"ئەو هێزە دەیباتەوە کە بتوانێ مەیدانی فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی و کۆمەڵگەی مەدەنی لە کۆنتڕۆڵی خۆی دا بگرێ"\nوتووێژێک لە گەڵ پڕۆفێسۆر عەبباس وەلی\n'هێژێمۆنی، کاری فکری، کاری فەرهەنگی ، کاری کۆمەڵایەتی لەوانەش گەورەتر کاری فکری تێۆریکی دەوێ بۆ هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە هەمانە و ئەوەی دەبێ ببێ.'\nحەسەن قازی: بینەرانی خۆشەویست، بەخێر بێنەوە بۆ بەرنامەکی دیکەی ڕاوێژ. لە ڕاوێژی ئەمجارە دا میوانداری دەکەین لە بەڕێز پڕۆفێسۆر دوکتور عەبباس وەلی مامۆستا کۆمەڵناسی و تیوری سیاسی. زۆر خۆشحاڵین بەڕێزیان جارێکی دیکە لە بەرنامەی ڕاوێژ دا بەشداری دەکەن.\nمامۆستا لەوەڕا دەست پێ بکەین، دەزانین کە لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٧ ، شەپۆلێکی ئعترازی هەستا کە لە شاری مەشهەد دەستی پێکرد. ئەو ئعتراز و پڕۆتێستانە بە دژی گشتی سیستمی کۆماری ئیسلامی تەنییەوە و هەر لە شارێک دا نەما گەیشتە زۆر لە شارەکانی ئێران و تایبەتمەندییەکیشی کە هەبوو ئەوە بوو ، ئەگەر ئەو پڕۆتێستانە بەراوەر بکەین لەگەڵ بزووتنەوەی کەسک، بە پێچەوانەی بزووتنەوەی کەسک لە شارە گەورەکان نەبوو ، و لە گشتی خۆیدا هەموو سیستمەکەی بردە ژێر پرسیار و زۆر چاوەدێری سیاسی دەڵێن ئەوە دەتوانێ سەرەتایەک بێ بۆ ئەو بارودۆخە سیاسییەی کە لە ئێراندا هەیە ، بەڕێزت تێخوێندنەوەت چییە لەو بزووتنەوە ئعترازییە، ئەگەر تابڵۆیەکی گشتی لێ بکێشییەوە.\nوەلی: ئەو پێشەکییەی کە ئێوە فەرمووتان دوو مەتڵەبی گەورەی تێدایە، یەکیان ئەوەیکە ئەو جووڵانەوە، ئەو قەیرانەی کە هاتووەتە پێشێ لە ئێرانێ زۆر جیاوازە، فەرقی هەیە لەگەڵ رووداوەکانی ساڵی ٨٨ ، لە لایەکی دیکەشەوە دروستە ئەو فەرقەی هەیە بەڵام بە شێوەیەکی سیاسی – تاریخی پێوەندی هەیە لەگەڵ ڕابردوو و ئەمن لەگەڵ قسەی ئەو چاوەدێرانە هەم ، ئەوانەی کە تەماشای ئەو ڕووداوەیان کردووە و شی دەکەنەوە دەڵێن: ئەوە دەتوانێ دەسپێکێکی تازە بێ لە سیاسەتی ئێرانێ دا. ئەو دوانە دروستن. با بچینەوە سەر ئەو مەتڵەبەی کە من عەرزم کردی ئەویش ئەوەیە کە لە لایەکییەوە جیاوازی هەیە لەگەڵ ٨٨ ی ، لەلایەکی دیکەوە پێوەندی هەیە لەگەڵی. جا دەبێ ئەوەی شی بکەینەوە بە باوەڕی من زۆر مەتڵەبی لێ دێتە دەرێ. ئەوەیکە دەڵێم جیاوازی هەیە لەگەڵ قەیرانی ٨٨ ی لە لایەکی دیکەشەوە زۆر پێوەندی نزیکی لەگەڵ هەیە ئەوەیە ئەو وەزعەی لە ئێرانێ هاتووەتە پێشێ هەم ساڵی ٨٨ی، هەم ئێستا، ئەوە دە حەقیقەت دا جوورە تەحەولێکە، قەیرانێکە کە لە ناوەرۆکی دەستەڵاتی سیاسی لە ئێرانێ هەیە. ئەگەر لە بیرمان بێ لە بەحسێکی کە کردمان پاش ٨٨ ی ئەمن ئەو دەمی عەزرم کردن کە سیستمی ئێرانێ یانی ڕێژیمی ئێرانێ واریدی قەیرانێکی بووە،ئەو قەیرانە ئەمن گوتم قەیرانی شەرعییەت، ئی مەشرووعییەتی سیاسی یە. یانی ئەو سیستمە شەرعییەتی خۆی لە دەست دەدا و ئەوانەی کە لە داخڵی خودی ئەو سیستمەی دا وەکوو ئۆپۆزیسیۆنی ئەو سیستمەی بوون یان لە ناوەرۆکی سیستمەکە یان لە پەراوێزی دابوون، ئەوەیان دەدی و دەیانەویست ئەو ڕێژیمەی لە سەر ڕا بەجوورێکی ساز بکەنەوە کە شەرعییەتێکی کە بنەمای خەڵکی هەبێ، بنەمای جەماوری هەبێ بۆ ڕێژیمەکەی ساز بکەنەوە. ئەوە لە ڕاستیدا لە دایکبوونی پڕۆسەی ئیسلاحات بوو لە ئێرانێ. ئیسلاحات دەیەویست ووڵامێک بداتەوە بە قەیرانی مەشرووعییەتی ڕێژیم . بەڵام ئێمە دەزانین ئیسلاحات لە ئێرانێ دا شکستی خوارد ، لە بەر ئەوەی کە بە شێوەی ئۆپۆزیسۆنێکی ناوخۆی ڕێژیم هاتە مەیدانێ، و ئەو دەمی کە ئۆپۆزیسیۆن لە دەرەوەی دروست بوو وکوو مانگی بەفرانبار، پێوەندی ئیسلاحاتی هەم لەگەڵ ڕێژیمی و هەم لەگەڵ ئەو ئۆپۆزیسیۆنەی کە لە دەرەوەی ڕێژیمی بوو پسا. ئەلئانەکە لە هەلومەرجی ئێستا دا لە ئێرانێ دا قەیرانەکەی ناوەرۆکی دەسەڵاتی سیاسی هاتووەتە ناو قۆناغێکی تازە، دیارە ئەوە لە خولی دووەمی سەرکۆماری ئەحمەدی نژادەوە هەبوو و جەنابی ڕووحانیش نەیتوانی ئەوە چارەسەر بکا و ئەو قەیرانەی کە ئێستا هەیە قەیرانی مەشرووعییەت نییە، ئەوە ئاستێکی بەرزتر لە تەحەولی قەیرانی ناوەرۆکی سیاسی سیستمەکەیە کە ئەوە قەیرانی حاکمییەتی سیاسی یە. بەو مەعنایەی کە دەسەڵاتی سیاسی ئەساسەن بە هیچ شێوەیەکی جگە لە بەکار هێنانی زەخت، ناتوانێ سوڵتەی خۆی لە ئێرانێ دابمەزرێنێ بەو مەعنایە کە قەیرانی حاکمییەت یەکێک لە بنچینەکانی و یەکێک لە نیشانەکانی ئەوەیە کە قانوون لە ڕێژیمەکەدا ناتوانێ دە پڕۆسەی قانوونیدا کار بکا و نەتیجەی هەبێ، یانی هەمیشە ئەو زەختەی کە لە پشت سەری قانوونی ڕاوەستاوە، ئەو زەختە موسەلەت دەبێ بە سەر قانوون دا حاڵەتێکی دەدا بە ڕێژیمی کە هەمووشت بە حوکم ئیجرا دەکرێ نەک بە قانوون.\nباشە لێرە دا شتێک هەیە ئەویش ئەوەیە وەکوو باسم کرد ئەو حەڕەکەتە لە شارە گەورەکان نەبووە لە ناوچە مەرکەزییەکان و ڕۆژهەڵاتی ئێران دەستی پێکرد ، بەڵام لە عەینی حاڵ دا کە زەبر و زەنگ بەکار هاتووە و ژمارەیەک خەڵک کووژراون و خەلكێکی زۆر گیراون بەڵام بە نیسبەت وەک ئەوەی باستان کرد، بەڵام دەکرێ بڵێین ئەو زەبر وزەنگە سنووردار و بەر تەسک بووە چونکوو ڕەد فێعلیش لە ئاست ئەوە دا تا ڕادەیک جیاواز بووە، بۆ وێنە ئەگەر گوێ بدەیە قسەکانی ڕووحانی یان ئەوەی کە خامنەیی کە لەو حەڕەکەتە دا باسی لاچوونی کراوە و شەخسییەت و کەسایەتی وی براوەتە ژێر پرسیار ، لەگەڵ ئەوەشدا زۆر توندو تیژ مەوقیفی نەگرتووە ، ئەوەیکە دەفەرمووی ئەو حاکمییەتە بۆ مانەوەی خۆی مەجبوورە زەبر وزنگ بەکار بێنێ.\nوەلی: زەبروزەنگەکە، هەڵبەتە ئەمن هێندە لەگەڵ ئەوە نیم کە زەبر وزەنگ کەم بەکار هاتووە. لە هێندێک جێگا زۆر بەکار هاتووە، بە بەرفراوانی دەکار کراوە وەک لە کرماشانێ. لە سنەی ، لە لوڕستانێ ، بەڵام لە مەشهەدێ ئەو جوورە نەبووە، لە مەرکەزی قەیرانەکەی، سەرهەڵدانەکەی ئەو جوورە نەبووە. ئەوە یەک شتی نیشان دەدا ئەوەیش ئەوەیە وەختێک ڕێژیم دێتە سەر بوحڕانی حاکمییەتی ، یانی دەستەڵاتەکەی لە ئیختیار دایە ، دەسەڵاتەکەی بە کار دێنێ بەڵام ناتوانێ ئەو نەتیجەی کە دەیەوێ لێی وەربگرێ. یانی هەتا ئەو جێگایەی کە بەکار هێنانی دەسەڵاتەکەیە ئەوە تەسەلووتی خۆی نیشان دەدا ، بەڵام ئەوەی کە چ نەتیجەیەکی دەتوانێ لەوەی وەربگرێ ، هێزی دیکە لە مەیدانێ دا هەن لە سەر نەتیجەی ئەوەی تەئسیر دادەنێن. هەر ئەو جوورەی کە دەڵێن لە ئێرانێ بۆ خۆیان ئەو قەیرانەیان لە مەشهەدێ ساز کردووە وەکوو قەیرانێکی ناو خۆیان کۆنتڕۆڵ کراو، کە بتوانن ئەوەی بە دژی حکوومەتی ڕووحانی بە کار بێنن بەڵام بەکردەوە لە دەست چووە دەرێ. شوعارەکان بوونە ئەوەی پێی دەڵێن ساختار شێکەن، وەختێکی شوعار ساختار شکێنە، لە بناغەی دەدا بەو مەعنایەیە کە قەیرانییەکە گەیشتووەتە ئاستێکی دیکە. ئەگەر تەماشای بکەین ، لە ٨٨ی دەگوترا ' کوا دەنگەکەم ؟ ' یان باسی نەبوونی ئیجماعی سیاسییان دەکرد، باسی ئەوەیان دەکرد کە دەستەڵاتی سیاسی بەو شێوەیە کار ناکا. پێشتر لەوی، زۆر پێشتر لە ٨٨ یش کەسانی وەکوو خاتەمی ، وەکوو سرووشی و ئیسلاح تەڵەبانی دیکە لە سەر ئەوە نووسییان کە ئەگەر حکوومەتی جمهووری ئیسلامی نەتوانێ ئەو قەیرانییەی مەشڕووعییەتی جێ بە جێ بکا ئەوە دەگاتە مەرحەلەیەکی دی، ئێستا لەو مەرحەلەی تێپەڕ بووە. ئەوەی کە دەبینین ئیسلاح تەڵەبان دە دەرەجەی ئەوەڵ دا دەیانەویست لە شارە گەورەکان کە لەوێ چینی ناوەندی بە هێزە، چینی ناوەندی لەوێ بە هێزە ، چینی ناوەندی تەحسیلکەردە بە هێزە، داوخواز و موتالەباتی ئەوانە فەرقی هەیە ، بەڵام ئێستا کە بڵاو بووتەوە، وەکوو ئەو جوورەی ئەوانەی لەوێ بوون و شاهیدی بوون و بە ئێمە دەڵێن چینی ناوەندی دەورێکی کەمتری هەیە لێرە، لێرە بەو شێوەیە حەساس نییە و ئەوە بڵاو بووەتەوە، یانی داوخوازییەکان وەکوو ئەوەی بە فارسی پێی دەڵێن ئی ' فروو دەستان ' ە، ئەوانەی کە نەدارن ، ئەوانەی کە برسین ئاوای لێ هاتووە. جا بۆیە حکوومەت کە هەمیشە بە تایبەتی بەشی ئووسول گەراکان، تۆند ئاژۆیەکانی حکوومەت ئەوانە هەمیشە شەرعییەتیان لە موستەزعەفین وەر دەگرت ، لە پێخواسەکان، لە نەدارەکان، ڕووت و قووتەکان، لەوانە شەرعییەتیان وەر دەگرت. شەرعییەتیان لە نیاوەران و دانیشتووانی شیمالی تارانێ وەر نەدەگرت ، بەڵام ئێستا هەر ئەوانەن کە هاتوون دەڵێن برسیمانە ، نانمان نییە، دەست لە سووریای بکێشەوە فکرێکی بۆ حاڵی ئێمە بکەوە ، دەست لە لوبنان و غەزەی بکێشەوە و یان ئەوەی کە شوعاری ' مەرگ بەر دیکتاتۆر' دێتە پێشێ و بە ڕاشکاوی دەچن وێنەکانی دیکتاتۆری دەسووتێنن ئەوە نیشان دەدا کە ئەو جەماوەرە چیدی بۆیان موهیم نییە کە ئایا ئەو سیستمە دەتوانێ شەرعییەتێکی مەقبووڵی هەبێ بۆ چینی ناوەندی لە تارانێ. ئەوەشت عەرز بکەم کە دەبینین لە هێندێک لە شارەکان چینی ناوەندی بەو شێوەیەی بەشداری نەکردووە لە لایەکی دیکەوە تەفسیری کۆمەڵناسانەشی هەیە . تا حەدێکی لەو پازدە بیست ساڵەی دا چینی ناوەندی لە ئێرانێ وەکوو چینی ناوەندێکی ڕانت خۆر بووە ، ئەوە لە ڕانتی حکوومەتی کەلکی وەرگرتووە و ئەوەی کە قەدیم مارکسیستان پێیان دەگوت پێتی بورژوازی، پێتی بورژوازی داکشاوە، ئێستا پێتی بورژوازی نەک لە ڕووی هەڵکەوتی چینایەتی خۆیەوە بەڵکوو لە ڕووی داهات و توانایی کڕینی گەیوەتە حاڵەتێکی پرۆلێتێری، ئاوای لێ هاتووە.\nئێستا بێینە سەر لایەنی کاردانەوەکان. ئێمە دەزانین ئەو حەڕەکەتە وەکوو بە گشتی باس دەکرێ بزووتنەوەیەکە لە خۆوەیە و رێبەرییەکی تایبەتیشی نییە ، ئەگەڕ چی هێندێک لە دروشمەکانی و ئەو داخوازیانەی هێنایە گۆڕێ دەکرێ هێزی ئۆپۆزیسیۆن یان هێزی کۆمەڵایەتی بکرێ ئەوانە بقۆزنەوە و لە چوارچێوەی ڕوانگە، و ویستەکانی خۆیاند بتوانن بە کاریان بهێنن. باشە تەئسیراتی کورتخایەن و درێژ خایەنی ئەو بزووتنەوە چ دەبێ؟ یانی لە کورتخایەندا ئێمە شاهیدی چ دەبین ؟ ئایا ئەگەر ئەوە بەردەوام نەبوو وەک دیاردەیەکی کاتی بووە و نەماوە یان ئەوەی هێندێک کاردانەوەی دەبێ لە ڕوی کۆمەڵایەتییەوە؟\nوەلی: بە باوەری من ئەو جووڵانەوەی لە ئێرانێ هەبووە، ئەلئانیش بەشێوەیەکی بەردەوامە، بە شێوەیەکی لاوازتر و زەعیفتر ئەوە ڕێبەرایەتی هەبووە دیارە ئەتۆ دەبێ ڕێبەرایەتییەکت هەبێ کە شوعارەکان لە هەموو جێیەک بێنیە گۆرێ، بەڵام ڕێبەرایەتی ستڕاتێژیکی نەبووە. ڕێبەرایەتی ستراتێژیکی بەو مەعنایەی کە ئێمە موحاسەبەی دەکەین کە ئەو کارەی دەکەین هەدەفی ئەو کارەی چییە و لە بەر ئەوەی کە هەدەفی ئەو کارەی بەدی بێ ئێمە چەندە هێز بەکار دەهێنین و نەتیجەی ئەو هێز بەکار هێنانە چۆن دەبێ و لە چوارچێوەی ئەوەیدا تەواوی مێعیاری ئەساسی هەڵسەنگاندنی بەکار هێنانی زەبر و زەنگ یان بەربەرەکانی لە بەرانبەر زەخت دا نیشان دەدا کە مێعیارەکە ئی هەدەفێکی گەورەترە. ئەو هەدەفە گەورەترە ئەساسی سازمانەکەی مەعلووم دەکا. ئەو سازمانی ستڕاتێژیکەی بەو شێوەیەی نەیبووە ئاوا دیارە. بەڵام سازمانێکی ئەوەندەی هەبووە کە بتوانێ بڵێ بۆ وێنە لە فڵان شاریدا دەبێ شوعارەکە ئاوا بێ، لە شوێنێکی دیکە جۆرێکی دیکە. لە نەزەر فکرییەوە ئەو ڕێبەراتییە ستراتێژیکییەی نەبووە، لە ڕووی تەئسیسات و ئەنستیتووشن و ئەوانەشەوە وا دیارە کە فکری ئەوەیان نەکردووەتەوە بەو شێوەیەی. ئەگەر ئەوە بەردەوام بێ بەشێوەیەک نەفی ئەو جوورە تەجهیز و مۆبیلیزاسیۆنێکە کە بەشێوەی کلاسیک هەمیشە دەکرا، ئەویش ئەوە بوو لە پێشدا حیزبێک، ڕێکخراوێک دەهات ئعترازەکەی ڕێک دەخست، شوعاری بۆ ساز دەکردن. بەڵام ئێستا ئێمە باسی ئەو حەرەکەتە کۆمەڵایەتییە تازانە دەکەین. لەو حەڕەکەتە کۆمەڵایەتییە تازانە دا ئاسایی وایە کە حەڕەکەتەکە دەست پێ دەکا و لە ناوەرۆکی ئەو حەڕەکەتە ئەو ستڕاتێژی ئەساسیەی کە ئەو کەسانەی کە ئەوە بە کار دێنن دێتە دەرێ، بەڵام لێرە دا یەک شت هەیە ئەویش ئەوەیە بۆ ئەوەی کە حەڕەکەتێکی کۆمەڵایەتی تازە سەربکەوێ پێویست بەوە بوو کە لە پێشدا ئەو کەسانە مەیدانی وێژیاکی یانی مەیدانی فەرهەنگییان گرتبایە. لێرە دا ئێمە دێینە سەر ئیسلاح تەڵەبان . یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی ئیسلاح تەڵەبان ئەوە بوو کە وەختێکی هاتن بوون بە ئۆپۆزیسیۆنی نێو ڕێژیمی ئەوانە مەیدانی وێژیاکی ئۆپۆزیسیۆنیان گرت بەڵام تا ڕادەیەک ئەوەیان کرد چونکە ئەگەر دیقەت بکەین لەوی ڕۆژێوە کە ئیسلاحات لە ئێرانێ پەیدا بووە هەتا ئەمڕۆ وێژیاک یانی دیسکۆرسی ئۆپۆزیسیۆنی ئیسلاحات هەمیشە لە چوارچێوەیەکی وێژیاکی دا بووە کە حدوود و سنوورەکەی ویلایەتی فەقیه دایناوە.\nیانی سیستمی نەبردووەتە ژێر پرسیار\nوەلی: نەخێر ئەسڵەن. ئیسلاحات هەتا ئێستا هەرچەندێکیش باسی ڕادیکاڵیان کرد بێ نەیانتوانیوە لە حدود و سنووری دیسکۆرسی ، لە مەیدانێکی گوتاری دا کە سنوورەکەی چەمکی ویلایەتی فەقیه موشەخەسی کردووە لەوێدا کاریان کردووە و نیشانەشی ئەوەیە کە ڕادیکاڵیزمی ئەوانە هەمیشە دیوارێک سەد بووە لە پێشی . ڕادیکالیزمەکەیان ئەوە بووە کە قانوونی ئەساسی دەبێ بەڕێوە بچێ بەڵام چەمکی ئەساسی قانوونی بنچینەیی کە لە سەر ڕا دایان ڕشتەوە چ بوو ئەوەش قودرەتی موتڵەقەی وەلی فەقیه بوو.\nئێستا بێینە سەر لایەنێکی دیکە. زۆر لە چاوەدێرانی ئەو ڕووداو و سەرهەڵدانانە لەو پێوەندییە دا باسی دەوری تێکنۆلۆژی مێدیایی نوێ دەکەن. بە تایبەتی باسی ئەوە دەکرێ لە ئێران نزیکەی ٤٠ میلیۆن نەفەر تێلێگرام بە کار دەهێنن و تەنانەت کەسانێکی زۆر کە لە تێلێگرام دا بەشداریان کردووە و لەو مێدیۆمە کەلکیان وەرگرتووە بۆ دابین کردنی ژیانیان بووە، بۆ فرۆشتنی بەرهەمەکانیان بووە. یانی ئەوە چۆن دەکرێ لێک بدرێتەوە لە ڕوانگەی کۆمەڵناسییەوە؟\nوەلی: بە باوەڕی من ئەوە ئەلئانەکە نیشان دەدا کە تێکنۆلۆژی تازە حدوود و سنوور و عەرسە و مەیدانی چالاکی سیاسی گۆڕیوە. بەو مەعنایەی ئەگەر لە ڕوانگەی ئەدەبییەوە تەماشای بکەین تێکنۆلۆژی مێدیایی سنووری نێوان واقع و مەجازی شکاندووە. ئەو سنوورە نەماوە. ئەوەیکە بە تەلەفوون و بە ئیترنێت و ئانڵاین و ئەوانە دەکرێ ئەوە دە حەقیقەتدا درێژایی ئەو مەیدانەیە کە شەڕەکەی تێدا دەکرێ. یانی شەڕی سیاسی تەنانەت مومکینە کوشتاری تێدا بکرێ ، بەڵام ئەوە بۆ خۆی شتێک نیشان دەدا کە تێکنۆلۆژی باعیس بووە کە ماهییەتی دەستەڵاتی سیاسی بگۆڕدرێ. ئەوە زۆر گرینگە لە ڕووی ستڕاتێژیکەوە، هەم بۆ حیزبەکان و هەم بۆ تاکوتەرا. ئێمە ئێستا لە سیستمێکدا کار دەکەین کە دەوێدا دنیای مەجازی و ئەوانە بووەتە درێژەی مەنتقی دنیای کۆنکریت و مادی سیاسەتێ.\nدەزانین لەبەر ئەوەی لە جوغرافیای ئێراندا ، لە سیستمی حاکمییەتی ئێراندا ئیجازە نەدراوە بە ئۆپۆزیسیۆن ، بەشێکی زۆر لەو هێزانەی کە جۆرێکی دیکە بیر دەکەنەوە لەگەڵ سیستم نین مەجبوور بوون موهاجەرەت بکەن بێنە دەرەوەی ووڵات و دەزانین کە کامیونیتی ئێرانی لە زۆر لە ووڵاتانی دنیا دا پەرتەوازە بوون و بڵاو بوونەتەوە. پێت وایە ئەو سیستمە نوێیەی تێکنۆلۆژی دەتوانێ ئەو مەودا جوغرافیاییە لە ناو بەرێ؟ یان بە کردەوە لە بەینی بردووە؟\nوەلی: بەڵێ، بە باوەڕی من تا حەدێکی زۆر. بەڵێ وای لێ هاتووە دروستە. ئەلئان ئەو وەزعەی قیاس بکەن لەگەڵ ساڵی ١٣٥٧ ( ٧٩ – ١٩٧٨). ئەو دەمی تێکنۆلۆژی لە حەدی نەوار ( کاسێت) دا بوو ، لە حەدی ئەخباری ڕادیۆی دا بوو. ئەو دەمی موئەسیر بوو . ئایەتوڵا خومەینی لە پاریسێ دادەنیشت و بە کاسێت پێوەندی دەگرت، ئێستا زۆر لەو زەمانی بەرفرەوانتر بووە . مەودا کورتتر بووەتەوە. یەک شتی سەرەکی هەیە کە دێتە گۆڕێ ، ئەو فەزایە ، ئەمن فەزای هەم بە مانای مەکان و هەم بە مانای زەمان بە کار دەبەم ئەو فەزایەی کە خەباتی سیاسی تێدا دەکرێ ، لە پێشدا ئیدێئۆلۆژییەکی تایبەتی خۆی هەبوو ، ئیدێئۆلۆژی سپەیس بۆ سیاسەتێ. بۆ وێنە بازار ، دروستە مێعماری بازاڕی جوورێک بوو کە ئەو بازاڕە بۆخۆی هەم ئاهەنگییەکی دەهێنا پێشێ ، بازاڕی سەربەستە ، هەمیشە مەرکەزێک بوو . بەڵام پاشان کە ئەوەیان کردەوە بوو بە دووکان و مەغازەی سەر خەیابان مەرکەزەکەش بەر بڵاو بووەوە. بۆیە ئەو ئیدێئۆلۆژی سپەیس ی کە ئێستا هاتووەتە پێشێ ، ئەو ئیدێئۆلۆژییە زۆر گرینگە لە پێوەندی لەگەڵ فەزای مەجازیدا کە هەیە یانی ئینترنێت و ئەوانە. بە باوەرێ من ئەوە هەر گۆڕانی جوغرافیا نییە بەلکوو گۆڕانی ئەو پێوەندییە ئیدێئۆلۆژیکانەیە کە جوغرافیا و فەزا دەیدا بە قودرەتی سیاسی ، ئەوانیش گۆڕاون. ئەلئانەکە شێوەی سەرکوتکردنی ئەوانەش گۆڕاوە بۆ وێنە بڕوانە ئێستا چۆن ' بەسیج ' دەجووڵێتەوە و ئەو ئامرازانەی بەکاریان دەهێنن چۆنە؟ بەڵام لە هەمان کاتدا نیشان دەدا هەرچەند ئەوان دەتوانن ئەو شتانە بکەن ، بەڵام لەو چەند حەفتەیەی بەفرانبار دا یەک شت بە تەواوی مەعلوومە ڕێژیم نەک هەر کۆنتڕۆڵ و سەروەری فەزای مەجازی بەڵکوو کۆنتڕۆڵ و سەروەری فەزای دیسکۆرسی ( وێژیاکی ) شی لە دەست دا. بەو مەعنایەی کە شتێکی تازەی پێ نییە. ئێستا تەماشا بکە سەرۆکایەتی جمهووری ئیسلامی چۆن باسی ئەمریکا ، ئیسرائیل دەکا ، چۆن بە موجاهیدین و ئەوانە دەڵێن ئەوانە نۆکەری بێگانەن. ئەو دیسکۆرسە یەک شت دەگەیێنێ ئەویش ئەوەیە کە فکرێکی ستڕاتێژیک لە ناو رێژیمی دا نییە کە ئەوەی شی بکاتەوە، تەحلیل بکا. بێ ئەوەی شی بکاتەوە بۆخۆی شتێکی لەوەی دەر بێنێ کە بتوانێ بە خەڵکی نیشان بدا. بۆیە ئەوە دەری دەخا کە هەر چەندێکی کە ئەوە بەردەوام بێ ڕێژیم هیچ ڕێگایەکی نییە چونکە سەروەری مەیدانی دیسکۆرسی لە دەست داوە ، بە تایبەتی وەختێکی هەمیشە لە وەسیلەی ئیسلاح تەڵەبان کەلکی وەردەگرت.\nئێستا هێندێک بێینە سەر هەڵوێستی هەمبەرانی ڕێژیمی جمهووری ئیسلامی لە کولییەتی خۆیدا . بەر لەوەی ئەو حەرەکەتانە دەست پێ بکەن لە شاری برووکسێل ' پلاتفۆرمی دێمۆکڕاتیکی بزووتنەوەکانی گەلانی ئێران' کۆنفڕانسێکی نیو ڕۆژەی ڕێک دەخا کە تێیدا بەڕێزت باسی وەزعی نەتەوەی کورد لە ئێران دەکەی. چەند کەسی دیکەش هەر یەکەی باسی بارودۆخی نەتەوەکانی دیکە دەکەن. بە گشتی ئەگەر تەماشای بکەین دیسان لە بەرەکەتی تێکنۆلۆژی تازە و ئەو پلاتفۆرمانەی لە سەر تۆڕی ئینترنێت پێک دێن بە گشتی ئێمە مەیلی یەکایەتی دەبینین . بە گشتی نرخاندنی ئێوە لەو بارەیەوە چییە و دوایە دێینە سەر کاردانەوەی ئەو ڕووداوانە لە سەر ئاستی جیهانی.\nوەلی: بە باوەڕی من ئەو وەزعەی کە لە ئێرانێ هاتووەتە پێشێ هەلومەرجێکی زۆر حەساسی بۆ کوردان و هەر وەها بۆ ئێتنیکەکان و نەتەوەکانی دیکەی ئێران پێک هێناوە. ئێستا ئەمن شەخسەن بەو نەتیجەی گەیشتووم مەسەلەی تورکیاش لە چەند ساڵی ڕابردوو دا ئەوەی نیشان دەدا ، ئەو هێزانەی کە لە ناو کۆمەڵگە ئێتنیکی، قەومی یان نەتەوەییەکاندا کار دەکەن ئەوانە ئەگەر سیاسەتەکەیان و ئامانجەکەیان مەحدوود و سنووردار بێ بە کۆمەڵگەی خۆیان سەر ناکەون .ئەوانە وەختێکی سەر دەکەون بتوانن ووتارێک و سیاسەتێک و ستڕاتێژییەکیان هەبێ کە بتوانن ئەو دیوارانە وئەو سنوورانەی ئێتنیک بشکێنن بچنە پێشێ وەکوو ئەو کارەی کە هەدەپە لە تورکیا کردی. وەزعێکی پێک هێنا کە ناچار بوون قەبووڵی بکەن. لە بەر ئەوە دێینە سەر ئەوەی کە ئەو ئێتنیکانە، ئەو کۆمەڵگەیانە ، هەرچۆنێکی ناویان بێنین ئەوانە بە تەنێ ناتوانن مووەفەق بن دەبێ بەرەیەکی فراوانتر ساز کەن و ئەوە ئێستا خەتە ئەساسییەکانی مەیدانی سیاسی گۆڕاوە. ئیمکانی ئیتیلاف لەگەڵ ئیسلاح تەڵەبان یان ئەو گرووپانەی کە دیسکۆرسیان وەک ئیسلاح تەڵەبانە بە باوەڕی من کاری کوردان ناگەیێنێتە جێگایەکی چون ئەگەر هەدەف ئیجرای قانوونی ئەساسی بێ ، ئەو قانوونی ئەساسییە شتێکی هێندە گرینگی نییە بیدا بە کوردان یا بیدا بە تورکان یا بە بەلووچان. دەبێ لە چوارچێوەی ڕادیکاڵتری کە ئەلئان هاتووەتە پێشێ و ئەگەر ئەوە بەردەوام بێ ، کە مەیدانی سیاسی ڕادیکاڵتر بێ دەبێ هێزە کوردییەکان دە چوار چێوەی ئەو ڕادیکاڵیزمە تازەیە دا لە موئتەلیفی تازە بگەڕێن. یەک ئەوەی کە لە موئتەلیفی تازە دەگەڕێن و دووەمیش ئەوەیە کە دەبێ گوتارەکەیان ، ستڕاتێژییەکەیان جوورێک بێ لە هەمان کاتدا کە دەتوانێ ووڵامی مەسەلەکانی کوردی لە جێدا ئی کۆمەڵگەی کوردستان بداتەوە بتوانێ جەزابییەتی هەبێ بۆ ئەو کەسانەی کە لە تاران و شیراز و ئەوانەش. یانی لێی نەترسێن موتەحیدێکی تێدا ببینن.\nنموونەی ئاوا لە دەرەوەی سنووری ئێران هەیە بۆ وێنە لە ڕۆژئاوا.\nوەلی: دەقیقەن . دەبێ ئەو وەزعە بێتە پێشێ ، دەبێ ئەو سنوورە بشکێ. مەسەلەی ئەساسی ئەوەیە ئەگەر حیزبێک لە ئێرانێ، حیزبێکی نەتەوەیی یا ئێتنیکی ، ئەگەر ئەوە بتوانێ تا ئەو ڕادەیە سەر بکەوێ کە چینی ناوەندی ئێرانێ کە ئەوان ئەلئان بڕێک زەعیف بوون و خوودی جەماوەری ڕادیکاڵ بووی ئێرانێ باوەڕیان بەوەی هەبێ کە سیاسەتی کوردی یا بەلووچی یا ئی ئازەربایجانی بە مەعنای جیاوازیخوازی نییە - ئەمن کارم بەوەی نییە کە جیاوازیخوازی باشە یان خراپە - بەڵام ئەگەر ئەتۆ دەتەوێ لە موئتەلیفێکی لە مەیدانێکی سیاسی ڕادیکاڵ دا بگەڕێی دەبێ بتوانی ئەو جەماوەری ئێرانێ قانیع بکەی کە هەدەفەکانی کوردان یا بەلووچان ، ئی ئازەربایجانییان ، یان ئی عەڕەبان ئی تورکەمەنان مەعنای دژایەتی لەگەڵ ئەوان نییە.\nبەڵام یەک مەسەلە هەیە لێرە دا ئەویش ئەوەیە لە ڕووی فیزیکییەوە ، یانی لە ڕووی نزیکی و هاو ژینییەوە ئەو مەسەلەی ژیانی هاوبەش و لە ناویەکدا دروست بکا لە ڕاستیدا لە نێوان گەلی کورد و نەتەوەی تورکی ئازەربایجان هەیە لە هێندێک ناوچەی جوغرافیایی دا. ئەو چوارچێوەیە چۆن دەبێ ئاڵوگۆڕی تێدا پێک بێ بە لە بەر چاوگرتنی ئەو بەستێنە گشتییەی کە دەتوانین بیبینین ؟\nوەلی: ئەوەندەی ئەمن لێی دەزانم کوردان لەگەڵ ئازەربایجانییان یا لەگەڵ تورکی ئازەربایجانی نوختەی هاوبەشیان زۆرە بەڵام موشکیلاتیشیان هەیە. ئەوە دەگەڕێتەوە سەر ئەو مەتڵەبەی کە کوردەکان لە گەڵ تورکەکانی ئازەربایجانی و ئەوانیدی چ پڕۆگرامێکیان بۆ خۆیان دەوێ. ئەگەر بێین بڵێین کە هەموویان سیستمێکی فێدراڵییان دەوێ ئەوە لە قسە دا زۆر باشە بەڵام ئەمن شەخسەن باوەڕم بەوەی نییە کە کۆمەڵگەی ئێڕانێ یان بنەمای ئابووری ، سیاسی ئێرانێ ئەوەی هەیە کە دە دڕێژخایەندا بتوانێ سیستمێکی فێدێڕاڵی ڕابگرێ ئەوە عێڕاق نموونەیەتی. بۆ ئەوەی ئەو سیستمە فێدڕالییە هەبێ ئەو سیستمە لە بنەوە دەبێ مێکانیزمێکی هەبێ کە ئەو تێکەڵ بوونە دڵخوازانەیە - ئەوە بە قسەیە واقیعەن دڵخوازانە نییە، هیچ شتێک لە سیاسەت دا دڵخوازانە نییە. هەمیشە پێوەندییەکانی دەستەڵات ئەوە دیاری دەکا. ئەمن کە دێم لە ئیتیلافێکییەوە لەبەر ئەوەیە لە بەرژەوەندی من دایە کە لێی دەچمە دەرێ لە بەرژەوەندیم دا نییە، جا ئەو تێکەڵ بوونە دڵخوازانە نییە ، دەبێ بنەمایەک هەبێ کە لە عەینی حاڵدا تەقازا و ویستەکان و موتالەباتی من لە خۆیدا ڕابگرێ بەڵام ئەو سیستمەش لە بنەوە ڕابگرێ. ئێمە ئەوەمان دیوە. گرینگترین نموونەی ئەمریکا ، کانادا ، ئەڵمان ئەوە ئابوورییەکی زۆر بەهێزی سەرمایەداری ڕای گرتوون یان لە سیستمی شووڕەوی دا لە ڕاستیدا هێزی سیاسی ڕایگرتبوو وەختێکی شەرعییەتی ئیدێئۆلۆژیکی ڕێژیمەکە ڕووخا هێزە نیزامییەکەشی خۆی ڕانەگرت.کە باس دەکەن دەبێ فکری ئەوەی بکەنەوە کە لە چوارچێوەیەکی دا دەتوانن دوو کاران بکەن. یەک ئەوەی کە لە چوارچێوەی ئێرانێ دا سیستمێک بێ کە بتوانێ ووڵامی هێندێک لە ئەسڵە بنەڕەتییەکانی گشتی کە بۆ هەموو دانیشتووانە بداتەوە و لە هەمان کاتدا باوەڕی من ئەوەیە کە لە هەر ناوچە و مەنتیقەیەکدا وەکوو کوردستان ، ئازەربایجان و بەلووچستان هێندێک تایبەتمەندی خۆیان هەیە کە دەبێ لەبەر چاو بگیرێن.\nدیارە وەختمان زۆر نەماوە ئەو بەشەش تەرخان بکەین بۆ هێندێک لایەنی دیکەی پێوەندیدار لەگەڵ ئەو سەرهەڵدانانە لە ئێران . ئەویش ئەوەیە وەک ئێوە باستان کرد باڵی زۆر توندئاژۆی ئوسوول گەرا/ بنچینەگرەکان وەک هەمیشە بە شێوەی نەریتی و ترادیسیۆنێلیش ئەوەیان کردووە. ئەو سەرهەڵدانانەیان بەستەوە بە هێزە دەرەکییەکان ، بە ئەمریکا و بە سی ئای ئێی، تەنانەت باسی باشووری کوردستانیشیان کرد ئەوە لە لایەک، بەڵام لە لایەکی دیکەوە دیتمان لە چوارچێوەی هێندێک لە دەستگا ناونەتەوەییەکاندا بۆ وێنە ئەنجومەنی ئاساییشی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەمریکا بە شێوەیەکی تایبەتی ئەوەی هێنا مەیدانێ و گوتیان پشتیوانی دەکەن لەو سەرهەڵدانانە و تەنانەت گوتیان ئەگەر هێڵی ئینترنێت زیاتر چەتی تێ بخرێ ئامادەن دەرەتانی بە کارهێنانی ئینترنێت بدەن بە شارومەندانی ئێران و دیارە ئەو پێشنیارەی کە ئەمریکا هێنایە گۆڕێ لە لایەن هێندێک لە ووڵاتانی ئوڕووپاییەوە پشتیوانی لێ نەکرا یانی لێرە دا ناکۆکییەک دەبینین لە نێوان سیاسەتی ئیدارەی تڕامپ و هێندێک لە ووڵاتانی ئوڕووپایی نەک هەر لە سەر ئەو مەسەلە تایبەتیەش بەڵکوو لە سەر ئەو ڕێکەوتنەش کە لە سەر بەرنامەی هێزی ناوەکی ئێران کرا. یانی بێ لەبەرچاو گرتنی ئەو ئیدیعایانەی کە ئێران دەیکا بەڕێزت ئەو موداخەلە و ئەو بۆچوونانەی ئەمرێکا چۆن دەبینی ؟\nوەلی: بە باوەڕی من بۆچوونەکانی ئەمریکایە جۆرێک تەشەدود یان ناکۆکی سیاسی تێدایە. ئەوەی دەتوانین لە سیاسەتی ئیسرائیلیش دا ببینین . سیاسەتەکەیان لە سەر بنەمای پڕێنسیپ نییە، ئەگەر مەسەلەیەک لە بەرژەوەندییان دا بێ قبووڵی دەکەن و ئەگەر لە بەرژەوەندییاندا نەبێ عەینی مەسەلەی ڕەد دەکەنەوە. ئوڕووپا دە چوارچێوەیەکی درێژخایەنتر دا چاو لە ئێرانێ دەکا تا ئەمریکا. بە باوەڕی من ئوڕووپاییەکان موشکیلەیان ئەوەیە کە ئەگەر ئەو ڕێژیمە لە ئێرانێ هەڵگیرا کێ لە جێگای دادەنیشێ ؟ کێ دەتوانێ ئەوێ کۆنتڕۆڵ بکا. دروستە بنەمای کۆمەڵایەتی و بنەمای چینایەتی و وەزعی فەرهەنگی سیاسی ئێران لەگەڵ سووریا و لەگەڵ ئەفغانستان فەرقی هەیە بەڵام ئەو فەرقەش تا حەدێکی دەتوانێ بچێتە پێشێ. ئوڕووپاییان دەلێن ئەگەر ئەو ڕێژیمە هەڵبگیرێ چ لە جێگای دادەندرێ. لێرە دا ئوڕووپاییان ئەو کارەی دەکەن کە هەمیشە کۆنسێرڤاتیڤان کردوویانە یانی ئەمنییەت بۆ ئەوان لە دێمۆکڕاسی گرینگترە. ئەمریکاش هەمیشە بە شێوەیەکی سوننەتی ئەوەی لە میسرێ کردووە، لە ووڵاتە عەڕەبییەکان کردوویەتی. ئەمریکا ئەگەر ئەلئان دەڵێ ئازادی و دێمۆکڕاسی گرینگترە لە ئەمنییەت فکری ئەوەی کە لە ئێرانێ چ دادەندرێ، بەباوەڕی من جوورێک ئەوەی کە پێی دەڵێن هەلپەرستی تێدایە. هەلپەرستییەکەشی ئەوەیە کە هەتا ئێستا دیاریی ناکا کە دەیەوێ لە چ ئۆپۆزیسیۆنێکی پشتیوانی بکا دەیەوێ ناوی خۆی لە سەر کام ئۆپۆزیسیۆن دابنێ چ ئۆپۆزیسیۆنێکە دەیەوێ شەرعییەتی بداتێ؟ ئەوە زۆر گرینگە و لە جێدا دەگەڕێتەوە سەر ئەوەیکە بە باوەڕی من لە زەمانی ڕووخانی ڕێژیمی شاوە لە ئێرانێ ئەمریکا سیاسەتێکی درێژ خایەنی ستراتێژیکی سەبارەت بە ئێران نەبووە. هەمیشە زۆرتر سیاسەتێکی کار و کاردانەویی هەبووە لە ئاست ئێران ئێستاش سەرەڕای ئەوەی کە دەڵێ واقیعەن سیاسەتێکی درێژخایەنی یەکگرتووی بۆ ئێران دانەناوە و ئەوەی کە دەڵێ لە هەلومەرجی ئێستای ئێران دا دێمۆکڕاسی لە ئەمنییەت گرینگترە ئەوە هەدەفێکی باشە، وەختێکی لە بیرمانە ئەگەر ' بەهاری عەڕەب ' یش قەوما دیپڵۆماتێکی گەورەی ئەمریکایی گوتی بە داخەوە ئێمە لە جێگای وەکوو میسرێ یا لە جێگای وەکوو توونس هەمیشە بۆ ئێمە ئەمنییەت گرینگتر بوو لە ئازادی و دێمۆکڕاسی. و ئەلئان ئەوەی کە دەڵێن لە ئێرانێ دەبێ بکرێ ئەوە تەنیا بە قسە و جریوە ( تویت)ی جەنابی تڕامپی ناکرێ ، ئەوە دەبێ ستڕاتێژییەکی چالاکی لە پشت بێ ، ئەو ستراتێژییە چالاکە بتوانێ ئۆپۆزیسیۆنێکی دیاریی بکا ، مەیدانێکی عەمەل دیاریی بکا کە خەڵک بزانن چ دەقەومێ و کێ دێ و کێ دەروا؟ بەڵام ئێستا بەشێکی زۆری چینی ناوەندی ئێرانێ بە تایبەتی ئەو بورژوازییەی ڕانت خۆر کە تەنانەت ئێستا لە کوردستانیش بڵاو بووەتەوە ئێمە دەیبینین ئەوە لە گۆڕانکاری ڕادیکاڵ دەترسێ.\nمامۆستا دیارە بە شێوەیەکی نەریتی بو وێنە جەنابت وەکوو ئاکادێمیکێک تەسەور وایە وەختێک جەنابت ڕەخنەیەکی کۆمەڵایەتی دەگری باسی وەزعێک دەکەی و تێی دەخوێنییەوە پێشنیاریش دەبێ بدەی. لە حالێکدا لەوانەیە لە کۆمەڵگە نەریتییەکاندا بە تایبەتی کە بنەما دێمۆکڕاتیکەکان بە تەواوی جێگای خۆیان نەکردووەتەوە، تەقسیمی کاریش بەو شێوەیە دیاری نەکرابێ بۆ وێنە لە ووڵاتێک کە بنەماکانی دێمۆکڕاسی جێگیر بووبێ جیاوازی ڕۆڵی سیاسەتمەدارێک، پارتییەکی سیاسی لە ڕووناکبیرێک هێندێک ئاشکرایە. لەو پێوەندییە دا بە لەبەر چاوگرتنی چوارچێوەی جوغرافیایی و ئەوەی کە لە فەرهەنگی ئێرانێ دا بە گشتی هەیە و لە فەرهەنگی کوردی و نەتەوە و ئێتنیکەکانی دیکە ، ئەگەر بۆ وێنە کوردێک، ئازەربایجانییەک یان بەلووچێک یان عەڕەبێک ڕوو دە جەنابت بکا وەکوو ئاکادێمیسیەنێک جەنابت ڕێگە حەلت چییە، چ پێشنیار دەکەی؟ خەڵک چ بکەن ؟\nوەلی: بە باوەڕی من ئەو وەزعەی کە لە ئێرانێ هاتووەتە پێشێ نیشان دەدا کە چارەنووسی ڕێژیمی ئێرانێ لە شارەکاندا دیاری دەکرێ. بۆ ئەوەی بۆ سازمانەکان و حیزبە سیاسییەکان و تەنانەت بۆ تاکوتەرایان دوو شت زۆر گرینگە بە باوەڕی من دەبێ ئەهەمییەتێکی زۆر گەورە بدەن بە بەرهەمهێنانی فکری ڕادێکاڵ. دووەمیش ئەوەیە کە دەبێ دەست پێ بکەن بنەمایەکی بەرفرەوان بۆ ڕێکخراوی مەدەنی لە ئێرانێ ساز بکەن. ئەلئان هەرچی ئێمە بەرەو پێشەوە دەچین دروستە لێرە شەڕە و گوللەی داوێن، ئەوە وایە بەڵام ئەوەیکە ڕۆژ بە ڕۆژ ئەهەمییەتی زیاتر دەبێ ئەوەیکە ئەو هێزە دەیباتەوە کە بتوانێ مەیدانی فەرهەنگی ، مەیدانی کۆمەڵایەتی کۆمەڵگەی مەدەنی ، ئەو جێگایانەی ستڕاتێژیکی وانە لە کۆنتڕۆڵی خۆی دا بگرێ. لە بەر ئەوە بە باوەڕی من تەئکیدێکی زۆر گەورە دەبێ بدرێ بە ئەنتەلێجێنسیای ڕادیکاڵ، ئەوان فکری تەولید دەکەن. ئێمە حیزبمان هەیە سی ساڵە بە ئەندازەی یەک میلی گڕەمیش فکری تەولید نەکردووە، هەر قسەکانی سی ساڵ لەوە پێش دووپاتە دەکاتەوە. ئەوە نابێتە هیچ . ئێستا ئەو هیزە دەتوانێ بۆ وێنە لە کوردستانێ پێش ئەوەی کە کۆنتڕۆڵی سیاسی ناوەندە ستڕاتێژیکەکان وەدەست بخا دەبێ لە پێشدا سوڵتەی فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی خۆی دابمەزرێنێ. ئەوە شەرتی ئەساسییە ئەگەر بییەوێ بەرەو فکرێکی ستڕاتێژیک بۆ وەی دابمەزرێنێ کە هێژێمۆنی هەبێ لەوێ. بۆیەش ئەمن لێرە باسی هێژێمۆنی دەکەم ، هێژێمۆنی لەگەڵ سوڵتەی فەرقی هەیە. سوڵتە هەمیشە بە زەخت دادەندرێ بەڵام هێژێمۆنی، کاری فکری، کاری فەرهەنگی ، کاری کۆمەڵایەتی لەوانەش گەورەتر کاری فکری تێۆریکی دەوێ بۆ هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە هەمانە و ئەوەی دەبێ ببێ.\nپێت وا هەیە ڕێژیم دەتوانێ ئەو قەیرانییەی حاکمییەت جێ بە جێ کا؟\nوەلی : بە باوەڕی من نا. هەڵبەت یەک شت هەیە هیچ ڕێژیمێک بۆ خۆی ناڕووخێ، ڕێژیمی دەبێ بڕووخێنن. تەنانەت ئەوەی کە دەڵێن فڵان ڕێژیم لە ناوەرۆکی خۆیدا فاسید بوو کەوت وا نییە، دیسان دەبێ سەبەبێک هەبێ. ئەو ڕێژیمە لە ناوەرۆکی خۆیدا تووشی ئەو فەسادی سیاسی و ئابووری بووە، ئەو ڕێژیمە فکری ستڕاتێژیکی لە دەست داوە ، ئەو ڕێژیمە کۆنتڕۆڵی حەوزەی دیسکۆرسی لە دەست داوە. ئیسلاح تەڵەبان فاشیل بوون . ئیمکانی ئەوەی کە لە سەر بنەمای چوارچێوەی پێشتر دا بتوانن خۆیان ساز بکەنەوە زۆر کەمە. بەڵام ئەوانە هەمووی بە جێگای خۆی ؛ ئایا ئۆپۆزیسیۆنێکی فەعال دەبێ کە بتوانێ ئەو مەیدانەی کە لە زەعفەکانی ئەمڕۆی حکوومەتەوە هاتووەتە پێشێ ، ئەو مەیدانەی بێنێتە ژێر سەیتەرە و کۆنتڕۆڵی خۆی و ئەو ڕێژیمەی بخا؟ ئەوە بە باوەڕی من مەسەلەیەکی ستڕاتێژیکە.\nزۆر سپاست دەکەم بەڕێز عەباس وەلی زۆر سپاس بۆ بەشداریت لە بەرنامەی ڕاوێژ دا.\nوەلی: سپاست دەکەم\nتێبینی: ئەم وتووێژە بۆ بەرنامەی 'ڕاوێژ 'ی تێلێڤیزیۆنی ستێرک پێشتر ئاستە کرا بوو و لە یەکشەمە شەو ٢٢-ی ئاوریلی ٢٠١٨ بڵاو کراوەتەوە. دەتوانن لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیس بووک و لە یووتیوبی بەرنامەی ' ڕاوێژ' دا ڤیدێئۆی ئەم بەرنامەیە تەماشا بکەن.\nیادێک لە تێکۆشەری بەوەج شەهید قەرەنی کەریمی\nڤایرۆسی كڕۆنا و خۆبەڕێوبەری جەماوەریی ڕۆژھەڵاتی كوردستان


بەیاننامەی پشتگری ناوەندی زاگرۆس بۆ گشتپرسی سەربەخۆیی هەریمی کوردستانی عێراق – ناوەندی زاگرۆس بۆ مافەکانی مرۆڤ\nماڵەوە/هەواڵەکان/بەیاننامەی پشتگری ناوەندی زاگرۆس بۆ گشتپرسی سەربەخۆیی هەریمی کوردستانی عێراق\nلە ٧ی حوزەیرانی ئەمساڵدا زۆربەی لایەنە سیاسیەکانی هەریمی کوردستانی عێراق بڕیاری ڕێکخستنی ڕێفراندۆمێکیان دا کە چارەنووسی سیاسی هەرێمەکە دیاری دەکات.\nهاوڵاتیانی هەریمی کوردستان لە چەند دەیەی ڕابردوودا بەردەوام لە خەباتدا بوون بۆ دەستەبەرکردنی مافی دیاریکردنی چارەنووسی خۆیان و بەو بۆنەشەوە شەڕ و نەهامەتیان بە سەردا هاتووە و ژمارەیەکی زۆریش لەو ڕێگایەدا بوونەتە قوربانی.\nفیداکاری و لەخۆبوردەیی گەلی کوردستان بە تایبەت لە دوای سەرهەڵدانی گرووپە تیرۆریستیە بناژۆە ئیسلامیەکەی داعش بیر و سۆزی کۆمەڵگای جیهانی بۆ لای ئەو گەلە ڕاکێشاوە و بە هەموو لایەکی سەلماندوە کە ئەو گەلە مافی خاوەندارێتی چارەنووس و داهاتووی خۆی هەیە.\nکۆڵەکەی دونیای نۆێ و پێشکەوتووی ئەوڕۆ لە سەر بنەمای یەکسانی و هاوکاری گەلان دانراواتەوە و کۆمەڵگای نێۆنەتەوەیی هاوکار و یارمەتیدەری ئەو گەلانە دەبێ کە ئیرادە و ویستی بەشداربوونیان هەیە لە ئاستی نێۆ نەتەوەیی و ئاشتی جیهانی دا.\nبێ گۆمان گەلی کوردستانیش خاوەنی ئەو ویستەیە و مافی ڕەوای خۆیەتی کە چارەنووسی خۆی دیاری کات و خۆی بێنێتە ئاستی گەلانی پێشکەوتووی دونیاوە. لەو نێوەدا یەکیتی و یەکگرتوویی ئەو گەلە بۆ لادان و زاڵبوون بە سەر گرفتەکانی سەر ڕێگای هەڵکشانیان، ڕۆڵی بنەڕەتی دەگێڕێ و دەتوانێ کاریگەری لە سەر پشتگرییە نێۆنەتەوەییەکانیش هەبێ.\nگشتپرسی یەکێکە لە کۆڵەکەکانی دیمۆکراسی و بەشێکە لە پڕۆسەیەک! هیچ بینایەک بە بێ بەرزبوونەوەی هەموو کۆڵەکەکانی ناتوانێ بەرز بێتەوە یان لە سەر پێ بمێنتەوە. بۆیە دیمۆکراسی کوردستان پێویستی بە جێگیربوونی دیمۆکراسیەکی هەمە لایەنەیە و دەبێ هاوکات لە گەڵ ئەنجامی گشتپرسیدا کار بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمان و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و چەسپاندنی بڕیاری گەل بکرێت.\nناوەندی زاگرۆس بۆ مافەکانی مرۆڤ، کە ڕێکخراوێکی کوردی-سویسریە و لە ئاستی ڕێکخراوە نێۆنەتەوەییەکانی بەرگریکاری مافەکانی مرۆڤدایە، هەر لە دامەزرانیەوە هەتاکو ئێستا پشتگری لە دۆزی کورد و کەمایەتیەکانی دیکەی کوردستان و عێراق کردوە و دەیکات. ئێمە لە ناوەندی زاگرۆس پێمانوایە کە هەموو گەلان و کەمایەتیەکانی ناوچەکە و خەڵکە خۆجێیەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، دەبێ مافی دیاری کردنی چارەنووسی خۆیان هەبێ و یاسا و پەیماننامە نێۆ نەتەوەییەکانیش دەبێ ڕێخۆشکەری وەدی هاتن و پارێزەری ئەو مافە بن. بۆیە ئێستا کە گەلی کوردستان بڕیاری ئەنجامی گشتپرسی داوە بۆ دیاری کردنی داهاتووی خۆی، ئێمە پشتگری ئەو بڕیارە دەکەین و هەوڵی دەستەبەرکردنی پشتگری نێۆنەتەوەییشی بۆ دەدەین لە ئاستی توانا و هێزی خۆمان دا.\nهیوادارین کە گشتپرسی ٢٥ی ئەیلولی ٢٠١٧ بە سەرکەوتنەوە کۆتایی بێت و ئیرادە و ویستی گەلی کوردستان بۆ دیاری کردنی چارەنووسی خۆی بسەلمێنێت.\nژنێڤ – سویسرا


112- دروستکردنی میکرۆباڵۆنی پۆلیمری لەلایەن لێکۆڵەرانی ئێرانییەوە - دەسکەوتەکانی کۆماری ئێسلامی ئێران\nHome/سەرەکی/112- دروستکردنی میکرۆباڵۆنی پۆلیمری لەلایەن لێکۆڵەرانی ئێرانییەوە\nمیکرۆباڵۆنی پۆلیمری لە راستێدا تۆپە بچۆکانێک لە قەبارەکانی50 تاوەکوو100 میکرۆنن کە هەوای ناوخۆیی لە غاز پرکراوەتەوە.\nدانانی ئەم مادە لە باکی فڕۆکە دەبێتە هۆی ئەوەی ئەگەرباک بەهۆی زەربەیەک زەنگ ببات یان کون بێت ئەم مادە بەشێوەی خۆکار بەشی زیانلێکراو نەوژەن دەکاتەوە.\nدانانی دەرمانەکان لە میکرۆباڵۆنەکان، ڕەها بوونی دەرمان لە لەشی نەخۆش ڕێکدەخات و کاریگەری دەرمان لە لەش زیاتر دەکاتەوە.\nبەکارهێنانی ئەم مادە لە پیشەسازی نیۆماڵی دەتوانێت لە چوونە دەرەوەی دەنگەکانی ناپۆڕو فێڕۆچوونی گەرما لە خانووبەرەکان رێگری بکات. هەروەها لە پیشەسازی ئارایشتی وپاکژیکاری، کانی ورێگەسازی و دروستکردنی قاپۆڕی ژێردەریایی بەکاردێت.\nئێران دەرمان ژێردەریایی غاز فڕۆکە\n93- بەرهەمهێنانی دەرمانی نۆرۆتێک\n103- دیزاین و دروستکردنی ئامێری شات مانیتورینگی پیشەسازی کانزایی ودروست کردنی ئۆتۆمبێل\n125- بەرهەمهێنانی یەکەم دەرمانی گیایی بۆچارەسەرکردنی ئاڵزایمرلە جیهان\n31- راکێتی تۆپهاوێژی نازعاتی6


ኤርምያስ 26 NASV - یەرمیا 26 KSS\n1لە سەرەتای پاشایەتی یەهۆیاقیمی کوڕی یۆشیای پاشای یەهودا، ئەو پەیامەم لەلایەن یەزدانەوە بۆ هات: 2«یەزدان ئەمە دەفەرموێت: لە حەسارەکەی ماڵی یەزدان بوەستە و ئەو پەیامە بۆ هەموو شارۆچکەکانی یەهودا ڕابگەیەنە، کاتێک دێنە ماڵی یەزدان بۆ کڕنۆش بردن. ئەو پەیامەی کە فەرمانم پێ کردیت یەک وشەی لێ کەم نەکەیتەوە. 3بەڵکو گوێیان لێ بێت و بگەڕێنەوە، هەریەکە و لە ڕێگا خراپەکانی، منیش پاشگەز دەبمەوە لەو بەڵایەی بە نیاز بووم لەبەر خراپی کردەوەکانیان بەسەریان بهێنم. 4پێیان بڵێ: ”یەزدان ئەمە دەفەرموێت: ئەگەر گوێ لە من نەگرن و فێرکردنەکەم پەیڕەو نەکەن کە لەبەردەمی ئێوە دامناوە، 5هەروەها ئەگەر گوێ لە قسەی بەندە پێغەمبەرەکانم نەگرن، ئەوانەی من بە بەردەوامی بۆم دەناردن، بەڵام ئێوە گوێتان نەگرت، 6ئەوا ئەم ماڵە وەک شیلۆ لێ دەکەم و ئەم شارەش دەکەم بە مایەی نەفرەت بۆ هەموو نەتەوەکانی سەر زەوی.“»\n7جا کاهینەکان و پێغەمبەرەکان و هەموو گەل گوێیان لێ بوو یەرمیا لە ماڵی یەزدان ئەم پەیامەی ڕاگەیاند. 8کاتێک یەرمیا لە قسەکردن بووەوە، لە هەموو ئەوەی یەزدان فەرمانی پێکردبوو بە هەموو گەلی ڕابگەیەنێت، کاهین و پێغەمبەر و هەموو گەل گرتییان و گوتیان: «دەبێ بمریت! 9بۆچی بە ناوی یەزدانەوە پێشبینیت کرد و گوتت کە ئەم ماڵە وەک شیلۆی لێدێت، ئەم شارەش وێران دەبێت و ئاوەدانی تێدا نابێت؟» ئینجا هەموو گەل لە ماڵی یەزدان لە یەرمیا کۆبوونەوە.\n10کاتێک پیاوە گەورەکانی یەهودا گوێیان لەم قسانە بوو، لە کۆشکی پاشاوە سەرکەوتن بۆ ماڵی یەزدان، لەلای داڵانی دەروازە نوێیەکەی ماڵی یەزدان دانیشتن. 11ئینجا کاهین و پێغەمبەرەکان بە پیاوە گەورەکان و بە هەموو گەلیان گوت: «ئەم پیاوەیە شایانی حوکمی مردنە، چونکە پێشبینی خراپی لەسەر ئەم شارە کردووە، هەروەک بە گوێی خۆتان گوێتان لێ بوو!»\n12یەرمیاش بە پیاوە گەورەکان و هەموو گەلی گوت: «یەزدان منی نارد بۆ ئەوەی لەسەر ئەم ماڵە و ئەم شارە پێشبینی بکەم، بە هەموو ئەو وشانەی گوێتان لێ بوو. 13ئێستاش ڕەفتار و کردەوەکانتان چاک بکەنەوە و گوێڕایەڵی یەزدانی پەروەردگارتان بن، ئەویش پاشگەز دەبێتەوە لەو بەڵایەی سەبارەت بە ئێوە فەرموویەتی. 14بەڵام من لەبەردەستتانم، ئەوەی پێتان باشە و ڕاستە بە منی بکەن. 15بەڵام باش بزانن ئەگەر من بکوژن، ئەوا خوێنێکی بێتاوان دەخەنە ئەستۆی خۆتان و ئەم شارە و دانیشتووانەکەی، چونکە بەڕاستی یەزدان منی بۆ ئێوە ناردووە تاکو هەموو ئەم قسانە بەبەر گوێتاندا بدەم.»\n16ئینجا پیاوە گەورەکان و هەموو گەل بە کاهین و پێغەمبەرەکانیان گوت: «ئەم پیاوە شایانی حوکمی مردنی نییە، چونکە بە ناوی یەزدانی پەروەردگارمانەوە قسەی لەگەڵ کردووین.»\n17ئینجا هەندێک لە پیرانی یەهودا26:17 عیبری: خاکەکە. هەستان و بە هەموو کۆمەڵی خەڵکەکەیان گوت: 18«میخای پێغەمبەر لە شاری مۆرەشەت لە سەردەمی حەزقیای پاشای یەهودا پێشبینیی کرد و بە هەموو گەلی یەهودای گوت: ”یەزدانی سوپاسالار ئەمە دەفەرموێت:\nگردەکەی پەرستگاش دەبێتە دارستانێکی بێ کەڵک.“26:18 بڕوانە میخا 3:12.\n19ئایا حەزقیای پاشای یەهودا یان کەسێکی دیکە لە یەهودا کوشتیان؟ ئایا لە یەزدان نەترسا و بەدوای ڕەزامەندی ئەوەوە نەبوو؟ ئایا یەزدان پاشگەز نەبووەوە لەو بەڵایەی فەرمووبووی بەسەریان دەهێنێت؟ وا بەڵایەکی گەورە بەسەر خۆمان دەهێنین!»\n20هەروەها پیاوێکی دیکەش هەبوو بە ناوی یەزدانەوە پێشبینی دەکرد، ئوریای کوڕی شەمەعیا، خەڵکی قیریەت یەعاریم بوو. ئەویش لە دژی ئەو شارە و ئەو خاکە پەیامێکی ڕاگەیاند، وەک پەیامەکەی یەرمیا. 21جا یەهۆیاقیمی پاشا و هەموو پاڵەوانەکانی و هەموو پیاوە گەورەکان گوێیان لە قسەکانی بوو، پاشا داوای کرد بیکوژن. بەڵام ئوریا ئەمەی بیست، لە ترسان بەرەو میسر هەڵات. 22یەهۆیاقیمی پاشاش ئەلناتانی کوڕی عەکبۆری لەگەڵ چەند پیاوێک ناردە میسر. 23ئوریایان لە میسر دەرهێنا و هێنایانە لای یەهۆیاقیمی پاشا، بە شمشێر لێیدا و تەرمەکەی فڕێدایە ناو گۆڕی خەڵکی ئاسایی.\n24جگە لەوەش، ئەحیقامی کوڕی شافان پشتگیری یەرمیای کرد بۆ ئەوەی نەدرێتە دەست گەل و بیکوژن.\nKSS : یەرمیا 26


کاریکاتێر لەنێوان هونەر و ڕۆژنامەوانیدا - ژنەفتن\nلە دیمانەیەکدا لەگەڵ کاریکاتێرست "رەمەزانی"دا\n13ی تشرینی دووه‌م، 2020|شێوەکاری\nكیانووش ڕه‌مه‌زانی، كاریكاتێریست و چالاكێكی ئێرانییه. له ساڵی ٢٠٠٩وه له تاراوگه (فه‌ڕه‌نسا) ده‌ژی و كار ده‌كات. به به‌رده‌وامی كاریكاتێره‌كانی له ڕۆژنامه و هه‌فته‌نامه‌كانی فه‌ڕه‌نسادا بڵاو ده‌كرێنه‌وه، له‌وانه له ڕۆژنامه‌ی له كروا« La Croix » و گۆڤاری « Courrier International » و «Le1» و گاردیان « Guardian » و ته‌له‌ڤیزیۆنی ئارتێ « Arte »و چه‌ندانی تر. له ساڵی ٢٠١٠ه‌وه به‌شداری ده‌یان كۆنفرانس و دیدار ده‌رباره‌ی كولتوور و په‌روه‌رده و ئازادی ڕاده‌ربڕین له فه‌ڕه‌نسا و ئه‌وروپا و وڵاتانی دیكه‌ی جیهان كردووه. كاره ئۆرجیناڵه‌كانی له چه‌ندین مۆزه‌خانه‌ی فه‌ڕه‌نسی و ئه‌ڵمانیدا دانراون، له‌وانه [Le Mémorial de Caen – Kunstmuseum Solingen] ساڵی ٢٠١٤، ته‌نیا چه‌ند مانگێك پێش ئه‌و هێرشه‌ی بكرێته سه‌ر ڕۆژنامه‌ی شارلی ئێبدۆ له پاریس و چه‌ندین كاریكاتێریستی به‌ناوبانگ له‌لایه‌ن تیرۆریستانه‌وه بكوژرێن، ڕەمەزانی له دیداری TEDx وتارێكی به‌ناونیشانی (نیگار‌كێشان، هونه‌رێكی مه‌ترسیدار) پێشكه‌ش كردووه. ناوبراو سه‌رۆكی ڕێكخراوی «United Sketches »ه كه ڕێكخراوێكی نێونه‌ته‌وه‌ییه بۆ پشتیوانی له ئازادی ده‌ربڕین و پشتگیریی كاریكاتێریستانی تاراوگه. لەبارەی هونەری کاریکاتێرەوە ئەم دیمانە کورتەمان لەگەڵدا سازدا.\nهەڵگورد: لای تۆ نیگارکێشان بەگشتی چییە، بەتایبەتیش کاریکاتێر؟\nڕەمەزانی: بە بۆچوونی من نیگارکێشان بەرهەمهێنانی خەیاڵ و بە ماددی کردنی ڕوانینە. کاریکاتێریش هەمان شتە، بەڵام لە کاریکاتێردا دەستکاری شێوە و شتەکان دەکرێ و بە شێوەی گەپ و پێکەنیناوی.\nهەڵگورد: چەند جۆر کاریکاتێر هەیە؟\nڕەمەزانی: کاریکاتێر چەند جۆرێکی هەیە: جورێ ئەوەیە کە تەنیا شێوەی دەموچاو بە شێوەیەکی پێکەنیناوی دەکێشێ، ئەمە پێی دەکوترێ کاریکاتێر.\nکاریکاتێری ڕۆژنامەوانیش هەیە، ئەویش ئەوەیە کە پەیوەندیی بە بابەتە ڕۆژنامەوانییەکان و بوویەرە ڕامیارییەکان و ڕووداوەکانی ڕۆژەوە هەیە. ئەمەیان لە مێدیاکان و چاپەمەنییەکاندا بڵاو دەکرێنەوە.\nجۆرێکی دیکە کاریکاتێری گاڵتەوگەپ(کۆمێدیا)یە کە دەربڕی باسێکی فەلسەفی، کۆمەڵایەتی یانیش ئەدەبییە.\nجۆرێکی تری کاریکاتێر هەیە کە داستانێك یان چیرۆکێک یان بابەتێك لە ڕێگەی زنجیرەیەک کاریکاتێر دەگێڕێتەوە، ئەمە پێی دەڵێن ستریپ(Strip). ئەمە هەندێ هەم لە ڕۆژنامە و مێدیادا یان لە دووتوێی پەرتووکێک یان گۆڤارێکدا بڵاو دەکرێتەوە.\nکاریکاتێری باش دەبێ لە دەربڕیندا ڕوون و بێ پێچ و پەنا بێت، هەمووان بە ئاسانی تێیبگەن، هەروەها دنەدەر و وروژێنەر بێت\nهەڵگورد: بۆچی کاریکاتێر زۆرجار ڕاماندەگرێت یان بەدیارییەوەواقمان وڕدەمێنێ؟!\nڕەمەزانی: لەبەرئەوەی کاریکاتێریستەکان لێزانانە سیمبولەکان بەکاردەهێنن و بەشێوەیەکی کۆمێدی و گاڵتەئامێزەوە بابەتەکان لە کۆنتێکستێکی دیاریکراودا دەخەنەڕوو. کاریکاتێری باش دەبێ لە دەربڕیندا ڕوون و بێ پێچ و پەنا بێت، هەمووان بە ئاسانی تێیبگەن، هەروەها دنەدەر و وروژێنەر بێت، تا بتوانێ لە یادەوەریی وەرگردا بمێنێتەوە. بۆیە کاریکاتێریی ڕۆژنامەوانیی باشترین ڕێگەیە بۆ خستنەڕوو و ڕوونکردنەوەی بابەت ئاڵۆزەکان.\nهەڵگورد: بۆچی لای کۆمەڵگە ڕۆژهەڵاتییەکان، لای ئاینداران و بەتایبەتیش موسڵمانان کاریکاتێر بە سووکایەتی و جوێن لێکدەدرێتەوە؟\nڕەمەزانی: لەبەرئەوەی کولتوور و پەروەردەی کۆمەڵگەی ئیسلامی هونەری نیگارکێشان و کاریکاتێری تێدا نییە. ئەو بۆشاییە لە پەروەردەیاندا بۆتە هۆی هەڵە پێناسەکردنی بابەتەکە.\nلەلایەتی ترەوە، لەهەندێ وڵاتی ئیسلامیدا، دەسەڵاتدارانی سیاسی باش دەزانن کە کاریکاتێر کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر کۆمەڵگە هەیە. بۆ نموونە؛ لە ئێران، دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە ملیۆنان دۆلار خەرج دەکەن تاوەکوو کاریکاتێریست و نیگارکێشەکان بخەنە خزمەتی خۆیان و پڕوپاگەندەیان بۆ بکەن، کە بەداخەوە (کێبڕکێی کاریکاتێری هۆلۆکۆست) یەکێکە لەو نموونانە کە جێی خۆی گرتووە!\nهەڵگورد: سوودی کاریکاتێر لەمڕۆدا چییە و چ کاریگەرییەکی لەسەر ئازادی دەربڕین هەیە؟\nڕەمەزانی: لەخۆیدا کاریکاتێری ڕۆژنامەوانی جۆرێکە لە تێکۆشان و خەبات: زانیاریی بە خوێنەر دەدات، وا لە خوێنەر دەکات بیر بکاتەوە، هەندێجار وادەکات کە هەڵوێست یان پەرچەکردارمان هەبێت، وروژێنەرە. بەڵام ئازادی ڕادەربڕین مەرجی بنەڕەتییە بۆ کاریکاتێر بۆ بڵاوبوونەوە و گەشەکردنی. پێم وایە کاریکاتێریستە ڕۆژنامەوانییە ڕاستەقینەکان خەباتکاری ئازادی ڕادەربڕینن.\nهەڵگورد: ئایا کاریکاتێر هونەرە؟ ئەگەر هونەرە دەکەوێتە چ خانەیەکی هونەرییەوە؟\nئایا دەتوانین لە هەندێ کاتدا بڵێین ئەو کاریکاتێرە دەکەوێتە دەرەوەی هونەرکە خزمەت بە دیکتاتۆر و ستەمکاران دەکات یان بانگەشە بۆ ئایدۆلۆژیایەك دەکات؟\nڕەمەزانی: بەڵێ، کاریکاتێر هونەرە و سەر بە خێزانی هونەرە پلاستیکییەکان و بەشی نیگارکێشانە. بۆیە پێموایە ئێمە وەکو کاریکاتێریستان دوو پێناسەمان هەیە:\nلە ڕووی پیشەییەوە، هەم هونەرمەندی دانەرین، هەمیش ڕۆژنامەوانین. لە فەڕەنسا کاریکاتێریستان بەشێکن لە خانەی هونەرمەندان. هیچ کاریکاتێرێك نییە هونەر نەبێ و بکەوێتە دەرەوەی ئەو خانەیەوە، بەوانەشەوە کە بانگەشە بۆ ئایدۆلۆژیایەکی تاکڕەو یان ستەمکارەوە دەکەن. بەداخەوە لە مێژووی مرۆڤایەتیدا بەردەوام هەندێ هونەرمەند هەبوونە و هەن کە خزمەت بە دیکتاتۆران دەکەن و پڕوپاگەندەیان بۆ دەکەن.\n کێبڕکێی کاریکاتێری هۆلۆکۆست: کێبڕکێیەکی کاریکاتێرییە دەربارەی “بەدرۆخستنەوە و گاڵتەکردن” بە هۆڵۆکۆست (جینۆسایدی جووەکان لە جەنگی دووەمی جیهانی). کێبڕکێکە لەلایەن ڕۆژنامەی (همشهری)ی ئێرانی و بە پشتیوانی دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە، دوای بڵاوبوونەوەی کاریکاتێرەکانی موحەمەد، پێغەمبەری ئیسلام لە ڕۆژنامەیەکی دانیمارکی لە ساڵی ٢٠٠٦ دروست کراوە.\n← لەبارەی هزر و بەرهەمی ‘داریوش شایگان’ەوە\nتێرۆریستەکە، چاودێری ئەکا →


زایینی: ١٢-٠٣-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٢/٢١ - ١١:٢٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: هاوکات لەگەڵ خۆئامادەکردنی خەڵکی کوردستان لەمەڕ هەرچی باشتر بەڕێوەبردنی جێژنی نەتەوەیی نەورۆز، ڕێژیم گوشارەکانی خۆی بۆسەر خەڵک زیاد کردووە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕێژیمی تاران بەهۆی ترسی لە بەڕێوەچوونی پڕشکۆی جێژنی نەورۆز لە شارەکانی کوردستان، هەر لە ئێستاوە دەستی کردووە بە هەڕەشەکردن لە چالاکانی نێوخۆ، بەو هیوایە کە پێش بە بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمەکانی نەورۆز لە کوردستان بگرێت.\nهەر لەمبارەوە لە ڕۆژانی ڕابردوودا بۆ چەندەمین جار ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری مەریوان، شۆرا و دێهیاری گوندەکانی "نەنە"، "نێ" و "باڵک"ی بانگهێشت کردووە و داوای کردووە، خۆیان لە بەڕێوەبردنی جێژنی نەورۆز ببوێرن.\nلەگەڵ نزیک بوونەوەی ڕێوڕەسمی نەورۆز ئیدارەی ئیتلاعات لە کوردستان، بە دەسبەسەرکردن، بانگهێشت و هەڕەشە کردن لە هاووڵاتییانی کورد، هەوڵ دەدات پێش بە بەڕێوەچوونی ئەو جێژنە نەتەوەییە بگرێت.\nساڵی ڕابردوو چالاکانی سیاسی و مەدەنی لە کوردستان، کەمپەینێکیان لەژێر ناوی "نەورۆزی جامانەکان" رێکخست، کە لەگەڵ پێشوازییەکی بەرچاوی خەڵك بەرەوڕوو بوویەوە و ڕێژیمی تووشی دۆشداماوی کرد.\nئەمساڵیش لە بەرەبەری هاتنی نەورۆزی ٢٧١٨ی کوردی، ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران، بانگەوازێکیان لەژێر ناوی "نەورۆز هێمای ژیانەوەو پێکەوە بوون" بڵاو کردەوە کە تێیدا داوایان لە خەڵکی کوردستان کردووە، یەک دەنگ و یەک هەڵوێست، بەرەو پیری نەورۆز و سەری ساڵی نوێ بچن و بە لەبەرکردنی جلی کوردی و لە مل کردنی جامانە و لەسەرکردنی هەوری و هەڵگرتنی گووڵی سوور بەرەوپیری ساڵی نوێ بچن و لەگەڵ ژیانەوەی سروشت، ژیانەوەی نەورۆزی جامانەکان بۆ نیشتمان بکرێ بە دیاری.


بۆنسی بێ پارە داخڵکردن لە گازینۆکانی ئۆنلاین! - IraqBet\nHome » بۆنسی بێ پارە داخڵکردن\nگەشەکردنی هەژمارەکەت لە گازینۆی ئۆنلاین بژاردەیەکەیە کە کات و هەوڵێکی زۆری دەوێت. هەندێ جار، بە داخەوە، دەتانێت هیچت بۆ نەهێڵێتەوە و بێ پارە بیت بۆ کردنی شتە گرنگەکانی تر، بە خۆشحاڵیەوە، لە گازینۆ ئۆنلاینەکانی پێشنیارمان کردووە بۆنسی گەورەی بێ پارەدان و بۆنسی بێ پارە داخڵکردن پێشکەشی یاریزانە نوێیەکان دەکەن.\nجۆرەکانی بۆنسی بێ پارە کردنە سەر هەژمار\nبۆنسەکانی پارە وەرگرتنی پێشەکی\nسپینی خۆرایی بێ پارەکردنە سەر هەژمار\nبۆنسی بێ پارەداخڵکردنی گازینۆ\nباشترین 4 گازینۆی بۆنسی بێ پارە کردنە سەر هەژمار\nچۆن ئۆفەری بۆنسی بێ پارەدان وەربگریت؟\nبۆچی بۆنسی بێ-پارەدان وەربگریت؟\nئەو یاریانەی بیکەیت لەگەڵ بۆنسی بێ پارە داخڵکردن\nکۆدەکانی بۆنسی بێ پارە داخڵکردن\nبۆنسی بە بێ پارە کردنە سەر هەژمار چییە؟\nڕێبەری بێ پارە خستنە سەر هەژماری گازینۆ\nڕاستیەکان دەربارەی کۆدەکانی بۆنسی بێ پارە داخڵکردن\nکۆدەکانی بۆنسی بێ پارە دانانی سەر هەژمار\nجۆرەکانی بۆنسی بە بێ پارە کردنە سەر هەژمار\nبۆنسەکانی پارەدانی پێشەوخت\nسپینی خۆرایی بێ پارە داخڵکردن\nپێویستییە داواکراوەکان لە بۆنسی بێ پارەدانی گازینۆ\nڕاکێشان و پاککردنەوەی بۆنسی پێ پارەدانەکەت لە گازینۆ\nچۆن بۆنسی خۆرایی پێ پارە داخڵکردن وەرگریت؟\nسنورەکانی بۆنسی بێ پارەدانی گازینۆ چییە؟\nئایا بیر لەوە دەکەیتەوە کە چۆن دەتوانیت پارەی بۆنسی بێ پارە کردنە سەر هەژمار بەدەست بهێنیت؟ خەمت نەبێ! پرۆسەیەکی ئاسان و خێرایە. تەنیا کلیک لێرە بکە و ئامادەیە بۆ وەرگرتنی بۆنسەکە.\nبێت فیناڵ (BetFinal)\nکۆسمۆس وین (CosmosWin)\n1ئێکس بێت (1xbet)\nگازینۆیەک هەڵبژێرە بۆ ئەوەی خۆت تۆمار بکەیت لە ڕێگەی لیستی ئێمە لە گازینۆ ئۆنلاینەکانی پەسەندکراون.\nڕاستەوخۆ بچۆ بەشی کاشێر و کلیک بکە لە ‘کۆبۆنەکە بنوسە’\nکۆدەکەی بۆ بۆنسی بێ پارە داخڵکردنی گازینۆ کە بەردەستە بنوسە\nسەیری هەژماری گازینۆکەت بکەرەوە بۆ ئەوەی بزانیت پارەکە کراوەتە سەر هەژمارەکەت\nبۆنسەکە بەکار بهێنە بۆ یاریکردن لە یاریە دڵخوازەکانت لە گازینۆ\nدەتوانیت بە ئاسانی بچیتە سەر ڕێگای بردنەوەی پارەی ڕاستی.\nدەتوانیت باشترین ستراتیژیەکانی بردنەوە فێربیت بۆ یارییە جیاوازەکان.\nبۆنسی بێ-پارەدان ڕێگەت دەدات یاریە دڵخوازەکانت بکەیت بە بێ پارەی ڕاستی خۆت.\nباشترین شت ئەوەیە، چونکە پارەکە هی خۆت نییە لە یەکەم جێگا، هیچ مەترسییەک نییە دەربارەی گرەوەکانی بڕیار دەدەیت بیکەیت.\nلە کاتی گەڕان بەناو لیستی یاریەکانی پێشکەش کراوە لە گازینۆ ئۆنلاینەکانی پێشنیارمان کردووە. دەبینیت چەندین یاری هەیە کە دەتوانیت بیکەیت لەگەڵ بۆنسەکە لەناویاندا کینۆ، بەقەرە، بلاک جاک، ڕۆلێت و چەندینی تر. هەروەها، گرنگە بیرت بێت کە بڕیار دەدەیت بۆنسی بێ پارە داخڵکردنی گازینۆ وەربگریت، یاریەکانی دەتوانیت بیکەیت باس کراوە لە مەرج و ڕێنماییەکانی دەربارەی بۆنسەکە. ئەمە چونکە ئەو یاریانەیە کە داوا کراوە لە پێویستیەکانی بۆنسەکە.\nگازینۆ کۆدێکی بۆنسی بێ پارە کردنە سەر هەژمارت بۆ بەردەست دەخات تا داخڵی بکەیت لە بەشی کاشێر بۆ وەرگرتنی بۆنسەکەت و بە خۆکاری و ئۆتۆماتیکی دەچێتە سەر هەژمارەکەت. لەگەڵ ئەوەشدا، هەندێک لە گازینۆ ئۆنلاینەکان داوات لێ دەکەن کە پەیوەندی بکەیت لەگەڵ ستافی پشتگیری کڕیار بۆ ئەو کۆدەی وەرتگرتووە و ئەوان بە دەستی بڕی بۆنسەکە دەکەنە سەر هەژمارەکەت. گازینۆکە ئەمە دەکات بۆ ئەوەی دڵنیای بکاتەوە کە هەندێ لە یاریزانەکان هەوڵ نادەن فێڵ لە سیستەمەکە بکەن و لە بۆنسێک زیاتر وەربگرن بۆ سەر هەمان هەژمار.\nبۆنسی بە بێ پارە داخڵکردن ئۆفەرێکی گازینۆیە کە دەتوانیت وەریبگریت بە بێ ئەوەی پێویست بکات هیچ بڕێک بکەیتە سەر هەژمارەکەت لە گازینۆ. ئەمە هەواڵێکی باشە بۆ ئەو قومارکارانەی کە بە دوای وەرگرتنی جۆرەکانی بۆنسی گازینۆن. هەندێک گازینۆ داوات لێ دەکات کە بۆنسەکە تەواو بکەیت لە هەندێ یاری دیاریکراوی گازینۆ. هەموو کات بیرت بێت کە سەیری ئەو یارییانەی گازینۆی ئۆنلاین بکەیت کە ڕێگەت پێدراوە لەگەڵ بۆنسی بێ پارە داخڵکردنی گازینۆ. هەروەها، پێویستە مەرج و ڕێنماییەکان بخوێنیتەوە کە پەیوەندی بە بۆنسەکەوە هەیە.\nلەکاتێکدا گازینۆ ئۆنلاینە جیاوازەکان ئۆفەری بۆنسەکانی بێ-پارەدان دەدەن بە یاریزانە جدیەکان، مانای ئەوە نییە هەموو بۆنسەکانی بێ-پارەدان زۆر باش بن. زۆربەی گازینۆکانی ئۆنلاین کە ئەم بۆنسانە پێشکەش دەکەن دڵنیای دەکەنەوە کە ئۆفەرەکانیان مامناوەندن. بۆیە، پێویستە چەند توێژینەوەیەکی سادە بکەیت پێش ئەوەی بەشداری بکەیت لە گازینۆیەکی ئۆنلاین و بۆنسی بێ-پارە داخڵکردن وەرگریت. پسپۆڕانی ئێمە پێداچونەوەیان کردووە لەسەر ئینتەرنێت بۆ گازینۆکانی ئۆنلاین لەگەڵ باشترین ئۆفەری بۆنسی بێ پارە داخڵکردن و بەم جۆرە ڕیزبەندیان کردووە بێت فیناڵ (Betfinal) وەکو گازینۆی ئۆنلاینی پێشەنگ بووە لەگەڵ بۆنسی بێ-پارەدان.\nتۆ پێویست نییە کە پارە بکەیتە سەر هەژمارەکەت بۆ وەرگرتنی ئەم بۆنسە.\nچوار جۆر لە بۆنسەکانی بێ پارە داخڵکردنی گازینۆ هەیە لەناویاندا بۆنسەکانی کاتی سنوردار، یاری خۆرای، سپینی خۆرایی و پارەدانی پێشوەختە.\nزۆر گازینۆ بۆنسێک پێشکەش دەکەن کە هیچ جۆرێکی بۆنس نییە.\nزۆربەی گازینۆ ئۆنلاینەکان کۆدی بۆنس بەکار دەهێنن بۆ کارکردنی بۆنسەکانی بە بێ پارەدانیان. لەگەل ئەوەشدا، گازینۆ جیاوازەکانی ئۆنلاین ڕێگای خۆیان هەیە دەربارەی ئەمە، گازینۆکانی ئێمە پێشنیارمان کردووە بەکارهێنانی کۆدی بۆنس زۆر ئاسان دەکەت بۆتۆ. بە بێ باسی بڕی پارە داخڵ کردن، گازینۆ کۆدێکی بۆنسی بی پارە داخڵکردنت دەداتێ کە لە بەشی کاشێر دەینوسیت بۆ وەرگرتنی بۆنسەکەت و بە شێوەی ئۆتۆماتیک دەجێتە سەر هەژمارەکەت. هەندێ گازینۆی تر داوات لێ دەکەن کە لەگەڵ ستافی خزمەتگوزاری کڕیار پەیوەندی بکەیت بۆ ئەوەی کۆدەکەی وەرگرتووە بە شێوەی دەستی بیکەینە سەر هەژمارەکەت. گازینۆکە ئەم کارە دەکات بۆ ئەوەی دڵنیا بێتەوە هەندێ یاریزان هەوڵی فێلکردن نادەن لە سیستەمەکە و لە بۆنسێک زیاتر وەرناگرن بە هەمان هەژمار.\nبۆنسی بێ پارەدان گونجاوە بۆ ئەو یاریزانانەی دەیانەوێت چێژ لە یاریەکانی گازینۆ وەربگرن بە بێ داخڵکردنی پارەی ڕاستی بۆ هەژمارەکەیان. چوار جۆری باوی بۆنسەکانی بێ پارە دان هەن کە دەتوانیت وەریبگریت. لەناویاندا سپینی خۆرایی، یاری خۆرایی، بۆنسەکانی کاتی سنوردار، و بۆنسەکانی پارەدانی پێشوەخت. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم چوار جۆرە لە بۆنس بە شێوەی جیاواز کاردەکەن\nبۆنسەکانی پارەدانی پێشوەخت باوترین جۆری بۆنسی بێ پارەدانە کە پێشکەش دەکرێت لەلایەن گازینۆکانی ئۆنلاین. کاتێک کە پرۆسەی خۆ تۆمارکردنت تەواوکرد، پارەیەکی ڕاستی دەچێتە سەر هەژمارەکەت. ئەم بۆنسە لە نێوان 20$ بۆ 50% دەبێت.\nبۆنسی کاتی سنوردار بۆنسێکی پارەی خۆراییە کە هەندێ لە گازینۆکان دەیبەخشن بۆ یاریکردن لە ماوەیەکی سنوردار. حاڵەت هەیە کە بۆنسەکە دەکرێت بڕێکی زۆر بێت، ئەگەری 1,000$ هەیە کە یاریزانەکە دەتوانێت بەکاری بهێنێت بە هەر ڕێگایەک دەیەوێت، بۆ ماوەی بڵێین یەک یان دوو کاتژمێر. کاتێک کاتەکە تەواو بوو، بردنەوەکانی گازینۆت دەبێت بە بۆنسی ڕاستی کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ یاریکردن لە هەر یاریەکدا.\nسپینی خۆرایی بۆنسێکی زۆر باوە کاتێک دەبێت بە یاریکردنی یاریەکانی ئامێری سلۆت لە بێت فیناڵ (Betfinal). بۆنسەکان بە گشتی دەبەسترێنەوە بە یاری تایبەتەوە. بۆ نموونە، دەتوانیت تا 50 سپینی خۆرایی بەدەست بهێنیت لە یاریەکی دیاریکراوی سلۆت. بۆنسی سپینی خۆرایی زیاتر پێشکەش دەکرێت وەک پاکەیجی بەخێرهاتن، و دەتوانرێت لە زۆربەی گازینۆکانی ئۆنلاین ببینرێت. لەگەڵ ئەوەدا، زۆر باش دەبینرێت دوای ئەوەی بۆنسی بێ پارەدان بۆ بەتایبەت بۆ ئەو یاریزانانەیە کە نایەنەوێت پارەیەکی ڕاستی داخڵ بکەنە سەر هەژمارەکەیان. و پلانی دڵسۆزی گەورە هەیە، وەک ئەوەی پێشکەش دەکرێت لەلایەنبێت فیناڵ (Betfinal) یان براڤۆ وین (Bravowin) یاریزانەکان سپینی خۆرایی لە یاریی دیاریکراو وەردەگرن کە باشترین ڕێگایە بۆ ئەوەی پاداشتی یاریزانە دڵسۆزەکان بدەیتەوە.\nبۆنسی یاریکردنی خۆرایی دەدرێت بە قومارکارانی دڵسۆز وەک خەڵات. لە بنەڕەتدا. ئەمە داشکاندنێکە کە گازینۆ دەیبەخشێت بە کڕیارانی بۆ یاریکردن لە هەندێ یاری دیاریکراو بە خۆرایی.\nلە کاتێکدا هەر یەک لەم بۆنسانەی بێ پارە داخڵکردن خاڵی بەهێز و سودی خۆی هەیە، خاڵە باشە گشتیەکە ئەوەیە کە تۆ پێویست ناکا مەترسی بە پارەی خۆت بکەیت کاتێک دەست دەکەیت بە یاریکردن لە گازینۆ، دەتوانیت بۆنسی بێ پارەدان وەربگریت و بەکاری بهێنیت بۆ یاریکردن بە خۆرایی پێش ئەوەی پارە بکەیتە سەر هەژمارەکەت یان یاری بکەیت بە پارەی ڕاستی. زۆربەی گازینۆکان بۆنی بێ پارەدانی یاری خۆرایی پێشکەش دەکەن بۆ یاریکردنی جۆری جیاوازی سلۆت وەک ستاربەست (Starbust)، یاری تەختی پاشایی (Game of Thrones) و مێگا مولا (Mega Moolah).\nبۆنسی بێ پارەدانی گازینۆ پارەیەکە کە پێت دەدرێت لەلایەن گازینۆی ئۆنلاین، تا بتوانیت یارییەکانی دڵخوازت بکەیت. لەگەڵ ئەوەدا، ئەم پارەیە پێویستە بەکاربێت لە گازینۆکە و ناتوانیت تەنیا بڕیار بدەیت کە دەتەوێت پارەکە ڕاکێشیت. بردنەوەکانی بەدەست دێت بە یاریکردن بە بۆنسی بێ پارە داخڵکردن دەتوانیت ڕابکێشیت، بەڵام پێویستە داواکراوەکانی بۆنسەکە جێبەجێبکەیت. وەک بۆنسەکانی تری گازینۆ، پێویستە پێویستیە داواکراوەکان تەواو بێت پێش ئەوەی بتوانیت بردنەوەکەت ڕابکێشیت.\nتوانینی ڕاکێشانی پارەکە و پاکردنەوەی بۆنسەکە بەتەواوی لەسەر بنەمای مەرجە داواکراوەکانە کە لەسەر بۆنسەکەن و سنورداری کاتەکە. لە ڕوی تەکنیکیەوە، تۆ هەموو زانیاریەکان دەتوانیت ببینیت لە مەرج و ڕێنمایەکانی بۆنسەکە. ئاسایی، پێویستیە داواکراوەکانی ئەم جۆرە لە بۆنس بە گشتی زیاترە لە بۆنسەکانی تر. وەکو ئەوەمان وت، پێویستی داواکراو بە پیتی ‘X’ هێما دەکرێت. بۆ نمونە، 30x، 40x، هتر. پێویستی داواکراوی بەرزتر مانای ئەوەیە تۆ پێویستە گرەوی زیاتر بکەیت پێش ئەوەی بۆنسەکە پاک بکەیتەوە و بردنەوەکانت ڕابکێشیت.\nبۆ نمونە: ئەگەر 50$ ت وەرگرتووە لە بۆنسی بێ پارە داخڵکردن بۆ یاریکردنی سلۆتی گازینۆ و پێویستی داواکراو لەسەر بۆنسەکە 30 هێندەیە (30x). ئەمە مانای ئەوەیە پێویستە 30 جار گرەوی 50$ بکەیت تا بۆنسەکە پاکبێت. بۆیە، تۆ پێویستە 1500$ گرەو دابنێیت پێش ئەوەی بۆنسەکە پاکبێتەوە.\nگرنگترین شت کە پێویستە بیرت بێت کە مەرج و ڕێنمایەکان بخوێنیتەوە لە هەر ئۆفەرێک و خەڵاتێک کە پێشکەش دەکرێت لەلایەن گازینۆ. ئەمە یارمەتیت دەدات پێویستی داواکراو بزانیت، تا دڵنیابیت تۆ دەتوانیت بیکەیت و بردنەوەکانت ڕابکێشیت.\nدەتوانیت ئەم بۆنسە سەرنجڕاکێشە وەرگریت بە خۆ تۆمارکردنت لە یەکێک لە گازینۆکانی پێشنیارمان کردووە، وەک بێت فیناڵ (Betfinal) ، گازینۆ888 (888 Casino)، یان Casino.com. ئەم گازینۆیانە کۆمەڵەیەکی گەورە لە بۆنسی بێ پارەدانی گازینۆ پێشکەش دەکەن. لەگەڵ ئەوەشدا، دەبێت پێویستیە داواکراوەکان جێبەجێبکەیت پێش ئەوەی بردنەوەکانت ڕابکێشیت!\nبەداخەوە، بۆنسی بێ پارەدانی گازینۆ سنروێکی نزمی بردنەوەی هەیە و لە نێوان 50$ بۆ 100$ دەبێت لە باشترین حاڵەتدا، بەڵام سەرنجڕاکێشە چونکە بێ مەترسیە و پێویست بە داخڵکردنی پارەی ڕاستی ناکات. هەروەها، دەتوانیت بەکاری بهێنیت بۆ تاقیکردنەوەی یاری نوێ بە بێ ترسی دۆڕاندنی پارەی ڕاستی!


جیهاد موحمەد : ئەسڵی مەسەلەکە ئەوە نییە کە تۆ وتت ! . - WtariKurd\n– Posted on 2013-04-10بابەتی: کۆمەڵایەتی\nئەسڵی مەسەلەکە لە گرێژەنە چوونی دەرگاکەیە و خواش ناتوانێت بیخاتەوە جێگەی خۆی .\nئەسڵی مەسەلەکە دیزە بە دەرخۆنەکردنی مەسەلەکانە. ئەسڵی مەسەلەکە مەسەلەگلەێکی بێچارەسەرە،ئەسڵی مەسەلەکە، ئەو بازار بەرەڵاکردنەیە لەبەردەمی قاچاخچیی و بازرگانە دەسەڵاتدارە حیزبییەکانی هەردوو حیزبەکەتاندا (یەکێتی و پارتی). ئەوانەی خەریکی بازرگانێتی گەورەن لە کوردستانادا، وەک بازرگانێتی هاوردەکردنی سەیارە و داودەرمان و جگەرە و کەلوپەلی گرانبەهای تر هەموویان حیزبییەکی دەسەڵاتداری گەورەی پارتی یان یەکێتی لە پشتەوەیە. بۆیە کوالیتی کۆنترۆڵ ئەگەر هەشبێت لە کوردستان و لەسەر سنورەکاندا ناتوانێت بە هیچ جۆرێک کۆنترۆڵی پشکنین لە هێنان و بردنی کەلوپەرلی بازرگانێتی ئەو بەرپرسە سەرزلانەدا بکات. ئەسڵی مەسەلەکە ئەو فرعەونگەلەیە کە لە سەروو هەموو یاسا و رێسایەکەوەن. هەروەک چۆن لە بابەتێکیترمدا لە سەر ئەو هەرایەی کە بەرزکردنەوەی تابلۆی سەیارە نایەوە، نووسیبووم ئەوانەی کە بازرگانێتی بە هاوردەی سەیارەوە دەکەن بەرپرسە باڵاو سەرزەلەکانی پارتی و یەکێتی خۆیانن، بۆیە بەو لێشاوە سەیارە کوردستانی داپۆشیوە .\nکوێربوونی ٣٠ هاوڵاتی بە هۆی دەرزی )ئاڤاستین(ەوە، نەک هەر کارەساتێکی مرۆیی و کۆمەڵایەتییە، بەڵکو تاوانێکی هێندە ترسناکی گەورەی مرۆییە، لە هەرچ وڵاتێکدا ئەم تاوانە بکرێت، بە بڕیاری سەرۆکی حکومەت و بەرپرسانی پێوندیدار دەستبەجێ دەکەونە پشکنینێکی ئەوەندە بەربڵاو و وردەوە کە دەنکە حەبێک، نەک بە تەن داو دەرمان لە ژێردەستیان قورتارنابێت لەو پشکنینانەدا .\nتۆی بەرپرسی یەکەم ، وەک وەزیری تەندروستی کوردستان، زۆر خەمساردانە چیرۆکەکەت بەم جۆرە گێرایەوە بۆمان :\n(ئەسڵی مەسەلەکە! ئەو دەرمانە (تورکێک) بە قاچاخ هێناوێتیە کوردستانەوە، فرۆشتویەتی بە کۆمپانیای هۆز، لەم کۆمپانیایەدا کەسێک کریوێتی کە زانیویشێتی ئەو دەرمانە بە قاچاخی هاتوە!، دیسان هەمان کۆمپانیا فرۆشتویەتی بە (بەرێوەبەرایەتی کڕینی دەرمان و کەرەستەی تەندروستی هەولێر) ئەوانیش زانیویانە کە ئەم دەرەمانە قاچاخە وپشکنینی پزیشکی و تاقیگایی بۆ نەکراوە!!، لەگەڵ ئەوەشدا دەرمانەکەیان کریوە و دابەشیانکردوە بەسەر نەخۆشخانەکاندا، یەکێک لەو نەخۆشخانانە، نەخۆشخانەی رزگاری بووە، کە ئەم نەخۆشخانەیەش بەم چیرۆکەیان زانیوە و بەڵام دەرزیەکەشیان بەکار هێناوە”بەداخەوە “)\n[gn_media url=”http://www.youtube.com/watch?v=Ykbc7GL2ARE” width=”600″ height=”400″]\nباشە ئەگەر ئەم قاچاخچیە تورکە، کەسانی بەرپرسی زاڵگەی برایم خەلیل لە پشتیەوە نەبێت چۆن دەرباز بوو ؟\nئەی کەوەک دەرباز بوو، چۆن کۆمپانیای هۆز ئەم دەرمانە قاچاخەی کڕی ئەگەر پشتی قایم نەبێت بەو بەرپرسەی کە شەریکە لەگەڵیدا، یان ڕەنگە هەموو کۆمپانیاکە موڵکی کاکی بەرپرس بێت ؟\nئەی بەرێوەبەرایەتی کڕینی داودەرمان و کەرستەی پزیشکی کە هەموو کەس دەزانێت بەرێوەبەرایەتییەکی یەجگار هەستیارە، چۆن ئەم دەرمانەی کڕی، ئەگەر ئەمە کاری سەدهەم جاری نییە و فێری ئەم کارە نەکراوە بە هۆی کاکی بەرپرسی سەرزلەوە کە لەسەرو یاساوەیە ؟\nباشە ئەگەر بە ڕاسپاردە نییە، چۆن نەخۆشخانەیەک کە دەشزانێت دەرزیەکە قاچاخە پشکنینی بۆ نەرکراوە ئەگەر بە راسپاردە نییە چۆن دەرزی وا وەردەگرێت ؟\nباشە، دکتۆرێک دکتۆر بێت، خاوەنی ئەخلاق ویژدان بێت، چۆن دەرزیەک بۆ نەخۆشیک دەنووسێت کە دەزانیت پشکنینی پزیشکی و تاقیگایی بۆ نەکراوە ؟\nئەم پرسیارانە و دەیان پرسیاری وا ڕووبەڕووی جەنابت و سەرۆکی حکومەتەکەت دەبێتەوە .\nئەم سکانداڵیی و بێ چاوڕویی و نامرۆییەی ئێوەی بەرپرسانی حکومی و حیزبی جیاوازی نییە لەگەڵ قسەکەی عەلی حەسەن مەجیدا، کە لە یەکێک لە دانوستانەکانی حیزبەکەی بەرێزتا وتبووی: ئەو ژمارە گەورەیەیی ئێوە باسی دەکەن لە ئەنفالدا وانییە، تەنیا نزیکەی ١٠٠ هەزار کەسێک دەبێت. حیزبە بەرپرسەکەی جەنابت پرکێشی ئەوەیان نەکردبوو کە بڵێن، جا بۆ جەناب پێت کەمە ١٠٠ هەزار مرۆڤی بێتاوانی کورد زیندەبەچاڵبکرێت .\nئێوەیەک کە ئەوە پەروەردەی حیزبیی و مرۆییتانبێت، بە ئاشکرا هەریەکەتان بە پێی بەرژەوەندی خۆی لێدوان دەدات لەسەر بە تاڵابردنی سەدان ملوێن دۆلاری نەوتی ئەو وڵاتە، وەک بەرێز جێگری سکرتێری حیبزبەکەت کە لە یادکردنەوەی کۆرەوەکەدا داوادەکات کە داهاتی نەوت دیاریبکرێت. ئاخر پێم ناڵێن کەسێک جێگری سکرتێری حیزبی دوەم بێت لە حکومەتدا، جێگری سەرۆکی هەرێم بێت و جێگری سەرۆکی وەزیرانەکەش لە هەمان حیزب بێت، داوا لە کێ دەکات کە داهاتی نەوت دیاریبکەن؟! ئەی چۆن دوای ئەو لێدوانە ئێوە پێشیان کەوتن بۆ لای ئەم حیزب و ئەو حیزب و سواڵی ئەوەتان بۆ دەکردن کە ئەم جارەش دەنگ بدرێتەوە بە سەرۆکی هەرێم بۆ ٤ ساڵی تر .\nلەگەڵ ئەو پەڕی رێزمدا بۆ جەنابت دکتۆر رێکەوت، ئەگەر کەمترین بوێرییت تیا بوایە لەسەر نابیناییکردنی ٣٠ هاوڵاتی لای کەمی دەستبەجێ دەستت لە کار دەکێشایەوە. بەڵام من باش دەزانم بۆ ئەمە ناکەیت، مەسەلەکە ئەوە نییە کە تەنیا دەستبگرییت بە وەزیفەکەتەوە، ڕەنگە ئەوە بەشێکی بچووکی بێت، بەڵام هۆکاری گەورە ئەوەیە کە ئێوە ئەگەر لەسەر هەرچ سکانداڵییەک، لەسەر هەرچ تاوانێک، لەسەر هەرچ دزیکردنێک، لەسەر هەرچ گەندەڵیەکی وەک گەندەڵیی نەخۆشخانەی ٤٠٠ قەرەوێڵەییەکە، دەستلەکار بکێشنەوە، کەواتە بەرگەی ٣ مانگی بەڕێوەبردنی حکومەت ناکەن، ئەوەندە ژمارەی گەندەڵی و سکانداڵیەکان زۆرە رۆژانە دەبێت بەرپرسێکی گەورەی وەک جەنابت دەستلەکاربکێشێتەوە تا دەگاتە سەرۆکی حکومەت و سەرۆکی هەرێمیش. کەواتە، ئەسڵی مەسەلەکە ئەوەیە کە کار لە کار ترازاوە، دەرگاکە دەمێکە لە گرێژەنە چووە، خواش نایخاتەوە جێگەی خۆی. بۆتان ڕاستناکرێتەوە، ناچار بێچاو و ڕووی لە هەمووی باشترە. بۆشتان لواوە کۆمەڵگایەکی بێدەنگ و بێسەنگ، هەرچیبکرێت دەلێن خوا کەریمە .\n1,631 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست


لە سلێمانی لە 10 ڕۆژی ڕەمەزاندا 211 شوێن سزادراون - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمڕۆ شەممە قائیمقامیەتی سلێمانی ئاماری كار و چالاكییەكانی 10 ڕۆژی یەكەمی مانگی ڕەمەزانی خستەڕوو.\nئاوات محەمەد، قائیمقامی سلێمانی لەكۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ئەم مانگەش هاوشێوەی مانگەكانی دیكە لیژنەكانیان بەردەوام سەردانی شوێنە جیاوازەكانیان كردووە و سەرپێچیكارانیان سزاداوە، بەڵام لەماوەی ڕەمەزاندا میدیاكان زیاتر ڕووماڵی كار و چالاكییەكانیان دەكەن و زیاتر تەركیز خراوەتە سەر خواردەمەنی، بۆیە وادەردەكەوێت سەرپێچییەكان زیادیكردووە.\nئاماژەی بەئەوەشدا، لەماوەی 10 ڕۆژی یەكەمی ڕەمەزاندا توانیویانە دوو هەزار و 814 سەردان بكەن، كە 211 سەرپێچییان تۆماركردوە.\nباسی لەئەوەشكرد، هەر لەو ماوەیەدا 145 ئاگاداركردنەوەیان نووسیوە، 34 شوێنیان داخستووە، پێنج شوێنیان داوە بەدادگا.\nئەوەشی خستەڕوو، 34 تۆن خۆراكیان لەناوبردووە و بە بڕی 15 ملیۆن و 625 هەزار دینار غەرامەیان نووسیوە.\n13 نیسان 2021 2.23 pm\nخەڵك- لە شاری سلێمانی دوكانێكی فرۆشتنی شەربەت دادەخرێت و سەرۆكی لیژنەكانیش دەڵێت: “فێڵی لە هاووڵاتیان كردووە…


ژن و کتێب - transcultures\nچیرۆكی شیعری (چاوه‌ڕێیبه)ی مه‌حمود ده‌روێش\nHome/شیكاریی/ژن و کتێب\n22 ئاب 2020\t149 بینین\n” ژن لەناو کتێبەکاندایە، بەڵام کتێب لە ژیانی ژندا نییە”\nلە ناونیشانەکەدا، دووانەیەکی کێشەئامێز کە ”ژن” و ”کتێب”ە دەکەنەونە پەیوەندییەکی ناهاوسەنگەوە. هاوکات، بەجۆریکیش وەڵامێکە کە بۆچی کولتووری خوێندنەوە لەناو ئێمەدا هەژارو لاوازە. رەنگە، ناڕاستەوخۆش وەڵامێکی ئەو پرسیارەی سایتی ”ترانس کولتور” بێت: بۆچی ژنان لەبواری هزریدا رۆڵیان نییە؟\nلێرەوە، بابەتەکە باس لە تەنگەژەی خوێندنەوەی کتێب، بە تایبەت، لای ژن دەکات. تائەم ساتەش، ئەوە روونە ژنی خوێندەوارمان بە بەراورد سەردەمی رابووردوو زۆرترە. رەنگە، رێژەی دەرچووی زانکۆ و پەیمانگا دەرخەری ئەوەبن. بەڵام، لەبواری خوێندنەوەو گەڕان بەدوای کتێبدا لەدەرەوەی پرۆگرامی خوێندن، لەئاستێکی دڵ خۆشکەر نییە.\nئەمە واتای ئەوەش نییە کە تەنها ژن کەم بایەخ بە کتێب دەدات. لەنێو پیاوانیشدا ئەو دیاردەیە هەیە، بەڵام، لە ئەزموون و گێڕانەوەی دەوروپشت و ئەوانەی کتێبخانەیان لە ماڵەکانیاندا هەیە، هەمیشە گوێبیستی ئەوەبووم کە هاوژینەکانیان دژی کتێب و کتێبخانەن لەنێو ماڵەکانیاندا. هەمیشە بۆڵەو گلەییان لەسەرە. ئەم وتەیە، ئەوەندە باوو بیستراوە، هەموو یەکێک دەتوانێ وەک ”دیاردە” هەستی پێبکات و چەندان نموونە بەبەڵگە بهێنێتەوە.\n“بۆ پارە بە کتێب دەدەی؟ ئەمە سوودی چییە؟ باشە ئەم هەموو کتێبە بۆچییە، ئیتر چەن دانەیەک بەسنییە؟ و هتد… رەنگە لەرووی سایکۆلۆجیەوە، ژنان بەرگری لە پێگەی خۆیان بکەن. وەکئەوەی لە ژینی هاوسەرییدا بەهۆی بایەخدان بە کتێبەوە، پێگەی ئەوان لای پیاوەکان کەمتربێتەوە. ئیدی، کڕینی کتێب لای ژنان نەک هەروەک پێویستی خۆراکیش نییە، بەڵکو بە بابەتی رازاندنەوەو پێویستی لاوەکیش هەژمارناکرێت. ژن حەزی لە نێوماڵی جوانە، بەڵام هەبوونی کتێبخانەیەکی بچووک بە بەشێک لە جوانی نازانێت.\nنەبوونی کتێب و رۆڵی لە ژیانی ژناندا لەبەرئەوە نییە کە ژن بە سروشتی خۆی حەز بە کتێب و خوێندنەوە ناکات، بەڵکو بە چارەکێکی ئەو بایەخ و گرنگیدانەی بە ئارایشت، خۆجوانکردن، خشڵوزێڕو قسەوباس و سەرقاڵبوون بەهەندێک چالاکی سەرپێی رۆژانە، کتێب بە گرنگ نازانێت. دیارە، ناتوانم لە چاوی خۆمەوە(وەک پیاوێک) هەر چالاکیەکی رۆژانەی ژن هەڵبسەنگێنم، بەڵام، بۆ کتێب نەبۆتە جێی بایەخپێدان؟\nئەوە دیاردەیەکی زەقە کە ”ژن” وەک بابەت لەنێو کتێبەکاندا وەسفی جوانی، پاڵەوان قوربانی و هتد…ی هەیە. بەڵام، بەکەمی کتێب لەناو ژیانیاندا ئامادەیە. بەشێکی زۆری ژنان، پاساوی کاروباری نێوماڵ دەکەنە هۆکاری سەرنەپەرژانیان بۆ خوێندنەوە، لەکاتێکدا، سەردەمی ئێستە -رەنگە لە شارەکان پتر- تاڕادەیەک پیاوان هاوکارن. ماڵەکان ئامێری پاککەرەوەو خاوێنکردنەوەو شۆردنیان تێدایە. خواردن ئامادەکرنیش پێش کۆرۆناو گرفتی مووچە، لە رۆژانەوە هەفتانە بوو. زۆربەی کات، خواردنی داواکراو یان نانخواردن لە دەرەوە باوبوو. نانکردن لە ماڵەوە-لەنێو شارەکاندا- دەگمەن بوو. نانەواخانە ئەو پێویستییەیان پڕکردۆتەوە.\nمنداڵیش دەبردرێتە دایەنگەو باخچەی ساوایان. ئیتر ماڵداری سووکترو کەمترە. کاتی خۆشڕابواردن زێتربووە. بیانوویەکی تریش ئەوەیە ”دەبێ مێشکم حەساوەبێت، ئینجا دەخوێنمەوە”، لەکاتێکدا کتێب رێگەیەکی باشە تا مرۆڤ لە کێشەو گرفتەکان دوورکەوێتەوەو ماندووبوونی کەمبکاتەوە.\nئیدی، لە کۆتاییدا نامەوێ بەڵگە لەسەر ئەوەبهێنمەوە کە ”ژن و کتێب” دووانەیەک دژیەک بەیەک نین. سەروەختی ژیان لە ئەورپاو خوێندنی فەلسەفە، نموونەی زیندوون کە لە هەندێک وانەی فەلسەفەدا زۆربەی هاوپۆلیەکانم کچان بوون. هەندێک مامۆستام ژن بوون، ئەوەندە خوێندەوارو لێهاتووبوون کە رۆژێک گومانم لە توانایان وەک ژنێک لە بواری فەلسەفەدا نەکردووە.\nPrevious هاڤیا سیاسی ل نک گەنجان\nNext دوا توێژینەوە لە بارەی ژمارەی دانیشتوان لە جیهاندا\nنفشێ نوو ل هەمبەر ئاستەنگێن گران!بەشێ یەکێ محسن ئۆسمان / بەرلین بنگەهێ زمانیێ پەیڤا “هاڤی …\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئه‌یلول 2020 ئاب 2020 ته‌مموز 2020 حوزه‌یران 2020 ئازار 2020 شوبات 2020 كانونی دووه‌م 2020 كانونی یه‌كه‌م 2019 تشرینی دووه‌م 2019 تشرینی یه‌كه‌م 2019 ئه‌یلول 2019 ئاب 2019


"بە سەركەوتنی پڕۆژەیەكی ئەمریكی، گورزێكی كوشندە بە هەرێم‌و ڕۆژئاوای كوردستان دەكەوێت" - تۆڕی میدیایی خەڵک\nتوێژەرێكی سیاسی ڕایدەگەیەنێت، ئیمارات دەبێتە پردی پەیوەندی نێوان توركیا – ئیسرائیل بۆ ئاسایكرنەوەی پەیوەندییەكانیان.\nئارام ئەحمەد توێژەری سیاسی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئاماژەكانی ئاسایبوونەوەی پەیوەندییەكانی نێوان توركیا – ئەمریكا، توركیای خستووەتە بارێكی نوێ، بەشێوەیەك جوڵەی بەرەو سعودیە و ئیمارات دەستپێكردووە، ئەم دۆخە نوێیەش بۆ توركیا ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئیمارات دەبێتە پردی پەیوەندی نێوان توركیا – ئیسرائیل بۆ ئاسایكرنەوەی پەیوەندییەكانیان.\nوتیشی” توركیا و ئیسرائیل پەیوەندییەكانیان ئاساییدەكەنەوە و پڕۆژەی گازی سروشتی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاستیش كە بەشێكی گەورەی پەیوەندی بە ئیسڕائیلەوە هەیە ئاڕاستەی بەرەو خاكی توركیا دەگۆڕێت”.\nئاشكراشیكرد، ئەمریكا بەم كارەی دەیەوێت توركیا لە ڕوسیا دووربخاتەوە، چونكە ماوەیە ڕوسیا لەڕێگەی پڕۆژەی ستریم دوو و لەڕێگەی دەریای ڕەش گەمارۆی زیاتری ئەوروپا بدات.\nڕوونیشیكردەوە، لە ئەگەری سەركەوتنی پڕۆژەكە گورزێكی كوشندە بەر ڕۆژئاوای كوردستان دەكەوێت و دوور نیە كاریگەری لەسەر هەرێمی كوردستانیش هەبێت، سەردانەكەی ئەم دواییەی سەرۆكی حكومەتی هەرێمیش بۆ ئیمارات بەشێكی پەیوەستدارە بەو بابەتەوە.\nكاری ئه‌و چاڵه چیه كه له نێوان لێوماندایه؟\nخەڵك- بەهۆی ئەو نزمە پاڵەپەستۆیەی دەریای ناوەڕاستەوە، كە هەرێمی كوردستانی گرتۆتەوە، بەفرێكی زۆر لە ناوچەی شارباژێڕ لە سنووری سلێمانی باریوە.…\nخەڵك- لەسەر ڕێگای دەربەندیخان- وارماوە ڕووداوێكی هاتووچۆ ڕویدا و دوو كەس بوونە قوربانی. (زیاتر…)\n12 تشرینی یەکەم 2021 3.40 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتیی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەكان، دەستگیركردنی كەسێك لە سنوری سۆران بە 10 كیلۆگرام مادەی…\n15 حوزەیران 2021 10.55 am


کاتێک، رۆشنبیر، چەمکی راسیستیی بەکار دەهێنێ! – Denegkan\nbyکامیار سابیر\tJune 10, 2013\tگشتی\nرۆماننووسی بریتانییWilliam Maugham لە رۆمانی (Of Human Bondage )، قسە لە دووڕوویی خەڵک دەکات و دەڵێ خەڵک داوای ئەوەت لێدەکەن، رەخنەیان لێبگریت، بەڵام درۆ دەکەن و بەس دەیانەوێ پێیاندا هەڵبدەیت. ئەم دۆخە رێکوڕەوان لەناو نووسەر و رۆشنبیرو خوێنەری کورددا برەوی هەیە. هەروەها نووسەری گەنج، رۆمان پەین Roman Payne پێیوایە، تۆ ئەگەر نووسینەکانی منت بەلاوە پەسەند بوو، ئەوە تۆ رەخنەگرێکی باشیت، پێچەوانەکەیشی، رەخنەگرێکی خراپیت. لەناو کورددا، ئەم خراپبوونە، خەریکە ببێ بە ” زبڵنووس” ، بەهۆی هەژموونی بەکارهێنانی هەندێ نووسەری “زۆربێژ”ەوە. فرانک ئەی کلارک، خاوەنی کتێبی (the country parson )، سەبارەت بە رەخنە بڕوای وایە لە باران و درەخت دەچن، دەبێ نمە باران و پڕووشە باران بێت، بۆ ئەوەی رەگوڕیشاڵی رووەکەکە نەشواتەوە، بەڵکو گەشە بکات. ئەگەر رەخنەش نەبێت، رووەکەکە سیس دەبێ و بەرەو وشکبوون دەچێت. نووسەری کورد ئەوەندە وشکە، هەر رەخنەی لێ بگریت، ئتیر بەلەسە دەبێت وخۆی لێت لالووت دەکات و لەشوێنی ترەوە تۆڵەی خۆی دەکاتەوە.\nبزوتنەوەی نەتەوایەتیی کورد، وێڕای ئەوەی زۆر بێکەسە، لەڕووی سیاسییەوە سەرکردەیەکی کاریزمای ( وەک موفەکیر)نەبووە و تا ئەم ساتەش بوونی نییە. بەهۆی ناشیرینییەکانی دیرۆکی ئەم ناسیۆنالیزمە( بێ ناسیۆنالیزم) ەوە، هیچ سەکردەیەکی سیاسیی کورد، جورئەتی ئەوە ناکات کە راستەوخۆ بڵێ من ناسیۆنالیستم، لە باشترین حاڵەتدا، دەڵێن، ناسیۆنالیستێکی مەدەنیین( سیڤیل)، یان چەمکی مۆدێرن و نیشتمانییبوونی تێکەڵ دەکەن و دەیکوردێنن و بە چەمکی ” کوردایەتیی” خەڵکی پێ خڕ دەکەنەوە. هاوکات، هیچ رۆشنبیرێکی کورد کە توانای فیکریی بەسەر ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزمدا بشکێ( قسە لەسەر عەوامی رۆژنامەنووس و شاعیر و چاودێری سیاسیی نییە) ، بەهەمان شێوە جورئەت لەخۆی نیشان نادات، راستەوخۆ و بە شەفافیی بڵێ من “ناسیۆنالیستم”. یەک دانە سیاسیی خاوەن کاریزما، یەک دانە رۆشنبیری خاوەن کرێدت و بەرهەمهێنی فیکر، لەناو کورددا جورئەت ناکات بڵێ من ” ناسیۆنالیستم”. ئایا ئەمە لە لایەنە نێگەتیڤەکانی فیکرو ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزمەوە سەرچاوەی گرتووە، یان لە بێتوانایی و داهێزرانی ئیرادەی رۆشنبیرە ئەکادیمیست و سکۆلارە بێفیکرەکانی کوردەوە سەرچاوە دەگرێ؟\nلەناو ئەدەب و فیکر و رۆشنبیریی و سیاسەتی کوردییدا، دوو ئایدیۆلۆژیای جیاواز و دوو دیدی سیاسیی، رەخنەی رووکەشانە و ئیستیفزازیانەیان لە ناسیۆنالیزم گرتووە، ئەوانیش کۆمۆنیزم و ئیسلامی سیاسیین. ئەم دوو ئایدیۆلۆژیایە، خۆیان ئەوەندە رووتورەجاڵن لەباری فیکرییەوە، توانای هیچ ئارگیومێنتێکی فیکریی و سیاسییان نییە لەسەر ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزم بەرهەمی بهێنن. زۆربەی هەرە زۆری رەخنەکانیان، مۆتیڤی ئایدیۆلۆژییان هەیە، ئەوانەیش لەچوارچێوەی شیعاری سیاسیی و کۆمەڵێ دەربڕینی عاتیفیی و ئەخلاقیی، لەناو کۆنتێکستی بەیاننامە و هەڵوێستوەرگرتن و مینبەری مزگەوتەوە، بەدەر لەوانە، ئارگیومێنتێکی جدیی لەم کایە سیاسیی و ئایدیۆلۆژیی و فیکرییەدا نەکراوە.\nسەرجەم ئەو رەخنانەی ئیسلامی سیاسیی و کۆمۆنیزمیش لە ناسیۆنالیزمیان گرتووە، “ناسیۆنالیزمی کوردیی”ان، لەناو زۆرینەی خەڵکدا شییرینتر و خۆشەویستتر و جەماوەرییتر کردووە.هەرچەندە باڵێک لە ئیسلامیی سیاسیی، هەمان چەمک و دیدی سیاسیی بۆ ناسیۆنالیزم بەکاردەهێنن، کە پارتیی و یەکێتیی و حیزبە کوردییەکان، بەکاریان دەهێنن و بۆ چەندین ساڵە لەژێر ساباتی “کوردایەتیی”دا، نان بە سیاسەتەوە دەخۆن. وێڕای ئەوەی ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزم باشترین ماتێریالی ئینسانیی و کولتووریی و فیکریی لەبەردەستدا بووە، بەهەموو مێژووی کورد، چوار سیاسیی ناسیۆنالیست و چوار موفەکیر( مەبەستم لە رۆشنبیرە لێرەدا) بەرهەم نەهێناوە ئارگیومێنتی تیۆریی بکەن. هۆکاری ئەمانە زۆرن، بەڵام لەم نووسینەدا جەخت لە رووکەشیی و حەماس و عاتیفەی ئەم ناسیۆنالیزمە دەکەمەوە و نموونەیەکیش بە ” مەجهولیی” دەهێنمەوە. دیارە لەبەر ئەو هۆکارانەی پارەگرافی یەکەم، پێویست ناکات ناوی کەس ببرێ.\nوەک کورد، ئەگەر جوێن بە عەرەب و فارس و تورک بدەیت، ئەوە تۆ کوردێکی دڵسۆز و پاک و خاوێنیت. سووکایەتیی بەو نەتەوانە بکەیت و تەحقیری کولتوور و مێژوو و باکگراوندیان بکەیت، تۆ کوردێکی شەریف و شۆڕشگێڕ و نەتەوەییەکی تۆخیت. زۆر کۆنەجاش و کۆنە بەعسیی و کۆنە جەیشی شەعبییمان بینی، خەریکی ئەم مامەڵە پۆغڵەیەو جێگەی خۆی کردووەتەوە و تەنانەت کاربەدەستی دەستڕۆیشتووی پارتیی و یەکێتیشە. هەندێ رۆشنبیری کورد پەیدابوونە، گەورەترین خزمەت بە سیاسەت و ئەجێندای بازرگانییە سیاسییەکانی دەسەڵات دەکەن، باس لە دەوڵەتی نەتەوەیی و کوردیی و شتی حەماسیی لەوجۆرانە دەکەن، کەچیی دەربڕین و چەمکە سیاسییەکانی بەکاری دەهێنن، هیچ کەڕەعەشایەرێکی کوردیش بەکاری ناهێنێت. تەنانەت مەلا مستەفای بارزانییش، کە بە پیاوێکی زۆر عەشایەریی و ناسیاسیی ناسراوە، جوێندانی بە نەتەوەیەک و تەحقیکردنی نەتەوەی عەرەبی ( وەک گەلی عەرەب) نەکردووە.\nنووسەرمان هەیە، سێمینار لەسەر دەوڵەتی کوردستانیی دەکات ( کوردیی وکوردستانیی وەک چێشتی مجێور تێکەڵ دەکات)، لە رۆژئاواش دەژییەت بەڵام چەمکێکی زۆر راسیستانە بۆ گەلی عەرەب، بەکار دەهێنێت. چەمکی ” پێ -پەتیی ” بەکاردەهێنێت و بە شانازییشەوە لە یوتیوب دایدەنێت. لەباری مۆڕاڵیی و ئینسانیی و تۆلێرانس و پێکەوەژیانی کولتوورە جیاوازەکاندا، هەرکەسێک سکاڵا بە یوتیوب بگەیەنێت، کە ئەو کلیپە ڤیدیۆیە، ئەو دەستەواژە راسیستییەی تێدا بۆ ئینسانی عەرەب بەکارهاتووە، دەستوبرد لایدەبەن، چونکە دەچێتە خانەی پێشێلکردنی مافی نەتەوەی جیاواز و سووکایەتییکردن و ئیحتیقارکردن بە ئێسنیک و باکگراوندە جیاوازەکانی تر. جیاوازی ئەمجۆرە نووسەرە نەتەوەییانە لەگەڵ مەلا مەسعودی سەلەفیی و جاهیل ( تەنانەت بە مێژووی ئیسلامیش جاهیلە)دا چییە، کاتێ بەنەتەوەی عەرەب دەڵێت، نەتەوەیەکی ساقیت( الساقطة)؟ ( ساقیت بە مانایەکی زۆر خراپی مۆراڵیی و کولتووریی و کۆمەڵایەتیی دێت).\nلەڕاستییدا جیاوازییەکە ئەوەیە، ئەمیان ئایدیۆلۆژیای ناسیۆنالیزم لغاوی کردووە، ئەویان ئایدیۆلۆژیای دینیی رەشمەی کردووە. هەردووکیشیان یەک ئەجێندایان هەیە، بۆ ئەوەی مێگەلی کوردایەتیی لەخۆیان خڕ بکەنەوە. مەلا مەسعود، بۆ لێدانی هونەرمەندێکی کورد، بەشێکی بەرچاوی گەلی کورد بێئەخلاق دەکات، بۆ باڵانسی ئەمەش، عەرەبیش( سەرجەم نەتەوەی عەرەب) بە ساقیت دەچوێنێ، لەبەرامبەردا، مێگەلێکی زۆر لە لایەنگرانی کوردایەتیی دوای دەکەون. ئەکادیمیستی هەژار( لەڕووی فیکرییەوە)ی کوردیش، بۆ ئەوەی بازاڕی کوردایەتییەکەی گەرم بێت، جڵەوی خۆی شل دەکات و بە چەمکی “پێ پەتیی” تەحقیری عەرەب دەکات.\nپرسیارەکە ئەوەیە، کەسێک لە وڵاتانی دێمۆکراتیی رۆژئاوا بژییەت، وڵاتانی فرەکولتوور و فرە باکگراوندی جیاواز بن، گاڵتەکردن بە کولتوورو رەنگ و پێست و شێوە و باکگراوند و…تاد، دەچنە خانەی راسیستبوون و هەڵاواردنەوە و بە قانون رێگریی لێدەکرێ ، لەبەرامبەریشدا چەمکی هاوڵاتییبوونی سیڤیل برەوی پێدراوە. نووسەرێک، منداڵەکانی خۆی لەناو کولتوورێکی پڕ لە تۆلێرانسدا گەورە بکات، بۆچیی گەنجانی کورد لە کوردستان، فێری تەحقیرکردن بەعەرەب و فارس و تورک دەکات؟ ئاخر ئەمە کەی فڕی بە فیکر و ئەکادیمیستبوون و رۆشنبیربوونەوە هەیە. ئایا ئەم تێڕوانینە ئایدیۆلۆژییە، ئەوەندەی تر ناسیۆنالیزم لە فیکر و مەعریفە داناماڵێت؟\nهەرجۆرە گاڵتەکردن و کۆمێنتێک، لەسەر رەگەز و نەژاد و باکگراوندی نەتەوە و ئێسنیک و جڤاکە جیاوازەکان، دەچێتە خانەی راسیستبوونەوە و لە دیدی ئێسنییەوە ، نۆرمێکی راسیستییە (ethnic stereotype). ئەمجۆرە رۆشنبیرە نەتەوەییانە، شۆڤنیزمی نەتەوەیی بەرچاوی لێڵکردوون و لە رۆژئاواوە، نەتەوەکانی دەوروبەری کورد تەحقیردەکەن. لەکاتێکدا دەبووایە، بەئارگیومێنتی عەقڵانیی و تیۆریی و کولتووریی، بنکۆڵی بۆچوونەکانی بەرامبەرت بکەیت و بناغەی سیاسیی و ئابووریی و کولتووریی بۆ دەوڵەتێکی کوردستانیی، وەک مافی چارەی خۆنووسینی کورد، بنیات بنرێ، نەک ئیهانە و ئیستیفیزا ز و رقی نەتەوەیی لە دەرودراوسێکانمان بچێنین.\nPrevious دەستوورنامە وسیستمی دەستووریی یان بەردەوامیی سیستمی گەندەڵیی و …؟\nNext لە پاگەندەی (كۆمونیست)بوونەوە بەرەو (پان- ناسیوناسیونال- فێمینیزم)…1


دكتۆر محەمەد باقڕ عەلیپوور | نەشتەرگەر و پسپۆڕی نەخۆشیەكانی قورگ و گوێ و لووت\nچاودێریەكانی دوای نەشتەرگەری لووت\nنەشتەرگەری جوانكاری پێڵووی چاو\nتێكردنەوەی چەوری ڕوخسار\nلیپۆساكشەن ڕاكێشانی چەوری مل\nنەشتەرگەری لیفتی ڕوخسار\nنەشتەرگەری لەوزەتێن بە ئامێری هارمۆنیک\nدكتۆر محەمەد باقڕ عەلیپوور، كەسی یەكەمی بۆردی پسپۆری وڵات\nنەشتەرگەر و پسپۆڕی نەخۆشیەكانی قورگ و گوێ و لووت، نەشتەرگەری جوانكاری سەر و مل\nنەشتەرگەری جوانكاری لووت\nنەشتەرگەری جوانكاری لووت یەك لە باوترین نەشتەرگەریەكان لە نێوان ژنان و پیاوانە و هۆكاری ئەمەش ئەوەیە كە لووت ناوەندیترین ئەندامی ڕوخسارە و زیاتر لە هەموو ئەندامەكان سەرنج بەلای خۆیدا ڕادەكێشێ. هەر بۆیەش نەشتەرگەری جوانكاری لووت گۆڕانكاری زۆر لە شێوە و جوانی مرۆڤدا دروست دەكا.\nنەشتەرگەری جوانكاری گوێ\nنەشتەرگەری جوانكاری گوێ یا هەمان ئۆتۆپلاستی، بەتەواوی ڕواڵەتی گوێ ئەگۆڕێ و ئەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی باوەڕبەخۆبوونی كەسی بەكارهێنەر. شایەنی باسە لەبەر ئەوەی بەشەكانی پەیوەندیدار بە بیستن لە گوێی مرۆڤدا ئەكەوێتە بەشی ناوەوەی گوێ، ئەم نەشتەرگەریە هیچ كاریگەری نیە لەسەر بیستنی كەسەكە و تەنها نەشتەرگەری جوانكاریە.\nنەشتەرگەری جوانكاری پێڵووی چاو كە بە بلفارۆپلاستی ناسراوە، یەك لە باوترین نەشتەرگەریەكانی جوانكاریە كە بە مەبەستی گەنج كردنەوە و جوانتر كردنی شێوەی پێڵووی چاو و چاوەكان ئەنجام دەدرێ. لەم نەشتەرگەریەدا پزیشكی نەشتەرگەر، پێست و چەوری زیادەی پێڵووی چاو دەردەهێنێ.\nنەشتەرگەری جوانكاری ڕاكێشانی پێست\nپێستی مرۆڤ بە هۆكارە جۆراوجۆرەكان وەك هۆكاری ژینگەیی یاخود هۆكاری وەراسی، چوونە سەرەوەی تەمەن، سترێس و چەند هۆكاری دیكە تووشی شل بوونەوە و داكەوتن دەبێت و بۆ چارەسەری ئەم كێشەیەش نەشتەرگەری ڕاكێشانی پێست بەكار دەهێنرێ كە بە تایبەت لەم ساڵانەی دواییدا داواكاریێكی زۆری لەسەرە و یەك لە خوازراوترین نەشتەرگەریەكانە كە شلی پێست چارەسەر دەكات.\nتێ كردنی چەوری لە ڕوخسار\nلە دنیای ئەمڕۆكەدا هەندێك لە خانمان ئارەزووی گەورە كردنەوەی هەندێ شوێنی ڕوخساریان وەك سەركوڵم و لێوەكانیان دەكەن هەر بۆیەش خانمان بە ڕێژەیێكی بەرچاو ڕوویان كردۆتە تێكردنی چەوری بە دەرزی كە دەبێتە هۆی گەنج كردنەوەی ڕوخسار. تێكردنەوەی چەوری سەرەڕای بەرز كردنەوەی سەر كوڵم و لێو، بە هۆی لەناو بردنی چرچ و لۆچەكان هۆكارێكە بۆ ئەوەی بەكار هێنەری ئەم جوانكاریە گەنجتر دركەوێ.\nلیپۆساكشەنی مل یەك لە شێوەكانی تاشینی جەستەیە بۆ جوانتر و سەرنجڕاكێشتر كردنی مل. ئەم جوانكاریە ئەبێتە هۆی لەناو بردنی چەوریە زیادەكانی ئەو بەشە و بەم جۆرە غەبغەبە یاخود چەوری ژێرچەناگە نامێنێ. سەرەڕای ئەمە لیپۆساكشەن ئەبێتە هۆی جوانتر بوونی شەویلاك.\nنەشتەرگەری توومۆر ( گرێ) ی سەر و مل\nگرێ یا توومۆری سەر و مل بە هۆی گەشەی زیادەی خانەكانی لەش لە سەر و ملدا پەیدا دەبن و دوو جۆرن. جۆری خۆش خیم ( بێ زیان) و جۆری زیانبار. واتا هەندێك جۆری شێرپەنجە بە نەشتەرگەری لادەبردرێ و هەندێكی دیكەیان پێویستیان بە چارەسەری كیمیایی و تیشك هەیە كە ئەم جۆرەی دووهەم دەبێتە هۆی لەناوچوونی خانە تەندرووستەكانیش. بە لەبەرچاو گرتنی جۆری گرێ یا توومۆرەكە شێوەی چارەسەر دیاری دەكرێ كە نەشتەرگەری گرێی سەر و مل سەرەكیترین شێوەی چارەسەرە.\nنەشتەرگەری توومۆر ( گرێ ) ی پێست\nبۆ نەشتەرگەری توومۆر یا هەمان گرێی پێست چەندین چارەسەر هەیە كە پزیشك بە لەبەرچاو گرتنی قەبارە، شوێن، ڕادەی بەهێزی توومۆرەكە و هتد، باشترین چارەسەر هەڵدەبژێرێ. نەشتەرگەری گرێی پێست یەك لە باشترین شێوەكانە بۆ لابردن و چارەسەری توومۆری پێست.\nنەشتەرگەری ئاندۆسكۆپیكی سینووس ( کەلێنی ئێسکەکانی نێوچاوان لەسەرەوەی لووت )\nنەشتەرگەری ئاندۆسكۆپیكی سینووس بە مەبەستی چارەسەری تۆپەڵە یا توومۆرەكانی سینووس، زێدە گۆشتی نێو لووت و سینووس، لەناو بردنی دەرهاویشتە مەترسیدارەكانی سینۆزیت ( هەوکردنی کەلێنەکانی ئێسکی نێوچاوان لەسەرەوەی لووت) و سینۆزیتی قارچكی بەكار دێت. لەم نەشتەرگەریەدا هیچ سەدمەیێك بەر ئەو کۆمەڵە خانانەی لووت ناكەوێت كە تەندروستن و تەنها بەشە ناتەندروستەكانی لووت و سینووس نەشتەرگەری دەكرێن.\nنەشتەرگەری ئاندۆسكۆپیكی گوێ\nنەشتەرگەری ئاندۆسكۆپیكی گوێ بە مەبەستی چاكردنەوەی پەردەی گوێ، چارەسەری ئیلتیهاب یا چڵك كردنی درێژخایەنی گوێی ناوەڕاست ( Otitis media ) و چاكردنەوەی ئێسقانە بچووكەكانی گوێی ناوەڕاست بەكار دێت. لەبەر ئەوەی لەم نەشتەرگەریەدا هیچ جۆرە برینێك درووست نابێت، مەترسیەكانی ئیلتیهاب و چڵك كردن و مەترسیە پەیوەندیدارەكان بە برینی نەشتەرگەری، لە كەمترین ڕادەی خۆیدایە.\nئەركی پارۆتید، كە لوو یاخود ڕژێنێكە لە سەر سووچی شەویلاك، دروست كردنی ئاوی دەم بە مەبەستی نمدار كردنی ناو دەم و هەرسكردنی خواردنە. زیاتر لە ۸٠٪ ی توومۆرەكانی ڕژێنەكانی ژێر زمان لە پارۆتید ڕوو دەدەن. نەشتەرگەری پارۆتید ( پارۆتیدكتۆمی) چارەسەری سەرەكی بۆ نەخۆشیەكانی شێرپەنجەی ڕژێنی ژێر زمانە.\nتایرۆید، ڕژێن یا خود ئاڵگێكی بچووكە لە بەشی پێشەوەی ملدا كە ئەركی دروست كردنی چەند هۆرمۆنێكی لە ئەستۆیە و هەركام لەو هۆرمۆنانە بەرپرسیارەتی تایبەت بە خۆی هەیە. لە هەندێ حاڵەتی توومۆر یان گرێی گوماناوی، شێرپەنجە و هەندێ حاڵەتی هیپه‌رتهیرۆدزم كە بە دەوا و دەرمان چارەسەر ناكرێ، نەخۆش پێویستی بە نەشتەرگەری تایرۆید ( تایرۆیدكتۆمی ) هەیە.\nنەشتەرگەری لەوزەتێن بە ئامێری هارمۆنیک\t نەشتەرگەری لیفتی ڕوخسار\t لیپۆساكشەن ڕاكێشانی چەوری مل\nدكتۆر محەمەد باقڕ عەلیپوور\nنەشتەرگەر و پسپۆڕی نەخۆشیەكانی قورگ و گوێ و لووت\nنەشتەرگەری جوانكاری سەر و مل\nكەسی یەكەمی بۆردی پسپۆری وڵات\nئێران ـ ورمێ ـ فولكەی یەكەمی موخابەرات\nبوولواری حەسەنی ـ بینای پزیشكانی ئازەران ـ نهۆمی دووهەم ـ ژوورەكانی ڕەقەم ٤ و ٥\nهەموو مافەكانی ئەم ماڵپەڕە بۆ دكتۆر محەمەد باقڕ عەلیپوور پارێزراوە\nداڕشتنی ماڵپەڕ لە لایەن گرووپی پسپۆڕەكانی ئالمانێت ( آلمانت)


گێڕانەوە، حەزی بەردەوامییە - قەڵەم\nگێڕانەوە، حەزی بەردەوامییە\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 18 خرداد 1394 22:38\nچیرۆک دەگێڕینەوە نەک تەنیا بۆ ئەوەی خۆمان چێ کەین و بۆ ئەوەی بزانین چۆن هاتین و چۆن تێپەڕین، نەک بۆ ئەوەی بزانین چۆنمان بیرکردەوە و چۆنمان رووانی و چۆنمان هەڵس و کەوت کرد، بەڵکوو دەگێڕینەوە چونکە دەمانەوێ لە داهاتوویشدا هەبین. چیرۆک خۆشەویستیی ژیانە،... بەردەوامیە لە ژیاندا. چیرۆک درێژکرەوەی مانا و بوونی مرۆڤە لە پانتایی مێژوویدا.\nمرۆڤ هەمیشە چیرۆک ناگێڕێتەوە، بەڵام سەرئەنجام قۆناغێک لە تەمەندا دێتە پێشەوە کە بە ئەنقەست بێت یان خۆبەخۆ، دەست دەکا بە گێڕانەوەی چیرۆک. ئەم قۆناغەیش یەکجار زوو دەگا. هەر لەو کاتەوەی لە گەڕەک لە گەڵ منداڵانی هاوڕێمان وەعدێکمان هەیە و کەچی درەنگ دەگەین و لێمان دەپرسن بۆ، گێڕانەوەی چیرۆک دەست پێدەکا. یان لەو کاتەوەی درەنگ دەگەینەوە ماڵەوە و دیسان لێمان دەپرسن بۆ، چیرۆک لە زەینماندا خۆدەگرێ و دەبێ بە وشە و رستەکان و، ئیتر دەگێڕدرێتەوە.\nهەموومان خاوەنی ئەم ئەزموونەین. دێتەوە یادمان گێڕانەوەی چیرۆک بۆ هاوڕێیانمان یاخود دایک و باوکەکانمان زۆر ئاسان نەبوو. چونکە دەبوو سەرلەنوێ رووداوەکان بێنینەوە یادمان و رێک و پێکیان بکەین بۆ ئەوەی خاوەنی وەها لۆژیک و سیستمێک بێت کە باوەڕمان پێبکەن. دەشزانین کە وەبیرهاتنەوەی رووداوەکان زۆر ئاسان نیە. زۆر شت لەبیردەکەین و جا بۆ ئەوەی چیرۆکەکە بە گشتی تێک نەچێ ناچاربووین پێی زیادبکەین، یاخود ئەو شوێنانەی وا هەستمان دەکرد زیادین و مانای زیاتریان بە چیرۆکەکە نەدەبەخشی، لێمان دەقرتاند! یاخود لە کاتی گێڕانەوەدا لەززەتی گێڕانەوە لە گەڵ خۆی دەیبردین و کتوپڕ حەزمان دەکرد ئەو شتانەی کە بینیومانن بە وردەکارییەکی زیاترەوە بیانگێڕینەوە. ئیتر هەرە وردیلەکان دەبوون بە کێوێک!\nچیرۆک بەم شێوەیە لە سەرەتاییترین شێوازی خۆی لە لای مرۆڤ لە دایک دەبێ. کەواتە چیرۆک سەرەتا ئەو شتەیە کە روویداوە،... لە رابردوودا روویداوە. چیرۆک زۆربەی کات شتێک بووە کە بیری رابردوو دەکاتەوە. بێهۆ نیە هەمیشە وشەی فرمانی رابردوو (فعل ماضی) خۆشەویستترین وشەی گراماتیکی ناو چیرۆکەکانە.\nلە گەڵ هەڵکشانی تەمەن، تا دێ چیرۆکەکان و حەز و پێویستیی مرۆڤ بۆ گێڕانەوەیان روو لە زیادبوون دەکا. کاتێک زەمەنی پیری دێ، رەنگە ئیتر مرۆڤ خاوەنی هیچ شتێکی تر نەبێ جگە لە جەستەیەک لێوالێوی چیرۆکەکان،... چیرۆکەکانی رابردوو. ئیتر لێرەدا بۆخۆی سەرتاسەر دەبێ بە چیرۆک.\nئەمە ئێمە بیری ئەو بۆچوونە بەناوبانگەی پۆل ریکۆر دەخاتەوە کە دەیگوت "خود بریتییە لە گێڕانەوە"، واتە مرۆڤ خۆی یا خودی خۆی بە گێڕانەوە چێدەکا. جا چ ئەو کاتەی ئێمە منداڵ بووین و چ ئەو کاتەی پیرین و خەریکی گێڕانەوەین، خەریکی چێکردنی خۆمانین، خەریکی خوڵقاندنی خۆمان.\nلە تەمەنی مرۆڤدا رووداوەکان یەکجار زۆرن. رەنگە لە جەنگەی رووداوەکان و لەو کاتەیدا خەریکن روودەدەن، مرۆڤ نەتوانێ لە لۆژیکی نێوانیان تێبگا. واتە رووداوەکان لای ئەو تەنیا کۆمەڵێک رووداوی بە رێکەوت و شپرز بن بە بێ هیچ پەیوەندێکی ئەوتۆ لە نێوانیاندا. رەنگە مرۆڤ بۆ ئەوەی لەو لۆژیکە تێبگا، پێویستی بە تێپەڕینی زەمەن بێت. زۆر جار زەمەن رەنگە تێپەڕێ و دوواتر هێشتا لۆژیکێکی ئەوتۆ لە نێوان رووداوەکاندا شک نەبەین، بەڵام کاتێک دادەنیشین و ئەو رووداوانە دەکەین بە چیرۆک و دەیانگێڕینەوە، ئیتر هەست دەکەین زەینی ئێمە لە کاتی گێڕانەوەیاندا بەرە بەرە دەیانخاتە ناو قاڵب و چوارچێوەیەک و مانایەکی گشتگیریان دەداتێ. هەڵبەت نامەوێ بڵێم کە لە دەرەوەی زەینی ئێمەدا لە ناو خودی رووداوەکاندا ئیتر هیچ لۆژیکێک نیە و ئەوە تەنیا فکر و زەینی ئێمەیە مانا و لۆژیکیان پێدەبەخشێ. نا، بەڵام بە بێ مەنتقی گێڕانەوەیش خودی ئەو لۆژیکە دەرەکییەیش ناتوانێ وەک چیرۆک خۆی پیشان بدات.\nجگە لەمە چیرۆک دەتوانێ هەمان رووداو وەها لە کاتی گێڕانەوەیدا فرەچەشن بکا کە سەرمان پێی سوڕبمێنێ. زەین و خولیا و حەز و فکر و ئەزموونەکانی کەسی گێڕەرەوە کاتێک تێکەل بە هەمان رووداوی دەرەکی دەبێ کە لە بەرچاوی هەمووماندا یەک شتە، وەها فرەچەشن و رەنگاوڕەنگی دەکا کە پێمان سەیرە هەموومان لە راستیدا خەریکین باسی یەک شت دەکەین! ئەمەش یەکێک لە سیحرەکانی زمانی چیرۆکە.\nوا چۆلەکەکان لەسەری نوێژیان ئەخوێند\nلاشەی شەقامه لاڵەکان له‌هەموومان عاشق‌ترن


خەڵاتەکانی ڕوانگە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nخەڵاتەکانی ڕوانگە (بە ئینگلیزی: Rwanga Awards) پێکھاتووە لە پرۆژەیەک لە پرۆژەکانی دەزگای ڕوانگە. ئەم پرۆژەیە بە نیازی دەرخستنی بەھرە شاردراوەکانی گەنجانی تەمەن ١٥–٢٥ ساڵ ھاتۆتە ئاراوە و بەشداربووان دەتوانن لە چەند بەشێکدا بەشداری بکەن: کورتە چیرۆک، فۆتۆگرافی، کورتە فیلم، مۆسیقا، وێنەکێشی، ھونەری ڕیسایکڵین، دەستپێشخەری کار، لەگەڵ داھێنانی زانستی. خەڵاتەکانی ڕوانگە لە ساڵەکانی ٢٠١٤–٢٠١٧ دوابەدوای یەکتر ئەنجام دراون، و لە ساڵی ٢٠١٥ش چەند سپۆنسەرێک وایان کرد کە ڕێوڕەسمەکە بەڕێوە ببرێت، لەوان: فاستلینک، ھایپەر مارکێتی کارفوور، ھۆتێلی ریکسۆس لە دھۆک، کۆمپانیای لیگەسی بۆ بیناسازی. بەشداربووان دەیانتوانی لە ڕێگەی پۆستی ئەلەکترۆنی یاخود لە یەکێک لە بنکەکانی ڕوانگەوە کارەکانیان پێشکەش بکەن؛ بەشداربووانیش بانگھێشت دەکران بۆ چاوپێکەوتن و براوەکان خەڵاتییان وەردەگرت. خەڵاتەکانی ڕوانگە لە ئێستادا سێ بنکەی سەرەکی ھەیە:\nسلێمانی: گوندی ئەڵمانی، خانووی ژمارە ٤\nھەولێر: شەقامی زاگرۆس، چواڕییانی پەرلەمان، خانووی ژمارە ٩ / ٢١٦٣\nدھۆک: کۆڵانی ڕۆژڤین، خانووی ژمارە ٣١\nخەڵاتەکانی ڕوانگە ساڵانە پێشکەش دەکرێن بە گەنجانی ھونەرمەند بە مەبەستی ھاندان و پەرەپێدان بە بەھرەکانیان\n^ ی ا TV، CHRA. "CHRA.TV - خەڵاتەکانی روانگە ٢٠١٥ راگەیاندرا". www.chra.tv. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦. لە ڕێکەوتی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ی ا "خەڵاتەکانی روانگە ٢٠١٧". awards.rwanga.org. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "خەڵاتەکانی روانگە، گالەری". awards.rwanga.org. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=خەڵاتەکانی_ڕوانگە&oldid=703281»\nدواجار لە ١١:٤١ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٤١ی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


ئامارەكانی لەدایكبوون و مردنی ساڵی رابردووی هەرێم بڵاوكرانەوە\nنەقیب كەیفی عومەر وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی رەگەزنامە و پاسپۆرت و نشینگەی هەرێم بڵاویكردەوە، كارەكانیان لە ساڵی رابردودا سێ بەرامبەر زیادی كردووە، هەروەها نزیكەی 539 هەزار لەدایكبوون و زیاتر لە 22 هەزار مردن تۆماركراون.\nنەقیب كەیفی لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە كوردستان 5 ملیۆن و 987 هەزار و 859 هاوڵاتی بەڵگەنامە فەرمییەكانیان هەیە، 2 ملیۆن و 990 هەزارو 700یان نێر و 2 ملیۆن و 997 هەزار و 159یان مێینەن.\nهێمای بۆ ئەوەش كردووە، لە ساڵی رابردوودا 840 هەزار و 409 كارتی نیشتمانی و 308 هەزار و 438 پاسپۆرت و 65 هەزار و 83 كارتی زانیاری بە هاوڵاتیان دراوە، 11 هەزارو 605 پاسپۆرتیش وەرنەگیراونەتەوە.\nئەو وتەبێژە باسی لەوەشكرد، لە بەڕێوەبەرایەتییەكانی گشتی نشینگە بە گشتی 163 هەزار و 180 كارتی نشینگە دراوەتە گەشتیاران، لە ساڵی رابردوودا 2 ملیۆن و 295 هەزار و 454 گەشتیار لە رێگەی فڕۆكەخانە و دەروازە فەرمییەكانەوە هاتونەتە كوردستان و 2 ملیۆن و 305 هەزار و 145 گەشتیار چوونەتە دەرەوە.\nسەبارەت بە ئامارەكانی لەدایكبوون و مردن و هاوسەرگیری و جیابوونەوە وتی دوای پشتڕاستكردنەوەی بەڵگەكان لە ساڵی 2021دا لە رێگەی بەڕێوەبەرایەتییەكانیانەوە 538 هەزار و 867 لەدایكبوون و 22 هەزارو 8 مردن و 47 هەزار و 33 مارەبڕین و 4 هەزارو 710 لێكجیابوونەوە تۆماركراون.\nقوباد تاڵەبانی: هەوڵدرا سەرۆكی حزبەكەمان بكوژرێت\nمامۆستایان و فەرمانبەرانی زانكۆی سلێمانی بەكاتی بایكۆت دەشكێنن\nوەزیری نەوتی عیراق: دەمانەوێت بە سەرجەم گرێبەستە نەوتییەكانی هەرێمدا بچینەوە


25/11/2020 807 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nوەزیری دەرەوەی سوید رایگه‌یاند، داوای لە هاوتا ئێرانیـیەکەی کردووە ئەحمەد ڕەزا جەلالی پـزیشکی سویدی ئێرانی لە سێدارە نەدەن کە بە سیخوڕی تۆمەتبارکراوە.\nئانن لیندە وەزیری دەرەوەی سوید له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی بڵاویكرده‌وه: "لەسەر ڕۆشنایی ئەو زانیاریـیانەی دەڵێن لەوانەیە ئێران سزای مەرگ بەسەر هاوڵاتی سویدی جەلالی جێبەجێ بکات، ئەمڕۆ قسەم لەگەڵ زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران کرد، سوید سەرزەنشتی سزای مەرگ دەکات و کاردەکات بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی ئەو سزایە بۆ جەلالی دەرچووە جێبەجێ نەکرێت".\nحكومه‌تی ئێران، جەلالی تۆمەتبار دەکات بەوەی زانیاری بە مۆسادی ئیسرائیل داوە لە بارەی دوو شارەزای ناوکی ئێران کە دواتر کوژراون. بەڵام جەلالی ئەو تۆمەتە بە توندی ڕەتدەکاتەوە و دەڵێت بۆیە ئەو سزایەیان بۆ دەرکردووە چونکە ئامادە نەبووە لە ئەوروپا سیخوڕی بۆ تاران بکات.\nڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤی ئێران هۆشداری داوە لە مەترسی لەسێدارەدانی جەلالی، دەڵێت: ناوبراو کە لە زیندانی ئیڤینە (اوین) براوەتە ژوری تاکەکەسی و لەم نزیکانە بۆ زیندانی ڕەجائی شەهر دەبرێت هەتا لەوێ لەسێدارەبدرێت.\nڕێکخراوی ئەمنستی نێودەوڵەتی ئەویش ڕاگەیاندنێکی لەم بارەیەوە بڵاوکردووەتەوە، دەڵێت مەترسی هەیە جەلالی لە ماوەی کەمتر لە هەفتەیەکدا لەسێدارەبدرێت.\nدیانا ئەلتەحاوی جێگری بەڕێوەبەری ئۆفیسی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریکای ئەمنستی دەڵێت داوا لە کۆمەڵی نێودەوڵەتی دەکەن دەستبەجێ بێنەدەنگ لە ڕێگەی باڵیۆزخانەکانیانەوە لە تاران بۆ ڕزگارکردنی ژیانی جەلالی.


کردنەوەی "گرێ کوێرەی" کێشەکانی عێراق قورستر دەبێت\nی مانگی دوازده ١٩, ٢٠١٩\nئەمڕۆ پێنجشەمە، وادەی دەستوری بۆ ڕاسپاردنی سەرۆک وەزیرانی نوێی عێراق کۆتایی هات، بەڵام کوتلە سیاسیەکان لەسەر هیچ کاندیدێک ڕێکنەکەوتن، بۆیە مەسەلەکە بۆ سەرەتای هەفتەی داهاتوو دواخرا.\nپێناچێت شەقامی عێراقی و هێزە سیاسیەکان بە ئاسانی لەسەر کاندیدی سەرۆک وەزیران ڕێکبکەون، بەو پێیەی هێزە سیاسیەکان لەنێو خۆیاندا یەکدەنگ نین، هەروەها شەقامیش بە کاندیدی کوتلە سیاسیەکان ڕازی نیە.\nدکتۆرە جوان ئیحسان ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، گەشبین نیە بە ئایندەی سیاسی عێراق، بەدەنگی ئەمەریکای وت"ئەو شڵەژانە سیاسیەی گۆڕەپانی سیاسی عێراقی گرتۆتەوە، هێوربوونەوەی ئاسان نیە."\nوتیشی"خۆپیشاندەران بە هەنگاوی لایەنە سیاسیەکان ڕازی نین، هێزە سیاسیەکانیش لەنێوخۆیاندا بە ئاسان ڕێک ناکەون، بۆیە دۆخەکە تەواو ئاڵۆز بووە."\nلەحاڵێکدا گەر رێککەوتن لەسەر کاندیدی سەرۆک وەزیرانی عێراق نەکرێت، رەنگە حکومەتی دەست لەکارکێشاوە، کاروبارەکانی وڵات بەڕێوە ببات، تا ئەوکاتەی لایەنەکان ڕێکدەکەون.\nیەکێک لە دەروازەکانی هێورکردنەوەی دۆخی عێراق، پەسەندکردنی یاسای هەڵبژاردن و ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە، بەڵام بەشێک لە هێزە شیعیەکان دژی ئەم هەنگاوەن.\nقەیس خز عەلی سەرۆکی گروپی عەسایبی ئەهلولحەق، ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت ڕەتدەکاتەوە، دەڵێت"هەڵبژاردنی پێشوەخت لەمکاتەدا کە حکومەت دەستی لەکارکێشاوەتەوە و خۆپیشاندان بەردەوامە، جەنگی ناوخۆیی لێدەکەوێتەوە."\nڕەتکردنەوەی هەڵبژاردنی پێشوەخت لەلایەن هەندێک لایەنی شیعیەوە بۆ چەند هۆکارێک دەگەڕێتەوە، یەکێک لە هۆکارەکان ترسە لەوەی ئەنجامی هەڵبژاردن توشی شکستێکی گەورەیان بکات، بەو پێیەی خەڵکی عێراق لێیان "بێزارە" و دژیان ڕاپەریووە.\nئەنجامدانی هەڵبژاردن لەکاتێکدا کە شەپۆلی ناڕەزایەتی بەردەوامی هەیە و خەڵکێکی زۆر لەسەر دەستی گروپە شیعیەکان کوژراون، ئەو ترسەی لای چینی سیاسی عێراق دروستکردووە، ئەنجامی هەڵبژاردن کۆتاییان پێ بێنێت و نەوەیەکی نوێ بێنیتە پێشەوە.\nدکتۆرە جوان ئیحسان، پێیوایە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت خواستی شەقام و خۆپیشاندەرانە و جێبەجێکردنی ئەم خواستە، پەیوەستە بە پەسەندکردنی یاسای هەڵبژاردنەوە.\nخۆپیشاندەرانی عێراق لەکاتێکدا داوای هەڵبژاردنی پێشوەخت دەکەن، بە پێی یاسای نوێ و لەژێر سەرپەرشتی نەتەوە یەکگرتووەکاندا، بەڵام هێشتا ڕوون نیە، خۆپیشاندەران لیستیان دەبێت، یان چۆن مامەڵە لەگەڵ هەڵبژاردنی داهاتوودا دەکەن.\nدکتۆر مەحمود عوسمان سیاسەتمەداری کورد، دەڵێت"لە هەڵبژاردنی پاک و بێ ساختەکاریدا، هەر لایەنێک بیباتەوە، ئەو لایەنە براوە دەبێت و شەقام ناتوانێت رەخنەی لێی هەبێت."\nلایەنە شیعیەکان هێندەی ترسیان لە دروستبوونی کوتلەی نوێ بە پشتیوانی شەقام، هێندەش ترسیان لەوە هەیە ڕەوتی سەدری لە حاڵەتی ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختدا، بەشێکی زۆری کورسیەکان بباتەوە.


AVG Free Edition، دژه‌ڤایرۆسی خۆڕایی\nله‌م بابه‌ته‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌م (دژه‌ڤایرۆس Antivirus) ـێكی خۆڕایی شی بكه‌مه‌وه، كه پرۆگرامێكی زۆر چاكه و ئاستێكی باشی هه‌یه له دۆزینه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كان و له‌ناوبردنیان. ئه‌و دژه‌ڤایرۆسه ناوی AVG Free Edition ـه كه وه‌شانی خۆڕاییی ئه‌و پرۆگرامه‌یه.\nزۆر كه‌س ده‌ناڵێنن به‌ده‌ست پرۆگرامه‌كانی دژه‌ڤایرۆسه‌وه، هه‌ر یه‌كه و به بیانوویه‌ك، زۆر كه‌س هه‌یه ده‌ڵی كه Norton و Mcafee و چه‌ند پرۆگرامی دیكه‌ش كه كۆمپیوته‌ر خاو ده‌كه‌نه‌وه و توانای پاراستنی باشیان نییه.\nله‌وانه‌یه ڕاست بێ، له‌وانه‌ش ڕاست نه‌بێ.\nئه‌وه‌ی هه‌ر كه‌سه و له شوێن خۆیه‌وه بڕیار بدات كه فڵان پرۆگرام چاكتره له‌وی دیكه، شتێكی چاك نییه له كاتێكدا كه ئه‌و كه‌سه به‌كارهێنه‌رێكی ئاساییی كۆمپیوته‌ر بێت و نه‌ك تاقیكه‌ره‌وه‌ی پرۆگرام.\nباشترین سه‌رچاوه بۆ هه‌ڵبژاردنی دژه‌ڤایرۆسێك كه كۆمپیوته‌ر بپارێزێت ئه‌وه‌یه كه بابه‌تی جۆراوجۆر و زانستی سه‌باره‌ت به‌و پرۆگرامانه بخوێنێته‌وه و باشتر بیانناسی كه چ جۆره ته‌كنیكێك به‌كار ده‌به‌ن له ماوه‌ی كاركردنیاندا.\nبۆ نموونه وێبگه‌ی TopTenReviews تاقیكارییه‌كی به‌ئه‌نجام گه‌یاندووه كه له‌و تاقیكارییه‌دا Bitdefender پله‌ی یه‌كه‌م و دواتر PC-Cillin و AVG Pro پله‌ی دووه‌م و سێیه‌میان وه‌ده‌ست هێناوه.\nبه‌سه‌رچاوه‌دانانی له‌و جۆره وێبگانه بۆ هه‌ڵبژاردنی دژه‌ڤایرۆسێكی چاك، هه‌نگاوێكی دروسته. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه خۆت وه‌ك به‌كارهێنه‌ری ئاساییی كۆمپیوته‌ر ڕازی بیت له‌ده‌ست كاركردنی پرۆگرامه‌كه و، وا هه‌ست بكه‌یت كه ده‌تپارێزێ.\nله‌م بابه‌ته‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌م به كورتی تیشك بخه‌مه سه‌ر وه‌شانی خۆراییی پرۆگرامی دژه‌ڤایرۆسی AVG.\nئه‌و پرۆگرامه له هه‌موو تاقیكاری و ڕاپۆرته‌كانی Virus Bulletin هه‌موو كات (١٠٠٪)سه‌ركه‌وتوو بووه.\nVirus Bulletin ناوه‌ندێكی بایه‌خده‌ره به دنیای ڤایرۆسه‌كان و تاقیكردنه‌وه‌ی پرۆگرامه‌كانی دژه‌ڤایرۆس.\nبۆ ئه‌وه‌ی دڵنیا بیت له‌وه‌ی كه دواترین وه‌شان داده‌گری، باشتر وایه بچیته ماڵپه‌ڕی وه‌شانی خۆڕایی له‌ڕێی ئه‌و به‌سته‌ره‌ی خواره‌وه:\nماڵپه‌ڕی وه‌شانی خۆڕایی AVG\nپرۆگرامه‌كه به شێوه‌یه‌كی خۆكار له ماوه‌ی كاتی دامه‌زراندنیدا ویستیاری نوێكردنه‌وه‌ی بنكه‌ی زانیاریی ڤایرۆسه‌كان ده‌بێت، له‌سه‌ر ئه‌و كرداره ڕازی به و بنكه‌ی زانیاری نوێ بكه‌وه.\nپاش ته‌واوكردنی دامه‌زراندن به شێوه‌یه‌كی خۆكار ده‌ست به‌كار ده‌بێت و كۆمپیوته‌ره‌كه ده‌پارێزێ.\nهه‌ندێ خاڵ و پێناسه‌كانیان:\n١ـ سه‌نته‌ری تاقیكردنه‌وه، له‌و به‌شه‌دا ده‌توانی كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت تاقی كه‌یه‌وه كه ئایا ڤایرۆسی تێدایه یان نه.\n٢ـ یارمه‌تیی پرۆگرامه‌كه.\n٣ـ گه‌ڕان به دوای نوێكاری بۆ پرۆگرامه‌كه، گرنگترین نوێكاری كه ده‌بێ دابمه‌زرێت، نوێكاریی بنكه‌ی زانیاریی ڤایرۆسه‌كانه له‌گه‌ڵ گه‌ڕۆكی پرۆگرامه‌كه كه له بۆ پشكنین (check چێككردن)ـی كۆمپیوته‌ر به‌كاری ده‌بات.\n٤ـ له‌م به‌شه‌دا، ژێربه‌شه‌كانی پرۆگرامه‌كه ڕیز كراون، بۆ نموونه به‌شی پاراستنی ده‌ستبه‌جێ و چێككردنی پۆسته ئه‌له‌كترۆنییه‌كان.\nله‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردن (شین كردن) ـی هه‌ر به‌شێك له خواره‌وه تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌و به‌شه ده‌رده‌كه‌ون.\nبۆ نموونه له‌گه‌ڵ ده‌ستنیشانكردنی به‌شی AVG Resident Shield دا، دووگمه‌ی Properties له خواره‌وه ده‌رده‌كه‌وێت كه له ڕێگه‌یه‌وه ده‌توانی گۆڕانكاری بكه‌یت له شێوازی كاری ئه‌و به‌شه‌دا.\nكرته بكه سه‌ر Properties.\n٥ـ چێككردنی وه‌گه‌ڕخه‌ره‌كانی نه‌رمه‌دیسك/ Floppy Drivers.\n٦ـ چێككردنی په‌ڕگه‌ی پرۆگرامه‌كان، واته چێككردنی ئه‌و پرۆگرامانه‌ی كه له‌سه‌ر سیسته‌م دامه‌زراون.\n٧ـ چێككردنی به‌ڵگه‌نامه‌كانی پاشه‌كه‌وتكرا و له نێو كۆمپیوته‌ردا.\n٨ـ چێككردنی پۆسته ئه‌له‌كترۆنی و پاشكۆكانی.\n٩ـ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان كه به شێوه‌یه‌كی ئاسایی چاره‌سه‌ر ناكرێن، واته گه‌ر كیشه‌یه‌ك ڕووی دا و چاره‌سه‌ری ئاساییی خۆی نه‌یتوانی چاره‌سه‌ری بكات، ئه‌وا AVG ته‌كنیكێك به‌كار ده‌بات به ناوی Heuristic، كه به شێوه‌یه‌كی باشتر و به‌بێ زیانگه‌یاندن به كۆمپیوته‌ر ئه‌و كێشه‌یه چاره‌سه‌ر بكات.\n١٠ـ داخستنی په‌نجه‌ره‌ی چێككردن پاش ته‌واوبوون.\n١١ـ چێككردنی هه‌موو په‌ڕگه‌كان.\n١٢ـ چێككردنی په‌ڕگه نه‌ناسراوه‌كان/ بێكۆتاییه‌كان ناچالاك بكرێت.\nبه‌شی Test Center / سه‌نته‌ری تاقیكردنه‌وه.\n١٣ـ گه‌ڕانه‌وه بۆ به‌شی سه‌ره‌كیی پرۆگرامه‌كه، واته Control Center.\n١٤ـ بنكه‌ی زانیاریی ڤایرۆسه دۆزراوه و به‌ستراوه‌كانی نێو كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت. هه‌موو ئه‌و ڤایرۆس و په‌ڕگه زیانبه‌خشانه‌ی كه له نێو كۆمپیوته‌ره‌كه‌دا بدۆزرێته‌وه له‌و به‌شه‌دا تۆمار ده‌كرێت و زانیاریی پێویست سه‌باره‌ت به‌و په‌ڕگانه ده‌رده‌كه‌ون.\n١٥ـ به‌شی پرۆگرامكردن، له‌و به‌شه‌دا ده‌توانی پرۆگرامه‌كه پرۆگرام بكه‌ی بۆ جێبه‌جێكردنی فه‌رمانێكی تایبه‌ت و له كاتێكی دیاریكراودا.\n١٦ـ دروستكردنی دیسكی ڕزگاركردن. له AVG Free Edition دا ده‌توانی دیسكی ڕزگاربوون یان نه‌جاتدا‌ن دروست بكه‌یت. سوودی ئه‌و دیسكه ئه‌وه‌یه كه ئه‌گه‌ر ڕۆژێك له ڕۆژان كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت تووشی ڤایرۆس بوو و سیسته‌مه‌كه‌ی به شێوه‌یه‌كی ئاسایی كاری نه‌كرد، ئه‌وا ده‌توانی له‌ڕێی MS-DOS / Command Promt ـه‌وه چێكی كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت بكه‌یت.\n١٧ـ بینینی ئه‌نجامی ئه‌و تاقیكردنه‌وانه‌ی كه بۆ كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت جێبه‌جێ كراون.\n١٨ـ چێككردنی كۆمپیوته‌ر له بۆ ڤایرۆسه‌كان و سڕینه‌وه‌یان، چێككردنی ته‌واوی كۆمپیوته‌ر.\n١٨Aـ چێككردنی به‌شێك له كۆمپیوته‌ر، ئه‌و به‌شه‌ی كه خۆت ده‌ته‌وێ بۆ نموونه بوخچه‌یه‌كی دیاریكراو.\n١٨Bـ گه‌ڕان به دوای نوێكارییه‌كان و دامه‌زراندیان بۆ پرۆگرامه‌كه.\nوێنه‌یه‌ك له ئاستی چێككردنی پرۆگرامه‌كه بۆ كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت.\n١٩ـ په‌ڕگه چێككراوه‌كان.\n٢٠ـ ڕاگرتنی كاتی.\n٢٢ـ له‌ڕێی ئه‌و نووسراوه‌وه ده‌بینی كه نووسراوه هیچ ڤایرۆس نه‌دۆزراوه‌ته‌وه.\n٢٣ـ یان كه په‌ڕگه‌ی تووشبووی دۆزییه‌وه، له به‌رانبه‌ر نووسراوه‌ی Infected Objects دا ژماره‌كه‌یان ده‌نووسرێت.\nپه‌نجه‌ره‌ی ئه‌نجامی چێككردن.\nتایبه‌تمه‌ندییه‌ك كه مه‌رجه له هه‌ر پرۆگرامێكی دژه ڤایرۆسدا هه‌بێت، تایبه‌تمه‌ندیی نوێكردنه‌وه‌ی زیندوویه بۆ پرۆگرامه‌كه.\nله‌ڕێی نوێكردنه‌وه‌ی زیندووه‌وه ده‌توانرێ دواترین چاره‌سه‌ری بۆ نوێترین ڤایرۆسه‌كان دابگیردرێت و كاری دژه‌ڤایرۆس به‌هێزتر بكرێت بۆ پاراستنی سیسته‌م.\nبه دوو شێواز ده‌كرێ نوێكارییه‌كان بۆ AVG دابمه‌زرێندرێت.\n٢٤ـ به‌بیرهاتنه‌وه‌ی ئه‌و شێوازه‌ی كه ئێستا هه‌ڵیده‌بژێری بۆ نوێكردنه‌وه.\n٢٥ـ نوێكردنه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ له‌ڕێی ئینته‌رنێته‌وه.\n٢٦ـ ده‌ستنیشانكردنی شوێنی په‌ڕگه‌ی نوێكارییه داگیراوه‌كان كه ده‌بێ له نێو كۆمپیوته‌ره‌وه بێت.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: کورد لە کوردەێکی دیکە رەخنە بگرێت دۆژمنە بەلام دۆژمنان کورد دەکۆژەن برەێک لە کوردەکان لە گەل دۆژمناندا دا دەدنێشن دەلێن ئێمە باوەرمان بە دیمۆکراسیە. دەی باشە بۆ ئەو دیمۆکراسیەی وا باوەرتان پیەتی بۆ چی بۆ خۆمالی رەوا نەبێت؟\nکورد لە کوردەێکی دیکە رەخنە بگرێت دۆژمنە بەلام دۆژمنان کورد دەکۆژەن برەێک لە کوردەکان لە گەل دۆژمناندا دا دەدنێشن دەلێن ئێمە باوەرمان بە دیمۆکراسیە. دەی باشە بۆ ئەو دیمۆکراسیەی وا باوەرتان پیەتی بۆ چی بۆ خۆمالی رەوا نەبێت؟\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۶/۱۷/۱۳۹۲ ۰۷:۴۶:۰۰ بعدازظهر


پارێزبەندی 3 پەرلەمانتار هەڵگیرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپارێزبەندی لەسەر 3 ئەندامی پەرلەمانی كوردستان هەڵگیرا.\nبەپێی زانیارییەكان ئەندامێكی پەرلەمانی كوردستان لە فراكسیۆنی پارتی، 2 ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لە فراكسیۆنی گۆڕان پارێزبەندییان لەسەر لابراوە.\nئەو ئەندامانەی پارێزبەندییان لەسەر لابراوە بەهمەن كاك عەبدوڵڵا لە فراكسیۆنی پارتی، عەلی حەمە ساڵح و دابان محەمەد لە فراكسیۆنی گۆڕانن.\nهۆكاری لابردنی پارێزبەندی لەسەر ئەندامانی پەرلەمان بەهۆی تۆماركردنی چەند سكاڵایەكە لەسەریان لەسەر چەند دۆسێیەك.\nفۆتۆگرافەرێک ١٢ ساڵ لە نێو منداڵداندا وێنەی گرتووە و دەرئەنجامەکەی ناوازەیە


گومانباری سەرەکی هێرشە تیرۆستییەکەی مۆمبای هیندستان، لە دادگایەکی پاکستاندا سزا دەدرێت\nدادگایەکی دژە تیرۆر لە پاکستان سزای پێنج ساڵ زیندانی سەپاندووە بەسەر گومانبارێکی ڕادیکاڵی ئیسلامی لە دۆسێیەکی پشتیوانی دارایی تیرۆرستدا.\nدادگایەکی تایبەتی لە شاری لاهوری ڕۆژهەڵاتی پاکستان زاکر ڕەحمان لەخڤی، کە تۆمەتبارە بە پلاندانان بۆهێرشەکەی ساڵی 2008 ی هیندستان، تاوانبار کرد بەوەی بنکەیەکی تەندروستی بۆ پشتیوانی کردنی دارایی تیرۆرسم بەڕێوە دەبات.\nدژە تیرۆری ویلایەتی پەنجابی پاکستان، کە لاهور پایتەختەکەیەتی، وردەکارییەکانی ئەو بڕیارەی لە ڕۆژی هەینی ڕاگەیاند. دەڵێت لەخڤی کە دوو هەفتە لەمەوبەر دەستگیرکرا، سزای دارایی 622 دۆلاریش دراوە.\nدەسەڵاتدارانی هیندستان دەڵێن تەنها چەکدارای زیندوماوی هێرشەکانی ساڵی 2008 ی مۆمبای، کە 166 کەسی تێدا کوژران و ئەمەریکاییشی تێدابوو، لە کاتی لێکۆڵینەوەکان لەگەڵیدا بەر لەوەی لەسێدارە بدرێت گوتبووی پەیوەندییان بە لەخڤی‌یەوە هەبووە.


سعوودییه‌کان له ماڵی خۆشیاندا ئه‌منییه‌تیان نییه - Mehr News Agency\n17 kewçêrê 2018 - 18:00\nNews Code 22466\nسعوودییه‌کان له ماڵی خۆشیاندا ئه‌منییه‌تیان نییه\nشێخ ئه‌کره‌م که‌عبی جه‌ختی کرد: یه‌مه‌نییه‌کان توان و لێهاتووی و تاقه‌تی زۆر باشیان هه‌یه و کارێکیان کردووه که سعوودییه‌کان له ماڵی خۆشیان ئه‌منییه‌تیان نییه.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له نووسینگه‌ی نۆجه‌با، ئه‌کره‌م که‌عبی، سه‌رۆکی نۆجه‌با جه‌ختی کرد: یه‌مه‌نییه‌کان توان و لێهاتووی و تاقه‌تی زۆر باشیان هه‌یه و کارێکیان کردووه که سعوودییه‌کان له ماڵی خۆشیان ئه‌منیه‌تیان نییه.\nئه‌و زیادی کرد: ڕێز له هه‌موو به‌رخۆدانی خه‌ڵکی یه‌مه‌ن ده‌گرم. له ئێستادا نووکی شمشێری پیلانگێڕی ئه‌مریکا و سعوودییه له دژی موسڵمانان له یه‌مه‌ن دایه. هاوپه‌یمانی عه‌ره‌بی هیچ ڕێز مافی مرۆڤ ناگرێت و به پشتیوانی ئیسڕائیل و ئه‌مریکا خه‌ڵکی ئازای یه‌مه‌ن ده‌کوژن.\nسه‌رۆکی نۆجه‌با وتی: موجاهیده یه‌مه‌نییه‌کان به تاقه‌ت و ئازایی خۆیان هاوپه‌یمانی عه‌ره‌بیان له زڵکاو خستووه و هیچ کارێک له ده‌ستیان نایه‌ت و کارێکیان کردووه که سعوودییه‌کان له ماڵی خۆشیان ئه‌منیه‌تیان نییه.\nئه‌و ئاماژه‌ی دا: ئه‌مه‌ش هۆکاری ئه‌وه‌یه که داگیرکه‌ران به هه‌ر شێوه‌یه‌ک بووه جه‌نایه‌ت ده‌که‌ن و خه‌ڵکی یه‌مه‌ن ده‌کوژن و گه‌ماڕۆیان ده‌ده‌ن. ئێمه له هه‌موو خه‌ڵکی ئازادی خوازی جیهان داوا ده‌که‌ین که یارمه‌تی خه‌ڵکی یه‌مه‌ن له دۆخه سه‌خته‌دا بده‌ن.


بەوێنە؛ دواین ئاواتی ئەوەبوو ئارایشتی تەواوی بۆ بكرێت‌و بە جوانیی بنێژرێت\nبەهۆی ئەوەی تووشی شێرپەنچەی ئێسك بووبوو، دڵنیابوو لەوەی كە تەمەنێكی زۆری لە ژیاندا نەماوە، هەربۆیە كۆتا داواكاریی بۆ خانەوادەكەی بریتی بوو لەوەی كە "بەجوانی بمرێت‌و بنێژرێت".\nراسینێ پرێگونتای تەمەن 20 ساڵ، دانیشتووی شاری داڤۆی باشوری فلیپین بوو، رۆژی 17ی ئەم مانگە بەهۆی شێرپەنچەی ئێسكەوە گیانی لەدەستدا. خانەوادەكەی لە میانەی مەڕاسیمی بەخاكسپاردنەكەیدا دواین ئاواتیان هێنایەدی.\nبەوتەی ڕۆلین پرێگونتای خوشكی، كاتێك ڕاسینێ هەستیكردووە بەوەی لە ڕۆژەكانی كۆتایی نزیك دەبێتەوە، بڕیاری ئامادەكاریی بۆ مەراسیمەكەیداوەو دواین داواكاریی لە خانەوادەكەی بریتی بووە لەوەی كە بەرلەبەخاكسپاردنی، ئارایشتی تەواوی بۆ بكرێت‌و "بەجوانی بنێژرێت".\nخانەوادەكەی ڕاسینێ-ش، داواكارییەكەیان بە تەواوی جێبەجێكرد.


دیمانە/ژیلوان : ئێستا یاریزانێکی باشترم و لە ڕووی جەستەییەوە و تەکتیکییەوە بەهێزترم\nلەلایەن هێرش جەعفەر لە 2014/07/28 ئەڵمانیا, تۆپ, دیمانه\nیاریگا-شانازی کوردان ژیلوان حەمەد چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ ماڵپەری فەرمی یانەی هۆفینهایم ئەنجامداوە و تێیدا باسی خۆ ئامادەکاری و پێشوازی کردنی لە وەرزی نوێ دەکات لەگەڵ یانە ئەڵمانییەکە.\nژیلوان زستانی پارساڵ لە ماڵمۆوە گوێزرایەوە بۆ هۆفینهایم ، لە یەکەم وەرزدا چانسی یاریکردنی پێنەدرا بەڵام پێی وایە ئەم وەرزە بارودۆخەکە جیاواز دەبێت. ئێستا هۆفینهایم لە سویسرایە بۆ ئەنجامدانی یاری دۆستانە.\n– سڵاو ژیلوان ، دوێنێ یەک شەممە تەواوی تیمەکە چاویان بە هاندەران کەوت لە سویسرا . تۆ چۆن ئەوەت ئەزموون کرد ؟\nژیلوان : ئێوارەیەکی زۆر جوان بوو ، یەکەمجاریش بوو بۆ من ئەوە ڕووبدات. پێم وایە زۆر گەورەییە هاندەرانمان لە ئەڵمانیاوە هاتوون تاوەکو لێرە لە سویسرا یارییەکانمان ببینن. ئەوە نیشانی دەدات هاندەران یانەکەیان چەند بەلاوە گرنگەوە و ئەوەش هێندەی تر هانی ئێمە دەدات لەڕووی دەروونیەوە. بینینی ئەوان دەرفەتێکی باش بوو تاوەکو سوپاسیان بکەین و لە نزیکەوە بمانناسن.\n– تۆ نزیکەی هەفتەیەکە لە سویسرای ، تا ئێستا کەمپی مەشقەکە چۆن بەڕێوەدەچێت ؟\nژیلوان: بەڕاستی زۆر بەباشی دەڕوات. بارودۆخی ئێرە ، شوێنەکان ، ئامادەکارییەکان ، هۆتێلەکە. هەموو شتێک زۆر نایابە و کەش و هەوایەکی سەرسوڕهێنەریان خوڵقاندووە. مەشقەکانیش زۆر بەباشی دەڕوات. ڕۆژی شەممە تاریق و یوجینیش گەڕانەوە مەشقەکان دوای چاکبوونەوەیان لە پێکانەکەیان و هەموومان ئامادەین.\n– ئامانجت چیە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا تاوەکو ڕۆژی هەینی کە کاتی کۆتایی هاتنی گەشتەکەیە ؟\nژیلوان : یەک ڕیزیمان زۆر گرنگە ، بۆ یارییە دۆستانەکەی بەرامبەر زیورخ لە بەیانی و هەروەها ئەلکەمار لە پێنجشەمە. ئەوان باشترین دوو تیمن کە ئێمە ڕوبەڕوویان دەبینەوە لە میانەی خۆ ئامادەکارییەکانماندا. دوای ئەو دوو یارییە باشتر دەزانین پێگەی ئێمە کوێیە و ئاستمان چۆنە. هەرچەندە چەند هەفتەیەک ماوە بۆ وەرزی نوێ بەڵام ئەم دوو یارییە زۆر شت ڕوون دەکەنەوە و ئێمەش بە هەموو جۆرێک لە ئامادەباشیداین و هیوادارم لە یارییە دۆستانەکانیشدا باڵادەستی خۆمان نیشان بدەین.\n– باسی مەشقە بەردەوامەکانت کرد تا چەند دەتوانی بەپێی خۆ ئامادەکارییەکان ئەنجامی یارییەکانی داهاتوو بزانی ؟\nژیلوان : ئەوە زۆر قورسە، هەمیشە ڕێژەیەک هەیە کە دیاری ناکرێت بەپێی ووزەی یاریزانەکان.\n– ئێستا تۆ حەوت مانگە یاریزانی هۆفینهایمی ، کۆمێنتت لەسەر یانەکە تا ئێستا ؟\nژیلوان : کاتێکی باشم بەسەر بردووە ، هەرچەندە حەزم دەکرد زیاتر یاری بکەم لە یەکەم شەش مانگدا بەڵام دەمزانی پێویستم بە کاتە تاوەکو لەگەل بۆندزلیگا ڕادێم، یارییەکان خێران و توانای جەستەیی و تەکتیکیش خێراترن. ئەوە ڕوون بوو لەگەڵ گەیشتن بە ئێرە نابمە یاریزانی سەرەکی ، ئارامم گرتووە و لەم ماوەیەشدا بە باشی گەشەم کردووە.\n– باسی گەشەکردنی خۆتمان بۆ بکە\nژیلوان: لەڕووی جەستەییەوە بەهێزترم ، یاریکردنم باشتر بووە و لە پێگە تاکتیکییەکان شارەزاییەکی زیاترم هەیە . بەرەو باشترچووم لە مەشقەکان لەگەڵ مارکوس گیسدۆڵ و هاوڕێ یاریزانەکانم. ڕۆژانە زیاتر فێردەبم . پلانەکانم بینیووە و من بەشێکم لە تەکتیکەکان. هەروەها ئێستا یاریزانەکان باشتر دەناسم، دەزانم دەبێت بەرەو کوێ ڕابکەم ئەگەر تۆپ لای رۆبێرتۆ بێت، یان دەبێت چیبکەم ئەگەر تۆپ لای کێڤن بێت. هەروەها دەشزانم لەڕووی یارمەتیدانی بەرگرییەوە چۆن ڕۆڵی خۆم بگێڕم.\n– چ پێگەیەکت هەیە لە تیمەکە و لە دەرەوە ؟\nژیلوان : ناوەڕاستکاری لای ڕاست لە نێو یاریگا . لە دەرەوەش هەر لە یەکەم ڕۆژەوە بە باوەشێکی کراوەوە بەخێرهاتنیان کردم. کاتێکی خۆش بەسەر دەبەین لە تیپەکە و ئەوەش گرنگە بۆ سەرکەوتنی هۆفینهایم. هاوڕێیەتیم لەگەڵ یاریزانەکان دروست بووە و زۆر جار پێکەوە دەچینە دەرەوە بۆ شوێنە گشتی و تایبەتیەکان.\n– زۆر چاکە ! ئامانجی کەسی تۆ بۆ وەرزی داهاتوو چیە ؟\nژیلوان : دەمەوێت یارمەتی تیپەکە بدەم و سەرکەوتنی ئەو سەرکەوتنی هەموومانە بۆ ئەو مەبەستەش بە باشی خۆم ماندوو دەکەم هەموو رۆژێک.\nگۆڵێکی ژیلوان ببینن لە یارییەکی دۆستانەدا پێش دوو ڕۆژ ( خولەکی چوار)\nبابەتی پێشوولە یاریگاوە جەژنتان پیرۆزبێت\nبابەتی دواتر سەمیر بابۆ دەبێتە راھێنەری یانەی پێشمەرگەی ھەولێر


شەڕی بڕینەوەی داربەڕوو | KURDPLAT\nکوردپلات 6/01/2021 11:30:00 م ليست هناك تعليقات\nبەداخەوە، وا دیارە تورکیا سڵ ناکاتەوە لە پیادەکردنی هەر جۆرە شێوازێکی نامرۆڤانەی شەڕ دژ بە کورد، کە دوایین شەڕ؛ شەڕی بڕینەوەی دارەکانی کوردستانە. زۆرینەی ئەو دارانەی کە دەیبڕنەوە، داربەڕوون، کە رۆژانە نزیکەی (500) تەن دار دەبڕنەوە. بە بڕینەوەی داربەڕوو؛ بەیەک تیر چەند نێچیرێک دەکوژێ، چونکە تورکیا بایەخی دابەڕوو لە خۆمان باشتر دەزانێ و گوێش نادات بە هیچ جۆرە بەهایەک و یاسایەکی نێودەوڵەتی و بە بەرچاوی جیهانەوە ئەو جۆرە تاوانانە دژ بە کورد و سروشتی ناوچەکە دەکات.