆته‌وه كه ئه‌و به‌ڵگانه به وردی بناسین و به ئاشكرا نه‌یاریان بین.\nیه‌كه‌مین به‌هانه ئه‌وه‌یه كه تیرۆر دواین چاره‌یه. له‌م وێنایه‌دا خه‌ڵكانی سته‌مدیده و به‌دبه‌خت ده‌بینرێن كه جگه له تیرۆر هیچ ڕێگایه‌كیان نیه ئه‌وان پێشتر په‌نایان بۆ هه‌موو ڕێگا سیاسی و یاساییه‌كان بردووه و هه‌موو ئه‌گه‌ره‌كانیان ئه‌زموون كردووه و به‌ڵام هه‌موو جارێك شكستیان خواردووه و تا له ئاكامدا گه‌یشتوونه‌ته بڕوایه‌ك كه هیچ ڕێگایه‌كیان نیه جگه له په‌نابردن نه‌بێت بۆ ئه‌هریمه‌نی تیرۆر، یان ده‌بێت ببنه تیرۆریست یان هیچ كارێك نه‌كه‌ن. وه‌ڵامی ساده ئه‌وه‌یه، كه به سه‌رنجدان له تایبه‌تمه‌ندی و ئاكاره‌كانی تیرۆر، چاكتر وایه هیچ كارێك نه‌كه‌ن. به‌ڵام ئه‌م وه‌ڵامه بۆئه‌وان به‌هانه و پاساوێكی پێویست نیه!\nگه‌یشتن به دوایین چاره‌سه‌ر، كارێكی ئاسان نیه. ده‌بێت له‌ڕاستیدا هه‌موو شتێك تاقی بكرێته‌وه(كه هه‌ڵبژارده‌كان ئێجگار زۆرن) و ئه‌م تاقی كردنه‌وانه‌ش نابێت ته‌نها بۆ یه‌كجار بێت. كام حیزب یا بزاڤی سیاسیه كه ته‌نها یه‌كجار ڕێپێوان و خۆپیشاندانی ساز كردووه و یه‌كسه‌ریش سه‌رنه‌كه‌وتون، بۆیه ده‌بێت كه ئیدی مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه ده‌ست بۆكوشتن ببه‌ن؟ سیاسه‌ت هونه‌ری دووباره و چه‌ند باره‌كردنه‌وه‌یه. چالاكانی سیاسی شتێك هێنده دووباره ده‌كه‌نه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی خاوه‌نی ئه‌زموون و كارامه‌یی بن، و به‌هیچ شێوه‌یه‌كیش ئه‌وه رۆشن نابێت كه كه‌ی ئیدی ڕێگا چاره‌یان نامێنێ. هه‌مان حوكمیش بۆ ئه‌و ده‌سته‌یه له كاربه‌ده‌ستانی ده‌وڵه‌تیش ڕاسته كه ده‌ڵێن هه‌موو شتیان تاقی كردۆیته‌وه و ئیدی ئێستا چاره‌یان نیه جگه له بارمته‌گیری و بۆمبارانی ناوچه و دێهاته‌كان. ده‌بێت بپرسین ئایا به‌ڕاستی هه‌موو ڕێگاكانیان تاقی كردۆته‌وه، یان چ شتێكیان تاقی كردۆته‌وه، كه ئێستا هیچ ڕێگا و چاره‌یه‌كیان نیه؟\nئایا كه‌سێك ده‌توانێ پێرستێك بدات و شایانی باوه‌ڕكردن بێت؟ «دوایین چاره‌سه‌ر» ته‌نها وه‌كو چه‌مك یان حكایه‌تی كۆتایی ڕێگا ده‌گرێ، له زنجیره‌یه‌ك كار و خه‌باتی پێویست ئایا تیرۆر به‌ڕاستی دوایین ڕێگایه، دواین ڕێگا ته‌نها بۆ پاساودان و سه‌لماندنی كاره‌كانیانه، چونكه له كرداردا زۆربه‌ی تیرۆریسته‌كان تیرۆر به یه‌كه‌مین ڕێگا چاره ده‌زانن و هه‌ر له سه‌ره‌تاشه‌وه ده‌یانه‌وێت ئه‌و ڕێگایه هه‌ڵبژێرن.\nبه‌هانه‌ی دووه‌م ئه‌وه‌یه كه تیرۆریسته‌كان لاوازن و كارێكی دیكه‌یان جگه له تیرۆر له‌ده‌ست نایه. له‌م به‌هانه‌یه‌دا دوو جۆر لاوازی هه‌ن، به‌ڵام تێكه‌ڵاو كراون: یه‌كه‌میان، لاوازیی سازمانی تیرۆریسته به‌رامبه‌ر به دوژمن، و ئه‌وی دیكه‌یان لاوازییه به‌رامبه‌ر به خه‌ڵكی خۆیان. لاوازیی دووه‌م، واتا ناتوانایی رێكخراوی تیرۆریستی بۆ كۆكردنه‌وه و رێكخستن و سازدانی خه‌ڵك-كه سه‌رئه‌نجام به‌ره‌و تیرۆر ده‌چێت و له‌كرداردا هه‌موو ڕێگا و چاره‌سه‌ره‌كانی دیكه-وه‌كو هه‌نگاو و كاره سیاسیه‌كان، به‌ره‌نگاری بێ توندوتیژی، مانگرتنی گشتی و خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری و فراوان-واز ده‌هێنن. تیرۆریسته‌كان لاوازن، له‌به‌رئه‌وه نیه كه نوێنه‌رانی لاواز و په‌راوێزكراوه‌كانن، به‌ڵكو دروست له‌به‌رئه‌وه‌یه كه نوێنه‌ری ئه‌و هه‌ژاران و لاوازانه نین، چونكه نه‌یانتوانیوه لاوازه‌كان بخه‌نه به‌رگری و نه‌یاریی به‌هێزه‌وه له مه‌یدانی سیاسیه‌تدا. تیرۆریستان به‌بێ پشتیوانی رێكخراوی خه‌ڵكی خۆیان كارده‌كه‌ن، له‌وانه‌شه به‌یانكاری توڕه‌یی و نه‌یاری هه‌ندێك یان زۆرێك له خه‌ڵكیش بن، به‌ڵام نه‌ك راوێژ و مۆڵه‌ت و نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵكیان نیه، به‌ڵكو ته‌نانه‌ت هه‌وڵیشیان نه‌داوه بۆ به‌ده‌ست هێنانی بڕوا و لایه‌نگیری ئه‌وان. تیرۆریستان سته‌مكارانه كارده‌كه‌ن و ئه‌گه‌ر سه‌ربكه‌ون، بێگومان سته‌مكارانه حوكم ده‌كه‌ن.\nبه‌هانه‌ی سێهه‌م كه‌سانێك ده‌هێنێ كه ده‌ڵێن تیرۆر نه دوایین چاره‌یه و نه ته‌نها چاره‌سه‌ره، به‌ڵكو ڕێگاچاره‌یه‌كی گشتیه و هه‌مووان په‌نای بۆ ده‌به‌ن. سیاسه‌ت(یان سیاسه‌تی ده‌وڵه‌تی) مانا ڕاسته‌كه‌ی ئه‌وه‌یه كه ده‌بێت شته‌كان به وردی و به حیكمه‌ت چاره‌سه‌ر بكرێن. له‌لای ئه‌وان هیچ شتێكی دیكه كارساز نیه، لۆجیكی ئه‌م پاساوه هه‌مان ئه‌و لۆجیكه‌یه كه ده‌ڵێت» له عیشق و له جه‌نگدا هه‌موو كارێك ڕه‌وایه». عیشق هه‌میشه مانای هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه و فریو ده‌دات، جه‌نگیش به‌رده‌وام خوێن رێژییه، و سیاسه‌ت هه‌موو كات پێویستی به ترساندن و تۆقاندن هه‌یه. له دونیای بوونه‌وه‌رانی تیرۆریستدا هه‌م ده‌رگای چوونه ژووره هه‌م ده‌رگای هاتنه‌ده‌ر هه‌یه. ئێمه هه‌میشه له دونیای تیرۆریستاندا ژیان ده‌كه‌ین و بۆئه‌وه‌ی بزانین ڕێگای تیرۆر چۆن هه‌ڵده‌بژێدرێت، ده‌بێت بزانین كه له‌و دونیایه‌دا چی ڕووده‌دات (هه‌رچه‌ند زۆرجار نموونه و نمایشی دیاریكراومان له‌به‌ر ده‌ستدا نیه). گروپێك له خه‌ڵك (كاربه‌ده‌ستانی حكومه‌ت یان چالاكانی سیاسی) له ده‌وری مێزێك كۆده‌بنه‌وه و بیرده‌كه‌نه‌وه كه ئایا ڕێگای تیرۆر بگرنه‌به‌ر یان نا. پاش ماوه‌یه‌ك به‌هانه‌كان ده‌ست پێده‌كه‌ن و له به‌ڵگه و پاساوه‌كاندا خۆیان نقوم ده‌كه‌ن. هه‌ڵبه‌ت ده‌بێت بزانرێت كه له‌و كاته‌دا و له ده‌وری مێزی گفتوگۆكه‌یان، هیچ سوودێك نابێت كه لایه‌نگرانی تیرۆر بڵێن» ئه‌مه ئه‌و كاره‌یه كه هه‌موو كه‌س ده‌توانن بیكه‌ن» چونكه ئه‌وان له‌گه‌ڵ كه‌سانێك ڕووبه‌ڕوون كه ڕێگای دیكه‌یان پێشنیار كردووه. به‌ڵام سه‌رچاوه‌ی تیرۆر هه‌مان ئه‌و به‌ڵگه و پاساوانه‌یه. یه‌كه‌مین قوربانیه‌كانیان هاوكارانی پێشوویانن، واته ئه‌وانه‌ی (نه) یان بۆ تیرۆر گوتوه.ئایا به‌ڵگه و سه‌لماندن هه‌یه كه ئه‌م دوو گروپه وه‌كو یه‌ك ته‌ماشا بكرێن؟\nبه‌هانه‌ی چواره‌م له راستیدا یاریكردنه به چه‌مكی «بێ گوناهی» هه‌ڵبه‌ت كوشتنی بێ گوناهان كارێكی دروست نیه، به‌ڵام قوربانیان به ته‌واوی بێ تاوان نین. له چه‌وسانه‌وه سوودیان بینیووه و له میوه ئاڵووده و ناپاكه‌كانی سته‌مكاری سوودمه‌ند بوون. بۆیه، هه‌رچه‌نده كوشتنیان مایه‌ی سه‌لماندن نیه..به‌ڵام..شایانی تێگه‌یشتنه. ئایا ڕێگا و چاوه‌ڕوانیه‌كی دیكه په‌یدا نابێت؟ وه‌ڵامه‌كه ئه‌وه‌یه كه مناڵان و ته‌نانه‌ت به‌ته‌مه‌نه‌كانی قوربانی تیرۆر وه‌كو هه‌ركه‌سێك كه چالاكانه له جه‌نگ یان له پاكسازیی نه‌ته‌وه‌یی و ئایینی یان له سه‌ركوته سیاسی و وه‌حشیه‌كاندا به‌شدارن، مافی به‌هره‌مه‌ندییان له ته‌مه‌نی سروشتی خۆیان هه‌یه، كه نابێت زوو له‌ناو ببرێن یان خۆیان له‌ناوبه‌رن. ئه‌م بنه‌مایه ناوی» پاراستنی كه‌سانی بێتاوان و نابه‌شداره» كه نه‌ك ته‌نها له جه‌نگ به‌ڵكو له هه‌ر كێشه و ناكۆكیه‌كی سیاسی مه‌عقول و ئابڕومه‌ندانه‌دا ده‌بێت وه‌كو بنامه‌یه‌ك پیاده بكرێت. كه‌سانێك كه له پێناوی ساتێكی خۆشی خۆیان له به‌دبه‌ختی و ئازاری كه‌سانی دیكه ده‌خه‌نه ژێر پێ و ده‌یانكوژن یان ئازاریان ده‌ده‌ن، ده‌بێت بزانن كه نه‌ك ته‌نها خه‌ریكی به‌هانه تاشینن بۆ تیرۆر، به‌ڵكو به‌شێكن له لاوازی پشتیوان و هاوكارانیان.\nدواهه‌مین به‌هانه ئه‌و بڕوا ناڕاسته‌یه كه ده‌ڵێت هه‌موو كاردانه‌وه و نه‌یارییه‌كان كه گوایه به‌ڵگه نه‌ویستن بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ی تیرۆر و له‌ڕای گشتیشدا په‌سه‌ند كراون.له‌راستیدا له خودی تیرۆر خراپترن. ده‌ڵێن كه هه‌ر كار و هه‌نگاوێكی سیاسی یان سه‌ربازی، تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه و كۆتایی هاتنی ئازادییه مه‌ده‌نیه‌كان و سه‌ره‌تای فاشیزمه و شایانی ناشیرین كردن و تاوانباركردنه. ته‌نها كاردانه‌وه‌ی سه‌لمێنه‌ری ئه‌خڵاقی، نوێكردنه‌وه و پێداچوونه‌وه‌ی ئه‌و سیاسه‌تانه‌یه كه تیرۆر بانگه‌وازیان ده‌كات و ده‌بێت هێرشیان بۆبكرێت. به بڕوایه‌كی رۆشنتر، ده‌بێت قوربانیان بڵێن كه ده‌مێكه ئه‌م بڕوایه‌مان زانیوه.\nمن هه‌موو ئه‌م پاساوانه‌م له چه‌ند رۆژی رابردوودا بیستووه و بینیم كه چۆن زۆربه‌ی خه‌ڵك به ڕق و بێزارییه‌وه به‌ناوی یه‌كێتی و هێزی نیشتمانیه‌وه باسیان ده‌كه‌ن. به‌ڵام دوو به‌هانه‌ی دوایی له‌وانی دیكه زیاتر ده‌بیسترێن ئێمه (ئه‌مریكاییه‌كان) عێراقمان بۆمبارانكرد، پشتیوانی له ئیسرائیل ده‌كه‌ین و هاوپه‌یمانی رژێمه عه‌ره‌به چه‌وسێنه‌ره‌كانی وه‌كو عه‌ره‌بستانی سعودیه و میسرین. سه‌رئه‌نجام له‌به‌رامبه‌ردا جگه له تیرۆر چاوه‌ڕوانی چی دیكه‌ین؟\nوێڕای ئه‌م باسه ناڕه‌واو توندڕه‌وه كه باسی توندوتیژی و تاوانه‌كانی ئه‌مریكایه، هه‌رچه‌نده ده‌توانین له چه‌ند ده‌یه‌ی دواییدا ڕه‌خنه‌ی زۆر له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا بگرین. زۆرێك له لیبراله چه‌پڕه‌وه‌كانی وه‌كو ئێمه زۆرترینی ته‌مه‌نی سیاسی خۆمان له نه‌یاری به‌رامبه‌ر توندوتیژییه‌كانی خۆمان گوزه‌راندووه(هه‌رچه‌ند ده‌بێت ئه‌وه‌ش بزانین كه‌من و زۆربه‌ی دۆسته‌كان پشتیوانیمان كرد له جه‌نگی كه‌نداو له‌دژی سه‌دام حسێن، كه له به‌هانه‌ی چواره‌مدا باسمكرد). ئێمه‌ی ئه‌مریكایی ده‌بێت به‌رامبه‌ر سته‌مكارییه‌كانی ده‌وڵه‌تی خۆمان و ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ش كه پاره و چه‌كیان ده‌ده‌ینێ هه‌ڵوێست بنوێنین. به‌ڵام هیچكام له‌م به‌هانه و پاساوانه ناتوانن تیرۆریزم بسه‌ڵمێنن، و هیچ كه‌س ناتوانێ له‌باری ئه‌خلاقیه‌وه تیرۆر بسه‌لمێنێت. له‌وانه‌یه ده‌رونناسان ئامۆژگاری و رێنماییانه بۆ ئه‌م بڕوا و تێگه‌یشتنه هه‌بێت، به‌ڵام كاردانه‌وه‌ی سیاسی له‌به‌رامبه‌ر توندڕه‌وان و جه‌نگخوازه خۆكوژه‌كان، ته‌نها نه‌یاری و دوژمنایه‌تیه.\nسه‌رچاوه: فلسفه و جامعه وسیاست، گزیده وترجمه‌ی عزت الله فولادوند، نشرماهی، چاپ 1387، ل ل 285-290.


- کۆمیتەی نێوەندی پدک بڕیاری ئەوەیدا کە لە هەموو ک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:08\n📅 00-05-1960 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی دوا ژمارەی گۆڤاری بڵێسە لە سلێمانی، کە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:08\n📅 00-06-1959 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی دوا ژمارەی گۆڤاری نەورۆز لە سلێمانی، کە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:08\n📅 00-08-1959 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی یەکەمین ژمارەی گۆڤاری بڵێسە لە سلێمانی، [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:08\n📅 12-09-1937 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی ژمارە یەکی رۆژنامەی زبان لەلایەن شارەوا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:01\n📅 21-01-1926 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی ژمارەی یەکەمی رۆژنامەی ژیان لە سلێمانی، [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:19:59\n📅 25-02-1938 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی ژمارە یەکی گۆڤاری زانستی لە سلێمانی، لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:02\n📅 26-01-1939 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n- دەرچوونی یەکەمین ژمارەی رۆژنامەی ژین لە سلێمانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:20:02


👁 ئەم بابەتە 17,581 جار بینراوە\n📕 دزەکان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 3 2011 4:26PM\nئەنتوان چیخۆف وەرگێڕ: ئازاد نەجم دەزگای چاپ: کار [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 3-12-2011 16:26:32\n📕 ژوری ژمارە شەش پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 9 2013 9:29PM\nنووسینی: ئەنتۆن چیخۆف وەرگێڕانی: ئازاد نەجم 2012 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 9-2-2013 21:29:22\n📕 مۆتەکە پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 19 2013 7:55AM\nچیخۆف وەرگێڕانی: ئازاد نەجم [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 19-11-2013 7:55:02\n📕 مۆتەکە چەند چیرۆکێکی دیکە پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 21 2014 9:37AM\nوەرگێڕانی ئازاد نەجم 2013 سلێمانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ م.ب. 21-12-2014 9:37:11\n📕 نامەیەکی نەنێردراو - هەڵبژاردەیەک لە چیرۆکە بیانییەکان پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2013 12:40PM\nوەرگێڕانی لە فارسییەوە: ئازاد نەجم هەولێر - 2010 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 10-2-2013 12:40:13\n📕 ڤانکاو پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 5 2013 2:41PM\nوەرگێڕانی ئازاد نەجم [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 5-11-2013 14:41:01


