نەبەز گۆران: گەریدەیەكی ناو مێژوو. – WTARIKURD\nمن نازانم كڵێشەیی بنووسم، ناشزانم بەو زمانە حیزبی و بەیاننامەییە قسە لەسەر رووداوێك، یان كارەكتەرێكی سیاسیی بكەم. كاتێك كە مێژووی كورد دەخوێنمەوە، لەناو ئەم مێژووەدا كۆمەڵێك كارەكتەری تێدایە، ئەم كارەكتەرانە جێگای هەڵوەستە لەسەركردنن.\nتەنها نمونەیەك: بیركەوە لە كۆتایی پەنجاكان و نزیك ساڵانی سەرەتای شەستەكاندا، ئەم پیاوە (مام جەلال) تەمەنی نەگەیشتووەتە سەروی بیست و پێنج ساڵ، لە كوێرە دێكی ئەو بناری هەیبەتسوڵتانەوە هاتووە، خۆی گەیاندوەتە گەورەترین سەركردەی عەرەب، (جەمال عەبدولناسر) تا وای لێبكات پاڵپشتی دۆزی كورد بكات! هەرچەند بیر لەو تەمەنەو ئەو جوڵەیە دەكەیتەوە و بەراوردی دەكەیت بەتەمەنی خۆت و هاوتەمەنەكانی خۆی، ناتوانیت ستایشی ئەو جوڵەیەی نەكەیت. كاتێكیش لەگەڵ چینێكی رۆشنبیری ناو حیزب دەستدەكات بە جوڵە، هەموو ئەوانەی لەگەڵی دەبن بەتەمەن لەخۆی گەورەترن، ئەما دەنگی ئەم و ناوی ئەم و رەنگی ئەم، لەهەموو ئەوانە گەورەترە!\n(جوانترین شتی ئەم سەركردەیە ئەوەیە، بە درێژایی پەنجا ساڵ تەمەنی سیاسیی، ئازاری رەخنەگرێك، نووسەرێك، رۆژنامەنووسێكی نەدا و هەمیشەش دۆستیانبوو. لەوەشگرنگتر بەردەوام ئامۆژگاری یەكێتییەكانی دەكرد رێزی رەخنەبگرن و رەخنە بە رەخنە جواب بدەنەوە.)\nبیرمە لەسەرەتای رۆژنامەی هاوڵاتیدابووین(فەرهاد پیرباڵ) نۆڤڵێتیكی نووسی، نۆڤڵێتەكەی هەرایەكی زۆری نایەوە. بەتایبەت پێشمەرگە دێرینەكانی یەكێتیی زۆر بەتوندی هەرەشەیان لە (فەرهاد پیرباڵ) دەكرد، چونكە لەو نۆڤڵێتەدا بە شێوەیەكی خەنجەر ئاسا دابووی لە رۆحی شۆرش. كە (مام جەلال) بەمەی زانیبوو، یەك وتاری لەسەر (فەرهاد پیرباڵ) نووسی و بەرگریلێكرد. بەیانی زوو وتارەكەم بینی، لە نووسینگەكەی خۆمان تەلەفۆنم بۆ (فەرهاد پیرباڵ) كرد، دیاربوو لەكڵاسدا وانەی دەوتەوە، باسی وتارەكەم بۆكرد. (فەرهاد) وتی: ” ئەو پیاوە لە شاخیش هەروابووە، چونكە خۆی ئەهلی كتێبە، تێدەگات لە رەخنە.”\nچیرۆكی زۆری هەیە لەسەر بەرگریكردن لە رەخنەگران. چیرۆكی زۆری هەیە لەبارەی نوكتەوە. وەك نزیكەكانی باسیدەكەن جگە لەوەی (رشتەی مرواری) خوێندوەتەوە، گەر خۆی نوكتەكانی بنووسرێنەوە رشتەی مراورییەكی سەردەمی خۆیەتی. (جیاواز لەوەی ئێمەمانان هەمیشە رەخنەمان هەبووە لەسەر ئەدا سیاسییەكەی و بەروونیش نووسیومانە.) بەڵام هەرگیز رۆژێك لەرۆژان كەسمان هەستمان بەوە نەكردووە مەترسی بێت بۆسەر ژیانمان وەك ئەوانی تری هاوخەباتی. لەهەر حاڵەتێكیشدا هەست بە مەترسییەك كرابێت ئەوی لێئاگاداربووبێت، ئەو مەترسیە رەویوەتەوە.\nسەركردەیەك نەبوو كێشەی لەگەڵ وشەو نارەزایەتی هەبێت. كێشەی لەگەڵ رەخنەگر و رۆشنبیران هەبێت. سەركردەیەك بوو بروای بە كۆمەڵێك پرنسیب هەبوو، ئەم بروایانەی وایانلێكردبوو دەیتوانی زۆر بەئاسانی كێشەی سیاسیی و نارەزایەتی و رەخنە چارەبكات. كاتێك مێژووەكەی دەخوێنیتەوە، وەك گەریدەیەك بەردەوام بەشوێن ئەو بڕوایانەدا رۆیشتووە بوون بە بنەما لای خۆی بۆ دەسكاریكردنی سەردەمێك. لە كتێبە مێژووییەكاندا دەردەكەوێت، نە لەشوێنێكدا هەست بە ماندوویەتی دەكات، نە لەشوێنێكدا وەستاوە و خۆی بە بینەر بچێوێنێت، تەنانەت لەخراپترین دۆخە مێژوویەكاندا باسی هیوای كردوە!\nبەشێكی بنەرەتی ئەم مێژووە تازەیەی پەنجاساڵی رابردووە پەیوەندی بە (مام جەلال)ەوە هەیە. ئیدی لەكوێدا سەركەوتووە و لەكوێدا وەستاوە، ئەوەیان ئەركی مێژووە دیمەنەكان بگوازێتەوە. كاتێكیش ئەم سیستەمی حوكومرانییە كوردییە دروست دەبێت، بێگومان دەستێكی باڵای (مام جەلال)ی تێدایە. هەموو ئەو رەخنانەشی لەسەری دەگیران پەیوەندی بەم سیستەمی حوكمرانییەوە بوو، ئەما ئەو وەك خۆی قبوڵی دەكردن. جارێكیان بە كۆمەڵێك رەخنەگری وتبوو:” هەموو رەخنەكانتان لەسەر منی دەنووسن دەخوێنمەوە، بەڵام مەجالم نییە جواب بدەمەوە، بۆیە بانگم كردوون تا لێرە رووبەروو رەخنەم لێبگرن و گوێ لە جوابی منیش بگرن.”\nمن نازانم سفرەكەی ئەو چۆن بووە، لێ چیرۆكی زۆر لەسەر سفرەكەی باسدەكرێت. لەهەمووی سەیرتر بەردەوام سفرەی وەك شوێنێك بۆ ئاشتبوونەوە، بۆ پێكەوە ژیان و كاركردن بەكار هێناوە. هەرچۆن سفرە یەكەم بنەمای كۆكردنەوەی خێزانە لەروی كۆمەڵایەتییەوە، سفرەكەی ئەویش بووە بە چیرۆكێكی سیاسیی و بووە بە دەوارێك بۆ كۆكردنەوەی هێز و كەسە ناكۆكەكان. كاتێك سفرەی راخستووە، تەنها سفرە لەپێناو خوان نەبووە، لەپێناو كۆكردنەوەی دوو شوێن یان دوو كەسی ناكۆك بووە. لەناو سیاسییەكانی هاوتەمەن و هاوبیری ئەودا، تەنها ئەوە سفرەی وەك چەترێك بۆ كۆكردنەوەی ناكۆكی بەكارهێناوە. وەك سەركردەیەك هیچكام لەنەوەی پاش خۆی و لەنەوەی ئێمە و نەوەی دوای ئێمەش، ناتوانێت نكۆڵی لە كاریگەری ئەم پیاوە بكات لەسەر مێژوو. ( هەموومان دەتوانین رەخنە لە كارە سیاسییەكانی بگرین.) ئەما ناتوانین شوێن پەنجەكانی لەناو ئەو مێژووەدا فەرامۆش بكەین. پێدەچێت ئەم سەردەمەی ئێمە ئەو سەردەمەبێت كە پیاوەكانی ناو مێژوو ژیان بەجێبهێڵن. وەك خوێنەرێكی مێژووی كورد، نامەوێت بەشێكبم لە دەڵتەنگكردنی خەڵك، هەرچۆن ناشتوانم بەشێك بم لە دڵدانەوەی خەڵك. بەڵام بەسروشتی خوێنەرێكی مێژوو دەمەوێت بڵێم:\n(مام جەلال) گەریدەیەك بوو بەهەموو ئاڵوگۆڕە سیاسییەكانییەوە، گەریدەیەكی كورد بوو. بەشوێن شوناسێكدا دەگەرا ئەو شوناسە ناوی كوردبوو. ئامادەبوونی ئەو لەهەرشوێنێك ئامادەبوونی كوردێك بوو. ئێمەی كورد لەبەر ئەوەی هێشتا شوناكەسەمان لە مەترسیدایە، كاتێك كە سەركردەیەكی كورد جێمان دێڵێت، بەهەموو جیاوازییەكانەوە لەشوێنی خۆمانەوە هەست بە جیابوونەوەی بەشێك لەو شوناسە دەكەین.


بەرپرسێکی ئێرانی: ئێران تا 10 رۆژی دیکە دەرمانی کۆڤید-19 رەوانەی بازاڕ ئەکات\n21/3/2020 03:01 PM\nسەرۆکی رێکخراوی خواردن و دەرمانی ئێران رایگەیاند "دەرمانی تێکەڵاویی ئێرانی" بۆ چارەسەرکردنی کۆڤید-19 هەفتەیەک بۆ 10 رۆژی دیکە رەوانەی بازاڕ ئەکرێت. "محەمەدرەزا شانەساز" ئەم هەواڵەی راگەیاند و گوتی: مەوادی سەرەتایی بۆ بەرهەمهێنانی ئەم دەرمانە رۆژی رابردوو گەیشۆتە دەستمان.\nبە گوتەی "شانەساز" رەوتی بەرهەمهێنانی ئەم دەرمانە ئێرانییە دەستی پێکردووە و لەرۆژانی داهاتوودا ئەم دەرمانه ئاراستەی تووشبووانی کۆرۆنا لەم وڵاتە ئەکرێت. ئەم بەرپرسە سەبارەت بە چۆنیەتی تێکڵاوبوونی ئەم دەرمانه، کۆمپانیای بەرهەمهێنەر و چۆنیەتی دابەشکردنی و هەروەها نرخەکەی هیچ زانیارییەکی نەخستۆتە روو.\nپەرەپێدان، تاقیکاری و بەرهەمهێنانی دەرمان، ئەویش بۆ نەخۆشییەکی نەناسراوی وەکو کۆڤید-19 پرۆسەیەکی دریژماوەیە. بەم حاڵەوە سەرۆکی رێکخراوی خواردن و دەرمانی ئێران هیچ لێدوانێکی سەبارەت بە چۆنیەتی تاقیکاری و کاریگەریی ئەم دەرمانه تێکەڵاوە نەداوە و تەنها ئاماژەی بەوە کردووە کە "تاقیکارییە پێویستەکان بۆ ئەم دەرمانه ئەنجام دراوە و لایەنی پەیوەندیدار مۆڵەتی پێداوە."\nبەپێی دوایین ئاماری وەزارەتی تەندروستی ئێران، تا نیوەڕۆی ئەمڕۆ (شەممە، 21ـی 3) ژمارەی تووشبووان بە کۆڤید-19 لەم وڵاتە گەیشتۆتە 20610 کەس و تا ئێستا 1556 کەس گیانیان لەدەستداوە.


په‌ره‌سه‌ندنی شه‌ڕی ناوخۆیی له تورکیا: چ لایه‌نێک به‌رپرسیاره؟\nدوکتور کرمانج گوندی\n"په‌که‌که به هه‌مان ستراتیژی و عه‌قڵیه‌تی خه‌باتی شاخ له شار خه‌بات ده‌کات و بویه ده‌بێت به نسبه‌تی ئه‌وه‌ی ئێستا له باکوری کوردستان روده‌دات به‌رپرسیار بێت."\n"سیسته‌می سیاسی تورکیا له سه‌ر بنه‌مای نکۆڵی گه‌لی کورد دامه‌زراوه و ئالی ناسیونالیستی تورکیا ئێستاش هه‌مان بیرۆکه‌ی که‌مالیسم په‌یرو ده‌کات."\nچوار ڕۆژ دوای ته‌قینه‌وه‌که‌ی ڕۆژی یه‌ک شه‌مه له ئانکارا، گرووپێکی کورد ناسراو به "ته‌یره‌کانی ئازادی کوردستان" به‌رپرسیاره‌تی ئه‌م ته‌قینه‌وه‌یان به ئه‌ستۆ گرت. تاک پێشتریش به‌پرسیاره‌تی ته‌قینه‌وه‌که‌ی 17ی مانگی ڕابردووی ئانکارای وه‌ئه‌ستۆ گرتبوو.\nدوو ته‌قینه‌وه له ئانکارا له که‌متر له یه‌ک مانگدا له لایه‌ن هێزێکی کوردییه‌وه و له به‌رامبه‌ردا زیاتر له سێ مانگ درێژه‌کێشانی هێرشه‌کانی حکومه‌تی تورکیا بۆ سه‌ر شاره کوردنشینه‌کانی ئه‌و وڵاته و کوژرانی 300 هاووڵاتی کورد چ مانایه‌کی هه‌یه؟\nئایا تورکیا خه‌ریکه به ته‌واوی ده‌چێته ئاقاری شه‌ڕێکی ناوخۆیی یه‌وه؟ ده‌سه‌ڵاتدارانی حکومه‌تی تورکیا و به تایبه‌ت پارتی داد و گه‌شه‌پێدان چه‌ند ئاماده‌یه سیاسه‌ته‌کانی خۆی وا بگۆڕێت که مه‌ترسی په‌ره‌سه‌ندنی شه‌ڕی ناوخۆیی که‌م بێته‌وه؟\nهه‌ندێک له چاودێرانی سیاسی له سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌ن که جگه له ئه‌وه‌ی پێویسته به‌رپرسیاره‌تی سه‌ره‌کی ئه‌م ڕه‌وشه‌ی ئێستای تورکیا بگه‌ڕێنینه‌وه بۆ پارتی ده‌سه‌ڵاتدار له ئه‌م وڵاته، به‌ڵام له هه‌مان کاتدا پێویسته لایه‌نی کوردیش واتا په‌که‌که به نیسبه‌تی شێوه‌ی سیاسه‌تکردنی خۆیان له ئه‌م پێوه‌ندییه‌دا به‌رپرسیاربن.\nیه‌ک له ئه‌و پرسیارانه ئه‌وه‌یه که ئایا گوازتنه‌وه‌ی خه‌باتی شاخ بۆ شار بێ گۆڕینی ستراتژی، نه‌بوه‌ته هۆی دروست بوونی ئه‌م ره‌وشه یان لانی که‌م کاریگه‌ری له سه‌ر خراپتر بوونی ڕه‌وشه‌که له ناوچه کوردنشینه‌کانی تورکیا نه‌بووه؟\nله پرۆگرامی "هه‌لۆ واشنگتن"ی ئه‌مڕۆ دا، له وتووێژ له‌گه‌ڵ به‌ڕێزان دوکتور کرمانج گوندی، مامۆستای زانکۆی ولایه‌تی تێنێسی له ئه‌مه‌ریکا و کاکشار ئۆره‌مار، نووسه‌ر و ڕۆژنامه‌نووس له هه‌رێمی کوردستان پرسی ئه‌گه‌ری په‌ره‌سه‌ندنی شه‌ڕی ناوخۆیی له تورکیا و به‌رپرسیاریه‌ته‌که‌یمان تاوتۆ کردوه.\nهه‌لو واشنگتۆن: په‌ره‌سه‌ندنی شه‌ڕی ناوخۆیی له تورکیا: چ لایه‌نێک به‌رپرسیاره؟


گۆڕان داوا لە حكومەتی هەرێم و عێراق دەكات پابەندبن بە یاسای بودجەوە\nوتەبێژی رەسمی بزوتنەوەی گۆڕان داوا لەهەردو حكومەتی هەرێم و حكومەتی عێراق دەكات بابەندبن بە یاسای بودجەوە لەپێناو ژیان و گوزەرانی موچەخۆران و خەڵك. دەشڵێت، پەسەندكردنی بوجە، بەرهەم یەكڕیزی لایەنە كوردستانییەكان و پشتیوانی نوێنەرانی كوردو تیمی دانوستانكاری حكومەتی هەرێم بەتایبەت هەوڵە بەردەوامەكانی وەزیری دارایی حكومەتی هەرێمە.\nئاوێنە: دلێرعەبدولخالق، وتەبێژی رەسمی بزوتنەوەی گۆڕان، ئەمشەو پێنجشەممە، لە لێدوانێكی نوسراودا رایگەیاند، پەسەندكردنی بودجە عێراق بە سەرەتاییەکی دڵخۆشکەر دەزانین بۆ باشکردنى پەیوەندیەکانى نێوان هەولێر و بەغدا لەسەر بنەمای رێزگرتن لە پابەندبونە دەستورییەکان.\nوتوشیەتی"پەسەندکردنی یاسایی بودجەی فیدڕاڵی، بەرهەمى یەکڕیزى لایەنە کوردستانیەکان و پشتیوانی نوێنەرانی کورد و، تیمى دانوستانى حکومەتى هەرێمى کوردستانە. بەتایبەت ھەوڵە بەردەوامەکانی وەزیرى دارایى و ئابورى حکومەتی ھەرێم کە بناغەى ئەم رێککەوتنە بەشێک بوە لە پڕۆژەى رێککەوتنى بودجەى فیدڕاڵى بۆ ساڵى 2020."\nوتەبێژی گۆڕان وتوشیەتی"ئێمە لەکاتێکدا لەگەڵ جێبەجێ کردنى تەواوى ماددە و بڕگەکانى رێککەوتنى نێوان هەولێر و بەغداین، داوا دەکەین هەردو حکومەتى هەرێم و فیدڕاڵ پابەندبن بە یاساى بودجەوە، لەپێناو ژیان و گوزەرانى موچەخۆران و خەڵک."\nهەروەها بزوتنەوەی گۆڕان جەختی لەسەر سەرپێخستنى چاکسازى گشتگیر و گەڕانەوەى سەرجەم داهاتەکان بۆ خەزێنەى حکومەتى هەرێم كردۆتەوە بەشێوەیەک ئەم ھەنگاوانە ببنە فاکتەری نەهشێتنى لێبڕینى موچەى فەرمانبەرانى هەرێم.\nلێدوانێک لە وتەبێژى فەرمى بزوتنەوەى گۆڕانەوە\nدواى پەسەندکردنى بودجەى فیدڕاڵى عێراق بۆ ساڵى (2021)، ئێمە لە بزوتنەوەى گۆڕان ئەم هەنگاوە بە سەرەتاییەکی دڵخۆشکەر دەزانین بۆ باشکردنى پەیوەندیەکانى نێوان هەولێر و بەغدا لەسەر بنەمای رێزگرتن لە پابەندبونە دەستوریەکان.\nلە ماوەى رابردودا، هەمیشە جەختمان لەسەر رێککەوتن لەگەڵ حکومەتى ئیتیحادى کردوەتەوە، ئێستا کە بە هەوڵى هەمو لایەک رێککەوتنێکى هاوسەنگ هاتوەتەدى و سەرەتایەکى نوێیە لە مامەڵەى دارایى و سیاسی لەگەڵ بەغدا، پێویستە هەمو لایەک بەرژەوەندیە باڵاکانى هاوڵاتیانى هەرێمى کوردستان بخەنە پێش بەرژەوەندییە حیزبی و کەسیەکان.\nپەسەندکردنی یاسایی بودجەی فیدڕاڵی، بەرهەمى یەکڕیزى لایەنە کوردستانیەکان و پشتیوانی نوێنەرانی کورد و، تیمى دانوستانى حکومەتى هەرێمى کوردستانە. بەتایبەت ھەوڵە بەردەوامەکانی وەزیرى دارایى و ئابورى حکومەتی ھەرێم کە بناغەى ئەم رێککەوتنە بەشێک بوە لە پڕۆژەى رێککەوتنى بودجەى فیدڕاڵى بۆ ساڵى (2020).\nئێمە لەکاتێکدا لەگەڵ جێبەجێ کردنى تەواوى ماددە و بڕگەکانى رێککەوتنى نێوان هەولێر و بەغداین، داوا دەکەین هەردو حکومەتى هەرێم و فیدڕاڵ پابەندبن بە یاساى بودجەوە، لەپێناو ژیان و گوزەرانى موچەخۆران و خەڵک.\nبۆ حکومەتى هەرێمى کوردستانیش جەخت لەسەر سەرپێخستنى چاکسازى گشتگیر و گەڕانەوەى سەرجەم داهاتەکان بۆ خەزێنەى حکومەتى هەرێم دەکەینەوە، بەشێوەیەک ئەم ھەنگاوانە ببنە فاکتەری نەهشێتنى لێبڕینى موچەى فەرمانبەرانى هەرێم.


