Kurdipedia - ئێران خانم\n👫 ئێران خانم | Kategori: Kişiler | Başlık dili: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nیەکەمین ژنی گۆرانیبێژ لە رۆژهەڵاتی کوردستانە، نازناوی هونەری ئێران خانمە و ناوی راستەقینەی ئێران موجەردە. پاش ئەوەی لە رادیۆی ئورمێورمێ دەستی بەکار و تۆمارکردنی گۆرانییەکانی کردووە، لەلایەن بەرپرسانی رادیۆ و هونەرمەندانی دیکەوە نازناوی خانمی لەسەر دانراوە.\nخانمی دەنگخۆش ئێران، لەساڵی1950-1951 لە بنەماڵەیەکی جووتیار و هەژار لەدایک بووە. ئێران، لە گوندی ئینکەسوی هەرێمی برادۆست لەدایکبووە. ناوی باوکی عەبدولڕەحمان و دایکیشی ناوی پەرێشان بووە. وەک دەگوترێت پەریشان ژنێکی دەنگخۆش بووە ئەوەش وەک میراتێک بۆ ئێرانی کچی ماوەتەوە. جگە لەوەش سروشتی دەستلێنەدراو و رەنگینی هەرێمی برادۆست کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر حەز و خۆشەویستی ئێران بۆ هونەر و گۆرانبێژی داناوە. تافی منداڵی و گەنجێتی ئێران خانم، لە گوند دەرباز بووە و ئەو بۆ باشترکردنی بژێوی ژیانی بنەماڵەکەی لەناو گەورەماڵانی هەرێمەکەدا کاری کردووە. ساڵانێکی دوور و درێژ لەماڵی خانمی کیشوەر مامەدیدا وەک کچێکی ماڵ کاری کردووە. بەپێی ئەو شاهیدانەی کە ئەوکات لە نزیکەوە ئێران خانمیان بینیوە، کچێکی زۆر هێژا و شیرین و دەنگخۆش بووە. زۆرجاران لە تەمەنی گەنجی خۆیدا لە دیوانی گەورە ماڵاندا گۆرانییە پیاوانەکانی گوتووەتەوە.\nلەو ساڵانەدا دەنگی ئێران خانم شایی و داوەتەکانی خەمڵاندووە و کەم داوەت هەبووە کە ئەو تێیدا بە جلووبەرگی رەنگین و گۆرانیەرانیە خۆشەکانیەوە بەشداری تێدا نەکردبێت. ئێران خانم پاش ئەوەی لەگەڵ سەعیدناوێک زەواج دەکات، لە گوندی سۆمانئاوا نیشتەجێ دەبێت و بۆ ماوەی چەندین ساڵ لەوێ دەمێنێتەوە. لەو گوندە بەهاریکاری مێردەکەی باشتر لە ساڵانی پێشوو کاری گۆرانیبێژی درێژە پێدەدات. مێردەکەی رێی لێ ناگرێت و ئەو هاوکارییەش شیرینی پێکەوە ژیانیان زیاتر دەکات.\nلە ساڵی1969 بەدواوە رادیۆی شارەکانی ئورمێ، تاران و کرماشانکرماشان پرۆگرامی کوردی- زاراوەی کورمانجییان هەبووە، بەڵام ماوەی پەخشیان لە نیو کاتژمێرەوە بۆ 2 کاتژمێر گۆِردراوە. پاش دامەزراندنی بەشی کوردی رادیۆی ئورمێ، ئیتر دەنگی گۆرانبێژانی کورمانجی دەگەیشتە باکوور و باشووری کوردستان، ئەوکات ژنی گۆرانیبێژ لە رادیۆکاندا نەبوون. ئێران خانم لە هەرێمەکەدا ژنێکی ناسراو بوو. لەسەر داواکاری گۆرانبێژانی وەک حەمید یوسفی، مستەفا عەلیزادە، ئیبراهیم نەورۆزی و هەروەها گرووپی مۆسیقای رادیۆ ئێران خانم، لەساڵی 1971دا لە رادیۆی ئورمێ بەشێوەیەکی فەرمی دەستی بە گۆرانیبێژی کرد. ئێران خانم لە رۆژهەڵاتی کوردستان یەکەمین ژنی کوردە کە بە زاراوەی کورمانجی سەروو گۆرانی گوتووە و دەنگی لە رادیۆ تۆمار کردووە.\nجێی ئاماژەیە کە ئێران بەر لەوەی کاری گۆرانیبێژی لە رادیۆدا دەست پێ بکات، ساڵانێک بوو کە ناوبانگی دەنگی لە شار و گوندە کورمانجنشینەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بڵاو ببوویەوە و هەتا لە باکووری کوردستانیش ئێران خانم، لە ناو خەڵکیدا کەسێکی ناسراو بوو. کاتێک لە رادیۆ دا دەستی بەکار کرد، ئیدی وەک کەسێکی بەناوبانگ لە هەر شوێنێکی کوردستان خۆشەویست و ناسراو بوو. لەناو کورد، میراتی ژن لە بواری هونەر و گۆرانیبێژیدا زۆر دەوڵەمەندە، بە هەزاران ژن و کچ هەبوونە و (ئێستاش هەن) کە لە بوارەکانی وەک دەنگخۆشی، داهێنان و گۆرانیبێژیدا سەرمەشقن، بەڵام لەبەر سیستەمە پیاوسالارەکان و هەندێک لە یاسای ئیسلامییە وشکەکان، دەنگەکانیان کپ بووە. لەگەڵ هەموو ئەو ئاستەنگانەدا کە لە بەردەم ژنی کورد بوونە، دیسان ژمارەیەکی کەم لەو ژنانە گوێیان نەداوەتە ئەو عورف و عادەتانەی کە لەگەڵ پێشکەوتنی سەردەم نەبوون. ئەوان کەلام و قەسیدەیان گوتووە، لە شایی و بۆنە کۆمەڵایەتییەکاندا بەشدار بوونە و شانبەشانی پیاوەکانیان شایستەیی خۆیان لە گەلەک بواردا سەلماندووە. لە رۆژهەڵاتی کوردستانیش لەگەڵ ئەوەیدا کە بەر لە ئێران خانم، ژنی دەنگخۆش و هونەرمەند هەبووە، بەڵام ئەوان وەک ئێران خانم بەجەرگ نەبوونە و وەک ئەو نەیانتوانیوە بەشێوەیەکی فەرمی کاری هونەری خۆیان لە رادیۆ و ستۆدیۆکان تۆمار بکەن. چونکە ئەو کارە لە کۆمەڵگەی کوردستانی ئەو سەردەمەدا عەیبێکی گەورە بوو و هەمووان گاڵتەیان پێ دەکرد و بەچاوێکی سووکەوە سەیری کارەکانیان دەکرد.\nبەڵام ئەو لەسەر هونەری گۆرانیبێژی خۆی پێداگر بوو. لەبەر ئەوەی بۆ ئەو سەرچاوەیەکی بژێوی بوو و هەمیش لە ناخی دڵەوە حەزی لێ دەکرد. لەسەر ئەو بنامەیەش مرۆڤ دەتوانێ بڵێت کە ئێران خانم، رەوشێکی فەرمی دابووە کاری هونەری خۆی و وەک یەکەمین ژنی کوردی گۆرانیبێژ لە ناوچەی باکووری رۆژهەڵاتی کوردستان دەناسرێت. لەناو کوردەکانی پارێزگای خۆراسانیشدا ژنێک هەبووە بەناوی (بانو شێروانی) کە بە زاراوەی کورمانجی لە رادیۆی شاری مەشهەد گۆرانی چڕیوە. بەڵام نازانرێت کە ئایا بەر لە ئێران خانم، دەستی بە گۆرانی کردووە یان نا؟ بەهەر شێوەیەک بێت ئەو دوو ژنە لە ناو کوردە کورمانجەکانی رۆژهەڵاتی کوردستاندا رچەشکێن بوون. لە ناو دراوسێکانی کورددا ئەگەر ژنێک بیویستایە ئەم کارە بکات، زەحمەت بوو کە بتوانێت لە ناوچەکەدا بمێنێتەوە، بۆیە ناچار رووی لە تاران دەکرد و لەوێش بە زمانی فارسی گۆرانی دەگوت، بەڵام بەپێچەوانەی ئەوان، ئێران خانم و بانوو شێروانی وەهایان نەکرد و لەناو گەلدا مانەوە. بەپێی شاهیدان و کەسانی نزیکیان هەردوو ژنەکە لە بواری ئەخلاق و پێوەرە کولتوورییەکانی کۆمەڵگەی ئەو سەردەمە هێژا بوون و خاوەنی کەسایەتی خۆیان بوون. لە هەرێمی ئەردەڵانیش یەکەمین کچ کە بە زارەوەی کورمانجی ناوەڕاست(سۆرانسۆرانی) گۆرانی گوتووە، فەتانە وەلیدی بوو کە بە شێوەیەکی پرۆفیشناڵ گۆرانییەکانی خۆی لە رادیۆی سنەسنەدا تۆمار کردووە. لە ناوچەی موکریانیش مەنیج حەیران، یەکەم ژن بووە کە گۆرانی گوتووە، بەڵام بەداخەوە گۆرانیەکانی تۆمار نەکراوە.\nئێران خانم لەساڵی1971 تا ساڵی 1979 کە کۆماری ئیسلامی لەو ساڵەدا دامەزرا مانگی 2 جار لەگەڵ کچەکەی بەناوی گولیستان دەچووە، رادیۆی کوردی ئورمێ و گۆرانیەکانی تۆمار دەکرد. کاتێک گۆرانیەکانی لە رادیۆوە پێشکەش دەکرد، نامەی هۆگرانی دەنگی جارلەجار زیاتر دەبوو. حەز و خۆشەویستی ئێران بۆ گۆرانی گوتن زۆر بوو، بەڵام بەرپرسانی حکوومەتی پەهلەوی، نەیاندەویست ماوەی کاری رادیۆی کوردی زیاتر بکەن. چونکە کارێکی وا رێی لە پرۆسەی تواندنەوەی زمان و کولتووری کوردی دەگرت. ئامانجی ئەوان لە دامەزراندنی رادیۆی کوردی لە ئورمێ، کرماشان و تاران ئەوە بوو، کە رێ لە کوردانی رۆژهەڵات بگرن تا تێکەڵ بە شۆِرشی نەمر مستەفا بارزانی لە باشووری کوردستان نەبن.\nگۆرانیبێژیی، لە هەرێمی ئورمێ تا ماکۆماکۆ و کورمانجەکانی خۆراسان لەژێر کاریگەری گۆرانیبێژیی سەرحەدی باکووری کوردستاندا بووە. ئەو کلامە کوردییانەی کە لەرێگای رادیۆی ئیریڤانەوە بلاودەکرانەوە، کاریگەرییەکی راستەوخۆی لەسەر گۆرانیبێژی کوردانی رۆژهەڵات داناوە. لەبەر ئەوەش کاتێ مرۆڤ گوێ لە گۆرانییەکانی ئێران خانم دەگرێت، کاریگەرییەکی لەو جۆرەی بۆ ئاشکرا دەبێت. ناوەرۆکی زۆربەی گۆرانییەکانی ئێران خانم سەرچاوەیان لە فۆلکلۆری دەوڵەمەندی کوردستانەوە گرتووە. ئەو وەک گوتەبێژێکی گەلی هەرێمەکە گۆرانی گەلەری دەڵێت کە باس لە کێشەکانی ناو کۆمەڵگەی ئەو سەردەمە دەکات. گۆرانی وەک: عاریفۆ لاوۆ، باژۆ ئەمیرێ من، باڤێ لالۆ، دەلال ئەز حەیران، دەلال لۆ، دەلالێ مالێ، دلێ من لۆی لۆی، دۆتمام و پسمام، فلیتێ قوتو، حەدۆ رابە، کوڕێ خەلاقێیو دەلال، لێ لێ یەمان(دۆمامێ)، شەڕێ جەز و سالیحبەگێ، یار گەورە و چەندین گۆرانی دیکە کە بە ناوەرۆک لەگەڵ ئەوەدا هەموویان گەلەرین و باس لە ئەڤین و وەفاداری ژنی کورد دەکەن، لەسەر ئاغا و مێرخاس و بەگەکانی کورد گوتراون. کاتێک ئێران خانم گۆرانی ئەڤینداری دەڵێت، هونەری گۆرانیبێژییەکەی باشتر بۆ بیسەرانی ئاشکرا دەبێت، رەنگە هۆکارەکەشی ئەوە بووبێت کە ئێران لە ژیانی خێزانی و ئەڤینداری خۆیدا شکستی هێنابێت. هەرچەندە ژمارەی ئەو گۆرانییانەی کە ئێران خانم لە رادیۆی کوردی ئورمێ تۆماری کردووە، نازانرێت، بەڵام ئەگەر لەماوەی ئەو 8-9 ساڵەی کاری فەرمی خۆیدا(1971تا1979) مانگێ دووجار چووبێتە رادیۆ، ژمارەیەکی زۆری گۆرانی تۆمار کردووە. هاوکات ئەوەش نەزانراوە کە چەند گۆرانی بێ موزیک و بە موزیکەوە تۆمار کردووە. پاش تێکچوونی رژێمی شاهەنشاهی، رژێمی ئیسلامیش دەرگای ئەرشیفی کوردی رادیۆکەی داخستووە و رێگە بە کەس نادرێت کە لەوبارەیەوە لێکۆڵینەوە بکات. پێدەچێت کە بەرپرسانی حکوومەتی نوێ لە ساڵانی شەڕی نێوان کورد و پاسدارەکاندا، هەموو ئەرشیفی کلام و گۆرانییە کوردییەکانی لەناو بردبێت. هونەرمەند ئێران خانم لە31 ساڵ خەباتی هونەری خۆیدا زیاتر لە 100 گۆرانی گوتووە کە لە سەرانسەری کوردستاندا بڵاوبووەتەوە. ئەوە تەنیا ژمارەی ئەو گۆرانیانەیە کە بەناوی ئەوەوە لە ناو گەلدا بڵاوبووەتەوە، بەڵام ئێران خانم سەدان گۆرانی فولکلۆری و گەلەری گوتووە و لە رادیۆدا تۆماری کردووە.\nدوای نزیکەی 30 ساڵ ژیانی هاوبەش لەگەڵ سەعیدی مێردی، کە ببوونە خاوەن کچێک و دوو کوڕ، سەعید بەپێچەوانەی ویستی ئێران خانمەوە ژنی دووهەمی هێنا. ئەوکات ماڵیان لە گوندی سۆمانئاوا بوو. ئەو رەوشە لاپەڕەی ژیانی ئێران خانمی گۆڕی و نەیتوانی دەردی هەوێ قبووڵ بکات. پاش شەڕ و پێداگرییەکی زۆر، ئێران خانم بڕیاری جیابوونەوە لە سەعیدی مێردی دەدات. پاش ئەوەش گوندی سۆمانئاوا و منداڵەکانی بەجێدەهێڵێت و ماوەیەکیش لای باوکی دەمێنێتەوە. دواتر بۆ جاری دووهەم لەگەڵ پیاوێک بەناویداداش ناسری ژیانی هاوسەری پێکدێنێت و لەشاری تاران نیشتەجێ دەبێت. سێ ساڵ لەوێ دەمێنێتەوە و پاشان دەگەڕێتەوە سەڵماسسەڵماس و15 ساڵیش لەوێ دەژیت. دواتر دێنە ئورمێ و لەگەڵ خێزانەکەیدا لە گەڕەکی ئیسلامئاباد خانوویەک دەکڕن و پێکەوە دووکانداری دەکەن. ئیتر لەو ساڵانەدا بێدەنگ دەبێت و تەنیا لە ناو بۆنە تایبەتی و خێزانییەکان و کەسانی ناسراودا دەنگی دەبیسترێت. لەو ساڵانەی کە ئێران خانم لە تاران بووە، کەس نازانێت لەکوێ بووە و چۆن ژیاوە. منداڵەکانیشی ئاگاداری رەوشی ئەوکاتی نین! بەڵام پاشان دەرکەوتووە کە بێدەنگ نەبووە و هونەرەکەی بەشێوەیەکی شاراوە درێژە پێداوە.\nلەبەر ئەوەی لەو سەردەمە بێدەنگییەدا ئێران خانم، چەند کاسێتی نوێی خۆی بۆ شارەکانی باکووری کوردستان دەنێرێ، پاش بڵاوبوونەوەی کاسێتەکانی لە کوردستان و تورکیا وەها دەزانرێت کە ئێران خانم لە باکووری کوردستانە!(لەوێ دەژی)، بەڵام وەها نەبوو، ئەو لە تاران بوو. ئاشکرایە کە ئەوکات پەیوەندی ئەو لەگەڵ لایەنگرانی هونەری کوردی لە باکووری کوردستان باش بووە و کاتێک کە مافی گۆرانی گوتنی لە ئێران نەبووە، بەنهێنی کاسێتەکانی گەیاندووەتە باکووری کوردستان. ئەوەش زیاتر خۆشەویستی ئێران خانم بۆ هونەری کوردی دەسەلمێنێت. ژیانی ئێران خانم لە سەردەمی بێدەنگیدا رەنگێکی تر دەگرێتە خۆی و ئەوەش کاریگەری لەسەر ناوەرۆکی گۆرانییەکانی دادەنێت و بە تەواوەتی دەیگۆڕێت. ناوەرۆکی تەواوی گۆرانیەکانی ئێران خانم، لەدەستپێکی ژیانی لەگەڵ مێردی دووهەمیدا تا ئەوکاتەی دەمرێت، باس لە بێبەختی و زوڵمی پیاوی کورد لەژن دەکات؟! بەڵێ ئەڤینی30 ساڵانی سەعید هەرگیز لەبیری ئێران خانم نەچووەتەوە. ئێران خانم لە مێردی دووهەمی کوڕ و کچێکی هەیە.\nئێران ژنێکی زیرەک و قسەخۆش بوو. تەندروستی باش بوو، لە ساڵانی دوایی ژیانیدا هەمیشە خەریکی دووکانداری بوو. لەرەوشێکی وەهادا و لە 10-08-2001 هەواڵێک لە ناو خەڵکی ئورمێدا بڵاوبووەوە کە لایەنگرانی هونەری کوردی و دۆستانی ئێران خانمی زۆر غەمگین کرد. هەواڵەکە وەها بوو: ئێران موجەرەد بە خنکاندنی خۆی کۆتایی بە ژیانی هێنا!!. ئەو هەواڵە پرسیاری زۆری لای ئەو کەسانە دروست کرد کە لە نزیکەوە دەیانناسی.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی کە لەلای منە و لە هەڤاڵانی نزیکیم بیستووە، ئێران کەسێکی دیندار بووە و زەحمەتە کەسێکی بڕوادار کاری وەها بکات. چونکە لەباری دەروونییەوە نەخۆش نەبوو تا مرۆڤ بتوانێت گومانێکی وا بکات و خۆکوشتنی بسەلمێنێت. لەبارەی مردنەکەیەوە شتی جۆراوجۆر دەگوترێت، بەڵام ئەوەی کە بە فەرمی لەلایەن پزیشکانی نەخۆشخانەی ئورمێیەوە گوترا ئەوە بوو: خۆی کوشتووە....\nهۆکاری ئەو رووداوە تراژیکە وەک هەندێک لە نزیکانی ئێران خانم کە(نایانەوێت ناویان ئاشکرا ببێت) باسی دەکەن ئەوەیە: لەم ساڵانەی دواییدا ئێران و مێردەکەی بە کاری دووکانداریی زۆر دەوڵەمەند ببوون، بەڵام منداڵانی ژنی پێشووی مێردەکەی چاویان بڕیبووە ئەو سامانەیان و شەڕیان پێ دەفرۆشتن و داوای پارە و پولیان لێ دەکردن. بە مەزندەی ئێمە کوڕی داداشی مێردی لەبەر پارە، ئێران خانمی خنکاندووە....\nبەهەرحاڵ تا ئێستا هیچ کەس شتێکی روون لەبارەی مردنەکەیەوە نازانێت و بەداخەوە لێکۆڵینەوەیەکی ئەوتۆ لەبارەی هۆکاری خنکاندنەکەیەوە نەکراوە. ناوی ئێران خانم دەچێتە پاڵ ژنانێکی وەک مریەم خان، نەسرین شێروان، ئایشێ شان، گوڵبەهار، مەرزیە فەریقی، فەتانە وەلیدی و گەلێک هونەرمەندی کورد.\n#ورمێ | #رانیە | #کرماشان | #سۆران | #سنە | #ماکۆ | #سەڵماس |\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | کاکشار ئورەمار - ماڵپەڕی وارڤین\n ⚫ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | هەڤپەیڤین لەگەڵ خەبات برادۆستی، هەڤپەیڤین لەگەڵ گۆرانیبێژانی کورد سۆفی عەلی، عەلی حەوسەد و برا نەورۆزی و هەروەها هەڤپەیڤین لەگەڵ چەند کەسی نزیکی ئێران خانم کە رازی نەبوون ئاماژە بە ناوەکانیان بدرێت.\n1. 👁 فەتانە وەلیدی\n1. 👁 10-08-2001\n➕ Bu başlık Hawrê Baxewan tarafından Mar 17 2010 9:23AM tarihinde kaydedildi\n✍ Bu başlık en son Jiwan O Ehmed tarafından Sep 12 2020 10:22PM tarihinde Düzenlendi\n👁 Bu başlık 8,050 defa görüntülendi\n📷 Resim tipi 1.0.1 25 KB Mar 17 2010 9:23AM Hawrê Baxewan