کەرەستەی زانیاری. جەماڵ عەڵیاڵی\nکانگای هێز و توانا لە کۆنەوە تا هەنووکە، لەسەر پانتای کۆمەڵگادا، گۆڕانکارییەکی زۆری بەسەرا هاتووە. سوپای چەکدار کە یەکەم سەرچاوەی هێز و توانا بوو،\nجێگەی خۆی دا بە پوول و سەرمایە کە بە هاتنە ئارای "زانیاری" وەکوو کەرەستەی هێز و توانا، ئیتر بڕەوی نەما! لەم کورتە بابەتەدا نووسەر هەوڵ ئەدات ڕوانگەیەک لە سەر ڕۆڵی زانیاری لە تەیارکردنی کۆمەڵگا و ئاڵوگۆڕەکانی ناو کۆمەڵگا بخاتە بەر چاوی خۆێنەر.\nبڵا باسەکە بە پرسیارێک بورووژێنین: زانیاری چ ڕۆلێکی لە ئاراستە کردنی کۆمەڵگادا هەیە؟ یاخود ئایا زانیاری لە پڕۆسەی ئاراستەکردنی کۆمەڵگا بەرەو هەر ئاقارێک بووبێ، چ ڕۆڵێکی هەیە؟ بۆ وڵامی پرسیاری لەو چەشنە، دەمەزەرد کردنەوەی زانستی مێژوویی، یارمەتیدەرە.\nلە کۆنەوە زانیاری گرینگێکی تایبەتی هەبووە، توانیوێتی مەودای بڕینی مێشک و بیری مرۆڤ دوورتر بکات، بۆتە کەرەستەیەک کە مرۆڤ توانیویەتی بە یارمەتی ئەو، داهاتوو پێشبینی بکات بێ ئەوەی لە سیحر و جادوو کەلک وەرگرێ هەر چەند نازانایان ئەوەیان بە سیحر و جادوو لە هەژمار داوە. بە پێی دەوڵەمەندی کولتووری کۆمەڵگاکان، پلە و گرینگی زانیاری زیاتر بووە. هەر بەو هۆکارەیە کە پلەی زانیاری لە کۆمەڵگای زەردەشت جیاوازی هەبووە دەگەڵ پلەی زانیاری لە کۆمەڵگای چەنگیزی مەغوول. بە تۆسقاڵێک وردبوونەوە، سەیر ئەکەین کە ئەو جیاوازییە لە ناوبەین کۆمەڵگای کۆمۆنی پاریس و جیهانی ئەو سەردەمە، زۆر زیاترە. هۆکاری ئەو جیاوازییە لە پێشکەوتوویی کۆمەڵگا دایە، هەرچی بەرەو سەردەمی هەنووکەیی نزیکتر دەبینەوە، جیاوازییەکان زیاتر دەبن، واتە مابەینی جووتە ئاقارەکان زیاتر دەبێ. ئەگەر جیاوازی لە سەر گرینگی زانیاری لە ناوبەین دوو کۆمەڵگای یەکەم وەکوو دیوارێک ناوزەت بکەین، ئەوا جیاوازی لە سەر گرینگی زانیاری لە ناوبەین دوو کۆمەڵگای دووهەم وەکوو دۆڵێکی ناوبەین دوو چیای مەزنە! مرۆڤ دەتوانێ تەنیا شک بۆ یەک هۆکار بەرێت، ئەویش پلەی پێشکەوتوویی زانستە لە کۆمەڵگا جیاوازەکان.\nبەڵام زانیاری و چۆنییەتی کەلک وەرگرتن لەو کەرەستەیە، وەکوو ئامرازی هێز و توانا، بە درێژایی تەمەنی خۆی تووشی گۆڕانکارییەکی زۆر هاتووە. بە کوورتی مرۆڤ دەتوانێ بوێژێ کە لە یەکەم قۆناخ دا، زانیاری وەکوو "زانیاری ڕووت و قووت" گرینگ بووە. لە قۆناخی دووهەمدا، "کاتی" کەلک وەرگرتن لە زانیاری گرینگێکی تایبەتی پەیدا کردووە. وا پێ دەچێ کە ئێستێکی، "چۆنیەتی" کەلک وەرگرتن لە زانیاری گرنیگی تایبەتی هەیە نەک تەنیا زانست لە سەر زانیاری و کاتی بەکار هێنانی. ئەوە رەنگە ببێتە بە قۆناخی سێیهەمی ئەو ئاڵوگۆڕانەی بە سەر پڕۆسەی گرینگی زانیاریدا هاتووە.\nبۆ پشت ڕاست کردنەوەی ئەو وتەیە، چەند مینایەک لە دۆخی کۆمەڵایەتی کوردوستان لە بەر سێبەری "پێوەندی دەسەڵاتی داگیرکەر و نەتەوەی بن دەست" ڕەنگە یارمەتیدەر بێت. حەشدی شەعبی، داعەشێکیترە، بەڵام هێشتا بە تەواوی بەکار نەهێندراوە. چاوەڕوان دەکرێ کاتێک داعەش لە کفت کەوت، ئەوسا حەشدی شەعبی بکەوێتە گەڕ. ماوەیەک لەمەو بەر حەشدی شەعبی بە فەرمی ڕایگەیاند کە پاش مووسل بەرەو کەرکووک سەرەو ژێر دەبێ! ڕەنگە گیرانەوەی مووسڵ لە لایەن خودانەکانی حەشدی شەعبی و داعەش بە دەسپێکی قۆناخی کۆتایی داعەش بە شێوازێکی بەربڵاو ناوزەت بکرێ، هەر بۆیە حەشدی شەعبی لە ئێستاوە کەوتۆتە ئامادەباش! دەگەڵ ئەمە، ئەگەر لە تاکی کورد پرسیار بکەی، جیاوازێکی گەلێک زۆر لە ناوبەین داعەش و حەشدی شەعبی دەبینێ! ئەوە لە هەڵوێستی دەسەڵاتی هەریم لە باشووری کوردوستاندا بەدی دەکرێ.\nمینایەکی جیاواز دەتوانێ پڕۆپاگاندەی حەشدی شەعبی بێت. حەشدی شەعبی لە پڕۆپاگاندەی خۆیدا کلیپی شەڕی داعەش لە لایەن پێشمەرگە و گریلا هەڵدەگرێ و بە دەستکارییەوە، دەیکاتە هی خۆی و ئازایەتی چەکدارەکانی دەنوێنێ! لێرەدا بەر لەوەی کە ڕوانگەی نائەخلاقییانەی ئەو ئاکارە بخرێتە بەر باس، پێویستە ئەو هەڵوێستە لە چوارچێوەی پڕۆسەی هەڵسەنگاندن و گرینگی زانیاری ببینین. ئەو هەڵوێستە، هاوکات دەگەڵ هەڵوێستەکانی داگیرکەران، تۆزێک شێوازی دەزگای هیتلەر دەخاتەوە بیر کە بۆ ڕاهێنانی مێشک و هزری مرۆڤەکان بەرەو ئاقارێکی هەڵە، دوو هەواڵی ڕاستیان تێکەڵاوی کۆمەڵێک هەواڵی ناراست دەکرد و دەرخواردی خەڵکیان دەدا.\nبە ڕای نووسەر لە سەردەمی زۆر ئاستەمی هەنووکەییدا، پێویستە تاک و سازەی کوردی زۆر بە وشیاری لە سەر زانیارییەکان و بڵاو بوونەوەیان وەستە بکات، لێی ورد بێتەوە، هەڵیسەنگێنێ و جا ئینجا هەڵوێستی لە سەر بگرێت ئەگینا تووشی نەخۆشی مێشک دەبێت بێ ئەوەی کە خۆی هەستی پێبکات، زیانی نەخۆشی لەو چەشنە ئەوەندە زۆرە کە دەتوانێ فەشەلی و داکەوتن بۆ نەتەوەی کورد و کوردوستانیان بێنێت. لە سەر هەواڵەکان وستە بکەن بەر لەوەی هەڵوێستیلەسەر بگرن!


ئه‌و ئامارانه‌ی نیشانی ده‌ده‌ن سیڤیلیا پاڵێوراوه بۆ ناسناوی لالیگا – یاریگا سپۆرت\nHome/ڤیدیۆی گۆڵه‌كان/ئه‌و ئامارانه‌ی نیشانی ده‌ده‌ن سیڤیلیا پاڵێوراوه بۆ ناسناوی لالیگا\nئه‌و ئامارانه‌ی نیشانی ده‌ده‌ن سیڤیلیا پاڵێوراوه بۆ ناسناوی لالیگا\nهێرش جەعفەر 2017/01/17\nیاریگا-بردنه‌وه‌ی سیڤیلیا له ریاڵ مه‌درید به هه‌ڵکه‌وت نه‌بوو، وه ئه‌و راستییه‌ی یانه‌که‌ی ئه‌نده‌لوس ئێستا له پله‌ی دووهه‌می لالیگایه ئه‌ویش هه‌ڵکه‌وت نیه و کۆمه‌ڵێک ئاماری گه‌وره له پشت سه‌رکه‌وتنه‌کانی ئه‌و یانه‌وه‌یه.\nسیڤیلیا له‌ژێر ده‌ستی خۆرخی سامپاولی یانه‌یه‌کی تۆقێنه‌ری لێده‌رچووه، به جۆرێک خاوه‌ن به‌رزترین رێژه‌ی لێدان/گۆڵ ن . کوڕانی سامپاولی رێژه‌ی ١٧%ی لێدانه‌کانیان گۆڵ کردووه. بارسێلۆنا و ئیسپانیۆل و ریاڵ مه‌درید له پله‌کانی دواتردان و رێژه‌ی ١٥%یان گۆڵکردووه.\nیه‌کێک له پایه به‌هێزه‌کانی ئه‌و یانه‌یه له‌م وه‌رزه‌دا نزۆنزی ناوه‌ڕاستکاره که بووه‌ته جێگه‌ی سه‌رنجی یانه گه‌وره‌کانی دیکه. نزۆنزی جگه له‌وه‌ی جه‌سته‌یه‌کی پته‌وی هه‌یه و خاوه‌نی توانایه‌کی به‌رگریکردنی به‌هێزه ، هه‌روه‌ها له‌نێو یاریزانانی لالیگا زۆرترین رێژه‌ی پاسی هه‌یه . ١٤٤٠ خوله‌ک یاری کردووه ، له هه‌ر یارییه‌ک ٧٧.٦ پاسی داوه و رێژه‌ی ٨٨.٩%ی پاسه‌کانی دروست بوونه. ناوه‌ڕاستکاره فه‌ڕه‌نسییه‌که تاکه ئه‌ستێره‌ی ئه‌م وه‌رزه‌ی سیڤیلیا نیه و هه‌ریه‌ک له ڤیتۆلۆ ، ئیبۆرا ، سارابیا ، بن یه‌دیر ، نه‌صری و ڤیێتۆ ئاستی نایاب پێشکه‌ش ده‌که‌ن.\nسیڤیلیا به تێپه‌ڕبوونی کات به‌ره‌و به‌هێزتر هه‌نگاو ده‌نێت. به سه‌ره‌تایه‌کی زۆر باش ده‌ستی پێنه‌کرد به‌ڵام له دواین پێنج یاریدا ١٠ خاڵیان کۆکردۆته‌وه. مه‌ترسیداری ئه‌و یانه‌یه هه‌میشه له خوله‌که‌کانی کۆتاییدایه.\nیاریزانانی یه‌ده‌گی سیڤیلیا زۆرترین گۆڵیان تۆمارکردووه که ١٠ گۆڵه ، به‌رامبه‌ر به هه‌شت گۆڵ بۆ ئه‌تڵه‌تیکۆ ، پێنج گۆڵ لاس پاڵماس و چوار گۆڵ ریاڵ مه‌درید و مه‌له‌گا.


ژنە داعشییەكان لە زیندانەكانی رۆژئاوای كوردستاندا دەڕفێندرێن – Politic Press\nئەم بابەتە 159 جار بینراوە\nلایەنگرانی رێكخراوی داعش بەردەوامن لە هەوڵەكانیان بۆ رفاندنی ژنە چەكدار و لایەنگرەكانی داعش لەنێو خێوەتگای هۆڵ لە ژێر دەسەڵاتی هێزەكانی سوریای دیموكرات لە رۆژئاوای كوردستان.\nرۆژنامەی تەلەگرافی بەریتانی لە راپۆرتێكدا ئاشكرایكردووە، ژمارەیەك لە ژنانی لایەنگر و چەكداری داعش لە خێوەتگای هۆڵ كە لە ژێر سەرپەرشتی هێزەكانی سوریای دیموكراتدایە، لە رێگای بەخشینی داراییەوە لە رێگای تایبەتەوە لە زیندان هەڵهاتوون و رفێندراون.\nژنێكی بەریتانی بە ناوی مریەم توانیویەتی هەڵبێت بۆ ئیدلب لە باكوری سوریا، لە تۆمارێكی ڤیدیۆییدا كە بڵاوكراوەتەوە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان داوا لەلایەنگرانی داعش دەكات پارە بدەن لە پێناو رزگاركردنی خوشكەكانیان لە زینداندا و هاوكاریكردنیان بۆ هەڵهاتن بۆ توركیا.\nمریەم باسی لە چۆنێتی هەڵهاتنی كردووە لە خێوەتگای هۆڵ لە پارێزگای حەسەكە لە رۆژئاوای كوردستان كە زیاتر لە دوو ساڵ لەوێ بووە و ژیانی خراپ بووە بە وتەی خۆی.\nئەو ژنە كە نیقابێكی رەشی پۆشیوە و دەستێكیشی لەدەستدابووە، وتویەتی پێویستە لەسەریان هاوڕێكانیان ئازاد بكەن و ببەخشن لەپێناویاندا.\nراشیگەیاندووە، پێویستە پەلە بكرێت لە بەخشین بۆ رفاندنی ئەو ژنانەی لایەنگری داعش لە خێوەتگای هۆڵ و بگوازرێنەوە بۆ شوێنی باشتر و تۆكمەتر.\nتێچووی رفاندنی هەر خێزانێك 15 هەزار دۆلارە\nبەپێی چەند راپۆرتێك تێچووی رفاندنی هەر خێزانێك لە خێوەتگای هۆڵ نزیكەی 15 هەزار دۆلارە و بۆ ئەوەش پێویستیان بە 3.500 دۆلارە بۆ رفاندنی یەكێك لە ژنە داعشییەكان.\nدەزگاكانی راگەیاندنی فەڕەنسا لە ماوەی رابردووی ئەمساڵدا بڵاویانكردەوە، بێوەژنێكی ئەندامی داعش كە لە هێرشەكانی كانوونی دووەمی 2015 رزگاری ببوو لە خێوەتگای هۆڵ هەڵهاتووە و ئێستا لە ئیدلب دەژیت.\nبەپێی راپۆرتی رێكخراوە فریاگوزارییەكان لە خێوەتگای هۆڵ زیاتر لە دوو هەزار ژنی ئەندامی داعش زیندانیكراون، بەو پێیەش نزیكەی 70 هەزار ژن و منداڵ دەبن و لە خێوەتگای رۆژیش لە ریفی شاری مالكییە نزیكەی دوو هەزاری دیكە هەن.\nژمارەیەك لە حكومەتە خۆرئاواییەكان داواكاری هێزەكانی سوریای دیموكرات و ئەمریكایان بۆ گەڕاندنەوەی هاووڵاتییەكانیان لە نێو داعشدا بوون، رەتكردووەتەوە.\nدەبنە هەڕەشەی ستراتیژی لە درێژمەودادا\nپسپۆڕانی روبەڕوبونەوەی تیرۆر هۆشدارییان داوە لە جێهێشتنی ژمارەیەك زیندانی ژنی داعش كە لە كۆتاییدا دەبنە هەڕەشەی ستراتیژی لە درێژمەودادا.\nلەوبارەیەوە راڤایللو بانتۆچی هاوكار لە پەیمانگای شاهانەی بەریتانی، وتی: دەسەڵاتی ئەمنی لە خۆرئاوا پێیان باشترە هاووڵاتییەكانیان كە لە ریزەكانی داعشدا بوون لە خێوەتگاكاندا بمێننەوە، چونكە گەڕاندنەوەیان چاودێری و دادگاییكردنیان دەوێت و تێچووی هەیە.\nوتیشی: ئەوەش تاكتیكی كورت مەودایە، بۆ درێژمەودا كاریگەری خراپی دەبێت.\nلە ئەنجامی هێرشەكانی سوپای ئەمریكا و هێزەكانی سوریای دیموكرات لە رۆژئاوای كوردستان كە كۆتاییهێنا بە پایتەختی داعش لە سوریا كە رەقەبوو، هەزاران چەكدار و ئەندام و لایەنگری داعش دەستگیركران.\nزیاتر لە جارێك دەسەڵاتدارانی ئەمریكا و رۆژئاوای كوردستان و باكوری سوریا داوایان لە وڵاتانی خۆرئاوایی و وڵاتانی دیكەی جیهان كردووە كە هاووڵاتییەكانیان كە لەناو داعشدا بوون و ئێستا زیندانین لە رۆژئاوای كوردستان بگەڕێننەوە.\nبەرپرسانی ئەمریكا وتویانە، ئەوان چیتر ئامادەنین ژیان و گوزەرانی هەزاران لایەنگر و ئەندامی داعش كە هاووڵاتیانی وڵاتانی خۆرئاوایی و وڵاتانی دیكەن لە ئەستۆ بگرن.\nبە ڕای شارەزایان و پسپۆڕان مانەوەی ئەو ژمارە زۆرەی چەكدار و لایەنگری داعش لەنێو زیندان و خێوەتگاكانی رۆژئاوای كوردستاندا مەترسی لە ئایندەدا دروست دەكەن.\nTags: ئەمریكا داعش رۆژئاوای كوردستان\nكاتێك نهێنی دۆستایەتی نێوان ئەمریكاو ئێران ئاشكرادەبێت\nپێنجشەممە دابەشكردنی موچە دەستپێدەكات (37 بینین)


ڕێپێوانی گەڕانەوە، بووەتە مۆتەکەیێک بۆ ئیسرائیل - SAHAR KURDISH (Sorani)\nڕێپێوانی گەڕانەوە، بووەتە مۆتەکەیێک بۆ ئیسرائیل\nApr 10, 2018 17:01 Asia/Tehran\nڕێپێوانی مەزنی مافی گەڕانەوەی فەلەستینییەکان\nڕەخنە و ناڕەزامەندی فەلەستینییەکان لە دژی ڕژێمی زایونی کە لەم ڕۆژانەی دواییدا لە چوارچێوەی ڕێپێوانی گەڕانەوە، پەرەی سەندووە، هەروا بەردەوامە و ئەم هەنگاوە بووە بە مۆتەکەیێک بۆ زایونیستەکان.\nهەزاران کەس لە فەلەستینییەکانی دانیشتووی کەرتی غەززە، لە ڕۆژی هەینی 30ی مارس ڕێککەوت لەگەڵ ڕۆژی زەوی، ڕێپێوانی ئاشتیخوازانەی "مافی گەڕانەوە"یان دەس پێ کرد. تاکوو ئێستا لەم ڕێپێوانە ئاشتیخوازانەیە کە بەرەوڕووی پەلاماری زایونیستەکان بووەتەوە، هەزاران فەلەستینی بە گوللەی جەنگی لە خوێنی خۆیاندا گەوزێنراون.\n"ڕێپێوانی گەڕانەوە" خاوەنی لایەنی جۆراوجۆر و هەڵگری چەند پەیامی ئاشکرایە. یەکەم پەیامی ئەم ڕێپێوانە ئەمە بوو کە نەتەوەی فەلەستین زیندوون و هەر هەوڵێک بۆ قەیران نانەوە و بەردەوام کردنی گەمارۆ لە دژی نەتەوەی فەلەستین، بە ئامانجی دوور کردنەوەیان لە پرسی خۆڕاگری لە بەرامبەر ئیسرائیل هەرگیز ئەنجامێکی بەدواوە نابێت. لە پەیامەکانی دیکەی ئەم ڕێپێوانە ئەمەیە کە گەلی فەلەستین ئەتوانێ شێوازێکی داهێنەرانە بگرێتە بەر بۆ بەەنگاربوونەوەی زایونیستەکان و هەروەها سەرەنجی بیروڕای گشتیی جیهان بەرەولای ئازار وسەخڵەتییەکانی خۆیان و جینایەتەکانی ئەو ڕژێمە داگیرکەرە ڕابکێشێ.\nئەم ڕووداوە گەورەیە بۆ زایونیستەکانیش هەڵگری ئەم پەیامەیە کە تێپەڕینی نزیک بە 7 دەیە لە ئازار و ئاوارەیی، قەت نابێتە هۆی ئەوەی کە فەلەستینییەکان مافی خۆیان لە وڵاتەکەیان و سەرزەوییەکەیاندا، لە بیر بکەن. هەروەها ئەم ڕێپێوانە پەیامێکی دیکەشی هەبوو کە ڕوو لە ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا بوو، لەمەڕ ئەوەی کە ئەوشتەی وا بە "سات و سەودای سەدە" ناودێر کراوە و هەروەها هەنگاوەکەی ئەو لە پەیوەندی لەگەڵ ڕاگەیاندنی قودس وەکوو پێتەختی ڕژێمی زایونی هەرگیز بە بێ وڵام نامێنێتەوە و بەروەڕووی وڵامی بەبڕشتانەی گەلی فەلەستین دەبێتەوە. شاڵاوی نوێی ناڕەزامەندییەکان بووەتە هۆی پەرۆشیی زایونیستەکان و هاوپەیمانەکانی بەتایبەت ئەمریکا.\nڕۆژنامەی زایونیستیی مەعاریۆ لە ژومارەی ڕۆژی هەینی خۆیدا، دۆخی کەرتی غەززەی گەمارۆدراوی بە مەنجەڵێکی هەڵمی شوبهاند کە هەڵمەکە تێیدا کۆبووەتەوە و لە حاڵی تەقینەوەدایە. لە ئاوەها کەشوهەوایێکدا گەلی فەلەستین پێداگرییان هەیە لە سەر مافی گەڕانەوە و بڕیارنامە نێودەوڵەتییەکانیش ئەو مافەیان پشت ڕاست کردووەتەوە کە یەکێک لەوانە بڕیارنامەی 194ی دەسەمبەری 1948ە کە پێداگری هەیە لەسەر ئەم مافە.\nڕێپێوانی گەڕانەوە گیانێکی تازەی بەخشیوە بە خەباتی فەلەستینییەکان. ئەم خۆپیشاندانە کاردانەوەیێکی بەبڕشتانەیە بە هەوڵی هەندێک لە ڕژێمە کۆنەپەرەستە عەرەبییەکان، بە مەبەستی نزیک بوونەوە لە ڕژێمی زایونی و هەروەتر هەوڵەکانی دەوڵەتی ئەمریکا لە پێناو سڕینەوەی ئامانجەکانی فەلەستین لە چوارچێوەی "سات و سەودای سەدە".\nئەم ڕێپێوانە زایونیستەکانی تووشی سەرلێ شێواوی کردووە و لە ڕاستیشدا بۆ فەلەستینییەکان وەکوو سەرکەوتنێکی گەورە دێتەئەژمار لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.