مرۆڤ و کتێب\nکتێب کەرەستەیەکی بێ گیانە . بەڵام زمانێکی کاریگەرە . کەڵەکە بوونی سامانێکی زۆر لەمێشکی مرۆڤەوە لەڕووی زانست و عیلمەوە لەخۆی دەگرێت .مێشک پێویستی بەئاودانە . بۆدوورکەوتنەوە لەسیستی و بێ هێزی و لاوازی . ئەم ئاودانەی مێشک لەڕێگای خوێندنەوەی کتێب دێتە ئاراوە .\nخوێندنەوە بەو مانایە دێت کەنێوان مرۆڤ و مرۆڤ ، مرۆڤ و دەق ، مرۆڤ و دوونیایە .\nخوێندنەوە بەهەموو لایەنەکانەوە وەک ئاینی ، فەلسەفە ، دەروونی ، کۆمەڵایەتی ، مێژوو ، ئەدەب ، سیاسی ، ئابوری ، پیشەسازی ... هتد\nگرنگن بۆگەشەی تاک لەکۆمەڵگا کەهەموو لایەنەکانی لەخۆ دەگرێت . وەک لایەنی تەندروستی و خێزان و ڕوحی و کۆمەڵایەتی و گەشەو پێشکەوتنی ژیان .\nئاستی ڕۆشنبیریەتی هەرتاکێک لەڕێگای خوێند نەوەیە .\nبێ شک و گومان هەرنەتەوەیەک ئاستی خوێندنەوەی زۆرو بەهێز بوو . تاکەکانی ئەو کۆمەڵگای دۆست و هاوڕێی کتێب بوون . ئاوا مردن و سیستی ئەو نەتەوەیە ئەستەمە.\nخوێندنەوە پشت بەزۆری و کەمی نابەستێت .پشت بەجیاکردنەوەوجێ بەجێ کردنی خوێندنەوەکە دەبەستێت .\nوەر گێڕانی بۆڕەفتاری گونجاوو باش دەبەستێت .خۆپەڕینەوەیە لەڕووبارێکی تیژو بەهێز دەبەستێت .\nخوێند نەوە تێکەڵ بوونی ڕووحی مرۆڤە لەگەڵ کتێب و دەست نوسەکان و هەڵمژینی هەناسەیەکی خۆش بەختیە و خواردنێکی ڕووحی و عەقڵی مرۆڤە .\nبۆیە جیمیس شیرلی دەڵێت :\n(خۆشترین و کاتەکانی ژیانم ، ئەوکاتانە بوو . کەلەنێو کتێبەکانم بەسەرم بردن .)\nکەواتە خوێندنەوەی کتێب ڕۆڵ و کاریگەری ئەرێنی لەسەر تاک درووست دەکات و بەرگێکی نوێ بەسەر بیرکردنەوەو عەقڵی مرۆڤدا دەبەخشێت .\nسودو گرنگی کتێب جیە ؟؟\n١- خوێندنەوە دەبێتە هۆی فران کردنی زوخاوی مێشکی مرۆڤ . بەو ڕادەیەی مێشکی مرۆڤ دەکاتەوە . لەچەق بەستووی ڕزگاری دەکات.\nخوێندنەوە هۆکارە کەمرۆڤ بەرەو ئەو ڕووناکیە ببات . تێڕوانینێکی ڕاستەوخۆیانەی بۆبابەت و دەورو بەری هەبێت . بەجۆرێک دەتوانێت خوێندنەوەیەکی وورد بۆخودی خۆی و دەوروبەر بکات .\n٢-خوێندنەوەی کتێب شکاندنی قوفڵی زمانە.\nبەو ڕادەیەی زمان دەکاتەوە ، کەتوانای قسەکردنی هەبێت لەهەموو کات و بارە دۆخێکدا . بێ گومان مرۆڤی خوێنەر ئاست و توانای قسەکردنیان بەهێزترە لەوکەسانەی خوێنەر نین .\n٣- کەڵەکە بوونی زانیاری یەکێکە لەخاڵە هەر گرنگەکانی خوێندنەوە . مرۆڤ لەڕێگای خوێندنەوە دەتوانێت خۆی پڕ چەک بکات لەزانیاری و عیلم .\n٤- بەنەریتێکی جوان و کاریگەر دادەنرێت . بۆهاندانی مرۆڤ بۆفێربوونی زمانی تازە ، مرۆڤ لەڕێی خوێندنەوە دەتوانێت هەنگاو بنێت و حەزو ئارەزووی بۆزمانی تری بیانی لەناخیدا سەر هەڵبدات و فێری زمانی تر ببێت .\n٥_ زاڵ بوونی بەسەر بەر بەستەکانی ژیان و ئاڕاستەکردنی کێشەکانی بەرەو چارەسەر کردن .تێگەیشتنی لەبەرزو نزمیەکانی ژیان و پەڕینەوەی لەتەم و مژی واقیعەکانی ژیان ، ئــەم پێگەیاندنەش لەڕێگای خوێندنەوەی کتێب دێتە ئاراوە . سەرکەوتن بەهەورازێکی سەختدا و گەیشتن بەلوتکەی چیاکە ، پێویستی بەبیرکردنەوەیەکی جوانەو سەرکەوتوانەیە . ئەم بیرکردنەوەش لەئەنجامی خوێندنەوەی پەڕەی کتێب دێتە ئاراوە.\nمەرج نیە خوێنەر تەنیا لەبوارەکەی خۆی بخوێنێتەوە. کە کام بەشی تەواو کردوە یان لەکام بەش دەخوێنێت . ڕاستە بۆبەرز کردنەوەی ئاستی زانیاریە لەبوارەکەی خۆی ، بەڵام پێویستە کەسی خوێنەر خوێندنەوەی بۆهەموو بابەتەجیاوازەکان هەبێت .\nتاسودو زانیاری بەرنرخ لەمێشک و ناخیدا کەڵەکە ببێت . هەر وەک چۆن ڕۆژو شەو ، هەورو ساماڵ جیاوازی هەیە . مرۆڤی خوێنەرو نەخوێنەر بەهەمان شێوە جیاوازیەکی زۆریان لێ بەدی دەکرێت.\nبەڵام ئەوەی گرنگە چۆن هەوڵبدەین سود و چێژ لەخوێندنەوە وەربگرین. خوێندنەوە ئەبێت درەختەکە ئاوبدات . نەک کرمە خۆرە بێت بۆقەدەکەی ببێتە هۆی لادینی و ڕەشبینی و بێ ئومێدی خوێنەرو جیاکردنەوەی تاک بێت لەکۆمەڵگا.\nئاڕاستە نەکردنی مرۆڤ بێت بەرەو خراپەکاری بۆشتەکان و بەشێوەیەکی ڕەش بینانە نەبێت .\nدەبێت خۆی ئاڕاستە کردن بێت بەرەو گەیشتن بەئــامانج و گەیشتن بەرەو ڕووناکیەکی وون بوو.\nهەر لەڕێگای خوێندنەوە تاک دەبێت خۆی ئاڕاستە بکات. بەرەو بیرو فکریەکی جوان و تێڕوانینێکی گەش بینیانە ..\nبەڵام کەچی لەناو کوردا خوێنەرەمان زۆر کەمە . بەتایبەتی لەم ڕۆژگاردا بەهۆی پێش کەوتنی تەکنەلۆژیاوە ئاستی خوێنەر ڕووی لەلاواز بوون چوە . ئەمەش خوێندنەوەی کتێب ئەرک و ڕۆڵی وەزارەتی ڕۆشنبیری و پەروەردەیە . بۆکردنەوەی کتێب خانەو فێرکردنی فێرخوازان و ئاشنا کردنیان بەخوێندنەوە . هەر لەقۆناخی سەرەتای خوێند تاکو تەواو کردنی ئاستی زانکۆش . کتێب لای هەندێک کەس چەند پەڕەیەکی بێ نرخەو هیچی تر نا.\nدکتۆر فەرهاد پیرباڵ دەربارەی کوردو خوێندنەوە دەڵێت :\n(ئەگەر کتێب ئافرەتێکی ڕووت بوایە ئەوا هەموو کورد دەیخوێند !!!)