ئۆتۆمۆبیلی باڵنده تا کۆتایی ٢٠١٧ تاقی دەبێتەوە\nتاريخ: ۱۳۹۵ چهارشنبه ۲۹ دي ساعت ۱۰:۳۸ بازدید: 443 نظرات: 0 کد مطلب: 2862\nبۆ دەرباز بوون لە ترافیک؛\nکارگێڕی باڵای ئەیرباس لە پلانی ئەو کۆمپانیا بۆ تاقی کردنەوەی ئۆتۆمۆبیلی باڵنده لە ئەمساڵی زایینی هەواڵی دا.\nبە ڕاپۆرتی هاژە بە گێڕانەوە لە مێهر، تام ئەندرۆس کارگێڕی باڵای ئەیرباس لە کۆنفرانسی DLD لە موونیخ، هیوای خواست کە ئۆتۆمۆبیلی پەلەوەری یەک کەسی تا کۆتایی ساڵ تاقی ببێتەوە. گەڵاڵەی سەرەتایی ئۆتۆمۆبیلی باڵنده Vahana ناویەتی و یەک کەسی و ئۆتۆماتە. ئەو کەرەسە بە بڕوای ئەیرباس رێگە چارەیەک بۆ دەرباز بوون لە ترافیکی شاری دێتە ئەژمار.\nئەوە لە حاڵێکدایە کە شارەکان لە سەرتانسەری جیهاندا خەریکی گەشەیە و ئەو کۆمپانیایە پێش بینی دەکات تا ٢٠٣٠ ی زاینی لەسەدا ٦٠ ی حەشیمەتی جیهان ببێتە شارنشین.\nهەر لەم پێناوەدا ئەو زلهێزە لە بواری چێ کردنی فڕۆکەوە خەریکی دروست کردنی سێ ڕێگەچارەی جیاوازە بۆ ترافیکی شاری کە هەر هەموویان پێوەندی بە گواستنەوە و هاتوچۆی ئاسمانەوە هەیە. ئۆتۆمۆبیلی باڵنده‌ی یەک کەسی، کەڵک وەرگرتن لە فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان بۆ گواستنەوەی شتی جیاواز و پاسە ئۆتۆماتەکان ڕێگەچارەکانی ئەیرباسن لەم بوارەدا.\nڕادین لایاسۆف بەرپرسی باڵای بەشی ئۆتۆمۆبیلی پەلەوەر لە ئەم کۆمپانیا دەڵێت: زۆرینەی تەکنۆلۆژیا پێویستەکان بۆ چێ کردنی ئەو ئامێرە گواستنەوە وەکوو باتری، مۆتۆر و بەشە ئۆتۆماتەکانی فڕۆکەکە تا ڕادەیەک تەواو بوونە.\nهەروەها بڕیارە Vahana ئۆتۆمۆبیلێکی هاوبەش بێت\nبرچسب ها: ئۆتۆمۆبیل, ئەیرباس, باڵنده, تاقی, هاژە


هێنانەوەی نامە سڕاوەکانی مۆبایلەکەت (ئەندرۆید). – کەی ئای تی ئێن\nئەپ و نەرمەکاڵا 20, تشرینی دووه‌م 2016\nهێنانەوەی نامە سڕاوەکانی مۆبایلەکەت (ئەندرۆید).\nئەگەر تۆ بەڕێکەوت هەموو نامەی مۆبایلەکەت یان نامەیەک بسڕیتەوە بە بێ ئاگایی، وە لەو نامانەدا کۆمەڵێک شتی گرنگی تایبەتی تێدابێت، چی دەکەیت؟ بێگوومان پێتناخۆش دەبێت و دەتەوێت بۆ جارێکی تر بکەوێتەوە دەستت. لەم بابەتە باشترین نەرمەکاڵای هێنانەوەی نامە سڕاوەکانی مۆبایلە ئەندرۆیدەکەت بناسە لە کۆمپیوتەردا.\nکاتێک نامەکانمان دەسڕدرێتەوە بەدوای نەرمەکاڵایەکی باش دەگەڕێین بۆ گەڕانەوەی نامەکانمان، چونکە باشترین و خێراترین ڕێگەن، MobiKin Doctor لە باشترین ئامڕازەکانە لەسەر کۆمپیوتەر بۆ ئەم مەبەستە.\nنەرمەکاڵای MobiKin Doctor بێ کێشەترین و باشترین بەردەست کراوی سیستەمەکانی کۆمپیوتەرە، چونکە لەدوای ئەوەی کە بە باشترین شێوە دەتوانیت نامەکانتی پێ بهێنیتەوە، بەهەمان شێوەش دەتوانیت چەند زانیاریەکی تر تایبەت بە مۆبایلەکەت ببینیت و بیانگێڕیتەوە، کە پێشتر سڕاونەتەوە، وەکو (وێنەکان، فیلمەکان، مۆسیقا و گۆرانیەکان، پەڕگە جۆری دۆکیومێنت).\nشێوازی بەکارهێنانی MobiKin Doctor ئاسانە، لەلای چەپدا ئەو شتە دەستنیشان دەکەیت کە دەتەوێت بیهێنیتەوە، نامەکان یان ژمارە و ناوەکان و چەندانی تر.\nپاشان کرتە لەسەر هەر نامەیەک بکە لە ناوەڕاستدا و کرتە لە بەشی Recovery بکە لە سەرەوەی نەرمەکاڵاکە:\nداگرتنی ڕاستەوخۆی نەرمەکاڵاکە بۆ سیستەمی ویندۆز\nداگرتنی ڕاستەوخۆی نەرمەکاڵاکە بۆ سیستەمی Mac Os


توندوتیژی بەرامبەر بە ئافرەتان بۆ۲٥ی نۆڤەمبەر چ ڕۆژێکە\nنیوەی جەماوەری ناو کۆمەڵگا ئافرەتان پێکی دێنن. کۆمەڵگای ئێمە پێک هاتووە لە دایک و کچ و خۆشک بەڵام زۆر بەداخەوە مافی مرۆڤیان پێ نادرێت بۆیە ئەو کۆمەڵگایە مانای بەختەوەری بەخۆیەوە نابینێت.\nتوندوتیژی بەرامبەر بە ئافرەتان بنەمای پێشێل کردنی ماف و ئازادیەکانی تاکە لەکۆمەڵگەدا و ئەم ڕەفتارە وا لە ئافرەتان دەکات کەزەبری لاوازی بەرامبەر بە پیاوان قبوڵ بکەن و بکەونە ژێر دەسەڵاتی پیاوەکەنیانەوە لەحاڵێکدا ئەم ڕەفتارانە دوورن لەهەموو بەهایەکی مرۆڤایەتی و خۆشەویستی.\nلەکاتێکدابنەمای یەکسانی و پێکەوە بوونی ژیانی هەردوو ڕەگەز بریتییە لە خۆشەویستی؛ بۆیە ئافرەتان لە سەرتاسەری جیهان بۆ نەهێشتنی ئەم جیاواز و جیاکاریە و بەرنگاربونەوەی هەموو جۆرە توندوتیژیەکان، هەڵسان بەهەڵمەتێکی گشتگیر و بێوچان بۆ دابینکردنی ماڤەکانیان بەڵام تائێستەیش بێئاکام بوون و بەداخەوە ژێردەسەی پیاوانن.\nیەکەم جار لەساڵی ۱۹٨۱ لەلایەن فێمینستەکانی ئەمریکاوە ڕۆژی ۲٥ی نۆڤەمبەر وەکو ڕۆژی نەهێشتنی توندوتیژی دژی ئافرەتان دەستنیشان کرا، پاشان لەدوای ناڕەزایەتی بەردەوام و بێوچانی ئافرەتان دەربارەی نایەکسانی و جیاوازی و جیاکاری توندوتیژی ناو خێزان، وەک توندوتیژی جەستەیی، دەروونی، بازرگانی کردن بەئافرەتان و... ئەم هۆکارە بوو بەهۆی ئەوە کە لە ساڵی ۱۹۹۱ ڕۆژی ۲٥ نۆڤەمبەر وەکوو ڕۆژی جیهانی توندوتیژی دژی ئافرەتان ناسێندرا.\nتوندوتیژی دژ بەئافرەتان مێژوویەکی هەزاران ساڵەی هەیە و "تێگەیشتنی" مرۆڤ لە ئاست هەموو ئەو توندوتیژی و جیاکارییە ڕەگەزیە و پێشێلکردنی مافی ژنان ئەستەم نییە بەڵام ئاسانیش نییە تاتێبگەیت کە ویستی پیاوسالاری بۆچی بەو شێوەیە؟\nسەرچاوەی ئەو نادانییەش دەگەڕێتەوە بۆ ناهۆشیاری و بێئاگایی تاکەکانی ناو کۆمەڵگا و ئەو باکگراوندە (کلتوری و ئاینییە)ی کە لای خەڵکی دواکەتوو لە دێرزەمانەوە کۆمەڵگای پیاوسالاری بنیادی ناوە.\nبێ‌گومان شارەکانی ئێمەیش بەدوور نین لەو توندوتیژیە کە دژ بەئافرەتان ئەنجام دەدرێت بۆ نموونە: وەک (کوشتن و دەستدرێژی سێکسی و شێوەکانی تری ئازاردان) بەداخەوە ڕۆژلەدوای ڕۆژ ڕێژەی تاوانەکان ڕوو لەهەڵکشان دەکەن.\nپێویستە ژنان و کچانی وڵاتەکەمان خۆیان دەستپێشخەر بن و ڕۆڵ و چالاکی ئازایانەیان هەبێت تاکوو بەهەموو شێوەیەک بەرەنگاری ئەو باردۆخە نالەبارە ببنەوە کەڕۆژانە ڕووبەڕوی ژنان و کچانی ووڵاتەکەمان دەبێتەوە.\nتوندوتیژی دژ بەئافرەتان پێشێلکاریە بەرامبەر به گەورەیی و پیرۆز بوونی مرۆڤ و دژی ڕەوشتایەتی و یاسایی و ئایینە، دەبێ هەوڵ بدەین کە بوەستێندرێ.


سلێمانی..گەنجێك خۆی كوشت\nلە شارۆكەیەكی سەر بە پارێزگای سلێمانی تەرمی گەنجێك دۆزرایەوە، تەرمەكە شوێنەواری فیشەكی جۆری تاپڕی پێوەیە و پۆلیسی ئاشكرای دەكات، كە گەنجەكە خۆی كوشتووە.\nئەمڕۆ چوارشەم 12ـی ئەیلوول، بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی ئاشكرای كردووە، بەیانی ئەمڕۆ 12-9-2018 ، لە گوندی كانی پانكەی سەر بە شارۆكەی سەیدسادق گەنجێكی تەمەن 24 ساڵ بە فیشەكی تاپڕ گیانی لە دەست دا .\nپۆلیسی سلێمانی ئاماژەی داوە، دوای گەیشتنی هێزەكانی پۆلیس و تیمەكانی بەشی پۆلیسی بەڵگەی تاوان، هێڵكاری بۆ شوێنی ڕووداوەكە كرا و تەرمی (ڕ ، س ، ح) لەدایكبووی 1994، ڕەوانەی پزیشكی دادوەری لە شاری سلێمانی كرا.\nلەبارەی هۆكاری كوژرانی ئەو گەنجە پۆلیس ئاشكرای كردووە، بە پێی زانیارییە سەرەتایییەكانی پۆلیس، پێ دەچێت گەنجەكە كۆتایی بەژیانی خۆی هێنابێت ، ئێستە لەلایەن بنكەی پۆلیسی سەیدسادقەوە پەڕاوی لێكۆڵینەوە بۆ ڕووداوەكە كراوەتەوە.\nخۆكوشتن و كوشتن لە هەرێمی كوردستان لە ساڵی 2018 بەشێوەیەكی بەرچاو زیادی كردووە، ئەمەش وایكرد لە ڕابردوودا بەرپرسانی هەرێمی كوردستان هەڵمەتێكی بەرفراوان ئەنجام بدەن بۆ گرتنی چەك لە دەستی هاووڵاتییان.


تەندروستی هەڵەبجە: شوێن بۆ چارەسەرکردنی تووشبووانی کۆرۆنا نەماوە و پلانی “B” دەستپێدەكەین – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/09/09 - 10:06 AM\nبە هۆی پڕبوونی نەخۆشخانەی تایبەت بە كۆرۆنا لە تووشبووان، تەندروستی هەڵەبجە بڕیاری دا قاوششی بەركەوتووانی چەكی كیماویش بۆ چارەسەركردنی تووشبووانی پەتاكە بەكاربهێنێت.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە درەنگانێكی شەوی ڕابردوو ڕایگەیاند ئاگاداری سەرجەم کارمەندانی تەندروستی سنووری بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی هەڵەبجە دەكەینەوە كە بەهۆی زۆری نەخۆشەوە شوێن و نەبوونی بێد لە نەخۆشانەی وەفای تایبەت بە كۆرۆنا نەماوە.\nڕوونیشیكردەوە كە بەو هۆیەوە بڕیار درا پلانی دوو جێبەجێ بکرێت کە ئەویش بریتیە لە قاوشی نەخۆشخانەی بەرکەوتووانی چەکی کیمیاوی بۆ چارەسەرکردنی نەخۆش و بەرکەوتووانی ڤایرۆسی کۆرۆنا.\nتەندروستی هەڵەبجە ڕاشیگەیاند هەرکارمەندێك خوازیاری خزمەتکردنە دەتوانێت پەیوەندییان پێوە بکات.\nبە پێی ئامارەكانی وەزارەتی تەندروستی، لەسەرەتای سەرهەڵدانی پەتای كۆرۆناوە 1116 كەس لە پارێزگای هەڵەبجە تووشی كۆرۆنا بوون كە 1012یان چاكبوونەتەوە و 19 تووشبووش گیانیان لە دەست داوە.\nئێستاش 85 نەخۆشی كۆرۆنا لە نەخۆشخانەی وەفا چارەسەر وەردەگرن كە43یان تووشبووی نوێن.\nگیانلەدەستدان بەهۆی كۆرۆنا، 900 هەزار كەسی تێپەڕاند


:: PM:03:06:17/06/2019 \nلەش پێویستی بە ڤیتامین دەبێت بۆ چەندان كاری گرنگ، ئەگەر كەم بوو لەش تووشی چەندان نەخۆشی جۆراوجۆر دەبێتەوە. زۆركات لە رێی پێكهاتە خۆراكییەكانەوە برێكی باش پێكهاتە و ڤیتامینی پێویست بەلەش دەگات، یەكێك لەو ڤیتامینانەی كە زۆر گرنگە بۆ پێست ڤیتامین سییە.سوودێكی زۆر بە پێست دەگەیەنێت.\nڤیتامین سی یەكێكە لەو ڤیتامینانەی كە لە ئاودا دەتوێتەوە و لە زۆر جۆری جیاوازی خۆراكدا هەیە، مرۆڤ بە شێوەیەكی ئاسایی ناتوانێت لەشی ڤیتامین سی دروست بكات، بۆیە پێویستە لە سەرچاوەی ترەوە وەربگیردرێت، كەمی ئەم ڤیتامینە لە لەشدا دەبێتە هۆی خوێنبەربوونی پووك و ئاوسان و هێواش چاكبوونەوەی برین و تەنانەت سیستەمی بەرگری بێهێز دەكات.\nسوودەكانی ڤیتامین سی بۆ پێست:\nیەكەم: چارەسەری سووتانی پێست دەكات بەهۆی تیشكی خۆرەوە، ئەگەر بە درێژایی رۆژ لە دەرەوەی ئەوە پێست بەشێوەیەكی خراپ تووشی سووتانەوە دەبێت. لەم كاتەدا دەتوانیت ڤیتامین سی بەشێوەی حەپ یان زەیتی ڤیتامین سی بەكاربهێنیت بۆ پێستت بۆ ئەوەی سووتاویەكان كەمتر بكاتەوە. گرنگی ڤیتامین سی لەوەدایە كە دژەئۆكسیدێكی بەهێزە و یارمەتی دروستكردنی كۆلاجینی پێست دەدات.\nدووەم: رێگە لە ناشرینبوونی پێست دەگرێت، سوودێكی تری ڤیتامین سی ئەوەیە كە دی ئێن ئەی دەپارێزێت و رێگە لە ناشرین بوونی پێست دەگرێت وەكو گرێ و چەندان جۆری شێرپەنجە. ڤیتامین سی هەروەها رێگە لە خاڵی تەمەن و خاڵە تۆخەكانی پێست دەگرێت.\nسێیەم: یارمەتی باشتركردنی لاستیكی پێست و كۆلاجین دەدات، ئەگەر بەرهەمە جوانكارییەكانی پێستت بەكارهێنا باشتر وایە ئەو پێكهاتە بكریت كە ڤیتامین سی تێدایە، چونكە ڤیتامین سی یارمەتی زیادكردنی كۆلاجینی پێست دەدات و لاستیكی پێست باشتر دەكات، بۆیە باشتر وایە ئەو خۆراكانە بخورێت كە برێكی زیاتر ڤیتامین سی تێدایە بۆ ئەوەی پێست باشتر بكات.\nچوارەم: جیری پێست زیاد دەكات، كاتێك ڤیتامین سی لە سیستەمی خۆراكیدا هەبێت ئەوە پێست جیرتر دەبێتەوە، ڤیتامین سی یارمەتی خێرا چاكبوونەوەی برین دەدات. كاتێك پێستت تووشی برینێك دەبێت ئەو كرێمانە بەكاربهێنە كە ڤیتامین سی تێدایە یان ئەو ماسكانە بەكاربهێنە كە ڤیتامین سی تێدایە بەم شێوەیە یارمەتی خێرا چاكبوونەوەی برین دەدات و جێگایی برین كەم دەكاتەوە.


له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-01-23-22:52:00 - کۆدی بابەت: 1514\nقەزەمە هەسارەی پلۆتۆ\nگەردوون چۆن دروست بووە؟ بیردۆزی تەقینەوە گەورەكە Big.Bang\nهەسارەی نیپتۆن هەشتەم هەسارەیە لە دووری لە خۆر و دواهەمین هەسارەی ناو کۆمەڵەی خۆرە دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٦ یەکێتی جیهانی گەردوون ناسان پلۆتۆیان دەرهێنا لە لیستی هەسارەکان و خستیانە سەر لیستی قەزەمە هەسارەکان، نیپتۆن بە چاوی ئاسایی دەبینرێت و تاکە هەسارەیە لە ڕێگەی هاوکێشەی ماتماتیکی دۆزرابێتەوە نەوەک لە ڕێگەی چاودێری کردن بە تەلیسکۆپ، ئەم کارەش لە لایەن (ئەلێکساندەر بۆوڤارد) ئەنجام درا لە ساڵی ١٨٤٦ کە گەردوون ناسێکی فەڕەنسی بوو دوای ئەوەی هەستی بە لادانێکی هەسارەی ئۆرانۆس کرد لە خولگەکەی، ئەو کاتە (ئەلێکسیس) گومانی لەوە بوو کە ئەم لادانە بەهۆی هەسارەیەکی تری نزیک ئۆرانۆس ڕووبدات، یەکسەر دوای ئەوەش لە ڕێگەی تەلەسکۆپەوە نیپتۆن بینرا، ئەمەش بووە هۆی سەلماندنی گومانەکەی (ئەلێکسیس).\nهەسارەی نیپتۆن چوارە گەورە هەسارەی کۆمەڵەی خۆرە، تیرەکەی ٤٩،٢٤٤ کیلۆمەترە، دووریەکەی لە خۆر ٤،٤٩٨ ملیۆن کیلۆمەترە، بە ماوەی ١٦٥ ساڵ جارێک بە دەوری خۆر دەسوڕێتەوە، هەروەها بە ١٦ کاتژمێر و ٦ خولەک جارێک بە دەوری خۆیدا دەسوڕێتەوە، بارستاییەکەی ١٧ ئەوەندەی بارستایی زەویە.\nنیپتۆن وەکو هەسارە گازیەکانی تر پێکهاتەی سەرەکی بەرگە هەواکەی بریتیە لە گازی هایدرۆجین و هیلیۆم، هەروەها لەبەر دووریەکەی لە گۆی زەوی نەتوانرا وەکو پێویست لە گۆی زەویەوە چاودێری بکرێت، تاوەکو لە ساڵی ١٩٨٩ کەشتی ڤۆیەجەر ٢ توانی بە لایدا تێبپەڕێت و کۆمەڵێک زانیاری نوێی لەسەر کۆکردەوە، دوای ئەوەش لە ڕێگەی تەلەسکۆپی هابل توانرا زانیاری تریشی لەسەر کۆ بکرێتەوە.\nنیپتۆن بە ڕەشەبا و گەردەلوولە بەهێزەکانی بەناوبانگە، خێرایی با لەسەر ڕووەکەی هەندێک جار دەگاتە ٢،٢٠٠ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا، لە ساڵی ١٩٨٩ ڤۆیەجەر توانی وێنەی گەردەلولێک بگرێت کە درێژی ١٣ هەزار کیلۆمەتر و پانیەکەی ٦٦٠٠ کیلۆمەتر بوو.\nکرۆکی نیپتۆن ڕەقە و لە ئاسن و نیکڵ و بەردی سیلیکات پێک دێت، ئەویش دەورەدراوە بە چینێکی بەستوو لە ئاو و ئامۆنیا، دوایی چینێکی گازی دێت کە بەشی زۆری هایدرۆجین و هیلیۆم پێک دێت، چینی دەرەوەش بریتییە لە چینی سەرەوەی بەرگە هەوا کە لە هەورە گازیەکان پێک دێت.\nنیپتۆن چواردە پاشکۆ یان مانگی هەیە، گەورەترین و بەناوبانگترینیان مانگی (تریتۆن)ە کە تیرەکەی ٢٧٠٦ کیلۆمەترە، تریتۆن تا ئێستا بە ساردترین تەن لە کۆمەڵەی خۆر دادەنرێت و پلەی گەرمەیەکەی ٢٣٥ پلەی سەدی لە ژێر سفرە.\nپەڕتوکی ''گەردوون'' / ن: لوقمان حەوێز\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : هەسارەی نیپتۆن\nهەسارەی موشتەری - ژوپیتەر\nهەسارەی زوحەل - ساتۆرن\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر كۆمه‌ڵه‌ی خۆر\nكونە ڕەشەكان - Black Holes\nگوێچکە گەورەکانی کەروێشک\nکام گیانلەبەرە سێ دڵی هەیە؟\nبۆچی لاموسە کرتێنەرەکان بە کۆمەڵ خۆیان دەکوژن؟\nچۆن خوێن دەمەیێت؟\nکام مارە دەتوانێت بەرازێک یان ئاسکێک قوت بدات؟\nچۆن سابون جلەکانمان پاک دەکاتەوە؟\nزیپکە چۆن لەسەر ڕوومەت دروست دەبێت؟\nکەی سەگ مەترسیدار دەبێت؟


ڕێكخراوى تەندروستى جيهانى چەند ئامۆژگارییەکی ڕۆژوەوانان دەكات بۆ مانگی ڕەمەزان\n2020.04.21 - 17:37\nنوسينگەى هەرێمى ڕێكخراوى تەندروستى جيهانى بۆ ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست چەند ڕێنماييەكى تايبەت بە ژەمە خۆراكەكانى لە مانگى ڕەمەزاندا بڵاوكردەوە و داواش دەكات لەنێوان بانگى ئێوارە بۆ پارشێو ئاوى زۆر بخۆنەوە.\nبەپێى ڕێنماييەكان، ئەو موسوڵمانانەى بەڕۆژوو دەبن پێويستە بڕێكى زۆر ئاو و بخۆن و ئەو خۆراكانە بخۆن كە شلەمەنى زۆريان تێدايە، ئەوەش لەنێوان بانگى ئێوارە كە تێيدا ڕۆژوو دەشكێنرێت تا پارشێو.\nڕونيشكراوەتەوە، چونكە پلەكانى گەرمان بەرز دەبنەوە و جەستە ئارەقێكى زۆر دەكاتەوە بۆيە پێويستە بە خواردنەوەى ئاو و شلەمەنى زۆر قەرەبوو بكرێتەوە ئەويش بەخواردنى لانيكەم 10 پەرداخ خاو، تەئكيديش دەكات كە پێويستە دوربكەونەوە لەو خوارنەوانەى بڕێكى زۆر كافايينيان تێدايە وەك قاوە و چا هەروەها خواردنەوە غازييەكان، چونكە كافايين دەبێتە هۆى وشكبونەوەى جەستە.\nباس لەوەشكراوە، پێويستە دوربكەونەوە لەو خواردنەوانەى بڕێكى زۆر شەكريان تێدايە چونكە بڕێكى زۆر كالۆريان تێدايە، داواش دەكات لەبرى خواردنەوەى غازى خوارنە پڕ لە ئاوەكان زۆر بخورێن وەك شۆربا، زەڵاتە و سەوزەواتى تازە.\nتەندروستى جيهانى دەشڵێت، ڕەمەزانى ئەمساڵ لە كەشێكى گەرمدايە و ڕۆژيش درێژە و لە زۆر وڵات ماوەى ڕۆژوگرتن دەگاتە 15 بۆ 16 كاتژمێر، بۆيە وا باشترە لەبەر سێبەر و شوێنە فێنكەكان بمێننەوە و خۆتان نەدەنە بەر تيشكى زۆر بەتايبەتى لە نيوەڕواندا.\nنوسينگەى هەرێمى ڕێكخراوى تەندروستى جيهانى بۆ ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست چەند ڕێنماييەكى تايبەتى بۆ ژەمەكانى ئێواران و پارشێوان ديارى كردوە بەو شێوەيە:\nپێويستە ئێواران خوارنێكى تەندروست و باش بخۆرێك بۆ قەرەبوكردنەوەى ئەو وزەى لەدەستت داوە.\nسەرەتا خواردنێكى وەك خورما بخۆرێت كە ڕێگە تەقليديەكەيە چونكە خورما تەندروستە و بە ڕيشاڵەكان دەوڵەمەندە.\nپێويستە لە ژەمى ئێوارەدا سەوزەى زۆر بخۆرێت چونكە ڤيتاميەكان خۆراك بە لەش دەبەخشتن، ئەوەها خواردنى دانەوێڵە دەنك تەواوەكان كە وزە و ڕيشاڵ بە جەستە دەبەخشن.\nگۆشت و مريشك بەبێ چەورى بخۆرێن، ياخود ماسى جا ئەگەر برژاو بێت ياخود بە فڕن كرابێت.\nدور بكەوەرەوە لە خوارنە سورەكراوەكان و ئەو خواردنە ئامادەكراوانەى كە بڕێكى زۆر چەورى ياخود شەكريان تێدايە.\nخوارنە پێشنيازكراوەكان بۆ ئێواران\n- شۆرباى سەوزەى تازە (نەك ئەو شۆربايانەى ئامادەكراون پێشتر)\n- زەڵاتەى سەوزە (هەر جۆرە سەوزەيەك كە خۆت ديارى دەكەين)\n- مەحشى (وەك مەحشى كولەكە، باينجان و گەڵاى مێو)\nڕێكخراوەكە ڕێنمايى هاوڵاتيان دەكات كە پارشێوان ژەمێكى سوك بخۆن.\nپێويستە ژەمەكە لە سەوزەوات و هەندێك كاربۆهێدرايت وەك نان كە لە دانەوێڵە دەنك تەواوەكان دروست كرابێت، هەروەها ئەو خواردنانەى بە پرۆتين دەوڵەمەندن وەك پێكهاتەكانى شير و هێلكە.\nخوارنە پێشنيازكراوەكان بۆ پارشێو\n- دوو پارچە نان\n- هێلەى سورەوەكراو بە سەوزە (بەبێ ڕۆن) ياخود هێلكە جوان كوڵابێت\n- سەوزەوات (هەر جۆرێك بێت، بەتايەبتى ئەوانەى پارچە پارچە دەكرێن وەك خەيار، تەماتە و گێزەر...)\n- ماست ياخود پەنير كە زەعتەر و زەيتى زەيتونيان بۆ زياد كرابێت\nتەندروستى جيانى ڕێنمايى ئەوەشى بڵاوكردوەتەوە كە نابێت لەكاتى ڕۆژوو شكاندن بڕێكى زۆر شيرينى بخۆرێت، چونكە بڕێكى زۆر شەكريان تێدايە، بەڵكو لەبرى ئەوە شوتى و كاڵەك بخۆرێن كە بڕێكى زۆر ئاويان تێدايە، ياخود ميوە وەريزيەكانى وەك قۆغ.\nهەروەها ئەو خواردنانە نەخورێت كە بڕێكى زۆر خوێيان تێدايە و دوربكەونەوە لەبەكارهێنان خوێى زۆر و لەبرى ئەوە چەندين جۆر گيا هەيە كە دەتوانيت بۆ تامى خواردنەكە زياد بكرێن.\nتەئكيديش دەكاتەوە، پێويستە خواردنى زۆر نەخۆرێت و لەسەر خۆ نان بخۆرێت، چونكە ژەمى زۆر دەبێتە هۆى ناڕەحەتى بۆ جەستەت.\nڕێكخراوى تەندروستى جيهان وەڵامى ترامپ دەداتەوە\n2020.04.15 - 23:16\n2020.04.09 - 23:18\n2020.04.08 - 20:58\nتەندروستى جيهانى: كۆرۆنا ماوەيەكى زۆر لەگەڵمان دەمێنێتەوە\n2020.04.23 - 08:45


جامی یەکێتی ئینگلتەرا - سوانزی ستی vs شێفیڵد وێنزدەی - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nسوانزی ستی vs. شێفیڵد وێنزدەی تۆتێنهام هۆتسپێر vs. ڕۆچدەیڵ\nسوانزی ستی vs شێفیڵد وێنزدەی 2-0\nجـ.ئایۆ (G) 55'\nن. دایێر (G) 80' (دروستکرا لە لایەن: T. Abraham)\n'38 بۆ L. Palmer\n'46 بۆ ئۆڵسن\n'81 بۆ A. Abdi\n'68 بۆ A. Nuhiu\n'83 بۆ ل. بریتۆن\n'46 بۆ جـ.ئایۆ\n'38 بۆ J. Hunt\n'46 بۆ و.ڕۆتلێدج\n'68 بۆ J. Butterfield\n'81 بۆ جـ.ڕۆدیس\n'83 بۆ ن. دایێر\n12 ن. دایێر 80'\n7 جـ.ڕۆدیس 65'\n7 ل. بریتۆن بۆ ن. دایێر 83'\n16 ئۆڵسن بۆ و.ڕۆتلێدج 46'\n18 جـ.ئایۆ بۆ و.ڕۆتلێدج 46' 55'\n16 L. Palmer بۆ J. Hunt 38'\n17 A. Nuhiu بۆ J. Butterfield 68'\n32 ج. پەلوپێسی\n41 A. Abdi بۆ جـ.ڕۆدیس 81'\n27/04/19 CHA پێرستۆن نۆرس ئیند 16 : 00 شێفیڵد وێنزدەی زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n05/05/19 CHA شێفیڵد وێنزدەی 13 : 30 کوینز پارک ڕێنجەرز زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| چیتر رادارى ئه‌مریكى چه‌كى چینى و رووسى ئاشكرا ناكات !\nAugust 2021 16 - 14:44:40\nفەرماندەی فەرماندەیی ستراتیژیی ئەمریکا دەڵێت، ئێستا ویلایەتە یەکگرتووەکان بە ڕێڕەوی نەناسراوی ئاویدا دەریاوانی دەکات و لەژێر مەترسیی لەمپەری گەورەتردایە لەسایەی زیادبوونی خێرای هەڕەشەکانی رووسیا و چین.\nچارلز ریچارد ئەدمیراڵی هێزی دەریایی ئەمریکا باس لەو هەڕەشانە دەکات و چارەسەرەکانیش دەخاتەڕوو لەرێگەی ئامادەسازی بۆ بەرپەرچدانەوەی رێکخراوەوە لە هەردوو کەرتی ئەتۆمی و کلاسیکی و لە هەموو بەشەکانی سوپاوە و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ هاوپەیمان و هاوبەشانی ئەمریکا.\nئەدمیراڵەکە دەڵێت، "ئێمە شاهێدی پێشکەوتنێکی ستراتیژی چینین، ئەو گەشە و مۆدێرنەکردنەی چەکە کلاسیکی و ئەتۆمییەکانی بە بینینی من سەرسوڕهێنەرن، دەتوانم بڵێم وشەی سەرسوڕهێنەر بەس نییە بۆ وەسفکردنی ئەو پێشکەوتنەی چین".\nئەمریکا: رووسیا و چین بوونەتە ئاڵنگاری لەبەردەم هاوپەیمانانمان\nچین بە خێرایی توانا ئەتۆمییەکانی پێش دەخات، گەشەسەندن و پێشکەوتنی هەیە لە هێزی مووشەکیدا، وەک پێکانی جیاجیای ئۆتۆمۆبێلە بە ئامانجکراوەکان. لە نموونەی ئەمانەش مووشەکی بالیستیی مەودا مامناوەند، مووشەکی بالیستیی کیشوەربڕ و مووشەکی بالیستی و ئەتۆمیی هاوێژراو لەژێر دەریاوە.\nپەکین هەروەها سەرقاڵی پەرەپێدانی چەکە پێشکەوتووەکانی خێراتر لە شەپۆلی دەنگە.\nئەدمیراڵەکە دەڵێت، “سیستمی راداری ئێستای ئەمریکا رەنگە چیتر بەس نابێت بۆ ئاشکراکردن و شوێن پێ هەڵگرتنی ئەو مووشەکانەی لە شەپۆلی دەنگ خێراترن”.\nوەکو فەرماندە باڵاکەی ئەمریکا دەڵێت، ساڵی 2019 چین بە تەنیا خۆی زیاتر لە هەموو وڵاتانی جیهان مووشەکی بالیستی تاقیکردووەتەوە. هەروەها پەکین سیستمی فەرماندەیی و کۆنترۆڵی تەکنۆلۆجیای ناوکیی پەرەپێداوە و خەریکی مۆدێرنەکردنی هێزە نائەتۆمییەکانیشیەتی لە هەموو بەشەکانی کەشتیی سەربازی، ژێردەریایی سەربازی و فڕۆکەوانی.\nئەدمیراڵ ڕیچارد هەروەها دەڵێت، "کە چین گەورەترین هێزی دەریایی هەیە و سێیەم گەورەترین هیزی ئاسمانی هەیە لەسەر ئاستی جیهان".\nرووسیاش دەستی داوەتە هەندێک کردەوە کە لە سەرووی توانای بەرگەگرتنی دۆخەکەن، وەکو هێرشی ئەلیکترۆنی و خواستی خۆ چەسپاندن وەکو لایەنی زلهێز.\nرووسیا هەروەها لە خەمی مۆدێرنەکردنی هێزە ئاسایی و ستراتیژییەکانیدایە، لەناویاندا هێزە ئەتۆمییەکەی. هاوشێوەی چین، رووسیاش لە هەوڵی پەرەپێدانی چەکەکانی خێراتر لە شەپۆلی دەنگدایە، جگە لە هەوڵە پەرەپێدانی مووشەکی دیکەی جۆراوجۆر.\nبەگژداچوونەوەی چین و رووسیا\nبە وتەی بەرپرسە باڵا ئەمریکییەکە، بابەتی لەپێشینە بۆ بەگژداچوونەوەی چین و رووسیا، بریتیە لە مۆدێرنەکردنی هێزیی ئەتۆمیی ئەمریکا.\nمۆدێرنەکردنی هێزی ئەتۆمی زۆر تەوەر دەگرێتەوە، وەکو مۆدێرنەکردنی فەرماندەیی و کۆنترۆڵی سیستمەکە و پاراستنیشی لە هێرشی ئەلیکترۆنی. ریچارد هەروەها جەختدەکاتەوە لە پێشخستنی هێزە کلاسیکییەکان (نائەتۆمییەکان) و بەرگریی مووشەکی و فەرماندەیی و کۆنترۆڵیان. بەرپرسه باڵا ئەمریکییەکە جەختیش دەکاتەوە لە گرنگیی پەرەپێدانی چەکی خێراتر لە شەپۆلی دەنگ و چەکی لەیزەری.\nهەروەها دەبێت کار لەگەڵ جڤاتە هزرییەکانی ئەمریکا بکرێت بۆ باشتر تێگەیشتنی هەڕەشەکان لەسەر ئاساییشی نیشتیمانی و چۆنێتی وەڵامدانەوەی ئەو هەڕەشانە. کەرتی پیشەسازیش دەبێت هاوکاری کەرتی بەرگریسازیی ئەمریکا بێت، بە دابینکردنی تەکنۆلۆجیا و سیستمی پێویست لەکاتی پێویست و بە تێچوونی گونجاو.\nهەروەها میکانیزمی پێکەوە کارکردنی لەگەڵ هاوپەیمانان و هاوبەشان گرنگییەکی تایبەتیی هەیە.


یەکسانی و پەروەردە - azadbun\nڕیفۆرمی پەروەردە و فێرکردن\nتیۆرییە کۆمەڵناسییەکانی بۆردیۆ و پاسێرۆن بۆ هەمووان شتێکی [بۆ گوتن] هەبوو. بۆ خوێنەرە ڕۆشنبیرەکان، واتا ئەو مارکسیستانەی لە هەڵەکانیان هاتبوونە دەرەوە و لە حەقیقەت بە ئاگابوونەوە، ئەم تیۆرییانە چێژێکی ناکۆتایان دەبەخشی و پەردەی لەسەر قورمیشی فەنکشناڵیزم هەڵدەدایەوە و دەیگۆڕی بۆ لێکدانەوەی خەیاڵی بوونیاتگەری. بەڵام بۆ پەروەردەکارە پێشکەوتووەکان، ئەم تیۆرییانە ڕێگەچارەیەک بوون لە زنجیرە هەوڵێک لەپێناو ڕیفۆرم لە نایەکسانیی کۆمەڵایەتی لە سیستمی قوتابخانە – و بەتایبەتی لەدوای گرتنەدەستی دەستەڵات لەلایەن فرانسوا میتران و سۆسیالیستەکان لە هەڵبژاردنی ساڵی ١٩٨١. لەسەر ئاستی سیاسەتەکانی حکومەت لە کەرتی پەروەردەدا، کابینەکەی میتران بەهۆی ئەوەی دوو کەس بوون بە وەزیری پەروەردە: ئالان ساڤاری و ژان-پیێر شیڤێنمێنت، دوو جۆر ئایدۆلۆجیی هەبوو.\nساڤاری، کە لە ناخەوە بەشێک لە بزووتنەوەی ئازادیخوازی و ئایاری ٦٨ـی لە دڵدا بوو، بەدەستبەکاربوونی و بەرنامەڕێژی سۆسیالیستی، ئەرکی خۆی بە کەمکردنەوەی نایەکسانییەک دەزانی کە بۆردیۆ و پاسێرۆن قسەیان لەسەر کردبوو و هەربۆیە دەیویست زنجیرە ڕیفۆرمێک ئەنجام بدات. ئەگەر پەروەردەکار و مامۆستا وردەبۆرژواکان مەبەستی ئەوەیان هەبوو جیاوازی و ئیمتیازگەلێک بۆخۆیان دروست بکەن لەسەر بنەمای ئەو مەعریفەیەی کە هەیانبوو، ئەوا وەک ئارگومێنتەکەی بۆردیۆ و پاسێرۆن، ئەوان نائاگایانە دووبارە ئەو مۆدێلە کولتوورییەیان بەرهەمدەهێنایەوە و شەرعیەتیان دەدات بە ژێردەستیی ستەمی کۆمەڵایەتی، ئەو کاتە بەگوتەی ڕیفۆرمخوازانی وەزارەتی ساڤاری، ئەوا پێویستە کۆمەڵگەیەکی پەروەردەیی تازە دروست بکرێت: کۆمەڵگایەک لەسەر بنەمای هەڵوەشاندنەوەی پلەبەندیی لێکۆڵەر و مەعریفەکەیان بنیات بنرێت – هەڵوەشاندنەوەی جۆرێک لە ئاستی بەرز تا نزم [مامۆستاکان لە سەرەوەی سیستم و دەستەڵاتەوەن و خوێندکاران لە خوارەوەن] – ساڤاری خاوەنی ڕوانگەیەک بوو کە دژی ستەمی نایەکسانی بوو (ساڤاری سۆسیالیست بوو).\nکاتێک شیڤێنمێنت، جێگری ساڤاری، (کە لە حکومەتەکەی میتران وەزیری بەرگری بوو) لە ساڵی ١٩٨٤ هاتە سەر دەستەڵات دەستبەرداری ڕیفۆرمی نیوەناچڵەکە بوو. لە کاتێکدا سەردەمی قەیرانی ئابووری هەموو جیهانی گرتبوویەوە، شیڤێنمێنت جەختی لەسەر دروشمی “نووخبەگەرای کۆماریخوازی” دەکردەوە. ئەو گەڕایەوە بۆ بنەمای ئینسایکلۆپیدیا، ڕاسۆنالیست و ڕۆشنگەریی ژولێ فێری و کۆماری سێیەمی فەڕەنسا.\nلە بازنەی ڕۆشنبیریدا، ژان-کلۆد میلنەری زمانناس لە ساڵی ١٩٨٤ کتێبەکەی دەربارەی قوتابخانە بڵاوکردەوە. میلنەر تەواوی کێشە و خراپییەکانی سیستمی خوێندنی فەڕەنسای دەگەڕاندەوە بۆ “هاوپەیمانییەکی سێینە” کە بریتیبوون لە: وەزارەت، مامۆستاکان و سیستم. هەروەها ڕیفۆرمخوازەکان کە دەیانویست پێداگۆژی[=پەروەردە و فێرکردن] بەرەوپێشەوە ببەن – کە لە ڕوانگەی میلنەرەوە هیچ واتایەکی نەبوو جگە لە زانستی بۆشی فێرکردنی چۆنێتی وانەگوتنەوە. لە دیدی میلنەرەوە ڕیفۆرم لەدوای ڕیفۆرم، ڕیفۆرمێک کە ئامانجی تەنیا ئەوەیە لێکۆڵینەوەی زانستیانەی ڕاستەقینە بکات بە قوربانی لەپێناو ئەوەی “ژوورەکانی دەرس گەرموگوڕ بن”. یەکێک لە بانگهێشتە گاڵتەئامێزەکەی میلنەر ئەوە بوو کە مامۆستای باش پێویست ناکات منداڵی خۆش بوێت. دەبێت پەیوەندیی نێوان مامۆستا و قوتابی بگۆڕدرێت و گەیاندنی مەعریفە بریتی نەبێت لە پەروەردەکردن educating بەڵکوو دەبێت بریتی بێت لە بنیاتنان instructing.\nئەگەر ترادیسیۆنی فەلسەفی بەرهەمی جیاوازیی نێوان کاری دەستی و کاری فیکری بێت، ئەوا پرسیارەکە ئەوەیە: چ مەرجەعیەتێک دەتوانێت ببێتە شاهێدی ئەم ترادیسیۆنە؟ ڕانسێر لەدوای بڵاوکردنەوەی کتێبی “وانەکانی ئاڵتووسێر” لە ساڵی ١٩٧٤ لە دوو لاوە خەریکی لێکۆڵینەوە سەبارەت بە بنەما، بەردەوامی و هێرارشێتی بوو. لەڕاستیدا ڕەخنەی ڕانسێر لە تیۆرییەکانی بۆردیۆ و ئاڵتووسێر و میلنەر لە کایەی پەروەردەدا ئەوە پیشان دەدات کە لانیکەم ئەم تیۆریانە لە شتێکدا هاوبەشن: وانەیەک دەربارەی نایەکسانی. بە دەربڕینێکی دیکە سێ تیۆرییەکە کارەکەی خۆیان لەگەڵ نایەکسانی دەستپێدەکەن، دەیسەلمێنن و لەگەڵ سەلماندنیشیدا، لە کۆتاییدا دووبارە و دووبارە [ئەو نایەکسانییە] کەشف دەکەنەوە. چ ئەوەی قوتابخانە وەک بەرهەمهێنەرەوەی نایەکسانی تەماشا بکرێت (بۆردیۆ) یاخود وەک ئامرازی ماتەوزەیەک بۆ کەمکردنەوەی نایەکسانی (ساڤاری)، ئەنجامەکەی هەمان شتە: دروستکردن و پارێزگاریکردن لە مەودای نێوان ئارامیی داهاتوو و نایەکسانیی ئێستا و هەژارەکان لە شوێن و پێگەی خۆیان دەمێننەوە.\nبەڵام ئەگەر لێکۆڵینەوەکە لەبری نایەکسانی، بە یەکسانی دەستپێبکەین چی دەبێت؟ چی مانایەکی دەبێت ئەگەر یەکسانی وەک گریمانەیەک وەربگرین لەبری ئەوەی وەک ئامانجێک سەیری بکەین؟ ئەمە ئەو وانەیەیە کە ژۆزێف ژاکۆتۆ بە ئێمەی دەبەخشێت – ‘ئێکسپێریانس‘ لە ڕوانگەی ڕۆشنگەرە فەڕەنسییەکانەوە هەم بە واتای “ئەزموون” دێت و هەم بە واتای “تاقیکردنەوە” دێت – وانەیەک کە ڕانسێر بە گێڕانەوەی چیرۆکەکەی ژۆزێف ژاکۆتۆ، واتایەکی سیاسی و فەلسەفیی پێدەبەخشێت.\nژیری و زیرەکیی هەموو مرۆڤەکان وەک یەکە. ئەمە پێشگریمانەیەکی سەیر (یاخود ساویلکانە)ـی ژاکۆتۆیە، وانەکەی سەبارەت بە ئازادیی هزری. و ژاکۆتۆ لەم خاڵەوە کە دەستپێدەکات [واتا ئەوەی هەمووان یەکسانن لە زیرەکیدا] (کە دۆزینەوەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ ئەو کاتەی لەژێر هەندێک هەلومەرجی تایبەتیی مەنفادا بوو)، ژاکۆتۆ دەگات بەو ئەنجامەی کە مەعریفە و زانین پێویستیی بە دەرسگوتنەوە نییە و بۆ فێربوونیش شیکردنەوە پێویست ناکات. ئەو دەنووسێت: “شیکردنەوە ئەفسانەی پێداگۆگیە“. شیکردنەوە نەتوانین لەناو نابات، بەڵکو لەڕاستیدا لەگەڵ شیکردنەوەدایە کە نەتوانین سەرهەڵدەدات. ئەویش بەڕێگەی دواخستنێکی کاتی بەشێک لەم کارە ئەنجام دەدات (“کەمێک دواتر”، “کەمێک زیاتر”، “بە چەند نموونەیەکی تر زیاتر لاتان ڕوون دەبێتەوە”)، ئەمەش بووە ئەفسانەی پێشکەوتنی تەواوی سەدەی نۆزدەهەم: ئەفسانەی پەروەردە لە ئەفسانەی تەواوی کۆمەڵگاوە سەریدەرهێناوە. ئەفسانەی پەروەردەکردن جیهان بەسەر دوو بەشدا دابەشدەکات: زانا و نەزان، گەورە و مناڵ، بەتوانا و بێتوانا. کاتێک دەگەین بە نیوەی دووەمی کتێبی “مامۆستای نەزان“، دواخستنی وەکیەکبوون Homology [واتا سڕینەوەی سنوورەکانی زانا و نەزان، گەورە و بچووک لە پەروەردەدا] پەیوەندیی بە چینی کرێکارانەوە هەیە، مناڵان و هەژاران لە سەردەمی گوتاری “پیاوانی پێشکەوتوو” و جموریخواز چواردەوری ژاکۆتۆیان تەنیبوویەوە.\nئەفسانەی پەروەردە هەوڵدەدات نایەکسانی لەڕێگەی چەند تێرمێکی خێراییەوە بنوێنێت: “هێواش“، “کەوتن، مانەوە“، “درەنگ کەوتن“. ئایا ئەم ئەفسانەی پەروەردەیە ئاستێکی جیهانیی وەرنەگرتووە؟ خوێندکار هەرگیز بە مامۆستا ناگاتەوە؛ هەرگیز نەتەوە تازە گەشەکردووەکان ناگەن بە نەتەوە ڕۆشنبیرەکان. تەنانەت ئەوەی ئێستا لە جیهانی سێیەم دەگوزەرێت پێی دەگوترێت “بەدیموکراسیکردن” و دامەزراندنی دامودەزگا و پێشکەوتن، هیچ نییە جگە لە نواندنەوەی ئەم نایەکسانییە [کە هەمیشە بیرت دەخەنەوە تۆ لە دواوەیت و هەرچەند هەوڵبدەیت ناتوانیت بگەیتەوە بەوانەی پێشکەوتوون].\nیەکێک لە سەرسوڕهێنەرە نائاساییەکان سەبارەت بە شێوازی گیڕانەوەی کتێبی “مامۆستای نەزان” ئەوەیە کە خوێنەر ڕووبەڕووی جۆرێک لە گومان دەبێتەوە و ناتوانێت لەوە دڵنیا بێت لە کوێی کتێبەکەدا دەنگی ژاکۆتۆ دەبڕدرێت و دەنگی ڕانسێر دەستپێدەکات. ڕانسێر ئارام ئارام دەخزێتە ناو تێکستەکەی ژاکۆتۆوە و خۆی تێدا تل دەداتەوە. ڕانسێر لەم کتێبەدا دوو چالاکی پێشووتری جیاوازی بەرجەستە کردبوو – ئەرشیفسازی، کە پەیوەندیی بەڕابردووەوە هەبوو، هەروەها مشتومڕ کە پەیوەندیی بە تیۆری هاوچەرخەوە هەبوو – تێکەڵبوونی ئەم دوانەش وا دەکات کەمێک زەحمەت بێت کتێبەکە بەسەر ژانرێکدا پۆڵێن بکەن. ئایا پیاوە پێشکەوتووە کۆمریخوازەکانی سەدەی نۆزدەهەم، هەر هەمان سۆسیۆلۆژیست و کۆمەڵناسەکانی ئەمڕۆ نین؟ ئەگەر وایە ئایا ئەم کرێبە ڕەخنەیەکی تەنزئامێزە؟ ئایا تووڕەیی تەنزنووسێکە کە کەوتۆتە ناو واقیعی پۆستمۆدێرنیزمەوە و لەدەست پسپۆڕەکانی کۆمەڵگا پەنای بردۆتە بەر یۆتۆپیاکەی ژاکۆتۆ؟\nمامۆستای نەزان وامان لێدەکات ڕووبەڕووی ئەو شتە بینەوە کە فەلسەفەکانی نیهیلیزم و نیو-لیبڕاڵیزم دەیانەوێت دوورمان بخەنەوە لێی: چەمکی بنەڕەتیی مۆدێرنێتیی سیاسیمان، بریتییە لە یەکسانی. ژاکۆتۆ قوتابخانەی نەبوو. وەک فەڕەنسییەکان دەڵێن Faire ecole، یەکسانی قوتابخانە دروست ناکات.\n‘Translator’s Introduction’ in Jacques Ranciere’s The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation, Published 1987, Fayard, Published in English 1991, Translated, with an Introduction, by Kristin Ross. Pp. vii – xxii


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| پێنج هۆکاری باش بۆ ئەوەی ڕووسیا نەچێتە شەڕێکەوە لەگەڵ ناتۆ\nمایکڵ پێک :\nئەمە ئەو خاڵەیە پێویستە لە بیرت بمێنێ: ئەم پێنج هۆکارە پێکەوە هۆکارێکی سەرەکی پێک دێنن: ڕاشکاوانە بڵێم چەکەکانی ناتۆ باشترن لە چەکەکانی ئەوان.\nکاتێ باس لە ئەگەری شەڕی نێوان ناتۆ و ڕووسیا لەسەر ئوکرانیا یان هەندێ شوێنێ تر کە جێی ناکۆکین دەکرێ، هەمووان سەرنجیان بۆ لایە تواناکانی ئەمریکا بەرامبەر بە چەکی ڕووسی ڕادەکێشرێت.\nبەڵام وچانێک بدە. ئەمریکا تەنیا یەکێکە لە ئەندامانی ناتۆ و ئەسقەزا ئەندامێکیشە کە تەنانەت لە کیشوەری ئەورووپا هەڵنەکەوتووە. ئەگەر ڕووسیا و ئەورووپا لە یەک بدەن، بە دڵنیاییەوە هێزە ئەورووپییەکان شان بە شانی یەک [و لەوانەیە] شان بەشانی سوپای ئەمریکا بچنە نێو ئەو شەڕەوە.\nئەگەر ئەوە ڕو بدات، ئەوانەی خوارەوە ئەو پێنج چەکەی ناتۆن کە ڕووسیا دەبێ لێیان بترسێ:\nتانکی چالێنجری ٢ی بەریتانیا (Britain’s Challenger 2 tank)\nئەگەر بەریتانیا زرێپۆشی قورس بۆ شەڕی ئەورووپا بەرامبەر ڕووسیا بنێرێت، بڕبڕەی هێزی بەریتانیا لە بەرەی شەڕدا تانکی چەلێنجری ٢ دەبێت.\nچالێنجری ٢ بە قورسی بە دوورچێستر (Dorchester)[ ناوێکی ترە بۆ زرێپۆشی چۆبهام Chobham] دەپارێزرێ و بە تۆپی ١٢٠ میلیمەتری پڕچەک کراوە. خێرایی ئەفرۆیدێکی هەیە و نزیکەی ٢٥ مایل لە هەر کاژێرێکدا دەبڕێ.\nلەبەر ئەوەی پێشکەوتووترین تانکەکانی جیهان لە ڕاستیدا هێشتا بەرەوڕووی یەکتر نەبوونەتەوە [چونکە شەڕی یەکەمی کەنداو ٢٥ ساڵ لەمەوبەر بوو و تەنانەت ئیسرائیل زیاتر لە ٣٠ ساڵە شەڕی تانکێکی درووستکراوی ڕووسیای نەکردووە]، پێش بینیکردنی ئەوەی کە چالێنجری ٢ چۆن بەرەوڕووی تانکەکانی ڕووسیا دەبێتەوە لە گومانێک تێ ناپەڕێ. چالێنجێری ٢ کە کێشی ٦٣ تۆنە، بە ئاشکرا قورسترە لە تانکی T-72s و لەوانە لە جۆرەکانی T-72B3 و T-90 کە ٤٠ بۆ ٥٠ تۆن دەبن و ڕووسیا دەیاننێرێتە مەیدان.\nئەوەی لەسەرەوە باسمان کرد ماناکەی لە ڕووی ئەدای شەڕەوە نادیارە. ئەوەی ئاشکرایە ئەوەیە کە ئەگەر هێزەکانی ڕووسیا و بەریتانیا لە یەک بدەن، ڕووسیا بەرەوڕووی دەبابەیەکی شەڕکەری گەورەی پڕچەک و و پێشکەوتوو دەبێتەوە.\nبەڵام وەک هەمیشە، گەورەترین دوژمنی سوپای بەریتانیا خەزێنەی پاشایەتییە. لە ساڵی ٢٠١٠دا بڕینی بودجە بەریتانیای ناچار کرد چل لە سەدی هێزی تانکەکانی کەم بکاتەوە و ئەو وڵاتە تەنیا ٢٢٧ چالێنجری ٢ی لەبەر دەستە. ئەو پلانانەی کە ئامانجیان نوێکردنەوەی چالێنجری ٢ و درێژکردنەوەی تەمەنیان بوو، بۆ نموونە پلانی گۆڕینی تۆپەکان بۆ جۆرێ تۆپی ساف و تەختتر، سڕ کراون و جێبەجێ نەکراون.\nڕەنگە لە ئەنجامدا ڕووسیا لە بەرامبەر تانکە کوشندەکانی بەریتانیا خۆڕاگری بکات، بەڵام زۆر هەڵ ناکات.\nژێردەریایی جۆری 212ی ئەڵمانیا (Germany’s Type 212 submarine)\nئەگەر ژێردەریاییە گازۆیلییەکان ترس بخەنە دڵی هێزی دەریایی ئەمریکا، دیارە هێزی دەریایی ڕووسیا ناتوانێ بە تامەزرۆییەوە چاوەڕوانی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ژێردەریایی ٢١٢ی ئێجگار بێدەنگی ئەڵمانیا بێت.\nژێردەریایی ٢١٢ کە ١٥٠٠ تۆن دەبێ سیستەمێکی هێزی جوڵینەری جودا لە هەوای ( air-independent propulsion (AIP) هەیە کە لە پیلی پلیمەر ئەلەکترۆلایتی هیدرۆژن-ئوکسیژن وەک سوتەمەنی کەڵک وەر دەگرێ و ئەو توانایە بە ژێردەریایییەکە دەدات بۆ ماوەیەکی زۆر لە ژێر ئاودا بمێنێتەوە. لە حاڵێکدا لە شەڕی دووەمی جیهانیدا بەلەمی Uی ئەڵمانی توانای خشکەخشککردنی لەژێر ئاوەکاندا هەبوو، ئێستا جۆری ٢١٢ لە بە خێرایی ٢٠ گرێی دەریاییلەژێر ئاوەکاندا دەڕوا.\nژێردەریایی جۆری ٢١٢ بە مووشەکی ئەژدەری DM2A4 و هەروەها مووشەکی ئەژدەریWASS 184 و مووشەکی Blackshark پڕچەک دەکرێ. بڕیار وایە لە داهاتوودا بە مووشەکی جۆری IDAS پڕچەک بکرێ. ئەو مووشەکانە لە لوولەی ئەژدەر لە ژێر ئاوەوە دەهاوێژرن و دەتوانن ئامانجەکان لە ئاسماندا، لە وشکاییدا یان لە ژێر ئاوەکاندا بپێکن.\nدەبێ چاوەڕوان بین بزانین ژێردەریاییە ئەڵمانییەکان لە شەڕ لەگەڵ ڕووسیا چ کاریگەرییەکان دەبێ: نواندنی هێزی ڕووسیا لە کریمە و ئوکرانیا زیاتر بەرەو دەریای ڕەش بووە تا دەریای بالتیک. بەڵام ئەگەر دواتر ڕووسیا هان بدرێ بەرەو باڵتیک و پۆلۆنیا مل بنێت و لەو ڕەوتەدا لە هێزی دەریایی خۆی کەڵک وەربگرێ، ژێردەریایی جۆری ٢١٢ی ئەڵمانیا هێزێکە کە دەبێ حسێبی بۆ بکرێت.\nیورۆتایفۆن [فڕۆکەی شەڕکەری ئەورووپی تایفۆن] (Eurofighter Typhoon)\nبەراوردکردنی هێزی ئاسمانی ناتۆ و ڕووسیا بە ناچاری دەماگەیەنێتە ئەو خاڵە کە بڵەین “فڕۆکەی F-22 من لە فڕۆکەی Su-35ی تۆ باشترە”. سەرەڕای ئەوە، لەبەر ئەوەی تەنیا ئەمریکا فڕۆکەی F-22 بەکار دەهێنێ، پێدەچێ فڕۆکەوانانی ڕووسی لە جیاتی فڕۆکەی ڕاپتۆر(Raptor) بەرەوڕووی یورۆ تایفۆن ببنەوە.\nتایفۆن لە لایەن هێزە ئاسمانییەکانی وڵاتانی ئەڵمانیا و بەریتانیا کە ئەندامی ناتۆن و ئەگەری زیاترە لە ڕۆژهەڵاتی ئەورووپا بەرەوڕووی ڕووسەکان ببنەوە و هەروەها لە لایەن هێزەکانی ئاسمانی ئیتالیا و ئیسپانیا کە ئەگەری ڕووبەڕووبوونەوەیان لەگەڵ ڕووسیا کەمترە بەکار دەهێنرێ. ئەگەرچی هەندێ لە تایبەتەمەندییەکانی تایفۆن نهێنین، بەڵام بە گشتی لە فڕۆکەی F-22 توانای شەڕکردنی زیاترە.\nتایفۆن بە تۆپێکی ٢٧-میلیمەتری و جۆرەکانی تری مووشەک و لەوانە مووشەکی دژە مووشەکی ئاسمانی جۆری سایدویندەر Sidewinder، ئەمرام AMRAAM و مێترۆ Metro بۆ شەڕی ئاسمانی و مووشەکەکانی تاوروسTaurus و ستۆرم شادۆ [بە مانای سێبەری گەردەلول] Storm Shadow بۆ پێکانی ئامانجەکان لەسەر زەوی و لە وشکایی پڕچەک دەکرێن، پێویستە یۆرۆفایتر بیسەلمێنێ کە فڕۆکەیەکی بەتوانایە. دانانی یۆرۆفایتر لە بەرانبەر فڕۆکەکانی ڕووسیا و لەوانە فڕۆکەی Su-35 کە توانای مانۆڕیان ئێجگار زۆرە، شەڕێکی سەرنجڕاکێش دەبێت.\nیۆرۆکۆپتەر تایگەر [کۆپتەری شەڕکەری ئەورووپی بەور] (Eurocopter Tiger)\nیۆرۆکۆپتەری تایگەر کە لە کۆپتەری جۆری ئاپاچی ئەمریکی و بەریتانی سووکترە و نزیکەی نێوەی ئەو کۆپتەرە کێشی هەیە، بەرهەمی هاوبەشێ فەڕەنسا و ئەڵمانیایە و لە ساڵی ١٩٩١وە کەوتووەتە خزمەتی سوپا. لە لایەن هێزەکانی فەڕەنسا، ئەڵمانیا و ئیتالیا و هەروەها ئیسپانیا بە کار دەهێنرێ.\nجۆرە جیاوازەکانی تایگەر کە لە هەر کاژمێرێکدا نزیکەی ١٨١ مایل دەپێون، بە مووشەکی جۆری Hellfire, Spike, PARAS3 و هەروەها مووشەکی دژە تانکی HOT3 و مووشەکی ئاسمانی Mistral و ئەو ڕاکێتانەی کە ئامانجە وشکاییەکان دەپێکن، پڕچەک کراون.\nتایگەر لە ئوپەراسیونەکانی فەڕەنسا و ئەڵمانیا لە وڵاتانی ئەفغانستان و لیبیا هەندێ شەڕی سنوورداری کردووە. بەڵام ئەگەر بێتۆ شەڕی نێوان ناتۆ و ڕووسیا هەڵگیرسێت، تایگەر تانکەکانی ڕووسیا ڕاو دەکات.\nمووشەکی سپایکی ئیسرائیل (Israel’s Spike Missile)\nبۆچی چەکێکی ئیسرائیلی لە لیستی سەختامێرە کوشندەکانی ناتۆدا دانراوە؟ چونکە مووشەکی سپایک لە لایەن ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی ناتۆ و لەوانە وڵاتانی بەلجیکا، بەریتانیا، کرۆواتیا، ئەڵمانیا، ئیتالیا، هولەندا، پۆلۆنیا، پرتوگال، سلۆڤانیا و ئیسپانیا بەکار دەهێنرێت.\nمووشەکی ٣١ پاوندی سپایک مووشەکێکی دژە تانکە کە بە تیشکی فایبێر ئۆپتیک شوێنی تانکەکان دەگرێ و دوو کڵاوکەی ئامادەکراوی هەیە کە بە ڕیز دانراون و سەرەتا زرێی بەرپرچدانەوەی تانکەکە لەکار دەخات و پاشان نفوز دەکاتە نێو زرێی خۆدی تانکەکە. مووشەکی جۆراوجۆری سپایک کە جۆرەکانی کۆرت مەودا، نێوان مەودا و دوورمەودای لەبەردەستن، دەتوانن لە مەودای ٨٠٠ مەتەر تا ٨ کیلۆمەتر ئامانجەکانی خۆیان بپێکن.\nڕووسەکان ئەزموونێکی زۆریان هەیە لەوەی تانکەکانی خۆیان بخەنە بەر چەکەکانی ئیسرائیل، زۆر جاریش ئەنجامی نەخوازراوی بووە. پێکدادانی ناتۆ و ڕووسیا تاقی دەکاتەوە ئایا ئەوە هێشتا هەر وایە یان نا.\nمایکل پیک نووسەری هاوکاری ماڵپەڕی فۆریەن پالیستی (Foreign policy) و نووسەری کتێبی “شەڕ ماندووکەرە”.\nسەرچاوە: national interest


Wednesday, 03.31.2021, 23:51\nهیوادارین کارەساتێکی وەك ئەوەی شارلی ئیبدۆ نەک لە فەرەنسا بەڵکو لە هیچ کونجێکی ئەم گەردوونەدا، ڕوونەداتەوە. لەبەرئەوەی قوربانیانی ئەو کارە تیرۆریستیە لە جیاتی هەموان شەڕی میدیای ئازاد و ڕادەڕبڕینیان، بۆ کردین.. ئەوان بە پێنووس و خوێنی خۆیان وەك کچ و کوڕە گەریلاکانمان ڕووبەڕووی تاریکستانی و چەتەکانی داعش بوونەوە و لەیەك سەنگەردا تێکۆشان بۆ ئەوەی ئێمە هەموومان بەسەربەستی شەو و ڕۆژبکەینەوە.\nبەداخەوە سەرۆك ماکرۆن هەمان هەڵەی بە ئەنقەستی سەرۆك ترامپ دووبارە کردەوە. لەسەرەتادا هەریەك لە ماکرۆن و ترامپ کوردیان وەك هاوپەیمانی دژ بە چەتەکانی داعش ناساند. بە گوژمێکی باشی میدیایی و سەربازی یارمەتی و هاوکاریان پێشکەش بە کورد کرد.. لێ ئەم پرۆسەیە درێژەی نەخایاند و لە پڕدا هاوکێشەکان ئاوەژوو بوونەوە و کوردیان بە تەنیا جێهێشت. سەرۆك ترامپ تەنها لەبەر بەرژەوەندی تایبەتی خۆی پشتی کردە کورد و لە ئەفرین و گرێسپی لەتەك ڕووسیادا گڵۆپی سەوزیان بۆ ئەردۆگان و چەتەکانی هەڵکرد تا داگیرکاری خاکی کورد لە ڕۆژئاوا بکەن. ئەم ڕەفتارەی ترامپ هەموو جیهانی تووشی شۆك کرد بەگشتی و ئەندامانی دەستەی بەڕێوەبردنی سەربازی ئەمریکی لە ناوچەکە و دواتر بە خانەنشین بوونی چەند پلە باڵایەکی سەربازی و خودی (ماك گۆرك) کۆتایی هات. ئەم ئابڕوو بردنەی ئەمریکا بێ دەنگی لە شەقامی ئەمریکا شکاند و زۆربەی زۆری سیاسیەکان سەرزەنشتی ترامپیان کرد و دواتر باجی هەڵەکانی خۆی دا و جارێکی تر وەك سەرۆك هەڵنەبژێردرایەوە.\nهەفتەی ڕابردوو هەریەك لە ماکرۆن و ئەردۆگان باری ئاسایی بوونەوەیان ڕاگەیاند و یەکەمین دیاری و سوپرایزی ئەو ئاساییبوونەوەیە لەسەر کورد تاقی کرایەوە و چەندین ناوەندی کلتووری و فەرهەنگی کورد لە پاریس و چەند شارێکی تر کەوتە بەرشاڵاوی پۆلیسی فەرەنسی، خۆشبەختانە ئەم کارەی ماکرۆن وەك کارەکەی ترامپ پاڵپشتی ناوخۆیی و لەگەڵدا نەبوو، هەر زوو ڕەخنەباران کرا و ماکرۆنیان بە کەسێکی لاواز و بێ ئەرزش چواند.. ئەم کارەی ماکرۆن هیچی لەوەی ترامپ کەمتر نیە و هەمان گەمژەیی ئەم سەرۆکە نیشان ئەدا. دەنا کەس هەیە نەزانێ کە کورد شەڕ دژ بە چەتەکانی داعش و ئیسلامی تیرۆریست نەکات؟! ئەبوو هەموو جیهان ڕۆڵی کورد بەرز بنرخێنن کاتێ دێتە سەر شەڕ دژ بە تیرۆر کورد لەمێژە سەنگەری لە دژیان هەڵکەندوە و بە خوێنی گەشی کچان و کوڕانی سنگی کردۆتە قەڵغانی هەموو مرۆڤایەتی. خۆشبەختانە گەلی فەرەنسا ئەو ڕاستیە باش ئەزانن و هاوخەمی و هاوکاریان بۆ کورد و دۆزەکەی بەردەوامی پێداوە و ساردیان ناکاتەوە، زوو ئەم کارەی ماکرۆن بەرەو ڕووی گەلێکی زیندووی وەك گەلی فەرەنسی ئەبێتەوە و ئەبێ چاوەڕوانی دەرکەوتە و ئاکامەکانی،بێت.\nپەیوەندی ماکرۆن لەگەڵ کەسێکی وەك ئەردۆگان جگە لە ماڵوێرانی و هاندانی تیرۆر و ناردنی چەتەکانی بۆ فەرەنسا و بەئەنجام گەیاندنی کاری هاوشێوەی شارلی ئیبدۆ، هیچ ئەنجامێکی تری ئەرێنی لە ئاسۆوە بەدی ناکرێ، هیوادارین گەلی فەرەنسا ئەزموونی لەم شێوەیە جارێکی تر نەبیننەوە.


ترانس مێدیتاشون/ ڕامان\nخوێندکاری خوێندنی باڵای سکاندینافیا بۆ ڕاهێنانه ده‌روونیه‌کان- سوید\nشێوازو ته‌کنیکه‌کانی مێدیتاشون زۆرن که هه‌ریه‌کیان بۆ مه‌به‌ستێکی گونجاو به‌کاردێت. ترانس مێدیتاشون ڕاهێنانێکی زۆر ئاسانه که ده‌توانرێت ڕۆژی بیست خوله‌ك به به‌یانیان پێش نان خواردن و ئێواران دوای کار ته‌واوبوون بکرێت. ئه‌م ڕاهێنانه له جیهاندا زۆر بڵاوه‌و نزیکه‌ی چوار ملیۆن که‌س په‌یڕه‌وی ده‌کات.\nکردنی ئه‌م ڕاهێنانه له به‌یانیاندا تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌و که‌ڵکێکی زۆری هه‌یه بۆ ڕزگار بوون له‌و فشارانه‌ی که دروست ده‌بێت له ئاکامی پاڵکه‌وتنێکی زۆردا و بۆ توندی ماسولکه‌کانت له ماوه‌ی شه‌ودا. هه‌روه‌ها بۆ کۆکردنه‌وه‌ی ووزه بۆ به‌ئه‌نجامگه‌یاندنی چالاکیه‌کانی ڕۆژه‌که‌ت به شێوه‌یه‌کی باش.\nکردنی ئه‌م ڕاهێنانه له ئێواراندا دوای کارکردن کاریگه‌ری ده‌بێت بۆ سه‌ر ئه‌و سترێسه‌ی که له ڕۆژه‌که‌دا دووچاری بویته‌وه.\nئه‌م ڕاهێنانه له ته‌مه‌نی ده ساڵیه‌وه ده‌توانرێت په‌یڕه‌وبکرێت. شوێنێکی تایبه‌تیش پێویست نیه بۆ کردنی ئه‌م ڕاهێنانه ، تۆ ده‌توانیت له ماڵه‌وه ،له شوێنی کار یان له ناو پاس و شه‌مه‌نده‌فه‌ردا ڕاهێنانه‌که بکه‌یت به‌ڵام باشتر وایه که له‌ماڵه‌وه‌بێت.\nشێوازی ڕاهێنانه‌که به‌م شێوه‌یه :\nداده‌نیشیت به شێوه‌یه‌کی ئاڕام و پشوی ته‌واو بۆ ته‌واوی له‌شت. بهێڵه که هه‌سته‌کانت نقوم بن له و‌به‌ئاگاییه چالاکه‌ته‌وه بۆ ناو ئارامیه‌کی قوڵ که له‌وێدا بیرکردنه‌وه‌کانت سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن. تۆ هه‌وڵبده که به‌سه‌رهاتێکی خۆشت به‌بیر بێته‌وه و چێژ له‌و به‌سه‌رهاته وه‌ربگره، پاشان ئه‌و فشارو جه‌نجاڵیه‌ی له‌سه‌ر جه‌سته‌و ده‌روونت هه‌بووه وون ببێت. ئه‌گه‌ر نه‌تتوانی زاڵبیت به‌سه‌ر بیرکردنه‌وه لاوه‌کییه‌کانتدا که ناهێڵن تۆ چێژ له‌و به‌سه‌ر هاته وه‌ربگریت که خۆت دیاریت کردووه ،ئه‌وا تۆ ده‌توانیت ووشه‌یه‌ك بۆ خۆت دوباره بکه‌یته‌وه بۆ تێکدانی ئه‌و بیرکردنه‌وانه. باشتر وایه وشه‌یه‌ك بێت که مانایه‌کی ئه‌وتۆی نه‌بێت وه‌ك ووشه‌ی ( زممممم)یان (ئۆهممم) یان خۆت وشه‌یه‌کی بێمانادار بدۆزه‌ره‌وه که کورت بێت و زه‌بزه‌به‌یه‌ك دروست بکات له مێشکتاو بیرکردنه‌وه‌کانت پاك بکاته‌وه. ئه‌م ڕاهێنانه ده‌ورێکی گرنگی هه‌یه بۆ له‌ناو بردنی نیگه‌رانی و زیادکردنی بڕوا به خۆ بوون (خۆبه‌دیهێنان).\nده‌روون به‌هێزو ئاسوده‌بن


پارتى بۆ یەکێتى: تا دواى مەراسیمى سوێندخواردنى سەرۆکى هەرێم کاتمان نییە لەسەر کەرکوک گفتوگۆ بکەین\n08/06/2019 23697 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپارتى دیموکراتى کوردستان یەکێتى ئاگادار دەکاتەوە کە تا دواى مەراسیمى سوێندخواردنى سەرۆکى هەرێم کاتی ئەوەیان نییە گفتوگۆ لەسەر پرسى کەرکوک بکەن.\nبەپێى زانیارییەکانى شارپرێس کە لەسەرچاوەیەکەوە دەستیکەوتووە پارتى لەرێگاى نوێنەرى تایبەتى خۆیەوە یەکێتى نیشتیمانى کوردستانى ئاگادار کردوەتەوە" بەشداریکردن لە مەراسیمى سوێندخواردنى نێچیرڤان بارزانى وەک سەرۆکى هەرێم بابەتى گفتوگۆکردن نییە".\nپارتى بە یەکێتى راگەیاندوە"ئەگەر سەردانى شاندەکەتان بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پرسى کەرکوکە ئەوا کاتمان نییە تا دواى مەراسیمى سوێندخواردنى سەرۆکى هەرێم، ئەگەر بۆ دیدەنیش سەردان دەکەن بەخێر بێن".\nبەپێى زانیارییەکان بەهۆى ئەو وەڵامەى پارتییەوە کۆبوونەوەى سبەینێی شاندى پارتى و یەکێتى ئەنجام نادرێت.\nبەشێک لە زانیارییەکان باس لەوە دەکەن کە پارتى بە ئەنقەست نایەویت دەرگا بەرووى یەکیتیدا بکاتەوە، چونکە مەسعود بارزانى ڤیتۆى لەسەر بەشداریکردنى چەند سەرکردەیەکى یەکێتى هەیەو رایگەیاندوە، ئەگەر ئەو سەرکردانەى یەکێتى بەشدارى مەراسیمەکە بکەن ئەوا ئەو بەشدارى ناکات.\nبڕیار بوو سبەینێ کۆبوونەوەى پارتى و یەکێتى لەسەر پرسى کەرکوک و بەشداریکردن لە مەراسیمى سوێندخواردنى نێچیرڤان بارزانى بەرێوەبچێت و ئەو پرسە یەکلایی بکەنەوە.\nهەروەها بڕیاریشە رۆژى ١٠ى ئەم مانگە نێچیرڤان بارزانى لە مەراسیمێکدا لە هۆڵى سەعد عەبدوڵا سوێندى یاسایی بخوات و لە هەمان کاتدا مەسرور بارزانى بۆ پێکهێنانى حکومەت رابسپێرێت.


بەدرێژایی ئەم چەند هەیڤەی بووریی، فرە ڕۆمانم خوندەوە. دەكارم بێژم، بەرخوردی ڕۆژانەم، ڕۆمان و ڕۆماننووسەیل بی. دەوان قسان و لە من بیستن. ڕۆژی وابیی، بەتایبەت ئەو ڕۆمانانەی كە دەو ماوەیەدا بەكوردی كراون، یا هەر بە كوردی نووسراون، دەیان ڕووپەڕم خۆندووەتەوە، ئەوە نییە بڕێك جاران! بەخت یاوەرت دەبێت!\nچەند خولەكەك گوێبیستی گوتە و ئامۆژگاریی نڤیسەرێكی خودان ئەزموون، بنووسەكی قاڵبووی ڕۆژگار دەبێت، دواتر لۆ پێویستی و ئەو شتانە، سەری بازاڕ و شۆنە گشتیی و چایخانەیەل دەدەیت! گوێ قوڵاخی بەرچنەیەك قسانی بێ سەروبەر دەبێتەوە، ئەو ڕووپەڕانەم بەوكاتانە چواندوون، كە ئەو دەمانەم تیا خەرج كردوون. لێ.. كە ڕۆمانی لە ئۆكتۆبەردا كوژرام خۆندەوە، هەستم بەو كاتەیلە كرد كە بەختەكە یاوەرت دەبێت.\nناڵێم شتانێكی گەورە و بزورگت ئەفراندووە و نڤارە! وەلێ كارێكی نوێ و ستایلێكی جیاوازە، لەو كارانەی خۆت و بەر لەخۆت كراون. نازانم كاریگەریی كارەساتی ئۆكتۆبەر بوو، یان خۆشەویستیی تۆ! ئاخر من خۆم بە مرۆیەكی نەتەوەیی دەزانم و هەستی پێ دەكەم ئۆكتۆبەر، خەو و ئاواتی دەمێژینەی سەتەیەكی كوردانی خستە چاڵەوە و زامێكی بێ دەرمانیشی دەناخی من جێ هێشت. ئەو ڕۆمانە سەرەڕای هێڵە گشتییەكەی تژییە، لە سەرهات و رووداو و ڕەمز و ئایكۆن و زانیاریی، هەر چەندە وە قەوارە چووكە، وەلێ چوون دەڵێن، زێڕیش چكۆڵەیە! ڕۆمان هەن! دە هەندەی ڕووپەڕی ڕۆمانەكەی تۆی لێ دەركەی، كاریگەریی نابێت. لێت ناشارمەوە لە هەندەك شوون ڕوومەتەیلم تەڕ بوون، وە تایبەت غەریبایەتی و بێكەسی و سەرما، ئەو دەمەی هانا لۆ دایكت دەبەی!\nئاخر دەوشن، مرۆ دە كاتی تەنگانە و نەهامەتییەل، جارێكی دی مناڵ دەبێتەوە و داوای یارمەتیی لە دایك و باوكی دەكات. تەنانەت ئێژن كە مرۆ بەرەو ڕوو و نزیكیی مەرگیش دەبێتەوە، هەر هانا بۆوان دەبات. زۆرتریش ئەو دەمی تۆ وەك مەڕ، لەكاتێكدا كلارا دەڵێت: كاكم مەڕ نەبوو! ئەوی مەڕ بوو، من بووم! گریان بەرزەفتی كردبووم، لێ گوریسی ڕق و تۆڵەم ئەستوورتر دەبوون. پێویستە ئەم ڕۆمانە ڕۆشنبیران و شڕۆڤەكاران و رەخنەگران، زۆری دەسەر بڵێن، وەلێ وەكی خۆت بە زوانی كلاراوە دبێژیت: ڕۆشنبیرانی ئێمە بوێریی ئەوەیان هەیە؟


وتووێژ:لەبەرچوون - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلەبەرچوون یان لەبارچوون؟ لەنێو وتارەکەدا نووسراوە لەبارچوون کەچی سەردێڕ لەبەرچوونە. من لەبارچوون ـم بیستووە. --برووسک (لێدوان) ١٩:٠٠، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nبەڵێ من گواستمەوە. لای ئێمە وا دەڵێن. دروستەکەشی لەبەرچوونە. بەر لێرەدا یانی ثمرە. وەک بەری دار (میوە).--چالاک وتووێژ ١٩:٠٦، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nعەیبی نییە، دەستت خۆش بێت. --برووسک (لێدوان) ١٩:٠٨، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nمەسەلە ئەمەیە کاک برووسک گیان ئێمە نابێ شتەکان لەگەڵ یەک تێکەڵ بکەین. لە ھەندێک شوێن و مەڵبەند بە بەر دەڵێن بار کە چی ئەمە باش نییە. بەر دەبێتە ئەو شتەی بە عەرەبی دەڵێن ثمرة بەڵام بار دەبێتە حمولة. من ھەمیشە چاوم لەم شتانەیە و قەتم چاو لە شێوەزاری خۆم نەبووە؛ ھەر کامیان دروستتر بێ بە کاری دەھێنم. سپاس.--چالاک وتووێژ ١٩:٢٣، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nمامە چالاک قسەکەت تەواوە، بەر مادام لە ثمرة ـوە هاتووە کەواتە ئەوەی تۆ دەیڵێیت تەواوە. من تەنها یەک پێشنیار دەکەم، ڕەوانەکەر هەبێت بۆ ئەم جۆرە مەسەلانە ئیدی کێشەمان نابێت. دەنا قسەکەی تۆ ١٠٠% تەواوە. هەبژیت --برووسک (لێدوان) ١٩:٣٧، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nخۆی یەک شت هەبوو من بیرم لێ دەکردەوە، من وام دانا بار = Status، Situation یان دۆخ یان حالة، وضع--- کەواتە لە بار چوون = کاتێک کۆرپە لەدۆخەکەی لادەدات، بەڵام هێشتاکە ثمرة + چوون ڕاستترە و موقنیعترە. بۆچوونەکەی تۆ درووستە و بێ کێشەیە. هەربژیت و من لەدڵسۆزیی تۆ دڵنیاترم وەک لەهی خۆم. --برووسک (لێدوان) ١٩:٤١، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nئێستا ئێمە زیاتر بەم شتەی فەرمووت دەڵێین بوار. بەڵام من بۆچۆنێکی تریشم ھەیە. بەر جاروبار بە مانای لەشی مرۆڤیشە، بۆ نموونە لەبەرکردن: ئەو کراسە لە بەر کە! لێرەدا دەتوانێ ئەم مانایەشی ھەیە؛ لەبەرچوون: لە لەش چوون (کەمێکی بیر لێ کردنەوە دەوێ). بەڵام بۆچۆنی یەکەم زیاتر لە ڕاستی نزیکە.--چالاک وتووێژ ١٩:٥٤، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nدرووستە خاڵە چالاک. وەک وتت یەکەمیان لەجێی خۆیەتی. --برووسک (لێدوان) ٢٠:٢٩، ٣ی شوباتی ٢٠١٤ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:لەبەرچوون&oldid=395815»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٢٩ی ٣ی شوباتی ٢٠١٤ نوێ کراوەتەوە.


بۆ ئەوەی رەنگەکان لەرێگەی جیهانبینی لاوانەوە تێکەڵبکرێن و نیگاری نوێی لێ بێتە بەرهەم، خەڵاتەکانی روانگە ٢٠٢٠ دەرفەت بۆ لاوانی نیگارکێش دەڕەخسێنێت تاوەکو بەرهەمەکانیان بناسێنن و پەرە بە توانای وێنەکێشانیان بدەن.\nدەبێت کارە هونەرییەکە بەرهەمی ساڵی ٢٠٢٠ بێت.\nبەشدار بوو دەبێت بە تەنها یەک تابلۆ بەشداری بکات.\nبەشداربوو ئازادە چ جۆرە شێوازێک کار بکات لە دەربرینی واقیعی کۆمەڵایەتی و مرۆڤایەتیدا، لە نێوان مێژوو و دابو و نەریت و گۆڕانکاریەکانی هاوچەرخدا. بەشێوازێک بێت داهێنانی هونەری، تایبەتمەندی کەسایەتی و راستگۆیی خۆی تیدا بنوێنێت.\nبەشداربوو لەگەڵ تابلۆکە دەبێت روونکردنەوەیەک سەبارەت بە کارەکەی پێشکەش بکات.\nبەهیچ شێوەیەک لەسەر تابلۆکە واژوو ناکرێت بەڵكو دەبێت لە دیوەی پشتەوەی ناو تابلۆکە واژوو بکرێت.\nتابلۆکە دەبێت کاری دەستی بەشداربوو خۆی بێت و هاوکاری لە هیچ کەسانێک وەرنەگرتبێت.\nهیچ کارێکی کۆپی و لاسایی کردنەوە وەرناگیرێت.\nبەشداربوو سەربەستە لە دەستنیشانکردنی قەبارەی تابلۆکە.\nبه‌شداربوو ئازاده به چ جۆره ته‌كنیكێك كاره‌كه‌ى ئه‌نجام ده‌دات و له‌سه‌ر چ جۆره ماتریاڵێك كارده‌كات.\nدەبێ بەرهەمەکە بگەیەندرێتە یەکێک لە ئۆفیسەکانی دەزگای روانگە بەم ناونیشانانەى کە لەخوارەوە ئاماژەیان پێکراوە.


راگەیاندنی کۆمەڵە سەبارەت بە هێرشی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک ڕاگەیاندن راگەیاندنی کۆمەڵە سەبارەت بە هێرشی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان\nراگەیاندنی کۆمەڵە سەبارەت بە هێرشی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان\nرۆژی 25ی مانگی ئەگۆست سوپای توركیا بە تانك‌و چەكی قورس و بە بیانوی شەڕی داعش هێرشی بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان دەستپێكرد‌و بە بۆردومانی شاری جەرابلوس و دەوروبەری دەیان هاوڵاتی كوردیان شەهید كرد.\nكۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان ئەم لەشكركێشییەی سوپای توركیا مەحكوم دەكات‌و هێرش بۆ سەر شاری جەرابلوس‌و كۆمەڵكوژی خەڵكی ناوچەكە بەكارێكی نامرۆڤانە‌و ناڕەوا دەزانێت كە بە زیانی پێوەندیی گەلی كورد و توركە. ئێمە خوازیاری كشانەوەی هەرچی زووتری سوپای توركیا لە رۆژئاوای كوردستانین و هاوكات داوا دەكەین پەیەدە بە زووترین كات پێوەندی خۆی لەگەڵ هێزە كوردیەكان باش بكات و هەول بدەن بۆ یەكگرتوییەكی نەتەوەیی.\nهێرشی توركیا بۆ سەر جەرابلوس لە قازانجی بەرەی شەڕ لەگەڵ تیرۆریستانی داعش نیە، بەڵكو بۆ لێدانە لە ئەزمونی خەباتی خەڵكی رۆژئاوای كوردستان‌و پەیڕەوكردنی سیاسەتی هاوبەشی توركیایە لەگەڵ ئێران‌و ڕوسیە و سوریا دژ بە گەلی كورد.\nئێمە پشتیوانی خۆمان لە هێزەكانی بەرگریكاری ڕۆژئاوی كوردستان دەردەبڕین و ئامادەی هەرچەشنە هاوكاریی‌و یارمەتییەكین و دڵنیاشین پیلانی دوژمنانی كورد دژ بە رۆژئاوای كوردستان سەرناگرێت‌و لەبەرامبەر گیانفیدایی خەڵكی ڕۆژئاوای كوردستان شكست دێنێ.\nداوا دەكەین بە فەوری ئاگربەس بكرێ و هێرش بۆ سەر شەڕڤانان و خەڵكی سڤیل رابگیرێت.\nكومیتەی ناوەندیی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان\n1ی سێپتامبری 2016\nبابەتی پێشووڕاگەیاندنی کۆمەڵە بۆ مەرگی بەیان شەفیعی\nبابەتی دواترراگەیاندنی كۆمەڵە.. بەرز‌و بەڕێزبێت یادی هاوڕێ سدیقی كەمانگەر


ترەمپ چۆن و كەی دوور دەخرێتەوە؟\nدۆناڵد ترەمپ، شەوی ڕابردوو ڕایگەیاند كە تەواوی پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەی 25-7 لەگەڵ سەرۆكی ئۆكرانیادا، بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ لە تیڤییەوە بڵاو دەكاتەوە، ئاماژەی بۆ ئەوە كرد كە هیچ هەڵەیەكی نەكردووە و ناتوانن دووری بخەنەوە.\n- سەرەتای كێشەكەی ترەمپ:\nڕۆژی 25-7 ترەمپ لە ڕیگای تەلەفۆنی كۆشكی سپییەوە، پەیوەندی بە زیلنسكی سەرۆكی ئۆكرانیاوە دەكات و پێی ڕادەگەیەنێت ئەگەر دۆسیەی گەندەڵیی جۆبایدنی كاندیدی سەرۆكایەتی دیموكراتەكان هەڵبداتەوە و زانیاریایی پێ بدات، ئەوا فەرمان دەكات بە پەنتاگۆن لە ڕووی سەربازییەوە هاوكاریی ئۆكرانیا بكەن.\nئەو دۆسیەی ترەمپ داوای لە سەرۆكی ئۆكرانیا كردبوو زیندووی بكاتەوە، مێژووەكەی بۆ ساڵی (٢٠١٦-٢٠١٧) دەگەڕێتەوە كە هۆنتەر بایدنی كوڕی جۆبایدن كە ئەندامی ئەنجوومەنی بەڕێوبردنی كۆمپانیای گشتیی غازی ئۆكرانیایە، تۆمەتبار كرابوو بە فێڵكردن و گەندەڵی و وەرگرتنی بەرتیل، بەڵام بەهۆی نەبوونی بەڵگەوە ساڵی ٢٠١٧ داواكاری گشتیی ئۆكرانیا دۆسیەكەی بایدنی داخست.\nبەڵام ترەمپ لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەیدا داوای زیندووكردنەوەی ئەو دۆسیەی لە سەرۆكی ئۆكرانیا كردبوو بە نهێنی. دوای چەند هەفتەیەك لەلایەن ئادەم شێفی سەرۆكی لیژنەی هەواڵگریی ئەنجوومەنی نوێنەرانەوە، ناوەڕۆكی پەیوەندییە تەلەفۆنییەكە ئاشكرا كراو و ترەمپیان بە پیشێلكاریی گەورەی دەستووری و خیانەتی نیشتمانی تۆمەتبار كرد.\nدوابەدوای زنجیرەیەك كۆبوونەوە و لێكۆڵینەوە، دواتر دوێنێ ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمەریكا بە زۆرینەی دەنگ یاسای لێپێچینەوە و دادگایی كردن و دواتر لە كار دورخستنەوەی ترەمپی پەسەند كرد، ئەگەر تۆمەتەكەی بەسەردا ساغ ببێتەوە.\nبڕیاریشە ڕۆژی حەوتی ئەم مانگە، جۆن بۆڵتنی ڕاوێژكاری پێشووی ئاسایشی نیشتمانیی ئەمەریكا، لە ئەنجوومەنی نوێنەران ئامادە بێت بۆ شاهێدیدان لەسەر ترەمپ، كە شاهێدیدانەكەی بۆڵتن یەكلایكەرەوە دەبێت و كاریگەریی لەسەر كۆنگرێسمانە كۆمارییەكان دەبێت، چونكە بۆڵتن خۆی یەكێكە لە سەركردە بەهێز و خاوەن نفوزەكانی كۆمارییەكان.\nدوای شاهێدیدانەكەی بۆڵتن لە ڕۆژی ١٠ ئەم مانگەدا بە فەرمی ئەنجوومەنی نوێنەران لیژینەی هەواڵگریی كۆنگرێس (ئەنجومەنی نوێنەران) ڕادەسپێرێ بۆ دەستپێكردنی لێكۆڵینەوەكان و سەلماندنی بەڵگەكانی تێوەگلانی ترەمپ.\nشێوازیی دادگاییكردنی سەرۆكی ئەمەریكا:\n١- سەرەتا دوای دەرچوونی یاساكە، لیژنەی هەواڵگریی ئەنجوومەنی نوێنەران ڕادەسپێردرێ بۆ لێكۆڵینەوە و دواتر ڕاپۆرتی خۆی ئامادە دەكات، دواتر ئەنجوومەنی نوێنەران بە زۆرینەی دەنگ (٥٠+١) تۆمەت ئاراستەی ترەمپ دەكەن.\n٢- دوای تۆمەتباركردنی فەرمیی ترەمپ بە خیانەت و پێشێلكاریی دەستوور و ئاسانكاری و هێنانی دەستی دەرەكی بۆ دەستێوەردان لە هەڵبژاردنی ئەمەریكادا، دۆسیەكە ڕەوانەی ئەنجوومەنی پیران دەكرێت بۆ ئەوەی دادگاییكردنی كۆتایی ترەمپ دەست پێ بكات.\nئەوكات لە ئەنجوومەنی پیران ئەگەر دوو لەسەر سێی ئەنجوومەنەكە (٦٦+١) دەنگیان بە دوورخستنەوەی ترەمپ دا، ئەوا ترەمپ دوور دەخرێتەوە و مایك پێنسی جێگری جێگەی دەگرێتەوە تا هەڵبژاردنی ساڵی داهاتوو.\n- ترەمپ چۆن لە داوی پێشووتر ڕزگاری بوو؟\nپێشتر ترەمپ ئەزموونی هاوشێوەی هەبووە. لە كاتی هەڵبژاردنە سەرۆكایەتییەكەی ساڵی ٢٠١٦ ئیمەیڵی تایبەتی هیلاری كلینتن هاككرا و سەدان ئیمەیڵی هیلاری بڵاوكرانەوە كە بە شێوەكی نایاسایی ئیمەیلی تایبەتی خۆی بۆ كاروباری حكوومی بەكار هێنابوو، بەوەش هیلاری لە هەڵبژاردندا دۆڕا.\nدوای زیاتر لە ساڵێك، ڕووسیا بەوە تۆمەتبار كرا كە لەسەر داوای ترەمپ ئیمەیڵەكەی هاككردووە و دەستێوەردانی لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی ئەمەریكادا كردووە لە بەرژەوەندی ترەمپ. كۆنگرێس بۆ ئەو مەبەستە لیژینەیەكی لێكۆڵینەوەی تایبەتی بە سەرۆكایەتیی ڕۆبەرت مۆلەر پێكهێنا بۆ لێكۆڵینەوە لە دۆسیەكە.\nدوای زیاتر لە ساڵێك لێكۆڵینەوە، مۆلەر ڕاپۆرتی كۆتایی پێشكەشی وەزارەتی داد كرد، بەڵام ترەمپ بە بەكارهێنانی دەسەڵاتی سەرۆكایەتی، ڕێگربوو لەوەی تەواوی ڕاپۆرڕەكەی مۆلەر پێشكەشی كۆنگرێس بكرێت، بەوەش ئەو هەوڵەی لە كار دوورخستنەوەی ڕاگرت.


هەڵبژاردن لە ئێران،دەوری خەڵك و پاڵێوراوی دەسەڵات! – ماڵپەڕی ئەڵتەرناتیڤی شورایی\nهەڵبژاردن لە ئێران،دەوری خەڵك و پاڵێوراوی دەسەڵات!\nOn حوزەیران 6, 2021\nمێژووی هەڵبژاردن لە ئێران دەگەرێتەوە بۆ 14ی گەلاوێژی 1285ی هەتاوی و سەردەمی موزەفەرەدین شای قاجار. لە سەردەمی ناوبراو دا شۆرشی مەشروتیەت دەستی پێ كرد و ئەنجامی ئەو شۆرشەیش پێكهێنانی حكومەتی مەشروتە بوو و یەكەم هەڵبژاردنیش بە فشاری ئەوان و فەرمانی شا ئەنجام درا.\nموزەفەرەدین شا لە فەرمانەكەی بۆ دەستبەركار بوونی كاری مەجلیسی میللی چەند مەرجێكی داناو رایگەیاند كە نوێنەرانی مەجلیس دەبێ:\nتوانای خوێندن، نوسین و قسەكردن بە زمانی فارسیان هەبێ و پێك بێن لە چینە تایبەتەكانی كۆمەڵگەی ئێران وەكوو شازادەكانی قاجار، ئاخوندەكان، دەوڵەمەند، تاجیر، خاوەن زەوی و دەسترۆیشتووەكان. لەو هەڵبژاردنەیشدا تەنیا كەسانێكیش دەیانتوانی دەنگ بدەن كە مولك و ماڵیان بە ئەندازەی 1000 تمەن یان دوكاندارێك كە داهاتی زیاتر لە داهاتی گەرەكێك بووبێ. هەژار، حەماڵ و وشتروان نەیادەتوانی بەشداری لە دەنگداندا بكەن. بەشدارانی دەنگدان پێویست بوو 25 ساڵ بن و خۆ بە خزمەتكاری ئێران بزانن و ژنیش مافی دەنگدانی نەبوو.\nلە مەجلیسی یەكەمدا تاران 60 نوێنەر و ئیالەتەكانیش 96 نوێنەریان هەبوو. كە ئەم قانوونانە لە 1287، 1288 و 1290دا گۆرانی بەسەر هات و ئیسلاحات و چاكسازی تێدا كرا.\nلەدوای قاجار و بە دەسەڵاتگەیشتنی پەهلەوی ئەم یاسا و رێسایانە هەر بەو شێوەیە كاریان پێكرا و هەڵبژاردن لە ژێر چاودێری پاشاكاندا و بە شێوەی شكڵی بەرێوەدەچوون. بەڵام لە دوای بەدەسەڵات گەیشتنی محەمەد رەزاشای پەهلەوی لە ساڵی 1341ی هەتاویدا قانوونی ئەنجومەنەكانی ئیالەتی و ئەنجومەنی وەڵات پەسەند كرا و بۆ یەكەم جار مافی دەنگدان بە ژنان درا. كە لە دوای ئەم چاكسازیە ئاخوندەكانی قوم دژی وێستانەوە و توندوتیژیەكی زۆریان كرد، بەڵام لە كۆتاییدا جێبەجێ كرا.\nهەڵبژاردن لە ئێران بە هاتنەسەر كاری رژیمی ئاخوندی چووە قۆناغێكی دیكە، وێڕای ئەوەی كە هەڵبژاردنەكان لە ئێران بە هەر دوو جۆری راستەوخۆ و ناراستەوخۆ بەرێوەدەچوون بەڵام بەهۆی شەرت و مەرجە سەخت و توندەكان و هێژموونی زاڵی خومەینی بەسەر ئیرادەی خەڵك و دەسەڵاتی بەرێوەبەری وەڵات، بە تایبەتی تر دانانی وەلی فەقیە لە سەروو هەموو دەزگا گرینگەكانی وەڵات و گێڕانەوەی هەموو دەسەڵاتەكان چ راستەوخۆ و چ ناراستەوخۆ بۆ وەلی فەقیە، هەڵبژاردنەكانی ئەوندەی دیكە لە ناوەرۆكدا بەتاڵ و پێچەوانە كردەوە لەگەڵ فەلسەفەی هەڵبژاردنی ئازاد و ستاندارد و خەڵك سالاردا.\nبۆ وێنە لە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی ویلایەتی فەقیهدا، سەرۆك كۆمار كە سەرۆكی دەزگای بەرێوەبەریە و بە قسە راستەوخۆ لەلایەن خەڵكەوە هەڵدەبژێردرێ، دەبێ پاڵێوراوەكەی لە فیلتەری شۆرای نیگابان دەرچێ، كە دامەزراوەیەكە بۆ چاودێری دامودوزگاكانی بەرێوەبەری و قانووندانان و بەرپرسەكەی راستوخۆ لەلایەن رێبەری دەسەڵاتەوە دیاری دەكرێ. لە دوای دیاری كرانی سەرۆككۆماریش بەشێكی گرینگی وەزارەت و ئەندامانی كابینەی حكومەت دەبێ بە چاودێری و تەئیدی شەخسی رێبەرەوە داندرێن و سەرۆككۆمار توانای گۆڕین و دانانی كەسێكی دیكەی لەو وەزارەتانەدا نیە. راستی و دروستی ئەم بابەتە لە كاتی سەرۆككۆماری ئەحمەدینژادا روویدا لە دوای ئەوەی ناوبراو بریاری وەلانانی وەزیری ئیتلاعاتی دەركرد، بە رازی نەبوونی خامنەیی سەرۆككۆمار نەیتوانی دەست لە وەزیر بدات و بە ناچار 11 رۆژ لە ماڵەوە مانی گرت.مێژووی هەڵبژاردن لە ئێران دەگەرێتەوە بۆ 14ی گەلاوێژی 1285ی هەتاوی و سەردەمی موزەفەرەدین شای قاجار. لە سەردەمیمێژووی هەڵبژاردن لە ئێران دەگەرێتەوە بۆ 14ی گەلاوێژی 1285ی هەتاوی و سەردەمی موزەفەرەدین شای قاجار. لە سەردەمی\nئەو پرۆسە و بەربەستانەش بۆ دەزگای یاسا دانانی رژیمیش هەیە، ئەوانەی خۆیان دەپاڵێون بۆ مەجلیس پێویستە شۆرای نیگابان تەئیدیان بكات و بریار و پەسەندكراوەكانی مەجلیس دەبێ لەلایەن شۆرای نیگابانەوە تەئید بكرێن.\nلەلایەكی دیكەوە ئەو میكانیزم و مەرجانەی بۆ خۆ پاڵاوتن بۆ جومگە گرینگەكانی رژیم داندراوە، 42 ساڵە بەشێكی زۆری نەتەوە و دین و مەزهەبەكانی ئێران بە پێی قانوون رێگە و مافیان پێ نادرێ و بەربەستی زۆریان دەخرێتە بەردەم و لە گەیشتن بە پۆستە سەرەكی و كلیدیەكان بێ بەش دەكرێن.\nبەم خوێندنەوەو پێناسەی بۆ هەڵبژاردنەكانی ئێران كرا، رژیمی سیاسی ئێستای ئێران چ قازانجێك لە بەرێوەبردنی هەڵبژاردن دەكات و مەبەستی لەم هەنگاوە پڕ هەزینەیە چیە؟\nرژیمی سیاسی ئێستای ئێران بەو شكڵەی كە دارێژراوە دەسەڵاتێكی دیكتاتۆریە بەڵام دیكتاتۆرێك كە جیایە لە سیستەمە دیكتاتۆرەكانی سەردەمی خۆی. ئەم دەسەڵاتە سیستەمێكی دیكتاتۆری زۆر پێچەڵاوپێچەكە كە تیایدا نیشانەكانی دیموكراسی بە شێوەی فورمالیتە بەرێوە دەبرێن و بانگەشەی ئەوە دەكرێ كە هەڵبژاردن بۆ دەسەڵاتی سیاسی گرینگە و مڵملانێی تێدایە بەڵام لە ئەنجامدا هەموو دەسەڵاتەكان بۆ یەك كەس دەگەرێتەوە ئەویش وەلی فەقیە كە هەم پشتیوانەیەكی رۆحیان بۆ دروست كردووە هەم پشتیوانەیەكی قانوونی. لە دەسەڵاتی ویلایەتی فەقیه دا بۆیە بۆ پرۆسەی هەڵبژاردن هەزینە دەكرێ بۆ ئەوەی خەڵك دەنگ بدات بەو كەسە دەستەبژێرانەی وەلی فەقیه، بۆ ئەوەی بۆ چوار یان لانی زۆری 8 ساڵ ئەوەی وەلی فەقیە بە قازانج و پێویستی دەزانێ جێبەجێی بكەن، نەك ئەوەی خەڵك پێویستیەتی و ئەولەویتە لایان.\nلەم دەسەڵاتەدا خەڵك مێعیار و ئەساس نین وە هەر وەكوو لە پێشدا ئیشارەی پێدرا بەپێی قانوون تەنیا كۆمەڵێكی كەم لە دەسەڵاتداران و نزیكەكانی وەلی فەقیە لە فیلتەری شۆرای نیگابان دەرچن بۆ پۆستە سەرەكیەكان، هەر بەپێی قانوون بەشێكی زۆری خەڵكی ئێران لەبەر جیایی دین، مەزهەب و نەتەوە، هەروەها لەبەر ئەو جیاكاریەی بۆ ژنان و ئەوانەی باوەڕی قووڵیان بە بنەماكانی سیستەمی وەلی فەقیە نەبێ لە خۆ پاڵاوتن بێ بەش دەكرێن. لە دەسەڵاتی ئاخونداندا خەڵك تەنیا لە رۆژی دەنگداندا پێویستە بۆ ئەوەی رێژە و ژمارەی بەشداری جەماوەر لە بەردەم سەندوقەكانی دەنگدان بكرێتە دەرفەتێك هەتا نیزامی سیاسی ژێستی خۆی روو بە دەرەوە و كۆمەڵگەی نێونەتەوەیی پێوە بگرێ و دسەڵاتەكەی بە هەڵێژردراو و نوێنەری گەل نیشان بدات.\nوابڕیارە رۆژی هەینی 28ی جۆزەردانی 1400ی هەتاوی، دەسەڵاتی ویلایەتی فەقیە شانۆی هەڵبژاردنەكانی دەورەی 6ی شۆرای شار و دێكان و دەورەی 13ی سەرۆككۆماری خۆی بەرێوەدەبات. بۆ ئەو مەبەستە ژمارەیەكی بەچاو لە كەسانی سەر بە دەسەڵاتە چوونە وەزارەتی ناوخۆ و خۆیان ناونووس كرد، شۆرای نیگابان تەنیا حەوت كەسی لە مۆرە هەرە گوێڕایەڵ و گوێلەمستەكانی وەلی فەقیهی بۆ ئەو دەورەی شانۆگەری هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری تەئید كرد كە بریتین لە ئاخوند ئیبراهیمی رەییسی سەرۆكی دەزگای قەزایی رژیم و ئەندامی هەیئەتی مەرگ و قاتڵی بەندییە سیاسیەكان، پاسدار موحسینی رەزایی فەرماندەی پێشووی سوپای پاسداران و سكرتێری كۆڕی لێكدانەوەی قارانجەكانی رژیم، سەعید جەلیلی نوێنەری خامنەیی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی رژیم، شۆرای هیدایەتی سیاسەتی دەرەوە و ئەندامی كۆڕی لێكدانەوەی قازانجەكانی رژیم، عەلیرەزا زاكانی سەرۆكی ناوەندی لێكۆڵینەوەی مەجلیسی رژیم، ئەندامی هەیئەتی زانستی زانستگای علومی پزیشكی تاران، سەرۆكی پێشووی رێكخراوی بەسیجی خوێندكاری، ئەندامی ئەنجومەنی بەرزی مانگی سوور و چەندین دەورە نوێنەری مەجلیس بووە. ناوبراو بۆ دەورەكانی ساڵی 1392 و 1396ی سەرۆككۆماری لەلایەن شۆرای نیگابانەوە رەت كرابوویەوە. موحسین مێهر عەلیزادە سەرۆكی فیدراسیۆنی نێونەتەوەیی وەرزشی زۆرخانەیی و ئەندامی هەیئەتی بەرێوەبەری رێكخراوی ناوچەی ئازادی كیش و سەرۆكی هەیئەتی بەرێوەبەری شیركەتی موهەندیسی پەرەپێدانی ئاوی ئاسیایە. لە كاتی خاتەمی دا جێگری سەرۆككۆمار و سەرۆكی رێكخراوی وەرزش بووە. نابراو بۆ ساڵی 1394 خۆی بۆ مەجلیس پاڵاوت كە لەلایەن شۆرای نیگابانەوە رەت كرایەوە. عەبدولناسری هیمەتی سەرۆكی بانكی ناوەندی رژیمە و پێشتر لە رێكخراوی دەنگ و رەنگی رژیمدا بەرپرسی بەشی هەواڵ بووە. هەروەها سەرۆكی بیمەی ناوەندی رژیم، بانكی سینا، بانكی میللی و نوێنەری كابینەی حەسەنی رۆحانی لە كومیتەی ئابووری شۆرای بەرزی ئاسایشی نەتەوەیی رژیم بووە.\nسەید ئەمیرحوسەین قازی زادەی هاشمی نوێنەری مەجلیس لە دەورەكانی هەشت، نۆ، دە و یازدە بووە.\nهەروەها بۆ ئەم دەورەی سەرۆككۆماری رژیم شۆرای نیگابان كۆمەڵێك كەسی وەكوو مەحمودی ئەحمەدی نژاد سەرۆككۆماری پێشوو، عەلی لاریجانی سەرۆكی پێشووی مەجلیس و ئیسحاق جەهانگیری جێگری یەكەمی حەسەنی رۆحانی رەت كردەوە. ئەمەش كاردانەوەی جیاجیا و توندی لێ كەوتەوەو ئەو كەسانە بەتایبەت ئەحمەدی نژاد، حەسەنی رۆحانی و حەسەنی خومەینی كوڕەزای خومەینی دامەزرێنەری رژیم، رەخنەیان لەو بریارانەی شۆرای نیگابان گرت.\nبە رای من چاوەروان كراوبوو كە رژیم زیاتر لە رابردوو هەوڵی داخراوەیی و یەكدەستی دەسەڵاتەكەی دەدا بەتایبەت لە ئێستادا كە خامنەیی مەرگی نزیكە و بابەتی جێدار و كونترۆڵی دۆخی دەسەڵاتی پڕ لە كێشە و ئاڵۆزی ئێرانی لە بەردەمدایە. ئەمەش وای لە خامنەیی كردووە هەموو هەوڵێك بدا بۆ زیاتر یەكدەست كردنی دەسەڵاتەكەی و تەسویە حیسابی ئەوانەی بەجۆرێك مەترسی لێیان هەیە. هەر بۆیە ناوبراو وێڕای ترسی لە بەشداری نەكردنی خەڵك و دابەزینی رێژەی بەشداری خەڵكو كاردانەوەكانی، هەوڵی ئەوە دەدات یەكێك لەو كەسانەی تەئید كراون بكاتە سەرۆككۆمار و لەو رێگەوە وەزعەكە روو بە دەرەوە بە ئاسایی و لەناوخۆیش كونترۆڵ بكات و بەبێ گرێ و گۆڵێكی ئەوتۆ ئاسانكاری بۆ بە دەسەڵات گەیشتنی جێدارەكەی بكا. ئەمەیش وای كردووە بەشێكی زۆر پێیان وابێ باشترین بژاردەی خامنەیی بۆ سەرۆككۆماری ئاخوند رەئیسیە! بە ڕای من ئەوەی ئێستا روو دەدا سیناریۆی بەیتی رێبەری و ژووری فكری سپای پاسدارانە كە رەئیسی وا نیشان بدرێ كە لەم دۆخەدا تەنیا كەسە بتوانێ لەنگەرێك لە باری لاری وەلی فەقیە بگرێ و سوپەری بەڵاگێڕەوە بێ بۆی. هاوكات لەلایەن بەشێك لە دامودەزگاكانی دەسەڵات هەوڵ دەدرێ وا نیشان بدرێ رەئیسی جێداری خامنەییە. ئەم جۆرە یاركردنە بە رەئیسی دەتوانێ ئەو دەرنجامە بدا بە دەستەوە كە ناوبراو تەنیا شانۆگەریەكان بۆ خامنەیی خۆش دەكات و لەم شەڕ و ملبەملەی نێو دەسەڵات خۆی دەكاتە پردەباز بۆ جێداری خامنەیی. لەلایەكی دیكە خامنەیی و بەیتی رێبەری رژیم لە هەموو كەس باشتر لەو راستیە حاڵین كە هەر كەس لەلایەن ئەوانەوە پشتیوانی بكرێ نەك هەر خەڵك بەڵكوو لەلایەن بەشێكی بەرچاو لە لایەنگرانی رژیمیشەوە رەت دەكرێتەوەو دەنگی پێ نادرێ. بەم پێیە هێنانە پێشەوەی ناوبراو بۆ نێو شانۆگەری هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری لەلایەك بۆ دروست كردنی رقابەت لە نێوان مۆرە دەستەبژێرەكانی ئەمجارەی وەلی فەقیه و خۆش كردنی كورەی هەڵبژاردنە و بەو جۆرە خەڵك هانبەدەن بۆ بەشداری كردن و لەلایەكی دیكە ئەو تێگەیشتنە لای خەڵكی ئێران دروست بكەن كە ئەگەر بەشداری نەكەن لەو هەڵبژاردنەدا ئەوە خامنەیی و بەیتی رێبەری ئیبراهیمی رەئیسی دەكەنە سەرۆككۆمار. بەڵام لە راستیدا بەهۆی ئەوەی رەئیسی مێژوویەكی دوور و درێژی لە سێدارە و كوشتاری بەندكراوانی سیاسی ئێراندا هەیە و روو بە دەرەوە كەسێكی بێزراوە، هەروەها لەو دۆخەدا كە رژیم پشتی لە ژێر باری گرانی ئابڵوقە ئابووری و سیاسەكان چەماوە، ناوبراو ناتوانێ مۆرە و سەرۆككۆمارێكی باش بۆ بەرنامەكانی خامنەیی روو بە دەرەوە و لە ناوخۆی دەسەڵاتیش بێ. كاردانەوەو موخالیفەتەكان بەم هەنگاوەی خامنەیی بۆ بەرتەسكردنەوەی زیاتری ئاڵقەی لایەنگران و كەسانی خۆی، رۆژ لە دوای رۆژ زیاتر دەبێ، لە كاتێكدا ئەگەر ئیبراهیمی رەئیسی بكرێتە سەرۆككۆمار كێشەو بەریەككەوتنی نێوخۆی دەسەڵات زۆرتر بێتەوە. لەلایەكی خامنەیی كێشەی دانانی جێداری خۆی هەیە و بە لەبەرچاوگرتنی دۆخی ئێستای خانەوادەی خومەینی، مەترسی لە پەراوێزكەوتن و داهاتوویی خانەوادەكەی و بەتایبەتی موجتەبای كوڕی هەیە هەر بۆیە خامنەیی چەند ساڵێكە كار بۆ ئەوە دەكا موجتەبای كوڕی وەلی فەقیهی داهاتووی رژیم بێ.\nبە رای من دۆخی موحسینی رەزایی وەك بەرپرسی پێشووی سوپای پاسداران و تاوان و جینایەتەكانی ناوبراو لە ناوخۆی ئێران و تاوانباركرانی بە تێوەگلانی لە تیرۆری نەیاران و موخالیفانی رژیم لە دەرەوەی وەڵات، ناتوانێ بژاردەی خامنەیی بێ بۆ ئەو پۆستە. هەروەها لە بەربێژێرەكانی ئەمجارەی خامنەیی بۆ پۆستی سەرۆككۆماری ئەو كەسەی خامنەیی دەكرێ سەرمایەگوزاری لەسەر كردبێ سەعیدی جەلیلیە. بەهۆی ئەوەی ناوبراو یەكێك لە كەسە نزیك و باوەڕپێكراوەكانی خامنەیی و نوێنەری ناوبراو بووە لە بەشێكی بەرچاو لە دەزگا گرینگ و كاریەگەرەكانی دەسەڵات و ئەزموونی باشی لە دیپلۆماسیەت و دوونیای دەرەوە هەیە.\nبەڵام ئەوەی لە كۆتاییدا پێویست بگوترێ ئەو خاڵەیە كە لە دوای 115 ساڵ لەبەرێوەچوونی هەڵبژاردن لە ئێران، خەڵكی ئەو وەڵاتە تا ئێستا نەیتوانیوە بە هەڵبژاردن دەوری هەبێ لە بریاری سیاسی وەڵاتدا بەتایبەت تا دێ پرۆسەی هەڵبژاردن بێ نارۆك و بێ بنەماتر دەكرێ. هەر بۆیە باشترین پژاردە بۆ خەڵكی كوردستان و ئێران بایكوت و تەحریمی جیددی و كاریگەری شانۆگەری هەڵبژاردنی 28ی جۆزەردانە. چوونكە بە بایكوت و تەحریمی ئەو سیرك و شانۆیە، رژیم ئەو كارتەی بە دەستەوە نابێ كە بڵێ نوێنەر و هەڵبژێدراوی خەڵكن بەپێچەوانەوە نامەشروعیەتی ئەو دەسەڵاتە دەردەكەوێ. بەڵام بژاردەی بایكوت و تەحریم كۆتایی كاری ئەو دەسەڵاتە نیە بەڵكوو پێویستە ئاگری خەبات و راپەرینی جەماوەری لە ئێران زیاتر نێڵ بدەین و هەموو خەڵكی ئێران بە تێكڕای چین و تووێژەكانەوە هەنگاوەكان بەرەو روخان و لەناوچوەونی دەسەڵاتی دیكتاتۆر و گەندەڵی ئاخوندی، چڕتر بكەنەوە.


درەوشانەوەی بۆق لە کاتی خواردنی ئەستێرۆکدا | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nپووشپەڕ ۱۵, ۲۷۱۸ پووشپەڕ ۱۸, ۲۷۱۸ Hojan تەندروستی و زیندەورناسی, هەواڵ و زانیاری 0\nدرەوشانەوەی بۆق لە کاتی خواردنی ئەستێرۆکدا\nئەو ڤیدیۆیە کە بە مۆبایل گیراوە، چەند ڕۆژە سەرنجی زۆری بە لای خۆیدا ڕاکێشاوە. لە ڤیدیۆکەدا بۆقێکی بچوک ئەستێرۆکێک قوت دەدات.\nدوای ئەوەی بۆقەکە، ئەستێرۆکەکە قووت دەدات بە ساخی دەمێنێتەوە. ئەوەش سەرسووڕهێنەرە! چونکە زۆربەی جۆرەکانی ئەستێرۆک مادەیەکی کیمیاییان هەیە کە بۆ نێچیرڤانەکانیان مەترسیدارە.\nئەستێرۆک ئەو ڕووناکییە لە پێواژۆیەکدا کە بە زیندەدرەوشانەوە ناسراوە، بەرهەم دەهێنێت. ئەم کارەش لە ڕێگەی ئەندامەکانی لەناو سکیدا ئەنجام دەدات. ئەو ئەندامانە ماددەیەکی کیمیایی بە ناوی لوسیفێرین لە خۆیاندا هەڵدەگرن. بە بەرکەوتنی ئۆکسیجێن لەو ماددەیە کارلێکێکی کیمیایی ڕوودەدات کە ڕووناکی بەرهەم دێت.\nیەکێک لە کەڵکەکانی ئەم درەوشانەوەیە ئەوەیە کە بە نەخشێکی تایبەتی ڕووناکی جووتەکانیان دەدۆزنەوە و پێیان دەڵێن کە بۆ یەکتر گونجاون. کەڵکێکی دیکەی، وریاکردنەوەی ڕاوچییەکانە لەوەی کە ئەوان ژارێکی مەترسیداریان هەیە و لێیان نزیک نەبنەوە.\nنزیکەی ٢٠٠٠ جۆری ئەستێرۆک بوونی هەیە و زۆربەیان ئەسترۆیدێکی بەرگری [ماددەیەک بۆ بەرگرییە کە ئەستێرۆک بۆ خۆپاراستن دەیداتە دەر] بەرهەم دەهێنن کە لە ڕاوکەرەکانیان وەک باڵندەکان، کیسەڵەکان و ئاژەڵە وشکاوییەکان دەیانپارێزێت.\nFirefly ئەستێرۆک، گوڵەئەستێرە\nDefensive asteroid ئەسترۆیدی بەرگری


ڕۆڵی ئافرتان لە کۆمەڵگای کوردەواری\nتاريخ: ۱۳۹۷ دوشنبه ۲۲ بهمن ساعت ۱۰:۰ بازدید: 875 نظرات: 2 کد مطلب: 10605\nبە بۆنەی کۆچی دوایی خوالێخۆشبوو، خاتوون "مریەم قازی"\nسەیید موحەممەد ئەمین واژی\nڕۆژی 15 خەزەڵوەری 1397، کۆچی هەتاویە. کات پاییزە و کاتی گەڵارێزانە. نم نم باران دەبارێ و خەڵکێکی بەپەرۆش لە بەردەم مزگەوتی سوور (مزگەوتی جامیع)، کە بیر هێنەرەوەی کانگای ڕۆشنبیری و زانستە ئیسلامییەکان و زانستەکانی سەردەمە، وەرێ دەکەوتن بەرەو گۆرستانی (مقبره الشعراء) کە ئەویش مەکۆی زانایان، عارفان، نوسەران، توێژەران، وێژەرانی ئایین، زبان و فەرهەنگی کوردیە.\nکەش و هەوا بارانی و گەڵاکان یەک یک و دوو دوو دەکەوتنە عەردی، لە چاوەکان ئەسرین دەباری و لە ئاسمان باران، گەڵا دارەکان بەناقایلی و نابەدڵی بە وێ کەوتنی تنۆکی بارانەکە، دوای خۆبادانێک دەکەوتنە سەر شەقامەکان و کۆڵانەکان. دیار بوو، دڵیان هەر لەلای دایکیان بوو. ئەم دیمەنە زۆر ڕاگەیاندن و هەواڵی پێ بوو، هەم بۆ هەوا و هەم بۆ ئێمە، پیامی کۆچ کردن و ماڵ ئاوایی لە دنیای نەمان بۆ دنیای هەرمان، کە جارێ تر زیندوو دبینەوە.\nخاتوون مریەم قازی، لە دایکبووی ۱۳۴۲ کۆچی هەتاوی، نوسەر و خاوەن هەست، خاوەنی دو کتێبی بەنرخی (هاتنە ژور قەدەغەیە) و (زندە بە گۆڕ)، وە خاوەنی چەند بەرهەمی تر، کە زبان حاڵی نووسەرە، هیوادارم چاپ بکرێن و بخرێنە بەر دەمی خوێنەران، بەم بۆنەوە، کە ئافرەتێک توانیوێتی، دەوری خۆی لە کۆمەڵگادا ببینێ، بە پیویستم زانی چاو خشانێکمان هەبێ بە سەر ڕۆڵی ئافرەتان لە کۆمەڵگای کودەواری دا.\nبەڕێزان ئەگەر بمان هەوێ، ئاوڕدانەوەیەکی کورتمان هەبێ بەسەر مێژووی بزاڤی ڕزگاری خوازەی ئافرەتان، بە گشتی و بە تایبەتی لە ناو کوردستان دا، هەم لێکۆڵینەوەی زیاتری دەوێ و هەم مەبەستیشمان لەگەڵ بابەتەکە پس پس دەبێ، تەنیا زۆر بە کورتی ئاماژە بە هەندەک خاڵ لە هەڵسوڕان و جێی پەنجەی ژنان لە کوردستان دەکەین:\nلە ناو گەلی کورد، بەر لە بزاڤی ڕزگاری خوازی ئافرەتان لە رۆژئاوا و وڵاتانی دەرەکی، ئافرەتی کورد خۆی توانی بووی هەنگاوی باش هەڵێنێ. ئەگەرچی کەم و کۆڕیهایەکیشی هەیە دەبێ پر بکرێتەوە، بەڵام ئەم هەنگاوانەش جێی سرنج دانە، ئافرەتی کورد، لە هەڵسەنگاندن بە دنیای رۆژئاوا، ئەگەر پتر هەنگاوی هەڵنەهێنابێتەوە کەمتر نەبووە. بەکورتی و بە کوردی، لە وڵاتانی رۆژئاوا ئافرەتان لە دەربڕین و بڕیاردان دا، هیچ مافێکیان نەبوو، تەنانەت لە ڕۆم کە بەلانکەی شارستانییەت و کانگای فەیلەسووفان دەناسری، کەسایەتێکی وەک، ئەرەستووی هەڵکەوتوو لەو شارستانییە، دڵێ: ژن بە شێوەیەکی سروشتی خزمەتکاری پیاوە و هاوڵاتی پلەی دووهەمە و بگرە لەمەش کەمتر هەیە.\n[بەرپرسایەتی هاوبەشی ژن و پیاو لە کاروباری کۆمەڵایەتی لە ئیسلام و لە ئەمڕۆدا]\nلە دنیای ڕۆژئاوا مافی دەنگ دانی ئافرەتان بۆ یەکەم جار، لە نیوەی سەرەتای سەدەی بیستم بە فەرمی پەسەند کرا. پارلەمانی ئینگلیس لە ساڵی 1918.م. مافی دەنگ دانی بۆ ئافرەتێک کە تەمەنی لە 30 ساڵ لە سەرتر بێ بە فەرمی دانا، ئەویش بەهۆی لەخۆبردوویی و بەرخۆدانی ئافرەتان لە شەڕی یەکەمی جیهانیدا بوو. لە دواییدا ئەم سنووردارکردنە بۆ تەمەنی 21 ساڵ کەم کرایوە. بەڵام قورئان ۱۴ سەدە لەمەو بەر، لە دوورترین و دواکەوتوترینی دنیا و گەلان، وە لە ناو نەتەوەیەکی بێ سەواد وە بە دوور لە شارستانییەت، ئاماژە بەم خاڵە گرینگە دەکا، (بەرپرسایەتی هاوبەشی)، هەر چەند دەنگ دان بە شێوازی ئەمرۆکە باو نەبووە، بەڵام بەشداری ئافرەتان لە گۆڕەپانی بەر پرسایەتی کۆمەڵایەتی، لە ڕێگای ئەرکی بەرێوە بردنی (امر بە معروف و نهی از منکر)، کە زۆرتر چاوەدێری بەسەر هەڵسوکەوتی دەسەڵاتداران و ڕەخنەگرتن لە هەڵەی وانە. لە قورئانی پیرۆز بە فەرمی ناسراوە، بەشێک لە زانایانی ئایینی ئەم ڕۆڵە بە (ویلایەتی گشتی. ولایت همگانی) تەعبیر دەکەنەوە.* وَالْمُؤْمِنُونَ [وَالْمُؤْمِنَات]ُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ [يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ] وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَٰئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ* توبە/7. پیاوان و ژنانی بڕوادار، هەندێکیان سەرپەرست و پاڵپشتی هەندێکیتریانن، فەرمان بە چاکە دەدەن و بەرگر لە خراپە دەکەن، نوێژ دەکەن و زەکات دەدەن، گوێڕایەڵی خودا و پێغەمبەری خوداشن، ئەوانن بێگومان خودا ڕەحمیان پێدەکا، بەبێگومان خودا زاڵ و کاربەجێیە.\nئەم ئایەتە پیرۆزە ئاماژە بە دوو خاڵی گرینگ دەکا، یەکەم: ویلایەتی گشتی. (تەنانەت) بە پێی ئەم ئایەتە، هەندێک لە زانایان لایان وایە ژن دەتوانێ ببێت بە سەرۆکی وڵات، بۆ وێنە کاتێ زانای کورد، پرۆفیسۆر مستەفا زەڵمی لە دیمانەیەکدا باس لە سەرۆک وەزیری و سیاسەتمەداری کورد، خاتوون (بی نەزیر بۆتۆ) دەکرێ، دەڵێ لەمەدا گرفتێک نابینم. خالی دوهەم: فەرمان دان بە چاکە و دوورکرنەوەی تاک و کۆمەڵ لە خراپە، ئەم ئەرکه هەر ئەرکی پیاو نییە بەڵکە ژنیش لەمەر ئەم ئەرکە گرینگە، بەرپرسە بۆ وێنە ئەو کاتەی سەرۆکی موسوڵمانان لە نۆێژی هەینی بەفەرمی، مارەیی ئافرتان دیاری دەکا و ڕادەگەیەنێ، ئافرەتێک لە ناو کۆڕەکە هەڵدەستێتەوە و دەڵێ: (ئەم بڕیارەی دات، لە قوڕئاندا هەبوو؟) ئیمامی عومەر دەڵێ: (نەخێڕ) ئەم ئافرەتە دەڵێ: (لە فەرموودەی پێغەمبەر.ص. دا هەبوو؟). ئیمامی عومەر: دەڵێ: (نا). ئەم ئافرەتە دەڵێ: (ئەدی ئەم بڕیارە، ئی کێیە؟). ئیمامی عومەر، دەڵێ: (بیرو بۆچوونی خۆمە). ئەم ئافرەتە دەڵێ: (ئەم بیر و بۆچوونە هەڵەیە). ئیمامی عومەر، دەڵێ: (ئەم ئافرەتە ڕاست دەکا و بڕیاری من هەڵەیە). ئیمامی عومەرێک کە دو ئیمپێراتۆڕی ڕۆم و ئێرانی بە چۆک داهێنابوو. بڕیار دەدرێ مارەیی ئافرەت دیاری نەکرێ. فەریاد موهەننا دەڵێ: وشە (ش و ر)، واتە ڕاوێژ، سێ کەڕەت لە قورئانی پیرۆزدا هاتوە، یەکەم: پێوەندی ڕاوێژی بە بەرپرس لەگەڵ ژێردەستان*وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ* آل عمران. ۱۵۹.خوا فەرمان دەدا بە پێغەمبەر (ص)، لە کاروباریشدا تەگبیر و پرس و ڕاوێژیان پێ بکە.\nدوهەم: ڕاوێژ بۆ پەیوەندی نێوان کۆمەڵگا: * وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ*سوڕەتی.شوری. ۳٨. کاروباریان لە ناو خۆیاندا بە ڕاوێژە.\nسێهەم: ڕاوێژ بۆ پەیوەندی، نێوان ئەندامانی بنەماڵە: * وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ .َ ... .مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا * بقره.۲۳۳.......... بۆ شیر دانی مناڵ دو ساڵ دانراوە،...... . ئەگەر ویستیان بە ڕەزامەندی و ڕاوێژی هەر دو لایان (ژن و مێرد)، پێش ئەوەی دوساڵ تەواو بکا........خوای گەورە بۆ پەوەردەکردنی مناڵ بۆ کارو باری ناو بنەماڵە ئاماژە بە ڕاوێژ دەکا.\nئەگەر ئاوڕدانەوەیەکی کورتمان هەبی بەسەر مێژوی ئەم چەند سەدەی دوایی دەتوانین ئاماژە بە زۆر لە ئافرەتانە بکەین، کە لە بەشی کۆمەڵایەتی، ڕامیاری و فەرهەنگی و ئابووریدا، رۆڵی یەجگار زۆر بەر چاویان هەبووە، بۆ ئەم بابەتە بەکورتی ئاماژە بەچەند کەسایەتێک دەکەین، کە لە کوردستاندا، لەگەڵ پاراستی هەرێمی کۆمەلگا توانیویانە لە بەشە جیاجیاکاندا، زۆر ژیرانە و بوێرانە ڕچەشکێن بن. چ لە بواری کۆمەڵایەتی، چ لە بواری رامیاری، چ لە بواری ڕۆشنبیری و فەرهەنگی.\nلە بواری کۆمەڵایەتی و رەوشنبیری و پێشکەوتون خوازی دەتوانین ئاماژە بە دو خاتوونی هاودم یەک بکەیین، یەکەم خاتوون مەستورە ئەڕدەڵان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان (ایران) و دووهەم عایشە تەیموور کە لە بنەڕەت خەڵکی کوردی موسڵێ و لە وڵاتی میسر (مصر)ە:\nیەکەم: خاتوون (مەستوورەی ئەر‌دەڵان) :\n(١٨٠٤ - ١٨٤٨) شاعیر، فەیلەسووف و مێژوونووسی کوردە. بە یەکەم مێژوونووسی ژن لە ئێران و جیهان دەژمێردرێ.\nمەولەویی تاوەگۆزی لە پەسنی ئەو خاتوونەدا ئەم شیعرەی گوتووە:\nخورشیدەکەی ناز، ئەوجی بورجی سەور سەرتوغرای دەفتەر مەحبووبان جە دەور\n* ناوی ماه شەڕەف خانم و نازناوی مەستوورە بووە. دەوروبەری ساڵی ١٢٢٠ ک.م (١٨٠٤ ز) لە بنەماڵەی قادرییەکانی سنە دا، کە ئەوکات زۆر لای والییەکان بەقەدر بوون، لە شاری سنە ھاتە دنیا. باوکی، ئەولەسەن بەگ (ئەبولحەسەن بەگ)، لە پیاوە ڕەسەنەکانی سنە بووە و بە ماەشەڕەف خانمی خوێندووە تا وەھای پێ گەیاندووە، کە ناو دەرکا. لە زەمانی خو‌سرەو خانی ئەردەلان، والیی سنە، کە بە ناکام ناو براوە، خان و ماڵە قادرییەکان لە یەکتر رەنجاون و ئاشت بوونەوە و بوونە خزم. مەستوورە بۆتە خێزانی خوسرەو خان. خانیش لە شیعرداناندا لە خانم نزیک بۆتەوە. لە دیوانی ھەردووکیاندا شیعر بە یەکدا ھەڵدانیان زۆر بەرچاوە. مەستوورە چل و چوار ساڵ تەمەنی بووە کە لە سلێمانی مردووە و ھەر لەوێش نێژراوە. مەستوورە لە شیعردانان، چ بە کوردی و چ بە فارسی، زۆر خاوەن دەستەڵات بووە. بەداخەوە زۆربەی شیعرەکانی لە ناو چوونە و تەنیا دوھەزار بەیتێکی ماوەتەوە کە ساڵی ١٣٠٥ ک.ە (١٩٢٦ ز)، میرزا ئەسەدوڵڵا خانی کوردستانی، سەرۆکی فەرھەنگی سنە، لە تاران چاپیانی کردووە. ژمارەی ھۆنراوە کوردییەکانی کەمترن لە فارسییەکانی بەڵام لە قەسیدەیەکیدا کە بەم بەیتەوە دەست پێ دەکا:\n* گرفتارم بە نازی چاوەکانی مەستی فەتتانت . بریندارم بە نێشی سینەدۆزی تیری موژگانت\n* بەقوربان! عاشقان ئەمڕۆ هەموو هاتونە پابووست . منیش هاتم بفەرموون بمکوژن بمکەن بە قوربانت.\nوا دیارە، کە شیعرە کوردییەکانیشی زۆر ڕەوان بوونە. خاوەنی کتێبی حەدیقەی ناسری، کە ئامۆزای مەستوورە بووە، ژمارەی شیعرەکانی لە قەسیدە و غەزەڵ و وردە بابەت، بە نزیکەی بیست ھەزار بەیت نووسیوە بەڵام "توحفەی ناسری" کە ئەویش لە مەڕ کوردستان تاریخێکە، دە ھەزاری لەو بیستە کەم کردۆتەوە و دەڵێ دەھەزار بەیتێکی و‌ەھۆندووە.\n(اوگیناواسیلی ئاوا)، کورد ناس وەرگێڕی بە توانای ڕوسی لەمەڕ (مەستوورە)، دەڵێ: (ژنێکی تر وەک مەستوورە لە ڕۆژهەڵاتی ناویین وە و لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە نێو فارس و تورک و ئەرمەنیدا، سەری هەڵنەداوە، کە هەم شاعیرێکی بە توانا بوو. هەم مێژونوسێکی شیاو و هەڵکەوتە. بەڕاستی سەدەی نۆزدەهەم هیچکات، ژنی وا بە خۆی نەدیوە).\nنوسراوەکانی خاتوون مەستوورە ئەڕدەڵان:\n1- دیوانی شێعری 2 هەزار بەیتی.\n2ـ تاریخ اردلان: کە مێژووی سەرەتای ئەڕدەڵانە تا کۆتایی ساڵی ۱۲۵۰. کە اوگیناواسیلی ئاو، وەرگێڕاوتە سەر زبانی ڕووسی و مامۆستا هەژاری موکریانیش وەریگێڕاوتەوە سەر زبانی کوردی.\n۳- عقاید و شرعیات: لەمەر بۆچوونەکانی ئایینی و بە گوێڕی ڕێڕەوی ئیمامی شافعی (رض)، کە تا ئەم دواییانەش تەنیا کتێبێک سەبارەت بە مەبەستەکانی ئایینی بە زبانی فارسی نووسراربێت هەر ئەم کتێبە بووە.\nدووهەم: خاتوون (عایشە تەیموور)\n(۱٨۴۰- ۱۹۰۲). م. نووسەر و شاعیر و و توێژەر و چیرۆکنووسی بەناوبانگی کورد لە وڵاتی میسر ئەم خاتوونە لە بنەڕەتدا، لە کوردەکانی بنەماڵەی (قەرەجۆڵایە) لە شاری موسڵە، خاتوون عایشە لە بزاڤی ڕزگاریخوازی ئافرەتان لە وڵاتی میسر ڕۆڵێکی بەرچاوی هەبووە، ئەم خاتوونە لە هەمان کاتدا عارفێکی زۆر گەورە بووە کە لە شێعرەکانیدا دەردەکەوێ. نووسراوەکانی بریتین لە: ۱- نتائج الاحوال فی الاقوال والافعال. کتێبێکی چیڕۆکە. ۲-مرآة التامل فی الامور، کتێبێکی ئەدەبی و داب نەریتە. ۳- دیوانی شێعری و چەند بابەتی تر....\nسێهەم: خاتوون عایشەی قزڵجی:\nیەکێ لەم کەسانەی کە لە زانکۆی تورجان دەورێکی بەرچاوی هەبووە خاتوون (عایشە قزڵجی) بووە.\nخاتوون عایشە شێرەژنی گۆڕەپانی زانست، ناسراو بە مەلا عایشە قزڵجی، کچی (علامە قزلجی)، ساڵی ۱۲۶۳. کۆچی مانگی بەرامبەری ۱۲۵٨ کۆچی هەتاوی لە ئاوایی (تورجان)، نێوان شاری (بۆکان و سەقز)، لە بنەماڵەیەکی پشتاوپشت، ئایینی چاوی بە دنیا هەڵێناوە،\nلە لای باوکی خۆشەویستی دەستی بە خوێندن کردووە، هەر لە لای ئەویش عیلمەکانی تەواو کردوە و ئیجازەی مەلایەتی وەرگرتووە و بە خاتووە (مەلا عایشە ناسراوە)، تا کۆتایی ژیانی دەرسی بە ژنانی ئەم مەڵبەندە گوتووە. مامۆستا ئەحمەدیان دەڵێ: دەگەڵ ئەوەش (مەلا محەممەد حەسەن. و . مەلا مەحمەد حوسێن) لە زانا هەرە پایەبەرزەکان بوون، ئێستاش لە پیلە و کێشەی زانستی ئایینیدا دەروەستی عایشێی خوشکیان نەدەهاتن! عایشێی قزڵجی بۆ هەڵێنانی زۆر مەبەستی چەتوون دەستی براکانی دەگرت و هەڵەی نیشان دەدان و پەڵەی بۆ هەڵدەگرتنەوە.\nوەکوو دەڵێن عایشێی قزڵجی لینگەی (فەخرونیسا)ی کوردی دینەوەی و مامۆستای بە نێوبانگی کوتنەوەی دەرسی [فقە و حدیث و تاریخ] لە سەدەی شەشەمی کۆچیدا بووە، وە هەروا لینگەی (عایشەی عیسمەت تەیموور)ی کورد لە سەدەی سێزدەی کۆچیدا پێشەنگی بزوتنەوەی عافرەتانی وڵاتی میسر بووە. [خزێنە: ل ۳۳]. عایشە قزڵجی لە ساڵی ۱۳۳۳ کۆچی مانگی بەرامبەر بە ۱۳۰٨ کۆچی هەتاوی لە ئاویی شاریکەند سەر بە شاری بۆکان کۆچی دوایی کرد، هەر لە ئاواییەش ئەسپردەی خاک کراوە.\nچوارەم: خاتوون (نورالنسا)\nعەللامە مامۆستا مەلا (عەلی قزڵجی) هەر ئەوە کە دەگاتە ئاوایی (تورجان)، دەست دەکا بە وانە گوتنەوە، بە پێی لێکۆڵینەوەکان نزیکە ۷۰ کەس تا ٨۰ کەسی فەقێ هەبووە، هەموو بەڕێ چوونی ئەم فەقێیانە خاتوون (نورالنسا) وەستۆی خۆی دەگرێ، جێی ئاماژەیە ئەم زانکۆیە، بەشێک لە فەقێیەکان لە وڵاتانی ئەفغانستان، قەوقازی شۆڕەوی، وە وڵاتی میسر بوونە. وە لە لای مامۆستا مەلا عەلی فێری زانستی ئایینی، ڕیازیات و زانستەکانی ئەو سەردەمی بوونە، وە لە بواری بژیوو بە خێو کردنیان، خاتوون نورالنسا پێیان ڕاگەیشتووە.\nخاتوون (نور النسا) کچی (مؤمن بیگ) وەهاوسەری (قوچ بیگ) لە بنەماڵەی (بداغ سلطان) لە دەسەڵاتدارانی موکریانە. نورالنسا کە ژنێکی یەکجار زۆر بە دین بووە، جگە لە پێراگەیشتن بەم زانکۆیە، دەستوور دەدات لە مارەیی خۆی مزگەوتی تورجان نوێژن بکرێتەوە، بۆوەی مەکۆی دینداران و ئەویندارانی عیلم و عیرفان و زانست بێ. ئێستاکەش ئەم مزگەوتە هەر وەک خۆی ماوەتەوە. لەبەر بەدەرانەی دەرگاکەی ئەم شێعرانە نوسراونەتەوە:\nبه توفيق جناب حي مطلق زُِفيض خالق نََه طاق ازرق\nيكي بانوي با فر و سعادت كه هست از بانوان عصر اليق\nبَود اندر حريم قوچ بيگ او مهين بانوي شيرين كار الحق\nهمه كارش شريعت را موافق همه شغلش طريقت را محقق\nبود در عقل چون سته زبيده بود چون رابعه در دين موافق\nبِدل در كار يزدان سعی كرده بِجان در بحراحسان رانده زورق\nشده نورالنسأ خانم علم زان كه نور نوع نسوان است رونق\nپي طاعت يكي مسجد بنا كرد كه مثل او نباشد هيچ جوسق\nزتعريفش زبان مدح كوتاه نداند وصف او گفتن فرزدق\nچو كرد اتمام ان فرخنده مسجد به سعي عاجل وغير معوق\nبراي سال تاريخش خرد گفت جزای مجد خاتون يابد از حق\nبە پێی خشتەی کۆتایی هەڵبەست، ساڵی بنیات نانی مزگەوت یانی: ۱۲۵٨ کۆچی مانگی (بە پیتی ئەبجەد) وەدەست دێت، ئەم کەسەی کە ئەم هەڵبەستانەی هۆنیوەتەوە، (نورالنسا) لە عیلم و زانست و خوا پەرەستیدا لە ڕیزی ژنانی گەورەی جیهانی ئیسلام وەک: (رابعە عدویە) دەژمێرێ.\nلە بواری ڕامیاری و کۆمەڵایەتی دەتوانین ئاماژە بە خاتوون (نجیبە خانی جلیل زادە) بکەین.\nپێنجەم: (نەجیبە خاتوون):\nلە ڕێکەوتی ۱۹۱۷/٨/۹.م. لە دایک بووە، کچە گەورەی (مامۆستا مەلا محەممەد کۆیی) زانا، شاعیری نەتەوەیی و موفەسیری قوڕئانی پێرۆز بووە، کە لە باری ڕۆشنبیری، باڵاتر لە هاوشانی (محمد عبدە)، (سید جمال الدین) دەژمێردرێ، ناسراوی بە (مەلای کۆیە). ئەم پیاوە گەوە لە کەش و هەوای چەق بەستوو، ئەوکاتیدا نجیبەی کچی دەنێرێ بۆ قوتابخانە تاکو کەسانی تریش کچەکانیان بنێرن بۆ قوتابخانە. ئەم پیاوە گەوە باوکی بە ڕێزی نووسەری بەناوبانگی کورد (مەسعوود محەممەد)ە. مامۆستا مەلا محەممەد باوکی مەسعود محەممەد و نەجیبە خاتوونە.\nنجیبەخاتوون لە کاتی شۆڕشی ۱٤ تەمووزی ۱۹٨۵، بە شێوەیەکی فەرمی بە سەرۆکی یەکێتی ئافرەتانی کوردستان لقی کۆیە، هەڵدەبژێردرێ، جگە لە کارو باری کۆمەڵایەتی و ڕامیاری، لە بەستێنی ڕۆشنبیری و ئەدەبیشدا چالاکی نواندووە، لە ماوەی ژیانیدا توانی، ۳ بەرگ لە (تفسیری قرآن)، کە لەلایان باوکی ڕاڤە کراوە بە چاپی بگەیەنێ، جیا لەو چالاکیانە، خۆشی چەند بەرهەمی بە نرخی هەبوە، بۆ وێنە: ۱- مێژوی کۆیە. ۲-مێژوی بنەماڵەی جەلیل زادە.۳-ڕووداوەکانی شۆڕشی ئەیلوول. ٤-کۆمەڵێک لە چیڕۆکی فۆلکلۆری کوردی.\n1-لێکدانەوە و وەرگێڕانی مێژووی ئەردەڵان. عەبدوڕڕەحمان شەرەفکەندی (ھەژار)\n2_ (خزێنە) حاجی مامۆستا مەلا عەبدووڵڵا ئەحمەدیان\n3_وتاری شێرکۆ تورجانی\n4_مضامین مشترک دینی د اشعار مستوره اردلان و عائیشه تیمور. دکتر علی سلیمی و دکتر فاروق نعمتی\nبرچسب ها: ئافرتان , سەیید موحەممەد ئەمین واژی, مریەم قازی, ڕۆڵ, کوردانه, کوردەواری, کۆمەڵگای\nسید علی حسینی ۱۳۹۷/۱۱/۲۲\nبراستی بسیار جالب و مفید بود ،تشکر از زحمات شما\nده س خوشی پی ده لیم به ماموستای بریزوخوشه ویست به لام له نوسیندا هیندیک حرف پریون .به سپاسه وه


دیبلۆماسیەتی خوێنی رەش\nShalaw Abdulkhaleq Mohamad\t,Assistant\tLecturer (MS.c.)\nنووسینی: شاڵاو عەبدولخالق محەمەد (پسپۆری سیاسەت و وزە)\nكەواتە ئەو كتێبە بە بەشێك لەو سەرچاوانەش دادەنرێت كە زانستی ئابووریی سیاسی، پێویستیی پێیەتی. لە كاتێكدا كتێبخانەی كوردی لە بابەتی زانستەكانی تایبەت بە ئابووریی سیاسی، هەژارییەكی زۆری پێوە دیارە، بەتایبەت لە ڕووی چەمك و زاراوە و شیکردنەوەکانی پەیوەندیدار بە سیاسەت و وزەوە. ئەوەی جێگەی ئاماژەپێدانە، بەڕای پسپۆرانی ئاسایشی نەتەوەی، ئەم پەرتووکە کەلێنێکی باش پڕدەکاتەوە لە کتێبخانەی سیاسی کوردی بە گشتی و کتێبخانەی ئەکادیمی تایبەت بەسامانە سروشتیەکان بەتایبەتی. وە سوود بەخشە بۆ ناوەندەکانی بیرکردنەوە و داڕێژەرانی بڕیاری سیاسی لە هەرێمی کوردستان. ئەم كتێبە لە دووتوێی 301 لاپەڕەدا، 39 بابەت و توێژینەوەی سیاسی و ئابووریی لەخۆ گرتووە.


بەوێنە: شەوێکی رەش بۆ یانە کوردییەکان لە شاری بەغدا\nڤیدیۆ گروپی دەیەم:ئیتاڵیا بردنەوەی گەورەی تۆمارکردو یۆنان و فینلەندا براوەبوون\nبەڤیدیۆ:ئیسپانیا لە خولەکی ٩٢ گەیشتە یۆرۆی ٢٠٢٠\nمیلنەر : میسی دەتوانێت وات لێبكات وەك دەبەنگ دەربكەویت\nوێنە :باسکت بۆلا زاخۆ سەرکەفتنا دووێ تۆمارکر\nبەهۆی درووشمی رەگەزپەرەستییەوە داوای دەست لەكاركێشانەوەی سەرۆكی یەكێتی تۆپی پێی بولگاریا دەكرێت\nهەولێر باوەش بۆ هەشتەمین ماراسۆنی جیهانی دەکاتەوە\nناوخۆیی :: 11/07/2019 :: 252 جار بینراوە\nلە چوارچێوەی یارییەکانی گەڕی سێیەمی قۆناغی کۆتایی کۆمەڵەکانی خولی پلە یەکی عێڕاق لە تۆپی پێ، یانە کوردییەکان شەوێکی رەش و خەمناکیان لە شاری بەغدا بەڕێکرد کاتێک یانەی زاخۆ بە گۆڵێکی بێ وەڵام بە سەناعە دۆڕا و برایەتی بەرامبەر یانەی سوق شیوخ یەکسانبوو.\nلەسەر یاریگەی یانەی سەناعە هەردوو یانەی زاخۆ و سەناعە بەیەکگەیشتن، هەرزوو ناوبژیوان لێدانێکی سزای بۆ یانەی سەناعە هەژمارکرد و بەهۆیەوە بە گۆڵێک پێشکەوتن.\nسەرەڕای هەوڵی بەردەوامی کورانی پردی دەلال بۆ راستکردنەوەی ئەنجامی یارییەکە بە درێژایی یارییەکە، بەڵام سەرجەم هەوڵەکان بێ سوود لە کۆتا خولەک زاخۆ گۆڵێکی تۆماکرد بەڵام ناوبژیوان بە بیانووی ئۆفساید گۆڵەکەی رەتکردەوە.\nدوای ئەم یارییە هەردوو یانەی برایەتی و سوق شیوخ لەسەر یاریگەی یانەی کەرخ بەیەکگەیشتن و یارییەکەش بە (٢-٢) گۆڵ بە کۆتاهات.\nیەک خولەک بەسەر دەسپێکی یارییەکە تێپەڕبوو کاتێک هێرشبەری یانەی سوق شیوخ (عەممار داخل) یانەکەی بە گۆڵێک پێشکەوت.\nئەگەرچی لەم گێمەدا برایەتی هەوڵی راستکردنەوەی ئەنجامی یارییەکەی دەدا ،بەڵام هەوڵەکان بێ بەرهەم بوو ئەم گێمە بە گۆڵێکی بێ وەڵام لە دژی یانەی برایەتی بە کۆتاهات.\nلە نیوەی دووەم برایەتی باشتر بینرا بەڵام سوق شیوخ لە هێرشێکی هەڵگەڕاوە لە رێگەی هەمان یاریزانی خاوەنی گۆڵی یەکەم، گۆڵی دووەمیشی زیادکرد.\nچوار خولەک بەر لە تەواوبوونی یارییەکە و بەهۆی بێ هیوانەبوونی سەوزپۆشەکانی شاری هەولێر، توانییان لە ماوەی کەمتر لە دوو خولەک، دوو گۆڵی لەسەریەک تۆماربکەن و ئەنجامە راستبکەنەوە لە رێگەی یاریزانان (عومەر سەددام و سەفین مەنسوڕ).\nلە دوا خولەکەکانی یارییەکە ناوبژیوانی گۆڵێکی راست و دروستی یانەی برایەتی بە بیانووی ئۆفساید رەتکردەوە و ئەمەش ناڕەزایی زۆری کارگێڕی و راهێنەران و یاریزانانی یانەی برایەتی لێ کەوتەوە.\nبەم ئەنجامە و سەرەڕای شکستی بەرامبەر سەناعە، یانەی زاخۆ هەر لە پێشەنگ مایەوە بە کۆکردنەوەی ٦ خاڵ و بە جیاوازی گۆڵ لەگەڵ یانەی میواندار.\nریزبەندی رکابەرییەکانی گروپی یەکەم دوای ٣ گەڕ بەمشێوەیە:\n١.زاخۆ ٦ خاڵ\n٣.برایەتی ٥ خاڵ\n٤.سوق شیوخ ٤خاڵ\n٥.کوفە ١ خاڵ\n٦.رومادی هیچ خاڵی نییە.\nدیاریكردنی وادەی دانانی یاسای لیژنەی ئۆڵۆمپی نیشتمانی عێراق\nکێشە بۆ یاری کلاسیکۆ درووست دەبێت


قوبرس - Howling Pixel\nقوبرس یان قیبرس یان قبرس (بە تورکی: Kıbrıs، کبرس)، بە ڕەسمی کۆماری قوبرس وڵاتێکی دوورگەیییە لە دەریای ناوین دا کە لە کیشوەرەکانی ئەورووپا و ئاسیادا ھەڵکەوتووە. پایتەختی ئەم وڵاتە شاری نیکۆسیایە.\nپۆتانەکان: 35°00′N 33°00′E / 35.000°N 33.000°E\nΚυπριακή Δημοκρατία (یۆنانی)\nKıbrıs Cumhuriyeti (تورکی)\n- ٩٬٢٥١ کیلۆمەتری چوارگۆشە\n- بەراوردی ٢٠١٠ ٨٠٣,١٤٧\nلە ڕۆژھەڵاتی کوردستان «قیبرس» و لە باشووری کوردستان «قوبرس» (وەرگیراو لە عەرەبی: «قُبرص») بەکاردەبردرێت.\nبەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی قوبرس ١,١٥٣,٠٥٨ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٢ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٣٥.٦ ساڵە. ھەروەھا ٧١ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.\nبڕیارنامەی ١٠٩٢ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١٠٩٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٧٢٨ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ١١٤٦ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١١٤٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٧دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٨٤٦ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ١١٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١١٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٨٩٨ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ١١٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١١٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٨٩٨ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ١٢١٨ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١٢١٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٥٩ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ١٦٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١٦٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٤٦٥ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ١٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١٧٢٨ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٥٬٥٩٣ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٧٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٧٥٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٠ی نیسانی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٠٦٧ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٧٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٧٧٤ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٦ی ئابی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٠٩ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٧٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٧٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤٠ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٧٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٧٩٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٢دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬١٤٨ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٨٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٨٣١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢٧ی ئایاری ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٢٢٢ەم، بە ١٤ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ١ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٨٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٨٣٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی حوزەیرانی ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٢٣٥ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٨٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٨٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٢٢ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٩٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٩٠٢ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١١ی ئازاری ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٣٤٧ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nبڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ٩٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٤٨٤ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nزمانی تورکی (بە تورکی: Türkçe تورکچە) زمانی فەرمیی تورکیا و باکووری قوبرسە. پێشتر و لە کاتی حکومەتی عوسمانیدا بە ئەلفوبێی عەرەبی (شێوازی عوسمانی) دەنووسرا بەڵام بەھۆی گۆڕانکارییەکانی ئاتاتورکەوە لە ساڵی ١٩٢٨ەوە بە ئەلفوبێی لاتینیی دەنووسرێ.\nتایبەتمەندی زمانی تورکی لەوەدایە کە زمانەکە "پێوەلکاندن"ێکی زۆری تێدا بەکاردێت. بنەمای ڕیزبوونی وشە لە ڕستەدا بریتیە لە بکەر-بەرکار-کردار. لە زمانی تورکیدا جۆری ناو و نێر و مێ بوونی نیە. لە زمانی تورکیدا کەسی دووەمی کۆ بەکاردێ وەک ڕێزگرتن لە بەرامبەر، هەروا کاری کەسی دوەمی کۆش بۆ هەمان مەبەست بۆ کەسی تاک بەکاردێت.\nزمانی یۆنانی یان گریکی (بە یۆنانی:Ελληνική γλώσσα) لە زمانە ھیندوئورووپایییەکانە کە پتر لە ١٣ میلیۆن کەس قسەی پێ دەکات و لە یۆنان و قوبروس و ھەروەھا پەنابەران و کەمایەتییەکانی ھەندێک لە وڵاتانی تر بەکاردەھێنرێت. یۆنانی زمانێکی کۆنە و مێژووە بەڵگەدارەکەی ئەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ٣٥٠٠ ساڵ پێش ئێستا.\nقوبرسی باکوور بە فەرمی کۆماری تورکی قوبرسی باکوور (بە تورکی:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ) ناوچەی ژێر دەسەڵاتی تورکەکان لە باکووری دوورگەی قوبرسە، کە بە کردەوە دەوڵەتێکی سەربەخۆیە.


📝 پارێزەرانی کوردستان لەسەرجەم شار و شارۆچکەکانی عێراق بەبێ کێشە دەتوانن کاربکەن وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 1 2018 1:15PM\n01-08-2018 [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 1-8-2018 13:15:48\n👫 حەمە عەلی بەرزنجی زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Aug 2 2018 3:23PM\n👁 اێ بەخشە 1,741 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 86% ✍ هـ.ب. 2-8-2018 15:23:36\n👁 اێ بەخشە 1,215 گل سئرکریائە(دێینە)\n📝 رونکردنەوەیەک لە عەبدوڵڵای مەلا نوری وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 2 2018 10:43AM\nئێستا لە تەلەفزوێنی KNN وە، بەڕێز کاک ئاواتی شێخ ج [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-8-2018 10:43:37\n👫 فرود باقی زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Feb 26 2015 11:46PM\nیەک لە شێوەکارە بەناوبانگ و چالاکەکانی شاری سلێمان [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 7 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 26-2-2015 23:46:50\n📝 گروپی ڕەخنە لە ناو نەوەی نوێ دا وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 2 2018 11:09AM\nڕاگەیاندنامە.. لەبری دەستلەکارێشانەوە ڕەخنە لەناو [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 2-8-2018 11:09:24\n📊 لە چوار ساڵ و حەوت مانگدا 3371 ئێزدی لە دەستی داعش رزگارکراون آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Mar 6 2019 9:11PM\nبەپێی ئاماری بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کاروباری ئێزدیی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 6-3-2019 21:11:15\n👁 اێ بەخشە 1,211 گل سئرکریائە(دێینە)


نوسینگەى راگەیاندنى ئەنجومەنى وەزیرانى عێراق رایگەیاند، مایک پۆمپیۆ وەزیرى دەرەوەى ئەمریکا لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەیدا لەگەڵ عادل عەبدولمەهدى عێراقى بێ بەریکردووە لەو هێرشانەى کرانە سەر دامەزراوە نەوتییەکانى سعودیە.\nلە سەروبەندی هێرشەکانى سەر کۆمپانیای ئارامکۆی سعودی، ئەمڕۆ دووشەممە، 16ی ئەیلولی 2019 مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەى ئەمریکا پەیوەندی تەلەفۆنی بە عادل عەبدولمەهدی، سەرۆک وەزیرانی عێراقەوە کرد.\nبەپێی راگەیەنراوێکى نوسینگەى سەرۆک وەزیران، لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا تاوتوێی دیدارە چاوەڕوانکراوەکانى بەرپرسانى عێراق و ئەمریکا کراوە، لەگەڵ هێرشەکانى ئەم دواییەى سەر دامەزراوە نەوتییەکانى سعودیە.\nئاماژە بەوەشکراوە، مایک پۆمپیۆ لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا جەختیکردووەتەوە ئەو زانیاریانەى لەلایانە هاوتایە لەگەڵ بەیاننامەکەى بەغدا لەبارەى بەکارنەهێنانى خاکەکەى لەو هێرشەدا کە کرایە سەر دامەزراوە نەوتییەکانى سعودیە.\nلاى خۆیەوە، عادل عەبدولمەهدی رایگەیاندووە، پارێزگارى لە ئاسایش و سەقامگیریی عێراق دەکەن و دوردەکەونەوە لەهەر هەنگاوێک کە بارگرژیى دروستبکات و رێگە نادەن خاکى عێراق بۆ هێرشکردنە سەر وڵاتانى دراوسێ بەکاربهێنرێت.\nجەختیشیکردووەتەوە، وڵاتەکەى هەوڵدەدات رۆڵێکى ئیجابی بگێڕێت بۆ کۆتایی هێنان بە کێشە و ململانێکان کە ناوچەکەى گرتووەتەوە.\nکەشناسى: ئەمڕۆ باران بارین بەردەوام دەبێت و سبەى تاڕادەیەک کەمتر دەبێتەوە