قوتابخانەی زیاتر و تانکی کەمتر بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\n(ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، پێویستە هێزی نەرمی زیاتر و هێزی ڕەقی کەمتر بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بنێرێت)\nبڕیاری لەناکاوی سەرۆک ترامپ بۆ کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە سووریا و کەمکردنەوەی ژمارەی هێزەکانی لە ئەفغانستان، دەستبەجێ گفتوگۆیەکی نوێی لێ کەوتەوە لەمەڕ هێزە ئەمریکییەکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و پرسی ئەوەی داخۆ مانەوەی هێزەکە پێویستە یان نا. خۆیشم هەمان پرسیار لە خۆم دەکەم. بۆیە بۆ وەڵامدانەوەی ئەو پرسیارە، پێویستە بە پرسیارێکی تر دەست پێ بکەم:\nبۆچی یەکێک لە وڵاتانی بەهاری عەرەبی، خەریکە ئاشتییەکی ڕێژەیی بۆ خۆی بەرهەم دێنێت و لە قۆناغی دیکتاتۆری بۆ دیموکراتیی دەستووری هەنگاو دەنێت، هاوکات دەرفەتی بەشداری و گەشە بە ئافرەتان دەدات؟ ئایا وڵاتێکی وا هەیە کە هەرگیز هێزی سەربازیمان بۆ نەناردبێت بۆ جەنگان و مردن؟ بەڵێ ئەو وڵاتە "تونس"ە.\nبەڵێ تونس تاکە وڵاتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە کە ئامانجەکانی بەدەست هێنابێت، هاوکات ئێمە ویستوومانە لە عێراق، سووریا، میسر، لیبیا و ئەفغانستان ئەو ئامانجانە بەدەست بهاتبایە و میوانداریی دەستەی ئاشتی و کرێکاری ئەمریکی بکرابایە لە ٥٠ ساڵی ڕابردوودا، لە بڕی ڕاوێژکاری سەربازی، کە تێچووەکەی گەیشتۆتە ١ ملیار دۆلار لە ساتەوەختی بەهاری عەرەبییەوە.\nلە دوای ١٧ ساڵ هەوڵدان بۆ دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی دیموکرات و پڵوڕاڵ لەو وڵاتە، ئەمریکا لە ئێستادا لە ساڵێکدا نزیکەی ٤٥ ملیار دۆلار لە ئەفغانستان خەرج دەکات. ئەوە شێتییەکی بێمانایە. بەتایبەت کاتێک دیموکراسییە ساواکەی تونس وەک مۆدێڵێکی گرنگ ڕەچاو دەکرێت لە ناوچەکە، بەڵام مۆدێڵی وڵاتانی تر بەرەو لاوازبوون دەچێت.\nمانگرتنی کرێکاران بۆتە هەڕەشە بۆ سەر لیبیا، خەرجییە گشتییەکان و ناسەقامگیری لە لیبیا؛ داڕووخانی ئابووری بۆتە هۆی بێکاری یان نزمبوونەوەی داهات بۆ گەنجانی خوێندەوار. قەرزی سندووقی نێودەوڵەتیی دراو لە ٢٠١٦ بۆ لیبیا، تواناکانی حکوومەتی لە دامەزراندنی هاووڵاتیانیدا سنووردار کرد؛ هەموو ئەمانە بوونە هۆی گوشار لە نێوان کەناڵە جیاوازەکانی دەسەڵات و هاوبەشیکردنی دەسەڵات لە نێوان بازرگانان، ئیسلامییەکان، هەوادارانی ڕژێمی پێشوو و دیموکراتە نوێیەکان. لە ئێستادا تونس ئەگەر بەو ڕێگه‌یەیشدا بڕوات بەڵام هێشتا تێچووەکەی ناکاتە ئەوەی کە لە ئەفغانستان خەرجی دەکەین.\nبۆچی تونس بەرەو دیموکراسی هەنگاو دەنێت، بەڵام وڵاتانی تر ناتوانن؟ ئەم پڕۆسەیە لە تونس لەگەڵ دامەزرێنەرەکەیان، "حەبیب بۆرگویبا"، سەرکردەی تونسی لە سەردەمی سەربەخۆیی لە ساڵی ١٩٥٦ تا ١٩٨٧، دەست پێ دەکات. ئەگەرچی "حەبیب بۆرگویبا" هاوشێوەی دیکتاتۆرەکانی تری عەرەب تا کۆتاییی ژیانی، سەرۆک بوو، بەڵام لە هەندێک ڕووەوە جیاواز بوو لەوانە: سوپاکەی بچووک بوو و لە جەنگی دژ بە ئیسڕائیل بۆ ماوەی چوار دەیە بەکاری نەهێنا؛ لە ڕاستیدا ئەو تەنیا دەنگێک بوو کە داوای پێکەوەژیانی دەکرد.\nحەبیب بۆرگویبا ئافرەتی لە تونس پەروەردە کرد و گەشەی بە تواناکانی دا و ڕێگەی بە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و یەکێتییە بازرگانییەکان و سەندیکای پارێزەران و گرووپەکانی ئافرەتان دا کە پێشتر لە لایەن ڕژێمە سەرکوتکەرەکەی پێشووەوە قەدەغە کرابوو و هاوکات پاڵپشتیی دەستوورێکی نوێیشی کرد لەگەڵ بزووتنەوەی ئیسلامی لە تونس. جگە لەمانە، تونس کەمێک نەوتیشی هەبوو و دەبوو وەبەرهێنانی لە پەروەردەکردنی میللەتەکەی بکردبا.\nتونس لە ماوەیەکی کورتدا، پاڵپشتییەکی کەلتووریی هەبوو بۆ بەردەوامیدان بە شۆڕشێکی دیموکراتی، بەڵام گۆڕانە سیاسی و کەلتوورییەکان بە ئاڕاستەیەکی تر جووڵا. ئەمریکا ویستی و پەلەیشی کرد لە پێویستیی گۆڕانی کەلتووری لە ئەفغانستان و عێراق، بەڵام هەروەک "پیتەر درەکەر" جارێکیان گوتی: "بەکەلتوورکردنی دیموکراسی، وەک نانی بەیانی گرنگە"، ئەو ڕاستییە و ناکارامەییی ئێمە و گەندەڵیی ئەوان، هەوڵ و بەرنامەی دیموکراسیی ئەمریکای لە عێراق و ئەفغانستان ناکارا کردووە.\nهەموو ئەمانە وا دەکەن کە، من بەم شێوەیە بیر لە بڕیارە لەناکاوەکەی ترامپ بکەمەوە سەبارەت بە کێشانەوەی هێزەکانی لە سووریا و خواستی ترامپ بۆ کەمکردنەوەی سەربازەکانی لە ئەفغانستان. پێم وایە سەبارەت بە ئەفغانستان، بڕیارەکەی دروستە. ئێمە قاعیدەمان لەوێ تێک شکاندووە؛ ئێستا کاتی ئەوەیە دانوستان لەگەڵ تاڵیبان و پاکستان بکەین و باشترین قۆناغیشە بۆ دەرچوون لە ئەفغانستان و بەگوێرەی توانایش کارمان لەگەڵ خەڵکانێک کرد لە ئەفغانستاندا. ئەفغانستان بە کۆمەڵێک وڵاتی سەختی وەک ڕووسیا، پاکستان، هیندستان، چین و ئێران دەورە دراوە و ئەو وڵاتانەیش دەتوانن گەماڕۆی ئەفغانستان بدەن و تێکی بشکێنن. ئێمە لەو وڵاتە باجی ئەوەمان داوە.\nمن پێم باشە هێزە تایبەتەکانمان لە سووریا بهێڵینەوە، ئەگەرچی لەبەر ئەوە نییە کە ئێمە داعشمان لەناو بردبێت. داعش بەرهەمی ڕاستەوخۆی ململانێ هەرێمییەکانی نێوان سوننە و شیعەیە بە ڕابەرایەتیی سعوودیا و ئێران. داعش وەک هێزێکی سوننیی پەڕگیر لە دژی هەوڵە توندڕەوەکانی ئێران و میلیشیا شیعەکانی نزیک لە ئێران لە عێراق و سووریا سەری هەڵدا، بە هۆی پاکتاوی نەژادی و پەراوێزخستنی سوننەکان لە عێراق و سووریا. هەتاکوو ئێران ئەو ستڕاتیژە توندڕەوە بەکار بهێنێت، داعش بە شێوەی جیاواز خۆی دووبارە دەکاتەوە.\nلەبەر ئەوە تەنیا پڕۆسەیەکی ئاشتی کە بتوانێت لەمڕۆدا سەقامگیری بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بهێنێت پڕۆسەی ئاشتیی نێوان ئیسڕائیل و فەڵەستین نییە، بەڵکوو ئاشتیی نێوان ئێران و سعوودیایە. ئەو بڕە پارەیەی کە ئەمریکا لە سووریای خەرج کردووە کەم نییە و، سەرەڕای ئەوەیش گرنگترین شت ڕێگریکردنە لە خراپبوونی دۆخەکە و دروستبوونی کارەساتی گەورە بەم ڕێگەیەی خوارەوە: دەکرێت ئەمریکا ڕۆڵ بگێڕێت و نێوەندگیری بکات بۆ پاراستنی کوردەکان و سوننە میانەڕەوەکان لە کوشتاری حکوومەتی سووریا و تورکیا. کوردانی سووریا و عێراق لە زۆر بیرۆکە و بابەتدا هاوشێوەن؛ هێزەکانیان لێهاتوون و بەهاکانی ڕۆژاوا جێبەجێ دەکەن. ڕەنگە ڕۆژێک دوورگەیەکی ئارامیان بۆ بونیاد بنێین و شایەنی پاراستنن.\nهەروەها هێزەکانمان یارمەتیی سەقامگیربوونی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا دەدات. زۆر سەختە ئەو جارە ڕێگە بە شەپۆلێکی قەبەی تری کۆچبەران بدەین کە زیاتر لوبنان و ئوردن ناسەقامگیر بکات و یەکێتیی ئەوروپا بگەڕێنێتەوە دواوە؛ وەک ئەوەی لە سەرەتای قەیرانی سووریادا ڕووی دا. لای من یەکێتیی ئەوروپا ئەمریکایەکی ترە لە جیهاندا و، ئێمە و ناتۆ بەرژەوەندیی باڵامان هەیە بۆ پاراستنی یەکێتیی ئەوروپا لە پارچەپارچەبوون بە هۆی لێشاوی پەنابەرانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە.\nلە کۆتاییدا، بە هۆی کشانەوەمان لە ئەفغانستان دوو ملیار دۆلارمان لە کۆی ٤٥ ملیار بۆ دەمێنێتەوە و، دەکرێت لە ڕووی هەرێمییەوە لە سەرتاسەری جیهانی عەرەبیدا گۆڕانی کەلتووریی هاوشێوەی تونسی پێ ئەنجام بدەین. دەکرێت یارمەتییەکی گەورەی لە زانکۆی ئەمریکی لە قاهیرە، زانکۆی ئەمریکی لە بەیروت، زانکۆی ئەمریکی لە سلێمانی و زانکۆی ئەمریکی لە ئەفغانستان پێ بدەین.\nدەکرێت بە شێوەیەکی چڕتر بەرنامەی خوێندن/سکۆڵەرشیپ لە ئەمریکا بۆ زۆربەی قوتابیانی وڵاتانی عەرەبی دابین بکەین، یان پاڵپشتیی هەر کۆلێژێک بکەین کە بە شێوازی خوێندنی لیبڕاڵی ئەمریکی لە لوبنان یان لە هەرشوێنێکی وڵاتانی عەرەبی پەیڕەوی دەکەن.\nدەکرێت بە شێوەیەکی چڕتر ڤیزایش بۆ قوتابیان دابین بکرێت، بەتایبەت ئافرەتانی عەرەب بۆ خوێندن لە ئەمریکا و، تەنانەت ٥٠٠٠ سکۆڵەرشیپ پێشکەشی ئێرانییەکان دەکەین بۆ هاتنیان بۆ ئەمریکا و بەدەستهێنانی بڕوانامەی زانکۆ لە زانست، ئەندازیاری و پزیشکی؛ دەکرێت لە ڕێگەی شارێکی وەک دوبەی ڤیزاکان دابین بکرێن. ئەم پڕۆژەیە دەکرێت فراوانتر بکرێت! هیچ شتێک چیتر ئێرانییەکان زیاتر شەرمەزار ناکات.\nئێمە ١ ملیار دۆلار قەرزی بێسوو دەدەین بە پرۆژەی تونسی-ئەمریکییەکان کە هەڵی پڕۆژەی بچووک زیاتر دەکات. ٤٣ ملیار دۆلارەکەی تریش لە ژێرخانێکی نوێ لە ئەمریکا خەرج دەکەین. لە ١١ی سێپته‌مبەرەوە ئێمە زیاتر پشتمان بە هێزی ڕەق بەستووە. هەندێکیان کۆتایییان پێ هاتووە، هەندێکیان تا ئێستا پێویستن، بەڵام زۆرینەی ئەو هێزە ڕەقە شکستی هێناوە. ئێستا کاتی هێزی نەرمی زیاترە. ئێستا زیاتر کاتی تیشکخستنە سەر پێدانی مۆدێڵی دیموکراسیی تونسییە بە وڵاتانی عەرەبی و ئێران، بەبێ ئەوەی یەک سەربازی ئەمریکی لە هیچ جه‌نگێکدا بەکار بهێنرێت. بەڵێ ئەمە کاتێکی زۆری دەوێت بەڵام هەرگیز کورتبڕیی تێدا نەبووە و ئەو ڕێگەیەی کە ئێمە پێشتر لە ڕێگەی هێزی ڕەقەوە لەگەڵ پێنتاگۆن هەوڵمان بۆ داوە بۆ ئەم مەبەستە، تەنها بۆتە هۆی زیادبوونی کوشتنی ئامانجەکان.\n* تۆماس فریدمان گۆشەنووسی تایبەتمەند بە کاروبارەی دەرەوەیە. لە ساڵی ١٩٨١ەوە پەیوەندیی بەو ڕۆژنامەیەوە کردووە و سێ خەڵاتی پولیتزەری بردۆتەوە. ٧ کتێبی نووسیوە، لەوانە: کتێبی "لە بەیروتەوە بۆ ئۆرشەلیم" کە خەڵاتی نیشتمانیی کتێبی پێ وەرگرتووە.\n« به‌ڵينى درۆزنانه‌ى ئاشتيى عێراقى- ئيسڕائيلى دەرکەوتەکانی بڕیارەکەی ترامپ سەبارەت بە کشانەوەی لە سووریا چییە؟ »


ڕشانەوەی بۆنخۆش - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nڕێزان فەتاح- هەولێر\nکە ئاوڕم دایەوە، بینیم بەدوامدا هاتبوو، بە خۆی و شرینقەکەی دەستی. بەرلەوەی فیشەکێک بنێم بەنێو چاوانی، هاوارم کرد: "بەو قسە قۆڕانەت فریو ناخۆم، هەرگیز. دەمەوێ دواین کەس بم، دواین کەسیش هەر خۆم ڕزگاری بکەم، بە تۆوە دەبێتە سەت و یازدە کەس، بەو دەستانەم قفڵە ژەنگاوییەکەی بشکێنم!"، تاق، تەقاندم، پیرۆزە.\nلەنێو ژوورێکی درێژکۆڵە و شێدار، لەسەر قەرەوێڵەیەکی شل و شۆق، خۆم گرمۆڵە کردبوو. بە لەپەکانم ڕووم داپۆشیبوو، تا بەر لە تیشکی خۆر بگرم کە لە پەنجەرەوە لە ڕوومی دەدا. دەنگێک وەک هەمیشە لە گوێمدا زرینگایەوە، گوێم هەڵخست، خشپەخشپێک بوو. لە کەلێنی پەنجەکانمەوە دیتم، سێبەرێکی باریک و درێژ بەسەر جەستەی گرمۆڵە بووم چەماوەتەوە. ناسیمەوە خۆی بوو. لەبەرانبەرم قیت ڕاوەستا. گوتی: بۆچی؟ گوتم: چی بۆچی؟ گوتی: ئەمەی کەمێک لەمەوبەر گوتت... گوتم: نە بەلامەوە گرینگە، وە نە بایەخێکی وەهاشی پێ دەدەم، ئاخر ئەگەر ڕاستییەکە بزانی... گوتی: نایزانم. گوتم: پێدەچێ گەمژەیەکی خەڵەتاو و خەڵەفاو بی، وەک خۆم کە ڕۆژانێک وەها بووم... گوتی: نایزانم. گوتم: هێندە کاتم بەدەستەوە نییە، وە سەلیقەشم نییە، تا سەرلەبەری ڕووداوەکەت بۆ بگێڕمەوە... گوتی: نایزانم. گوتم: ڕەنگە هەم سەلیقەم هەبێ، هەم کات، بەڵام نەمەوێ دەری بخەم، یان ڕەنگە بە نیاز بم، چیرۆکێک هەڵبوەشێنمەوە... گوتی: هەڵیبوەشێنەوە.\nبۆچی درێژە بەم گەمەیە دەدەی؟ ئەوە ئەو پرسیارە بوو، ڕۆژێکی پڕ لە ماندووبوون و تاقەت پڕوکێن، دوای ئەوەی لە ئیش گەڕامەوە، لە خۆمم پرسی. پێشتر قەت نەمپرسی بوو. بیر و هۆشم گیرۆدەی ئەندێشەگەلێک بووبوو، نەمدەزانی لەکوێوە دەست پێ دەکات و بە کوێ دەگا. تووشی دڵە خورپە بووبووم. وام هەست دەکرد دڵم مینا باڵندەیەکی کێوی لە شەقەی باڵ دەدا. بەرەبەرە قسەکردنیشم کەم بوویەوە بەڕادەیەک وایان دەزانی کەڕوڵاڵم، دەمگوت هەتا وەک میزڵدانێکی فووتێکراو نەتەقیوی دەبێ چشتێ بکەی. سەرەنجام، وەک مار خشیمە ناو ئەو کوونەی، ماوەیەک سەرنجم دابووێ لەناو باخچەکەمان.\nهیچ کەس هەستی نەدەکرد، بە مانەوەم لەنێو ئەو کوونە. هەر خۆم و خەیاڵەکانم بووین تاق و تەنیا. شەوێک، لەنێو قوڵایی تاریکییەکی تۆقێنەر، خەیاڵێ زەینی ئاڵۆز و پەرت و بڵاومی داگیرکرد، بە پەلەپەل دەستم بە چنینی کرد وەک ئەوەی جاڵجاڵۆکەیەکی بێ لانە و جێ بم، بمەوێ زوو دوا تاڵی تەونەکەم بچنم. ئەگەر بڵێم خۆم وەک چی دەهاتە پێش چاو، ئەوا دەحەپەسێی، بۆیە وا باشترە نەیڵێم. زۆری نەخایاند، لیستێکم پڕکردەوە لە ناوی بوونەوەری جۆراوجۆر و سەیروسەمەرە، ئەگەر ناویان بهێنم ئەوا دەحەپەسێی، بۆیە وا باشترە ناویان نەهێنم، کەچی تەنها هەندێکم لێ هەڵدەبژاردن. دواتریش بووە خەون و خولیام.\nپرسیی: چی بووە خەون و خولیات؟\nگوتم: با هەر لە سەرەتاوە بۆتی بگێڕمەوە. کە ئەو حەز و خولیایە، وەک پنجکە گیا سەری دەرهێنا لە ناخم، دەمویست بڕۆم لەسەربانی باڵەخانەیەک خۆم بخەمە خوارەوە، ئەرێ چ شتێک وایکرد بیرۆکەکە فرەوان بکەم؟ ناڵێم نایزانم یان لە یادم نییە. ڕەنگە هەم بیزانم، هەم بەباشی لە یادم بێ، بەڵام نەمەوێ بیدرکێنم.\nگوتی: هیلاک و ماندوو دیاریت... هەر بەردەوام دەبی؟\nسەرم خستە سەر سەرین، بۆنێکی ناخۆشی لێ دەهات لە بۆنی ڕشانەوەی سەرخۆشێک دەچوو. بە دەستی چەپ هەردوو کوونە لووتم گرت یععع... قرپێک ڕشامەوە. بە سەردەستی بلوزەکەم دەمم سڕییەوەو بەرەو لای پەنجەرە هەنگاوم نا. کزەبایەک دەستی بەسەر شان و ملی ژوورەکەم داهێنا بەسەر شان و ملی خۆیشم، هەناسەیەکی قووڵم هەڵکێشا...\nگوتم: دەی بیڵێ.\nگوتی: چی بڵێـم؟\nگوتم: بڵێ لەناوبردن.\nگوتی: لە- نا- و- بر- د-ن.\nگوتم: بڵێ قەفەس.\nگوتی: ق- ە- ف-ە- س.\nگوتم: باشە، چی دەبێ ئەگەر بە تەنیشت یەکترەوە بیاننووسم؟\nجا خەون و خولیام بوو بە لەناوبردنی هەموو جۆرە قەفەسێک، بەتایبەت هی ئەو گیانلەبەرانەی لەسەر دوو پێ دەڕۆن...\nپرسیی: ئاخر چۆن، چۆن خووت بەوەوە گرت؟\nدڵت لە سینگتدا تەپەتەپ دەکا. فزوڵیت و دەتەوێ ئەو پەردەیە هەڵدەیتەوە. بوەستە با خۆم بۆتی هەڵدەمەوە.\nبیرتە پێم گوتی: مرۆڤ بونەوەرێکە، لە بەردێکی قەوزاوی ناوڕووبار دەچێ، هەم خزە هەم لووس، هەر کە بتەوێ بپەڕیتەوە ئەوبەری ڕووبارەکە، هەڵتدەخلیسکێنێ.\n- ئا، بیرمە.\n- تۆ خۆتت پێ مرۆڤە! وایە؟\n- لە خەونم دا تەورێکم لە دەست بوو، هانکەهانک لەناو دارستانێک غارم دەدا، ڕەشەبا سەری درەختەکانی گێژ کردبوو، پاڵی پێوە دەنام هەتا خێراتر بڕۆم، وەک ئەوەی قووتوویەک بم غلۆرم بکاتەوە بەرەو لات، تۆ لەناو ئاپۆڕای خەڵکە ڕاکردووەکان خۆت شاردبووەوە، وەک منداڵێک کە کەتنێکی کردبێ، چاوم لەسەرت هەڵنەدەگرت. لەناکاو دەنگێکی نامۆ خۆی خزاندە گوێم، نەمزانی لە کوێوە هات، بانگی کردم.\nگوتی: بۆ کوێ دەچی؟\nگوتم: هااا چیییی؟\nگوتی: دەڵێم بۆ کوێ دەچی؟\nشتێکی تری گوت، تێینەگەیشتم...\nدەستم بە خوێندنەوە کرد. هێندە ئارەقەت دەردابوو لە دوورەوە لووتم دەکزایەوە. ڕەنگت هەڵبزڕکا بوو. دەتگوت زەنگی دەنگ نووساوی، قسەت پێ نەدەکرا. دەمتوانی جێ پەنجەی ئەو ترس و بیمەی لەسەر ڕووت دەرکەوتبوو بە ئاشکرا بیبینم. دەمتوانی وێنات بکەم وەک مردوویەکی تۆقیو. بەردەوام بووم لە خوێندنەوە و وازیشم لە تەورەکە نەدەهێنا. مەراقم لە درەختێک دابوو بیبڕمەوە، هێندەی دەمکرد نەدەوێرام، یان نەمدەتوانی، یان نەدەکرا، لێی بچمە پێش، هەرکە شەقاوێک نزیک دەبوومەوە لق و پۆپەکانی دەبوونە چڕنووک، شاڵاویان بۆ دەهێنام من دەستم دەلەرزی و دەکشامەوە دواوە، دواوە، دیسان دواوە، ئینجا بەرەو پێشەوە، پێشەوە، دیسان پێشەوە، بەڵام نە درەختەکەم بۆ دەبڕدرایەوە نە هەنگاوەکانیشم ڕێک دەبوون.\n- ئێستا چی دەڵێی کە دەمەوێت ئەو زیندانییانە ئازاد بکەم؟\n- کام زیندانی؟\n- ئەی ئەگەر بمەوێ وەچەی مرۆڤ کەمبکەمەوە؟\n- وس ئەو غەڵبەغەڵبە چییە دێ؟\nمیوانەکان چاوەڕێ بوون، لە نهۆمی خوارەوە. خەریکی خۆ ئامادەکردن بووم، لە نهۆمی سەرەوە. ڕایەڵی خەیاڵەکانمی دەپچڕاند، ژاوەژاو. گوتم...، گوتم...، گوتم: جارێکیان قەفەسێکم کردە سێ پارچەی وەکویەک، هەر پارچەیەکیشم خستەناو چاڵێک و گڕم تێ بەردا. ئێ دواتر؟ دواتر لەتاو ئازار و زریکەزریکی دەست و پێم دەتلامەوە، نەمدەتوانی، ڕێک و پێک بە ڕێدا بڕۆم و شت هەڵگرم. گوتیان دەبێ بچیتە دوکتۆر...\nدوکتۆر گوتی: باشی؟\nگوتم: نا، دەست و پێم...\n- لە کەیەوە وایت؟\n"بە وریایی هەنگاوی دەنا، دڵنیا نەبووم ئاخۆ چی پێیە. باش باش دایپۆشیبوو، بە پارچە قوماشێکی شینی بریسکەدار. وردەوردە نزیک بوویەوە تا گەیشتە بەردەمم. بزەیەکی سارد و سڕی بە ڕوومدا کرد. کەمێک خۆی چەماندەوە و لەسەر ئەرز داینا. پارچە پەڕۆکەی لابرد. گوتی بە دڵتە؟ قیژاندم! هێڵنجم دا و ڕامکردە دەستشۆر."\n- هەوڵدە ئەوە لەبیربکەی.\n" لەپاڵ یەکدی مرداربووبوونەوە. گوتم بۆ وات کرد؟ نیگایەیەکی هەڕەشەئامێزی تێ گرتم. نزیک نزیک بوویەوە. دەستی بە ئاڕاستەی ڕووم بەرز کردەوە. زەندەقم چوو و زیڕەم کرد. سەرم لەژێر قۆڵ و باسکم شاردەوە و خۆم گرمۆڵە کرد. لەپڕێکدا پاشەوپاش کشایەوە و لە سووچێک هەڵتوتەکا. بێدەنگییەکی سامناک باڵی بەسەر ژوورەکەدا کێشا. کە هاتەوە لام، بەچرپەوە گوتی: هیچم لێ مەپرسە! بۆنی ڕشانەوەکەت گەلێک خۆشە، بزە کەوتە سەر لێوم. بزە کەوتە سەر لێوی کە بە سەروگوێلاکیدا ڕشامەوە، گەشایەوە."\nتۆش ئەوە دەزانی دوکتۆر تارمایییەک بە دوامەوەیە، ناوێرم بجوڵێم، هەنجن هەنجنم دەکا؟ ها پێم بڵێ تۆش دەیزانی؟\n- چی لەو ڕشانەوەیە بکەم، سەراپای ژوورەکەم ڕەنگ و بۆنی ڕشانەوەی گرتووە.\n- ناتوانی ڕەنگی ژوورەکەت بگۆڕی؟\n- جارێک گۆڕیومە.\n- ئێ چی بوو؟\n- هیچ، هەمان ڕەنگ و بۆن...\n- دەبێ حەبەکان لەکاتی خۆیدا بخۆیت و ڕێنماییەکانی تریش...\n- دەبێ نەیکەم؟\n- نا، نابێ.\n- دەبێ، خۆ دەیزانم کەڵکی نییە بشیکەم، نایکەم.\n- دەتەوێ لەکۆڵت بێتەوە؟\n- لەکۆڵ نابێتەوە.\n- وا باشە من و تۆ ڕێکبکەوین.\n- هەرچییەک سەرنجی ڕاکێشایت وێنەی بگرە.\n- تەنانەت گووکردنیش! وام بە دوکتۆر گوت.\n- تەنانەت گووکردنیش، خستییەسەرو گوتی سێکسیش.\n- دوکتۆر دەزانی زۆر گەمژەی، هێندە پێکەنیم، هێڵنجم دا و ڕامکردە دەستشۆر.\nکە چوومەوە ژوور، لە بەرانبەر دوکتۆر لەسەر کورسییەک دانیشتم، دەستم خستە ژێر چەناگەم و لەسەر مێزەکە دامنا، ڕووم لە دوکتۆر.\nپرسیم ئەرێ کافکا بۆ مێردەکەی خنکاند؟\nدوکتۆر گوتی: کافکا کێیە؟\n[دەزانم، بۆ ئەوەی دەستی بگاتە بوون نووشتایەوە، وام بە خۆم گوت نەک بە دوکتۆر.]\nگوتی: مەبەستت لە... کە...\nگوتم: ئا، مەبەستم لە... کە...\n[بەڕاستم نەبوو، مەبەستم لەو نەبوو، نازانم بۆ گوتم ئا.]\nگوتی: ئاخر گرێیەکانی پەتەکەی نەدەکرایەوە... کوشتی!\nگوتم: پیرۆزبایی لێدەکەم.\nدوکتۆر، دوکتۆر، دوکتۆر هەست دەکەم مەمکی چەپم لە هی ڕاستم...\nدوکتۆر، دوکتۆر، دوکتۆر سووڕی مانگانەم...\nدوکتۆر، دوکتۆر، دوکتۆر منداڵێک لە سکمایە دەڵێ: [بە چرپەوە] ب- م- ک- و- ژ- ە...\nبێ وەستان قسەم بۆ دوکتۆر دەکرد. خەریکی ئامادەکردنی شرینقەیەک بوو، بە تیلە چاوێکیش سەیری دەکردم. دەتوانی لەسەر ئەو قەرەوێڵەیە... پاڵکەوتم، لە بنمیچی ژوورەکە ڕامام. سەرسوڕهێنەرانە سەمای دەکرد، بنمیچ.\n- دەبینی چ هەڵپەڕکێیەکە! دەی هەڵپەڕە، دوکتۆر.\n- ناوی هەندێک فیلمی کۆمیدیم نووسیوە سەیرییان بکە.\n- دوکتۆر، ئەگەر گووت نێ دەڕۆیتە توالێت؟\n[دەزانم، بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بشارییەوە پێدەکەنی، وام بە خۆم گوت نەک بە دوکتۆر.]\n- ڕاستی گاڵتەیەکی شینی مەیلە و تۆخە، وەک ڕەنگی جلەکانم، خاو، وەک قژم، جارجاریش لە بێچووە کەروێشکێکی بۆری خرپن دەچێ، خۆی هەڵدەداتە باوەشت.\n- کێ پێی گوتی؟ دوکتۆر پرسی.\n- هاهاها دوکتۆر پێکەنی.\nگورج وگۆڵ هەستامە سەرپێ. سەیرێکی چواردەورم کرد. بە ڕاکردن بۆ لای دۆڵابەکە چووم. چەند کاغەزێکم دەرهێنا. چاوێکم پێدا خشاندن. هەوڵمدا لەیەکدییان جیابکەمەوە. بەدوای شتێکی نووک تیژ گەڕام، ناچار بە نینۆکەکانم هەڵمپچڕاند. پەلەم بوو، خەریک بووم بنووسم: "دوکتۆر دەبێ........".\nکە ئاوڕم دایەوە، بینیم بەدوامدا هاتبوو، بە خۆی و شرینقەکەی دەستی. بەرلەوەی فیشەکێک بنێم بەنێو چاوانی، هاوارم کرد: ".................."، تاق، تەقاندم، پیرۆزە.\nلەگەڵ هاوار و ناڵەناڵ، بەئاگا هاتم لە خەو، هێشتا لە ژوورەوە لەسەر قەرەوێڵە خۆم گرمۆڵە کردبوو، لەنێو ئارەقە و ترسدا هەڵدەلەرزیم، کات سێ و هەندێک... لەژێر ئەو کزە ڕووناکییەی شاشەی مۆبایل، بەرەو لای ئاوێنەی پشت دەرگە چووم، قورگم وشک و چاوم تەڕ، قووتم دایەوە، تنۆکێک فرمێسکی هاروهاج. ئاماژەم بۆ کەسی ناو ئاوێنەکە کرد، بە ئەنگوستم. گوتم: هێی، ئەگەر بۆنی ڕشانەوەکەمت پێ خۆش بوو، ئەی بۆ لێرە نیت؟\nئەم بابەتە 347 جار خوێندراوەتەوە


بۆ تۆ کەسێکی hbtq یت و داوای پەنابەریی ئەکەیت - Migrationsverket\nFör dig som är hbtq-person och söker asyl – sorani\nگەرتۆ ترسێکت لەسەر بناخەی دروست هەیە کە بە هۆکاری خەسڵەتی سێکسی، ڕەگەز، دەربڕینی زایەند/جنس و ناسنامەی زایەند یاخود هەر سەربوونێک بە گروپێکی دیاریکراوی کۆمەڵگا ڕاوەدووتکەون، ئەکرێت تۆ پەنابەر بیت و مافی پاراستنت لە سوید هەبێت. ئەمە لە ڕێکەوتننامەی پەنابەران ، یاسای سویدیی و ڕێساگەلی یەکێتی ئەوروپا نووسراوە.\nداوانامەی پەنابەریی و ڕێساگەل\nڕاوەدووکەوتن لەوانەیە هەڕەشە یان توندوتیژیی بێت دژی ژیانت یان تەندروستیت. ئەمە لەوانەیە بەواتای ئەوەش بێت کە یاساکان و ڕێساکان یان تێڕوانینی کەسەکان، مانای ئەوە بێت کە تۆ لەسەر بناخەی خەسڵەتی سێکسی دووچاری سووکایەتییپێکردنی گەورە ئەکرێت. ئەوە لەوانەیە کە بۆ نموونە، سزادان بێت یان جیاکردنەوەیەکی بەرفراوان وەک ئەوەی کە تۆ نەتوانیت بۆ خوێندنگا بچیت، کار هەڵبژاردەکەیت یاخود چارەی نەخۆشی وەرگریت.\nمافی ڕادەربڕین و خولیابوونی سیاسی بەبێ ترسی ڕاوەدووکەوتن بەبێ ڕەچاوکردنی سەربوونی نەتەوەیی، ئاینیی، ڕەگەزیی یان خەسڵەتی سێکسیش نموونەن بۆ ئەوانەی کە مافت ئەدەنێ لە سوید بمێنیتەوە.\nئەوە هیچ ڕۆڵێکی نییە کە ئایا ڕاوەدوونانەکە لە وڵاتی خۆتەوە بێت یان ئەگەر خێزانەکەت یان کەسانی تر هەڕەشە لە تۆ بکەن. ئەوکاتە دەستگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران لێکۆڵینەوە لەسەر ئەوە ئەکات کە ئایا چی لەوانەیە بەسەر تۆ بێت گەر بگەڕێیتەوە بۆ زێدی خۆت لە ئاییندەدا و ئەگەر دەستەڵاتدارییەکانی ئەوێ ناتوانن یان نایانەوێت بتپارێزن دژی ڕاوەدوونان کە تۆ ئەڵێیت مەترسی دووچاربوونی بۆ تۆ هەیە.\nدەزگای دەوڵەتی کۆچ، تۆ وەک پەناخواز ناونووس ئەکات، بەو ناو و ڕێکەوتی لەدایکبوونە و ئەو ڕەگەزە دادییەی کە لە بەڵگەنامەی ناسنامەکەتدا نووسراوە. یاسای سویدیی ڕێ ئەدات کە ئێمە تۆ بە ناوێکی ترەوە تۆمارکەین، بەڵام گەر تۆ حەزئەکەیت سەرناوت یان ناوی لەبریت بنووسرێت ئەوا ئەمە بۆ ئێمە باسکە، بۆئەوەی ئێمە تێبینییەک لەم بارەیەوە بنووسین.\nكاتێک دەزگای دەوڵەتی کۆچ و کۆچبەران بڕیاربدات لەبارەی پێداویستی تۆ بۆ پاراستن و بەو هۆکارەش مۆڵەتی مانەوە لە سوید وەرگریت، ئەوا لێکۆڵینەوەیەک لەگەڵ تۆدا ئەکرێت بۆ تێگەیشتن لەوەی کە ژیانت چۆن بووە و بۆچی دروست تۆ ئەترسی لە گەرانەوە بۆ زێدی خۆت. گەر هۆکارەکە خەسڵەتی سێکسی، دەڕبڕینی ڕەگەزی یان ناسنامەی ڕەگەزیت بێت، ئەوا گرنگە کە تۆ هەتا بکرێت زوو بۆ ئێمەی باسکەیت.\nزیاتر بخوێنەرەوە لەبارەی ئەوەی چۆن داوای پەنابەریی ئەکەیت\nدەزگای دەوڵەتی کۆچ ئەزانێت کە ئەکرێت گران بێت گێڕانەوەی شتی وا بۆ کەسێک کە تۆ هەرگیز نەتدیوە. لەوانەشە کە ئەمە یەکەم جار بێت تۆ باسی ئەمە بۆ کەسێک بکەیت و سنووری ئەوەی کەچی بۆ کەسێک کەسی و پریڤاتە بۆ هەمووان جیاوازە. ئەوە گرنگە کە تۆ دەرباری ئەمەش هەتا بکرێت زۆر بۆ ئێمە باسکەیت لەبارەی هەمووهۆکارەکانی پەنابەرییەکەت. ئەوەندەی تۆ بتوانیت وردەکاریی باسکەیت، ئەوەندەش بناخەی باشتر بۆ دەزگای کۆچ ئەبێت بۆ بڕیارگرتن. لێکۆڵەرەوەکە پرسیارگەل لەبارەی خەسڵەتی سێکسیش، دەڕبڕینی ڕەگەزی یان ناسنامەی ڕەگەزیشت ئەکات، هەروەها ئەو بیرکردنەوە و هەستانەی کە تۆ لەدەوری ئەمە هەتبووە و پەیوەندییەکانت لەگەڵ خێزانەکەت، برادەرەکانت و ئەو کۆمەڵگایەی تۆ لێی ژیاویت. ئێمە ئەرکی بەنهێنیکردنمان لەسەرە وئەوەی تۆ بۆ ئێمەی ئەگێڕیتەوە بۆ ئەو کەسانەی ناگێڕینەوە کە لەگەڵ بابەتەکەی تۆ کارناکەن.\nگەر تۆ واهەست ئەکەیت، کارهەڵسووڕێنەرەکەی کە لێکۆڵینەوەکەی تۆ جێبەجێ ئەکات، تێناگات کە تۆ چی ئەڵێیت، یاخود گەر تۆ زانیارییت پێیە کە کارهەڵسووڕینەرەکە پرسیاری لەبارەوە ناکات، ئەوا ئەبێت تۆ ئەمە بە زووترین کات کە بکرێت باسکەیت. چاوەڕوانی مەکە هەتا بڕیار لە بابەتەکەتدا ئەدرێت.\nتۆ بواری ئەوەت هەیە داخوازیت لەبارەی ڕەگەزی وەرگێڕەکە، کارهەڵسووڕێنەرەکە و یاریدەدەریی یاسایی بدەیت بۆئەوەی هەست بە ئاسوودەیی و دڵنیایی بکەیت لە ماوەی پرۆسەی پەنابەرییەکەدا و دەزگای کۆچ بۆی هەیە کۆششکات بۆ یارمەتییدانت لە داخوازیەکەتدا. تۆ کە لەسەرو ١٨ ساڵانەوەیت بەتەنیا و بەبێ هاوداواکار چاوت بە یاریدەدەرە یاساییەکەت و کارهەڵسووڕێنەرەکەت ئەکەوێت. تۆ ئەتوانیت داخوازی یاریدەدەرێکی یاسایی بکەیت کە زانستی تایەبەتیی لەبارەی دۆخی کەسانی hbtq (هاوڕەگەزخواز.دووڕەگەزخواز.خۆگۆڕ بەڕەگەزی تر.کیووەر بەواتا نایەوێت هیچ ڕەگەزی بۆ دیاریکرێت) کە خۆت بیناسییت یاخود یارمەتییت بدرێت بۆ دۆزینەوەی یاریدەدەرێکی یاسایی لەم بابەتە.\nگەر تۆ لەژێر ١٨ ساڵانیت\nدەزگای کۆچ و کۆچبەران ئەبێت گوێبیستی هەموو منداڵێک بێت کە داوای پەنابەریی ئەکات و لێکۆڵێنەوە لە پێداویستیی منداڵەکە بۆ پاراستن لێرە بکات. لەبەرئەوە گرنگە کە تۆ باسی ژیانی خۆت لە زێدی خۆت بۆ دەزگای کۆچ و کۆچبەران بکەیت و ئایا لەو باوەڕەدایت چی ڕووبدات گەر بۆ ئەوێ بگەڕێیتەوە. گەر تۆ لەژێر ١٨ ساڵیت و پەروەردەکاری خۆت لەسوید لەگەڵدایە، ئەوا دەزگای کۆچ ئەبێت لێیان بپرسێت کە ئایا بۆیان هەیە قسەت لەگەڵ بکەن بەبێ ئەوەی ئەوان لە ژوورەکەدا بن. گەر تۆ دایک و باوکی خۆت لە سوید لەگەڵتا نەبێت، ئەوا سەرپەرشتیارەکەتە کە بڕیار ئەدات ئایا ئێمە بەتەنیا قسەت لەگەڵ بکەین. گەر تۆ ئەتەوێت بەبێ دایک و باوکت قسە لەگەڵ کارهەڵسووڕێنەرەکە یان سەرپەرشتیارەکەت بکەیت ئەوا گرنگە ئەمە بڵێیت.\nوشە و زاراوە بە زمانی سویدیی وزمانی خۆت ئەکرێت مانای جیاوازیان هەبێت. گرنگترین ئەوەیە کە تۆ باس لە هەستەکان و بەسەرهاتەکانی خۆت بکەیت و ڕوونی کەیتەوە کە ئەمانە بە چییەوە پێکەوەبەستنیان هەیە و بۆچی تۆ ئەترسیت.\nگەر تۆ لە وەرگێڕەکە حاڵی نابیت یاخود ئەگەر لەو باوەڕەدایت کە وەرگێڕەکە هەموو شتەکان بێلایەنانە وەرناگێڕێت، ئەبێت ئەوەمان پێ بڵێیت. ئەوەشت بیربێت کە وەرگێڕەکە هەمیشە بە وشەگەلی تایەبەتی ئاشنا نییە، کە بۆ قسەکردن لەبارەی خەسڵەتی سێکسی، دەڕبڕینی ڕەگەزی یان ناسنامەی ڕەگەزیی بەکارئەهێنرێت. لەبەرئەوە ئەکرێت باش بێت کە بۆ وەرگێڕەکەش ڕوونکرێتەوە کە ئەو وشانەی تۆ بەکاریان ئەهێنیت بۆ تۆ چ مانایەک ئەدات.\nلە زۆرینەی شوێنی ژیانکردنەکانی دەزگای کۆچ و کۆچبەران، دوو کەس یان زیاتر لە هەمان ڕەگەز لە ژوورێکا بەشداریی ئەکەن. چاوەڕوانیی لە ماوەی پرۆسەی پەنابەریی ئەکرێت وابکات کە دۆخی نیشتەجێبوون فشاری لەسەربێت و لەوانەیە ناکۆکی لە ماڵەکەدا دروست بێت.\nئەوە گرنگە کە تۆ بە زووترین کات کە بکرێت باسی لێ بکەیت کە تۆ پێداویستیت بە چییە یاخود ئایا هەست بە دڵنیایی ئەکەیت لەو جێیەی ژیانی لێ ئەکەیت. گەر لە شوێنی ژیانکردنەکە کێشە هاتەکایەوە کە تۆ پێداویستیت بە یارمەتیی بێت بۆ چارەکاریی، ئەوا دەبێت بۆ ئێمەی بگێڕیتەوە. قسە لەگەڵ ئەو کارهەڵسووڕێنەرە بکە لەو یەکەی وەرگرتنە یاخود لەگەڵ ئەو کارمەندەی لە شوێنی نیشتەجێبوونەکەیە کە تۆ لێی ناونووسکراویت.\nلە بەشێک لە شارەکان سەردانگە هەیە، بۆ نموونە بۆ تەندروستیی سێکسی و ئامۆژگاری بۆ گروپە مەبەستی تایەبەت. نموونە بۆ گروپە مەبەست ئەکرێت ژن بێت، لاو یان کەسانی - بۆ زانیاریی زیاتر پرسیار لە کارهەڵسووڕێنەرەکەت بکە.. hbtq\nتۆ هەمیشە مافی ئەوەت هەیە کە پەیوەندیی بە ڕێکخراوە دڵخوازانەکان بکەیت لە ماوەی پرۆسەی پەنابەریەکەدا بۆ ئەوەی ئامۆژگاریی و کۆمەک وەرگریت. هەتا زانیارییت زیاتر بێت لەسەر مافەکانت و بواری جێگرەوە، بەمە ئەوەندەی تر ئامادە ئەبیت لە پێش هەنگاوە جیاوازەکانی پرۆسەی پەنابەریی. یەک لەو ڕێکخراوە دڵخوازانە RFSL ە کە کار لەگەڵ کەسانی hbtq ئەکات لە مافەکانیانا و کۆمەکی تایەبەت و شوێنی چاوپێکەوتنی تایەبەتی پێشکەش پەناخوازانی hbtq ئەکات.\nRFSL تازەهاتووەکان (RFSL Newcomers External link, opens in new window.)


گێڵ گامێش – خاکی کوردیا\n‘سپایزەر’ دەڵێ؛ گەلانی میسۆپۆپتامیا پێشینەکوردن و دەگەڕێنەوە بۆ ٦٠٠٠ ساڵ و هەمووشیان گوتین.\nبەراووردێکی وشە سۆمەریەکان و کوردیەکان\nئەرد هەرد. ئەرز\nگو گوێ. وەک گوێ ئاو\nنوموزو نازانم، نازانێ\nمو جێناوە، من، لوری ئەستاش [مو]\nئانێ جێناوە، ئەو\nئانێ نێ ئەوان\nکور، خوای خوارەوە کووڕ\nزو زانین، زو زو، زۆرزان\nدینکار، خواوەند دین و دینکار\nدو دەمو دوو، دوان، قسەکردن\nدیاکۆنۆف دەڵێ: زمانەکانی هوری وئۆرارتو وهۆزەکانی لۆلۆیی وئیلامیەکان لە رووی رەگەزیی و زبانییەوە ئێجگار لەیەک نزیکن. لەبارەی زمانی سۆمەری و تایبەتمەندی زاگرۆسی بوونیەوە دکتۆر پاکیزە رەفیق حلمی دەڵێ؛ من گومانم نییەکە هەردوو زمانی سۆمەری و ئیلامی لە کۆنترین و رەسەنترین زمانەکانی دەڤەری زاگرۆسن و هەریەکەیان لە زێدو چرکەساتی تایبەتی خۆیدا گەشەیانکردووە و بەشێوەی زمانی ڕۆژانە و دوان و ئاخاوتن دەرکەوتوون، پاشان گەشەیانکردوە بوون بەشێوەی نووسین. دواتر بۆخۆیان بوونەتە زمانی سەربەخۆ وەک زمانی سەرخۆ دەرکەوتوون.\nپێ دەچێت سۆمەریەکان هەروەک باو باپیرە دێرینەکانی خۆیان سەرەتا دیاردە و بابەتەکانی سرووشتیان پەرست بێت. بە روانگەیەکی زاگرۆسیانەوە چاوی پەرستنیان لە دیاردەکانی وەک ئاسمان و با و خۆر و … هتد بوو بێت.\nجێ پەنجەی هۆزەکانی هوری و هیتی و…هتد بە ئایینی سۆمەرەوە دیارە. هەروەک ئەوەی کە بەفراوانی وشەگەلی هوری لەزمانی سۆمەریەکاندا دیارە و خۆدەنوێنێ. هەرلە هەنگاوەکانی سەرەتای بیچم گرتنی شارستانیەتی سۆمەرەوە، هوریەکان دەوریان هەبووە وشوێن دەستیان دیارە. بەواتایەکی تر لەنێوان هوریە سەرەتاییە جووتیارەکانی نێوان ڕووباران و سۆمەریە شارنشینەکاندا جۆرە پەیمانێکی سرووشتی هەبووە. ئاسەوارەکانی ئەم تێکەڵی و هاوپەیمانییە لە ئوستورەکانی [ئینانا و گێڵ گەمێش]دا بە بەرجەستەیی دیارە. ئەگەر ئاسەوار و پاش ماوە و تەشەنەی دین لە کوردستانی دێرین و سۆمەردا بەباڵای یەک بگرین، زۆر ڕاستیی نکوڵی لێنەکراومان بۆ دەردەکەوێت. لە هەندێک جێگەو کاتدا زۆر بەڕاشکاوی دەتوانین بڵێین؛ ئایینی سۆمەریەکان و ئایینی جەماوەری خەڵکی چیاکانی زاگرۆس هەر یەک ئایینە. شوێنەوار و دەرکەوتەو تەشەنەی دینی هاوبەش لە گوندەکانی [گورەکانی و بەردە بەلەک و پاڵەگەوورە و چەرموو] ئەم بۆچوونە بەتەواویی دەسەلمێنن.\nشاوشکا؛ خوای ئەوین. کوش کو. خوای مانگ ناوەش زۆر جێگای ئاماژەو لەسەروەستانە. کوش یا کۆشک ئێستاش لەکوردیدا بەمانای بەرز و مەزنە و خاوەن شکۆ و شکۆ زۆر لەم ناوەنزیکن. لەزۆر ناوچەی کوردستاندا تا ئێستاش بە لەسەریەک چنین و هەڵچنین کۆشک دەڵێن. بەتایبەتی لە دەڤەرە دەشتاییەکاندا بە کۆمای لەسەریەک دەڵێن کۆشک.\nرەنگە لە نێوان چیای خۆشکی دەڤەری دەربەندیخان و ئەم ناوەدا پەیوەندییەک هەبێت. گرنگتر لەوەش ئەم یەزدانە لای هوریەکان یەزدانی مانگ بووە. کە خۆی ئاماژەیە بۆ بڵندی. هاوکات بیرمان بێت کە لای سۆمەریەکان زمان لە بەرابەری بووندا بەکارهاتووە، واتە نوێنەری راستەو خۆی خوابووە. واتە وشە لای ئەوان هەمووشتبووە، تەنیا یەک ئاماژە نەبووە. ڕەنگە ئەو ڕستەیەی ئینجیل هەر بۆ ئەم باوەڕە بگەڕێتەوە کە دەڵێت؛ لەسەرەتادا تەنیا وشە هەبوو. وشە خوا بوو. ئەم روانینە بۆ زمان و هاوبەشیی و تێکەڵی زمانی سۆمەری و هوریەکان پەیوەندیەکی لێکنەپچڕاو لەنێوانیاندا دەردەخات. خوا کوبابا. خوای یاساو داد، لە دەنگ و شێوەدا دەتوانی خومبابای گێڵ گامێش یا هومبابا بێت.\nگا لەکۆیک لە ئەفسانەکاندا ، بەتایبەتی ئەفسانەکانی میسۆپۆتامیا و هیندو هەندێک دەڤەری دیکه‌دا گرنگی فراوان و تێڕامانێکی بەرینی هەیە. فراوانی ئەم گرنگی و تێڕامانە لە راستیدا دەگەڕێتەوە سەر بوونی گا، لە دەقە ئوستورەیی و دینییەکاندا وەک بوونێکی خاون هێزو نزیک لەپیرۆز، هەروەها رۆڵ و کاریگەری لەسەر سەرهەڵدانی دەورانی کشتوکاڵی و لەبنەڕەتیشدا رۆڵی لە گواستنەوەی مرۆڤ لە قوربانی یەزدانەکانەوە بۆ کەسی بکوژ. لە رەوتی ئەم گواستنەوەدا گا دەبێتە قوربانی. شوێنی مرۆڤی قوربانی دەگرێتەوە و مرۆڤ لەهەڵپەی هەڵلووشینی لە لایەن خوا و باوەڕ و دینەکانەوە ڕزگار دەکات. دەقێکی سۆمەری دەڵێ؛ قوربانی لە مرۆڤەوە گۆڕا بۆ پەز. چەندە لەگەڵ گۆڕینی ئیسماعیل و بەرانەکە نزیکە. میترا گا دەکاتە قوربانی، مرۆڤ لە قوربانی وکوێرەوەری و برسێتی و دڵەڕاوکێ و هەراسی نەمان رزگار دەکات. گا لای هندییەکان دایکە.\nدایکی مەزنی زەوینە. هێمای شەڕی نێوان تاریکی و ڕۆشناییە. چاوگی ژیان و سەرچاوەی زاوزێیە. مانگا لای هەندێ لە گەلانی دنیا ئافڕێنەری ژیوار و دینە. دەڵێن؛گا لە زەمەنی بەستەڵەکدا هێندە بە زوان سەهۆڵەکە دەلێسێتەوە و زمانی پیادا دەهێنێ تا پیاوێکی لێ دێتەدەرەوە. ئەم پیاوە پاشان دەبێتە باوکی هەموو جۆرە خواکان. گا لە هەندێک شوێن سومبولی خوای ئاسمان و ئەوین و ژنە. لە ئاسمان و لە ناو ئەستێرەکاندا هێشوە ئەستێرەیەکمان هەیە بەناوی [سەور] واتە جوانەگا. نەوەن گا، کە نیشانەی هێزو لاویی و لێهاتووییە. بەدەستهێنانی گا لای هەندێ لە کوولتور وگەلان نیشانەی بەدەستهێنانی دەسەڵات و لاویی و حەزو هێز و سەرمایەیە.\nگێڵ گامێش کە خۆی یەک سێهەمی خودایەو باقیەکەی مرۆڤ، لەراستیدا لایەنی هێز و خوایی خۆی لە سەری دایکیەوە بەدەستهێناوە. دایکی ناوی [نینون] و خوا ژنە. باوکی مرۆڤێکی ئاسایی و ناوی [لۆگالیاندا]یە. ئاماژەیە بۆ سەرەتای بەردەستبوونی خواکان و زاڵنەبوونی میتافیزیکی ئاسمانی بە سەر مرۆڤ و زەویندا. بەشی زۆری قارەمانە ئوستورەییەکانی جیهان لەسەری دایکەوە نەمری و ژیری و هێزو دەسەڵات دەگرن. ئەمەش ئاماژەیەکی ئاشکرایە بۆ خواژنی و دەسەڵاتی ژن لە پێش دینە یەک خوایی و میتافیزیکەکانەوە. [ئنۆ] خوای دایک بە تفی دەمی خۆیی و لە مشتێک خاک [ئەنکیدۆ] خەلق دەکات. ئافراندنی ئەنکیدۆ لە خۆڵ پاشان دەچێتە دینی جووکان و لەوێشەوە بۆ هەموو دینەئاسمانی و ئیبراهیمییەکان. ئەنکیدۆ، وەک بوونێکی سرووشتی و بێ چەشن و رەگەز کە هێشتا هێزی بیرکردنەوە و توانای دابڕانی لەسرووشت نییە. بێ جیاوازی و زمان لە نێو گیاندار و سرووشت و ئاژەڵاندا و هەر وەک خۆیان دەژی و رەفتار دەکات. خولقاوی بەهێزی خوایان کە بەرئەنجامی نزای خەڵکی ئوروکە و بڕیارە هاوشان و لفی گێڵ گامێش بێت و لە ئازار و کەسەرەکانی خەڵک کەمکاتەوە. لە چیاو زەنوێران و دەشتا دەبێتە هۆی ترس و تۆقاندن و پەکەوتنی ژیانی راوچی و وەرزێران. بەڕاوێژی خواژنە نینون، دایکی گێڵ گامێش، ژنێک لە پەرستگای ئوروکەوە بۆ له‌داوخستنی رەوانەدەکرێت.\nلێرەدا لێکچوونێکی دانەبڕاو و یەکسان لە نێوان ڕێکخراوەی دەوڵەت شاری ئور و کۆئەندامی دەسەڵات و جۆری بە ڕێوەبەری لەگەڵ سەردەمی ئەشکانیاندا یا [سەکایەکان] هەیە. لە ڕاستیدا ئەشکانیەکانیش بە باوەڕی هەرە زۆری مێژوو نووسان بەجۆرێ دەوڵەت شار بوون. ئەشکانیان دوو ئەنجوومەنی بەناوبانگی [مەزنستان و پیران]یان هەبووە کە فارس بەهەڵە و ئەنقەس دەڵێن مەهستان کە هیچ مانایەکی نییە. پێویستە بڵێم؛ ئەم لێکچوونانە لە نێوان ئوستورەی گێڵ گامێش وکولتووری کوردیدا، کە ئەشکانیەکان یا سەکایه‌کانیش بەشێکی گرنگی ئەم کوولتوورەن، هەرهێندە نییە و زۆر زۆرترن، کە ئاماژەیان پێ دەکەین. پاش راو ڕاوێژو کۆتای هاتنی کۆبوونەوەکانیان، گێڵ گامێش و ئەنکیدۆ بەرەو دارستان و چیا بەڕێ دەکەون، ئەم سەفەرە و کۆی سەفەرەکانی گێڵ گامێش بەرەو چیا و رۆژهەڵاتی وڵاتی سۆمەر، لە راستیدا دەکاتە کوردستانی ئێستاو دێرین. ئەنکیدۆ باس و خواسی دڵڕەقی و ترسناکی هۆمبابای بیستووە. لەپیلانی خوایان و چارەنووسی خۆی دڵەراوکە و دڵگرانی هەیە. ڕارایە.\nگێڵ گامێش ئارامی دەکاتەوە و زات و زۆری دەنێتەبەر. بە چیاو دارستاندا هەڵدەزنن. دوا ئاکام و پاش ماندوویەتی، ترس و هەڵشاخان، هومبابا دەکوژن. هەردوو خەو دەبینن و دڵ لەدوان. چارەنووس شتێکەو ئارەزوو شتێکی تر. هومبابا لە هەیکەل و ئەندازە و شێوەدا رێک زەروانە. [زەروان] یەزدانی زەمان. یەزدانی کات و ئاسمان. بیچمێک لە مار و شێر. هەرچەندە لای [عیلامییەکان] وەک خوا دەردەکەوێت و مانای سەوزایی و گەشی دەدات.تەنانەت لە زاگرۆسدا بە خوای [سەدر]یش ناسراوە.\nبەڵام بە باوەڕی زاڵ هەر خوای زەمانە وکاتە. رەنگە وشەکانی زەمەن و زەمانی عەرەبیش هەرلێرەوە گیرابن. هەنوکە لەکوردستاندا هێشتا وشەکانی [ژەم] و [ژەمەن]مان هەن. وەک ژەمەنان و ژەمەن بگردە. واتە نان نەخواردو لە کاتی خۆیدا. [سەری شێر و کلکی مار و باڵی سیمورغ] ئاماژە بە خانەکانی میتران نەک شتێکی دیکە. چۆن لێرە بوەتە پاسەوانی دارستانی سەدر زەمەن و لێکۆڵینەوەی خۆی دەوێت، بەڵام ئەگەر سەدر و سەوزایی وەک زەمەن و وەرزەکان وەرگرین و شرۆڤەکەین ڕەنگە بتوانین بڵێن واتە وەرزی بەهار و بەهاریش واتە کات و زەمەن، دەکرێ بڵێن هومبابا پاسەوانی دارستانی زەمەن بووە.\nئەم هەڵوێست وقسانەی گێڵ گامێش بەتووندی ئیشتر تووڕەو رەنجاو دەکات، ئیشتر\nدەچێتە ئاستانەی [ئانۆ] خوای باوک و [ئانتۆ] خوای دایک. بە قەڵسی و تووندی دەڵێ؛ گێڵ گامێش سوکایەتی پێکردوم و ئەگەر گای پیرۆزی ئاسمانم پێ نەدەی کە بچێت بەگژ گێڵ گامێش دا، ئەوا من دەرگای جیهانی ژێرزەوین دەکەمەوە تا هەموو مردوان و شەیتانەکان و تازە مردوان بگەڕێنەوە سەر زەوین، تا ڕێژەی مردوان لە دانیشتوانی سەرزەویی زۆرتر بن و جیهان وێران دەکەم. کاتێ ئانۆ ئەم راشکاویی و بڕیارەی ئیشتر دەبیسێ دەڵێ؛ باشە بەڵام بەو مەرجەی کە دەغڵ و دان و خەلەو خۆراک و سەوزای حەوت ساڵ بۆ خەڵک ئامادەکەیت و لە قاتوقڕی حەوت ساڵە بیانپارێزیت. ئیشتر دەڵێ؛ هەموو ئامادەیە. لێرەدا ڕاستەو خۆ دەکەوینە بیر دنیای یوسفی پەیامبەر و خەونی ئەختانوون و قورئان. حەوت ساڵ گرانی وحەوت ساڵ فراوانیەکەی میسر.\nگێڵ گامێش لە هەموو خانەکانی مەرگی ئەنکیدۆ و دێوانی دووپشک و هاودەمی خاتونی ژیری چیای خوایان [سی دووری سابیتو] هەتا دیداری [ئوت نەپشتیم] و دابەزینی بۆ جیهانی ژێرین، بێ پسانەوە هەردە گێڵ و ئاوارەیە و ناگاتە وڵامی دڵخواز. لە نێوان چیاکانی [مەشۆ] کەوەک کەوانە سەریان هاتوەتە یەک و دەروازەی هەڵهاتنی خۆرن، دوو دێوی هاوسەر دەبینێ، کە زۆر میهرەبانانە لەگەڵی رەفتاردەکەن و بە جۆری نیشانی سابیتوی دەدەنێ. دێو لە دینە سەرەتاییەکاندا نشانەی مەزنی و میهرەبانییە، ئەمەکوولتورێکی دێرینی وشکەرۆی زاگرۆسە. ئەم دو دێوە نیوەی خوارەوەیان دووپشکە. دووپشکیش دیسانەوە لەم کوولتورەدا جێگای دیاریکراوی خۆی هەیە. دووخاڵی دیکەش کە جێگای ڕامانن؛ ناوی چیاو دەڕەیەکە کە دێوەکان باسی دەکەن وەک [چیای مەشۆ] کە دەکرێت [مەسۆ] بێت یا چیای [مەسۆ]ی باشوور لە مەشۆ وەرگیرابێت و گۆڕینی شین بە سین یا پێچەوانەکەشی لە کوردیدا کردارێکی گونجاوە. سەرنجێک لەسەر گوندی مە سۆکانی شارەزوریش دەتوانێ ئاماژەیەکی تر بێت.\nئوت نە پشتیم بەوردی چیرۆکی زریان و نوقم بوونی ژیوار و جیهانی پێشینی بۆ دەگێڕێتەوە،کە دەقاودەق داستانی تۆفانی نوحەو دواتر خزاوەتە ناو دینە سامییەکانەوە. گێڵ گامێش بێ کردنەوەی گرێ کوێرەی پرسەکانی و ڕازی نەمری و مەرگ لەلای ئوت نەپشتیم بەرەو هەوار و زێدی خۆی دەگەڕێتەوە. تەنیا دەسکەوتی ئەم سەفەرەی گیا یا هەتوان و ئێکسیری لاویە، کە بە چاوساقی ئوت نەپشتیم لە زەریای مەرگدا بەدەستی دێنێ. کاتێ کە خۆی دەشوات مارێک دێت و ئەویش دەخوات و خێرا کاژ فڕێی دەدات و لاودەبێتەوە. هەنووکە لە کوردەواریدا هەر باوە کە دەڵێن؛ مار کارژ دەخات و لاو دەبێتەوە. تەنانەت کچان و ژنان ئەو کارژە دێنن سەری پێ دەشۆن و باوەڕیان وایە بسک و قژیان درێژ دەکات.\nدواجار گێڵ گامێش بڕیاردەدات بەرەو جیهانی ژێرزەوین بڕوات و هەوڵبدات هاورێکەی ببینێ تەوە. بۆ ڕۆشتن بۆ جیهانی ژێرخاک گێڵ گامێش دەبێ لەوەی خۆشی دەوێت و حەزی لێیەتی دوورکەوێتەوە. نەچێتە لای ژنان و خۆی نەشوات و نەڕازێنێەتەوە و بۆنەکان بەکار نەهێنێ.\nئەم دۆخەش لە ڕاستیدا دۆخی بە تەنبوونەوەی [شت ، واتە بەشتبوونەوەی ]مرۆڤە و دابڕانە لەهەموو چێژ و هەست و چەشنێ [بەبێ رەگەز ، نە نێر نەمێ]، تابتوانێ بگاتە جیهانی ژێر زەوین یا مەرگ. بەواتایەکی دیکە مەرگ هەموو ئەوانە لە مرۆڤ دەسێنێتەوە و مرۆڤ وەک سەرەتا دەبێتەوە بە بەشێک لە سرووشت و ئەو کەوشەنە وکەونە کە رۆژگارێ بەشێکبووە لێی.\nبەپێی باسی سەرەوە و بەکۆبەندی سەفەرو رووداوەکانی ژیانی پاڵەوانی ئوستورەکە، ناکرێ ناوی گەڵ گامێش یا گەل گامش یا گێل گەمێش بێت. گەل واتە زۆر یا ئاپوورەیەکی بێ فۆرم و بیچم. گێڵ گامێش بوونێکی تاقانەو بەهێزە. کەڵ لەگەڵ گامێش یەک ناگرنەوە. چونکە کەڵ و گا هەریەک مناو یەک چەشن بەرجستەدەکەنەوە. بەڵام بەپێی گرنگی گا و روونکردنەوەی ئەم سیمبولە گرنگی و شوێنی لە هزرو شارستانیەتی مرۆڤ دا بەرچاوە ،کە دەبێ سەرەتای ئەم ناوە گا بێت واتە گامێش. سەرەڕای ئەمەش ڕەگەزو هزر و باشقە و شوێن پەنجەکانی کوولتوری زاگرۆسی و مادی کە هەندێکیمان لە دەقەکەدا باسکردو شڕۆڤەمان لە سەریان هەبووە پشتیوانی ئەم بۆچوونەمان دەکەن.\nرەگەزەکانی مادی و زاگرۆسی لە کۆی رەهەندەکانی جوگرافیاو کوولتوور و باوەڕ و زمان و دین و سەر نموونەکاندا نزیک لە بێگومانیمان دەکەنەوە لەوەی کە ئەم دەقە مادی و کوردییە.\nکوردستان نیشتمانی یەکەمی سۆمەریەکان؛ هاورێ باغەوان\nشیرین و نیزامی لە نێوان ماد و كرماشاندا\nئایا شیرین دەگەڕێتەوە کرماشان و نیزامی ماد\nPrevious پارتی ویەکیەتی لەگەمەی شەترەنجی سەدردا\nNext شیرین و نیزامی لە نێوان ماد و كرماشاندا


بۆنەکانی لەیلەتولقەدر لە موسڵ هەڵوەشێنرانەوە\nبڕواداران دەچن بۆ نوێژ لە مزگەوتی خەیر لە رۆژئاوای موسڵ. بەرپرسانی پارێزگای نەینەوا بڕیاریانداوە ئەمساڵ بۆنەکانی لەیلەتولقەدر بەڕێوەنەبەن بۆ پاراستنی خەڵك لە ئەگەری هێرشکردن لەلایەن "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)ەوە. [خاوەندارێتی وێنە: بەڕێوبەرێتی وه‌قفی سونەی نەینەوا]\nبەڕێوبەرێتی وه‌قفی سونەی نەینەوا هەینی (16 حوزەیران) رایگەیاند بۆنەکانی لەیلەتولقەدر هەڵدەوەشێنێتەوە لە موسڵ و ناوچەکانی دیکەی پارێزگاکە.\nموسوڵمانەکان ئەم "شەوی هێز"ه بە پیرۆزترین رۆژی ساڵ دەزانن، چونکە ئەو رۆژەیە کە قورئان بۆ پێغەمبەر موحەمەد هاتۆتەخوارەوە.\nبەڕێوبەرێتییه‌كه وتی ڕێگرتن لە بۆنەکان هەوڵێکی پێشوەختەیە بۆ ئەوەی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) نەتوانێت بۆنەکان بكاتە ئامانج.\nشێخ محەمەد شەماع کە ئیمام و خەتیبی مزگەوتی نەبی یونسە، وتی بەڕێوبەرێتییه‌كه "بڕیاریداوە هیچ مزگەوتێك نەکرێتەوە لەناو موسڵ و لەناو پارێزگاکەدا بە گشتی بۆ بۆنە ئایینیەکان و نوێژەکانی لەیلەتولقەدر."\nناوبراو بە دیارونای وت لە رەمەزاندا "مزگەوتەکان ته‌نها بۆ پێنج نوێژەکەی [رۆژانە] و هەینی کراوە دەبن".\nبڕیارەکە دوای راوێژکاری درا لەگەڵ بەرپرسانی سەربازیی نەینەوا لەسەر کردنەوەی شوێنەکانی خوداپەرستی بۆ ئه‌و بۆنە ئایینیانه‌ی بەڕێوبەرێتی وه‌قفی سونە هەموو ساڵێك بەڕێوەیده‌بات پێشئەوەی داعش موسڵ بگرێت له حوزەیرانی 2014.\nشەماع وتی: "ئەم رێوشوێنه گیراوەتەبەر له‌به‌ر هۆکاری ئەمنی." هه‌روه‌ها ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه تا ئێستا هیچ "مەترسییەکی تیرۆریستی پشتڕاستنەکراوەتەوە".\nوتی بڕیارەکە دراوە بۆ پاراستنی مەدەنیەکان و بەرگرتن لە ئەگەری پێشێلکردنی ڕێکارە ئەمنیەکان کە دەکرێت ببێتە هۆکاری تێکچوونی دڵخۆشیی هاوڵاتیان بە ڕزگاربوونی ناوچەکانیان و بۆنەکانی رەمەزان کە بۆ یەکمجارە دەیبەنەسەر لە دوای دەرکردنی داعش.\nوتیشی: "ئێمە نامانەوێت هێچ شانسێك بدەین بە چەکدارانی داعش تاوەکو ببنە مەترسی بۆ سەر ئاسایش و سەقامگیریی گەڕەکە ڕزگارکراوەکانی موسڵ و شارەکانی دیکەی پارێزگاکە."\nهه‌روه‌ها وتی: "ئه‌م رێوشوێنه پێشگیرییه لە کۆتایی رەمەزاندا کۆتایی پێدێت و بۆ جەژنی رەمەزان درێژ ناکرێتەوە."\nموسوڵمانەکان دوا 10 رۆژی مانگی رەمەزان بە نوێژ و خوداپەرستی بەسەردەبەن بەتایبەتی شەوی لەیلەتولقەدر.\nموسڵ بە 'چێژی سەرکەوتنەوە' پێشوازی لە رەمەزان دەکات\nدوای ده‌رپه‌ڕاندنی داعش لە زۆربەی ناوچەکانی شاره‌كه، دانیشتوانەکە خۆیان ئامادەدەکەن بۆ بردنه‌سه‌ری ئه‌م مانگه پیرۆزه بەبێ ترس.\nرەمەزان لە ئەنبار: نزا و گردبوونەوە کۆمەڵایەتییەکان\nنەریتە ئایینی و کۆمەڵایەتییەکان کە لەژێر فەرمانڕەوایی داعشدا کپکرابوون جارێکی دیکە دەردەکەونەوە لەو پارێزگایەی ئەوپەڕی خۆرئاوای عێراق.


هەپەگە بە ڕێزەوە یادی فەرماندەیەک دەکاتەوە – کوردی – RojNews.News\n18/04/2020 - 11:37:30 am\nدووشەممە, 6 أبر 2020 – 14:33 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنیی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگە، لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، کە لە هێرشێکی ئاسمانی لە ٢٠ی مانگی هەشتی ٢٠١٩ دا هەڤاڵ تێکۆشەر گەڤەر (موسلح ئیکە) شەهید بووە.\nدەربارەی ئەو فەرماندەیە، هەپەگە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە کە بەمشێوەیەیە:\nدەوڵەتی تورکی داگیرکەر لە ساڵی ٢٠١٩ـەوە هێرشەکانی لەسەر بزووتنەوەکەمان و حیزبەکەمان زیاتر کردووە و هەوڵ دەدات بە بەڵێنی لەناوبردنی پەکەکە خۆی لەسەر پێ بهێڵێتەوە، بەڵام بەرامبەر بە بەرخودانی گەورەی گەریلای کوردستان تێکشکاوە.\nلە سایەی بەرخودانی گەریلاکانی کوردستاندا ئۆپراسیۆنی داگیرکەری لە دژی باکوور و باشووری کوردستان پوچکرانەوە. سوپای تورکی داگیرکەر هەموو جارێک گورزی قورسی بەردەکەوێت و لە بەرامبەر رۆحی بەرخودان و فیدایی ئاپۆیدا خۆی پێ راناگیرێت و گورزی گەورەی مێژوویی بەردەکەوێت.\nبێگومان ئەندازیاری ئەو بەرخودانە مێژووییەی دژ بە دەوڵەتی تورکی داگیرکەر شەهیدە قارەمانەکانمان، کە فیداییانە شەڕ دەکەن. یەکێک لەو قوربانیانەی بەخشیومانە، ئەوەیە کە هەڤاڵمان تێکۆشەر گەڤەر (موسلح ئیکە) لە ٢٠ی ئابی ٢٠١٩دا لە هێرشێکی ئاسمانی لە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا شەهید بوو.\nناسنامەی هەڤاڵە شەهیدەکەمان بەمشێوەیەیە:\nناو و پاشناو: موسلح ئیکە\nناوی دایک و باوک: مەحبوبە – ئەحمەد\nکات و شوێنی شەهید بوون: ٢٠ی ئابی ٢٠١٩ / هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا.\nهەڤاڵمان تێکۆشەر لە ساڵی ١٩٩٣ بەشداری رێزەکانی تێکۆشانی ئازادیی کوردستان بووە و ماوەیەکی دوور و درێژ لە گۆڕەپانەکانی شەڕدا تێکۆشاوە. هەڤاڵ تێکۆشەر بە بڕوایەکی گەورەی پەیوەستبوون بە گەل، بە حیزبمان، شەهیدان و رێبەر ئاپۆ وە، هەموو ئەرکەکانی سەرکەوتوانە بە ئەنجام دەگەیاند و دوا ئەرکی ئەندامبوون بوو لە ئەنجوومەنی سەربازیی هەپەگە.\nهەڤاڵ تێکۆشەر لە تێکۆشانی گەریلایی خۆیدا سەرەتا لە ناوچەی زاگرۆس دەستی بە تێکۆشان کرد و کارەکتەری دینمامیک و چالاکی خۆی بەرەو پێشبرد و لە گۆڕەپانی بۆتان و زۆر ناوچەی تردا شەڕیکردووە و تێکۆشاوە. هەڤاڵ تێکۆشەر لەو چالاکییانەدا، کە بەشداربووە بە رۆحێکی گەورەی هێرشبردن فەرماندەیی ژمارەیەکی زۆر لە چالاکییەکانی دژ بە دوژمن کردووە. هەڤاڵ تێکۆشەر زۆر جار بریندار بووە، بەڵام هەرگیز رێگای بە خۆی نەداوە لە هیچ کار و چالاکی و تێکۆشانێک دوا بکەوێت.\nهەڤاڵ تێکۆشەر کە فەرماندەیەکی ژیر و تاکتیکزانێکی بەهێز بوو، بە چالاکییەکانی لە چوارچێوەیی بونیاتنانەوەی نوێ لە دژی هەوڵەکانی دوژمنی داگیرکەر کاریگەرییەکی گەورەی دروستکردبوو.\nهەڤاڵ تێکۆشەر لە هەر گۆڕەپانێکدا بوو بێت، جەنگاوەر و میلیتانێکی دڵسۆزی رێبەر ئاپۆ بووە و لە قورسترین هەلومەرجەکانیشدا دەستبەرداری هێڵی رێبەر ئاپۆ و شەهیدان نەبووە. هەڤاڵ تێکۆشەر بە هەڵوێستەکانی خۆی، بە جۆش و خرۆش و ورەی خۆی، یەک بە یەک گرنگیی بە شەڕڤانەکانی خۆی دەدا و ئەزمونی خۆی بۆ دەگواستنەوە.\nسەرەتا سەرەخۆشی لە بنەماڵەی هێژای ئیکە و هەموو گەلی وڵاتپارێزمان دەکەین و پەیمان و بەڵێنی خۆمان دووبارە دەکەینەوە، کە ئێمە لە کەسایەتیی هەموو هەڤاڵانی شەهیدماندا، تێکۆشانمان بۆ ئازادی بگەیەنینە سەرفیرازی.\nهەڵەبجە کۆتایی بە قەدەغە ٤٨ کاتژمێرییەکە هێنا


هەگبەی زانین…. پرۆژەیەکی فەلسەفی لەلایەن : د. ساماڵ مانیی – Dengekan\nزانیاری پێویست سەبارەت بە نوسینی ‘هەگبەی زانین’\n‘هەگبەی زانین’ پرۆژەیەکی نوسینی فەلسەفەیە بە زمانی کوردی کە لە سێ کتێب پێکهاتووە وناوەرۆکەکەی تاووتوێکردنی پرسی ‘زانینە’ لە فەلسەفەدا، نوسەری ‘هەگبەی زانین’ ژنێکی کوردە: د. ساماڵ مانیی.\nکتێبی یەکەمی ‘هەگبەی زانین’، تایتڵەکەی بەم جۆرەیە: هەگبەی زانین :کتێبی یەکەم؛ پیستیمۆلۆجی کلاسیک.\nئەم کێیبە لە سەرەتای مانگی سێ وە نێردراوە بۆ چاپخانەی سەردەم لە سلەیمانی بۆ بڵاوکردنەوە.\nکتێبی دووەمی ‘هەگبەی زانین’ ماوەی کەمتر لە مانگیکە نێردراوە بۆ چاپخانەی مێخەک لە ناوچەی سۆران و وا بڵاودەکرێتەوە. هەردوو کتێبی یەکەم و دووەمی هەگبەی زانین لە پێشانگای کتێب لە هەولێر دەبن، لە ١٠ ی مانگی ئۆکتۆبەری ئەمساڵ، واتە کەمتر لە دوو هەفتەیەکیتر.\nکتێبی سێیەمی ‘هەگبەی زانین’ بەم زوانە دەنێرێت بۆ دەزگاکانی چاپ و بڵاو کردنەوە لە کوردستان و سەبارەت بە ژن و فەلسەفەیە.\nPrevious شه‌كه‌تتر له‌جاده …. سوهه‌یلا مێهه‌می\nNext پێغه‌مبه‌رى من ژنێكى ده‌ستڕه‌نگینه…. به ئاو ئازادى ئه‌نوسێ … چنوور نامیق


كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان » نوسەر و توێژەری کورد لە شاری تاران قۆلبەست کرا\nڕۆژی یەک شەممە ۲۰ی گەلاوێژی ۲۷۱۹ی کوردی “کامیل ئەحمەدی” نوسەر و توێژەری زانستی کۆمەڵایەتی لە لایەن هێزە ئەمنیەکانەوە لە ماڵەکەی خۆیی لە شاری تاران قۆڵبەست کرا.\nشەفەق رەحمانی هاوژینی کامیل لە لاپەرەی تایبەتی خۆیی لە ئینستاگرام وتوویەتی کە بڕیاری یەک مانگ زیندانی بۆ هاوسەرەکی دەرچوە لە لایەن بەشی یەکی دادسەرای ئەوین ، هەروەها هەوڵەکانی ئەوان و بنەماڵەکەی بێ ئەنجام بوە و ناشزانن بۆچی قۆڵبەست کراوە.\nکامیل ئەحمەدی لە دایک بویی شاری مەهاباد لە رۆژهەڵاتی کوردستانە و ئێستا دانیشویی شاری تارانە کە لە چەند ساڵی رابردودا لە سەر چەند بابەت وەکوو ” خەتەنەکردنی ژنان ” ، ” بەشوودانی منداڵان ” و ” شوکردنی سپی ” ڵێکۆلینەوەی کردوە.\nناوبراو پێشتریش لە سەر چەند بابەتی گرینگ بە ناوەکانی ” شاری قەدەغە کراو ” ، ” لەم سنور تا ئەم سنور ” نوسییویەتی کە لە چاوەروانی چاپ کردن دان.\nئەم چالاکە کلتوریە ساڵی پار بە هۆیی توێژینەوە لە سەر زیانەکانی کۆمەڵایەتی بۆ بابەتەکانی ” جنس” ، ” منداڵان ” و “کەمینەکان” براوەی خەڵاتی ئەدەبیات و زانستی مڕۆڤایەتی دامەزراوەی جیهانی ئاشتی لە زانکۆیی واشینتۆنی ئەمریکا بوو.


باشووری كوردستان : وڵاتی داخراو – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / باشووری كوردستان : وڵاتی داخراو\ndidar othman 2016-11-26\tبەشی مێژووی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە باشووری كوردستان : وڵاتی داخراو 2,696 Views\nوڵاتی داخراو وڵاتێكە كە لە ڕووی جیۆگرافیەوە ناكەوێتە سەر دەریا تا دەنگی بە دەرەوە بگات . ئەو دەوڵەتە چواردەورەی بە زەوی داپۆشراوە یا لە تەرەفێكەوە ڕووبارێكی داخراو هەیە ، بەڵام ئەم ڕووبارە دەرفەتی بۆ دروست ناكات لە سنووری خۆی دەربچێت. لە هەندێ ژێدەردا وڵاتی داخراو بە وڵاتی حەبسكراو ناو دەبەن.\nلە هەموو كێشوەرەكان وڵاتی داخراو هەیە . زۆربەی دەوڵەتە داخراوەكان دەكەونە كێشوەری ئەفریكا لە پاش ئەفریكا كێشوەری ئەوروپا ، لە پاشان هەریەك لە كێشوەری ئاسیا و ئەمریكا بە تایبەتی باشووری ئەمریكا. جگە لە باشووری كوردستان 48 دەوڵەتی داخراو لە جیهاندا هەیە. شێوەی جیوپۆلتیكی وڵاتی داخراو كاریگەرێكی زۆر نەرێی لە سەر ڕەوشی ئابووری وڵات هەیە بە تایبەتی لە وڵاتی دكتاتۆریی.\nباشووری كوردستان وەك وڵاتێكی داخراو هەردوو كێشەی ( سیاسی ) و ( جیۆگرافی ) هەیە ، ئەو دوو ئەگەرە وەیلێكردووە تەنیا لە ڕووی جیۆگرافیەوە داخراو نەبێ ، بەڵكو لە ڕووی سیاسیەوەش ببێتە وڵاتێكی ( حەبس)كراو. كەواتە باشووری كوردستان لە ڕووی جیۆگرافیەوە وڵاتێكی داخراوە ، لە ڕووی سیاسیەوەش ( حەبس)كراو!\nهەبوونی گەندەڵی هزری و ئایدیۆلۆژی و پارەیی لە جومگەكانی كۆمەڵگای كوردی باشوور و هەردوو زیندانیكراوی جیۆگرافی و سیاسی ئەگەرن بۆ داڕمانی ئەدگاری حوكمڕانی لە وڵاتدا!\n(دەوڵەتی داخراو بە بۆیەی كەسك نیشانەكراوە)\nبەشێوەیەكی گشتی وڵاتانی داخراو چەند كێشەیەكی ئابووریان هەیە ، لەوانە\n1.گۆشەگیری ، ناچارە كۆیلەی ئابووری وڵاتانی دراوسێ بێ تا پەیوەندی لەگەڵ دەرەوە پەیدابكات ،\n2.ئابووریەكی لاواز ، بەرزبوونەوەی نرخەكانی گواستنەوە،\n3.لاوازی عەسكەری و سیاسی\nئەو هەموو كۆژانە هاوڵاتی بە تایبەتی فەرمانبەری حكوومی زیاتر دەركی پێ دەكات ، هەرچی وەزیر و گزیرن هەست بەو معاناتە ناكەن . قانعی شاعیر وێنەیەكی داخراوی و گەندەڵی باشووری كوردستان لە شیعرێكدا دەگوازێتەوە :\nئەمساڵ عەوداڵی پار و پێرارن\nتەخەروجەكان زۆربە بێكارن\nحەڵاڵ خۆرەكان زۆربەی قەرزارن\nماستاوچی و چەتەش خاوەن تەلارن\nداخراوی باشووری كوردستان هێندەی سیاسیە ، جیۆگرافی نییە . دەوڵەتی عیراق بەشێكی باشووری كوردستانی بە ” جێ ناكۆك” ناوزەد كردووە ، ئەوە 12 ساڵە وەزیر و پەرلەمانتێری كورد لە بەغدا نەیانتوانیوە تەنها گوندێك لە دەڤەرەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم بگەڕێننەوە ، ئەمە مانای وایە دەوڵەتە داگیركەرەكانی كوردستان لە بنەڕەتدا نایانەوێ ئابووری كوردستان باش ببێت. لێرەدا كورد دەتوانێ پشت لە عیراق و توركیا و سوریا و ئیران بكات ، گە دەسەڵاتدارانی ڕۆژئاوای كوردستان ئەو دەرچەجیوگرافیە- سیاسیە بۆ باشوور بكەنەوە . كەواتە حیزبی كوردی لە باشوور و رۆژئاوا دەتوانن هەر خۆیان داخراوی باشووری كوردستان كۆتایی پێ بێنن! ئەو تەباییە كوردییە هەرگیز نابێت ، شەرەفخان و خانی شاعیر و موحەمەد ئەمین بە درێژی ئاماژەیان بەو ناتابەیە كردووە ، كەواتە حیزبی كوردیش وەك میری كوردی دەكات !\nئەو داخراوییەی باشوور ئەوە دوو ساڵە لە ڕێگای توركیاوە بە ڕووی جیهان كراوەتەوە ، بەڵام لە بەر چەندان هۆكار باشوور نەیتوانیوە بەو كرانەوە جیۆگرافیە ڕزگاری ببێت لە داخراوی .\nبە حوكمی داخراوی باشوور ناچارە بەشێك لە پارەی نەوت بە توركیا بدات هەروەها چەند دامودەزگایەكی حیزبی لە هەولێر و سلێمانی بەشی خۆیان لە فرۆشتنی نەوت گلبدەنەوە هەروەها هەم دەرگا كردنەوەی توركیا بەو مەرجانە كوردی باشووری لە ڕووی ئابووریەوە كردۆتە كۆیلەی ئازاد !\nPrevious ئەوەی پێویستە لەبارەی کاستڕۆوە بیزانی\nNext بەوێنە.. زانیاری لەسەر ئەو 10 فەرمانڕەوایەی لە هیتلەر ترسناكترو دڕەندەتر بوون


دابه‌شكردنی مووچه خاوده‌بێته‌وه\nله‌ماوه‌ی 10 رۆژی رابردوودا وه‌زاره‌تی دارایی توانیویه‌تی ته‌نها مووچه‌ی چه‌ند وه‌زاره‌تێك دابه‌شبكات.\nله‌و باره‌یه‌وه سه‌رچاوه‌یه‌ك له راگه‌یاندنی وه‌زاره‌تی دارایی به PUKmedia ی راگه‌یاند: وه‌زاره‌تی دارایی لایه‌نی جێبه‌جێكاره‌و هه‌ركات پاره هه‌بوو دابه‌شیده‌كات.\nئه‌و سه‌رچاوه‌یه وتیشی: دوو داهات هه‌یه كه مووچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی پێ دابه‌شده‌كرێت، یه‌كه‌م .. گه‌ڕانه‌وه‌ی پاره‌ی فرۆشراوی نه‌وتی هه‌رێمی كوردستان، دووه‌م.. ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی كه حكومه‌تی عیراق مانگانه بۆ هه‌رێمی كوردستانی ده‌نێرێت، ئه‌گه‌ر هه‌ر بڕه پاره‌یه‌كیان دوابكه‌وێت دابه‌شكردنی مووچه دواده‌كه‌وێت.\nبه‌پێی زانیارییه‌كانی PUKmedia ، له‌ماوه‌ی 10 رۆژی رابردوودا، وه‌زاره‌تی دارایی توانیویه‌تی ته‌نها مووچه‌ی پێنج وه‌زاره‌ت دابه‌شبكات و تائێستا كاتی دابه‌شكردنی مووچه‌ی مانگی شوباتی وه‌زاره‌ته‌كانی دیكه دیارنیه‌و پێده‌چێت زیاتر دوابكه‌وێت.\nئه‌مه‌ش له‌كاتێدایه، به‌پێشتر PUKmedia له‌زاری سه‌رچاوه‌یه‌ك له وه‌زاره‌تی دارایی بڵاویكردبووه‌وه وه‌زاره‌تی دارایی ته‌نها مووچه‌ی مانگی شوبات پێش جه‌ژنی ره‌مه‌زان دابه‌شده‌كات و دابه‌شكردنی مووچه‌ی مانگی ئازار ده‌كه‌وێته دوای جه‌ژن.\nله5-5-2019 وه‌زاره‌تی دارایی ته‌نها مووچه‌ی وه‌زاره‌ته‌كانی پێشمه‌رگه‌و په‌روه‌رده‌و و دارایی و ته‌ندروستی و شه‌هیدانی دابه‌شكردوه.


دیرۆکا 12000 سالی یا سوورا ئامەدێ دناڤبەرا سۆزێن دەولەتێ و سلۆگانێن پەکەکێ دا - دارکا مازی\nقەدەغەیا کو ژ 2015ێ و هێرڤە ل ھندەک تاخێن ناڤچەیا سوورا ئامەدێ ھاتبوو راگهاندن،ھاتە راکرن. قەدەغە د 15ێ ڤێ مەھێ دا ھاتە راکرن و وێنەیێن نوویێن تاخێ سوورێ ھاتنە بەلاڤکرن. ژ بۆ کو مرۆڤ ژ وێنەیان عاجز ببن نە پیدڤیە کو ھوون تەنێ کورد بن. ھەر کەسێ کو پیچەکێ رێز ژ بۆ دیرۆکێ و ژیانێ هەبیت، کو نە فاشیست و ڤاندالیست بیت، ب ڤان وێنەیان دێ قەهریت. د وان وێنەیان دا، ئەم دبینن کو تاخێن سوورا ئامەدی، ئانکو دیرۆکا مەیا کەڤن، وێران بوویە. سوور نە ب وی ئاوا خوەدی دیرۆکەک ھێسان بوو. سوور خوەدی دیرۆکا 12 ھەزار سالانە و د 4ێ تیرمەھا 2015ێ دا وەکی میراسێ جیھانێ ژ لایێ یۆنسکۆیێ ڤە ھاتە پەسەند کرن. بۆچی سوورا کو دناڤدا دێر، مزگەفت، حەمام، خان و گەلەک جهێن دی یێن ژیانێ یێن دیرۆکی ھەبوون، و شۆپێن دیرۆکێ ھێژی ل سەر کەڤرێن وێ دییار بوون ، ھاتە ڤی حالی؟ بێ گومان، ب شەرێ خەندەکا ئەڤ باژارێ کوردان یێ کەڤن وێرانە بوو.\nب داخویانیا کەجەکێ یا د 12ێ تەباخا 2015ێ دا کو دگۆت “کوردا ژ رێڤەبەریا خوەسەر زێدەتر چ هەلبژارتنەک دی نینە”، ب ڤێ پەیامێ و پاشێ ل کوردستانێ د جهێن کو پەکەکە تێ دا بھێزە رێڤەبریا خوەسەر ھاتە راگهاندن. د ناڤ وان دا سوور، جزیر، گەڤەر، فارقین، لجێ، وارتۆ، سلۆپی، ھەزەخ، نسێبین ھەبوو. ب راستی، بەرییا راگھاندنا رێڤەبەریا خوەسەر ل ڤان باژێران خەندەک ھاتبوونە کۆلاندن. پشتی ڤێ پێڤاژۆیێ ئەم وەکی تەماشەڤانێن ڤێ شانۆیا خەنداکا ماتمایی مایین. ژ بەر کو داویا ڤی شەری دییار بوو. پەکەکێ ب سالا، کو ھەر کەس ب شەرێ “کۆزکا” تاوانبار دکر، ژ نیشکا ڤە د بن دۆرپێچا دژمنی دا ل باژێران خەندەک کۆلاندن.\nیەک ژ ڤان دەران ژی سوورا ئامەدێ بوو. ل بەر چاڤێن پۆلیسا، گەلەک ئالاڤێن وەکی چیمەنتۆ، کێلبستۆنا شکاندن و برنە د کۆلانێن تەنگ دا، و خوە د وان کۆلانێن تەنگ دا خەندەک کۆلان. دەما کو گەنجا چەپەرێن خوە دکۆلان، پۆلیسێن ترک ژی دەھ گاڤا وێڤە بەرێ خوە ددا وان. سوور دیرۆکەک بوو، یەک ژ ناڤچەیێن ناڤەندا باژێرێ ئامەدێ کو قەت ژ ناڤدا ڤە نەھاتبوو فەتح کرن. ب سالان، مرۆڤێن فەقیر، وەلاتپارێزێن کو ژ شەری رەڤیابوون ل سوورێ جڤیابوون. ئەو خەلکێ ھەژار ل وی تاخێ کەڤن دا ب نانە شەڤێ دژیان. دووڤ را، ب شەرێ خەندەکان، وی باژێرێ کەڤن خوە د ناڤا ئاگری دا دیت. د ناڤا مەھەکێ دا 20 ھەزار کەس کۆچبەر بوون.\nژ لایێ پەکەکێ دھاتە گۆتن، کو دێ سوور بیتە ناڤەندەکا بەرخوەدانێ یا مەزن. ل گۆری پەکەکێ، شەرێ خەندەکا دێ داخوازێن کوردان یێن ھەزار سالی پێک ئینیت و دێ ل سوورێ دا ھەر تشت بیتە نموونەیی. گۆتنا فەرماندارێ گەنجێن پەکەکێ یێن ل سورێ خەندەک دکۆلان چیاگەر (جھان تورکان) کو دگۆت: “چ دبیت بلا ببیت، دێ دوماهی یا نموونەیی بیت” ئەڤ پەیڤە ببوو دروشما شەرێ خەندەکا. بێ گومان، گەنجێ ب ناڤێ چیاگەر ئەڤ پەیڤە ب دلسۆزی گۆت بوو. گەنج حەز ژ شکاندن و سەرپێھاتییا دکەن، ئەو ئامادە نە کو خوە فەدا بکەن و بمرن. لێ زمان و راستیا سیاسەتێ نە ب وی رەنگی یە. “چ دبیت بلا ببیت، دوماهی یا نموونەیی نابیت”، زمانێ راستیێ گەلەک جودایە. د زمانێ راستیێ دا، ئارمانج، حەساب-کیتاب، تفاق، دەم، ریالیزم، مەنتق و سەبر ھەیە. بێی کو ئەم سەدەمێن پەکەکێ یێن شەرێ خەندەکا نیقاش بکەین، ئەم دکارین ببێژین ئەو باژێرێن مە یێن کەڤن بوون قوربانا شەرەکێ کو ئارمانجا وێ نەدیار. شەرێ خەندەکا خیانەتەک مەزن بوو. د بن جەنازەیێن جوانێن ژیر دا، پەکەکێ خییانەتا خوە یا خەندەکا ڤەشارت. لێ بەلێ، دەما کو قەدەغە د 15ێ نیسانێ دا ھاتیە راکرن، ھاتە دیتن کو ئەو پەیڤا “چ دبیت بلا ببیت دێ دوماهی یا نموونەیی بیت” دومهی نە یا نموونەیی، دوماهی یا ب وێرانکاری بوو. کۆلانێن سوورێ کەڤرێن رەشێن شاھدییا دیرۆکا 12 ھەزار سالی ددا، نەمابوون، ل ھەر جهەکێ قێر و چیمەنتۆ ھەبوو. گەر ئەم ژ دوور ڤە بەرێ خوە بدەینە وێنەیان، سوور وەکو کامپەکا کۆمکری یە، و گاڤا کو ھوون دچنە ناڤا کۆلانان، ھوون راستی چیمەنتۆیێ دهێن، وەکی کو ھوون بێ سەمیان کەتبنە د گرتیگەھەکێ دا. ل سوورێ دوماهی نە یا نموونەیێ بوو دوماهی یا ب وێرانی و کارەساتەک مەزن بوو.\nب واتایەکا دی دیرۆکا کۆمارا ترکیا ب واتەیا ھەلوەشاندن و رووخاندنا دیرۆکا باکورێ کوردستانێ دهێت. ل ھەر پرەکێ، رێیەکێ، مێھڤانگەھەکا کوردان، ناڤێن ترکی پێڤە ھاتینە زەلقاندن و ئەو جیهـ ھاتنە ژناڤ برن. دەولەتا ترک باژێرۆکێ سوورێ وێران کر. سوور میناکا ھەری داوی یا فاشیزم و ڤاندالیزما کۆمارا ترکیا یە. د دەما کو پەڤچوونێن ل سوورێ بەردەوام دکر، سەرۆکوەزیرێ وی دەمی ئەحمەد داودئۆغلۆ ژ بۆ سوورێ ئەڤە د گۆت: “ئەم دێ باژێرۆکێ سوورێ ووسا ئاڤا کەین کو مینا تۆلەدۆ بیت ب بیناسازیا خوە ڤە کو ھەر کەس دخوازیت، ببینیت”. نھا پێوسیتە ڤێ پرسێ ژ داڤوتۆگلوو بکین. گەلۆ ئەو بیناسازیا نموونە کو وە بەحسا وێ دکر ئەڤەیە؟ یان ژی تشتێ ل سوورێ دیار دبیت روویێ دەولەتا وە یا فاشیستە؟ بێ گومان روویێ دەولەتا فاشیستا ترکە ل سەر کوچ و کۆلانێن سوورێ.\nگەر ئەم زەلال و ئاشکەرا ب بێژین، سوورا ئامەدێ بوویە قوربانێ پێڤاژۆیەکا بێ واتە و بێ ویژدان د ناڤبەرا پەکەکێ و ترکیا دا. نە پەکەکە و نە ژی دەولەتا ترک ژ بۆ پاراستنا سوورا ئامدەێ هندی مسقالەکێ ھەول نەدان. د وێرانکرنا ڤی باژێرێ خوەدی دیرۆکەک 12 ھەزار سال و خەزینەیا کەڤنەشۆپییا کوردا، هندی دەولەتا فاشیستا ترک پەکەکە ژی تاوانبارە. سوور قوربانیەکا بێ سەمیانە. یێن کو روویێ راستین یێ خەندەکان ئاشکەرا نەکەت و یێن ڤێ وێرانکارییێ وەکو بەرخوەدان دەستنیشان دکەن، شریکێن ڤی تاوانا دیرۆکی نە.


١٣٩٥/١١/٢٥ - ١٣-٠٢-٢٠١٧ - ١٧:٢٦ تاران٦٠١\nقه‌باره‌ی فۆنت: مەسعوود ڕۆستەمیهەر حزبێ بۆ خۆی کەناڵێکی داناوە و کۆمەڵێ بەرنامە ساز دەکات بە ناوی وتووێژ! ئەم جۆرە وتووێژگەلە لە راستیدا وتووێژ نین، بەڵکوو نمایشی وتووێژن. وتووێژەکانی ئەم کەناڵگەلە ئەمخاتەوە بیری وتووێژەکانی فەرهاد پوور و مێهرەگان و مازیاری ئێسلامی. ئەوانیش لە مەجلسی شەوانە پێکەوە قسە دەکەن و ئینجا بە ناوی وتووێژ ئەیکەنە کتێبێک و ئەیخەنە بازاڕاوە! هەڵبەت کەناڵە حزبییەکانی ئێمە لە ئاستێکی نزمتر ئەو کارە دەکەن. موجری کە خۆی ئەندامی هەمان حزبە، پرسیار دەکات و وەڵامدەریش کە خۆی ئەندامی هەمان حزبە وەڵام دەداتەوە. ئینجا موجری یان ئەندامی هەمان حزب ئێژێ: قوربان زۆر جوان باستان کرد و بینەرانت تێگەیاند! ئەمە بە راستی وتووێژە؟!!! وەڵامدەریش شاگەشکە دەبێت و لە پرسیاری دواتر خراپتر لە پرسیاری پێشتر پرسی کورد و سیاسەت ئەڕاڤێنێ و ئەشرۆڤێنێ. ئەم نمایشی وتووێژە، تەنانەت ناچێتە خانەی مۆنۆلۆگەوە. چونکە لە مۆنۆلۆگ یەک کەس بۆ هەموان قسە دەکات: وەکوو مەلای سەر مینبەر. ئەوەی لەم نمایشگەلە دەگوزەرێ دروستکردنی حەوەزەیێکی عمومی حزبییە لە پشت کەناڵێکەوە کە پێکهاتووە لە دوو کەس. ئەمما ئەم حەوزەی عمومییە کاری ئاگا کردنەوەی کۆمەڵگا نییە؛ بە پێچەوانە گەمژاندن و ئاڕاستەکردنی رای کۆمەڵگایە. موجری یان بەڕێوەبەر لە یەک کاتدا پریسارکەرە، داوەرە و نوێنەری ئەقڵانییەتی ئێستدلالییە. وەڵامدەریش لە هەمان کات دا کە سەرۆک و رێبەری بەڕێوەبەرە، کۆمەڵناس و فیلسوف و ساسەت ناسەو دەست دەکات بە ئێستدلال هێنانەوە! ئێسدلالگەلێ کە لە لایەن ئەندامی حزب، ئەو کەسەی کە لە یەک کاتدا رۆڵی موجری، نوێنەری حەوزەی عۆمومی و ئاگا بە کۆمەڵناسی و سیاسەت و فەلسەفە دەگێڕی، مۆری تەئید ئەخوات: بەڵێ قوربان زۆر جوان باست کرد؛ ئێستا کە ئەو باسەتان روون کردەوە با بڕۆینە دیار پرسیارێکیتر. بە راستی ئەمە وتووێژ(گفتگو) بوو؟!!! ئەگەر راست دەکەن و بازاڕ و کەسابەتتان دا نەناوە، وەرن وتووێژ بکەن نە نمایشی وتووێژ. وەرن با کەمێ ئەو ئێستدلالگەلتانە لە عەرسەی عۆمومی و لە پێش چاوی هەموان دا بە چالەنج بکێشدرێ. ئەگەر ئێستێدلالەکانتان توانای ئەوەی هەبوو لە بەرامبەر ئێستێدلالیتر مقاوەمت بکات ئەوە ئەوجار ئەتوانین بێژین پێتان: بارەقەڵا.لە فەیس‌بووکی مەسعوود ڕۆستەمی وەرگیراوەناوەرۆکی ئەم بابەتە روانگەی نووسەرەکەیەتی و ئاژانسی کوردپا لێی بەرپرسیار نییە.


ئەفسانەکەی بارسێلۆنا داواکارە هاندەران بەردەوام بن لە پشتگیریکردنی یانەکە\n01:09 - 1/10/2020\nلیۆنێل مێسی لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتیدا لەگەڵ ڕۆژنامەی سپۆرت وەڵامی کۆمەڵێک پرسیاری جۆراوجۆری داوە لەبارەی بەردەوامبوونی لە بارسێلۆنا و دۆخی یانەکە و هاندەران. چاوپێکەوتنەکە پێکهاتبوو لە چەندین تەوەرەی جیاواز کەوا ئەمڕۆ لە ڕۆژنامەی سپۆرتدا بڵاوکرایەوە، ئەمەی خوارەوەش کورتەی قسەکانی مێسین:\nدوای چەندین ناکۆکی لەگەڵ یانەکە، دەمەوێت لێرەوە کۆتایی پێبهێنم. تەواوی هاندەرانی بارسا دەبێت یەکبگرن و دەبێت چاوەڕێی شتی باشتریش بکەین لە داهاتوودا.\nدەربارەی بڕیارە کەسیەکانی\nلەو باوەڕەدام هەر بڕیارێکم دابێت لەپێناو بەهێزکردن و بونیاتنانی بارسێلۆنایەکی بەهێزتر بووە.\nدەربارەی ویست و ئامانجەکان\nهەبوونی ویست و دیاریکردنیان تاکە ڕێگایە بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان، پێویستە ئەم کارە بەکگرتوویی ئەنجام بدەین و بەرەو هەمان ئاراستەش بڕۆین.\nپەیامی کۆتایی بۆ هاندەران\nدەمەوێت لێرەوە پەیامێک ئاراستەی تەواوی هاندەرانمان بکەم. ئەگەر هەر شتێکم لەبارەی یانەکەوە گوتبێت کە ئێوەی بێزار کردووە، تەنها ئەوەتان لەبیربێت کە هەمیشە بەو نیازە ئەو شتەم کردووە یاخود گوتووە کە بەرژەوەندی یانەکەی تیابێت.\nئەفسانەکەی بارسێلۆنالیۆنێل مێسی


کۆرتوا: ستەمە بارسا بکرێتە پاڵەوانی ئەم وەرزەی خولی ئیسپانی – Yariga.net یاریگانێت\nدەستپێك/ئیسپانیا/کۆرتوا: ستەمە بارسا بکرێتە پاڵەوانی ئەم وەرزەی خولی ئیسپانی\nکۆرتوا: ستەمە بارسا بکرێتە پاڵەوانی ئەم وەرزەی خولی ئیسپانی\nیاریگا- تیبۆ کۆرتوای گۆڵپارێزی یانەی ڕیاڵ مەدرید بە ستەمی دەزانێت بارسێلۆنای ڕکابەریان وەک پاڵەوانی ئەم وەرزەی خولی ئیسپانی دیاری بکرێت.\nئەو قسانەی کۆرتوا دوای ئەوە دێن، کە زۆرێک لە خولە ناوخۆییەکان دەستەوەستان ماونە لە بارەی بڕیارێکی یەکلاکەرەوە بۆ چۆنێتی بەردەوامبوون یاخود هەڵوەشاندنەوەی خولەکە، یانیش دەستنیشانکردنی پاڵەوانێک، ئەوەی سەرووی ڕیزبەندییەکەی گرتووە.\nئەو گۆڵپارێزە دەڵێت: “ئێمە تەنها دوو خاڵ لە دوای بارسێلۆنای پێشنگەوەین. بەر لە وەستانی خولەکەش بە یارییەک، ئێمە پێشەنگ بووین و لەم وەرزەشدا لەوان باشتر بووین، بۆیە ستەمە ئەگەر پێش کۆتایی هاتنی وەرز، ئەوان بکرێنە پاڵەوان.”\nکیکی سیتینی ڕاهێنەری بلاوگراناش لە ڕێگەی گفتوگۆیەکی ڤیدیۆیەوە لەگەڵ کەناڵی فەرمی یانەکەی، ڕەتی قسەکانی کۆرتوای دایەوە. سیتینی پێی وایە لە باری تەواو نەکردنی لالیگادا، ئەوا بە گوێرەی ڕیزبەندیی ئێستای خولەکە یەکلای بکرێتەوە.\nبارسێلۆنا ڕیاڵ مەدرید، کۆرتوا، کیکی سیتین، لالیگا،


چەند بەشێكی لەش کە سوودیان نیە\n2016-12-26 [09:45 AM]\nلەشی مرۆڤ سیستمێمکی زۆر زیرەکە، بەجۆرێک بەمەبەستی مانەوەی مرۆڤەکان لەژیاندا ھەزارەھا کرداری جۆربەجۆری تێدا ڕووەدەن.\nبەپێی ھەواڵێکی ماڵپەڕی"Russian today"، وێڕای ئەو سیستمە زیرەکەی کەلەناو لەشدا ھەیە، کۆمەڵێک ئەندام و بەشی تێدایە کە سەلمێنراوە ھیچ سوودێکیان نیە و لەوانەیە ھەندێکجار ببنە گرفت بۆ لەش.\nلەخوارەوە ئەو بەشانە دەخەینەڕوو :\n١- ددانی ژیری، ئەم ددانە بەشێوەیەکی ئاسایی لەتەمەنی ١٧ بۆ ٢٥ ساڵیدا دەردەکەون، زۆرێک لەخەڵکی لەلای پزیشک دەریدەھێنن چونکە ھیچ شوێنێکی گونجاوی نیە لەناو دەمدا، باوەڕوایە کە ددانی ژیری لەکۆندا باوباپیرانمان بۆ مەبەستی جوینی ھەندێک خواردن بەکاریان ھێناوە، بەڵام لەئێستا ئیشمان پێی نیە.\n٢- ماسولکەکانی گوێی دەرەوە، بوونی ئەم جۆرە ماسولکانە لەگیاندارانی سەگ و کەروێشک تاڕادەیەک گونجاوە، چونکە ئەم گیاندارانە گوێکانیانی پێدەجولێنن، بەلام مرۆڤ پێویستیان بەم ماسولکانە نیە کە لەباوانەوە بۆیان ماونەتەوە.\n٣- لۆزەتێن، لۆزەتێنەکان بەشێک لەلیمفە کۆئەندام پێکدێنن کە ئەوەش کارێکی گرنگە بۆ کۆئەندامی لەش، بەڵام بەڵگە ھەیە لەسەر ئەوەی بێسوودن، بەھۆی ئەوەی ساڵانە کۆمەڵێک خەڵکی لایان دەبەن و ھیچ کاریگەری ناکەنە سەر تەندروستیان.\n٤- ڕیخۆڵە کوێرە، یەکێک لەو بەشانەی کەخەڵکی لایدەبەن، بەجۆرێک ئەم ئەندامە لەگەڵ گەدەدایە و بەڵام ڕۆڵی ئەم ئەندامە بووەتە ھۆی سەرسوڕمانی زاناکان، ھەندێک کەس دەڵیت کە ئەم بەشە ھیچ سوودێکی نیە، بیردۆزێکی تریش دەڵێت کە بەکتریای سوودبەخش کۆدەکاتەوە بۆ دووبارە کارکردنەوەی کۆئەندامی ھەرسکردن لەدوای سکچوونە سروشتیەکان کە تووشی مرۆڤ دەبن.\n٥- شاخی گوێ"پارچەیەک کڕکڕاگەیی بەرزبووی بەشی سەرەوەی گوێیە"، ئەم شێوە پێکھاتەییەی سەر کڕکراگەی گوێ حاڵەتێکی بوونیە لەگوێدا ھەیە، لەئێستا ڕێژەی لە%١٠ی مرۆڤەکان ھەیانە، بەڵام ھەندێک بیرو ڕای جیاواز ھەیە لەسەر سروشتی دروستبوونی.\n٦- گۆی مەمکی پیاوان، بوونی گۆی مەمک لەلای پیاو شتێکی تاڕادەیەک سەیرە، لەوانەشە ھۆکارەکەی بۆ سەرەتای دروستبوونی کۆرپەلە بگەڕێتەوە، بەجۆرێک کە لەوانەیە لەسەرەتادا قاڵبی لەشی مرۆڤ مێینە بێت.\n٧- پارچەی ھیلالی چاو، بەشی سووچی ناوچاوی تەنیشت لووتە کەوەک پارچە گۆشتێکی سوور وایە، ھیچ گرنگیەکی نیە بۆ کرداری بینین، بەڵام ھەندێک توێژینەوە باسی ئەوەیان کردووە کە یارمەتی ڕۆشتنی فرمێسک دەدات لەچاودا.\n٨- کلێنچکە، ئەم جۆرە بەشەی مرۆڤ لەکاتی بەیەکەوە لکانی چور بڕەبڕەکەی خوارەوە لەگەڵ بڕبڕەی پشتدا دروستدەبێت، یەکێک لەبیردۆزەکان دەڵێت کە کلێنچکە پێشتر لەلای باپیرانمانەوە بۆ کرداری ھاوسەنگی بەکارھێنراوە.\n٩- گیرفانەکانی لووت"جیووب"، زاناکان تووشی سەرسوڕمان بوون لەبوونی ئەم گیرفانانەی لووت، کە دەبنە ھۆی سەرئێشە و ھەوکردن.\n١٠- مووی لەش، باپیرانمان پێشتر پێویستیان بەمووی لەش ھەبوو بۆئەوەی سەرمایان نەبێت و پلەی گەرمی لەشیان بپارێزن، ئەوە لەھەمان کاتدا خەڵکی لەئێستا ھەوڵی لابردنی دەبەن.\n١١- زراو، دەکەوێتە ژێر جگەرەوە و لەوانەیە ببێتە ھۆی زۆر گرفت بۆ لەش کە ھیچ سوودێکی نیە لەبەرامبەردا، ھەروەھا ئەم بەشە مەترسی تووشبوونی ھەیە بەشێرپەنجە و ھەورکردن.\n١٢- وەستێنەری قژ، کۆمەڵێک ڕیشاڵی ماسولکەیین کە بەتاڵە قژەکانەوە بەستراون، کەمبوونەوەیان دەبێتە ھۆی وەستانی قژ"وەک حاڵەتی ڕۆشتنی تەزوو بەلەشدا".\nئەم هەواڵە 7732جار خوێندراوەتەوە


( وه‌كو : galaxy و HTC و Sony Experia)بەهێزترین قاموسی کوردی – ئینگلیزی بو سیستەمی ئەندروید - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nبەهێزترین قاموسی کوردی – ئینگلیزی بو سیستەمی ئەندروید\nوه‌كو : galaxy و HTC و Sony Experia\nئه‌م فه‌رهه‌نگه نزیکه‌ی 40000 چل هه‌زار وشه‌ی تێدایه و دابه‌ش کراوە به‌سه‌ر دوو کۆمه‌ڵه وشه ئه‌وانیش فه‌رهه‌نگی گشتی و فه‌رهه‌نگی زانستی ( زانستی ئه‌لیکترۆنی و فیزیک و کیمیا و رامیاری و ئابوری …….. ).\nفه‌رهه‌نگی ئینگلیزی – کوردی (سۆرانی ) که بۆ سیسته‌می ئه‌ندرۆید ده‌بێت و %100 پشگیری نوسینی کوردی ده‌کات ته‌نانه‌ت گه‌ر موبایله‌که‌ت پشگیری نوسینی عه‌ره‌بیش نه‌کا .\nئه‌م فه‌رهه‌نگه نزیکه‌ی 40000 چل هه‌زار وشه‌ی تێدایه و دابه‌ش کراوە به‌سه‌ر دوو کۆمه‌ڵه وشه ئه‌وانیش فه‌رهه‌نگی گشتی و فه‌رهه‌نگی زانستی ( زانستی ئه‌لیکترۆنی و فیزیک و کیمیا و رامیاری و ئابوری …….. ). ماوه‌ی کارکردن له‌م پرۆژه‌یه نزیکه‌ی مانگ و نیوێک ده‌بێ .\nو شتێکی تر که بەباش زانراوە له‌گه‌ڵی بێ ئه‌ویش ده‌نگی وشه‌که‌یه بۆ نمونه تۆ به‌داوی وشه‌یه‌ک دا ده‌گه‌رێی ئه‌توانیت گوێبیستی چۆنیه‌تی خوێندنه‌وه‌ی وشه ئینگلیزیه‌که بیت( به‌مه‌رجێ به ئینته‌رنێته‌وه گرێدرابیت). جگه له‌مانه ئه‌توانیت وشه‌که ببەیت بۆ ئامێری گه‌ڕانی گوگڵ .\nده‌رباره‌ی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌پڵیکه‌یشنه‌که:\nده‌رباره‌ی ناوه‌رۆکی ئه‌پڵیکه‌یشنه‌که:\nکلاسی سه‌ره‌کی (class main activity ) بریته له ( Sereky.java ) ته‌نها ئه‌م فایله‌شه 1108 دێر کۆد ( Line Code ) ی بۆ نوسراوە.\nکۆی دێری کۆد که نوسرابێت زیاتر 1500 دێر ده‌بێ به‌بێ کلاسه‌کانی وشه و ماناکان .\n( Size: 1.2 MiB ) ( ئه‌م فایله 20,945 جار داگیراوه )\nسوباس بۆ: rukar.net


ئەمڕۆ ساڵرۆژی لەدایکبونی (مارگۆت)ە. کاژێری دوانزەونیو (پیتەر) هات بۆ ئەوەی دیارییەکان ببینێ، ماوەیەکی زۆر مایەوە، زۆر زیاتر لەوی کە بۆ بینینی دیارییەکان پێویستبو، جاران بەهیچ جۆرێک کاری وەهای نەدەکرد. لەکاتێکدا من بەتایبەتی، ساڵی جارێک نازی (مارگۆت) هەڵدەگرم، نیوەڕۆ دەرفەتم بۆ رەخسا و چوم قاوەکەم هێنا، پاش ئەوە پەتاتە. کاتێ بەژورەکەی (پیتەر)دا تێپەڕیم، سەرجەم کاغەزە پەرش و بڵاوەکانی سەر پەیژەکانی کۆکردەوە. لێم پرسی ئاخۆ شیپانەی بەتیتونەکە دادەمەوە.\nگوتی: «بەڵێ، دایدەوە، کاتێ گەڕایتەوە بەسوکی لێی بدە، منیش لەپێشت لایدەبەمەوە.»\nمنیش سوپاسم کرد و چومە سەربانێ، دە خولەکەم پێچو تا لەنێو ئەو بۆشکە زلەدا وردترین پەتاتەم هەڵبژارد. پشتم ئازاری پێگەیشت وسەرما لێی دام. بێگومان بەبێ ئەوەی لێی بدەم بەخۆم شیپانەکەم لادایەلاوە و چومە ژورێ، ئەویش بەپیریمەوە هات و مەنجەڵەکەی لێوەرگرتم.\nپێم گوت «زۆر گەڕام، وەلی لەوانە بچوکترم بۆ پەیدانەکرا.»\nگوتی «لە بۆشکە زلەکەشدا گەڕای؟»\n«بەڵێ هەرهەمویانم بەم دەستانەم هەڵدایەوە»\nلەوماوەیەدا گەیشتمە سەر پلیکانەکان، ئەویش هێشتا مەنجەڵەکەی بەدەستەوەبو و بەسەرسوڕمانەوە تێی رادەما و گوتی: «بەڵام ئەمانە زۆر چاکن» منیش دەستم برد مەنجەڵەکەی لێوەرگرم، گوتی: «ئافەرین»، لەوکاتەدا بەجۆشەوە، بە نەرمە نیگایەک تەماشای دەکردم و منی لەناخەوە جۆشدا ونەرم هەڵاتم. بەتەواوی هەستم بەوە کرد کە دەیەوێ سۆزم بداتێ، لەکاتێدا ئەو توانای دەربڕینی نییە، هەمو تێڕوانینەکانی لە نیگایدا کۆببونەوە. من زۆر بەباشی لێی تێگەیشتم و زۆر سوپاسگوزاری بوم. ئێستاش زۆر بەختەوەر دەبم کاتێ بیر لە وشە و نیگاکانی دەکەمەوە!\nکە چومەوە خوارێ، دایکم پێی گوتم پەتاتەی زیاترمان بۆ نانی شێوان پێوستە. منیش بەسینگێکی فراوانەوە ئامادەیی خۆم نیشاندا بۆئەوەی جارێکی تر بچمەوە سەرێ. کاتێ چومەوە بۆ لای (پیتەر) لێبوردنم لێخواست چونکە جارێکی تر دەبمە بارگرانی. بەڵام ئەو هەڵسایە سەرپێیان و خۆی خستە نێوان پلیکانەکان و دیوارەکەوە و باسکی گرتم، کاتێ پێم نایە سەر پلیکانەکان، زۆری بۆخۆی هێنا نەبادا من بەپشتدا وەرگەڕێم.\nگوتی: «من پێشت دەکەوم، هەردەبێ بچمە سەرێ»\nمنیش گوتم، پیویست ناکا ئەمجارەیان پەتاتەی هوردم ناوێ. ئەویش قۆڵی بەردام و ملی بەداواکەمدا دا. کاتێ گەڕامەوە لاشیپەکەی لێ واڵاکردمەوە و مەنجەڵەکەی لێ وەرگرتم. لەبەر دەرگاکە لێم پرسی «ئەی تۆ ئێستا خەریکی چیت؟»\nگوتی: «زمانی فەڕەنسی»\nپرسیم ئاخۆ بۆم هەیە راهێنانەکانی ببینم، گوتی بەڵێ، منیش دەستەکانم تەکاند و لە بەامبەریدا لەسەر قەنەفەکە دانیشتم.\nپاش ئەوەی هەندێ وشەی فەڕەنسیم بۆ رونکردەوە، چوینە سەر باسەکەی خۆمان. ئەو باسی ئەوەی کرد گوایە لە دواڕۆژا دەچێتە ئاسیای رۆژهەڵاتی ژێر سایەی هۆڵەندا، لەوێ لە یەکێک لە مەرزاکان گوزەران دەکات. پاشان هاتە سەر باسی ژیانی خۆی لەماڵەوە، هەروەها کارکردن لە بازاڕی رەش گوایە مایەپوچە. پێمگوت تۆ هەستی خۆ بەکەم زانینت زۆر تێدایە. پاشان باسی جولەکەی کرد. زۆری پێباش بوو ئەگەر بەخۆی جو نەبوایە، بەڵکو کریست بوایە و پاش جەنگ دەچێتە سەر ئاینی کریست. پرسیم ئاخۆ پاش تەواوبونی جەنگەکە نیازی هەیە خۆی بەئاینی کریست گۆش بکات؟ بەڵام دیاربو ئەو نیازەشی نەبو، گوتی: پاش جەنگ کەس نازانێ ئایا دەبمە کریست یا جو. بەو قسانەی دەتگوت دڵیان ئەنگاوتوم، چونکە بەداخەوە دەرکەوت کە ئەو هێشتا لاسەنگ وهەرزەیە. دوایی گوتی: «خەڵکی جو هەردەم بژار کراون، تا هەمیشەش هەر بەوجۆرە دەمێننەوە!»\nمنیش لەوەڵامدا گوتم: «هیوادارم بۆ یەکجاریش بێت بۆ مەبەستێکی باش بژار بکرێن»\nپاش ئەو باسانە، بەشێنەیی چوینە سەر باسی باوکم و ناسینی مرۆڤ، هەروەها چەندین شتی تر، خۆم بیرم نەماون. پێنج و چارەک رۆیشتم، ئەو کاتەش (میپ) هاتەسەرێ.\nئێوارێ (پیتەر) باسێکی خۆشی هێنایە ئاراوە، کاتێ باسمان لە پۆستەری ئەکتەری فیلمەکان دەکرد کە لەمێژبو بەدیاری وێمدابون. نزیکەی ساڵونیوێکە، هێشتا لە ژورەکەی هەڵواسراون. ئەو زۆری بەدڵبون، پێم گوت ئەگەر دەتەوێ وێنەی دیکەشت دەدەمێ.\nگوتی: «نەخێر، چاکوایە هەر ئەوانەم هەبن، ئەوانەی هەمن هەموو رۆژێک تەماشایان دەکەم و ئێستا بون بەهاوڕێم.»\nمن ئێستا تێدەگەم بۆچی ئەو هێندە هۆگری (ماوشی)یە و لەباوەشی دەگرێ. چونکە هەڵبەتە پێویستی بە سۆز و خۆشەویستییە. شتێکی ترم لە بیرچو، ئەو گوتی: «من لە هیچ شتێک ناترسم، تەنها ئەوکاتە دەترسم کە کەموکوڕیم هەبێ، بەڵام خۆم لەسەر ئەوەش رادەهێنم.»\nخۆبەکەم زانینەکەی (پیتەر) لەپێوان ناێی. ئەو خۆی پێ نەزانە و ئێمەی بەلاوە زیرەک و زانایە، بۆنمونە، کاتێ من لە وانەی زمانی فەڕەنسی کۆمەکی دەکەم، ئەو هەزاران جار سوپاسم دەکات. هەڵبەتە لەداهاتودا ئەوەی پێیدەڵێم کە: «واز لەو قسەڵۆکانە بهێنە. بەرابەر بەوە خۆ تۆ ئینگلیزی و جوگرافی زۆر لەمن باشتر دەزانی!»\nکیتی تابڵێی شیرین!\nهەرچ کاتێک دەچمە سەرێ، تەنها یەک شتم مەبەستە، ئەویش بینینی «ئەوە». ژیانم لێرە ئێستا زۆر خۆشترە، چونکە ئامانجێکی دڵخۆشکەری کەوتۆتە ئاسۆ. ئەوەی بۆم بوە بە هاوڕێ، هەمیشە لەماڵەویە، (مارگۆت)ی لێبترازێ، ترسم لە کەسێکی تر نییە ململانێم لەسەری دەگەڵ بکا. وا نەزانی بە داوی خۆشەویستیەوە گلاوم. لەگەڵ ئەوەشدا هەستدەکەم شتێکی جوان لەنێوان من و (پیتەر) دەڕسکێ و دەبێتە زادەی هاورێتی و متمانەیی. ئەوەندەی بۆم بڕەخسێ دەچم بۆلای، خۆ ئەو وەکو جاران نەماوە و نەزانێ بەچی دەسپێبکات. بەپیچەوانەوە، هێشتا لەدەرگای ژورەکەی ئاودیو نەبوە دەست بە قسەکانی دەکا.\nدایکم پێی خۆش نییە دەچمە سەرێ. هەمیشە پێم دەڵێ تۆ نابێ (پیتەر) بێزار و شێڵو بکەی. هەڵبەتە ئەو لەوە تێناگات کە منیش بەشی خۆم لە هەست و نەست پێبڕاوە؟ هەرچ کاتێ دەچمە سەرەوە ئەو بەجۆرێک لێم دەڕوانێ. کاتێکیش دێمەوە خوارێ لێم دەپرسێ ئاخۆ لەکوێ بوم. من ئەوەیم پێ خراپ و جاڕسە.\nئەوا هەمدیس رۆژی شەممەیە، لەڕاستیدا ئەوە زۆر شتی لەدووتوێ دایە. بەیانییەکەی هێمن بو. نزیکەی یەک کاژێر لەسەرەوە بوم، بەڵام من و «ئەو» تەنها بە سەرپێی قسەمان کرد.\nکاژێری دوونیو پەتۆیەکم بەخۆمدادا و چومەخوارێ بەنیازی ئەوەی لەسەر مێزی نوسین دانیشم، بخوێنمەوە یا شتێک بنوسم. زۆری پێنەچو مێشکم جەنجاڵ بو، سەرم بەسەر باسکمدا شۆڕبۆوە و بەکوڵ دەستم بە گریان کرد. فرمێسکەکانم جۆگەڵەیان بەست، زۆر خەمگین بوم. خۆزگە «ئەو» هاتبایە ودڵنەوایی کردبام.\nکاژێر بوو بە چوار، دەبوایە بچمەوە سەرێ بۆ هێنانی پەتاتە و بەهیوای دیدەنی ئەو، پێشتر چومە سەرشۆرکێ بۆ ئەوەی پرچم رێکبخەم، گوێم لێبو ئەو بەرەو کۆگا بۆلای (ماوشی) بەڕێکەوت. دیسانەوە دەستم بەگریان کرد و بەغاردان بەرەو توالێتەکە چوم، بەدەم ڕێگاوە ئاوێنەکەم لەگەڵ خۆ بردە ژورێ. لەوێ مامەوە، کوڵ و کەسەر فرمێسکم دەباراند، دڵۆپە فرمێسکەکان پەڵەیەکی تاریان لەسەر دەسماڵەکەم پێکهێنا.\nمن بیرم بۆ ئەوە چو کە: «بەمجۆرە قەت بە (پیتەر) ناگەم. کێ دەزانێ، لەوانەیە ئەو منی بەدڵ نەبێت و حەوجەی بە کەسێکی جێ متمانە نەبێت. لەوانەیە ئەو زۆر رووکەشانە بیر لەمن بکاتەوە؟ دەبێ دیسان بەتەنێ و بەبێ (پیتەر) بمێنمەوە، لەوانەشە بێ هیوا و دوور لە دڵنەوایی و چاوەڕوانی! ئاخ، گەر ئێستا سەرم خستبایەتە سەرشانی، بۆئەوەی هەستی بێ هیوایی و تەریکیم بڕەوێنمەوە. کێ دەزانێ، خۆ لەوانەیە من بەلایەوە شتێکی ئەوتۆ نەبم و بەهەمان نیگای خۆشەویستی لە هەمو کەسێکی تریش بڕوانێ. تۆبڵێی ئەوە تەنها لە وێناکردنی خۆم بێت؟ ئۆه (پیتەر) خۆزگە گوێت لێم دەبو و لەبەر نیگام بای! جا ئەگەر راستییەکەی نائومێدی ودەسخەڕۆیی بێت، ئەوا من بەرگەی ئاکامەکەی ناگرم.\nلەکاتێکدا لە ناخەوە ئەسرینم دەڕژاند، دیسانەوە گوڵی هیوا وچاوەڕوانیم لەناخدا پشکوت.\nئەو کارانەی خەڵکی لە رۆژانی هەفتەکەدا رایدەپەڕێنن، ئێمە دەبێ لە رۆژانی یەکشەممە جێبەجێیان بکەین. کاتێ خەڵکی پۆشتەوبەرداخ لەبەر تیشکی هەتاو پیاسە دەکەن، ئێمە لێرە خەریکی پاککردەنەوە و گسک لێدان و شۆرینین.\nهەشتی بەیانی: بەبێ ئەوەی گوێ بداتە ئەوانەی حەز بە چێشتە خەو دەکەن، رۆژانی یەکشه‌ممە (دوسێل) کاژێر هەشتی بەیانی لەخەو هەڵدەستێ و دەچێتە سەرشۆرکە، پاشان دەچێتە خوارێ، دیسانەوە بۆ سەرێ، دوایی دەچێتەوە سەرشۆرکە، بەدرێژایی یەک کاژێر خەریکی خۆشۆرین دەبێ.\nنۆ و نیو: ژورەکان رووناک دەکرێنەوە، فڕنەکە دادەگیرسێ، خاتو (ڤان دان) دەچێتە سەرشۆرکە.\nدە و چارەک: ماڵباتی (ڤان دان) فیکە لێدەدەن، سەرشۆرکە بەتاڵە. روخسارە خواڵوەکان ماڵئاوایی لە سەرینەکانیان دەکەن، کاتی رابونە. هەمو شتەکان زۆر بەلەز تێدەپەڕن. بەنۆرە دەڕۆین، من، دایکم و (مارگۆت) دوابەدوای یەک دەچینە سەرشۆرکێ. لەبەرئەوەی ئەوێ زۆر ساردە، بە شەرواڵی درێژ و لەچکەوە دەچین. دوای ئێمە نۆرەی باوکم دێت.\nیانزە ونیو: کاتی قاوەتییە. لێرەدا خۆم فەرامۆش ناکەم. بەبێ منیش ئەوان لەسەر سفرەکە قسەی خۆیان هەر دەکەن.\nدوانزە وچارەک: هەرکەس ملی ڕێگای خۆی دەگرێتەبەر. باوکم بەرگێکی ئاودامان دەپۆشێ، دەکەوێتە سەرچۆکان و رایەخەکە بەجۆرێک دەماڵێ، تەپوتۆز هەورئاسا ژوورەکە دادەپۆشێ. بەڕێز (دوسێل) نوێنەکان رێکدەخا (بێگومان بە بەرەواژی)، دەکەوێتە فیکەفیک، هەردەم هەمان کۆنسیرتی بتهۆڤن دەچڕێتەوە. لەسەربان گوێت لە خشەخشی پێی دایکمە کاتێ جلەکان هەڵدەخا. بەڕێز (ڤان دان) شەبقەکەی لەسەر دەنێ و لەو ناوچانەی خوارەوە وندەبێت، (پیتەر) و (ماوشی)یش زۆرجار دوای دەکەون. خاتو (ڤان دان) بەرهەڵبێنە و یەلەکێکی خوری لەبەردەکا، پوزەوانە لە پێ هەڵدەکێشێ و سەری بە سەرپێچێکی سور و ئەستوری خوری دەپێچێتەوە، باوەشێ جلوبەرگ بۆ شۆرین لەژێرباڵ دەنێ و بە لارولەنجەوە وندەبێت. من و (مارگۆت) دەفرەکان دەشۆین و ژورەکە رێکدەخەین. ئانا\nلەدوێنێوە، کەشوهەوا زۆر دڵگیرە، منیش بەتەواوی رووشاوم. ئەوەندەی بلوێ هەموو بەیانیەک دەچمە سەرەوە بۆ ئەوەی سییەکانم لە بەڵخ و نماوی ژورەکان خاوێن بکەمەوە. ئەم بەیانییە کە چومە سەرێ (پیتەر) شتەکانی رێکدەخست. هەر کە گەیشتمە جێگا خۆشەکەی خۆم لەسەر بان، ئەویش بەدوامدا هات. تەماشای شینی ئاسمان و درەختە کەستانیە روتەنەکە و بریسکەی خوناوی سەر چڵەکانی، لە نەورەس و مەلە نزم فڕەکانمان دەڕوانی دەتگوت زیون. هەموو ئەوانە بەجۆرێک کاری تێکردبوین هەردووک قسەمان پێ نەدەکرا. ئەو سەری بە کۆڵەکەیەکی ئەستوردا هەڵپەساردبو منیش دانیشتبوم. هەوامان هەڵدەمژی و لەو دیمەنەمان دەڕوانی، هەردووک درکمان بەوەکردبو کە نابێ بە وشە ئەو دیمەنە بشێوێنین. تێڕامان ماوەیەکی زۆری خایاند، ئەو چوە سەروتر بۆ ئەوەی دار ببڕێتەوە، منیش دوای کەوتم، بەڵام ئەوم بۆ دەرکەوت کە کوڕێکی ڕەوشت بەرزە. ماوەی ئەو پانزە خولەکەی بە داربڕینەوە خەریکبو ورتەمان لێ نەهاتە دەرێ. من لەجێگاکەی خۆمەوە تەماشام دەکرد، ئەویش ماندو ببو، دەیویست کارامەیی و بەهێزی خۆیم لە بڕینەوەدا نیشان بدا. لەهەمان کاتدا لە پەنجەرەی سەربانەکەوە تەماشای دیمەنی بەشێکی زۆری ئەمستردامم دەکرد، ئاسۆ رەنگێکی ئاوی کاڵ دایپۆشیبو، منیش تا چاوی مرۆڤ بڕدەکا لێم دەڕوانی.\nوەهام دانابو کە «هەتا رۆژ بەدەرەوە بێت و ئاسمان ئاوا شین و بێگەرد بێ، دەبێ چێژی لێ ببینم و خەمەمانم بڕەوێنمەوە»\nهەرکەسێک، ترسی هەبێ، بە تەنیا بێ یا بەختەوەر نەبێت، باشترین کار بتوانێ بیکا، چوونە دەرەوەیە، بۆ هەرچ جێگایەک بێت، تێدا ئەو بەتەنیا بێ، تەنها خۆی و ئاسمان، سروشت و خودا. ئەوکات، مرۆڤ هەستدەکا کە هەموو شتەکان بەو جۆرەی خواستی ئەوە و خودا دەخوازێ ئەو مرۆڤە بە بەختەوەری و بەسادەیی لەنێو سروشتەکەیدا ببینێ. تا ئەوانە هەبن، هەتا هەتا هەر بەوجۆرەش دەمێنێتەوە، من دەزانم، لە هەمو هەل و مەرجێکیشدا هەمو خەمێک خەمڕەوێنێکی هەیە. بڕوایەکی تەواویشم بەوە هەیە، دەکارێ سروشت زۆر لەوە خراپترت لێ بەسەربهێنێ.\nکێ دەزانێ، لەوانەیە زۆری پێنەچێت، ئەو بەختەوەرییەم لەگەڵ کەسێکدا دابەش بکەم، کەسێک، هەمان تێڕوانینی منی هەبێت.\nتێبینی: لەیادی (پیتەر)دا:\nئێمە لێرە کەموکوڕیمان زۆرن، یەکجار زۆر. منیش وەکو تۆ بێ کەموکوڕی نیم. هەڵبەتە من باس لە شتە دەرەکییەکان ناکەم، چونکە لەو رووەوە کەموکوڕیمان نییە. من مەبەستم لە شتە ناوەکییەکانە. من وەکو تۆ تاسەی ئازادی و هەوام، بەڵام من پێم وایە ئەو کەموکوڕییەمان بەزیادەوە بۆ قەرەبوو کراوەتەوە، مەبەستم لە زیانەکانی ناوەوەمانە. ئەم بەیانییە، کاتێ لای پەنجەرەکەوە دانیشتبوم و لە سروشت و لە خودام دەڕوانی، بەختەوەربوم، لە بەختەوەری بەولاوە هیچی تر نە‌و. (پیتەر)یش بەهەمان شێوە، تا لەناخەوە ئەو بەختەوەرییە هەبێت، بەختەوەریی بە سروشت و بە تەندروستییەکی باش و زۆر شتی تریش، مرۆڤ تا ئەوەی لەناخدا هەبێ، هەمیشە هەر بەختەوەر دەبێتەوە.\nسەروەت و سامان، بیروڕا، ئەوانە هەموو لەناودەچن، بەڵام بەختەوەریی لەناخی دڵدایە، بۆی هەیە پەردەپۆش بکرێت، بەڵام هەتا لەژیاندا ماوی، سەرلەنوێ هەمیشە بەختەوەرت دەکاتەوە.\nئەگەر بەتەنیا وخەمبار بوی، هەوڵدە لە کەشوهەوایەکی خۆشدا بچیتە سەربان و لە ئاسمان بڕوانی. ئەوەندی بۆت بکرێ، بەبێ ترس لە ئاسمان بڕوانە، تا درک بەوە دەکەی کە لەناخەوە پاک بویتەتەوە، ئەوا جارێکی تر بەختەوەر دەبیتەوە.\nهەر له گزینگەوە تا زەردەپەڕ، لە (پیتەر) بەولاوە بیر لە هیچی تر ناکەمەوە. من لەگەڵ وێنەی ئەودا دەنوم، خەوی پێوە دەبینم، نیگاکانی خەبەرم دەکەنەوە.\nپێموایە، من و (پیتەر)، وەک بەرواڵەت دیارە، زۆر جیاوازیمان نییە، پێشتدەڵێم بۆچی: من و (پیتەر) هەردصوکمان پێویستمان بە دایکە. دایکی ئەو کەسێکی زۆر روکەشە و حەز لە چاوبازی دەکا و لە ویستەکانی (پیتەر) بێ ئاگایە. دایکی من هەوڵم بۆ دەدا، بەڵام بەوردی هەستم پێناکات، هەستی دایکایەتی تێدا نییە.\nمن و (پیتەر) لەناخەوە دەجەنگین. هێشتا بڕوامان بەخۆ نییە و دەڕوخێین، لە بەرامبەر توندوتیژی هێشتا نەرم و شلین، یا ئەوەتا خۆم دەدزمەوە یا ئەوەی لە ناخمدایە دەیشارمەوە. من مەنجەڵ فڕێدەدەم و ئاو دەڕێژم و گاڵەوگیڤە دەکەم بەجۆرێک هەمو حەز بە نەبونم دەکەن. بەرامبەر بەوەش (پیتەر) ددان بەخۆدادەگرێت، ورتەی لێوەنایەت و بەترسەوە خۆی پەنادەدا.\nبەڵام ئاخۆ چۆن و کەی دەبێ خۆمان بناسینەوە؟\nمن نازانم، تا کەی ئەو خواستانە بەسەر تێگەیشتنماندا زاڵ دەبن. ئانا م. فرانک-ی تۆ\nدەڵێی مڵۆزم بەرۆکی گرتوم! هەموو ساتێک دەیبینم و دەستەوسانم. بۆم نییە هیچ دەربڕم، هەڵبەتە مایەی دڵخۆشی نییە، ئەگەر من ئاوا لە دڵەڕاوکێدا بم.\n(پیتەر)ی کەشتی و (پیتەر ڤان دان) ئاوێتەی یەکدی بون و (پیتەر)یان پێکهێنا، ئەویش زۆر شیرین و هەموارە و منیش شەیدای بومە. دایکم کارەساتە، باوکم شیرینە هەربۆیە لەدایکم بارگرانترە. (مارگۆت) لەهەمویان بارگرانترە و داوات لەسەر تۆماردەکا ئەگەر بە رویەکی خۆشەوە بتبینێ، بۆیە منیش حەزدەکەم بەتەنیا بم.\nلەسەربان، (پیتەر) نەهات بۆلام، ئەو چوو بۆ دارتاشی. لەگەڵ هەر ترپەیەک و چەکوچ وەشانێک ورەم کەمتر دەبۆوە و خەم دایدەگرتم، لەدورەوەش زەنگی کاتژمێرێک دەهات، وەکوو ئەوەی: «تاوێک جەستەم وگاوێک دەرونم» بکوتێ.\nمن زۆر هەستیارم، ئەوە دەزانم. من دودڵ و ناهەموارم، ئەوەشیان دەزانم.\nدە فریام کەوە!\nئانا م. فرانک- ی خۆت\nخەم وجەخارەکانم وەلاکەوتن، ئەوەش بەهۆی دزییەوە. دزی و بڕینەوە ناخۆشیان کردوە، بەڵام من چیم دەرهەق بەوە پێدەکرێ، ئەگەر دزەکان خۆیان جۆش وخرۆشی ئەوکارەبن، ئەمجارە کۆمپانیای (Kolen & Co.) بەسەردانی دزەکان شکۆمەندبو؟ دزییەکەی ئەمجارە زۆر لەوەی گەلاوێژی ١٩٤٣ ئاڵۆزتربو.\nکاتێ بەڕێز (ڤان دان)، دوێنێ ئێوارێ، وەک هەمیشە کاژێری حەوتونیو بیرۆکەی بەڕێز (کوگلەری) بەسەرکردەوە، دەبینێ دەرگا شوشەکەی ناوەندەوە و دەرگای بیرۆکە کراوەن. سەراسیمە چوە ژورێ و زیاتر سەری لە کرانەوەی دەرگای کابینەکە و تێکئاڵاوی شتەکانی نێوی، سوڕما. ئا، ئەوە خۆ دزی ڵێبووە، یەکسەر ئەوەی بەمێشکدا گوزەرابو. بۆ ئەوەی زیاتر دڵنیابێت، بە پەیژەکاندا چوە خوارێ بۆئەوێ دەرگاکەی دەرێ و کلیل و قوفڵەکانی بەسەرکاتەوە، هەمو لەجێی خۆبون. ئەو پێی وابو ئەوە بەهۆی کەمتەرخەمی (پیتەر) و (بیپ)ەوە رویداوە. پشوەساتێک لە ژورەکەی (کوگلەر)دا مایەوە، چراکەی خامۆشکرد وچوە سەرێ، چیتر بیری، نە لەدرگا کراوەکە و نە لە تێکئاڵاوی شتەکانی نێو بیرۆکەدا، کردەوە.\nسەرلەبەیانی ئەمڕۆ (پیتەر) زوو لەدەرگای ژورەکەی دا وهەواڵێکی خه‌مناکی پێبو، گوایە دەرگای دەرەوە لەسەر گازی پشت کرابۆوە وپڕۆجێکتەرەکە وجانتاکەی (کوگلەر) لە دۆڵابەکەدا نەمابون. (پیتەر)یان راسپارد بۆ ئەوەی دەرگاکە داخاتەوە، (ڤان دان) باسی ئێوارەی رابردوی بۆکردین کە سەرنجی چی داوە، بەگێڕانەوەکانی ئێمە زۆر نیگەران بوین.\nرووداوەکە تەنها رونکردنەوەیەک هەڵدەگرێت ئەوەش ئەوەیە کە دزەکە کلیلێکی تری دەرگاکەی پێبوە، چونکە دەرگاکە نەشکابو. هەڵبەتە ئەو هەر ئێوارێ زوو دزەی کردۆتە ناوەوە ودرگاکەی داخستووە، بەڵام کاتێ سۆسەی (ڤان دان) کردوە خۆی شاردۆتەوە، پاشان دەسکەوتەکانی پێچاوەتەوە و لەبەر شپرزەیی لەپاش خۆی دەرگاکەی دانەخستۆتەوە وهەڵهاتوە.\nئایا کێ کلیلەکەی ئێمەی پێیە؟ ئەی بۆچی دزەکە نەچۆتە کۆگاکە؟ تۆبڵێی یەکێک لەکرێکارەکانی کۆگا بوبێت؟ ئاخۆ زمانمان لێنادا، چونکە ئەو گوێی لە (ڤان دان) بو، تەنانەت لەوانەیە بینیبێتی؟\nبەڕاستی شتەکە زۆر ترسناکە، چونکە ئێمە نازانین ئاخۆ جارێکی تر دێتەوە و دەرگاکەمان دەکاتەوە. یاخود ئەو بەخۆی لەو پیاوە تۆقیوە کە لەوێ بینیوێتی؟\nئەمڕۆ لەگەڵ (مارگۆت) پێکەوە لەسەربان بوین، من لەگەڵ ئەوەی دەزانم کە من و ئەو زۆربەی بۆچوونەکانمان لێکدەچن، بەڵام هێندەی چێژ لێوەرناگرم بەبەراورد لەگەڵ ئەوەی لەگەڵ (پیتەر)دا لەوێ بم!\nلە کاتی جلشۆریندا (بیپ) دڵتەنگی وخەموجەخارەکانی خۆی بۆ دایکم و خاتو (ڤان دان) هەڵدەڕشت. جا ئەی ئەوان چۆنی دڵ بدەنەوە؟ بەتایبەتی ئەو دایکە هەرزەچنانەمان کە سەر لەمرۆڤ دەشێوێنن وزێتر نوقمی دەکەن. دەزانی ئەوان چ ئامۆژگاریێکیان بە (بیپ) دا؟ داوایان لێکرد بیر لە هەموو ئەو مرۆڤانە بکاتەوە کە لەم جیهانەدا لەناودەچن! جا بیرکردنەوە لە نەهامەتێکی لەوجۆرە چ کۆمەکێک بەو مرۆڤە دەکات کە بەخۆی لەنێو بەرداشەکەدا بێت؟ منیش ئەوەم گوت. بێگومان وەڵامەکەی ئەوەبو کە من بۆم نییە لەوقسانەدا تێهەڵقورتێم!\nئای کە گەورەکان گەمژە وگەلۆرن! وەک بڵێی (پیتەر)، (مارگۆت)، (بیپ) و من لەودا هاوهەست نەبین! دەرهەق بەو دڵتەنگییە تاکە کۆڵەکە، سۆزوخۆشەویستی دایک یا هاوڕێیەکی زۆر باش پێکیدەهێنێت. بەڵام ئەو دوو دایکە بایی تۆزقاڵێک لێمان تێناگەن! خاتو (ڤان دان) کەمۆکەیەک پتر لەدایکم. زۆرم پێخۆشبو شتێک بە (بیپ) بڵێم کۆمەکی پێبکات کە رۆژگار فێری کردوم. بەڵام باوکم هاتە ناوەوە و منی لادایە لاوە. گوتی: ئێوە هەموتان زۆر گەوجن! ئێمە بۆمان نییە بڕیاربدەین! بەڵێ، ئەوان هەموو زۆر مۆدێرنن! بۆت نییە بڕیار بدەی! خۆ مرۆ دەتوانێ بڵێ، تۆ دەبێ دەمت داخەی و هیچ بڕیارێک بدەی، شتی وا کوا هەیە؟ هیچ کەسێک ناتوانێ رێگری لە بڕیاردانی کەسێکی تر بکات، با ئەوکەسەش هێشتا هەرزەبێ! (بیپ)، (مارگۆت)، (پیتەر) و منیش تەنها سۆزێکی لێوالێو پڕ لە خۆشەویستی کۆمەکمان پێدەکات، دیارە ئەوەشمان لێرە بە چنگ ناێی. کەسیش لێرە ناتوانێ تێمان بگات، بەتایبەتی ئەو گەمژانەی ئێرە کە پێیانوایە هەمو شتێک باشتر دەزانن. ئێمە لەوان زیاتر درک و تێڕوانینمان بە شتەکان هەیە، تەنانەت زۆر زیاتر لەوەی ئەوان تابڕدەکات بۆی بچن.\nخۆشەویستی، خۆشەویستی چییە؟ پێموایە خۆشەویستی شتێکە لەڕاستیدا لە وشەیەکدا کۆناکرێتەوە. خۆشەویستی ئەوەیە کە لە کەسێک تێبگەی، ئەو کەسەت هەبێ. خۆشی و ناخۆشی لەگەڵدابەشکەی. جا ئەوە بەردەوام خۆشەویستی جەستەشی دێتەپاڵ. تۆ شتێک بەشدەکەی، شتێک دەبەخشی و شتێک وەردەگری. جا ئەگەر هاوسەرگیربی یا نەبی، ئەگەر مناڵت ببێت یانەبێت، یا ئەگەر شکۆ نەمێنێ، پەیوەندی بەوانەوە نییە ئەگەر بزانی لەژیانتا کەسێکت لەتەکە، لێت تێدەگات و پێویستت بەوە نییە لە هیچ کەسێکی تردا تێدا بەشداربیت!\nلەم کاتەدا دایکم لێم بە گەڕوگێچەڵە. ئاشکرایە کە ئیرەییە، چونکە ئەوەندەی خاتو (ڤان دان) دەدوێنم ئەو نادوێنم. ئەوشم بەلاوە ئاساییە!\nپاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ (پیتەر)م گرت، لانیکەم چلوپێنج خولەک قسەمانکرد. ئەو زۆری پێ سەختە باسی خۆی بکات. بەلام پاشان بەکاوەخۆ هاتە قسە. ئەو باسی ئەوەی کرد کە دایکوبابی هەردەم، لەسەر سیاسەت و جگەرە وهەرهۆیەکی دی، بەشەڕدین. هەروەک پێشتر گوتم، (پیتەر) زۆر راڕا بو، بەڵام دواجار خواستی ئەوەی دەربڕی کە دایکوبابی بۆماوەی دووساڵ نەبینێ. گوتی: «لەڕاستیدا باوکم هێندە مەزن نییە وەک دەردەکەوێ، لەبارەی کێشەی جگەرەش، دایکم هەمیشە راستدەکات»\nمن باسی دایکوبابم کرد. بەڵام ئەو تای باوکم بو وئەوی پێ «کەڵەپیاوە.»\nپاشان چوینە سەرباسی ئەوانەی «سەرەوە» وئێمە. ئەو بەلایەوە سەیربو کە ئێمە تائێستا دایکوبابی بەچاکی ناپەسنین.\nپێم گوت «(پیتەر) تۆ خۆت دەزانی من راست وڕەوانم. ئەی بۆچی ئەوەت بۆ ئاشکرا نەکەم؟ خۆ ئێمەش بەهەڵەکانیان ئاشناین.»\nهەروەها گوتم: «(پیتەر) من بەخۆشحاڵیەوە کۆمەکت دەکەم، وەها نابێ؟ تۆ لەو نێوەندەدا قەتیس ماوی، من بەوە دەزانم، ئەگەر بە خۆشت نەیدرکێنێ، ئەوا دۆخەکە فشارت دەخاتە سەرێ.»\nگوتی: «هەڵبەتە دەرگام بۆ کۆمەکی تۆ هەردەم واڵایە»\n«چاک وایە بچیتە لای باوکم. ئەو هیچ شتێک ناگێڕێتەوە، دەتوانی هەموو شتێکی بۆ باسکەی»\n«بەڵێ وایە ئەو هەڤاڵێکی راستەقینەیە»\n«تۆ ئەوەت زۆر خۆشدەوێ، وانییە؟»\n(پیتەر) سەری ئەرێی لەقاند، منیش بەردەوام بوم: «هەڵبەتە ئەویش بەهەمان شێوە!»\nئەو سورهەڵگەڕا. گەشانەوەی بەو چەند وشەیە زۆر کاریگەربو. پرسی؟ «تۆ پێت وایە؟»\nگوتم «بەدڵنیاییەوە، من چەندین جارم گوێی لێبوە»\nپاشان بەڕیز (ڤان دان) بەسەرداهات بۆ ئەوەی پێمان بێژێ: هەڵبەتە (پیتەر)یش وەکو بابە (کەڵەپیاوە). ئانا-ی تۆ\nئەم ئێوارەیە، کاتێ مۆمەکان داگیرسان، شادوئارامی کردم. لەدووتۆی تیشکی مۆمەکاندا داپیرم بەدیدەکرد، داپیرم بۆمن قەڵغانە و دەمپارێزێ وشادوبەختەوەرم دەکات. بەڵام کەسێکی تر بەسەر بیرمدا زاڵە، ئەویش (پیتەر)ە. ئەمڕۆ کاتێ پەتاتەم هێنا، بە قابلەمەیەکی پڕەوە لەسەر پلیکانەکان وەستام، (پیتەر) لێی پرسیم: «ئەرێ ئەم پاشنیوەڕۆیە سەرقاڵی چی بویت؟»\nمنیش لەسەر پلیکانەیەک دانیشتم ودەستمان بەقسە کرد. پێنج وچارەک (پاش یەک کاژێری تەواو) پەتاتەکانم گەیاندە خوارێ. ئەو تەنانەت بە وشەیەکیش باسی دایکوبابی خۆی نەکرد، زیاتر قسەمان لەبارەی کتێب و رابردو کرد. ئەو کوڕە خاوەند نیگایەکی زۆر بەجۆشە! پێموابێ زۆری نەماوە بکەومە داوی خۆشەویستیەکەیەوە. پاش ئەوەی پەتاتەکانم سپی کردنەوە، چومەوە بۆلای. خۆی باسی ئەوەی کرد کە من زۆر گەرم هەڵاتبوم. گوتی «تۆ و (مارگۆت) هێندە گەرم دادێن بەڕادەیەک مرۆڤ هەست بە پلەی گەرمیتان دەکات. منیش گوتم «ئەگەر سەرما بێ ئەوا سپی هەڵدەگەڕێین، ئەگەریش گەرما بێت ئەوا سوور هەڵدەگەڕێین»\nگوتم: «بۆچی دڵداربم؟» وەڵامەکەم تاڕادەیەک گەوج بوو.\nپرسی: «ئەی بۆ نا!» لێرەدا، دەبوایە بۆ خوان بچین.\nئاخۆ مەبەستی لەوپرسیارە چی بوبی؟ ئەمڕۆ دەرفەتم بۆ ڕەخسا پرسیاری لێبکەم ئاخۆ وەڵامەکەمی پێ قەڵب نەبوە. ئەویش لەوەڵامدا بەکورتی گوتی: «زۆر بەدڵم بوو!» جا ئەو وەڵامە چەندی سەرسوڕمانی ئاوێتەیە، ئەوە من نایزانم. کیتی، بەڕاستی بە دڵدارێک دەچم لە خۆشەویستەکەی بەولاوە هیچ باسێکی تر نەزانێ. بەڵام (پیتەر) بەڕاستی خۆشەویستە. ئاخۆ کەی بتوانم ئەوەی پێبڵێم؟ بێگومان تەنها گەر ئەو هەمان تێڕوانینی هەبێت. هەڵبەتە خۆشم دەزانم کە من ئەو بێچوە پشیلەیە نیم بەئاسانی و بەبێ دەستکێش بگیرێم. ئەو حەز لە هێمنی دەکات، منیش بێ ئاگام لەوەی ئاخۆ منی خۆشدەوێ یان نا.\nبەهەرجۆرێک بێت ئێمە ئێستا هەندێک یەکتر دەناسین، من هیوام دەخواست زۆر شتی دیکە پێکەوەی گرێداباین. بەڵام کێ دەزانێ، لەوانەیە ئەو کاتەش بەخێرایی بێتە پێشێ، زۆر خێراتر لەوەی من بۆی دەچم. بەڕۆژەوە چەندین جار نیگای پەسنم لێدەتروکێنێ منیش چاومی بۆ دەتروکێنمەوە، هەردوکیشمان دڵخۆشین بەوە! من شێتم ئەگەر باس لە دڵخۆشی ئەو بکەم، بەڵام بەجۆرێکی رەها هەستدەکەم کە ئەوەیش هەمان هەستی منی هەیە.\nئانا م. فرانک-ی تۆ


◄ نتیجه: Found 113, page 1 of 12 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📅 25-09-2017 - رۆژی ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n📅 زمان اضافه کردن Jun 17 2017 12:07AM\n👁 اێ بەخشە 8,453 گل سئرکریائە(دێینە)\nباکووری کوردستان - هەپەگە ڕایگەیاند:هێزەکانمان لە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 52 13 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 17-6-2017 0:07:51\n📝 YNDK پشتیوانی بۆ ریفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستان دووپاتدەکاتەوە وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Oct 9 2017 3:25PM\n👁 اێ بەخشە 3,454 گل سئرکریائە(دێینە)\n- جەماوەری دڵسۆزی کوردستان... - حیزب و لایەن و هێ [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 9-10-2017 15:25:06\n📝 ئازاد جندیانی: ریفراندۆمی سەربەخۆیی بخەنە دەرەوەی گەمە سیاسییەکان وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Jun 9 2017 5:40AM\n👁 اێ بەخشە 7,688 گل سئرکریائە(دێینە)\nئازاد جندیانی ئەندامی پێشووی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 9-6-2017 5:40:51\n📕 ئاکام و دەرهاویشتە ئابورییەکانی ئەنجامدانی ریفراندۆم کتاووخانە\n📅 زمان اضافه کردن Aug 14 2017 9:29AM\n👁 اێ بەخشە 4,164 گل سئرکریائە(دێینە)\nئەنوەر کەریم بزووتنەوەی گۆڕان 2017 [ فرەتر(ویشتر)... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 14-8-2017 9:29:16\n📝 ئاکامەکانی هەڵبژاردنی سەرکۆماری، رێفراندۆمێکی واتادار وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Jun 18 2013 8:47AM\n👁 اێ بەخشە 8,696 گل سئرکریائە(دێینە)\nهاونیشتمانە ئازادیخوازەکان! خەڵکی خەباتکاری کورد [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 18-6-2013 8:47:06\n📊 ئەنجامی ریفراندۆم لە شارەدێی بنگرد آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Sep 26 2017 1:12PM\n👁 اێ بەخشە 3,258 گل سئرکریائە(دێینە)\nبەپێی ئه و زانیاریانەی دەست خەندان کەوتوون، لە شا [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 26-9-2017 13:12:19\n📝 ئەنجومەنی باڵا دوایین بڕیار لەبارەی ریفراندۆمەوە دەدات وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 24 2017 10:34PM\n👁 اێ بەخشە 2,839 گل سئرکریائە(دێینە)\nڕۆژی یەکشەممە 24ی9ی2017 لە سەلاحەدین ئەنجوومەنی با [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 24-9-2017 22:34:33\n📝 ئەنجومەنی باڵای ڕیفراندۆم ڕاگەیێندراوێکی 6 خاڵیی بڵاو کردەوە وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 11 2017 11:35AM\n👁 اێ بەخشە 4,204 گل سئرکریائە(دێینە)\nڕۆژی یەکشەممە 10ی 9ی 2017 لە سەلاحەدین ئەنجومەنی ب [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 11-9-2017 11:35:47\n📝 ئەنجومەنی باڵای ڕیفراندۆم ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 13 2017 10:51AM\n👁 اێ بەخشە 3,795 گل سئرکریائە(دێینە)\nئەنجومەنی باڵای ڕیفراندۆم ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەو [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 85% ✍ س.ئـ. 13-8-2017 10:51:05\n📝 ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتی لەبارەی ئەنجامدانی ریفراندۆم هاتەدەنگ وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 24 2017 10:37PM\n👁 اێ بەخشە 2,828 گل سئرکریائە(دێینە)\nلە ئەنجومەنی ناوەندییەوە بۆ بەڕێزان/ هەڤاڵ کاک کۆ [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 24-9-2017 22:37:16


چیرۆکی “هەوڵەکانی” ئەمەریکا، ڕوسیا و فەرەنسا بۆ یەکخستنی کورد … فەردا چەتین – Dengekan\nbyDenegkan\tMay 18, 2020\tGeneral, Opinion\nهەفتەی ڕابردوو بەشی تورکی رۆژنامەی ئیندیپێندنت هەوالێکی بەناونیشانی ” هەوڵی سێ دەوڵەت بۆ یەکخستنی کوردەکانی سوریا ئەنجامی لێکەوتەوە، پەیەدە و ئەنەکەسە ڕێکەوتن” بڵاو کردەوە. هەواڵی ” هەوڵی یەکخستنی کورد “ی ئەمەریکا، فەرەنسا و ڕوسیا لە خودی هەواڵەکە گرنگتر بوو.\nئەگەر ڕوسیا لەناو مەسەلەیەکەیدا ئەوەیە ئێمە نازانین ‘هەوڵ’ەکانی چیە لە کۆکردنەوەی پەیەدە و ئەنەکەسە. هەرچی ئەمەریکایە، لە کۆبونەوەکانی جنێف دا لە ٣٠ حوزەیرانی ٢٠١٢ ەوە تا دوایین کۆبونەوە کە هەشتەمین بوو، یەک سیاسەتی پەیڕەو کرد، ئەویش بانگ نەکردنی پەیەدە بۆ کۆبونەوەکان.\nبەپێی لێدوانی کاربەدەستانی پەیەدە گوایە؛ ” تورکیا ئالۆزی دروستدەکات، ئەگەر ڕێ لە ئەنەکەسە بکەنەوە ئەوە رێی پەیەدە لەسەر کۆبونەوەکان دەکرێتەوە”. بانگی پەیەدە ناکەن بۆ کۆبونە فەرمیەکان بەڵام بژاریان لۆبی ناو ئوتێلەکان و دیداری ‘ نزیک’ و ‘ سەمیمی ‘ ی کونجی ژوورەکانە.\nلە نیسانی ٢٠١١ ەوە کاتی شەڕی ناوخۆیی لە سوریا کەوتەوە، کوردەکان لە ڕۆژئاڤا هەوڵی بونیادنانی هێزێکی خۆپاراستن و بەڕێوەبەریەکی خۆسەر دەدەن. لە سەرەتای ٢٠١٤ ەوە خۆسەری کانتۆکانی عەفرین، کۆبانێ و جەزیرەیان ڕاگەیاند. داعش لە ساڵی ٢٠١٤ دا داعش دوای داگیرکردنی بەشێکی زۆر لە خاکی سوریا و عێراق، ئەمجارەیان پەلاماری کۆبانێ دا و کوردەکان لەوێ کەوتنە شەڕێکی گەورەی پاراستنەوە. لە سەرێکانی داعش یەکەمین زەبری لە کۆبانێوە بەرکەوت و بەزێنرا.\nلە ‘هێزەکانی کوالیسیۆن’ی ٤٠ وڵاتی جیهان نێودەڵەتی بە ئەمەریکا ، ڕوسیا و فەرەنساوە بۆ شەڕی داعش کوردەکانی رۆژئاڤا بەشێک بوون لەو کوالیسیۆنەی کە لەناو جەرگەی شەڕی دژ بە داعش دا بوو لە ڕۆژاڤا و باکوری سوریا. ئەمەریکا، ڕوسیا و فەرەنسا ( یەکێتی ئەوروپا ) ستایشی پەیەدە، یەپەگە و یەپەژەیان کرد بۆ ئەو سیستەمەی کە رۆژئاڤا دایانمەزراندووە. هەمان کوالیسیۆن خۆشحاڵی خۆیان دەردەبڕی و ئاماژەیان بە ماف وئازادیەکان دەکرد بۆ کورد.\nوێرای کراوەیی دۆخەکە لەو ئاستەشدا، دەوڵەتی تورک بەشێوەیەکی سیستەماتیک و یەک لە دوای ڕایدەگەیاند کە عەفرین داگیر دەکات و دواتر بەرەو رۆژهەلاتی فرات دەچێت. کوردەکان لە ڕۆژئاوای فرات لەگەڵ ڕوسیا و لە رۆژهەلاتی فراتیش لەگەڵ ئەمریکیەکاندا لە شەراکەت و پەیوەندیەکی ‘ باش’ دا بوون.\n‘ یەکێتی نەتەوەیی’ بۆ کورد دەوێت؟\nئەمەریکا و فەرەنسا و ڕوسیا کە بەردەوام بە پەیەدە دەڵێن ” لەگەل ئەنەکەسە ڕێکەون” هۆکارەکەی هیەرچێیەک بێت، بێزار نین لەو سیاسەتەی ئەنەکەسە بەڕێوەی دەبات، بانگەوازیان لێدەکەن کە ” پەیوەندیەکانتان لەگەل تورکیا ببڕن، کار لەدژی پەیەدە مەکەن”.\nبەڵام، لەکاتێکدا کە ئەو پەرەسەندنانە لەئارادابوون، ١٨ ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ ڕوسیا هێزەکانی لە سنوری تورکیا-عەفرین کێشایەوە. دواتر ئاسمانی سوریای بۆ فرۆکەکانی تورکیا کردەوە. تورکیا-چەتەکانی داعش عەفرینیان داگیر کرد. هەرچی ئەمەریکایە ڕایگەیاند کە ” لەبەرئەوەی عەفرین لە رۆژهەلاتی فراتە توانین هیچ بکەین”.\nئیدارەی ئەمەریکا لە لێدوانێکی نوێی دا لە ٧ ی هەمان مانگدا ڕایگەیاند کە هێزە سەربازییەکانیان لە سوریا و رۆژئاڤا دەکشێنەوە. دواتر، سەرۆکی ئەمەریکا ترمپیش ڕایگەیاند ” تورکیا سنورەکانی ناپارێزێت ، ئەوە دوو سەد ساڵە کورد و تورک شەڕ دەکەن، ئەو شەڕە پەیوەندی بەوانەوە نیە”.\nئێستا، چی ڕوویدا، چۆن بوو لەکاتێکدا کە باس لە یەکخستنی کانتۆنەکانی عەفرین، کۆبانێ و جزیرە دەکرا، ئەمەریکا، روسیا و فەرەنسایەیەکی کە بژاریان داگیرکاری تورکیا-داعش بوو لەبەرامبەر رۆژژئاڤا هەر وا لە پڕ دەستیان بە ‘ هەوڵ ‘ ی یەکێتی نەتەوەیی کورد کرد؟\nئەو زهنیەتە چیە کە ئەو هەموو هەرێمانەی پێشکەش بە دەولەی تورک کرد کە گەلی کورد و پێکهاتەکانی تر بە بەهایەکی گەورەی ڕەنج و خوێن رزگاریان کردبوو ئێستا ویژدانیان جوڵاوە لە پێناوی ‘ یەکێتی نەتەوەیی’ کورد ؟\nلە هەموو کات و لە هەر جێیەکی دونیا، یەکێتی نەتەوەیی لەسەر خاکێکی ئازادکراو لە زەبری داگیرکەران و لە پێناوی دامەزراندنی ئیدارەیەکی ئازاد بووە. کە لەڕاستیدا یەكێتی نەتەوەیی لە دژی داگیرکەرانی ناوخۆیی و دەرەکی بووە. بەڵام ئەو یەکێتی نەتەوەییەیە کە ڕوسیا ، ئەمەریکا و فەرەنسا پەیەدە-ئەنەکەسە دەیانەوێ، داخۆ بۆ ئەوەیە کە کورد ببنە خاوەن پێگە و بۆ ئازادکردنە لە داگیرکەرییەی تورکیا؟\nشاندێک بە سەرۆکایەتی، هاوسەرۆکی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان ک.ن.ک ئەحمەد قەرەموس بە ئامانجی پێکهاتنی یەکێتی نەتەوەیی لە ٨ ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ دا چووە باشوری کوردستان بە نوسراو و زارەکی داوای دیداری لە پارتی دیموکراتی کوردستان و مسعود بارزانی کردبوو بەڵام وەڵامیان نەدرایەوە. کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان بە ئامانجی پەرەدان بە یەکێتی نەتەوەیی دامەزرا و ٣٨ پارت، رێکخستن و دەزگا سیاسی و مەدەنی لە ژێر چەتریدا کۆکردۆتەوە. جگە لە پارتی لەگەڵ هەموو پارت و رێکخراوەکانی تر لە باشوری کوردستان لەسەر یەکێتی نەتەوەیی دیداریان ئەنجام دا.\nلەکاتێکدا پارتی دیموکراتی کوردستان پشتگیری ” یەکێتی نەتەوەیی” نێوان پەیەدە و ئەنەکەسە دەکات بەلام بۆچی لەگەڵ شاندی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان کۆنابێتەوە؟ بۆچی پارتی دیموکراتی کوردستان یەکێتی نەتەوەیی لەگەڵ پارتەکانی تری رۆژئاڤای کوردستان ناوێت؟\nئەو سێ دەوڵەتە، لە کاتێکدا کە پێشنیازی پەیوەندی و شەراکەت لە نێوان پارتی یەکێتی دیموکراتی پەیەدە و ئەنەکەسە دەکەن، داوای ئەوەی ناکەن کە ئەنەکەسە پەیوەندی لەگەڵ تورکیا ببڕێت یان نوسینگەکانی لە ڕوحا-ئورفا و ئەستەمبول داخات و بگەڕێنەوە رۆژئاڤا، ئامانجی ئەمەریکا دوورخستنەوەی پەیوەندی نێوان ئەنەکەسە و تورکیا نیە، بەڵکو لەڕێی ئەنەکەسەوە، بەکێشکردنی پەیەدەیەیە بۆ دۆخێک کە مایەی ڕەزامەندی پارتی دیموکراتی کوردستان و و تورکیا بێت. پەرۆشی نوێنەری ئەمەریکا بۆ کاروباری سوریا جیمس جیفری بۆ گەیشتن بەو ئامانجەیە. بۆ ئەوەش ئامانجی ئەمەریکا و فەرەنسا نزیککردنەوەی پەیەدە و ئەنەکەسە نیە، کۆتایی هێنان بەدۆخی دابەشبون و لەسەر بنەمای یەکێتی نەتەوەیی نیە، بەڵکو ئامانجی دابەشکردنی خۆسەری دیموکراتیە و ئەوەش لەسەر داوای تورکیا دەکەن.\nئەو شاندە تایبەتەی کە لە لایەن ئەمەریکا ، ڕوسیا و فەرەنسا دیدار ئەنجام دەدەن لەپێناو ‘ یەکێتی نەتەوەیی ‘ ڕۆژئاڤادا بۆ لەپێناوی ئاساییکردنەوەی پەیوەندی نێوان پەکەکە- پارتی دیموکراتی کوردستان هەمان کار ناکەن؟ لەکاتێکدا کە گوڕ بە کاروبارەکانی ‘ یەکێتی نەتەوەیی’ دراوە لە رۆژئاڤا ، هەلایسانی قەیرانی زینێ و وەرتێ بۆ گەمارۆدانی قەندیل لە لایەن دەوڵەتی تورکیا و پارتی دیموکراتی کوردستانەوە، مەگەر دەکرێت ئەمەریکا و روسیا و فەرەنسا لە پەرەسەندنە بێ ئاگا بن؟\nبۆ پاکتاوکردنی پەکەکە دەوڵەتی تورک هەنگاو بە هەنگاو سەرقاڵی داگیرکردنی باشوری کوردستانە؛ لەسەر چیا و گردۆلەکەکان بنکەی نوێی سەربازی دروست دەکەن، بنکەی رادار بۆ گوێگرتن و چاودێری دادەمەزرێنن، بەڵام کاربەستێکی پارتی دیموکراتی کوردستان کاتێ دەڵێت ” پەکەکە با لە خاکی عێراق دەرچێت” و ” تورکیا هەر لەسەرەتاوە کێشەی لەگەڵ کوردی سوریا نەبووە کێشەی لەگەڵ پەکەکەیە” ، مەگەر دەکرێت بیر لە دروستییان بۆ مەسەلەی یەکێتی نەتەوەیی لە رۆژئاوای کوردستان بکرێتەوە؟\nئەو پیلانە نێونەتەوەییەی کە ئەمەریکا و روسیا سەرکێشی دەکەن لە ژێر ناوی ‘ یەکێتی نەتەوەیی’ لە ڕۆژئاڤا، پاکتاوکردنی پەکەکە لە باشوری کوردستان، ئەو پیلانەیە کە دەولەتی تورکیا و پارتی دیموکراتی کوردستان دەیانەوێ ئەنجامی بدەن.\nPrevious له‌دوا شه‌ودا .. یه‌ك دوو قسه … حه‌یده‌ر عه‌بدولڕه‌حمان\nNext به‌رده‌وامبوونی په‌راوێزخستن قه‌یرانی به‌ها. كێشه‌ی بنچینه‌یی ئینسان … سمكۆ محه‌مه‌د


به‌یاننامه‌ی ڕێکخستنه‌کانی (ی.ن.ك) له ناوه‌ڕاستی به‌ریتانیا – Denegkan\nبه‌یاننامه‌ی ڕێکخستنه‌کانی (ی.ن.ك) له ناوه‌ڕاستی به‌ریتانیا\nیه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان وه‌کو به‌ره‌یه‌کی شۆڕشگێڕ له ئاکامی هه‌ره‌سه‌وه له دایك بوو، بره‌وی به خه‌بات دا. هه‌ر له‌سه‌ره‌تای درووست بوونییه‌وه به کۆمه‌ڵێك تازه‌گه‌ری و گۆڕانکارییه‌وه هاته ناو کێڵگه‌ی پرسه گرنگه‌کانی کورده‌وه. (ی ن ك) داهێنانی له سه‌رکردایه‌تی کردنی شۆڕشداکرد، گه‌لێ گۆڕانکاری گه‌وره‌ی له هه‌ناوی کورده‌واریدا كرد، جێگه‌ی داخه که ئێستا به‌هۆی هه‌ڵه به‌کارهێنان و پاوانکردن له‌لایه‌ن چه‌ند که‌سانێك له ده‌سه‌ڵاتدا، توشی قه‌یرانێکی گه‌وره‌یان کردووه.ئێستا سیسته‌می به‌ڕێوه‌بردن له‌ناو یه‌کێتیدا بریتییه له خزمه‌ت کردن به کۆمه‌ڵێك که‌س که به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان له‌سه‌روکورد ویه‌کێتیه‌وه ده‌بینن. له‌سه‌رو هه‌مووئه‌مانه‌شه‌وه له جیاتی ئه‌وه‌ی کار بکاته سه‌ر حیزبه هاوپه‌یمانه‌کانی کوردستان و به‌ره‌و ئاقاری گۆڕانکارییان به‌رێت،ی ن ك بووه به به‌شێك له هه‌ڵه‌کانی ئه‌وانی دیکه. بۆیه پێویستی به‌گۆڕانی ڕیشه‌یی هه‌یه له شێوه‌ی به‌ڕێوه‌بردن و سیسته‌می حکومڕانیدا. پێویسته به‌چاوی ڕه‌خنه‌وه ئاوڕ له ڕابووردوو بده‌ینه‌وه . له‌ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتماندا چیمان پێشکه‌ش به خه‌ڵك کردووه. ئێمه که نه‌مانتوانیبێت خزمه‌ت به‌خه‌ڵك بکه‌ین که‌واته سه‌رکه‌وتنمان به‌ده‌ست نه‌هێناوه. بۆیه پێویسته هۆکاره‌کان بدۆزینه‌وه (که ئاشکران) و هه‌ڵه‌کانمان ڕاست بکه‌ینه‌وه، یه‌کتری قبوڵ بکه‌ین و گوێ بیستی یه‌کدیش بین، خه‌ڵك چی داواکارییه‌کی هه‌یه جێبه‌جێ ی بکه‌ین، ڕوو بکه‌ینه‌وه ناو کورد و ئاشتیان بکه‌ینه‌وه ، داوای لێبووردنیان لێ بکه‌ین و به‌ڵێنیان بده‌ینێ و جێبه‌جێ ی بکه‌ین.\nله‌م ماوه‌یه‌دا که ئێمه له‌گه‌ڵ پارتی دیموکراتدا پێکه‌وه له حوکومدا بووین ، نه‌مانتوانی به‌پێ ی ئه‌و توانا مه‌زن و بودجه زۆر و زه‌وه‌نده، پێویستییه سه‌ره‌تاییه‌کانی خه‌ڵکی جێبه‌جێ بکه‌ین. هه‌رچی پره‌نسیپی حیزبایه‌تی هه‌یه بۆ خزمه‌تکردن به خه‌ڵکی کورد که له به‌ڵێنه‌کانماندا ڕامانگه‌یاند، جێ به‌جێ نه‌کران. نه‌مانتوانی له‌و ماوه زۆره‌ی کاتی جێبه‌جێ کردنی مادده‌ی 140دا خاکه زه‌وت کراوه‌که‌مان بگێڕینه‌وه. زۆرترین ته‌نازولمان بۆ به‌عێراقی بوونمان کردووه. گه‌نده‌ڵی قوڕگی ووڵاته‌که‌مانی گرتووه و تاساندویه‌تی، هیچ مه‌ودایه‌کیش بۆ که‌سی دڵسۆز و پسپۆڕ ناکرێته‌وه بۆ ڕزگار بوون لێ ی. خه‌ڵك له گله‌ییه‌وه په‌ڕییه‌وه بۆ ڕه‌خنه و پاشان وازهێنان و دژایه‌تی کردنمان. هه‌ر بۆیه ئێستا له‌به‌رده‌م دووڕێیانێکداین : خۆ گورج کردنه‌وه و گۆڕانکاری، ئه‌وی دی به‌رده‌وامی دان به گه‌نده‌ڵی و لاوازبوونمان. یه‌که‌م ئێمه ده‌خاته به‌رده‌م به‌رپرسیارێتییه‌کی گه‌وره و به قازانجی گه‌لی کورد ته‌واو ده‌بێت. دووه‌میان کۆتایی (ی ن ك) و ده‌ستکه‌وته‌کانی گه‌له‌که‌مانه.\nئێستا کاتی ئه‌وه هاتووه هه‌ڵوێستی جددی وه‌ربگرین له‌سه‌ر کێشه‌کان و ئازایانه و ئازادانه بێینه گۆ و ده‌ستبه‌کار بین.\nهه‌ر له‌به‌ر ئه‌م هۆیانه‌ی سه‌ره‌وه له به‌ریتانیا ، پاش کۆبوونه‌وه‌یه‌کی چڕ و پڕی سه‌رجه‌م که‌رته‌کانی ڕێکخستنی به‌شی ناوه‌ڕاست له به‌ریتانیا و به هاوکاری و هاوبه‌شی نوێنه‌رانی کۆمکاری زیندانییه سیاسییه‌کان و پێشمه‌رگه دێرینه‌کان و چه‌ندین که‌سایه‌تی سه‌ربه‌خۆ و ده‌سته‌یه‌ك له ڕۆژنامه نوسانی ئازاد و خه‌ڵکی بێلایه‌ن پشتیوانی و پشتگیری خۆیان بۆ ڕێخراوی ڕه‌وتی گۆڕینی دیموکراسی (ڕه‌گ) له‌ناو ی.ن.ك دا ڕاگه‌یاند بۆ گۆڕینی ڕیشه‌یی و چاکسازی له‌ناو یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان و له‌وێوه بۆگۆڕانکاری سه‌رتاسه‌ری له‌هه‌رێمی کوردستان. به‌و نیازه‌ی پرۆژه‌که‌یان ئاواته‌کانی تاکی کورد و خه‌ڵکی کوردستان و ته‌واوی که‌مه نه‌ته‌وایه‌ییه‌کانی تری کوردستان بهێنێته دی .\nهه‌ر له‌و کۆبوونه‌وه‌یه‌دا سه‌رزه‌نشتی بڕیاره‌که‌ی مه‌کته‌بی سیاسی به "ده‌ركردنی" ئه‌و هه‌ڤاڵه تێکۆشه‌رانه کرا و داوای پاشگه‌زبوونه‌وه له‌و بڕیاره ناشایسته‌یه كرا.\nله‌کۆبوونه‌وه‌که‌دا داواکرا ڕێز له‌وانه بگیرێت که ده‌یانه‌وێت چاکسازی له‌نێو یه‌کێتی نیشتیمانیدا بکرێت. ڕێز له ڕای ئازاد و بیرۆکه‌ی چاکسازی بگیرێت. هه‌ر پرۆژه‌یه‌کیش بۆ خزمه‌تکردنی خه‌ڵك پێشنیاركرا، پێویته هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆ بکرێ و بخرێته به‌رنامه‌ی کاره‌وه.\nله کۆبوونه‌وه‌که‌دا جارێکی تر هه‌موو یه‌ك هه‌ڵوێستیان هه‌بوو له‌وه‌ی که یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان به موڵکی خۆیان ده‌زانن و مكوڕن له‌سه‌ر پاراستنی سه‌روه‌ری یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان. ڕێگه‌ش نه‌درێت به هیچ که‌س و لایه‌نێك ئه‌م هه‌له بقۆزنه‌وه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان و نانه‌وه‌ی کێشه له‌ناو ڕیزه‌کانی ناو یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستاندا.\nله کۆبوونه‌وه‌که داواکرا که سه‌رکردایه‌تی سیاسی یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان به گیانێکی دیموکراسیانه مامه‌ڵه بکات له‌گه‌ڵ گروپ و ڕێکخراوه‌کانی ناو یه‌کێتی تا بۆهه‌موو لایه‌کی بسه‌لمێنین ئێمه حیزبێکی سۆشیال دیموکراتین.\nبه‌ڵێ بۆ نوێ بوونه‌وه، به‌ڵێ بۆگۆڕانکاری، به‌ڵێ بۆ دیموکراسی، به‌ڵێ بۆ ئازادی.\nهه‌رشه‌کاوه بێت ئاڵای یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان\nئالان شه‌وکه‌ت-به‌رپرسی که‌رتی ڕێکخستنی مانچسته‌ر\nکامه‌ران عوسمان – به‌رپرسی که‌رتی ڕێکخستنی وه‌یکفیڵد\nدانا عه‌لی – به‌رپرسی که‌رتی ڕێکخستنی بۆڵتن\nسامان باقی – به‌رپرسی که‌رتی ڕێکخستنی لیدس\nفه‌رهاد محممه‌د سابیر – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی ساڵفۆرد\nبه‌کر خدر قه‌ره – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی مانچسته‌ر\nجه‌لال محه‌ممه‌د – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی مانچسته‌ر\nسالار عه‌لی – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی وه‌یکفیڵد – پێشمه‌رگه‌ی دێرین\nوشیار که‌رکوکی – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی وه‌یکفیڵد\nبه‌ختیار حه‌یده‌ر – کارگێڕی که‌رتی وه‌یکفیڵد\nکه‌یوان غالی – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی شه‌ڤێڵد\nڕزگار مه‌حموود – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی شه‌ڤێڵد\nگۆران ڕه‌سوڵ – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی شه‌ڤێڵد\nجه‌بار محه‌ممه‌د – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی شه‌ڤێڵد\nبه‌هجه‌ت حه‌سه‌ن – کارگێڕی که‌رتی ڕێکخستنی لیدس\nساڵح میراوده‌لی – به‌رپرسی کۆمه‌ڵه‌ی کوردی شه‌ڤێڵ\nناسر حاجی محمود – زیندانی سیاسی- مانچسته‌ر\nمژده‌ی عوسمان به‌گ – پێشمه‌رگه‌ی دێرین – مانچسته‌ر\nجه‌لال ئاوکورتێیی – پێشمه‌رگه‌ی دێرین – بۆڵتن\nلوقمانی حاجی که‌ریم – زیندانی سیاسی – ڕۆژنامه‌نوس – مانچسته‌ر\nهیوا عه‌لی حسێن – زیندانی سیاسی – مانچسته‌ر\nفه‌همی جاسم – خاوه‌نی 111 ئه‌نفال و ئه‌ندامی ڕێکخستنی لێڤه‌رپوڵ\nفه‌لاح مه‌جید – ئه‌ندام – وه‌یکفیڵد\nوالی عه‌بدوڵا – ئه‌ندام – لێڤه‌رپوڵ\nئارام حه‌مه – ئه‌ندام – وه‌یکفیڵد\nکاوه که‌ریم – ئۆڵدهام\nئیدریس حه‌مه ڕه‌شید –ئه‌ندام – ئۆڵدهام\nدیاری عه‌لی –ئه‌ندام – ئۆڵدهام\nوالی عه‌بدوڵا – ئه‌ندام لێڤه‌رپوڵ\nعه‌بدوڵا ئۆمه‌ر – ئه‌ندام – بۆڵتن\nئاکۆ ڕه‌حمان – بلاکبێرن\nهیوا ڕه‌ش – بلاکبێرن- ڕێکخستنی دێرین\nڕێبوار سه‌ڵاح – ئه‌ندام -لێڤه‌رپوڵ\nنه‌به‌رد شه‌ماڵ – ئه‌ندام – لێڤه‌رپوڵ\nعوسمان هه‌ڵه‌بجه‌یی – ئه‌ندام – شه‌ڤێڵد\nئه‌فراسیاو – ئه‌ندام – شه‌ڤێڵد\nنه‌وزاد عه‌لی – ئه‌ندام – شه‌ڤێڵد\nنه‌وزاد محه‌ممه‌د – ئه‌ندام – وه‌یکفیڵد\nPrevious قاوەخانەیەکی تر …\nNext کوردستان نیشتمانی مه‌سیحییه‌کانه


NNSROJ- سەرچاوەکانی هەواڵ لە زاری ڤێلادیمیر پوتین سەرۆکی رووسیاوە بڵاویان کردوەتەوە کە دەستووری بە هێزە ئاسمانییەکانی وڵاتەکەی لە سووریا داوە، لە رۆژی دووشەممە ١٤ی مارسەوە دەست بە کشانەوە لەو وڵاتە بکەن.\nهاوکات بەشێک لە هێزەکانی رووسیا لە هەر دوو بنکەی ئاسمانیی حمەیمم و تەرتووس دەمێننەوە و بە گوتەی خۆیان؛ لەوێوە چاودێریی پرۆسەی ئاگربڕەکەی نێوان لایەنەکانی سووریا دەکەن.\nبەپێی هەواڵێکی ماڵپەڕی سپۆتنیک، پوتینی سەرۆکی رووسیا لە گەڵ سێرگێی شۆیگو وەزیری بەرگری و سێرگێی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوە کۆبوەتەوە و رایگەیاندووە؛ هێزەکانی رووسیا بەستێنی پێویستیان بۆ فەراهەمبوونی پرۆسەی ئاشتی لە سووریا ئامادە کردووە.\nپوتین رۆژی یەکشەممە سێزدەی مارس رایگەیاندووە: "لەو بڕوایەدام کە ئەو ئەرکەی بە وەزارەتی بەرگریم سپاردبوو، جێبەجێ کراوە. بەم هۆیەشەوە فەرمان دەدەم لە سبەیەوە بەشی سەرەکیی هێزەکانمان لە سووریا بکشێنەوە."\nرووسیا لە مانگی سێپتەمبری ٢٠١٥ەوە و بە مەبەستی پشتیوانیی لە حکوومەتی سووریا، لە هەندێک هەڵمەتی سەربازیی دژی هێزەکانی بەرهەڵستکاری حکوومەتی بەشار ئەسەددا بەشداری کردبوو.