لێکۆڵینەوەکانی کۆنگرێس لەسەر سەرۆک ترامپ تەوەرێکی سەرەکی دیبەیتی دیموکراتەکان بوو\nدیموکراتەکان شەوی ڕابردوو دیبەیتێکی دیکەیان بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی 2020 ئەنجام دا و مەسەلەی لێکۆڵینەوەکانی کۆنگرێس لەسەر سەرۆک ترامپ تەوەرێکی سەرەکیـیان بوو.\nدیبەیتەکە لە شاری ئەتلەنتای پایتەختی ویلایەتی جۆرجیا بەڕێوەچوو و تیایدا لە کۆی 17 کاندیدی دیموکرات، 10 کاندیدیان بەشداریـیان کردبوو، ئەوانیش:\nکۆری بووکەر، سیناتۆری ویلایەتی نیو جێرزی.\nتولسی گاببارد، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ ویلایەتی هاوایی.\nئەیمی کلۆبەشار، سیناتۆری ویلایەتی مینەسۆتا.\nپـیت بوتجێج، سەرۆکی شارەوانی شاری ساوث بێندی ویلایەتی ئیندیانا.\nئلیزابێث وارن، سیناتۆری ویلایەتی ماسەچوسێتس.\nجۆو بایدن، جێگری سەرۆکی پـێشووی ئەمەریکا.\nبێرنی ساندەرز، سیناتۆری ویلایەتی ڤێرمۆنت.\nکەمەڵا هەریس، سیناتۆری ویلایەتی کالیفۆرنیا.\nئەندرۆ یەنگ، کاردار.\nبێرنی ساندەرز گوتی ترامپ هەرە گەندەڵترین سەرۆکە لە مێژووی ئەمەریکای نوێدا، بەڵام جەختی کردەوە کە نابێت لە هەڵمەتی هەڵبژاردنی دیموکراتەکاندا تەنیا سەنگی بخرێتە سەر ڕەخنەکانیان لە سەرۆک ترامپ، بەڵکو پـێویستە سەنگی بخەنە سەر گرفتە ئابوریـیەکانی خەڵکی ڕووبەڕوویان دەبنەوە.\nخانم ئلیزابێث وارن ئەویش گوتی کۆنگرێس ڕێوشوێنێکی ئەوتۆی نەگرتەبەر لە بەرامبەر لێکۆڵینەوەکانی ڕۆبەرت مۆلەر لێکۆڵەری تایبەت لە مەسەلەی دەستێوەردانی ڕووسیا لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی 2016 ، بۆیە سەرۆک ترامپ بەبێ گوێدانە ئاکامەکان فشاری خستووەتە سەر ئۆکرانیا تاوەکو لێکۆڵینەوە لەسەر کوڕی جۆو بایدن بکات.\nجۆو بایدن لای خۆیەوە گوتی سەرەڕای ئەوە ئەگەربێت و بە سەرۆکی ئەمەریکا هەڵبژێردرا ئەوا هیچ دەستێوەردانێکی لە وەزارەتی داد نابێت بە ئامانجی لێکۆڵینەوە لەسەر دانۆڵد ترامپ، بەڵکو ئەو کارە بۆ وەزیری داد جێدەهێڵێت.\nلە بەشێکی دیکەی قسەکانی، بایدن گوتی ببێت بە سەرۆک ئەوا ئەمەریکا وەک پـێش سەردەمی سەرۆک ترامپ لێدەکاتەوە لە ڕووی پەیوەندی و هاوپەیمانێتیـیەکانی دەرەوەی، لەوانە گەڕانەوە بۆ نێو پەیماننامەی پاریس بۆ کەش‌وهەوای جیهان.\nخانم کەمەڵا هەریس ئەویش ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی سەرۆک ترامپ گرت، لەوانە کۆبوونەوەی لەگەڵ کیم جۆنگ ئون ڕێبەری کۆریای باکور و پاشان وێنەگرتن لەگەڵیدا لە بەرامبەر هیچ ئەنجامێک.\nئەندرۆ یەنگ پـرسیاری لێکرا، ئەگەر ببێت بە سەرۆک لە یەکەم پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ ڤلادیمیر پـوتن سەرۆکی ڕووسیا چی دەڵێت؟. ئەویش گوتی پـێی دەڵێت "ئەو ڕۆژانە کۆتایـیان هات کە دەستێوەردان بکرێت لە سیاسەتی ئەمەریکادا."\nدیبەیتی داهاتووی دیموکراتەکان لە مانگی دوازدە لە شاری لۆس ئەنجلسی ویلایەتی کالیفۆرنیا بەڕێوەدەچێت.\nبەپـێی ماڵپەڕی RealClearPolitics بۆ ڕاوەرگرتنە گشتیـیەکان، لە ئێستادا جۆو بایدنی تەمەن 77 ساڵ بە ڕێژەی 30% پشتیوانی لێدەکرێت و بە دوایدا سیناتۆر ئلیزابێث وارنی تەمەن 70 ساڵ 18% و سیناتۆر بێرنی ساندەرزی تەمەن 78 ساڵ 17%.


پێنج ساڵ بەسەر رووداوەکانی ١٦ ئۆکتۆبەردا تێدەپەڕێت، رووداوێک کە هێشتا لەنێوان خیانەت و بەرگریدا قەتیس ماوە.\nرووداوەکە تەنها لە ڕووی سیاسییەوە پێگەی هێزە کوردییەکانی لاواز نەکرد، بەڵکو لەڕووی جوگرافیا و هەیمەنەیدەسەڵاتیشیانەوە، لەدەستدانێکی گەورە بوو، بۆ شارێک کە نزیکی سەدەیەکە کورد و حکومەتە یەک لەدوایەکەکانی عێراقلەکێشەدان.\nرووداوەکە ئاسەواری گەورەی لەدوای خۆی جێهێشت، بەجۆرێک کە کورد ٥١٪ ی خاکەکەی لەدەستدا، لەدەستدانی خاکێک کەبەدرێژایی مێژووی شۆڕش و جوڵانەوە سیاسییەکانی باشوری کوردستان، هەزاران قوربانی بۆ داوە.\nهەندێک وای دەبینن کە ١٦ ی ئۆکتۆبەر، لێکەوتەی ئەنجامدانی ریفراندۆمە، بۆ ئەوەش راستەوخۆ پەنجەی تۆمەت بۆ مەسعودبارزانی سەرۆکی ئەوکاتەی هەرێمی کوردستان رادەکێشن، بەوەی کە دەستی لایەن هەرێمی و ناوخۆییەکانی عێراقی واڵاکرد،هەرچییان لەدەستدێ بۆ دەربەڕاندنی هێزە کوردییەکان بیگرنە بەر.\nهەندێکی تر کە زیاتر بۆچوونی بەرپرسانی پارتی دیموکراتی کوردستانە، دەڵێن کە “خیانەتی بەشێک لە سەرکردایەتییەکانیئەوکاتی یەکێتی” وایکرد شارەکە بکەوێتە دەست هێزە عێراقییەکان.\n١٦ ئۆکتۆبەر بەشێکی زۆر لە هێزەکانی یەکێتی شەڕێکی سەختیان لەبەرامبەر هێزەکانی حەشدی شەعبی و سوپای عێراقداکرد، بۆ ئەوەش ژمارەیەک پێشمەرگە کوژران و بریندار بوون. دواتر بەبیانوی نەبوونی هاوسەنگی هێز، کشانەوە.\nپارتی دیموکراتی کوردستان لەدوای کشانەوەی سوپای عێراق بەهۆی شەڕی داعشەوە، هەزاران چەکداری لەناو کەرکووک ودەورووبەری جێگیرکردبوو، بەتایبەت لەناو کێڵگە نەوتییەکانی کەرکووک و بای حەسەن.\nهەردوو کێڵگەکە بەدێژایی دوو ساڵ، لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە نەوتەکەی دەردەهێنرا و لەڕێگەی تورکیاوەدەفرۆشرا.\nبەڵام لە رووداوەکانی ١٦ ی ئۆکتۆبەردا، هێزەکانی پارتی بێ هیچ بەرگرییەک، لەشارەکە کشانەوە، تاوەکو ئەو دیو پردێ.\nهێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان رووبەڕووی سوپای عێراق و حەشد نەبوونەوە، تاوەکو مەترسی لەسەر شاری هەولێردرووستنەبوو، ئەوەش کاتێک روویدا کە هێزە عێراقییەکان هەوڵیاندا هێزەکانی پارتی لەو دیو پردێوە بە ئاراستەی هەولێروەدەرنێن.\nهەرچی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانیشە، سەرکردایەتییەکەی بەسەر دوو رادا دابەشبوون، بەشێک پێیانوابوو کە ئەوەیروویداوە رادەستکردنی شارەکەبووە و بەشەکەی دیکەش کە کوڕانی تاڵەبانی و شێخ جەنگی بوون، پێیانوابوو لەپێناوپاراستنی شارەکەدا، بڕیاری کشانەوەیان داوە. بۆ ئەوەش ئیمزای زۆرینەی سەرکردایەتی حزبەکەیان بە بەڵگە دەهێننەوە.\nسەرکردایەتی ئەوکاتی یەکێتی دەڵێن کە پارتی و لایەنەکانی دیکەش ئاگاداربوون لە ڕوودانی رووداوەکە و ئەو رێکەوتنەیبەناوی پاراستنی شارەکەوە ئیمزاکراوە.کۆبوونەوەکەی دووکان کە بارزانی تێیدا بەشداربوو وەک بەڵگەیەک سەیری دەکەن.\nهەرچۆنێکبێ، رووداوەکە تێپەڕی بێ ئەوەی روونبێتەوە کە ئەوەی روویدا، خیانەتبوو یان بەرگری.هێشتا یەکلایی نەبۆتەووە کە ١٦ ی وئۆکتۆبەر دەررئەنجامی ریفرانندۆم بوو کە باررزانی رێبەرایەتی کرد، یان رووداوێکبوو کە دەبوو هەر رووبدات؟\nلەگەڵ ئەمانەشدا، پارتی و یەکێتی، لە کێبڕکێیی توندان بۆ گەڕانەوەی هەیمەنەتیان بۆ شارەکە.\nپارتی کە لە راگەیاندنەکانییەوە کەرکووک وەک شارێکی داگیرکراو ناودەبات، بەڵام لە هەڵبژاردنی ١٠-١٠- ٢٠٢١ی پەرلەمانیعێراقدا بەشدارییەکی چالاکی کرد و توانی ٢ کورسی پەرلەمان مسۆگەر بکات، بە بێدەنگی بارەگاکانیشی بۆ شارەکەگەڕاندەوە.\nچاوەڕوانکراوە کە پارتی تموحی وەرگرتنی پۆستی پارێزگاری کەرکووکیشی هەبێ.\nهەرچی یەکێتیشە لەبانگەشدا قورسایی خۆی خستە سەرشارەکە و دوو کەمپینی هەڵبژاردنی لەشارەکەدا ئەنجامدا، وەکقەڵایەکی خۆی سەیری دەکرد، بەڵام کورسییەکانی لە ٦ کورسییەوە بۆ ٣ کورسی دابەزاند.\nبەشێک لە کاندیدە دەرجووەکانی پارتی و یەکێتی و تەنانەت بەرپرسی یەکەمی هەرددوو حزب بۆ شارەکە، ههیچیان لەکەرکووک ناژین، بەرۆژ لەناو شارەکەن و بەشەویش دەگەڕێنەوە سلێمانی یان هەولێر.\nلە دۆخێکی وادا بۆ کەرکووکییەکان سەختە لەوە دڵنیابن کە لەکاتی رووداوەکاندا تەنها جێناهێڵدرێن، وەک رووداویدەستگیرکردنی رەشبگیری گەنجان لەلایەن لیوای ٦١ ی سوپاەوە.\nرێبوار کەریم وەلی: دەترسام لەسجن خۆم بخنکێنم\nگفتوگۆیەک لەگەڵ رێبوار کەریم وەلی\nلە پەڕەی تایبەتی رۆژنامەنووس کاوە شێخ عەبدوڵا وەرگیراوە\nئێستا کەم ڕۆژنامەنووسی کورد هەیە هێندەی رێبوار کەریم وەلی لە یەککاتدا تۆمەتی بدرێتەپاڵ... جنێوی پێ بدرێ و کۆمێنتی بۆ بنووسرێ. تۆمەت و جنێوەکان هی میدیا و لایەنگرانی پارتین، کۆمێنتەکانیش هی ئەوانەن کە نووسین و وتارەکانی رێبوار پەسەند دەکەن. هەموو ئەمانەیش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە ڕۆژانێک رێبوار و وتارەکانی لەناو بازنەی بەرژەوەندییەکانی پارتیدابوون کەچی ئێستا هەولێر لە رێبوار قەدەغەکراوە هەرکە بچێتەوە ئەو شارە خێرا دەستگیردەکرێ!\nرێبوار پێشتر پارتی بووە و لە میدیای پارتیدا کاراکتەرێکی بزێو و دیاربووە، خۆی دەڵێ هەمیشە عونسوورێکی سەرکێش و متمانەپێنەکراوی پارتی بووم. بەڵام ئەم قسەیە بۆ زۆر کەس جێی باوەڕ نەبوو تا ئەو کاتەی کەوتە رەخنەگرتنی ڕوون و ڕاشکاو لە دەسەڵاتی پارتی بەتایبەت مەسروور بارزانی. سەرەتای یاخیبوونی رێبوار لە دەسەڵاتی مەسروور زۆر کەس لە فەیسبووک وای هەست دەکرد رێبوار هاککراوە. بەڵام ئەو بەڕاستی لە هەولێر دەرپەڕێنرا!\nکۆمێنت و وتارەکانی رێبوار لەسەرئاستی سیاسیی و میدیایی و تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانیش حسابی بۆ دەکرێ، بۆیە وا رێکەوتین وەکو دوو هاوڕێ و ڕۆژنامەنووس کەهیچ دەزگا و میدیایەکی دیاریکراومان نییە، ئەم گفتوگۆیە بکەین و لە ئەکاونتی خۆمان لە فەیسبووک بڵاوی بکەینەوە.\n🔹کاوە شێخ عەبدوڵڵا\nکاوە: جاران میدیاکان کە وتارێک یان لێدوانێکی تۆیان بڵاو دەکردەوە دەیاننووسی: رێبوار کەریم وەلی ڕۆژنامەنووسی نزیک لە پارتی، ئێستا تۆ لە کێوە نزیکیت و لەکێوە دووریت ؟\nرێبوار: له كوردستان حزبایەتیش وه‌ك شتێكی بۆماوه‌یی سه‌یر ده‌كرێت، كاتێ تۆ باوكت یان كه‌سێكی نزیكت سه‌ر به حزبێكبێ، كه‌س ئه‌وه‌ی پێ هه‌زم ناكرێت كه تۆ له‌و حزبه نه‌بی كه خانه‌واده‌كه‌ت بڕوایان پێیەتی. جاران مه‌سه‌له‌یه‌ك هه‌بوو ده‌یانگوت: كوڕه‌كان هه‌مان رۆژنامه ده‌خوێننه‌وه كه باوكه‌كانیان ده‌یانخوێنده‌وه. له راستیدا من قه‌ت ئه‌و رۆژنامه‌یه‌م نه‌خوێنده‌وه كه باوكم ده‌یخوێنده‌وه! به هه‌موو عورفێك ده‌بوایه منیش هه‌ر پارتی بم، پارتیش نه‌بام ده‌بوایه قه‌بوڵی بكه‌م كه پارتیم. چونكه به‌رامبه‌ره‌كان تۆ وا ده‌بینن، ئه‌وانن كه بڕیار ده‌ده‌ن تۆ كێی؟\nئه‌وه هه‌ر له كوردستان وا نییه له هه‌موو دنیا وایه. ئاخیری وات لێدێت كه خۆشت نازانێ تۆ كێی و له كێ نزیكیت. ناتوانم سیاسییانە وەڵامی ئەم پرسیاره بده‌مه‌وه، به‌لام زۆرجار ئه‌و ته‌عریفه‌م وا به‌كار هێناوه كه بتوانم كاتێ ره‌خنه‌یه‌ك له پارتی ده‌گرم، خۆمی پێ بپارێزم. لای من ده‌ربڕینی هه‌ڵوێسته‌كه‌م گرنگتر بووه له‌و پاشناوه‌ی كه بۆیان داتاشیوم. نزیكی و دووریم له كه‌س ئه‌به‌دی نییه، ته‌نانه‌ت له ناخی خۆشم. رۆژێك دۆستم و رۆژێك ئاشنا. ته‌بیعه‌تی ژیان ئه‌وه‌یه. ته‌نیا له‌گه‌ڵ یه‌ك شتدا راستگۆم و قه‌ت ناتوانم نادیده‌ی بگرم كه ئه‌ویش ویژدانه‌مه.\nکاوە: لە سەرەتای پێکهێنانی کابینەی نۆ بەسەرۆکایەتی مەسروور بارزانی، تۆ هۆشداریتدا لەوەی حکومەتێکی ئەمنیی دێتە سەرکار. ئێستا دوای نزیکەی دوو ساڵ لە دەستبەکاربوونی ئەم کابینەیە، ئایا کاریگەرییەکانی حکومەتێکی ئەمنیی دەرکەوتوون؟ ئەگەر دەرکەوتوون چۆن و لەکوێدا؟\nرێبوار: راسته. ئه‌وه‌ش له‌به‌ر هۆكارێكی زۆر ساده‌یه كه شه‌خسی سه‌رۆكوه‌زیران، ستافه نزیكه‌كه‌ی و ته‌نانه‌ت ئه‌و كه‌سانه‌یشی كه وه‌كو كادیری ئه‌منی له ماوه‌ی بیست ساڵی رابردوو له‌گه‌ڵ ئه‌ودا له ده‌زگای ئه‌منی و هه‌واڵگریی كاریان كردووه، هاتنه‌ناو كایه‌ی حوكمڕانییه‌وه‌و ئه‌و ئیمپراتۆریه‌تیه ژێرزه‌مینییه‌ی كه به هه‌زاران تۆڕ و رایه‌ڵه‌ی له حوكمڕانیی به‌ر له‌خۆیدا دروستیكردبوو، سه‌ر ئاو كه‌وت. له‌به‌رامبه‌ریشدا، جڵه‌وی ده‌سه‌ڵاتی حزبی به‌رامبه‌ر واتا یه‌كێتیش كه‌وته ده‌ست هه‌مان پێكهاته‌وه. له‌م روانگه‌یه‌وه بابه‌ته‌كه ئاسانه كه هه‌ر جموجۆڵێكی مه‌ده‌نی وه‌كو پیلانگێڕی و ده‌ستی ئه‌م و ئه‌و سه‌یر بكرێت. كارنامه‌ی ئه‌م حكومه‌ته له مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئازادی سیاسی، رۆژنامه‌گه‌ریی و ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تیی گشتی دیاره و هیچ پڕشنگدار نییه. هه‌موو هه‌وڵێكی سیاسی وا وێنا ده‌كرێت كه فڵانه حزب ده‌یه‌وێ ئه‌م حكومه‌ته بڕوخێنێ! به‌داخه‌وه بیركردنه‌وه‌ی ئه‌منی، به‌كارهێنانی داموده‌زگای هه‌واڵگریی وه‌ك چه‌كێكی كاریگه‌ر له ساغكردنه‌وه‌ی ململانێ سیاسییه‌كاندا به‌كارده‌هێنرێ.\nکاوە: شتێکی تر هەیە کە زۆربەی رووداوە گەورەکانی سەردەمی ئەم کابینەیەیش ئەمنین... بۆ نموونە کوشتنی کادیرێکی دیموکرات لەهەولێر و کوشتنی کادیرێکی پەکەە لە سلێمانی!\nکاوە: تۆ وەکو ئۆئۆزسیۆنێکی کابینەکەی مەسروور بارزانی دەردەکەوی نەک وەکو رەخنەگرێکی سیستمی سیاسی کوردستان. ئەمە کاردانەوەی دەرپەڕاندنتە لەهەولێر یان فیعلەن کابینەکە شایانی رەتکردەوەیە؟\nرێبوار: من ئۆپۆزیسیۆنی كابینه‌ی نۆیه‌م نیم، به‌ڵام له روانگەی ئه‌منییه‌وه ده‌توانم بڵێم وه‌كو دوژمنیش ده‌بینرێم! چونكه پێشاندانی بچووكترین ناڕه‌زایه‌تی یان په‌نجه خستنه سه‌ر برینێك وه‌كو دوژمنایه‌تیكردن لێك ده‌درێته‌وه. من به درێژایی ته‌مه‌نی نووسینم، نووسه‌رو شیکەرەوەی سیاسی بوومه تا ره‌خنه‌گر. بابه‌تی ره‌خنه و شیكردنه‌وه دوو باسی جیاوازن، به‌ڵام هه‌موو شیكردنه‌وه‌یه‌ك مه‌رج نییه به‌دڵی ده‌سه‌ڵاتبێ و ئه‌وه‌ش ده‌تخاته قاڵبی ئۆپۆزیسیۆنه‌وه. یان كاتێ هه‌مان شیكردنه‌وه بۆ دۆخی ئۆپۆزیسیۆن ده‌كه‌ی، خێرا ده‌ڵێن ئەها خۆی فرۆشت. من شانازی به‌وه ده‌كه‌م كه هێشتاش خه‌ڵكێكی زۆر هه‌یه، بۆم ده‌نووسن ئێستاش نه‌مانزانی تۆ له‌گه‌ڵ كێی؟\nکوردستان فڕی بە دیموکراسییەوە نییە\nکاوە: کاک رێبوار.. بەڕاستی هەرچەند دەکەم نازانم ئەم سیستمی حوکمڕانیی و حزبایەتییەی لە کوردستان هەیە چ مۆدێلێکە و دەچێتە کامە قاڵبی حوکمڕانی و سیاسەتکردنەوە. دیکتاتۆرییە یان دیموکراسییە.. خێڵەکیی و بنەماڵەییە یان شەبیهی پاشایەتیی! تۆ هیچ پێناسەیەکت پێ شکدێت بۆی؟\nرێبوار: ئەگەر نەتوانم وەسفێکی دەقیق بکەم ئەوا له‌یه‌ك شت دڵنیام ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه ئەم ئەزموون و مۆدێلەی کوردستان فڕی به‌سه‌ر دیموكراسیه‌ته‌وه نییه. دیموكراسییه‌ت له سه‌ر ئاستی دنیاش له‌و شوێنانه‌ی كه هه‌یه و هه‌بووه له پاشه‌كشه‌دایه. بەڵام له كوردستان كه هه‌ر نه‌بووه و باسی كراوه، هیچ مودێلێكی حوكمڕانیی پایه‌دار وجودی نییه. به واتایه‌كی دیكه وه‌كو خۆت ده‌ڵێی نازانی ناوی بنێی چی، حزبه‌كان موڵكی بنه‌ماڵه سیاسییه‌كانن. سیستمه‌كه له‌سه‌ر بنه‌مای بنه‌ماڵه‌ی سیاسییه كه تێیدا بنه‌ماڵه‌كان به پێچه‌وانه‌ی سیستمی بنه‌ماڵه‌یی، له پێكدادانی به‌رده‌وامدان و، پریشكی ئه‌و پێكدادانانه‌ش به‌ر خه‌ڵك ده‌كه‌وێ. یه‌كێتی و پارتی به‌ناوی شۆِڕشه‌وه به‌شێكی زۆر له به‌ها بنچینه‌ییه‌كانی كۆمه‌ڵگا و سیستمی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیی كوردستانیان له‌ناوبرد و، هیچ به‌دیلێكی دیكه‌شیان پێ نه‌بوو. چونكه ئه‌وه‌ی به درێژایی سه‌د ساڵی رابردوو میلله‌تی پێ له خشته براوه و ناونراوه شۆڕش له درۆیه‌كی گه‌وره زیاتر هیچی دیكه نییه. له عێراق یه‌ك شۆڕش كراوه كه ئه‌ویش شۆڕشی چوارده‌ی ته‌مموزه كه ده‌یویست له‌ڕێی چاكسازیی كشتوكاڵییەوە كۆتایی به ده‌ره‌به‌گایه‌تی بێنێ و، به كردنه‌وه‌ی قوتابخانه و خوێندنگه ته‌نانه‌ت له دورەده‌ستترین گونده‌كانیش ساختاری كۆمه‌ڵایه‌تیی عێراق بگۆڕێ، كه‌چی بنه‌ماڵه‌كان كه به‌رژه‌وه‌ندییان له‌وه‌دا نه‌بوو، له حكومه‌ت یاخی بوون و دواییش ناویان نا شۆڕش!\nبۆیه زیاتر كێبه‌ركێ بووه له سه‌ر ئه‌وه‌ی كێ ده‌توانێ زیاترین ده‌ستكه‌وت بۆ خۆی و بنه‌ماڵه‌كه‌ی مسۆگه‌ر بكات. كاتێكیش لێك گیر بوونه، خه‌ڵكیان هه‌ر له ژێر ناوی شۆڕشه‌وه به كوشتداوه و، كه توانای به‌رده‌وامییان نه‌ماوه، له‌ژێر ناوی ئاشته‌وایی و یه‌كڕیزییه‌وه كێكه‌كه‌یان له نێوان خۆیاندا دابه‌شكردووه. بۆیه ئه‌م حوكمڕانییه‌ی ئێستا هیچ بنچینه‌یه‌كی عه‌قڵانیی نییه، چونكه شۆِش به‌رهه‌می عه‌قڵه. ئه‌گه‌ر شۆڕشمان كردبایه ئێستا ئه‌وه حاڵمان نه‌ده‌بوو. ئه‌مانه هه‌ر له رۆژی یه‌كه‌مه‌وه هیچ دیدگایه‌كیان بۆ به‌ڕێوه‌بردن و ئایینده نه‌بووه.\nکاوە: ئەوسا دەمانوت سیستمی بنەماڵەییە، بەڵام ئێستا دەرکەوتووە بنەماڵەییش نییە. نموونەی کوڕ و برازاکانی تاڵەبانی و کوڕ و برازاکانی بارزانی. لە هەڕەمی دەسەڵاتدان، بەڵام لە دەسەڵاتدا چوونیەک نین!\nرێبوار: راسته بنه‌ماڵه‌یی ته‌واویش نییه. له سیسته‌مه بنه‌ماڵه‌ییه‌كاندا، بنه‌ماڵه سه‌رۆكێكی هه‌یه كه هه‌موو گوێڕایه‌ڵی ئه‌ون، كه‌س له قسه‌ی ئه‌و ده‌رناچێ و هه‌ر زووش جێگره‌وه‌یه‌كی بۆ دوای خۆی به عه‌له‌نی راگه‌یاندووه و دواتر هه‌مووان به‌یعه‌تی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن. به‌ڵام ئایا له كوردستان وایه؟ یه‌كێتی سی ساڵ منداڵی ره‌شوڕوتی ئه‌و وڵاته‌ی به كوشت دا، چییه وه‌للا دژی بنه‌ماڵه‌ین! حاڵیان دیاره. درۆكردن و خۆشاردنه‌وه له‌ژێر دروشمی دیموكراسی و ئازادیدا، وایكردووه كه به ئاشكرا نه‌توانن سیستمه‌كه په‌یڕه‌و بكه‌ن، ئه‌گه‌رنا باشترین ئیشیان ئه‌وه‌یه كه ئیعلانی بكه‌ن كه ئێمه باوه‌ڕمان به‌و سیستمه‌یه و تا ئێره‌شمان هه‌ر وا هێناوه. ئه‌وكاته خه‌ڵك ئیستراحه‌ت ده‌كات.\nلاوازەکان لە سەرکردایەتیدان\nکاوە: بە دەرکەوتنی مەسروور بارزانی وەکو سەرۆکی حکومەت، ئیتر مەکتەبی سیاسی پدک کەوتە حاڵەتی غەیبووبەوە! بەڕاست مەکتەبی سیاسی پارتی ماوە؟\nرێبوار: سیستمی حزبایه‌تی له كوردستان كۆتایی هاتووه، دوو جۆر حزب هه‌یه له هه‌موو دنیا، حزبی ئایدۆلۆژیی و حزبی کۆنژۆکتور (واتا هی زه‌رفێكی دیاریكراو). حزبه ئایدۆلۆژییه‌كان به‌رهه‌می سێ چیرۆكی سه‌ده‌ی بیسته‌من(فاشیزم، لیبرالیزم و كۆمۆنیزم) حیكایه‌تی فاشیزم له‌گه‌ڵ جه‌نگی جیهانی دووه‌م كۆتایی هات، كۆمۆنیزمیش له‌دوای روخانی دیواری به‌رلینه‌وه و، حیكایه‌تی لیبرالیزمیش ده‌ركه‌وت درۆیه‌كی شاخداره! ئه‌گه‌رچی تائێستا به‌رده‌وامه و له زۆر شوێن له‌گه‌ڵ ئایدۆلۆژیای ئایینیش لێكدراون وه‌ك: دیموكرات مه‌سحی و ئیخوانولموسلمینه‌كان، به‌ڵام له هه‌موو روویه‌كه‌وه حزبه‌كانی كوردستان حزبی کۆنژۆکتورن، له پارتییه‌وه بگره تا نه‌وه‌ی نوێ. ئامانج له دروستبوونیان ره‌نگبێ سه‌ره‌تا شتێكی دیكه بووبێ، به‌ڵام په‌رچه‌كردار بوونه و، خێرا ته‌حویل بوونه بۆ حزبی بنه‌ماڵه. حزبی عه‌شیره‌ت و ناوچه‌یه‌كی دیاریكراو. بۆیه دوا بڕیار هه‌میشه لای بنه‌ماڵه بووه و، كاركرد و ساختاری حزبی له بنی بنه‌وه‌ڕا تا سه‌ری سه‌رێ، هه‌مووی له خزمه‌تی پیرۆزكردن و گه‌وره‌كردنی بنه‌ماڵه بووه. ئه‌و میكانیزمانه‌ی كه بۆ بڕیاردان و كار دایانناون، ئه‌گه‌ر له خزمه‌تی بنه‌ماڵه‌دا نه‌بووبن، به‌قه‌ده‌ر پووشێك لای ئه‌وان ئه‌رزشی نه‌بووه. ئه‌منیه‌تی بنه‌ماڵه هێڵی سووره، بۆیه میكانیزمه‌كانی خۆپاراستنیش هه‌ر ئه‌وان به‌رهه‌می دێنن و، كه‌سیش له فه‌رده‌كانی بنه‌ماڵه، كه هه‌موویان چاره‌نووسیان به‌یه‌كه‌وه گرێدراوه، موعته‌میدتر نییه. هه‌ر بۆیه‌شه ده‌بینی مه‌ركه‌زی قه‌رار له شوێنێكی دیكه‌یه.\nکاوە: خۆ سەرکردایەتی ینک ڕەنگیان هەیە، بەڵام لە ڕووداوەکانی هەشتی تەممووزدا دەرکەوت نە سەنگیان هەیە نە دەنگ. نەوەی نوێی بارزانی و تاڵەبانییەکان بڕوایان بە دیسپلینی حزبیی هەیە؟\nرێبوار: بۆ ئەوەی هه‌یمه‌نه و گه‌وره‌كردنی بنه‌ماڵه و، گه‌یشتنی فه‌رده‌كانی بنه‌ماڵه به هه‌ره‌می ده‌سه‌ڵات مسۆگەربێ، هه‌رچی خه‌ڵكی بێ كه‌فائه‌ت و لاواز هه‌بوو، خزاندیانه ناو سه‌ركردایه‌تییه‌وه. خه‌ڵكی بێ كاره‌كته‌ر و ماستاوچی كه هیچ پێشینه‌یه‌كی سیاسی و ئه‌زموونێكی ئه‌وتۆیان نه‌بوو، له‌سه‌ر بنه‌مای وه‌لائیان بۆ بنه‌ماڵه خرانه ناو لیسته براوه‌كان و بوونه خاوه‌نی پێگه‌یه‌ك كه ره‌نگبێ قه‌ت شایه‌نی نه‌بووبن. سه‌ركردایه‌تیی یه‌كێتیش وه‌كو سه‌ركردایه‌تیی پارتی و هه‌موو حزبه‌كانی دیكه كه ده‌بینن خیلافێك له‌ناو بنه‌ماڵه‌دا دروست ده‌بێ، هه‌وڵ ده‌ده‌ن رۆڵی ته‌ماشاچی و له باشترین حاڵه‌تیشدا ناوبژیكار ببینن و، له‌وه زیاتر ناتوانن بچنه پێش، چونكه هه‌مووی له‌وه ده‌ترسێ كه ببێته قوربانی.\nسه‌باره‌ت به دیسیپلینی حزبیش، كاتێك شتێك به‌ناوی حزب وجودی نه‌بێ، دیسیپلین له كوێیه؟ ئه‌گه‌ر به دیسیپلینی حزبیی بێ، چۆن فه‌رده‌كانی بنه‌ماڵه وه‌ك یاریی مار و په‌یژه خۆیان له ژماره سفره‌وه، به‌په‌یژه سه‌رده‌كه‌ون بۆ سه‌د و، ئه‌وانه‌ی پێش خۆیان كه چل ساڵه به حیسابی خۆیان عاره‌ق و خوێن ده‌ڕێژن له نه‌ودونۆ ده‌بێ ماره‌كه بیانخوات و بیانباته‌وه بۆ سفر؟! كه‌سانی وا له‌ناو بنه‌ماڵه‌كاندا حوكمیان به‌ده‌سته كه خه‌ڵك هه‌ر ناویشی نه‌بیستوون و هی وا هه‌یه كه دوای چه‌ندین ساڵ له وه‌رگرتنی به‌پرسیارێیه‌تی، خه‌ڵك وێنه‌كه‌شی نه‌بینیوه.\nدەترسام خۆم بخنکێنم\nکاوە: با تۆزێک لەسەر دەرپەڕاندنت لەهەولێر بووەستین، ئایا تۆ سکاڵای یاساییت لەسەر تۆمارکراوە، یان غەزەبی شەخسیی؟\nرێبوار: ئینسان ناتوانێ باسی هه‌موو شتێك بكات. مانگی ئابی 2001 له‌سه‌ر نووسینێكی كورت كه نووسیبووم "ده‌بێ بارزانی و تاڵه‌بانی داوای لێبوردن له خه‌ڵكی كوردستان و خانه‌واده‌ی كوژراوانی شه‌ڕی ناوخۆ بكه‌ن" 14 رۆژ له ئاسایش ده‌سبه‌سه‌ریان كردم. من هه‌میشه عونسورێكی سه‌ركێش و متمانه‌پێنه‌كراوی ناو مێدیای پارتی بوومه و باجه‌كه‌یشیم داوه. هاتنی مه‌سرور بارزانی و ستافه‌كه‌ی بۆ حكومه‌تی عه‌له‌نی، وا وێنا ده‌كرا كه وه‌ك ئه‌وه‌ی شۆڕشێك كرابێ و هه‌موو شتێك له سفره‌وه ده‌ستیپێكردبێ. ئه‌مه بۆ كه‌سانێك كه له‌ناو مه‌زومه‌ی حزبدابن و قه‌بوڵی بكه‌ن، سوكایه‌تییه به رابردوو. هه‌موو كه‌س(دوور له سوكایه‌تی و بێڕێزی) ئازاده بۆچوونی خۆی له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه ده‌رببڕێ كه حوكمیان ده‌كه‌ن، به‌ڵام به داخه‌وه ئه‌وه وه‌كو كوفر سه‌یر كرا. سه‌ره‌تا په‌ڕ و باڵیان كردم و، رێگه‌یان نه‌دا له رووداو بابه‌ت بنووسم و به‌رنامه‌م هه‌بێ. دواتر بۆ ماوه‌یه‌كی كورت ده‌ستم پێكرده‌وه، كه‌چی حه‌فته نه‌بوو، وتاره‌كانم له‌سه‌ر ئینته‌رنێت لا نه‌بردرێن. دیسان گه‌یشته‌وه ئه‌وه‌ی كه ئه‌مجاره‌یان به ته‌واوه‌تی له رووی قوتی ژیانیشه‌وه، هه‌موو په‌یوه‌ندییه‌كانی منیان له‌گه‌ڵ رووداودا بڕی. ئه‌مانه هه‌مووی سه‌به‌بی ئه‌وه بوو كه هیچ ئایینده‌یه‌ك له كوردستان شك نه‌به‌م و، ده‌ستی خێزان و منداڵم بگرم و بگه‌ڕێمه‌وه سوید.\nراستییه‌كه‌ی له شتی دیكه‌ش ده‌ترسام كه تۆمه‌تی دیكه‌م بۆ هه‌ڵبه‌سترێت و، دوایی له‌ناو زیندان خۆم خۆم بخنكێنم!\nئه‌وه‌ی كه گوایه من پۆستێكم له فه‌یسبووك كردووه و له‌وێ هانی خه‌ڵكم داوه بۆ شكاندنی قه‌ره‌نتینه، بێ ئه‌ساسترین تۆمه‌ته، چونكه له‌و وڵاته‌ی كه ئێستا من هاوڵاتیی ئه‌وم، ئازادی بانگه‌شه‌كردن بۆ لێنه‌دانی ڤاكسینیش هه‌یه و، له‌و رۆژه‌ی كه كۆڕۆنا په‌یدا بووه، بۆ یه‌ك سه‌عاتیش قه‌ره‌نتین نه‌بووه و، به‌ستنی ماسكیش جگه له‌ناو فڕۆكه ئیجباری نه‌بووه. ئه‌و كاته‌ی ئه‌و پۆسته‌م نووسی به یه‌ك وشه باسی كوردستانم نه‌كردووه.\nئینجا به ده‌یان كه‌سی دیكه له كوردستان له دژی قه‌ره‌نتین و رێكاره‌كانی حكومه‌ت هه‌م له سۆشیالمێدیا و هه‌م له مه‌جراكانی دیكه‌ی مێدیاوه دژایه‌تیی خۆیان پێشان داوه. بۆچی ته‌نیا من؟ بۆچی پاشنیوه‌ڕۆی 28 ئازار داواكاری گشتیی سكاڵا ده‌كات و سه‌عات 12ی ئه‌و شه‌وه دادوه‌ری ئێشكگر فەرمانی ده‌ستگیركردنم ده‌دا!؟ ئه‌گه‌ر قانوون له كوردستان وا خێرا كار ده‌كات بۆچی 14 مانگ (به‌ده‌ل به‌رواری) له زینداندا بوو تا دادگایی بكرێت؟\nکاوە: وردتر تۆ بەچی تاوانبارکراویت؟\nرێبوار: گوایه من مۆبایلم خراپ به‌كار هێناوه و هێشتا فێر نه‌بوومه چۆن مۆبایل به‌كار بێنم!\nلە نێجیرڤانەوە نزیک نیم\nکاوە: هەن کە پێیانوایە تۆ وەکو ڕۆژنامەنووسێک قوربانیی ناکۆکییە خشکەییەکانی نێوان نێچیرڤان و مەسروور بارزانیت. نێچیرڤان بارزانی راستەوخۆ ئاگاداری ئەم کێشەیەی تۆیە؟\nرێبوار: وه‌ك له وه‌ڵامی یه‌كه‌میشدا باسم كرد، هه‌میشه ئینسانه‌كان هه‌وڵ ده‌ده‌ن له‌زگه‌یه‌كت پێوه بچه‌سپێنن تا به هۆیه‌وه ئاسانتر ته‌عریفت بكه‌ن. من به شه‌خسی كه‌سێكی نزیك له نێچیرڤان بارزانی نه‌بوومه. كه‌سه نزیكه‌كان ئه‌وانه‌ن كه له‌گه‌ڵ ئەودا راسته‌وخۆ كار ده‌كه‌ن. من به‌شێوه‌ی ناڕاسته‌وخۆ له‌و شوێنه كارم كردووه و به شانازیشه‌وه یه‌كێك بووم له دامه‌زرێنه‌رانی كه نێچیرڤان بارزانی ته‌مویلی كردووه. دیسان به شانازییه‌وه ده‌ڵێم كه نێچیرڤان بارزانی له ناخه‌وه باوه‌ڕی به ئازادی راده‌ربڕین هه‌بووه. بڕۆن سه‌یری وتاره‌كانی من بكه‌ن له رابردوودا كه ده‌یانجار به شێوازی جیاجیا رای خۆم له‌سه‌ر هه‌ڵه و كاركردی حكومه‌ت نووسیوه. له كوێ؟ له‌و شوێنه‌ی كه خۆی ته‌مویلی كردووه، ئه‌گه‌ر ده‌ستخۆشیم لێنه‌كرابێ، بۆ یه‌ك چركه‌ش سزا نه‌دراوم. له‌سه‌رده‌می ئه‌ودا گرتنی رۆژنامه‌نووس و چالاكی مه‌ده‌نی به‌و شێوه نه‌بوو. ئه‌وه‌ی له رووداو له‌سه‌رده‌می ئه‌ودا به حكومه‌ت و حوكمڕانی گوتراوه، ره‌نگبێ له كه‌م مێدیای ئۆپۆزیسیۆنیش توانرابێ به‌و شێوه‌یه باس بكرێت.\nمن هه‌موو ته‌مه‌نم هیچ له‌ناو پارتی فێر نه‌بووبم ئه‌وه فێر بوومه و ده‌زانم كه هه‌ر كه‌سێك بیه‌وێ له‌سه‌ر حیسابی ململانێی خێزانیی ناو بنه‌ماڵه سودمه‌ندبێ، ملی ده‌شكێ. شه‌خسی خۆم هه‌میشه نه‌سیحه‌تی ئه‌و كه‌سانه‌شم كردووه كه قه‌ت شتی وا نه‌كه‌ن. به‌ڵام ده‌بینی كه ته‌وه‌جوهێك هه‌یه به زۆری زۆرداری ده‌یه‌وێ ئیعجابی تۆ یان هاودیدی تۆ وه‌كو وه‌لائێكی جه‌نگاوه‌رانه له مه‌یدانی شه‌ڕێكی دیكه‌دا پێناسه بكات! بێ ئه‌وه‌ی خۆت و مه‌ولاشت ئاگاداربن، سزا ده‌درێ و ده‌تهاڕن. تا ده‌ته‌وێ شه‌رحی حاڵی خۆت بكه‌ی، كه‌لـله‌پاچه‌یان كردووی. به‌ڵێ من سزا دراوم و سزاكه‌شم به‌رده‌وامه. به‌ڵام ئه‌وه په‌یوه‌سته به روانگەی خۆم بۆ ژیان و سیاسه‌ت. قه‌ت نامه‌وێ من له رۆژنامه‌نووسێكی سیاسییه‌وه، ئه‌و له‌زگه‌یه‌م لێبدرێ كه له‌سه‌ر پشتیوانی یان هاودیدی له‌گه‌ڵ نێچیرڤان بارزانی سزا دراوم. نه‌خێر من له‌به‌ر ئه‌وه‌ی رێبوار كه‌ریم وه‌لیم سزا دراوم و، هه‌موو كه‌سیش كه‌متازۆر (فازڵ میرانیی لێده‌رچێ) به كاك نێچیرڤانیشه‌وه ئه‌وه ده‌زانێ. به‌ڵام دیسان هه‌ر ئه‌وانه‌ی ئه‌و قسانه ده‌كه‌ن، حیكایه‌تێكی دیكه‌یان ده‌ست پێكردووه كه من ئێستا سه‌ر به لاهوور شێخ جه‌نگیم!\nکاوە: بەڕاست چ شتێک تۆ بەلاهوور شێخ جەنگییەوە دەبەستێتەوە چونکە ئێستا زۆر ئەم قسەیە دەکرێ کە رێبوار سەر بەلاهوورە؟\nرێبوار: راستییەکەی من خۆشم لەوە تێناگەم. پێشتر گوتم کە شرۆڤەی سیاسی دەکەی، ئەگەر بە دڵی ئەوان نەبێ مانای وایە دژایەتییان دەکەی. من لە ھەموو ژیانمدا لاھوور شێخ جەنگیم لە نزیکەوە نەبینیوە. بەڵام ئێستا ھەر کەسێک پەیوەندی لەگەڵدا ھەبێ وەک خائین و خۆفرۆش سەیر دەکرێ، لە کاتێکدا کە لاھوور لە دوای ١٦ ئۆکتۆبەرەوە داوای دروستکردنی لیژنەی لێکۆڵینەوە دەکات و خۆیشی دەیانجار ھاتۆتە ھەولێر و لەگەڵ پارتیش دانیشتووە، کەچی بە تۆمەتی پەیوەندی بە لاھوور شێخ جەنگییەوە خەڵک بە مانگ لە زیندان پەستێنراوە.\nلاهوور لیست دروست دەکات\nکاوە: ئەی خوێندنەوەت چیە بۆ داهاتووی سیاسی لاهوور دوای ٨ی تەمموز؟\nرێبوار: من ھەر لە رۆژی یەکەمەوە کە ٨ی تەمموز روویدا، پێموابوو کە ئەوە سەرەتای کۆتایی تەمەنی سیاسیی لاھوور شێخ جەنگییە لە ناو یەکێتیدا. یەکێتیی ئێستا بە پلەی یەکەم میراتی بنەماڵەی برایم ئەحمەدە ئینجا تاڵەبانی. بۆیە کوڕەکانی تاڵەبانی دووجار میراتگرن. لاھوور شێخ جەنگی رۆڵێکی گرنگی ھەبوو لە ھەستاندنەوەی یەکێتی لە دوای نەمانی مام جەلال، بەڵام ھەر رێک دوای کۆنگرە من و زۆر کەسی دیکەش کە شارەزای وەزعی ناوخۆی یەکێتی بوون، پێمانوابوو کە ئەم دوو سەرە لە مەنجەڵێکدا ناکوڵێن و زوو یان درەنگ یەکیان کودەتا بەسەر ئەوی دیکەدا دەکات ئەوەش روویدا. ئەگەر پارتی و کوڕانی تاڵەبانی رێگری نەکەن، بە بۆچوونی من لاھوور شێخ جەنگی بۆ ھەڵبژاردنەکانی کوردستان لیستی دەبێ و بە دووریشی نازانم کە ئەگەر ھەڵبژاردنێکی کەمێک خاوێن بکرێت، لیستەکەی ببێتە دووەم حزبی کوردستان.\nکاوە: ئەی هەڵوێستی نێچیرڤان بارزانی چیە سەبارەت بە دەرپەڕاندنت لە هەولێر.. راستەوخۆ قسەی لەگەڵ خۆتا کردووە؟\nرێبوار: راستییەکەی نازانم ھەڵوێستی چی بووە، چونکە راستەوخۆ قەت لەوبارەیەوە قسەم لەگەڵ نەکردووە. بەڵام دڵنیام ئەو دژی ھەر جۆرە بەرتەسککردنەوەی ئازادی رادەربڕینێکە. تەنانەت ھەر بەم دواییانە دیتتان کە لە مەسەلەی سزادراوانی بادیناندا، ھەڵوێستی تەواو جیاوازبوو.\nپارتی لەگەڵ تورکیا لە یەکێتی و پەکەکەی داوە\nکاوە: تۆ ئاگادار و شارەزای کاروباری تورکیایت، تورکیا لەگەڵ پارتی نێوانی باشە یان خودی نێچیرڤان بارزانی؟\nرێبوار: په‌یوه‌ندی پارتی و توركیا، په‌یوه‌ندییه‌كی مێژووییه كه جوگرافیا، ئیمتدادی قه‌ومی و عه‌قیده‌یی رۆڵیان تێدا بینیوه. ئه‌گه‌رچی یه‌كه‌م سه‌رهه‌ڵدانی به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌سه‌رده‌می شێخ عه‌بدوسه‌لامی بارزانی دژی ئیمپراتۆریه‌تی عوسمانیی ئه‌و كاته بووه، به‌ڵام پارتی و بارزانییه‌كان هه‌میشه توركیایان وه‌كو فاكته‌رێكی حه‌یاتیی و ستراتیژی دیتووه. له سه‌رده‌می قیاده‌ی موه‌قه‌تیشدا، توركیا رێگه‌ی نه‌دا حه‌ره‌كه‌ته نوێیه‌كه‌ی تاڵه‌بانی به‌سه‌ر بنه‌ماڵه‌ی بارزانیدا زاڵبێ و ناڕاسته‌وخۆ پاڵپشتیی لێكردن. بۆیه له دوای 1991 یشه‌وه توركیا بووه سه‌رچاوه‌ی داهات و بژێوی پارتی و، له 1997یشه‌وه توركیا به عه‌له‌نی پشتی پارتیی گرت و له قوڵایی خاكی كوردستان په‌لاماری سه‌نگه‌ره‌كانی یه‌كێتی و په‌كه‌كه‌ی دا. ئه‌وی دیكه‌ش هه‌موو كه‌س ده‌زانێ كه چه‌ندینجار له له‌شكركێشییه‌كانی سوپاری توركیا بۆ ناو كوردستان و بۆ لێدانی په‌كه‌كه، پارتی و تورك پێكه‌وه شانبه‌شانی یه‌كتری بوونه. ئه‌وه ده‌ڵێم بۆ ئه‌وه‌ی روون بێته‌وه كه پێشینه‌یه‌كی مێژوویی هه‌یه. به‌ڵام به‌نسبه‌ت ئێستا، پێموایه ئه‌ندازیاری ئه‌و گه‌رموگوڕییه‌ی كه تا چه‌ندساڵ پێش ئێستاش له نێوان توركیا و پارتیدا هه‌بوو، نێچیرڤان بارزانی بوو. په‌یوه‌ندییه شه‌خسییه‌كانی نێچیرڤان بارزانی له 2005 به‌و لاوه، زۆر شتی گۆڕی. هه‌موو جارێ خۆی به توركه‌كانی ده‌گوت:" ئێوه سه‌رده‌مێك250 هه‌زار سه‌ربازتان له‌سه‌ر سنور كۆكردبۆوه بۆ په‌لاماردانی كوردستان، كه‌چی ئێستا ئاستی بازرگانیمان گه‌یشتۆته ملیاردها دۆلار."\nپه‌یوه‌ندییه‌كی توندوتۆڵ و زۆر دۆستانه له نێوان نێچیرڤان بارزانی و سیاسییه‌كانی توركیا به ئه‌كه‌په و غه‌یری ئه‌كه‌په‌وه هه‌یه، ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ په‌كه‌كه‌ش كه ئه‌گه‌ر تا ئه‌م ساته شتی نه‌خوازراو له نێوان پارتی و په‌كه‌كه رووی نه‌داوه، ئه‌وه حیكمه‌تی نێچیرڤان بارزانییه، ئه‌گه‌رنا له هه‌ردوولا مه‌یلی ئه‌و سه‌ركێشییه زۆره.\nدوای ریفراندۆم و هه‌موو ئه‌و شتانه‌ی رووی دا، تاكه وڵاتێك كه ده‌روازه‌كانی دانه‌خست توركیا بوو و هاوكات، یه‌كه‌م وڵاتی ئیقلیمیش بوو كه له 2018 نێچیرڤان بارزانییان وه‌كو سه‌رۆكی حكومه‌ت بانگهێشتی مه‌راسیمی ته‌حلیفی ئه‌ردۆغان كرد.\nلە کابینەکانی نێچیرڤاندا پەیوەندییەکانی تورکیا و هەولێر باش بوو، تاڕادەیەکیش لەگەڵ تاران بەڵام ئێستا ئەو گەرموگوڕیانە نابینرێن.\nکاوە: ئەی کابینەکەی مەسروور بارزانی توانیویەتی هاوسەنگی ڕاگرێ لەنێوان تاران و ئەنقەرەدا؟\nرێبوار: به قه‌ناعه‌تی من دوای ریفراندۆم له 2017 سه‌راپای په‌یوه‌ندییه‌كانی كوردستان له‌گه‌ڵ دنیای ده‌ره‌وه و به تایبه‌تیش له‌گه‌ڵ ئێران و توركیا، بومه‌له‌رزه‌یه‌كی 9 پله‌ی ریخته‌ری لێیدا. ئه‌وه‌ی كرابوو داڕما و بوو به كه‌لاوه. باشمان كرد یان خراپمان كرد؟ ئه‌وه مێژوو وه‌ڵامی ده‌داته‌وه. چوار ساڵه باجی زۆرمان داوه و زۆر شتمان له‌ده‌ستداوه. كوردستانێك كه ته‌نیا له یه‌ك ساڵدا به ژماره، سه‌رۆك، وه‌زیری ده‌ره‌وه و كاربه‌ده‌ستی گه‌وره گه‌وره‌ی 32 وڵاتی دنیا له ئه‌مریكاوه بگره تا كۆمكاری عه‌ره‌بی رووی تێكرد، به‌رپرسانی كوردستان فریای پێشوازیكردنیان نه‌ده‌كه‌وتن، کوونەپه‌پووی تێدا خوێنرا. ئه‌گه‌ر له‌سه‌رێكه‌وه خه‌ڵكێك وایدابنێ كه بڕیاری ریفراندۆم هه‌ڵه بووه، به‌ڵام ئه‌و دیوه‌شی هه‌یه كه دنیا چه‌ند قاسی و بێهه‌ڵوێسته.\nپه‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ ئێران و توركیا خراپه، ئه‌و گوتاری مه‌یدانخوازییه‌ی كه له هه‌ولێره‌وه رووی له تارانه یان بێمنه‌تی له توركیا، عاقیبه‌تی ئه‌وه‌یه كه دڕۆنه‌كانیان ئاراسته‌ی هه‌ستیارترین شوێنه‌كان ده‌كه‌ن. هه‌ولێر به پێچه‌وانه‌ی زۆر شوێنی دنیا یه‌كێكه له‌و شوێنانه‌ی كه كه‌مترین توانای رووبه‌ڕووبوونه‌وه له‌گه‌ڵ په‌لاماره نه‌بینراوه‌كاندا هه‌یه. بۆیه پێشكه‌وتنی ته‌كنۆلۆژیا كه ئێستا دنیا به ئایینده‌ی مرۆڤایه‌تییه‌وه مه‌ژغوڵه و خه‌ریكی به‌رهه‌مهێنانی عه‌قڵی ده‌ستكرده، شه‌ڕه‌كان و ئامرازه‌كانی گوشاری بردۆته قۆناغێكی تازه‌وه. تاران تاقه‌تی تكا و رجای نییه، درۆنێكت بۆ ده‌نێرێ، به‌یانی به بێجامه‌وه خۆت ده‌گه‌یه‌نییه تاران. تورك ده‌ڵێ ئاوا بكه‌ن، ده‌یڵێی نایكه‌م، به‌یانی ره‌مبه‌ت لێوه دێنێت! پارتی و یه‌كێتی یان هه‌ردوو بنه‌ماڵه‌ی سیاسی بۆ مانه‌وه‌ی خۆیان مه‌حكومن به‌وه‌ی كه موالیی تاران و ئه‌نقه‌ره‌بن، هیچ ئامرازێكی ململانێی كاریگه‌ریان له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و دوو وڵاته و ته‌نانه‌ت سوریای وێران و به‌غدای بێساحه‌بیش پێ نییه. بۆیه عاقیبه‌تی رێوی هه‌ر دووكانی كه‌وڵفرۆشه.\nکوردی چاک دەبێ لە بەغدابێ\nکاوە: لە دوای ۲۰۰٥ شتێک هەیە، هەر سیاسییەکی کورد لە هەرێم جێی نەبێتەوە دەچێتە بەغدا، جێ نەبوونەوە بەو مانایە کە ئیتر لە کوردستان پۆست نامێنێتەوە بۆی، بۆ نموونە مام جەلال و د.بەرهەم، تۆیش راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ ئاماژەت بەوەداوە سەرکۆماری عێراق بۆ پارتی دەبێ و نێچیرڤانیش دەبێتە سەرکۆمار. ئایا مەسەلەکە ئەوەیە کە دوای سەرۆکی هەرێم لە هەرێمی کوردستان جێی نێچیرڤان نابێتەوە؟\nرێبوار: من به‌غدا وه‌ك شوێنی په‌ڕاوێز خستن نابینم بۆ كه‌سێك كه كاریزمابێ. مام جه‌لال كاریزما بوو، هه‌یبه‌ت و شكۆی بۆ به‌غدا گه‌ڕانده‌وه. مام جه‌لال(وه‌كو شه‌خس) پیاوی ده‌وڵه‌ت بوو. ئه‌وانی دوای ئه‌و هاتن ناگه تۆزی پێی. به‌ڵام من پێموایه نێچیرڤان بارزانی زۆر سیفه‌تی مام جه‌لالی تێدایه، ته‌نانه‌ت له خودی مام جه‌لالیش بیستراوه كه گوتویه‌تی من ئه‌گه‌ر یه‌ك میراتگری سیاسیم هه‌بێ نێچیرڤان بارزانییه. بۆیه له‌و روانگه‌یه‌وه، من پێموایه له دوای 2017 ه‌وه ئیتر كورد له جیاتی ئه‌وه‌ی بیر له سه‌ربه‌خۆیی بكاته‌وه، بیر له داگیركردنی پایته‌ختی ئه‌و وڵاتانه بكاته‌وه كه تێیاندا ده‌ژیت. نمونه‌یه‌كی ساده‌ت بۆ دێنمه‌وه له دوای 1946ه‌وه كه كۆماری مهاباد و ئازه‌ربایجان له ئێران دروستبوون و له‌ناو بردران، ئازه‌رییه‌كانی ئێران ستراتیژیه‌تی خۆیان گۆڕی. نه جارێكی دیكه بیریان له‌سه‌ربه‌خۆیی كرده‌وه و نه‌حزبی سیاسی و قه‌ومییان درووست كردەوە. بیست ملیۆن ئازه‌ریی له ئێران هه‌یه كه وا بۆ 40 ساڵ ده‌چێ هه‌موو جومگه‌كانی حوكمڕانیی ئێرانیان كۆنتڕۆڵكردووه، هه‌رچی سه‌رمایه و سه‌روه‌ت و سامانی ئێرانه له ده‌ست ئه‌واندایه، ته‌نانه‌ت به‌رژه‌وه‌ندیخوازییان وایكردووه، له مه‌سه‌له‌ی ئه‌رمینیا و ئازه‌ربایجاندا، پشتی ئه‌رمه‌ن بگرن نه‌ك هاوزمانه‌كانی خۆیان. بۆیه ده‌ڵێم ده‌بێ نێچیرڤان بارزانی بچێته به‌غدا. هه‌رچی كوردێك كه شتێكی له‌باردایه، ده‌بێ له به‌غدا و نه‌جه‌ف و كه‌ربه‌لا بێ.\nمام جه‌لال به دوو جێگره كه هه‌ردووكیان مافی ڤیتۆیان هه‌بوو، روبعێكی ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌رهه‌م ساڵحی نه‌بوو(كه پارێزگارێكی كوردی بۆ كه‌ركوك پێدانه‌نرا)، به‌ڵام عه‌ره‌بی شیعه و سووننه‌ی هه‌موو عێراق و مه‌نتیقه‌كه‌ی له‌سه‌ر یه‌ك په‌نجه ده‌خولاندنه‌وه. ئا نێچیرڤان بارزانی بچێته به‌غدا، ئه‌گه‌ر نه‌توانێ پارێزگارێكی كوردیش دانێ، دڵنیان توركمانێك داده‌نێ كه سه‌دقاتی كورده‌كه خزمه‌تی خه‌ڵكی كه‌ركوك بكات!\nئه‌گه‌ر نێچیرڤان بارزانی بیه‌وێ له‌ناو ئه‌و مه‌عمه‌عه‌یه‌ی كوردستاندا، به‌رده‌وامبێ، زوڵمێكی گه‌وره له داهاتووی سیاسیی خۆی و میلله‌تی كورد و عێراقییه‌كان ده‌كات. ئه‌و لیده‌رێكه له ته‌رازی لیده‌ره گه‌وره‌كانی دنیا و له‌ناو كوردستاندا ون ده‌بێ.\nکاوە: تۆ بەپێی ئەزموون و نزیکیت لە نێچیرڤان، ئایا لە کۆنگرەی ۱٤چارەنووسی ئەو چی دەبێ چونکە لە کۆنگرەی ۱۳بینیمان باڵەکەی ئەو بێ ڕۆڵ کران؟\nرێبوار: به قه‌ناعه‌تی من هه‌موو شتێك په‌یوه‌سته به‌وه‌ی كه ئایا نێچیرڤان بارزانی ده‌چێته به‌غدا یان نا. ئه‌وه دوڕیانه‌كه‌یه كه ئایا نێچیرڤان بارزانی ده‌یه‌وێ له شامپۆنزلیگ یاری بكات یان هه‌ر له تاقمه ناوخۆییه‌كه‌ی خۆی بمێنێته‌وه. من وه‌كو نووسه‌رێكی سیاسی پێموایه كه رۆیشتنی بۆ به‌غدا جه‌مپێكی گه‌وره‌یه كه ئیتر كۆنگره و پێگه‌ی ئه‌و له‌ناو حزبدا، ده‌بنه شتی لاوه‌كی و كه‌مبایه‌خ. بۆ ئێستا كه جه‌نابی كاك مه‌سعود له ژیاندایه، هاوسه‌نگی تا رادده‌یه‌كی زۆر پارێزراوه و باوه‌ڕ ناكه‌م نێچیرڤان بارزانی هێنده موته‌مسیك بێت به پۆستی حزبیه‌وه.\nکۆتایی ئەردۆغان نزیکە\nکاوە: هەڵبژاردنی داهاتووی تورکیا چی پێ دەبێ بۆ ئەکەپە وخودی ئەردۆغان؟\nرێبوار: هه‌ڵبژاردنه‌كانی حوزه‌یرانی 2023 ئه‌گه‌ر له واده‌ی خۆیدا بكرێت و ئه‌ردۆغان بۆ مانه‌وه‌ی خۆی، توركیا نه‌خاته دۆخی شه‌ڕ و باری نائاسایییه‌وه، ئه‌وا كۆتایی ته‌مه‌نی سیاسیی ئه‌ردۆغان و ئاكه‌په‌یه. ئه‌ردۆغان و حزبه‌كه‌ی كۆتاییان دێت


پرسیارە قووڵەکان لە ڕۆمانی «داگیرکردنی تاریکی»دا\nداگیرکردنی تاریکی تازەترین ڕۆمانی نووسەری خۆشەویستمان بەختیار عەلییە، وەک هەموو ڕۆمانەکانی تری ئەم نووسەرە، ئەم ڕۆمانەش یەکێکە لە ڕۆمانە جوانەکان، بەڵام ئەوەی ئەم ڕۆمانە جیادەکاتەوە ئەو پرسیارە قووڵانەن لە مێژوویەکی خوێناویی ئەو بەشەی کوردستانی ئێمە کە بەزۆر ناونراوە کوردستانی تورکیا. ئەو بەشەی کە چەندەها ساڵە زمان و کولتووری خۆی لێ قەدەغە کراوە. ئەم ڕۆمانە باسی مێژووی سڕینەوەی زمان و کوشتن و داگیرکردنی ئەو بەشە گرنگەی کوردستانی ئێمەیە.\nبەختیار بە درێژایی ڕۆمانەکە باسی ئەو پرۆسە بێ مانایەی سیاسییەکانی تورکیا دەکات کە سانسۆری زمان دەکەن و نازانن زمان وەک ئاوێکی پەنگخواردووی ژێر زەویی وایە لە هەر شوێنێکەوە بیگری، لە جێگایەکی تر و لە زەمەنێکی تردا هەر دەتەقێتەوە و دێتە دەرەوە.\nئەو پرسیارە قووڵانەی لەم ڕۆمانەدا بەرچاوم کەوتن لێرەدا لە چەند خاڵێدا باسیان دەکەم. ئایا تورک بوون چییە؟، ئەی تورکی ڕەسەن کێیە؟ ئایا تاریق ئاکانسیۆ تورکی ڕەسەنە؟ تورکێکی تووندڕەو کە وا دەزانێت تاکێ گونی لەخەڵکی تر زیاترە(لە ڕۆمانەکەوە)، زمانەکەی جوانترە و خوێنی لە خەڵکانی تر پاکترە. ئەی مرۆڤ لە تورکیا تورکی تری بۆ دەدۆزرێتەوە لەو نەچن؟ ئەی کورد بوون چییە؟ ئایا مرۆڤ بێ زمان هەر دەتوانێ بژی؟ ئایا بێ زمان مرۆڤ هەر مرۆڤە؟ گەر کەسێک بە تورکی قسەی کرد هەر تورکە؟ گەر تورکێک زمانی خۆی بیر چووەوە هەر تورکە؟ ئایا کەسێکی شۆفێنێ و فاشی وەکو تاریق ئاکانسیۆ لایەنی جوانی تێدایە؟ ئەی کەسێکی بەهێزی وەک ئەو لایەنی لاوازی هەیە؟ شاپرسیار لای من لەم ڕۆمانەدا ئەوە بوو ئایا شۆڕشگێڕێکی پیاوکوژ جیاوازی هەیە لەگەڵ فاشیستێکی پیاوکوژدا؟.\nئەم پیاوە دوو کوڕی هەیە ئارسین و عەلی ئیحسان، هیچیانی بەباشی بۆ بەخێونەکرا. ئەم ڕۆمانە بە نهێنێ و لە نێوان دێڕەکانەوە ئەوەمان پێ دەڵێ کە پیاوکوژ و فاشیستەکان لە خورهەڵات هەمیشە لەبەخێوکردنی کوڕەکانیاندا فەشەل دێنن و دەبنە مایەی هەناسە ساردی بۆ باوکە دیکتاتۆر و سیاسییە دڵڕەقەکان. ئارسین دەبێتە شۆڕشگێڕێکی سیاسی دژی باوکی کە رۆژێک کەسانێک دەکوژێت یەکێک لەوانە هاوڕێیەکی منداڵیی، ئەوی تریشیان عەلی ئیحسان، ئەو کوڕەی دوو جار دەکوژرێت، لە میت دەبێتە تەرجوومانی مردووەکان، یان تەرجوومانی زمانی کوردی، کە ئەوان پێی دەڵێن زمانێکی مردوو. ئەم دوانە هەر وەک باوکیان دەبنە پیاوکوژ، بەڵام دووپیاوکوژی جیاواز.\nئەم ڕۆمانە زۆر کافکاییانە دەست پێدەکات، پیاوێک بە ناوی عیسمەت ئۆکتای بەیانی زوو لەخەو هەڵدەستێت و زمانی تورکی بیرچۆتەوە و بەزمانێکی سەیر قسە دەکات و ژن و کچەکانی تێیناگەن. دوایی دەیبەنە نەخۆشخانە و بۆیان دەردەکەوێت کە ئەم نەخۆشییە تەنها ئەمی نەگرتۆتەوە، بەڵکو کەسانی زۆر تریش تووشی بوونە و دواجار شێتخانەیەکیان بۆ دەکەنەوە بە ناوی ئالازیک. بە لێشاو خەڵک بە زۆر ڕەوانەی ئەو شێتخانەیە دەکەن، خەڵکێکی زۆر گومان لە زمانی خۆی و ناسنامەی خۆی دەکات. تەنانەت هەندێ لە ژەنەڕاڵ و توورک نەژادپەرستەکان گومان لە زمانی خۆیان دەکەن و خۆیان تاقی دەکەنەوە.\nلە سەد ساڵ تەنیایی مارکیزدا خەڵکی گوندەکە بۆ ئەوەی یادەوەرییان بیر نەچێتەوە ناوی شتەکان لەسەر شتەکان خۆیان دەنووسن تا ناوەکانیان لەبیر نەکەن، لەم ڕۆمانەشدا سێ ژەنەڕاڵی حیزبێکی زۆر دیاری تورکیا لە ئوتێلێکدا بەیانی زوو خەبەریان دەبێتەوە و زمانی خۆیان تاقی دەکەنەوە و بە تورکی ناو لە شتەکان دێنن بزانن دەیزانن یان بیریان چووەتەوە. بزان تورکێکی ڕەسەنن یان نا؟\nلە زۆر شوێندا منی خوێنەر موچرکم پێدا هات، کاتێ پڵەنگی تینوو دەگیرێت و بەدیل دەینێرن بۆ پایتەخت. یان کاتێ تاریق ئاکانسیۆ دەچێتە ناو قەفەزی ورچە پیرەکەوە، ئەو ورچەی ئاکانسیۆ بە دیاری بۆ منداڵەکانی دەهێنێت تا هەمیشە دڵرەقی ئەو بەشەی کوردستانیان پێشان بدات کە داگیریان کردووە و کۆشکێکی لەسەر گردێک بۆ وەرگرتوون تاکو تێیدا بژین. کۆشکێک کە ساڵی ١٩٤٥ لە سەری تاپۆ دەکرێت. یان کاتێ عیسمەت ئۆکتای لە شێتخانە هەڵدێت و لەگەڵ وەرگێڕەکەدا(عەلی ئیحسان) دەچێتەوە ماڵەوە بۆلای ژن و کچەکانی و ژنەکەی دەریدەکات و نایەوێ بیبینێت و ئابرووی بەرێت بەم زمانە قسەی لەگەڵدا بکات کە پێی دەڵێت زمانی قەلەباچکەکان. یان هەوڵێکی زۆر دەدات کچەکەی ببینێتەوە و کاتێ دەچێ بۆ لای بۆ شوێنی ئیشەکەی و قسەی لەگەڵ دەکات، کچەکەی تووڕە دەبێت و پێی دەڵێت تۆ باوکم نیت و باوکی من دەمێکە مردووە.\nئازیزان، هەمیشە ڕۆمانەکانی بەختیار کەسایەتیی و کاراکتەری وایان تێدایە کە خوێنەرانێک حەز دەکەن بە کەس و کاراکتەرەی دەرەوەی ڕۆمانی بچووێنن. ڕەنگە کەسانێک هەبن حەز بکەن پڵنگی تینوو بە لایەنێک یان کەسێک وەک ڕەمز و نیشانەیەک بشووبهێنێ و بیچووێنێ، پڵەنگێکی تینوو لە شاخەکانی کوردستان بە دیل دەگیرێ و لە قەفەزێکدا دەبرێت بۆ پایتەخت، ڕەنگە چەندەها لێکدانەوەی بۆ بکرێت، بەڵام لای منی خوێنەر پڵنگەکە تەنها پڵنگێکە و هیچی تر. لە فیلمی باوکی رۆحیی ڕیژیسیۆر فرانس کۆپۆڵادا لە بەشی یەکەمیدا ساڵی ٧٢، کاتێ مارلۆن براندۆ دەکەوێت و دەمرێ، بە تەنیا منداڵێک لەگەڵیدایە و دەگری، بەڵام کاتێک لە بەشی سێیەمدا ساڵی ١٩٩٠ ئالپاچینۆ دەکەوێت و دەمرێت، بە تەنیا سەگێک لەگەڵیدایە. کاتێک پرسیار لە ریژیسیۆرەکە دەکەن کە ئەو سەگە چ مانایەکی هەیە؟ چونکە لەناو تێکستەکەی ماریۆ پۆزۆدا، نووسەری ڕۆمانەکەدا نییە، ئەویش پێدەکەنێ و دەڵێ ، ئەوە تەنها سەگێکە، هیچ مانایەکی تری نییە، هیوادارم ئەم پڵەنگە تینووەش تەنها پڵەنگێک بێت و هیچی تر، من نازانم لای نووسەر چی دەگەێنێت، دەتوانن ئێوە پرسیاری لێ بکەن، بەڵام لای من تەنها پڵەنگێکە و وەک پڵەنگی ناو ڕۆمانەکەش بمێنێتەوە بێ هیچ چواندنێک جوانە.\nمن هەرگیز بڕاوم نەدەکرد نووسەرێک هەبێت هێندە جوان لەسەر بەشێکی تری کوردستان وا بە قووڵی بنووسێت، ئێستا تێدەگەیشتم هەڵە بووم و ئێمە بەختیار عەلیمان هەیە کە ڕۆمان دوای ڕۆمان دەبێت سوپاسی بکەین کە ئەو جوانی و تێڕامانە قووڵانەمان لەگەڵدا بەش دەکات. من لە دڵەوە پیرۆزیایی لێدەکەم و سوپاسی دەکەم پێش چاپکردن بۆمی نارد تا بیخوێنمەوە و ڕای خۆمی بۆ بنووسم.\nهیوادارم بەزووترین کات ئەم ڕۆمانەی بکرێت بە زمانی تورکی، چونکە ڕەنگە ئەم ڕۆمانە شتێک هەرچەند کەمیش بێت بگۆڕێت. ڕەگەزپەرستە تورکەکان نەوە دوای نەوە کەسانێکیان دروست کردووە کە هیچ شتێک تێناگەن و لە زمانی خوێن زیاتر هیچی تر نازانن، چەقۆ بە چەقۆ چارەسەر ناکرێت، یەکێ بکوژن تۆش یەکێ بکوژیتەوە، بەوەش چارەسەر ناکرێت، گوڕینی شۆڕش بۆ تۆڵە کردنەوە، ئەوەش چارە نییە، بۆیە بۆئەوەی ئەوانە بگۆڕدرێن هەر دەبێ شتێکی تر هەبێت بیخوێننەوە تا سەیرکردنیان بۆ خۆیان و بۆ دونیا بگۆڕێت، بەڵکو ڕۆژێک لەخەو هەستن و ببن بە کەسێکی تر ، کێ چوزانێ؟ ئەوەی ئەم سیحرەش دەکات ئەدەبێکی جوانە و بەشکم ئەم ڕۆمانە بکرێت بە تورکی و خوێنەرانێک لەوێ بۆ خۆی دروست بکات و ڕوناکییەک هەرچەند کەمیش بێت لەو زوڵومات و تاریکییەدا هەڵبکات، ئەو تاریکییەی لای بەختیار لە داگیرکردنی تاریکیی زیاتر هیچی تر نییە.\nمن لێرەدا وتەیەکی ڕووسیم بیرکەوتەوە کە دەڵێ: زۆر زەحمەتە بە دوای پشیلەیەکی ڕەشدا بگەڕێیت لە ژوورێکی تاریکدا، بە تایبەتی گەر پشیلەکەشی لێ نەبێت. ئیشی ئەدەب و هونەر ئەوەیە گەر پشیلەکەشی لێ نەبێت یەکێ هەبێت پێمان بڵێت ئازیزان هیچی لێ نییە، یەکێ هەبێت مۆمێک داگیرسێنێت تا هیچ نەبێ خۆمان بیبینین کە هیچی لێ نییە، ڕەنگە دوای ئەوە ڕامان بەرامبەر ژوورەکە و بەرامبەر پشیلەکەی کە دوای کەوتووین بگۆڕێت. ئازیزان! بەڕۆژی ڕووناک فیلێک لە ژوورەکەدا بوو، هەمووشمانی لێ بووین و نەمانبینی، هەندێکمان بینیمان و هاوارمان کرد و کەس گوێی لێنەگرتین ئێستاش ئیتر ژوورەکە تاریکە. ئەم ڕۆمانە جوانە ڕەنگە ئەو مۆمە بێت، کێ چووزانێت.\nدوا جار من و بەختیار لەسەر ئەم ڕۆمانە قسەمان زۆر کرد و نامەی زۆرمان گۆڕییەوە، لێرەدا پەرەگرافێکی کورتتان بۆ دادەنێم:\nئارام: تاریق ئاکانسیو بەو شێوەیەی کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا لەگەڵ هەموو ئەو ناشرینییەی هەیبوو، ڕێزێکی بۆ خۆی ڕاکێشا، پرسیارەکە ئەوەیە تۆ بۆ وازت لێ هێنا ئەو بە دڵی خۆی مردنی خۆی هەڵبژێرێت؟ ڕۆمانەکە زۆر بە نهێنێ ئەوەمان پێ دەڵێ کە ئەگەر مرۆڤ نەتوانێ دوو منداڵ بە باشی بەخێو بکات ناتوانێت ببێتە سەرکردە. ڕەنگە ئەمە زۆربەی سەرکردەکانی خۆرهەڵات بگرێتەوە.\nبەختیار عەلی: هەست ئەکەم تاریق ئاکانسیو دەیزانی پرۆژەکەی هەم لەگەڵ منداڵەکانی هەم لەگەڵ ناوچەکەدا فەشەل دێنێت، تاکە شتێک بۆی دەمێنێتەوە هەڵاتنە بۆ پێشەوە، وەک زۆربەی دیکتاتۆرە دۆڕاوەکان هەوڵ دەدەن مەرگیان بکەنە شتێکی ئەفسانەیی. تاریق ئاکانسیو وەک سەلیل و وەچەی مەغۆلییەکان مردن لە جەنگدا هێشتا قودسییەتی خۆی هەیە بۆی، یەک شت کە تێیدا هەم زۆر ڕقم لێیەتی و هەم بە دڵمە کەلەڕەقییە فاشیستییەکەیەتی کە قەت دەستبەرداری نابێت. هەست دەکەم ئەو ئیسرارە بەشێکە لە کاراکتەری فاشیزمی تورکیش کە لەسەر موساوەمە نەکردن دروست بووە. حەز ناکەم کورد وێنەیەکی کاریکاتێری بۆ دوژمنەکانی هەبێت چونکە ئەو تەسەورە زۆر زەرەری لێ داوین. بۆیە گەرچی کاراکتەرەکان پڕن لە قەلەقی و دوودڵی، بەڵام زۆربەیان تا ئەخیر لەسەر ئەو خەتە ئەمێننەوە کە لەسەرەتاوە لەسەری بوون.


چیرۆكی داڕمان و تێهه‌ڵچوونه‌وه لە ڕۆمانی "تۆقی عه‌زازیل"دا\n5/2/2020 05:30 PM\nیه‌كێك له تایبه‌تمه‌ندییه بنه‌ڕه‌تییه‌كانی مۆدێرنێته سڕینه‌وه‌ی ڕاز و ڕه‌مزه له سروشت و بیری پێش مۆدێرن. هاوكات له‌گه‌ڵ گۆڕانی ڕوانگه‌ی ئینسان سه‌باره‌ت به سروشت و خۆی و تێڕامانی سه‌باره‌ت به بوون، ڕوانگه‌شی سه‌باره‌ت به زمان گۆڕانی به‌سه‌ردا هاتووه. ئه‌گه‌ر زمان له‌و دنیا جادوویی و دینییه‌دا كه‌ره‌سته‌یه‌ك بوو له خزمه‌ت پێناسه‌كردن و په‌سنی ئه‌م فه‌زا جادووییه، له دۆخی مۆدێرندا زمان دژكرده‌وه و ئامێرێكه له هه‌مبه‌ر ئه‌م دنیایه‌دا.\nزمانی ئینسانی پێشمۆدێرن بوونێكی وه‌ستاو و نه‌گۆڕه. زمان له خزمه‌ت ئه‌و ڕوانگه نه‌گۆڕه‌دایه. مرۆ مافی ده‌ستێوه‌ردانی له‌و سیستمه زمانی و تێفكرینه‌دا نییه كه بۆی دیاریكراوه. یانی مافی هیچ كه‌م و زیادكردنێكی به‌سه‌ر چه‌مكه زمانییه‌كاندا نییه.\nمرۆی پێشمۆدێرن له باری فكرییه‌وه ئینسانێكی ئه‌فسوون‌زه‌ده و مریده. مریدی موقته‌دایه‌كی پیرۆز كه پیرۆزیی خۆی له دنیایه‌كی میتافیزیكی به‌ده‌ستهێناوه. پیرۆزییه‌كان به سه‌ختترین شێوه ده‌پارێزرێن و مل ناده‌نه به‌ر گۆڕان. زمان له خزمه‌ت پاراستنی ئه‌و پیرۆزییه ئایینی و جادووییه‌دایه و به بڕشتترین ئامێره بۆ به‌رده‌وامیدان به‌م شێوازه فكرییه.\nئه‌وه‌ی له ڕۆمانی "تۆقی عه‌زازیل"دا له هه‌موو شت به‌رچاوتره، گێڕانه‌وه و به‌تایبه‌ت زمانی گێڕانه‌وه‌یه. زمانێك كه نوێنه‌ری ئه‌و دنیا جادوویی و ڕه‌مزاوییه‌یه و له عه‌ینی حاڵیشدا پێكهاته‌یه‌كی نوێی زمانییه بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ئه‌و دنیا ئایینی و فه‌زا میتافیزیكییه. زمان له‌م ڕۆمانه‌دا ماكی سه‌ره‌كی و خاڵێكی پڕ ڕه‌نگامه‌یه بۆ دووان و شرۆڤه‌كردن.\nله‌م ڕۆمانه‌دا ڕاست له‌و كه‌ره‌سته زمانییه كه هه‌موو نه‌سه‌ن و ڕه‌سه‌نه‌كانی زمانێكی سوننه‌تی له‌خۆ گرتووه كه‌ڵك وه‌رگیراوه. یانی به ئامیانێكی به ڕواڵه‌ت سوننه‌تی كه‌ڵك وه‌رگیراوه بۆ گێڕانه‌وه‌یه‌كی مۆدێرن و سه‌یرتر له‌و ڕۆنانی زمانێكی مۆدێرن. ئه‌م شێوازه ئیبتكارییه نموونه‌ی نییه له‌نێو زمانی گێڕانه‌وه‌ی كوردیدا.\nله "تۆقی‌عه‌زازیل"دا، زمانێكی به ته‌واوه‌ت سوننه‌تی كه قه‌ڵای بیر و بڕوایه‌كی سوننه‌تی و محافزه‌كاره و چه‌ندین و چه‌ن ساڵه بڵنگۆ و زاری ئه‌و فكره بووه، ئێستا وه‌ك ئانتی‌تێزێك عه‌مه‌ل ده‌كات بۆ ده‌بڕینی پێكهاته‌یه‌كی ڕیوایه‌تی به ته‌واوه‌ت مۆدێرن. سه‌یر ئه‌وه‌یه كه ئه‌و زمانه به ته‌واوه‌ت محافه‌زه‌كار و سوننه‌تییه وه‌ك دژبه‌رێك له به‌رامبه‌ر خۆیدا كه‌ڵكی لێ وه‌رگیراوه. لێره‌دا زمان دژ به خۆی هه‌ڵده‌گه‌ڕێته‌وه و ده‌بێته ته‌ورێك كه بنه‌ما فكری و ئیدۆئۆلۆژییه‌كانی خۆی له بن دێنێ. زمان له‌و حاڵه‌ته وه‌ستاو و خه‌ساوه جاڕز ده‌بێ و به‌خۆدا دێته‌وه و ده‌بێته زه‌رفێك بۆ ده‌ربڕینێكی نوێ و هه‌ڵگری توخم و ڕوانگه‌یه‌كی نوێیه.\nده‌ق سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی دیالۆگێكه له‌گه‌ڵ مێژووی خۆی هه‌ر وه‌ها دیالۆگێكی به‌رده‌وامه له‌گه‌ڵ ڕابردوو. واتای ده‌قێك ته‌نیا نه‌به‌سراوه‌ته‌وه به نییه‌تی نووسه‌ر و به‌رهه‌مهێنه‌ری ده‌قه‌وه. هه‌رچه‌ندێكی زمان بیهه‌وێ مانا له چوارچێوه‌یه‌كی دیاریكراودا پاوان بكا و دار و له‌له‌ی بۆ دانێ، به‌ڵام هه‌ر ئه‌و مانایانه‌ی وه‌پشت گوێ خراون و حه‌زف كراون سه‌ر هه‌ڵده‌ده‌نه‌وه و به شێوه‌ی وه‌بیرهاتنه‌وه له ناخوداگای خوێنه‌ردا ده‌بووژێنه‌وه و سه‌رهه‌ڵده‌ده‌نه‌وه.\nله ڕۆمانی "تۆقی عه‌زازیل"یشدا هه‌ر وایه و مانای لاوه‌كی به بێ ویستی نووسه‌ر یان به‌رهه‌مهێنه‌ری ده‌ق له زه‌ینی خوێنه‌ر ده‌هاڵێن و لق و وه‌چی لێده‌بێته‌وه. زمان له‌م شێوازه ڕیوایه‌تییه‌دا تووشی هه‌ڵاوه‌سان دێ و به‌بێ ئه‌وه‌ی له‌باری ڕسته‌به‌ندی و فۆرمی زاهیرییه‌وه گۆڕانێكی ئه‌وتۆی به‌سه‌ردا بێ هه‌رجاره و به ژماره‌یه‌ك مه‌عنای نوێ به‌رهه‌مدێنێ.


گۆرگیۆ گیسی ؛ سەرۆکی پارتی چەپ و فراکسیۆنی چەپ لەئەڵمانیا : پەکەکە و یەپەگە بوون لەشەنگال ئێزیدیەکانیان ڕزگارکرد . – WTARIKURD\nگۆرگیۆ گیسی ؛ سەرۆکی پارتی چەپ و فراکسیۆنی چەپ لەئەڵمانیا : پەکەکە و یەپەگە بوون لەشەنگال ئێزیدیەکانیان ڕزگارکرد و پێشمەرگە یەزیدیەکانیان بەجێهێشت بۆ چارەنوسی خۆیان .. لێرەوە داوادەکەم کە ناوی پەکەکە لەلیستی تیرۆر هەڵبگیرێت ، چونکە ئەوە ئەوانن دژی داعش و تیرۆری ئیسلامی دەجەنگن و کەمە نەتەوایەتیەکانیان پاراستووە ..\nلەبەردەم پەڕلەمانی وڵاتەی سەرۆکی پارتی چەپی ئەڵمان ، داوا دەکات پەکەکە لەلیستی تیرۆ دەربهێنرێت ، هەروەها دەڵێت : ئەوە ئەوانن ئێزیدیی و کەمە ئاینییەکانی تریان ڕزگار کرد ، نەک پێشمەرگە . بەڵکوو پێشمەرگە بۆ سودی سیاسی خۆیان یەزیدییەکانیان جێهێشت و ، ڕێگایان چۆڵکرد بۆ هێرشی تیرۆریستان .\nئەمەی خوارەوە وتاری سەرۆکی پارتی چەپ و فراکسیۆنی چەپی ئەڵمانیایە ..\n[gn_media url=”https://www.youtube.com/watch?v=txmK78pTOzI” width=”600″ height=”400″]


هۆكاری دەنگدانی ئەندامانی فراكسیۆنی گۆڕان بە نێچیرڤان بارزانی ئاشكرا دەكرێت\n28/05/2019 نەوا-سەعید عەبدوڵڵا-هەولێر\nفراكسیۆنەكانی نەوەی نوێ، كۆمەڵی ئیسلامی و یەكگرتوی ئیسلامی ئامادەنەبون دەنگ بە كاندیدی پارتی دیموكراتی كوردستان بدەن بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێم. سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕانیش هۆكاری دەنگدانەكەی رونكردەوە.\nلەوبارەیەوە لە پرێس كۆنفرانسێكدا مەم بورهان قانع ئەندامی فراكسیۆنی جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی كوردستان وتی "وەك جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی كوردستان ئەو دانیشتنەی تایبەت كرا بە پرسی سەرۆكی هەرێمی كوردستان بایكۆتمان كرد و نەچوینە ژوورەوە".\nوتیشی "بەهۆی ئەوەی كێشەمان هەبووە، هەروەها تێبینیمان هەبووە تایبەت بە خوێندنەوەی دووەمی رەشنووسی یاسای سەرۆكایەتی هەرێم، بۆیە تێپەڕێنراوە و ئەو میكانیزمەی سەرۆكی هەرێم و مەرجەكانی دەستنیشانكردنی سەرۆكی هەرێم وەك بەرپرسیارێتییەكی مێژویی رەتدەكەینەوە و بەشداری لەو كۆبوونەوەیەدا ناكەین".\nلەلایەن خۆیەوە عەبدولستار مەجید سەرۆكی فراكسیۆنی كۆمەڵی ئیسلامی بۆ رۆژنامەنوسان وتی "بەهۆی ئەوەی مەرجەكانی دەستنیشانكردنی سەرۆكی هەرێم وەك پێویست نەبوون و پاشانیش هیچ بەرپرسیارێتییەكی لەبەردەم پەرلەمان و خەڵكیشدا نییە، بۆیە دەنگمان پێ نەدا".\nرونیشیكردەوە، تێبینییان لەسەر یاساكەش هەبوو، بۆیە كۆمەڵی ئیسلامی كاندیدی بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێمی كوردستان نەبو.\nهەروەها شێركۆ جەودەت سەرۆكی فراكسیۆنی یەگگرتووی ئیسلامی لە پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند، سیستمی حكومڕانی لەهەرێمی كوردستان پەرلەمانی نییە، بۆیە وەك یەكگرتوو كاندیدیان بۆ پۆستی سەرۆكی هەرێم نەبوو، دەنگیشیان بەپرۆسەكە نەدا.\nوتیشی "هیوادارین ئەمڕۆ پێچێكی گرنگ بێت بەرەو گەشەپێدانی هەرێمی كوردستان و بەرەو یەكڕیزی نیشتمانی بەرەو بەرژەوەندی خەڵك و هەڵگردنی ئەو دۆخە كارەساتبارەی، كە ژیان و قوتی خەڵكی كوردستان تێی كەوتوە".\nسەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو راشیگەیاند، هیوادارن ململانێی حزبی لە ئێستا و داهاتوی هەرێم بەرەو ئاقارێكی تەندروست بەرێت و ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵاتیش بەرژەوەندی خەڵكی كوردستان لێ بێكەوێتەوە.\nلەلایەن خۆیەوە عەلی حەمە ساڵح سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان وتی "بەمەبەستی پاراستنی كوردستان لە مەترسییەكان و كاراكردنی یاسای چاكسازی هەرێمی كوردستان، فراكسیۆنی گۆڕان دەنگی بە سەرۆكی هەرێمی كوردستان داوە".\nوتیشی "ناوچە جێناكۆكانی كوردستان لە دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان لە مەترسی گەورەدان، هەروەها ناكۆكی نێوان لایەنە سیاسییەكان مەترسییەكە گەورەتر دەكات، بۆیە دەبێت هەموولایەك كۆك بن بۆئەوەی مەترسییەكان نەهێڵین، بەتایبەتی كە ئێستا ئامادەكاری بۆ سەرژمێری دەكرێت".\nسەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان رونیكردەوە، بابەتی یاسای چاكسازی هەرێمی كوردستان پێویستییەكی حەتمەییە، بۆیە فراكسیۆنی گۆڕان دەنگی بە سەرۆكی هەرێمی كوردستان داوەو رێز لە رێككەوتنەكەی لەگەڵ پارتی دەگرێت.\nعەلی حەمە ساڵح بۆ رۆژنامەنوسان وتی "وابڕیارە تا 20ی مانگی داهاتوو كابینەی تازە رابگەیەنرێت، واتا ناولێنان بۆ سەرۆكی كابینەكە و جێگرەكەی دەستپێدەكات، ئەوەی دەمێنێتەوە، كە بەپێی رێككەوتنەكەیە، بزووتنەوەی گۆڕان پشكی خۆی بەردەكەوێت و كاردەكات بۆئەوەی خزمەتی خەڵكی كوردستان بكات".\nلەبارەی دەستوری هەرێمی كوردستانیشەوە، سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان لەپەرلەمانی كوردستان باسی لەوەكرد، هەوڵی ئەوە دەدەن دەستور بەپێی داخوازییەكان و مافەكانی خەڵكی كوردستان بێت و تێبینییە یاساییەكان، كە لەسەری هەیە، هەمووی چارەسەر بكرێت.


وەزیری دەوڵەتی ئیمارات بۆ کاروباری دەرەوە ئەنوەر قەرقاش\nوەزیری دەوڵەتی ئیمارات بۆ کاروباری دەرەوە ئەنوەر قەرقاش ڕەتی کردەوە وڵاتەکەی سیخوڕی بەسەر وڵاتانی هاوڕێ یاخوود هاوڵاتیانی ئەمەریکی کردبێت لە بەرنامەی سیخوڕی ئەلیکترۆنیدا.\nلە دەرەنجامی لێکۆڵینەوەیەکدا کە ڕۆیتەرز بڵاویکردەوە ئاماژە بەوە دراوە ئیماڕات کۆمەڵێک خانەنشینی ئەمەریکی لە بواری هەواڵگریدا بەکارهێناوە لە ئەرکەکانی سیخوڕی ئەلیکترۆنیدا بۆ سیخوڕیکردن بەسەر وڵاتان و ئۆپۆزسیۆن و چالاکەوانەکانی مافی مرۆڤدا. خانەنشینەکان کە پێشتر ئەفسەری هەواڵگری بوون، لایەنی سەرەکی بوون لەو بەرنامە سیخوڕییەدا کە پێی دەوترێت پڕۆژە ڕیفین.\nئەفسەرانی پێشوی هەواڵگری و بەڵگەنامەکانی بەرنامەکە ئاماژە بەوە دەدەن کە سیخوڕیکردنەکە ئەمەریکییەکانیش و تەلەفونە تایبەتییەکانی کارمەندانی باڵیۆزخانەکانی فەڕەنسا و ئوستڕاڵیا و بەڕیتانیاشی گرتۆتەوە.\nکاتێک ڕۆژنامەنووسان لە نیویۆرک سەبارەت بە پڕۆژەکە پرسیاریان لە قەرقاش کرد، لە وەڵامدا دانینا بەوەدا کە وڵاتەکەی توانای ئەلیکترۆنی هەیە بەڵام ڕەتی کردەوە هاوڵاتیانی ئەمەریکی و وڵاتانی هاوڕێی وڵاتەکەی کردبێتە ئامانج.\nوتیشی " ئێمە لە بەشێکی زۆر قورسی جیهاندا دەژین. پێویستە لەسەرمان پارێزگاری لە خۆمان بکەین. ئێمە وڵاتانی هاوڕێ و هاوڵاتیانی ئەمەریکی ناکەینە ئامانج."\nهەردوو باڵیۆزخانەی فەڕەنسا و بەڕیتانیا لە واشنتن ڕەتیان کردەوە لێدوان بدەن. بە هەمان شێوە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئوستڕاڵیاش ڕەتی کردەوە لێدوان بدات. هەروەها وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکاش بە هەمان شێوە.


◄ Resultaat: Found 338, page 1 of 34 Artikelen per pagina: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📅 07-01-2019 - منداڵێکی ونبووی هەڵەبجە لە قوم دۆزرایەوە Datum & Gebeurtenisen\n👁 Dit item is 6,345 keer bekeken\nباکووری کوردستان - لە 10 گەڕەک و دێ و لادێی ناوچە [ Meer... 👁] ✖ ✖ 16 15 ✔ 99% ✍ H.B. 1-12-2018 21:11:57\n📊 10 هەزار گەشتیار ڕوویان لەهەڵەبجە کردووه Statistieken en enquêtes\n📅 Toegevoegd op Jul 22 2015 10:45PM\n👁 Dit item is 13,766 keer bekeken\nڕۆژنیوز - شرام هەورامی بەگوێرەی ئامارەکانی بەڕ [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 22-7-2015 22:45:52\n📅 16-03-1988 - رۆژی کیمیابارانکردی هەڵەبجە Datum & Gebeurtenisen\n👁 Dit item is 23,522 keer bekeken\nباشووری کوردستان - بۆردوومانکردنی شارۆچکەی هەڵەبج [ Meer... 👁] ✖ ✖ 7 12 ✔ 99% ✍ H.B. 30-8-2010 11:20:45\n📅 16-03-2018 - 30هەمین ساڵڕۆژی کیمیابارانی هەڵەبجە و کۆمەڵکوژیی کورد لە عەفرین لە 56هەمین رۆژیدا Datum & Gebeurtenisen\n📅 Toegevoegd op Mar 16 2018 12:00AM\n👁 Dit item is 9,093 keer bekeken\nباشووری کوردستان - مەراسیمی سیهەمین ساڵیادی تاوان [ Meer... 👁] ✖ ✖ 24 15 ✔ 99% ✍ H.B. 16-3-2018 0:00:00\n📅 16-03-2020 - 32هەمین ساڵڕۆژی کیمیابارانی هەڵەبجە و 3هەمین رۆژی قەدەغەکردنی هاتووچۆ Datum & Gebeurtenisen\n👁 Dit item is 74,283 keer bekeken\nرۆژهەڵاتی کوردستان - هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی کە [ Meer... 👁] ✖ ✖ 33 1 ✔ 99% ✍ H.B. 1-2-2020 15:05:16\n👁 Dit item is 13,190 keer bekeken\n📊 2019 ساڵی ئەنجامدانی پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان دەبێت لە هەڵەبجە Statistieken en enquêtes\n📅 Toegevoegd op Jan 4 2019 4:00PM\nدواڕۆژ، عەلی حەمە سەعید جێگری پارێزگاری هەڵەبجە ئ [ Meer... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ H.B. 4-1-2019 16:00:53\n📊 224 روداوی ئاگرکەوتنەوە زیانی 200 ملیۆن دینار بە هەڵەبجە دەگەیەنێت Statistieken en enquêtes\n📅 Toegevoegd op Jul 25 2017 10:57PM\n👁 Dit item is 6,597 keer bekeken\nدواڕۆژ، عەلی حەمەسەعید لە شەش مانگی رابردوودا لە [ Meer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 25-7-2017 22:57:32\n👫 ئازاد محەمەد - جووتیارە نموونەییەکەی هەڵەبجە Biografie\n📅 Toegevoegd op Dec 28 2020 12:13PM\n👁 Dit item is 698 keer bekeken\n... [ Meer... 👁] ✖ ✖ 5 0 ✔ 74% ✍ H.B. 28-12-2020 12:13:36\n📝 ئازاری هەڵەبجە، لە هەڵەبجەی پڕ ئازاردا Bewijsstukken\n📅 Toegevoegd op Mar 15 2019 9:03PM\n👁 Dit item is 2,237 keer bekeken\nسی و یەک ساڵ تێدەپەڕێ و هێشتاش هەڵەبجە برینی لێدەت [ Meer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 95% ✍ H.B. 15-3-2019 21:03:15\nGerelateerde bestanden 53,164\n| Pagina wordt gegenereerd in: 4,337 seconde(n)!


دەرکەوتنی سێ شت سەبارەت بە کەیوان لە دوائەرکی کاسینیدا | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nخەزەڵوەر ۴, ۲۷۱۸ خەزەڵوەر ۴, ۲۷۱۸ Hojan ئەستێرەناسی و ئاسمانگەڕی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nپێش ئەوەی بۆشاییگەڕی (کاسینی) بۆ ھەمیشە ڕۆبچێتە ھەسارەی کەیوانەوە، سێ سەمەرەی ئەو ھەسارەیەی بۆ ئاشکرا کردین.\nمانگی سێپتەمبەری بوری، پێش ئەوەی کاسینی بۆشاییگەڕ نوقمی ھەسارەی کەیوان ببێت و ئیدی ببێتە خۆڵەمێش، ۲۲ سووڕی کۆتایی بەدەوری ھەسارەکەدا لێدا. لە ئەرکێکدا کە نێوی لێنرابوو(دووماھیی مەزن) کە ئەویش پێش ڕۆچوونی کۆتایی، بە نێوان کۆھسارەکە و ئەڵقەکانیدا چەندین جار دیواودیوی کرد. ئێستا لێکۆڵەران سەرقاڵی لێکۆڵینەوەی داتاکانی ئەو ئەرکەی کاسینین و ھەندێ سەمەرەیان لەمەڕ ھەسارەکە چنگ کەوتووە.\nبواری موگناتیسی کەیوان، بەشێوەیەکی سەیر پانبووەتەوە\nبواری موگناتیسی ھەموی ھەسارەکانی کۆمەڵەی خۆری خۆمان، ھەر یەکە و بەڕادەیەک لاربووەتەوە، بۆنموونە بوارە موگناتیسییەکەی نێپتون، ۴۷ پلە لار بووەتەوە. بەڵام بواری موگناتیسیی کەیوان، ڕاست و قیت بووەتەوە، ئەمە لە کاتێکدایە کە، ئەو بیردۆزانەی ئەمێستامان پێمان دەڵێن؛ بوونی ئەم چەشنە بوارە، ئاستەمە.\nمیشێڵ دۆگھەتی لە کۆلێجی شاھانەی لەندەنەوە دەڵێت: “ئەگەر ھەسارەیەک بوارەکەی لاربوونەوەی نەبێت، ئەوە پێشبینی ئەوەی لێبکە ھێدی ھێدی بوارەکەی کەم ببێتەوە تاوەکوو لەکۆتاییدا لەبەین دەچێت،\nبەڵام لە ئەرکی (دووماھیی مەزن)دا شتگەلی زۆرمان چنگ کەوت و بۆمان دەرکەوت وەھا نییە!”\nئەمە دەکرێت واتای ئەوە بێت، کەیوان جیاواز لە ھەسارەکانی تری کۆمەڵەی خۆری ئێمە، بوارەکەی دروست دەکات. ڕەنگە بوارەکەی لەڕێگەی چەندەھا چینە تەنۆلکەوە- ھاوشێوەی پاژەکانی پیاز- بەرھەم بھێنێت، لەبری ئەوەی لە دروستکردنیدا، تەنھا یەک ناوچەی دیاریکراو وەکار ببات.\nلە نێوان ئەڵقەکانی کەیواندا، شتگەلی زۆر ڕوو دەدەن.\nتەنانەت لە نێو ئەو مەودا شێوەبۆشەی نێوان ڕووی ھەسارەی کەیوان و ئەڵقەکانیدا ھەیە، ڕووداوی فرە ھەن. دۆگھەتی دەڵێت: “لە نێوان ئەڵقەکان و سەرەوەی بەرگەھەواکەی چەشنێک پەیوەندی ھەیە، خۆی تەنیا ئەوەیە، پێمان وانەبوو شتێکی وەھا لەوێدا ڕەگی داکوتا بێت، ھەر بۆیە ئەمە تەواو تووشی سەرسوڕمانی کردین.”\nئەو پەیوەندییەش، لەشێوەی لێشاوێکی ئەلێکترۆندایە، لەنێوان ئەڵقەکان و بەشی سەرەوەی بەرگەھەواکەیدا. دۆگھەتی وتی: “بۆمان ڕوون نییە ھۆکاری بوونیان لەوێدا چییە یاخود بۆچی لەوێن، بەڵام بەئومێدەوەین لەڕێگەی وێکخستنەوەی داتاکانی ئامێرە جوداکانی کاسینییەوە، وەڵامێکمان چنگ بکەوێت.”\nویڵیەم کەرس لەزانکۆی لۆواوە دەڵێت:” بە تەنیا ئەو لێشاوانە باسەکە نین، بەڵکوو پشتێنەیەکی تیشکاوەرییشی لەتەکدایە، کە لەو تەنۆلکە بەوزانەوە سەرچاوە دەگرێت، وا لەنێوان ئەڵقەکان و ھەسارەکەدا قەتیس ماون. ئەم پشتێنە، ھاوشێوەی پشتێنەکانی ڤان ئاڵەنی* زەویین کە بۆ ئەو کەشتیوان و کەشتییە ئاسمانییانەی بەنێویدا ڕادەبوورن، مەترسیدارە.”\nکەرس درێژەی دەداتێ و دەڵێت: ” چون کەیوان لە سیستەمەئەڵقەییەکەی ئاڵۆز ساز بووە، ڕوون نییە ئەم تەنۆلکانە چۆن بەوێدا گەییشتوون، خۆ ناشتوانن لە دەرەوەی ئەم ھێڵەوە تەنۆلکەی بەوزە دەست بخەن، ھەر بۆیە تێگەیشتن لەوەی چۆن ئەم پشتێنەیە دروست بووە، لە تێگەیشتن لە ناوچەگەلی تیشکاوەری ھاوشێوەی ئەمە لەسەر ھەسارەکانی تر ھاوکارمان دەبێت.”\nئەڵقەکانی کەیوان، ھاوتای ۱۸۰۰ ترۆمبێل لە خولەکێکدا، دادەبارێنە نێو ھەسارەکەوە.\nلەنێوان دیوی ناوەوەی ئەڵقەکانی کەیوان و ترۆپکی بەرگەھەواکەیدا، سێڵاوێکی بەخوڕی وردەتەنۆلکەی داباریو ھەیە بۆ نێو ھەسارەکە بەنێوی؛ ئەڵقەباران. کاسینی دۆزییەوە کە لە ھێڵی کەمەرەیدا، ئەڵقەکە بەڕاژەی ۴۵ ھەزار کیلۆگرام لە ھەر چرکەیەکدا تۆز، سەھۆڵ و گاز بۆ نێو ھەسارەکە دادەبارێنێت.\nئەمەش دروست بەرانبەر بە دابارینی ۱۸۰۰ تڕۆمبێلە بۆ نێو ھەسارەکە لە ھەر خولەکێکدا. ئەم داڕژانەی ئەڵقەکە بۆ ناو کۆھسارەکە، مانای ئەوەیە ئەڵقەکانی کەیوان خێراتر لەوەی بیرمان لێدەکردەوە، ون دەبن.\nھەنتەر وایت لە پەیمانگای توێژینەوەی باشوری ڕۆژئاوا لە تێکساس دەڵێت: “ھەرچەندە کە ئەڵقەکان بەزۆری لە بەفری ئاو پێکھاتوون، بەڵام بارانەکە زۆر ھەمەچەشنترە، ئامۆنیا، نایترۆجین، میسان و بگرە تەنۆلکەی ئەندامی ئاڵۆزتریشیان تێدایە. بەمەش دەکرێت بەسەر پێکھاتەی کیمیایی چینە بەرزەکانی کەیوانەوە، کاریگەریی ھەبێت.”\nھۆکاری ئەوەی لەوەپێش ئەو دابارینە بەخوڕە دیار نەبووە، ئەوەیە؛ بەسەر ناوچەیەکی فراواندا دادەبارێت، و لەڕاستیدا ئەمە پتر لە تەمومژێکی تەنکۆڵە ئەچێت وەک لە بارانبارین، تەمومژێک کە ھێندە تەنۆلکەکانی بچوکن، ھەر ناشتوانی بیانبینیت. لەو باوەڕەدا نیم گەر بچیتە ئەوێ و دروست بەسەریشتدا دابارن، هیچ ھەستیان پێبکەیت!”\n*پشتێنەی ڤان ئاڵەن – van allen belt؛ ناوچەیەکی تژیی لە تەنۆلکەی بەوزە و بارگاوییە، کە زۆرینەیان سەرچاوەکەیان خۆرەبایە، ئیدی کێشەھێزی ئەو کۆھسارانە، ئەم تەنۆلکانە بەدەوروبەری خۆیاندا دەھێڵنەوە و قەتیس دەمێنن.\nدووماھیی مەزن- grand finale\nبواری موگناتیسی- magnetic field\nئەڵقەباران- ring rain\nستێرکەڕەشەبا، خۆرەبا-solar wind


کورد و نەتەوەپەرەستی. جەماڵ عەڵیاڵی – Giareng\nکورد و نەتەوەپەرەستی. جەماڵ عەڵیاڵی\nچڕوپڕ بوونی هێرشەکانی داگیرکەر لە لایەک و هەڵکشانی پشتیوانی ناودەوڵەتی لە سەر پرسی کورد لەلایەکیترەوە و بە گشتی ئاڵوگۆڕەکانی ئەو ماوە کورتەی رابوردوو کۆمەڵێک پرسیار دەخوڵقێنێ کە مرۆڤ بە سانایی ناتوانێ خۆی لێ کڕ بکات. هێندێک لەو ئاڵوگۆڕانە پێویستی بە شیکاری نیە بەڵام بەشێک هەن کە جێگەی تێڕامانە. ئەو کورتە نووسراوە بابەتێکە لەسەر هێندێک پرسیار لە ڕوانگەی نووسەرەوە لە دۆخی هەنووکەییدا.\nسەرکەوتنەکانی گەل لە باکوور لە ئاستی سیاسییەوە، چاوپێکەوتنەکانی سەلاحەدین دەمیرتاش دەگەڵ ئامریکاییەکان و ڕووسەکان، سەرکەوتنەکانی ڕۆژئاوای کوردستان لە ئاستی سوپاییەوە لەهەمبەر چەپەڵترین و گڵاوترین دووژمنانی کورد، چەپەڵتر و گڵاوتر لە داگیرکەرانی کوردستان، واتە داعەش، بۆردوومانی گوند و باژێر لە باکووری کوردستان و دەسپێکردنی شەڕێکی جەبهەیی نابەرابەر لە لایەن داگیرکەری تورک و نەتەوەکەمان لە باکوور گوزارە لە ئاڵوگۆڕی جیدی لە ناوچەکە دەدەن. داگیرکەری تورک هەوڵەکانی خۆی بە داگیرکردنی بە ئاشکرایی باشوور زیاتر کردووە، ناردنی زیاتر لە چەند هەزار چەکداری تورک بۆ یارمەتی و راهێنانی پێشمەرگە نیە و هەر کەس تێدەگات کە تورکەکان چ مەبەستێکیان لەوە هەیە. ئەگەر بێتوو لەوناوەدا کە پشتی کورد لە باری سیاسییەوە قایمتر دەبێت، ڕۆژئاوا و باشووری کوردستان تێکبخرێنەوە ئەوە داکەوتنێکی مێژوویی دەبێت بۆ داگیرکەر. لە کاتێکدا کە زڵهێزەکان داوا لە داگیرکەری تورک دەکەن کە شەڕ ڕاگرێ، لە تورکەکان ئەوە داوا دەکەن نەک لە کورد. لە هەمان کاتدا مراد قەرەیلان بە ئاشکرایی دەڵێ کە ئەگەر تورکەکان داخوازی سەربەخۆیی کوردان قەبووڵ نەکەن ئەوکات چ ڕێگەیەکیتر جگە لە سەربەستی و جیابوونەوە نامێنێتەوە. ئەوانە و کۆمەڵێک ڕووداویتر لەو ڕۆژانەی دواییدا نەک هەر مینای سەقامگیربوونی ئاڵوگۆڕی جیدین بەڵکوو جێگەی تێڕامانن.\nهەروەها دەبینین کە دەنگ و رەنگەکانی ناوخۆیی داگیرکەران کە زۆر بە ڕووداوەکانی باکوور و ڕۆژئاوا تەنگاو نەبوون هەر ئەو ڕۆژانە دەنگ و رەنگی داگیرکەران ڕاستەوخۆ لە بڵینگۆکانی خۆیان بڵاو دەکەنەوە. داگیرکەر دەخوازی بەر چاوی گەلەکەمان بگرێ و بە “شتێک” سەرقاڵیان بکات. باشترین ئاتۆ لەو ڕۆژانەدا جگە لە ئالای کوردستان، چیتر نیە، ئەوە دەتوانی لە ڕادەیەکی زۆر لە هەستی نەتەوەیەتی گەلەکەمان کەم بکاتەوە، کێ لەوە زەرەرمەند دەبێت؟ وەکوو ئامادەکاری بۆ وڵامێکی دەقاو دەق، پێویستە بێتەوە بیرمان کە ئەو ئاڵا سێ رەنگە، یەکەم وەک ئاڵای کۆماری سابڵاخ دەچێت و ئاڵای کۆماری سابڵاخ نیە. دووهەم، تا ئێستا نۆێنەرایەتی گشتی نەتەوەی کورد وەکوو ئالای کوردستان هەڵی نەبژاردووە. فەرموون کۆنگرەیەکی نیشتمانی، نەتەویی… هەر ناوێکی دەبێت با ببێت بەڵام گشت لایەنێک لەخۆوە بگرێتەوە(گشت لایەنێکی چاک و خراپ بە ڕای خۆێنەری بەرێزەوە)، ئەو کۆنگرەیە ئەگەر نەک هەر ئەو ئاڵایە، تەنانەت ئەگەر تیتۆڵە جاوێکی هەڵبژارت با ئەوە ببێتە بە ئاڵای کوردستان، خۆ لەوە زەحمەتتر نیە! کاتێک لە بەر شەڕی ئاڵا یاخود هەر ئاتۆیەکی لەو سات و کاتەدا لاوەکی، ئاگامان لە شەڕی مان و نەمانی گەلەکەمان لە باکوور و ڕۆژئاوا نیە، کێ لەوە زەرەرمەند دەبێت؟ کێ لە یەکگرتنەوەی ژێئۆپۆلیتیکی باشوور و ڕۆژئاوا زەرەرمەند دەبێت؟\nمێژوو چاک و خراپ لێک هەڵداوێرێ، کردەوەی باش و خەراپیش هەر لەو شێوازە. ئەگەر هەرێمەکانی هەولێر و سولەیمانی لە باشوور نەتوانن ئەوڕۆ دەگەڵ ئەو ئاڵوگۆرانە خۆیان تەبا بکەن ئەوکات بە یەکجاری حوکمی سیاسی لەسێدارەدانی خۆیان مۆر کردووە! ڕۆژهەڵاتی کوردستان تایبەتمەندی خۆی هەیە، یەک لەو تایبەتمەندییانە ئەوەیە کە سازەکانی سیاسی سەلماندوویانە کە تا ئێستا نەیانتوانیوە خۆیان لە گیژئاوی ڕاستییەکاندا ببیننەوە و هەر ئەوەش ئەوانی بۆ داگیرکەر “بێ زەرە” کردووە، ئەی نابینن کە داگیرکەری ئێرانی لە ئاستی وان بێ دەنگە؟ بۆ ئەوەی کە کۆمەڵی گەنج و نیشتمانپەروەری ناو ریزی ئەوان لە خۆی ئاڵۆز نەکات. کێ لەوە زەرەرمەند دەبێت؟\nئەوەی کە خۆێنەری بەرێز بارزانی بە سەرۆکی خۆی قەبووڵە یاخود نا، ئەوەی کە خۆێنەری بەرێز ئۆجەلانی بە سەرۆکی خۆی قەبووڵە یاخود نا، ئەوە کێشەی خۆێنەری بەرێزە. بەڵام هەر کوردێکی خاوەن هەستی نەتەوەپەرەستی مافی خۆیەتی کە کورد بوونی کەسایەتی و سازەی کوردی بخاتە ژێر پرسیار کاتێک کەسایەتی و سازە بە بلۆێری داگیرکەران داوەت بگێڕێ. پێویستە لە دۆخی هەستیاری هەنووکەییدا دەنگ و هەستی گشتمان بخەینە پاڵ باکور و ڕۆژئاوا. ئەمڕۆ ئیتر کاتی ئەوەیە کە ئاوازەی “یان کوردستان یان نەمان” لە گۆێچکەی نەتەوەکەماندا چپە بکات و لایەلایەی سەر بێشکە بۆ ڕۆڵەکانی بن گڵکۆ بخۆێنێتەوە.


چۆنیەتی چارەسەرکردنى قڵیشانى پێ - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nقڵیشانى پێ کە تووشی پاژنەی پێکان دەبێت، دەبێتە هۆی وشکبوون و درزبوونی پێستی ئەو شوێنە، بەڵام هەندێکجار درزەکان هێندە قووڵن، ئازار دروست دەکەن و بەو هۆیەشەوە کەسی تووشبوو ناتوانێت لەسەر پێکانى بوەستێت، لێرەدا ڕێگاکانى چارەسەرکردنى قڵیشانى پێتان بۆ دەخەینەڕوو:\n• پێویستە هەمیشە گرنگى بە شێدارکردنى پێکانت بدەیت و بە کرێم و ڕۆنی سروشتی چەوریان بکەیت.\n• زۆر گرنگە بە بەردەوامى ئەو میوە و سەوزانە بخۆیت کە ڤیتامین ئی لە خۆدەگرن، وەک قەیسی و برۆکلی و مەعدەنووس و ئەڤۆکادۆ.\n• هەرگیز قاچەکانت بە ئاوى گەرم مەشۆ، چونکە ڕۆنە سروشتییەکانیان لێدەکاتەوە و تووشی قڵیشانیان دەکات.\n• ڕۆژانە بڕی پێویست لە ئاو بخۆرەوە.\n• قاچەکانت بۆ ماوەى ١٥ خولەک بخەرە ناو تەشتێکەوە کە ئاو و ئاوى لیمۆی تێکرابێت.\n• بە ڤازلین پاژنەی پێکانت چەور بکە، سەرەتا بە بەردی زبر (بەردى گەرماو) پاژنەی پێت هەڵبکڕێنە و دواتر ڤازلینەکەى لێبدە و با بە درێژایی شەو پێوەی بمێنێتەوە.


بەنداوی عوزێم تەنیا 20٪ی ئاوی تێدایە\n2021-11-24 1841 جار\nبەڕێوەبەری بەنداوی عوزێم رایدەگەیێنێت، کۆگاکردنی ئاوی بەنداوی عوزێم بەشێوەیەک کەمیکردووە، ئێستا تەنیا 20٪ لە ئاستی توانای خۆیدا، ئاوی کۆگاکراوی تێدایە. هاوکات هۆشداریش لەبارەی بەردەوامیی دۆخەکە دەدات و دەڵێت، ناوچەکە رووبەڕووی کارەسات دەبێتەوە.\nعەبدولجەبار ئەحمەد شیاع عوبەیدی، بەڕێوەبەری بەنداوی عوزێم رایگەیاند، ئێستا بڕی ئاوی کۆگاکراو لە بەنداوی عوزێم 364 ملیۆن مەتر سێجایە، لەکاتێکدا توانای کۆگاکردنی ملیارێک و 500 ملیۆن مەتر سێجای هەیە. کەمبوونەوەی ئاوی کۆگاکراوی بەنداوەکە بەشێوەیەکە، گەیشتووەتە نزیکەی 20٪ی توانای ئاوی کۆگاکراوی خۆی.\nبەنداوی عوزێم، دەکەوێتە سەر رووباری عوزێم بە دووری 133 کلیۆمەتر لە باکووری رۆژهەڵاتی بەغدا، دەکەوێتە سنووری پارێزگای دیالە.\nبەڕێوەبەری بەنداوەکە باس لەوەدەکات، بەهۆی کەمیی ئاوی کۆگاکراو، وەزارەتی کشتوکاڵ پلانی کشتوکاڵی ئەو وەرزەی دیاری نەکردووە، ئەو ئاوەشی کە تێیدایە تەنیا بۆ خواردنەوە بەکاردەهێنرێت، بۆیە دۆخی ئاو زۆر سەخت و دژوارە.\nعەبدولجەبار عوبەیدی ئاماژەی بەوەشکرد، دانیشتووانی ناحیەکە بۆ کشتوکاڵکردن 100٪ پشت بەو ئاوە دەبەستن، هیچ سەرچاوەیەکی دیکەش بۆ ئاوی خواردنەوە نییە، بەتایبەتی لێدانی بیر بۆ دابینکردنی ئاوی خواردنەوە لەو ناوچایەدا سەرکەوتوو نابێت. بۆیە ئەگەر دۆخەکە بەم شێوەیە بێ بارانی بێت، ئەوا دۆخێکی کارەساتبار دروست دەبێت لە رووی ئابووری و بژێوییەوە.\nبەنداوی عوزێم لە ساڵی 1999 دروستکراوە، بۆ یەکەمین جار لە دوای دروستکردنییەوە، لە 17ی نیسانی ساڵی 2019 بەنداوەکە پڕئاو و سەرڕێژ بوو، دوای ئەوەی نزیکەی ملیارێک و 600 ملیۆن مەتر سێجا ئاوی تێدا کۆگاکرا.\nزارا...ڕانەکردن لە چارەنووس و گەڕاندنەوە شکۆ بۆ باوەڕ\nئدریس نێچیرڤان بارزانی،بە بڕی ٣٩ ملیار دینار پشكەكانی لە بانكی نێودەوڵەتی كوردستان دەفرۆشێت