ھەنووکە ٢٣٥ وتار لە دەروازەی ئەنیمێ و مانگا ھەیە.\nئەنیمێ (アニメ) بریتییە لەو وێنە جووڵاوانەی کە لە ژاپۆن دروست دەکرێت. ئەنیمێ کە بە دەست یاخود بە کۆمپیوتەر دروست دەکرێت بە تایبەتمەندی کەسایەتی و پێشینەکانییەوە دەناسرێتەوە، کە لە ڕووی سۆمایی و بابەتی لەگەڵ وێنە جووڵاوەکانی تر جیایان دەکاتەوە. چیرۆکەکانی جۆرەھا کەسایەتی خەیاڵی و مێژوویی لە خۆ دەگرێت، ھەروەھا ڕووداوگەلێکی خەیاڵی و مێژوویی لە سات و کاتێکی دیاریکراو لە خۆ دەگرێت. ئەنیمێ بینەر لە جێندەری جیاواز بە ئامانج دەگرێت. ئەنیمێ بە شێوەیەکی سەرەکی لەتەلەڤیزیۆنەکانەوە پەخش دەکرێت، یاخود بە شێوەی دی ڤی دی یان بلوڕەییەوە دەفرۆشرێت، ھەروەھا لە دوای پەخشکردنی یاخود لە کاتی پەخشکردنی بە شێوەی ئۆڤا بڵاودەکرێتەوە. ھەندێک جار ھەندێک لە یارییە ئەلکترۆنییەکان چەند دیمەنێک لە وێنەی جووڵاو لە خۆ دەگرێت، ئەوانیش ھەرە بە ئەنیمێ دادەنرێن.\nمانگا (漫画) کۆمێکی ژاپۆنییە. مانگا لە تێکەڵەی ئۆکیو و شێوازی ڕۆژاوایی لە وێنەکێشان گەشەی کردووە، فۆرمەکە ئێستای لە دوای جەنگی جیھانی دووەم وەرگرتووە، بە شێوەیەکی گشتی بە ڕەش و سپی چاپ دەکرێن بەڵام بەشە پێشەکییەکانی بۆ ناساندان بە ڕەنگا و ڕەنگی بڵاو دەکرێتەوە، و لە سەرەوە بۆ خۆرارەوە و لە ڕاستەوە بۆ چەپ دەخوێندرێتەوە بە ھاوشێوەی خوێندنەوەی ژاپۆنی. لە ڕووی ئابوورییەوە، مانگا بە تۆمارکردنی ٢٤ بلیۆن یەن لە بازاڕی یابان و بە ١٨٠ ملیۆن دۆلار لە بازاڕی ئەمریکا نوێنەرایەتی دەکات. نووسەری مانگا پێی دەوترێت مانگاکا (Mangaka).\nئەنیمێ و مانگا زۆرێک دیمۆگرافیای ھەیە کە ھەر یەکێکی تایبەتە بە تەمەنێک، چونکە ھەندێک لە ئەنیمێکان باس لە ڕەوشت دەکات یان ھەندێ شت کە گوونجاو نییە بۆ منداڵ یان ھەرزەکاران؛ و چەندەھا جۆری ھەیە بۆ نموونە وەرزشی و کۆمیدی و شۆجۆ و قوتابخانەیی و چەندەھا جۆری تر.\nڕاوچی × ڕاوچی\nشیھۆ: «کە تەواوت کرد مێزەکە پاک بکەوە ئینجا خواردنی نیوەڕۆی باوکم ببە بۆی بۆ کتێبخانەکە.»\nشیھۆ: «مەبەستت چییە لە «ھا»؟ تۆ ھەر ئێستا دەچیت بۆ کتێبخانەکە. یان دەتەوێت من لەجیاتی تۆ بچم؟ ئەو کاتە تۆ دەتوانیت تەوالێتەکە، گەرماوەکە و ڕاڕەوەکە پاک بکەیتەوە. ئینجا بچیت بۆ دوکانی بەقاڵەکە، کە جلەکان وشک بوونەوە، دەقیان بکەیت. چەرچەف و جێی نووستنەکان ڕێک بخەیت و نانی ئێوارە ئامادە بکەیت. چۆنە؟»\nشیزوکو: «دواتر دەتبینمەوە! وەی!»\n« حەزم لە ھەڵبژاردنی پۆشاک بوو بۆ خوشکە بچووکەکەم. بەو پۆشاکە کۆنانەی کە چیتر بۆ من نەدەبوون و دەمدانە ئەو، یاریی شازادەکانمان دەکرد. بەڵام وردەوردە باڵام بەرزتر دەبوو، بە ڕاددەیەک کە چیتر نەماندەتوانی پۆشاکەکانمان ئاڵوگۆڕ بکەین. ھەرگیز حەزم لە باڵابەرزی نەبووە. سەرنجی ناپێویست ڕادەکێشێت، و زۆر سەرم بە شتدا دەکێشم. بەڵام ئێستا، سپاسگوزاری دایک و باوکمم. بە نەبوونی بەھرەکانی تریشەوە، پیشەی خۆمم دەست کەوت. سوپاس بۆ ئەو بەرزییەی دایک و باوکم پێیان دام. پێش ئەوەی دەرفەتم ھەبێت سوپاسیان بکەم، مردن. ھەمیشە دوای ئەوەی لەدەستیان دەدەم نرخی شتەکان دەزانم. ھەموو شتێک بەنرخە.\nئەوەی کە لێرەوە دەیبینم… نامەوێت لەدەستی بدەم، چونکە زۆر گرانبەھایە بۆم. بە لامەوە گرنگ نییە گەر خۆشم شەرمەزار بکەم. ناھێڵم لە دەستی بدەم.\n—یی لین لە چێژی لاوێتی\nدەروازە:ئەنیمێ و مانگا/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەروازە:ئەنیمێ_و_مانگا&oldid=933308»\nداڕێژەکانی دەروازەی ئەنیمێ و مانگا\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٠١ی ١٨ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


مارکسیزم دوێنێ و ئەمڕۆ.....\nTuesday, 09.15.2009, 12:00\nمارکس لە وتارێکیدا لە مارتی 1850 دا کە بۆ کۆمۆنەی کۆمۆنیستی خوێندەوە ، دەڵێت ((لەبەرئەوەی ووردە بۆرژوازی دیموکرات هەوڵ دەدات هەرچی زووترە کۆتایی بەشۆڕش بهێنێت ، بۆیە ئەرکی ئێمەیە و لەبەرژەوەندی ئێمەیە درێژە بدەین بە شۆڕش بۆ ئەوەی کەم تا زۆر هەموو چینە دەسەڵاتدارەکان بکەونە ژێرەوەو پرۆلیتاریا دەسەڵاتی دەوڵەت بگرێتە دەست)) ، لێرەدا گرتنە دەستی دەسەڵاتی سیاسی و دەوڵەت مەرجێکی گرنگە بەلای مارکسەوە ، بگرە چەقی قورسایی خەباتی چینایەتیشە . ئەمەش لەخۆیدا گیروگرفتێکە لەمەسەلەی تیۆری شۆڕشی کۆمەڵایەتیدا . ئەوەش بەلای مارکسەوە لەبەرئەوە بوو هەروەك کارڵ کۆرش دەڵێت ((مارکسیش وەکو بۆرژوازە لیبراڵەکانی سەردەمی خۆی دژە شۆڕشی بەساتێکی ناسروشتی هەڵدەسەنگاند لە ڕێڕەوی پەرەسەندنی کۆمەلگادا . بەڵام لەهەمانکاتدا مارکس بەتەوای بە پێچەوانەی ڕێبازە بۆرژواییە لیبراڵەکانەوە کە شۆڕش بەساتێکی ناسروشتی هەڵدەسەنگێنن . هەمیشە دووبارەی دەکردەوە کە شۆڕش سروشتیترین قۆناغی گەشەی کۆمەڵگایە)) . واتە مارکس نەك سیستەمی سەرمایەداری بەسیستمێکی ئاسایی هەڵنەدەسەنگاند ، بەڵکو هەمیشەش لەگەڵ هەڵگێڕانەوەیدا بوو ... هەمان سیستەم کە بۆرژوازییە لیبراڵییەکان بەسیستمێکی سروشتییان لە قەڵەم دەدا .\nلەبەرئەوەی ماتریالیزمییەکەی مارکس لە ئایدیالیستەکەی هیگڵەوە پەرەی سەندووە ، کە ئەوەش گواستنەوەیەك بوو لە تیۆری شۆڕشی بۆرژوازییەوە بۆ تیۆری شۆڕشی پڕۆلیتاریا ، بۆیە کاریگەری ئەو تیۆرییە بۆرژوازییە هەبوو لەسەر ئەو تیۆرییە نوێیە . ئەوەش بە ئاشکرا دەردەکەوێت کە کاریگەری شۆڕشی بۆرژوازی ساڵی 1848 هەبوو لەسەر مارکس . ئاشکراشە مارکس لەو کاتەدا تێڕوانینی کۆنکرێتی خۆی دەربارەی زاراوەی شۆڕش نەبووە ، بەڵکو یەکەمین پراکتیك کە مارکس لەسەر بنچینەیی ئەو تێڕوانینەکانی خۆی داڕشت بریتی بوو لە شۆڕشێکی بۆرژوازی . بۆیە ئەگەر کاراکتەرەکانی ئەو شۆڕشە بۆرژوازییەی ساڵی 1848 کاریگەری خۆی دانابێت لەسەر تێڕوانینەکانی مارکس بۆ شۆڕش ، ئەوا دیاریکردنی ئەو ئەرکەی پرۆلیتاریاش ، واتە گرتنە دەستی دەوڵەت و دەسەڵاتی سیاسی بێچەن و چوون ، پاشماوەی کاریگەری ئەو شۆڕشە بۆرژوازییە بوو . بەمانایەکیتر بۆرژوازی لەئاکامی شۆڕشەکەی خۆیدا ، گرتنەدەستی دەسەڵاتی دەوڵەتی وەك ئامانجێکی گرنگ لەبەردەم خۆیدا دانابوو ، واتە مەسەلەی سەنتەریزم یان دەوڵەتچێتی . بۆیە ئەوەش کەم تا زۆر لە مانیفێستی کۆمۆنیستیدا بەدیدەکرێت . وەك تێیدا هاتووە ((یەکەم هەنگاو لەشۆڕشدا بۆ چینی کرێکار ، بۆ سەرکەوتنی لەپێناوی دیموکراسیدا بوونە بەچینی دەسەڵاتدار . پرۆلیتاریا بەسودوەرگرتن لەدەسەڵاتی خۆی ، سەرمایە لە دەست بۆرژوازی دەسێنێتەوە ، هۆیەکانی بەرهەمهێنان سەنتەریزە دەکات و دەیخاتە ژێر چنگی دەوڵەتەوە)) .\nئەوەش بووە هۆی ئەوەی باس لە قەیرانی مارکسیزم بکرێت . بۆیە خراپ نییە گەر گوێ لەوانە بگرین کە هۆکارەکانی ئەم قیرانەمان بۆ باس دەکەن .. کۆمەڵێك دەڵێن ئەم جۆرە مارکسیزمەی ئەمڕۆ هیچ پەیوەندییەکی بە مارکسیزمی مارکس و ئەنجڵسەوە نییەو شێوێندراوە . ئەوانە داوای گەڕانەوە دەکەن بۆ دەقە ئەسڵییەکانی مارکس و ئەنگڵس و هۆی تێکشکاندن و سەرنەکەوتنی ڕاپەڕینەکانی پڕۆلیتاریا ، دەگێڕنەوە بۆ ڕیڤیژینست و خیانەتکارانی ناو بزوتنەوەی ناو کرێکاران . واتە ئەوانە عەوداڵی پاراستن و داڕشتنی ڕەسەنیەتی نووسینەکانی مارکس و ئەنگلسن لەقاڵبێکدا ، ئەوەش سنوودردارکردنی مارکسیزمە کە نابێت زیادو کەم بکرێت ، دەستکاری بکرێت ، ڕەخنەیان لێبگیرێت . ئەوانەش مارکسییە ئەرتۆدەکسییەکان یان ڕەسەنخوازەکان بوون .\nکۆمەڵێکی تریش دەڵێن ئەم قیرانەی ئەمڕۆ بەدوور نییە لەتیۆرییەکانی مارکس و ئەنگڵس و دەبێت ڕەخنەیان لێبگیرێت ، چونکە جیهان لەهەموو بورەکاندا گۆڕانێکی گەورەی بەخۆیەوە دیوە . سیستماتیزەکردنی مارکسیزم دەبێتە هۆی داماڵینی ڕۆحی ڕەخنەگرانە لە مارکسیزمدا ، دەیکاتە سیستمێکی فەلسەفی ئایدیۆلۆژی و هێزو توانای مارکسیزم لەناو دەبات لەشیکردنەوەو ڕۆشنکردنەوەی هەلومەرجی گۆڕینی کۆمەڵ ، چونکە فاتالیستی (حەتمەن گەریەتی) دەکاتە بەر مارکسیزم بەوەی سەرمایەداری بە حەتمی دەگۆڕێت بۆ سۆشیالیزم ...\nئەو سیستماتیزەکردنی مارکسیزم لەسەرەتای ئینتەرناسیونالیزمی دووەمەوە دەستپێدەکات . لەو کەسانەی کە بەپلەی یەکەم دەستیان بەو کارەکرد ، کاوتسکی و بلیخانۆف بوون . ئەمان دەیانویست بیسەلمێنن کە مارکسیزم کامڵ و تەواوە و بریتیە لە سیستمێکی تەواو . ئەم سیستمە داخراوو کامڵ بووە لەلایەن چەند دەستەیەکەوە پەلامار درا . لەلایەك لینین و ڕۆزا لۆکسەمبۆرگ بەپلەی یەکەم ، لەلایەکی ترەوە لەلایەن ڕیفۆرمیستەکان وەك بەرنشتاینەوە . هیچ کام لەو دوو لایەنە نەیانتوانی مارکسیزم لەو بازنە داخراوە ڕزگار بکەن ، بەڵکو بوونە هۆی بە سیستماتیککردنی زیاتری مارکسیزم بە دوو شێوەی جیاواز . ناکۆکی و دژایەتی ئەو دوو شێوازە لەڕێبازی بیرکردنەوەدا ، گوێزرایەوە بۆ ناو ئینتەرناسیونالیستی سێیەم و سیستماتیککردنی مارکسیزم لەم ئینتەرناسیونالیزمەدا گەیشتە لوتکە . بەواتایەکیتر ئەو قیرانە بریتییە لە جیابوونەوەی تیوری لە پراکتیك . ئەرنست فینشەر دەڵێت ((ئەگەر تیورییەك لەپراکتیکدا شکست بخوات و پراکتیك نەك تەنیا بەشێوەیەکی کاتی ، بەڵکو بەشێوەیەکی بەردەوام بۆ ماوەیەکی درێژ دژ بە تیوریك بێت ، ئەو کاتە تیوری دەبێت خۆی ڕێکبخاتەوە)) . ڕیشەی ئەم قەیرانەش ، واتە دابڕانی تیوری لە پراکتیك ، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو تێڕوانینە جەبرگەرییە بۆ پڕۆسێسی گۆڕانی کۆمەڵایەتی ، واتە بەبێ کارو هاوبەشی مرۆڤ ، مێژوو قۆناغەکانی خۆی دەبڕێت . بەواتایەکیتر کاتێك کە قۆناغی کۆیلایەتی دەگۆڕێت بۆ دەرەبەگایەتی ، لەبەرئەوەیە کە هێزی بەرهەمهێنان ئیتر ناتوانێت لەچوارچێوەی شێوازی کۆنی کۆیلایەتیدا پەرە بسێنێت . ئەم تێڕوانینە هوشیاری مرۆڤ بەبەشێك لەهێزی بەرهەمهێنان نابینێت . ئەم ڕێبازە یاساو قانونە سروشتییەکانیان لە مارکسیزمدا دووبارە دەکردەوە ، بەوەش سیستماتیکی مارکسیزمیان دەکردو مارکسیزمی دوێنێ و ئەمڕۆیان لێدەکەوتەوە ، بەوەی مارکسیزم تیورییەکی جیهان بینییەو هەموو جیهان ، کۆمەڵ ، مرۆڤ و سروشت لەسەرەتاوە تاکو ئایندە ڕوون دەکاتەوە ، بەوەی مارکسیزم شاکلیلی مێژووە و وەڵامی بۆ هەموو پرسیارێك پێیە .\nکارڵ کۆرش دەڵێت :- ((مارکس تەنیا بەلێکۆڵینەوەی دەربارەی یەك شێوازی دیاریکراوی بەرهەمهێنان ، کە سەرمایەدارییە لە ئەوروپا ، گەیشتە دەرئەنجامەکانی خۆی . ئاشکراشە لەو کارەشدا چەند بناغەو بنچینەیەکی داڕشت کەتا ئەمڕۆش بە هۆی ئەو بناغەو بنچینانەوەیە کەدەتوانرێت جیهانی ئەمڕۆی پێبخرێتە ژێر لێکۆڵینەوەوە)) .\nمارکس خۆی ڕاستی ووتووە کە دەڵێت :- ((بەلای ئێمەوە کۆمۆنیزم حاڵەتێك نییە بۆ چەسپاندن و جێگیرکردنی هیچ شتێك ، بیرکردنەوەش نییە کە دەبێت واقیع خۆی لەگەڵ ئەودا بگونجێنێت ، بەڵکو بەلای ئێمەوە کۆمۆنیزم بریتییە لەو بزوتنەوە واقیعییەی کە هەلومەرجی مەوجود تێكدەشکێنێت)) ،هەر بۆیە کارڵ کۆرش دەڵێت :- ((مارکسیزم لەناو قەیرانێکی مێژوویی وتیوریدایە . ئەو قەیرانەی ئەمڕۆی مارکسیزم خۆی لەکۆتاییدا بریتییە لە قەیرانی تیورییەکانی مارکس و ئەنگڵس خۆیان)) ، هەروەها دەڵێت تەنانەت ئەو ڕێبازانەی کە هەوڵیاندا مارکسیزم بگۆڕن وەك ڕیفۆرمیزم و ئەرتودەکس ، ئەو رێبازەش کە هەوڵی پەرەسەندنی مارکسیزمی دابوو (لینین) ، هیچیان پەیوەندییەکی واقیعیانەی تیوری و پراکتیکیان نەهێنایە کایەوە . ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە هیچ کام لەو ڕێبازانە تیوری و پراکتیکی پرۆلیتاریا نیشان نادەن و نین .\nبۆ ڕزگاربوون لە سیستماتیککردنی مارکسیزم ، واتە بۆ یەکگرتنەوەی تیوری و پراکتیك ، دەبێت خاڵی دەسپێکردنی مارکسیزم بریتی بێت لەمرۆڤ و لێکۆڵینەوە لەسەر هۆو چۆنیەتی کردارەکانی مرۆڤ . بەواتایەکیتر مرۆڤ لەپراکتیکدا هوشیاری بەدەست دەهێنێت و لەهەمانکاتیشدا لەهەوڵی ئەوەدایە هوشیاری خۆی لە پراکتیکدا بەکار بهێنێت . هەر بۆیە مارکسیزم بریتی نییە لەحەزو ئارەزووی کەسانی جیاواز لەکۆمەڵدا ، بەڵکو بریتیە لە چالاکی پراکتیکیانەی کۆمەڵایەتی . لەبەر ئەوەشە کە مێژوو لەسەر خواست و ئارەزووی ئەم یان ئەو جوڵەی نەکردووە ، بەڵكو کۆی چالاکی پراکتیکیانەی کۆمەڵایەتی ئەم یان ئەو ئاراستەکەی دیاری کرددوە ، بۆیە دەبێت تیوری زمانی پراکتیکی کۆمەڵایەتی بێت . لەبەر ئەوەشە ((سیستمی مەوجود لەسەر بنچینەی بیری بەند جێگیر بووە . بیری بەندیش لەسەر بنچینەی سیستمی مەوجود شێوە دەگرێت . بیرکردنەوەی بەند ڕەخنە هەڵناگرێت ، بێڕەخنەیش یارمەتیدەری بەهێزکردنی ئەم سیستمەیە ، بەڵام یاخی بوونی بیر وەك لێشاو هێزی خۆی نیشان دەدات و وەك چەکوشێکی پۆڵاین لە بناغەی ئەم سیستمە مەوجودە دەدات . بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە نیشانەی تیوریك و پڕاکتیکی شۆڕشگێڕانەیە .. مارکسیزم تیوری ڕەخنەیە ، ڕەخنەیەکی بەردەوامی کۆمەڵ ، بیرکردنەوەیەکە لەبەر ڕۆشنایی هەلومەرجی کۆمەڵ و لەسەر بنچینەی واقیعی کۆمەڵایەتی چۆنیەتی گۆڕینی ئەو هەلومەرجە ڕۆشندەکاتەوە)) .\n* ستافی کارایی کوردستانپۆست.