RUWANGE |----------------| ڕوانگه: هێرش و دەستدرێژی ڕێژیمی تورکیا و ئەردۆغان بۆ سەر عەفرین و باکووری سووریا مژاری گەنگەشەی پاڕڵمانی سوێد لە ڕۆژی سێشەمە ٦-ی فێڤرییەی ٢٠١٨\nهێرش و دەستدرێژی ڕێژیمی تورکیا و ئەردۆغان بۆ سەر عەفرین و باکووری سووریا مژاری گەنگەشەی پاڕڵمانی سوێد لە ڕۆژی سێشەمە ٦-ی فێڤرییەی ٢٠١٨\nهێرش و دەستدرێژی ڕێژیمی تورکیا و ئەردۆغان بۆ سەر عەفرین و باکووری سووریا\nمژاری گەنگەشەی پاڕڵمانی سوێد لە ڕۆژی سێشەمە ٦-ی فێڤرییەی ٢٠١٨\nجێگری سەرۆکی پارڵمانی سوێد:\nئێستا دەست دەکەین بە خاڵی ١٩ تا ٣١. گەنگەشە بە بۆنەی ووڵامدانەوەی پرسیاری کە لە وەزیری دەرەوە کراوە. ئێستا پارڵمان دەست دەکا بە گەنگەشە بە ووڵامدانەوەی وەزیری دەرەوە بە پرسیاری نوێنەران سەبارەت بەو پنکتانەی لە پرسیارەکانیان دا هێناویانەتە گۆڕێ. لە پێشدا مارگوت واڵسترێوم قسە دەکا و ووڵامی پرسیاری ٥٢ دەداتەوە کە یووناس شوێستێد کردوویە لە پارتیی چەپ سەبارەت بە هێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین و پرسیاری ٣٣١ کە ئامینە کاکەباوە کردوویە لە پارتیی چەپ سەبارەت بە هەڕەشەی تورکیا لە سەر کوردەکان و ئەستانی عەفرین لە ڕۆژئاوا لە سووریا و پرسیاری ٣٣٣ ی جەبار ئەمین لە پارتیی میلیۆ سەبارەت بە دەستدرێژیی نیزامی تورکیا بۆ سەر باکووری سووریا. لە پێشدا نۆرەی قسەی وەزیری دەرەوەیە.\nمارگۆت واڵسترێوم، وەزیری دەرەوە ( پارتیی سۆسیال دێمۆکڕات): سپاس خانمی سەرۆک و نوێنەرانی بەڕێز. ئامینە کاکە باوە پرسیاری لێ کردووم داخودا سوێد وەک دەوڵەتێک بە سەری خۆی هێرشی تورکیا بۆ سەر خاکی سووریا مەحکووم دەکا و گەلۆ سوێد وەک دەوڵەت و وەک ئەندامی ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان و یەکەتی ئوڕووپا داوا لە تورکیا دەکا بۆمباران کردنەکانی ڕابگرێ لە عەفرین و لە ئەستانی ڕۆژئاوا و ئایا ئەمن لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان هێرشی تورکیا دەهێنمە گۆڕێ بۆ سەر خاکی سووریا و کار دەکەم بۆ ئەوەی ئەو کارەی تورکیا وەکوو تاوانکاری بە دژی قانوونی ناو نەتەوەیی دابندرێ؟\nجەبار ئەمین لە منی پرسیوە داخودا ئەمن دەستپێشخەری دەکەم لەمەر دەستدرێژی نیزامی تورکیا بۆ سەر هەرێمی عەفرین و داخودا ئەمن داوا دەکەم ئەو هێرشە نیزامییە دەستبەجێ ڕابگیرێ؟ و ئایا لە چوارچێوەی یەکەتی ئوڕووپا دا سوێد دەست پێشخەرییەک دەکا بۆ ئەوەی یەکەتی ئوڕووپا هێرشی نیزامی تورکیا مەحکووم بکا و داوای ڕاگرتنی بکا و هەر وەها داخودا ئەمن بە جۆری دیش لە ئاست حکوومەتی تورکیا هەڵدەسووڕێم لەبەر ئەو تاوانکارییە پەیتا پەیتایانەی کە بە دژی قانوونی ناو نەتەوەیی دەیانکا؟\nیووناس شوێستێد لە منی پرسیوە ئایا ئەمن ئامادەم بە ڕوونی تورکیا مەحکووم بکەم لە بەر هێرشی بۆ سەر عەفرین و ئایا ئامادەم لە چوارچێوەی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکەتی ئوڕووپا دا کار بکەم بۆ ڕاکێشانی پشتیوانی بۆ ئەو داوایە کە تورکیا دەستبەجێ ناوچەکە بە جێ بهێڵێ و هەر وەها حکوومەتی سوێد و من بە چ شێوەیەک هەلسوکەوت دەکەین بۆ ئەوەی یارمەتی ئینسانی بە دانیشتووانی عەفرین زیاتر بکەین و هەر وەها بەو پەنابەرانەی کە پەنایان بردووەتە وێندەرێ؟\nئەمن ووڵامی هەموو پرسیارەکان بە سەر یەکەوە دەدەمەوە. لەگەڵ نیگەرانی قووڵی پرسیارکاران هەم سەبارەت بە بارودۆخی سووریا و هەر وەها لەگەڵ حەولەکانیشیان هەم بۆ ئەوەی ڕێوشوێنی قانوونی ناونەتەوەیی بپارێزدرێ و ڕەچاو بکرێ. تا ئەو جێگای کە دەگەڕێتەوە سەر بارو دۆخی بەشەکانی باکووری سووریا، ئەستانی عەفرینیش لە ناو دا کە بەشێکی زۆر لە دانیشتووانی کوردن وەزع زۆر ناخۆش و خراپە. مەترسی ئەوە هەیە کێشەکە قووڵتر بێتەوە و وەزعی بارودۆخی شپرزەی ئینسانی لە سووریا ئەوەندەی دیکەش خراپتر بێ. خەلکێکی زیاتر سەدەمەیان پێ بگا و هەلومەرجی دۆزینەوەی چارەسەرییەکی سیاسی خراپتر بێ. بۆیە هەتا بڵیی گرینگە ڕێز لە ڕێوشوێنەکانی قانوونی ناونەتەوەیی بگیرێ ، لەکاتیكدا کە باسی مافی خۆ پاراستن بەرز دەکرێتەوە مرۆڤ دەبێ لەو چوارچێوەیەی دا کە قانوونی ناونەتەوەیی بۆ کێشەی چەکدارانەی داناوە ببزوێتەوە. ئەمن بە شێوەیەکی بەردەوام نیگەرانی و ڕەخنەی خۆمانم هێناوەتە گۆڕێ لەگەڵ کاربەدەستانی تورکیا و هەر وەها باسی گرینگی پڕۆسەی ئاشتی ڕاستەقینە و هەموولایەنەم لەگەڵ کردوون ، وەزعی کوردەکان هۆکارێکە کە کار دەکاتە سەر هەموو هەرێمەکە و دەستپێکردنەوەی پێواژۆیەکی ئاشتی لە تورکیا ئاکامی ئەرێنی دەبێ لە سەر تەنانەت ئەو بەری سنوور لە سووریا و بە گشتی لە هەرێمەکە دا. لە کۆبوونەوەیەکدا لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ٢١ی ژانڤییە سەبارەت بە بارودۆخی ئینسانی لە سووریا و دوایین پێشکەوتنەکان لە ووڵات و لەوانە بارودۆخی عەفرین سوێد پێداگری کرد لە سەر گرینگی ئەو کێشەیەی قووڵ بووەتەوە و تەنانەت باسی ئەوەشی کرد دەبێ ڕێزی تەواو لە قانوونی ناونەتەوەیی بگیرێ و خەڵکی مەدەنی بپارێزدرێن. لەو کۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایش دا سوێد پشتیوانی کرد لە نەخشەیەکی ٥ پنکتی کە سەبارەت بە بار و دۆخی کوتوپڕی ئینسانی لە سووریا پێشکێش کرا. لە کۆبوونەوەکە دا سوێد لەگەڵ کووەیت بەرپرسیارییەتێکی تایبەتیان پێ ئەسپێردرا لەمەر وەزعی ئینسانیی لە سووریا. ئێمە درێژە دەدەین بە حەولەکانی خۆمان بۆ ئەوەی بکرێ یارمەتیی ئینسانی بە هەموو شوێنێک بگا و هەر وەها ڕێزگرتنی تەواو لە قانوونی ناونەتەوەیی و خەڵکی مەدەنی. لە چوار چێوەی جیهانی دا بۆ یارمەتی ئینسانی سوێد یارمەتی دەکا بە خێرایی دان بە گەیشتنی ئەو جۆرە یارمەتیانە لە دۆخی قەیرانی دا. سوێد وەکوو دەسپێک ١٥٥میلیۆن کڕۆنی تەرخان کردووە بۆ یارمەتیی ئینسانی بۆ قەیرانی سووریا لە ماوەی ساڵی ٢٠١٨ دا .\nئەو دیالۆگەی کە لە نێوان یەکەتی ئوڕووپا و تورکیا دا لە گۆڕێ دایە گرینگە و لەو دواییانە دا فێدێریکا موگێرینی بەرپرسی پێوەندییەکانی دەرەوەی یەکەتی ئوڕووپا نیگەرانی قووڵی خۆی دەربڕی سەبارەت بە پێشکەوتنەکان و دیسان لەو بارەیەوە بەپەلە لەگەڵ کاربەدەستانی تورکیا قسە دەکا.\nیەکەتی ئوڕووپا و تورکیا پێشتر لە سەر ئەوە ڕێک بوون کە داهاتووی سووریا دەبێ لە سەر بنەمای یەکپارچەیی خاک و نەتەوەیی سووریا و کۆمەڵگەیەکی هەموو گرەوە و مافی هەموو کەمایەتییەکان لە دەوڵەتێکی ناتاییفی دا ڕێزی لێ بگیرێ. کۆمەڵگەی ناونەتەوەیی دەبێ بەردەوام بێ لە حەولەکانی خۆیدا بۆ دۆزینەوەی چارەسەرییەکی سیاسی بۆ بارودۆخی سووریا لە چوارچێوەی بڕیارنامەی ژمارە ٢٢٥٤ ی ئەنجومەنی ئاسایش دا. سوێد چ لە پێوەندییە دوولایەنەکانیدا و چ لە چوارچێوەی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکەتی ئوڕووپا دا حەول دەدا چارەسەرییەکی ئاشتیانە بۆ ئەو کێشەیە، ئاگربەستێک و ڕێگا بۆ هەموو جۆرە یارمەتییەکی ئینسانی بدۆزرێتەوە. سوێد بەردەوام دەبێ لە پشتیوانی حەولەکانی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و کارەکانی نوێنەری تایبەتی ئەو ڕێکخراوەیە بۆ کارو باری سووریا ستافان دێمستوورا کە حەولێکی زۆر دەدا بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی سیاسی بۆ کێشەی سووریا.\nئەوە زۆر جیدییە کە نێوانی تورکیا و گرووپە کوردەکان هەتا دێ و ناخۆشتر دەبێ. سوێد بەردەوام دەبێ لە شۆپاندنی وەزعەکە و پێداگری دەکا لە سەر گرینگی قووڵ بوونەوەوی کێشەکە، ڕێزی تەواو لە قانوونی ناونەتەوەیی و پاراستنی خەڵکی مەدەنی.\nجێگری سەرۆک : سپاس ، ئێستا نۆرەی قسەی یووناس شوێستێد ە لە پارتیی چەپ !\nیووناس شوێستێد ( پارتیی چەپ) : سپاس خانمی سەرۆک و سپاس وەزیری دەرەوە واڵسترێوم بۆ ووڵامەکەت. لە هەمان کاتدا ئەمن دەبێ داخی خۆم دەرببڕم کە ئێمە گوێمان لێ نەبوو ئەو دەستدرێژییە ئاشکراییە بۆ سەر خەڵکی عەفرین ڕاستەوڕاست مەحکووم بکرێ. ئەمن پێم خۆش بوو ئەمڕۆ گوێم لێ بووبایە حکوومەتی سۆسیال دێمۆکڕات لەو بارەیەوە هەڵوێست بگرێ. هەڵوێست بگرێ لە ئاست دەستدرێژکەر، هەڵوێست بگرێ بۆ پشتیوانی لەو خەڵکەی ئەمڕۆ بۆمباران دەکرێن و ترس و خۆفیان بەناو دا بڵاو دەکرێتەوە بە دەست دەستەڵاتی نیزامی تورکیا.\nئەوە چەند ساڵە شەڕی ناوخۆیی سووریا نەبڕاوەتەوە. ئەوە شەڕێکی بێ بەزەییانە و ناخۆشە. هەلومەرجێک بۆ ئاشتی و هاوژینی لە داهاتوو دا ئەوەیە کە گرووپی تێرۆریستی داعش بە چۆک دا بهێندرێ و ئێستا ڕێگای باش بەرەو ئەوە دەچێ کە بەسەری دا زاڵ بن و تێکی بشکێنن. بەڵام ئەو سەرکەوتنە بەبێ قوربانیدانی هەموولایەنەی کوردەکان هەڵنەدەسووڕا هەم لە سووریا و هەم لە عێڕاق. ئەو سەرکەوتنە بە بێ ئەوان مومکین نەبوو. ئەوە کۆبانێ بوو کە بارودۆخەکەی گۆڕی، بەڵام لە کۆبانێ ئەو خۆ ڕاگرییە کرا، ئەوە کوردەکان بوون خەڵکی مەدەنی سنجاریان ڕزگار کرد لە چنگ تێڕۆری داعش. ئەوە هێزەکانی ژێر فەرماندەیی کوردەکان بوون کە ڕەقا یان ئازاد کرد واتە ئەو شارەی کە گرووپی تێرۆریستی داعش وەک پێتەختی خۆی ڕاگەیاندبوو. لە ژێر هەلومەرجێکی زۆر ناخۆش دایە کە ئەمڕۆ فیدراسیۆنی باکووری سووریا حەول دەدا کۆمەڵێکی زۆر دێمۆکڕاتتر ساز بکا. بە سەدان هەزار پەنابەریان وەرگرتووە، لە هیچ جێگایەکی دیکەی هەرێمەکە مافی ژنان وەکوو ئەوێ بە پتەوی ڕەچاو نەکراوە. لە هیچ جێگایەکی دیکە وەکوو ئەوێ ژنان بەشداریان نەکردووە لە خەبات بە دژی تێڕۆر و بۆ ساز کردنی کۆمەڵێکی نوێ. حەول دەدەن ئیتیلافێک لە نێوان کوردان و عەڕەبان ساز بکەن ، لە نێوان مەسیحی و موسوڵمانان، شتێکی کە لە زۆر شوێنی دیکەی هەرێمەکە دا نییە. مرۆڤ حەول دەدا ناوە ناوە هەڵبژاردن بکرێ. ئەوە ئەو کۆمەڵەیە، ئەو ترووسکاییەی هیوا کە ئێستا کەوتووتە بەر هێرش و دەستدرێژی دەستەڵاتی نیزامی تورکیا. پرسیار ئەوەیە داخودا ئێمە پشتیان تێ دەکەین و لایان لێ ناکەینەوە یان هەڵوێست دەگرین بە قازانجی ئەوانەی کە لە ڕیزی پێشەوە دابوون بۆ سەرکەوتن بە سەر داعش دا و ئەوانەی کە حەول دەدەن داهاتوویەکی باشتر ساز بکەن؟ بێدەنگیش هەلوێست دەربڕینە. و لە کاتێکدا دنیا پشت لە کوردەکانی باکووری سووریا دەکا، مڕۆڤ ناڕاستەوخۆش بێ ئەوانە دەناسێ لەوێ خەبات دەکەن و دەزانێ ئەوە دانی چرای سەوزە بە هێرشی زاڵمانەی دەستەڵاتی تورکیا . و ئەوە ئەو شتەیە کە ئێستا دەقەومێ و ئەوە ئەوەیە کە ئێستا تورکیا بە کاری دەهێنێ و بۆیەیە تورکیا خەڵکی مەدەنی و شاران و ئێستا عەفرین بۆمباران دەکا.\nتورکیا لە ئاست دەوڵەتی ئیسلامی واتە داعش دەورێکی دوولایەنەی گێڕاوە. ئەوان چاویان لەو تێڕۆریستانە نووقاندووە کە بە تورکیا دا چوون و لەگەڵ داعش کەوتوون . دەوڵەتی ئیسلامی بە ڕێگای تورکیای ئەردۆغانەوە نەوتی خۆی هەناردەی دەرەوە کردووە. بۆ تورکیا خەبات بە دژی ئازادیی کوردەکان هەمیشە گرینگتر بوو لە هەڵوێست دەربڕین لە ئاست گرووپێکی تێرۆریستی وەک داعش . پرسیار ئەوەیە ئێمە چ دەکەین؟ ئێمە چ دەکەین کاتێک دەبینین کە چون هەتا دێ زیاتر رێژیمی دیکتاتۆری ئەردۆغان حەول دەدا داوخوازی کوردەکان و ئەوانیدی بۆ خۆسەری و ئازادیی لە باکووری سووریا سەرکوت بکا؟ ئایا ئێمە ڕوومان لە لایەکی دی دەکەین؟ یان هەڵوێست دەگرین بە قازانجی ئەوانەی دەیانەوێ ژیانێکی باشتر دامەزرێنن؟ هەموو گەنگەشەکە لە سە ئەوەیە .\nدەورێک هەیە بۆ سوێد کە بیگێڕێ. وەک نەتەوەیەک ، وەک بەشێک لە یەکەتی ئوڕووپا، وەک ووڵاتێک کە ئەندامی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکانە. ئەوە مانای زۆرە ئەگەر سوێد دەنگ بەرز بکاتەوە و بڵێ وا نابێ. و ئەمن هیوا دارم کاتێک لێرە دەچینە دەرەوە بە ڕوونی گوێمان لێ بووبێ ئەو دەستدرێژییە بێ بەزییانەی تورکیا کە ئێستا لە ئەستانی عەفرین دەیبینین مەحکووم بکرێ. هەر هەمان ژن و پیاوی کە ڕەقایان ڕزگار کرد، هەر ئەوانەی کە چارەنووسی شەڕی کۆبانێیان گۆڕی سەرەڕای ڕاڕایی تورکیا . ئەوان پێویستییان بە پشتیوانی جیهانییە.\nئەمن پرسیارێکم هەیە لە وەزیری دەرەوە واڵسترێوم . ئایا وەزیری دەرەوە لە ناوەرۆکی قانوونی ناونەتەوەیی دا هیچ دەبینێ کە بتوانێ پاساوێک بێ بۆ هێرشی تورکیا بۆ سەر باکووری سووریا ؟ سپاس\nجێگری سەرۆک: نۆرەی قسە کردنی ئامینە کاکەباوە یە لە پارتیی چەپ\nئامینە کاکە باوە: سپاس خانمی سەرۆک و سپاس وەزیری دەرەوە بۆ ووڵامەکەت کە ڕوون کردنەوەیەک بوو سەبارەت بە یارمەتی ئینسانی بە پەنابەران لە سووریا ، کە دیارە ئەوە زۆر گرینگە. زۆر مێدیای ناوچە باسی ئەوە دەکەن کە چۆن ڕێژیمی تێرۆریستیی تورکیا تەقەیان لەو پەنابەرانە کردووە کە ویستوویانە بۆ خۆ دوور خستنەوە لە شەڕ بەرەو سنووری تورکیا بچن. ئەمن پێم خۆش بوو بزانم داخودا خانمی وەزیر ئاگای لەوە هەیە؟ ئەمن ووڵامێکی ڕوون و ئاشکرام گوێ لێ نەبوو لە حکوومەت و وەزیری دەرەوە بۆ مەحکووم کردنی تاوانکاری ئەردۆغان دژی قانوونی ناونەتەوەیی و دژی قانوونی شەڕ. ئایا سوێد ئەردۆغان مەحکووم دەکا بۆ ئەو تاوانکارییەی بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی کردوویەتی؟ ئایا سوێد ئەو پرسە لە چوارچێوەی یەکەتی ئوڕووپا و ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندا دەهێنێتە گۆرێ؟ ئەردۆغان وولاتەکەی خۆی کردووە بە زیندان کە تێیدا ڕێکخراوە کوردییەکان و ڕێکخراوەکانی دیکەی کەمایەتیان و سۆسیالیستییەکان بۆ نموونە هەدەپە و ئەندامەکانی و ڕێبەرانی بە گۆیا "تێرۆریست" ناو زەد دەکرێن. ئەردۆغان بۆ ئەوەی ئەو تاوانکاریانەی خۆی بشارێتەوە لە بیانوو دەگەڕێ، ئێستا کە داعش لە ڕۆژئاوا دەرپەڕێندراوە و کوردەکان و کەمایەتییەکانی دیکە توانیویانە بە شێوەیەکی دێمۆکڕاتیک خۆیان رێک بخەن ، دەوڵەتی تورکیا جێگای داعشی گرتووەتەوە. ڕێژیمی ئیسلامی تیڕۆریستی تورکیا دەیەوێ گۆیا "ناوچەیەکی ئارام" پێکەوە بنێ و ئیدیعا دەکا دەیەوێ ئەمنییەتی تورکیا بپارێزێ. هەمووان دەزانن کە ئەردۆغان داعشی بەلاوە دراوسێیەکی ئەمینتر بوو لە کوردەکان لە کوردستان لە ڕۆژئاوا. هەمووش لە بەر ئەوەی کە پێش بە خۆ دامەزرانی ڕۆژئاوایەکی گەلیی و دێمۆکراتیک بگرێ. تورکیا لە دوو حەوتوو لەمەوبەرەوە عەفرین بۆمباران دەکا. ئەردۆغان ڕێکخراوەی یەپەگە بە تێرۆریست دادەنێ و حەول دەدا بۆ پاساو هێنانەوە بۆ پەلامارێکی تێرۆریستی بۆ سەر سووریا کە لە ڕاستی دا ئامانجی کوردەکان و ئەستانی ڕۆژئاوایە. ئەردۆغان نایەوێ ئەستانێک ببینێ کە تێیدا بزووتنەوە کوردییەکان سەرکەوتنی گەورەیان بە دەست هێناوە بە ڕێکخستنی دەیان هەزار ژنی پێشمەرگە لە ڕیزی یەپەژە دا و هەر وەها بە یارمەتی کەمایەتییەکانی دیکە ٣ کانتۆنیان ساز کردووە. ئەمڕۆ هیچکام لە دەوڵەتەکانی ناوچە کە لە کێشەکەوە گلاون ناکرێ بە دەوڵەتی دێمۆکرات دابندرێن وەکوو تورکیا، ئێران، عێڕاق ، عەرەبستانی سعوودی و ئاشکرایە سووریا بۆ خۆشی. گشت ئەو وولاتانەی کە دەبوو لە دەوروبەری کوردستانێکی سەربەخۆ دا بن لە گەمەیەکی خوێناوی دان لە تەک یەکتر دا بۆ وەدەستهێنانی دەستەڵاتی سیاسی و نیزامی و گەمەکە بە پێی بەرژەوەندییان ڕادەپەڕێنن و دواجار قوربانی ئەوە کوردەکانن. بە دەیان منداڵ کووژراون و بە سەدان ئینسان ژیانیان لە کیس داوە. ڕۆژنامەی ئێکسپرێسن وێنەی ئەو گریلا کوردە 'بارین کۆبانێ " ی بڵاو کردووەتەوە کە بووەتە هۆی بێزاری گشتی، دوو ڤیدێئۆ بڵاو بوونەتەوە کە نیشان دەدەن چۆن بەدەنێ بارین دەشێوێندرێ لەلایەن ئەو کەسانەوە کە دەگوترێ ئەندامی ' ئەڕتەشی ئازادی سووریا ' بوون. جلوبەرگی لەبەر دادەکەنن ، هەر دوو مەمکی دەبڕن بە نێزەی جەماعەتی ئەرتەشی ئازادیی سووریا. لەو ڤێدێئۆیە قێزەوەنە کە لە ئینترنێت دا بڵاو کراوەتەوە مرۆڤ دەبیسێ کە یەک لە جیهادیستەکانی ئەڕتەشی ئازاد هاوار دەکا ' ئەو جوانە ' !! لە کاتێکدا یەکی دیکە بە لەقە لە جەستەی دەدا. بارین ئەو جارە لە شەڕ دا نەبوو بە دژی دەوڵەتی ئیسلامی بەڵکوو شەڕی دەکرد لە هەمبەر پەلاماری تورکیا کە پشتیوانی لە ئەڕتەشی ئازادیی سووریا دەکا. و ئەمە بارباریسمە و دەبێ ڕابگیرێ و ئەمن چاوەڕوانم مارگۆت ئەوە بکا. سپاس\nجێگری سەرۆک : سپاس، ئێستا نۆرەی قسە کردنی جەبار ئەمین ە لە پارتیی میلیۆ\nجەبار ئەمین ( پارتیی میلیۆ): سپاس خانمی سەرۆک. ئەمن بەر لە دەستپێکردنی قسەکانم دەمەوێ دەقیقەیەک بێدەنگی ڕابگەیێنم بۆ بیرەوەری گشت ئەو منداڵانە، گشت ئەو ژنانە، گشت ئەو پیاوانە ، گشت ئەو ئینسانە بێگوناهانەی لە ئەستانی عەفرین کووژراون لە ئاکامی هێرش و دەستدرێژی دەوڵەتی تورکیا.\n[ دەقیقەیەک بێدەنگی ] . سپاس خانمی سەرۆک.\nکاتێک تێرۆریستەکانی دەوڵەتی ئیسلامی بە کەیفی خۆیان لە سووریا جرت و فرتیان دەکرد ئەوەی لەوێ لە هەموو شت دڵتاوێنتر بوو ئەوە بوو پارەکە و پێرارەکە ، کە کوردەکان لە ڕۆژئاوا ،لە سایەی قارەمانەتی خۆیان، گشت ژنان و پیاوان ، خەباتیان دەکرد لە پێناو ئەوەی باوەریان پێی بوو و بە دژی بارباریسم و دڕندایەتی. بە یارمەتی جیهانیی ئەوان توانیان یەکێک لە پیسترین گرووپەکانی ئەو دە بیست ساڵەی دوایی تێک بشکێنن واتە تێرۆریستەکانی داعش ، ئی دەوڵەتی ئیسلامی. لە گشت ئەو ماوەیەدا ئەو خەباتکارانە خەباتیان کردووە لە پێناو ئازادی ، دێمۆکڕاتی ، و بۆ ئەوەی مەترسی لە سەر ووڵاتانی ڕۆژئاوا، لە سەر ووڵاتی ئێمە بکەنە لانی کەم. ئەگەر دەوڵەتی ئیسلامی لە سووریا سەرکەوتبا، ئەگەر دەوڵەتی ئیسلامی لە عێڕاق سەرکەوتبا دەکرا بۆ ئێمەش جێی مەترسی و مەترسی زۆرتر بێ لە سوێد. خانمی سەرۆک ئێمە دەزانین کە ئەردۆغان ڕقی لە ناوچەی خۆسەری ڕۆژئاوا دەبێتەوە و ئەو و ڕێژیمەکەی هەموو شتێکیان کردووە کە لە دەستیان بێ بۆ ئەوەی پێشی ئەوە بگرن و تێکی دەن کە کوردەکان ئازاد بن لە هەر بەشێکی کوردستان کە دەبێ با ببێ. هەر بۆیەیە ئەو ئێستا دەستی بە شەڕێک کردووە. خانمی سەرۆک ئەم نەخشەیەی کە لێرە دەیبینین [ نەخشەیەک نیشان دەدا] عەفرین نیشان دەدا لە لای چەپ لە سەرەوە. نێشان دەدا کە دەوڵەتی تورکیا لە باکوور و ڕۆژئاواوە هێڕشی دەکاتە سەری، لە کاتێکدا هێزە ئیسلامیستەکانیان ، ئیسلامیستەکانی وەفادار بە ئەردۆغان لە باشوور و لە ڕۆژهەڵاتەوە هێرشی عەفرین دەکەن. و ئەوە مانای وایە کە عەفرین لە لایەن یان تێرۆریستان یان تێڕۆریسمی دەوڵەتییەوە گەمارۆ دراوە و ئەوە تاوانکارییەکە بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی کاتێک دەوڵەتێک هەڵدەکوتێتە سەر ناوچەیەک لە ووڵاتێکی دیکە. ئەو وێنەیەی دیکە [ وێنەیەکی گەورە نیشان دەدا] خانمی سەرۆک نیشان دەدا کە چۆن ئەڕتەشی ئەردۆغان شار بۆمباران دەکا وەک دەبینین و لەوێ ئەوە خەڵکی مەدەنینین کە دەکووژرێن. و ئەوەی ئێمە دەیبینین گەڕەکی شوێنی نیشتەجێ بوونی خەڵکن. بۆیە خانمی سەرۆک ئەمن هیوا دار بووم وەزیری دەرەوە زیاتری لەوە گوتبایە کە نیگەرانە. ئەمن چاوەڕوانی مەحکووم کردن ، مەحکووم کردنێکی توند دەکەم بە دژی گشت ئەو تاوانکاریانەی دژی قانوونی ناونەتەوەیی کە ئەردۆغان لێی بەرپەسیارە . سپاس\nجێگری سەرۆک: نۆرەی قسەی ئانیکا لێلەمێتس ە لە پارتیی میلیۆ\nئانیکا لێلەمێتس( پارتیی میلیۆ) : سپاس خانمی سەرۆک. ئەمن پێم وایە هیچ پاساوێک نییە بۆ هێرش کردنە سەر عەفرین و ئەوە نابێ لە لایەن کۆمەڵگەی ناونەتەوەییەوە نەبیندرێ و کاردانەوەی نەبێ. هێرشی زیاتری ڕێژیمی تورکیا دەبێ ڕابوەستێندرێ. ئێمە بەرپرسیارەتیمان لە سەر شانە، ئێمە بەرعۆدەییمان هەیە کە پێشی ئەو تاوانکارییە بگرین کە بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی دەکرێ بێ لەبەر چاوگرتنی ئەوەی کە کێ ئەو تاوانکاریانە دەکا و دەبێ پێشی تاوانکاری تازەتر بگرین. جا بۆیە ئەمن دەنگم دەخەمە پاڵ ئەو ووتاردەرانەی پێش من قسەیان کرد کە ئێستا دەبێ هێرشی ڕێژیمی تورکیا بۆ سەر عەفرین بە توندی مەحکووم بکرێ. ووڵاتانی جیاواز وەک سوێد و هەر وەها نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکەتی ئوڕووپا دەبێ دەستبەجێ بێنە سەر خەت بەر لەوەی خەڵکێکی زیاتری دیکە بکووژرێن، بریندار بکرێن ، یان ناچار بکرین ماڵ و حاڵی خۆیان بە جێ بێڵن. خانمی سەرۆک. ئەوە بەتایبەتی دڵتەزێنە کە تورکیا هێرش دەکاتە ئەو ناوچانەی ئەو هێزانەی لێن کە کوردەکان ڕێبەریان دەکەن. ئەو هێزانەی کە کارێکی قارەمانانەیان کرد بۆ هەموو جیهان و بە سەرکەوتوویی بە دژی داعش خەباتیان کرد. دەوڵەتی تورکیا دەلێ لە هێرشی بۆ سەر عەفرین مەبەستی خەباتە بە دژی تێرۆریستان. بەڵام ئەوەی ڕودەدا ئەوانەی کە ژیانی خۆیان دە مەترسی هاویشت بۆ شەر بە دژی داعش چۆن تێرۆریستن؟ ئەوانەی ماونەوە ئێستا کەوتوونەتە بەر هێرشی تێرۆریسمی دەوڵەتیی تورکیا. و ئەوە ڕەهەندێکی دیکە لە مەسەلەکە زیاد دەکا. ڕەهەندێکی زیادی لە زوڵم و زۆرداری و ڕەهەندێک لە دەستبەردان و پشت تێ کردن. ئەگەر کۆمەڵگەی جیهانی هەر وا بێدەنگ بێ و بە جیدی لە سەر ئەو خەڵکە نەکاتەوە. ئەوە کاری کران نییە کۆمەڵگەی جیهانی ڕوو لەو ئینسانە بوێرانە وەرگێڕێ کە بە توندی و بە سەرکەوتوویی دژی داعش شەریان کرد و نرخێکی زۆریان بەخت کرد لە کاتێکدا کە پێویستییان بە هاوپێوەندیی ئێمە هەیە. هیچ بیانوویەک نییە بۆ پاساو هێنانەوە بۆ بێدەنگی. ئەوشەڕەی ئەردۆغان هەڵیگیرساندووە دەبێ ڕابوەستێندرێ . چەند شتی کۆنکرێت کە بە زەینی مندا دا دێ، بێگومان خاڵی دیکەش هەیە. لە ناو ئەو هەنگاوانەی دا کە دەکرێ یارمەتی بکا بە ڕاوەستاندنی توندوتیژی و زەبروزەنگی ڕێژیمی تورکیا کە دەبێ ئێستا هەڵبەسەنگێندرێ ئەوەیە: مەحکووم کردنێکی ئاشکرا لە لایەن سوێدەوە کە پێشتر باس کرا؛ سوێد دەکرێ بە ڕێگای یەکەتی ئوڕووپا و نەتەوە یەکگرتووەکانیش ئەو دەستدرێژییە مەحکووم بکا، و ئەوە جێی داخە دەستپێشخەری فەڕانسە لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکرتووەکان نەگەیشتە ئەو بڕیارە پەلامار و دەستدرێژی تورکیا مەحکووم بکا. سوێد پشتیوانی کرد لە دەستپێشخەری فەرانسە و ئەوە باش بوو. پاشان ئێمە وەک ئەندامێکی ئەنجومەنی ئاسایشی کۆڕی نەتەوە یەکگرتووەکان بەرپرسیاریەکی تایبەتیمان هەیە لەو بارەیەوە. و ئەمن لەو باوەرە دام ئەوە باش دەبێ ئەگەر جارێکی دیکە ئەو مژارە لە ئەنجومەنی ئاسایش دا بهێندرێتەوە گۆڕێ. باشە بۆ ناکرێ سەفیری تورکیا لە سوێد بانگ بکرێتە وەزاڕەتی کاروباری دەرەوە و بۆی ڕوون بکرێتەوە کە سوێد هێرش و پەلاماری تورکیا بە جێی قەبووڵ نازانێ. ئەمن هەر وەها بیر لە سزادانی ئابووری دەکەمەوە بە دژی ڕێبەرانی بەرپرسیار لە تورکیا، نەک بە دژی گەلی تورک. ئەوە کارێکی نائاسایی نییە. کاتێک کە تاوانکاری بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی دەکرێ سزای ئاوا دەدرێ. هیچ هۆیەک نییە بۆ ئەوەی هەلسوکەوتێکی نەرمتر بکرێ لەگەڵ ڕێبەرانی تورکیا لە چاو دەستدرێژکەر و پەلامادەری دیکە. ئەوە هێندێک لەو هەنگاوانەن کە دەکرێ بیریان لێ بکرێتەوە. چونکە دەنگی سوێد گرێنگە ئەگەر ئێمە وەدەنگ بێین دەکرێ خەڵکی دیکەش دەنگیان بەرز بکەنەوە. سپاس\nجێگری سەرۆک : سپاس، ئەوە دیسان نۆرەی قسە کردنی وەزیری دەرەوەیە\nمارگۆت واڵسترێوم ( پارتیی سۆسیال دێمۆکڕات)، وەزیری دەرەوە: سپاس خانمی سەرۆک ، سپاس بۆ گشت قسەکان و ووڵامەکان. لە پێشدا بڵێم سپاسی جەبار ئەمین دەکەم کە وەبیرت هێناینەوە قوربانی کامانەن؟ لە زۆربەی شەڕەکان و کێشەکانی ئەم ڕۆژگارە دا ، بە تایبەتی لێرە لە سووریا ، ئەوە ژن و منداڵن کە لە خەتی پێشەون و ئەوانن کە دەمرن. خەڵکی بێگوناح و مەدەنی و لە ڕاستییدا ئەوە ئەرکی سەرەکی ئێمەیە کە ئەو دەرد و ژانە کەم بکەینەوە و کۆتایی بهێنین بە شەڕ لە سووریا. ئەوە ئەرکی هەرە گرینگە. سپاس بۆ بۆ وەبیرهێنانەوەی ئەوەی کە قارەمانەکان کامانە بوون ئەوانەی کە خەباتیان کرد بە دژی دەوڵەتی ئیسلامی و ئێمە پێمان وا بوو ئەوان سەرکەوتوون. هێشتا ئەوە تەواو نەبووە و زۆر کار ماوە کە دەبێ بکرێ جا بۆیە ئەو هێرشەش لە لایەن تورکیاوە نیگەرانی ئەوەی زیاد کرد داخودا قووڵبوونەوەی توند و تیژی نابێتە هۆی درێژ بوونەوەی هەلومەرجی شەڕ و هەر وەها بارودۆجێکی ئاڵۆز بە گەمەکاری جۆر بە جۆرەوە لەو کێشەیە دا . جا بۆیە ئەوە گرینگە.\nنا! ئێمە بێدەنگ نەبووین. و ئێمە پاسیڤ و دەستەوەستانیش نەبووین. و ئێمە لە پێوەندییەکانماندا لەگەڵ کاربەدەستانی تورکیا ڕەپ و ڕوو بووین و قسەی خۆمان کردووە. ئاشکرایە کە ئێمە سەفیری تورکیامان بانگ کردووە بۆ وەزاڕەتی دەرەوە و قسەمان لەگەڵ کردووە و ئەوەی ئێستا ڕوودەدا ئەوەیە ئێمە ئاماژە دەکەین بە مەترسی توندوتیزتر بوونی وەزعێکی زۆر خراپ. و ئەو وەزعە و قووڵتربوونەوەی توندوتیژی و زەبر وزەنگ دەبێتە هۆی ئێش و ژانی زۆرتر. شتێکی دیکە ئەوەیە کە سوێد هەمیشە پێداگری دەکا لە سەر ڕەچاو کردنی قانوونی نانەتەویی ، لە هەر دەرفەتێک دا کە بێتە پێشێ ئەو پنکتە دادەگیرێتەوە. لەئەنجومەنی ئاسایش ، لە هەموو پلاتفۆرمە فرە لایەنەکان و هەر وەها لە پێوەندییە دوولایەنەکاندا زۆر گرینگە کە ئێمە هەڵوێست دەرببڕین جا بۆیە لە ڕاستییدا ووشەی ' مەحکوومییەت ' و ' مەحکووم کردن ' هەتا ئێستا نە لە لایەن ئەنجومەنی ئاسایش و نە لە لایەن ووڵاتێکی تایبەتی یەوە دەکار نەکراوە. ئەوە لە بەر ئەوەیە کە بۆ ماوەی درێژ دژوار بووە بڕیار بدرێ کە بە ووردی پێشکەوتنەکان چۆنن و بەڵگە بەدەستەوە بێ سەبارەت بەوەی کە لە سەر زەوی چ قەوماوە. دیارە ئێوەش دەتوانن ئەو دیمەنە قێزەوەنانە ببینن و ئێمە دەکرێ ببینین کە بۆمباران دەکرێ بەڵام مرۆ دەبێ ئەوەشی بۆ ڕوون بێتەوە کە بە ووردی چ جۆرە حەولێکی نیزامی بەڕێوە دەچێ؟ دیارە تورکیا هۆی جیاوازی بەرز کردووەتەوە بۆ دەستیوەردانی خۆی لە باکووری سووریا. لە لایەکەوە گوتوویانە ئەوە خۆ پاراستنە، بە پێی پێرەوی نەتەوە یەکگرتووەکان مادەی ٥١ ، و لە لایەکی دیکەوە هۆی دیکەیان باس کردووە وەک خەبات بە دژی تێرۆریسم و هەر وەها ویستی دامەزراندنی ناوچەیەکی هێمن لە سەر سنووری تورکیا – سوریا . جا لێرەدا ئەوان ئارگومێتنی سیاسی و حقووقی تێکەڵ دەکەن، ئەمن تەنێ ئەوە ڕوون دەکەمەوە کە ڕوو دەدا. و لێرە دا ووڵاتانیش وەک نەتەوە یەکگرتووەکان بەرعۆدەییەکیان هەیە لەو بکۆڵنەوە داخودا ئەوە دروستە کە باسی قانوونی ناونەتەوەیی بهێننە گۆڕێ و بیکەنە پیوان. جا بۆیە زۆر لایەن دەستیان لەوە گێڕاوەتەوە جارێ ووشەی " مەحکوومییەت " دەکار بێنن. ئەمن تەنێ حەول دەدەم شی بکەمەوە کە وەزعەکە لە ڕووی سیاسییەوە چۆنە؟ و بە پێی ڕێوشوێنی پێڕەوی نەتەوە یەکگرتووەکان قەدەغە هەیە لە سەر زەبروزەنگ و لەمەڕ قەدەغە کرانی زەبروزەنگ دوو ڕێزپەڕی ناوەندی هەیە، یەکیان ئەوەیە کە دەوڵەتێک یان چەند دەوڵەت لە لایەن ئەنجومەنی ئاسایشەوە ڕێیان پێ درا بێ بۆ بە کارهێنانی زەبروزەنگ و ئەوی دیکەشیان بە پێی پێرەوی نەتەوەیەکگرتووەکان مادەی ٥١ یەکە کە بە پێی وی دەوڵەتان مافی خۆ پاراستنیان هەیە بێتوو پەلاماری چەکداری بدرێن. لە هەمان کاتدا ئەو مافی خۆ پاراستنە گرێ دراوە لە ریزێک شەرتومەرج لە ناویاندا ئەوەی کە زەبروزەنگەکە دەبێ پێویست بێ و گونجاو بێ. [ بێ ئەوەی وەزیری دەرەوە قسەکانی تەواو کا کاتی تەواو دەبێ]\nجێگری سەرۆکی پارڵمان: سپاس ، نۆرەی قسە کردنی یووناس شوێستێد ە لە پارتیی چەپ\nیووناس شوێستێد ( پارتیی چەپ ) : سپاس خانمی سەرۆک و سپاس وەزیری دەرەوە بۆ بەشێک لە ووڵامەکە کە دیارە دوایە درێژەی پێ دەدەی. ئایا قانوونی ناونەتەوەیی هیچ ڕێگا دەدا بە تورکیا بۆ دەستدرێژییەکەی؟ ئەمن پێم وا نییە ووڵامی ئەوە زۆر دژوار بێ . تورکیا ئێستا ووڵاتێکی دیکە بۆمباران دەکا. ئەو خەڵکی مەدەنی بۆمباران دەکا . ئەوان هەرێمێک بۆمباران دەکەن کە هیچ جۆرە هەڕەشەیەکی لە تورکیا نەکردووە و ئەوە یەکەمجار نییە تورکیا هەدەفی کوردی لە سووریا بۆمباران دەکا. ئەوان زۆر جار ئەوەیان کردووە. و ئەمن مەبەستم ئەوەیە بڵێم ئەوە هۆیەکە بۆ ئەوەی هەڵوێستی لە سەر دەرببڕدرێ. ئەوە هۆیەکە بۆ هەڵوێست دەربڕین بە دژی ئەو تێڕۆرەی لە خەڵکی مەدەنی دەکرێ بە بۆمبارانی هەوایی و بە گولەی تۆپ و تانک لەلایەن ئەڕتەشی تورکیا وە کە چووتە ناو هەرێمەکە لە سووریا. و بۆ من جێگای داخە حکوومەتی سوێد ئەمڕۆ بە ڕوونی ئەوە مەحکووم ناکا. ئەمن پێم وایە ئەو مەحکووم کردنە وەدرەنگی کەوتووە. ئەمن پێم وایە ئەوە حاڵەتێکی کوتوپرە، هەر ئێستا خەڵک دەمرن و ئێش و ئازار دەچێژن لە عەفرین. داخودا ئەو گوێنەدانەی دنیای دەور و بەر لە بەر چییە؟ بۆ ئەوان بێدەنگن لە ئاست ئەوەی ئەردۆغان و تورکیا دەیکەن؟ ئەمن پێم وایە چەند شت هەن ئەو وەزعە ڕوون دەکەنەوە. یەکیان ئەوەیە کە تورکیا ووڵاتێکی ئەندامی ناتۆیە. ڕەنگە دووهەم ووڵاتی هەرە گرینگی ئەندامی ناتۆ بێ لە ڕوانگەی نیزامییەوە و ئەوە بە هەڵکەوت نییە کە هیچ کام لە پارتییە سوێدییەکانی لایەنگری ناتۆ لەو گەنگەشە یە دا بەشدارییان نەکردووە. پارتییە بورژوازییەکان لەو بارەیەوە بێدەنگن. ئەوان باسی خەبات کردن بە دژی تێرۆریسم دەکەن بەڵام ڕەخنە لە ووڵاتێکی ئەندامی ناتۆ ناگرن. وەفادارییەکی سیاسی هەیە لە نێوان لایەنگرانی ناتۆ و ووڵاتێکی ئەندامی ناتۆ کە وا دەکا ئەوان بێدەنگی هەڵبژێرن. بەڵام ئەوەی بێدەنگە ناڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەوەیە کە تورکیا دەیکا. هۆیەکەی دیکە ئەوەیە کە ئێستا یەکەتی ئوڕووپا پارە دەدا بە تورکیا بۆ ئەوەی پەنابەران لە تورکیا ڕا بگرێ و یەکەتی ئوڕووپا خۆی خستووەتە دۆخێکەوە کە تورکیا هەڕەشەی لێ بکا و ئەردۆغان بڕیار بدا گەلۆ پەنابەران بێن بۆ ئورووپا یان نەیێن . و ئەوە یەکەتی ئوڕووپا بێدەنگ دەکا. و لەو بێدەنگییە بێ شەرمانەیە دا، لە کاتێکدا ڕووسیا بێدەنگە، ئەمریکا بێدەنگە، یەکەتی ئوڕووپا بێدەنگە ، بۆیە زۆر گرینگە کە چەند ووڵاتان دەنگ هەڵبرن و بڵێن ئێمە ئەوە مەحکووم دەکەین. ئێمە لایەنگری خەڵکی مەدەنین، لایەنگری مافی مرۆڤایەتین، و ئەو دەستدرێژی و پەلامارەی تورکیا مەحکووم دەکەین. و ئێستا تورکیا بەرەو دیکتاتۆری دەچێ. ناکرێ بەشێوەیەکی دیکە باسی خەسڵەتی تورکیا بکرێ. گرینگترین پارتیی ئۆپۆزیسیۆن، پارتیی دێمۆکڕاتیکی گەلان ئەوە خەریکە بە تەواوی سەرکوت دەکرێ، ٥٠٠٠ هەزار لایەنگری هەدەپە ئێستا لە زیندان دان لەوانە ڕێبەرانی پارتییەکە ، گۆیا ' تاوانی' ئەوان ئەوەیە کە باسی چارەسەری ئاشتییانەی دۆزی کورد دەکەن ، باسی مافی ژنان دەکەن، باسی ڕێفۆرمی کۆمەڵایەتی دەکەن. شتێکی کە بۆ تورکیا زۆر پێویستە. زیاتر لە ٥٠٠ کەس گیراون لە بەر ئەوەی پشتوانیان لە عەفرین کردووە و ڕەخنەیان لە تورکیا گرتووە بۆ ئەو پەلامارە ، بەر لە هەموو شت لە مێدیای کۆمەڵی دا. هەر ئەوەندە بەسە کە جریوەیەک بکرێ لە تویتر دا کە تورکیا نابێ عەفرین بۆمباران کا بۆ ئەوەی مرۆڤ ئەمڕۆ لە تورکیا بگیرێ. وەزعەکە ئاوا خراپە. هەر بۆیە زۆر گرینگە پشتیوانییەک هەبێ لەو خەڵکەی کە خەباتیان کرد بە دژی دەوڵەتی ئیسلامی. ئەو خەڵکەی کە لە کۆبانێ بە سەر دەوڵەتی ئیسلامی دا سەرکەوتن، ڕەقایان لە تێرۆری داعش ڕزگار کرد. کوردەکان لە لایەن جیهانی دەرەوە ڕا چەند جار خیانەتیان پێ کراوە و پشتیان بەردراوە. زۆر جار کراون بە پیادەی شەترەنجی گەمەی هێزی گەورە. ئەمجارە هەموو جیهان شادی دەربڕی، ئەوان تەنانەت تێرۆریستی سوێدیشیان گرتووە کە لەگەڵ داعش بوون کە دەبێ محاکەمە بکرێن. ئەوان ئەو کارە بەمەترسیانەیان کردووە بۆ گشت ئێمە لە دنیای دەوروبەریان بۆ خەبات بە دژی تێرۆریسم. ئێستا پرسیار ئەوەیە داخودا ئێمە ڕوویان لێ وەردەگێرین و پشتیان تێ دەکەین یان بە قازانجی ئەوان هەڵوێست دەگرین؟\nو ئەمن وەکوو سەرۆکی پارتیی چەپ بە ئاواتەوەم کە سەفیری تورکیا بە تەواوی چاوی پێ خورد بکرێتەوە و بە ڕاشکاوی پێی بگوترێ کە ئێمە ئەو دەستدرێژی و پەلامارە مەحکووم دەکەین بە دژی ناوچەی عەفرین. و ئەوەی کە سوێد ڕاستەوڕاست یارمەتی ئینسانی بکا بە فیدراسیۆنی باکووری سووریا و سوێد لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان حەول بدا بۆ ڕاگرتنی ئەو پەلامار و دەستدرێژییە قرێژە! سپاس خانمی سەرۆک\nجێگری سەرۆک: سپاس، نۆرەی قسە کردنی ئامینە کاکەباوەیە لە پارتیی چەپ\nئامینە کاکە باوە ( پارتیی چەپ): سپاس خانمی سەرۆک و سپاس وەزیری دەرەوە. ئەوە قسەی ئەردۆغان خۆیەتی ئەو پێشتر بە ڕاشکاوی گوتی: دێمۆکڕاتی ئامانج نییە، هێرشی سەر ڕۆژئاوا ڕوونکردنەوەی شتێکە، ئەوە گۆیا ' تێرۆریسم' ە نییە کە هەڕەشە دەکا . بۆ ئەردۆغان هەموو جۆرە خەباتێک لە پێناو دێمۆکڕاسیدا بەمەترسییە. خەبات لە پێناو دێمۆکڕاسی لە ڕۆژئاوا بە مەترسییە و لە ماڵەوەی خۆی لە تورکیاش هەر ئاوایە. لەوێ ئەندامانی پارتیی ئۆپۆزیسیۆنی هەدەپە و ڕووناکبیرانی کە وێراویانە قسە بکەن زیندانی کراون. سوێد و یەکەتی ئوڕووپا ناکرێ هەر وا بێدەنگ بن لە کاتێکدا رێژیمی ئەردۆغان هەموو ئۆپۆزیسیۆن و کوردەکان بە "تێرۆریست " ناو زەد دەکا. بۆ ئەردۆغان دێمۆکراتی جۆرەیەک " تێرۆریسم " ە. خانمی سەرۆک! ئەو کێشەیە پڕیشکەی دەگاتە ئێرەش لای ئێمە لە سوێد، بە ڕێگای ئەو مزگەوت و ڕێکخستنانەی کە ئەردۆغان پشتیان دەگرێ. ئەردٶغان بە ڕێگای میذیای خۆی واتە ' ئاژانسی ئانادۆڵی ' دا ئەوە لە سەر سوێد دەنووسێ [ ڕۆژنامەکە نیشان دەدەا] لە مزگەوتەکان لە گەڕەکی ڕینکەبی و لە شوێنەکانی دی ستۆکهۆڵم کۆ بوونەتەوە بۆ ئەوەی نوێژ بکەن بۆ عەفرین ، ئەوە ڕۆژنامەی ئەردۆغان خۆیەتی . ئەمن دەڵێم ئەوە بە مەترسییە ، چونکە ئێمە دەبێ هەم پێش بە بڵاو بوونەوەی بێزو قێزی ڕەگەزپەرستانە بە دژی کەمایەتییەکان لە سوێد بگرین و هەر وەها پێش بە مێشک شۆردنەوەی منداڵان، منداڵانی بەستەزمان بگرین بە دەست جیهادیستەکان کە دەبێ ئەوە تەجروبە بکەن [ لەو ماوەیە دا ڕۆژنامەکەی هەر بە دەستەوەیە ]. ئەمن هەموو گیانم وەڕاتڵەکان کەوت کاتێک دوێنێ شەوێ چاوم بەو ڕۆژنامەیە کەوت و ئەوە لە تورکیاوە بۆ من ناردراوە. مەبەستی من ئەوەیە ئێمە دەبێ پێش بەو پڕۆپاگاندە قێزەوەنە بگرین کە شەڕ نەگاتە منداڵانی ئێمە لە کەنار شارەکان. تا ئەو جێگای پێوەندی پەیدا دەکاتەوە بە منداڵانی تورک و کورد چونکە ئەوان بێ گوناحن. ئەوە ئەردۆغانە کە تێرۆریستە، ئەوە دەوڵەتەکەی وییە کە خەڵکی خۆی تێرۆریزە دەکا و دەترسێنێ بۆ ئەوەی لە ڕۆژئاوا ڕوو دەدا، بۆیە مەبەستمە بڵێم ئەگەر ئێستا ئێمە ئەوە نەکەین و پێشی نەگرین ئەوە دەبێتە گرفتێک بۆ ئێمەش و ئەوە یەکەم جاریش نییە کە پڕۆپاگاندای ڕەگەزپەرستانە بە دژی کوردەکان بڵاو دەکرێتەوە ، بە دژی جووڵەکەکان و لە ڕاستیدا ئەرمەنییەکانیش . ئێمە ئەوە دەزانین و بۆیە دەبێ ڕای بگرین و کۆتایی پێ بدەین. هەر وەها چاوەڕوانی ئەوە لە سیاسەتێکی دەرەوەیی سوێد دەکرێ کە بۆن و بەرامەیەکی فێمێنیستی تێدایە و ئەگەر سێاسەتێکی ئەوتۆ پشتیوانی لە ژنانی کورد و لە ژنان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەکا کە ژنان خەباتیان کردووە بە دژی بارباریسم و دڕندایەتی، بە دژی ئەو داعشەی تینووی خوێنە ، باشە کێ ئەو پشتیوانییە بکا و ئەو ڕووحییە فێمێنیستییە نیشان بدا؟ دەبێ ئەوە بە ڕێگای مارگۆتەوە بێ، بەڵێ بە تایبەتی ئەتۆ مارگۆت کە خەباتت کردووە بۆ مافی ژنان و ئەوە چاوەروانییە لە تۆ. زۆر لە ژنانی کورد ، ژنانی عەلەوی و ژنانی تورک هەموو چاوەڕوانی لە ئێمە سوێدی ، لە تۆ و ئێمە دەکەن بۆ ئەوەی هەر ئێستا شتێک بکەین بۆ ئەوەی ئەو دڕندایەتییە ڕابگیرێ. ئێمە دەزانین تاوانکاری بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی دەبێ ڕابگیرێ، ئەوە دەزانین . سوێد و یەکەتی ئوڕووپا و نەتەوە یەکگرتووەکان زۆر گورجن کاتێک ووڵاتێک دەستدرێژی دەکاتە سەر ووڵاتێکی دیکە و پەلاماری دەدا. ئەوە گرینگە، باشە بۆ ئەوە لە سەر تورکیا ناکرێ. ئەردۆغان بە ڕاشکاوی گوتوویە دێمۆکڕاتی بە هێند ناگرێ و ئامانجی دێمۆکڕاسی نییە. مەبەستی شەڕی خەڵکی دیکەیە. خەڵکێک کە بە پشتیوانی جەماوەری سەر بە کەمایەتی دیکە کانتۆنانی دامەزراندووە کە تێیدا ژنان و منداڵان و ئەوانیدی تێوەگلاون. ئەردۆغان بە دووی تێکدانی ئەوە دایە . ئێمە بە ساڵان ئەوەمان دی کە ئەو بە دووی ڕاوی داعش دا نەبوو، چونکە ئەو پشتیوانی لە داعش دەکرد وئێستا کە دژی بارباریسم و ذڕندایەتی خەبات کراوە، دەوڵەتێکی ئاوا دێ دڕندایەتی دەکا دژی کوردەکان. ئێستا ئەمن هیوا دارم وەزیری دەرەوە بە توندی هێڕش و پەلاماری ڕێژیمی تورکیا مەحکووم بکا.\nجێگری سەرۆکی پارڵمان، سپاس ئێستا نۆرەی قسەی ئامینە نا، جەبار ئەمین ە لە پارتیی میلیۆ\nجەبار ئەمین ( پارتیی میلیۆ ): سپاس خانمی سەرۆک ، و سپاس بۆ ووڵامی وەزیری دەرەوە. وەزیری دەرەوە دەزانێ کە ناوچەی عەفرین یەکێک لە ناوچە هەر کەمەکان بووە لە سووریا کە ناوچەیەکی ئارام بووە، ناوچەیەک بووە وێران نەکراوە لە بەر شەڕ. لەوێ خەڵک کەمتازۆر لە هێمنی دا ژیاون و لەوێ خەڵکی کورد بە سەدان هەزار پەنابەریان لە شوێنەکانی دیکەی سووریاوە حاواندووەتەوە و ئێستا بەو هێرش و پەلامارەی ئەردۆغان سەبات و ئارامی ناوچەی عەفرینیش تێک دەدرێ. خانمی سەرۆک ئەوەی ئێستا ئەردۆغان و ڕێژیمەکەی دەیکەن ئەوە تێرۆریسمی دەوڵەتی نەبێ هیچی دیکە نییە. کاتێک هەدەفی مەدەنی بۆمباران دەکرێ، کاتێک مرۆڤ دەچێ و لە ووڵاتێکی دی خەڵک دەکاتە ئامانجی پەلامار و هێرشەکانی و کاتێک مرۆڤ خەڵکی مەدەنی دەخاتە ئەو دۆخی ئێش و ئازارەوە ئەوە تێرۆریسمە و تێرۆریسمی دەوڵەتییە. و بە داخەوە ڕێگا دراوە ئەردۆغان بەکەیفی خۆی جرت و فرت بکا . چەند ساڵ لەوە پێش ئەو هێرشی کردە سەر کوردستانی عێڕاق، لەوێ قانوونی ناونەتەوەیی پێشێل کرد، دوو ساڵ لەوە پێش ئەوە باکووری کوردستان بوو، کوردستانی تورکیا کە کەوتە بەر هێرش و پەلاماری ئەردۆغان. ئەو چەندین شاری یەک بە دوای یەکدا تێک و مەکان دا و بە سەدان خەڵکی بێ گوناهی کوشت. و ئێستا نۆرەی ناوچەی عەفرینە. ئەوە بەڕاستی جێگای واق وڕمانە کە ئەردۆغان و ڕێژیمەکەی ئیدیعا دەکەن ئەو کارانە بە دژی تێرۆریسم دەکەن. ئەگەر کەسێک پشتیوانی لە تێرۆریسم کرد بێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەوە ئەردۆغان و ڕێژیمەکەیەتی. لەو بارەیەوە بەڵگە و دۆکومێنتی زۆر بە دەستەوەیە. پارڵمانتاران لە پارڵمانی تورکیا، ڕۆژنامە تورکییەکان، یەک بە دوای یەکدا سەلماندوویانە کە ئەردۆغان پشتیوانی کردووە لە 'دەوڵەتی ئیسلامی ' . جیهان ئەوە دەزانێ و ئێستا ئەو بۆ ئەوەی ئەو کردەوە قێزەوەنەی خۆی پاساو بدا دەڵێ خەڵک لە عەفرین ناوچەیەکی هێمن ، ناوچەیەکی خۆ سەر ، سیستمێکی هەموو گرەوە لەوێ، هەڕەشەیەکن لە سەر تورکیا . ئێمە باش دەزانین کە ئەو ئیدیعایە ڕاست نییە. هۆی سەرەکی دەستدرێژی و پەلاماری ئەردۆغان ئەوەیە ئەو دەترسێ ڕێژیمی خۆسەر و هەموو گرەوەی ڕۆژئاوا ببێتە ئیلهامێک بۆ خەڵکی کورد لە بەشی باکووری کوردستان . لە بەشی کوردیی تورکیا. و بۆ ئەوەی ئەو ئەو نموونەیەی کە لە سووریا هەیە تێک بدا و من مەبەستمە بڵێم ئێمە بە ئەندازەی کافی بەڵگەمان بە دەستەوەیە، سوێد ئەوەندەی پێویستە هۆی بەدەستەوەیە بۆ ئەوەی ئەوە مەحکووم بکا. ئێستا وەزیری دەرەوە دەرفەتی ئەوەی دەست کەوتووە بتوانێ ئەوە مەحکووم بکا و ئەمن بە ڕاستی خەفەتبارم نەبیسم سوێد بە دەنگی بەرز بەرگری لە قانوونی ناونەتەوەیی نەکا و ئەردۆغان مەحکووم نەکا. ئەو پەیتا پەیتا لە ووڵاتی جۆر بەجۆر خەڵکی مەدەنی خستووەتە مەترسییەوە. لە ووڵاتی خۆی، لە عێڕاق لە کوردستانی عێڕاق و ئێستا لە کوردستانی سووریا. و ئێمە بێین و بڵێین هیچ هۆمان بەدەستەوە نییە، نا ئەوە وا نییە. ئەمن چاوەڕوان دەکەم وەزیری دەرەوە، ئەمن هیوادارم وەزیری دەرەوە ئەردۆغان و ڕێژیمەکەی کە لە پێشێل کردنی قانوونی ناونەتەوەیی بەرپرسیارن مەحکووم بکا. سپاس\nجێگری سەرۆک، سپاس ئێستا نۆرەی قسەی ئانیکا لیلەمێتس ە لە پارتیی میلیۆ\nئانیکا لیلەمێتس ( پارتیی میلیۆ) : سپاس خانمی سەرۆک. ئەمن لەگەڵ ئەو نیگەرانییە هەم کە ڕێژیمی ئەردۆغان دەزانێ خۆی بدزێتەوە لەبەر ئەوەی ووڵاتێکی ئەندامی ناتۆیە و ڕێکەوتنێک لە نێوان یەکەتی ئوڕووپا و ئەردۆغان کراوە سەبارەت بە پەنابەران. وەک چۆن پێشتریش لە ئاست دەستدرێژی و پەلاماری پێشوو کاردانەوە نیشان نەدراوە جەبار ئەمین باسی چەند نموونەیەکی کرد، وەکوو پێشێل کردنی قانوونی ناونەتەوەیی لە کوردستانی عێڕاق لە ووڵاتێکی دی ، تەنانەت لە تورکیاش ، لە بەشی باکووری کوردستان کە لە وێ ڕێژیمی ئەردۆغان شەڕێکی هەموولایەنەی کرد بە دژی چەندین شاری باکووری کوردستان لە ساڵی ٢٠١٥ دا. ئەوە بووە هۆی کوشتار و زێندانی کردنی خەڵکێکی زۆر و وێران کردنی زۆری شاران. ئێمە وێنەی ئەو کاولکاریانە لە ڕاپۆرتی نەتەوە یەکگرتووەکاندا دەبینین کە وێنەی ساتاڵایتیی ئەو کاولکاریانە نیشان دەدەن. باشە ئێمە چ دەکەین کاتێک ڕێژیمی تورکیا بە هیچ جۆر بۆ ئەو کارە قێزەوەنانەی کردوویە لێی ناپرسرێتەوە؟ تورکیا لە ماوەی دەستەڵاتی ئەردۆغان دا مێژوویەکی پەیتا پەیتای هەیە لە پێشێل کردنی قانوونی ناونەتەوەیی و تاوانکاری لەو بارەیەوە. جا بۆیە لێرە دا پێویستە کە گوشاری زیاتر بهێندرێ و هەموو هۆیەک بەکار بهێندرێ کە لەبەر دەست دایە، هۆکاری دیپلۆماتێک بۆ ئەوەی کە تورکیا دەست هەڵگرێ لەو جۆرە دەستدرێژی و پێشێلکردنانە . سپاس\nجێگری سەرۆک، ئێستا نۆرەی قسە کردنی وەزیری دەرەوەیە\nمارگۆت واڵسترێوم ( پارتیی سۆسیال دێمۆکڕات) وەزیری دەرەوە: سپاس خانمی سەرۆک، ئەمن بە داخەوەم جاری پێشوو کاغەزێک کەوتبووە بنەوە و بە کاتی خۆی قسەکانم تەواو نەکرد. شتی هەرە گرینگی کە دەبوو قسەکانمی پێ تەواو کەم و ئێستا دەیڵێم. ئەوە ڕاست نییە کە ئێمە بێدەنگ بووین ، ئێمە پاسیڤ و دەستەوەستانیش نەبووین. بە پێچەوانە ئێمە هەم لە نەتەوە یەکگرتووەکان و هەم لە یەکەتی ئوڕووپا کاردانەوەمان نیشان داوە و بەردەوام دەبین لە سەر ئەوەی لەو چوارچێوانە دا شوێندانەریمان هەبێ و ئەوە ئاشکرایە ئێمە هەلوێستمان بەهێزتر دەبێ ئەگەر ئێمە بەیەکەوە و بە گشتی ڕەد فێعل نیشان بدەین هەم لە لایەن یەکەتی ئوڕووپاوە و هەم لە لایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە. بۆ ئەوەی مرۆڤ هەر لە سەر ووشەی "مەحکووم کردن " ڕانەوەستێ پێویست دەکا مرۆڤ بە شێوەیەکی ئەوتۆ بجووڵێتەوە کە داوای بەرپرسیارەتی قەبووڵ کردنی تێدا بێ. دەبێ ئێمەش ئاوا بجووڵێینەوە کە ئارگومێنتەکانمان لە سەر بنەمای قانوونی ناونەتەوەیی بێ. و ئەمن بیرم لێ کردووەتەوە و ئەوە بوو دەمەویست قسەکانی پێشوومی پێ تەواو کەم. ئەوەی کە ئێستا ئێمە دەزانین بۆ نموونە لە وەزاڕەتی دەرەوەمان دا ئەوەیە کە لەمەر ئەو عەمەلیاتەی کە ناوی ' لقی زەیتوون ' ی لێ نراوە ئەوەیە کە داوەری سەرەتایی ئێمە و پسپۆرەکانی قانوونی ناونەتەوەیی ئێمە بەو ئاکامە گەیشتوون کاردانەوەی تورکیا ناکرێ لە چوارچێوەی خۆ پاراستن پاساو بدرێ لە بەرامبەر یەپەگە دا. بەڵام، ئێمە دەمانەوێ ڕەدفێعلێکی گشتی و بەیەکەوە هەبێ لە سەر بنەمای قانوونی ناونەتەوەیی هەم لە چوارچێوەی یەکەتی ئوڕووپا و هەم لەچوارچێوەی نەتەوە یەکگرتووەکاندا. بەڵام ئەوە بە مانای ئەوە نییە کە ئێمە پاساو دەهێنینەوە بۆ ئەو هێرشە یان پشتیوانی لەو هێرشە دەکەین. ئەوە شتێکی تەواو جیاوازە جا بۆیەیە لە پێوەندی دوولایەنەمان دا زۆر بە ڕەپ و ڕوویی بۆچوونی خۆمان دەربڕیوە و هیچکەس ناتوانێ سوێد تاوانبار بکا بەوەی کە ڕەد فێعلی نیشان نەداوە و ئەگەر چەند لایەنێک هەبن کە هەڵوێستیان هەبووبێ هەم لە سەر کێشەی سووریا و هەم لایەنی ئینسانی ئەو کێشەیە ، بە دانی پارە بۆ ئەوە و یارمەتی کردن بە پارێزەرانی قانوونی ناونەتەوەیی و بە ڕۆژنامەنووسان و خەڵکی دیکە لە تورکیا ئەوە سوێد بووە. پارە و یارمەتی ئێمە بۆ ئەوێ دەچێ. ئەو گەنگەشەی ئێمە لێرەهەمانە، بە کردەوە هەموو حەوتوویەک بووە سەبارەت بە پێشکەوتنی نێگاتیڤ لە مەڕ دێمۆکڕاسی لە تورکیا . جا بۆیە ئەمن دەڵێم هیچکەس ناتوانێ بڵێ ئێمە بێدەنگ بووین و کاردانەوەمان نیشان نەداوە. و بە تایبەتی لەم بارو دۆخە دا ئێمە دەمانەوێ بیروڕای جیهانی کاردانەوی خۆی لە سەر بنەمای قانوونی ناونەتەوەیی دابنێ بۆ ئەوەی دواجار مرۆڤ بتوانێ داوای بەرپرسیارەتی وەئەستۆگرتنیش بهێنێتە گۆرێ. و ئێمە بەهێزتر دەبین نەک بەوەی کە هەر بەتەنێ بین و بقیژێنین بەڵکوو لە ڕاستیدا دەبێ بەیەکەوە لەگەڵ یەکەتی ئوڕووپا و نەتەوە یەکگرتووەکان ئەو کارە بکەین. دیارە ئەوە دەکەوێتە ڕۆژەڤی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە ، ئێمە یارمەتی بەوە دەکەین و درێژە دەدەین بە ئاماژە کردن بەو شتانەی جێی نیگەرانین و ئەوەی کە ڕوودەدەن لە بەر ئەو هێرشە و جگە لەوە ئەوە کێیە کە یارمەتی کردووە بە خەبات کردن بە دژی دەوڵەتی ئیسلامی ، هەر وەک ئەوەی کە ئێوە ئاماژەتان پێ کرد ، گشت ئێوە پرسیارکەران ئاماژەتان پێکرد. جار جار مرڤ هەست دەکا لە سەر کورسی تاوانباری دانیشتبێ، ئەمن نامەوێ ئەو دەورە بگێڕم ، مەبەستم ئەوەیە بڵێم ئێمە کاردانەوەمان نیشان داوە و زۆر بە ڕوونی ئەوەمان دەربڕیوە کە پێمان وایە ڕاست بووە سەبارەت بەو پێشوەچوونە. و ئێمە بە ووردی وەک ووڵاتەکانی دیکە حەول دەدەین کاردانەوەکەمان لە سەر بنەمای پرێنسیپەکانی قانوونی ناونەتەوەیی بێ.\nجێگری سەرۆک، ئێستا نۆڕەی قسەی یووناس شوێستێدە بۆ ئەوەی قسەی دوایی بکا\nیووناس شوێستێد ( پارتیی چەپ): سپاس خانمی سەرۆک، سپاس وەزیری دەرەوە. وەزیری دەرەوە دەڵێ و ئەوە ڕاستە کە پسپۆڕانی قانوونی ناونەتەوەیی لە وەزاڕەتی دەرەوە ئەو داوەرییەی کە کردوویانە ئەوەیە کە هیچ پاڵپشتێک لە قانوونی ناونەتەوەیی دا نییە بۆ پاساو دانی هێرش و دەستدرێژی تورکیا بۆ سەر عەفرین. ئەوە ئاکام دەرخستنێکی گرینگە و لە ڕوانگەی قانوونی ناونەتەوەییەوە ئەو کارەی تورکیا نیشانەی پێشێلکارییە. هەر وەها ئەوە مانای ئەوەشە کە مرۆڤ هۆی باشی بەدەستەوەیە ڕەخنە لەو هێرش و دەستدرێژییە بگرێ بۆ سەر هەرێمی عەفرین و ئەمن هیوادارم سوێد بە دەنگی بەرز و بە ڕاشکاوی ئەوە بکا، ڕوون و ئاشکرا. لە سیاسەتی دەرەوەیی سوێد دا نەریتێکی جێی شانازی هەیە ئەویش ڕاوەستان بووە لە بەرانبەر ئەو هێزە گەورانەی دا کە هێرش و دەستدرێژیان کردووەتە سەر هەرێمی پچووکتر و ووڵاتی پچووکتر. لێرە دا هەڵوێست دەربڕین و مەحکووم کردنی ئەو پەلامار و دەستدرێژی یە، و گوتنی ئەوەی کە ئێمە لە چوارچێوەی ناونەتەوەییدا کاردانەوە نیشان دەدەین لەگەڵ ئەو نەریتە دا دەگونجێ . ئێمە لە لایەن پارتیی چەپەوە داوا لە حکوومەت دەکەین ئەو کارە بکا.\nزۆر خەڵک شایی و لۆغانیان کرد کاتێک ڕەقا ڕزگار کرا ، لە سەرتاسەری جیهان خەڵک چاوەڕوانی ئەو ڕزگارییە بوون. ئەوە قەسەدە بوو ئەو هێزەی کە کوردەکان بەڕێوەی دەبەن ئەو ڕزگارییەی مەیسەر کرد. ئەو ژنانەی کە ناچار کرابوون سەرو پۆتەراکی خۆیان داپۆشن، ئەو سەرپۆش و ڕووپۆشانەیان لە سەر خۆیان لابرد. خەڵک دەستیان کرد بە گوێ گرتن لەو موسیقایەی خۆیان پێیان خۆشە. ژنی گەنجی یەزیدی کە کرابوونە کۆیلەی جینسی ڕزگار کران. کێ بوون ئەوانەی ئەو ڕزگارییەیان ڕەخساند؟ ئەو کوردانە و سەربازانەی قەسەدە کە ئێستا ئەمڕۆ بەرەوو ڕووی پەلامار و دەستدرێژی هێزی گەورەتری تورکیا هاتوون. ئەو ژنە کوردەی کە لێرە ئامینە کاکە باوە باسی کرد کە ئاوا بە شێوەی ذرندانە جەستەی شێوێندرا ، مامۆستایەکی سەرەتایی، ئەوانە بوون کە ڕەقایان ئازاد کرد، ئەو ئینسانانەی کە ئێستا ئێمە خەیانەتیان پێ دەکەین ئەگەر پشتیان تێ کەین. و ئەمن مەبەستمە بڵێم کە ئەوە ئەرکی ئێمەیە ڕوویان لێ وەرنەگێڕین بەڵکوو بە ڕوونی هەلوێست دەرببرین لە دژی هێرش و دەستدرێژی تورکیا بۆ سەر عەفرین.\nجێگری سەرۆک، ئێستا نۆرەی ئامینە کاکە باوەیە بۆ ئەوەی دوایین قسەکانی بکا.\nئامینە کاکە باوە ( پارتیی چەپ) : سپاس خانمی سەرۆک و سپاس وەزیری دەرەوە. نزیکەی ٣٩ ساڵ لەوە پێش دنیای ڕۆژئاوا پشتیوانی کرد لە ئایەتوڵا خومەینی بۆ ئەوەی دەستەڵات بەدەستەوە بگرێ و ئەو بوو بە دیکتاتۆری هەرە بێزراوی مێژوو لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دا. و چەند ساڵ لەمەوبەریش هەر ئەو جۆرە پشتیوانییە لە ئەردۆغان کرا لە تورکیا. ئەوەی کە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بە ڕوونی و ئاشکرایی هێرشی تورکیا بۆ سەر سووریا مەحکووم ناکا ئەوە گنخانی گەمەی سیاسی دەسەلمێنێ. بە داخەوە دێمۆکڕاتی دۆستی زۆر کەمە. هێندێک لەو ووڵاتانە لە هەرێمەکە دا کەمایەتییە دینی و نەتەوەییەکان سەرکوت دەکەن با باسی سەرکوتکردنی ژنان هەر نەکەین . ئەوانە لە ناو ڕێژیمەکانی ئەو ووڵاتانەش دا هیچ دۆستیان نییە و لە لایەن ئەوانەوە وەک دوژمن چاو لێ دەکرێن. ئەو کەمایەتییانە کە بۆچوونی دێمۆکڕاتیکیان هەیە هەر وەک لە ڕۆژئاوا دەیبینین لە ڕوانگەی ئەردۆغانەوە ئەوەندەی دیکەش دوژمنن. دانیشتووانی ڕۆژئاوا لە ئاست ئەو پەلامار و دەستدرێژییەی کە ئێستا دەکرێتە سەریان دەبێ بپارێزدرێن . ئەوە هێرشێکە بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی. هێرش و پەلاماری تورکیا بووەتە هۆی لە کیس دانی ژیانی خەڵکێکی زۆر. سوێد دەبێ هەموو ئەو کاناڵانەی کە ڕێیان تێ دەچێ و بیریان لێ دەکرێتەوە بە کار بهێنێ بۆ ئەوەی ئەو شەڕە گەورەتر نەبێتەوە و نەگاتە خوێنرێژییەکی زۆرتر. نابێ بهێلدرێ تورکیا ئەوە بکا کە داعش کردی بە دژی ڕۆژئاوا و سووریا و ئەوە هەر ئێستا دەبێ ڕابگیرێ. ئەوە چاوەڕوانییەکە لە سوێد و لە دنیای ڕۆژئاوا کە لە سەر ئەو ژنانە بکاتەوە کە شەری داعشیان کرد بۆ نموونە مەکڕۆن ئەو وەزعەی مەحکووم کردووە، سوێدیش دەتوانێ ئەوە بکا و لە ئاستی نەتەوەیەکگرتووەکان و یەکەتی ئوڕووپا دا ئەو داوایە بەرز بکاتەوە بۆ ئەوەی ئەو شەڕە و ئەو تاوانکارییە بە دژی قانوونی ناونەتەوەیی مەحکووم بکرێ. سپاس.\nجێگری سەرۆک،ئێستا نۆرەی جەبار ئەمین ە بۆ ئەوەی دوایین قسەکانی بکا.\nجەبار ئەمین ( پارتیی میلیۆ) : خانمی سەرۆک ڕێگام بدە لە سەرەتاوە ڕوو لە هەموو ئەو کچ و کوڕانە بکەم ، گشت ئەو ژن و پیاوانەی کە ئێستا لە عەفرین خەبات دەکەن بۆ ئەوەی لە بەرانبەر دەستدرێژی و هێرشکاری تورکیا ڕاوەستاون و پێیان بڵێم ئێمە شانازیتان پێوە دەکەین. خانمی سەرۆک ئەوە باشە کە وەزیری دەرەوە سەبارەت بەو بارودۆخەی لە ئارا دایە نیگەرانە. و ئەوە باشە کە ئەمڕۆ بە پێی ئەو زانیارییەی لە مێدیا دا هاتووە وەزیری دەرەوە سەفەری بۆ ئانکارا هەڵوەشاندووەتەوە. ئەگەر زانیارییەکان ڕاست بن کە ئەوە لەبەر ڕەخنەگرتنە لە تورکیا لە لایەن سوێدەوە. ئەوەی کە پێویستە دەبێ زۆر لەوە زیاتر بێ. ئەوەی پێویستە لە پێشدا مەحکووم کردنە و هەر وەها پێویستە ئێمە کار بکەین بۆ ئەوەی ئەو هێڕشکاری و دەستدرێژییە ڕابگیرێ. چونکوو هەتا کات زیاتر تێ بپەڕێ، ژمارەی قوربانییەکانیش زیاتر دەبێ. خەڵکێکی زیاتری مەدەنی دەبنە قوربانی. ئەگەر ئێمە بمانەوێ دەتوانین بیکەین ئەویش ئەوەیە کە سەفیری خۆمان لە ئانکاراوە بانگ کەینەوە بۆ ماڵێ. دەتوانین ئەوە بکەین ئەوە سینگناڵێکی ڕوونی سیاسی دەبێ. ئێمە لە چوارچیوەی یەکەتی ئوڕووپا دا دەتوانین دەستپێشخەری بکەین بۆ مەحکووم کردنی تورکیا. پێویستی بە کردنی زۆر لەوە زیاتر هەیە کە بیکەین بۆ ئەوەی بتوانین قانوونی ناونەتەوەیی بپارێزین کە ئەو هەمووە قسەمان لێوە کردووە. لە قسەکانی دا وەزیری دەرەوە چەند جار ئاماژەی کرد بە ئەوەی کە ڕێز گرتن لە قانونی ناونەتەوەیی گرینگە بەڵام دەبێ ئەوە بە کردەوە کاری بۆ بکرێ. ئێمە دەبێ کاردانەوە نیشان دەین کاتێک ئەو قانوونە پێشێل دەکرێ. ئەوە جێی خۆشحالییە کە ئێستا وەزاڕەتی کاروباری دەرەوە بەو ئاکامە گەیشتووە کە تورکیا بۆی نییە ئارگومێنتی قانوونی ناونەتەوەیی بەرز بکاتەوە. ئەمن هیوادارم ئێمە بگەینە ئەوەی کە تورکیا مەحکووم بکەین.\nجێگری سەرۆک، نۆرەی قسە دەگاتە وەزیری دەرەوە بۆ دوایین قسەکانی\nمارگۆت واڵسترێوم ( پارتیی سۆسیال دێمۆکڕات)، وەزیری دەرەوە: سپاس خانمی سەرۆک و سپاس بۆ پرسیارکاران چونکە ئەوە لە بیری هەموو کەس دایە، هەموو مێدیاکان باسی دەکەن و ئەوە شتێکە کە نیگەرانمان دەکا و هەر بۆیە ئێمە ئێستا ئەوە حەوت ساڵی درێژە کە شەڕی سووریا دەشوێپێنین. حکوومەتی سوێد لەوەتا هەڵگیرسانی شەڕ لە سووریا ئەو گرینگییەی داگرتووەتەوە کە دەبێ ڕێز لە قانوونی ناونەتەوەیی بگیرێ و خەڵکی مەدەنی بپارێزدرێن. ئێمە ئەوەی لە دەستمان هاتووە کردوومانە کە ژنانیش بێن و لە دەوری مێزی موزاکەرە دانیشن و یارمەتی بکەین بەو حەولە ئینسانییانەی کە دەدرێ و لەو بارەیەوە درێژە دەدەین بە کارەکانمان. هەنووکە بارودۆخی ئینسانی بۆ بە میلیۆنان ئینسان هەتا بڵێی دڵتاوێن و ناخۆشە. ئێمە درێژە دەدەین بەو پێواژۆیەی کە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە پێناو ئاشتی دا وەڕێی خستووە و پشتیوانی دەکەین لە ستافان دیمیستوورا. ئێمە درێژە دەدەین بە کارەکانمان لە ئاستی فرە لایەنی دا بۆ ئەوەی ئەوەندەی کە دەکرێ کارەکانمان کاریگەر بێ و نەک هەر ئەوەی کە بتوانین کردەوەیەک مەحکووم بکەین بەڵکوو لە ڕاستیدا بتوانین داوای بەرپرسیارەتی وەئەستۆگرتنیش بهێنینە گۆڕێ. هەر بۆ ئەوەیە کە قانوونی ناونەتەوەییمان هەیە ، هەر قسە بەس نییە چونکە ئاوا ئێمە بارودۆخ لە سەر ئەزری واقع ناگۆڕین. ئێمە دەبێ حەول بدەین ئەوەی هەیە بگۆڕدرێ و دەبێ زەمینەیەکی باشمان بۆ ئەوە هەبێ بۆ ئەوەی داوا لەو ووڵاتانەش بکەین کە دەبێ ڕێز لە قانوونی ناونەتەوەیی بگرن و خۆشمان دەبێ داواکەمان لە سەر بنەمای قانوونی ناونەتەوەیی بێ. و هەر وەک باسم کرد بریاری سەرەتاییمان ئەوەیە کە ئەو پرێنسیپانەی قانوونی ناونەتەوەیی لە بەرچاو نەگیراون، ئێمە بەردەوام دەبین لە ڕووی ئینسانی، سیاسی و دیپڵۆماتیکەوە هەڵسووڕێین و بەهەموو شێوەیەک حەول دەدەین بارودۆخەکە قووڵتر و توندوتیژتر نەبێتەوە و زەبروزەنگ نەمێنێ و لە ڕاستیدا داوای وەئەستۆ گرتنی بەرپرسیارەتی بکەین و هیوادارم ڕۆژێک ئاشتی لە سووریا دابمەزرێ.\nجێگری سەرۆک: سپاس بۆ ئەو قسانە، گەنگەشە لە بەر پرسیاری ژمارە ٥٢ لە لایەن یووناس شوێستێد لە پارتیی چەپەوە لە مەڕ ' هێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین ' و پرسیاری ژمارە ٣٣١ لە لایەن ئامینە کاکە باوە لە پارتیی چەپ سەبارەت بە " هەڕەشەی تورکیا لە عەفرین و کوردەکان لە ئەستانی ڕۆژئاوا لە سووریا " و پرسیاری ژمارە ٣٣١ لە لایەن جەبار ئەمین لە پارتیی میلیۆ وە سەبارەت بە " دەستدرێژی نیزامی تورکیا بۆ سەر باکووری سووریا " بەو شێوەیە کۆتایی هات.\nمافی بڵاو کردنەوەی ئەو وەرگێڕانە بە ئاماژە بە سەرچاوە ڕەوایە!\nPosted by Ruwange --- ڕوانگه at 7:27 AM


ل جۆلەمێرگێ قەدەغە بۆ 15 رۆژێن دن هات درێژکرن - دارکا مازی\nل جۆلەمێرگێ قەدەغە بۆ 15 رۆژێن دن هات درێژکرن\nل پارێزگەها جۆلەمێرگێ یا باکورێ کوردستانێ، قەدەغەیا هەموو چالاکیێن وەک خوەپێشاندان، جڤینێن چاپەمەنیێ، گرەڤ و ڤەگرتنا کۆنان بۆ دەما 15 رۆژێن دن هات درێژکرن.\nل باژارێن باکورێ کوردستانێ ب هنجەتێن جودا قەدەغە ب داوی نابن. ل پارێزگەها جۆلەمێرگێ قەدەغەیا خوەپێشاندان و چالاکیان بۆ دەما 15 رۆژێن دن هات درێژکرن. ژ 19ێ گولانێ هەتا 2ێ هەزیرانێ بۆ دەما 15 رۆژان هەموو چالاکیێن وەک خوەپێشاندان، مەش، ڤەدانا چادر و داخویانیێن چاپەمەنیێ هاتن قەدەغەکرن.\nل گۆری داخویانیا کو ژ ئالیێ پارێزگه‌ها جۆلەمێرگێ ڤە هاتیە بەلاڤکرن، ژ 19 گولانێ هەتا 2ێ هەزیرانا ئیسال، بۆ دەما 15 رۆژان هەموو جۆرێن خوەپێشاندان، مەش، گرەڤێن برچیبوونێ، ڤەدانا چادر و ستاندان و چالاکیێن وها قەدەغەنە.\nد داخویانیێ دە هات گۆتن کو ب ئارمانجا پرەنسیپێن سەرەکی یێن کۆمارێ، یەکپارچەییا دەولەت و نەتەوە، بنپێنەکرنا ماف و ئازادیێن کەسێن دن، ئاساییشا خەلکێ و ئانینا ئارامیێ، رێگرتن ل تاوان، پاراستنا ماف و ئازادیێن خەلکێ، رێگرتن ل زێدەتر بەلاڤنەبوونا كۆرۆنایێ بریارا قەدەغەکرنا خوەپێشاندان و چالاکیان هاتیە دایین.\nل گۆر داخویانیێ، بریارا قەدەغەکرنێ وان چالاکیێن فەرمی ل خوە ناگریت کو ژ ئالیێ پارێزگار و قەیمقامان ڤە دەستوور بۆ وان تێ دایین. قەدەغەیا چالاکیان یا ل جۆلەمێرگ و ناڤچەیێن وێ، ژ سالا 2016ێ و هەتا نها بەردەوامە.


فەرموودە: هەرکەسێک دە ئایەتی سەرەتای (سورەتی الکهف) بخوێنێت؛ ئەوا پارێزراو دەبێت لە دەججال - فرەفەرهەنگی فەرموودە وەرگێڕاوەکانی پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم-\nفەرموودە: هەرکەسێک دە ئایەتی سەرەتای (سورەتی الکهف) بخوێنێت؛ ئەوا پارێزراو دەبێت لە دەججال\nپۆلێنکردن: قورئانی پیرۆز وزانستەکانی . فەزڵەکانی قورئان . فەزڵی سورەت وئایەتەکان .\nلە ئەبی دەردائەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هەرکەسێک دە ئایەتی سەرەتای (سورەتی الکهف) بخوێنێت؛ ئەوا پارێزراو دەبێت لە دەججال». ولە گێڕانەوەیەکدا: « -دە ئایەت- لە کۆتایی (سورەتی الکهف)».\nئەوەى دە ئایەتی سەرەتا یان دە ئایەتی کۆتایی (سورەتی الکهف)ی لەبەر بێت، ئەوا خواى گەورە دەیپارێزێت لە شەڕ وخراپەی دەججال، ولە فیتنەکەى، ولە زاڵبوونی بەسەریدا، بۆیە بە ئیزنی خواى گەورە ناتوانێت زیانی پێبگەیەنێت.\nوه‌رگێڕانی ماناكان: ئینگلیزی فەڕەنسی ئیسپانی تورکی ئۆردی ئەندەنوسی بۆسنی ڕووسی چینی فارسی هیندی ئیگۆری پورتوغالی\nقورئانی پیرۆز وزانستەکانی . فەزڵەکانی قورئان . فەزڵی سورەت وئایەتەکان .\nعربي English Français Español Türkçe اردو Indonesia Bosanski Русский 中文 فارسی हिन्दी ئۇيغۇرچە Português\n+شیکردنەوە +ئینگلیزی +فەڕەنسی +ئیسپانی +تورکی +ئۆردی +ئەندەنوسی +بۆسنی +ڕووسی +چینی +فارسی +هیندی +ئیگۆری +پورتوغالی


30 ماڵپەر بۆ فێربوونی هەمووشتێک لەسەر ئەنتەرنێت بەخۆرایی - Yeane.Org ماڵپەری یانی\n30 ماڵپەر بۆ فێربوونی هەمووشتێک لەسەر ئەنتەرنێت بەخۆرایی\nبێگومان هەمووان حەز دەکەن شارەزاییان لەهەموو شتێکەوە هەبێت بۆ ئەوەی پێویستیمان بەکەس نەبێت ئەمرۆ لەم بابەتەدا ٣٠ ماڵپەرەم بۆ داناون کە هەموو شتێکی تێدایە بۆ ئەوەی فێر بیت لەسەر ئەنتەر بەخۆرایی .\n# خولەکان لەسەر ئەنتەرنێت\nEDX – باشترین خولی زانکۆی لەسەر ئەنتەرنێت\nكورسيرا – باشترین خول بۆ ئەوەی ببیتە مامۆستای ئەنتەرنێت .\nCoursmos – کۆمەلێک خولی بەهێز بەماوەیەکی کورت.\nHighbrow -باشترین خولەکانت بۆ دەنێریت لەسەر ئەنتەرنێت لەرێگای ئیمێل.\nSkillshare – باشترین خول دەکاتەوە بۆ ئەوەی شارەزایت هەبێت لەئەنتەرنێت.\nCurious – باشترین خول دەکاتەوە بۆ ئەوەی بەباشترین شێوە فێری دروستکردنی ڤیدیۆ بیت.\nليندا – بباشترین خول دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەمەجالی بازرگانی.\nCreativeLive -باشترین خول دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەسەر نێت شارەزایت هەبێت لەسەر تۆرەکان .\nUdemy -باشترین خول دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەکۆمپیوتەر شارەزا بیت.\nrwaq -باشترین خول دەکاتەوە بۆ ئەوەی بۆ ئەوەی لەماڵپەرەکان شارەزای تەواوت هەبێت .\nكودكاديمي – بباشترینە دەکاتەوە بۆ ئەوەی شارەزایت هەبێت لەسەر چاڤا سکرێپت و HTML وCSS.\nStuk.io – باشترینە دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەسەرەتاوە فێری پرۆگرامەر بیت.\nUdacity – فێربوونی گۆگل و فەیسبووک، mongoDB، AT & T زۆری تر.\nPlatzi – باشترینە دەکاتەوە بۆ ئەوەی شارەزایت هەبێت لەسەر دروستکردنی ماڵپەری بۆ کاری کرین و فرۆشتن.\nCode.org – باشترینەدەکاتەوە بۆ سەرەتاکان.\nBaseRails – باشترین خول دەکاتەوە بۆ دەستکاری ماڵپەر .\ndash– باشترینە بۆ دروستکردنی ماڵپەرێکی تەواو .\ndataquest– باشترین فێرکاری تێدایە بۆ ئەوە شارەزای تەواوت هەبێت لەسەر براوسەرەکان .\nDataMonkey – باشترین بۆ شارەزایت لەدروستکردنی یاری.\nDuolingo – راهێنان لەسەر زمانەکانی جیهان.\nLingvist – بەرنامەی بۆ ئەوەی ٢٠٠ خولەکە فێر زمانێک بیت کە بتەوەێت\nBusuu – باشترینە بۆ فێربوونی زمانەکان.\nMemrise – باشترینە بۆ ئەوەی سەرجەم زمانەکانی جیهانت بۆ شی بکاتەوە.\nTEDed – دەیان بابەتی هەمووجۆری تێدایە رۆژانە کە ئەتوانیت بۆخۆت سودی لێ ببینیت .\nأكاديمية خان – پێشانگایەکی گەورەیە.\nGuides.co – دەیان بابەتی جۆراوجۆری تێدایە .\nLearnist – دەیان بابەت و ڤیدیۆی تێدایە لەهەموو بوارەکان\nSnapguide -دەیان بابەتی تێدایە بۆ فێربوون لەسەر هەموو شتێک .\nChesscademy -بۆ فێربوونی شەترەنج.\nPianu – بۆ فێربوونی پیانۆ.\nYousician – بۆ فێربوونی گیتار.\nتێبینی : سەرجەم ماڵپەرەکان بێ کێشە کار دەکەن تەنها تۆ کلیک بکە لەسەر ئەو ماڵپەرەی دەوهەوێت کە بەئینگلیزی نوسراوە


ته‌رمی 18 لاوی شیعه له باكوری عێراق دۆزراوه‌ته‌وە - 2005-01-06\nی مانگی یه‌ک ٠٦, ٢٠٠٥\nدەسه‌ڵاتدارانی عێراقی دەڵێن ته‌رمی 18 لاوی شیعه‌یان له نزیك شاری موسڵی باكوری عێراق دۆزیوەته‌وە.\nپۆلیس دەڵێت ئه‌و كوژراوانه هه‌مویان خه‌ڵكی به‌غدا بوون. ته‌رمه‌كان له ڕۆژی چوارشه‌ممه‌دا دۆزراونه‌ته‌وە، به‌ڵام پۆلیس دەڵێت باوەڕدەكرێت ئه‌م كۆمه‌ڵه لاوە له مانگێك له‌مه‌وبه‌ردا كاتێك كه به‌رەو كارەكانیان له بنكه‌یه‌كی له‌شكری ئه‌مه‌ریكی ڕۆیشتون، كوژرابن.\nجێی ئاماژە پێكردنه، هه‌ر دوا به دوای ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی مانگی یانزدەی ڕابوردوو له فه‌للوجه، ژمارەیه‌كی زۆری یاخیبوان به‌رەو موسڵ ڕایانكرد. له ماوەی ئه‌م هه‌فتانه‌ی دوایدا، توند و تیژییه‌كان به‌رە و زیادی ڕۆیشتون و دەیان ته‌رمی مردوو دەدۆزرێنه‌وە.\nله لایه‌كی ترەوە له ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌دا، مارینزێكی ئه‌مه‌ریكی له پارێزگای ئه‌نباری خۆرئاوای عێراق كوژراوە.\nهاوكات له ووڵاتی ئوردونی دراوسێی عێراق كۆنگرەیه‌ك ڕێكخراوە كه باوەڕ دەكرێت هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی كۆتایی ئه‌م مانگه مۆر بكات و په‌سه‌ندی بكات، هه‌روەها داوا له عێراقیان دەكه‌ن ئه‌و بانگه‌شانه‌ی گروپه سوننیه‌كان بۆ به‌شدار نه‌بوون له هه‌ڵبژاردنه‌كان فه‌رامۆش بكه‌ن.


کێ فوو بەزوڕناکەدا دەکات؟\nبە داوای لێبوردنەوە لە فرانسیس ستۆنەر کە ناونیشانی لێکۆڵینەوەکەی who paid the piper ( کێ پارەی زوڕناژەنەکەی دا ) تەحریف دەکەم بۆ : کێ فوو بە زوڕناکەدا دەکات.\nستۆنەر لەو لێکۆڵینەوەیەدا کەباسی جەنگی ساردی کەلتووری و میدیایی نێوان ئەمەریکا و سۆڤیەت دەکات ، لە ڕێگەی دیکۆمەنتەکانیەوە ڕۆڵی میدیا و روناکبیرەکان لەو جەنگەدا دەخاتەڕوو کە بەشێکی سەرەکی بوون لەدروستکردنی جەنگەکە . هاوشانی سوپا، کە سەربازی قورمیشکراوی بۆ جەنگەکە بەرهەم هێناوە ، میدیاکانیش لە رێگەی قورمیشکردنی عەقڵی مرۆڤەکانەوە سوپایەکی نهێنی بوون لە رێگەی کایەکانی سینەما ، تەلەفزیۆن ، شانۆ ، ڕۆمان ، رۆژنامە ، تەنانەت فەلسەفەشەوە ، لە نیشاندانی دیکۆمەنتەکانی سی ئای ئەیەوە ، دەیان موفەکیری سەردەمی جەنگی سارد بەشداربوون لەقورمیشکردنی کۆعەقڵدا بە قازانجی ئەمەریکا.\nبە شێکی سەرەکی پێکهاتەی عەقڵ قورمیشکردنە .. قورمیشێکی بایلۆجی کە غەریزە و پێویستەکانی جەستە فەرزی دەکات بەسەر تەوقیت و فێربوونەکانی عەقڵدا . قورمێشکی تریان لە ڕێگەی ئیدراکاتەوە عەقڵ خۆی قورمیش دەکات کە بە لێشاوە بینراو و بیستراوە کەلتووری و ئایینی و کۆمەڵایەتیەکانەوە دەڕێژنە نێو عەقڵەوە و ئاراستەی دەکەن . هەستیارترین و ترسناکترین جۆری ئەو تێڕژانەش بۆ ناوعەقڵ ئەو لێشاوانەن کەلە توانایاندایە کاریگەری راستەوخۆ بەسەر بیرکردنەوەی مرۆڤەوە دابنێن و کۆنترۆڵی بەشێک لە عەقڵی کۆمەڵگەبکەن. بەپێ ی جیاوازیە سیاسی ، ئایینی ، نەتەوەییەکان دەتوانن دیاردەی ڕق لێبوونەوەی مەعریفی Cognitive dissonance لەنێوان بەشەکانی کۆمەڵگەدا بخولقێنن کە لەوێدا بەر لەهەر شتێک حەق بزردەبێت ، لەبەر ئەوەی هەر بەشێکی کۆمەڵگە خۆی بەخاوەنی حەقێک دەزانێت لەدیدی خۆیەوە . زمانی ئەدەبی و ئینسانی پەکی دەکەوێت و زمانە سەرەتایی و ناعەقڵانیەکەی مرۆڤ باڵادەست دەبێت کە پڕە لە نالۆجیک و جنێو و توڕەیی ، تەنانەت سلوکی مرۆڤەکانیش لە سلوکێکی ئارامەوە دەگۆڕێت بۆ سلوکێکی هەڵەشەی قیناوی و لەهەر لەحزەیەکدا ئامادەیە بۆ تەقینەوەبەڕووی ئەوی دیکەدا . هەربۆیە ترسناکترین ساتەوەختی کۆمەڵگە ئەو کاتانەیە کە تەنافوری مەعریفی لە نێوان تاکەکاندا زاڵ دەبێت و هەموو سەرەتاکانی جەنگە نێو خۆییەکانیش لەو قۆناغەوە دەست پێدەکەن .\nتەنافوری مەعریفی Cognitive dissonance\nهەر مرۆڤێک بەپێ ی رۆشنبیریەکەی خۆی و کۆمەڵگەکەی ، سیستەمێکی مەعریفی تایبەت بەخۆی هەیە ، بەمانای بۆ هەر دیاردە و ڕووداوێک پێشینەیەکی فیکری ئامادەکراوی خۆی هەیە کە بەپێ ی ئەو سیستەمە مەعریفیەی خۆی ، ئایا لە ئایین و فەرهەنگەوەبێت یان لە حیزبەوە ، مەعریفەکەی سەرچاوەی گرتووە و بۆی دەبێتە فیکرەیەکی پێش وەختە و لەوێوە بڕیارەکانی خۆی ئەدات . تێرکردنی ئەو سیستەمە مەعریفیە بەڕق یان بە ڕەفزکردنی هەر شتێک لە دەرەوەی خۆیدابێت نەفرەتی بۆ سیستەمە مەعریفیەکانی ئەوانی تر لادروست دەکات . ناحەقی ناکەین بەو جۆرە مەعریفەیە بڵێن چاڵە کوێرەکانی مەعریفە . چونکە قوڵایی ئەو سیستەمە مەعریفیە بە ئاستی فراوانی و شاقوڵیدانیە کەبتوانێت سوودمەندبێت لە جیاوازی مەعریفەکەی خۆی لەگەڵ ئەوانی دیکەدا ، بەڵکە قوڵاییەکە وەک چاڵە بیرێکی ئاسۆیی یە ، تەنانەت فراوانی ئاسمانیشی لاتەسک دەکاتەوە تا سەرەبیرێکی لە بەرچاو دەمێنێتەوە ، جۆرێکە لە ئەشکەوتە مەعریفیەکەی ئەفڵاتوون . ئەشکەوت نشینەکان پێیان وایە حەقیقەت تەنیا ئەو حەقیقەت و واقیعەیە ئەوان کائینەکانیان لە ڕێگەی سێبەری رووناکیەکانەوە دەرک کردووە و دەیبینن ، پێیان وایە ئەو سێبەرانە حەقیقەتە و کائینە راستەقینەکە دەکەوێتە دەرەوەی عەقڵیانەوە . ترسناکی نێو ئەو چاڵە مەعریفیە لەوەدایە ، کائینەکانی تر لەدیدی خۆیدا لە سیفەتە ئەسڵیەکانیان دادەماڵێت ، وەک ئەشکەوت نشینەکانی ئەفڵاتوون ئەو بۆ خۆی ، لە دیدی خۆیەوە سیفەتی تری پێدەدات . بۆنمونە لە سیفەتی مرۆڤ بوون دایدەماڵێت و سیفەتی ئاژەڵ دەدات بە بەرانبەرەکەی ، وەک ئەشکەوت نشینەکانی قەزافی مرۆڤەکانی تر دەکەن بە جرجەکان . ئەشکەوت نشینەکانی بەرەی خۆرئاوای ئۆکرائینا بە بەرەی خۆرهەڵات دەڵێن خۆفرۆشەکان . بەرەی ئیسلامی یە توندڕەوەکان ئەوانتر لە ئیمان دادەبڕێت و پێیان دەڵێن کافرەکان . بەرەی ئۆپۆزسیۆن ئەوانی تر لە سیفەتە ئینسانیەکەیان دادەبڕێت و پێیان دەڵێن گەندەڵەکان . بەرەی دەستەڵات ئەوانی تر لە سیفەتەکانی خۆیان دادەماڵێت و پێیان دەڵێن فەوزەویەکان .. ئەمانە دابڕانی یەکدی نین لە ناو و نازناو ، بەڵکە داماڵینە لە سیفەتە راستەقینەکانی خۆیان بە چاک و خراپیانەوە کە مەرج نیە هیچ بەرەیەکیان باشی راستەقینە بن یان خراپی رەها . بەڵکە لە رێگەی داماڵینی یەکترەوە لە سیفەتە ئینسانیەکانیان و بەبەرداکردنی سیفەتی دروست کراوی نا ئینسانی بۆ یەکتر ، ڕەوایی بە سڕینەوەی یەکتر ئەدەن وەک سەرەتایەک بۆ خولقاندنی جەنگ .\nمیدیا ، ترسناکترین دەستەڵات ...\nترسناکی دەستەڵاتی میدیا هەر لەوەدا نی یە کە هۆکارێکە بۆ گەورەکردن و باڵادەستکردنی جۆرێک لە مەعریفە بەسەر مەعریفەکانی تردا ، بەڵکە میدیا دەستەڵاتێکە لە شەرعیەتی هەڵبژاردنەوە دروست نەبووە ، تەنانەت لە سیستەمە هەرە دیموکراسیەکانی جیهاندا دیارنیە شەرعیەتی دەستەڵاتی چوارەم لەکوێوە سەرچاوە دەگرێت ؟! . هەرسێ دەستەڵاتەکەی دیکە ( تەنفیزی ، پارلەمانی ، قەزایی ) دیارە کە لەرێگەی هەڵبژاردنی سیاسی خەڵکەوە شەرعیەتی دەستەڵاتیان وەرگرتووە . بەڵام دەستەڵاتی میدیایی وەک دەستەڵاتی چوارەم و کاریگەر ، دەستەڵاتێکی وەهمیە و بە یاسا ماف و سنوورەکانی دیاری کراوە . سەرباری دیاری کردنی یاسایی ماف و سنوورەکانی ، لەبەر ئەوەی راستەخۆ پەیوەندی بە بیستن و بینینی مرۆڤەوە هەیە ، رێگای جۆراوجۆری هەیە بۆ دروست کردن و ئاراستەکردنی مەعریفی مرۆڤەکان . لەبەر ئەوەشە ناتوانرێت پێناسێکی میهەنی میدیایی و میدیاکاری دیاری کراوی بۆ بدۆزینەوە . لەسەرتاسەری دنیادا شتێک نیە بەناوی میدیای سەربەخۆ و بێلایەنەوە، ناکرێت تەرەفێک نەبێت لە لایەنەکان ، ئەگەر بە تەرەفداری مەعریفی بێت نەک تەنیا ماددی . لە ئێستەدا ، سەردەمی باڵادەستی میدیایی ، مەترسی میدیا لە بەشداری جەنگدا زۆر زیاترە لە مەترسی تفەنگەکان . لە کۆتایی جەنگی نێوخۆی ڕواندادا کە نزیکەی ملیۆنێک کوژراوی لێکەوتەوە ، دادگایی تاوانی نێودەوڵەتی لەساڵی ٢٠٠٣ دا ، بەر لە سەرکردە سەربازیەکان دادگایی هەر یەک لە بەڕێوەبەری رادیۆی ARTLM و رۆژنامەی کانگۆرا و رۆژنامەنووسەکانی کرد و بە زیندانی هەتایی سزای دان لەبەر ئەوەی هاندەری جەنگەکە بوون . بۆیە ئۆباڵی خوێنی هەر مرۆڤێک بە تایبەتی لە جەنگی نێوخۆدا لەگەردنی ئەو میدیا و میدیاکارانەدایە کە راستەوخۆ و ناراستەوخۆ فوو دەکەن بە زووڕنای شەڕەکاندا .\nلەکۆتایدا ئێمە یەکەم قوربانین :\nداماڵێنی سیفەتە راستەقینەکانی یەکتر و دروستکردنی سیفەت بۆ ئەوانی تر ، شێواندنی دیمەنەکان و خولقاندنی دیمەنێکی تر ، فووکردن بە زوڕنا زیقاوڵەکاندا و دەرهێنانی ئاوازێکی ناخۆشتر ، ئەمانە هەمووی بەسەر عەقڵ و جەستە و چاو و گوێ ی ئێمەدا دەکرێت .\nنیشاندانی ئەو مرۆڤانە بە جیاوازی تەلەفزیۆنەکانەوە ، لایەک ڕیزیان دەکات و وەک تۆمەتبار نیشانیان ئەدات ، لایەکی تر ڕیزیان دەکاتەوە و وەک فریشتە نیشانمان ئەداتەوە ، لەدواجاردا لەهەر دوو نمایشەکەدا ئەوانە ئێمەین نمایشمان دەکەن ، خۆمانین لەم ململانێ سیاسیەدا میدیایەک وەک پاڵەوان خۆمان نیشانی خۆمان ئەداتەوە و میدیایەکی تر وەک تاوانبار .. کەسەکان هەر کەسێک بن و سەر بە هەر حیزبێک بن ئێمەین ، هەر خۆمانین و لە دوو دیمەنی جیاوازدا لە دوو میدیای جیاوازدا ، لە دوو حیزب و دوو سیاسەتی جیاوازدا سەیری خۆمان دەکەین . لایەکمان بەوی تریان دەڵێت : تۆ بەهەموو شێوەیەک وێنەکانی من تێک دەشکێنیت ، ڕێگە بەخۆت ئەدەیت دەست بۆ شێواندی من ببەیت ، منیش لێرەوە دەست لە وێنەکانی تۆ ناپارێزم . لاکەی تریامان دەڵێت : ئیتر من وێنەکانی تۆ لە چوارچێوەی میلیشیا دەگرم و وەک دڕندە نیشانت ئەدەم ..\nشێواندنی ئەم وێنانەی یەکتر لەهەردوو دیمەنەکەدا وێنەکانی ئێمەن . فووکردنە بە زوڕنا ترسناکەکەی ترازانی کۆمەڵگەدا لەیەکتری . ترازان ( ئینفلات ) ی کۆمەڵگەیەکیش لەهەر لەحزەیەکدا ، ڕوودان و تەشەنەکردنی زۆر خێراتر و ئاسان ترە لە قورسی کۆنترۆڵ کردن و رێکخستنەوەی .


نەشتەرگەری سک(ئابدۆمینۆپلاستی) - کلینیک آرمان الهیه\nزۆربەمان هەوڵ ئەدەین کە سکێکی ساف و سوڵمان هەبێت کە هەندێ جار بە وەرزش کردن و پارێزکردن لە خواردەمەنیەکانیشدا ناتوانین بەدەستی بێنین. یەکێک لە ڕوونترین هۆکارەکانی سەردانی کردن لە نەشتەرگەرییەکانی جوانی و شازی، (بدشکلی)، زل‌بوون و ناشیرینی سکە. نەشتەرگەری پلاستیک چ بە مەبەستی جوانیکردنەوە بێت یان بە مەبەستی نۆژەن کردنەوە، پێویستیان هەیە بە هەڵبژاردنێکی درووست و گرینگ.\nهەڵبژاردەیەکی زۆر گرنگ لەم بوارەدا دۆزینەوە پزیشکێکی نەشتەرگەری لێهاتوو و ناسراوە.\nڕوونترین هۆکارەکانی زل بوونەوە و شل بوونی سک بریتین لە :\nـ گۆڕانکارییە بەرچاوەکانی کێش\nـ هۆکاری ژێنێتیکی\nـ پێشتر نەشتەرگەری ئەنجام درا بێت\nنەشتەرگەری جوانکاری سک چییە؟\nکاری نەشتەرگەری سک کە ئابدۆمینۆپلاستیشی پێ دەوترێت، پێست و چەورییە زیادەکانی سک زۆرجار ماسوولکەکانی ;nbsp& لا دەبات و دەگەڕێنێتەوە بۆ حاڵەتی سرووشتی;nbsp& لاواز کراو، لە ئاکامدا ڕوواڵەتێکی ساف و ڕەقتر دەبەخشێت بە سک.\nزۆربەی ئافرەتان دوای منداڵبوون تووشی کێشە دەبن لە بەشی سکدا. بڕێک لەم کێشە و گرفتانە پەیوەندیان بە پێستی سکەوە هەیە و شەقبوونی پێستی سک ڕووداوێکە کە لەوانەیە دوای زایین ڕوو بدات، زۆرجار چەورییەکان لە بەشی ناوەندی سکەوە، دەوروبەری ناوک و سمت کۆ دەبنەوە، ماسوولکەکانی سک شۆر دەبنەوە.\nئەم شل بوونی ماسوولکانە دەتوانێت ببێتە هۆی زل بوونی سک. لە نەشتەرگەری سکدا (ئابدۆمینۆپلاستی) پێستە زیادەکانی بەشی ناوک بەتەواوی هەڵدەگیردرێت. شەقەکانی ئەم بەشانە بە تەواوی لا دەبردرێن.لە بەشی سمتەکانی لەشدا، چەورییەکان لیپۆساکشن دەکرێن و لە دوایین هەنگاودا ماسوولکەکانی سک لە سەرترین خاڵی بەشی سک تا خوارەوە تەقەڵ دەدرێتەوە و سکێکی زۆر جوان و ڕێکوپێک و گونجاوی بۆ ئەو کەسە ساز ئەکرێت.\nسەرنج بدەن کە نەشتەرگەری سک(زک) بۆ کەسانێک گونجاوترە کە تووشی شۆڕ بوونەوەی یان شل بوونی زک بوونە. بڕێجار دابەزینی زۆری کەش و چەندین جار دووگیان بوون، هۆکارن بۆ پێش هاتنی کێشە و گرفتی ئاوا.


په‌یامی مەکتەبی سیاسیی یه‌كێتی به‌بۆنه‌ی جه‌ژنی نه‌ورۆزه‌وه\nبه‌بۆنه‌ی هاتنه‌وه‌ی جه‌ژنی نه‌ورۆزو ساڵی نوێی كوردییه‌وه، راگه‌یاندنی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، په‌پامی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی هاوڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان كرد.\nئه‌مرۆ دووشەممە 20ی ئازاری 2017، مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان بەبۆنەی نەورۆزەوە بەیاننامەكی بڵاوكردەوە و پیرۆزبایی لە گەلی كوردستان و پێشمەرگە و كەسوكاری شەهیدان كرد.\nلە بەشێكی بەیاننامەكەدا هاتووە "پاش پشووەكانی نەورۆز، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، بە نەخشەڕێگەی پەسندكراوی ئەنجوومەنی سەركردایەتییەوە، هەوڵەكانی دەستپێدەكاتەوە بۆ تێپەڕاندنی ئەم دۆخەی كوردستان و چارەسەركردنی كێشەكان".\nبه‌بۆنه‌ی هاتنه‌وه‌ی جه‌ژنی نه‌ته‌وه‌یی نه‌ورۆزو ساڵی نوێ كوردی (2717)، پیرۆزبایی له گه‌لی كوردستان ده‌كه‌ین، له‌هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان و سه‌رانسه‌ری جیهان ده‌كه‌ین.\nپیرۆزبایی گه‌رم له‌كه‌سوكاری سه‌ربه‌رزی شه‌هیدانو ئه‌نفالكراوان و پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌كانی كوردستانو هه‌موو تێكۆشه‌رانی ناو سه‌نگه‌ری تێكشكاندنی تیرۆریستان و به‌رگری له خاك و خه‌ڵكی كوردستان ده‌كه‌ین.\nبه‌هارو نه‌ورۆز، هاوكاتی یادی (26) ساڵه‌ی راپه‌رینی به‌هاری 1991 شاری كه‌ركوكی كوردستانیشه، كه تاجی سه‌ركه‌وتنی راپه‌رینی نایه‌سه‌ر حه‌مرینی سنوری نیشتمان. پیرۆزبایی له‌خه‌ڵكی خۆراگری كه‌ركوك ده‌كه‌ین و سڵاوی وه‌فاداریش بۆ شه‌هیدانی راپه‌رینی شاره‌كه ده‌نێرین.\nجه‌ژن و یاده‌كانی نه‌ورۆزو به‌هاری ئه‌مساڵ له‌كاتێكدایه، به‌خوێنی شه‌هیدان و قاره‌مانێتی پێشمه‌رگه‌و خۆراگری كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك، كوردستان پارێزراوه‌و تیرۆرستانی داعش-یش له‌تێكشكاندنی یه‌كجاره‌كی نزیك بوونه‌ته‌وه، به‌ڵام به‌داخه‌وه كێشه سیاسییه‌كان به‌رده‌وامه‌و قه‌یرانی دارایی گوزه‌رانی هاووڵاتیانی سه‌خت كردووه، ئومێده‌وارین نه‌ورۆزو به‌هار ببێته هه‌وێنی چاره‌سه‌ركردنی كێشه سیاسیه‌كان و به‌گه‌رخستنه‌وه‌ی ده‌زگا شه‌رعیه‌كانو كاراكردنه‌وه‌ی پرۆسه‌ی سیاسی له‌هه‌رێمی كوردستانو ته‌بایی زیاتر بچه‌سپێی.\nپاش پشووه‌كانی نه‌ورۆز، یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، به‌نه‌خشه‌رێگای په‌سه‌ندكراوی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تیه‌وه، هه‌وڵه‌كانی ده‌ست پێده‌كاته‌وه بۆ تێپه‌راندنی ئه‌م دۆخه‌ی كوردستانو چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان.\nجارێكی تر نه‌ورۆزتان پیرۆزبێتو به‌هارتان پڕ له‌شادی و ئاشتی بێت.\nئه‌م بابه‌ته 1453 جار خوێنراوه‌ته‌وه


لە تەقینەوەیەكدا لە رۆژئاوای ئەنبار 4 سەربازی سوپای عێراق كوژران و برینداربوون، لە باكووری رومادیش سەركردەیەكی داعش دەستگیركرا.\nسەرچاوەیەكی ئەمنی لە پارێزگای ئەنبار رایگەیاند، بەھۆی تەقینەوەی بۆمبێكی چێندراو لە ناوچەیەكی بیابانی سەربە شارۆچكەی ھیت، لە رۆژئاوای پارێزگاكە، دوو سەربازی سوپای عێراق كوژران و دووی دیكەش برینداربوون.\nھەر بە گوێرەی زانیارییەكان، لە باكووری رومادیش یەكێك لە سەركردە سەربازییەكانی رێكخراوی داعش دەستگیركرا.\nلەلایەكی دیكە ئەمەریكا ھێزی زیاتر رەوانەی رۆژئاوای ئەنبار و نزیك سنوورەكانی سووریا دەکات.\nئاژانسی ھەواڵی ئەنادۆڵ لە زاری فەرماندەیەكی سەربازی سوپای عێراق، كە نەیویستووە ناوەكەی ئاشكرابكرێت، بڵاویكردەوە، ئەمەریكا ھێزی زیاتری رەوانەی رۆژئاوای ئەنبار و نزیك سنوورەكانی سووریا كردووە و لە ناوچەی تەنەفی دیوی عێراقی جێگیركراون، ھێزەكانیش بریتیبوون لە كاروانێكی ئۆتۆمبێلی سەربازی جۆری ھەمەر و چەكی قورس.\nئامانج لە رەوانەكردنی ئەو ھێزانەش، پاراستنی سنوورەكانی عێراق و رێگریكردنە لە پەڕینەوەی چەكدارانی داعش، بە تایبەت كە ئۆپەراسیۆنی كۆنتڕۆڵكردنەوەی دوا ناوچەكانی بندەستی داعش لە دێرزوور لە سووریا دەستی پێكردووە.


سێ خۆراك بۆرییەكانی خوێن پاكدەكەنەوە و ڕێژەی چەوری كەمدەكەنەوە\n2020-02-18 [01:48 AM]\nخوێنبەرەكان خوێن و ئۆكسجین دەگوازنەوە بۆ هەموو بەشەكانی لەش، لەمێشكەوە تا پەنجەكانی پێ، بۆیە پێویستە بۆ گواستنەوەی ئەو خوێن و ئۆكسجینە خوێنبەرەكانت تەندورست بن، بەڵام زۆركەس تووشی گیرانی خوێنبەرەكان دەبن و زۆرجار ئەمەش سەر دەكێشێت بۆ جەڵتەی دڵ.\nكاتێك گیرانی خوێنبەرەكان ڕوودەدات كە كلسێكی زۆر لەسەر دیواری ناوەوەی خوێنبەرەكان كۆدەبێتەوە و ڕێگری لە ڕۆیشتنی خوێن دەكات، ئەمەش ڕێگری دەكات لە گواستنەوەی خوێن و ئۆكسجینی تەواوە بۆ بەشەكانی جەستە.\nبەم هۆیەشەوە بەشێك لە ئەندامەكانی جەستەت بە باشی كار ناكەن و بەو هۆیەشەوە وێران دەبن.\nكۆلیسترۆلی باش (HDL) یارمەتی كۆنترۆڵكردنی كۆلیسترۆلی خراپ (LDL) دەكات، زۆر گرنگە بتوانی هاوسەنگی نێوانیان ڕابگری. لە ڕاستیدا بەرزی ڕێژەی كۆلیسترۆلی خراپ بە مردنێكی بێدەنگ ناسراوە، چونكە زۆرجار تا لە كۆنترۆڵ دەرنەچێ هەستی پێناكرێ.\nلێكۆڵینەوەیەك لە ماوەی ٢٧ ساڵدا لەسەر ٣٦،٣٧٥ كەسی پیگەیشتوو ئەنجامدرا، كە هیچ پێشینەیەكی نەخۆشی دڵ و شەكرەیان نەبوو، مەترسی تووش بوون بە جەڵتەی دڵ و دەماغیان زۆر كەم بوو، بەشێكی زۆریان ڕێژەی كۆلیسترۆلی خراپیان تا ئاستیێك بەرز بوو، بەڵام بە شیێوەیەك نەبوو كە پێویست بێ دەرمان بخۆن. پاش ٢٧ ساڵ، ١٠٨٦ كەسیان بەهۆی نەخۆشییەكانی دڵ و خوێنبەرەكانەوە گیانیان لە دەستدا. ئەمە وای كرد توێژەران بگەنە ئەو ئەنجامەی كە گەرچی ڕێژی كۆلیسترۆلی خراپ لە جەستەیاندا نزمیش بووە، بەڵام كاریگەری درێژخایەنی لەسەر دڵ و تەندروستییان هەبووە.\nبەڵام هێشتا، گەر گیرانی خوێنبەرەكانیشت هەیە، بە چەند ڕێگەیەك دەتوانی چارەسەرێكی تەندروستی ئەم كێشیە بكەیت.\nیەك لەو ڕێگایانە خواردنی ئەم سێ خۆراكەیە: سیر، زەردەچێوە و شۆربای شۆفان.\nسیر ڕێژەی كۆلیسترۆلی خراپ لە جەستەدا كەم دەكاتەوە و ڕێگری لەوە دەكا چەوری بە دیواری خوێنبەرەكانەوە بنیشێت. هەروەها ڕێگری دەكا لە دروستبوونی كڵۆی خوێن و سەرئەنجام فشاری خوێن كەم دەكاتەوە.\nیەكێكە لەو بەهاراتانەوی كە یارمەتی پاكردنەوەی خوێنبەرەكان دەدات، ڕێژەی كۆلیسترۆلی خراپ كەم دەكاتەوە و وا دەكات دڵت باشتر كار بكات.\nخۆراكێكە كە زۆر تەندروستە بۆ دڵ بەهۆی ڕێژەی زۆری ڕیشاڵ تیایدا. لە لایەن ڕێكخراوی دڵی ئەمریكییەوە پیشنیار كراوە كە ڕۆژانە ٢٥-٣٠ گرام بخورێت. بەوە ناسراوە كە ڕێژەی كۆلیسترۆلی خراپ بە ڕێژەیەكی بەرچاو كەمدەكاتەوە.\nئەم هەواڵە 6607جار خوێندراوەتەوە


لقی یەکێتی زانایان کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجام دا\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 17/02/2021 : 00:03:02\nئەمڕۆ 16/2/2021 بە سەرپەرشتی بەڕێز ماموستا مەلا خالد مەلەکی ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتی و بەرپرسی لقەکەمان و بە ئامادەبوونی کارگێڕانی لق و بەرپرسی ناوچەکانی سنوورمان کۆبوونەوەی ئاسایی لەسەر چەند تەوەرێک بەڕێوەچوو:\n_ سەرەتای کۆبونەوە سەرکۆنەی هێرشی موشەکەکانی هەوڵێر دەکات .\n- بەرپرسی لقەکەمان باسکردنی کۆبونەوەی دوێنێ ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی زانایان و کۆبونەوی وەزارتی ئەوقاف و یەکێتی زانایان لە سەرئاستێکی باڵا بۆ ئامادەبوان باس کرد.\n- باسکردنی ڕێکخستنی زیاتری زانایانی ئایینی سنوورەکەمان .\n- بەرپرسی لقەکەمان سوپاسی سەرجەم کارگێڕانی لق و بەرپرسی لیژنە ناوچەکانی کرد لە هەمبەر دڵسۆزی و ماندیبوونیان .\n- خوێندنەوەی ڕاپۆرتەکانی مەکتەبی تەنفیزی و ئەنجوومەنی فتوای هەرێمی کوردستان.\n- وە باسکردنی چەند تەوەرێکی ترو سەرنج و تێبینیەکانی ئامادەبووانی کۆبوونەوەکە.\nژماره‌ی سه‌ردان : 8065283


لاهور شێخ جه‌نگی پێشوازی له عەدنان دەرجال كرد\nئەمرۆ، پێنج شەممە، ٢٦ ی ١١ ی ٢٠٢٠ ، لاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان، لە شاری سلێمانی پێشیوازیکرد لە عەدنان دەرجال وەزیری لاوان و وەرزشی عێراق و وەفدێکی هاورێی.\nلە دیدارێکدا کە حەمەی حەمەسەعید، وەزیری رۆشنبیری و لاوانی حکومەتی هەرێم ئامادەیبوو، گفتوگۆکرا لەبارەی گرنگی هەمئاهەنگی نیوان هەرێم و بەغدا لە بواری وەرزش.\nئاماژەی بۆ ئەوەشکرد: کە سلێمانی شارێکی پر ووزە و جوڵەیە و جیاوازە لە چاو شارەکانی تر لە بواری وەرزشدا بەپێی ئەو گرنگییەی کە پێی دراوە.\nوتیشی: وەک یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان هەوڵمانداوە بەپێی توانا هاوکاری وەرزش و وەرزشکاران بکەین لە هەرێمی کوردستان و لەو چوارچێوەیەشدا یاریگایەکی نێودەوڵەتیمان پێشکەش بە شاری سلێمانی کرد.\nداواشی لە وەزیری لاوان و وەرزشی عێراق کرد کە هاوکاربێت و گرنگی بدات بە وەرزش لە هەرێمی کوردستاندا، هەوڵبدرێت بەشێک لە خول و چالاکییە وەرزشییەکان بگوازرێتەوە بۆ هەرێمی کوردستان، رێگەش نەدرێت وەرزش تێکەڵ بە ململانێی سیاسی بکرێت.\nوەزیری لاوان و وەرزشی عێراقیش سوپاسی لاهور شێخ جەنگی کرد بۆ ئەو پێشوازییە گەرمە و ئەو ڕوانین و سەرنجانەی کە هەیەتی بۆ پێشخستنی وەرزش لە هەرێمی کوردستان و عێراقدا.\nخۆشحاڵی خۆشی دەربڕی بۆ دروستکردنی یاریگایەکی نێودەوڵەتی لە سلێمانی و وتیشی: سبەینێ لە نزیکەوە سەردانی ئەو پرۆژە گرنگە دەکات.\nراشیگەیاند: وەک وەزیری لاوان و وەرزشی عێراق بە یەک چاو دەڕوانمە هەموو پارێزگاکانی عێراق، دەمانەوێت کاری هاوبەش ئەنجام بدەین لە بواری وەرزش و هەوڵبدەین کەرتی تایبەت بەشدار پێبکەین لە وەبەرهێنانی کەرتی وەرزشی لە هەموو عێراقدا.


بەشداری کۆمەڵە لە کۆبوونەوەی شورای ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە مێکزیک - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک هەواڵ بەشداری کۆمەڵە لە کۆبوونەوەی شورای ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە مێکزیک\nیەکەمین کۆبوونەوەی ساڵی ۲٠۱٤ی شورای ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست ڕۆژانی ۳٠ی مانگی ژووئەن و ۱ی مانگی جولای بە بەشداری حیزبە ئەندام و چاودئێرەکانی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە شاری میکزیکۆسیتی پێتەختی وڵاتی میکزیک بەڕێوە چوو. كۆبوونەوەکە لە سەر میوانداریەتی دوو حیزبی ئەندامی شورای ئەنترناسیوناڵی سوسیالیست لە میکزیک، حیزبی دامەزراوەی شۆڕشگێڕ (PRI) و حیزبی شۆڕشگێڕی دیموکرات (PRD) بەڕێوە چوو.\nڕێبەران و نوێنەرانی شوراکە کۆمەڵێک قسەوباسیان لەبابەت تەوەرە سەرەکییەکانی کۆبوونەوەکە پێشکەش بە بەشداربووانی کۆبوونەوەکە کرد.\nتەوەرە سەرەکییەکانی کۆبوونەوەکە بریتی بوون لە ئەولەویەتەکانی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە ئابووری جیهان، هەوڵەکانی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست بو دەستەبەرکردن و سەقامگیرکردنی ئاشتی، گەشەپێدانی دیموکراسی و شی کردنەوەی مەنشووری پەنابران SI.\nلوویس ئایالا سکرتێری گشتی ڕێکخراوی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە دەستپێکی کۆبوونەوەکەدا قسەوباسێکی لە بابەت مێژووی خەباتی چەوساوەکان لە میکزیک و دەوری دوو حیزبی میوانداری شوراکە لەو وڵاتە لە خەبات و تێکۆشان بۆ ژیانێکی باشتر پێشکەش بە بەشداربووان کرد. ناوبراو گرینگی کۆبوونەوەکەی بەرز نرخاند و ئاماژەی بە پرسە سەرەکییەکانی بەجیهانی بوون لە ئابووری، دیموکراسی، ئاشتی و پەرەسەندنی شەڕ و پێکدادان کرد.\nسێسار کامانچۆ سکرتێری حیزبی دامەزراوەی شۆڕشگێڕ (PRI) لە قسەوباسێکدا بۆ بەشداربووان باسی بایەخە لەیەکچووەکانی سوسیال دیموکراسی و سیاسەتی حیزبەکەی بۆ داکۆکی لە چەوساوەکان و کۆمەڵگایەکی یەکسانتر ودادپەروەر لە میکزیک کرد. ناوبراو بایەخەکانی سوسیال دیموکراسی بۆ داکۆکی لە چەوساوەکان بەرز نرخاند. دواتر سکرتێری هەر دوو حیزبی میواندار حیزبی دامەزراوەی شۆڕشگێڕ (PRI) و حیزبی شۆڕشگێڕی دیموکرات (PRD) قسە وباسیان لە بابەت دیموکراسی و بەجیهانی بوون کرد. جێوز زامبرانۆ سکرتێری (PRD) لە قسەوباسەکەیدا باسی لە هەوڵدانی حیزبەکەی و چەپی کۆمەڵگای میکزیک بۆ سەقامگیری، دیموکراسی و کۆمەڵگایەکی یەکسانتر و بەدەستهێنانی مافی چەوساوەکان لەو وڵاتە کرد.\nسەرۆکی ئەنتیرناسیوناڵی سوسیالیست جۆرج پاپاندرۆ سپاس و پێزانینی خۆی و شوراکەی بە هەر دوو حیزبی میواندار ڕاگەیاند. ناوبراو لە قسەوباسەکەیدا تیشکی خستەسەر پەرەسەندنی زیاتری نابەرابەری لە ئەنجامی بەجیهانیبوون و هەوڵە مێژووییەکانی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست بۆ کەمکردنەوەی جیاوازی لە نێوان چین‌وتوێژەکانی نێو کۆمەڵگا. پاپاندرۆ لە درێژەی قسەوباسەکەیدا جەختی لەسەر کاریگەری هەوڵدانی هەموو نەتەوەکانی جیهانی بە تێکڕا بۆ وەدیهاتنی مافەکانی خەڵکی هەژار و بێ ماف کرد بۆ گەیشتن بە کۆمەڵگایەکی دادپەروەر. ناوبراو ڕایگەیاند کومیتەیەکی نوێی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە پاییزی ئەمساڵدا دادەمەرزێ بۆ بەدواداچوون و هێنانە بەر باس و دیالۆگ لەمەڕ پرسە سەرەکییەکان و ئەو ئاڵوگۆڕانەی بە هۆی بەجیهانیبوونەوە کاریگەرییان لەسەر ژیانی مرۆڤ لە هەموو جێگایەکی گۆی زەویدا هەیە.\nهەروەها لەبابەت شەڕوپێکدادان و تیرۆر و ناسەقامگیری لە چەندین وڵاتدا چەند بەشداربوویەک قسەوباسیان پێشکەش کرد. لەوانە قسەکەرەکان باسی شەڕۆپیکدادان لە عێراق و هەڕەشەی گرووپە تیرۆریستەکان کە دژی مافی ژنان و دیموکراسین کرد و ڕۆڵی کوردیان لە ڕووبەڕووبوونەوەی گرووپە دواکەوتووە ئایینییەکان بەرز نرخاند. بەشداربووان لە قسەوباسەکانیاندا باسی ڕۆڵی بەرچاوی کوردەکان بە گشتی و یەکیەتی نیشتیمانی کوردستان بەتایبەتی وەکوو ئەندامی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە بنیاتنانی داهاتوویەکی گەشیان لە عێراقدا کرد کە دوور لە هەموو توندوتیژییەک و بە بێ بەشداری گرووپە توندڕەوەکان پێک بێ.\nجیگەی باسە هاوڕێیان ڕەزا کەعبی ئەندامی کومیتەی ناوەندی و بەرپرسی هەیئەتی ئیجرایی کۆمەڵە و سەعدی موحەممەدپوور ئەندامی کومیتەی ناوەندی و بەرپرسی پەیوەندییەکانی کۆمەڵە لە لایەن کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستانەوە بەشدارییان لە کۆبوونەوەی شورای ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست لە میکزیک کرد. کۆمەڵە لە چەند ساڵ لەمەوبەر وەکوو ئەندامی چاودێری شورای ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست بەشداری کۆبوونەوەکانی ئەنتێرناسیوناڵی سوسیالیست دەکا.\nبابەتی پێشوودواڕۆژ ژمارە ٤٧\nبابەتی دواترراگەیاندنی كۆمەڵە بە بۆنەی گەڕانەوەی مام جەلال بۆ كوردستان


CFS - Center For Future Studies - Part 15\n18/01/2022ژمارە یانزە (١١)ی کانونی دووەمی ٢٠٢٢ی گۆڤاری ئایندەناسی\nژمارە یانزە (١١)ی کانونی دووەمی ٢٠٢٢ی گۆڤاری ئایندەناسی، كه‌وته بەر دیدی خوێنەران. گۆڤاری ئایندەناسی، گرنگی بە توێژینەوە ستراتیژی و ئایندەییەكان دەدات، دوو مانگ جارێك...\n17/01/2022بزاڤی چەپ لە ئێران، لە گەشەسەندنێكی خێراوە بۆ پووكانەوەی بەردەوام\nئامادەکردن: ژیلوان لەتیف یار ئەحمەد بۆ بینینی بابه‌ته‌كه به PDF كلیك له‌م به‌سته‌ره بكه:- وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) كانونی دووه‌می ٢٠٢٢. گەشەکردنى ڕەوتی چەپ لە...\n16/01/2022گۆڕانکارییەکانی سیاسەتی دەرەوەی ئێران لە سەردەمی ئیبراهیم ڕەئیسی: تورکیا و سعودیە وەک نموونە\nهیوا مەجید خەلیل بۆ بینینی بابه‌ته‌كه به PDF كلیك له‌م به‌سته‌ره بكه:- وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) كانونی دووه‌می ٢٠٢٢. پێشەکی لە سیاسەتی سەردەمدا باوە، کاتێک...\n15/01/2022ڕاگەیاندن لە ئێراندا پێشینە، وابەستەیی و سانسۆر\nد.هەردی مەهدی میکە بۆ بینینی بابه‌ته‌كه به PDF كلیك له‌م به‌سته‌ره بكه:- وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) كانونی دووه‌می ٢٠٢٢. میدیا بەگشتی لە کۆماری ئیسلامیی ئێراندا،...\n14/01/2022ئێران و ئەتۆم دبلۆماسیەتی ئەتۆمیی ئێران\nبارام مەجید خان بۆ بینینی بابه‌ته‌كه به PDF كلیك له‌م به‌سته‌ره بكه:- وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) كانونی دووه‌می ٢٠٢٢. ئێران لە سەرەتای سەدەی بیست بە...\n13/01/2022مافی نەتەوەیی کورد لە سیستمی سیاسیی ئێراندا\nتوێژه‌ر:دیلان هه‌ردی بۆ بینینی بابه‌ته‌كه به PDF كلیك له‌م به‌سته‌ره بكه:- وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) كانونی دووه‌می ٢٠٢٢. تێگەیشتن لە سیاسەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران بەرامبەر...\n12/01/2022دەقاندنی حاکمیەتی ئیتنیكی–مەزهەبی، مێژوو، ئیتنیسیتە و ناسیۆنالیزم لە پەرتووکەکانی خوێندنی فارسی-ئیسلامیدا\nن: کەمال سولەیمانی و داود عوسمانزادە وەرگێڕانی : وەرزنامەی ئێرانناسی بۆ بینینی بابه‌ته‌كه به PDF كلیك له‌م به‌سته‌ره بكه:- وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) كانونی دووه‌می...\n10/01/2022وەرزنامەی ئێرانناسی ژمارە (٢) کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ .\nژمارەی (٢)ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ی وەرزنامەی ئەم بابەتانە لەخۆدەگرێت؛ -وەرزنامەی ئێرانناسی، بۆچی؟ بارام مەجیدخان……………………………………………. ٧- ٦ -دەقاندنی حاکمییەتی ئیتنیكی–مەزهەبی، مێژوو، ئیتنیسیتە و ناسیۆنالیزم لە...


وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا: دەبێت بەغدا و هەولێر پەیوەندیەكانیان ئاسایی بكەنەوە – basknet.org\nوەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا: دەبێت بەغدا و هەولێر پەیوەندیەكانیان ئاسایی بكەنەوە\nزیگما گابریل وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا لە میانەی كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەنوسی هاوبەشدا لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێم ڕایگەیاند كە دەبێت حكومەتی عێراق و حكومەتی هەرێم بەپەلە دەستپێبكەنەوە بە گفتو گۆكان.\nوەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا ووتیشی: لەگەڵ ئەوەی ئێمە لەگەڵ ئەنجان نەدانی ڕیفڕاندۆم نەبوین بەڵام ئێستا قۆناغێكی نوێیە و هەرێمی كوردستانیش ئامادەیی بۆ گفتوگۆ دەربڕیوە.\nئاماژەی بەوەش كرد : داعش مەترسیەكی گەورەبوو بۆ سەر عێراقیەكان و ئێستاش كۆتاییەكەی نزیك بوەتەوە.\nهاوكات نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێم ووتی: سوپاسی حكومەتی ئەڵمانیا دەكەین كە لەسەرەتای جەنگی داعشەوە جدە لە مەشق و هاوكاریە سەربازیەكان، هاوكاری زۆری ئاوارەكانی هەرێمی كوردستانی كردووە بەتایبەت یەزیدی و مەسیحیەكان.\nنێچیرڤان بارزانی وتیشی: دوپاتی دەكەینەوە كە ئامادەین لەگەڵ بەغدا بۆ گفتوگۆ و ڕێكەوتن لە سایەی دەستوری عێراقیدا، ئێمە هیچ كێشەكانمان نیە بە پێی دەستور لەدەسەلاتَی فڕۆكەخانەكان و خاڵە سنوریەكان و ڕێز لە بڕیاردەكانی دادگای فیدراڵی دەگرین و دەبێت دەستور وەك خۆی جێبەجێ بكرێت.\nوتیشی: سوپاسی ئەڵمانیان دەكەین بۆ پشتیگری كردنی كورد بۆ بەدەستهێنانی مافە دەستوریەكانی لە عێراقدا ،


بۆ رێگریكردن لە توندوتیژییەكانئیدارەی خانەقین داوای كامێرای حەراری دەكات\nبۆ رێگریكردن لە توندوتیژییەكان\nئیدارەی خانەقین داوای كامێرای حەراری دەكات\nئەنجومەنی قەزای خانەقین داوای كامێرای حەراری دەكات بۆ چاودێریكردنی دۆخی ئەمنی قەزاكە، ئەوەش دوای زنجیرەیەك چالاكیی، هێرشی چەكداریی و هەوڵی خۆكوژی هات لەم ماوەیەدا.\nئەو داواكارییە ئەمڕۆ یەكشەممە 30ی حوزەیران دوای گفتوگۆیەكی نێوان ئەنجومەنی قەزای خانەقین و بەڕێوەبەرایەتی پۆلیس هات بۆ تاوتوێكردنی دۆخی ئەمنی.\nسەمیر محەمەد، سەرۆکی ئەنجومەنی قەزای خانەقین بە (كەركوك ناو)ی وت "نوسراوەكە بەڕاوێژ لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی خانەقین بەناوی ئەنجومەنی قەزاكەوە ئاراستەی ئەنجومەنی پارێزگای دیالە کرد بەمەستی رەزامەندی نیشاندان بە دانانی کامێرای حەراری لە دەوروپشتی خانەقین لە پێناو پاراستن و چاودێریکردنی جموجۆڵی تیرۆرستان".\nنوسراوەكە، داوا لە ئەنجومەنی پارێزگای دیالە دەكات داواكارییەكانی خانەقین بگەیەنێتە ئۆپەراسیۆنەکانی دیالە بۆ دانانی كامێرای حەراریی بۆ خانەقین و لەژێر کۆنترۆڵی پۆلیسی قەزاكە، هەر بە وتەی سەمیر محەمەد.\nوتیشی "لە ئێستادا ژمارەیەک کامێرای حەراری هەیە، بەڵام لەژێر کۆنترۆڵی هێزەکانی حەشدی شەعبیدایە نەك پۆلیس".\nلە ئێستادا ژمارەیەک کامێرای حەراری هەیە، بەڵام لەژێر کۆنترۆڵی هێزەکانی حەشدی شەعبیدایە\nئەو داواکارییەی ئەنجومەنی قەزای خانەقین دوای زنجیرەیەك هێرشی چەكداریی و هەوڵی خۆتەقاندنەوە هات دژی خەڵك و هێزە ئەمنییەكانی خانەقین.\nشەوی رابردوو 29ی حوزەیران، سێ روداوی هێرش و تەقەكردن لە خانەقین رویدا و بەهۆیەوە شەش چەكداری حەشدی شەعبی برینداربون.\nعەمید روکن زرغام خزەیر، فەرماندەی لیوای مەغاویری سوپای عیراق بە (کەرکوک ناو)ی وت "شەو رابردوو ژمارەیەک تیرۆریستی داعش بە قەناس تەقەیان لە سێ چەكداری حەشدی شەعبی كرد و هەرسێكیان برینداركران".\nلە روداوێكی تردا، کاتژمێر 1ی شەوی رابردوو دوو بۆمبێكی چێنراو لە گوندی مەردان لە نزیك خانەقین بە کاروانی هێزەکانی سوپادا تەقینەوە، بەڵام هیچ زانێكی گیانی نەبوو، هەر بەوتەی عەمید روكن زرغام.\nروداوی سێیەم كاتژمێر8:30ی شەو برینداركردنی سێ چەكداری تری حەشدی شەعبی بوو لەلایەن چەكدارانی نەناسراو لە گوندی شەفیق لە ناوچەی عەلیاوە، بەپێی سەرچاوەیەك لە حەشدی شەعبی.\nلە 20ی حوزەیرانی رابردوو، خۆكوژێك بە پشتێنی بۆمبڕێژكراوەوە ویستی خۆی لەناو كافتریایەكی قەرەباڵغی كۆڕنیش لەسەر روباری ئەڵوەن لە خانەقین بتەقێنێتەوە، بەڵام بەر لە ئەنجامدانی نارنجۆكێكی هەڵداوە و بەهۆیەوە خۆی كوژرا و سێ گەنجی تر برینداربون.


شتراوس؛ لێکبوردن لە بەرامبەر هەقدا – سه‌رده‌م\nشتراوس؛ لێکبوردن لە بەرامبەر هەقدا\n(لە: مافی سروشی و مێژوو، بەرهەمی لیو شتراوس)\nبە بڕوای لیو شتراوس لێکبوردن لەناوخۆیدا هەڵگری دژیەکیە: بەهایەکە کە سەرجەم بەهاکان و لەوانەش لێکنەبوردن بە ڕێگەپێدراو دەزانێت. لەبەرئەوەی لێکبوردن خۆبەخۆ سنوورێکی نیە کە بە هۆیەوە لە لێکنەبوردن جیا بکرێتەوە، کەوابوو خۆی دەبێتە هۆی لەناچوونی خۆی. بە بڕوای شتراوس ئەم ئالۆزیە لە بیرۆکەی لێکبوردندا دەرئەنجامی وازهێنانە لە مافی سروشتی کە مرۆڤ بێ ئەو مافە مەحکومە بە ڕێژەگەریەکی بێ قەید و شەرت. بەڵام پێویستی بۆ مافی سروشتی مەسەلەیەکی بەدیهیە: ڕەدکردنەوەی مافی سروشتی بەو مانایەیە کە بڵێین هەموو مافەکانی لەگەڵ دۆخێکی تایبەتی مێژوویدا دەگونجێن، مافی پۆزەتیڤن و ناکرێت هیچ بەکارهێنان یان بەهایەکی گەردوونی بۆ دابنرێت. بەڵام ئەگەر وابێت، چۆن دەکرێت یاسایەک یان حوکمێکی یاسایی بە نادادپەروەرانە بزانرێت؟ ئەگەری ڕەخنەی یاساکان یان سەندنەوەی ڕەوایەتی لێیان، لەسەر ئەو گریمانیە دامەزراوە کە پێوەرێکی پێشوەخت و باڵاتر لە مافی پۆزەتیڤ هەبێت کە ببێتە رێسا و پێوەر بۆ ڕەوایەتی ئەو یاسایانە. بەپێچەوانەوە ئەگەر مافێک بە پۆزەتیڤ بزانین، دەرئەنجامی ئەوە دەبێت کە ماف ببەستینەوە بە ڕێژەگەری مێژووی یان تەنانەت کلتووری، و ئەگەری ڕەخنەکردنی بەتەواوی لەناو ببەین. نامومکین بوونی دەستنیشانکردنی ڕەوایەتی یاسایی بوون، ناچار بە پەیڕەویکردن لە یاساکان تەنانەت یاسا نادادپەورەرەکانمان دەکات. چونکە لەم گریمایەدا دادپەروەریەک جگە لە دادپەرەوەری یاسا دانراوەکان بوونی نابێت. لیو شتراوس دەڵێت لەم حاڵەتەدا “بنەماکانی مرۆڤخۆرێک بەهەمان ئەندازەی بنەماکانی مرۆڤێکی مۆدێرن قابیلی بەرگری لێکردنە”. دانانی مافی سروشتی بە ئایدیالێک لەناو ئایدیالەکاندا (دەرئەنجامی کارەساتاوی) دەبێت، و دەبێتە هۆی گومانکاری و نکوڵیکردن کە بە (تاریکبیری دەمارگیرانە) دەناسرێت.\nلیو شتراوس بەمشێوەیە ڕەخنە لە (بەخشەندەیی لیبڕاڵانە) دەگرێت: ئەم لیبڕاڵە سەخیانە بەناوی بەهادانان بۆ جیاوازی و تاکایەتی تاکەکەس، توانای ئەوەیان نیە کە بەها ڕاست و ناڕاستەکان یان باشە و خراپە بەجۆرێک وەسف بکەن کە ڕێژەگەری یان هەڵسەنەگاندی سەرپێیانە برینداری نەکردبێت، مێژوو سنووری لێکبوردن و لێکنەبوردن بە حوکمی هەلومەرج و بارودۆخێکی تایبەت دیاری دەکات، و لێکبوردن کە بەشێک ڕێژەگەری تێدایە، بەهایەکە وەک بەهاکانی تر نەک بنەمایەک بۆ هەڵسەنگاندنی بەهاکان، واتە رێسایەک بۆ قەبوڵکردن یان ڕەدکردنەوەی هەندێک لە چەمکەکان. بەکورتی لێکبووردن بەهایەکە کەسەرجەم بەهاکان لەوانەش بەهای خۆی نەفی دەکات. بەبڕوای لیو شتراوس تەنیا چەمکی مافی سروشتی کە مێژوو درووستی نەکردووە، ئەگەری ئەوە دەرەخسێنێت لە ڕێژەگەری (و لێرەوە لە لێکنەبوردن) ڕزگارمان بکات. لیبڕاڵەکان تیورەی مێژوویی ماف لەبەرامبەر مافی سروشتیدا دادەنێن: بڕوایان وایە مافی سروشتی لەبەردەست عەقڵی مرۆڤدایە و هەمووان قەبوڵیان کردووە، بەڵام مێژوو و ئەتنۆلۆجیا بەپێچەوانەوە چەمکگەلێکی بێ ئەندازە جۆراوجۆر بۆ ماف و دادپەروەری درووست دەکەن، چونکە لیبڕاڵەکان بڕوایان وایە دادپەروەری نەک تەنیا لە مافەکاندا، بەڵکو لە هیچ شتێکدا بنەمایەکی نەگۆڕ و سەرتاپاگیری دیاریکراوی نیە، لەبەرئەوە مومکین نیە بتوانین پێناسی مافی سروشتی بکەین. ئەنجامگیری مافی سروشتی لە مێژووگەریەوە کە لیبڕالەکان پابەندیان کردووە پێوەی، دەگەڕێتەوە بۆ پێناسی رێسایەکی نامێژووی کە لە حوکمی مەرجەع یان پێوەری دیاریکردنی مێژووی ماف و بەهاکانە. بە بڕوای لیو شتراوس ئەگەری ئەوە هەیە بەناوی مافی سروشتیەوە، جۆرێک نایەکسانی بیروڕا یان بەهاکان قەبوڵ بکرێت، چونکە ئەم نایەکسانیانە بنەمای جیاکاری نێوان ڕاست و ناڕاست، ڕەوا و ناڕەوا، قابیلی لێکبوردن و قابیلی لێکنەبوردن دەستەبەر دەکات. بە کورتی ئەوەی بەناوی مافەوە و لەبەرامبەر چەمکی لیبڕاڵانەی لێکبووردندا، دەبێت ئەوە پێناس بکرێت کە قابیلی لێبوردن نیە، و هەندێک لە شێوەکانی لێنەبوردن دابڕێژرێت.\nبەڵام بنەما بەدیهیەکەی پێناسەکەی شتراوس جێگەی ڕەخنەیە: (لێکبوردنی رەها) بۆ لایەنگرانی لیبڕالیزم بە چ مانایەک (لەگەڵ عەقڵدا گونجاوە)؟ هیچ کەس نەیگووتوە سنوورێک بە پێی عەقڵ بۆ لێکبوردن دانراوە، و ئەوەی قابیلی لێبوردن نیە دیاری نەکراوە. بەپێچەوانەوە زۆر عەقڵانیترە کە چەمکی لێکبوردن بەپێی سنوورێک کە دەبێت بۆی دیاری بکرێت، دەستنیشان بکەین. ڕاستیەکەی ئەوەیە کە تەنیا لێکبووردنی سنوردار بە عەقڵ گونجاوە: ئەم بنەما بەدیهیە، پێچەوانەی بنەمای بەدیهی تێڕوانینی لیو شتراوسە و دەتوانێت سەرەتایەک بێت بۆ دیاریکردنی چەمکی لێکبووردن. ئەوەی کە مێژوو سنووری لێکبوردنی دیاریکردووە و دیاری دەکات، ڕێگر نیە لە ناسینی بەهاکەی. ئایا دەبێت لێبکبووردن لە پێناسە مێژوویەکانیەوە دەرئەنجامگیری بکەین، و لە ململانێی ئەو دەسەڵاتانەی لێکبوردنیان هێناوەتە پێشێ ڕزگار بکرێت بۆ ئەوەی بە چەمکێکی نامێژووی لێکبووردن بگەین، کە لەبەرئەوەی سەرتاپاگیر و گەردوونیە، قازانجی دەبێت؟ ئایا ئەم پلەیە لە ڕزگارکردن بە جیاکردنەوەی لێکبووردن لە هەلومەرجە مێژووی و سیاسیەکان و لەو پەیوەندی دەسەڵاتانەی کە دەتوانن تەنیا دەرخەری بن، دینمایکیەتی لێکبووردن لەناو نابات؟ . لە ساتەوەختەکانی مێژوودا کە مرۆڤ بیری لێکردۆتەوە، لەڕاستیدا ویستوێتی پەیوەندنی دەسەڵاتە ناسەقامگیرەکان، پێکدادانانی نێوان هاوڵاتیانی وڵات و دەسەڵاتی میرەکان، یان هاوڵاتیان لەگەڵ یەکدیدا، یان گروپێک لە هاوڵاتیان لەگەڵ دەسەڵاتی دەزگاکانی کەنیسەدا بەشێوەیەکی یاسایی سزا بدات. خواستی بەرپاکردنی لێکبووردن (ئەگەر چاوپۆشی لێ نەکرێت) لەسەر بناغەی ڕێسای باڵاتر و پێشینەتر لە مافێکی پۆزەتیڤ کە مێژوو دیاری دەکات، هەرجۆرە ئەگەرێکی دینامیکی بوون لە لێکوبردن دەسێنێت. لێکبوردن تەنیا بە مەرجی بوونی پێشینەیەکی بونیادی دینامیکی دەبێت کە بتوانێت زامنی ڕەچاوکردنی مافەکان و ئەوا ئازادیانە بکات کە لەلایەن مەرجەعە جیاوازەکانی دەسەڵاتەوە بە تاک و گروپەکان دراوە. بەکورتی لیو شتراوس تەنیا بەمەرجێک لێکبووردن قەبوڵ دەکات کە بەهایەکی ئەخلاقی نامێژووی بناسرێت، و هەر لەبەرئەمەش ئەگەر جێبەجێکردنی کاریگارانە و پراکتیکیانە لەناو دەبات.\nئەگەر ئەو بنەمایانەی (بڕوامان پێیەتی) هیچ بنەمایەکیان جگە لە ئارەزووە کوێرەکانی ئێمە نەبێت، هیچ شتێک ڕێگر نابێت لەوەی هەرکارێک ئەنجامبدەین کە دەوێرین ئەنجامی بدەین. وازهێنانی ئەمرۆیی لە مافە سروشتیەکان، ڕوو لە نکوڵیگەری یان لەمیش خراپتر لەگەڵ نکوڵیگەریدا هاوتا دەبێت. ئەمە ڕێگر نیە لەوەی لیبڕاڵە لێبوردوەکانی ئێمە ، وازهێنان لە مافی سروشتی نەک بە ئارامی تەواو، بەڵکو بە خەیاڵێکی ئاسودەوە قەبوڵ بکەن، ئەوان بڕوایان وایە بێتوانای مرۆڤ لەوەی بگات بەوەی بزانێت چ شتێک خۆ بە خۆ باش و ڕاستە، ناچاری دەکات لێبوردوو بێت بەرامبەر بە بیروڕای جیاواز سەبارەت بەوەی باش و ڕاستە، و بەهای یەکسان بۆ هەموو ئاراستە و(شارستانیەکان) دابنێت. تەنیا لێکبوردنی ڕەها لەگەڵ عەقڵدا دەگونجێت. بەڵام ئێمە هەر لەبەرئەمە هەر ئارەزوویەک بۆ لێبوردن لەوانی دی بە مافی سروشتی و عەققڵانی دەزانین، یان گەر بمانەوێت بەشێوەیەکی نیگەتیڤ دەریبڕین، ڕەدکردنەوە یان مەحکومکردنی تێڕوانینە نالێبوردەکان، یان (ڕەهاکان) بەمافی سروشتی و عەقڵانی دەزانین: ئەم مەحکومکردنە دەگەڕێتەوە بۆ پشت بەستن بەو پێشگریمانانەی کە دەکرێت ناڕاستیان بسەلمێنرێت، واتە ئەو ڕاستیەی مرۆڤ توانای ناسینی شتە باشەکانی هەیە.\nلە سێبەری ڕەدکردنەوەی (ڕەهاکاندا) ناسینی مافی سروشتی، یان ڕونتر بڵێین تەفسیرێکی تایبەتی چەمکی مافی سروشتی دەبینین کە بەپێی ئەوە تاکە شتێکی پێویست، ڕێزدانانە بۆ جیاوازی و تاکێتی تاکەکان. بەڵام دژیەکیەک لەنێوان ئەم ڕێزگرتنە و ناسینی مافی سروشتیدا هەیە. کاتێک لیبڕاڵەکان دواجار بە زەحمەت سنووردارێتی ڕەهای جیاوازیەکان یان تاکێتی تاکەکەسیان قەبوڵکرد، کە تەنانەت لیبڕاڵترین تەفسیرکەرانی مافی سروشتی دەیانسەلماند، ناچاربوون لەنێوان مافی سروشتی و گەشەکردنی بێ ڕێگرانەی تاکەکەس، یەکێک هەڵبژێرن، و ئەوانیش دوهەمیان هەڵبژارد. ئەو کاتە لێکبوردن وەک بەها یان ئایدیالێک لەناو هەزاران بەها و ئایدیالدا دەردەکەوت، نەک شتێکی باڵاتر لە دژەکەی (واتە لێکنەبوردن). بە دەربڕینێکی تر لێنکنەبوردن بوو بە بەهایەک هاوتا و یەکسان بە فەزیڵەتی لێکبوردن. بەڵام لەڕووی پراکتیکیەوە مومکین نیە مرۆڤ بتوانێت یەکسان بوونی هەموو ئاراستە و بەهاکان قەبوڵ بکات. ئەگەر نایەکسانی بژاردەکان پەیوەندی بە نایەکسانی ئامانجەکانەوە نەبێت، کەوابوو دەبێت پەیوەندی بە نایەکسانی کارەکانی پەیوەست بە بژاردەکانەوە هەبێت. واتە لەڕاستیدا بژاردەی ڕەسەن بەپێچەوانەی بژاردەی گوماناویەوە، دەبێت بەشتێکی زۆر جدی. لەگەڵ ئەمەشدا کارێکی لەمچەشنە زۆرتر لە لێکنەبووردن نزیکە تا لێکبوردن. ڕێژەگەری لیبڕاڵانە ڕەگی لەناو نەریتی لێکبوردنی مافی سروشتی یان ئەو وێنایەدا هەیە کە گەڕان بۆ خۆشبەختی بەو مانایەی هەرکەس تێیدەگات، مافی سروشتی هەر مرۆڤێکە. بەڵام گەر سەرنج بدەین لەڕاستیدا ئەم ڕێژەگەریە تۆویی لێکنەبوردنە، کاتێک تێگەیشتین کە بنەماکانی کاری ئێمە، بناغەیەکی جیاواز لە ئارەزووە کوێرەکانی ئێمەی نیە، ئیدی چیدی بڕوامان پێ نابێت، چیدی ناتوانین بە خەیاڵێکی ئاسودەوە کار بکەین، چیدی ناتوانین وەک مرۆڤی بەرپرسیار بژین. دەبێت بۆ ئەوەی بژین -کارێکی سادەیە- دەنگی عەقڵ خامۆش بکەین. عەقڵێک کە دەڵێت بنەماکانی ئێمە بەهەمان ئەندازە باش یان خراپن کە بنەماکانی کەسانی دی. هەرچی زیاتر عەقڵی خۆمان بەکار بهێنین، زیاتر هانی نکولێگەریمان داوە و لە ئەنجامدا شایستەیەکی کەمترمان دەبێت بۆ ئەوەی وەفادار بین بۆ کۆمەڵگای خۆمان. لە ئەنجامدا دەربازنەبوون لە نکوڵیگەری، تاریکبینی دەمارگیرانەیە. دەرئەنجامی ئەم ئەزموونە ئەوەیە کە دڵبەستنی هەموانی بۆ مافی سروشتی سەرلەنوێ زیندوو کردۆتەوە. بەڵام هەر ئەمە ناچارمان دەکات دورتر بروانین، توڕەیی ڕاوێژکارێکی خراپە، نیشانەی نیەتی باشمانە، بەڵام بەڵگەی ئەوە نیە کە ئێمە ڕاست دەکەین. ڕقی ئێمە لە تاریک بینی دەمارگیرانەش نابێت ئێمە ناچار بکات بە تاریکبینیەکی دەمارگیرانە قەبوڵی مافی سروشتی بکەین. هوشیار بین بەوەی پەیڕەویکردن لە ئامانجی سوقرات بە خو و ڕەوشتی تراسیماخۆش مەترسی هەیە. ئەوەی ئێمە بە جیا پێویستمان بە مافی سروشتی هەیە، بەڵگەی ئەوە نیە ئەم پێداویستیە بێگومان تێر بکرێت. ئارەزوو بۆ شتێک، هەقیقەتی هەبوونی ئەو شتە نیە، تەنانەت گەر بتوانین بیسەلمێنین کە هەرکەس دەیەوێت بژی، ناچارە هەندێک ڕەفتار بکات، تەنیا ئەوەمان سەلماندووە ئەو ڕەفتارانە ئەفسانەی ڕزگارین: هەقیقەتی بوونی ئەومان نەسەلماندووە. سوودمەند بوون و هەقیقەت بوون دوو شتی تەواو جیاوازن، ئەو ڕاستیەی عەقڵ ناچارمان دەکات بەرزتر لە ئایدیالی کۆمەڵگای خۆمان بڕۆین، زەمانەتی ئەوە ناکات گەر وا بوو ئێمە ڕووبەڕووی بەتاڵی یان ژمارەیەکی زۆری بنەمای نەگونجاو نابینەوە کە هەمویان بەشێوەیەکی یەکسان لەڕوانگەی مافی سروشتیەوە پاساویان هەیە. لە بەرامبەر کێشەیەکی وا ئەستەمدا مرۆڤ دەبێت بێ تیورەیی و بێ دیدی و بێلایەنی وتوێژ بەرێتە پێشەوە.\n2021-08-20 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2021/06/Untitled-1-11.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2021-08-20 16:37:122021-08-20 16:37:12شتراوس؛ لێکبوردن لە بەرامبەر هەقدا