نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| توشبوانی پانیک چۆن خۆیان بپارێزن؟\nتوشبوانی پانیک چۆن خۆیان بپارێزن؟\nNovember 2021 23 - 14:57:26\nنەخۆشی پانیک چییە؟ توشی کێ دەبێت؟ چۆن خۆمانی لێبپارێزین؟ نەخۆش چۆن لەکاتی نۆرەی پانیک خۆڕاگربێت و چیبکات؟ دکتۆرە رێزان رەشوانی بەڕێوەبەری بەشی دەرونی لە وەزارەتی تەندروستی لە گفتوگۆیەکی نوچەنێت وەڵامی ئەم پرسیارانە دەداتەوە.\nنۆرەی ترس (panic atack) چییە؟\nدکتۆرە رێزان رەشوانی، سەبارەت بە پێناسەی نەخۆشی پانیک دەڵێت: بریتییە لە نەخۆشییەکی دەرونی کەسی توشبوو، لە ناکاودا توشی نۆرەی ترس دەبێت، هەست بە دڵە کوتێ، لە خۆچوون، دڵ تێکەڵهاتن، سینگ ئێشە و هەناسە تەنگی و لەرزین، دەکات. نەخۆشەکە گۆڕانکاری لە روکاریدا دەردەکەوێت رەنگی سورهەڵدەگەڕێت، لەناکاو رادەچڵەکێ، زۆرینەی کات توشی دڵەراوکێیەکی بەهێزدەبێت، زوو توڕە دەبێت، بیر لە شتی ناخۆش دەکاتەوە و زۆرینەی کات رەشبین دەبێت.\nلە کاتی توشبوون بە نۆرەی ترس نەخۆش چیبکات؟\nئەو کاتەی نەخۆش توشی نۆرەی ترس دەبێت، پێویستە فێر بکرێ کە چاوەکانی بنوقێنێت و بە قوڵی هەناسە وەربگرێت، هەروەها لە (١-١٠) بژمێرێت. ئەم نۆرەیە لە پێنج تا ٢٠خولەک بەردەوام دەبێت. زۆربەی جار بە شەو توشی نەخۆشەکە دەبێت. لە هەندێک کەسدا هەفتەی جارێک تا دووجار و لە هەندێ کەسدا مانگی جارێک روودەدات.\nهۆکارەکانی توشبون بە نۆرەی ترس، زۆرن. لە نەخۆشێکەوە بۆ نەخۆشێکی تر جیاوازن، هۆکاری بۆماوەیی، شڵەژانی دەرونی، سەختی ژیان، نەخۆشی غودەی دەرەقی، نەخۆشی پەرکەم، هەناسە توندی، خواردنەوەی ئەلکهول، جگەرەکێشان و کافایینی زۆر، بەشێک لە هۆکارەکانن.\nئەو کەسانەی توشی نەخۆشی پانیک دەبن، گۆشەگیر دەبن نایانەوێ بڕۆنە هیچ شوێنێک، لەبەر ئەوەی دەترسێن لەدەرەوە توشی ئەو نۆرەیە ببنەوە لەهۆش خۆیان بچن بۆیە زیاتر لە ماڵەوە دەمێنەوە. زۆر دەترسێن و هەست بە دڵەڕاوکێ دەکەن.\nبۆ چارەسەر کردنی ئەم نەخۆشییە پێویستە نەخۆش زانیاری لەسەر وەربگرێت، سەردانی دکتۆری دەرونی بکات و رێنمایی لێوەربگرێت. وەرزش بکات، هەندێجار پێویستی بە وەرگرتنی دەرمان دەبێت.\nزانکۆی راپەڕین بڕیارێکی دەرکرد


ئەوانەى لە دواى ئیمام نوێژ دەكەن دەبێت سورەتى فاتیحە بخوێنن؟ : ماڵپەڕی وەڵامەکان\nنوێژنوێژى جەماعەتئەوانەى لە دواى ئیمام نوێژ دەكەن دەبێت سورەتى فاتیحە بخوێنن؟\nئەوانەى لە دواى ئیمام نوێژ دەكەن دەبێت سورەتى فاتیحە بخوێنن؟\n1- كاتێك ئیمام سورەتى فاتیحە دەخوێنێت دواى ئەوە سورەتێكى تر دەخوێنێت ئەوانەى لە دواى ئیمام نوێژ دەكەن دەبێت سورەتى فاتیحە بخوێنن؟\n2- وە كاتێك ئیمام لە ركوع هەڵدەسێتەوە ئەوانەى لە دواى نوێژ دەكەن دەبێت بڵێن سمیع الله لمن حمد یان دەبێت بڵێن ربنا ولك الحمد؟ خوا جەزاتان بداتەوە.\nخوێندنى قورئان بۆ ئەو كەسانەى لە پشتى ئیمامەوە نوێژ دەكەن لە نوێژێكدا كە ئیمام دەنگى بەرز دەكاتەوە لە خوێندنەوەى قورئاندا زانایان وەك شێخ ئەلبانى ڕەحمەتى خواى لێ بێ ئەوڵێ پێویست ناكات بخوێنرێت وەك لە كتێبى (صفة الصلاة النبي) دا ئەمەى بەجوانى یەكلاكردۆتەوە بەڵگەشى ئەم فەرموودەیەیە كە ئیمامى مالك و الحمیدى و البخاري لە (جزء)ە كەیدا و أبوداود و أحمد ڕیوایەتیان كردووە (انصرف من صلاة جهر فيها بالقراءة (وفي رواية انها صلاة الصبح) فقال: هل قرأ معي منكم أحد آنفاً فقال رجل: نعم، أنا يارسول الله فقال إني أقول مالي أنازع) قال أبو هريرة فانتهى الناس عن القراءة مع رسول الله ﷺ فيما جهر فيه رسول الله ﷺ بالقراءة حين سمعوا ذلك من رسول الله ﷺ (وقرؤوا في نفسهم سرّا قيما لا يجهر فيه الإمام)\nواتە: پێغەمبەرى خوا ﷺ لە نوێژێك تەواو بوو كە بەدەنگى بەرز قورئانى تێدا دەخوێند (لە ڕیوایەتێكدا: نوێژى بەیانى بوو) فەرمووى: ئایا كەس لە نوێژەكەدا لەگەڵمدا خوێندى، پیاوێك گووتى: بەڵێ ئەى پێغەمبەرى خوا ﷺ ئەویش فەرمووى: ووتم بۆیە یەكێك دەنگى تێكەڵ دەبێت لەگەڵ دەنگى من. أبو هریرە ئەڵێ: لەدواى ئەمەوە ئیتر خەڵكى لە نوێژێكدا كە پێغەمبەرى خوا ﷺ دەنگى تیا بەرز بوایە ئەوان قورئانیان نەدەخوێند.(وە لەدواى ئیمام دەنگى بەرز نەدەكرد بە دەنگى نزم دەیانخوێند).\nوە زانایانى تر وەك شێخ ابن باز ڕەحمەتى خواى لێ بێ وتوویەتى: دەبێ سورەتى فاتیحە لە هەردوو حاڵەتى دەنگ بەرزكردنەوە و نزمكردنەوە بخوێنرێت بەڵگەش ئەم فەرموودەیەیە كە دەفەرموێ:: (لا صلاة لمن لم يقرأ فيها بفاتحة الكتاب) رواه البخاري ومسلم.\nجا هەركەس هەر یەك لەمانەبكات دواى دیراسە كردنى بەڵگەكان إن شا ءالله هیچى لەسەر نییە چونكە مەسەلەیەكە خیلافى تیادایە بە بەڵگە.\nوە سەبارەت بە پرسیارى دووەم دەڵێم: لە نوێژى جەماعەت دا ئەوانەى لە پشتى ئیمامەوە نوێژ دەكەن لە كاتى هەستانەوە لە ڕوكوعدا ئەڵێن سمع الله لمن حمده ئەمە ڕاى پەسەندە وەك شێخ ئەلبانى لە كتێبى (صفة الصلاة النبي) باسى كردووە.\nگەر قامەت کرا و من نوێژى سونەتم دەکرد ئایا سەلام بدەمەوە و نوێژەکە ببڕم یان تەواوى بکەم؟ ئایا تا چ مەسافەیەک ماڵت لە مزگەوت دوور بێ دەتوانى نەچیت بۆ نوێژى جەماعەت و تاوانبار نابی؟ ئایا دروستە پیاو لەگەڵ خێزانى لە ماڵەوە نوێژى جەماعەت بکەن؟ لەم حاڵەتەدا خێزانى لە تەنیشتى بوەستێ یان لە پشتى؟ حوکمی نەکردنی تحیة المسجد بەگومانی ئەوەی کاتی قامەت نزیک بۆتەوە حوکمی دورخستنەوەی منداڵ لەجێگەکەی خۆی لەڕیزی نوێژدا\nسەردان: ٢,١٢١ بەش: نوێژى جەماعەت\nپرسیاری دواتردواى هەستانەوە لە ڕكوع دروستە دەست بخەیتە سەر سنگت؟ پرسیاری پێشترئایا لە نوێژی هەینی كاتێ ئیمام دوعا دەكات بۆت هەیە دەست بەرزبكەیتەوە أمین بكەیت؟


بەدرلو - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nPadarlı - بدرلو\nپۆتانەکان: 36°28′16.5″N 47°13′54.5″E / 36.471250°N 47.231806°E / 36.471250; 47.231806پۆتانەکان: 36°28′16.5″N 47°13′54.5″E / 36.471250°N 47.231806°E / 36.471250; 47.231806\n٢٬٣٩٩ مەتر (٧٬٨٧١ پێ)\nبەدرلو گوندێکە، کەوتووەتە گوندستانی ھەوشار، ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب، شارستانی تیکاب، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان.\n٥ گەشت و گوزاری\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٦) کەس و (٣٠) خێزان بووە.\nئەم گوندە لەبەرئەوەی بە کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارییەوە خەریکن، بەرھەمیان دانەوێڵە و بادام و ڕۆن گەرچەکە لەگەڵ بەخێوکردنی ئاژەڵ.\nگەشت و گوزاری[دەستکاری]\nیەکێکە لە گوندە گەشتیاریەکانی شارستانی تیکاب.\nچیمەنی جوڵاوی چەملی دەکەوێتە دوری (١٧کم) لە باکوری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی تیکاب و (٣کم) لە ڕۆژھەڵاتی گوندی بەدرلوەوە. ئەم شوێنە گەشتیارییە گۆمێکە کە لە ناوەندیا دورگەیەکی بچوک ھەیە کە ھەمووی ھەرێزە و ئەم دوورگەی دەجوڵێت بە پێی ڕۆژەکان و دیمەنێکی جوانی ھەیە.\nکانزای دۆلومیت کە دەکەوێتە (٢٠٠م)ی گوندی بەدرلوەوە و سەرچاوەی چالاککردن و گەرمکردنی ئاوی ئەو کانیاوەیە کە بە کانی جانگوتاران ناسراوە.\nدانیشتوانی ئەم گوندە لە ئێستادا لە تورکە ئازەرییەکان پێکدێت لە ھۆزی ئەفشار، ئەم ھۆزە نیشتەجێ بوون لە ناوەڕاستی ئەنادۆڵ لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانیدا و لەسەردەمی شا ئیسماعیلی سەفەویدا کۆچیان پێکرا بۆ ئێران و نیشتە جێکران لە دەوری گۆلی ورمێ و ناوچەی موکریان و خۆراسان، بە پێی مێژوو ئەم ھۆزە دامەزرێنەری خانەدانی ئەفشارن و لەو سەردەمەوە لەم ناوچەیەدا نیشتەجێ بوون و ئەم گوندانەی ئەم ناوەیان ئاوەدان کردووەتەوە.\nسەرنجێک ئەمە مێژووی ئەم گوندەو ھۆزەکەیانە لە ناوجەکەدا پێش لەمان ئەم ناوچەیە ناوچەی کوردان بووە و لە لایەن ئەم ھۆزە ئازەریانەوە داگیر کراوە و بووەتە بەشێک لە خاکی ئازەربایجان.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بەدرلو&oldid=871700»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٠٦ی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


چیرۆکی منو خوشکە (ناقص العقل ) ە کەم. – ZAnkoLine\nکە مناڵ تریش بوم بەیانیان زوو دۆشەکە میزاویەکەی خۆم ئەخستە ژێری ئەوو لێدانم توش ئەکرد\nبۆ پۆلی ١٢ : کلیک بکەو بەلایەنی کەمەوە ١٠ نمرەی بیرکاری مسۆگەر بکە\nستونی ڕۆشنفکر: حسێن علی شریف\nحسێن علی شریف\nخوشکەکەم ئەبو بەیانیان سەعاتێک زو تر لە خەو هەستێت هەتا نانو چای بەیانیان بۆ ئێمە دروست بکا.هەمیشەش من نیو سەعات بەر لە ئەو ئەڕۆشتمە دەرەوە بۆ مەکتەبو بەر لە دەرسی یەکەم فریای بڕێکی باش شەڕە شەق ئەکەوتم،بەڵام ئەو هەمیشە لە گەل جەرەسەکەدا ئەگەشتە مەکتەب.\nلە دوای دەوامیش ئەو ئەبو نزیک ترین کۆڵان هەڵبژێریت بۆ گەرانەوەی ماڵو منیش ئەم دیوارو ئەو دیوار بۆ پەیداکردنی چۆلەکەی سولە قەتەو ئەم پەرژینو ئەو پەرژین بۆ دزینی هەنارو بەرسیلەو ئەم کۆڵانو ئەو کۆڵان بۆ هەلوکێنو هەڵماتێنو دو گۆڵی.\nئەو هەر کە ئەگەشتە ماڵەوە قاپ شتنو جل شتنو حەوشە گسک دان بوو منیش هەر کە ئەگەشتمە ماڵەوە یەکسەر نان خواردنو یەکسەریش چونە دەرەوە بۆ کۆڵان.\nئەو کاتانەی سەیری فلیمە میسریەکانی ئێوارانمان ئەکرد ئەو ئەبو لە دیمەنی هەمو ماچێکا بە پەلە ژورەکە بە جێ بهێڵێ منیش نیوەڕۆم لێ ئەهات لە گەڵ کوڕەکانی ترا لە کەلاوەکەی ماڵ سۆفی تۆفیقا سۆکمان لە یەک هەڵ ئەداو کلکەمان بە یەکەوە ئەکرد.\nرۆژانەش پارەم لە فەقیانەکەی دایکم ئەدزیو ئەڕۆشتم بۆ ڤیدیۆکەی خلەی ئامە بۆ سەیری فلیمی ڕووت.هەرچەن زۆر جار لە بەر قەرەباڵغی دوکانەکە کە پیاوە گەورەکان لە پێشەوە دائەنیشتن هیچم نەئەبینی بەڵام هەر لام خۆش بو کە گویم لە دەنگەکان ئەگرت.\nئەو واتە خوشکەکەم بۆی نەبو لە حەوشە بڕواتە دەرەوە ئەگەر سەردانی ماڵ مام یان خاڵیشمی بکردایە ئەبو لە گەڵ من یان دایکم بڕۆشتایە ،بەڵام من تەنها بۆ خواردنو خەو ئەهاتمە ماڵەوە.\nئەو بۆی نەبو سەیری کوڕێک بکا، بۆی نەبو دڵداری بکا، بۆی نەبو خۆی جوان ،بکا بەڵام من هەمو ئەو شتانەم ئەکردو کونی دیواری بلۆکی ئەو گەڕەکە نەبو لاپەرەی مجەلە ڕوتەکانی منی تێدا نەبێت کە بە پارە ئەمدا بە هەرچی نێرینەی ئەو گەڕەکەی خۆمانو دەوروبەریش.\nجاریک قالەی لالە فەرەج کە خاوەنی دو ژنو پێنج مناڵیش بو لاپەڕەیەکی لێ کڕیم بە پانزە پەنجایی!\nهەر خوشکەکەی من وانەبو ئێمە ئەو کاتە زانیمان عەلەی لالۆ هەسەن خوشکی هەیە کە سەیارەیەکی جێب هاتو لە گەڕەکەکەی ئێمە کچیکیان تێ خستو بردیان\nدوایی کاری دادە ئاهو ڕاست بێت کە لە ناو گەرەکا بە دەنگی بەرز گوتبوی ئەوە هەسەنە لەوسە بۆچی ئەو تفڵەت ئاوا زو دا بە شو..لالۆ هەسەنیش وتبووی دادە ئاهو کەنیشکەکە مەمکەی کردبوو ئیتر کەنیشکیش مەمکەی سەری بەرز کردۆ وە پێێ شەرع باڵقەو ئەوێ زو بیدەی وە شوو.کەچی عەلەی کوڕی تا بیستو حەوت ساڵیش ژنی نە هێناو لالۆ هەسەن هەر ئەیووت مناڵە.\nخوشکەکەم ئەبو ڕۆژانە\nدەرپێ زەردو قەمیسە چلماویەکەی من بشوات ئەو ئەبو هەمو کارو باری ماڵەوە ڕاپەڕێنێت ئەو ئەبو خزمەت کاری ماڵەوە بایە بە تەواوی\nبەڵام کە سەری ساڵ هاتو کارتمان وەرگرت\nئاینیش دوای ئەو هەمو لەیلەتول قەدرو نویژی جەماعەتەی لای مەلا سەعید ئەنجا بە تڕە تڕ ٣٨\nکاتیک دەرەجەکانی خۆمو عەلەی لالۆ هەسەنو قالەی باوە ئەحەو بەکری حاجی تۆفیقم کۆ کردەوە بە هەمومانەوە بە قەد خوشکە ناقص العقلەکەمان نەهێنابو\nئەوە دوا ساڵی خوێندنی خوشکەکەم بو چونکە نەئەکرا بەوە ڕازی بم کە مامۆستاکان هەر کە ناوی سیانی منیان ئەبیست یەکسەر ئەیانگوت تۆ برای نەسرینی منیش بە شەرمەوە ئەموت ئا.یەکسەر ئەیانگوت هەی داوەشێێ یاخوا توخوا حەیف نیە تۆ برای ئەو کچە زیرەکەیت!\nئیتر نەئەکرا ڕازی بم بە خویندنی ئەو .ئەومان لە مەکتەب دەرکردو دامان بە شو!\nمن نەبوم بە هیچ عەلەی لالۆ هەسەن نەبو بە هیچ قالە نەبو بە هیچ تەنهاو تەنها عوسەی دادە عەینە ناوەندی تەواو کرد.\nئیستا کە ناقص العقلەکان ئەبینم\nدەوڵەتانی وەک ئەڵمانیاو نەرویجو ئوستارلیاو دەیان دەولەتی مەزنی تر ئەبن بەڕێوە\nئەڵێم خودایە من چیم کرد کە بومە هۆکاری ئەوەی وڵاتەکەم لە زیرەکی ئینسانیکی مەزن بێ بەش بێ کە ئەویش خوشکەکەم بوو\nتێ بینی. ڕوداوه‌كان هه‌موی ڕاستین به‌ڵام ئه‌كته‌ره‌كان هه‌مومانین نه‌ك ته‌نها منو عه‌له!!\nئەم ستونە بەردەوام دەبێت لە سایت و پەیجی زانکۆلاین بۆیە تکایە ئاگاداربن\nکە مناڵ تریش بوم بەیانیان زوو دۆشەکە میزاویەکەی خۆم ئەخستە ژێری ئەوو لێدانم توش ئەکرد Previous\nبۆ پۆلی ١٢ : کلیک بکەو بەلایەنی کەمەوە ١٠ نمرەی بیرکاری مسۆگەر بکە Next