شەرەف ماناو دەلالەتەكانی لە كۆمەڵگەدا .. كاریگەرییەكانی لەسەر ژیان و ژن\nشەرەف وشەیەكە لە دوو بڕگە پێكهاتووە، بەڵام زۆرترین مانای كەوڵدار لە خۆدەگرێت. شەرەف ئەو وشەیەی لە كۆمەڵگەیەكەوە بۆ كۆمەڵگەیەكی تر پێناسە و رەوشتی جیا جیای بۆ زیادو كەم دەكرێت. بە شێوەیەكی گشتی وشەی شەرەف بە واتای رەوشتبەرزی دێت و تێڕوانینی كۆمەڵگە بۆ كەسێك لەسەر بنەمای هەڵسوكەوتی و متمانەپێكراویی لەلایەن كۆمەڵگەوە، ئەو كەسەی ئەم سیفەتانە لەخۆ دەگرێت بە شەریف ناودەبرێت.\nرەوشتبەرزیش بە شێوەیەكی گشتی بریتییە لە راستگۆیی، دەستپاكی، پاراستنی ئەمانەت، ئازایەتی، دڵگەورەیی بەرامبەر بە هەژاران، رۆحی یارمەتیدان چاكەكردن و بەرگریكردن لە بێهێز و كەم تواناكان و زۆرێكی تر و ئەو خەسڵەتانە دەبنە هۆی رێزگرتنی و بەرزكردنەوەی ئاستی كەسەكە لە ناو كۆمەڵگەدا.\nلە ئەزەلەوە ئەم سیفەتانە شەرافەت و رەوشتبەرزییە بۆ هەموو مرۆڤەكان و هەردوو رەگەزی نێر و مێ یەكسان بوون، بەڵام بە گۆڕانی كات و شوێن ئەم سیفەتانە ئاڵوگۆڕیان بەسەردا هاتووە. لە سەدەكانی پێشوودا لە ئەوروپا و تێكڕای جیهان كەسەكان لەسەر بنەمای ئەندامێتیان لە خێزانە پلە بەرزەكانی كۆمەڵگە بە شەریف دانراون.\nلە دوورگەی عەرەبی پێش هاتنی پێغەمبەر محەمەد (د.خ) كەسانی خێزانە گەورەكانی ناوچەكە بە شەریف دانراون و بە چاوی رێزەوە تەماشاكراون. دوای هاتنی پێغەمبەر و لە خۆشەویستی ئەوەوە ئەندامانی بەنی هاشم لە ریزی ئەشرافەكان ئەژمار كراون.\nكورد و شەرەف\nلە كۆمەڵگەی كوردەواری دا بەهەمان شێوە ئەندامانی خێزانە چینە بەرزەكان بە شەریف دانراون. شەریف بوون تەنها و تەنها بە شایستەی خانەدان واتە نۆبڵەكان بینراوە لە تێكڕای جیهان. ئەو سیفەتانەی رەوشتبەرزی كە بۆ هەردوو رەگەزی نێر و مێ یەكسان بوو، ئێستا ئاڵوگۆڕی بەسەردا هاتووە و جیاوازی دەكرێت لە نێوان شەریفبوونی پیاو و شەریفبوونی ژندا.\nلە وڵاتانی جیهانی یەكەم و رۆژئاوا بەتایبەتی «كاركردن» و «كار» وەك بنەما بۆ شەرەفی مرۆڤەكان تەماشا دەكرێت. ئەمە بە واتای ئەوە نا كە ئەو كەسەی بێكار بوو شەریف نییە، بەڵكو بەو ماناو پایەیە نرخی زۆر دراوە بە كار. مرۆڤەكان بە كاركردنیان هەڵدەسەنگێندرێن یان پێناسەدەكرێن. فەلسەفەی كارەكەت پێناسەتە چۆتە ناو شێوەی بیركردنەوەی هەموو تاكەكانەوە. ئەمە فەلسەفەی كاری كۆمۆنیستی و سەرمایەداری كاریگەری لەسەر بیركردنەوەی تاكەكان هەبووە سەبارەت بە شەرەف.\nمرۆڤ گەر نێر بێ یاخود مێ دەبێت خاوەنی كاری خۆی بێت و لەسەر پێی خۆی راوەستابێت وەك دەوترێت شەریفانە بژێوی ژیانی بەدەست بهێنێت ئەوكات بە مرۆڤێكی بەشەرەف دادەنرێت.\nلە كۆمەڵگەی ئێمەدا ئەم فەلسەفەی كارە بەگشتی بۆ پیاوەكان و گەورەی خێزانەكان رەچاو دەكرێت. هەركات پیاوێك بژێوی ژیانی خۆی و خێزانەكەی بەدەستهێنا بە شەریف ناودەهێنرێت. جەخت لەسەر شێوازی دروستی بەدەستهێنانی بژێوی ناكرێتەوە، واتا ئەگەر بە شێوازی ناتەندروستیش بژێوی ژیان پەیدا بكرێت كێشە نییەو گرنگ ئەوەیە وەك دەوترێت دەست بۆ كەس پان نەكاتەوە.\nبە ژنێك دەوترێت شەریف گەر هیچ پەیوەندییەكی خۆشەویستی و سۆزداری نەبووبێت.\nدواتر واتای وشەی شەرەف بۆ پیاو دووبارە گۆڕانكاری بەسەردا هات و ئەركی شەرەف لەسەر شانی لابراو بە تەنیا خرایە سەر شانی ژن. پەیوەندی خۆشەویستی و سۆزداری بۆ پیاو لە شەرەفی كەم ناكاتەوە.\nپرسیارەكە لێرەدا ئەوەیە كەی و بۆ شەرەفی پیاو گوازرایەوە بۆ دایك و خوشك و هاوسەرەكەی مەسەلەی خۆشەویستی و سۆزداری ئەندامێكی مێینەی خێزانێك بوو بە پێوەر بۆ شەرەف؟ ئەو كۆمەڵگایانەی راگوزەرن واتە روو لە گۆڕانكارین و لە كۆمەڵگەیەكی تەقلیدیەوە بۆ كۆمەڵگەیەكی مۆدێرن هەنگاو دەنێن جۆرێك لە پەرتەوازەیی و ونبوون بە خۆیانەوە دەبینن لە هەموو بوارەكاندا.\nئەم ئاڵوگۆرەی واتای شەرەف و گواستنەوەی لە سەرشانی پیاوەوە بۆ سەر ئەندامانی مێینەی خێزان و بچوكردنەوەی لە پەیوەندی سۆزداریی، یەكێكە لە بەرهەمەكانی ئەم راگوزەرییە لەنێوان دوو واقعی كۆمەڵگەدا.\nكۆمەڵگەی ئێمە هێشتا بە تەواوەتی و بنەماكانی مۆدێرنی تێیدا نەچەسپیووە و خەسڵەتەكانی كۆمەڵگەی تەقلیدیشی لەدەستداوە. هەرئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی خەسڵەتەكانی وەكو شەهامەت و راستگۆیی و دەستپاكی و بەپەیمانبوون و زۆرێكی تریش لەو سیفەت و ئەدگارانە گرنگی خۆیان لە دەست بدەن.\nلێرەدا ئەركی حكومەت و حزب و رێكخراوەكان سەركردەكانە رێنوێنی كۆمەڵگە بكەن و لە لێكترازان بیپارێزن. گەربێت و دیراسەیەكی هەرێمی كوردستان بكەین ئەوا دەبینین لە سی ساڵی رابردوو تائێستا توندوتیژی لەناو كۆمەڵگاكەمان دا رۆژ بە رۆژ روو لە زیادبوونە. توندوتیژی بەرامبەر بە ژن، بەرامبەر بە منداڵ بە پلەی سەرەكی و بەرفراوان. ئینجا توندوتیژی پیاوان بەرامبەر یەكتر و بەرامبەر بە ژن. بەگشتی توندوتیژی دیاردەیە مرۆڤەكان بەرامبەر بەخۆیان و بەرامبەر بە ئاژەڵ و سروشتیش دەیكەن.\nچی لەكەیە بۆ سەر شەرەف؟\nرەوشتبەرزی و شەرەف بچوكراوەتەوە بەتەنیا خراوەتە سەر شانی ژن، بەڵام تاوانی گەورە بەرامبەر بەخاك و گەل بەرامبەر بە بەها گەورەكانی مرۆڤایەتی و بەرامبەر بە دین و دونیا دەكرێت. لەكە ناخاتە سەر شەرەفمەندی. ئەم هەڵە بنەڕەتییە چەسپیووە بە پڕۆسەیەكی مەودا دوور دەبێت راستبكرێتەوە.\nتیشك خستنەسەر فیمینساید\nلێرەدا بەپێویستی دەزانم باس لە چەمكێكی نوێ بكەم\n(فیمینیساید) بەمانای سڕینەوە و بەكەمگرتنی ژن لەهەموو روویەكەوە. فیمینیساید بەشێوازی جیاجیا لەسەر ژن پیادە دەكرێت. لەچوارچێوەی ئەم بابەتەدا سەركوتكردن و پەراوێزخستن و بەكەمگرتن لەكایە جیاوازەكانی ژیاندا پەیڕەو دەكرێت.\nئەم چەمك و بابەتە پێویستی بە تیشك خستنەسەر هەیە. بەگشتی ئەرك لە ئەستۆی هەموو ئەوانەن هەست بەم هەڵەیە دەكەن راستی بكەنەوە. لەژێر ئەو چەمكەدا توندوتیژی و تاوانی زۆر دەكرێت. زۆرێك بە بەهانەی شەرەفەوە ژیانیان لێ زەوتكرا.\nلەوەش گرنگتر ئەوەیە مانای شەرەف بخرێتەوە شوێنی راستەقینەی خۆی كە وەك چەترێكی گشتی وەك بەهای هەموو ئینجا تاك تەماشا بكرێت. وەك راستگۆیی، خزمەتكردن، كارو وەفاداری.


حکومەتی عێراق زانیاری نوێ لەسەر پلە بەرزکردنەوەی فەرمانبەران لە بودجەی ساڵی داهاتوودا ئاشکرا دەکات\n3016 جار خوێندراوەتەوە\nراوێژکاری دارایی سەرۆکوەزیرانی عێراق رایگەیاند، لە بودجەی ساڵی داهاتوودا شوێنی تایبەت بە پلەبەرزکردنەوەی فەرمانبەرانی تێدایە، بە رەچاوکردنی پسپۆڕییەکان و پسپۆڕییە دەگمەنەکان و گرنگەکان بۆ کاروباری دەوڵەت.\nئەمڕۆ سێشەممە، مەزهەر محەمەد ساڵح راوێژکاری دارایی مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ میدیا عێراقییەکان باسی لەوەکردووە، لە بودجەی ساڵی ٢٠٢٢دا بڕگەی پلەبەرزکردنەوەی فەرمانبەرانی لەخۆی گرتووە.\nراوێژکاری دارایی مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق ئاماژەی بەوەشکردووە، بەپێی یاسا بەردەستەکان؛ پیشەکانی وەکو پزیشیکیی و تەندروستییەکان لە ئێستادا لە پێشینەوەن بۆ دامەزراندیان و دەزگاکانی دەوڵەت پێویستیان بە کاری پیشەیی جیاواز هەیە وەکو مامۆستای زانکۆ و پسپۆڕیەکانی توانای مرۆیی و چەند پسپۆڕییەکی تر.\nباسی لەوەشکردووە، پێویستیشە بەیاسایەکی تر ئە وپسپۆڕییانە لەناو دەزگاکانی دەوڵەتدا بکرێنەوە.\nمەزهەر محەمەد ساڵح ئەوەشی خستوەتەڕوو، بەرزبوونەوەی نرخی نەوت کاریگەری لەسەر کەمکردنەوەی کورتهێنانی بودجە هەبووە و پڕۆژەکان بەگەڕخراونەتەوە.\nئەمەش لەکاتێکدایە، لە مانگی ئابی ئەمساڵدا، عەلی عەلاوی وەزیری دارایی عێراق لە لێدوانێکی رۆژنامەنووسیدا رایگەیاند، وەزارەتی دارایی لە هەوڵی ئەوەدایە پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە پرۆژە یاسای بودجەی ساڵی ٢٠٢٢ رەوانەی پەڕلەمان بکات بۆ ئەوەی دەنگی لەسەر بدرێت.


ویكیلیكس: مه‌سعود بارزانی له‌توركه‌كان زیاتر رقی له‌په‌كه‌كه‌یه\nبه‌پێی به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی نهێنی ویكیلیكس، كه ئاوێنه‌ی ده‌قه‌كه‌ی كردوه به‌كوردی، له‌كۆبونه‌وه‌یه‌كی نێوان جه‌لال تاڵه‌بانی كه ئه‌وكات سه‌رۆكی عێراق بوه‌و به‌رپرسانی ئه‌مریكی له‌عێراق، تاڵه‌بانی دێته‌سه‌ر باسی په‌كه‌كه‌و ده‌ڵێت، "له‌ڕاستیدا دو لایه‌نی په‌كه‌كه له‌هه‌رێمی كوردستاندا هه‌ن. یه‌كێكیان پابه‌ندن به‌كرده‌وه‌ی تیرۆریستیه‌وه له‌توركیا. لایه‌نی دوه‌م به‌رده‌وام له‌گه‌شه‌دان، به‌ڵام ئه‌ندامه‌كانیان ده‌خوازن به‌ئارامی بژین له‌مۆڵگه‌كانیاندا له‌عێراق تا ئه‌وكاته‌ی حكومه‌تی عێراق مافی په‌نابه‌ریان پێده‌به‌خشێت".\nئای دی: 05BAGHDAD3039_a\nبابه‌ت: تاڵه‌بانی‌و بارزانی ره‌تیده‌كه‌نه‌وه كه پارتی پشتیوانی كرده‌وه‌كانی په‌كه‌كه بكات\nبه‌روار: 21ی ته‌مموزی 2005\nرۆژی 19ی ته‌مموزی 2005، باڵیۆزی ئه‌مریكا ئه‌و راپۆرته‌ی له‌گه‌ڵ جه‌لال تاڵه‌بانی سه‌رۆكی عێراق تاووتوێكرد كه په‌كه‌كه پلانڕێژیی ده‌كات بۆ ئۆپه‌راسیۆنێك له‌باكوری عێراق. تاڵه‌بانی پێیوابو كه له‌ڕاستیدا دو لایه‌نی په‌كه‌كه له‌هه‌رێمی كوردستاندا هه‌ن. ئه‌و وتی، یه‌كێكیان پابه‌ندن به‌كرده‌وه‌ی تیرۆریستیه‌وه له‌توركیا. ئه‌م گروپه ئه‌ندامانی په‌كه‌كه‌یان ره‌وانه‌ی ده‌ره‌وه‌ی عێراق كردوه‌و وادیاره رێخۆشكه‌ریی بۆ ئۆپه‌راسیۆنێك ده‌كه‌ن.\nبه‌وته‌ی تاڵه‌بانی، لایه‌نی دوه‌م به‌رده‌وام له‌گه‌شه‌دان، به‌ڵام ئه‌ندامه‌كانیان ده‌خوازن به‌ئارامی بژین له‌مۆڵگه‌كانیاندا له‌عێراق تا ئه‌وكاته‌ی حكومه‌تی عێراق مافی په‌نابه‌ریان پێده‌به‌خشێت. باڵیۆز ئاماژه‌ی به‌نیگه‌رانیه‌كانی توركیا كرد سه‌باره‌ت به‌پشتیوانیكردنی پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ په‌كه‌كه له‌روی یارمه‌تیدانیان‌و كارئاسانیكردن بۆیان. تاڵه‌بانی ره‌تیكرده‌وه ئه‌و په‌یوه‌ندییه هه‌بێت، به‌ڵام نیگه‌رانی ده‌ربڕی له‌وه‌ی كه توركه‌كان تۆڵه‌ی خۆیان بكه‌نه‌وه. به‌شێوه‌یه‌كی سه‌یر تاڵه‌بانی باسی له‌وه كرد كه "ئه‌وه‌ش مافی خۆیانه". هه‌روه‌ها تاڵه‌بانی ئاماژه‌ی به‌وه‌دا كه مه‌سعود بارزانی "له‌توركه‌كان زیاتر رقی له‌په‌كه‌كه‌یه" به‌هۆی ئه‌و زیانه‌ی كه ئه‌وان به‌كوردانی هه‌رێمی كوردستانیان گه‌یاندوه.\nتاڵه‌بانی وتیشی، په‌كه‌كه داوای كردبو كه میوانداریی كۆبونه‌وه‌یه‌ك بكات له‌گه‌ڵ حكومه‌تی كاتی عێراقی‌و ئه‌مریكا. ئه‌و باسی له‌وه كرد كه راشكاوانه ئه‌و پێشنیاره‌ی ره‌تكردوه‌ته‌وه.\nرۆژی 21ی ته‌مموز، باڵیۆز به‌هه‌مانشێوه مه‌سه‌له‌ی ئه‌نجامدانی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی په‌كه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان، مه‌سعود بارزانی باسكرد‌و هانی بارزانی دا كه یارمه‌تی په‌كه‌كه نه‌دات.\nبارزانی له‌وه‌ڵامدا وتی كه ئه‌و هیچ زانیارییه‌كی نیه له‌باره‌ی ئه‌و ئۆپه‌راسیۆنانه‌وه. وێڕای ئه‌وه‌ش، پارتی هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی به‌په‌كه‌كه‌وه نیه. وتیشی كه ئه‌وان ركابه‌ری ئایدۆلۆژی‌و سیاسیی یه‌كترن. بارزانی باسی له‌وه‌ش كرد كه سوپای توركیا پێویسته له‌وه تێبگه‌ن كه ناتوانرێت كێشه‌ی كورد له‌توركیا به‌رێگه‌ی سه‌ربازیی چاره‌سه‌ربكرێت. وتیشی، گروپی چه‌كداریی په‌كه‌كه له‌ناوچه‌كانی دیاربه‌كرو بینگۆل‌و ئه‌سته‌نبوڵ‌و ناوچه‌كانی دیكه‌ش ئاماده‌ییان هه‌یه. بارزانی درێژه‌ی به‌وته‌كانی دا كه توركیا ره‌تیده‌كاته‌وه دان بنێت به‌و حه‌قیقه‌ته‌دا. له‌راستیدا به‌ده‌ر له‌رێگه‌دان به‌گۆرانی‌و كتێب به‌زمانی كوردی، توركه‌كان دانیان به‌كورددا نه‌ناوه وه‌ك گروپێكی ئیتنی. له‌جیاتی ئه‌وه، توركیا ئاماده‌كاریی بۆئه‌وه ده‌كات كه كوردستانی عێراق، به‌تایبه‌تی پارتی دیموكراتی كوردستان سه‌رزه‌نشت بكات له‌به‌رامبه‌ر كێشه‌كانی كوردی توركیا.


ھاک-پار: پشتگرییا یەکتییا سییاسیا کوردێن رۆژاڤایێ کوردستانێ دکە - دارکا مازی\nھاک-پار: پشتگرییا یەکتییا سییاسیا کوردێن رۆژاڤایێ کوردستانێ دکە\nپارتیا ماف و ئازادییان ھاک-پار ێ دەربارێ رێکەفتنا ENKSê و PYNKêدە داخویانیەک بەلاڤ کر و د وێ داخویانیێ دە راگھاند ئەو پشتگریێ ل یەکیتیا سیاسییا کوردێن رۆژاڤایێ کوردستانێ دکن.\nداخویانیا ھاک- پارێ وھایە:\nخوەشحالین کو پشتی گەلەک دان و ستاندنان، د رۆژا ١٦.٠٦.٢٠٢٠ ئان دە، ھێزێن کوردێن رۆژاڤایێ کوردستانێ یێن سیاسی گاڤەکە گرنگ ئاڤێتن. تەقەز ڤێ گاڤا پیرۆز دلێ تەڤاھیا کوردان خوەش کرییە و ئەو ھێڤییا ئەنجامەکە ئەرێنی نە و پشتگرییا ڤێ پێڤاژۆیێ دکن. مرۆڤ دکارە ڤێ ھەولدانێ وەک گاڤەکە دیرۆکی بپەژرینە.\nئەنجومانا نیشتمانی یا کورد ل سوورییێ (ئەنەکەسە) و پارتییێن یەکتییا نەتەوییێن کورد (پەیەنەکە) د رۆژا ١٦.٠٦.٢٠٢٠ ئان دە، دەرکەتن پێش چاپەمەنی و رایا گشتی و ئەشکەرە کرن، کو وان ل سەر گەلەک خالان ل ھەڤ کرنە. ھێژایی گۆتنێیە، کو لھەڤ کرنا وان ل سەر بنگەھا پەیمانا دوھۆکێ یا سالا ٢٠١٤ ھاتییە پێک ئانین.\nخالێن کو ھێزێن کوردان ڤێ گاڤێ ل سەر ل ھەڤکرنە، دکارن ببن بنگەھەکە تەکووز ژ بۆ بەرفرەھ کرن و جی ب جیھ ئانینا ڤێ پەیمانا گرنگ. وان خالێن گرنگ یێن کو د سالا ٢٠١٤ان دە، د پەیمانا دوھۆکێ دە جیھ گرتبوون، خالێن وەک رێڤەبەری، شریکاتی، ئەولەکاری و چاوانییا پاراستنییێ بوون. ئەگەر ھەردو ئالی ژ دل ل سەر ڤان خالانا کارێ خوە ئاڤا بکن، یەکیتی یا د ناڤبەرا کوردێن رۆژاڤایێ کوردستانێ دە وێ د دەمەکە کورت دە بگێژە ئەنجامێ و ئەمێ ژی پێ دلخوەش بن و ھەیا کو ژ دەستێ مە بێ ئەمێ ببن ئالیکار.\nتشتێ ھەری بالکێش ئەوە، کو د بەیانێ دا تێ گۆتن کو، ھەر دو ئالییان ل سەر “رامانا ھەڤپار یا ژ بۆ پێک ئانینا یەکتییا نەتەوی یا کورد“ ل ھەڤ کرنە. دیسا ھاتییە گۆتن، کو ھەردو ئالی یێ د پێشقەدەمێ دە، پەیمانەکە بەرفرەھتر دەستنیشان بکن. ھەلبەت ئەڤ گۆتن ھێڤییەکە مەزن ددن تەڤایێ کوردان. ئەڤ گاڤا گرنگا بەر ب یەکیتییێ، د گەل پشتەڤانی و چاڤدەرییا کۆالیسیۆنا ناڤنەتەوی، پێک تێ و ئەڤ یەک بێ گومان وێ دەستێ ھێزێن کورد بەرامبەر دەولەتا زۆردارا سوورییێ ژی، خورتتر بکە. پێکھاتنا یەکیتییا کوردان ل رۆژاڤایێ کوردستانێ، دەستکەتییێن ھێژا و ماییندە ب خوە رە تینە. ئەڤ دەستکەتی لازمە ب خوەدیتی و بەرپرسییارییەکە ھەڤپار و ب ئاستەکە نەتەوی وەرن پاراستن.\nجیھێ شانازیێ یە، کو ھەر دو ئالییان گەلەکی ئەشکەرە دلخوەشی و سپاسداری یێن خوە ژ بۆ وان کەسایەتی یێن کو، ژ بۆ ڤان گاڤێن یەکتییا د ناڤبەرا ھێزێن سییاسی یێن رۆژاڤایێ کوردستانێ بوونە ئالیکار، ئانین سەر زمان. شێورمەندێ کۆئالیسیۆنا ناڤنەتەوی برێز وڵام رۆباک ژی د دەما راگیھاندنێ دا بەشداربوو و وی تایبەتی رۆلا سەرۆکێ برێز مەسود بارزانی و سەرۆکێ ھەرێما کوردستانێ برێز نێچیرڤان بەرزانی یا د ڤێ ل ھەڤ کرنێ ب ئەرێنی نرخاندن.\nئەم وەک پارتییا ماف و ئازادییان / ھاک-پار ھەردو ئالییان پیرۆز دکن و د ھەمان دەمێ دا ھێڤی دکن کو تەڤایا خالێن پەیمانا دوھۆکێ بێنە جی. یا ھەری باش ئەوە کو کورد پێش ھەموو تشتی، ب ھەڤرە ئاشت بژین، ھەر تم بھەڤرە بشێورن، ھەڤکاری و یەکیتییەک پێت پێک بینن.


وتوێژی دێر شپیگڵ له‌گه‌ڵ "ریناتا سالیكل"\nوەرگێڕانى: هاوار محه‌مه‌د\nڕه‌نگه له ژیانماندا هه‌ڵبژاردنی بژارده‌كان، له‌نێو به‌رهه‌مه هەمەچەشن و زۆروزه‌وه‌نده‌كاندا، كارێكی قورس بێت، لێره‌دا به‌لای ریناتا سالیكلی خانمه ده‌روونشیكاری سلۆڤینییه‌وه ئازادیی هه‌ڵبژاردنی بژارده‌یه‌ك له جێیه‌كی دیكه‌وه ناڕاسته‌وخۆ ئاراسته ده‌كرێت، به‌م مانایه ئه‌مه ئازادیی نییه، مه‌سه‌له‌كه هه‌ر ئه‌وه نییه گه‌ر بژارده‌كانمان كه‌مبن ئه‌وا ئازادی هه‌ڵبژاردنی بژارده‌كانیشمان به‌رته‌سكه، به‌ڵكو كتومت به پێچه‌وانه‌وه، مه‌سه‌له‌كه ئه‌وه‌یه ئێمه كه‌وتووینه‌ته ناو فره‌یی و لێشاوی بژارده‌كانه‌وه، سه‌ره‌نجام ئه‌وه‌ی هه‌ڵی ده‌بژێرین له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه و ده‌سه‌ڵاتدا به ته‌واوه‌تی ته‌با و هه‌ماهه‌نگ ده‌بێته‌وه.دواجار ئازادیی هه‌ڵبژاردنی بژارده‌كان، له‌نێو ئه‌و ژماره بێ سنووره‌ی بژارده وه‌زیفییه‌كان یان هێما بازرگانییه‌كان و ئه‌و هه‌موو كه‌لوپه‌لانه‌ی سه‌رمایه‌داری به‌رهه‌میان ده‌هێنێت، بگره بیركردنه‌وه بۆ هه‌ڵبژاردنی ماركه‌ی شمه‌كێك یان ناوی قاوه‌یه‌ك، ده‌بێته ئازادییه‌كی پووچ. ئه‌وه‌ی ئه‌م لێشاوی بژاردانه به‌ڕێوه‌ده‌بات كۆمه‌ڵگه سه‌رمایه‌دارییه‌كه‌مانه. سالیكل له‌م گفتوگۆیه‌ی له‌گه‌ڵ گۆڤاری "دێر شپیگل"ـی ئه‌ڵمانیدا باس له تێزی خۆی ده‌رباره‌ی سه‌رمایه‌داری و هەڵبژاردن ]ئیختیار[ ده‌كات.\nدێر شپیگل: سالیكل خانم، له فاست فووده‌كانى (سابوای)ـدا ده‌بێت نیو ده‌رزه‌ن بڕیار بگۆڕین تاوەکو بتوانین تیکەیەکى ئیسراحەت بە چێژەوە بخه‌ینه ده‌ممان. ئایا كه له وانەگووتاره‌كانتدا باس له "فره‌زۆرى بژارده‌كان" ده‌كه‌یت، هه‌ر مه‌به‌ستتان له‌مه‌یه؟\nسالیكل: من هه‌وڵه‌ده‌م خۆم له شوێنگه‌لێكی وه‌كو سابوای ببوێرم، خۆ ئه‌گه‌ر هەر بە ناچاریى رێم تێی بکەوێ، ئه‌وا هه‌ر ده‌بێت داوای ئه‌و جۆره خواردنانه بكه‌م. كاتێك باس له "فرەزۆریى بژارده‌كان" ده‌كه‌م، مه‌به‌ستم له‌و ئایدیۆلۆژیایه‌یه كه له سه‌رده‌می سه‌رمایه‌داریی پاش پیشه‌سازیدا هاتۆته ئاراوه. مه‌سه‌له‌كه له‌گه‌ڵ خه‌ونی ئه‌مریكایی- بیرۆكه‌ی "پیاوی خۆپێگه‌یێن"ـدا ده‌ست پێده‌كات، پیاوێك كه كارده‌كات بۆ بونیاتنانی خۆی و ده‌یه‌وێت له هه‌ژاری ڕزگاری ببێت، لەسەر پێی خۆى بوەستێ و خۆی ده‌وڵه‌مه‌ند بكات. ئه‌م چه‌مكه وه‌زیفییه له ژیانی ئه‌مڕۆی جیهاندا گۆڕاوه و بووه به فه‌لسه‌فه. له‌مڕۆدا ئێمه پێمانوایه ده‌بێت توانای بژارده‌كردنی هه‌موو شتێكمان هه‌بێت: شێوازی ژیانمان، شێوازی خۆ ده‌رخستن و خۆ نمایشكردنمان، ته‌نانه‌ت وامان لێ هاتووه كاتێك كه قاوه‌یه‌كیشمان ده‌وێت، هه‌میشه پێویستمان به هه‌ڵسه‌نگاندن و كێشانه‌ی بڕیاره‌كانمانه. ئه‌مه‌یش به‌هیچ جۆرێك ئاسایی نییه.\nدێر شپیگڵ: بۆچی؟\nسالیكل: چونكه هه‌میشه هه‌ست به دڕدۆنگی و دوودڵی ده‌كه‌ین، ئەمە ده‌مانخاته دۆخی هه‌ستكردن به تاوانیشه‌وه، چونكه به پێی ئه‌م دۆكترینه كاتێك تۆ به‌خته‌وه‌ر نیت یان ناڕازیت ئه‌وا مانای ئه‌وه‌یه هه‌ڵه‌ت كردووه و بڕیارێكی خراپت داوه كه وای لێ كردوویت به‌خته‌وه‌ر نه‌بیت.\nدێر شپیگڵ: ئه‌ی ئه‌گه‌ر بڕیارێكی دروستمان دا؟\nسالیكل: له‌م دۆخه‌دا هه‌ست به‌وه ده‌كه‌ین هه‌میشه شتێكی باشتر چاوه‌ڕوانمانه و ده‌بێ هه‌وڵی وه‌ده‌ستهێنانی بده‌ین، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌یشه هه‌رگیز هه‌ست به تێربوون و ڕەزامەندى ناكه‌ین.\nدێر شپیگڵ: "مه‌هێڵن مرۆڤى ئاسایی بڕیار بدات چونكه وه‌ك پێویست زیره‌ك نییه" ئه‌م وته‌یه چه‌ند سه‌ده‌یه‌ك له‌لایه‌ن سته‌مكا‌ره‌كانه‌وه به‌كار هاتووه، ئایا ئه‌مه مانای ئه‌وه‌یه ئه‌وان له‌سه‌ر هه‌قن؟\nسالیكل: نه‌خێر، من ڕه‌خنه له ئازادیی سیاسی یان هه‌ڵبژاردن (الإنتخابات) ناگرم، به‌ڵكو ڕه‌خنه له شێواندنی ئه‌و چه‌مكه ده‌گرم له‌لایه‌ن سه‌رمایه‌دارییه‌وه، كه ده‌ڵێت: من ده‌سه‌ڵاتم به‌سه‌ر ژیانی تایبه‌تی خۆمدا هه‌یه.\nدێر شپیگڵ: به‌ڵام من ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌م به‌سه‌ر ژیانی خۆمدا هه‌یه. ده‌شتوانم خۆم بڕیاری ئه‌وه بده‌م چیم ده‌وێت، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بیركردنه‌وه له‌مه ببێته هۆی شه‌كه‌تی و ماندووبوونیشم؟\nسالیكل: هه‌رگیز وا نییە، جارێكیان دكتۆرێكی ده‌روونی شتێكی له‌باره‌ی كه‌یسێكییه‌وه بۆ گێرامه‌وه، پێی وتم كه خانمێكی نه‌خۆش سه‌ردانی كردووه، نه‌خۆشه‌كه خوێنده‌وار و خاوه‌ن وه‌زیفه‌یه‌كی باش و ماڵ و هاوسه‌رێكی دڵخوازیش بووه، به دكتۆره‌كه‌ی وتبوو: "له ژیانمدا هه‌ر شتێك ڕاست و دروست بووبێت كردوومه، به‌ڵام هێشتایش به‌خته‌وه‌ر نیم". دواجار، ئه‌م نه‌خۆشه ئه‌و شته‌ی نه‌كردووه كه خۆی ئاره‌زووی لێی بووه، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی كردووه كه پێی وابووه كۆمه‌ڵگه لێی چاوه‌ڕوان ده‌كات.\nدێر شپیگڵ: ئایا ئه‌مه مانای وایه كه ده‌بێت هه‌وڵ بۆ به‌خته‌وه‌ریی تایبه‌تی خۆمان بده‌ین؟\nسالیكل: ئه‌م تێگه‌یشتنه‌یش دیسان دروست نییه، ئه‌وه وه‌همه. به‌خته‌وه‌ری بووه به پێوه‌رێك كه دژی خۆمان به‌كاری ده‌هێنین. دونیا پڕه له گۆڤاری ژنانه كه به‌رده‌وام پێمان ده‌ڵێن به چی دڵخۆش ده‌بین. دونیا پڕه له هه‌واڵ و دەمەتەقێى فه‌یسبووك، تا پێمان بڵێن چه‌ند كه‌سانی به‌ناوبانگ و ئه‌ستێره‌كان خاوه‌نی ژیانی خۆیانن و چێژی لێ ده‌بینن. ته‌نانه‌ت هه‌ندێ بەڵگە و نیشانه هه‌یه كه ئاستی به‌خته‌وه‌ری هه‌ندێ له گه‌لان دیاری ده‌كات. گوایە ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌م پێوه‌رانه‌دا هه‌ماهه‌نگ و گونجاو نه‌بێت شكست ده‌هێنێت.\nدێر شپیگڵ: به‌ڵام چه‌مكێكی تر هه‌یه ده‌ڵێت هه‌مووان ده‌توانن بڕیاری تایبه‌ت به خۆیان بده‌ن، ئه‌مه‌یش توانای زیاتر ده‌دات به خه‌ڵك تا كۆنترۆڵیان به‌سه‌ر ژیانی خۆیاندا هه‌بێت؟\nسالیكل: به‌ڵێ، به‌ڵام ئه‌مه ته‌نیا به‌شێكی دروستە. ئێمه هێشتایش ده‌سه‌ڵاتمان به‌سه‌ر ئه‌و ده‌ره‌نجامانه‌دا ناشكێت كه له هه‌ڵبژاردنه‌كانمان ده‌كه‌ونه‌وه. ئێمه ته‌نیا پێویستمان به ئازادیی هه‌ڵبژاردن نییه، به‌ڵكو ده‌بێت به مسۆگه‌ری له‌وه‌یش دڵنیابین ئه‌وه‌ی هه‌ڵیده‌بژێرین كتومت به‌و جۆره‌یه كه وێنامان كردووه.\nدێر شپیگڵ: بۆچی ئێمه له‌وه ده‌ترسین به هه‌ڕه‌مه‌كی ڕه‌فتار بكه‌ین؟\nسالیكل: چونكه هه‌ر جارێك بڕیار له‌باره‌ی شتێكه‌وه ده‌ده‌ین، له‌به‌رامبه‌ردا شتێكیشمان دۆڕاندووه. كڕینی ئۆتۆمبێلێك نموونه‌یه‌كی ڕوونه. خه‌ڵكانێكی زۆر هه‌ن به‌رله‌وه‌ی ئۆتۆمبێل بكڕن سۆراغی زۆر ده‌كه‌ن، ته‌نانه‌ت دوای ئه‌وه‌شی كه ئۆتۆمبێله‌كه‌یان به‌ده‌ست ده‌هێنن هه‌ر له گه‌ڕان و سۆراغ ناكه‌ون، وه‌ك بڵێی ده‌یانه‌وێت دڵنیاببنه‌وه له‌وه‌ی ئاخۆ ئیختیاره‌كه‌ی خۆیانیان بنیووه‌ته‌وه یان نا.\nدێر شپیگڵ: ده‌ی ئه‌گه‌ر هیچ بژارده‌یه‌كم له به‌رده‌ستدا نه‌بێت، بۆ نموونه چونكه پاره‌م نییه هیچ شتێكی پێ بكڕم، ئایا به‌مه به‌خته‌وه‌ر ده‌بم؟\nسالیكل: به‌داخه‌وه نه‌خێر، یه‌كێك له گرنگترین ده‌ستكه‌وته‌كانی سه‌رمایه‌داری ئه‌وه‌یه كه ته‌نانه‌ت پرۆلیتاریایش خۆیی لێ ده‌بێته سه‌روه‌ر. كۆیله بڕوای وایه توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه ژیانی خۆی بگۆڕێت. پاڵنه‌ری پشته‌وه‌مان ئایدیۆلۆژیای "پیاوی خۆ پێگه‌یێن"ـه: ئێمه كاری زیاتر ده‌كه‌ین، مه‌سره‌فى زیاتریش ده‌كه‌ین، دواجار خۆشمان مه‌سره‌ف ده‌كه‌ین. سه‌ره‌نجامه‌كه‌یشی بێتاقه‌تی و وه‌ڕزی، شه‌ره‌نگێزییه‌كی نه‌خۆشیئاسایه و ئه‌و نه‌خۆشییانه‌ی تریشه كه له‌ناو شێوازه‌كانی ژیاندا ده‌رده‌كه‌ون.\nدێر شپیگڵ: بۆچی به‌م خراپییه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ خۆمان ده‌كه‌ین؟\nسالیكل: سیگمۆند فرۆید به كرده‌یی ئه‌وه‌ی ده‌رخست كه ئازار، به‌شێوه‌ی سه‌یر و مازۆخی، چێژمان پێ ده‌دات. لێشاوی بژارده‌كان ئه‌م كه‌لێنه ده‌قۆزێته‌وه، كولتووری مه‌سره‌فكردن وه‌ڕزمان ده‌كات، هه‌ر له‌به‌رئه‌مه‌یش خۆمان وێران ده‌كه‌ین و ناتوانین دەستى لێ هەڵگرین.\nدێر شپیگڵ: به‌ڵام له ڕاستیدا ئێمه قوربانییه‌كه نین. پاش هه‌موو شتێك ئێمه خۆمان ئه‌م سیسته‌مه‌مان دروست كردووه و هه‌تا ئێمه مه‌سره‌ف بكه‌ین ئه‌ویش هه‌ر ده‌مێنێت. دواجار سه‌رمایه‌داری ئاوه‌ژووی سروشتی مرۆڤه؟\nسالیكل: ئه‌مه ڕاسته. فرۆید ئه‌وه‌یشی وتووه كه خۆمان نیرۆسى خۆمان هه‌ڵده‌بژێرین، سه‌رمایه‌داری نیرۆسى به‌شه‌ریه‌ته.\nدێر شپیگڵ: شێوازی تریش هه‌یه. ڕیستۆرانتێك له له‌نده‌ن هه‌یه ته‌نیا یه‌ك جۆری خواردن پێشكه‌ش ده‌كات كه‌چی خه‌ڵكی له ده‌ره‌وه ڕیزی بۆ دەبەستن بۆ ئه‌وه‌ی تاقیی بكه‌نه‌وه. كۆمپانیایه‌كیش له به‌رلین كراسی كه‌تان ده‌فرۆشێت بێ ئه‌وه‌ی یه‌كه‌مجار پیشانی كڕیاره‌كانی بدات.\nسالیكل: ئه‌مه ستراتیژییه‌تێكی بازاڕپه‌یداكردنی زیره‌كانه‌یه. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر منداڵه‌كان فیلمێك بۆ سه‌یركردن هه‌ڵبژێرن، زۆرجار هه‌ست به‌وه ده‌كه‌ن له‌ده‌ستیان چووه. له لایه‌كی دیكه‌یشه‌وه، ئه‌گه‌ر پێیان بڵێم "با بچین ته‌ماشای فیلمی جیمس بۆند بكه‌ین"، زۆرجار ده‌ڵێن: "نا، هه‌موو شتێك به‌س ئه‌وه‌یان نا"، ئه‌گه‌ر سنوورێكیش بوونی نه‌بێت ئه‌وا ئێمه خۆمان سنووری خۆمان دیاریی ده‌كه‌ین.\nدێر شپیگڵ: تۆ بڵێی ڕۆژێك بێت ئازاد بین؟\nسالیكل: نه‌خێر، به‌ڵام ده‌توانین ژیانێكی ئاسووده‌ترمان هه‌بێت. ده‌توانین قه‌بووڵی ئه‌وه بكه‌ین بڕیاره‌كانمان عه‌قڵانی نین و ئێمه هه‌میشه به كۆمه‌ڵگه مه‌حكومین، هه‌موو جارێكیش كه شتێك هه‌ڵده‌بژێرین شتێكی تر له‌ده‌ست ده‌ده‌ین، هه‌ر به ڕاستی ئێمه ده‌ستمان به‌سه‌ر سه‌ره‌نجامی بڕیاره‌كانماندا ناشكێت.\nالفيلسوفة ريناتا ساليكل: مجتمعنا الرأسمالي الحديث يحكمه "طغيان الاختيار"، ترجمة لميس فرحات، إيلاف، 2013.\nڕه‌نگه له ژیانماندا هه‌ڵبژاردنی بژارده‌كان، له‌نێو به‌رهه‌مه هەمەچەشن و زۆروزه‌وه‌نده‌كاندا، كارێكی قورس بێت، لێره‌دا به‌لای ریناتا سالیكلی خانمه ده‌روونشیكاری سلۆڤینییه‌وه ئازادیی هه‌ڵبژاردنی بژارده‌یه‌ك له جێیه‌كی دیكه‌وه ناڕاسته‌وخۆ ئاراسته ده‌كرێت، به‌م مانایه ئه‌مه ئازادیی نییه، مه‌سه‌له‌كه هه‌ر ئه‌وه نییه گه‌ر بژارده‌كانمان كه‌مبن ئه‌وا ئازادی هه‌ڵبژاردنی بژارده‌كانیشمان به‌رته‌سكه، به‌ڵكو كتومت به پێچه‌وانه‌وه، مه‌سه‌له‌كه ئه‌وه‌یه ئێمه كه‌وتووینه‌ته ناو فره‌یی و لێشاوی بژارده‌كانه‌وه، سه‌ره‌نجام ئه‌وه‌ی هه‌ڵی ده‌بژێرین له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه و ده‌سه‌ڵاتدا به ته‌واوه‌تی ته‌با و هه‌ماهه‌نگ ده‌بێته‌وه.\nدواجار ئازادیی هه‌ڵبژاردنی بژارده‌كان، له‌نێو ئه‌و ژماره بێ سنووره‌ی بژارده وه‌زیفییه‌كان یان هێما بازرگانییه‌كان و ئه‌و هه‌موو كه‌لوپه‌لانه‌ی سه‌رمایه‌داری به‌رهه‌میان ده‌هێنێت، بگره بیركردنه‌وه بۆ هه‌ڵبژاردنی ماركه‌ی شمه‌كێك یان ناوی قاوه‌یه‌ك، ده‌بێته ئازادییه‌كی پووچ. ئه‌وه‌ی ئه‌م لێشاوی بژاردانه به‌ڕێوه‌ده‌بات كۆمه‌ڵگه سه‌رمایه‌دارییه‌كه‌مانه. سالیكل له‌م گفتوگۆیه‌ی له‌گه‌ڵ گۆڤاری "دێر شپیگل"ـی ئه‌ڵمانیدا باس له تێزی خۆی ده‌رباره‌ی سه‌رمایه‌داری و هەڵبژاردن ]ئیختیار[ ده‌كات.


۱۶ نوێنه‌ر به هۆی دۆخی سنوورنشیه‌کان ڕه‌خنه‌یان له ڕۆحانی گرت - Mehr News Agency\n30 tîrmehê 2018 - 11:08\nNews Code 20633\nله کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی مه‌جلیسی ئێران؛\n۱۶ نوێنه‌ر به هۆی دۆخی سنوورنشیه‌کان ڕه‌خنه‌یان له ڕۆحانی گرت\n۱۶ نوێنه‌ری مه‌جلیسی شۆرای ئیسلامی ئێران له میانه‌ی نامه‌یه‌کی هاوبه‌ش به هۆی دۆخی سنوورنشیه‌کان و ئاوڕ نه‌دانه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت له سنووره‌کان ڕه‌خنه‌یان له سه‌رۆک کۆمار گرت.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی مه‌جلسی شۆراین ئیسلامی ئێران نوێنه‌ره‌کان له میانه‌ی نامه و یادداشت ڕه‌خنه‌کانی خۆیان له ده‌وڵه‌تی حه‌سه‌ن ڕۆحانی خوێنده‌وه.\nنه‌سرۆلا پژمانفه‌ڕ نوێنه‌ری مه‌شهه‌د و ئه‌ندامی لێژنه‌ی فه‌رهه‌نگی مه‌جلیس ڕه‌خنه‌ی له وه‌زیری فه‌رهه‌نگ و ئیرشادی ئێران گرت که پێداچوونه‌وه به مۆڵه‌تی چاپی کتێبی نووسره ئیسڕائیلییه‌کان به ناوه‌ڕۆکی فه‌رهه‌نگی غه‌ره‌بدا بکاته‌وه.\nجه‌لال مه‌حموودزاده نوێنه‌ری مه‌هاباد و ۱۵ نوێنه‌ری دیکه له میانه‌ی نامه‌یه‌ک ڕه‌خنه‌ی تووندیان له سه‌رۆک کۆماری ئێران گرت که ئاوڕ له دۆخی سنوورنشینه‌کان و بازاڕچه و ڕێچکه سنوورییه‌کان ناداته‌وه.\nجه‌بار کوچه‌کی زاده نوێنه‌ری شاری ڕه‌شت له میانه‌ی یادداشتێک ڕه‌خنه‌ی له وه‌زیری نه‌وت گرت و داوای کرد که وڵامی وه‌رگرتنی فه‌رمانبه‌ری نایاسایی له وه‌زاره‌تخانه‌که‌ی بداته‌وه.\nهه‌روه‌ها په‌روانه مافی نوێنه‌ری شاری تاران ڕه‌خنه‌ی تووندی له حه‌سه‌ن ڕۆحانی، سه‌رۆک کۆماری ئێران گرت که جێبه‌جێ کردنی به‌ند و یاساکانی پلانی شه‌شومی په‌ره‌سه‌ندنی وڵات دوا که‌وتووه و که‌مته‌رخه‌من لێی.


کێشی ئەتۆمی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکێشی ئەتۆمی (بە ئینگلیسی : Atomic mass) بریتییە لە کێشی ئەتۆمەکانی توخمێکی کیمیایی لەچاو ١/١٢ کێشی ئیزۆتۆپی کاربۆنی دوازدە (١٢ C) کە یەکە .\nکیمیازانان لە سەدەکانی ١٨ و ١٩ زایینیدا توانییان بە تاقی کردنەوە،، ڕێژەی کێشی زۆربەی توخمە ناسراوەکان ئەندازە بگرن. ئەم ئەزموونانە دەریان خست بۆ وێنە کێشی ئەتۆمێکی ئۆکسجین ١/٣٣ ھێندەی کێشی ئەتۆمێکی کاربۆن و کێشی ئەتۆمێکی کەلسیۆم ٢/٥ ھێندەی کێشی ئەتۆمێکی ئۆکسجینە. بەکار ھێنانی ئەم ڕێژانە لە حیساباتی تاقیگەیی تا ڕادەیەکی زۆر دژوار بوو. بەم بۆنەوە، زانیاران ناچار بوون کێشێکی تایبەت بدەن بە توخمێکی دەسنیشانکراو و پاشان بە یارمەتی ڕێژە تاقی کراوەکان، کێشی توخمەکانی تر ئەندازە بگرن. لە ئەنجامدا زۆرترین ئیزۆتۆپی کاربۆنی ١٢ بۆ ئەم مەبەستە ھەڵبژێردرا.\nئەتۆمی کاربۆنی١٢ لە ناوکی خۆیدا ٦ پرۆتۆن و ٦ نۆترۆنی ھەیە. زانایان کێشی ئەم ئەتۆمەیان ١٢/٠٠٠ی ڕێک دانا، بەم پێیە ئەتۆمی ئۆکسجین کە ڕێژەی کێشەکەی ١/٣٣ ھێندەی کێشی ئەتۆمی کاربۆنە، کێشەکەی دەبێتە ١٦/٠٠٠. کێشی ئەتۆمی توخمەکانی تریش بەم شێوە ئەندازە دەگیرێت.\nیەکەی کێشی ئەتۆمی[دەستکاری]\nلە بەر ئەوەی کێشی ئەتۆمەکان ڕێژەییە، یەکەیەکی گونجاوی بۆ دەسنیشان ناکرێت، بەم بۆنەوە کیمیازانان بۆ کێشی ئەتۆمی،amu یان ھەڵبژارد کە کورتکراوەی (atomic mass unit) واتە یەکەی کێشی ئەتۆمی. یەک ( amu) بەرابەرە لەگەڵ ١/١٢ کێشی ئەتۆمی کاربۆنی١٢ یە.\nبەم گوێرە، کێشی پرۆتۆن و نۆترۆن نزیک بە 1 amuە، لە حاڵێکدا کە کێشی ئێلێکترۆن نزیک بە١/٢٠٠٠ (یەک لە دووھەزار)amu ە.\nچونکوو کێشی پرۆتۆن و نۆترۆنەکان یەکسانە (1 amu)، دەتوانین لە ڕووی کۆی ھەژماریان لە ئەتۆمێکدا، کێشی ئەو ئەتۆمە بەدەست بھێنین. بۆ وێنە: کێشی یەکێک لە ئیزۆتۆپەکانی لیتیۆم کە ٣پرۆتۆن و ٤نۆترۆنی ھەیە، دەکاتە 7/000 amu.\nبوونی ئیزۆتۆپی جۆراوجۆر بە ڕێژەی جیاواز لە توخمە کیمیاییەکاندا، بووە ھۆی داھێنانی دەستەواژەی کێشی ئەتۆمی نێوانە بۆ گوزارشت کردن لە کێشی ئەتۆمی نموونە سروشتییەکان.\nکتێبی کیمیا٢ی ناوەندی. ئێران(فارسی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کێشی_ئەتۆمی&oldid=905915»


10:18 - 03/07/2020 99 جار خوێندراوەتەوە\nکۆمیسیۆنی باڵای مافەکانی مرۆڤ لە عێراق هۆشداریی دا لە داڕمانی رەوشتی تەندروستی لە بەندیخانەکان بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە، و سەرۆکی بەرەی رزگاری نیشتمانی عێراق، ئوسامە نوجێفی داوای گرتنەبەری رێکاری بەپەلە دەکات بۆ ئازادکردنی گیراوان ئەمەش لە پێناو پاراستنی سەلامەتییان.\nعەلی بەیاتی ئەندامی کۆمیسیۆنی باڵای مافەکانی مرۆڤ لە عێراق، رایگەیاند "چەندین تووشبووی کۆرۆنا لەنێو بەندیخانەکاندا هەن، هەروەها ژمارەیەک فەرمانبەری چاکسازییەکانیش تووشی ڤایرۆسەکە بوونە".\nعەلی بەیاتی ئاماژەی بەوەشکرد کە مەترسی ئەوە هەیە ژمارەی تووشبووان لەنێو بەندییەکاندا روو لە هەڵکشان بکات، ئەمەش بەهۆی ئەوەیە کە رێکارەکانی تەندروستیی لە نێو بەندییەکان جێبەجێ ناکرێت.\nبەیاتی جەختی لەوە کردەوە کە پێویستە چەند رێکارێکی پێویست بگیرێتەبەر بۆ ئازادکردنی ئەو گیراوانەی کە تێوەنەگلاون بە کردەی تیرۆریستی و ئەو تاوانانەی کە زیان بە ئاسایشی دەوڵەت دەگەیەنن.\nعەلی بەیاتی روونیکردەوە توانای ئێستای بەندیخانەکان سێ هێندەی ئەو ژمارەیەیە کە لە بنەڕەتدا دەبێ تیایدابن.\nلەلای خۆیەو سەرۆکی بەرەی رزگاری نیشتمانی عێراق، ئوسامە نوجێفی داوای لە سەرۆکوەزیرانی عێراق، مستەفا کازمی کرد رێکاری بەپەلە بگرێتەبەر بۆ ئازادکردنی گیراوان، ئەمەش لەپێناو پاراستنی سەلامەتییان.\nنوجێفی لە هەژماری فەرمی خۆی لە تۆری کۆمەڵایەتی تویتەر نووسیوویەتی: "لە ئێستادا ڤایرۆسی کۆرۆنا گەیشتووەتە نێو بەندیخانەکان، داوا لە کازمی دەکەم هەنگاوی خێرا بگرێتەبەر بۆ ئازادکردنی گیراوان بە دەستەبەری".\nبەپێی دوایین ئاماری وەزارەتی تەندروستیی عێراق، ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لەو وڵاتە گەیشتووەتە ٥٣ هەزار و ٧٠٨ کەس، لەنێویاندا دوو هەزار و ١٦٠ گیانلەدەستدان هەبووە و ٢٧ هەزار و ٩١٢ نەخۆشیش دوای چارەسەری پزیشکیی، چاکبوونەتەوە.


هەڵەی مێژوویی یان خەیانەتی مێژوویی؟\nSunday, 04.05.2015, 20:09\nپێنج وڵاتی زلهێز لە نەتەوەیەکگرتووەکاندا مافی بەکار هێنای،، وێتۆیان،، هەیە. ئەگەر بڕوانینە خودای راستان وخۆمانی لێ گێژ نەکەین دەبێ باوەڕمان هەبێ کە ئەو / پێنج / وڵاتە بۆمان دیاری دەکەن کە ئاغاوکوێخای گۆی زەوەی ئێمەین. ئەوە ئێمەیەن لە بابەتە چارەنوس سازەکاندا رێیوشوێنتان بۆ دیاری دەکەین وهەرکات بەرژەوەندی ئابوری سیاسیمان لە مەترسی بکەوێ ئەو شەڕانە دادەگیرسێنێن کە ئێستێ بەرۆکتانی گرتووە. شەڕی ساردوگەرمتان وەک چێشتی مجێوری تێکەڵ بە وکارەساتانە دەکە ین کەلەعێڕاق وئەفغانستان وسوریەولوبنان ویەمەن وپاشآن چەندوڵاتی دی.....کە دەبێ چاوەڕوانی بن لە داهاتوودا.\nمن ناڵێم ١٨٨وڵاتی دی ئەندام لە نەتەوەیەکگرتووەکاندا هیچ کارە نین، ئەوانیش تەنیا مافی دەنگدانیان هەیە لەشەڕوئاشتیداهەروەها لە تاقمێک پرسی نێونەتەوەییدا. وڵاتانی ،،جی٨،،وەک چەکوشی بە کاریگەرن بۆ جۆماڵکردنی ژێرخان وسەرخانی ئابوری ئەو وڵاتانەی کەبە جیهانی سێیەمین ناسراون.تێکنۆلۆژیای دونیای پێشکەتووئەگەر دونیایەکی روونتری خوڵقاندوە، لە هەمان حاڵدا بۆتە ئامرازگەلێکی بە هێز بۆ دەستەمۆ کردنی ئەو لایەنانەی کە لە سیستمی نەتەوەدەوڵتدا نوقم بون.رۆژهەڵاتی ناوەڕاست باشترین پانتایە بۆشەڕەزێڕینگەی ئەندامانی خاوەن / وێتۆ / نموونەش ئێران وسووریەی کەباڵانسی شەر لە سوریەو پرسی ئەتۆمی ئێرانی گەیاندۆتە ئەو ئاستەی کە لەبەر چاوانە.\nلە ئاشوفتە بازاری سیاسەتی سەردەمدا یەک نەتەوەم بۆ بدۆزەوە کە وێنەی کوردلێی قەومابێ. هەرکات کاریان پێمان بووەلە هەنگوین شیرینتر بوین. هەرکات لەخەمڕەخساون بە بیانووی ئاسایشی نەتەوەیی خۆیان پشتیان تێکردوین رادەستی فارس وتورک وعەڕەبیان کردوین، ساڵی کۆماری مهاباد وساڵی ١٩٧٥ دوو نمونەی مێژوویین. سەرەتا لاپەڕەیەکی سپیمان دەدەنە دەست. پاشان ئەوەی کە بۆ خۆیان پێی باوەڕن لەسەرمان دەبێتە ماڵ وپێمان دیکتە دەکەن.!لەوەش بترازێ کە کورد خاوەنی سەرۆک وعەشیرەو بنەماڵەی تاڵەبانی بێ.ئیدی لێرەیە مێژووبڕیاری خۆی دەدا.کۆمەڵگایەک کە فەڕقی هەڵەو خەیانەت لێک نەکاتەوە تووشی کۆڕەو،ئەنفال کیمیاباران و....... دەیان نەهامەتی دیکە دەبێ.\nلە فەرهەنگی سیاسیدا دەکرێ مرۆڤێک یا سەرۆکێک یاحیزبێک هەڵە بکا.جا یان هۆیەکەی نەزانییە یان بە قەستە.لە کاتی وادا کۆمەڵگا بڕیار دەدا کە ئەو سیستمە لەسەرکار بێ یان خۆی بگۆڕێ یانژی لاچێ.بەڵام لە فەرهەنگی سیاسیدا خەیانت ئاوا لێک دەدرێتەو. بەشداریکردن لە شەڕێکدا دژی خاک ونەتەوەو نیشتمانی خۆت وشەهیدو بنەماڵەی شەهیدو......بۆ لەناو بردنی لایەنەکەی دیکە دەبێتە،، خەیانەت،،.بەوواتایە ئەو کارەی کە کاتی خۆی قیادە مووەقەت بۆ دەرکردنی حیزبەکانی رۆژهەڵات کردی هەروەها ئەو کارەقڕێژەی کە لەکاتی خۆیدا پاڕتی ویەکێتی بەرانبەربە ئەکتر کردیا. پاڕتی سەدامی بردە سلێمانی. یەکێتی سەدامی بردە هەولێر! پاسدار بە فیتی تاڵەبانی هاتە هەڵەبچە ودیتمان چمان بەسەرهات.! ئەدی خەیانەتی میللی چۆنە؟!\nتاقە وڵاتێکم بۆ ببیننەوە کە گرێبەستی/ ٥٠/ ساڵەی ئابوری لە گەڵ وڵاتێکی دیکە بەستبێ؟ بڕۆن لە چوکو مەزنیان پرسن.کەچی سەرۆک عەشیرەی بارزانی( نێچیروان ومەسعود) بۆ پەنجا ساڵ گرێبەستی نەوتیان لە گەڵ دڕندەترین دوژمنی کورد بەستووە.! کەس جوککەی لێنایە. هۆیەکەی زۆر هاسانە. کۆمەڵگاکەمان زۆری پێدەوێ تا راهێنانی هەڵبژاردن بکا وەدوای چارەنوسی خۆی بکەوێ. دەسەواژەی دێمۆکڕاسی وهەڵبژاردن لە جۆرە سیستمانەدا وەک گەمەی سیاسیم دێتە بەرچاو.چۆن لە پشت دێمۆکڕاسی کۆمەڵگایەکی هوشیارو دوورناس هەیە.ئایا کۆمەڵگای کورد بە گشتی هوشیارە؟ دەڵێم ،،نا،،.\nمن کارم بەوەنییە کە دەوڵەتی ئیسڕاییل سەهیونیستە یان باشە یان خراپە، ئایا دۆستی کوردو یان نەیاری کورد. ئەوانە بەجێگای خۆی. بەڵام گرینگ ئەوەیەکە لەسەر یاساکانی خۆیان پێداگرن.لەساڵی ١٩٩٣ ئیهوود ئۆلمێر،بەرپرسی شارەوانی بووە. لەساڵی ٢٠٠٦ لە جیاتی/ ئاریرل شارۆن/ جێگربووە.سێ سآل سەرۆکوەزیر بووە. بە جورمی،، خەیانەت لە ئەمانەتداری کڵاووبەرداری دادگایی کراوە بە تاوانبار ناسراوە کە، بەرتیلی وەرگرتووە.لەساڵی ٢٠١٤ بە٦ ساڵ زیندانی سزادراوە ولەکۆتاییدا تەواوی جورمەکانی خۆی قەبوڵ کردووە! ئەوە یانی کۆمەڵگایەک کە دەسەڵات لەئاستی بەرپرسە وحورمەت بۆدەنگی خەڵکی خۆی دادەنێ.دەڵێن: ٢٩ جار کورد سەرهەڵدانی کردوە لە مێژووی خۆیدا. ئەگەر لە هەر سەرهەڵدانێک/ ٥ / میلیون کەس شەهید یا بریندار بووبێ، دەکاتە نزیک ١٥ میلیون کەس! لەدەیەکانی رابوردوودا. یانی بە بارتەقای دانیشتوانی وڵاتی،، سوئێد ونۆڕوێژ،،.! ئەو حاڵورۆژی ئەو وڵاتانە ئەوەش حاڵورۆژی کوردودەسەڵاتی خۆماڵی لە باشوور!حیزبی کوردی هەڵەی مێژووییان نییە، ئەوانەی کە دەیکا وپێی ناگا بۆ خۆی ناوی ناوە هەڵە. بەڵام پڕن لە خەیانەتی مێژوویی.\nچەند بابەتێکی گرینگی زانستی\nئەگەر من لەجیاتی کوردستانپۆست بوایەم\nداهاتووی ناروونی باشووری کوردستان.


جان دۆست: ئەز موریدێ ئەحمەدێ خانی مە | semakurd.net\nوتار | جۆزەردان 10, 2017 - 11:07ب.ن.\nل دەستپێکێ ل دۆر ژیانا خوە یا ژیانا ئەدەبێ و کا چاوا پێڤە ھاتیە گرێدان، جان دۆست گۆت: بابێ من مەلا بوو، ب سەدان پرتووک ل مالا مە ھەبوون، گاڤا من چاڤێن خوە ل دنیایێ ڤەکرین، من پرتووک دیتن، ھەردو برایێن من یێن ژ من مەزنتر ھەلبەستڤان بوون. ئەوان حەزکرنا ئەدەبی ل دەڤ من چێکرن. وەکی دی ئەز باوەر دکەم کو توخمێ ئەدەبێ ل دەڤ من ھەبوو. کارەکتەرێن من ژ زارۆیا من وەسا بوون.\nئەگەرێن ژ شعرێ بەر ب رۆمانێ ڤەچوویی، رۆماننڤیس دبێژت: شعر ھەسانە، دەما مرۆڤ گەنج بە، عاشق دبە، دلێ وێ تەنک دبە، زیز دبە و شعرێ دنڤیسە. ئەز ژی مینا ھەر کەسی ژ ئەڤینێ دەرباسی جیھانا شعرێ بووم.\nجان دۆست ژ بۆ کو کا ئەو پتر حەز ژ کیژ رۆمانڤیسی کورد دکەت و بۆچی؟ گۆت: ئەز حەز ژ شێرزاد حەسەنی دکەم. ئەو مرۆڤەکی پڕ پاقژە. ھەروەسا دۆستەکی من یێ رۆماننڤیس ھەیە ناڤێ وی (حەسەنێ مەتێ)یە، ژ وی و ھونەرێ وی گەلەکی حەز دکەم.\nل دۆر پەیوەندیا دەستھەلاتدارێن کوردان چاوا ل گەل رەوشەنبیران د چ ئاست دان، رۆماننڤیسی گۆت: گەلەک د باش نینن، دڤێت پتر گوھداریا رەوشەنبیران بکەن، رەوشەنبیر سمبۆل و ھێمایێن نەتەوێن خوەنە.\nجان دۆست ژ بۆ ستاندەرکرنا زمانێ کوردی و چ پێدڤیە بھێتە کرن گۆت: ھەکە ستانداردکرن ئارمانجەک مللی بە، دڤێت ب ھێز و زۆرێ بھێتە مەیدانێ. گەر (نا)، ب بۆچوونا من زمانێ کوردی دێ بەر ب دو یان سێ زمانان ڤە چیت.\nژ بۆ وێ یەکێ کو دبێژن جان دۆست سەر ب حزبەکێ ڤەیە، گۆت: ئەز نە ئەندامێ چو حزبەکا کوردیمە، ئەز ئەندامێ حزبا قەلەم و وێژەیێ مە، موریدێ ئەحمەدێ خانی مە، نە دۆست و نە دوژمنێ چو پارتیانم. لێ ھەکە پارتیەک کوردان خوینا کوردان برژینە ب توندی ل ھەمبەر رادوەستم.\nجان دۆست وەکو ئێک ژ خەلکێ کۆبانێ، چاوا ڤی باژێری د ناڤ نڤیسینێن خوەدا سالۆخەت دکەت؟ رۆماننڤیس دبێژت: ژ بۆ کۆبانی من رۆمانەک نڤیسی، ھەم بەحسێ بەرخوەدانا وێ دکەم، ھەم ژی بەحسێ پەریشانیا خەلکێ وێ دکەم، رۆمان ڤان رۆژان ژ وەشانخانەیا دارایێ دەردچە.\nل دۆر کارەساتا شنگالێ جان دۆست دبێژت: مخابن من بەرھەمەک تایبەت بۆ نەنیڤیسیە. لێ دبیت کو رۆژەکێ ژ رۆژان پەرێشانیا مللەتێ مە یێ ئێزدی ببە مژارا بەرھەمەکی من.


هه‌ڵبژاردنى كاك عومەرى سه‌ید عەلی\n9/20/2019 2:06:00 PM 337 جار خوێندراوەتەوە\nکامەران وریا قانع\nهه‌ڵبژاردن چییه؟ جگه له رێكه‌وتنى گروپه‌كانى ناو حزب بۆ سه‌رخستنى كاندیده‌كانیان، ئه‌مه ئه‌لف و باى هه‌ڵبژاردنه، له دنیادا هه‌ڵبژاردن ماناى نییه ئه‌گه‌ر كوتله‌ى تیا نه‌بێت، به‌ڵام شوره‌ییه‌كه ئه‌وه‌یه له دووره‌وە تانه‌ى لێ بده‌یت بڵێیت هه‌مووشتێك پێشتر بڕاوه‌ته‌وه.\nخۆ ئه‌گه‌ر كاك قادریش خۆى كاندید بكردایه بۆ رێكخه‌رهه‌ر ده‌بوایه كار بۆ دروستكردنى كوتله‌یه‌ك بكات كه سه‌رى بخات.\nبزووتنه‌وه‌ى گۆڕان له‌م ماوه‌یه‌دا هه‌ڵبژاردنى كرد، بۆ ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ش نه كه‌سى ده‌ره‌وه‌ى جڤات ده‌نگى دا، نه ته‌زویر كرا، نه به‌په‌له خه‌ڵك سه‌رخرا بۆ جڤات له به‌رژه‌وه‌ندى لایه‌ك وه‌كو له حزبى كوردى ئه‌مه زۆر باوه. ئه‌گه‌ر سه‌رنجى ده‌نگى رێكخه‌ر بده‌ین له 44 ئه‌ندامى جڤات 28 ده‌نگى هێناوه، كه ده‌كاته نزیكه‌ى 63% له ده‌نگه‌كان، ئه‌م رێژه‌یه له هیچ حزبێكى كوردى بۆ كه‌سى یه‌كه‌م وجودى نییه، به‌ڵكو زۆربه‌ى حزبه كوردیه‌كان به پارتى و یه‌كیه‌تى و ئیسلامى و حزبه تازه‌كانیشه‌وه بێ بوونى ركابه‌رو به چه‌پڵه رێزان كه‌سه یه‌كه‌مه‌كان دادەنرێنه‌وه. ئه‌وه‌ى ئه‌م راستیه له بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان نه‌بینێت دیاره پێویسته دووباره به ویژدانى خۆى بچێته‌وه. ئه‌م رێژه‌یەى كاك عومەر له شكست نزیكه نه‌ك سه‌ركه‌وتن و پێشتر بڕیارى لێدرابێت. ئه‌مه‌ش نیشانه‌ى ئه‌وه‌یه ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه به‌رده‌وام جێگاى مشتومڕى ناوخۆیه، كه ئه‌مه‌ش دۆخه ته‌ندروسته‌كه‌یه. هه‌رچى ئه‌ندامانى خانه‌ى راپه‌ڕاندنن رێژه‌كان خۆیان قسه له‌سه‌ر خۆیان ده‌كه‌ن كه هه‌موویان به ده‌نگێك یان زیاتر سه‌ركه‌وتوون.\nگله‌یی هه‌یه له‌سه‌ر ماوه‌ى به‌سه‌رچووى جڤاته‌كه، ئه‌وه قسه‌یه‌كى راسته، به‌ڵام ئه‌مه ئه‌و به‌هانه‌یە ناداته نه‌یاره‌كانى كه بڵێن هه‌ڵبژاردنێكى شكڵى بوو. زۆر كه‌س ره‌خنه له سیاسه‌تى بزووتنه‌وه‌كه ده‌گرن گوایه ده‌رفه‌ته‌كانى دواى ریفراندۆم و رووداوه‌كانى 16ی ئۆكتۆبه‌ریان نه‌قۆزتۆته‌وه، گوایە كاك عومەر هیچ هه‌نگاوێكى نه‌ناوه، به‌ڵام كه‌سیان عه‌زیه‌ت ناكێشن پێمان بڵێن بزووتنه‌وەكه چى بكردایه؟ ئایا (نه‌فیر عامى) رابگه‌یاندایه؟ ئایا په‌ناى بۆ چه‌ك ببردایه؟ ئایا له‌گه‌ڵ هێزه‌كانى ترى ئۆپۆزسیۆن چیان پێده‌كرا، له دۆخێكى پڕ دۆڕان و رق و ژاوه‌ژاو ده‌كرا چى بكرایه؟ ئایا ئه‌و كاته ده‌ستى پارتى و یه‌كیه‌تى زیاتر واڵا نه‌ده‌بوو بۆ خوێن ڕشتن به بیانووى خه‌نجه‌ر له‌پشته‌وه به‌كارهاتووه؟ قسه‌یه‌كى كورده‌وارى هه‌یه ده‌ڵێت (ورچى بریندار دڕنده‌تره). بڕوا ناكه‌م ئه‌و قسه‌یه‌ش راست بێت كه ئه‌مریكیه‌كان چاوه‌ڕێی هێزى ئۆپۆزسیۆن بوون بۆ ئه‌وه‌ى ببنه به‌دیلى پارتى و یه‌كێتى!\nئایا ئابورى هه‌رێم ره‌یعیه؟\nبۆ وه‌زیرى دارایی هه‌رێم\nفه‌له‌ستین و نه‌وتى هه‌رێم\nبه‌غداش بێ مانایه\nبینینى تونێلى tunnel vision\nچیتان له گۆڕان ده‌وێت؟\nهەرێمی کوردستان (٢٧) ملیار دۆلار قەرزار نیە!\nبازرگانی بە خوێندن ڕاگرن\nلامەرکەزیەتی ئێمە و ئەوەی بەهاری عەرەبی: متمانەی سیاسی\nبۆچی نەوت ڕادەستی بەغدا بکرێتەوە؟!\n٢٧ ملیار دۆلارە قەرزەکە\nدوای گوتارەکەی سەرۆکی حکومەت\nئاسیاسێڵ - ڕیکلام وتاری هەفتانەی گۆڕان زەمەنی ڕەمەزان\nهۆشدارییه‌كی به‌په‌له له به‌ڕێوه‌به‌ری نه‌خۆشخانه‌ی كۆرۆناوه له هه‌ولێر\nوه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا له‌باره‌ی خوێندنی ئه‌مساڵه‌وه بڕیار ده‌دات\nکەشناسی هەرێم راگەیەنراوێکی لەبارەی کەشوهەواوە بڵاوکردەوە\nبه‌شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ژماره‌ی تووشبووانی كۆرۆنا به‌رز‌بوه‌وه\n"بۆ سزای ئه‌ده‌ن! هه‌ركه‌س به‌و به‌رگه‌وه بیبینێت، نامرێت"\nهەرێم بە مەرجەکانى عێراق رازى بوو\nهۆشدارى بەپەلە لەبارەى ١٠ رۆژى داهاتوو دەدرێت\nوەزارەتى ناوخۆ ٤ بڕیارى نوێى دەرکرد\nریزبەندى ئەو وەزارەتانەى لە سەرەتاوە مووچە وەردەگرن\nسعوديە وادەى دیارییکردنى یەکەم رۆژى جەژن ئاشکرا دەکات\nوەزارەتى ئەوقافى هەرێم وادەى دیارییکردنى یەکەم رۆژى جەژن رادەگەیەنێت\nوادەی یەکەم ڕۆژی جەژنی ڕەمەزان\nخوداوەند لە دڵی شاعیراندا زیندووە!\nکتێبک لە بارەی کارو بەرهەمەکانی نەجیب مەحفوز چاپ کرا\nسیمبول، زمان و تەکنیک لە ڕۆمانی "ڕۆژێک لەو ساڵانە هەڵدەگرم"\nچۆن هاملێت بخوێنینەوە؟\nژن لە رۆمانی تاجەگوڵینە تاجی درکی


به‌رپرسێك كۆچی دوایی كرد\nبه‌رپرسێكی پێشووی سلێمانی كۆچی دوایی كرد\nدوای ململانێیه‌كی زۆر له‌گه‌ڵ نه‌خۆشیه‌كه‌ی به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ عه‌مید نه‌ریمان عه‌زیز به‌ڕێوه‌به‌ری پێشووی هاتوچۆی پارێزگای سلێمانی كۆچی دوایی كرد.\nله راگه‌یه‌ندراوێكدا كه وێنه‌یه‌كی ده‌ست وێستگه نیوز كه‌وتووه، راگه‌یاندن و په‌یوه‌ندیه‌كانی هاتووچۆی سلێمانی رایگه‌یاند كه "به داخ و خه‌مێكی زۆره‌وه كۆچی دوایی عه‌مید نه‌ریمان عه‌زیز به‌ڕێوه‌به‌ری پێشووی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانی ڕاده‌گه‌یه‌نین كه دوای ململانێیه‌كی زۆر له‌گه‌ڵ نه‌خۆشیه‌كه‌ی گیانی سپارد".\nله راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتووه "به‌ناوی به‌ڕێوه‌به‌ر و سه‌رجه‌م ئه‌فسه‌ران و كارمه‌ندان وفه‌رمانبه‌رانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هاتووچۆی پاریزگای سلێمانیه‌وه پرسه‌و هاوخه‌میمان به خێزان و بنه‌ماڵه و هاوڕێ و خۆشه‌ویستانی ده‌گه‌یه‌نین".\nهاتووچۆی سلێمانی ده‌ڵێت: "كاك نه‌ریمان نموونه‌ی مرۆڤی تێكۆشه‌رو دڵسۆزی خاك و نیشتمان بوو. له خوای گه‌وره ده‌پاڕێینه‌وه به‌به‌هه‌شتی خۆی شادی بكات".\nساڵی 2017 باری ته‌ندروستی عه‌مید نه‌ریمان حاجی عزیز پێنجوێنی به‌ڕێوه‌به‌ری هاتووچۆی سلێمانی تێكچوو، به‌وهۆیه‌وه ماوه‌یه‌ك مۆڵه‌تی وه‌رگرت و دواتر و پاش باشبوونی ته‌ندروستی گه‌ڕایه‌وه سه‌ر كاره‌كه‌ی.\nئه‌م بابه‌ته 30988 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بە فەرمی کۆتایی هێنان بە وەرزی دەیەمی یاری Fortnite ڕاگەیاندرا – کەی ئای تی ئێن\nئەپی VLC بە پشتگیری لە کڕۆمکاست و زنجیرەیەک لە چاکسازی نوێکرایەوە\n22 ئەپ و یاری ئەندرۆید بۆ ماوەیەکی کەم بوونەتە خۆڕایی\nبە شێوەیەکی لە ناکاو، کۆمپانیای Epic Games ـی درووستکەری یاری Fortnite کۆتایی هێنانی بە وەرزی دەیەمی یارییەکە ڕاگەیاند.\nکۆمپانیاکە کۆتایی هێنانی دواین وەرزی یارییەکەی بەوە دەست پێکرد کە سەرتاپای نەخشەی یارییەکەی کردە ڕەش و چاڵێکی ڕەشی نیشان دا. هەروەها وێنەی ڕەشی خستە سەر وێنەی هەژمارە فەرمییەکانی یارییەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان. لەگەڵ ئەوەشدا، لە تویتەر جریوەیەکی بڵاوە پێکرد و تێیدا ڕایگەیاند: “ئەمە کۆتاییە” و هەژماری فەرمی یارییەکەشی لە تۆڕی Twitch سڕییەوە.\nکۆمپانیاکە سەرجەم جریوەکانی لە هەژماری فەرمی یارییەکە لە تویتەر سڕییەوە و بە تەنها جریوەی ڤیدیۆی پەخشی ڕاستەوخۆی چاڵە ڕەشەکەی هێشتەوە، کە خاوەن سەروو 300,000 لایک و دەیان هەزار بینەرە تاوەکو ئێستا.\nلە ڕاستیدا، کۆمپانیای بەرهەمهێنەری Fortnite ئەنجامدانی ئەم کردارانەی وەکو کۆتایی هێنان بە یارییەکە نیشان دەدات، بەڵام دڵنیاین لەوەی کە مەبەست لەمە کۆتایی پێهێنانی وەرزی دەیەمی یارییەکەیە نەوەک سەرتاپای یارییەکە.\nهەندێک پێگە بە شێوەی گاڵتەئامێز لۆمەی ئیڵۆن مەسک خاوەنی کۆمپانیاکانی Tesla و Space X دەکەن بەوەی کە یارییەکەی کڕیوە و لە پاشان سڕیویەتییەوە. خۆشی بە شێوەیەکی گاڵتە ئامێزانە و نەرێکی وەڵامی لۆمەکانی داوەتەوە.\nهێشتا، دیار نییە کە وەرزی یانزەیەم لە یارییەکە بەردەست دەکرێت یاخود نا، بەڵام هیوا زۆرە بۆ بەردەستکردنی وەرزە نوێیەکەی یارییەکە.\nتاگەکان Elon Musk Epic Games Fortnite فۆرتنایت هەواڵ


سەربازێـکی پـێشووی عێراق لە ئەڵمانیا دادگایی دەکرێت بە تۆمەتی تاوانی جەنگ\nدادگایەکی ئەڵمانیا لە بەرلین دەسـتیکردووە بە پـرۆسەی دادگاییکردنی سەربازێـکی پـێشووی عێراق بە تۆمەتی ئەنجامدانی تاوانی جەنگ لە میانەی شەڕی دژی داعش لە عێراق.\nدادگاکە ئەمڕۆ چوارشەممە گوێی لە قسەکانی ئەم سەربازەی پـێشووی عێراق کرد کە بەپێی دەزگای دادوەری ئەڵمانیا ناوی (ڕامی ک.) و تەمەن 28 ساڵە. دەڵێن لە ساڵی 2015 وە وەک پەنابەر گەیشتووەتە ئەڵمانیا و لە مانگی هەشتی ساڵی 2016 بەو تۆمەتە دەسـتگیرکراوە.\nناوبراو لە مانگی سێی ساڵی 2015 لەو کاتەی لە نێو لەشکری عێراقدا بوو، لە نزیک شاری تکریت دوو کەلە سەری داعشی بەدەسـتەوە بەرزکردووەتەوە و وێنەی پـێوە گرتوون. پاشان وێنەکە لە ڕێگەی ئنتەرنێتەوە بڵاوکراوەتەوە.\nلە یەکەم دانیشتنی دادگا ڕامی دانی‌نا بە تاوانەکەی، بەڵام گوتی ئەفسەرەکەی فەرمانی پـێکردبوو ئەو کارەبکات و ئەگەر گوێڕایەڵی نەبووایە، ئەوا سزادەدرا. گوتیشی لە پاش ئەو ڕووداوە وازی لە لەشکر هێناوە.\nبەڵام پـۆلیسی ئەڵمانیا وێنەکانی لە کۆمپـیوتەری ڕامی دۆزیوەتەوە، ئەمەش گومان دەخات سەر ئەو قسانەی کە دەڵێت بە زۆر پـێیکراوە. داواکاری گشتی ئەڵمانیا دەڵێت ئەو وێنانە سووکایەتیکردنن بە تەرمی مردوو. چاوەڕوان‌دەکرێت دادگا چوار دانیشتن بۆ ئەم کەیسە سازبکات.


خەڵکی سڤیلی عەفرین، باجی هێرشی سوپای تورکیا دەدەن 2018-01-29\nبەڕێوەبەری مانگی سووری کوردی لە عەفرین دەڵێ، بە هۆی بۆردوومانی هێزەکانی سوپای تورکیاوە بۆ سەر ناوچەکە، باری مرۆیی لە عەفرین و دەوروبەرەکەی تا بڵێی خراپە.\nنووری قەنبەر هەروەها گوتی، "جووڵە و هاموشۆ لە ناوچەکانی جەندێرس و راجۆ و بلبل، هەروەها کۆی دانیشتوانی سەر سنوور وەستاوە."\nئەو بەڕێوەبەرەی مانگی سووری کوردی لە عەفرین بە سکای نیوزی ڕاگەیاندووە، "١٠ ڕۆژە، هەزاران لە دانیشتیوانە سڤیلەکەی عەفرین لە ئەشکەوت و ژێرزەمینان خۆیان حەشار دەدەن"، دەشڵێ "دابینکردنی خۆراک و خواردنەوە بۆ ئەو شوێنانە گەلێک سەخت و مەترسیدارە."\nقەنبەر زانیاریی داوە، لە نۆ ڕۆژی شەڕدا، ٥٥ هاووڵاتی سڤیل گیانیان لە دەست داوە کە ١٥ـیان منداڵن و، ١٤٢ـیش بریندار بوون کە لە نێو آەوانیشدا منداڵ ژن و بەتەمەنیان تێدا هەن، کە هیچ بەشداریێکیان لە کردەی سەربازیدا نەکردووە.\nئەو بۆردوومانی فڕۆکەکانی تورکیا لە گوندی کوبلە بە کارەسات ناو دەبات، کە بە هۆیەوە تێکڕای ئەندامانی خێزانێک بوونە ئامانج کە دەیانەویست لە شەڕ و پێکدادانەکان ڕابکەن.\nداوایش دەکات بۆردوومانی هێزەکانی تورکیا بوستێندرێ کە خەڵکی سڤیل بە هۆیەوە دەبنە قوربانی.\nبە هۆی بەردەوامیی شەڕ و هێرشی سوپای تورکیاوە، لە نۆ ڕۆژ ڕابردوودا هەزاران لە خەڵکی سڤیل جێوڕیی خۆیانیان بەرەو ناوچە ئارامەکان جێ هێشتووە.نەخۆشخانەکانی عەفرینیش پڕن لە بریندارانی شەڕ.\nهەڵبەتە بە هۆی بۆردوومان و تووندتربوونی شەڕ، ئاوارەبوون، کە کەمیی خۆراک و دەوا و دەرمانی بەدوای خۆیدا هێناوە، تا دێ مەترسیی هاتنەئارای قەیرانی مرۆیی ڕوو لە هەڵکشانە.\nبەگوێرەی خەمڵاندنی یوئێن، ٣٢٤هەزار کەس لە عەفرین دەژیێن، لەو ڕێژەیەش ١٢٦هەزاری ڕایکردووە.\nیونسێف بڵاوی کردووەتەوە، دانیشتوانی عەفرین ڕادەکەن و خۆیان دەگەیێننە کەمپەکانی ناوچەکە کە ١٢٥هەزار ئاواەی شەڕی تێدا نیشتەجێ کراون و دەیانەوێ سەلامەت دەرچن، ئەمە لە کاتێکدایە کە ئەو ئاوارەکانی نێو ئەو کەمپانە و لەم وەرزی زستانەدا لە دۆخێکی گەلێک و سەخت و دژواردان.\nڕیکخراوی یونسێف هەروەها دەڵێ، ئەو خەڵکە سڤیلەی کە دەیانەوێ عەفرین جێبهێڵن، ڕییان لێ دەگیرێ و داواین لێ دەکرێ لە ژێرزەمینی خاونوەکانیاندا بمێننەوە.\nچەند ڕۆژێکە، سوپای تورکیا و سوپای سووریای ئازاد، هێرشیان بۆ سەر شاری عەفرین و دەوروبەری بەرپا کردووە، گوایە دەیانەوێ یەپەگە "یەکینەکانی پاراستنی گەل" وەدەر بنێن، کە تورکیا بە هەڕەشە بەسەر ئاسایشی نیشتیمانی وەسفیان دەکات.


ئیڤان عه‌بدولباقی: زۆربه‌ی تابلۆكانم تایبه‌ت به ژن و سروشتن\n:: PM:06:26:08/11/2019 \nئیڤان عه‌بدولباقی /21 ساڵ/ نیگاركێش و مامۆستای شێوه‌كاری له قوتابخانه‌ی نێوده‌وڵه‌تی فاخیر مێرگه‌سۆری. له‌م دیمانه‌یه‌ی "وشه" ده‌ڵێ، تابلۆكانم زۆربه‌یان گوزارشت له خۆشی و ناخۆشییه‌كانی ژیان ده‌كه‌ن. ئه‌و ئاماژه به‌وه‌ش ده‌دات كه ئامانجی دڵخۆشكردنی خۆیه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی بگات به‌و ئاسته‌ی كه شانازی پێوه بكات.\nهونه‌ر لای تۆ خولیایه یان پیشه؟\nهونه‌ر خولیایه، زۆربه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی ڕێچكه‌ی هونه‌ر ده‌گرنه‌به‌ر، هه‌ر له سه‌ره‌تاوه خولیای ئه‌وه‌یان هه‌بووه ببن به هونه‌رمه‌ند، منیش یه‌كێكم له‌و كه‌سانه و له سه‌ره‌تاوه خولیای زۆرم بۆ هونه‌ر هه‌بووه، بۆیه ئه‌و ڕێچكه‌یه‌م گرته‌به‌ر و به‌شێوه‌ی ئه‌كادیمی خۆم پێ گه‌یاند، په‌یمانگه‌ی هونه‌ره جوانه‌كان به‌شی شێوه‌كاریم خوێند.\nخاوه‌نی چه‌ند تابلۆ و پێشانگه‌ی؟\nتا ئێسته خاوه‌نی زیاتر له 500 تابلۆی جۆراوجۆرم، هه‌روه‌ها دوو پێشانگه‌ی تایبه‌ت كه یه‌كێكیان له هۆڵی "شه‌هید سه‌عد عه‌بدوڵا" و ئه‌ویتریان له قوتابخانه‌ی شه‌هید فاخیر مێرگه‌سۆری نمایش كراون. هاوكات له 18 پێشانگه‌ی هاوبه‌ش به‌شداریم كردووه، پێشانگه هاوبه‌شه‌كان له په‌یمانگه‌ی هونه‌ره جوانه‌كان، زانكۆی جیهان، كۆلێژی یاسا، زانكۆی لبنانی فڕه‌نسی، قه‌ڵای هه‌ولێر، هۆڵی سه‌عد عه‌بدوڵا، هۆڵی پێشه‌وا، هۆڵی میدیا نمایش كراون.\nتابلۆكانت گوزارشت له چی ده‌كه‌ن؟\nگوزارشت له هه‌ستی ئه‌و كاتانه‌م ده‌كه‌ن كه به نیگاركێشانه‌وه سه‌رقاڵم، واته هه‌سته‌كانم سنووردار نین و به‌پێی كاته‌كان هه‌سته‌كانم ده‌گۆڕێن، هه‌روه‌ها له كاتی نیگاركێشاندا هه‌ر هه‌ستێكم بۆ بێت، به ڕوونی له‌ناو تابلۆكه به دیار ده‌كه‌وێ و هه‌مووی له‌ناویدا كۆ ده‌بێته‌وه، بۆ نموونه ئه‌و كاتانه‌ی خه‌مبار یان دڵخۆش بم یان هه‌ست به بێزاری بكه‌م، به‌پێی ئه‌و هه‌ستانه‌م خۆم به نیگاركێشان سه‌رقاڵ ده‌كه‌م.\nكه‌واته تابلۆكانت تایبه‌ت نه‌كردووه به بابه‌تێكی دیاریكراو؟\nنه‌خێر، له‌به‌رئه‌وه‌ی زۆرترین تابلۆم كێشاوه و هه‌ر یه‌كێكیان تایبه‌ته به بابه‌تێكی جیاواز، به‌ڵام ده‌توانم بڵێم زۆربه‌یان تایبه‌تن به ژن و سروشت، هه‌ندێك جاریش تابلۆ به‌پێی خواستی ئه‌و كه‌سانه ده‌كێشم كه داوام لێ ده‌كه‌ن.\nله تابلۆكێشاندا چ جۆره كه‌ره‌سته‌یه‌ك به‌كار دێنی؟\nهه‌موو جۆره كه‌ره‌سته‌یه‌كم تاقی كردووه‌ته‌وه، هه‌موویشیان به‌پێی حه‌ز و ئاره‌زووی خۆم و به‌پێی كات و شوێنی دروستكردنی تابلۆكه، به‌كار دێنم.\nبه كام هونه‌رمه‌ندی جیهانی سه‌رسامی و تا ئێسته ڕێچكه‌ی كامیانت وه‌رگرتووه؟\nبه هیچ هونه‌رمه‌ندێكی جیهانی له بواری شێوه‌كاری سه‌رسام نیم، چونكه وا هه‌ست ده‌كه‌م كاره‌كانیان تووشی دڵته‌نگیم ده‌كه‌ن، ئه‌وه ته‌نیا بۆچوونی خۆمه. بۆیه له كاره‌كانمدا ڕێچكه‌ی هیچ هونه‌رمه‌ندێكی جیهانیم نه‌گرتووه و هه‌میشه له‌سه‌ر ئه‌و ڕێچكه‌یه ڕۆیشتووم كه خۆم حه‌زم لێی بووه و خۆم خاوه‌نی بوومه.\nخه‌ون و ئامانجت چییه؟\nله كاره‌كانم ئامانجم دڵخۆشكردنی خۆمه، هه‌روه‌ها خه‌ون به‌وه‌وه ده‌بینم بگه‌م به‌و ئاسته‌ی شانازی پێوه بكه‌م. جگه له‌مانه، حه‌ز ده‌كه‌م ئه‌و قوتابیانه‌ی له‌ژێر ده‌ستی من ده‌خوێنن، كه‌سایه‌تی زۆر به‌ناوبانگ و هونه‌رمه‌ندی به توانا له بواری شێوه‌كاریدا ده‌ربچن.\nجگه له شێوه‌كاری، به‌هره‌ت له چ بوارێكی تردا هه‌یه؟\nئاره‌زووی زۆرم له ئاماده‌كردنی خواردن هه‌یه و له بواره‌شدا ده‌ستڕه‌نگینم، بۆیه كاتێك وێنه ناكێشم حه‌ز له دروستكردن و ئاماده‌كردنی خواردن ده‌كه‌م، هه‌ر جاره و خۆم به خواردنێكی جیاواز سه‌رقاڵ ده‌كه‌م.\nئه‌و ئه‌كته‌ره به‌ناوبانگانه‌ی له‌گه‌ڵ منداڵه‌كانیان فیلمیان ده‌ركردووه


7/6/2020 4:52:25 PM\n13475 جار خوێندراوەتەوە\nلەماوەی چوار مانگی ڕابردوو ڕاستەوخۆ بەشداربووم لە چارەسەری سەدان نەخۆشی تووشبوو بە ڤایرۆسی کۆرۆنا وە ھەروەھا ڕۆلمان ھەبوو لە دانانی پلانی پێویست لە یەکێک لە نەخۆشخانە گەورەکانی بەریتانیا کە چاودێری یەک ملیۆن خەلک دەکات .لە ھەمان کات لە نزیکەوە چاودێری دۆخی کوردستانم کردووە وە ھەروەھا لە گەل ژمارەیەک لە ھاوڕێکانم وە ھاوکارانم لە تەماس بوومە\nکۆمەلێک سەرنج وە تێبینی لام دروستبوو کە حەزدەکەم لەم چەند خالەی خوارە شیکردنەوەیەکی بۆ بکەم .\n١. ھەرچەندە ھەموومان دەزانین کە دۆخی تەندروستی کوردستان لە ئاستێکی پێشکەوتوو نیە وە زۆر کەموکوڕی لە وەزارەتی تەندرووستی ھەیە بەلام بەشێوەیەکی گشتی تاکو ھەنووکەش چارەسەرێکی باشی تووشبوانی ئەو پەتایە دەکرێت وە لە زۆربەی حالەتەکان نەخۆش چارەسەری پێویستی بۆ دەکرێت . دەبێت خەلکی کوردستان پالپشتی دکتۆرو کارمەندانی تەندرووستی بکەن . لە دۆخێکی وەک ئێستا نەک ھەر تەنھا حکومەت بەلکوو ھاوولاتی دەتوانێت لەزۆر لایەن پالپشتی کەرتی تەندرووستی بکەن . لە وولاتێکی وەک بەریتانیا ھەزاران ھاوولاتی خۆبەخش ڕۆلێکی گەورەیان ھەبوو لە بەرەنگاری ئەو پەتایە وە یارمەتیدانی کەرتی تەندرووستی.\n٢. پێشتر ووتومانە کە زۆربەی خەلکی بە سووکی تووشی ئەو پەتایە دەبن وە تەنھا ڕێژەیەکی زۆر کەم پێویستیان بە نەخۆشخانە دەبێت . ئەوەی من تێبینیم کردووە کە خەلکێکی زۆر لە کاتێک بە سووکی تووشی ئەو پەتایە بوونە کۆمەلێک دەرمان بەکار دەھێنن کە بە ھیچ شێوەیەک پێویستیان نیە . خەلکانێک ھەن بە ھەزاران دینار لە چەندان جۆری فیتامین سەرف دەکەن کە لە ڕاستیدا ھیچ لێکۆلینەوەیەکی زانستی نیشانی نەداوە کە ئەو ڤیتامین وە کانزایانە ھیچ ڕۆلێکیان ھەبێت لە بەرگری کردن لەو ڤایرۆسە. گەر ئەتوانی ڤیتامین D بکڕیت وە بەکاربێنی شتێکی باشە بەلام دەبێت بزانی کە ئەوە ناتپارێزێت لە تووشبون بەو پەتایە ئەگەر ڕێکارەکانی تری خۆپارێزی بەکار نەھێنیت . ئەگەر باری دارایت خراپە پێویست ناکات دوو دڵ بێت چونکە ئەم ڤیتامین وە کانزایانە بە ھیچ شێوەیەک چارەسەری ئەو پەتایە نین وە بە دلنیایی دەلێم ئەوەندە ناھێنێت کە ھەزاران دینار سەرف بکەیت لە کۆمەلێک ڤیتامینی گران بەھا. بۆ پشتگیری لەم ڕایە ئێمە لە نەخۆشخانەکانی بەریتانیا ھیچ ڤیتامین وە کانزامان بە تووشبوانی ئەو پەتایە نەداوە.\n٣. لەگەل کەمبوونەوەی ژمارەی پشکنین خەلکێکی زۆر ھەن کە نیشانەی ئەو پەتایەیان ھەیە بەلام پشکنینیان بۆ ناکرێت . گومان لەوەدا نیە چەند پشکنین زیاتر بکرێت دەرفەتی کۆنترۆلی ئەو پەتایە باشتر دەبێت بەلام توانای وەزارەتی تەندرووستی سنووردارە.\n٤. ھەر کەسێک کە نیشانەکانی ئەو پەتایەی ھەبێت ئەوە ئەگەرێکی ھەرە زۆرە کە تووشی ئەو ڤایرۆسە بووبێت وە دەبێت وەک تووشبوەکی ئەو پەتایە ھەلسوکەوت بکات . لە کاتێک ئەگەر پشکنین ناتوانرێت بۆ نەخۆش بکرێت ئەوە باشترین ڕێگە ئەوەیە کە نەخۆش لە مالەوە بمێنیتەوە وە بەرکەوتن کە گەل ئەندامانی تری خێزانەکەی وە کۆمەلگا بە تەواوی کەم بکاتەوە. لە وولاتێکی وەک بەریتانیا لە کاتێک پەتاکە بە ڕێژەکی زۆر بلاوبۆوە بە ھەزاران نەخۆش ھەر لە مالەوە نەھاتنە دەرەوە تەنانەت حکومەت لەتوانای نەبوو کە ئەو ژمارە زۆرەی پشکنین بکات .جگە لە ھەندێک ئامۆژگاری سەرەتایی نەخۆش پێویستی بە ھیچ چارەسەرێکی تر نەبوو .نەخۆش لە مالەوە دەتوانێت پاراسیتامۆل بۆ ژان وە تا بەکاربھێنێت. بڕێکی باش ئاو وە شلەمەنی بخواتەوە لە گەل ھەندێگ ئامۆژگاری گشتی کە زۆر باسکراوە لە کەنالەکانی ڕاگەیاندن .جگە لەمە بەشی ھەرە زۆری نەخۆشەکان پێویستیان بە ھیچ چارەسەرێکی تر نابێت.\n٥. کاتێک نەخۆش تووشی ھەناسە تەنگی دەبێت ، بەھەر شێوەیەک بێت دەبێت سەردانی نەخۆشخانە بکات وە ترسی چوونی بۆ نەخۆشخانە نەبێت چونکە لەو حالەتەدا پێویست بە پشکنینی خوێن وە تیشکی سنگ دەکات وە دوای بینینی دکتۆر ڕێژەیەکی زۆر لەم نەخۆشانەش دەتوانرێت لە مالەوە چارەسەر بکرێن وە لە ڕئگای ئۆنلاین ڕاستەوخۆ لە لایەن دکتۆر وە کارمەندانی تەندرووستی چاودێری بکرێن . ئەم گروپە لە نەخۆشەکان دەبێت لە لایەن دکتۆر پلانی چارەسەری بە تەواوی بۆ ڕوونبکرێتەوە وە لە ئەگەری خراپتربوونی باری تەندروستیان دەبێت بچن بۆ نەخۆشخانە.من حەز ناکەم لێرە باسی ئەو چارەسەریە بکەم چونکە لە نەخۆشێک بۆ نەخۆشێکی تر لەوانەیە جیاواز بێت . لە نەخۆشخانەکەی ئێمە پتر لە شەش سەد نەخۆشمان بەو شێوەیە چارەسەر کرد .\n٦. ئەو نەخۆشانەی کە ڕێژەی ئۆکسجین لە خوێن دابەزیەوە وە نارەحەتن دەبێت لە نەخۆشخانە چارەسەر وەرگرن . لە ڕاستیدا لە زۆربەی وولاتان تەنھا ئەو نەخۆشخانەی کە باری تەندرووستیان ناجێکیرە لە نەخۆشخانە دەمێننەوە .\n٧. ئەوەی تێبینیم کردە لە کوردستان بە ڕێژەیەکی زۆر بلاو CT scan ی سنگ بۆ ژمارەیەکی یەکجار زۆری نەخۆش دەکرێت وە بۆتە جۆرێک لە بازرگانی لە کاتێک ھیچ شتێک لە چارەسەری نەخۆشەکە ناگۆڕێت . ئەمە جگە لە پارەیەکی زۆر لە زۆربەی حالەتەکان ھیچ سوودێک بە نەخۆش ناگەیەنێت . ئەو پشکنینە تەنھا دەبێت لە نەخۆشخانە بکرێت وە تەنھا ژمارەیەکی زۆر کەم نەخۆش پێویستیان بە سکان دەبێت . نابێت سکان بۆ ئەوە بکەی بزانی تووشی کۆرۆنا بوویت یان نا ؟ . دەبێت ئەوە بزانین کە کردنی سیتی سکان ڕێژەیەکی زۆر لە تیشک بەرلەش دەکەوێ وە بۆی ھەیە زیانی ھەبێت.\n٨. خەلکێکی زۆر دەرزی دژە خوێن مەین - (Fragmin یان Clexane )دەکڕن وە لە مالەوە بەکادەھێنن . ئەو دەرمانە دەبێت تەنھا لە ژێر چاودێری دکتۆر بدرێت بۆ ئەو نەخۆشانەی کە باری تەندروستیان خراپە وە لە نەخۆشخانە خەوتوون. ئەو دەرمانە ئەگەر بە شێوەیەکی باش وە بڕی درووست بەکارنەھێنرێت دەبێتە ھۆی خوێن بەربوون . نەخۆشێک کە باری تەندروستی خراپ نیە وە لە مالەوە توانای جوولەی ھەیە بە ھیچ شێوەیەک پێویست بە دەرمانی دژە خوێن مەیین ناکات.\n٩. خەلکێکی زۆر دەستی بە بەکارھێنانی دەرمانیDexamethasone کردووە ھەر لەبەر ئەوەی وا دەزانن تووشی ئەو پەتایە بوونە . ھەندێک جار نەخۆش خۆی ڕاستەوخۆ ئەو دەرمانەی کڕیوە وە لە ھەندێک حالەت لە لایەن کارمەندی تەندرووستی بۆی نووسراوە . حەز دەکەم ئەوە بلێم کە ئەو دەرمانە ھیچ سوودێکی نیە بۆ ئەو کەسانەی کە ئەو پەتایەیان بە سووکی گرتووە . ئەم چارەسەریە بۆ ئەو نەخۆشانەیە کە باری تەندروستیان زۆر خراپە وە لەژێر ئامێری ھەناسەدانن یان پێویستیان بە ئۆکسجین ھەیە . واتە بۆ ئەو نەخۆشانەیە کە لە نەخۆشخانەن .\n١٠. ھەندێک نەخۆش ئۆکسجین لە مالەوە بەکار دەھێنن بۆ ئەو پەتایە. ئێمە ئۆکسجین لە مالەوە بۆ ھەندێک نەخۆشی درێژخایەنی سنگ بەکاردەھێنین بەلام بۆ ئەو پەتایە جیاوازە . دەبێت ئەوە بزانین کە کەسێک جگەرە بکێشێت یان لە ئاگر نزیک بێت ئەوە لەوانەیە ئامێری ئۆکسجین گڕ بگرێت وە کارەساتی لێبکەوێتەوە . من خۆم لە گەل ئەو ڕایەدا نیم کە نەخۆش ئۆکسجین لە مالەوە بەکاربھێنێت. لە ھەندێک دۆخی تایبەت ئەگەر ئەو بڕیارە درا لە لایەن دکتۆر ئەوا دەبێت زۆر بە ووردی چاودێری بکرێن چونکە دەزانین بەشێک لەو نەخۆشانە بە شێوەیەکی خێرا باری تەندروستیان تێکدەچێت .\n١١. خەریکە ھەندێک کەس بازرگانی بە پلازمای خوێن دەکات . ھەر ئەمرۆ لە شاری ھەولێر دوو تەلەفۆنم بۆ ھاتووە دەربارەی پلازمای چاکبوانی کۆرۆنا .تاکوو ھەنووکە ھیچ لێکۆلینەوەکی زانستی یەکلایی نەکردۆتەوە کە پلازما چەند سوودی ھەیە بۆ تووشبوانی ئەو پەتایە. لێکۆلینەوەی گەورە کراوە وە چاوەڕوان دەکرێت لە داھاتوویەکی نزیک ئەنجامەکانی ئەو لێکۆلینەوانە دەربکەوێت . ئەوەی تێبینی کراوە کە پلازما یارمەتی چاکبوونەوەی ھەندێک نەخۆشی داوە بەلام دەبێت ئەوە بزانین کە پلازما موعجیزە نیە بۆ ئەو پەتایە . بەشێوەکی گشتی پلازما کێشە بۆ نەخۆش دروست ناکات وە سەلامەتە ئەگەر بەشێوەیەکی درووست بە نەخۆش بدرێت .منیش لەو باوەڕەدام ئەگەر پلازما لەبەر دەستبێت دەتوانرێت بۆ ئەو نەخۆشانە بەکاربێت کە باری تەندرووستیان ناجێگیرە. بەلام ئەگەر دەستنەکەوێت ئەوە ناگەیەنێت کە نەخۆش دەمرێت لەبەر نەبوونی پلازما وەک ئەوەی ھەندێک خەلک تێگەیشتوون.\n١٢. تاکوو ھەنووکە ھیچ دژە ڤایرۆسێک دەرنەکەوتووە کە مردن بە ھۆی ئەو پەتایە کەم بکاتەوە . لە سەرەتای سەرھەلدانی ئەو پەتایە زۆر دەرمانی جیاواز بەکارھێنران . ھەنووکە باس لە دوو دەرمانی سەرەکی دەکرێت . یەکێکیان Remdesivir کە لەلایەن کۆمپانیەکی ئەمریکی بەرھەم دەھێنرێت . لێکۆلینەوە سەرەتاییەکان لە ھەندێک وولات نیشانی داوە کە ئەو دەرمانە لە توندووتیژی وە ماوەی ئەو پەتایە کەم دەکاتەوە بەلام تاکوو ھەنووکە یەکلا نەبووتەوە کە ڕۆلی ھەبێت لە کەمکردنەوەی ژمارەی مردن بە ھۆی ئەو ڤایرۆسە. دەرمانی دووەم ( Favipiravir)کە لە لایەن ڕووسیا بەرھەم دەھێنرێت . لە سەرەتا لە ژاپۆن بۆ ھەندێک نەخۆش بەکارھاتووە . بە گوێرەی ھەوالەکان بەشێک لەو دەرمانە دەبێت بگاتە عێراق لە ئایندەیەکی نزیک . ئەو دەرمانە بە گوێرەی ئەو ھەوالانەی لە ڕووسیا بلاوبۆتەوە سوودی ھەبووە بۆ تووشبوانی کۆرۆنا.من خودی خۆم زۆر بڕوام بە ئەو لێکۆلینەوانەی ڕووسیا نیە لەبەر زۆر ھۆکار . لێکۆلینەوە لە سەر ھەمان دەرمان لە زۆر وولاتی تر بەردەوامە وە پێشبینی دەکرێت لێکۆلینەوەکانی بەریتانیا لە ڕاستیەکانی کاریگەری ئەو دەرمانە یەکلا بکاتەوە . من خۆم بڕوام بە ھەر چارەسەرێک ھەیە کە ئەگەری ئەوەی ھەیە یارمەتی نەخۆش بدات بە تایبەتی ئەو تووشتبوانەی باریان خراپە. دەبێت ئەوە بزانین کە ئەم دوو دەرمانە زۆر گران بەھان وە من ئاگادارم خەلکانێک ھەزارن دۆلاریان سەرف کردووە بۆ کڕینی Favipiravir وە لە وولاتی ئێران ھێناویانە بۆ کوردستان . ئەمە لە کاتێک تاکوو ھەنووکە کاریگەری ئەو دەرمانە بە بەلگەی زانستی درووست نەسەلمێنراوە .جگە لە دەرمانی Dexamethasone ھیچ دەرمانێک دەرنەکەوتووە کە لە ڕێژەی مردن کەم بکاتەوە لە تووشبوانی ئەو پەتایە.\n١٣. دەبێت لەو ڕاستیە بگەین کە ژمارەیەکی کەم لە تووشبوانی ئەم پەتایە دەمرن . ئەمە ڕاستیەکە لە سەرانسەری جیھان وە ھەرچەندە سیستەمی تەندرووستی پێشکەوتوو بێت . ئێمە ھەرچەندە دەزانین ئەو کەسانەی کە زۆر بە توندی تووشی ئەو پەتایە دەبن چی جۆرە گۆڕانکاریەک لە جەستەیان ڕوودەدات بەلام تاکوو ھەنووکەش نازانرێت کام کەس بە تووندی تووشی ئەو پەتایە دەبن وە ئەوە دەبێت ھۆکارێک بێت کە ھەموومان خۆمان بپارێزین لەو ڤایرۆسە .\n١٤. لە کاتێکی وەک ئێستا تاکوو دەکرێت لە قەلەبالغی خۆت بە دوور بگرە ، ئەگەر ناتوانی ئەوە بکەیت بە ھۆی کارو کاسبی دەبێت ماسک ببەستی . لە کاتی بینینی ھاوڕێکانت تاکوو دەکرێت دوو مەتر لە یەک دوور بن .\nھاوڕێیانی خۆشەویست من دەمەوێت ئەوە بلێم کە ئەو پەتایە ھەموو جیھانی گرتۆتەوە وە لە ھەندێک بەشی جیھان زۆر کەمی کردووە. بە تێپەڕبوونی کات زۆر شتی نوێ لەو پەتایە فێر بووین . خەریکە لێکۆلینەوەکان لە کاریگەری ھەندێک چارەسەر بۆ ئەو ڤایرۆسە یەکلا دەکەنەوە. ڤاکسین لە زۆر بەشی جیھان گەیشتۆتە قۆناغێکی پێشکەوتوو وە زۆر ھیوا ھەیە پێش کۆتایی ئەمسال لە زۆر وولات ڤاکسین بەرھەم بھێنرێت .لەگەل ئەو ھەموو لێکۆلینەوانەی دەربارەی ئەو ڤایرۆسە دەکرێت ھیچ زانایەک نازانێت کەی ئەو پەتایە کۆتایی پێدێت . ئەگەر ڤاکسین دروست نەکرا ئایا ئەو ڤایرۆسە دەبێت بە شتێکی وەرزی وە لەگەلمان دەژی؟.من لەو باوەڕەدام کە تەنھا کات وەلامی ئەو پرسیارانە ئەداتەوە . ئەمڕۆ ھەموو جیھان گەیشتۆتە ئەو ڕاستیە کە دەبێت لە گەل ئەو ڤایرۆسە خۆمان بگونجێنین تاکو خواحافیزیمان لێدەکات یان لەناوی دەبەین .\nلە کۆتایی ئامۆژگاریم بۆ ھەموو خزمو ھاوڕێیان وە کوردستانیان ئەوەیە : تاکوو ئەتوانی خۆت لەو پەتایە بپارێزە بەلام ئەگەر ھاتوو تووشی ئەو ڤایرۆسە بوویت ئەوە لە زۆربەی ھەرە زۆری کاتەکان بە سووکی دەبێت وە بۆی ھەیە ماوەی چەند ڕۆژێک ھەندێک ناڕەحەت بیت . بە ھیچ شێوەیەک پێویست بە دەرمانی گران بەھا ناکات کە بەکاربێنی . ئەگەر ھاتوو بە تووندی تووشی ئەو پەتایە بووی ئەوا بڕوای تەواوت بە دکتۆرەکانی کوردستان ھەبێت کە شەو و رۆژ لە ڕێزی پێشەوەی بەرەنگاری ئەو ڤایرۆسە کار دەکەن .\nھەموومان دەزانین کە دۆخی تەندروستیی کوردستان لە ئاستێکی پێشکەوتوو نیە و زۆر کەموکوڕی لە وەزارەتی تەندروستی ھەیە بەڵام بەشێوەیەکی گشتی تاکو ھەنوکەش چارەسەرێکی باشی توشبووانی ئەو پەتایە دەکرێت و لە زۆربەی حاڵەتەکان نەخۆش چارەسەری پێویستی بۆ دەکرێت . دەبێت خەڵکی کوردستان پاڵپشتی دکتۆر و کارمەندانی تەندروستی بکەن . لە دۆخێکی وەک ئێستا نەک ھەر تەنھا حکومەت بەڵکو ھاوڵاتی دەتوانێت لەزۆر لایەن پاڵپشتی کەرتی تەندروستی بکەن .


سوپای پاسداران كۆڵبەرێكی خەڵكی بانە دەكوژن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/25 - 4:24 PM\nكۆڵبەرێكی لاوی خەڵكی بانە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەكدارەكانی ئێران كوژران.\nڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو لە ڕاپۆرتێكدا، كە وێنەی دەست (خەڵك) كەوتووە، ئاماژەی بەوەكردووە، ئەمڕۆ یەك شەممە (٢٥ی ئاب-ی ٢٠١٩)، هیزە چەكدارەكانی ئێران لە سنوورەكانی بانە و لە نزیك گوندی سەرتەزێن ژمارەیەك كۆڵبەریان داوەتە بەر دەستڕێژی گوللە و لە ئاكامدا كۆڵبەرێك كوژراوە.\nئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو كۆڵبەرەی، كە لە ئەنجامی ئەو دەستڕێژەدا كوژراوە ناوی (عەبدوسەلام نەنۆڕ)ە خەڵكی گوندی نەنۆڕی (بانە)یە.\nئاشكراشی كردووە، ئەو كۆڵبەرە لە مەودایەكی نزیكەوە تەقەی لێكراوە.\nڕۆژهەڵاتی كوردستانسوپای پاسدارانكۆڵبەر


هاوپەیمانێتی عەرەبی-کوردیی لە تەبقە نزیکە لە سەرکەوتنەوە\nهێزەکانی سوریای دیموکرات زۆربەی تەبقەیان رزگارکردووە و لەئێستادا شەڕی ئەو چەند چەکدارە دەکەن کە بەجێماون و لە باکوری شارەکە خۆیان جێگیرکردووە.\nهێزەکانی سوریای دیموکرات لەئێستادا کۆنترۆڵی زیاتر لە له‌سه‌دا 90ی تەبقەیان کردووە دوای دەرکردەنی رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' لە زۆربەی گەڕەکەکانی. [خاوەندارێتی وێنە: هێزەکانی سوریای دیموکرات]\nهێزەکانی سوریای دیموکرات پێشڕەوی دەکەن لە هێرشەکەیاندا بۆ رزگارکردنی تەبقە لەدەست رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) سەرەڕای رووبەڕوبوونەوەی بەرەنگاری لەلایەن پاشماوەی [چەکدارەکانه‌وه] لە بەری باکوری شارەکە.\nئاژانسی فرانس پرێس یەکشەممە (7 ئایار) رایگەیاند هاوپەیمانێتی عەرەبی-کوردیی زیاتر لە له‌سه‌دا 90ی تەبقەیان گرتۆتەوە، بەڵام نەیانتوانیوە بەتەواوی شارەکە و بەنداوەکەی تەنیشتی لە چەکدارانی گروپەکە پاکبکەنەوە.\nبەڕێوبەری روانگەی سوری بۆ چاودێری مافەکانی مرۆڤ رامی عەبدولڕەحمان وتی: "هێزەکانی سوریای دیموکرات نەیانتوانیوە بەتەواوی دەست بەسەر تەبقەدا بگرن چونکە چەکدارانی داعش هێشتا لە گەڕەکەکانی وەحدە و حوڕییەدا ماون."\nئەو دوو گەڕەکە لە باکوری شارەکەن، نزیك بە بەنداوی تەبقە.\nفەرماندەیەکی هێزەکانی سوریای دیموکرات یەکشەممە بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "ئۆپەراسیۆنەکە بەخاویی بەڕێوەدەچێت بەهۆی بوونی مەدەنیەوە لە ناوچەکە کە وەك قەڵغانی مرۆیی بەکاردەهێنرێن لەلایەن داعشەوە." وتی هێزەکانی هەوڵدەدەن بە "وریایی و وردەکارییەوە" پێشڕەویی بکەن.\nوتیشی: "بەمزوانە دەتوانین رایبگەیەنین کە شارەکە بەتەواوی لە داعش پاککراوەتەوە."\nفەرماندەی یەکەیه‌كی شەڕكه‌ری هێزەکانی سوریای دیموکرات، عەبدولفەتاح نەسرەدین، بە دیارونای وت زۆربەی گەڕەکەکانی تەبقە لە 1 ئایاردا رزگارکران.\nنەسرەدین وتی چەکدارانی هێزەکانی سوریای دیموکرات شارەکەیان راماڵی، بەڵام بینییان هەندێك لە چەکدارانی داعش لە ماڵی مەدەنیەکاندا خۆیان شاردۆتەوە لە ناوچەی یەك و دوو سێی تەبقە جەدیدە.\nئەم گەڕەکانە لە قەراغ شارەکەن نزیك بە بەشی باشوری بەنداوەکە.\nوتی: "پێکدادانی زۆر توندوتیژی بەدواداهات، بەتایبەتی لەبەرئەوەی ئەندامانی گروپەکە مەدەنییەکان بەکاردەهێنن وەك قەڵغانی مرۆیی، لەکاتی شەڕەکاندا خۆیان لەپشت ئەوانەوە دەشاردەوە."\nوتیشی چەکدارانی داعش سەرەتا کشانەوە لەژێر فشاری تەقەکردنی چڕوپڕ لە ناوچەی یەك و دوو، بەتەواویش ناوچەی سێیان چۆڵکرد. پێکدادانەکان تا 5 ئایار بەردەوامبوون، کاتێك گروپەکە لە ناوچەی یەك و دوو کشایەوە.\nهه‌روه‌ها وتی دواتر چوون بەرەو ناوچەی شوێنی نیشتەجێبوون لە بەنداوی تەبقە. وتیشی کە لەئێستادا شەڕەکە سنووردارکراوە بۆ ناوچەی موشه‌یره‌فە لە دەوربەری بەنداوەکە و گوندەکانی سەفسافە، ساحیل خەشەب و عاید کەبیر.\nوتیشی: "ئۆپەراسیۆنی راماڵین بەردەوامە، بە یاوەریی هێرشە ئاسمانییەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی."\nدانیشتووی رەققە و چەکداری هێزەکانی سوریای دیموکرات ئەنەس موزهیر بە دیارونای وت: "پێشڕەویی ئۆپەراسیۆنەکە پشتڕاستی سەرکەوتن و کاریگەریی پلانەکە دەکاتەوە کە هەیە بۆ سەپاندنی گەمارۆی تەواوەتی بەسەر تەبقەدا."\nوتی چەکدارانی داعش توانای هەڵهاتنیان نەبوو بۆیە کشانەوە بۆ ئەو ناوچانەی کەمتر دەردەکەون، کە خۆیان لە پشت مەدەنیەکانەوە دەشارنەوە بۆ پاراستنی خۆیان.\nموزهیر وتی گروپەکە بە دەیان چەکداری خۆی لەدەستدا کاتێك شارەکە هێرشی کرایەسەر، لەکاتێکدا ئەوانیدیکە لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە دەستگیرکران.\nوتیشی: "ژمارەیەکیان خۆیان بەدەستەوەدا کاتێك دڵنیابوون لەوەی شارەکە کەوتووە و بەهیچ جۆرێك ناتوانن هەڵبێن."\nهێزەکانی سوریای دیموکرات رۆیشتنەدەرەوەی هەزاران هاوڵاتییان ئاسانکرد لە شارەکە پێش شەڕەکە و لەکاتی شەڕەکەشدا بەهۆی کردنەوەی رێچکەی سەلامەتەوە لە ناوچەکە.\nموزهیر وتی: "بەڵام، ئەوە روونە کە ژمارەیەکی نەزانراو لە هاوڵاتیان بەزۆر دەستبەسەرکران لەلایەن گروپەکەوە تا خۆی لەپشتیانەوە بشارێتەوە کاتێك شارەکە نزیکبووەوە لە کەوتنەوە."\nچەکدارانی داعش خۆیان قایمکردووە لەنێو باڵەخانەی بەنداوەکەدا، چونکە دەزانن هێزەکانی سوریای دیموکرات و هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی زیان بە بەنداوەکە ناگەیەنن.\nمستەفا جەیلان کە سەر بە تیمێکی سەر بە یەکینەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە)یە وتی هێزەکانی تیمە ئەندازیارییەکانی سوریای دیموکرات لەگەڵ هێزە رزگارکەرەکاندا چوونەنێو بەدناوی تەبقەوە و دەستیانکرد بە لابردنی ئەو مینانەی داعش چاندبوونی لەسەر هەموو شەقامەکان.\nبە دیارونای وت مینەکان چێندرابوون "بەشێوەیەکی هەڕەمەکی، بەجۆرێك کە ئەستەمە بۆ تیمەکە تا نەخشە و رێکارێك ئامادەبکات بۆ کارکردن، ئەمەش بە ئامانجی بەرگرتن بە کاری تیمە تایبەتمەندەکان".\nوتی: "بەربەستێکی دیکە ئەو راستییەیە کە ماڵ و ناوچەکانی دەوروبەر بەچڕی بۆمبڕێژکراون. ئۆپەراسیۆنی راماڵین ناکرێت تەواوبکرێت پێش ئەوەی ئەوانە لاببرێن و ئەستەمە بۆ مەدەنییەکان بگەڕێنەوە بەهۆی ئەو بڕە زۆرەی [بۆمبەوە] کە لە ناوچەکەیە."\nجەیلان وتی بە دەیان ئۆتۆمبیلی بۆمبڕێژکراوی داعش دەستیان بەسەردا گیرا لەکاتی ئۆپەراسیۆنەکەدا و لە بۆمبیش پاککراونەتەوە.\nوتی: "هەندێكیان بە تەن تەقەمەنیی هەستیاریان تێدابوو تا ئەوپەڕی زیان بە موڵك و ژیانی خەڵك بگەیەنن." وتیشی هەندێك لە ماڵەکانیش بەتەواوی بۆمبڕێژکراون.\nمەدەنییەکان لە شارەکە هەڵدێن\nدوکانداریێكی خه‌ڵكی تەبقە، حەماد نافیع، بە دیارونای وت ئەو و دەیان خەڵکی دیکە توانییان لە شارەکە هەڵبێن پێش ئەوەی هێزە رزگارەکەرەکان دەستی بەسەردا بگرنەوە.\nوتی ئەمە بەهۆی هەندێك گروپی بچوکی چەکدارانی هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە "کە ژیانی خۆیان خستە مەترسییەوە و دزەیانکردە ناو شارەکە بۆ پەیوەندیگرتن بە ژمارەیەك دانیشتووی متمانەپێکراوەوە".\nئۆپەراسیۆنی هەڵهاتن بەبێ ئاگاداریی چەکدارانی داعش و سیخوڕەکانیان رێکخرا کە بەناو شارەکەدا بڵاوبوونەتەوە.\nنافیع وتی: "ئۆپەراسیۆنی هەڵهاتن بە وریایی پلانی بۆ دانرا و جێبەجێکرا بەدرێژایی چەند رێگەیەکی تایبەت کە پاککرابوونەوە لە مین و لەلایەن هێزە رزگارەکەکانەوە دەستەبەرکرابوون."\nوتیشی مەدەنیەکان بە ئۆتۆمبیلی هێزەکانی سوریای دیموکرات گوازرانەوە بۆ خاڵێکی گردبوونەوەی ئارام و خواردن، ئاو و بەتانییان پێدرابوو. وتیشی خزمەتگوزاریی تەندروستی درا بەو کەسانەی پێویستیان بوو.\nوتی دوای ئەمە، بەڵگەنامەکانیان پشکنینی بۆ کرا تا ناسنامەیان پشتڕاستبکرێتەوە و گواسترانەوە بۆ کەمپێکی نزیك عەین عیسا. چاوەڕواندەکرێت رێگەیان پێبدرێت بگەڕێنەوە دوای ئەوەی شەڕەکە دەوەستێت و شارەکە لە مین پاکدەکرێتەوە.\nهاوپەیمانیی کورد و عەرەب گەمارۆی رەققەی ژێر دەستی داعش دەدەن\nهێزەکانی سوریای دیموکرات لە رەققە نزیكدەبنەوە لەکاتێکدا قۆناغی چوارەمی ئۆپەراسیۆنی توڕەیی فورات به‌خێرایی دەستدەکاتەوه به پێشڕه‌وی.


ئەلجەزیرە:بۆچی بەهەزاران كوردی عێراق ژیانیان دەخەنە مەترسییەوە بۆ گەیشتن بە ئەوروپا؟ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەلجەزیرە:بۆچی بەهەزاران كوردی عێراق ژیانیان دەخەنە مەترسییەوە بۆ گەیشتن بە ئەوروپا؟\nكوردەكانی عێراق گلەیی لە بێكاریی بەرز و گەندەڵی بەرفراوان و دەسەڵات و خراپی خزمەتگوزاری دەكەن و بێهیواییان زیادیكردووە\nئاسۆس حەسەن یەكێكە لەو هەزاران كەسەی ئەمساڵ لە هەرێمی نیمچە سەربەخۆی كوردی لە باكووری عێراق، سەركێشی بەژیانەوە كرد بۆ گەیشتن بەئەوروپا.\nبۆ دەربازبوون لە سەختی ئابووری و سەركوتی سیاسی، دەرچووێكی زانكۆ كە تەمەنی 28 ساڵە دوو جار هەوڵیداوە لە دەریای ئیجە بەرەو یۆنان بپەڕێتەوە، بەڵام لەلایەن دەسەڵاتدارانی توركیاوە دیپۆرتكراوەتەوە.\nئەو گەنجە سەرەڕای هەوڵە شكستخواردووەكانی، پلانی ئەوەی هەیە بگەڕێتەوە بۆ توركیا و بەردەوام بێت لە هەوڵدان تا دەگاتە شوێنی مەبەست.\nئاسۆس حەسەن، وتیشی: من ئەگەر دەیان جار دیپۆرت بكرێمەوە، بەردەوام دەبم، چونكە چەند ساڵێكە هەوڵ بۆ دۆزینەوەی كار و دامەزراندن دەدەم، بەڵام هەست بە نائومێدی دەكەم سەبارەت بە داهاتوو.\nكامەران عەزیز گەنجێكی دیكەی تەمەن 21 ساڵە، هەوڵیدا لەڕێگەی بێلاڕووسەوە بگاتە ئەوروپا، بەڵام لەلایەن دەسەڵاتدارانی ناوخۆوە دیپۆرتكرایەوە، كاتێك هەفتەی ڕابردوو ڤیزاكەی بەسەرچوو.\nعەزیز شەش هەزار دۆلاری داوە بە قاچاخچییە كوردەكان بۆئەوەی گەشتەكەی بكات، بەڵام لە جیاتی گەشتەكە، پۆلیسی سنووری بێلاڕووس دەستبەسەریكرد و لێیدرا.\nناوبراو پێش ئەوەی ناچاریبكەن بۆ ماڵەوە بگەڕێتەوە، بە ئەلجەزیرەی ڕاگەیاند، دەیەوێت بمرێت نەك لەكوردستان بژی.\nلەم چەند ڕۆژەدا نزیكەی ٣٠ كەس كە خەڵكی باشووری كوردستان بوون لەنۆكەندی ئینگلیز بەلەمەكەیان نقومبوو و گیانیان لەدەستدا.\nژمارەیەك لەكوردەكانی عێراق لە سنووری نێوان بێلاڕووس و پۆڵەندا گیانیان لەدەستدا، و سەدانی دیكەش لە پلەی گەرمی ژێر سفردا لەو سنوورە ماونەتەوە و لەهەوڵدان بۆ پەڕینەوە بۆ ناو یەكێتی ئەوروپا.\nئەم ڕووداوە دڵتەزێنانە وایكرد، تیشك بخرێتە سەر ئەوەی بۆچی خەڵك ناوچەیەكی دەوڵەمەند بەسامانی نەوت جێبهێڵن و گەشتی ترسناك بكەن.\nگەندەڵی و سەركوت و هەژاری\nوەك زۆربەی كۆچبەرانی كورد ئەو دوو گەنجە گلەییان هەیە لە بێكاریی بەرز، بێ مووچەیی، گەندەڵیی بەرفراوان، خراپی خزمەتگوزاری گشتی، دەسەڵات بەستراوە بەچەند خێزانێكی سەرەكی و پارتە سیاسییەكانیانەوە، كە دەیان ساڵە دەسەڵاتی هەرێمیان هاوبەش كردووە.\nیەكێك لەو گەنجانە دەڵێت: “ئەستەمە كارێك بدۆزیتەوە، مەگەر پەیوەندیت لەگەڵ نوخبەی دەسەڵاتداران هەبێت” و ئەگەر هەوڵ بدەیت داوای مافە مەدەنییەكانت بكەیت یان بەشداری لە خۆپیشاندانی ئاشتیخوازانە بكەیت، ئەوا تەنها بە فیشەكی ڕاستی وەڵامت دەدەنەوە”.\nهەرێمی كوردستان كە لەلایەن بنەماڵەی بارزانی و تاڵەبانی و پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتیمانی كوردستانەوە دەستی بەسەردا گیراوە، لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا ژمارەیەكی زۆر خۆپیشاندانی بەخۆوە بینیوە.\nمانگی ڕابردوو بەهەزاران خوێندكاری شاری سلێمانی چەند ڕۆژێك ڕژانە سەر شەقامەكان و داوای گێڕانەوەی دەرماڵەی مانگانەیان كرد، كە حەوت ساڵ لەمەوبەر بڕابوو، بەهۆی ئەوەوە خۆپیشاندانەكان توندوتیژییان تێدا دروستبوو، دواتر پۆلیس ڕووبەڕووی خوێندكاران بوونەوە و كۆتاییان بەخۆپیشاندانەكە هێنا.\nهاوكات خۆپیشاندانی بچووكتر لەشارەكانی دیكەی وەك هەولێر و هەڵەبجە و كەلار و كۆیە و خۆپیشاندانی هاوكاری لە بەغدا بەڕێوەچوو.\nلە سەرەتای ئەمساڵدا نەتەوە یەكگرتووەكان ئیدانەی “دەستگیركردنە هەڕەمەكییەكان” و دادگاییە ناڕەواكان و تۆقاندنی ڕۆژنامەنووسان و چالاكوانان و خۆپیشاندەرانی كرد لە ناوچەكەدا.\nزیادبوونی شەپۆلی كۆچكردن\nبە وتەی ئاری جەلال سەرۆكی دەزگای لوتكە بۆ كاروباری پەنابەران و ئاوارەكان، لە سەرەتای ساڵی 2021ەوە بەلایەنی كەم 40 هەزار عێراقی ئەو وڵاتەیان جێهێشتووە، كە لەسەدا 70ی خەڵكی هەرێمی كوردستانن.\nوتیشی كۆچكردن بۆ دەرەوەی عێراق لە ساڵانی 1990ەوە ڕووی لە زیادبوون بووە، بەڵام دوای داگیركردنی عێراق لەلایەن ئەمریكاوە لە ساڵی 2003 شەپۆلی كۆچكردن هێواش بووەوە، دواتریش جارێكی دیكە لەگەڵ دروستبوونی شەڕی داعش لە ساڵی 2014دا شەپۆلی كۆچ زیادیكردەوە.\nحكومەتی هەرێمی كوردستان ژمارەیەك كەس تۆمەتباردەكات بەوەی هاوڵاتییانی هەرێمی كوردستان بۆ دەرەوەی سنوورەكان گواستووەتەوە، ئەمەش لەدوای هاتنی داعش و شەڕەكانی توركیا و پەكەكە.\nپەكەكە باكوری عێراق وەك ناوچەیەك بۆ یاخیبوونی لە دژی توركیا بەكاردەهێنێت، بۆیە سوپای توركیا بە بەردەوامی ئۆپەراسیۆنە سنوورییەكان و هێرشە ئاسمانییەكانی دژ بە پەكەكە لە باكوری عێراق ئەنجامدەدات.\nلەهەفتەی ڕابردوودا دیندار زێباری، ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان حكومەتی هەرێمی كوردستان، ڕایگەیاند، هاتنەناوەوەی نزیكەی 700 هەزار ئاوارەی ناوخۆیی بۆ ناو هەرێم لەناوچەكانی دیكەی عێراقەوە بۆتە مایەی نائومێدی بۆ كورد.\nئاماژەی بەئەوەشدا، هۆكارێكی دیكەی زیادبوونی كۆچ، ئەوەیە كە سەدان گوند لە ناوچە سنوورییەكان چۆڵبوون، بەهۆی شەڕی نێوان شەڕڤانانی پەكەكە و توركیا.\n“ئەوانەی كۆچ دەكەن چیرۆكی هەڵە دەگێڕنەوە سەبارەت بە دۆخی ژیان لە هەرێمی كوردستان و ئیستغلال دەكرێن بۆ لەكەداركردنی ناوبانگی هەرێمەكە”، ئەو وایوت.\nهەولێر لەنزیكەوە لەگەڵ بەغدا كاری بۆ گەڕانەوەی سەدان پەنابەری كورد لەئەوروپا كردووە و ناوبراو ڕەتی دەكاتەوە، كە هاوڵاتیان ناچاربكەن بگەڕێنەوە.\nشیكەرەوەكان گوتیان هۆكاری ڕاستەقینەی كۆچكردنی كورد، پەیوەندی بەئەو هۆكارانەوە نییە كە حكومەت باسیدەكات.\nمەحمود یاسین كوردی شیكەرەوەی سەربەخۆی كورد دەڵێت: “كێشەی سەرەكی گەندەڵی و سەركوتكردنی ئازادی و ئازادییە مەدەنییەكان و نەبوونی دامەزراندنە”.\nئەو ڕەتیكردەوە كە ئاوارە ناوخۆییەكان یان گرژییەكانی نێوان توركیا و پەكەكە كاریگەرییان لەسەر كۆچ هەبێت، چونكە ” ئەو شەڕانە كاریگەری لەسەر گوندە بچووكەكان دەكات، كە تەنها چەند سەد كەسێك تێیاندا دەژین”.\nكەریم نوری جێگری وەزیری كۆچ و كۆچبەران لەحكومەتی ناوەندی عێراق ڕایگەیاند “شەپۆلی كۆچكردن بۆ دەرەوەی هەرێمی كوردستان بەهۆی ئەوەیە، كە گەنجان بەسەختی ژیانێكی شایستە دەدۆزنەوە”.\nبە وتەی لاوان عوسمان، شیكەرەوەی شاری سلێمانی، قەیرانی كۆچبەران بووەتە “مایەی شەرمەزارییەكی گەورە بۆ حكومەتی هەرێمی كوردستان”\nپەروەردە رۆژێك دەكاتە پشووی فەڕمی


English: - Canabis\nباشی ڕووه‌کێ حه‌شیش وه‌ک ده‌رمانی ئازار شکێن سه‌لمێندرا.\nتاقیکاریه سه‌ره‌تاییه‌کان له زه‌نجیره تاقیکاریه کلینیکیه‌کان له سه‌ر ڕووه‌کی "شادانه" یان کانابیس پیشان ده‌دا که ده‌توانرێ له‌م ڕووه‌که وه‌ک ده‌رمانی ئازار شکێن که‌ڵک وه‌رگیرێ.\nکانابیس ڕووه‌کێکه که له ئاسیای ناوین و ولآتی هیند دا ده‌ڕوێ و مه‌وادێکی وه‌ک حه‌شیش یان "ماری جوان"ی لێ وه‌ده‌ست دێ.\n"ڤیلیام نووتکات" پسپۆڕی بواری بێهۆشی له نه‌خۆشخانه‌ی "جه‌یمز پاجت" له "نوور فووک"ی بریتانیا له زمانی هێندێک له نه‌خۆشه‌وه که له ده‌ست ئێش و ئازاری درێژخایه‌نه‌وه وه‌زاڵه هاتبوون وتی ئه‌م ده‌رمانه ژیانێکی نوێی به‌م که‌سانه به‌خشیوه. هه‌روه‌ها وتی: زۆرکه‌س له‌وانه‌ی که به ده‌م ئێش و ئازاره‌وه ده‌یاننالآند پاش به‌کارهێنانی ئه‌م ده‌رمانه چاکبوونه‌یه‌کی به‌رچاویان به خۆوه بینێ. له درێژه‌ی قسه‌کانیدا وتی هێندێک له نه‌خۆشه‌کان وتوویانه: "قه‌ت ده‌وای وه‌ها باشمان نه‌دیوه، یه‌کسه‌ر ئێش و ئازاره‌که‌ی بڕین".\nهه‌ر ئێستا چه‌ندین تاقیکاری له چه‌ندین شوێن له بریتانیادا له‌سه‌ر شیله‌ی ڕووه‌کی کانابیس به‌ڕێوه ده‌چێ. دوکتۆر نووتکات حه‌ولی ئه‌وه ده‌دا که له‌م ده‌رمانه بۆ چاره‌سه‌ر کردنی ئێش و ئازاری درێژخایه‌نی وه‌ک ئازاری نه‌خۆشیه‌کانی ئم. ئس. یان "مالتیپل سکلروسیس" و ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی که زیان و مۆخی بڕبڕه‌ی پشتیان که‌وتووه که‌ڵک وه‌رگرێ.\nدوکتۆر نووتکا که له فستیڤاڵی کانوونی زانستی له "گلاسکۆ"دا قسه‌ی ده‌کرد وتی: له گروپێکی 23 که‌سی که له‌م ده‌رمانه‌یان بۆ به‌کار هێنراوه، زۆربه‌یان ئێش و ئازاره‌که‌یان شکاوه.\nبه قسه‌ی ئه‌م دوکتۆره، ته‌نیا قازانجی ئه‌م ده‌رمانه ئه‌وه بوو که نه‌خۆشه‌کان بێ ئێش و ئازار ده‌یانتوانی له درێژایی شه‌ودا بنوون، به‌لآم ده‌بێ ئه‌وه‌ش بڵێم که ئه‌م ده‌رمانه له سه‌ر دووکه‌س به‌ته‌واوی بێ سوود بوو، یه‌کێ له‌م دووکه‌سه‌ش ده‌واکه بوو به‌هۆی سه‌رهه‌ڵدانی نیشانه‌گه‌لێکیتر بۆی، هه‌ر بۆیه مه‌جبوور بوو تاقیکاریه‌که بجێ بێڵێ.\nدوکتۆر نوتکات وتی: ئامانجی تاقیکاریه‌کان سه‌رکه‌وتووانه بووه هه‌ر بۆیه هیوادارم له ساڵی داهاتوودا بتوانم ده‌ستکه‌وتی ئه‌م زه‌نجیره تاقیکاریه به ته‌واوی بلآو بکه‌مه‌وه. له درێژه‌ی قسه‌کانیدا به هه‌واڵده‌ری بی بی سی گوت: "هیوادارم هێنده نه‌خایه‌نێ که به‌کار هێنانی ئه‌م ده‌رمانه ببێ به شتێکی باو له نێو خه‌ڵکدا" به‌لآم وتی ئه‌م ده‌رمانه ده‌بێ له‌سه‌ر زۆر خه‌ڵکیتره‌وه تاقی بکرێته‌وه.\nشیله‌ی ئه‌م ڕووه‌که له لایه‌ن فابریکی ده‌واسازی "جی دبلیو"ه تاقی ده‌کرێته‌وه له ڕووه‌کێکی تایبه‌تی که له بریتانیادا په‌روه‌رده ده‌کرێ گیراوه. ده‌رمانه‌که‌ش به شێوه‌ی سپرای نه‌خۆشه‌کان ده‌یپژێننه ژێر زمانیان.\nهیوای ئه‌وه‌ش هه‌یه که له داهاتوودا، ئه‌م ده‌رمانه بۆ ته‌سکینی ئێش و ئازاری نه‌خۆشیی وه‌ک "شێرپه‌نجه"، بریندار بوونی ده‌ماره‌کان و ئارتروز و ڕۆماتیسمیش به‌کار بێ.\nوه‌رگێڕانی له فارسیه‌وه له ماڵپه‌ڕه‌که‌ی ڕادیۆ بی بی سی.


لەشفرۆشەکان کێن؟ - transcultures\nبە درێژایی ژیانی کاردا، گفتۆی رۆژنامەوانی زۆرم لەگەڵ ئەو ئافرەتانە ئەنجامداوە، کە پێیان دەڵێن “لەشفرۆش”(*).\nپتر لە گوێی جەستەم، زۆر ویستومە بە گوێی عەقڵ و هەستەکانیشم لە روخسار و قسەکانیان رامێنم. ئایا بۆچی ئەم کارە دەکەن؟ لە کاتێکدا کارێکی نەخوازراوە، بەپێی هەموو کولتوور، نەریت و بەرنامە زەمینی و ئاسمانییەکان؟\nلە سەرەتا دەمەوێت بەکۆمەڵێک پرسیار دەست بە نووسیەکەم بکەم، ئایا لەشفرۆشەکان، وەک پێداویستی جەستەیی ئەم کارە دەکەن؟ یان چێژی لێوەردەگرن؟ یان بەرامبەر بە پێداویستییەکی ژیان بە ناچاری ئەم کارەیان هەڵبژاردووە؟ ئایا بێ رەحمی کۆمەڵگە و تێڕوانینی بۆ کەسانی هەژار و بێ دەرەتان دووچاری لەشفرۆشی کردوون؟ یانیش پەیوەندییەکی خۆشەویستی، کە بەجۆرێک رادەستی خۆشەویستەکەی بووە، هەموو متمانەیەکی پێکردووە، دواجار وێنە و ڤیدیۆی بڵاوکراوەتەوە و خزێنراوەتە جیهانێک، کە خواستی ئەو نییە؟ ئایا لەشفرۆشی پیشەیە؟ ئەگەر پیشە نییە، بۆچی بازاڕی ئەم کارە پڕە لە کڕیار؟ کڕیارەکانیش لە ئاستی جۆراوجۆری پیشەیی و زانستی جیاوازدان. هەندێجار سیاسی بەناوبانگ و هەندێجار خاوەن پۆست و پلەی سەربازی، مامۆستا و ئەندازیار و هەندێجار کرێکار و دوکاندار و وردەنان فرۆشن!! هەندێجاریش رۆژنامەنوس و هەندێکیان شیکاری سیاسی، توێژەری کۆمەڵایەتی و دەرونین.\nکڕیارەکان هەریەکیان کوڕی ژنێکن، کە بەقۆناغی جۆراوجۆری گوزەراندا تێپەڕیون. نەهامەتی و شەونخونییان بەبەخێوکردنی منداڵەکانیانەوە بینیوە. تاڵ و سوێری ژیانیان چەشتووە. واتە کوڕ یان باوک، یانیش برا و مێردن.\nلەشفرۆشەکان ژنن، دایک، خوشک، یان هاوسەر و کچن. رەنگە نەهامەتی و دۆخی ژیان دووچاری رەوشێکی ناشایستەی کردبن.\nلەشفرۆشەکان، زۆرترین رێژەیان بەهۆی دۆخی خراپی شەڕ و کۆمەڵگە و ناهەمواری ژیانەوە بەهۆکاری جۆراوجۆر دووچاری ئەم ژیانەبوون. لەشکڕەکان، هەموویان بە ئارەزوو و بەخواستی خۆیان، بەبێ زۆرلێکردن بوون و دەبنە لەشکڕ. لەشفرۆشەکان، دواتر کۆمەڵگە قبوڵیان ناکاتەوە، ئەگەر ببنە فریشتەش لەکەیەکی نەرێنیان لە سەر دانراوە، بەڵام لەشکڕەکان پیاو و کوڕی پیاون، ئەوان هەرچی بکەن لەکەدار نابن، بەڵکو هەندێجار وەکو رەمزی پیاوەتی و نێرایەتی دەیگێڕنەوە و باسی دەکەن.\nلەشفرۆش و لەشکڕ، هەردوو رەگەز مرۆڤن. لە رووی بایۆلۆژییەوە پێداویستی جەستەیی و لە رووی سایکۆلۆژییەوە پێداویستی دەرونییان هەیە. هەردووکیان نەخۆش دەکەون و دەخۆن و دەخۆنەوە. بۆی هەیە هەڵە بکەن و راستبکرێنەوە یانیش راست ببنەوە. بۆی هەیە بەرووداوێکی ئۆتۆمبیل کەمئەندام بن، یانیش دووچاری نەخۆشییەکی کوشندەبن و چاوەڕێ بن بمرن، یانیش بە هیواوە لە تێکۆشان بۆ ژیانێکی باشتر بەردەوام دەبن. هەردوولایان دەیانەوێ بژین، بەڵام چانسی ژیان بۆ یەکیان زیاترە و بژرادەی جۆراجۆری لە بەردەستدایە. ئەویتریان، زۆربەی رێگاکانی مەترسیدارن.\nئەگەر ئێمە وەک لۆژیکی زمان یان چەمک، قسە لە سەر لەشفرۆشی بکەین، ئایا لەش+فرۆشتن، بۆ ئەم کارە گونجاوە؟ لە چ باکگراوندێکەوە سەرچاوەی وەرگرتووە؟ زیهنیەتی داڕشتنی ئەم وشەیە لێکدانەوە و باکگراوندی بۆ لەش و کاری فرۆشتن چیبووە؟ ئایا هەمان باکگراوندە نێرسالارییەکەیە یانیش ئەم وەکو کار هێنراوەتە گۆڕەپانی ژیان و قبوڵکردنێکی نافەرمی و کپکراوی پێدراوە!\nئایا ئەو گۆرانیبێژانەی، کە لە شایی و ئاهەنگ گۆرانی دەڵێن، دەنگ فرۆشن؟ ئایا رۆشنبیر، نووسەر و سیاسەتوانان هزر فرۆشن؟ ئایا کرێکارەکان هێز فرۆشن؟ بەپێی ئەم چەمکە، لەشفرۆش پێناسەیەکی جەستەیی رووتی دراوەتێ و دیارە، بەڵام بەڕێوەبەری کار، ستاف و لەشکڕ دیارنین؟ ئەگەر کۆمەڵگەیەک هزری بەکارهێنان و داتاشینی وشە و چەمکی بۆ دۆخەکانی کۆمەڵگە، دیاردە و کارە جۆراوجۆرەکانی نەبێت، دیسان لە بازنەی تێڕوانینی هەڕەمەکی، بۆ کاری “لەشفرۆشەکان” دەگەڕێینەوە.\nئەی ئەم چەمکە نیگەتیڤانەی، کە پێشتر شەرم و ئێستا ئاساییبوونەوە، وەکو: (خاكفرۆش، وڵاتفرۆش، نەتەوەفرۆش)، دەکەونە کوێی گوزەری ئەم کۆمەڵەی، کە مامەڵە و تێگەیشتنێکی نا عەقڵانی و هاوردەی بۆ چەمکەکان هەیە. دەبێ دان بەوەدا بنێین، کە نەمانتوانیوە خۆمان لە کۆمەڵێک گرێ و دەمارگیری ناپێویست و بێ بنەما رزگار بکەین، یانیش شیکردنەوەمان بۆ دۆخ و قۆناغ و بەکارهێنانی چۆنێتی و زیهنیەتی بەکارهێنانی چەمکەکان هەبێت.\nماوەیەکە بەگەرمی باسی لەشفرۆشی بەشێوەیەکی هەڕەمەکی و نازانستی دەکرێت، لە ئاستێک، کە (دوکاندار، کاسب، راگەیاندنکار، قوتابی، دکتۆر، یاساناس، ئاسنگەر، ئیسلامی، چەپ و عەلمانی) قسەی لە سەر دەکەن، بەڵام خەڵکی پسپۆر لە بواری (ئەنترۆپۆلۆژی، کۆمەڵناسی و دەرونناسەکان) بێدەنگن!!\nهەموان شیکردنەوە بۆ دۆخی کۆمەڵایەتی و دەرونیان دەکەن، هەندێکیش مۆڵەت بەخۆیان دەدەن وێنەکانیان بڵاوبکەوە و ئەم و ئەو تاوانبار بکەن، هەندێکیشیان داوای کوشتن و لەناوبردنیان دەکەن، هەندێک دەڵێن، ئاگریان تێبەردەن و هەندێک دەڵێن ریسوایان بکەن. ئەم گەڕەلاوژەیە لە کاتێکدایە، کە دۆخی سیاسی، ئابووری، تەندروستی و دەرونی کۆمەڵ ناجێگیرە. رەوشێک هەیە، کە بەرهەمی ناتەندروست دەدات. کاتێک رەوشەکەمان قبوڵە، دەبێ بەرهەمەکانیشمان قبوڵ بێت. بیربکەینەوە چۆن کار لە سەر ئەگەرەکان بکەین، ئەگەر نەمانکرد چۆن مامەڵە لە گەڵ دەرئەنجامەکان بکەین.\nپێویستە ئەوەشمان لە بیربێت، کە لەشفرۆشی یەک لە کارە هەرە کۆنەکانە، بەڵام لەگەڵ گەشەسەندنی سستەمی سەرمایەداری و جیهانی روکەش و پشتگوێخستنی هزر پەرەی سەند. لە هەموو وڵاتان هەیە، بەڵام بە یاسا و رێسای تایبەت و رێوشوێنی تەندروستی و کۆمەڵایەتی کۆنتڕۆڵکراوە. لەشفرۆشەکان شوێن و جێگایان دیارە و لەشکڕەکانیش لە جیاتی حەرەمی ماڵەکانیان، بەدزییەوە بەکاربێنن خۆیان دەڕۆنە ئەم خانانەی، کە بۆ ئەم کارە تەرخان کراون.\nئەوەی کە ئێستا لە کۆمەڵگای کوردی دەبینرێت، رێژەی زۆری دامەزراوە و ئۆرگانەکان خەریکی نواندنن. هەمووی لە سەر ئاستی جۆراوجۆر: سیاسی، دکتۆر، رۆشنبیر و نووسەر، فیتەر و شوفێر پێكڕا نمایش دەکەن، ئەگەر ئۆتۆمبیلەکەت جوان بوو چڵپاویش بەخەڵكدا بکەی ئاساییە!!\nئەگەر سمت و رانت نمایش کرد، مێشکیشت بەتاڵ بێ ئاساییە، ئەگەر پارەت زۆربوو، نەزانی دوو رستەی بەسودیش بڵێی ئاساییە. ئەگەر جلەکانت و ئامێری مۆبایلەکەت گرانبەها بوو، لە ژیانتدا کتێبێکیشت نەخوێندبێتەوە ئاساییە، ئەگەر چوویە گەشت و گۆشت براژاندن و وێنەکەت بڵاوکردەوە، قەت رۆژێکت بۆ وەرزش تەرخان نەکردبێ ئاساییە، کە منداڵەکەت گریا لە بری ئەوەی بزانی پێداویستییەکانی دابین بکەین، ئایپادێک دەخەیتە دەستی دواییش دەیبەیە دکتۆر دەڵێن فێری قسە نەبووە ئاساییە. گوێ لە گۆرانی کۆردی، هیندی و ئینگلیزی دەگری و کاتی دەدەیتێ بەڵام لێی تێناگەی ئاساییە!!\nلەناو ئەو هەموو نەشازی و نەگونجاویەدا، لەناو ئەو هەموو پەیج و ئەکاونتی جنێوفرۆش و دەموچاوە ساختانەدا، کە رۆژانە کاریان رق چاندن و بێبەهاکردنی جوانییەکانی ژیانە، لەناو ئەو هەموو مامۆستا، دکتۆر و خاوەن بڕوانامە بێ زانستەدا هێشتا دەپرسن، کە بۆچی لەشفرۆشی هەیە؟!!\nئایا زیانەکانی هەبوونی لەشفرۆش، زیاترە یان هی بڕوانامەی بێ زانست؟ ئەوان سەرچاوەی تێکدانی کۆمەڵگەن یان سیاسی، بەرپرس، مودیر، مودیرعام و مامۆستای ناشایستە؟ یان ئەو دکتۆر و نەخۆشخانانەی، کە بازرگانی بەتەندروستی و ژیانی خەڵکەوە دەکەن؟\nئەوەی ئێستا دەگوزەرێ، پێویستی بەلێکۆڵینەوەی زانستییە لە بوارەکانی، ئابووری، تەندروستی، سیاسی، رۆشنبیری و کۆمەڵایەتی، هەروەها ئەم جۆرە مژارانە پێویستی بەمێزگرد، کۆنفرانس و سیمینارە، ئایا چۆن دەتوانین بەم لەرزۆکییەوە، چیتر بەر زیانەکانی گلۆباڵ نەکەوین، چیتر نەبینە کۆمەڵگەیەکی رۆبۆتی و ژیان بێبەها بکەین.\nبەکورتی، پێویستە کورد پەیمانگە و ناوندی جیاوازی هەبێت، بۆ دروستکردنی کولتووری پێکەوەژیان، جیاکردنەوەی جۆرەکانی شەڕ و ئاشتی، کولتووری ئۆپۆزسیۆن و رەخنەگرتن. کولتووری دەسەڵات و بەڕێوەبردن. ئیتر بوار و بونیادەکانی کۆمەڵگە وەک زنجیرەن، هەموان کاریگەرییان لە سەر یەکتر هەیە، ئەوەش کە دەڵێ دەست، بەکڵاوەکەمەوە گرتووە با نەیبا لە هەموان زەرەرمەندتر دەبێت.\nبا کە قسەکانمان سودیان نەبێت بێدەنگ بین، کە نەمانتوانی برینەکان ساڕێژبکەین برینی تر دروست نەکەین.\n*) تێبینی، من لە گەڵ بەکارهێنانی ئەم چەمکە نیم، بەڵام بۆ گەیاندنی فکرەکەم ئەم چەمکە بەکاردێنم، تاکو پسپۆر و شارەزایانی زمان، چەمکێکی گۆنجاوتر بۆ ئەم دیاردە دەئافرێنن.\nPrevious دوو دیوی لێکچووی جیاواز\nNext هەشتی مارسێکی تر و مافی ژنان


(سێ شیعری محمود ده‌روێش و دوو وه‌رگێڕانی جیاواز)…. سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی – Dengekan\nbySadiq Said Rwandze\tJuly 31, 2018\tGeneral, Literature, Slider\nله‌م ساڵانه‌ی دواییدا، بزاوتێكی گه‌وره له‌وه‌رگێڕان له‌نێوه‌ندی ئه‌ده‌بی كوردیدا ده‌ركه‌وتووه. كه‌تیایدا سه‌دان به‌رهه‌می نووسه‌رانی دنیا به‌زمانه جیاوازه‌كان وه‌رگێڕدراونه‌ته سه‌رزمانی كوردی. ئه‌وبزاوته به پێی پاشخانی ڕۆشنبیری وه‌رگێڕو ئاستی زانین و شاره‌زاییان له‌زمان ده‌گۆڕێت. واته ئه‌زموونه‌كان جیاوازن. دیاره ئه‌مه‌ش به‌هۆی نه‌بوونی نێوه‌ندێكی تایبه‌ت به‌وه‌رگێڕانه كه‌تیایدا ستافێكی شاره‌زا، بڕیارله سه‌رجۆرو ناوه‌ڕۆكی ئه‌وبه‌رهه‌مانه‌بدات كه‌وه‌رده‌گێڕدرێن. بۆیه ده‌بینین هاوشێوه‌ی زۆر كایه‌ی تر،وه‌رگێڕانیش له‌نێوئێمه‌داچه‌ندین كه‌موكورتی هه‌یه.چونكه هه‌رده‌زگاو هه‌ر وه‌رگێڕێك په‌یره‌و له جۆرێك نووسین و ڕێنووس ده‌كات كه‌خۆی ده‌یه‌وێت.\nنه‌ك بنه‌مایه‌كی دارێژراوی زانستییانه و زمانه‌وانی هه‌بێت. هه‌ڵبه‌ته وه‌رگێڕان هونه‌ره.له‌وهونه‌ره‌شدا پێشمه‌رجی یه‌كه‌م شاره‌زایی و قوڵبوونه‌وه‌یه له‌هه‌ردوو زمان.تائاستی هاوتاكردن و به‌راوردكاریانه‌ی زمان.به‌ڵام له شاره‌زایی گرنگتر، زاڵبوونی وه‌رگێڕه به‌سه‌ر هه‌ردووزمانداله‌ڕووی واتاسازی و چه‌مك و ده‌ربڕینه‌كان. بۆ ئه‌وه‌ی ناوه‌ڕۆكی ده‌ق وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌هه‌یه بگه‌ینرێته خوێنه‌ر. بێگومان مه‌رج نییه له‌هه‌ردووزماندا، هاوواتاو مانای دروستی وشه‌یه‌ك وه‌ك یه‌ك بوونیان هه‌بێت. به‌ڵام مه‌رجه مانای ئه‌و چه‌مكه هێنده له‌زمانی بۆ وه‌رگێڕدراو نزیكبكرێته‌وه تاڕاده‌ی گه‌یاندنی مانای ته‌واو.له‌وه‌رگێڕاندا هه‌رگیز ده‌قێك وه‌كو خۆی به‌هه‌مان وێنه‌و بونیادی زمانه‌وانی، به‌هه‌مان ئاماژه و واتا،له‌زمانێكی دیكه‌دا به‌رجه‌سته‌ناكرێت. به‌ڵكو ناوه‌ڕۆك، په‌یام و ئاماژه‌كان ده‌گه‌ینرێن. زۆرجار ده‌ڵێن وه‌رگێڕان خیانه‌ته. وه‌رگێڕانی شیعریش دووجار خیانه‌ته. چونكه ناتوانرێت ده‌قێكی شیعری به‌هه‌مان وێنه‌ی هونه‌ری و شیعریه‌ته‌وه، وه‌ربگێردرێت.\nبه‌پێچه‌وانه ده‌قه‌كانی چیڕۆك و ڕۆمان كه‌ڕه‌گه‌زی گێڕانه‌وه‌یان تێدایه‌و ده‌توانرێت به‌یه‌ك هێڵی ئاسۆیی، ده‌قه‌كه وه‌ربگێڕدرێت. به‌ڵام تۆپۆگرافیای ده‌قی شیعری، به‌تایبه‌تیش شیعری سه‌ربه‌ست وئازاد جیاوازه له‌ژانره ئه‌ده‌بییه‌كانی تر. بۆیه زۆرجار كاتێ ده‌قێكی شیعری به‌زمانی پێ نووسراو ده‌خوێنینه‌وه،هه‌ست به‌و جیاوازییانه ده‌كه‌ین كاتێ هه‌مان ئه‌وده‌قه به‌زمانی بۆ وه‌رگێڕدراوی زمانی دووه‌م ده‌خوێنیینه‌وه.بگره له‌زۆركاتدا ڕه‌نگه چێژیشی لێ نه‌بینین.چونكه شیعر له‌وێنه‌ی هونه‌ری و شیعریه‌ت و ڕیتمی ناوه‌كی وشه‌كان پێكهاتووه.به پێچه‌وانه‌ی چیڕۆك و ڕۆمان كه‌ڕه‌گه‌زی گێڕانه‌وه‌یان تیادا به‌رجه‌سته‌یه. گێڕانه‌وه‌ش به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ وێنه‌یه‌كی هونه‌ری له‌ده‌قی شیعریدا، كردارێكی ئاسانتره بۆ وه‌رگێڕان. به‌ڵام لێره‌دا له‌بواری وه‌رگێڕان به‌گشتی گرفتێكی دیكه‌ش هه‌یه، ئه‌ویش جیاوازی وه‌رگێڕانه‌كانه‌لای وه‌رگێڕه‌كانی كورد له‌ئاستی وشه‌و په‌یام و ناوه‌ڕۆكی ده‌ق.\nبه‌ڕاده‌یه‌ك كه‌خوێنه‌ر زۆرجار به‌ردوو وه‌رگێڕانی جیاوازی ده‌قێك ده‌كه‌وێت. له‌كاتێكدا ده‌قه‌كه ونووسه‌ره‌كه‌ش هه‌ریه‌ك كه‌سن. ده‌شێ ئه‌م جیاوازییه په‌یوه‌ندی به تێگه‌یشتن و ئاستی زانینی زمان وشاره‌زایی وه‌رگێڕان هه‌بێت. به‌ڵام ناكرێت یه‌ك ده‌قی دیاریكراو به‌چه‌ندین ده‌سته‌واژه‌و ده‌ربڕینی جیاواز وه‌ربگێڕدرێن. چونكه ئه‌مه گیروگازی تێگه‌یشتن لای خوێنه‌ر دروست ده‌كات.ده‌كه‌وێته گومان و دوودڵی به‌وه‌ی كام وه‌رگێڕانیان هونه‌ریتره له ئه‌وه‌ی تریان. له‌وڕوانگه‌یه‌وه، ئێمه ئاماژه بۆ سێ ده‌قی شیعری (مه‌حمود ده‌روێش) ده‌كه‌ین كه به‌دووشێوه‌ی جیاواز وه‌رگێڕدراون له‌كاتێكدا شیعره‌كان هه‌مان شیعرن.\nئه‌وسێ ده‌قه له‌كتێبێ(بیرت ده‌چیته‌وه وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌بووبیت) كه (ئازاد به‌رزنجی) وه‌ریگێڕاوه‌و تایبه‌ته به‌ژیان و شیعره‌كانی ده‌روێش بڵاوكراونه‌ته‌وه. هه‌مان ئه‌وسێ شیعره (پشكۆ نه‌جه‌مه‌ددین)یش وه‌ریگێڕاون و له ژماره(1035ی ڕۆژی 12-4-2018) ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوێ بڵاوكراونه‌ته‌وه. جیاوازی شیعره‌كان له‌و دوو وه‌رگێڕانه‌دا له‌ئاستێكه كه‌ته‌واو هه‌ست به‌جیاوازی وشه‌و بونیادی زمانی ده‌قه‌كه ده‌كه‌ین.به‌و پێیه‌ی وێنه شیعرییه‌كان، یاخود چه‌مك و ده‌سته‌واژه‌كان، له‌هه‌ردوو ده‌قدا گۆڕانیان به سه‌رداهاتووه. هه‌مووشمان ده‌زانین له‌زانستی زمان به‌گشتی و زمانی كوردی به‌تایبه‌تی، هه‌رگۆڕانكارییه‌ك له‌فۆنیمی وشه‌كان، یاخود بونیادی وشه‌كان، ده‌بێته هۆی گۆڕانكاریی له‌مانای وشه‌كان. ڕه‌نگه نه‌توانرێت ماناكانی ده‌قێكی شیعری به‌هه‌موو وێنه و پێكهاته هونه‌رییه‌كانه‌وه، وه‌ربگێڕدرێنه سه‌ر زمانی كوردی. به‌ڵام نابێ ئه‌وه‌مان بیربچێت هه‌رگۆڕانكاریی و جێگۆڕێیه‌ك له‌تۆپۆگرافیای وشه‌كان له بونیادی ده‌قدا، ده‌بێته هۆێ ئاڵۆزی له‌ماناو ناوه‌ڕۆكی ده‌ق.\nلێره‌دا ئێمه چه‌ند كۆپڵه‌یه‌ك له‌هه‌رسێ شیعره‌كانی ده‌روێش وه‌رده‌گرین، كه هه‌ردوو وه‌رگێڕ به‌ڕوانینی خۆیان وه‌ریان گێڕاوه‌ته‌سه‌ر زمانی كوردی. له‌به‌ردرێژنه‌بوونه‌وه‌ی بابه‌ته‌كه‌مان و هه‌روه‌ها شیعره‌كانیش، ناتوانین هه‌موو شیعره‌كان بنووسینه‌وه. ته‌نها ئه‌و وێنه شیعریانه وه‌رده‌گرین، كه‌جیاوازییان هه‌یه له‌ماناو ناوه‌ڕۆك. ئه‌میش له‌ڕێگه‌ی جیاوازی ئه‌زموونی وه‌ڕگێڕانی هه‌ردوو وه‌رگێڕه‌وه.له‌خواره‌وه ئاماژه به‌كۆپڵه شیعرییه‌كان ده‌كه‌ین:_\nنموونه له‌وه‌رگێڕانی( ئازاد به‌رزنجی):_\nهێشتا له‌ماڵه‌كانتانا حه‌سیرو ده‌رگایه‌ك ماوه..\nبه‌ری ڕه‌شه‌با له‌و مناڵانه بگرن به‌ڵكو خه‌ویان لێبكه‌وێ..\nباوكه ئه‌و خوێنه مه‌ڕێژن..له‌هه‌ناوتانا كۆرپه‌له هه‌یه..\nهه‌مان شیعر به‌نموونه‌ی وه‌رگێڕانی(پشكۆ نه‌جمه‌ددین):_\nهێشتا له‌ماڵی ئێوه‌دا ڕاخه‌رێك و ده‌رگایه‌ك هه‌ن..\nڕێ له‌ڕه‌شه‌با بگرن تامنداڵه‌كان ڕابكشێن..\nله پشتانا تۆرمه‌ی كۆرپه‌له ده‌بزوێ..ئێوه ئه‌و خوێنه مه‌ڕێژن..\nهه‌نگوینه‌كه پاشه‌كه‌وت بكه‌ن..\nئه‌گه‌ر به‌راوردی نموونه‌ی هه‌ردوو وه‌رگێڕانه‌كه بكه‌ین، تێبینی چه‌ند حیاوزییه‌ك ده‌كه‌ین له ئاستی بونیادی زمانه‌وانی داڕشتنی وشه وڕسته‌كان و هاوكات له‌ڕووی ماناشه‌وه. له‌دێڕی یه‌كه‌مدا، ماڵه‌كانتان به‌شێوه‌ی كۆ و به‌گشتی به‌كارهاتووه، به‌ڵام له‌نموونه‌ی دووه‌م ماڵ، ماڵێكی دیاریكراوه كه‌ئه‌ویش هی كه‌سی دووه‌می كۆیه. له‌هه‌مان كۆپڵه‌دا حه‌سیرهه‌یه كه‌ئاماژه‌یه بۆ جۆره ڕاخه‌رێكی دیاریكراوو تایبه‌تی، به‌ڵام له‌وه‌ی تریان ڕاخه‌ر هه‌یه كه‌هه‌موو جۆرێك ده‌گرێته‌وه. له‌نموونه‌ی یه‌كه‌م منداڵان خه‌ویان لێده‌كه‌وێت، به‌ڵام له‌نموونه‌ی دووه‌م ڕاده‌كشێن. بێگومان خه‌وتن و ڕاكشان دوومانای جیاوازیان هه‌یه. چونكه خه‌وتن كردارێكی دیاریكراوه.\nبه‌ڵام ڕاكشان مه‌رج نییه ئامانج لێی خه‌وتن بێت. به‌ڵكو سره‌وتن، ئارامی، هه‌دادان، پاڵكه‌وتنیش ده‌گرێته‌وه. له‌نموونه‌ی یه‌كه‌مدا، كۆرپه‌له له‌هه‌ناودایه، به‌ڵام له‌نموونه‌ی دووه‌مدا، له‌پشتدایه. هه‌مووشمان ده‌زانین له‌زمانی كوردیدا، پشت و هه‌ناو دوومانای جیاواز ده‌گه‌یه‌نن. وێرای ئه‌مه‌ش له‌نموونه‌ی یه‌كه‌م وشه‌ی (تۆرمه) نییه، به‌ڵام له‌نموونه‌ی دووه‌مدا هه‌یه. له هه‌مان ئه‌وكۆپله شیعریه‌دا، له‌نموونه‌ی یه‌كه‌م، هه‌نگوینه‌كه ده‌پارێزرێت، به‌ڵام\nله‌نموونه‌ی دووه‌م پاشه‌كه‌وت ده‌كرێت.له‌كاتێكدا ئه‌م دوو وشه‌یه جیاوازن له‌یه‌كتری. ئه‌گه‌ر هه‌ردوو دێڕه شیعریه‌كه، وه‌ربگێڕینه سه‌رزمانی عه‌ره‌بی، ئایا مانایان ده‌گۆڕێت یاخود نا؟\n*شیعری(شه‌مه‌نده‌فه‌ری سه‌عات یه‌ك)\nژن و پیاوێ له‌یه‌كدی جیاده‌بنه‌وه.. ئه‌شكێنه‌وه..\nحه‌زئه‌كه‌ن له‌ژێیه‌كانی گیتاره‌كه‌وه..\nكۆمه‌ڵێ كۆڵان و هاوڕێ له‌مه‌درید بانگیان كردم…\nهیچی ئه‌و ژنه‌م له‌یاد ناچێ..\nدووپیاو و ژنێك پێك ئه‌گه‌ین..\nهه‌مان وێنه شیعرییه‌كان به‌نموونه‌ی وه‌رگێڕانی(پشكۆ نه‌جمه‌ددین):_\nژن و پیاوێك لێك داده‌بڕێن…دڵیان ده‌شكێن..\nهاوئاهه‌نگن له‌ژێی تاردا..\nله‌مه‌درید كۆڵانه‌كان بانگیان كردم..\nله‌ژندا من هیچ شتێكی له‌بیرناكه‌م..\nئێمه ژن و پیاوێك ده‌بووین… پێك گه‌یشتبان..\nله‌هه‌ردوو نموونه‌ی وه‌رگێڕانی شیعره‌كه‌دا، هه‌ست به‌جیاوازییه‌كی ته‌واو له‌ڕووی وشه‌سازیی و بونیادی ڕسته‌یی زمان ده‌كه‌ین.ته‌نانه‌ت به‌شێك له‌وشه‌كان له‌ڕووی ماناشه‌وه، دوو واتای جیاواز ده‌گه‌یه‌نن. له‌نموونه‌ی یه‌كه‌مدا، ئامێره‌كه گیتاره،به‌ڵام له‌وه‌ی دووه‌م بۆته تار. بێگومان ئه‌و دوو ئامێره‌ش(ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌نه‌بم) جیان له‌یه‌كتری. له‌نموونه‌ی یه‌كه‌مدا، كۆَڵانه‌كان و هاوڕێ ده‌بینرێن، به‌ڵام له‌وه‌ی تریان ته‌نها كۆڵانه‌كانه. له‌وه‌رگێڕانی یه‌كه‌مدا، شوناسی ژنه‌كه دیاریكراوه. واته مه‌به‌ستی شاعیرژنێكه كه له‌خه‌یاڵی ئه‌ودایه و هیچ شتێكی ئه‌وی له‌یاد ناچێ. به‌ڵام له‌وه‌ڕگێرانی دووه‌مدا،شوناسی ژن شوناسێكی گشتییه. واته هیچی كۆی ژنه‌كانی له‌بیرناچێت. نه‌ك ته‌نها تاقه ژنێكی دیاریكراو.له‌وه‌رگێڕانی ئازاد به‌رزنجیدا، دوو پیاو و ژنێك پێگ ئه‌گه‌ن، به‌ڵام له‌وه‌رگێڕانی پشكۆ نه‌جمه‌ددیندا،ته‌نها ژنێك و پیاوێكن. له‌كۆتادێڕیشدا، له وه‌رگێڕانی یه‌كه‌م وشه‌ی(ئه‌شكێنه‌وه)یه.به‌ڵام له‌وه‌رگێڕانه‌كه‌ی تردا هه‌مان وشه بۆته(دڵیان ده‌شكێن).\nنموونه له‌وه‌رگێڕانی(ئازاد به‌رزنجی):_\nهه‌نگاوی كه‌سێ ئه‌بینی سه‌فه‌رده‌كا..\nهه‌مان دێڕه شیعرییه‌كان به‌نموونه‌ی وه‌رگێڕانی(پشكۆ نه‌جمه‌ددین)..\nكه‌سێك ده‌بینیت له‌سه‌فه‌ردایه..\nموزیكی مۆزارت له‌به‌ردڵی ده‌نێ..\nله‌نموونه‌ی یه‌كه‌م، وشه‌ی سه‌فه‌ر ڕانه‌بردووه، چونكه كرداره‌كه هێشتا ئه‌نجام نه‌دراوه، به‌ڵام له‌وه‌ی تریان، له‌سه‌فه‌ردایه واته ڕابردووی به‌رده‌وامه. له‌دێڕی دووه‌مدا مۆزارت هه‌ڵئه‌بژێرێ، به‌ڵام له‌وه‌رگێڕانه‌كه‌ی تردا، مۆزیكی مۆزارت هه‌ڵئه‌بژێرێ. واته‌له‌مه‌دا مه‌به‌سته‌كه دیاریكراوه كه‌مۆزیكی مۆزارته،به‌ڵام له‌وه‌ی یه‌كه‌میان ته‌نها مۆزارته كه‌ده‌شێ گریمانه‌ی ئه‌وه بكه‌ین مۆزارت ناوێك بێت، هه‌رناوێك نه‌ك ناوی مۆسیقارێك. ئه‌مانه به‌شێك بوونه له‌و جیاوازیانه‌ی كه‌وتنه به‌رچاوم. دیاره من وه‌ك خوێنه‌رێك ناتوانم دادوه‌ری بكه‌م و له‌نێوان هه‌ردوو وه‌رگێڕانه‌كه‌دا ڕای خۆم بڵێم. به‌تایبه‌تیش كه‌من زمانی عه‌ره‌بی نازانم. به‌ڵام ئه‌گه‌ر بابه‌ته‌كه په‌یوه‌ندی به‌ئه‌زموون و پیشه‌ی وه‌رگێڕانه‌وه هه‌بێت، ئه‌وا بێگومان ئازاد به‌رزنجی یه‌كێكه له‌وه‌رگێڕه هه‌ره سه‌ركه‌وتوو دیاره‌كانی ئێمه، كه‌به‌پیشه وه‌رگێڕه‌و وه‌رگێڕانی كردۆته كاری هه‌میشه‌یی خۆی و قوربانی به‌دنیای چیڕۆك نووسینی خۆی داوه له‌پێناو كاری وه‌رگێڕیدا.تائێستاش وه‌ك خوێنه‌رێك ده‌یان كاری وه‌رگێڕانی ئه‌ده‌بی ئه‌وم خوێندوونه‌ته‌وه‌وچێژم لێوه‌گرتوون…\nسه‌رنج/ خوێنه‌ر ده‌توانێ بۆ به‌راوردكردنی شیعره‌كان،بگه‌ڕێته‌وه سه‌ر ئه‌و سه‌رچاوانه‌ی له‌سه‌ره‌تای ئه‌م نووسینه‌وه ئاماژه‌م پێكردوون.\n*ئه‌م بابه‌ته له(ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوێ) ژماره(1046)ی ڕۆژی 12-7_2018بڵاوكراوه‌ته‌وه……\nPrevious گۆرانییه‌كی شین …. غەمگین بۆڵی …. به‌شی هه‌شته‌م\nNext مه‌ریوان وریا قانع ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی …عه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵڵا