(ڕەوانەکراوە لە داڤید بێکامەوە)\nدەیڤد ڕۆبێرت جۆزێف بێکام (بە ئینگلیزی: David Robert Joseph Beckham) OBE  (ئک: /ˈbɛkəm/؛ لەدایکبووی ٢ی ئایاری ١٩٧٥) یاریزانێکی پێشووی پیشەگەری تۆپی پێی ئینگلیزە. لەپێشوودا یاری بۆ ھەڵبژاردەی نیشتیمانیی تۆپی پێی ئینگلتەرا کردووە وێڕای یاریکردنیشی بۆ یانەکانی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی، ڕیال مەدریدی ئیسپانی، ئەیسی میلانی ئیتاڵی، لۆس ئەنجلۆس گالاکسی ئەمریکی و پاریس سان جێرمانی فەڕەنسی. نابراو یەکێکبوو لە یاریزانە ئەزمووندارەکانی جیھانی تۆپی پێ، بێکام بە جێبەجێ کردنی لێدانە جێگیرەکانی وەک «لێدانی گۆشە (کۆڕنە)» و «لێدانی ناڕاستەوخۆ» ناسراوبوو. ئەو لە زۆربەی کاتەکان سێ ژمارەی دەپۆشی، ئەوانیش: «٧» و «١٠» و «٢٣» بوون. بێکام لە ئایاری ٢٠١٣ بە فەرمی وازی لە یاری تۆپی پێ ھێنا ئەمەش دوای ٢٠ ساڵ لەم پیشەیە، لەم ماوەیەشدا توانی ١٩ خەڵاتی جیاجیا بەدەست بھێنێت.\nدەیڤد ڕۆبەرت جۆزێف بێکام\n(١٩٧٥-0٥-0٢) ٢ی ئایاری ١٩٧٥ (تەمەن ٤٥)\n٣٥٠ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی (٢٠١٣)\nبێکام لە ساڵی ١٩٩٩ دووەمی خەڵاتی بالۆن بوو، ھەروەھا دووجاریش بووەتە دووەمی خەڵاتی باشترین یاریزانی ساڵی فیفا. لە ساڵی ٢٠٠٤ ناوی لەلایەن پێلیە ھێنرا لە ناو لیستی باشترین ١٠٠ یاریزانی زیندوو.\nژیانی پڕۆفیشناڵی بێکام لە ساڵی ١٩٩٢ لەتەمەنی ١٧ ساڵیدا دەستی پێکرد، ئەوکاتەی یەکەم یاری بۆ یانەی مانچستەر یونایتد ئەنجامدا. لەگەڵ مانچستەر یونایتددا، بێکام توانی شەش جار پرێمەر لیگ بەدەستبھێنێت، ھەروەھا دوو جاریش جامی ئێف ئەی کەپ. ئەو پاڵەوانییەتی چامپیۆنز لیگی ١٩٩٩ی بەدەستھێناوە، دوای ئەوە چوار وەرز یاری بۆ یانەی ڕیال مەدرید کردووە. لە کۆتا وەرزی لەگەڵ ڕیال مەدرید توانی نازناوی لالیگا بەدەستبھێنێت. لە ساڵی ٢٠٠٧ بێکام چووە ئەمریکا و بۆماوەی پێنج وەرز واژووی گرێبەستی یاریکردنی بۆ یانەی لۆس ئەنجلۆس کرد، لەم ماوەیەشدا دوو وەرز بە شێوەی خواستن بۆیانەی ئەی سی میلانی ئیتاڵی یارکردووە، ئەمەش لەساڵانی ٢٠٠٩ و ٢٠١٠ بوو. بێکام یەکەم یاریزانی ئینگلیز بوو کە ١٠ جار لە پاڵەوانییەتی چامپیۆنز لیگ یاری کردبێت.\nلەبارەی یارییە نێودەوڵەتییەکانیشی، بێکام یەکەم یاری نێودەوڵەتی لە ١ی ئەیلوولی ١٩٩٦ ئەنجامدا، کە ئەوکاتە تەمەنی ٢١ ساڵان بوو. بێکام شەش ساڵ نوێنەری ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلتەرا بووە لە ٥٨ یاریدا. لەگەڵ وڵاتەکەی بەشداری لەیارییەکانی جامی جیھانیی فیفا کردووە لە ساڵانی ١٩٩٨، ٢٠٠٢ و ٢٠٠٦. ھەروەھا دووجاریش بەشداریکردووە لەپاڵەوانییەتی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا لەساڵانی ٢٠٠٠ و ٢٠٠٤.\nبێکام بەیەکێک لەو یاریزانانە دادەنرێت کە زۆرترین پارەی لە یاری تۆپی پێ بەدەستھێناوە. لە ساڵی ٢٠١٣ ناوی لە پێڕستی ئەو یاریزانانە ھات کە زۆرترین پارە وەردەگرن کە لە ١٢ مانگدا بڕی ٥٠ میلیۆن دۆلارە. لە ساڵی ١٩٩٩ ھاوسەرگیری لەگەڵ ڤیکتۆریا بێکام کرد و لەو کاتەوە خاوەنی چوار مناڵن. لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە نوێنەری یوونیسێفە لە بەریتانیا. لە ساڵی ٢٠١٥ەدا ڕێکخراوی (7: The David Beckham UNICEF Fund)ی دامەزراند.\nبێکام لە نەخۆشخانەی (Whipps Cross University Hospital) لە لەیتنستۆن لە لەندەن لەدایکبووە. دایکی بێکام ناوی ساندرا جۆرجینایە، کە لە ساڵۆنەکان بە پیشەی دیزاینکردنی قژەوە خەریک بوو، ھەروەھا باوکیشی ناوی دەیڤد ئێدوارد ئالەنە، کە کاری دامەزراندن و ڕێکخستنەوەی چێشتخانەی ماڵان بوو. باوانی بێکام لە ساڵی ١٩٦٩ ھاوسەرگیرییان کردووە. بێکام خوشکێکی لەخۆی گەورەتری ھەیە بەناوی لینیە جۆرجینا و خوشکێکی لەخۆی بچووکتر بەناوی جوانێ لۆزیە.\nبێکام ھەر لەمنداڵییەوە یاری کردووە و لە قوتابخانەی سەرەتایی (Chingford Foundation School) خوێندوویەتی. بێکام لە چاوپێکەوتنێکی ساڵی ٢٠٠٧دا وتی: «ھەر کاتێک مامۆستاکانم پێیان دەوتم 'کە گەورەبوویت چ کارێک دەکەیت؟' ئەوا منیش دەموت 'دەبمە یاریزانی تۆپی پێ'، دواتر ئەوان دەیانوت 'باشە بەڕاستی دەتەوێت چ کارێک بکەیت؟ وەک پیشەی کارکردن' ئەوا من دەمەوت 'بەڕاستی تەنیا شتە کە دەمەوێت بیکەم'» باپیرەی بێکام جوولەکە بوو، ھەربۆیە بێکام خۆی بە نیمچە-جوو دەبینێت. ئەو لە خۆژیاننامەکەیدا نووسیوێتی «من زۆرترین نزیکی و پەیوەندیم بە ئایینی یەھوودییەت ھەبوو لەچاو ھەر ئایینێکی دیکە.»\nدایک و باوکی بێکام ھاندەری یانەی مانچستەر یونایتد بوون، کە ماوە ماوە لە لەندەنەوە دەچوون بۆ یاریگای ئۆڵدترافۆرد بۆبینینی یارییەکان. بێکام لە دایک و باوکییەوە خۆشەویستی یانەی مانچستەر یونایتدی بۆ ماوەتەوە. ئەو خولێکی لەلایەن بۆبی چاڵتۆن وەرگرت لە شاری مانچستەر کە بەم ھۆیەوە ھەلی ئەوەی بۆ ڕەخسا کە بۆ خولێکی وەرزشی بەشداربێت لە یانەی بارسێلۆنا. لە ساڵی ١٩٨٦ لە یاری نێوان مانچستەر یونایتد و وێستھام یونیاتددا، دەیڤد لەو یارییەدا ماسکۆتی[a] مانچستەری لەبەرکردبوو لە یاریگادا. دواتر بێکام ڕووی لەچەند یانەیەکەی ناوخۆیی کرد، لەوانە: لیتۆن ئۆریێنت و نۆرویچ سیتی، ھەروەھا لە فێرگەی نایابی یانەی تۆتنھام ھۆتسپێر یاری دەکرد. بەمەش یانەی تۆتنھام ھۆتسپێر بووە یەکەم یانەی کە بێکام یاری بۆ کردبێت. دواتر بۆ ماوەی دوو ساڵ لە یانەی لاوانی بریمسداون ڕۆڤەرز یاری کردووە و لەم تیمە ناوی لەیاریزانانی خوار ١٥ ساڵان نووسرابوو، ئەمەش لە ساڵی ١٩٩٠بوو.\nبێکام لە ٨ی تەممووزی ١٩٩١ بۆ ڕاھێنانکردن گرێبەستی لەگەڵ یانەی مانچستەر یونایتددا واژووکرد، ئەو کاتە بێکام لەپاڵ یاریزانان ڕایان گیگز، گاری نیڤل و پۆل سکۆلز لەلایەن ڕاھێنەر ئیریک ھاریسن مەشقی دەکرد. بێکام یارمەتی یانەکەی دا لە بوونە پاڵەوانی جامی لاوانی ئێف ئەی کەپ لە ١٩٩٢. لە ١٤ی نیسانی ١٩٩٢ بێکام یەکەم گۆڵی خۆی کرد لەبەرامبەر یانەی کریستاڵ پاڵاس کە دووەم گۆڵی یانەکەی تۆمار کرد و یانەکەی یەکەم یاری ٣–١ بردەوە. لەیاری گەڕانەوەشدا یانەی مانچستەر ٣–٢ بردییەوە بەمەش بەکۆی گشتی بوو بە ٦–٣ و بوونە پاڵەوانی جامەکە و لەیاری گەڕانەوەدا یانەکە ٩٠ خولەک یاریان کرد. بێکام لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٣ وەکوو یاریزانێکی پڕۆفیشناڵ گرێبەستی لەگەڵ یانەی مانچستەر یونایتددا واژووکرد.\nلە ساڵی ١٩٩٣ جارێکی دیکە گەیشتنە یاری کۆتایی پاڵەوانی جامی لاوانی ئێف-ئەی-کەپ، بەڵام ئەمجارەیان ڕووبەڕووی یانەی لیدز یونایتد بوونەوە. لە یاری چووندا یارییەکەیان ٢–٠ دۆڕاند ھەروەھا لەیای گەڕانەوەشدا بەھەمان شێوە دووچاری شکستبوونەوە بە ٢–١ بەمەش بە کۆی ھەردوو یاری ٤–١ دۆڕان و پلەی دووەمیان بەدەست ھێنا.\nلە ساڵی ١٩٩٤ یەکەم یاری خۆی لە پاڵەوانییەتی چامپیۆنز لیگ ئەنجامدا بەرامبەر یانەی گاڵاتاسەرایی تورکی کە یارییەکە لە ئۆڵدترافۆرد بوو. لەو یارییەدا یانەی مانچستەر ٤–٠ بردییەوە بێکامیش گۆڵێکی کرد. سەرباری ئەوانە یانەی مانچستەر لەپاڵەوانییەتییەکە دەرکرا دوای ئەوەی لە قۆناغی کۆمەڵەکان پلەی سێیەمی لە چوار یانەی کۆمەڵەکەیدا بەدەست ھێنا.\nبێکام لە وەرزی ١٩٩٤–١٩٩٥ پەیوەندی بەیانەی پریستن نۆرت ئێند کرد بەشێوەی خواستن یاخوود قەرز. لەم وەرزەیدا بێکام بەشداری لە پێنج یاریکرد، و لە نێوانیان توانی دوو گۆڵ تۆمار بکات، کە یەکێکیان ڕاستەوخۆ لە کۆرنەر بوو.\nدواتر بێکام گەڕایەوە یانەی مانچستەر یوناتید و یەکەم یاری خۆی لە خولی پرێمەر لیگ لە ٢ی نیسانی ١٩٩٥ ئەنجامدا بەرامبەر یانەی لیدز یونایتد کە یارییەکە بێ گۆڵ کۆتایی ھات. لەو وەرزەدا، بێکام چوار یاری لەگەڵ مانچستەر یونایتدا ئەنجامدا. لەم وەرزەدا مانچستەر یونایتد پلەی دووەمی پرێمەر لیگی بەدەستھێنا، ئەمەش کاتێک بە جیاوازی تەنیا یەک خاڵ یەکەمیی بۆ یانەی بلاکبێرن ڕۆڤەرز لەدەستدا. لە یاری کۆتایی جامی ئێف-ئەی-کەپیش لەبەرامبەر ئێڤەرتۆن تووشی شکست ھاتن لەیاری کۆتاییدا، کە لەسەرەنجامدا ئەو ساڵەی مانچستەر یونایتد بێ دەستکەوت بوو. لە ساڵی ١٩٨٩ تاکوو ئەو ساڵە، ئەو ئەنجامە خراپە تووشی مانچستەر نەببوویەوە.\nئەلێکس فێرگوسۆن ڕاھێنەری ئەو کاتەی مانچستەر یونایتد دەسەڵاتێکی باشی ھەبوو لە مامەڵەکردن و واژووکردنی گرێبەست لەگەڵ یاریزانە لاوەکان. بێکامیش یەکێبوو لەو یاریزانانەی کە ئەلێکس فێرگوسۆن ھێنای بۆ مانچستەر یونایتد لە نەوەدەکان. لەدوای وەرزی ١٩٩٤–١٩٩٥ یانەی مانچستەر دەستیان کرد بە سوود وەرگرتن لەو کۆمەڵە یاریزانە لەوانە بێکام، گاری نیڤێل، فیل نیڤێل و نیکیت بەت و چەند یاریزانێکی تری لاو. مانچستەر سەرەڕای ئەو ڕەخنانەی ئەو کاتە لێی گیرا بەھۆی نەکڕینی یاریزانی نوێ و ناسراو، ئەوان توانیان خۆیان بە یاریزانە لاوەکان بگرنەوە و ئاستێکی باشیش پێشکەش بکەن.\nبێکام شوێنی خۆی لە ناو یاریگا لە ھێڵی ناوەڕاستی لای ڕاست دۆزییەوە و توانی لە وەرزی ١٩٩٥–١٩٩٦ پرێمەر لیگ و جامی ئێف-ئەی-کەپ لەگەڵ مانچستەردا بەدەست بھێنێت. بێکام لەیاری پێش کۆتایی جامی ئێف-ئەی-کەپی ئەو ساڵە گۆڵی سەرکەوتنی یانەکەی بەرامبەر یانەی چێڵسی تۆمارکرد. جگە لەوەش لەیاری کۆتاییدا گۆڵێکی بە کۆرنەر درووستکرد بۆ ئیریک کانتۆنا. لەدوای کۆتایی ھاتنی ئەو وەرزەش نەیتوانی پشووبدات چوونکە جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٩٦ دەستیپێکرد لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا.\nبێکام لەیاری کۆتایی جامی ئێف ئەی کەپی ١٩٩٩ لەیاریگای وێمبلی\nبێکام لەوەرزی ١٩٩٦–١٩٩٧دا درێسی ژمارە ١٠ی پۆشی کە پێش ئەو لەلایەن مارک گوگێسەوە دەپۆشرا. ١٧ی ئابی ١٩٩٦ یەکەم یاری پرێمەر لیگ ئەنجام درا. بێکام ناوبانگییەکی باشی بەو گۆڵە پەیدا کرد کە لە دژی ویمبلدۆن تۆماریکرد کە ئەو گۆڵە لە ناوەڕاستی یاریگادا تۆمارکرا کاتێک بێکام تۆپەکەی ئاڕاستەی گۆڵ کرد و بەھۆی ھۆشیارنەبوونی گۆڵپارێزی ویمبلدۆن تۆپەکە چووە نێو گۆڵەکەوە. لە ساڵی ٢٠٠٢ لە ڕاپڕسییەکی کەناڵ ٤ی ئینگلیزی ئەو گۆڵەی بێکام بە ھەژدەھەمین جوانترین گۆڵی مێژووی تۆپی پێ لەنێو ١٠٠ گۆڵدا دیاریکرا، و دەوترێت کە ئەو لاپچینەی کە بێکام گۆڵەکەی پێ تۆمارکردووە لەیارییەکە بە ھەڵە پێی درابوو. لە ماوەی وەرزی ١٩٩٦–١٩٩٧ بێکام بەگەورەترین ھۆکار و یاریزانی مانچستەر دانرا بۆ بوون بە پاڵەوانی پرێمەرلیگ. لەوەرزی ١٩٩٧–١٩٩٨دا مانچستەر سەرەتایەکی باشی بەخۆوە بینی بەڵام لە نیوەی دووەمی وەرزەکە ئاست و ئەنجامەکانی دابەزی کە لە کۆتاییدا توانییان پلەی دووەم بەدەستبھێنن لەدوای ئارسناڵ.\nلەبەر ئەوەی پۆلس سکۆڵز لە ناوەڕاستی بەرگریکار یاریدەکرد و ڕۆی کەینیش سزا درابوو ئەوا بێکام لەھێڵی ناوەڕاستدا یاریکرد کاتێک لەگەڵ یانەکەی بوونە پاڵەوانی چامپیۆنزلیگی ١٩٩٨–١٩٩٩ ئەوکاتەی لەیاری کۆتاییدا لەیانەی بایەرن میونشنی ئەڵمانییان بردەوە، لەو یارییەدا مانچستەر خەریکبوو ئەدۆڕا کاتێک تاکۆتایییەکانی یارییەکە ئەنجامی ١–٠ بوو بەڵام لەکاتی کۆتایی یارییەکە و کاتی زیادکراودا ئەنجامی یارییەکە بە ٢–١ بۆ مانچستەر یونایتد یەکلایی بوویەوە. ئەوەی جێگای سەرنجە ھەردوو گۆڵەکە لە ڕێگای کۆرنەرەوە بوو کە بێکام ئەنجامیدا. ئەو دووگۆڵەی بێکام لەیاری کۆتایی درووستی کرد وایکرد ناوبراو ببێتە دووەم باشترین یاریزانی جیھانی ساڵی ١٩٩٩ ھەروەھا دووەمی باشترین یاریزانی ئەورووپای ١٩٩٩ ئەمەش لەدوای یاریزانی بەڕازیلی ڕیڤاڵدۆ.\nوێڕای ئەو دەستکەوتانەی بێکام لەوەرزی ١٩٩٨–١٩٩٩ لەگەڵ یانەکەی بەدەستیھێنا بەڵام دەرکرانییان لەجامی جیھانیدا کاریگەرییەکی نەرێنی خستە سەر بێکام بە جۆرێک دەنگۆیەکان دووبارە ھاتنەوە کە یانەی مانچستەر یونایتد ئامادەیە دەستبەرداری بێکام ببێت بۆ یانەی یۆڤانتۆسی ئیتاڵی، بەڵام دواتر بەھەوڵی ڕاھێنەر بۆ وەرزی ١٩٩٩–٢٠٠٠ مایەوە و لەو وەرزەدا بێکام توانی پێنج گۆڵ تۆمار بکات کەدوایین گۆڵی لەبەرامبەر یانە تۆتنھام ھۆتسپێر بوو. دواتر لەوەرزی دواتر کێشەکانی بێکام جارێکی دیکە سەرییان ھەڵدایەوە وە فێرگوسۆنی ڕاھێنەر لە ساڵی ٢٠٠٧ سەبارەت بەوکێشانە ئەوەی وت کە بێکام تاکوو ھاوسەگیری نەکردبوو یاریزانێکی باشبوو و پابەندبوو بە یانەکەی بەڵام دوای ھاوسەرگیریکردنی دۆخەکە گۆڕا.\nلەوەرزی ٢٠٠٠–٢٠٠١ جارێکی دیکە بووە کلیلی سەرکەوتنی یانەکەی و لەو وەرزەدا جارێکی دیکە خولی پرێمەرلیگییان بردەوە. بێکام لەو وەرزە ٩ گۆڵی تۆمارکرد کە سەرجەمییان لە پرێمەرلیگدابوون. لە ١٠ی نیسانی ٢٠٠٢ بێکام تووشی پێکان ھات لە پاڵەوانییەتی چامپیۆنز لیگ لە بەرامبەر یانەی دیپۆرتیڤۆ لاکەرۆنیای ئیسپانی کە بووە ھۆی شکانی ئێسکی قاچی چەپی، بەھۆی ئەم ڕووداوەشەوە بێکام تەواوی ئەو یارییانەی مابووی لەگەڵ یانەکەی لەدەستچوو و لەو وەرزیشیاندا مانچستەر یونایتد خولی پرێمەر لیگی بۆ یانەی ئارسیناڵ لەدەستدا جگە لەوەش لە یارییەکانی پێش کۆتایی بەرامبەر یانەی لیڤەرکوزنی ئەڵمانی چوونەدەرەوە. دواتر بێکام لە ئایاری ھەمان ساڵدا گرێبەستەکەی لەگەڵ مانچستەردا نوێکردەوە کە بەم ھۆیەوە بووە ئەو یاریزانەی کە زۆرترین پارەی پێدەدرێت لەتەواوی جیھاندا. لەگەڵ ئەوەی تووشی پێکان ھاتبوو وەرزی ٢٠٠١–٢٠٠٢ وەرزێکی باش بوو بۆ بێکام کەتوانی ١١ گۆڵ لە کۆی ٢٨ یاریدا تۆمار بکات.\nلەگەڵ دەستپێکی وەرزی ٢٠٠٢–٢٠٠٣، بێکام کە تازە لە پێکانەکەی چاکببوویەوە ئەوا نەیتوانی شوێنی پێشووی خۆی لەیانەکە بگرێتەوە ئەمەش لەبەر دابڕانی بێکام و ھاتنەپێشەوەی یاریزانی یانەکە ئۆلی سولشار. پەیوەندی بێکام و فێرگوسۆنی ڕاھێنەر زیاتر داڕما کاتێک لە ١٥ی شووباتی ٢٠٠٣دا، لە ژووری خۆگۆڕیندا لەیاری کۆتایی ئێف-ئەی-کەپدا کە بە ئارسیناڵ دۆڕان لەوکاتەدا فێرگوسۆن بەتووڕەیییەوە پێڵاوە وەرزشییەکەی فڕێدەدات و بەنزیک چاوی بێکام دەکەوێت. ئەم ڕووداوە دەنگۆیەکی زۆری لە میدیای وەرزشی نایەوە، بەتایبەت کە دەگوترا یان بێکام یانەکە جێدەھێڵیت یانیش فێرگوسۆن. لەم وەرزیدا مانچستەر سەرەتایەکی زۆر خراپی ھەبوو بەڵام دواتر ئەنجامەکانی باش کردەوە لەمانگی کانوونی یەکەمدا و لەکۆتاییدا بوونە پاڵەوانی پرێمەر لیگیش. لەم وەرزەدا بێکام توانی ١١ گۆڵ لەکۆی ٥٢ یاریدا. تۆماربکات لە سەرجەم پاڵاوانییەتییەکان. لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٣دا خەڵاتی شاھانەی بەریتانی (OBE)ی پێدرا بۆ ئەو کارانەی بۆ تۆپی پێی ئینگلتەرای کرد.\nبێکام لەگەڵ مانچستەر یونایتدا ٢٦٥ یاری لە پرێمەر لیگ ئەنجامداوە و ٦١ گۆڵیشی تۆمارکردووە. لەچامپیۆنز لیگیش ٨١ یاری ئەنجامداوە ١٥ گۆڵی تۆمارکردووە. لەماوەی یاریکردنی بۆ مانچستەر توانی ٦ جار ببێتە پاڵەوانی پرێمەرلیگ، دوو جاریش جامی ئێف-ئەی-کەپ و جارێکیش ئینتەرناشیۆنال کەپ. بێکام ١٢ ساڵ یاری بۆ یانەی مانچستەر یونایتد کرد.\nلە ھاوینی ٢٠٠٣ کاتێک دەرگای گواستنەوەی یاریزانەکان کرایەوە، دەنگۆ زۆر ھەبوو کە مانچستەر یونایتد بێکام بە یانەی بارسێلۆنا بفرۆشێت. لەوکاتەدا دوو یانە ھەوڵی نزیکبوونەوەیان دا بۆ بێکام، بەڵام لەکۆتاییدا ناوبراو بە بڕی ٣٥ میلیۆن یۆرۆ گرێبەستی کرد لەگەڵ یانەی ڕیال مەدرید. بێکام بوو بە کۆتا یاریزانی ھاوینە بگوزارێتەوە یانەیەکی تر، کە ئەمەش بەسیاسەتی سەرۆکی ئەوکاتەی یانەی ڕیال مەدرید فلۆرەنتینۆ پێریز پێی دەناسرایەوە کە بەئیسپانی پێی دەڵێن (Galácticos). گواستنەوەی بێکام بۆ ڕیاڵ مەدرید بووە ھەواڵێکی شۆک بۆ خوان لاپۆرتای سەرۆکی تازە ھەڵبژێردراوی یانەی بارسێلۆنا. ھەواڵەکە بۆ لاپۆرتا شۆکبوو لەبەر ئەوەی ناوبراو لەکاتی بانگەشەکانی بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی یانەی بارسێلۆنا بانگەشەی کڕینی بێکامی دەکرد. بەڵام لە کۆتاییدا ناوبراو چووە ڕیال مەدریدەوە. لە ١ی تەممووزی ٢٠٠٣ گواستنەوەی بێکام بە فەرمی ڕاگەیەندرا، و بێکام بووە سێیەم ئینگلیز لە مێژووی یانەکە یاری بکات ئەمەش لەدوای لاوری کونینگھام و ستیڤ مکمەنھام. ڕۆژی دواتر لەدوای تەواوکردنی پشکنینی پزیشکی بە سەرکەوتووانە، بێکام بەرامبەر ٥٠٠ ڕاگەیەندنکار لە ٢٥ وڵاتی جیاواز پێشکەشکرا، ھەر لەوێ بێکام پۆشاکی سپی ڕیال مەدریدی پێدرا لەلایەن ئالفرێدۆ دی ستیفانۆ. بێکام نەیتوانی لە ڕیاڵ مەدرید پۆشاکی ژمارە ٧ی پێشوو بپۆشێت کە لە مانچستەر و ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا دەیپۆشی. ئەمەش لەبەر ئەوەی ئەو ژمارەیە لەلایەن یاریزانی ڕیال مەدرید ڕائول گۆنزالێس خاوەندارییەتی دەکرا، لەبڕی ئەو ژمارەیە بێکام درێسی ژمارە ٢٣ی وەرگرت. ھۆکاری ئەو ژمارەیەش بۆ یاریزانی باسکەی ئەمریکی مایکل جۆردەن دەگەڕێتەوە کەئەویش ھەمان ژمارەی دەپۆشی لەوکاتە.\nحەفتەیەک پێش ئەوەی بێکام پێشکەشی یانەکە بکرێت، کارلۆس کیرۆش بوو بە ڕاھێنەری یانەی ڕیاڵ مەدرید. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت بێکام تووشی ھەمان کێشەکانی پێشووی دەبێتەوە کە لەگەڵ مانچستەردا تووشی دەبوو، لەبەر ئەوەی کیرۆش یاریدەدەری ڕاھێنەری ئەلێکس فێرگوسۆن بوو لە مانچستەر یونایتد کە بەیەکەوە لە ھەمان ساڵدا ھاتنە ڕیال مەدرید. وەک وەرزەکانی پێشووتر، لە کۆتایییەکانی تەممووزی ٢٠٠٣ یانەی ڕیال مەدرید لەگەڵ بێکام بۆ خۆئامادەکردنی وەرزی نوێ یەکەی مەشقەکانیان بردە ئاسیا و لەم گەشتەی ئەمجارەدا بێکام وەک براندێکی نوێی ڕیال مەدرید ناسێندرا.\nلە ئابی ٢٠٠٣ ڕیال مەدرید بووە پاڵەوانی جامی سووپەری ئیسپانی ئەمەش دوای بردنەوەی یاری چوون و ھاتن لە بەرامبەر یانەی ڕیال مایۆرکا. لەوکاتەدا ڕیال مەدرید یانەیەکی پڕئەستێرە بوو، لەوانە: زینەدین زیدان، ڕۆناڵدۆ، ڕائول گۆنزالێس، ڕۆبێرتۆ کارلۆس. ئیکەر کاسیاس و چەندین ئەستێرەی تر یارییان بۆ یانەکە دەکرد، ئەمەش وایکرد بێکام ئاسانتر شوێنی خۆی لە یانەکە بکاتەوە. بێکام لە ١٦ یاری یەکەمیدا لەگەڵ یانەکەی توانی پێنج گۆڵ تۆمار بکات. کارلۆس کیرۆشی ڕاھێنەر لەوکاتەدا حەزی دەکرد بەپێکھاتەی (٥-٣-٢) یاری بکات. کە دوو یاریزانی بەرگری پشتەوە ھەمیشە لە ھێرشەکان دەھاتنە پێشەوە ئەوانیش میشێل سەلگاردۆ و ڕۆبەرتۆ کارلۆس بوون. ئەو کاتە بێکامیش لە ناوەڕاست بوو لەپاڵ ھەریەکە لە زێدان و فیگۆ. ڕیال مەدرید پلەی دووەمی لە جامی شای ئیسپانیا بەدەستھێنا. لە چامپیۆنز لیگیش لە قۆناغی ٨ەمدا دەرکران. لە خولی لالیگاش پلەی چوارەمیان بەدەستھێنا. واتا، ئەوەی سەرۆکی یانەکە فلۆرەنتینۆ پێریز پێشبینی بۆی دەکرد کە لالیگا یان چامپیۆنزلیگ بەدەستبھێنن نەھاتەدی.\nلە تەممووزی ٢٠٠٤ ئەمجارەیان ڕیال مەدرید یەکەی مەشقییەکانی ھاوینەی ھەر لە ئیسپانیا ئەنجامدا. لەم وەرزەدا یانەکە ڕاھێنەری خۆی گۆڕی. خۆزییە ئەنتۆنیۆ کاماچۆ بووە ڕاھێنەری نوێی ڕیال مەدرید. کاماچۆ تەنیا دوای سێ یاری یەکەمی یانەکەی دەستی لەکارکێشایەوە، و ڕیال مەدرید دابەزی بۆ پلەی ھەشتەم. ماریانۆ گارسیا مینۆنی یاریدەدەری بووە ڕاھێنەری یانەکە ئەمەش بەشێوەیەکی کاتی تاکوو شوێنگرەوەیەکی گونجاو دەدۆزنەوە. لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ بووە سەردێڕی میدیاکان بەوەی لەیارییەکی نێودەوڵەتی لەنێوان ئینگلتەرا و وێڵزدا، کاتێک بەتووندی لە بێن تاتچەری دا. بەھۆی ئەم کارەیەوە بێکام بۆ یارییەک سزا درا. دواتر لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئینگلیزی داوای ڕوونکردنەوەی لێکرا لەسەر ئەو ڕووداوە. بێکامیش کە لەسەر ئەم بابەتە ڕوونکردنەوەیدا وتی «ھەڵەیکبوو کردم» و داوای لێبووردنی کرد. دواتر لەگەڵ یانەکەشی لەیاری بەرامبەر یانەی ڤالێنسیا لەمیانی خولی ئیسپانیدا، لەکاتی فاوڵێکدا ناوبژیوان کارتێکی زەردی بەبێکامدا و لەکاردانەوەیدا بێکام بەشێوەی گاڵتەجارانە چەپڵەی بۆ لێدا. ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی ناوبژیوان ڕاستەوخۆ کارتی زەردی دووەم بە بێکام بدات و بیخاتە دەرەوەی یاریگا.\nلە ماوەی کرسیمسی ٢٠٠٤، تیپەکە لە پلەی دووەمی لالیگادابوو، گارسیا ڕیمۆن شوێنی گۆڕا بە ڤاندەرلی لۆکسومبۆرگۆ. سەرباری گۆڕینی ڕاھێنەری یانەکە، ڕیال مەدرید بە بەدەستھێنانی پلەی دووەمی خولەکە وەرزەکەی کۆتایی پێھێنا. لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥ دا، بێکام بۆ جاری سێیەم لەیاریگادا دەرکرا لە یارییان بەرامبەر یانەی خیتافی. ڕۆژێک دوای ئەوە ڕیال مەدرید ڕاھێنەری لە لوکسەمبۆرگۆوە گۆڕی بۆ خوان ڕۆمان لۆپێز کارۆ. لەگەڵ کۆتایی وەرز بێکام بووە ئەو یاریزانەی لالیگا کە زۆرترین گۆڵی کردبێت.\nلە ماوەی وەرزەکە، بێکام ئەکادیمیایەکی یاریی تۆپی پێی لە لۆس ئەنجلۆس لە ئەمریکا و لە ڕۆژھەڵاتی لەندەن لە بەریتانیا کردەوە. لە کۆتایی وەرزدا ڕیال مەدرید پلەی دووەمی لالیگای بەدەستھێنا، بە جیاوازی ١٢ خاڵ خولەکەی بۆ یانەی بارسێلۆنا لەدەستدا. ئەم وەرزە کۆتایی بە سەردەمی سەرۆکایەتیی فلۆرێنتینۆ پیرێز ھێنا. ناوبراو لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٦ دەستی لە کار کێشایەوە. ڤیکتۆر بلۆودا وەک وەکیلێک کاری سەرۆکایەتیی یانەکەی بەشێوەیەکی کاتیی گرتە ئەستۆ تا کۆتایی وەرزەکە.\nلە ھاوینی ٢٠٠٦ دا، ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتی یانەی ڕیال مەدرید ئەنجامدرا. لەو ھەڵبژاردنەدا ڕامۆن کالیدرۆن بوو بە سەرۆکی نوێی یانەکە. لەگەڵ ھاتنی سەرۆکی نوێ بۆ یانەکە، وەک پێشبینی دەکرا، زۆربەی پلەکان گۆڕانکارییان تیادا کرا، لە سەرووی ھەمووشییانەوە پلەی ڕاھێنەر. ڕامۆن لۆپێزیش گۆڕا بۆ فابیۆ کاپێلۆی ئیتاڵی. بێکام لەو وەرزەدا لە سەرەتاکان ژمارەی یارییەکانی زۆر کەم بوو، لەبری ئەو خۆسیە ئەنتۆنیۆ ڕیەس یاری دەکرد. دواتر لەو ٩ یارییەی بێکام دەستیکرد بەیاریکردن ئەوا ڕیال مەدرید ٧ یاری دۆڕاند. میاتۆڤیش کە بەڕێوەبەری وەرزشی یانەی ڕیال مەدرید بوو ڕایگەیاند کە بۆ وەرزی داھاتوو بێکام لە یانەکە نامێنێتەوە. دواتر ناوبراو ھەواڵەکەی ڕەتکردەوە کە بەھەڵە لێکدانەوەی بۆکراوە و ڕایگەیاند کەمەبەستی ئەو لەوەبوو کە تاکوو ئێستا گرێبەستی بێکام نوێ نەکراوەتەوە.\nلە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧، ڕاگەیەندرا کە بێکام گرێبەستی لەگەڵ یانەی لۆس ئەنجەلۆسی ئەمریکی واژوو کردووە بۆ ماوەی پێنج وەرز کە لە ١ی تەممووزی ٢٠٠٧ دەستپێدەکات. لە ١٣ی کانوونی دووەمیشدا، فابیۆ کاپێلۆی ڕاھێنەریش وتی کە «بێکام دوایین یاری خۆی لەگەڵ ڕیال مەدرید ئەنجامداوە و ئەو دەتوانێت لە مەشقەکاندا لەگەڵمان بێت.» دوای چەند ڕۆژێک کاتێک کالدیرۆنی سەرۆکی یانەکە قسەی بۆ قوتابیانی زانکۆی ڤیلانۆڤا دەکرد لە ئیسپانیا، ئەو وتی کە بێکام دەیەوێت ببێتە نیمچە ئەستێرەیەکی فیلم لە ھۆلیوود.\nلەدوای مانگێک لەو باسە، کاپێلۆی ڕاھێنەر لە قسەکانی پێشووی پاشگەز بوویەوە و بێکامی بانگێشتکردەوە بۆ یارییەکەیان بەرامبەر یانەی ڕیال سۆسیداد لە ١٠ی شووباتی ٢٠٠٧. بێکام لەو یارییە وەڵامی ڕاھێنەری دایەوە بە تۆمارکردنی گۆڵێک لە دووری ٢٧ یاردەوە لە ڕێگای لێدانی ناڕاسەوخۆوە و یارییەکەیان بەئەنجامی ٢–١ بردەوە. لەم وەرزیدا یانەی ڕیال مەدرید لە قۆناغی ١٦ی چامپیۆنز لیگ دەرکرا کاتێک بەئەنجامی ھەردوو یاری بەرامبەر یانەی بایەرن میونخ چووە دەرەوە. لە ھەردوو یاریدا بێکام ڕۆڵی ھەبوو لە تۆمارکردنی ھەر سێ گۆڵی یانەکە. ئۆلیڤەر کانی گۆڵپارێزی یانەی بایەرن میونخ وەک نموونەیەکی باڵا وەسفی بێکامی کرد.\nلە ١٧ی ئابی ٢٠٠٧، لە دوایین یاری خولی ئیسپانیدا، بێکام کۆتا یاری بۆ یانەی ڕیال مەدرید ئەنجامدا و یارییەکەشییان ٣–١ لە یانەی ڕیال مایۆرکا بردەوە، لەم یارییەدا چارەنووسی پاڵەوانی لالیگا یەکلایی دەکرایەوە. سەرەتا یانەی ڕیال مەدرید ١–٠ لەدواوە بوو و ئەگەر ئەم یارییەی بردبایەوە دەبوو بە پاڵەوانی لالیگا. لە کۆتایییەکانی یارییەکە کاتێک بێکام دانیشتە سەر کورسی یەدەگ ئەوا خۆسیە ئەنتۆنیۆ ڕیەس ھاتە شوێنی و توانی دوو گۆڵ تۆمار بکات و یارییەکە کۆتایی پێبھێنن بە ئەنجامی ٣–١. لە ئەنجامدا ڕیال مەدرید بووە پاڵەوانی لالیگای ئەو وەرزە بە جیاوازیی گۆڵەکانی یاری لەبەرامبەر بارسێلۆنا کە پلەی دووەمی دەستکەوت.\nلە کۆتایی وەرزدا دوای چەندین کێشە و ناکۆکی لە نێوان ڕیال مەدرید و لۆس ئەنجلۆس گالاکسی لەسەر گواستنەوەی بێکام، بەڵام لەکۆتاییدا بێکام پەیوەندیکرد بەیانەی لۆس ئەنجلۆس گالاکسی ئەمریکی بەبڕی ٣٥ میلیۆن یۆڕۆ. گۆڤاری فۆربێس لە ڕاپۆرتێکی ئاماژەی بەوەکرد لەو چوار ساڵەی کە بێکام یاری بۆ ڕیاڵ مەدرید ئەنجامدا، ئەوا یانەکە توانیویەتی فرۆشە بازرگانییەکانی بەرزبکاتەوە بۆ ٦٠٠ میلیۆن دۆلاری ئەمریکی.\nلە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ بە فەرمی ڕاگەیەندرا کە بێکام پەیوەندی بە یانەی لۆس ئەنجلۆس گالاکسییەوە دەکات. گرێبەستەکەی بێکام دەنگۆیەکی گەورەی نایەوە و ژمارەی گرێبەستەکەیان بەپارەیەکی خەیاڵی وێنادەکرد کە ٢٥٠ میلیۆن دۆلاربێت. بەڵام لە کۆتاییدا بۆندەکەی بێکام بۆ پێنج وەرز یاریکردن بوو لە یارییەکە لەبەرامبەر ٣٢٫٥ میلیۆن دۆلار واتە ساڵانەش ناوبراو ٦٫٥ میلیۆن دۆلار وەردەگرێت.\nلەگەڵ لۆس ئەنجلۆس دووجار بووە پاڵەوانی خولی ئێم ئێل ئێس کە بەرزترین خولی تۆپی پێیە بۆ یانەکانی ئەمریکا و کەنەدا. ھەروەھا لە ٢٠١٠ و ٢٠١١ەش دووجار جامی (MLS Supporters' Shield)ی بەدەستھێنا.\nلە ساڵی ٢٠٠٨ بێکام لە سەردەمی کاپێلۆ بانگھێشتی تیپی ھەڵبژاردەکە کرایەوە. بۆیە بۆ بێکام باشتربوو بگەڕێتەوە خولەکانی ئەورووپا. لە ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، یانەی میلان ڕایگەیاند کە بێکام پەیوەندی بە یانەکە کردووە بەشێوەی خواستن. و ئەوکاتە بێکام ڕایگەیاند، کە خولی ئەمریکای جێنەھێشتووە و بۆ وەرزی ٢٠٠٩ لە مانگی ئازار دەگەڕێتەوە بۆ یانەی لۆس ئەنجلۆس گالاکسی.\nبێکام لەگەڵ میلان لەپاڵ چەندین یاریزانی دیکەی ناسراودا یاری دەکرد لەوانە ڕیکاردۆ کاکا، ڕۆناڵدینھۆ، ئاندریا پیرلۆ، پاولۆ ماڵدینی، سیدۆرف و چەندانی دیکەش. یەکەم یاری بۆ میلان لە بەرامبەر ڕۆما بوو لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩. یارییەکە لە یاریگای ئۆلەمپیکۆی تایبەت بە ڕۆما ئەنجامدرا. یارییەکە ٢–٢ کۆتایی ھات، بێکام لەیارییەکە ٨٩ خولەک یاریکرد. یەکەم گۆڵی بێکام لە سێیەم یاری خۆیدا بوو لە خولی ئیتاڵیا کاتێک لە بەرامبەر یانەی بۆلۆگنا یارییان کرد و میلان ٤–١ براوە بوو.\nدوای ھاتنی مانگی ئازار بێکام دەبووایە بگەڕێتەوە ئەمریکا بۆ یانەی گالاکسی یاری بکات، بەڵام بۆئەوەی بەشداربێت لە جامی جیھانی ٢٠١٠ بێکام نیازی ئەوەی ھەبوو لەگەڵ میلان بمێنێتەوە. لەوکاتەدا پڕوپاگەندەی زۆر کرا کە بێکام دەمێنێتەوە تاوەکوو ناوەڕاستی مانگی تەممووزی ٢٠٠٩. و دوای ئەوە بێکام دەگەڕێتەوە بۆ یانە ئەمریکییەکە، و تا کۆتاییی وەرزی ٢٠٠٩ یاری دەکات. ئەم مامەڵەکردنەش بە شێوازێکی بێھاوتا دانرا.\nبێکام یەکەم یاری خۆی بۆ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئینگلستان لە ڕۆژی ١ی ئەیلوولی ١٩٩٦ ئەنجامدا. یارییەکە لە پاڵاوتنی جامی جیھانی بوو بەرامبەر ھەڵبژاردەی مۆلدۆڤا.\nبێکام بۆ جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ لە سەرجەم یارییەکانی قۆناغی پاڵاوتن بەشداریکرد، بەڵام ڕاھێنەری ئەوکاتەی ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا، گلێن ھۆدل بڕیاریدابوو بەشدارییەکی ئەوتۆ بە بێکام نەکات. لە میانی پاڵەوانییەتیی جامی جیھانیی فیفا. دواتر لە قۆناغی کۆمەڵەکان لە یاری یەکەم و دووەم دەرنەکەوت، بەڵام لە یاری سێیەم دەرکەوت لە پێکھاتەی سەرەکی لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی کۆڵۆمبیا. لەو یارییەدا بێکام یەکەم گۆڵی بە فاول لە دووری ٣٠ یارد تۆمارکرد و یارییەکەشیان بە ئەنجامی ٢–٠ بردەوە. ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا بە دووەمی کۆمەڵە سەرکەوت بۆ قۆناغی ١٦؛ بەدوای ڕۆمانیا کە پلەی یەکەمی کۆمەڵەکەی گرتبوو.\nلە قۆناغی دووەم یان قۆناغی ١٦ بێکام لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئارجەنتین بە کارتی سوور کرایە دەرەوە. ئەمەش لەوکاتە بوو کە بێکام فاولێکی لە دژ گیرا لەسەر دیێگۆ سیمیۆنیی یاریزانی ئارجەنتین. بێکام لەوکاتەدا بە قاچ و بەتووندی لە سیمیۆنی ئەدات کە لەسەر زەوی ڕاکشابوو؛ و لە ئەنجامدا سیمیۆنی تووشی ئازاری ماسوولکەش بوو. دواتر سیمیۆنی دانی بەوەدانا کە زیاد لە باری ئاسایی نواندنی کردووە بۆئەوەی بێکام لە یارییەکە دەربکرێت و یاریزانانی ھەڵبژاردەکەشی ھانداوە کە قسە لەگەڵ دادوەری یاریگا بکەن بۆ دەرکردنی بێکام. دواتر ئینگلتەڕا یارییەکەی دۆڕاند بە لێدانی یەکلاکەرەوەی سزا. دوای ئەم ڕووداوانەش بێکام لەلایەن میدیا و دەزگا ئینگلیزییەکان بە ھۆکارێکی سەرەکی دانرا بۆ چوونە دەرەوەی ھەڵبژاردەکە لە مۆندیال و تەنانەت ھەڕەشەی کووشتنیشی لێکرا.\nھەڵمەتی ھێرشکردنە سەر بێکام لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستی پێکردەوە لەکاتی یۆڕۆی ٢٠٠٠ کاتێک ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا ٣–٢ بە پۆرتوگال لە پاڵەوانییەتییەکە کرایە دەرەوە. لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠، لەدوای دەستلەکارکێشانەوەی ڕاھێنەری ئینگلتەڕا کێڤن کیگان، و دەستبەکاربوونی پیتەر تایلۆر وەک ڕاھێنەری کاتی ھەڵبژاردەکە ئەوا بێکام پلەکەی بەرزکرایەوە بۆ کاپتنی ھەڵبژاردەکە. دواتر ھەر بە کاپتنی مایەوە کاتێک بەفەرمی سڤین گۆران ئەریکسۆن بوو بە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەکە.\nلە یارییەکانی پاڵاوتن بۆ مۆندیالی ٢٠٠٢، بێکام ڕۆڵێکی گەورەی گێڕا بۆ سەرکەوتنی ھەڵبژاردەکە بۆ ئەو پاڵەوانییەتییە. کە یەکێک لە یارییەکانی پاڵاوتن ئینگلتەڕا ٥–١ لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیای بردەوە لە ناو میونشن. لە کۆتاییدا بێکام لە لۆمەکردن و پیاوخراپییەوە بوو بە پاڵەوانی وڵات بەتایبەت دوای یارییەکەیان بەرامبەر ھەڵبژاردەی یۆنان کە دوایین یاری بوو لە پاڵاوتنەکان بۆ مۆندیالی ٢٠٠٠ کە لە ٦ی تشرینی یەکەم بەڕێوەچوو. ئەمەش لەبەرئەوەی لەو یارییە ئینگلتەڕا پێویستی بە بردنەوە یان بەرامبەربوون ھەبوو بۆئەوەی بگات بە مۆندیال، بەڵام ئەنجامی یارییەکە ٢–١ لە بەرژەوەندی یۆنان بوو تاوەکوو لێدانێکی ناڕاستەوخۆ (فاوڵ) بۆ ئینگلتەڕا ھەژمار دەکرێت و لە دووری ٨ یاردە لە ناوچەی لێدانی سزای یۆنان توانی گۆڵەکە تۆمار بکات و ھەڵبژاردەکەی بگەیەنێتە مۆندیال. بێکام لەو ساڵەدا بووە دووەم باشترین یاریزانی جیھان لەدوای فیگۆ.\nلە جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ کە لە ژاپۆن و کۆریای باشوور بە ھاوبەشی بەڕێوەچوو، بێکام توانی شوێنی خۆی لە پێکھاتەی سەرەکی بکاتەوە. لە یەکەم یاریی ھەڵبژاردەکەی بەرامبەر سوێد یاری کرد. ھەروەھا دوای ٤ ساڵ لە ڕووداوەکانی مۆندیالی ١٩٩٨، بێکام توانی تۆڵەی خۆی بکاتەوە دوای ئەوەی بە لێدانی سزا تاکە گۆڵی سەرکەوتنی ئینگلتەڕای بەرامبەر ئارجەنتین تۆمارکرد و وایکرد ئەرجەنتین لە مۆندیال دەربکرێت لە قۆناغی کۆمەڵەکان. لە قۆناغی ١٦دا بێکام یارمەتیی ھەڵبژاردەکەی دا بۆ سەرکەوتن بەسەر دانیمارک کاتێک ٣–٠ بردیانەوە و بێکام گۆڵێکی دروستکرد لە یارییەکەدا، بەڵام دواتر لە قۆناغی ٨، ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا لە پاڵەوانییەتییەکە دەرچوون کاتێک بە گۆڵی ڕۆناڵدینھۆ بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل تووشی شکست بوون.\nدواتر لە یۆڕۆی ٢٠٠٤دا، بێکام لە سەرجەم یارییەکانی ئینگلتەڕا لەو پاڵەوانییەتییە بەشداری کرد. لە قۆناغی ٨ ڕووبەڕووی پۆرتوگال بوونەوە، و یارییەکە ٢–٢ کۆتایی ھات لەکاتی ئاسایی خۆیی بۆیە بەناچاری پەنابرایە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە کە تێیدا ٥–٦ پۆرتوگال براوە بوو، لە لێدانە یەکلاکەرەوەکان بێکام یەکەم دانەی ئینگلتەڕای فەوتاند کاتێک خۆی جێبەجێی کرد.\nبێکام بوو بە باڵیۆزی چاکەخوازیی ڕێکخراوی یوونیسێف و ڕۆڵی ھەبوو لە پڕوپاگەندەکردن بۆ میوانداریکردنی یارییەکانی ئۆڵمپیادی ٢٠١٢ لە لەندەن. بێکام لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ بۆ جاری دووەم وەک کاپتنی ئینگلتەڕا لە یارییان بەرامبەر ھەڵبژاردەی نەمسا کرایە دەرەوە. لە مانگی دواتر بێکام ٥٠یەمین یاری وەک کاپتنی ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا ئەنجامدا بەارمبەر ئارجەنتین لە یارییەکی دۆستانەدا.\nلە یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦، لە یەکەم یاریی ئینگلتەڕا و پاراگوای بوو کە بێکام لێدانێکی سەربەستی جێبەجێکرد و بووە ھۆی ئەوەی یاریزانی پاراگوای کارلۆس گامارا گۆڵ لە خۆیان بکات و بەم ئەنجامە یەکەم یارییان بردەوە. لە یاریی دووەمیشییان بێکام لە خولەکی ٨٣ گۆڵێکی بۆ پیتەر کراوچ دروستکرد و پاش ئەم گۆڵەش توانی گۆڵێکی دیکە بۆ ستێڤن جێرارد دروستبکات و وایکرد ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا ٢–٠ یارییەکە بباتەوە. ھەر لە یارییەکەدا بێکام بە باشترین یاریزان ھەڵبژێردرا.\nلە قۆناغی ١٦دا بەرامبەر ھەڵبژاردەی ئیکوادۆر یارییان ئەنجامدا، لە خولەکی ٥٩ بێکام تاکە گۆڵی یارییەکەی بە فاوڵ تۆمارکرد و بووە یەکەم یاریزانی ئینگلیزی لە سێ جامی جیھانی جیاواز گۆڵ تۆماربکات. و بەم گۆڵەشی بێکام وایکرد ھەڵبژاردەکەی بگاتە قۆناغی داھاتوو. لە قۆناغی دواتردا ئینگلتەڕا بەرامبەر پۆرتوگال یاریکرد. بێکام بەھۆی پێکانەوە لە گێمی یەکەم یاریگای بەجێھێشت. لە کۆتاییی یارییەکەشدا ئینگلتەڕا یارییەکەی دۆڕاند بە لێدانی یەکلاکەرەوە بە ئەنجامی ٣–١ ئەمەش دوای ئەوەی یارییەکە لەکاتی ئاسایی خۆیدا بەبێ گۆڵ کۆتایی ھاتبوو. دوای یارییەکە بێکام ھەست و سۆزی تەواو جووڵابوو و لە گۆشەیەک چاوی پڕ لە فرمێسک بوو کە نەیتوانی لە تەواوی یارییەکە بەشداری بکات. ڕۆژی دوای دەرچوونیان لە مۆندیال بێکام لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا کە لەوێشدا ھەست و سۆزی جووڵابوو و بە چاوی پڕفرمێسکەوە وازی لە نیشانی کاپتنی ھەڵبژاردەکەی ھێنا.\nبێکام لەکاتی دروستکردنی گۆڵێک بۆ ھەڵبژاردەکەی بەرامبەر بەڕازیل. گۆڵەکە لەلایەن جۆن تێری تۆمارکرا.\nلە دوای وازھێنانی لە نیشانەی کاپتنی بێکام لە تیمی ئینگلتەڕاش دوورخرایەوە ئەوکاتەی ستیڤ ماکلێرن بوو بە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەکە. لە ڕۆژی ١١ی ئابی ٢٠٠٦، ماکلێرن ڕایگەیاند کە ئەو بە ئاھاستەیەکی دیکەدا کاردەکات لەگەڵ تیپەکە کە بێکام لەو ئاڕاستەیەدا نابێت. و ئەوەشی ڕاگەیاند کە دەکرێت لە داھاتوودا بێکام جارێکی دیکە بانگبکرێتەوە.\nلە ٢٦ی ئایاری ٢٠٠٧، ماکلێرن ئەوەی ڕاگەیاند کە بێکام دەتوانێت جارێکی دیکە یاری بۆ ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا ئەنجامبدات، بێکام یەکەم یاری بەبێ بوونی نیشانەی کاپتن لە بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل ئەنجامدا لە یاریگای وێمبلی، لەو یارییەدا بێکام لە گێمی دووەمدا گۆڵێکی بۆ ھەڵبژاردەکەی ڕێکخست کە جۆن تێریی کاپتن گۆڵی تۆمارکرد. دواتر بێکام بەردەوامبوو لەگەڵ ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا لە یارییەکانی پاڵاوتن بۆ یۆڕۆی ٢٠٠٨ بەشداربوو. لەو یارییەدا بەرامبەر ئیسپانیا بێکام دوو گۆڵی دروستکرد بۆ مایکڵ ئۆین و پیتەر کڕاوچ و یارمەتی ھەڵبژاردەکەی دا تاکوو ٣–٠ بردیانەوە.\nلە ٢٢ی ئابی ٢٠٠٧، بێکام یارییەکی بەرامبەر ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا ئەنجامدا، ئەمە لەوکاتەی بێکام لەو کاتەدا لە ھیچ یانەیەک یاری نەدەکرد. دواتر لە یارییەکانی پاڵاوتنی یۆڕۆی ٢٠٠٨ بەردەوامبوو. ئینگلتەڕا لەگەڵ ھەڵبژاردەی کڕواتیا دووچاری ئاستەنگی زۆر بوویەوە کاتێک یاری یەکەم ٢–٢ بوو، و یاری دواتریش ٣–٢ بەمەش ئینگلتەڕا لە پاڵاوتنەکانەوە دەرچوو لە گەیشتن بە یۆڕۆی ٢٠٠٨. سەرباری ئەوەش بێکام نەیدەویست واز لە یاریی نێودەوڵەتی بھێنێت و دەیویست بەردەوامبێت لە پۆشینی درێسی ھەڵبژاردەکەی.\nدواتر ڕاھێنەری پێشووی ڕیال مەدرید، فابیۆ کاپێلۆ بوو بە ڕاھێنەری ھەڵبژاردەی ئینگلتەڕا و بێکامیشی بۆ پێکھاتەکەی بانگھێشتکرد. بێکام لە یارییەکانی پاڵاوتن بۆ مۆندیالی ٢٠١٢ بەشداریکرد، بەڵام دواتر بەھۆی پێکان و دوورخستنەوەی فەرمی لەلایەن ھەڵبژاردەکەیەوە بەشداری لە یارییەکانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٠ لە باشووری ئەفریقا نەکرد. لەوکاتە بێکام لە کۆی ٢٠ یاری لە سەردەمی کاپێلۆدا، لە ١٦ یاریدا بەشداربوو. دواتر بۆچوونی کاپیلۆ لەسەر بێکام ئەوەبوو کە بێکام داھاتووی لەگەڵ ئینگلتەڕا نییە، و پێویستە ھەل بە یاریزانی دیکەی ئینگلیزی بدرێت لە بری بێکام. ئەگەر کرا ئەوا یارییەکی دۆستانە بۆ ماڵئاواییکردن لە بێکام ڕێک بخرێت لە وێمبلی.\nلە یارییەکانی ئۆڵەمپیادی ٢٠١٢ی لەندەن، بێکام لە پێکھاتەی سەرەکیی بەریتانیا بانگھێشتکرابوو. بەڵام دواتر لە پێکھاتەی کۆتایی لەلایەن ڕاھێنەر ستیوارت پێرس دوورخرایەوە.\nبێکام لە ساڵی ١٩٩٧ەوە، دەستیکرد بە ژوانبەستن لەگەڵ خانمە نمایشکاری جل و بەرگ و گۆرانیبێژی ئینگلیزی ڤیکتۆریا ئادەم. دواتر ڤیکتۆریا لە یارییەکانی یانەی مانچستەر یونایتد دەبینرا. پەیوەندی بێکام و ڤیکتۆریا لەوکاتەدا سەرنجی زۆربەی میدیاکانی بەلای خۆدا ڕاکێشابوو. میدیاکان پەیوەندی نێوان بێکام و ڤیکتۆریایان ناونابوو (Posh and Becks). لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨ بێکام لە خواردنگەی ناوچەی چیزەنت لە ئینگلتەڕا داخوازی لە ڤیکتۆریا کرد.\nلە ٤ی تەممووزی ١٩٩٩، لە قەڵای (Luttrellstown) بێکام و ڤیکتۆریا ھاوسەرگیرییان کرد. ڕێوەڕەسمەکە دوور بوو لە چاوی میدیاکان. خەرجی ئاھەنگەکەش ٥٠٠ ھەزار پاوەند بوو و ٤٣٧ کەس وەک کرێکار لە ڕێوەڕەسمی ئاھەنگەکە کاریانکرد.\nبێکام و ڤیکتۆریا چوار منداڵییان ھەیە. برووکلین جۆزێف (لەدایکبووی ٤ی ئازاری ١٩٩٩ لە لەندەن)، ڕۆمیۆ جەیمز (١ی ئەیلوولی ٢٠٠٢ لە لەندەن)، کروز دەیڤد (٢٠ی شوباتی ٢٠٠٥ لە مەدرید) وە کچێکیش بەناوی ھارپەر سێڤن (١٠ی تەممووزی ٢٠١١ لە لۆس ئەنجلۆس، ئەمریکا). ھەرسێ کوڕەکەی بێکام لە ئەکادیمیای یانەی ئارسیناڵ یارییانکردووە.\nجامی جیھانی یانەکان (١) جار لە ساڵی ١٩٩٩\n^ ی ا ب Hugman، Barry J., دەستکاریکەر (٢٠٠٣). The PFA Footballers' Who's Who 2003/2004. Harpenden: Queen Anne Press. پەڕە ٤٢. ISBN 978-1-85291-651-0. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |date= (یارمەتی)\n^ "Malaria No More". malarianomore.org.uk. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham Net Worth". The Richest. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٦ی ئازاری ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٣١ی ئازاری ٢٠١٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)[سەرچاوەیەکی باشتری پێویستە]\n^ "Beckham's pride at OBE". BBC Sport. 13 June 2003. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Wells، John C. (2008)، Longman Pronunciation Dictionary (وەشانی 3rd)، Longman، ISBN 9781405881180\n^ "David Beckham wears captain's armband, adds assist for PSG in likely career finale – Yahoo! Sports". Sports.yahoo.com. 18 May 2013. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 9 June 2013. لە ڕێکەوتی ٠٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham: his club and international career in stats" Archived ٧ی ئابی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.. The Guardian. Retrieved 20 September 2015\n^ Daniel، Taylor. "David Beckham exits as gracefully as one of his arcing crosses". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Pele's list of the greatest". BBC Sport. 4 March 2004. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٩ی ئابی ٢٠١٠. لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham, Great Britain". ESPN.co.uk. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Los Angeles Galaxy: Player bio". Los Angeles Galaxy. 9 September 2008. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 28 October 2008. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham joins Real Madrid". BBC Sport. 18 September 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٦ی شوباتی ٢٠٠٨. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham bows out with Liga title". BBC Sport. 17 June 2007. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Bandini، Paolo (11 January 2007). "Beckham confirms LA Galaxy move". The Guardian. London. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٠٨. لە ڕێکەوتی ١٠ی ئایاری ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham's England dream realised". BBC Sport. 10 November 2000. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham quits as England captain". BBC Sport. 2 July 2006. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٠ی شوباتی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "The World's Best-Paid Soccer Players". Forbes. 17 April 2013. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٦ی ئابی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham kids named most stylish celebrity children in the world - BelfastTelegraph.co.uk". Belfast Telegraph. 9 April 2014. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٦ی ئابی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٦ی تەممووزی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Culpepper، Chuck (9 July 2007). "BECKHAM – Working-class boy to Man U". Los Angeles Times. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١١ی ئابی ٢٠١١. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "American Idols". W magazine. 1 August 2007. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٤ی شوباتی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی ٢٤ی شوباتی ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckhams 'to send son to LA Jewish nursery'". The Jewish Chronicle. 18 April 2008. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٤ی نیسانی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی ٠٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Fifield، Dominic (14 July 2007). "Beckham launches into the Galaxy". The Guardian. London. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٧ی تەممووزی ٢٠٠٧. لە ڕێکەوتی ١٤ی تەممووزی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Becks' Brimsdown boost, article from 24 September 2004". TheFA.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 11 October 2004. لە ڕێکەوتی ٠٧ی تەممووزی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham - Rise of a Footballer". The Hitchhiker's Guide to the Galaxy: Earth Edition. Not Panicking. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٤ی ئایاری ٢٠١٦ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Champions League 1994/95 Standings". UEFA.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham's pride at OBE". BBC Sport. 13 June 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٥ی ئابی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٤ی ئازاری ٢٠١١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Man Utd season review 1995/96". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٥ی ئایاری ٢٠١٤. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Euro 96 stars going strong". The Football Association. 21 January 2005. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 26 March 2005. لە ڕێکەوتی ١٦ی تەممووزی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "100 GREATEST SPORTING MOMENTS – RESULTS". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٤ی شوباتی ٢٠٠٢. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham's Golden Boots". Rediff.com. 27 April 2004. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Fixture List for 1997/98 Season". geocities.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 31 July 2009. لە ڕێکەوتی ١٦ی تەممووزی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "The Kings of Europe". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Rivaldo on top of the world". FIFA.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Harris، Nick (6 September 2007). "Ferguson will never talk to the BBC again". The Independent. UK. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٣٠ی نیسانی ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham signs new contract". BBC Sport. 12 May 2002. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Man Utd play down Arsenal rift". BBC Sport. 19 February 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Matrix: Milan are favourites". Football Italia. channel4.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 24 December 2007. لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Silvestre Reminisces About Ferguson's Infamous Boot-Throwing at Beckham Incident". Goal.com. 28 April 2009. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Revealed: What happened when Beckham was hit by a boot in the face". Metro. 28 April 2009. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Silvestre relives Ferguson throwing boot at Beckham". Sport.co.uk. 28 April 2009. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Bodinger، Katie. "Why Ryan Giggs is more scared of his mum than Fergie". WalesOnline. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 13 October 2012. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham's pride at OBE". BBC Sport. 13 June 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٥ی ئابی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Taylor، Daniel (11 June 2003). "Beckham to stay in Spain". The Guardian. London. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨. لە ڕێکەوتی ٢٤ی ئایاری ٢٠٠٦ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Marcotti، Gabriele (12 June 2003). "Barcelona's bid for Man Utd star begs questions". CNNSI.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 9 July 2004. لە ڕێکەوتی ٠٣ی ئازاری ٢٠١١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "2001 – present — Real Madrid surpasses the century mark". Realmadrid.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٠٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham joins Real Madrid". BBC Sport. 18 June 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Real unveil Beckham". BBC Sport. 2 July 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Bolton، Sally (3 June 2003). "The number 23". The Guardian. UK. لە ڕێکەوتی ٠٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "What Did the Real Madrid Leave behind for Asia?". China Daily. 21 August 2003. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٥ی تەممووزی ٢٠١٠ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "2003–04 Real Madrid". Bdfutbol.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "FA wants explanation from Beckham". BBC Sport. 14 October 2004. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٣١ی ئایاری ٢٠٠٦. لە ڕێکەوتی ٠٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Uncertainty over Beckham's future at Real Madrid". International Herald Tribune. 10 January 2007. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 20 February 2008. لە ڕێکەوتی ١٠ی ئایاری ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Real coach calls time on Beckham". BBC Sport. 13 January 2007. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Bell، Jack (17 February 2007). "Real Madrid Club President Says a Mouthful". The New York Times. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئابی ٢٠١٠ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham scores on Madrid return". BBC Sport. 10 February 2007. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٨ی شوباتی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ١٠ی شوباتی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Talbot، Simon. "Beckham shines to give Real a slight advantage". The Guardian. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ی ا Wallace، Sam (12 January 2007). "Beckham rejected Milan and Inter to take Galaxy millions". The Independent. London. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٨ی ئازاری ٢٠١٤. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ی ا The Beckham Experiment, Grant Wahl, Three Rivers Press, New York, 2010 paperback edition, p.42\n^ Maidment، Paul (7 July 2007). "Becks And Bucks". Forbes. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 1 November 2008. لە ڕێکەوتی ١٤ی ئابی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Beckham will play for MLS' L.A. Galaxy in $250M deal; Sports Illustrated, 11 January 2007 Archived 25 July 2013 لە وەیبەک مەشین.\n^ "Beckham to join Milan in January". BBC Sport. 30 October 2008. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨. لە ڕێکەوتی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Milan never intended to play David Beckham". Telegraph.co.uk. 3 March 2009. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "AS Roma 2–2 AC Milan". ESPN. 11 January 2009. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 10 May 2011. لە ڕێکەوتی ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Jones، Grahame L. (2 March 2009). "Beckham agrees to return to Galaxy in mid-July". Los Angeles Times. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 3 March 2009. لە ڕێکەوتی ٠٨ی ئازاری ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ Szczepanik، Nick (9 March 2009). "David Beckham 'dream' deal". The Times. London. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٠ی ئایاری ٢٠١١. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئازاری ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Moldova 0 – England 3". englandstats.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١١. لە ڕێکەوتی ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "England in World Cup 1998 Squad Records". englandfootballonline.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham Blasts Hoddle". Daily Dispatch. 29 June 1998. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 14 May 2009. لە ڕێکەوتی ٠٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "England wins 2–0 to gain 2nd-round match with Argentina". Sports Illustrated. Retrieved 25 May 2014 Archived 29 May 2008 لە وەیبەک مەشین.\n^ "World Cup 1998; Argentina 2 England 2, Argentina win 4–3 on pens: match report". Telegraph.co.uk. 1 July 1998. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Simeone admits trying to get Beckham sent off". Rediff Sports. 19 May 2002. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٩ی شوباتی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Beckham's Darkest Hour". Article on official UEFA website. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 12 January 2006. لە ڕێکەوتی ٠٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ ی ا "Beckham quits as England captain". BBC Sport. 2 July 2006. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٠ی شوباتی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "England reach World Cup finals". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Figo best in world". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی شوباتی ٢٠٠٣. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "England's revenge". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Brazil end England's dream". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Portugal break England hearts". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٧ی نیسانی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham, Goodwill Ambassador". UNICEF official website. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 1 November 2010. لە ڕێکەوتی ٠٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "England 1–0 Ecuador". BBC Sport. 25 June 2006. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٨ی ئازاری ٢٠٠٨. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "England 0–0 Portugal". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٢ی شوباتی ٢٠١١. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "McLaren ends Beckham England era". ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Insider، The (22 August 2007). "Becks and England suffer Wembley woe". ESPN Soccernet. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٠٤ی ئایاری ٢٠٠٩ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham has no England future, says Fabio Capello". BBC Sport. 11 August 2010. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئابی ٢٠١٠ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham set to be included in provisional Team GB Olympic squad". The Independent. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Team GB: David Beckham left out for football reasons – Stuart Pearce". BBC Sport. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٣ی نیسانی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Wedded spice". BBC News. 5 July 1999. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ی ا ب پ ت ج "Teen Choice Award for Choice Male Athlete". AwardsAndWinners.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئابی ٢٠١٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ Torrelio، Sebastian (18 July 2014). "Best and Worst of Nickelodeon's 2014 Kids' Choice Sports Awards". variety.com. Variety Media. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٠٢ی ئابی ٢٠١٥ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham". Stretfordend.co.uk. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham". MLSsoccer.com. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham". National Football Teams. Benjamin Strack-Zimmerman. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "David Robert Joseph Beckham – Century of International Appearances". Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 29 October 2009. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "David Beckham Bio, Stats, News – Football/Soccer – – ESPN Soccernet". ESPN Soccernet. ئەرشیڤ کراوە لە ئەسڵدا لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nزانیارینامەی بێکام | وێبگەی فیفا\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەیڤد_بێکام&oldid=699186»\nدواجار لە ٢٠:٤١ی ٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٤١ی ٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


چەند جۆرە دەرمانێكی ساختە ئاشكرا ده‌كرێت\n2018-08-28 [05:57 AM]\nبەپێی چەند بەڵگەنامەیەك، بەڕێوەبەرایەتیی كۆنتڕۆڵی جۆریی دەرمان لە هەرێمی كوردستان چەندین حەب و دەرمانی ساختە ئاشكرا دەكات و قەدەغەیان دەكات.\nبەپێی چەند بەڵگەنامەیەكی بەڕێوەبەرایەتیی كۆنتڕۆڵی جۆریی دەرمان (KMCA) ، چەند جۆرە حەب و دەرمانێكی نایاسایی لە كوردستان هەیە و قەدەغە كراون.\nبەڕێوبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەرمانی ساختە و كوالیتی خراپ، بەشی چاودێری بازار دەستی بەسەر دوو ژماره باچی حەبی ساختەی( Amaryl )، بە ژمارەی باچەكانی "E857" و "1E515" دا گرتووە.\nئه‌و ئاشكرای كرد، ئەو حه‌به بۆ نەخۆشی شەكرە بەكاردێت، چەند نمونەیەكی ئەو حەبە بۆ بەشی تاقیگەی بەڕێوبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان نێردراوە، لە ئەنجامی پشكنینەكان دەركەوتووە كە ئەم دەرمانانه ساختەیە.\nبە پێی بەڵگەنامەیەكی تری ، كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان، دەرمانی(Plavix) كە بۆ نەخۆشیەكانی دڵ بەكاردێت ،چەند نمونەیەكی بۆ بەشی تاقیگەی بەڕێوبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان نێردراو لە ئەنجامدا پشكنینەكان دەریانخست كە وا دەرمانی ناوبراو ساختەیه.\nلە لایه‌كی تر بە پێی نووسراوی وەزارەتی تەندروستی عێراق كە بۆ وەزارەتی تەندروستی هەرێمی كوردستان نێرداوە دوو جۆر دەرمان قەردەغەكراوە، چونكە ئەودەرمانە دەرمانی ساختەن و هیچ كاریگەرییەكی چارەسەریی نییه بۆ نەخۆش.\nناوی دەرمانەكانیش" 3KT9A Sanofi Daonil (Glibenclamide 5mg Tab و KX95408 Novo nordisk Norditropin (SimpliXx)". بەڕێوبەرایەتی كۆنترۆڵی جۆری دەرمان، داوا لەسەرجەم كۆگاكانی دەرمان و دەرمانخانەكان دەكات بە ھیچ شێوەیەك مامەڵە بە ئەم حەبانەوه نەكەن، بەپێچەوانەوە ڕووبەڕووی سزای یاسایی توند دەبنەوە.\nدواشی لە ھاوڵاتیان كردووە بە هیچ جۆرێك ئەو حەبە نەكڕن. د.گۆران ڕۆژبەیانی، بەرێوەبەری كۆنترۆِلی دەرمان لە وەزارەتی تەندروستی بە باسی راگەیاند: ئەو حەب و دەرمانانە لە هەر شوێنێك هەبێت رێكاری یاساییان لە دژ دەگیرێتەبەر، گوتیشی:" هەر جۆرە دەرمانێكی قەدەغەكراو و یان دەرنەچوو لە پشكنین لە دەرمانخانەیەك یان لە كۆگایەكدا ببیندرێت ئەوە ئەو شوێنە دەدرێتە دادگا و ئەو كارەشمان كردووە و بەردەوامیشین".\nئەم هەواڵە 8533جار خوێندراوەتەوە


کەرنەڤـاڵی مەڕ لە کەلەبـێرەدان…. رەزا شوان : چاوی گەل\nکەرنەڤـاڵی مەڕ لە کەلەبـێرەدان…. رەزا شوان\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : نیسان - 2 - 2019\nیەکێک لە نەریتە فۆلکـلۆری و رەسەنە خۆشەکـانی کوردەواریمان لە وەرزی بەهـاردا، لە لادێیەکانی باشووری کوردسـتان دا، پێیان دەوت (مەڕ لە کەلەبێرەدان) کەرنەڤـاڵێکی ساڵانە بوو، کە شوانی مێگەلە مەڕەکان لە دێیەکانی خۆیاندا، بۆ خۆشی سازیان دەکرد. ئەوەیان نازانـم ئایە لە هەموو دەڤەرەکـانی تری کوردستان دا، هەمان نەریت هەبووە و کەرنەڤـاڵی لەم شـێوەیەیان سازکـردوون یان بە چەشنێکی تـر بووە.. ئـەوەی من باسی لێدەکەم (٦٨) ساڵ بەر لە ئێستایە. کە تەمەنم پێـنج ساڵ بوو، دوو جـار بە چـاوی خـۆم لە دێی (گـۆگجـە) لە ناوچەی (شـوان) ی سـەر بە پارێزگای کەرکووک، ئەم کەرنەڤـاڵەم بینی و وادازنم کە ئێستایە و لە یادم و لە بەرچاومە. دێی گۆگجە ئەو کاتە زیاتر لە سەد ماڵ دەبوو، زیاتریش لە (٢٥) مێگـەل مـەڕی تێـدا بوو. بۆیە باس لە دێی گۆگجـە دەکەم چونکە تەنیا بیرەوەریی منداڵیی ئەو دێیەم دێتەوە یـاد. لە ساڵی (١٩٥٢) دا، کە تەمەنم شەش سـاڵان بوو بەیەکجـاری بارمـان کـرد بۆ شـاری کەرکووک.\nشەش خانووی گەورە لە خوارووی دێیەکەماندا هەبوون، کە دیـوار و پشتیان بەیەکەوە بـوون، شێوەیەکی بازنەییان پێکهـێنابوون، کە چێوەکەی نـزیکەی (٢٥٠) مەتـر دەبوو.\nدارێکی ئەستووری درێژیان دەهـێنا، سەرێکی دارەکە لە زەوی و سەرەکەی تـری لەبـن گوێسوانەی دیوارێکی بەرزی یەکێک لەو خانـووانە گیریان دەکـرد، ئەو سەرەشی کە لە زەوی دا بوو، نزیکی دوو مەتـر لە بنکەی دیـوارەکەوە دوور دایـان دەنا، ماوەی نێـوان\nبنکەی دیـوارەکە و سەری دارەکەی سەر زەوی و دیـوارەکە و دارەکـە، سێگۆشـەیەکی “٩٠” نمرەییان پێکدەهێـنا. بۆ رازانـدەوەش جاجـمێکی جـوانی رەنگـاوڕەنگیان بەسەر دارەکـەدا دەدا، بەمەیـان دەوت ” کەلـەبـێرە”.\nکەی کەرنەڤـاڵی مەڕ لە کەلەبـێرەدان دەکـرا ؟\nشوانەکانی ئەو مێگەلە مەڕانەی کە ئارەزووی بەشداری کردنیان لە کەرنەڤـاڵی مەر لە کەلەبـێرەدان دەکـرد، لـە بەهـاردا لە مانـگی گوڵانـدا رێکـدەکـەوتن لەسـەر دیاریکـردنی رۆژێک، کە لە دوای نیوەڕۆ، مەڕ لە کەلەبێرە بدەن، بە زۆریێش رۆژێکیان لە هەفتەی چوارەمی مانگی گوڵانـدا دیاری دەکردن.. بۆیە دوا هەفـتەی ئەم مانگەیان هەڵـدەبـژارد، چونکە کوشـندەی وەرزی بەهـارە، کـاتی زۆربـوون و باڵاکـردنی گیـا و گـۆڵ و دەغـل و دانـە.. مێگەلە مەڕەکـان شـەوان دەبـران بـۆ لەوەرگـاکـان، دەیـان وت ” شـەو بەکـێو” واتە مەڕ شەو لە دەشت دەبـوو. تێـر بە گەدەیـان گیـایان دەخـوارد. پێش نیـوەڕوانیش دەهـێنرانەوە بۆ نـاو دێ و دەدۆشـران. کـاتی زۆربـوونی شـیر و ماست و سەرتوێـژ و کـەرێ و پەنیـر و مەشکەژەنیـن و رۆن و دۆ و تۆراغـە. کـاتی خـێر و بێـر و تـێری و خـۆشی و شـادی خەڵـکی دییەکـان بە تایبـەتی و خەڵـکی شـاران بە گـشتیـیە.\nدوای ئەوەی کە شوانەکـان رۆژ و کاتی مەڕ لە کەلەبـێرەدانیان دیاری دەکردن، مێگەلە مەڕەکـانیان بۆ ئەم کەرنەڤـاڵە ئامادە دەکـردن.. ساڵانە لە دێی گۆگچـەی ناوچەی شوان، پانگـزە بـۆ بیسـت شـوان بەشـدارییـان لە کەرنەڤـاڵی مـەڕ لـە کەلـەبێـرەدان دەکـرد.\nیەکەمین مێگەلە مەڕ لە دووری بیست مەتـر لە دووری داربێرەکە دەوەستا. شوانەکـان لە پێش مێگەلە مەڕەکانیانەوە دەوەستان، مێگەلەکانی کەش بە دوای یەکەمین مێگەلدا ریـز دەبوون.. هەر شوانێکیش بەرانێک یا مەڕێکی ئـازای دەخستە پێش مێگەلەکەی و لە دوای خۆیەوە. وا رایهێنابوو کە گـاڵە لە مێگەلە مەڕەکەی بکات، ئەو بـەرانە یا ئەو مەڕە دوای بکەوێت و مەڕەکانی کەش بە دوایـاندا. لە یەکەم مێگەلەوە دەست پێدەکـرا.\nدەسـتووری کەرنەڤـاڵی مـەڕ لـە کەلەبێـرەدانیـش وابـوو، کـە هـەر مێگـەلە مەڕێـک بە راکردن بە دوای شوانەکەیدا، بێ ئەوەی کە لە دەنگی تەنەکەلێدانی منداڵان و لە دەنگی تەقەکردنی لاوەکان بـڕەوێنەوە، بە ژێـر دار کەبێرەکەدا رەتبن.. گەر رەت بوایـە و هیـچ مەڕێک نەڕەوایەتـەوە، ئـەو مێگـەلە مـەڕە دەرچـوو و بـراوە بوو.. بـەڵام ئەو مێگەلە مـەڕەی کە لە دەنـگی تەقـەکـردن و تەنکەلـێدانی منـداڵان بترسایە و بـڕەوییایەتـەوە و بـە راکـردن بـە ژێـر داری کەلەبێـرەکـەدا رەت نەبـوایە ئـەوە بـە دۆڕاو دادەنـرا.\nبـراوەی یەکەمیش ئەو شـوانە بوو، کە مێگـەلە مـەڕەکەی بە خـێراتـرین مـاوە، بە ژێر کەلەبێرەکەدا رای بکـردایـە. پیـرۆزباییان لە شوانی مێگەلی بە یەکەم دەرچوو دەکـرد و بـە زۆریـش تـورمەیـەکی رەنگـاورەنگـیان پێشـکـەش دەکـرد. شوانـەکەش تورمـەکـەی دەکـردە ملی خۆی و زەردەخـەنە دەکەوتە سەر لـێوەکـانی و لە خۆشیدا بسکەی سمـێڵی دەهـات. بە کورتی ئەمـە بوو نەریتی (مەڕ لە کەلـەبێـرە دان) کە ساڵیی یەکجار دەکـرا.\nدێی (گۆگجـە) دوو جار لەلایەنی رژێمی بەعسی عەرەبیی شۆڤـێنی و رەگەزپـەرستەوە، تاڵان کرا و سوتێنراو کاول کرا، گۆگجە یەکێکە لە نزیکەی پێنج هەزار دێی تاڵان کرا و کاول کراو لە باشووری کوردسـتان. خەڵکی گۆگجە بە زۆر گوێـزرانەوە بۆ کۆمەڵگـای بنەسڵاوە و شاری شۆڕش لە چەمچەماڵ و بۆ کۆمەڵگای باینجان، چەند کەسانێکیشیان ئەنفال کران. لە ئێستادا هـەزار ماڵ دەبـن، بەڵام لەم ژمارەیە تەنها دە ماڵ گەڕاونەتەوە و گۆگجەیان ئاوەدان کـردوونەتەوە. گەر شۆڤـێنی عەرەبی بۆ جـاری سێیەمیش تـاڵان و وێـرانی نەکـەن.. چونکە تا ئەمـڕۆش، ئەم رقـە رەشە و ئەو نیازە گڵاوەیـان لە خەیاڵە کە رەگ کێشی داب و نەریتی رەسەنی کوردیمان بکەن و ژینۆساید و ئەنفـالێکی ترمان بکەن. هەمیشە نیاز و پیلان و گڵاوی داگیرکەرانی کوردستان، ئەوە بووە کە ناسنامەی نەتەوەییـمان بسـڕنەوە.\nبە داخـەوە بە کاولکـردنی دێیەکـانمان، نەریتی (مەڕ لە کەلەبێـرەدان) و چەنـدین داب و نەریتی رەسـەنی فـۆلکـلۆریمان کاڵـبوونەتەوە یا بە جـارێ لە یادکـراون.. چەنـد خۆشـە کە ئەم داب و نەریتـە کوردەوارییانەمـان بـژێنینەوە و نەوەی نوێمان پێـیان ئاشانا ببن.


''بۆچی ژن بەشداریی فیکری کەمە، یاخود وەبەرچاو نییە؟" - transcultures\nHome/بیروڕا/”بۆچی ژن بەشداریی فیکری کەمە، یاخود وەبەرچاو نییە؟”\n21 كانونی یه‌كه‌م 2019\t211 بینین\nلەژێر ئەو ناونیشانە تەوەرێکمان کردۆتەوە و بانگەشەی نووسەران و هەموو ئەو کەسانە دەکەین کە لە خۆیاندا ڕادەبینن تەنانەت چەند دێڕێک لەو بارەوە بنووسن.\nImage: Alexandr Ivanov\nفیکر ئاستێکی باڵایە لە گەشەکردنی مرۆڤ و پەیوەستە بەو بارودۆخەی کە تێیدا ژیاوە.\nژنی کورد لەبواری فیکردا ھێشتا لە قۆناغی سەرەتاییدایە، چونکە رابردووی پڕە لە کێشەو گرفتی جۆراوجۆر. تاسەرەتای ھەشتاکانیش، ژنی کورد کێشەی نەخوێندەواریی ھەبوو. راستە دوای خوێندن، ھاتە مەیدانی کارو نووسین و سیاسەت و ھتد… بەڵام تێڕوانینی کۆمەڵ بە ژن و پیاوەوە بەرامبەر بەژن ھەروەک خۆیەتی، وەک جەستەیەک بۆ سێکس و زاوزێ مایەوە!\nئیدی لەکام زەمینەدا گەشەبکات وبتوانێ جوان بیربکاتەوە و قسەی ھەبێ و لەسەر مەسەلە فیکریەکان بنووسێت؟\nئەمەش بەو مانایە نییە دۆخەکە ھەروا بمێنێتەوە؛ لە جیھانیشدا ھەروابووە و پرۆسەکە بەھێواشی چووەتە پێشەوە. (فرۆید) لە زۆربەی شیکردنەوە دەروونییەکانیدا بە بوونەوەرێکی جیاواز لە پیاو و سلبیانە بۆ ژنی روانیوە، بەڵام کاتێک کچەکەی گەورە دەبێت، دەبینێ کە لەڕووی فیکرەوە زۆر لە کوڕەکانی بەتواناترە، لە زۆرێک لە بۆچوونەکانی پەشیمان دەبێتەوە.\nلە کوردستانی باشوور ئامادەییەکی ڕووکەشی ژن ھەیە لە زۆربەی بوارەکاندا، ئەویش بۆ بەرژەوەندی و جوانکردنی دیوی دەرەوەی دەسەڵاتە. ژنانێکیش کە توانیبێتیان سەرکەوتنی راستەقینە بەدەسبھێنن، بەھەوڵ و پەروەردەی تاکەکەسی خۆیان، یان بەهی خێزانەکەیان بووە، یان لە دەرەوەی وڵات ژیاون و زەمینەی لەبارتریان بۆ رەخساوەو سوودیان لێوەرگرتووە؛ ئەمانەش ژمارەیەکی کەمن و دەگمەنن ئەوانەی لەبواری فیکردا دەنووسن .\nلە پرسیارەکەدا بڕیاردانێک بۆ لە دەرەوەوەستانی ژنان لەناو کایەی فیکردا هەیە، کە ئەمەش هەڵهێنجراوی روانینە لە واقیعی ئیستا و رابردوو. بەڵام، دەکرێت بە ناو ریزکردن وەڵامی ئەم بڕیاردانە بدرێتەوە؛ هاوکات لە پرسیارەبڕیارییەکەدا بەراوردکاری لەبەر دیدە گیراوە، کە رێژەی بەشداری پیاو لەناو کایەی فیکریدا زیاترە. لەگەڵ هەردوو بڕیارو بەراوردکارییەکەدا نیم و ناشتوانم لەڕووی زانستییەوە بڵێم کە ژنان سۆزدارانە بیردەکەنەوە و زۆر دەڵێن و کەم گوێدەگرن؛ بۆیە ناتوانن لەناو کایەی فیکردا بەشداری بکەن. لەگەڵ ئەوەشدا، بونیادی کولتووری ناوچەیی و جیهانی بەشدارییەکی چالاکییان لە سەرکوتکردنی هزری ژناندا هەیە، دەنا لە رووی بوونناسییەوە پێموایە ژنان وەک پیاوان دەتوانن بیربکەنەوە و بەرهەمداربن و بەشداری شۆڕشگێڕانەیان لە هزردا هەبێت. کەواتە بەبۆچوونی من هۆکارگەلێک هەن کە ناچالاکی ژنان لەناو کایەی فیکردا نیشاندەدەن، بەڵام بنەمای ئەو هۆکارگەلە وجودی نین، بەڵکو دروستکراون.\nNext “هەرچۆنێك بێت؛ بۆرژوازیی لە هەژاران تۆقیوە”


خانووی کۆن بکڕە، بیکە بە شوێنێکی گەشتیاری - هەرزان بڵاگ\nئەم بابەتە لەسەر خانووە کۆنەکانە و لە بڵاگی سایتی هەرزان دەیخوێننەوە.\nتاکوو چەن ساڵێک پێش ئێستا ئەندازیاران بەزەیییان بە هیچ خانوویەکی کۆندا نەدەهاتەوە. خانوویەکی کۆنیان لەسەر شەقامێک چاو لێ کردایە؛ مانگێک دواتر ببووە شوقەیەک. بەڵام هەندێ جار خانووە کۆنەکان بۆ ڕووخان و سەرلەنوێ دروستکردن ناکڕن و بەڵکوو کڕیارەکە هەر لە کۆنەبوونەکەی داهات بەدەست دێنێت.\nدەتوانن لە سایتی هەرزاندا خانووەکانتان بفرۆشن و خانووە دڵخوازەکانیشتان بکڕن.\nقاوەکەت لە حەوشەکەدا بخۆرەوە\nهەندێ لە خانووە کۆنەکان بە مەبەستی کافیتریا بەکار دێن. گەڕان لە خانوویەکی کۆندا بۆ جیلی نوێ وەک کاتبەسەربردنێکی خۆشە. هەندێکیان پێیان باشترە لەبریی کاتبەسەربردن لە کافیتریا ڵۆکشێرییەکانی پێنتهاوسی تاورەکان، لە حەوشە کۆنەکاندا کاتیان بەسەر بەرن.\nڕستوورانت لە خانووە کۆنەکاندا\nئەگەر خۆمان لە ماڵێک ناژین کەوا حەوشەی هەبێت یان پەنجەرەکانی بەرەو حەوشەکە بکرێتەوە دەتوانین بڕۆینە ڕێستوورانتێک کەوا بەم ستایڵە بێت و لەوێ خواردن بخۆین. لەم ساڵانەی دواییدا هەندێ لە خانووە کۆنەکان لە کوردستان کراونەتە ڕێستوورانت.\nخواردنگەیەک بە بیچم و ڕواڵەتی کۆنەوە\nجۆری ئەو خواردنانەی کەوا لە ڕێستوورانتە کۆنەکاندا دەخورێت هاوپێوەندە لەگەڵ بۆشاییی ئەو شوێنەشدا. ئەو شوێنەی کەوا خواردنی کۆن بۆ موشتەرییەکانی ئامادە دەکات دەتوانێت وێنەی سەردەمی کۆن بە دیوارەکانیەوە هەڵواسێت و لە کەلوپەلی سەردەمی کۆن بۆ دیزاینی شوێنەکەی سوود وەر بگرێت. ئەم خواردنگە کۆنانە لەناو شاری سلێمانی و هەولێردا هەیە.\nوەرزی بووژانەوەی حەمامە کۆنەکان\nهەندێ کەس بەهەڵە پێیان وایە دەتوانن حەمامە گشتییە کۆنەکان نۆژەن بکەنەوە و کافیتریای تیا دروست بکەن. کەچی سرمیچ (سەقف)ی حەمامەکان نزمە و شوێنەکەش شێدارە. کەوایە بۆ کافیتریا گونجاو نییە. باشترین ڕێگە بۆ دەستخستنی داهات لەم حەمامانە، نۆژەنکردنەوەی ئەم حەمامە کۆنەیانە بە شێوازێکی گەشتیارییە.\nکەلوپەلە بەدەستدروستکراوەکان لەم خانووانەدا بفرۆشن\nزۆر جار نزیک لە مۆزەخانەکان یان شوێنەوارە مێژوویییەکان هەندێ دووکان هەن کەوا بەرهەمی بەدەستدروستکراو یان کتێبی کۆن دەفرۆشن. ئەگەر خانوویەکی کۆن لە نزیکی ئەم شوێنانەدا بدۆزنەوە، دەتوانن بە دامەزرانی ئاوەها دووکانێک کۆمەڵێکی زۆر گەشتیار ڕاکێش بکەن. تووریستەکان زرتر بۆ دیاری یان یادگاری لە کوردستان لەدوای دووکانانێکی لەم شێوەیەوەن.\nبەکرێدانی ماڵە کۆنەکان، نشینگەیەکی هەرزان و جوان\nبۆ ئەوەی خەڵک ڕاکێش کەن بۆ شارەکەتان پێویستتان بە کارێکی ئەوتۆ نییە. خانوویەکی کۆن بدۆزنەوە. قورسییەکی لە ناوەڕاست دانێن. هەندێ سیسەمی جوان ئامادە کەن و بیدەن بە کرێ. لە دونیادا ئەمە یەکێک لە شێوە باوەکانی بەدەستهێنانی داهات بووە لە جیهاندا. بۆ کرێدانی ڕۆژانەی خانووەکانتان سەردانی سایتی هەرزان بکەن.\nخانووە کۆنەکان، جێگرەوەی هۆتێل\nلەبریی ڕووخانی خانووە کۆنەکانتان، نۆژەنی بکەنەوە هۆتێلێکی کۆنی لێ دروست بکەن و لە ساڵدا کۆمەڵێک گەشتیار ڕاکێش شارەکەتان و بگشتی وڵات بکەن.\nکارگە بەرهەمە بەدەستدروستکراوەکان\nخانووە کۆنەکان زۆر هاوپێوەندن لەگەڵ پیشە گەشتیارییەکان و شوێنەوار و ئاسەوارە فەرهەنگییەکانەوە. ئەگەر ئیشەکەتان پێوەندیی بە بەرهەمە بەدەستدروستکراوەکانەوە هەیە دەتوانن لەبریی کڕینی خانوویەکی گران، خانوویەکی کۆن بە نرخێکی هەرزان بکڕن و بیکەم بە مەعمەلێک.\nگەلەری و پێشانگا\nبینا کۆنەکان باشترین شوێنن بۆ بونیاتنانی شوێنە کەلتوورییەکاان وەک گەلەری و پێشانگا. هەروەها دەکرێ ئەم گەلەرییە لە نزیک کافیتریایەکەوە بونیات بنرێت کەوا بتوانن موشتەرییەکانی کافیتریاکەش بۆلای خۆتان ڕاکێش بکەن.\nبۆ کڕین و فرۆشتنی هەموو جۆرە موڵکێک سەردانی سایتی هەرزان بکەن.\nتاوەر خانوو خانووی کۆن شوقە شوێنی گەشتیاری گەشتیار


كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عێراق: داوای دواخستنی هەڵبژاردنمان نەكردوە\nكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق رەتیكردەوە كە داوای دواخستنی هەڵبژاردنی پێشوەختیان بۆ مانگی ئەیلولی داهاتو كردبێت و دەشڵێت: ئامادەن بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكە لە وادەی خۆیدا.\nئاوێنە: جومانە غەلای، وتەبێژی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان، كەمێك لەمەوبەر، بە ئاژانسی رەسمی هەواڵی عێراقی رایگەیاند، لە كۆبونەوەی ئەمڕۆی سەرۆكایەتییەكاندا لەگەڵ كۆمسیۆن و نێردەی تایبەتی نەتەوە یەكگرتوەكاندا، باس لە ئامادەكارییەكان كراوە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی داهاتو.\nئاماژەی بەوەشدا كە لە كۆبونەوەكەدا تاوتوێی ئاڵنگاری و سەركەوتنی پڕۆسەی هەڵبژاردن كراوەو جەختیشی كردەوە كە كۆمسیۆن لەڕوی تەكنیكییەوە ئامادەیە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن لە وادەی خۆیدا لە رۆژی 6ی حوزەیرانی ئەمساڵ.\nهەروەك جەختیشی كردۆتەوە كە كۆمسیۆن داوای دواخستنی وادەی هەڵبژاردنەكەی بۆ مانگی ئەیلولی داهاتو نەكردوە.\nئەمڕۆ پێنجشەممە، سەرۆكایەتییەكانی عێراق، لە كۆشكی بەغدا، بە بەشداریی بەرهەم ساڵح، سەرۆك كۆمار و مستەفا كازمی، سەرۆك وەزیران و محەمەد حەلبوسی، سەرۆكی پەرلەمان و فایەق زیدان، سەرۆكی ئەنجومەنی باڵای دادوەری كۆبونەوە.\nهەروەك كۆمسیۆن جەختی كردۆتەوە كە كاتی تەواو دەدات بە كاندید و هاوپەیمانییە سیاسییەكان و هێزە سیاسییە نوێكان و گەنجان بۆ تەواوكردنی رێكارەكانی تۆماریی یاسایی و پێشكەشكردنی لیستی كاندیدەكان.\nئاماری کۆرۆنا لە عێراق و هەرێم ڕاگەیەنرا


دیستانس لە دوژمنە نادیارەكە\nلەدیستانسی ئەندازەییەوە بۆ دیستانسی كۆمەڵایەتی:\nلەژێرسایەی پەتای كۆرۆناڤایرۆس زاراوەناسی (Terminology) بە خشكە ئیشی خۆیدەكات و رۆژانە بە زاراوە و وشەی نوێ دەمانناسێنێت و لەگەڵ مانا و بەكاربردنەكانیشی دەمانگونجێنێت. بەپێی ڤایرۆسناسەكان لە ئێستادا باشترین شتێك دەشێت بۆ خۆپارێزی شانبەشانی رێكارییە تەندروستییەكانی تر جێبەجێبكرێت دیستانسە (دووری، نێوان، بەین)( Distance)، ئەڵبەتە دیستانسی جەستەیی (فیزیكیی) (Physical Distancing). رێكخراوی تەندروستی جیهانی (WHO ) بریاری لەسەر دروستكردنی بەینێك داوە لەنێوان كەسەكاندا كە 2 مەترێك بێت لە ئێستاشا لەگەڵ زیادبوونی مەترسییەكان، زانایانی بواری ڤایرۆسناسی پێشنیاری زۆرتر لە 2 مەتر دەكەن، بەڵام سازاندنی ئەم نێوانە زەبری رۆحی و ناخی بۆ تاكەكانی كۆمەڵكە دروستكردووە و هەڵچنینی دیوارەكانی بەین و نێوان زۆرێك لە مرۆڤەكانی دووچاری نامۆی و خەمۆكی كردووە. بەریەككەوتن و دەست لەیەكتردان و باوەشبەیەكتركردن هەمیشە بۆ كەسی ناساغ مانای رۆحی و دەروونی خۆی هەیە، لێ پەتای كۆرۆناڤایرۆس ئێژێت ئەوە قەدەغەیە!\nدیستانس لە تێگەیشتنێكی بیركارییەوە بۆ تێگەیشتێكی كۆمەڵایەتی ئەو گفتوگۆیەیە كە پاندێمی كۆڤید- 19 بەجۆرێكی تر هێنایەگۆرێ. پەتاكە ئەو وشەیەی خستەناو سێستەمێكی گشتگیری ئەنجامگرانەی زیرەكانەوە. بیریشمان نەچێت كە زۆربەی مایكرۆبایۆلۆژیست و ڤایرۆسناسەكان پێیانوایە ئەم پەتایە ڤایرۆسێكی ژیرە و جوڵەكانی سامناكە و لە دەرەوەی كۆنترۆڵیشە. ئەمە وایكرد كۆرۆناڤایرۆس دروستكەری دوورییەكی (دیستانسێكی) تایبەت بەخۆی بهێنێتەئاراوە،پێوانە بێتەكایەوە و ئەندازە كاری ژماردن بكات. هەر بۆیە دووریی لە لێكسیكۆنی كۆرۆناڤایرۆس مانای پزیشكی و تەندروستی هەیە، كە لە مانا ماتماتیكییەكەوە سەرچاوە دەگرێت و مرۆڤاكان جێگای ژمارەكان و ئەندازەكان دەگرنەوە. دووریی جەستەكان لەیەكتر ئامانجی پزیشكی تێدایە، كە ئەوەش بۆ ئەوەیە ناسنامەی تەندروستیمان تێكەڵبەیەك تر نەبن، هەرچی كۆرۆناڤایرۆسە ناسنامەی لە جەستەكان وەرگرتۆتەوە. جەستەكان لە چوونە نێو یەكتر Intertextuality دان. جەستەكان لێكدابراو نیین. بەیەك ئاشنان و بەیەكتر شت دەدەن. هەستیان بۆ یەك هەیە و یەكتر بانگ دەكەن، شتی هاوبەشیان هەیە. ئارەزووی یەكتر دەكەن و لەناو یەكتردا وێنابوون دروستدەكەن. مەخابن سیاسەتی تەندروستی تایبەت بەپەتای كۆرۆناڤایرۆس جەستەكان لێكدادەبرێت و دوورییش دەخاتە نێوانیانەوە. دووری بۆشایی (Space ) دروستدەكات. لەگەڵ كۆرۆناڤایرۆس كە باس لە بۆشایی كرا نەك هەر فەلسەفە، بەڵكو بیركاری و فیزیاش هاتەگۆ. چونكە وشەی بۆشایی ئاقاری تر بە گفتوگۆ دەدات كە بۆشایی لەوێدا تەنیا كۆمەڵایەتی یان جەستەیی نییە هەروەك تەندروستی مەبەستیەتی.\nبەواتایەكی بەرینتر، مۆدێلی بیركاری شانبەشانی فیزیك لەم تەنگەژەی پەتای كۆرۆنایە هاتەناوەوە. لە فیزیكدا دوو جۆر چەندێتیی هەیە. "چەندێتیی پێوانەیی (كات، بارستایی، درێژایی) و چەندێتیی ئاراستەدار (هێز و تاودان)". ئێمە ئێستا لەناو چەندێتیی پێوانەییداین. یەكەی پێوانە بۆ دورخستنەوەمان لەیەكتر دەكەوێتە كار. مەتر ئامرازی پێوانەكردنەكەیە. ئەمە مۆدێلی نەهێشتنی سۆز و هەستە بۆ یەكتر، نەمانی ماچ و باوەش و تەوقەیە، كۆتایهاتنی بەریەككەوتنی جەستەییە. وەكیتر، كۆرۆنا شێوازێكی تازەی لە چاودێری و قەدەغە و رێگری و بگرە رێكاری توندی ئاسایشیش دروستكرد كە دەمێكە حكومەتەكان خەونی پێوەدەبینن.\nمەبەست، كۆرۆناڤایرۆس وشەی دووریی (دیستانس) لە كردارە ژمارییەكەی خۆی خست و لەبری ئەوەی لەنێوان شتەكاندا هەبن كەوتنە نێوان مرۆڤەكانەوە. دووریی لە دووری ئەندازەییەوە بەرەو دووری كۆمەڵایەتی ملینا. پێشتر بیركاری باسی لە "دووریی لە بۆشایی دوو رەهەند (Dimension)ی یان سێ رەهەندی" دەكرد كەچی ئێستا دووریی كەوتۆتە دۆزێكی رەهەندی كۆمەلایەتییانەوە. دووریی لە رەهەندی ماتماتیكییەوە بەرەو رەهەندی سۆسیۆلۆژییانە هەنگاو دەنێت. ماتماتیك دەیویست پێمانبڵێت "دووریی نێوان خاڵ و راستەهێل خۆی بریتییە لە كەمترین دووری نێوان خاڵەكە و هەر خاڵێكی سەر راستەهێڵەكە" كەچی ئێستا سۆسیۆلۆژیای دووریی لەژێر زەبری كۆمەڵایەتی پەتای كۆرۆنا پێمان دەڵێت دووریی خۆپارێزیی و ئەوی تر پارێزیشە. دووریی لێرە دروستكردنی مەودایە بۆ زەقكردنەوەی بۆشاییەك كە رەهەندەكەی سیاسەتی تەندروستی دیاریدەكات. پەتای كۆرۆناڤایرۆس سود لە نەمانی دووریی وەردەگرێت بۆ ئیشكردن، بڵاوبوونەوە و تەشەنەسەندنی خۆی، سیاسەتی تەندروستیش بەچاندنی دووریی، كە دیواری هەڵچنراوی نێوان جەستەكانە، كار لەسەر سنوردانان بۆ پەتاكە دادەنێت، بەڵام پەتای كۆرۆناڤایرۆس دوورییەكانی، نێوانەكانی، جارێ لەسەر زەوی هێشتوەتەوە و نەیگەیاندۆتە ئاسمان. لەسەر زەوی بەینەكان پێویستە لەنێوان مرۆڤەكان بپێورێن، كە پێشتر لەنێوان شتەكاندا دیاری دەكران. سیاسەتی تەندروستی و پزیشكی كە گوێ لە سەنتەرەكانی ڤایرۆسناسی و مایكرۆبایۆلۆجی دەگرێت بریار لەسەر دووریی نێوانەكان دەدات. هەنووكە نێوانی مرۆڤەكان ترسناكترە لەنێوانی مرۆڤ – ئاژەڵ یان مرۆڤ - شتەكان (ئۆتۆمبیل، تەنەكە).\nكەوابێت لێرە دەپرسین:دیستانسی جەستەیی (فیزیكی) یان دیستانسی كۆمەڵایەتی(Social Distancing) بكەوێتە نێوان كەسەكانەوە؟بەشێك لە راوێژكارانی رێكخراوی تەندروستی جیهانی پێیان باشترە بوترێت دیستانسی جەستەیی تا دیستانسی كۆمەڵایەتیی،ئەمەش بۆ ئەوەی مرۆڤەكان هەست بە بوونی خۆیان، بوونی كۆمەڵایەتیان، بكەن. دیستانسی كۆمەڵایەتی دابڕان و لێكجودابوون لە ئاگایی كەسەكان دروستدەكات و كاردانەوەی دەروونیشیان لەسەر دادەنێت. هەرچی لە دیستانسی جەستەییدایە جەستە لەوێ نابێت و لە "ئەوی تر"یش دوور دەبێت و دەكرێت بوونی كۆمەڵایەتی خۆشی بپارێزێت. وەك خوێندن و كاركردن لەماڵەوە،لە دوورەوە. واتە لە دیستانسی جەستەییدا لە پەیوەندیداین بە دابڕاوی. ئەمە داهێنانی پاندێمی كۆڤید -19 یە.ئەم پاندێمیە دەخوازێت دووربەدوور لەتەكیەكدا بین. نێوان یەكماندەخات نەك پێوەكەوەبوون.\nحەیف ئەو دەمەی بۆشایی دەكەوێتە نێوانمانەوە ئیدی ئێمە لێك دادەبردێین. لێكدابران تەنیا كۆمەڵایەتی نییە، بەڵكو جەستەیشە. بۆشایی لێكماندەكاتەوە و نێوان دەخاتە بەینمانەوە. بەینمان تێدەكەوێت و پەیوەندی لێكدەترازێت. لە فیزیادا هەروەك بیركاریش هەموو دوورییەك ئاراستەی خۆی هەیە. كە باس لە بۆشایی دەكەین جێیەك ئامادەیە. شوێنێك كە خۆی لە بەرفرییدا دەبینێتەوە. واتە رەهەند (Dimension) بوونی هەیە و خودی رەهەندیش لە فرە رەهەندیدایە. كۆرۆناڤایرۆس دەخوازێت شوێن دیاری بكات، جێ دەستنیشان بكات و لە بێ سنورییەوە بیبات بەرەو سنورداریی. رەهەندی بۆشایی لەسەر دەستی فیزیاناسان لە "سێ رەهەندییەوە (بەرزی، درێژی، پانی) بەرەو چوار رەهەندی" دەچێت. "جێی (شوێن) كە سێ رەهەندییە لەگەڵ كات كە یەك رەهەندییە پێكەوە چوار رەهەندییەك پێكدێنن" كە ئەوەش جێكات Spacetime دروستدەكات.\nئەڵبەتە بۆچوونی فەیلەسوفان و بیركاران و فیزیاناسان بۆ بۆشایی لە زۆر لاوە یەكناگرنەوە بەتایبەت لەو شوێنەی كە فەلسەفە دەیەوێت بزانێت بۆشایی بوونە یان نەبوونە، لێ فەلسەفە لەوە حاڵییە كە بۆشایی دەكەوێتە نێوان شتەكانەوە. ئەو دەمەش ئەمە روودەدات بۆشایی تەنیا نییە و لە پەیوەندیدایە. ئێستا كۆرۆناڤایرۆس ئەو پەیوەندییە دەخوازێت بقرتێنێت. ئەم گفتوگۆیە كە دەچێتە خانەی فەلسەفەی كاتەوە دوو زانای سەدەی 17 ، نیوتن و لایبنتز Leibniz، رۆلیان لە بەرەو پێشەوەبردنی ئاقاری گفتوگۆكان، لەمەر كات و بۆشایی، دیووە. بۆ نیوتن جیاوازی لە نێوان " جووڵەی سرەوت و جووڵەی نەسرەوت" دا نییە. " لەو شوێنەی سرەوت نەسرەوتە بۆشایی هەر دەمێنێتەوە". هەرچی بەپێی لایبنتزە "بۆشایی پەیوەندی نێوان تەنەكانە". بەم شێوەیە ناجۆری و ناهاوشێوەییەك لە بینینی ئەم دوو زانایەدا هەیە. نیوتن "بۆشایی یەكساندەكات بەو پەیوەندییەی لەنێوان شتە مادییەكاندا "هەیە. ئەمە بۆ لایبنتز وەك خۆی هەرسنابێت، چونكە لایبنتز وایدەبینێت كە "بۆشایی ئەو كاتە هەیە كە تەنەكان جێگا داگیردەكەن و دەبێت لەتەنیشت یەكیشەوە بن ئەگەرنا بۆشایی بوونی نییە". بۆشایی لای نیوتن "جێگایەكی رەهای هەیە و بوونی پێویست ناكات بە شتێك پربكرێتەوە". بەم شێوەیە بێت ئێستا ئێمە زۆرتر لەناو بیردۆزەكانی لایبنتز دەژین تا نیوتن.\nكەواتە، لەبەر رۆشنایی ناسنامەی بایۆلۆجی پاندێمی كۆڤید - 19ناسنامەی رەوشتی و ناسنامەی تەندروستی خۆمان دادەرێژینەوە و لە جەنگی پزیشكی و تەندروستییەوە بەرەو جەنگی فیزیایی و ئەندازەیی ملدەنێین. ئەم جەنگە بۆ خۆڕاهێنانی تاكیشە لەسەر لە ماڵەوەبوون بە پاساوی پاراستنی تەندروستی، تەندروستی جەستەكرا بە خەمی هەمووان. هەموان بووینە كۆیلەی جەستە و جەستەش نایەوێت ئەوە ببینیت كە نابینرێت یان جارێ نەبینراوە.\n- دوژمنی نادیار/ بینینی نەبینراو\nگۆی زەوی دوژمنێكی هاوبەشی بۆ دروستبوو كە هەموو پێكەوە لەسەر ناونانی بە پاندێمی كۆڤید - 19 رێككەوتین، هەر هەمووش كەوتینە جەنگەوە لەگەڵ ئەم دوژمنە نادیار‌ە. لە ماڵەوەبوونمان كردە سەنگەری بەرەكانی ئەو جەنگە زۆرە ملێیەی بەسەرمانا سەپێندرا دژ بە ""دوژمنی نادیار Invisible enemy "". بێ ئەوەی بچەینە بەرەكانی جەنگ، بێ وەگەرخستنی تانك و تۆپ و رۆكێت كەوتینە بەزاندنی ئەم دوژمنە گەردوناوییە. سەرسامكەر نەبوو كە ترامپ وتی "من سەرۆكی كاتی جەنگم لە شەری كۆرۆناڤایرۆسدا" (wartime president in coronavirus battle). هەندێك ناویاننا ""دوژمنی نادیاری هاوبەش common invisible enemy ""، چونكە دوژمنی كۆیە، دوژمنی پێكەوەبوون و رابەری دابران و جوداكردنەوەكانە لەگەڵ ئەویتر و لەگەڵ خودی خۆشمانا. لەتەك ئەویتر دووچاری نەناسی كردین، لەتەك خۆمانا خستمانیە ململانێ و گومانكردن لە پاكوخاوێنی خۆمان. بەم شێوەیە، نادیاریی (نەبینراوی) Invisible كۆرۆنا چیمان لێ داوادەكات؟ كۆرۆنا داوای ئەوەمان لێدەكات ببەینە قۆناغی دیارەوە (بینراوەوە) ( Visible) یان دان بە بوونی ئەو دیوارە بهێنین كە لەنێوان دیار و نادیاردا هەیە؟ بە هاتنی ئەم میوانە نائازیزە نەبینراو بووە بینراو و بۆشایی نێوانیشان نەما و شوێنێكیش بۆ نەبینراو لە بوونمان لە ئامادەبوون كەوت. بۆئەوەی وتنەكانمان پتر فەلسەفی بكەین و دۆزی دیار(بینراو) لەناو نادیار(نەبینراو) و بەپێچەوانەشەوە راڤەبكەین، بۆ ئەو مەبەستە، دەگەرێینەوە لای بیرمەندی فێنۆمێنۆلۆژی فەرەنسی مێرلۆ – پونتی Merleau-Ponty كە لەم روەوە جێپێی تێرامانەكانی وننابن.\nلێرە، لەو توێژینەوەیەی ناوبراوەوە دەستپێدەكەین كە بەناوی ""چاو و رۆح"" نووسیویەتی و تیایدا هەندێك پرسیار دەكات كە پێشتر لە پەرتووكی "فێنۆمێنۆلۆژیای درك" دا كردونی: "پەیوەندی دژەگەرای نێوان بینین (روئیا) و بابەت؟ ئەو روئیایەی ناسنامەی گشت جەستە و جیهانێك دیاریدەكات"؟پرسیارەكان وادەكەن مێرلۆ – پونتی "پەیوەندیەك لە نێوان جەستە و جیهان دروستبكات كە جەستە نەتوانێت دەستبەرداری جیهان بێت " بەجۆرێك " گشت جیهان دەشێت لە جەستەدا خۆی بەرجەستە بكات". ئەزموونی جەستە لێرە ئەزموونی دانەبڕانە لەنێوان شت و خود دا. بەمجۆرە جەستە لای مێرلۆ – پونتی دەتوانێت ببینرێت و بشبینێت".\nمێرلۆ – پۆنتی لەم كارەیدا باوەریشی بەوەیە "دركی حیسی جیهان بە بینین دەستپێدەكات و سەرەتای ئەم بینینەش جەختكردن دەبێت لە رووی جیهان. واتە "دركی حیسی بەهۆی بینینەوە مسۆگەردەبێت". ئەوەی تایبەت بەم لایەنەش مەرجە سەرنجی بخرێتەسەر ئەوەیە كە بەهۆی بینینەوە دركی جیهان دەكەین. لەم حاڵەتەدا "چاو دركی جیهان دەكات. كۆرۆنا دۆزێكی هێناوەتە پێشێ كە جیهانی دركپێكردن بكەوێتە ناو زۆنی نەبینراوەوە، ئەو جیهانەی كە تیایدەژین و خەریكە دەكەوێتە دۆخی لەبیرچوونەوەوە، كە ئەوەش وادەكات نەكارین ئەو جیهانە وەك بینراو پەیپێبەرین. لەم حاڵەتەدا "جیهانی دركپێكردن" پێچەوانەكەی بەرهەمدەهێنێت. "تێژیانی ژیان" یش دووچاری ئەستەمی بینین دەبێت. بۆیە سەرنجڕاكێشانە پاندێمی كۆڤید-19 بینینمانی لە بینین خست. یان كۆرۆناڤایرۆس مافی بینینی سنورداركرد. تەنیا ڤایرۆسناسەكان، شارەزایان لە ئێپێدیمی، درمناسی (Epidemiology )، ئەو مافەیان پێبەخشراوە ببینن.\nمیرلۆ – پونتی لە بەشێك لە قسەكانی پشتگیری لە وتنێكی پۆل ڤالێری Paul Valéry دەكات كە "وێنەگر جەستەی خۆی ئامادە دەكات" و ئەوەش بە ئەستەم دەزانێت كە "چۆن مرۆڤ دەتوانێت رۆح وێنەبكات". بەس ئەم پرۆسەیە جیهان دەكات بە وێنە و "ئەوەش كە وێنە دەدات بەدەستەوە چاو و دەستە". كەواتە لێرە وێنەگر دەبێت بە مایكرۆبایۆلۆژیست كە دەكارێت نەبینراو بخاتە ناو پرۆسەی بینراوەوە. گەر لەسەر رەوتی هزرەڤانی میرلۆ –پونتی سەبارەت بە هەمان بابەت بەردەوامبین دەپرسین: "شتی بینراو چییە؟ ئەو شتە چییە كە شت دەكات بە بینراو؟ بینراویی شت چییە؟ لێرە مێرلۆ - پۆنتی جەختدەكات كە "مانا بینراو نییە" و بەهۆی ئەوەوە نەبینراویش دەستنیشاندەكات. بەس ئەوەش رووندەكاتەوە كە "بینراو دژە جەمسەری نەبینراو نییە"، چونكە "بینراو بەشێكی لە نەبینراویی تێدا ئاخنراوە". واتە بینراو نەبینراو لەخۆیدا كۆدەكاتەوە. مێرلۆ - پۆنتی ئەمە بەوە لێكدەداتەوە كە" نەبینراو بۆچوونێكی دژە نهێنیانەیە بۆ بینراو"، بەڵام"مێرلۆ- پۆنتی بەراووردكارییەكان لەنێوان بینراو و نەبینراو پەسەند ناكات"، چونكە بەراووردكارییەكان بوونیان نییە. ئەمەش بۆ ئەم بیریارە فەرەنسییە ئەوە دەگەێنێت كە "بینراو بناغە بۆ نەبینراو دادەنێت". كەواتە كۆرۆناڤایرۆس لێرە نەبینراوە، لێ مەحكومە بە بینین. خودی ناوەكەی بەڵگەیە لەسەر بینینی. ناونانی سەرچاوەی بینینەكەیەتی. بینراوە بۆ كێ؟ لە كوێ؟ بۆ ڤایرۆسناس و لە ئەزموونگەكانی درمناسی دا ئەوە كراوە.\nبەقسەی مێرلۆ - پۆنتی "بۆئەوەی لە بینراو تێبگەین پێویستە لەپەیوەندی بینراو بە نەبینراو تێبگەین". "بینراویش بەوە لەقەڵەم دەدات كە شتێكە لێرە نییە، ئەو شتەیە كە دوورە". گومانیش ناكات "بینراو یان بریتییە لەو ئیدیایەی گشت كەسێك هەیەتی بۆخۆی یانیش ئەوەی ئەویتر لەپێناو تۆدا هەیەتی". ئەڵبەتە پەیوەندی نێوان بینراو و نەبینراویش واشیدەكاتەوە كە "نەبینراو تەنیا نەبینراو نییە". "بینراویش دەشێت ئەو شتە بینراوە بێت كە بۆ من بینراوە، یان بۆ كەسێكی تر بینراوە، دەشكرێت ئەو شتە بۆ ئەو بینراو بێت و بۆ من نەبینراو بێت". تەنانەت باوەڕی بەوەشە كە "نەبینراو چاڵێكە لە بینراو دا". هاوكات هەموو بینراوێك وەك نەبینراوێك دەبینێت "ئەمەش بەو مانایە نایەت كە بینراو و نەبینراو ناكۆكن". مێرلۆ- پۆنتی ئەمە بەسەر درك و نادرك، ئاگای و نائاگایشا پەیرەودەكات. هەروەها مێرلۆ - پۆنتی "نەبینراو وەك ئەو شتە دەبینێت كە ئێستا بینراو نییە"، لێ دەكرێت لە شوێنێكی تر خۆی دەرخات. ئەمەو پێیشوایە "نەبینراو وەك هیچ وایە، هیچیش نە لە نەبینراو زیاترە و نەش كەمتر". ئەڵبەتە"پەیوەندی نێوان جیهان و بوونیش وەك پەیوەندی نێوان بینراو و نەبینراو دەبینێت". پێویستە ئاماژە بەوەش بكەین كە گفتوگۆی مێرلۆ - پۆنتی تایبەت بە بینراو و نەبینراو لەهەندێك شوێن لەگەڵ "ئۆنتۆلۆی دێكارت رووبەروودەبێتەوە"، كە لێرە بواری وەستانمان لەبارەیەوە نییە.\nسەرباری ئەوە، مێرلۆ- پۆنتی لەم بەرهەمەیدا "جەستە دەكات بە شتێك دەكەوێتە نێوان جیهانی دەرەوە و ناوەوەی "من" ەوە، جەستە ئیدی شتێكی بابەتی یان دەرەكی نییە، بەڵكو لەنێوان بابەتی و خودیدایە"، ئەمەش لەبەرئەوەی كە "جیهان بۆلەمەولا ، بەبۆچوونی مێرلۆ - پۆنتی، جیهانێكی بابەتی تاك نییە". بۆ مێرلۆ - پۆنتی ئەوەش پرسیارە كە "ئایا جیهانی دەرەكی لەودیو ئاگایمیانەوە بوونی هەیە؟ باشە گەر هەشبێت دەتوانین جیهان لە دەرەوەی ئاگایمان بناسین؟" بەخۆی ئەوەی مێرلۆ - پۆنتی دەیەوێت بیكات پێشنیاركردنی لێكدانەوەیەكی ئۆنتۆلۆژیانەیە لەمەر بوون لە جیهانا. پرسیاری "بوونی جیهان مانای چییە؟" بۆ مێرلۆ - پۆنتی پرسیارێكی فرە بە ماهیەتە. ئەم پرسیارە لای ئەم هزرەڤانە بە ناواخنە، چونكە "پرسیارە لەسەر مانای بوون". پرسیاركردنی ئەم هزرەڤانەش لەسەر مانای بوون لە جەختكردن لە بوونی خودی بوون گرینگترە. وەكیتریش "عەوداڵبوونی مێرلۆ - پۆنتی بەدوای مانای بوون دەیباتەوە شوێنێك قسە لە واتای خود (سوبژێكت) و بابەت (ئوبژێكت) یش بكات".\nپووختە، بۆ كەمكردنەوەی مەترسییەكانی كۆرۆناڤایرۆس بریار لەسەر دروستكردنی بەینی كۆمەڵایەتی لەنێوان كەسەكان لە كۆمەڵگە ، لە شوێنە گشتی و تەنانەت ناو ماڵەكانیش درا. تاكەكان لە ماڵەكان، ماڵ كە بووە ئۆفیس و كارگە و یاریگای بچووك، كە لە دۆخی كەرەنتیندان ویستی تەندروستیان بەسەر ویستەكانی تردا سەپاند و ئەو بەینەیان خستە نێوان خۆیانەوە كە سیاسەتی تەندروستی دایرشت. ئەمە دانپیاهێنانە بە بینینین. بەینی كۆمەڵایەتی بۆ كەمكردنەوەی پەیوەندی كۆمەڵایەتی لە شوێنە گشتییەكان و وەستاندنی جوڵە هەوڵێكە بۆ دوركەوتنەوە لە بینراو. بەینخستنە نێوان كەسەكانەوە دانپیاهێنانە بە بوونی فیزیای، جەستەیی، پەتای كۆرۆنا. دوركەوتنەوەی كۆمەڵایەتی دوركەوتنەوەی جەستەیشی تێدا بەرجەستەیە. دوركەوتنەوەی كۆمەڵایەتی هاوشانە لەگەڵ خۆكەرەنتینكردن، هەردووش خۆپارێزی دروستدەكەن لە پەتای ناوبراو، لە دوژمنە نادیارەكە. ئەوەی یەكەم لە دەرەوە لەناو كۆمەڵگە پیادەدەكرێت و هەرچی دووەمە لەناو ماڵ لە رووبەرێكی بچووكتر. بەم جۆرە پەتای كۆرۆنا لە گشت شوێنێك بوونی خۆی سەپاندووە. مەترسیەكە بەڵگەیە لەسەر بوونی بە بینراو. پەتای ناوبراو ئێستا قۆناغی نادیاری تێپەراندووە. واتە كۆرۆنا جەستەیە.جەستەش ، بەپێی بینینی فێنۆمێنۆلۆژییانەی مێرلۆ – پونتی، "بابەتێكە لە جیهان دا خۆی تاقیدەكاتەوە".\nكەوابێت پاندێمی كۆڤید - 19 كۆتایی بە فەلسەفە ناهێنێت. "فەلسەفە كە پرسیاركردنە لە جۆرێكی تر"، پرسیاركردنێك كە گشت "پرسیارەكانی زانین دەجووڵێنێت و لە بنەچەی مانای پرسیار و وەڵامەكانیش دەكۆڵێتەوە" ئەو رێگایانە هەڵدەوەشێنێتەوە كار لەسەر بەسیاسەتكردنی ڤایرۆس دەكات و ئەوەش شیدەكاتەو كە پەتای كۆرۆنا بووە هۆكاری بینینی نەبینراو.\nسەرنج: لەبەشەكانیتر دێینەوەسەر ئەم بابەتانە: دەرمانخانەی فەلسەفی و دەرمانخانەی كۆرۆنا، گەرانەوە بۆ خوێندنەوەی رۆمانی "تاعون"ی كامی لە دەمی كۆرۆنادا، كۆتایی جیهان و ترس لە كۆرۆنا، كۆتایی فەلسەفە یا خود كۆتایی زانست؟، چارەنووسی كۆمەڵگەی فرەكولتوور و جیهانگیری لەژێر زەبری پەتای كۆرۆنا، راڤەكاری بیرمەندان (بادیو، ئاگامبێن، ژیژێك و...) بۆ پەتای كۆرۆنا.....


لانیکەم ٢١ زیندان بە ئێعدام مەحکووم کراون و مەترسی ئێعدامیان لەسەرە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nبە پێی ئەو زانیاریانەی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان و ناوەندی ماف مرۆڤی نا بۆ زیندان- نا بۆ سێدارە کۆیان کردوونەتەوە، هەنووکە لانیکەم ٢١زیندانی سیاسیی لە زیندانەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران ڕاگیراون و حوکمی ئێعدامیان لەسەرە.\nبە پێی داتاکانی ئەم ڕێخراوە مافی مرۆڤییە نانیشانی ئەم زیندانیانە بەم شێوەی خوارەوەیە:\n🔴 زیندانی گەوهەردەشت و ڕەجایی شار(١٤زیندانی سیاسیی و بیروباوەڕی)\n١-ئەنوەر خزری، خەڵکی مەهاباد، لە سەرماوەزی ساڵی ٢٧٠٩ی کوردی، لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی ئێرانەوە دەستبەسەر و بۆ گرتووخانەی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئێران لە شاری ورمێ ڕاگوازرا.\n٢- کامەران شێخە لە ٣٨ساڵ تەمەن، خەڵکی مەهاباد، بڕوانامەی دیپلۆمی هەیە و هێشتا هاوسەرگیری نەکردووە. ناوبراو لە گەڵ ٦ کەسی دیکە لە هاوڵاتیان پێڕەوی ئاینزای سوننە لە ساڵی ٢٧٠٩ی کوردی دەستبەسەر کرا.\n٣-فەرهاد سەلیمی ٤٤ساڵ تەمەن، خەڵکی سەقز ڕێکەوتی ١٩ی ڕێبەندانی ٢٧٠٩ی کوردی، لە لایەن هێزەکانت وەزارەتی ئیتلاعاتی ئێرانەوە دەستبەسەر کرا.\n٤-قاسم ئابەستە ٤٣ساڵ تەمەن، خەڵکی مەهاباد، خێزاندار و خاوەنی دوو منداڵە، سەید قاسم ئابەستە لە ڕێبەندانی ٢٧٠٩ی کوردی، دەستبەسەر و بۆ ژوورە تاکەکسییەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئێران لە ورمێ ڕاگوازرا.\n٥-خەسرەو بەشارەت لە ڕێکەوتی ڕێبەندان٢٧٠٩ی کوردی، لە لایەن ئیتلاعاتی ئێرانەوە لە مەهاباد دەستبەسەر و بۆ گرتووخانەی ئیتلاعاتی ئێران لە ورمێ ڕاگوازرا. ناوبراو ماوەی مانگێک لە ژووری تاکەکەسی لە ژێر ئەشکەنجەدا بوو.\n٦-ئەیووب کەریمی ڕێکەوتی ١٦ی سەرماوەزی ٢٧٠٩ی کوردی، لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی ئێران دەستبەسەر و ماوەی ٨ مانگ لە گرتووخانەی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئێران لە ورمێ لە ژێر لێپرسینەوە و ئەشکەنجەدا بوو.\n٧-داوود عەبدوڵڵاهی، پێڕەی ئاینزای سوننە و نیشتەجێی مەهاباد، ناوبراو ڕێکەوتی ١٦ی سەرماوەزی ٢٧٠٩ی کوردی،هاوکات لە گەڵ ٦ کەسی دیکە لە لایەن هێزە ئەمنییەکانەوە بە تۆمەتی تیرۆری مەلا عەبدولڕەحیم تینا لە مەهاباد دەستبەسەر کرا. ناوبراو ماوەی ٨ مانگ لە ژێر ئەشکەنجە ولێپرسینەوەدا بوو.\n٨- محەممەد کەیوان کەریمی\n٩-فەرزاد سەمەدی خەڵکی سەقز\n١٠-فەرەیدوون زاکری نەسەب ٢٩ساڵ تەمەن خەڵکی سەرپێڵ زەهاو بە تۆمەتی هاریکاری گرووپە توندڕەوەکان بە ئێعدام مەحکووم کراوە.\n١١- یاسین مەحموودیان خەڵکی کرماشان\n١٢-سەعید کەریمی خەڵکی کرماشان\n١٣-سەید شاهۆ ئیبراهیمی خەڵکی سنە\n١٤- سەید جەماڵ موسەری خەڵکی سنە\nلانیکەم ٤ زیندانت سیاسیی لە زیندانی ئێران لە ورمێ بەند کراون، ئەم زیندانییە سیاسییانە بە ئێعدام مەحکووم کراون.\n١٥-مەحیەدین ئیبراهیمی، ٤٢ ساڵ تەمەن، خێزاندار و باوکی منداڵێکی کەمئەندام و خەڵکی گوندی ئەلکاوێی شنۆ ـیە. ناوبراو ڕۆژی شەممە ٢٨ی بەفرانباری ٢٧١٩ی کوردی، لە لایەن لقی دووی دادگای ئینقلابی ئێرانەوە لە ورمێ بە سەرۆکایەتی دادوەر شێخلوو بە تۆمەتی بەغی و ئەندامەتی لە حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران بۆ جاری دوویەم بە ئێعدام مەحکووم کرا.\n١٦-شاکر بێهرووزی، هاوڵاتی خەڵکی ورمێ لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٧١٧ی کوردی، تا ئێستە لە زیندانی ئێران لە ورمێ زیندانی کراوە. حوکمی ئێعدامی ناوبراو لە خەرمانانی ٢٧١٩ی کوردییەوە لە لایەن سیستەمی قەزایی حکوومەتی ئێرانەوە بڕدرایەوە. ناوبراو بە تۆمەتی بەغی و ئەندامەتی لە حیزبی کۆمەڵە بە ئێعدام مەحکووم کرا. ناوبراو بۆ ماوەی ساڵێک و نۆ ڕۆژ لە ژوورە تاکەکەسییەکان لە ژێر ئەشکەنجەدا بووە و بۆ ئەوەی دان بە تیرۆری یەکێک لە ئەندامانی سپای پاسدارانەوە بە ناوی مامل محەممەدی بنێ.\n١٧-فیرووز مووسا لوو، خەڵکی خۆی ڕۆژی شەممە ٢١ی ڕەشەمەی ٢٧٢١ ی کوردی، پاش ٣٢مانگ بە شێوەی هەڵپەسێردراوی لە لایەن لقی دووی دادگای ئینقلابی ئێرانەوە لە ورمێ بە تۆمەتی محاربە لە ڕێی ئەندامەتی لە حیزبێکی کوردستانی، بە ئێعدام مەحکووم کرا.\n١٨-حاتەم ئەزدەمیر، تەمەن ٢٥ ساڵ ڕۆژی هەینی ٢٧ی ڕەشەمەی ٢٧٢١ی کوردی، لە لایەن دادگای ئینقلابی ئێران لە شاری خۆی بە تۆمەتی بەغی لە ڕێی ئەندامەتی لە پارتی کرێکارانی کوردستان(پ.ک.ک) بە ئێعدام مەحکووم کرا.\n١٩-مێهدی ئەسغەرزادە، خەڵکی جوانڕۆ مەحکووم بە ئێعدا\nو لە زیندانی ئێران لە کرماشان بەند کراوە.\n🔴 خوڕەم ئاوا\n٢٠- محەممەد کیشوەری، کوڕی حەمید، خەڵکی خوڕەم ئاوا یەکێک لە دەستبەسەر کراوانیمانگ خەزەڵوەری ٢٧١٨ی کوردی، لەو شارەیە. ناوبراو ڕۆژی یەکشەممە٨ی پووشپەڕی ٢٧٢٠ی کوردی، لە لایەن دادگای ئینقلابی ئێرانەوە بە ئێعدام مەحکووم کرا.\n٢١-محەممەد ڕەحیمی، خەڵکی سنە تەمەن ٤٩ ساڵ و کوڕی محەممەد ساڵح بە تۆمەتی بەغی لە ڕێی ئەندامەتی لە پارتی ئازادی کوردستان بە ئێعدام و بە تۆمەتی هاریکاری لە کوشتن بە ٣٥ساڵ زیندان مەحکووم کراوە. حوکمی ئێعدامی ناوبراو لە دیوانی باڵای وڵاتیش پشتڕاست کراوەتەوە.\nشیاوی باسە کە ئەم لیستیە تەواو نییە. کۆماری ئیسلامی ئێران مۆڵەتی بڵاوکردنەوەی ئاشکرا کردنی حوکمە سەپێنراوەکان نادات و هەر بەم هۆیە ئامارێکی چڕوپڕ لە هاوڵاتیانت بە ئێعدام مەحکووم کراو بە دەستەوە نییە.\n← Previous پزێشکێکی خەڵکی ورمێ کۆتایی بەژیانی خۆی هێنا\n9 هاوڵاتی مەهابادی بانگهێشتی دەزگا ئەمنییەکانیان کران Next →\nمەرگی دووژن لە حەوتوێکدا / درێژەی گیان لەدەستدانی ژنانی دووگیان\nتیرۆری دەنیز پۆیراز نیشانەیەک لە درێژەی سیاسەتی کۆلۆنی حکوومەتی تورکیا دژی کوردەکانە


ما ڤايروسێ كۆرۆنایێ ل هەرێما كوردستانێ هەيە – Sibehî سبەھی\nما ڤايروسێ كۆرۆنایێ ل هەرێما كوردستانێ هەيە\nBergeh Kurdistan On 02/06/2020 / نڤیسار\nكوڤيد-19 يان ژى كۆرۆنا ئەو نەخوەشيا ب مەترسى و ترسناك يا كو 11 كانونا ئێكێ يا سالا 2019 ێ ل باژارێ وهان ل وەلاتێ چينێ سەرهلداى، نەخوەشيا ناڤبرى ژ كومەكا ڤايروسان پێكهاتيە كو دبە هوكارێ تێكچوونا بارودوخێ ئوكسجين و بھێنتەنگیێ و گەلەك زيانێن ديتر ژبو مروڤان ھەیە.\nبەريا گەهشتنا ڤايروسێ كۆرۆنایێ بو هەرێما كوردستانێ هەمى رێكارێن خوەپاراستنێ و ئامرازێن نەبەلاڤبوونا ڤايروسى ژلايێ لايەنێن پەيوەنديدار ڤە هات بوون ئامادەكرن. قوناغا ئێكەمين ژ بو رووبرووبوونا ڤايروسێ كۆرۆنايێ، ژ ئەگەرێ پێگيريكرنا هاوەلاتيێن هەرێما كوردستانێ ب رێنمايێن تەندروستى، يا سەركەفتى بوو. لێ بەلێ ژلايێ هاريكاريكرنا لايەنێن پەيوەنديدار ژبو پەيداكرنا پاريێن ژيانێ و هاريكاريكرنا هاوەلاتيێن كێمدەرامەت يا سەركەفتى نەبوو! ئەڤ چەندە بو ئەگەرێ تورەبونا خەلكەكى كو لايەنێن پەيوەنديدار نەشيان د قوناغەكا زەحمەت دا پاريێ ژيانێ ژ بو هاولاتيێن خو دابين بكە سەرەراى نەدانا مووچەيێ كەدا فەرمانبەرێن خوە!\nژ ئەگەرێ سوزێن لايەنێن دەستهەلاتدار و لايەنێن ب ناڤ ئوپوزسيون و گوتنێن وان يێن بێ كريار بو دەرئەنجامێ نەمانا باوەريێ د ناڤبەرا گەلى و دەستهەلاتێ دا، هەروەسان نەمانا باوەريێ ب ھەمی هێز و لايەنێن سياسى. ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ ئەڤ چەندا هەنێ زەنگا مەترسيەكا مەزنە.\nبارودوخ گەهشتيە وى ئاستى كو، سەرەراى روژانە حالەتێن توشبون و مرنێ د زێدەبونێ دانە، لێ پرانيا خەلكى هيچ باوەريەك ب ڤايروسێ كۆرۆنایێ نينە، لەوران ژ ئەنجامێ تێكەلكرنا نەخوشيا كورونايێ ب سياسەتێ د نوكە دا هەرێما كوردستانێ ژبەر نەخوشيا كورونايێ ل هەمبەرى قوناغەكا مەترسيدارە.\nسەرجەم پارت و لايەنێن سياسى بەرامبەر ئەڤى دوخێ مەترسيدار بەرپرسيارن.


د. کوردۆ عه‌لی: بیر و بزووتنەوەیـەک بە چوار بەیان و سێ نامیلکە و دوو دروشمی زەقی کۆپییکراو، ناگاتە قۆناغی کەماڵ – Knwe.org\nسەرەکی » چاوپێکه‌وتن » د. کوردۆ عه‌لی: بیر و بزووتنەوەیـەک بە چوار بەیان و سێ نامیلکە و دوو دروشمی زەقی کۆپییکراو، ناگاتە قۆناغی کەماڵپەڕە 1\nئەم چاوپێکەوتنە، بۆیەکم جار بەر لە زیاتر لە ٢٠ ساڵ پێش ئێستا لە گۆڤاری خوێندکاری کورد دا بڵاوکراوەتەوە. گۆڤاری ناوبراو،بەهۆی کەم دەرامەتییەوە بە تیراژێکی کەم دەردەچوو و بڵاودەکرایەوە. لەم سۆنگەیەوە باوەڕم وایە بەشێکی زۆری خوێنەری کورد و بگرە دۆستانی کاک کوردۆش چاویان پێنەکەوتووە. بۆ یادی ئەم ساڵی کۆچی دوایی گیانی پاک و مێژووی پڕ لە تێکۆشان و خزمەتی وشەی کوردیی هاوبیر کوردۆ ( ١٩٥٠ ـ ٢٠١٦)، بەچاکم زانی جارێکی تر بێ هەڵە و کەمووکوڕی تایپی بکەمەوە و پێشکەش بە ئێوەی ئازیزی بکەم.\nبه‌شی سێێه‌م و کۆتایی\n+ ماوەیەکی زۆر خۆتان لە ڕیزی پارت و ڕێکخراوی نەتەوەییدا دیوەتەوە و سەرپەرشتی کاروبارتان کردووە،ئەو ئەزموون و سەردەمە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\n– مادامێکی پرسیارەکە پەیوەندی بە خۆم و دەور و ڕۆڵی خۆمەوە هەیە، حەز دەکەم بەوە دەست پێبکەم کە بۆ خۆم هەر بە هەژدەساڵی هەوای سیاسەت لە کەللەی دام و لەو دەورووبەرەی تەمەنی هەرزەکاریمدا تێکەڵی کۆڕ و کۆمەڵە سیاسییەکان بووم و دەگەڵیان تێهەڵچووم. لەوەبەر هەر لەخۆوە، بەسۆز بووبوومە کۆمەنیست، بێ ئەوەی بزانم کۆمۆنیستی چییە، خۆم بە کۆمۆنیست دەزانی. بەوەی چاک بوو کۆمۆنیستان پێیان نەزانیم و زوو دەستیان پێمدا نەگەیشتوو و دەستەمۆیان نەکردم، دەنا لەدەست دەچووم. یەکێتی قوتابیانی کوردستان، یەکەم قوتابخانە و فێرگەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئەخلاقییم بوو، تێیدا فێری نیشتمانپەروەریی و خۆناسین و کوردناسین بووم. کاتێک بوومە ئەندامی پارت، هێشتا ڕەش و سپی سیاسەتم لێک هەڵنەدەبوارد، لێ هەستم دەکرد ڕۆژ بە ڕۆژ زێتر هۆشم بەبەردا دێتەوە و تا دێت لە ڕەفتار و هەڵسوکەوتمدا هێورتر دەبم و کوردانەتر بیردەکەمەوە و بەرەو پێشکەوتن دەڕۆم.\nپاشان دیتم ئاسۆی تاکتیک و ستراتیژ و ڕێباز و ڕێڕەوی سیاسی پارتی، جێگەی خەون و خەیاڵ و ئاواتە قاچاغ و قەدەغە و تامەزرۆ و بەرزەفڕەکانی منی تێدا نابێتەوە و خەریکن باڵی بیرم بکەن و هێدی هێدی کەوییمکەن. جارجارە لێرە لەوێ بە چپەوە، باسی تارماییەکی سەیرم بەنێوی (کاژیک)ەوە دەبیست، وەک شابازی چاوئەندازی، چاکنیازی فەنتازییەکانی من دەینواند. بە هەزار دەردیسەری و ئەمسەروئەوسەر دەروازەی سست و سەرکڵۆمکراوی تارماییم دۆزییەوە و قەدەرێکی چاک کوتام. ڕۆحیان کردم بە ئاو، تا بەخاوەخاو کردیانەوە. کە دەروازە قڵیشاو شەبەقی کزە ڕووناکی دڕیدا بە تاریکی، پیرە تارمایی، تراویلکە دەرچوو. ساڵانێکی زۆر هەردوکلامان (ئێمەش و کاژیکیش)خۆمان تەفرە دەدا، ئەو بە گوریشمە و نازێکەوە خۆی وا نیشان دەدا، کە گوایە حیزبە، ئێمەش گێل گێل بەدیار ئەو مەلۆتکە هەر بە مردوویی لەدایکبوەوە، هەڵتروشکابووین و وامان پێشان دەدا، کە گوایە ئەندامین.\nدەبێت لێرەدا ڕاستییەک بۆ مێژوو و بۆ وەچەکانی داهاتوو تۆمار بکەم، بە بڕوا و باوەڕی من، بوونی کاژیک بەو شێوە سڕ و سست و شل و پەیت و بێ جووڵە و چالاکییە، بوونی ئەو مەلۆتکەیەی هەر بە مردوویی لە دایک بوو و کەس دڵی نەیهێنا، یاخود نەیپەرژا بینێژێت، مەزنترین کۆسپ و گەورەترین تەگەرەبوو لەسەرەڕێی بیر و بزوتنەوەی نەتەوەییانەی کورد دا. توندترین زەبر و گەورەتریبن سەکتەی لەو بیر و ڕێبازە وەشاند و نیوسەدە لە گۆی خست و دوای خست و سڕی کرد و هێز و پێزی لەبەربڕی، چونکە بوونی ئەو تارمایی و داهۆڵە، مانەوەی ئەو توێکڵە بێ نێوەڕۆکە، ڕێگەی ئەوەی بەسەوە بیر و بزوتنەوەیەکی نەتەوەییانەی ڕاستەقینەی کامڵ و خەمڵیی بێتە کایەوە و سەرپێی خۆی کەوێت و جڵەوی کارەکە بگرێتە دەستی خۆی. ئەوەی هەبوو، خەیاڵێکی ڕۆمانسییانە و فەنتازی بێباج و بێنیازی کۆمەڵێک شاعیر و نووسەر بوو، کە مخابن هەرگیزاو هەرگیز بۆیان نەکرایە واقیع. لە دایکبوون و نێونان و مردنی مەلۆتکەکە، لەیەک کاتدا بوون، پێکەڵپێکی یەکبوون.\nلە دۆنادۆنەکەی کاژیک و پاسۆکیشدا، هەرچی خەسڵەتی بەدو بێکەڵکی کاژیک هەبوون، گشت لە گشتیان زانە هەناوی پاسۆکەوە و هەر لە سەرەتاوە ئەویش بە شەپڵەلێدراوی زایەندرا. جگەلەوە، ڕاستتان دەوێت من سیما و خەسڵەتی بیرێکی نەتەوەیی کوردیی کامڵ و خەمڵیو نابینم. بیر و بزووتنەوەیەک بە چوار بەیان و سێ نامیلکە و دوو دروشمی زەقی کۆپییکراو، ناگاتە قۆناغی کەماڵ و ناتوانێت لاف و گەزافی قەبە و لەسەنگی خۆی قورستر لێبدات. ماکی یەکەمی شکست و لانەوازیی و لاوازیی ئەو ڕێبازە، کەمتوانایی و بەتەنگەوەنەهاتن و خۆخڵافاندن و خۆخەڵەتاندنی ڕێبەران و کادێران و ڕێونکەرانی خۆیەتی، دەنا هەرچی شت هەیە لە کوردستاندا ڕەواجی نەدەبوو، تەنها بیری نەتەوەیی نەبێت. هەتا جاشێتیش بەبرەو بووە، چونکە کاری بۆ کراوە. ئەوانەی تاوانی نوشوتی و بێ برەوی و کەم ڕەواجیی بیرەکەیان، بە شانی کەسان و دەستەوتاقمی دیکەدا دەسوون و قسورەخۆیی و قسرەزاتییەکە فەرامۆش دەکەن،ناڕاست و دوور لە واقیعن و هەمدیسان خۆ و جەماوەر فریودەدەنەوە.\nتەجرەبەی من لە ڕیزی بیر و بزووتنەوەی نەتەوایەتیدا، ئەزموونێکی تاڵ و نوچدان و نوشوستییەکی گەورەیە و هەست دەکەم ڕەنج بەبابووین و قەت قەت واقیعانە بیرمان نەکردۆتەوە و وەک پێویست کارمان بۆ بیرەکە نەکردووە، بەڵکە هەر خەریکی قسەی قەبە و سەوز و سوور و بێ باج بووین.\n+ نووسەرێکی بێگانە پێناسەی خۆی لە هەندەران ئاوها دەکات:» من درەختێکم لق و پۆپ و گەڵام شین بووە، وەلێ ڕەگ و ڕیشەم بەم خاکەوە نییە».تۆش ساڵانێکی زۆرە پەڕیدەی هەندەران بوویت،تاراوگە بۆ تۆ چ دەبەخشێت و چ کاریگەرییەکی لەسەرت هەیە؟.\n– ئاڵمان لەو ڕووەوە ووشەیەکی جوانیان هەیە، دەڵێن(entwurzelt) واتە ڕیشەکێشکراوە. ئەو درەختەی ڕیشەکێش دەکرێت، ناتوانێت لەسەر تاوێری دەربەدەری ڕەگ و ڕیشە داکوتێتەوە و بەرز هەڵچێت. من هەمیشە خۆم بە ئاوارە و نامۆ و مێوان زانیوە و خەونم بەو ڕۆژەوە دیتووە کە بتوانم بگەڕێمەوە ئامێزی زێدی ئازیزم. قینت لەهەرکەس بوو، نزا و تووکی لێ بکە، پازدە، بیست ساڵ لە مەفتەنی خۆی دوور کەوێتەوە و بە ئاوارەیی بژێت. گرنگترین شتانێک کە لە پەڕیدەیی هەندەران و دەربەدەریم فێربووبم، ئەوەیە: نەتەوە و نیشتمانەکەی خۆمم لە جاران زێتر و تا ڕادەی پەرستن خۆش بوێت. خوێندنم تەواو کردووە و بڕێک زانست و شتی نوێ فێربووم، کە بۆ خۆم و ڕەنگە بۆ نەتەوەکەشم سوودبەخش بن. زمانێکی جیهانیی گرنگ فێربووم، بەباشی پێی دەخوێنمەوە و لەتەک بڕێک نووسینی خۆمدا، هەندەک بەرهەمی دانسقەم پێ تەرجەمە کردووە.\n+ هیچ بیرەوەری و یادگارێکی ڕۆحیت لەگەڵ یادی شەهیدانی وەک کاکە فەتاح ئاغا و فەرهاد خەفاف و مولازم حەمە شەوقی و کاکە جەلالی حاجی حسین و مولازم کەریم و کاک ئازاد مستەفادا هەیە،بتهەژێنن و بۆمان بگێڕیتەوە؟.\n– زامتان هێنامەوە سوێ و بەچەند کڵافەیەک ژان. دڵتان شەتەک دام. ئەو شەهیدە سەروەرانە بڕێکیان مامۆستا و برای گەورە و زێدە ئازیزم بوون، هەندێکیشیان هاوتەمەن و هاوڕێی گیانی بە گیانیم بوون، یادیان هەمیشە بە خێر و پڕ فەڕ بێت و ڕەوانی پاکیان شاد. لەگەڵ هەر هەموویان دا کۆمەڵێک یادگاری شیرینم هەن، کە گەش گەش لە بیر و هەستمدا دەچرسکێنەوە. گەر لەگەڵ هەر یەکێکیان دا یادگارێکی خۆم بگێڕمەوە، ڕەنگە باسەکە هێجگار درێژە بکێشێت و خوێنەر وەڕس بکات.\nشەهیدان کاکە فەتاح مامۆستا و برای گەورە و ئازیزی هەموومان بوو، بۆیە یادگارێکی شیرین لەو ساتە خۆشانەی لە خزمەتی ئەو کەڵە مێرەدا بردوومەتە سەر، دەکەمە باقەبێنەیەک و لە بریتی گشت یادگارەکان دەیگێڕمەوە.\nکاکە فەتاح لە پۆلی شەشەمی سەرەتاییدا مامۆستای زمانی کوردیم بوو، یەکێک بوو لە مامۆستا هەرە خۆشەویست و سەرکەوتووەکان. بە پێشمەرگایەتیش لە هێزی خەبات هەر براگەورە و سەروەرم بوو. قەت داوایەکم لێ نەکردووە بۆی جێبەجێ نەکردبم. هەتا دڵ دەخوازێت میهرەبان و قسەخۆش بوو. ئێوارەیەک لە مەریوانەوە حەمە فرێری شۆفێری نارد بە دووی من و کاکە برایمی حەمە عەلی دا. ترساین هەڵەیەک ، سەرپێچییەکمان کرد بێت. کە گەشتینە خزمەتی، فەرمووی: تاکەی؟ بۆچ داوای پشوویەک، ئیجازەیەک ناکەن؟ عەرزمان کرد: قوربان ئێمە پێشمەرگەین، ئیجازەی چی؟ فەرمووی: چاکە، دە ئەمشەو ناهێڵم بڕۆنەوە، میوانی منن. شەو پێکڕا نانمان خوارد و یەک دوو بیرەشمان پێکەوە خواردەوە. هەر لەوێش لە ماڵی خۆیان نواندینی. بەیانی زوو زوو وەخەبەری هێناین. فەرمووی هەڵسن بچنە ئەو مزگەوتەی ئەوبەر دەست و دەموچاوتان بشۆن و زوو وەرنەوە، گیپەم بۆ کردوون. ئێمەش لە خۆشی گیپە ڕامان کرد، بە پەلە دەستودەموچاومان پشیلەشۆر کرد. کە گەڕاینەوە، سینییەکی گەورەیان هێنا، کەدایان نا، یەک دوو ژێرپیاڵەی گچکە ماستی لەسەر بوون. کاکە فەتاح (یادی بەخێر و ڕەوانی شاد) پێکەنی و فەرمووی : ئەوە گیپەی پێشمەرگەیە.\n+ باری ئێستای بزووتنەوەی خوێندکاریی و پیشەیی کورد چۆن دەبینن؟\n– بەداخەوە، هێشتا بزووتنەوەیەکی کوتکوتی شەق و پەقکراوی لاواز دەبینم، کە ناتوانم بە بزووتنەوەی خوێندکاران و پیشەیی نێویان بەرم و بڕوا ناکەم خزمەتی چاوەڕوان کراویان پێهەڵسووڕێت، چونکە لە بریتی ئەوەی باڵوێز و نوێنەری ڕاستەقینەی نەتەوە کەساسەکەیان بن، بوونەتە چەند کەوڵسوورێکی بەر لەشکر و برغوویەک لە ئامێری خوێناویی و ژەنگاویی شەڕی چەپەڵی کوردکوژیی حیزبەکانیان و ئارمانجی سەرەکیی لە بیرکراوە و شتەکان لنگەوقووچ کەوتوونەوە.\n+ لە تاقیکردنەوەی تاراوگەتانەوە چ پێشنیازێک بۆ خوێنەران دەکەن، لە بارێکدا وەک ئاگادارین وا بۆ چەند ساڵێک دەچێت هەوڵی گەڕانەوەی هێجگاریی بۆ وڵات دەدەن؟.\n– پێشنیاز و تکام لە گشت کوردێک ئەوەیە کە لەو هەل و دەرفەتەی ئەوروپایان سوود وەرگرن، هیچ نەبێت کەمەکێک لە ئەزموونی دێموکراسێتی و ئازایی و ئازادیی بیری ئەوروپا فێر ببن و لە ژیانی ڕۆژانەی خۆیان دا پێڕەویی بکەن و خۆیان لەو تەنگەتیلکەیی و تاقم تاقمێنە و پەرتپەرتی و لەتلەتییە دوورەپەرێز بگرن و نەبنە بەشێک لێی. بە بڕوای من، ئێمە بە هەڵە و لنگەوقووچ لە شۆڕش و شۆڕشگێڕێتی گەیشتووین، پێمان وایە شۆڕشگێڕ کەسێکە کە دەکوژێت، خوێندەڕێژێت، لەش دەنێژێت، لێ لە ڕاستیدا شۆڕشگێڕیی هەڵوێستە، ڕەفتار و ئامڕاز و ئامانجە، مەبەستە. شۆڕشگێڕ ئەو کەسەیە کە بارێکی کەچ و خراپ ڕاست دەکاتەوە و گۆڕانکارییەکی بنەرەتیی و بنجیی چاکی تێدا ئەنجام دەدات. بۆیە بەلای منەوە شۆڕشگێڕی ڕاستەقینە ئەو کەسەیە کە بەر لە هەر شت، لە خۆیدا و ئەوجا لە کۆمەڵگەدا گۆڕانکاریی چاک دەهێنێتە دی. ئەو کەسە شۆڕشگێڕە کە ڕاستگۆیانە و ئازایانە پێ لە هەڵە و پەڵەی خۆی دەنێت، ڕێز لە ڕاوبۆچوونی بەرامبەرەکەی دەگرێت و ئەوەی ڕاستە لێی دەسەلمێنێت. بەهیوام گشت کوردێک تا ئەو مەودایە و بەو پێ و دانگە شۆڕشگێڕ بێت.\n+ خوێندکاری کورد چۆن دەبینن؟\n– چیتان لێ بشارمەوە، ناڵێم خراپە، یا خوادانەکردە بێسوودە، بوونی چاکە و ئەویش دەنگێکە و جارجارە دەچریکێنێت، لێ ڕاستتانم دەوێت ئەوە نییە کە بە ئاواتی دەخوازم. جگەلەوە نێو و نێوەڕۆک و شێواز و مەبەستی لەگەڵ یەکدیدا ناگونجێن و جووت نایەنەوە و هاوتا ناوێستنەوە. گۆڤارەکە نە خوێندکار دەریدەکات، نە گوتاری خوێندکارانەی تێدایە و نە پێوەندیی بە خوێندکارانەوە هەیە، کەچی نێویشی (خوێندکاری کورد) ە. من لەسەر وەختێکدا ژیاندمەوە و مەخابن نێوی (خوێندکاری کورد)م لێنایەوە. کە خۆم خوێندکار بووم و زۆربەی هەرە زۆری گوتارەکانی خۆم دەمنووسین. لێ ئەو دەمەش هەر بە بیر و بزووتنەوەی خوێندکارانەی کورد تا ڕادەیەکی زۆر نامۆ و نابەڵەد بوو. من تکا و پێشنیاز دەکەم نێوەکەی بگۆڕن بە نێوێکی شیاوتر و گونجاوتر، بۆ نموونە (پەیک) یاخود(پەیام) جوان و لەبارن، یەکێکیان هەبژێرن. هەوڵیش بدەن لە بابەت و نێوەڕۆکدا کەمێک ڕەنگینتر و دەوڵەمەندتر کرێت. دیارە بەشێکی ئەو ئەرکە شانی خۆشم دەگرێتەوە، هەق وایە جارجارە کۆمەکێکتان بکەم.\n+ بار و زروفی ئێستای کوردستان چۆن هەڵدەسەنگێنن؟ کام داهاتووتان بۆ لەبەرچاو گرتووە؟.\n– بارودۆخی ئەمڕۆی کوردستان ئەنارخیستانەیە،وڵاتی فرەکوێخایە و گشتیان پێکڕا پەندە کوردییەکە پەیڕەو دەکەن کە دەڵێت:» ئۆخەی ئۆخەی،هەرکەس بۆ خۆی». یاسا و داب و نەریت هەڵگیراون و ترس و دڵەڕاوکە و برسێتی و خەم و دزیی و جەردەیی و بەرتیل خواردن زاڵن. کەس لە گیان و ماڵ و سەر و سامان و ژیانی خۆی دڵنیا نییە. دەبێت ئا لەو حاڵ و بارەدا چاوەڕوانی چ داهاتوویەک بکەم. ئەوەی لە کوردستانێکی نیمچە ئازاد و چکێک وابەستەدا دەکرێت، لە هەر وڵاتێکی صەدان ساڵەی پێشکەوتووشدا کرابا، لە مێژبوو بووبووە وێرانە و ئاساری بەسەر پاتارییەوە نەمابوو.\nپەشێو گوتەنی، وەرە ئەو برسێتی و دوژمنایەتی و چەکە زۆرە ببەرە وڵاتێکی پێشکەتووی وەک سویسرا و سوێدەوە،جا پاش ساڵێک حاڵی میللەتەکانیان دەبینیینەوە. گیان بەوەیە لە کوردستانی ئەوڕۆدا، خەڵکە بە حورمەتە کوردپەروەرەکە، نەبوو و برسییە، دەنا گەر پێچەوانەی ئەوە بایە، وەزعەکە هێجگار شپرزەتر دەبوو. ئالەو بارودۆخەدا، دەبێت چاوەڕوانی چ پاشەڕۆژێک بکەین؟\nبە دڵنیاییەوە دەڵێم: گەر بەزوویی ڕێونکەرانی بزووتنەوەی ماڵوێرانکەری کورد، تیماری دەروونی نەخۆش و پەستی خۆیان نەکەن و کۆتایی هێجگارەکی بە شەڕی خۆکوژی نەهێنن و چارەسەرێک پەیدا نەکەن،یانی حوکمی مردنی میللەتەکە لەو کوتە وێرانەدا، پەنجەمۆرە دەکەن. هەرچیش بەسەر میللەتەکە بێت، تەنها و تەنها دوو گوڕنەتەڵەکە لێیبەرپرسیارن و مێژوو بواری هیچ پاکانەیەکیان نادات.\n+ بۆ یادی صەدساڵەی ڕۆژنامەگەریی کوردیی چ بەرنامە و پێشنیازێکتان هەیە؟\n– بۆ خۆم بەرنامە و نەخشەی فرەم هەن و توانای کەم،تایبەت نەداریی و دەست کورتییەکە پشتی من، یاخود پشتی من و زۆرکەسی دیکەشی شکاندووە. بەڵام گیان بەوەیە هیوا و ئاواتی پەتیی و هەناسەی سارد هەڵکێشان، پووڵی تێناچێت و دەتوانم بەکامی دڵ و بێ ترس و دەستەلەرزە، دەزوو بۆ کۆلارەی خەیاڵ و ئاواتی بەرزەفڕم بەرهەڵدا بکەم. ئاواتم ئەوەیە گشت توانا بەهرەدار و گەشەکان یەکخرێن و کۆتایی بەو کوتکوتی و پەرتپەتییە بهێندرێت و بە گشت لایەک هەفتەنامەیەکی سەربەخۆی ڕێک و پێک و گۆڤارێکی مانگانەی بە پیتی پڕ سوود، سەر بکەن بە گشت ماڵە کوردێکی پەڕیدەی دەستی تەڕییدەکان و تینووی وشەی پیرۆز و بە پێزی کوردیدا.\nسەرچاوە: گۆڤاری خوێندکاری کوردی، ڕێکخراوی خوێندکارانی سۆسیالیستی کوردە لە ئەوروپا ـ سۆکسە، ژمارە ٢٤ـ٢٥ ی گەڵاڕێزانی ٢٦٠٩/١٩٩٧\nبۆ زیاتر شارەزابوون لە کەسایەتی کاک کوردۆ و کار و بەرهەمەکانی خوێنەر دەتوانێ تەماشای ئەم لینکەی خوارەوە بکه‌ن.\n693 جار بینراوە


دوو کرێکاری دیکەی کورد لە کاتی کارکردن‌دا گیانیان لە دەست‌دا – چاونیوز\n8ی ئایاری , 2017\tچاو نیوز ناردنی کۆمێنت 774 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nدوو کرێکاری دیکەی کورد لە شارەکانی تاران‌و ئیلام بەهۆی ڕووداوی کار گیانیان لە دەست دا.\nڕۆژی هەینی ١٥ی بانەمەڕ، کرێکارێکی خەڵکی گوندی پایگەلان سەر بە ناوچەی سەوڵاوای مەریوان بە ناوی مەسعوود شێر محەممەدی لە تاران لە بینایەکی بەرز بەربۆوەو گیانی لە دەست‌دا.\nلە شاری ئیلامیش کرێکارێک لە کاتی کارکردن لە بینایەک لە یەکێک لە شەقامە سەرکییەکانی ئەو شارەدا بە هۆی ڕووخانی بیناکە گیانی لە دەست‌دا.\n“ئیرنا” کە هەواڵی گیانلەدەست‌دانی ئەو کرێکارەی بڵاو کردۆتەوە، بێ ئەوەی ئاماژە بە ناوەکەی بکا دەڵێ ئەو کرێکارە خێزاندارو باوکی دوو منداڵ بووە.\nئەنوەر خالیدی خەڵکی بانە، شەهاب قوربانی خەڵکی پیرانشارو فەرزانە ناوخاسی خەڵکی کامیاران ناوی چەند قوربانی‌یەکی دیکەی ڕووداوی کارن کە لە سەرەتای یەک مانگی ڕابردوودا بەهۆی نەبوونی ڕێوشوێنەکانی پاراستن لە کاتی کارکردن‌دا گیانیان لە دەست داوە.\nلە ساڵدا نزیك بە ٢ هەزار كەس لە ئێران بە هۆی ڕووداوی كار گیانیان لەدەست دەدەن كە ئەم مەسەلەیەش زیاتر لە كانگا به‌رده‌کان‌و له‌سه‌ر كارەكانی بیناسازی ڕوو ده‌ده‌ن. بەپێی ئاماره‌کان سەدی ٤٥ی ڕووداوەكانی كار لە ئێران پێوەندیی بە بەشی بیناسازییەوە هەیە، ئەمەش لە حاڵێكدایه كە زۆربەی قوربانیانی ڕووداوی كار بیمەیان نییەو لەلایەن قانوونەوە هیچ پشتیوانییه‌کیان لێ ناكرێ.\nکرێکار، ڕووداوی کار، مەرگی کرێگار\t2017-05-08\nتاگەکانی بابەتکرێکار، ڕووداوی کار، مەرگی کرێگار