بۆچی هەندێک وڵات سفری سەر دراوەکانیان لادەبەن؟\n10:42 - 10/05/2021\nبۆچی هەندێک وڵات سفری سەر دراوەکانیان لادەبەن؟\nبەشێک لە وڵاتانی جیهان سفری سەر دراوەکانیان لادەبەن، ئەم رێگایەش وەک یەکێک لە چارەسەرە گرنگەکانی رزگاربوون لە دابەزینی بەهای ئەو دراوە بەکاردەهێنرێت. چەندین وڵات لە جیهاندا پەیڕەوی ئەم رێگایەیان کردووە و یەکێک لەو وڵاتانەش کۆماری ئیسلامی ئێرانە.\nرزگاربوون لە سفر\nکاتێک قەیرانی دارایی روو لە وڵاتێک دەکات و بەهای دراوەکەی دێتە خوارەوە، چەند رێگایەک دەگرێتەبەر بۆ رزگارکردنی دۆخی دارایی و ئابووری و بەهای دراوەکەی، یەکێک لە رێگا تاقیکراوەکانیش، لابردنی سفرەکانی سەر دراوەکەیەتی.\nلەم رێگایەدا هەوڵ دەدرێت پڕۆسەکە بەجۆرێک ئەنجامبدرێت کە دوای لابردنی سفرەکان، نرخی دراوەکە بەهاکەی بەرزببێتەوە یان دابەزینی بەهاکەی رابگرێت و بیپارێزێت لە دابەزینی زیاتر. بۆ نموونە کاتێک شەش سفر لە دراوێک دەکرێتەوە (دراوی یەک ملیۆنی)، دەبێت دراوی نوێ کە دەبێتە (یەکی) و هیچ سفرێکی نامێنێتەوە، لانی کەم هەمان نرخی پێشووی هەبێت.\nهۆکارەکانی لابردنی سفرەکان\nلابردنی سفرەکانی سەر دراو، هەنگاوێکی قورسە و تەنها کاتێک پەنای بۆ دەبرێت کە مەترسی گەورە لەسەر بەهای دراوەکە هەبێت. واتە پڕۆسەیەکی درێژ و بیرلێکراوەیە و بە وریاییەکی زۆرەوە جێبەجێدەکرێت، چونکە ئەگەر هەیە بەهای دراوکە بە تەواوی بهێنێتەخوارەوە.\nیەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی لابردنی سفری سەر دراو، بەدەستهێنانی دڵنیایی نێودەوڵەتییە بۆ ئەو وڵاتە و گەڕاندنەوەی متمانەی خەڵکەکەی خۆیەتی بە دراوەکە.\nکۆنترۆڵکردنی بازاڕی دراوی وڵات، رێگریکردن لە زیادبوونی بەردەوامی فشاری هەڵاوسان و گۆڕینەی دراوی ناوخۆ بە دراوە بیانییەکان، چەند هۆکارێکی دیکەن، کە وڵاتێک ناچاردەکەن پەنا بباتە بەر لابردنی سفرەکانی سەر دراوەکەی.\nبوونی سفری زۆر لەسەر دراوێک، مامەڵەپێوەکردنی لە بازاڕ و بانکەکاندا قورستر دەکات و گواستنەوەشی گرانتر دەبێت، ئەمانەش ئەو هۆکارە لاوەکیی بەڵام گرنگانەن کە لابردنی سفرەکانی سەر دراوێک پێویستر دەکەن.\nترس لە دۆڕانی متمانە\nلەگەڵ ئەوەی هەڵاوسان، دابەزینی بەهای دراو و ناسەقامگیرییەکەی بەرامبەر دراوە بیانییەکان، لە هۆکارە سەرەکیی و بەرچاوەکانی لابردنی سفرەکانی سەر دراوێکن، بەڵام چەند هۆکارێکی دیکە هەن کە نادیار و ئاماژەپێنەدراون، لە کاتێکدا ئەم هۆکارانە نەک هەر سەرەکین بەڵکو ترسی هەرە گەورەن بۆ ئەوەی وا لە وڵاتێک بکەن بۆ رزگاربوون پەنا بۆ لابردنی ئەو سفرانە ببات.\nترسی لەدەستدانی متمانەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی، ئەو ترسە گەورە و شاراوەیە کە دەوڵەتان ناچار دەکات خۆیان لە سفرەکانی سەر دراوەکانیان رزگار بکەن.\nلەدەستدانی متمانەی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و هاوڵاتیانی وڵات، دەوڵەتێک ناچار دەکەن چەند رێوشوێنێکی پێویست بۆ رێگرتن لە دابەزینی بەهای دراوەکەی بگرێتەبەر، چونکە تاکو بەهای دراوی وڵات زیاتر دابەزێت، متمانەی هاوڵاتیان بە هێز و تواناکانی دام و دەزگا ئابورییەکانی وڵاتیش دێتەخوارەوە و لە ئاستی نێودەوڵەتیشدا متمانەی زیاتر لەدەستدەدات. ئەوە جگە لەوەی دابەزینی بەهای دراو کاریگەری دەبێت لەسەر ناسنامەی نەتەوەیی و نیشتمانی وڵاتێک و دەوڵەت ناچارە بە زووترین کات ئەم مەترسییە نەهێڵێت.\nکۆمەڵەی ئەمریکیی بۆ زانستە سیاسییەکان (APSA) لە کۆبوونەوەی ساڵانەی خۆیدا لە 2005، باس لە چەند هۆکارێکی دیکەی پەنابردنی دەوڵەتانی جیهان بۆ لابردنی سفرەکانی سەر دراوەکەی دەکات.\nکۆمەڵەکە ئاماژە بەوە دەکات، ئەو وڵاتانەی کە پێکەوەهەڵکردنی ئیتنیکییان بەرزە، کەمتر دەکەونە بەردەم مەترسی لەدەستدانی بەهای دراوەکەیان و گۆڕینیان و رووبەڕووی ئەم مەترسییە دەبنەوە، بەڵام ئەو وڵاتانەی فرە ئیتنیکن و تووشی هەڵاوسانی ئابورییش دەبنەوە، ئەگەر زیاتر بکەونە بەردەم ئەم پڕۆسەیە.\nململانێ ناوخۆییەکانی ناو وڵاتێک راستەوخۆ کاریگەرییان دەبێت لەسەر بەهای دراوی وڵات و پەنابردنەبەر دەستکاریکردنی.\nسودەکانی لابردنی سفرەکانی سەر دراو\nیەکێک لە هۆکارەکانی سەرکەوتنی وڵاتێک لە کاتی لابردنی سفرەکانی سەر دراوەکەی، هەڵبژاردنی کاتی ئەم پڕۆسەیە. بەشێک لە شارەزایان پێیان وایە کاتێک تورکیا پەنای بۆ لابردنی سفرەکانی سەر لیرە برد لە سەرەتای هەزارەی نوێدا، کاتەکەی گونجاو بوو لەگەڵ ئەو سەقامگیرییە ئابوورییە گشتییەی بەدەستیهێنابوو، سەرەڕای ئەوەی کە بەم کارە خەڵکی وڵاتەکەی لە هەستێکی سەخت رزگار کرد بەوەی کە بەهای دراوەکەیان بەرامبەر دراوە بیانییەکان بە تەواوی دابەزیبوو.\nیەکێک لە سودەکانی لابردنی سفرەکانی سەر دراوێک بەدەستهێنانی هێزی یاساییە بۆ دراوەکە، جگە لەوەی کە سودی دەبێت بۆ بەرزکردنەوەی توانای دراوەکە لە ماماڵەی راکێشانیدا لە بانکەکان و ئامێرەکانی مامەڵەی دراو (ATM).\nگۆڕینی دراو و لێکردنەوی سفرەکان، لەکاتی پڕۆسەی چاکسازییشدا دەتوانێت هاوکارێکی گرنگ بێت، وەک ئەوەی لە ساڵی 2002 لە ئەفغانستان روویدا، ئەوەش کاتێک دراوکەی بەشێوەیەکی بەرچاو بەهاکەی لەدەستدا.\nئەو وڵاتانەی لە سفرەکانی دراوەکەیان هەڵهاتن\nلە ئاستی جیهاندا چەند وڵاتێک پەنایان بۆ لابردنی سفرەکانی سەر دراوەکەیان برد، بەتایبەت ئەو وڵاتانەی لەسەرەتای گەشەکردن و هەستانەوەی دوای قەیرانەکانیان بوون.\nلە دوای جەنگی دووەمی جیهانیی، ئەڵمانیا یەکەم وڵات بوو سفرەکانی سەر دراوەکەی لابرد (مارک)، ئەوەش بەهۆی ئەو گوشارە ئابوورییە زۆرەوە کە بەهۆی هەڵاوسانەوە سەریهەڵدابوو.\nبەشێک لە وڵاتان دوای لابردنی سفرەکان و گۆڕینی دراوەکانیان، هێشتا سەرکەوتوو نەبوون لە سەقامگیرکردنی بەهاکەی، بۆیە چەند بارەیان کردەوە.\nبۆلیڤیا دوو جار، رووسیا، پۆڵەندا و بەلجیکا سێ جار، ئۆکرانیا چوار جار، یوگسلاڤیای پێشوو پێنج جار، ئەرجەنتین شەش جار و بەڕازیلیش حەوت جار ئەم پڕۆسەیان لەسەریەک دووبارە کردووەتەوە.\nسودان لە 2007، جەزائیر لە 2016 و تورکیاش لە سەرەتای 2005 سفری سەر دراوەکانیان لابرد و گۆڕییان.\nئێرانیش بۆ رزگاربوون لەو قیرانە داراییە سەختەی تێیکەوتبوو بەهۆی فشار و سزا ئابورییەکانەوە، بەهای دراوەکەی بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزی، بەتایبەت لە بەهاری ساڵی 2018ەوە، ئەوەش کاتێک ئیدارەی ترەمپ لە رێککەوتنی ئەتۆمی کشایەوە، بۆیە ئێران بریاریدا بە لابردنی سفرەکانی سەر ریاڵ.\nپەرلەمانی ئێران لەسەر پێسنیاری بانکی ناوەندی ئیران بریاری لابردنی سفرەکانی سەر ریاڵی پەسەندکرد و لە ئێستادا چاوەڕوانی پەسەندکردنی بریارەکەن لەلایەن ئەنجومەنی پاسەوانی دەستور تاکو ببێت بە یاسا.\nگۆڕینی ناوی دراو\nبەشێک لە وڵاتان جگە لە لابردنی سفری سەر دراوەکانیان، لەگەڵیشیدا ناوی دراوەکانیان گۆڕی.\nبەڕازیل لە ساڵی 1994 سفری سەر دراوەکەی لابرد و ناوەکەی لە رۆبڵەوە بۆ ىڕازیلیا گۆڕی. رووسیا لە ساڵی 1198 لە رۆبڵی رووسییەوە کردی بە رۆبڵ، ئەڵمانیا لە ساڵی 2002 لە مارکەوە کردی بە یۆرۆ.\nبڕیار وایە دوای پەسەندکردنی بڕیاری لابردنی سفرەکانی سەر ریاڵ لەلایەن ئەنجومەنی پاسەوانی دەستور، ناوی ریاڵ بۆ تمەن بگۆڕدرێت.\nلابردنی سفری سەر دراو بڕیارێکی خێرا و بیرلێنەکراوە نییە، ئەگەر بە باشی بیری لێنکرابێتەوە، بە پڕۆسەیەکی ورد و گەورەدا تێپەڕنەبووبێت و یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانیش کە چارەسەرکردنی هەڵاوسانە بەدینەهێنێت، لەبری سود وڵات دەخاتە ناو قەیرانێکی قوڵترەوە و سفرەکان بە زیانێکی زۆرترەوە دەگەڕێنەوە.\nگۆڕینی دراو و لابردنی سفرەکانی سەر دراو لە کاتی بوونی گەندەڵی ئیداریی و داراییدا، لەبری سود بەهای دراوەکە زیاتر تووشی مەترسی لەدەستدان دەکاتەوە.\nلابردنی سفری سەر دراو ئەگەر بە شێوەیەکی ورد و بەرنامە بۆ داڕێژراو نەبێت، رەنگە بۆ ماوەیەکی کاتیی هەستێکی باش لەناو خەڵکدا دروست بکات بەوەی دراوەکەیان بەهێز بووە، بەڵام لە دوور مەودادا زیانەکان دەردەکەون و بەهای دراوەکە تووشی مەترسی زیاتر دەبێتەوە.


Saturday, 12.25.2021, 22:11\n- شەهید حەیدەر پێش لە سێدارەدانی، بەدەنگ و رەنگ داوا لە گەلەکەمان دەکات کە خاوەنداری لێبکەن و بە مانگرتن و داخستنی دوو رۆژەی دووکان و بازار، سزای سێدارەکەی هەڵبوەشێننەوە. پرسیارەکە ئەوەیە، بۆچی ئەم پەیامە پێش لە سێدارەدانی بڵاو نەکرایەوە؟! یان بۆچی بەشێوازێک کە مەترسی زیاتر بۆ سەر ژیانی ئەویش دروست نەکات، حزبەکان و کۆمەڵگای مەدەنیان لێ ئاگادار نەکراوەتەوە؟! ئەو بێدەنگییە لە پێناو چیدا؟!\n- بۆچی ئەو حزبە کە کاک حەیدەر بەتاوانی هاوکاری لەگەڵی چووە سەر سێدارە، تەنانەت ئامادە نەبوو بۆ شەرمەزار کردنی ئەو تاوانە، راگەیاندنێک بڵاو بکاتەوە؟!\nتەنیا ئەوان نا، لایەنەکەی دیکەی دێمۆکراتیش!!\n- بۆچی ئەندام و لایەنگرانی پارتەکانی سەربە ناوەندی هاوکاری کوردە ئێرانییەکان هیچ چالاکییەکی مەیدانیان بۆ شەرمەزار کردنی ئێعدامی شەهید حەیدەر قوربانی بەڕێوە نەبرد هیچ، تەنانەت لە سۆسیال میدیاشدا کەمترین خاوەندارییان لێکرد؟؟!!\nئەمە لە کاتێکدایە کە کۆمەڵە-رێکخراوی کوردستانی حکا و پژاک بۆ شەرمەزار کردنی لە سێدارەدانی شەهید حەیدەر، راگەیاندنیان بڵاو کردەوە و پژاک لە چەند وڵات، لەوانە لە ئاڵمان و سوید چالانی مەیدانی بەڕێوە برد.\n- ناوەندی هاوکاری کوردە ئێرانییەکان رۆژێک پێش مانگرتنەکە لە هەولێر کۆبوونەوەیان هەبووە، بە یەک وشەش باسی شەهید حەیدەر و مانگرتنەکە ناکەن!!!\n- جەسارەت، هەیبەت و بەرخۆدانی شەهید حەیدەر پێویستی بەوە بوو و هەیە کە دەبوایە خاوەن دەرکەوتنەکانیش لەو ئاستەدا بایە، بەڵام مخابن!!!!


5/18/2021 9:19:00 AM 285 جار خوێندراوەتەوە\nزمانی دایک لەلای هەموو نەتەوەیەک گرنگی وپیرۆزی خۆی هەیەو دەیپارێزن و گەشەی پێدەدەن.\nلە هەرێمی کوردستان ئەگەر بەم شێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت دوای چەندین ساڵ زمانی کوردی دەبێتە زمانی دووەم یان سێیەم.\nبەهۆی هاتنی هاوڵاتیەکی زۆری عەرب بە هەر هۆیەک بێت بۆ هەرێمی کوردستان، وایلێهاتووە لە بازار و ڕێستوڕاند و قاوەخانەکان زیاتر گوێبیستی زمانی عەرەبی بین لەبری زمانی کوردی، خاوەن دوکانەکان سەرەتا بەزمانی عەرەبی قسە دەکەن کە دەڵێت بۆ بە عەرەبی قسە دەکەن، دەڵێن "وامزانی عەرەبیت" تەنانەت لە فەرمانگەکانی حکومیش بە زمانی عەرەبی لەگەڵ هاوڵاتیانی عەرەب قسە دەکەن، ئەمەش وایکردوە پێویست نەکات پەنابەرەکان فێری زمانی کوردی بن.\nئەم ساڵ و پارساڵ بە هۆی کۆڕۆنا وساڵانی پێشتر بەهۆی بایکۆت کردنی مامۆستایان خوێندن لە خوێندنگا فەرمیەکان وەک پێویست نەبوو، لە خوێندنگا تایبەتەکان زیاتر زمانی بیانی بەکاردەهێنن، زمای کوردی گرنگی پێنادرێت.\nزۆرێک لە دایک و باوکان لەبەر داخستی خوێندنگا فەرمیەکان منداڵەکانیان دەنێرن بۆ خوێندنگا تایبەتیەکان، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی ژمارەیەکی زۆر لە منداڵەکان بە زمانی بیانی (ئینگلیزی،عەرەبی، تورکی،ئەڵمانی،...) بخوێنن.\nئەمانە هەمووی وادەکات دوای چەندین ساڵ نەوەیەک دروست بێت زمانی کوردی وەک پێویست نەزانێت وبە گرنگی دانەنێت، ئەمەش مەترسی لەسەر نەتەوەی کورد بەتەیبەتی لە هەرێمی کوردستان دادەنێت، زمان یەکێکە لە پایەکانی هەرنەتەوەیەک کە پێدەناسرێت.\nئەمڕۆ گفتووگۆیەکی هێمنانەم هەبوو لەگەڵ بەرپرسێکی حزبی و کەسێکی پەروەردەیی، هەردووکیان پێیان وابوو کە زمانی ئینگلیزی گرنگترە و کۆمەڵگاکەمان بەرەوپێش دەبا، بەرپرسی حزبی نمونەی وڵاتێکی هێناوە کە زمانی ئیگلیزی وەک زمانی سەرەکی بەکار هێناوە لە سستمی خوێندن، ئەمەش بۆتە هۆی گەشەکردن و بەرەپێشچونی وڵاتەکەی. کادری پەروەرەییەکەش پێیوابوو کە زمان گرنگ نییە زانست گرنگترە. بۆیە نمونەی کەسێکی حزبی و کادرێکی پەروەردەیم هێناوەتەوە، چونکە یەکەمیان کاریگەری هەیە لە بەڕێوەبردنی کۆمەڵگا وسستمی بەڕێوەبردن، دووەمیشیان کاریگەری هەیە لە پەروەردە کردن و فێرکرنی نەوەی داهاتوو.\nزمانی ئینگلیزی زمانێکی جیهانییە وگرنگە و زەروورە، هەروەها زمانەکانی تریش ئەگەر بلوێ هەموومان بیزاین، بەلام بۆ نەتەوەیەکی وەک ئێمەی کورد کە لە دێرزەمانەوە دوژمنان دەوریان داوین و هەوڵی لەناو بردنمان دەدەن، خاوەن وڵاتی سەربەخۆی خۆمان نین، لە زۆربەی بەشەکانی تری کوردستان تەنانەت قسەکردنیشیان بە زمانی کوردی لێ قەدەغە کراوە، زمانی کوردی زۆر گرنگترە لە فێربوونی زمانەکانی تر و زامنی مانەوەیەتی.\nزانست بێگوما گرنگە، بەڵام دەبێ زمانێکی ستاندار و بەهێزمان هەبی بۆ ئەوەی بتوانین زاراوە زانستیەکان وەک خۆی بگەێینین بە خوێندکاران. لە هیچ وڵاتێک زانست و وانەکانی تری خوێندن بەزمانێکی جیاواز لە زمانی دایک بە خوێندکاران ناڵێنەوە.\nدەبی ئێمەی کورد لەم وڵاتە پێشکەوتوانەی جیهان لێکۆلینەوەکانمان پێشکەوتووتر بووبێت، کە بڕیاربدەن خوێندن و گوتنەوەی وانەکان بە زمانێکی تر باشتربێت لە زمانی دایک؟\nهیچ وڵاتێک لەبەر خاتری پەنابەرەکانی زمانی ئەوان فێرنابن و بەکاری ناهێنن. هەر پەنابەرێک لە هەر وڵاتێک سەرەتا دەبێ زمانی ئەم وڵاتە فێربێت ودواتر دەتوانێت داوای کاربکات یان کارێکی سەربەخۆی هەبێ. کوردێکی زۆر لە وڵاتان پەنابەرن، هەر هەموویان سەرەتا دەبوو زمانی وڵاتی خانەخوێ فێربن وتێکەڵاوی کۆمەڵگا وشارەزای کەلتووری وڵاتەکە بن تا بتوان کار یا خوێندن هەر چالاکیەکی تر بکەن لەم وڵاتە. زۆربەی نەوەی دووەم و سێیەمیان زمان و کەلتووری کوردی نازانن وبەتەواوی تێکەڵاوی کەلتور و کۆمەڵگاکەیان بوون.\nئەرکی دەسەڵات و حکومەتەی هەرێمی کوردستانە کاری جدی بکات بۆ پاراستن و گەشەکردنی زمانی نەتەوەکەی، لە ڕیگای دانانی سستمێکی پەروەردە وفێرکردنی هاوچەرخ وپێشکەوتوو کە زمانی کوردی وەک زمانی سەرەکی بخوێندرێت، زمانەکانی تر وەک زمانێکی بیانی فێری خوێندکاران بکرێت. لە ڕێگای وەزارەتی ڕۆشنبیری گرنگی بە هونەر و ئەدەب و کەلتووری کوردی بدرێت و گەشی پێبدرێت. خوێندنگا بۆ پەنابەران بکرێتەوە فێری زمان و کەلتووری کوردی بکرێن، بەمەش دەکرێ دوای چەندین ساڵ نەوەکانیان تێکەڵاوی کۆمەڵگای کوردی بن وببن بە بەشێک لە نەتەوەی کورد، بەمەش ڕزگارمان دەبێت لە بە تەعریب کردنی وڵات و خاکەکەمان.


چیچەکلی مەنسور - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nChīchaklū-ye Manşūr - چیچگلوی منصور - Çîçeklûya Mensûr\nپۆتانەکان: 37°37′27.5″N 45°07′38.5″E / 37.624306°N 45.127361°E / 37.624306; 45.127361پۆتانەکان: 37°37′27.5″N 45°07′38.5″E / 37.624306°N 45.127361°E / 37.624306; 45.127361\nچیچەکلی مەنسور گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باشقەڵا، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nچیچەکلی مەنسور ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی چیچەکلی باشقەڵا.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ڕەیحاناوا.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی چیچەکلی حاجی ئاغا.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٦٤) کەس و (٦٦) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=چیچەکلی_مەنسور&oldid=904336»


هەسەدە هۆشداری دەدات: ناوچەکانی باکوری رۆژهەڵاتی سوریا لەلێواری کارەساتێکی مرۆیدایە\nفەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات راگەیەندراوێکی ئاڕاستەی رای گشتی جیهان کرد و تیایدا هۆشداری ئەوە دەدات کە بەهۆی لەشکرکێشی تورکیاوە ناوچەکانی باکوری رۆژهەڵاتی سوریا لەلێواری کارەساتێکی مرۆیدایە.\nئەمڕۆ (چوارشەممە) فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە "کۆکردنەوەی هێز و جبەخانەیەکی زۆری سەربازی تورکیا لەسەر سنور ئاماژە بە دروستبوونی کارەساتێکی مرۆیی دەدات لە ناوچەکانی باکوری رۆژهەڵاتی سوریا".\nفەرماندەیی گشتی هەسەدە ئاماژە بەوە دەکات، ناوچە سنورییەکانیان رووبەڕووی هێرشێکی سوپای تورکیا و هاوپەیمانەکانی دەبێتەوە.\nبەگوێرەی راگەیەندراوەکە، هێرشی تورکیا دەبێتە هۆی ڕشتنی خوێنی هەزاران هاووڵاتی بێتاوان.\nراگەیەندراوەکە داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و سەرجەم وڵاتانی هاوپەیمانی دژی داعش دەکات ئەوانەی لەگەڵ هەسەدە شەڕیان کرد و سەرکەوتنیان بەدەستهێنا بەسەر داعش، بە بەرپرسیارێتی خۆیان هەستن و رێ بە دروستبوونی ئەو کارەساتە مرۆییە بگرن کە وەختە لەم ناوچەیە رووبدات.\nئه‌م بابه‌ته  269 جار خوێندراوه‌ته‌وه


هەرێمی كوردستان لەئێستادا یەكێكە لەشوێنەگرنگەكانی یەدەگی نەوتی جیهان،كەخاوەنی ( 57 ) بلۆكی\nنەوتیەبەپێی ڕاپۆرتی وەزارەتی سامانەسروشتی یەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان كەبەشێوەیەكی گشتی دابەش\nدەبێت بەسەرهەرسێ پارێزگای هەرێمی كوردستان (هەولێر-دهۆك-سلێمانی ) لەگەڵ بەشێك لەناوچەكوردستانیەكانی\n1- بلۆكی تەق تەق:\nلە زێی بچووكەوە تا سەر ڕووباری باسەرە درێژ دەبێتەوە، و شاری چەمچەمال لە سەر ئەم بلۆكەیە، ڕوبەرەكەی (1169) كم2، جگە لە نەوت كێلگەیەكی گەورەی گازی تێدایە، كە درێژییەكەی نزیكەی (80) كیلۆمەتر و پانیەكەی پتر لە (10)كیلۆمەترە، بڕی (3) تریلیۆن مەتر سێجا گازی تێدایە،كە لە یەدەگی گازی ووڵاتی (كازاخستان) زیاترە، دوو بیری كۆنی تێدایە و مەزەندەی بڕێكی زۆر لە نەوت دەكرێت، دیزاینی شارێكی گەورەی پیشەسازی كراوە بە ڕوبەری (41)كیلۆمەتر چوارگۆشە بە بڕی وەبەرهێنانی (40) ملیار دۆلار لە قۆناغی یەكەمدا بە هۆی یەكلایی نەبوونەوەی یاسای نەوت وگازەوە نەچوەتە بواری جێ بەجێ كردنەوە .\nدەكەوێتە رۆژ ئاوتی ناحیەی مەسیف وخواروی ئاكرێ ڕوبەرەكەی (607) كم2 بری (1) ملیار بەرمیل نەوتی تێدایە بیرێكی تێدا لێدراوە.\n3-بلۆكی هەولێر دمیر داخ:\nشاری هەولێرو دەشتی هەولێرو رێگای مەخمور و ناحیەی كەلەك دەگرێتەوە ڕوبەرەكەی (1531)كم2 لەدەمیر داغی خۆر ئاوای هەولێر (2) بیر لێدراوە بڕی یەك ملیار بەرمیل نەوتی تێدایە.\nدەكەوێتە باكوری خۆر ئاوالی هەولێر و ناوچەی بەستۆرە و ڕوبەرەكەی (313)كم2(3)بیری لێدراوە پێشبینی یەدەگی (1)ملیار بەرمیل نەوتی لێی دەكرێت.\nدەكەوێتە باشوری خۆر ئاوای شاری هەولێر و درێژكراوەی كێلگەی كەركوكە كەهەردووناوچەی خورمەلەو ئاڤانەی خورمەلەدەگرێتەوە، ڕوبەرەكەی (355)كم2، (8) بیر لێدراوە پتر لە (80000)هەزار بەرمیل نەوت رۆژانە دەردەهێنرێت لەپالێوگەی خەبات دەپالێەرێت بەهاتنی سالی (2016)چاوەروان دەكرێت بری بەرهەمی رۆژانەی بگاتە (150000)هەزار بەرمیل،یەدەگی پالاوتنی بگاتە (100000) بەرمیل لەرۆژێكدا.\n6- بلۆكی قوشتەپە:\nلەقوشتەپەی خواروی هەولێرەوە دەست پێدەكات تا دوبزو پردێ ڕوبەرەكەی نزیكەی (1180)كم2 و پلان دانراوە بۆلێدانی بیر .\nدەكەوێتە باكوری خۆر هەلاتی هەولێرەوە، ڕووبەرەكەی (285)كم2 یەك بیری تێدا لێدراوە پێشبینی یەدەگی\n(500)ملیۆن بەرمیل نەوت.\nباكوری خۆر هەلاتی هەولێر وناحیەی دێگەلە تادەربەندی گۆمە سپان دەگرێتەوە ڕوبەرەكەی (526)كم2 لەقۆناغی گەڕان دایە بەدووای نەوت دا.\nناحیەی هەریرو بتكوری شەقلاوەتا سۆران دەگرێتەوە ڕوبەرەكەی (700)كم2 پلان دانراوە لەهەریرو میراوە بیر لێبدرێت بەپێی لێكۆڵینەوەكان كە تائێستا ئەنجام دراوە پێدەچێت نزیكەی ملیارێك بەرمیل نەوتی تێدابێت.\nسەنتەری ناحیەی پیرمام و سەری رەش و سەربەن دەگرێتەوە ڕوبەرەكەی (180)كم2 .\nلەدەربەندی گۆمەسپانەوە تا ناوچەی هیران و نازەنین دەگرێتەوە، ڕوبەرەكەی (240)كم2 بەپێی راپۆرتی سكۆتیاكاپیتال بری زیاتر لەملیارێك بەرمیل نەوتی تێدایە و پێنج بیر لێدراوە . بەهاتنی سالی (2016)چاوەروان دەكرێت رێژەی هەناردەكردنی بگاتە (50000)بەرمیل لەرۆژێكدا .\nلەسەرچیای سەفینەوە تاهیزوپ دەگرێتەوە ڕوبەرەكەی نزیكەی (500)كم2 پلان دانراوە بیرێك لێبدرێت .\nسمكۆ محەمەد/ لەبارەی هەڵبژاردنەوە ...!\nكوردۆ سالح/ خیتابی سیاسی لەنێوان عەقل و سۆزدا\nزیرەك كەمال/ سەعۆی جام ڕەش\nعەلی مەحمود محەمەد/ گۆشت قابیل بە بازە


یه‌که‌مین ئه‌وین مرۆڤ تیک ده‌دات\nیه‌که‌مین ئه‌وین مرۆڤ تیک ده‌دات\nده‌روونناسانی سویسری پێیانوایه، که یه‌که‌مین ئه‌وین مرۆڤ ده‌خاته جیهانێکی پڕ ئه‌ندێشه‌وه و ئه‌و دیارده‌یه‌ش زۆر ئاساییه.\nله‌ئاکامی لێکۆڵینه‌وه‌کان بۆ ده‌روونناسانی سویسری ده‌رکه‌وت، که گه‌نجان له‌یه‌که‌مین ئه‌وینیاندا دووچاری جۆرێك له‌شێتی ده‌روونی ده‌بنه‌وه و ده‌چنه ژیانێکی ئه‌فسوناوییه‌وه، ئه‌وه‌ی له‌ژیانی ڕاسته‌قینه‌وه دووره. ئه‌و دیارده‌یه‌ش ده‌کرێت، به‌تێکچوونی ده‌روونی پێناسه بکرێت.\nتیمی لێکۆڵینه‌وه له‌زانکۆی فێرکاری بێرن هه‌ڵسا به ئاڕاسته‌کردنی پرسیار له 113 هه‌رزه‌کاری ته‌مه‌ن 17 ساڵ. له‌میانه‌ی ئه‌م ڕاپرسییه‌شدا توێژ‌ه‌ران چاوه‌ڕێی شێوازی خه‌وتن و هه‌ڵسه‌وکه‌وتی گه‌نجانی به‌شداربوویا‌نکرد. 65 له‌به‌شداربووان نیشانیاندا بوو، که ئه‌وان ئه‌وینداران و له‌ژیانێکی ڕۆمانسی زۆر قوڵدا ده‌ژین.\nتوێژ‌ه‌ران له‌سه‌ر ڕووپه‌ری "Journal of Adolescent Health"دا ده‌نووسن، که ئه‌وینداران شێوازێكی هاوشێوه‌ی "Hypomania"یان نیشاندابوو. لێره‌ش شێوازێکی هێواش له "Mania" له گه‌نجانی تازه ئه‌ویندار ده‌رده‌که‌وێت، ئه‌وه‌ش زۆرجار له‌گه‌ڵ فشاری ده‌روونیدا ده‌رده‌که‌وێت.\nهه‌روه‌ك له‌ناوه‌ڕۆکی ئه‌نجامه‌کانی ئه‌م ڕاپرسییه‌وه ده‌رده‌که‌وێت، ئه‌وانه‌ی ئه‌وینداران ڕۆژانه یه‌ك کاژمێر که‌متر ده‌خه‌ون، ئه‌وه‌ش به‌به‌راوردکردن له‌گه‌ڵ هاوته‌مه‌نه‌کانیان، ئه‌وانه‌ی ئه‌ویندار نیین. هه‌روه‌ها ئه‌م ڕاپرسییه ده‌ریده‌خات، که له 60%ی ئه‌وینداران ڕۆژانه پاره‌یه‌کی زۆر له‌گیرفانیان دێته ده‌ره‌وه. بێجگه له‌وانه‌ش، گه‌نجانی ئه‌ویندار ئۆتۆمۆبیل به‌شێوه‌یه‌کی خێراتر لێده‌خوڕن، هۆکاری ئه‌وه‌ش بۆ وزه‌ی ناووه‌کی ئه‌و گه‌نجه ئه‌ویندارانه ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nتیمی توێژینه‌وه پاش لێکدانه‌وه‌ی ئه‌نجامه‌کانی ئه‌م ڕاپرسییه ده‌گاته ڕاستی ئه‌وه‌ی، که گه‌نجانی ئه‌ویندار دووچاری جۆرێك له‌تێکچوونی "Hypomania" دێنه‌وه، ئه‌وه‌ش به‌قۆناغی نه‌خۆشی ده‌روونی داده‌نرێت


حوکمی ١٠ ساڵ بەندکرانی سوحبەتوڵڵا ئومیدی وەک خۆی پشتڕاست کرایەوە\n18:47 - 14 June 2020\nهەنگاو: دانیشتنی دادگای پێداچوونەوەی سێ کەس لە دەستبەسەر کراوانی کرمانشان کە لەلایەن دادگای شۆڕشی ئەو شارەوە حوکمی بەندکرانیان بە سەردا سەپابوو بەڕێوە چوو و حوکمی یەکێکیان وەک خۆی پشتڕاست کرایەوە و حوکمی دوو کەسی دیکەیان کەم کرایەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی شەممە ٢٤ی جۆزەردانی ٢٧٢٠ (١٢ی ژوئەنی ٢٠٢٠)، دانیشتنی دادگای چوار چالاکی کورد لە دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای کرماشان بەڕێوە چوو و حوکمی بەندکرانی سوحبەتوڵڵا ئومیدی وەک خۆی پشتڕاست کرایەوە.\nبەپێی ئەو حوکمە، سوحبەتوڵڵا ئومیدی بە تۆمەتی ”ئەندامەتی لە یەکێک لە حیزبە کوردستانییەکانی دژبەری ئێران“ حوکمی ٥ ساڵ بەندکران و بە تۆمەتی ”کۆبوونەوەی نایاسایی“ حوکمی ٥ ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپاوە و کە بە پێی یاسای کۆکردنەوەی حوکمەکان یەکێکیان جێبەجێ دەکرێت.\nهەروەها، خەلیل ئەسەدی بوژانی کە پێشتر حوکمی ٦ ساڵ و ٦ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو، حوکمەکەی بۆ ٣ مانگ کەم کراوەتەوە و بە پێی ئەوەی کێ پیشتر چەند مانگ دەستبەسەر بووە، حوکمەکەی کۆتایی هاتووە و ئازاد کراوە.\nحوکمی یەک ساڵ بەندکرانی مێهدی ئەبدالی لە دانیشتنی دادگای پێداچوونەوە بۆ یەک مانگ بەندکران کەم کراوەتەوە و ئازاد کراوە.\nئەو سێ چالاکە کوردە ڕۆژی دووشەممە ٢١ی ڕێبەندانی ٢٧١٩(١٠ی فێوریەی ٢٠٢٠)، لەلایەن لقی سێهەمی دادگای شۆڕشی کرماشان حوکمی ١٧ ساڵ و ٦ مانگ بەندکرانیان بە سەردا سەپابوو.\nمەحیەدین ئەسغەری یەکێکی دیکە لەو دەستبەسەر کراوانە بووە کە لەو تۆمەتانەی خاروەتە پاڵی بێ بەری کراوە.


له جه‌ژنی کرسمسدا دوو هێرش دژ به کرستیانه‌کانی به‌غدا ده‌کرێت و 37 که‌س ده‌کوژرێن\nڕۆژی چوارشه‌ممه ملیتانه‌کان له عێراق له دوو ته‌قینه‌وه‌ی جیاوازدا کرستیانه‌کانیان کرده ئامانج. کاربه‌ده‌ستان ده‌ڵێن به‌لایه‌نی که‌م 37 که‌س به‌هۆی ئه‌و هێرشانه‌وه کوژراون.\nله هێرشێکیاندا، ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو له نزیک کڵێسایه‌ک ته‌قییه‌وه له کاتی گێڕانی جه‌ژنی کرسمس له ناوچه‌ی دۆره‌ی باشوری پایته‌خت. له‌و ته‌قینه‌وه‌یه‌دا به‌لایه‌نی که‌م 26 که‌س کوژران و 38 که‌سی دیکه‌ش برینداربوون.\nکاربه‌ده‌ستێکی پۆلیس ڕایگه‌یاند به ماوه‌یه‌کی کورت به‌ر له‌و ته‌قینه‌وه‌یه بۆمبێک له بازاڕێکدا ته‌قییه‌وه که نزیک بوو له کلێسایه‌کی ئاشورییه‌کان، له‌وێش 11 که‌س کوژران و 21 که‌سی تریش برینداربوون.\nئه‌م توندوتیژیـیانه هاوکاته له‌گه‌ل ئۆپه‌راستۆنێکی له‌شکری له بیابانی ڕۆژئاوای عێراق له دژی یاخیبوان و چه‌کدارانی سه‌ر به ئه‌لقاعیده.\nبه قوربانییه‌کانی ڕۆژی چوارشه‌ممه‌وه ژماره‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی له‌م مانگه‌دا له عێراق کوژراون گه‌یشته 441 که‌س. به پێی مه‌زه‌نده‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان زیاد له 8 هه‌زار که‌س له سه‌ره‌تای ساڵه‌وه له عێراق کوژراون.


کتێبی مەستوورەی ئەردەڵان بڵاوده‌كرێته‌وه - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nکتێبی مەستوورەی ئەردەڵان بڵاوده‌كرێته‌وه\nچاپکراو Aug 4, 2020\nلە درێژەى کار وچالاکییەکانیاندا کتێبخانەى مەم و زین نوێترین کتێبى چاپکراوى خۆى به‌ناونیشانى (مەستوورەی ئەردەڵان) بەمنزیکانە بڵاودەکاتەوە.\nکتێبخانەى مەم و زین رایگەیاند، کە بەمنزیکانە نوێترین کتێبى چاپکراوى خۆى بەناوى (مەستوورەی ئەردەڵان)، لە نوسینى (بوخاری وشیار) بڵاودەکاتەوە.\nمە‌ستورە‌ی ئە‌ر‌دە‌ڵان لە چەند دێرێکدا:\n- ناوی تەواوى: ماھ شە‌رە‌ف خانم حەسەن محەمەد.\n- لە ساڵى 1803 لە شارى سنە لە بنەماڵەی قادرییەکان لە دایکبووە.\n- شاعیر و مێژونوسی کوردە.\n- باوکی مەستورە لە پیاوە رە‌سە‌نە‌کانی شارى سنە بووە و هەوڵیداوە کچەکەى بخوێنێت.\n- بە هاوکاری باوکى شارەزاییەکی تەواوی لە زمانی کوردی و فارسیدا په‌یدا کردووه.\n- لە تەمەنی 17ساڵیدا بە بێ خواستی خۆی ژیانی هاوسەری لەگەڵ خەسرەو خان کوڕی ئەمانوڵا خانی ئەردەڵان حاکمی شاری سنە و پێکهێناوە.\n- بەهۆى ئەوەى شووى بە خەسرەو خان کردووە کە ئەردەلانى بووە، بۆیە ئەویش نازناوى ئەردەلانى بۆخۆى هەڵبژاردووە.\n- لە سەردەمى خو‌سرە‌و خانی ئە‌ردە‌لان والیی سنە، خان و ماڵە قادرییە‌کان لە یە‌کتر رە‌نجاون و دواى ئاشتبونە‌وە مە‌ستوورە بۆتە خێزانی خەسرە‌و خان.\n- لەدواى مردنى هاوسەرى بە نەخۆشى جگەر حکومەتى ئەوکاتەى ئێران بڕیارى دەستگیرکردنى هەندێ لە میرەکانى ئەردەلانیدا، بۆیە مەستورەى ئەردەلانى لەگەڵ میرزا عەبدوڵڵاى مامى هاتۆتە سلێمانى و شارەزوور.\n- هەموو کاتەکانی خۆى بە خوێندی شیعر و نووسینی مێژوو بردۆتەسەر .\n- شیعرى بە زمانى کوردی و بە فارسی نووسیوە.\n- زۆربە‌ی شیعرە‌کانی لە ناو چوونە، تە‌نیا دوو هە‌زار بە‌یتێکی ماوە‌تە‌وە.\n- شیعرە کوردییە‌کانی زۆر کە‌م ماون.\n- لە رۆژى 9/12/1847 لە تەمەنى (44) ساڵى لەشارى سلێمانى کۆچى دوایى کردووە و لە گردى سەیوان بەخاکسپێردراوە.\n- دوای تێپەڕبوونی 165 ساڵ بەسەر کۆچی دواییدا، گڵکۆکەى لە گۆڕستانی سەیوان لە شاری سلێمانی دەدۆزرێتەوەو لەلایەن مۆزەخانەی نیشتمانی ئەمنە سورەکەوە نوێدەکرێتەوە.\n- پووران درەخشەندە، فیلمساز و دەرهێنەر و نووسەری سینەمای ئێرانى چەندین بەڵگە لەسەر ژیانى کۆکردۆتەوە بۆ ئەوەى فیلمێکى سینەمایى لەسەر ژیانى مەستورە ئەنجامبدات.\n- لە چەندین شارى کوردستان پەیکەرى بۆ دروستکراوە.\nچەند بەرهەمێکى لەدواى خۆى جێهێشتووە، لەوانە:\n- دیوانى مەستورەى کوردستانى، کە بە زمانی فارسی نوسیویەتى، نزیکەی 2000 بەیتی لەخۆگرتووە و تا ئێستا چەندین جار لەچاپدراوەتەوە.\n- مێژووى ئەردەڵان، یەکەمینجار بە زمانی فارسی لەچاپدراوە.\n- بڕوای مەستوورە، نامیلکەیەک لەبارەى بیروباوەڕى ئیسلامەوە.\n- کۆمەڵەى ئەدیبان، کە باس لە ژیانى ئەدیبان و نوسەران دەکات.\n- لە ساڵى 2016 سەرچاوەکانى هەواڵى ئێران لە زارى مامۆستایەکی زانکۆی کوردستان، هەواڵی دۆزینەوەی پەرتووکێکی دەسنووسی (80) لاپەڕەیی ژنە شاعیری ناوازەی کورد، مەستوورەی ئەردەڵانـی لە کتێبخانەی شاری تەورێز ڕاگەیاند، کە بە شێوەی پەخشان نووسراوە و یەک مانگ دوای کۆچی دوایی مەستورە بڵاوبۆتەوە، دواى پێداچوونەوە و ساغکردنەوەی پەرتووکەکە، پێشکەش بە زانکۆی کوردستان لە شاری سنە کراوە.\nکتێبخانەى مەم و زین لە چەند دێرێکدا:\nلە رۆژى 9/10/2018 بەمەبەستی گرینگیدان بە لایەنی ڕۆشەنبیری و نوسەران و خوێنەران و کتێب و چالاکی مەدەنی لە لایەن دووگەنجی شاری هەولێر لەسەر ئەرکی خۆیان دامەزراوە، تا ئێستا (4) چوار کتێبی چاپکردوە.\nکتێبخانەکە بۆ زیاتر خزمەتکردنە بە زمان و کلتوری باشوورى کوردستان و بەشەکانی دیکەى کوردستان، لە پڕۆژەیەکی هاوبەش لەگەڵ دەزگا و وەشانخانەکانی باکوور و ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا کاردەکات، کتێب بە زمانی کوردى (کورمانجی و سۆرانی)، عەرەبی، ئینگلیزی، فەرەنسی و تورکی لە کتێبخانەی مەم و زین بۆ خوێنەران بەردەستە.\nچالاکیەکانی مەم و زین لە ماوەی (15) پانزە مانگ (35) سی و پێنج چالاکی جۆراوجۆر بووە، لەگەڵ یادکردنەوەی بۆنەی کللتوری و نەتەوەیی.، کردنەوەی پێشانگای کتێب لە زانکۆکان، رەخساندنی هەلی کار بۆ خوێندکارانى زانکۆ و کردنەوەی خولی میوزیک.\nلە ئێستادا کتێبخانەی مەم و زین بە شێوازێکی نوێ و گۆڕەپانێکی فراوان لە شوێنی نوێی بەردەوام دەبێت، مەم و زین دەبێتە سەنتەری کتێبە جیهانیەکان بە زمانە جیاوازەکان، کۆکردنەوەی زمان و کللتوری کوردستانی گەورە بە زاراوە جیاوازەکان.


حوکمی زیندانی دوو هاوڵاتی سەرجەم بوو بە 15 ساڵ زیندان - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nحوکمی زیندانی دوو هاوڵاتی سەرجەم بوو بە 15 ساڵ زیندان\n06.07.2021 06.07.2021 Kurdistan Human Rights Association\t0 Comments\nحوکمی زیندانی کەیوان ڕەشوزادە و کامەران قاسمی دوو زیندانی سیاسی بەندکراو لە زیندانی حکوومەتی ئێران لە شاری ورمێ کە لە دادگای یەکەم، سەرجەم 45 ساڵ زیندانیان بەسەردا سەپێنرابوو، بۆ 15 ساڵ زیندانی تەعزیری داشکا.\nشیاوی باسە کە لقی 2ی دادگای ئینقلابی ئێران ئەم دوو هاوڵاتییەی سەرجەم بە 45 ساڵ زیندانی تەعزیری مەحکووم کردبوو، ئەو حوکمە بە هاتنەئارای یاسای داشکانی سزاکان و هەرکامیان بە 10 ساڵ و ڕۆژێک زیندان داشکابوو.\nلە دادگای پێداچوونەوە، حوکمی مەحکووم بوونی کەیوان ڕەشووزادە و کامەران قاسمی بە 7 ساڵ و 6 مانگ زیندانی تەعزیری بۆ هەر کەسیان داشکا.\nلقی 2ی دادگای ئینقلاب بە سەرۆکایەتی دادوەر شــێخلوو، کەیوان ڕەشووزادە و کامەران قاسمی بە تۆمەتی هەوڵدان دژی ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێی ئەندامەتی لە حیزبێکی کوردی ئوپوزیسیۆنی حکوومەتی ئێران مەحاکمە کردبوو.\nکەیوان ڕەشووزادە، عوسمان و کامەران قاسمی کوڕی یووسف، هاوڵاتی دانیشتووی شاری؟ورمێ ـن و هەنووکە لە بەندی گەنجانی زیندان ڕاگیراون.\n← Previous دەسبەسەر کردنی هاوڵاتییەک لە لایەن هێزە ئەمنییەکان لە شاری سنە\nشایندژ؛ هاوڵاتییەک دەستبەسەر کرا Next →\nدەستبەسەرداگردنی ۲۵ سەر ئەسپی کاسبکاران لە شنۆ لە لایەن سپای پاسدارانەوە\nکۆڵبەرێک لە پاوە بریندار بوو


بە دابەزینی مێژوویی بەهای ئەو دراوە، زۆر خێزانی سوری شایەتی بەرزبوونەوەی نرخی پێداویستیە سەرەتاییەکانی وەك خۆراكن بۆ ئاستێك کە لەکڕین نایەن.\nهاوڵاتییەکی سوری دراو دەگۆڕێتەوە لە نوسینگەیەکی ئاڵوگۆڕی دراو لە ناوچەی ئیدلیب. [خاوەنی وێنە: هەیسەم ئیدلیبی]\nچالاکوانێکی ناوچەکە وتی نرخی شمه‌ك بەرزبوونەوەی بێوێنەی بەخۆوە بینیووە لە هەموو بەشەکانی سوریا دوای دابەزینێکی مێژوویی بەهای لیرەی سوریبەرامبەر دراوە بیانییەکان، کە تەواو لە توانای خێزانەکانی داوە بۆ دابینکردنی پێداویستیە بنەڕەتیەکان.\nپارێزەری سوری، بەشیر بەسام بە دیارونای وت بەهای لیرەی سوری له‌به‌رامبه‌ر دراوە بیانییەکان دابەزیوە، بەجۆرێك بەهای کڕینی یەك دۆلار 680 لیرەی سورییە و بەهای فرۆشتنی یەك دۆلار 685 لیرەی سورییە.\nوتی نرخەکان زیاتریش بوون لە هەندێك ناوچەی دەرەوەی دیمەشق، كه گه‌یشتوونه‌ته رادەی 700 لیرە، کە ئاستێکە هەرگیز لەکاتی ئەم قەیرانەدا نەبینراوە و ئاماژەیکرد بەوەی پێشتر بەهای لیرە لە 500 لیرەدا بەرامبەر یەك دۆلار وەستابوو.\nئەو بەرزبوونەوەی نرخی لیره‌یه‌شی گەڕاندەوە بۆ چەندین هۆکاری ئاڵۆز، کە لەپێشترینیان خراپبوونی دۆخی گشتیی ئابورییە لە سوریا لە ئەنجامی شەڕی هەشت ساڵەدا، کە هێشتا بەردەوامە.\nداڕمانی بەهای لیرەی سوری کاریگەریی هەبووە بۆ سەر نرخی شتومەك. [خاوەنی وێنە: هەیسەم ئیدلیبی]\nهاوڵاتیانی سوری لە دوکانێکی حەواڵە و ئاڵوگۆڕی دراو چاوەڕوانن لە ناوچەیەکی باکوری حەلەب. [خاوەنی وێنە: هەیسەم ئیدلیبی]\nبەسام وتی: "ئەمە لە ئەنجامی زیادبوونی خەرجییەکانی حکومەتدایە بۆ شەڕ لەجیاتی پشتیوانیكردنی لە کەرتە سەرەکییە بەرهەمهێنەرەکانی وڵات."\nوتی یەکێکی دیکە لە هۆکارەکان نەمانی گەشتیارییە، لەگەڵ پەنابردنی بازرگانان بۆ بازاڕی رەش بۆ کڕینی دۆلار بۆ پارەدان بەرامبەر هەناردەکانیان، لەبەرئەوەی بانکی ناوەندی رەتیدەکاتەوە دراوی بیانی بداتە بازرگانان.\nئاماژەیکرد بەوەش كه هاوکات، بەهای فەرمیی دراو بۆ گۆڕینەوە بەرامبەر 435 لیرە دانراوە، کە مانای وایە ئەو هاوڵاتیانەی کە موچەیان بە دۆلار پێدەگات 30 لەسەدای بەهای پارەکەیان لەکیسدەچێت بەهۆی جیاوازیی زۆره‌وه لە نرخەکەیدا.\nوتی ئەم دابه‌زینه‌ی بەهای لیرە کاریگەریی راستەوخۆ و زیانبەخشی هەیە بۆ سەر خەڵکی سوریا، کە شایەتی بەرزبوونەوەی شمەکە سەرەتاییەکانن، بەتایبەتی خۆراك، بەجۆرێك كه لە کڕین نایەت.\nبەسام ئاماژەیکرد بەوەی خەرجیی مامناوەندیی خێزانێکی سوری نزیکەی 250,000 لیرەی سورییە (485 دۆلار)، لەکاتێکدا موچەی مامناوەندی 45,000 لیرەی سورییە (60 دۆلار).\nوتی ئەمە مانای وایە کارمەندانی حکومەت لەئێستادا رۆژانە نزیکەی 2 دۆلار بەدەستدەهێنن.\nبەسام وتی هاوکات، حکومەت بەرزکردنەوەی موچەی کەرتی گشتی رەتدەکاتەوە و بێدەنگ ماوەتەوە بەرامبەر جارێکی دیکە بەرزبوونەوەی نرخ.\nئه‌م زیاده‌ڕۆییه (موباله‌غه) چییه، براكه‌م به‌سام؟! به‌رزترین موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران له سوریا ناگاته 300 دۆلار له مانگێكدا و به‌هێزترین توانای كڕینیش لای خێزانێكی سوری له 70,000 لیره، واته 100 دۆلار، تێناپه‌ڕێت. سڵاوت لێبێت. تكایه بێ زیاده‌ڕۆیی!\nنرخی خواردن بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە لەگەڵ دابەزینی بەهای لیرەی سوری و بەشەخۆراکی کەمتر دانراوە، ئەمەش بووەتە هۆی برسیکردنی چەندین خێزان.


ترامپ بۆ تورکیا: چەند رۆژی داھاتوو دەبینین چی ڕوودەدات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nترامپ بۆ تورکیا: چەند رۆژی داھاتوو دەبینین چی ڕوودەدات\n2018/08/17 - 9:33 PM\nلە نوێترین لێدوانیدا دۆناڵد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا ھێرشی توندی کردە سەر تورکیا و ڕایگەیاند، ئەو وڵاتە دەمێکە بۆتە کێشە بۆ ئەمریکا.\nئەمڕۆ ھەینی ٢٠١٨/٨/١٧، دۆناڵد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند: “ماوەیەکی زۆرە تورکیا بۆتە کێشە، ئەوان وەک هاوڕێ رەفتاریان نەکردووە و دەبینین کە چی روودەدات، ئەوان قەشەیەکی کریستیانی باشی ئێمەیان لایە و پیاوێکی باشە، ئەوان ئەم تۆمەتە ساختەیەیان بۆ درووستکردووە کە ئەو سیخوڕە، بەڵام سیخوڕ نییە. ئێستا ئەو دادگایی دەکرێت، ئەگەر بتوانیت پێی بڵێن دادگایی. ئەوان دەبوایە زۆر پێشتر بگەڕاندایەتەوە”.\nئەوەشی ڕاگەیاند: “بە بۆچوونی من تورکیا زۆر زۆر بە خراپی رەفتاری کردووە، بۆیە ئێمە کۆتا ڕەفتاریانمان نەدیوە، ئێمە هەر وا دانانیشین، ئەوان ناتوانن خەڵکی ئێمە بگرن، لە داھاتوو دەبینن چی روودەدات.”\nلە کۆبوونەوەی بەڕێوەبەرایەتییەشیدا کە دوێنێ پێنجشەممە ئەنجامی دا، دۆناڵد ترامپ وتبووی، تورکیا ھەرگیز دۆستێکی باش نەبووە بۆ ئەمریکا و ستیڤن مەنۆچین وەزیری خەزێنەی ئەمریکاش ھەرەشەی سەپاندنی سزای زیاتری بەسەر تورکیادا کردبوو.\nزانکۆی ھەڵەبجە رۆژی دەستپێکی دەوامی خۆی ڕاگەیاند\nچەند فراكسیۆنێك لەگەڵ پەسەندكردنی پرۆژەیاسای موچە نین پێش هەڵبژاردن


ئەو کە بینى و ئەوانیتر نا!!! – Denegkan\nئەو کە بینى و ئەوانیتر نا!!!\nbydengekan\tNovember 15, 2010\tگشتی\nدەگێڕنەوە چەند کەسێک بە ناو جلدوور روو دەکەنە شارێک و دەڵێن ئێمە لە زێڕ جلێک بۆ پاشا ساز دەکەین کە تەنها حەڵاڵزادەکان دەیبینن و حەرامزادەکان تواناى بینینى ئەم جلەیان نییە. دەورووبەرەکانى پاشا و پاشا بیستنى ئەم وتەیە دەیانهەژێنآ و بڕیار دەدەن هەر ئەندازە زێڕێک کە ئەم جلدوورانە دەیانهەوآ بخرێتە خزمەتییانەوە بۆ دوورینى ئەو جلەى کە تەنها حەڵاڵزادەکان دەیبینن. زێڕێکى زۆر دەخرێتە خزمەتیان و ئەوانیش لە ژوورێکدا دەبن و بێ ئەوەى هیچ بکەن تەنها لاسایی جلدوورەکان دەکەنەوە. هەر کاتیش وەزیرێک یان پاشا خۆى دەچێت بۆوەى بزانێت کارەکان بە کوآ گەیشتووە لە ترسی ئەوەى نەڵێن حەرامزادەن تاریفی کارەکەیان دەدەنەوە. بەم شێوەیە رۆژگار تێدەپەڕێت تا ئەو رۆژەى لە مەیدانى شاردا بڕیار دەدرێت جلی تازە بکرێتە بەر شا. جلدوورەکان جووڵەیەک دەنوێنن وەک ئەوەى خەرێکن جل دەکەنە بەر پاشا. هەمووانیش لە ترسی ئەوەى پێیان نەڵێن حەرامزادە چەپڵە لێدەدەن و تاریفی جلە زێڕنەکانى پاشا دەکەن، تا ئەوەى منداڵێک هەڵدەستآ و هاوار دەکات خۆ پاشا هیچی لە بەردا نییە، هەر چەن دایکى دەیهەوآ دایمرکێنێت بەڵام ئەو هەر هاوار دەکات و دواى ئەو سەرجەم منداڵان هاوار دەکەن خۆ پاشا هیچی لە بەردا نییە و زاتى جەماوەر دەشکێت و جلدوورە درۆینەکان کەشف دەکرێن.\nچواردەیەمین فسیتڤاڵى گەلاوێژ رۆژانى 10-15 ى نوامبەر لە هۆڵی تەوار لە شارى سولەیمانى بەڕێوە چوو. وەک هەموو ساڵ ژمارەیەک میوان بانگهێشت کرابوون، یەکێک لەو وڵاتانەى کە میوانەکانى لێوە بانگهێشت کرابوو ئێران بوو. ئەوە چەند ساڵێکە شاعیران و نووسەرانى فارس وەک میوان لەم فسیڤاڵەدا بەشدار دەبن. ساڵانى پێشتر کەسانێکى وەک سەید عەلی ساڵەحى، عەلی ئەشرەف دەرویشیان، مەنسوور یاقووتى، عەلی باباچاهى، حافز مووسەوى، پگاه ئەحمەدى، شیوا ئەرەستوویی، ئەمیرئەحمەد ئاریان، شەهریار وەقفی پوور و مەهسا موحێب عەلی و…. بانگهێشت دەکران کە هەمووان قەڵەمى کۆن و نوێی ئەدەبی فارسین و بە کەسانێکى خۆشناو ناسراون. بەڵام ئەمساڵ ئەو میوانە فارسانەى لە ئێرانەوە هاتبوون بە دەگمەن کەسی باشیان تێدا بوو و هەمووان لەو شاعیر و نووسەرانە بوون کە بە شاعیرانى بەیتى رەهبەرى دەناسرێن.\nرۆژى 15 ى نوامبەر ئەو کاتەى خەڵاتى چیرۆک دابەش دەکرا بانگکرا لە عەبدولجەبار کاکایی بەوەى بێت و خەڵاتی چیرۆک ببەخشێت. ئەو کاتەش توانا ئەمین چیرۆکنووسی گەنج دەیویست بۆ وەرگرتنى خەڵات بڕوات، دوکتۆر فەرهاد پیرباڵ ، کە هەموو کات بە نووسەرێکى بوێر ناسراوە، باڵى توانا ئەمینى گرت و وتى، ئەم چیرۆکنووسە گەنجە خەڵاتەکەى لە دەست سانسۆرچییەک وەردەگرێت. ئەم وتەیەى فەرهاد پیرباڵ ، هۆڵەکەى هەژاند و فەرهاد بەو سیما هەمیشەییەوە بە ناڕەزایەتى بە بوونى کەسانێکى وەک “کاکایی” کە شاعیرى دەربارن لە هۆڵەکەدا هۆڵەکەى بە جێ هێشت. دواتریش کەسانێک هەر لە مەلا بەختیارەوە وەک میواندار تا ئەسکەندەرى بەڕێوەبەرى رادیۆ کوردانە و خودى کاکاییش بەرگریان لە کاکایی کرد. بەڵام ئەوەى راست بێت ئەوەیە ئەو وتەیەى فەرهاد پیرباڵ وەک وتەى هەمان ئەو منداڵە دەچوو کە هاوارى کرد خۆ پاشا جلی لە بەردا نییە. ئەویش هاوارى کرد ئەمە شاعیر نییە و سانسۆرچییە. ئەو کاتەى سانسۆرچییەک و شاعیرێکى دەربارى بەیتى رەهبەرى کۆمارى ئیسلامى ( دەربارى خامنەیی) وەک شاعیر بە خەڵک دەقەبڵێندرێن و لە فستیڤاڵێکى لەم شێوەدا ئامادە دەبن، منداڵێکى وەک فەرهاد پیرباڵ، دەبێ بێت و پەردە لە سەر راستییەکان لابدات.\nخاڵێک کە دواى قسەکانى دوکتۆر فەرهاد سەرنجى منى راکێشا، بەرگرى کردنى “ئەسکەندەرى” بەرپرسی رادیۆ کوردانە بوو لە “عەبدولجەبارى سانسۆرچی(کاکایی). ئەسکەندەرى چووە سەر سەکۆ و وەک کەسێک کە کرابێتە پارێزەى “کاکایی” رایگەیاند ئەو 5 ساڵ لە زیندانەکانى کۆمارى ئیسلامییدا بووە، بەڵام کاکایی بە کەسێک ئەدیب و شۆڕشگێڕ و کوردپەروەر دەزانێت. ئەسکەندەرى کە 5 ساڵ بە هۆى ئەندامێتى لە “موجاهدینى خەلق” -کە هیچکات لە بیر ناکرێت چۆن دەکەوتنە بەر هێزەکانى بەعسەوە بۆ کوشت و بڕى کورد- لە زینداندا بووە، ئەوە دەکات بە پێوەر کە چون کاکایی بە کوردى کەلهوڕى شیعرى نووسیوە زۆر لە ئەو شۆڕشگێڕترە، بەڵى “کاکایی” کە بە زمانى “کوردى کەلهوڕى” بۆ خامنەیی و دەربارەکەى شیعر دەنووسێت دەتوانێت لە ئەندامێکى موجاهیدى خەڵق شۆڕشگێڕتر بێت، بەڵام ئەوە تەنها ئەو دەگرێتە نەک کەسیتر.\nئەوەى خوارەوە شیعرێکى “کاکایی”ە کە بە بۆنەى مەرگى خومەینییەوە نووسراوە، ئەو کەسەى فەرمانى هێرشی دا بۆ سەر کوردستان و دامەزرێنەرى رژیمى ئیسلامییە، کە چی “ئەسکەندەرى” کاکایی بە شۆڕشگێڕ ناودەبات.\nای بە خال لب یار گرفتار تری\nیار را از همه عشاق خریدارتری\nخاک در سیطره سلطه نامردان است\nکیست ای رند می الوده عیارترین\nئەو شیعرەى کاکایی لە سەر کێشى شیعرێکى خومەینى و هەروەها بە شێوەیەک بە وەڵام دانەوە بەو شیعرەى خومەینى نووسراوە. کە ئەمەش بەیتێکى شیعرەکەى خومەینییە.\nمن بە خال لبت ای دوست گرفتار شدم\nخۆزگە گەلاوێژ ئەو کاتەى دەیهەويَ میوان بانگهێشت بکات بیر لەوە بکاتەوە کێ و بە چ بەهایەک چ کەسانێک بانگهێشت دەکات. فەرهاد بە درووستى شاعیر و سانسۆرچی لێک جیا کردەوە. شاعیر و ناشاعیری لێک جیاکردەوە.\nPrevious ده‌با تێر ماچکه‌م چاوانی\nNext ئەنارکیزم، پەرتووکخانەی کوردی و سەرچاوەی ڕەخنەگرانی


پەمپێئۆ چ ڕۆڵێکی لە تیرۆری سەردار سولەیمانی هەبووە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Mordad ٦ ١٢:٠١\nNews Code 33450\nڕۆژنامەی گاردیەن ئاشکرای دەکات:\nپەمپێئۆ چ ڕۆڵێکی لە تیرۆری سەردار سولەیمانی هەبووە\nڕۆژنامەی گاردیەن لە وتارێکدا ڕۆڵی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە تیرۆری سەردار سولەیمانی لە مانگی جوونی ئەمساڵی زایینی ئاشکرا کرد.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ڕۆژنماەی گاردیەن ڕۆژی یەکشەممە لە وتارێکدا لە نووسینی سایمۆن تیسدال ، ڕۆڵی مایک پەمپێئۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە تیرۆری سەردار سولەیمانی لە مانگی جوونی ئەمساڵی زایینی ئاشکرا کرد.\nسایمۆن تیسدال لەو بارەوە نووسی: پەمپێئۆ بە وتنی ئەو قسە کە ژنراڵ قاسم سولەیمانی هەڕەشەیەکی بەپەلە بوو بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا، تیرۆری ناوبراوی پاساو دا؛ ئەمە لە حاڵێکدایە کە ئاگنس کالامارد چاوەدێری نەتەوەیەکگرتووەکان لە ئەم مانگەی زایینی بە نایاسایی وەسف کردنی ئەو کارە، ڕایگەیاند کە هیچ بەڵگەیەک بۆ سەلماندنی ئەو پاگەندەیەی پەمێئۆ بوونی نییە.\nلە درێژەی ئەو ئاشکرا کردە هاتووە: پەمپێئۆ نزیکترین ڕاوێژکاری ترامپ، درۆبێژێکی گەورەی ئەمریکایە. پەمپێئۆ و هاوکارەکانی، هەر کارێک کە لە دەستیان دێت بۆ ڕێگری لە پێوەندی بریتانیا و هاوکارە ئەورووپییەکانی لەگەڵ ئێران پاش چوونە دەرەوەی ترامپ لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی، ئەنجامیان داوە.\nلە درێژەی ئەو وتارەدا هاتووە: ئەوان واتا پەمپێئۆ و هاوکارەکانی بە ڕواڵەت ئێستا لەگەڵ ئیسرائیل ڕوویانکردووەتە شەڕ دژی تاران و ئەگەر ئەو کارانەش ببێتە هۆی شەڕ، لە بریتانیاش چاوەروانی پاڵپشتی دەکرێت.


هەندێك پەیجی ژنان لەلایەن مەلا ژنەوە بەڕێوە دەبرێن!!\nد.پەروین نوری عارف\nتەكنۆلۆجیا، ئەوەندەی خزمەتی مرۆڤایەتی، دەكات و پێشكەوتن لە بوارە جیاجیاكاندا، گەیشتۆتە ئاستێكی زۆر بەرز، ئەوەندەش، بە داخەوە، خزمەت بە خورافە و دواكەوتن و ترساندنی خەڵك لە ئاگر و ئەژدیهای كەچەڵ و برژاندنی پێست، و هەڵواسینی ژن، بەقژ، لەبەر ئەوەی ئیطاعەتی مێردەكەی نەكردووە!!!! و زۆر لایەنی ترسناكی تر دەكات.\nهەر ئەوانەی شەو و رۆژ كردوویانە بە خوو، رەخنە لە پێشكەوتنەكانی رۆژئاوا دەگرن و بە كۆمەڵگەی بەرەڵایان دادەنێن، لەم لاوە تەكنۆلۆجیاكەیان، لە پێش خەڵكانی تردا، دە قۆزنەوە، بۆ مەرامی خۆیان!!!\nفیسبووك، لە لایەن زۆر كەسەوە بەكار دەهێنرێت، بۆ ئاڕاستەكردنی كۆمەڵگا، بەو شێوەیەی لەگەڵ مەرامدا یەكبگرێتەوە وە كەڵكی لێوەرگرن، (نامە)ی خۆیان بگەێنن!!!!\nجێگای داخە، هەندێك لەوسایت و پەیجانە، بوون بە ئامرازێك، بۆ( نامە) گەیاندن.\nداخەكە زۆرتر دەبێت، كە دەبینیت، هەندێك لەوانە مامۆستان یان مامۆستا بوون، دەیەها منداڵی ئەم نیشتمانە لەسەر دەستیاندا خوێندوویانە. كارمەندن، یان هەر جۆرە فەرمانێكی تریان پێسپێردراوە.\nبۆ جێگای داخە؟\nگەر هەندێك لەو بابەتانەی بڵاو دەكرێتەوە ببینیت، جێگای داخی تۆش دەبێت. زۆر كەم بابەتێكی بە پێزی تێدایە.\nلە شوێنی ترەوە بابەت وەردەگیرێت بۆ دەیەمین جار بڵاو دەكرێتەوە. چاوگ نانووسرێت!!! بۆچییەتی ؟!\nباس و خواسەكان، لە بابەتی بوك و خەسوو، و چۆن خۆت شیرین دەكەیت لای پیاوەكەت؟؟!!، دش و هێوەرەكان!! چیرۆكی ژنی مطیع و سەركز!!!!\nبێجگە لە مانە:\n(مەلا ژن) ەكانی فیسبووك، قسووریان نەكردووە. تەنانەت فایلەكانی، كاتی مەكتەبیان هەڵدەدەنەوە و هاوار دەكەن: ئەی تۆ واتلێنەكردین؟! ئەی تۆ نەبوویت بە هۆی ئەوەوە؟! ئەی تۆ نەبوویت لەچكت لێ قەدەغە دەكردین؟\nیان وعظ و ئیرشاد دەدەن بە دنیا.\nئێمە وەكوو میللەت غەرقكراوین لە ناو خورافاتدا. لەوە دەچێت بە بەرنامەی دوژمنانبێت. هەندێك لەژنان، ئەمەیان لا پەسەندە. ئێستامان روونتر نییە، لە سییەكان و چلەكانی، سەتەی رابردوو.\nترس و تۆقاندن لە گوناە، ترس و تۆقاندن لەوەی سێ تاڵی قژت دەربكەوێت!!! ترس و تۆقاندن لە دۆزەخ، ئەمڕۆی لێتانكردووە بە دۆزەخ. دۆزەخ ئەوەیە متمانەت بەكەس نەمێنێ، (إژا اجتمع رجل و إمرأە فالشیگان پالپهما) دۆزەخ ئەوەیە، ترس لە گوناە هەموو ژیانی داگیركردبیت. ئەوخوایەی من دەیناسم، ترسی منی نەهێشتووە، ئەوەندە مهرەبانە، هەرگیز وا دەرناكەوێت، كە نیازی مرۆڤ سووتاندنی هەبێت، لە دۆزەخدا، وشیشی ئاگر ناكات بە دەمدا. دۆزەخ سیخناخ ناكات لە ژن. پێی رەوانییە، ژن رەزیل و رسوا بكرێت، لەلایەن پیاوێكی خراپەوە، و ئەویش كڕنووشی بۆ بەرێت.\nهەندێكیتر لەو پەیجانە، بە ئاگا یان بێئاگا، برەو بە فرەژنیی دەدەن، لە كاتێكدا ئیدیعای، پێچەوانەكەی دەكەن!! تۆ دەبێت حیساب بۆ ئەوەبكەیت، كۆمەڵانی كچ و ژنی ئەم نیشتمانە، بابەتەكانت دەبینن، وە كاریگەریی لەسەریان دەبێت. (دوو ژن، پیاوێكیان بەشكردووە لە ناو خۆیاندا، و زۆر یەكترییان خۆش دەوێت!!! تەنانەت لە ماڵێكدا دەژین!!) ئەگەر پۆست نییە بیكەیت، باشتروایە هانا نەبەیت بۆ ئەم جۆرە توڕەهاتانە و كچی گەنج و بێزاركراو لە ماڵە باوك، ملی خۆی نەكات بە پەتی فرەژنییەوە، خۆشت دڵت هیچ ختوورەتێك نەكات، كە هاوسەرەكەت رۆژێك لە رۆژان، ئەو نەهامەتییەت بە سەر بهێنێت. (ئاگرە سوورە لە خۆم دوورە) !!\nهەندێك جار، ئەم جۆرە پۆستانە، وەك بابەتێك بۆ پێكەنین و، قلی قلی دادەنێن!! یان بۆ كۆمێنت كۆكردنەوە!! لەكاتێكدا، ئەم پۆستانە دەبێت زۆر بە جدیی وەربگیرێن، وە هەوڵبدرێت بۆ چوونە بنج و بناوانی بابەتەكە. ئەم رۆژە دژوارانە، عەقڵ لە مێشكی كەم كەسدا دەهێڵێتەوە، وەكوو خۆی، و بەبێ ریكلام كردن، ژنی دوەم و سێەم و چوارەم بە رێگاوەن!! (ئەم خاڵە زۆرتر هەڵدەگرێت). (گەنجێكی هەڵتۆقیویی ئاین، تا ئێستا كردوویەتی بە دوو ژن!! و ئەگەر كەلەبەرێك لە خۆیدا شكبەرێت، دەیكات بە سیان!!! هەر وەكوو، هەنجیر خواردن! هیچ لایەنێكی پەیوەندیدار بە ژنان، نووقەیان لێوە نەهات!! ئەنجومەنی باڵای خانمان، دەبوایە لەم كاتانەدا، جووڵەیەك بكەن.\nژنكوشتن بە هەموو شێوەیەك، لەم وڵاتەدا بووە بە كارێكی ئاسایی. نێرینەكان، خوشكیان، كچیان، دایكیان، ئامۆزایان، و لەسەروو هەمووانەوە، ژنیان، بە دڕندەترین شێوە دەكوژن. كوا دیبەیت لەسەر ئەم دیاردەیە؟ كوا پەنجە درێژكردن بۆ لەباری دۆخەكە بۆ كوشتن؟ كوا پێداگری ژنان و پەیجەكانیان، لەسەر كۆمەڵكوژی ژن؟\nبەكۆڵوانەی تازە مۆدێل، پرسی ژن چارەسەر ناكرێت!!!\nدوا ووتەم: حەزم دەكرد لەمە باشتر بنووسم، لە سەر ئەم بابەتە، لێ، ئەمە واقیعەكەیە.\nلەوانەیە هەندێكیشم كردبێت بە ژێرلێوەوە!!!!


نوێ و فاشن – KurdRawm\nنووسینی: بۆریس گرۆیس\nوەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: کازیوە نەریمان مەحموود\n(هەموو تیۆرێکی مێژوو بەردەوام مەترسی ئەوەی لەسەرە تایبەتمەندی نوێبوون لە دەستبدات و لەلایەن مێژوو خۆیەوە لە بیربکرێت)\nزۆرکات ( نوێ) لە مێژوودا وەک فاشن دەردەکەوێت. هەروەها زۆر کات فاشن ئیدانەدەکرێت بەوەی تەنها بە دوای نوێ گەرییەوە بێت. یەکێک لەشێوە باوەکانی ئەم ئیدانەیە، زۆرکات گوێمان لێ دەبێت ئەم تێبینییە ڕوخێنەرەیە: ” ئۆو، ئەوە تەنها فاشنە” ئەمە بە مانای ئەوە دێت کە ئەو دیاردە کەلتوریەی کە لە مێژوودا باوە بەبەهێزی نامێنێتەوە، واتا کاتییە و بەم زووانە فاشنێکی نوێ باو دەبێت و ئەم لە بیردەکرێت. بێگومان دەبێت فاشن ئیدانە بکرێت ئەگەر کەسێک پێی وایە کە تاکە ئەرکی بیرۆکە ئەوەیە کە دڵنیایبکاتەوە لەوەی ئەو راستییانەی لە ڕابردوودا ئاشکرا بوون، بە نەگۆڕی بمێننەوە. منیش بە هەمان شێوە پێویستە ئیدانەبکرێم ئەگەر کەسێک پێی وایە کە ئامانج لە بیرکردنەوە، دۆزیینەوەی ڕاستییەکی جیهانییە کە بە تەواوەتی توانای دیاریکردنی داهاتووی هەبێت.\nفاشن لە بنەڕەتەوە دژی بیرۆکەی نمونەیی بوونە و لە ژێر کۆنترۆڵی هیچ تاکێک یاخود کۆمەڵەیەکدا نییە، ئەو گۆڕانکارییە بەردەوامانەی کە لە فاشندا ڕوودەدەن بەڵگەن لەسەر ئەوەی کە داهاتوو پێشبینی نەکراوە و توانای هەڵهاتنی لە گۆڕانکارییە مێژووییەکان نییە و هیچ ڕاستییەکی جیهانیش بوونی نییە کە بتوانێت داهاتوو بە تەواوی دیاری بکات. کەواتە لە ڕابردوودا فاشن لەلایەن مۆدێرنیشەوە ئیدانە دەکرا. تەنانەت لە رۆژگاری ئەمڕۆشدا فاشن بەردەوام ئیدانە دەکرێت لە ئایدۆلۆجیای چەرخی پۆست مۆدێرندا:کە سەدەیەکی نوێی جیاواز بوونی بە کۆمەڵ ڕادەگەێنێت؛ ئەگەر هەمووان تەنها بەشێکیان جیاواز بێت لە یەکتری و هەمووان یەکسان بن؛ کەواتە ئەو خاسیەتەی کە وەک یەکسانبوون دەبیندرێت لەلایەن فاشنەوە دەشکێنرێت، چونکە فاشن ئەو بەشە پیشان دەدات کە جیاوازە و بە گرنگتر و بە بەها تری دەزانێت لە بەشەکانی تر.\nسەرەڕای هەموو ئیدانەکردنەکان فاشن شوێنەوارێکی دیاری بەسەر ژیانی هزری و هونەرییەوە جێهێشتووە. بێگومان سیستمی یادەوەری مێژووی، کە،کردارێکی بەرهەم هێنانی تیۆری یان هونەریشن، لە بنەڕەتدا ئاراستەکەیان بەرەو فاشنە. هۆکاری ئەمەش ئەوەیە کە فاشن لە هەموو چەرخەکاندا، کاتێک فاشنێکی هونەری نوێ یاخود هزری نوێ سەرهەڵدەدا، پارێزگاری لەوە دەکات کە فاشنە یاخود دەبێت بە فاشن. بە پێچەوانەی ئەو بیرۆکە باوەی کە هەیە. کەواتە ئەوەی ئەمڕۆ لە فاشندایە باشترین هەلی هەیە کە بەیانی بپارێزرێت- وەک ڕاستییەکی هەمیشەیی نا بەڵکو وەک خاسییەتیکی دیاری پارێزراو کە دەگەڕێتەوە بۆ چەرخێکی دیاری کراو. فەرمانە نوێیەکانی مێژوو یەکەم و سەرەکیترینیان فاشنە، چونکە فاشن ناوێکە بۆ مێژووی بنەڕەتی- مەبەستمان ئەو مێژووە نییە کە لە بابەتیکی تیۆریدا هەیە، مەبەستمان مێژووی هەموو ئەو بابەتانەیە کە پێشنیاری ئەوە دەکەن شتێک دەربارەی خودی مێژوو بڵێن. هەموو تیۆریکی مێژوو بەردەوام مەترسی ئەوەی لەسەرە تایبەتمەندی نوێبوون لە دەستبدات و لەلایەن مێژوو خۆیەوە لە بیربکرێت. ئامانج لە تیۆرێکی مێژووی چییە ئەگەر هیچ کتێبخانەیەک نەیەوێت ئەو تیۆرە هەڵبگرێت کە تیۆرەکەی تێدا ڕوونکراوەتەوە؟ ئامانج لە تیۆری ویستن چییە ئەگەر هیچ کەسێک نەیەوێت کتێبەکە بخوێنێتەوە چونکە چیتر لە فاشندا نەماوە؟\nویندام لویس بە دروستی ئاماژەی بەوە دا کەلە مۆدێرندا، زۆر لێکردن لە فاشندا جێگەی زۆر لێکردنی گرتۆتەوە لە دابونەریتدا. ترێندە کەلتورییە نوێیەکان بە مانای ئەوە نایەن کە ئازادی تاک سەرکەوتنی بە دەست ھێناوە؛ بەڵکو ترێندەکان کۆدی کۆمەڵایەتی و شێوازی ھەڵسوکەوتی نوێ- بەڵام کاتی و بچوک- و ھاوشێوە دروست دەکەن. ھەورەھا تەبابیی گروپە نوێیەکە تەواو گونجاوە و ھاوتایە لەگەڵیان*. بێگومان ئەم ستایشە دروستە بەڵام تەنھا با مانای ئەوە دێت کە فاشن نا یەکسانییەک بڵاودەکاتەوە لە نێوان ئەو بەھایانەی کە لە ڕێگەیانەوە دەتوانین جیاوازی لە نێوان بە ھاکانی “خۆمان” و بەھاکانی “تردا” بکەین. کاتێک بەھاکان جیادەکەینەوە ھەندێک لە جیاوازی تاکەکان بە تایبەتی پێناسە دەکرێت بەوەی بە تایبەتی بڕیاردەر و بە نرخ بن بۆ زیانگەیاندن بەوانی تر. بەم جۆرەش فاشن رێگە خۆشکەرە بۆ زیادبوونی دەسەڵاتی زۆرینە لە ھەڵسوکەوتی کۆمەڵایەتیدا و دروستبوونی ھەرەمی بەھاکان و سیستمێکی پێوانەیی کە لەلایەن گروپێکی دیاریکراوەوە بە ڕاست دادەنرێت. ئەم سیستمە کورتخایەنەی بەھاکان ئەو بارودۆخەیە کە هێز دەدات بە هەردوو بەردەوام بوونی هێمنانەی ھەرەمی بەھا کۆنەکان لە فۆرمی نوێدا و ھەڵسەنگاندنێکی کەلتوری کە ھەمان ئەو مشتومڕانە کۆدەکاتەوە کە لە ئەمڕۆدا دژی سەپاندنی فاشنن و، کە دوێنێ دژی دابونەریتی باو بوون.\nنوێگەری و فاشن دەکرێت بە پێچەوانەی بیرۆکەی مۆدێرنیزم سەبارەت بە ناسنامەی کەسێتی نمونەیی و لەھەمان کاتدا، بیرۆکەی پۆست مۆدێرن لەسەر نمونەیی بوونی جیاواز بوون بێت. ئەوەی نوێیە، بە نرخترە لەوەی تەنھا جیاوازە. نوێ بانگەشەی ئەوە دەکات کە لەناو کۆمەڵدا گرنگە و دەیەوێت ببێتە ڕاستی سەردەمی خۆی. نوێ داوای ئەوە دەکات کە لەلایەن میکانیزمەکانی یادەوەری کەلتورییەوە بپارێزرێت. سەرەڕای ئەمە و لە ھەمان کاتدا، ئەوەی نوێیە ھیچ گرنگییەکی تەواوەتی و ڕاستی بوون یاخود گەردوونی بوونی نییە. بێگومان نوێ بە ھیچ جۆرێک ئەو جیھانی بوونەی ناوێ چونکە لە مێژووی ڕەسەنی خۆی دەترسێت؛ پراکتیس کردنی ڕاستەقینەی ڕووکردنە نوێیەکان ئاماژەیەکە، کە لە پشتییەوە شارستانییەتی ڕاستەقینە دەژی. کە ئەوە دووردەخاتەوە کە ھاوشێوەیە، و لە جیھاندا بە دروست دادەنرێت؛ بەڵام ئەم ئاڕاستەکردنە ئاماژە بە ھەڕەمەکی بوون یان گۆرانکاری لە ناکاو یان بێ ئامانجی ناکات.ئەوەی نوێیە بە دەگمەن دەردەکەوێت. ناساندنی شتێک بە یادەوەری مێژووی کارێکی سەختە و ھیچ شتێکیش گرنتی سەرکەوتنی ناکات. نوێ ھەرگیز بە شێوەیەکی پاسیڤ یان ئۆتۆماتیک سەرھەڵنادات، لە لەبیر کردنی کەلتووری ڕابردوو یان لە دڵسۆزییەوە بۆ ڕاستییەکی شاراوە، بۆ ئەوەی کە “لە مێژە و ھەمیشە بووە” بەڵام بە پێچەوانەشەوە لە ئەنجامی بەدڕەوشتی و چاو برسێتی و تەماحی زۆرەوە سەرھەڵنادات. بەڵکو نوێ دەرئەنجامی ستراتیجییەکی کەلتوری-ئابوری دیاری کراوە لە دووبارە ھەڵسەنگاندنی بەھاکان. نوێ پێشنیاری ئەوەمان بۆ دەکات شارەزای میکانیزمە کەلتورییە ڕاستەقینەکان و بنەماکانی کارکردنیان بین. چونکە نوێگەری وای دادەنێت کە کەسێک بتوانێت ئەوە دیاری بکات کە کامە جیاوازی لە دابونەریتی کۆن و پێشووتر ھەبووە، لەگەڵ بەھاکان تەرخان بکرێت لە ھەر یەکێک لە چەرخە بەرجەستەکاندا. ئەمەش ھەلێک دەدات بەم جیاوازییە تا بگات بە یادەوەری کەلتوری.\nنوێ، سەرەڕای هەموو ئەوانە، ڕێگە بە تاکێکی نوسەر دەدات کە ژیانی خۆی وەک بەهایەک لە کاتی مێژوویدا تەرخان بکات، و خۆی ئازادبکات لە هێزی ڕابردوو و، گەردوونی بوون و، ئاراستەکردن بەرەو داهاتوویەکی نموونەیی، و ئیستای هاوشێوە بە دە هەزار جیاوازییەکەیەوە کە لە بنەڕەتدا واتای هیچ شتێک بۆ هیچ کەسێک ناگەێنێت. مرۆڤی هاوچەرخ لە زۆر لایەنەوە قوربانیەکی بیردۆزی جیاوازی ڕەسەنە. بەو پێشنیارە ژەهراوی کراوە کە دەڵێت بێ بوونی هیچ هەوڵ و ماندووبوونێک مرۆڤی هاوچەرخ تاک و دەگمەن و جیاوازە لە هەموو مرۆڤەکانی تر لە ئاستێکی دیاریکراوی کەلتوری یاخود ئەخلاقی ژیاندا. بۆیە هەمیشە هەست بە پەستان و پەشۆکییەکی دیاریکراو دەکات لەوەی ڕاستی خۆی بۆ دەربکەوێت، کەناتوانێت کەلتورییە هیچییەکەی خۆی ببەزێنێت. ڕاستییەکەی ئەوەیە کە هەرچۆنێک بێت ئەو پەڕپووتییە، دۆخی ئاسایی بوونی مرۆڤە. لەو دۆخەدا ڕەسەنی کەلتوری لە ئەنجامی هەوڵدانێکی تایبەتە کە واتا و ئامانجەکەی ڕاستەوخۆ دەرناکەون بۆ ئەو کەسانەی بە شێوەیەکی پرۆفیشناڵ لە بواری کەلتوریدا کار ناکەن.\nOn The New,Boris Groys, Translated by G.M.Goshgarian,Verso 2014\nهێڵکاری: ئازەر عوسمان


:: PM:03:22:13/06/2019 \nچەندان ڕێ هەن كە دەكرێ ببنە هۆكارێك بۆ پاككردنەوەی جەستە لە ژهر، زۆر جاریش ئەو ڕێیانە دەبنە هۆكارێك بۆ دابەزینی كێشی لەش و توانەوەی چەوری.\nئەمانە چەند رێیەكن بۆ پاككردنەوەی لەش.\nیەكەم: لە سەرەتای رۆژدا ئاوی لیمۆ بخۆرەوە، یەكێك لەو رێیانەی كە توانای پاككردنەوەی لەش و توانەوەی چەوری هەیە خواردنەوەی كووپێك ئاوی سارد یان ئاوی گەرمە لەگەڵ چەند قاشە لیمۆیەك ئەم خواردنەوەیە پڕە لە پێكتەن كە دەتوانێت هەرسكردن باشتر بكات و سیستمی لەش پاك دەكاتەوە و رێگە لە برسیەتی دەگرێت.\nدووەم: پلان لەپێش كاتەوە دابنێ، ئەگەر بتەوێت لە ماوەیی یەك رۆژدا لەشت پاك بكەیتەوە، ئەوە پێویستە بەشێوەیەكی گونجاو پلان دابنێیت بۆ ئەم مەبەستە. زیاتر ئەو خۆراكانە بخۆ كە سروشتین و خۆت لە خۆراكی دەستكاریكراو بپارێزە لەگەڵ خوارنەوە كحوولییەكان بۆ ئەوەی لەشت توانایەكی زیاتری هەبێت كە خۆی نوێ بكاتەوە.\nسێیەم: خۆت رزگار بكە لە ئاوسان دوای نانی بەیانی، زۆركات دوای خواردنی نانی بەیانی برێكی زۆر گازی زیاد لە پێویست دروست دەبێت، بۆیە باشتر وایە لە بەیانیاندا ئەو خۆراكانە نەخورێت كە دانەوێڵەیان تێدایە چونكە دەبنە هۆی كۆبوونەوەی ئاو لە لەشدا، بەمەش هەڵئاوسانی لەش دروست دەبێت، بۆیە باشتر وایە نانی بەیانی زیاتر پرۆتین بێت وەك هێلكە و ماسی سەلەموون یان ئەو پێكهاتانەی كە پرۆتین و ئۆمێگا 3 یان تێدایە.\nچوارەم: خواردنەوەی ئاو بە رێژەیەكی زۆر، یەكێكی تر لەو رێیانەی كە دەبێتە هۆی پاككردنەوەی لەش لە یەك رۆژدا زۆر ئاو خواردنەوەیە. ئاو نەك تەنیا یارمەتی شێداری لەش دەدات، بەڵكو رێ لە زۆر خۆری دەگرێت. لەش لە ژەهر رزگار دەكات وادەكات پیست باشتر دەربكەوێت.\nپێنجەم: خۆراكت بگۆڕە، كاتێك باس لە پاككردنەوەی لەش دەكرێت تەنیا لە یەك رۆژدا. ئەوەمان بە بیر دێتەوە كە رۆژانە سێ ژەم نان دەخورێت، بەڵام پێویستە ژەمە خۆراكییەكان كەم بكرێتەوە و زیاتر خۆراكی تەندروست بخورێت وەك زۆر خواردنی سەوزە و گۆشتی كەمچەوری و میوە و هەروەها دانەوێڵە تەواوەكان. باشتر وایە خۆت بەدوور بگریت لە هەموو ئەو خۆراكە دەستكاریكراوانەی كە بڕێكی زۆر چەوری و شیرینییان تێدایە.


ئایا قوربانی بۆ مردوو دەكرێت؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nحەج و عومرەقوربانى كردنئایا قوربانی بۆ مردوو دەكرێت؟\n1 ـ ئەگەر مردووەكە وەصێتی كردبێت بەوەی كەوا لە دوای مردنی قوربانی بۆ بكرێت: ئەوا وەصێتەكەی جێبەجێ دەكرێت.\nئەوا لەم حاڵەتەدا دروست نییە بكرێت چونكە كارێكی بیدعەیە و هیچ بەڵگەیەكی لە سەر نەهاتووە وەك ئاماژەی پێدەكرێت.\nقال الإمام النووي في " الـمنهاج " : (وَلَا تَضْحِيَةَ عَنْ مَيِّتٍ لَمْ يُوصِ بِهَا) ، وقال شارحهُ في "مغني الـمحتاج" : لِقَوْلِهِ تَعَالَى : [ وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى] [سورة النجم] ، فَإِنْ أَوْصَى بِهَا جَازَ)\nب / ئەگەر مردووەكە هاوبەش بكرێت لە خێری ئەو قوربانییەی كەوا دەكرێت بۆ خێزانێك ئەوا دروستە وەك لەم وتەیەی زانای پایەبەرز شێخ (ابن العثيمين) ئاماژەی پێكراوە:\nقەرز کردن بۆ قوربانی کردن ئایا ئەو ئافرەتەی کە شوی نەکردوە دەتوانێت قوربانی بۆ خۆی بکات؟ حیكمەت لە ئەنجامدانی قوربانی چیە؟ قوربانى به چى ده‌كرێت و ته‌مه‌نى قوربانى ئەبێ چەند بێ؟ دروست نییە قەصاب كرێ‌ی سەر بڕینەكەی لە قوربانییەكە پێ بدرێـت\nسەردان: ٤,٢٤٠ بەش: قوربانى كردن\nپرسیاری دواترفەرموودە (ضعيف) و لاوازەكانی بابەتی (قۆچ) و (قوربانی كردن) کامانەن؟پرسیاری پێشتر کەسى قەرزار چ دوعایەک بکات بۆ دانەوەى قه‌رزەکانى؟


ئەڵمانیا پشتبەستن بە وزەی ڕووسیا کەم دەکاتەوە\nئەڵمانیا ڕۆژی یەکشەممە ڕایگەیاند لە کەمکردنەوەی پشتبەستنی بە وزەی ڕووسیا پێشکەوتنێکی گەورەی بە خۆیەوە بینیوە، گەورەترین گۆڕانکاری ستراتیژی لە ئابووری ئەوروپا لەوەتای هێرشە داگیرکارییەکانی ڕووسیا دەستی پێکردووە.\nوەزارەتی ئابووری لە ڕاگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە لە ئێستادا هاوردەی نەوتی ئەڵمانیا 12%و ئەم رێژەیەش بە بەراورد بە پێشووتر کە 35% بووە، دابەزینی بە خۆیەوە بینیوە.\nهەروەها هاوردەکردنی خەڵوزی ئەڵمانیا لە ڕووسیاوە بە بەراورد بە پێشتر 8% دابەزیوە، کە لە ڕابردوودا بە ڕێژەی 45% بوو.\nپشتبەستن بە گازی ڕووسیا بە شێوەیەکی بەرچاو هێشتا بەردەوامە، هەرچەندە گەورەترین ئابووری ئەوروپا بەکارهێنانی سەرچاوەکانی ڕووسیای بۆ 35% دابەزاندوە، ئەمەش بە بەراورد بە پێشووتر کە 55% بووە.\nحکومەتی ئەڵمانیا لە مانگی 3دا پلانەکانی بۆ کەمکردنەوەی هاوردەکردنی نەوت لە رووسیاوە ڕاگەیاند و بە پێی ئەو پلانە بڕیارە تا مانگی 6 هاوردەکردنی نەوت بگەیەنێتە نیوە و تا وەرزی پایزیش کۆتایی بە هاوردەکردنی خەڵوز بهێنێت.\nهەروەها پێشبینی دەکرێت ئەڵمانیا بتوانێت تا ناوەڕاستی ساڵی 2024 بە شێوەیەکی بەرچاوە پشتبەستنی خۆی بە گازی ڕووسیا کەم بکاتەوە.\nپشت بەستنی گەورەترین ئابووری ئەوروپا بە وزەی ڕووسیا لە کاتێکدا هاوپەیمانە ڕۆژئاواییەکان لە هەوڵی سەپاندنی زۆرترین سزادان بەسەر رووسیادا، دەتوانێت خاڵێکی لاواز بێت بۆ ڕۆژئاوا و ڕووسیاش کەڵکی لێ وەردەگرێت.\nئەڵمانیا لەوەتای هێرشەکانی رووسیا بۆ سەر ئۆکرانیا دەستیپێکردوە لە هەوڵی دۆزینەوەی جێگرەوەیەکدایە بۆ دابینکردنی وەزی پێویست بۆ وڵاتەکەی.


قۆناخێکی مەترسیداری لاڤاو و سێلاو دوای تۆفانی فلۆرێنس پێش بینی دەکرێت\nکاڕولینای باکوور، ئەمەریکا\nدەوری ٧٤٠٠٠٠ ماڵ و دامەزراوەکانی کار و پیشە لە ئەیالەتەکانی کاڕۆلینا دا بێ کارەبا ماونەوە، دەکرێت بۆ ماوەی چەند حەوتوان ئەو دۆخە هەروا درێژەی هەبێت.\nئاژانسی پێش بێنکردنی کەش و هەواناسی ئەمەریکا بەیانی یەکشەمە هوشداری دا کە "سێلاو و لاڤاوێکی مەترسیهێنەر بۆ سەر ژیان" لە زۆربەی بەشەکانی کارۆلینای باکوور و باشوری رۆژئاوای ڤیرجینیا چاوەڕوان دەکرێت. بۆ ڕۆژی دووشەمە و سێ شەمە لافاوی قوڕ و چڵپاوی باران بە نێو ئەیالەتی وێست ڤیرجینیا و رۆژئاوای ڤیرجینا دا چاوەڕوان دەکرێت.\nلە دەمێکدا ژمارەی ئەو کەسانەی بە تۆفانی فلۆڕێنس گیانیان لە دەست داوە، هەروا زیاتر دەبێت و تەرمی سەدان کەس لە نێو ئەو ماڵانەیان هێناوەتە دەر کە کەوتوونەتە بەر سێلاو، مەترسی سێلاوی بەربڵاو و کارەساتی مرۆڤایەتی لە گۆڕێ دایە.\nگوشاری ئەو تۆفانە لە سەرەتای یەکشەمە وەک پێشتر بەهێز نیە و بای ئەو تۆفانە خێراییەکەی دەگاتە ١٤٥ کیلومتر لە کاتژمێردا.\nدەوری ٧٤٠٠٠٠ ماڵ و دامەزراوەکانی کار و پیشە لە ئەیالەتەکانی کاڕۆلینا دا بێ کارەبا ماونەوە، و دەکرێت بۆ ماوەی چەند حەوتوان ئەو دۆخە هەروا درێژەی هەبێت.\nپێش بینیەکان ئەوە دەڵێن کە بۆی هەیە ڕووبارەکان سەر ڕێژ بکەن؛ هەر بۆیە کاربەدەستان دەستوریان بە هەزاران کەس داوە کە ماڵەکانیان چۆل بکەن چونکە ترسی ئەوە هەیە لە ماوەی چەند ڕۆژی داهاتوودا لاڤاو و سێڵاو هەرە زیانی مەترسیدار بە ئەیالەتی کارۆلینای باکوور بگەیەنێت کە لە مێژووی خۆی دا وێنەی نەبووە.\nتا ئێستا باران زیاتر لە ٦٠ سانتیمتر باریوە و پێشبینی دەکەن کە هەتا درەنگانی یەکشەکە ٤٥ سانتیمیتری دیکەش زیاد بکات.\nکاربەدەستان هوشداری بە دانیشتوان دەدەن کە نەتەنیا خۆ لە جادەکان دوور ڕابگرن بەڵکو خۆ لە بەکارهێنانی GPS بپارێزن.\nوەزارەتی گواستنەوەی ئەیالەت لە سەر تویتر ڕایگەیاند: "لە دەمێکدا دۆخەکان دۆگۆڕێن، سیستەمەکانی GPS زانیاری تەواویان لە سەر جادەداخراوەکان نیە، هەر بۆیە ئەو سیستمانە خەڵک بۆ ئەو جادانە رێنوێنی دەکەن کە یان داخراوان یان وەبەر سێڵاو کەوتوون."


تۆمارکردنی سکاڵا لە تەندروستی گەرمیان زیادی کردووە\n25.09.2019 02:14 PM\nتەندروستی گشتی گەرمیان\nتەندروستی گشتی گەرمیان ئاشکرایکرد، لەمساڵدا (27) سكاڵای جۆراوجۆری هاووڵاتیان و فه‌رمانبه‌ران له ته‌ندروستی گه‌رمیان تۆماركراون و لێکۆڵینەوەیان تێدا دەکرێت.\nبەگوێرەی ڕاگەیەندراوێکی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی ته‌ندروستی گه‌رمیان، له‌ماوه‌ی سه‌ره‌تای كانونی دووه‌م تا كۆتایی مانگی ئابی 2019، 27 سكاڵای جۆراوجۆریان به‌ده‌ستگه‌یشتوه و بڕیاریان له‌باره‌وه دراوه.\nئاماژە بەوەشکراوە، كه (14) له‌و سكاڵایانه ده‌ره‌كین، واته هاووڵاتیان تۆماریان كردوه، 13شیان ناوخۆیین، واتا سكاڵای كارمه‌ند و فه‌رمانبه‌رانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه گشتییه‌كه‌ن.\nهەر بەپێی ڕاگەیەندراوەکە، به‌دواداچون بۆ هه‌موو سكاڵایه‌ك دەکەن، كه چ هاووڵاتیان له‌باره‌ی خزمه‌تگوزاریی و فه‌رمانبه‌ره‌كانه‌وه تۆماری بكه‌ن، یان فه‌رمانبه‌رانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه به‌هۆی حاڵه‌ت و كێشه‌ی جیاوازه‌وه تۆماری بكه‌ن.\nداواش له هاووڵاتیان دەکەن له‌كاتی هەبوونی هه‌ر كێشه‌یه‌كدا، به‌شێوه‌ی فه‌رمی و له رێگه‌ی ئه‌وانه‌وه سكاڵاكه‌یان تۆماربكه‌ن، بۆئه‌وه‌ی بتوانن به‌دواداچونی یاسایی و پێویستی له‌باره‌وه بكه‌ن.\n861 جار بینراوە


ANF | "پەکەکە تەڤگەری باشووری کورستانیشە و بەرەنگاری داگیرکاری دەبێتەوە"\n"پەکەکە تەڤگەری باشووری کورستانیشە و بەرەنگاری داگیرکاری دەبێتەوە"\nعەگید کەلاری یەک لە فەرماندەکانی 'هەپەگە' رایگەیاند، دەوڵەتی تورکیا دەیەوێت هەم باشووری کوردستان داگیر بکات و هەم پەیوەندیی نێوان باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان بپچڕێنێت. کەلاری بانگی لە ڕۆشنبیران و گەنجان و پێشمەرگە کرد کە خۆیان بخەنە بەرەی گەریلاوە.\nدووشه‌ممه, 16 Jul 2018, 13:15\nعەگید کەلاری یەک لە فەرماندەکانی هەپەگە دەربارەی ئامانجەکانی دەوڵەتی تورکیا بۆ داگیرکردنی باشووری کوردستان، نزیکایەتی هەندێک لە بەرپرسانی حکومەتی باشوور، هەڵوێستی گەل و بەرخۆدانەکانی گەریلا لە دژی داگیرکاریی، بۆ ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF) دوا.\nگەریلا لە بەهارەوە باشووری کوردستان لە داگیرکاریی تورکیا دەپارێزێت\nفەرماندە عەگید کەلاری دەستنیشانی کرد، ئامانجی دەوڵەتی تورکیا لە هێرشەکانی سەر باشووری کوردستان ئەوەیە تەواوی باشووری کوردستان داگیر بکات و بۆ ئەوەش پەکەکە وەک بەهانە نیشان دەدات.\nکەلاری ئاماژەی بەوەش کرد، ئامانجی داگیرکاریی دەوڵەتی تورکیا لە ڕۆژئاوای کوردستان بە شێوەیەکی ئاشکرا بەدەرکەوت و وتیشی "لە بەهارەوە هەتا ئێستا دەوڵەتی تورکیا هێرشەکانی بۆ داگیرکردنی هەرێمەکانی برادۆست و بادینان بەردەوامیی پێداوە، هەڤاڵانی ئێمەش لە هەرێمی بادینان و خواکورک، لە دژی داگیرکاری بەرخۆدان دەکەن. لە ڕاستیدا هەڤاڵانمان لە بەهارەوە، لە دژی داگیرکاریی تورکیا، باشووری کوردستان دەپارێزن".\nئەگەر تورکیا نەبوایە ڕیفراندۆم لە باشووری کوردستان سەردەکەوت\nعەگید کەلاریی ڕوونیکردەوە، ئاکەپە هاتووەتە سەر خەتی مەهەپە و مەهەپەش حزبێکی فاشیستە و هیچ شتێک بەناوی کورد پەسەند ناکات و وتیشی "ئێستا ئیتر لە نێوان ئاکەپە و مەهەپەدا، هیچ جیاوازییەک نییە. تەنانەت پێکەوە و بە یەک هاوپەیمانیی بەشداریی دوایین هەڵبژاردنەکانیان کرد. مەهەپە هیچ شتێک لەسەر ناوی کوردان پەسەند ناکات و لە ڕاستیدا ئاکەپەش وەهایە. گەلی کورد لە باشووری کوردستان ڕیفراندۆمی کرد، بەڵام تورکیا ئەو ڕیفراندۆمەی پەسەند نەکرد و دژایەتیشی کرد. ئەگەر تورکیا نەبوایە، ڕیفراندۆم لە باشووری کوردستان سەردەکەوت. ئەوانەی زۆر بە تووندی دژ بە ڕیفراندۆمی باشووری کوردستان وەستانەوە، ئاکەپە و مەهەپە بوون. ئەو دەستکەوتانەشی کە لە باشووری کوردستان بەدەستهاتوون پەسەندی ناکەن. هەوڵی ئەوان بۆ ئەوەیە باشووری کوردستان زیاتر لاواز بکەن. بۆ ئەوەش پەکەکە وەک بەهانە نیشان دەدەن. دەبێت هەموو کەس ئەو ڕاستییە بزانێت. پێویستە هەموو کەسێک ڕاستی ئاکەپە و مەهەپە بزانێت و پەی بە ئامانجی داگیرکەرانەی ئەوان ببات، ئەوکات دەبێت لە دژی ئەو ئامانجانە بوەستنەوە. دەبێت زیاتر و باشتر پشتگیریی لە هەڤاڵان بکەن. گرنگە گەنجان و ڕۆشنبیرانی باشووری کوردستان پشتیوانی لە بەرخۆدانی هەڤاڵان بکەن لە دژی داگیرکاریی دەوڵەتی تورکیا. داواکاریی ئێمەش لە گەل ئەوەیە ئاگایان لە پیلانی داگیرکاریی دەوڵەتی تورکیا هەبێت و لە دژی ئەوەش پشتگیریی بدەن بە گەریلا".\nپەکەکە تەڤگەری باشووری کوردستانیشە\nفەرماندە عەگید کەلاری ئەوەشى وت، پەکەکە تەڤگەرێکی کوردستانییە و لەبەر ئەوەشە لە هەموو بەشەکانی کوردستان بوونی هەیە و وتیشی "کەس ناتوانێت نکۆڵی لەوە بکات کە پەکەکە لە هەمان کاتدا تەڤگەرێکی باشووری کوردستانیشە. هەڤاڵان بەشدارییان لە شەڕی جەلەولادا کرد و بۆ ئازادکردنی جەلەولا لەدەستی چەتەکانی داعش، هەڤاڵان شەڕیان کرد. لە کەرکوکیش لە دژی داعش شەڕیان کرد و تەنانەت هەڤاڵانمان شەهیدیان دا. لە شەنگال هەڤاڵان لە دژی داعش شەڕیان کرد. ئێستاش بەرخۆدان بەردەوامیی هەیە بۆ گەلی باشووری کوردستان و پاراستنی باشووری کوردستان. واتە پەکەکە لەهەمان کاتدا بزووتنەوەیەکی باشووری کوردستانیشە. پەکەکە تەنها هی باکووری کوردستان نییە، بەڵکو هی باشووری کوردستانیشە. نابێت نکۆڵی لەوە بکرێت کە پەکەکە تەڤگەرێکی باشووری کوردستانیشە، بەڵگەش بۆ ئەوە ئەوەیە، کە هەرکاتێک هێرش لەسەر باشووری کوردستان هەبووە، پەکەکە باشووری کوردستانی لەو هێرشانە پاراستووە، بۆیە پەکەکە تەڤگەرێکی باشووری کوردستانیشە".\nشەڕی قەندیل شەڕی پاراستنی تەواوی باشووری کوردستانە\nعەگید کەلاری جەختی لەوەش کردەوە، ئەوەی پێش ئێستا هێرشی دەکردە سەر باشووری کوردستان داعش بوو، بەڵام ئێستا دەوڵەتی تورکیایە کە هێرشی داگیرکاریی دەکات و وتیشی "لە ڕاستیدا داعش و تورکیا تەواوکەریی یەکترن. پێویستە ئەو ڕاستیە بزانرێت و بەو شێوەیە لە شەڕی قەندیل تێبگەین. شەڕی قەندیل شەڕی پاراستنی تەواوی باشووری کوردستانە. لەبەرئەوە دەبێت مەسەلەکە وەک خۆی شرۆڤەی بۆ بکرێت. نیشاندانی پەکەکە وەک داگیرکەر، خزمەت بە داگیرکەران دەکات. ئیستا هەندێک دەنگی جیاواز دەرکەوتوون کە پەکەکە وەک داگیرکەر نیشان دەدەن، بەڵام فڕیان بەسەر ڕاستیەوە نییە. ئێمەش خەڵکی باشووری کوردستانین، چۆن دەبێت کە ئێمە داگیرکەر بین؟ ئێمە کوێمان داگیرکردووە؟ کاتێک کەسێک لە ولاتی خۆیدا بێت و ولاتی خۆی بپارێزێت، داخۆ چۆن دەبێتە داگیرکەر؟ سووپای تورکیا هاتووەتە نێو خاکی باشووری کوردستان، ئێمەش لە دژی ئەو سووپایە شەڕ دەکەین و بەرخۆدان دەکەین. چۆن دەبێت کە ئێمە داگیرکەر بین؟ لەبەرئەوە گوتەی وەها دوورە لە ڕاستییەوە و خزمەتیشە بە داگیرکەران، خزمەتە بە تورکیا. جا لەبەر ئەوە دەبێت گەلەکەمان بەم ڕاستییانە بزانن و پێویستە بە شێوەیەکی بەهێز لە دژی ئەو لێدوان و ڕاگەیەندراوانە بوەستنەوە. کاتێک تۆ بێیت و ناوی داگیرکەر لە هێزێک بنێیت کە بە بەرخۆدانی خۆی باشووری کوردستان دەپارێزێت، ئەمە بە مانای چی دێت؟ ئەمە بە مانای ئەوە دێت خزمەت بە داگیرکەرانی تورکیا دەکەن. پەکەکە داگیرکار نییە، بەڵکو پەکەکە هێزێکی باشووری کوردستانە. بۆ پاراستنی باشووری کوردستانیش ئێمە ئامادەین گیانی خۆمان فیدا بکەین و ئەوەشمان کردووە".\nیەک لە ئامانجەکانی دەوڵەتی تورکیا پچڕاندنی پەیوەندی نێوان باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستانە\nفەرماندە عەگید کەلاری ئەوەشى خستەڕوو، دەوڵەتی تورکیا چەندین ئامانجی هەیە لە داگیرکردنی باشووری کوردستان و روونیشیکردەوە "یەک لە ئامانجەکانیان ئەوەیە بە کەوتنە ناو خاکی باشووری کوردستان، سنووری نێوان باشووری کوردستان و ئێران دابخەن. هەروەها دەیانەوێت شارەکانی کەرکوک و موسڵیش داگیر بکەن. بۆ ئەو ئامانجانەی خۆیشی پەکەکە دەکاتە بەهانە. ئەو پیلانانەی تورکیا ئاشکران و هەمووانیش ئەوە دەزانن".\nگەلی باشوور دەبێت سەرهەڵدان بکات\nعەگید کەلاری دەستنیشانیشی کرد، لە دژی ئەم داگیرکارییە دەبێت گەلەکەمان لە باشووری کوردستان سەرهەڵدان بکەن و وتیشی "گەلەکەمان لە باشووری کوردستان، لە ئیستادا بێ هەڵویست نین. بە تایبەتی هاتنی گەنجان بۆ قەندیل شتێکی پیرۆزە و زۆر باشە. پێویستە هەڵویستێکی باشتر نیشان بدرێت و تەواوی گەلی باشووری کوردستان ببنە قەڵغانی زیندوو. هەر وەک چۆن گەنجان بە شێوەی قەڵغانی زیندوو قەندیل دەپارێزن، ئاوەهاش پێویستە گەلەکەمان بەشێوەی قەڵغانی زیندوو هەڵوێستی خۆیان نیشان بدەن. بڕژێنە سەر شەقامەکان و ڕاپەڕن و سەرهەڵدان بکەن. دەبێت هەموو ڕۆژێک چالاکی ئەنجام بدرێن. لەبەر ئەوەی داگیرکاریی ئەمجارە جیاوازە. داگیرکاریی ئەمجارە دەیەوێت سنووری باشووری کوردستان و ڕۆژهەڵاتی کوردستان دابخات. هێرش لەسەر برادۆست بە مانای داخستنی سنووری نێوان باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان دێت. لەبەرئەوە دەبێت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش ئەو هێرشانە پەسەند نەکرێن و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بکەوێتە ناو مەسەلەکەوە و خاوەنی هەڵوێست بن. واتە هاتنی تورکیا بە بەهانەی پەکەکە بۆ ئامانجی جیاواز و گەورەترە. دەبێت گەلەکەمان باش بەو ڕاستییە بزانن".\nبانگەواز بۆ گەنجان و ڕۆشنبیران\nفەرماندە عەگید کەلاری جەختی لەوە کردەوە، دەبێت گەل بە شێوەیەکی زانایانە و هۆشیارانە بجوڵێنەوە و بە بەردەوامیی لەناو چالاکیدا بن، وتیشی "گەلی باشووری کوردستانیش ڕۆڵی هەیە. بە تایبەتی گەنجان و ڕۆشنبیران، دەبێت هەڵوێستی خۆیان بەهێز بکەن. نەک تەنها قەندیل، بەڵکو دەبێت بڕۆنە برادۆستیش. بەو شێوەیەش دەتوانرێت باشووری کوردستان بپارێزرێت. گەریلا بە ڕۆڵی خۆی هەڵدەستێت و بۆ پێشگرتن لە داگیرکاریی سەر باشووری کوردستان ئامادەن فیداکارییەکی گەورەتریش بکەن. گەریلا هێزێکی نەتەوەییە، هەر دەڤەرێکی کوردستانی پێویستی پێی هەبێت، گەریلا لەوێیە. نەک تەنها جەلەولا، بەڵکو ئەگەر پێویست بکات، ئێمە لە کرماشانیش دەبین. لە ئورمیەش دەبین. پێویست بکات ئێمە لە عەفرینیش دەبین. هەر دەڤەرێکی کوردستان پیویستی بە ئێمە بێت، ئێمە لەوێ دەبین. دەبێت هەموو کەس بەم شێوەیە لە گەریلا تێبگات و هەپەگە بەو شێوەیە بناسێت. هەپەگە وەک لە ناوەکەیەدا دیارە 'هێزەکانی پاراستنی گەل' لە هەر کوێیەک گەلی کوردستان پیویستی بە گەریلا هەبێت، گەریلا لەوێن. هەر لەبەرئەوەشە کە ئێستا لە باشووری کوردستانن. هەبوونی گەریلا لەسەر ئەم بنەمایەیە. هەبوونی گەریلا بۆ پاراستنی باشووری کوردستانە. هەر وەک چۆن لە باکووری کوردستان ئەرکی پاراستنی گەل بەجێدەهێنێت، بەهەمان شێوەش لە باشووری کوردستانیش بە بێ جیاوازی ئەرکی پاراستنی خاک و گەل جێبەجێ دەکات. پێناسەکردنی گەریلا بە هەر شێوازێکی تر، دوورە لە ڕاستییەوە. پێناسەکردنی گەریلا وەک داگیرکار، تەنها و تەنها خزمەت بە داگیرکەر دەکات. ئێمە ئەوە بە ڕاست نابینین، لەبەرئەوە دەبێت ئەو نزیکایەتییە سەرڕاست بکرێتەوە".\nدەبێت پێشمەرگەش لەگەڵ گەریلا دژ بە داگیرکاریی بەرخۆدان بکات\nفەرماندە عەگید کەلاری ئاماژەی بە گرنگیی بەرخۆدانی گەریلا کرد و وتی "ئەو کەسانەی خۆیان بە پێشمەرگە دەزانن، هەر وەک چۆن لە جەلەولا، کەرکوک و شەنگال، شانبەشانی هەڤاڵان دژ بە داعش شەڕیان کرد، دەبێت ئاوەهاش لە ئێستادا دژ بە داگیرکاریی تورکیا شان بەشانی گەریلا شەڕ بکەن. لەبەرئەوەی داگیرکاریی ئێستای تورکیا زۆر جیاوازە. پێویستە خەتی مەهەپە باش بزانرێت. خەتی مەهەپە خەتێکی داگیرکەر، فاشیست، نکۆڵیکەری کوردانە. ئەگەر تورکیا نەبوایە ڕیفراندۆمەکەی باشووری کوردستان سەردەکەوت. دەبێت هەموو کەسێک ئەمە بزانێت".\nلەکۆتایی قسەکانیدا، فەرماندە عەگید کەلاری بانگی لە گەلی کورد کرد و وتی "ئێمە بانگ لە گەلەکەمان دەکەین کە چالاکی ئەنجام بدەن و بانگ لە پێشمەرگەش دەکەین کە لەگەڵ گەریلا و هەڤاڵانی دی لە سەنگەری بەرخۆداندا بن. بانگ لە گەنجان دەکەین کە چالاکییەکەیان بەهێزتر بکەن. تەنها لە قەندیل نەمێننەوە و بەرەو برادۆستیش بەڕێ بکەون. با لە خواکورکیش هەبن. با لە هەرێمی بادینانیش هەبن. لەو چوارچێوەیەدا ئێمە کار و تێکۆشانی گەنجان بە کەم نابینین و دەستخۆشییان لێ دەکەین، بەڵام دەبێت بگاتە ئەو ئاستەی کە بتوانن پێش لە هێرشە داگیرکارییەکان بگرن. ئێمە دەستخۆشی لە هەموو ئەو کەسانەش دەکەین کە بەشداری چالاکییەکە بوون. لە دەستخۆشیش زیاتر، ئەوە ئەرکی ئەوان بە خۆیانە. ئەو ئەرکەش ئەرکی وڵاتپارێزییە و بەجێی دەهێنن. گرنگە مرۆڤ لە هەمبەر داگیرکاریی هۆشیار بێت. لە دژی داگیرکاریی هەرچیەکییان لەدەست بێت، دەبێت درێغی نەکەن".


مالیکی ده‌ڵێت ده‌ستبه‌رداری پـۆستی سه‌رۆک وه‌زیری نابێت هه‌تا دادگای فیدراڵی بڕیار نه‌دات\nنوری مالیکی سه‌رۆک وه‌زیری کاربه‌ڕێکه‌ری عێراق ده‌ڵێت ده‌سـتبه‌رداری پـۆستی سه‌رۆک وه‌زیری نابێت هه‌تا دادگای فیدراڵی وڵات بڕیاری خۆی نه‌دات سه‌باره‌ت به‌وه‌ی وه‌ک ده‌ڵێت پـێـشێـلکردنی ده‌سـتوری و پـیلانگێڕان کراون.\nڕۆژی چوارشه‌ممه له وتاره هه‌فتانه‌یه‌که‌یدا مالیکی گوتیشی ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی له خه‌مخۆری خۆیه‌تی بۆ عێراق و به‌رژه‌وه‌ندیـیه باڵاکانی وڵات. ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه کرد سه‌قامگیری سیاسی نایه‌ته دی ئه‌گه‌ر ڕێز له ده‌سـتور نه‌گیرێت.\nپاشـان داوای له لایه‌نه سیاسیـیه‌کان کرد پاشگه‌ز بـبنه‌وه له پشـتیوانیکردنیان له حه‌یده‌ر عه‌بادی له پـێـکهێنانی حکومه‌تی نوێ. ڕه‌خنه‌شی له ئه‌مه‌ریکا گرت له‌سه‌ر پـشتیوانیکردنی له فوئاد مه‌عسوم سه‌رۆکی عێراق له ڕاسـپاردنی عه‌بادی بۆ ئه‌و کاره.\nمالیکی له درێژه‌ی وتاره‌که‌یدا لایه‌نه ده‌ره‌کیـیه‌کانی تاوانبارکرد به‌و ڕه‌وشه ناهه‌مواره‌ی عێراق پـیایدا تێپه‌ڕده‌بێت و گوتی هه‌وڵ هه‌یه بۆ نه‌هێشـتنی دیموکراتی له وڵاته‌که‌دا.\nپاشـان جه‌ختی کرده سه‌ر به‌رده‌وامبوونی حکومه‌ته‌که‌ی له کاره‌کانی سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ڕووده‌دات.


هێزەکانی عێراق دەبینرێن كاتێك ئەو ئەندامانەی رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) دەستگیردەکەن کە هەڵاتوون لە شەڕی تەلەعفەر لە وێنەیەکدا کە 29 ئاب لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکرایەوە. [وێنەکە لە پەیجی فەیسبوکی تۆڕی میدیایی خۆرئاوای دیجلەوە وەرگیراوە]\nئایا رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) کۆتایی هات لە عێراق؟\nبه‌گوێره‌ی شیکاروانان، هەرچەندە گروپەکە هێشتا لە هەندێك ناوچەی بچوکی وڵاتەکە بوونی هەیە، له‌ڕوانگه‌ی رێكخراوه‌ییه‌وه، وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره به‌ڵێیه.\nبۆ پاڵپشتیکردنی ئەم سەرنجە، ئاماژە بە خاڵی سەرەکی دەدەن: دیارنەمانی ئاڵۆزی ئەبوبەکر بەغدادی، کە چارەنوسی تەنانەت بۆ سەرکردەکانی گروپەکە نادیارە.\nبەڵام روونترین ئاماژەی لەناوچوونی گروپەکە شەڕی توندی ناوخۆییە کە روودەدات بەهۆی بێمتمانەییه‌وه بەیەکتر و تۆمەتی خیانەت و سستی.\nبەگوێرەی خەمڵاندنەکانی ئێستا، 7,000 ئەندامی گروپەکە لە چەند ناوچەیەك ماون کە هێشتا لەژێردەستی گروپەکەدان لە باکور و خۆرئاوای وڵات.\nفەرماندەی هێزە خێڵەکییەکان لە حەدیسە، شێخ عه‌واد سه‌عید جوغه‌یفی، کە چەکدارانی داعشی بە "گێژ و سەرلێشێواو" لەقەڵەمدا وتی چیتر ئەو چەکدارە شێلگیرانە نین کە ماوەیەك هه‌بوون.\nوتی بەخەمڵاندن 1,500 چەکداری داعش لە ناوچەی فوراتی باڵا هەن، هەندێکیان لە موسڵ و ته‌لەعفەرەوە هەڵاتوون بۆ قائیم تا خۆیان پەنابدەن یان هەڵبێن بۆ سوریا.\nجوغه‌یفی بە دیارونای وت: "زانیاریەکانمان ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرلێشێواوی و پشێوی بەربڵاون لەنێو ریزەکانی تیرۆریستاندا و لە دۆخی ترسی زۆر و تۆقیندان."\nوتی شکستەکانی ئەمدواییەی گروپەکە و زیانی ماددی و مرۆیی بوونە هۆی ئەم داڕووخانە و ئاماژەی بەوەشکرد کە "دیارنەمانی بەغدادی"ش فاکتەرێکی بەرچاو بووە.\nجوغەیفی وتی ئەندامانی ئاسایی داعش و فەرماندەکانیان نازانن ئایا سەرکردەکەیان مردووە یان ماوە و گەر زیندووە، دەڵێن ئاخۆ بۆ هێندە بێدەنگە بەرامبەر ئەو کشێانەی تووشی گروپەکە بووە.\nوتیشی هاوکات، زۆرێك لە سەرکردەکانی گروپەکە لە خۆرئاوای ئەنبار دیارنەماون، لەگەڵ خێزانەکانیاندا.\nوتی: "سەختە دڵنیابیت لەوەی ئایا هێشتا داعش بوونی ماوە، لەڕووی پەیکەربەندییەوە بێت یان رێکخراوەیی، بەهۆی ئەو قەیرانانەی تێکیشکاندووە و بچوکبوونەوەی ئەو ناوچەیەی پێشتر کۆنترۆڵیکردبوو بەڕێژەی له‌سه‌دا 90."\nجوغەیفی وتی سەرکەوتنی تیشكئاسای هێزەکانی عێراق بۆ رزگارکردنی تەلەعفەر و کوشتن و خۆڕادەستکردنی چەندین چەکداریان ئەگەری واقیعیانەی لەناوچوونی گروپەکە نیشاندەدات.\n'پەردەکە بەسەر داعشدا دادرایەوە'\nپەرلەمانتاری عێراقی ماجد غەڕاوی کە ئەندامی لیژنەی پەرلەمانی ئاسایشە وتی هاوکات، شەڕی تەلەعفەر "پەردەکەی لەسەر گروپەکە داداوەتەوە".\nغەڕاوی بە دیارونای وت: "سەرکردە و ئەندامانی ئەم گروپە لەئێستادا یان مردوون یان خۆیان رادەستکردووە و ئەوانەی لەو ناوچانەدا ماون کە هێشتا دەبێت رزگاربکرێن تووشی رووخانی ورە بوون و لە مردوو خراپترن."\nوتی پەیکەربەندی گروپەکە هه‌ژاوه بەهۆی له‌ده‌ستدانی ئەوانەی بە ئەندامی دەستەبژێر و پروپاگەندەکاری خۆی لەقەڵەمیدەدانو ئاماژەی بەوەشکرد کە ئێستا لە هەرکات زیاتر، بە دووبەرەکی ناوخۆ و ململانێ تێكشکاوە.\nغەڕاوی وتیشی: "ئەمە پشتڕاستکراوەتەوە بە راپۆرتی سەرچاوە هەواڵگرییەکان کە گروپەکە ئەندامانی دەکوژێت لەسەر چەندین تۆمەت، بەتایبەتی خیانەت، پەیوەندیکردن بە دەزگا هەواڵگریه‌كان و پێشکەشکردنی زانیاری نهێنی، جێبەجێنەکردنی ئەرك و شکستهێنان لە نیشاندانی بەرەنگاری لە شەڕدا."\nبەڵام هۆشداریشی دا لە هەڕەشەی تۆڕە نهێنیەکانی داعش، "چونکە رەنگە تاکە چەکێك بێت کە ماوێتی".\nوتی: "ئەمە ئەرکی دەزگا هەواڵگرییەکانمانە و متمانەمان هەیە بە توانای ئەوان بۆ پاراستنمان لە هەڕەشە."\nغەڕاوی داوای بەهێزکردنی هەوڵەکانیشی کرد بۆ بنبڕکردنی ئایدۆلۆژیای توندڕەو و بەرگرتن بە چەکدارەکان لە دامەزراندنی بنکە لە ناوچە رزگارکراوەکاندا.\nهه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی دەزگای کارگێڕی\nپسپۆڕی ئەمنی فازڵ ئەبو رەغیف بە دیارونای وت ئاماژەیەکی تری لەناوچوونی حەتمیی داعش نەمان و نەهێشتنی دەزگا کارگێڕییەكه‌یه‌تی لەو ناوچانەی کە پێشتر لەژێردەستیدا بوون لە عێراق.\nگروپەکە بەم ناوچە کارگێڕییانە دەڵێت 'ویلایەت' (پارێزگاکان).\nئەبو رەغیف وتی چەندین ویلایەتی لەمجۆرە، وەك نەینەوا و سەلاحەدین و فەلوجە، چیتر نەماون لەوەتەی ئەندامانی داعش لەو شوێنانە بنبڕکراون.\nئەبو رەغیف وتی: "ئێستا، ویلایەتی فورات (پارێزگای فورات)، کە ناوچە سنورییەکانی نێوان عێراق و سوریا له‌خۆده‌گرێت، گرنگترینه بۆ گروپه‌كه، كه ئێستا ناویده‌بات به ئه‌رز ئه‌لته‌مكین (خاكی به‌هێزی)."\n"تەنانەت ئەو ویلایەتەش لەسەر لێواری رووخانە و لەناوچوونی حەتمییە."\nقەیرانەکان گروپەکەیان ناچارکردووە زۆر کیان بسڕێتەوە لە پەیکەربەندی رێکخراوەیی خۆی کە بە دەواوین ناسراون (کۆی دیوان یان نوسینگە).\nئەبو رەغیف وتی لەنێویاندا دیوانی رەکاز، کە سامانە سروشتیەکانی وەك نەوت و گازی سروشتی بەڕێوەدەبات، دیوانی غەنائیم (نوسینگەی غەنیمەی جەنگ) و دیوانی ئیعلام (میدیا یان نوسینگەی زانیاری)، کە لە واقیعدا لەناوچووە.


سەد ساڵ زیاترە کە ووڵاتە سەرمایەدارەکنی جیهانی ڕۆژئاوا بە تایبەت ئەمەریکا پروپاگەندەی ئەوە دەکەن کە سیستەمی کەپیتالیستی باشترین سیستەمە بۆ بەڕێوەبردنی هەر ووڵاتێك. بێجگە لە پروپاگەندە، هێرشی سیاسی و زۆر جار هێرشی سوپاییشیان ئەنجام داوە دژ بەو ووڵاتانەی کە سیستەمی سۆشیالیستی یان کۆمونیستیان هەڵدەبژاردبوو بۆ بەڕێوەبردنی ووڵاتەکانیان.\nڕێکخراوی گلادیۆ لە ئیتالیا کە بە یارمەتی و خواستی (س.ا.ی) ئەمەریکی پێكهێنرابوو لە ساڵ ١٩٥٦دا مەبەستی سەرەکی ڕێگری بوو لە ئەگەری داگیرکردنی ووڵاتانی ڕۆژئاوا لە لایەن یەکێتی سۆڤیێتەوە، کە بێگومان ئەمە تەنها خەو بوو، چونکە یەکێتی سۆڤیێت هەرگیز خواستی داگیرکردنی ووڵاتانی ڕۆژئاوای نەبوو. ڕاستە کە یەکێتی سۆڤیێت یارمەتیەکی زۆری ئەنارد بۆ پارتی کۆمونیستی ئیتالی کە ئەو کاتە بە یەکێک لە گەورەترین پارتە کۆمونیستیەکانی ووڵاتانی ڕۆژئاوا دائەنرا.\nفیدێل کاسترۆ و هاوڕیکانی ووڵاتی کوبایان لە دەست فاشیزم و چەوساندنەوەی حوکمەتەکەیان و دزی و ڕووتاندنەوەی کەپیتالیستە ئەمەریکیەکن ڕزگار کرد، کەسایەتی وەکو چێ گێڤارا لەو شۆڕشەکانی کاسترۆدا بەشداری کرد و هەتا دوا ڕۆژی ژیانیشی بۆڕزگاری میللەتان تێدەکۆشا. ئەمەریکیەکان هەر زوو کەوتنە دوژمنایەتی کردنی ئەو شۆڕشگێڕانەو هەموو هەوڵێکی بێ ئەنجامیاندا کە ئەو تێکۆشەرانە لە ووڵاتەکی خۆیان دەرپەڕێنن.\nهەر لەو کاتەوە کە یەکێتی سۆڤیێت دەستبەرداری سیستەمی کۆمونیستی بوو (دەوروبەری ساڵی ١٩٨٩) کەپیتالیزمی ڕۆژئاوایی وەکو داشەهارە خۆی لەسەر شانۆی سیاسەتی جیهانی دەنواند وای پیشان دەدا کە سیستەمی کەپیتالیستی لەهەموو سیستەمێک سەرکەوتووترە. بەڵام ئەو خەوەی کەپیتالیزمی جیهانی ئەمڕۆ بەرەو هەرسهێنان دەڕوا.\nزۆر لە کەپیتالیستە گەورەکانی ئەمەریکا لەوانە جێف بێزۆفی خاوەنی ئامەزۆن و تیم کوکی ئەپڵ و زۆری تر بۆیان دەرکەوتووە کە کەپیتالیزم لەهەرەسهێناندایە، ئەوانە، نامەیەکی هاوبەشیان لە مانگی خەرمانانی ١٩١٩دا بڵاوکردەوە و تیایا ئاماژەیان بەوەدا کە نابێت هیچی تر تەنها هەر هەوڵی خۆ دەوڵەمندکردن و بیری یەکلایی کۆکردنەوەی پارەی خەیاڵی تەنها بۆخۆیان بدەن، بەڵکو دۆخی باشکردنی ژیان و مافەکانی کرێکار پێویستە ببێتە خاڵێکی پێویست و بەردەوام.\nئەوەی کە ئەو سەرمایەدارانە هەستیان پێ کردووە و بۆیان ڕوون بۆتەوە ئەوەیە کە، ئەم کەپیتالیزمەی ئەمڕۆ خەریکە جێگەی دیموکراسیەتیش پێشێل ئەکات، لە لایەکەوە کۆمەڵێكی کەمی سەرمایەداری گەورە هەمیشە زیاتر دەوڵەمەند دەکات و بە ملیۆن هاوڵاتی ئیشکەریش بە زەحمەت ئەتوانن مەسرەفی خۆیان و خێزانەکانیان بکەن تادەگەنە کۆتایی مانگ. هەروەها کوالیتی ژیانی ئیشکەران هەمیشە بەرەو نزمی ئەڕوات و ئەمە وای کردووە کە ناهەمواریەکی زۆر لەناو کۆمەڵا بڵاوببێتەوە. بێگومان ناڕەزایی و نابەختەوەری ئیشکەران لە قازانجی سەرمایەداران نیە.\nپارتە ڕاستڕەو فاشیستەکان دەهۆڵی ئەوە لێ دەدەن کە گوایە خراپی ڕادەی ژیان لە ووڵاتەکانیاندا دەبێ بدرێتە ئەستۆی کۆچبەر و گلۆبالیزاسیۆن، ئەم بۆچونە تەنها بۆ لەخۆگرتنی دەنگی ئیشکەرە ناهەموارەکانە لەکاتی هەڵبژاردندا.\nڕێژەی باری ئابووری هاوڵاتیانی ئەمەریکی لەماوەی چل سالێ ڕابوردوودا زۆر کەم زیادی کردووە. دۆخی ووڵاتێکی پڕکێشەی وەکو ئیتالیا گەڕوەتەوە بۆ سەرەتای ساڵەکانی هەشتا. لەهەمان کاتا، زۆر لەگەنجەکان بێ هیوابوون و خوێندن بەجێ دەهێڵن بەو هیوایەی کە ئیشێك بدۆزنەوە، زۆربەی خێزانەکان لە ڕووی ئابووریەوە ناتوانن کوڕ و کچەکانیان بنێرنە زانکۆ. دابەزینی ڕێژەی پسپۆڕی لە هەموو بوارەکاندا زەرەرێکی گەورەیە بۆ کۆمەڵ و بۆ سەرمایەدارەکانیش لە هەمان کاتدا.\nلەسەرەتای سەدەی بیستدا، زۆر لەسەرمایەدارەکانی ووڵاتانی ڕۆژئاوا کە لەژێر فشاری سیستەمی سۆشیالیستیدا بوون، لەتەك کارگەو کۆمپانیەکانیاندا، گەڕەك وفێرگاو خەستەخانە و تەنانەت سەرقەبران و بازاڕ و هەموو جۆرە پێویستیەکی ژیانیان بۆ ئیشکەرەکانیان دابین ئەکرد. بەڵام ئەمە زۆری نەخایاند سەرمایەدارە نوێیەکان کەوتنە بیرکردنەوە تەنها لە گیرفانی خۆیان وگوێیان بە پێویستیەکانی کۆمەڵ نەدا. بێگومان مرۆڤی سیاسی خۆپەرست و نەشارەزاش ئەوەندەی تر دەسەڵاتی سەرمایەدارە چاوچنۆکەکانی زیاد کرد.


"مێسی کاتێک لە من باشترە کە مۆندیال بباتەوە!" | Yariga.net یاریگانێت\nدەستپێك/ئه‌مریکا/“مێسی کاتێک لە من باشترە کە مۆندیال بباتەوە!”\n“مێسی کاتێک لە من باشترە کە مۆندیال بباتەوە!”\nیاریگا- یاریزانێکی بەڕازیلی بە چەند لێدوانێک لەسەر بەراوردکردنی ئەستێرە و ئەفسانەکانی ئەم سەردەمە، سەرنجی میدیاکان بە لای خۆیدا ڕادەکێشێت، بە تایبەت کاتێک دێتە سەر بەراوردی خۆی و لیۆنێلی مێسی.\nئێدیڵسۆن، کە یەدەکی هەڵبژاردەی سامبا بوو کاتێک لەگەڵ نەوە زێڕینەکەی بەڕازیلدا جامی جیهانی 2002یان بردەوە، خۆی سەبارەت بە بەراوردکردنی خۆی لەگەڵ نێیماری هاونیشتمانیی و کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ و مێسی، بە تەلەفزیۆنی Bandeirantsی گوت: “سەردەمی من و لە باشترین ئاستی خۆمدا، لە نێیمار ناشتر یاریم دەکرد. پێویستە نێیمار بتوانێت جامی جیهانی بەدەست بهێنێت بۆ ئەوەی لە من باشتربێت.\nڕەنگە ئەو قسەیەی ئیدڵسۆن سەبارەت بە نێیماری هاونیشتیمانی تا ڕادەیەکی زۆر ئاساییتربێت کاتێک دێتە سەر بەراوردی خۆی و مێسی. بەوپێیەی لیۆ بە یەکێک لە باشترینەکانی مێژوو دادەنرێت بەهۆی ئەو ئاست و ئەنجامە خەیاڵیانەی نزیکەی 15 ساڵە لە نێو یاریگاکان پێشکەشی دەکات. بۆیە براوەکەی جامی جیهانی سەبارەت بە کاپتنەکەی بارسا و ئەرجەنتینیش کە شەش جار باڵۆن دۆری بردۆتەوە، گوتی: “بۆ مێسیش هەروەها، من کەسایەتی خۆمم هەیە، مێسیش بۆ ئەوەی لە من باشتربێت پێویستە جامی جیهانی بباتەوە.”\nئێدیڵسۆن کە لە پێگەی ناوەڕاستکاری هێرشبەری یاری دەکرد، سەبارەت بە کریستیانۆ ڕۆناڵدۆش گوتی: “ڕۆناڵدۆ تەنها هێزە “قوة”، بە باشی دەتوانێت بە هەردوو قاچ شووت بکات، بەڵام من لەو بەهرەدارترم.”\nناوبراو کە تەنها 31 یاری لە ئەورووپا لە ساڵی 1993/4 بە درێسی یانەی بێنفیکاوە ئەنجام داوە، لە مۆندیالی 2002 لە یارییەکانی سامبا بەرامبەر چین و ئینگلتەرا وەک یەدەک و، بەرامبەر کۆستاریکا و تورکیا بە سەرەکیی بەشداری پێ کرا.\nئێدڵسۆن، بەرازیل، جامی جیهانی، کریستیانۆ ڕۆناڵدۆ، لیۆنێل مێسی، مۆندیالی 2022 نێیمار،


نەتەوە یەكگرتووەكان: ژمارەی ئاوارە لە جیهاندا 48 ملیۆنی تێپەڕاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبڕیاردەری نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری ئاوارەكان ئاشكرایدەكات، ژمارەی ئاوارەكانی جیهان 48 ملیۆنی كەسی تێپەڕاند.\nسیسیلیا هیمینس بڕیاردەری نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری ئاوارەكان ڕایگەیاند: بەهۆی ئاڵۆزی و جەنگ و تێكچوونی بارودۆخی سیاسییەوە زیاتر لە 48 ملیۆن كەس ئاوارەبوون و بەشێكی زۆریشیان لە بارودۆخێكی سەختدا ژیان بەڕێدەكەن.\nوتیشی: پێویستە وڵاتانی زلهێز هاوكارییەكانیان زیاد بكەن و ڕەچاوی یاسا نێودەوڵەتییەكان و مافەكانی مرۆڤ بكەن.\nسیسیلیا هیمینس ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد: زۆرینەی ئەو هاووڵاتیانەی جیهان كە ئاوارەبوون لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستن بە تایبەت ئەو وڵاتانەی بەردەوام جەنگی تێدایە.\nئەمریكا: ئێران لە عیراق و سوریا و یەمەن مافەكانی مرۆڤ پێشێل دەكات\nخەڵك وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا ڕایدەگەیەنێت، ئێران نەك هەر لە ناوخۆی وڵاتەكەی، بەڵكو لە وڵاتانی وەك عیراق و سوریا و یەمەنیش مافەكانی مرۆڤ پێشێل…\nعادل باخەوان: سەردانەكەی ماكرۆن بۆ هەرێم پەیوەندی بە ستراتیژییەتی هەولێرەوە هەیە\nخەڵك لێكۆڵەر و چاودێرێكی سیاسی ڕەهەندەكانی سەردانەكەی سەرۆك كۆماری فەڕەنسا بۆ هەولێر دەخاتەڕوو. (زیاتر…)\n25 ئاب 2021 11.45 pm\nخەڵك لێكۆڵەر و چاودێرێكی سیاسی ڕەهەندەكانی سەردانەكەی سەرۆك كۆماری فەڕەنسا بۆ هەولێر دەخاتەڕوو.\n19 کانونی دووهەم 2021 10.17 pm\nخەڵك – بەشی هەواڵ سكرتێری گشتیی كۆمكاری وڵاتانی عەرەب ڕایدەگەیەنێت، چاوەڕێی ئەوەین ئیدارەی نوێی ئەمریكا ڕێكار…


میدیاکانی هه‌رێم له بڵاوکردنه‌وه‌ی هه‌واڵی کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان ، له رۆژی ٢٠/١/٢٠١٦ دا ، ئاماژه به وته‌کانی نێچیرڤان بارزانی ده‌ده‌ن . ئێمه‌ش له‌م نوسینه‌دا هه‌وڵده‌ده‌ین خاڵ به خاڵی بۆچون و وته‌کانی هه‌ڵبسه‌نگێنین و وه‌ك هاوڵاتیه‌ك ڕاو و تێبینینه‌کانی خۆمانیان له‌سه‌ر بخه‌ینه ڕوو :\nبه گوێره‌ی هه‌واڵه‌کان سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان رایگەیاندوه :\nئێمه زۆر ته‌نیاین ، له كاتێكدا ئێمه له جیاتى جیهان شه‌ڕ ده‌كه‌ین ، له ڕووى داراییه‌وه بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى داعش هیچ هاوكارییه‌كى دارایى بۆ هه‌رێمى كوردستان نه‌كراوه .\nئێمه‌ش ده‌ڵێین : ئه‌وه ٢٥ ساڵه گوێتان بۆ ئامۆژگاری هیچ دڵسۆزێك را نه د‌ه‌گرت و مێشکی ئه‌م خه‌ڵکه‌تان به‌وه پڕده‌کرد که له سایه‌ی هه‌وڵ و سیاسه‌تی حه‌کیمانه‌تانه‌وه چی دی کورد به‌ته‌نیا نیه ! گه‌لان و گه‌وره وڵات و زلهێزانی جیهان له پشتمانن و جارێکی تر کورد بێکه‌س کوژ نا کرێنه‌وه !! که‌چی ئێستا ده‌ڵێن ئێمه زۆر ته‌نیان !\nئه‌مه دان پێدانانێکی ئاشکرایه و له ده‌می خۆتانه‌وه که هه‌وڵه‌کانتان ، گه‌ر راست بێ و درابێتیش ، به‌ردار نه بون و سیاسه‌ته‌کانیشتان به هیچ جۆرێك حه‌کیمانه نه‌بون و ئه‌و ئامانجانه‌یان نه پێکاوه که پڕوپاگەندەتان بۆ ده‌کرد . مه‌سه‌له‌ی داعش و یارمه‌تیه‌کانی ده‌ره‌وه‌ش داده‌نێم بۆ خۆتان و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵك و میدیا جیهانیه‌کان !\nله درێژه‌ی هه‌واڵه‌کاندا ، ده‌رباره‌ی قه‌یرانه داراییه‌کانیش سەرۆک وەزیران هۆكاره‌كانى ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ:\n1 – بڕینى بودجه‌ى هه‌رێمى كوردستان له‌لایه‌ن حكومه‌تى عیراقه‌وه !\nئێمه‌ش ده‌پرسین ، ئایا په‌یوه‌ندیه‌کانی هه‌رێم له‌گه‌ڵ حکومه‌تی عێراق کێ پلانداڕێژه‌ر و به‌ڕیوه‌به‌ری بووه ، ئێوه یان هاوڵاتیانی داماو ؟ گه‌ر بڕینى بودجه‌ى هه‌رێم له‌لایه‌ن حكومه‌تى عیراقه‌وه هۆیه‌کی قه‌یرانه‌کان بێت ، ئه‌وه شکست هێنانی سیاسه‌تی هه‌ڵه‌شه و ناحه‌کیمانه‌ی ئێوه بوه نه‌ك هاوڵاتیانی داماو .\n2 – شه‌ڕى داعش !\nئێمه‌ش ده‌پرسین ، کێ ئاسانکاری بۆ داعش و دیزاینه‌ر و پاڵپشته‌کانی پشت په‌رده‌یانی کرد ؟\nکێ بێ به‌رگری به‌ره و هه‌رێم په‌لکێشی کردن و کوردی له‌و شه‌ڕه نه‌گریسه‌وه گلاند ؟\nکێ ده‌ستی به بازرگانی کرد له گه‌ڵ ئه‌و ده‌وڵه‌تی ئه‌مر‌ی واقعه‌ی که ناوتان لێنا دراوسێ تازه‌که‌ی هه‌رێم ؟\nئه‌وه ئێوه بو یان هاوڵاتیانی داماو ؟\nتا خۆتان له‌م گێچه‌ڵه ده‌ربازکه‌ن ، پێویسته سه‌رچاوه میدیا دیار و به‌ناوبانگه جیهانیه‌کان به‌درۆدا بخه‌نه‌وه ، ده‌نا ؟!\n3 – په‌ناهێنانى زیاتر له ملیۆنێك و هه‌شت سه‌د هه‌زار ئاواره و په‌نابه‌ر بۆ هه‌رێمى كوردستان :\nئێمه‌ش ده‌پرسین ، کێ بو :\nبێ به‌رنامه و پلان ڕێگای پیدان و ئاسان کاری بۆکردن ؟\nله ده‌می هاوڵاتیانی خۆی گرته‌وه بۆیان ؟\nله که‌ناڵه لۆکاڵی و جیهانیه‌کانه‌وه خۆی پێوه هه‌ڵده‌کێشاو له‌گه‌ڵ خاتو ئینجلينا جولیدا له سه‌ره‌ی وێنه‌گرتندا بون ؟\nئه‌وه ئێوه بون یان هاوڵاتیانی داماو ؟\n4 – له هه‌مووانیش به‌ئازارتر به‌ڕای سەرۆک وەزیران دابه‌زینى نرخى نه‌وته :\nئێمه‌ش ده‌پرسین ، له هه‌مو رویه‌که‌وه کێ داڕێژه‌ر و به‌ڕیوه‌به‌ری سیاسه‌تی نه‌وت و گازی هه‌رێم بووه ، به‌م دواییانه به که‌رکوکیشه‌وه ؟\nکێ سه‌رپه‌رشتیار و واژوکه‌ری عه‌قده نهێنی و پڕ گومانه‌کانی بوه ؟\nداهاته ملیاریه‌کانی کێ وه‌ریگرتون ، به ئه‌مری کێ و له‌کوێن و بۆ کوێ چون و ده‌چن ؟\nئێوه‌ی به‌رپرس و ده‌سه‌ڵاتدار ئاگادارن یان هاوڵاتیانی داماو ؟\nبێ ئه‌وه‌ی بوبێتن به خاوه‌ن وڵاتێکی سه‌ربه‌خۆ ، بۆ گه‌شه‌پێدانی هه‌رێم له هه‌مو ڕویه‌که‌وه بیرتان له پته‌و کردنی ژێرخانی ئابوری هه‌رێم و پێداوستیه سه‌ره‌کیه‌کانی سێکته‌ره جیاوازه گرینگه‌کانی تری داهات نه‌کرده‌وه .\nکارێکی ئه‌وتۆی کارامه و دڵسۆزانه‌تان نه‌کرد بۆ به‌دی هێنانی ئاسایشی گیانی و خۆراکی هاوڵاتیان که دو پایه‌ی گرنیگ و سه‌ره‌کی به‌رگری و له‌سه‌ر پێ ڕاوه‌ستانی گه‌لانه له ساته‌وه‌ختی قه‌یران و بنیاتنانی ده‌وڵه‌تی سه‌ر به‌خۆدا . وه‌لی ئێوه وه‌ك نه‌دی و بدی ، له که‌ری نه‌بو ده‌ستان به ئاخوڕ به‌ستن کرد . که‌وتنه گێڕانی ئاهه‌نگ و مناسه‌بات و ته‌خشان و په‌خشان و به‌فیڕۆدانی سه‌روه‌ت و سامانی ئه‌م هه‌رێمه ده‌وڵه‌مه‌نده و ده‌ستان دایه قوتکردنه‌وه‌ی ده‌یان که‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی دۆلار لوشده‌ر و کۆشك و سه‌نته‌ر و باڵه‌خانه و مۆڵ و ئه‌م شته گرانبه‌ها که‌مالیاتانه‌ی که هاوڵاتیانی ئاسایی له سه‌یرکردنیان به‌ولاوه هیچی تریان پێ نه‌ده‌بڕا ! ئه‌وا ئێستاش زۆربه‌یان به ناته‌واوی بێ ناز که‌وتون و به هۆی ساخته وساخته‌کاری له دروستکردن و هه‌نوکه‌ش له بێ خزمه‌تیاندا هاکا دارمان و له که‌ڵك که‌وتن !\nله به‌رامبه‌ریشدا ، ئه‌وه‌تا له‌م دابه‌زینی نرخی نه‌وته‌دا ، ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌و دوبه‌یه‌ی که خه‌ڵکیتان پێ فریو ده‌دا گوایه هه‌رێمی له‌سه‌ر کۆپی ده‌که‌ن، ئه‌وه‌تا به سه‌ر به‌رزیه‌وه ده‌ڵێن هه‌وڵ و سیاسه‌ته‌کانیان سه‌رکه‌وتو بوه له دابه‌زینی پشت به‌ستنی بودجه‌ی ساڵانه‌یان بۆ ته‌نها له ٤٠% لی داهاتی به‌رهه‌مه نه‌وتی و گازیه‌کانی وڵاته‌که‌یان ! ئه‌مه‌ش چونکه ده‌سکه‌وتی ساڵانی به‌گران فرۆشتنی نه‌وت و گازی وڵاته‌که‌یان حه‌کیمانه به‌کارهێناوه !\nئه‌ی ئێوه چیتان له‌و ده‌سکه‌وته زه‌به‌لاحه له ئه‌ندازه به‌ده‌رانه‌ی نه‌وت و گازی هه‌رێم کرد ؟\nگه‌ر دیارنیه ، دۆڕاوه ، نه‌ماوه ، خوراوه ، دزراوه یان به هه‌ر شێوه‌یه‌ك به هه‌ده‌ر چوه ، کێ لێ به‌ر پرسه ؟\nئه‌وه ئێوه‌ی به‌رپرس و ده‌سه‌ڵاتدارن یان هاوڵاتیانی داماو ؟\nبه دڵنیاییه‌وه وه‌ڵامی ئه‌و پرسیارانه ، ئاشکرا ڕوی ئێوه‌ی به‌شدارانی ده‌سه‌ڵات و حکومه‌ت ده‌گرێته‌وه !\nتاکه هه‌ڵه‌ی هاوڵاتیانی داماو پێدانی متمانه‌یان بو به ئێوه ! که ئه‌وه‌ش به‌هیچ پێوه‌رێك ناگاته ئاستی تاوان .\nسه‌رهه‌ڵدانی ئه‌م قه‌یرانانه به هۆی هه‌ڵه کوشنده‌کانی ئێوه‌وه سه‌لماندی که ئێوه سایشته‌ی ئه‌و متمانه‌یه‌ی هاوڵاتیان نه بون . هه‌ڵه‌کانیشتان هێند زۆر و گه‌وره‌ن ، ده‌گه‌نه ئاستی تاوان .\nهه‌رێم و هاوڵاتیانیتان به عاقارێکی زۆر سه‌خت و دژواردا برد .\nئاسایشی گیانی و خۆراکیانتان خستوه‌ته مه‌ترسیه‌کی گه‌وره‌وه و درێژ خایه‌نه‌وه!\nئی دی به چ مه‌نطقێك ده‌بێت :\nــ ده‌ر بازبون له‌م قه‌یرانانه له‌سه‌ر حسابی قوت و ژیانی پڕ ئازار و دڵه‌ڕاوکێ و نا ئارمی و داهاتوی ته‌ماوی هاوڵاتیانی داماوی هه‌رێم بێت ؟\nــ ئێوه‌ی هۆکار و خولقێێنه‌ری قه‌یرانه‌کانیش له‌سه‌ر ته‌ختی ده‌سه‌ڵات بمێنن و خۆتان و ماڵ مناڵ وده‌س و دائره‌کانتان له ناز و نیعمه‌تێکی که‌ل نه‌بودا بێ باك بژین ؟\nــ له پۆست و پله‌و پایه و ژیانێكدا بن که به هیچ پێوه‌ر و عورف وعاده‌ت و یاسا و مه‌نطقێك شایسته‌ی نین ؟\nبۆ تێپه‌راندنی قه‌یرانه‌کان له باتی داواکردنی پاڵپشتی لێ کردنتان له لایه‌ن هاوڵاتیانه‌وه ، غیره‌تتان هه‌بێت دان به هه‌ڵه‌کان و دۆڕانی متمانه‌تاندا بنێن و داوی لێبوردنیان لێ بکه‌ن .\nوه‌ك ئه‌ندامانی حکومه‌تی یۆنان مه‌ردانه ده‌س له پۆسته‌کانتان بکێشنه‌وه و ده‌سبه‌رداری مڵک و ماڵ و سه‌روه‌ت و سامانه نا شه‌رعیه‌کانتان ببن ، وه‌ك هاوڵاتیه‌کی ئاسایی به‌شداری ژیانی تاڵی رۆژانه‌ی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی بنه‌وه.\nهه‌ست به ئازاره‌کانیان بکه‌ن و سه‌ر پشکیان بکه‌ن له ده‌سنیشانکردنی حکومه‌تێکی نوێی کاراتری دڵسۆزتری جێگای متمانه‌یان . \nده‌نا به پێچه‌وانه‌وه عه‌داله‌ت ئه‌وه‌یه ، ئێوه‌ی به‌رپرس و خاوه ده‌سه‌ڵات باجی هه‌ڵه‌کانتان بده‌ن ، نه‌ك کۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی سته‌مدیده !\nته‌نها به چاو خشانه‌وه‌یه‌كی خێرا به مێژوی ئه‌م نزیکانه‌دا ، یۆنان ، ئۆکرانیا ، تونس ، مصر ، لیبیا و … هتد ، تێده‌گه‌ن ئه‌و باجه زۆر قورس ده‌بێت ! گه‌ر به خێرایی هۆشێکتان به به‌ردا نه یه‌ته‌وه وهه‌ڵوێستێکی کتوپڕی بوێری مه‌ردانه و دڵسۆزانه نه نوێنن ، به دڵنیاییه‌وه ئه‌مڕۆ یان سبه‌ی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵك ده‌سنیشان و به‌رجه‌سته‌ی ئه‌و باجه‌تان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنن .\nو ان الغد لناظره لقریب .\nAbout میران محەمەد


- گفتوگۆ لەگەڵ بیۆنگ شول هان - - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nوتار Nov 26, 2021\nسندوقی دراوی نێودەوڵەتی وەک ئەهریمەن دێت،\nپارەمان بەقەرز دەداتێ و ڕۆح و گیانیشمان بەتاڵان دەبات!!\nبیۆنگ شول هان ساڵی ١٩٥٩ لە سیئۆلی پایتەختی کۆریای باشوور لەدایک بووە. لەساڵی ١٩٨٥ لەوڵاتی ئەڵمانیا نیشتەجێیەو خاوەن ڕەگەزنامەی ئەو وڵاتەیە. سەرەتا درۆ لەگەڵ دایک و باوکیدا دەکات و پێیان دەڵێت بەمەبەستی خوێندنی کانزاناسی (میتالۆرجیا) دەچێت بۆ ئەوروپا، بەڵام وا ناکات و فەلسەفە هەڵدەبژێرێت.\nلە زانکۆی فرایبۆرگ فەلسەفەو لە زانکۆی منشنیش، ئەدەبی ئەڵمانی و تیۆلۆژیا دەخوێنێت. هەنووکە لە زانکۆی هونەر لەشاری بەرلین، پڕۆفیسۆری فەلسەفە و کولتوورناسییە. لەکتێبەکەیدا (دەروونناسی سیاسی)، ڕەخنە لە تەکنیکە نوێیەکانی دەسەڵاتی سەرمایەداری نیولیبرالیزم دەگرێت.\nلەم کورتە گفتوگۆیەدا لەگەڵ ڕۆژنامەی (ئەی بی سی) ئیسپانیدا، وەڵامی چەند پرسیارێک دەداتەوە.\n* پێتوایە فەلسەفە ژانرێکی ئەدەبی بێت، یاخود سیستمێکی زانستی؟\n- هیچ کامیان نییە.\n*دەی کەواتە فەلسەفە چییە؟\n- ئەمە پرسیارێکی هەر زۆر قورسە.\n* دەوترێت فەیلەسووفی ڕاستەقینە سەرودڵ دەگرێت، لەبەرئەوەی پەیامێکی لەسەر شانە بیگەیەنێت کەس حەز ناکات گوێبیستی بێت؟\n- لەوبڕوایەدام ئەوانەی کتێبەکانی من دەخوێننەوە، زۆر جار شۆک دەبن. هەندێک وەک کتێبی پیرۆز دەیخوێننەوەو هەندێکیش وەک کارێکی ئەهریمەنانە، تەرێزی لێدەکەن.\nکتێبەکانم ئەو قەناعەتە کۆنکرێتیانە هەڵدەتەکێنێت کە زۆرێکی زۆر، بڕوایان پێیەتی و سەرنجیان بۆ ئەو بەشە ناوەکییە دزێوە ڕادەکێشێت کە هەیەو لەپشت ماسکێکی قەشەنگەوە خۆی شاردۆتەوە. ئاوەژوکردنەوەی خەیاڵپڵاوەکان و تێکدانی خۆشحاڵییەکان، گوزارشتێکی هەر زۆر ناسکە.\n*لەکتێبەکەتدا(دەروونناسی سیاسەت)دەڵێیت:(ئازادی ڕووداوێک بوو، وەلێ لە ئێستادا ئێمە لە وەهمێکی زەقی ئازادیدا دەژین کە لە ڕاستیدا جگە لە کۆیلایەتیەکی خۆویستانە بۆ گۆشەگیربوون، شتێکی دیکە نییە. هەرچەندە دەمانەوێت ڕابین و بەئاگابێین، بەڵام ناتوانین).\nئایا واقیعەکەمان بەو ئەندازەیە، دژوار و ناچێزە؟\n- لەڕاستیدا لەخەیاڵپڵاوی ئازادیدا دەگوزەرێنین و وەک پێویست ئازادنین. دەبینین ئەو کۆمێنیکاسۆنەی بە ئازادی دادەنرێت، دەگۆڕێت بۆ کۆنترۆڵ. کۆمێنیکاسیۆن و شەفافیەت، خۆویستانە دنەمان دەدەن تا پابەندبین.\nلەمڕۆدا وادەزانین بوونەوەرگەلێکی ملکەچ نین، بەڵکو پرۆژەیەکین بەردەوام نوێ دەبێتەوە. یەکبینەو بێوەستان، بەرهەم دەهێنرێتەوەو دەسکاری دەکرێت. کێشە ئەوەیە ئەم پرۆژەیە کە تێیدا تاکەکەس دەبێتە بوونەوەرێکی ملکەچ، وەک وێنەیەکی ناچارکراو دەردەکەوێت کە کاریگەری لەسەر زیادبوونی، ملکەچی یان گەشبینی دەبێت. لە قۆناغێکی مێژوویی ناوازەدا دەژین، قۆناغێک لەمیانەی ئازادی تایبەتەوە، فشار و ناچارییەکان زۆرتر دەبن.\n* بۆچی کتێبەکانت بە قەبارە بچووکن؟ بۆ ئەوەیە تا لە کۆمەڵگای داهێزراودا بەشدار نەبیت؟\n- بۆچی دەبێت کتێبی قەوارە گەورە بنووسین؟ ئەو نووسەرانەی دەست بۆ نووسینی کتێبی قەوارە گەورە دەبەن، هۆکارەکەی ئەوەیە دەستەواژەو ڕستەی کەم و کورت دادیان نادات. لەبەرئەوە من وەک خۆم کورتبڕی لە نووسیندا دەکەم، تا جار دوای جار کتێبەکانم زۆر بچووکتربن.\n* ئایا بەرهەمەکانی تۆ بەو ڕوون و ڕەوانیەیان، یارمەتی ئەوەمان دەدەن تا لەم چرکەساتەی ئێستامان تێبگەین، لەبەرئەوەی خەڵک و خوا بە تەواوەتی سەرگەردان بوون و کتێبەکانی ئێوەش، ڕێگەیان بۆ ڕووناک دەکەنەوە؟\n- لە کتێبەکانمدا باس لەوەدەکەم، ئەو سەرگەردانییە لە کوێوەدێت. بۆ نمونە بە چاکی دەزانم لە ئیسپانیا چی ڕوودەدات، لەبەرئەوەی بەدەست ئەو شتەوە دەناڵێنێت کەپێشتر کۆریای باشوور پێیەوە گرفتاربوو. ئاخر دوای قەیرانی دارایی ئاسیایی، سندوقی دراوی نێودەوڵەتی وەک ئەهریمەن هات، تا پارەمان بداتێ و ڕۆحمان بەتاڵان بەرێت.\nلە ئێستادا کۆرییەکان بەدەست خۆبەدەستەوەدان و زیندانێکی پێشبڕکێکردنی گەورەوە دەناڵێنن، لەگەڵ ئاوابوونی هاوکاری و دەربەستیدا. خەڵک بەدەست خەمۆکییەوە دەناڵێنن. ڕێژەی خۆکوشتن لە هەڵکشاندایەو بەرزترین ڕێژەی خۆکوشتن لەکۆریایە.\nئەڵبەت خەڵک ناتوانێت بەرگەی ئەو هەموو فشارە بگرێت، سەروەختێکیش تاکەکەس سەرکەوتوونابێت و شکست دێنێت، نایەت کۆمەڵگە تاوانبار بکات، بەڵکو خۆی بەتاوانبار دەزانێت و هەست بەشەرمەزاری دەکات و خۆی دەکوژێت.\nقەیرانی ئابووری بوو بەهۆکاری شۆکێکی کۆمەڵایەتی و وایکرد خەڵک و خوا، ئیفلیج بن و لە پەلوپۆ بکەون.


دەستور بەكەمینەو زۆرینە تێناپەڕێت.\nكە سەد كورسیەكەی پەرلەمان بەدەستی ئێمەو پارتیەوە بوو كەس رێگر نەبو دەستورمان هەبێ.\nئێستاش كوردستان باجی حوكمی بێ دستوری دەدات.\nدوای سی ساڵ دەسەڵاتی پەرلەمان و حكومەت و دادگاش لای تاكە كەسە، لای ناوەندە بەهەژمونەكانی ناو حزبە نەك دامەزراوەكان.\nلێگەڕێن با ئەم خولەی پەرلەمان دەستكەوتی گەورە بەدەستبێنێ و قەراری دەستوری تیا بدرێ.\nلە دوو خولی پەرلەمان كە ئەندام بووم هیوای گەورەم ئەوە بوو لەو خولانەدا كوردستان ببێ بەخاوەنی دەستوری خۆی. جوهدمان كرد بەڵام لەسەر دەستور لەهەولێر هاتنە سەر ماڵمان و كۆمپیوتەرو ئەوراقمان براو سودیان لێ نەبینی!.\nدەستور بۆ هەرێم گرنگە، كوردستان مافی خۆیەتی دەستوری هەبێ.\nلەپەرلەمانی كوردستان كەیاسایەك دەردەكرێ لە دیباجەدا دەنوسرێ بەپێی یاسای ژمارە (1) ی ساڵی 1992ی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان ئەم یاسایە دەركرا. ناوترێ بەپێی حوكمەكانی دەستوری كوردستان. یاسا بەحكومی دەستور قورساییی زۆرترە. نەك دەركردنی یاسا بە حوكمی یاسا، ئەم بۆشاییە سی ساڵە هەیە.\nهیوادارم زیندوو كردنەوەی دۆسیەی دەستور مەرامی دابەشكردنەوەی پلەو پۆستی خولی ئایندەی بەدواوە نەبێ.\nدە مانگ پێش ئێستا وروژاندن و كاركردن لەسەر پرسی دەستورم پێشنیاركرد بۆ سەرۆكی پەرلەمان و سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی، چونكە لە رابردوو یەكێتی باجی دەستوریدا با زیندو بكرێتەوەو، زەمینەی واقعی بۆ ئەنجام بدرێ بەسوپاسەوە هەردوو لا بەهەندیان وەرگرت.\nلەهەموو حاڵەتێكا بونی دەستور باشترە لەنەبوون، مافێكە دەستوری عیراق بەخشیویەتی.\nكوردستان بەهێز دەكات ئەگەر ئیلتزامی پێوە بكرێ.\nپرۆژەی دەستور بەكەمترین دەستكاریەوە ئامادەیە\nیەكێتی و كاك مەسعود بەپلەی یەكەم باجی دەستوریان دا.\nیەكێتی وەك هێزێكی سەرەكی كوردستان و كاك مەسعودیش وەك كارەكتەرێكی سەرەكی، هەر لایە بەچەشنێ.\nیەكێتی بۆ دەستور ویلایەتی بارزانی درێژ كردەوەو، بارزانیش بەقبوڵكردنی ئەو كارە توشی رەخنەی زۆر هات و دەستورەكەش سەرەونگوم كرا..\nهەندێ لە سیاسیەكانی لای خۆشمان هاواریان دەكرد دەستور (گەڕایەوە).\nئەو دەرفەتەی ئێستا هەیە پرۆژەی دەستورەكەی تیا پەسەند بكرێ لەپەرلەمان و دواتر بخرێتە بەردەمی خەڵك، لەوانەیە ئایندە زامنی ئەو دەرفەتە نەكات.\nبە دانانی دەستورێكی گەل پەسەند، هەر هیچ نەبێ كوردستان بەبونی دەستوری خۆی هەنگاوێك دەچێتە پێش لە دورخستنەوەی مەترسی لەسەر قەوارەكەی.


فیلمی "The Revenant" و "Mad Max: Fury Road" لەلایەن ئەکادیمیای زانست و هونەری وێنەی جوڵاوەوە "ئۆسکار" زۆرترین ڕێزیان لێنراوە و بۆ خەڵاتەکانی باشترین فیلم و باشترین دەرهێنان پاڵێوراون.\nشەش فیلمی تر لەگەڵیاندا کێبڕکێ دەکەن بۆ بردنەوەی خەڵاتی باشترین فیلمی ئۆسکار ئەوانیش بریتین لە: "Bridge of Spies"، "Spotlight"، "The Big Short"، "The Martian"،"Brooklyn" و فیلمی "Room".\nئەمە ماوەی دوو ساڵە لەسەریەک هیچ فیلمێک سەبارەت بە پرسی ڕەشپێستەکان و کە پاڵەوانەکانیان ڕەشپێستە پاڵێوراونابن بۆ بەدەستهێنانی خەڵاتی ئۆسکار. هەرچەندە ساڵی پار فیلمی "Selma" هەبوو کێبڕکێی دەکرد بەڵام ئەمساڵ هیچ فیلمێک نەماوە تاوەکو کێبڕکێی ئەو خەڵاتە بکات.\nفیلمی "The Revenant" کە ئەلیخاندرۆ گۆنزالێز ئیناریتۆ کاری دەرهێنانی بۆ ئەنجامداوە بۆ ١٢ خەڵات پاڵێوراوە، لەوانەش بۆ باشترین ئەکتەری سەرەکی کە لیۆناردۆ دیکاپریۆ ڕٶڵ دەگێڕێت، هەروەها تۆم هاردی کە بۆ خەڵاتی باشترین ئەکتەری لاوەکی پاڵێوراوە. هەروەها فیلمەکە بۆ باشترین سینەماتۆگرافی، باشترین دەنگ پاڵێوراوە.\nفیلمەکەی جۆرج میلەر "Mad Max: Fury Road" باشترین دووەم فیلمە کە بۆ زۆرترین خەڵات پاڵێوراوە. فیلمەکە زیاتر بۆ خەڵاتە تەکنیکیەکان پاڵێوراوە لەوانە باشترین مۆنتاژ، دیزاینی جلوبەرگ، میکیاژ و ستایڵی قژ. پاش ئەم فیلمە "The Martian" دێت کە بۆ حەوت خەڵات پاڵێوراوە. فیلمی "Spotlight" بۆ شەش خەڵات پاڵێوراوە.\n"کەیت بلانچێت" لە فیلمی "Carol"دا بۆ شەشەمین جار پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی باشترین خانمە ئەکتەری ئۆسکار. "جێنیفەر لاورێنس" بۆ چوارەمین جار بووە پاڵێوراوی وەرگرتنی ئەو خەڵاتە، ئەمجارەیان لە فیلمی "Joy"دا. هەروەها "برای لارسۆن"، "چارلۆت ڕامپلینگ" و "ساویرس ڕۆنان" پاڵێوراون بۆ وەرگرتنی ئەو خەڵاتە.\nدیکاپریۆ لە پاڵ هەریەکە لە "ئێدی ڕێدمەین"، "مات دەیمۆن"، "برایان کڕانستۆن" و "مایکڵ فاسبێندەر" پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری ئۆسکار. دیکاپریۆ ئەمە پێنجەمین جارە دەپاڵێورێت بۆ وەرگرتنی ئەو خەڵاتە و تا ئێستا هیچ جارێک ئەو نازناوەی بەدەستنەهێناوە.\nدەکرێت ئەوە بڵێین بەهۆی ئەوەی تا ئێستا دیکاپریۆ ئەم خەڵاتەی بەدەستنەهێناوە گەورەترین چانسی لەبەردەمە بۆ بردنەوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەر، هەروەها ڕیدڵی سکۆتیش بەهۆی ئەوەی نەیتووانیووە تا ئێستا خەڵاتی باشترین دەرهێنەری ئۆسکار بەدەستبهێنێت، ئەوە پاڵێوراوێکی سەرەکییە بۆ بردنەوەی خەڵاتەکە. هەرچەندە "ئاڕۆن سۆرکین" نووسەری سیناریۆی "Steve Jobs" لە ڕۆژی یەکشەممە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بەدەستهێنا، بەڵام لە ئۆسکاردا نەپاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە.