لە ئینگلیزییەوە ئاراز ئەحمەد محمەد\nبۆ هه‌ندێک له ئافره‌تان له عێراق و سوریادا، داعش شتێکیان پێشکەش دەکات هیچ کەسێکی تر تا ئێستا پێی نەبەخشیون: هێز.\nلەنێو چەندین جۆری کرداری تیرۆر، داعش بە ناوبانگە بە توندوتیژییەکانی دژ بە ژنان.\nداعش، که له‌لایه‌ن رێکخراوی ئه‌لقاعیده‌وه به له‌ڕاده‌به‌ده‌ر رادیکاڵ داده‌نرێت، له‌مامه‌ڵه‌ی نه‌شیاویان به‌رامبه‌ر به ژنان به‌م جۆره‌یه: کۆیله‌یی سێکس، به‌زۆر به‌شودان و کوشتنی ئه‌و ژنانه‌ی که په‌یوه‌ندی په‌سه‌ند نه‌کراویان له‌گه‌ڵ ره‌گه‌زی بەرامبەر هه‌یه. ئه‌م مامه‌ڵه بێزراوانه ته‌نها چه‌ند جۆرێکی ته‌کنیکی دزێویی داعشه له هه‌ڵاوێرکردنی جێنده‌ری که له راپۆرتێکی نه‌ته‌وه یه‌کگرتوه‌کاندا ئاماژه‌ی پێدراوه.\nپرسیاره‌که ئه‌وه‌یه: بۆچی ژنان- هه‌ڵبه‌ته زۆربه‌یان به ویستی خۆیان- په‌یوه‌ندی به داعشه‌وه ده‌که‌ن؟\nکرداری تیرۆر زیاتر ده‌درێتە پاڵ پیاوان و وادەزانرێت ژنان به زگماکی که‌متر توندوتیژن. به درێژایی ئه‌م ساڵانه‌یی دوایی، ئه‌ل قاعیده پشتی ئافره‌تانی ساردکردۆته‌وه له خۆتێوه‌گلان به چالاکییه‌کانییه‌وه به‌شێوه‌یه‌کی راسته‌وخۆ.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌ش، مێینه یاخیبوه‌کان رۆڵی سه‌ره‌کی ده‌گێڕن له خۆته‌قاندنه‌وه و هه‌ندێک په‌لاماری تیرۆریستی تر له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا. ژنانی فه‌ڵه‌ستین به په‌رۆشییه‌وه خۆیان ناونوس ده‌کرد بۆ خۆتەقاندنەوە له ڕاپه‌ڕینی دوه‌می ساڵی ٢٠٠٠ دژ بە داگیرکاری ئیسرائیلییەکان. هەروەک چەندین ژنی تر لە لوبنان ئەو کارەیان ئەنجامدا دژ بە پەلاماری ئیسرائیل لە ساڵانی ١٩٨٠، لەکاتێکدا دەبوایە ڕێکخراوە سیکۆلارەکانی لوبنان ئەو بەرگرییەیان بکردایە.\nئەوەندەیی پەیوەندی بە داعشەوە هەبێت، داعش جالاکانە کەوتوەتە لەخشتەبردنی ژنان بۆ پەیوەندی کردن بەڕیزەکانییەوە- ئەگەرچی، ژنان لای داعش ڕۆڵی شەڕکردنیان پێنادرێت.\nلە مانگی ٢-٢٠١٤ دا، داعش دو هێزی بۆ ژنان کردەوە بە ناوەکانی ئەلخەنساء و ئوم ئەلڕەیان بە مەبەستی سەپاندنی تێڕوانینی توندییان سەبارەت بە ئاکاری ئیسلامی. هەتاوەکو ساتی نوسینی ئەم بابەتە، داعش مێینەیی شونەکردو لە نێوان تەمەنی ١٨ بۆ ٢٥ ساڵی بەلایەق دەبینی بۆ بەشداری کردن، بە دابینکردنی موچەی مانگانە بە بڕی 25.000 لیرەیی سوری کە دەکاتە ١٤٠$ وەک هاندەرێک.\nئەو ژنانەی پەیوەندییان بە داعشەوە کردوە کرداری تیرۆر ئەنجام نادەن، هەروەک داعش بەو کارە تۆقێنەرانە ناوبانگی زڕاوە. لە جیاتی ئەوە، ئەو ژنانە چەند کارێکی وەک پشکنینی خەڵک لە خاڵەکانی پشکنین ئەنجام دەدەن ئەوەش بۆ کەشفکردنی ئەو پیاوانەیە کە جل و بەرگی ژنان لەبەر دەکەن بە مەبەستی خۆشاردنەوە لە ناونوسکردنیان بۆ شەڕکردن لەڕیزەکانی داعشدا. هەروەها، ئەم ژنانە وەک پۆلیسی ئاکار لەڕیزەکانی داعشدا خزمەت دەکەن بۆ دڵنیا بون لەوەی ژنان پەچە (نیقاب) بەڕێک و پێکی دەپۆشن، پاشانیش بۆ رێگری کردن لە چونە دەرەوەی ژنان ئەگەر هاوڕێیەتی نەکرابن لەلایەن نێرینەیەکەوە.\nئەو چیرۆکانەی لەسەر زاری ژنانی دەست بەسەرکراو لەلایەن گروپی ئەل خەنساوە دزەییان کردوە، دەگێڕنەوە هێزەکانی ژنانی داعش لە جێبەجێکردنی کارەکانیاندا تەنها لەلایەن سەرکردە نێرینەکانەوە فەرمان وەرناگرن، بەڵکو لەلایەن ژنانیشەوە فەرمان وەردەگرن. وادەردەکەوێت هێزی ژنانی داعش توانایی گەیشتن بە دەسەڵاتیان هەبێت. زەینەب کچێکی گەنجی سوریا کە لە مانگی ٣-٢٠١٤ دا لە لایەن هێزی ژنانی داعشەوە دەست بەسەر بو، دەڵێت: "سوکایەتیان پێکردم و هاواریان دەکرد بەسەرمدا. هیچ کەسێک هۆکاری دەستگیرکردنەکەمی پێنەوتم. هێزی ژنانی داعش ترسی لەنێو ژنان و کچانی شاری رەقای سوریادا دروستکردوە".\nبژاردەیەک لەنێو کلتوری نێرسالاریدا\nهەرچەندە ئامادەگی داعش بەبێ نکۆڵی لێکردن چەوساندوەی ژنانی زیاتر کردوە لە عێراق و سوریادا، بەڵام بارودۆخی ژنان خۆی لە بنەڕەتدا بەپێی پێویست نەبوە (هەرچەندە بارودۆخی ژنان لە عێراق و سوریادا تاڕادەیەک باشتر بوە بە بەراورد بە وڵاتانی تری دراوسێی ئەم دو وڵاتە).\nلەو کۆمەڵگایانەی کە ئەنجامدانی تاوانی کوشتن بە بیانویی شەرەفپارێزی بەردەوام رودەدەن، ئەو مێینانەیی دەبن بە قوربانی بەهۆی دەستدرێژی سێکسییەوە بەردەوام لەکەدار دەکرێن، ئیتر گرنگ نییە ئەو کەسەی تاوانەکە ئەنجام دەدات ئەندامی داعش بێت یان هەرکەسێکی دی. بەهەمان شێوەش، لەو شوێنانەیی کە ژنان ناتوانن بە ویستی خۆیان جل و بەرگ بپۆشن یان رەفتار بکەن هەمیشە قوربانی دەسەڵاتی پیاوانن، ئیتر گرنگ نییە کێ لە دەسەڵاتدایە.\nکەوابو ئەگەر داعش خراپتر بن لەئەنجامدانی تاوان دژ بە ژنان، بۆچی ژنان پەیوەندییان پێوە دەکەن؟\nهەندێک لەو ژنانەی بەشدارن لە چالاکی ئەو بزوتنەوە رادیکاڵادە، تەنها لەپێناو پاراستنی سەلامەتی خۆیاندایە. لەباکورو ناوەڕاستی عێراق، ژمارەیەکی زۆر لە ژنان ناچارن بەرگری لەخۆیان بکەن لەغیابی ئەندامانی نێرینەیی خێزانەکانیان کە یان راپێچی شەڕ کراون یان کوژراون. پەیوەندیکردن بە داعشەوە رەنگە هەستی سەلامەتی لای ئەم ژنانە دروست بکات. بەدیوەکەیی تریشدا، هەستی راستەقینەیی پابەندبون لەنێو ژناندا دژ بە خراپ مامەڵەکردنی سەرانی حکومەتی عێراقی بەرامبەر بە ئەهلی سونە پاڵنەرێکی ترە.\nلێکدانەوەیەکی تری دانسقە جەخت لەو گریمانەیە دەکاتەوە کە ژنان ئارەزوی ئەوە دەکەن دەسەڵاتیان بدرێتی لەو کۆمەڵگایانەی کە بەها نەریتیەکان ئازادی ژنان سنوردار دەکات.\nژنانی سوریا لە ڕاپەڕینی بەهاری عەرەبی لە ٢٠١١ دا بەشداربون، بەڵام لەسەرەتای دەستپێکردنی شەڕی ناوخۆوە، کە دوابەدوایی ڕاپەڕینەکە هاتەئاراوە، دەبوایە ژنان زیاتر خەباتیان لەسەر مانەوە بێت، نەک دەستپێشخەری بۆ گۆڕانکاری. هەروەک چۆن بەشار ئەلئەسەد سەرکەوتو بو لەبەکارهێنانی ژنان لە تەکنیکەکانی بۆ بەرەنگاربونەوەی یاخیبوان، رەنگە داعشیش هەندێک لە ژنانی بەوە قایل کردبێت کە دەسەڵات بگرنە دەست– هەڵبەتە بۆ چەوساندنەوەیی ئەندامانی مێینەیی کۆمەڵگایی خۆیان- لەوە باشترە دەسەڵاتیان بەسەردا بسەپێنن: هەستکردن بە چەوساندنەوە هەمو رۆژێک.\nدەست تێکەڵاوکردنی هێزی ژنانی داعش لەسەپاندنی تێڕوانینی توند بۆ ئاکار ئەوە دەردەخات کە ژنان چۆن ویستویانە لەدەسەڵاتی نادادپەروەری پێش دروستبونی داعش هەڵبێن. بەدڵنیاییەوە، لێکدانەوەیی داعش بۆ ئیسلام دەبێتە مایەیی چەوساندنەوەیی ژنان، بەڵام ئەوەش ڕاستە کە هەبونی کلتوری نێرساڵاری لەو کۆمەڵگایانەدا- کە لە ئێستادا توندڕەوەکان دزەیان کردۆتە ناوییەوە- هەر ژنانی چەوساندۆتەوە. تۆماس هێگهامەری نەرویجی شارەزا لە بواری بەرگریدا، ڕونی دەکاتەوە کە "پرۆسەیەک ڕودەدات بۆ ئازادکردنی ژنان لەلایەن ئەو بزوتنەوە جیهادییەوە، ئەگەرچی پرۆسەکە زۆر سنوردار و قیزەونە".\nبەبێ هاریکاری ژنان لەسەر ئاستی ناوخۆیی، داعش لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا نەیدەتوانی وا بە خێرایی و کاریگەرانە خۆی دابمەزرێنێت. بەڵام هەروەک بۆ ژنان ئاشکرایە لەسەر ئاستی جیهان، یارمەتیدانی ژنان لەدروستکردنی کۆمەڵگادا زۆر بە کەمی رێگر بوە لە کەنارگیرنەبونی ژنان لە هەمان ئەو کۆمەڵگایەدا.\nسەرچاوە: فۆرین پۆلسی ئینفۆوکەس\n29/05/2015 بینین: 25528


پارتی دیموكراتی گەلان(هەدەپە) لەبارەی بڕیاری گۆڕینی ئایاسۆفیا بۆ مزگەوت ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوەداوادەكات هەرچی زووە ئەو بڕیارە هەڵبوەشێندرێتەوە.\nراگەیەندراوەكەی هەدەپە بە واژۆی سەڤتاپ ئاكداغ، وتەبێژی كۆمسیۆنی هونەری، كەلتوری و وەرزشی و سیاسەتی پەروەردەی هەدەپە بڵاوكراوەتەوە و تیایدا دەڵێَت: ئاكەپە و مەهەپە لە دەرەوە و ناوخۆدا لە سیاسەتدا گەیشتوونەتە كۆتایی و ناتوانن كێشە كۆمەڵایەتی و ئابوریەكان چارەسەر بكەن و بۆ ئەوەی لە قەیرانەكە بێنە دەرەوە یاری سیاسی لەسەر هەبوونی كەلتور و مێژوو بەكاردەهێنن.\nهەدەپە بەبیری هێناوەتەوەكە ئەو ڕیارە لە سەردەمی هەڵبژاردنەكاندا بۆ كۆكردنەوەی دەنگی خەڵكی دیندار دەركراوە و كە وتبوویان ئایاسوفیا دەكەنە مزگەوت پێشیوایە بەم سیاسەتە هەوڵ دەدەن قەیرانی بێكاری و هەژاری بشارنەوە.\nئەوەشی روونكردووەتەوە ئایا سۆفیا میراسی ١٥ سەدەی ڕابردووە هەم بۆ كریستانەكان و هەم بۆ موسڵمانەكان بووەتە پەرستگەیەكی پیرۆز. ئەم دۆخە، ناتوانێت بە بڕیارنامەیەكی دەوڵەتی بگۆرێت و بكەوێتە خزمەتی بەتەنها ئایینێك. بڕیاری ئایاسۆفیا، لە یاریەكی سیاسی دەسەڵات و لەناوبردنی میراسی كەلتوری هیچ شتێكی تر نییە.\n798 جار بینراوە


یەکەمین دیدار حەسیب قەرەداغی شاعر لە هەولێر وەڕیەو چوود\nشەفەق نیوز/ ئمڕوو چوارشەممە، لەلایەن ڕێکخراو کوردستان دیالۆگ لە هەولێر، یەکەمین دیدار حەسیب قەرەداغی (شێخی شاعیران) وەڕیەو چوود. لە ئاگادارییگ ک ڕێکخراو کوردستان دیالۆگ بڵاوی کردگە، دیدارەگە لەژێر ناو (خەم خەڵک و خاک) وەڕیەو چوود و لەناوی فەرهەنگ (خەم خەڵک و خاک) حەسیب قەرەداغی ناسریەێد.\nپێشکەشکردن دوو توێژینەوەی ئەدەبی و نشاندان فیلمیگ دیکیۆمێنتاری، وەگەرد ڕێوڕەسمی ڕێزلێنان و کۆنسێرتێگ هونەرمەن دیاری قەرەداغی بەشیگ لە دیدارەگەن. دیدارەگە لە ساعەت سێی دۊیای نیمەڕو ئمڕوو چوارشەممە 24/11/2021 لە هۆڵی پێشەوا لەناو وەزارەت رووشنهۊری و گەنجەیل وەڕیەو چوود.\nحەسیب قەرەداغی- شاعر و نووسەر سقڵ 1929 لە یەکیگ لە ئاوایەیل ناوچەی قەرەداغ و لە ناو خێزانیگ خوەنەوار بنەماڵەی شێخانی مەردۆخ لەداڵگبۊیە.\nساڵ 1948 لە وەخت خوەنستن خانەی مامووستایل لە شا حلە لە عراق بۊیە، فرە چالاکانە بەشداری لە ڕاپەڕینە سەرتاسەرییەگەی ئەوساڵە کردگە، و ئەرا یەکەم جار تێکەڵ وە کاروان خەبات نیشتمانی و نەتەوەیی بۊێە.\nتا ساڵ 1954 چەن جاریگ کەفتیەسە ژێر هەڕەشە و دەسگیرکردن و ناچار بۊیە خوەی بشارێدەو، تا شۆڕش تەممووز 1958 چەن جاریگ ئەرا ماوەی کوڵ کوڵ زیندانی کریاگە.\nدۊیای تەمەنیگ خزمەت وە زوان و ئەدەب کوردی، لە رووژ 1997-01-09 حەسیب قەرەداغی (شێخی شاعیران) دۊیاکووچی کرد و و لە گرد سەیوان لە سلێمانی لەخاک نریا. دیوانیگ 900 لاپەڕەیی لە دوو بەرگ و فەرهەنگیگ سێ بەرگی هیشتە جی.


تووشبوویەکی دیکەی کۆرۆنا لەهەولێر تۆمارکرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/09 - 10:48 AM\nوەزارەتى تەندروستی هەرێم تۆمارکردنی توشبوویەکی دیکەی کۆرۆنای لەشاری هەولێر ڕاگەیاند.\nوەزارەتى تەندروستى هەرێم ڕایگەیاند، لە بەردەوامی پشکنینەکان و گەڕان بەدوای گومانلێکراوان، یەک تووشبووی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ COVID-19 لە شاری ھەولێر دەستنیشانکرا.\nئەوەش خراوەتەڕوو، تووشبووەکە ئافرەتێکی تەمەن ٣٨ ساڵ دانیشتووی گوندی کانی گەنیە و بەرکەوتەی تووشبووانی پرسەی ماتەمینی گەڕەکی کارێزانە.\nلەهەرێمی کوردستانیش تاکو ئێستا 311 کەس تووشی ئەم ڤایرۆسە نوێیە بوون، کە بەهۆیەوە 3 کەس گیانیان لەدەستداوە و لەبەرامبەردا 132 کەس چاکبوونەتەوە.\nهۆشداری لەدروستبوونی کارەساتی مرۆیی لەبەندیخانەی ورمێ دەدرێت\nبەزمەسات45 خولەک پێش ئێستا


ئۆپەراسیۆنەکانی پەرەشوتەوانی، کە لەلایەن دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزمی عێراقەوە ئەنجامدەدرێن، بوونە هۆی تێکشکاندنی 10 پێگەی پاشماوەکانی داعش لە ناوچەکە.\nیەکەکانی دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزمی عێراق ئۆپەراسیۆنێکی پەرەشوتەوانییان لەدژی پاشماوەکانی داعش لە دوورگەی حه‌زه‌ر له باشوری نەینەوا ئەنجامدا لە 23 حوزەیران. [خاوەنی وێنە: دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزمی عێراق]\nیەکە فڕۆکەوانیەکانی دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزمی عێراق 10 پێگەی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)یان تێكشکاند لە دوورگەی حه‌زه‌ر له باشوری پارێزگای نەینەوا، بەرپرسێك دووشەممە (24 حوزەیران) بە دیارونای وت.\nلە دوو رۆژی رابردوودا، تێکشکاندنی پێگەکان، کە ئەشکەوت و تونێل و شوێنی پشودانیشیان تێدابوو، بوونە هۆی کوژرانی ژمارەیەك لە پاشماوەی داعش.\nیەکەکانی دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزم، کە لەژێر سەرپەرشتی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی 2 دان، ئۆپەراسیۆنێکی پەرەشوتەوانییان ئەنجامدا -- بەناوی "بڵێسەی ئاگر" -- بە پاڵپشتی کۆپتەرەکانی سوپای عێراق و فڕۆکە جەنگیەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی.\nقائیمقامی قەزای حه‌زه‌ر، بەسمان ئەحمەد سوڵتان ئەحمەدی به دیارونای وت ئۆپەراسیۆنەکانی نیشتنه‌وه به په‌ره‌شووت حەشارگەکانی داعشیان لە قوڵایی دوورگەی حه‌زه‌ر کردە ئامانج.\nئۆپەراسیۆنەکانی پەرەشوتەوانی ئەمدواییە کە لەلایەن دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزمی عێراقەوە لە دوورگەی حەزرا ئەنجامدران لە باشووری نەینەوا، بوونە هۆی تێکشکاندنی 10 پێگەی داعش. [خاوەنی وێنە: دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزمی عێراق]\nوتی ئۆپەراسیۆنەکان سروشتێكی "نهێنی و وردیان هەبوو لە شوێنپێهەڵگرتنی پاشماوەکانی داعشدا و لێدانیان لەکاتی دروستدا".\nوتی هێزەکانی دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزم ئاگریان بەردایە شمەکە لۆجستیەکانی چەکداران لەم پێگانە و وتیشی هێزەکان "هێڵی گەیشتنی شمەکیشیان لێ بڕین کە درێژدەبووه‌وە لە دوورگەکەوە بەرەو شارۆچکەی بەیجی لە پارێزگای سەلاحەدین".\nئەحمەدی وتی ئۆپەراسیۆنەکان هێرشی ئاسمانی چڕیشیان تێدابوو بۆ سەر هەشت ئامانجی دیکەی داعش لە دوورگەکە.\nدەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزم هێرشی دەستپێشخەرانە ئەنجامدەدات\nوتی: "ناوەندی قەزاکە ماوەیەکی درێژە ئەزموونی سەقامگیری و ئاسایش دەکات بەهۆی ئۆپه‌راسیۆنه سەربازییه‌كان و هەڵمەتی گەڕانی بەردەوامه‌وه بۆ پاشماوەکانی [داعش]."\nئەحمەدی وتی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەمدواییە بەشێکن لە زنجیرەیەك چالاکی دەستپێشخەرانە بە پێشڕەویی دەزگای رووبەڕووبوونەوەی تیرۆریزم بۆ تێکشکاندنی هەوڵەکانی پاشماوەکانی داعش بۆ دەستپێکردنەوەی هێرشەکانیان دژی خەڵکی بێتاوان.\nوتیشی بەگوێرەی راپۆرتە هەواڵگرییەکان، چەند پاشماوەیەکی داعش لە دوورگەی حه‌زه‌ر ماون و "ئەزموونی کاتێکی سەخت دەکەن بۆ مانەوە بە سەلامەتی و شاردنەوەی پێگەکانیان لە چاودێریی ئاسمانی".\nوتی: "هەر ناوچەیەك لە دوورگەی حه‌زه‌ر کە ئۆپەراسیۆنی گه‌ڕان و شه‌نوكه‌وكردنی تێدا ئەنجامدرابێت تیرۆریستان ناوێرن بۆی بگەڕێنەوە. ئەوەی زیاتر [تیرۆریستان] دەترسێنێت دابەزینی کتوپڕه به په‌ره‌شووت به کوالیتی بەرزەوه لەلایەن هێزە تایبەتەکانەوە، لەگەڵ هێرشە ئاسمانیەکانی هاوپەیمانان."\nئەحمەدی هیوای خواست کە پلانی چەکدارکردنی دانیشتوانی گوندە دوورەدەستەکانی قەزای حه‌زه‌ر یارمەتی بەتەواوی بنەبڕکردنی پاشماوەکانی داعش بدات.\nئاماژەیکرد بەوەی: "لەمڕووەوە تائێستا هیچ کارێك نەکراوە، بەڵام گەر پلانەکە جێبەجێبکرێت، بەدڵنیاییەوە کاریگەریی ئەرێنی دەبێت لەسەر ئاسایشی ئەم گوندانە."


كوردستان نەوتەكەی دەداتە بەغداد؟ - پەرەگراف\nكوردستان نەوتەكەی دەداتە بەغداد؟\nبۆری نەوتی سەربەخۆی هەرێم كە نەوت دەگوازێتەوە بۆ توركیا. وێنە؛ پەرەگراف\nپەرەگراف- هەڤاڵ زەنگەنە\nحكومەتی هەرێمی كوردستان، ڕەزامەندە لەسەر ڕادەستكردنی نەوتی خۆی لە بەرانبەر پێدانی شایستە داراییەكانی لەلایەن حكومەتی عێراقەوە، ئەوەش بەپێی ڕێككەوتنێك لە چوارچێوەی بودجەی ساڵی داهاتوودا.\nبەپێی یاسای بودجەی عێراق، پێویستە مانگانە هەرێم 250 هەزار بەرمیل نەوت ڕادەستی كۆمپانیای نیشتمانی بە بازاڕكردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ) بكات، تا تەواوی بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان لە بەغداوە ڕەوانە بكرێت.\nئەو بڕگەیەی یاسای بودجە جێبەجێنەكراوە، چونكە هەولێر ئەو بڕە نەوتەی ڕادەست نەكردووە و بەغداش لە بەرانبەردا تەنیا پارەی بۆ موچە ناردووە.\nشیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ پەرەگراف وتی "لەم مانگەدا دەبێت موازەنە بێـتە پەرلەمان، كەواتە دەبێـت حكومەتی هەرێم و بەغدا ڕێكبكەون".\n"وەفدە هونەرییەكان گفتوگۆیان كردووە و تائێستا دیارنیە لەسەر چ شێوازێك ڕێككەوتوون، بەڵام ئاگاداری بەردەوامی گفتوگۆكانین، تەنها ئەوە ماوە وەفدێكی باڵاتر بێت بۆ ئەوەی بەتەواوەتی لە دانوسانەكاندا بگەن بەیەك".\nوەفدە هونەرییەكان لە نوێنەری ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتەكان، دارایی و خاڵە سنورییەكان پێكهاتوون، چەندین هەفتەیە هەردولا لە هەولێر و بەغدا، گفتوگۆكانیان بەردەوامی هەیە.\nگفتوگۆكان هاوكاتە لەگەڵ هەوڵەكانی پەرلەمانی عێراق بۆ تاوتوێ و پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجەی 2020.\nبەوتەی میرزا بڕیاربووە هەفتەی ڕابرد‌وو وەفدی هەرێم سەردانی بەغدا بكات، بەڵام بەهۆی خۆپیشاندانەكانی عێراقەوە دواخراوە.\nخۆپیشاندانەكانی ناڕەزایی دژی حكومەت، سەرەتای ئەم مانگە لە بەغداوە دەستیپێكرد و چەند پارێزگایەكی دیكەی گرتەوە، كە بەهۆی بارگرژییەكانەوە ناوەندی دەسەڵاتی لە عێراق بەرەو بارودۆخی ئاڵۆز برد و بەهۆی پێكدادان و تەقەی هێزە ئەمنییەكانیشەوە، زیاتر لە 100 كەس كوژران و هەزاران كەس برینداربون.\nشێركۆ جەودەت، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەرلەمانی كوردستان كە بەدواداچونی بۆ دۆسیەی دارایی و گفتوگۆكانی هەرێم كردووە بۆ پەرەگراف وتی "وەفدی هەرێم ڕازین بە ڕادەستكردنی 250 هەزار بەرمیل نەوت لە سەرەتای ساڵی 2020 بە عێراق، بەمەرجی ناردنی شایستە داراییەكان".\nئەوەی لە كۆبونەوەكاندا بۆتە تەوەری سەرەكی گفتوگۆ؛ شایستە داراییەكانی هەرێمە لە بودجەدا.\n"نوێنەری حكومەتی هەرێم سەردانی پەرلەمانی كوردستانی كرد و ئێمە پێشنیاری خۆمان پێداون كە پێویستە ڕێككەوتنەكان سەقامگیری بۆ بودجە و موچەی فەرمانبەران بگەڕێنێتەوە، پابەندبن بەناردنی 250 هەزار بەرمیل نەوت بۆ ئەوەی بەغدا تا شایستە داراییەكانی هەرێم دابین بكات" بەوتەی جەودەت.\nلەگەڵ هەڵبژاردنیدا بە سەرۆكوەزیرانی عێراق، عادل عەبدولمەهدی كە بە دۆستی كورد ناوی دەهێنرێت، بەڵێنیدا لە ناكۆكییەكانی نێوان هەولێر و بەغدا دەست بۆ موچەی فەرمانبەران نەبات، لەوكاتەوە مانگانە بڕە پارەیەك بۆ موچە ڕەوانەی هەرێم دەكات.\nلە حكومەتەكانی پێشودا، بە سەرۆكایەتی نوری مالیكی و حەیدەر عەبادی، بودجەی تەواو بۆ موچەی فەرمانبەران ڕەوانە نەكرا، بەهۆی بە سەربەخۆ فرۆشتنی نەوتی هەرێمەوە.\nئەندامەكەی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق دەڵێت، پێویستە هەرێم یەكلابێتەوە كە ئایا پشتیوانی عادل عەبدولمهدی دەكات یان نا، چونكە پشتیوانی ناوبراو بە هەنگاوی كرداریی و ڕادەستكردنی نەوت دەبێت نەك بە بەیاننامە.\nشیروان میرزا وتی "فشاری زۆر لەسەر سەرۆك وەزیر هەیە كە بۆ پارە بۆ هەرێم دەنێرێت بەبێ ناردنی نەوت، بۆیە دەبێت هەرێم ئەو 250 هەزار بەرمیلە بە كاملی بنێرێت ئەوكاتە داوای ئیستحقاقی خۆی بە كاملی بكات".\nبۆ وەرگرتنی زانیاری لەسەر كۆبونەوەكانی وەفدە هونەرییەكان؛ پەرەگراف زیاد لە جارێك پەیوەندی بە هەریەكە لە خالید شوانی، وەزیری هەرێم بۆ دۆسیەی بەغدا و ئومێد سەباح، سەرۆكی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران و ئامانج ڕەحیم، سكرتێری ئەنجومەنی وەزیران و جوتیار عادل، وتەبێژی حكومەتی هەرێمەوە كرد، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكانیان نەدایەوە.


بەهرۆز جەعفەر : سێکس و کۆمەڵگە . – WTARIKURD\nبەهرۆز جەعفەر : سێکس و کۆمەڵگە .\nمەرکەزی عەرەبى بۆ دیراسات و کۆڵینەوەى سیاسیی،ساڵى (2012) زنجیرە باسيكی زۆرى بڵاوکردەوە تا وەڵامى پرسیارى ” أین یقف العالم العربی من مجتمع المعرفە ؟” بداتەوە . ئینجا هەروەک “هاشم ساڵەح” لەتێگەیشتنەکانى بۆ دونیاى عەرەبى نیشانى ئەدا کە : تا (15) ساڵى تەمەنم لەفەڕەنسا نەبردە سەر.نەمزانى ئەوەى لە عالەمى عەرەبى دەگوزەرێت چ باخچەیەکى گەورەی ئاژەڵانه . نەشى زانیوە مێژووى ئوممەى عەرەبى چییه و چۆن نوسراوەتەوه .!. هەر بۆیە ئێستا کاتى سۆراخى پرسیارێکى لەوە گەورەتره ،لەئایندەیەکدا دەبێتە تاقەکارى سۆسیۆلۆژیاو سۆسیۆ- سیاسییەکان.ئەوەیە: کۆمەڵگە چۆن لەناو ئەچێت ؟. بەچى ؟.\nیەکەم : بەلەناوچونى زمان و سڕینەوەى مێژوو،بۆنمونە: لە ساڵی 2009 یونێسکۆ دانی بە هەبوونی 136 زمانی جیای ناو رووسیای فێدرال هێنا، کە مەترسیی لەناچوونیان هەیە.\nدووەم: بەکەمبونەوەى ژمارەى دانیشتوان ، قورسی ژیان کاردەکاتە کەمبونەوەى هاوسەرگیریی .دەریش کەوتوە لە سەدساڵى داهاتوودا دانشتوانى جیهان (30%) کەم ئەکەن . بۆنمونە: میسر لە (2013) دا ،(5%) کەمى کردووە .\nسێهەم: بە نەمانى ئایدۆلۆجیا، لەناوئەچێت .ئایدۆلۆژیا چى یە؟ بۆچى باشە؟. بێگومان ڕێبازو میتۆدى ڕەفتارە کۆمەڵایەتى و سیاسیی و ئابورییەکانى کۆمەڵگەیەک،دەوڵەتێک ، تەنها ئایدۆلۆجیا دیارى دەکات و جڵەوى هەیە بەسەریدا .عەرەبە کۆنزێرڤاتەکان لایانوایە: دەست نەگرتن بەئاینەوەو سەرەتاکانى دەرکەوتنى نەمانى ئیسلام شا هۆکارى ئیختراقکردن و بێسەروبەریی ئوممەى عەرەبین،هیچترین یەکێتى و جامیعە،یەکێتى و جامیعەى عەرەبی دەرچوو،خوارتریش لەیەکێتى ئەفریقا،باشترین یەکێتیش کە بەرگەى تەحەداکانى گرتبێت،یەکێتى ئەوروپا (.Eu.union). ئەمە ئایدۆلۆژیایە وایکردووە ؟. بێگومان بەڵێ … ئەگەر وانییە ، بۆچى ڕۆمانیاو بولغاریا لە (2007) و کرواتیاش لە (2013) دەبنە ئەندام لەیەکێتى ئەوروپا،بەڵام تورکیا نابێت ؟.\nپەیوەست بەکڕۆکى لەناوچونى کۆمەڵگە (بەتایبەتى ئەوانەى لەدەرەوەى بەرهەمهێنانى تەکنەلۆژیان) . له دەرەوەى ئەو (3) خاڵەى بۆخوێنەرانم پۆلێن کردووە . بەئەندازەیەکى باش بەغەریزەو بارى سایکۆلۆجى (دەرونى) تاکى شەرقى فاکتەرە بۆ لەهۆشچۆنى خانە بەخانەى ناو کۆمەڵەکان . وەلێ گرنگى بێ شومارى ئەو خاڵانەى سەرەوە کەم ناکەینەوە، کە بێئەندازە ڕۆڵى هەیە لە ترس خستنە سەر ئاسایشى نیشتمانی هەر کیانێک .. بەڵام ئەوانەى هەمیشە بیر لەئایدۆلۆژیایەکى دیاریکراو ئەکەنەوە ،بەدەستێکیش لەحاڵەتى بەرگرییەکى کلتوریدان، دواجار ئیدارەى جەنگێکى دۆڕاو ئەدەن .\nنزیکەى (5) سەدە بەرلەئێستا ،مورادى چوارەم، لەناو سەڵتەنەتى خەلافەتى عوسمانیدا بوو. لەکاتێکدا تاعون ڕۆژانە (500) کەسی دەکوشت، خەڵک توشی قاتوقڕى هاتن، خەلیفە شەوانەیەکى پڕکەیف و سەفاى لەگەڵ ئافرەتە ئەوروپییەکان بەڕێدەخست، نە ئایدۆلۆژیاو نەکلتورو ئاین نەیانتوانى بەر بە حەزە سێکسییەکانى خەلیفە بگرن، لە فەڕەنسا (پایتەختى شیعرو ئەدەب و جوانى) ناپلیۆنى سێهەم کڵەپ بەکڵەپ ئەگەڕا، تاحەزەسێکسییەکانى دابمرکێنێتەوە . بەدەیان هەزار گەنجى کورد بۆ سێکس کردنێک ڕوو لەوڵاتانى دراوسێ و جیهان ئەکەن ،ئەزانى زۆرجار ئەم حەزە لە دەرونناسیشدا پێ وتراوە ” حەزی دوژمنکارانە “. کاتێک گەنجێک پەلامارى ئافرەتێکى نیمچە ڕووت ئەدات ، جنیۆ بەهونەرمەندێکى کچ ئەدات ، لەئەکاونتەکەى ستایلى خۆگۆڕینى ” مریەم فارس” ى پێ سەیرو تاوانە، لەبەرئەوەنییە ڕقى لێیەتى .یا بودجەیەکى بۆ سەرفکراوه ،یاخود پێی تاوانە، نا .. ئەم تاکە لەوە بێئومێد بووە کە بگاتە شان و شەوکەتى ئەوێکى بەرامبەر، تەواو کێرڤى ئینسانى بونى خۆى لەئاستى جوانیەکى دەست پێ نەگەیشتودا،دابەزاندووە . لەبەرئەوەى زادەى کۆمەڵێکى داخراون کە بیرکردنەوەى بجوک بەرهەم دێنێت . کە ئاشنایی نییە بەوەى جى لەم جیهانەدا دەکوزەرێت .!. قسەکە لێرە سێکس کردن نییە لەگەل هەر کەس وخولقاندنى بارودۆخێکى نائەخلاقى و دوور لەنەریتى کۆمەلگە … بەلکو روونتر خوێندنەوەى مامەلەو رەفتارى هەرکەسە .\nهەمیشە ئەوانەى بیریان لەگۆڕینى کۆمەڵگە کردۆتەوە ، ئەو خەڵکانەبون ، کە گرفتى غەریزەیان نەبووە،لەشۆرشی غەربیدا ژن پێگەى هەیە،بەڵام لەشۆرشی شەرقیدا،ژن بەبى دەکوژرێت،وەکو لەهەڵبژاردنەکانى کوردستان بینیمان،وەکو لەبەهارى عەرەبى بەرچاوکەوت . دەبێت شۆڕشى غەریزە پێش شۆڕشی هزر بکەوێت .. چونکە مرۆڤێکى دى لەناوەوەى هەر مرۆڤێکى شەرقیدا خۆى مەڵاسداوە، دژیەک دەوەستێت لەگەڵ هەموو پرسێک کە،پەیوەندیی بە بیرکردنەوە وە هەیە .ئەوانەى گرێ و گرفتى دەرونى و غەریزەیان نییە ، دەتوانن بیر لەشتى دى بکەنەوە .\nئەم سەرسامیەى تاکى کورد بەرامبەر بەم وێنانە هەیەتى و گەشکە گرتونى و پێی نامۆن . لەچییەوە هاتووە ؟. ڕۆژنامەنووسێک نوسیویەتى نابێت لەم کاتەدا : هیچ هەڵپەرکێیەک لەکوردستان ئەنجامبدرێت . چەند سەیرە ئەم کاکى رۆژنامەنووسە (وەک باقى نەخوێنەوارەکانى دی ) ). لەبرى هەموو کۆمەڵ بڕیار بدات و قسە بکات . بۆخۆى گرفتى غەریزە هەڵی پێچاوە . باسی هەرشت بکەیت ، خۆیان لەناو ئەم مەسەلانەدا دەگرنەوە . هەرکیژێکى دەرەکى دەتوانێت هەر شتێک لەبیرى هەر ئینسانێکى کورد دەربکات .هەر كاريكيشى بى بكات .!.\nفەتاح حەسەن : ئەنفال .. نەورۆز .. نەوت .\nتەحسین زراری : ڕیفراندۆمەکەى دورگەى کریمە بارودۆخەکەى ئالۆزتر کرد !!


پشێوییەکانی بەردەم کۆشکی سپی ژیانی ترەمپیان خستە مەترسییەوە\nHome›هەواڵ›جیهان›پشێوییەکانی بەردەم کۆشکی سپی ژیانی ترەمپیان خستە مەترسییەوە\nبەگوێرەی میدیای ئەمریکا خۆپیشاندانەکانی بەردەم کۆشکی سپی پشێوی لێکەوتووەتەوە و بەوهۆیەوە بۆ ماوەیەک سەرۆکی ئەمریکا بۆ ژێرزەمینێک گواستراوەتەوە.\nبەرپرسێکی کۆشکی سپی کە نەیویست ناوی ئاشکرابکرێت، بە کەناڵی سی ئێن ئێنی راگەیاندووە: “بەهۆی پشێوییەکانی بەردەم کۆشکی سپییەوە، دۆناڵد ترەمپ بۆ ژێرزەمینی کۆشکی سپی گواستراوەتەوە و نزیکەی یەک کاتژمێر لەوێ بووە تا دواتر گەڕاوەتەوە نهۆمی سەرەوە.\nبەگوێرەی سی ئێن ئێن، مێلانیا خانمی یەکەمی ئەمریکا و بارۆنی کوڕیان لەگەڵ ترەمپ بۆ ژێرزەمینەکە گواستراونەتەوە، ئەوەش لەپێناو سەلامەتی ژیانیاندا بووە.\nئەوەش خراوەتەڕوو، ئەگەر زەنگی ئاگادارکردنەوەی پلە سوور لە کۆشکی سپی لێبدرێت ئەوا سەرۆکی ئەمریکا و خێزانەکەی بۆ سەنتەری ئۆپراسیۆنی لەناکاو دەگوازرێنەوە.\nشەوی رابردوو بەکاتی خۆجێی، خۆپیشاندانەکانی دژ بە کوژرانی پیاوێکی رەشپێست لەلایەن پۆلیسێکی سپی پێستەوە، لەبەردەم کۆشکی سپیدا پشێوی لێکەوتەوە.\nخۆپیشاندەران هێرشیان دەکردە سەر پەرژینی کۆشکی سپی و هێزە ئەمنییەکانیش بۆ بڵاوەپێکردنیان گازی فرمێسکڕژێنیان لە دژ بەکارهێنان، بەهۆی پێکدادانی نێوان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکانیشەوە نزیکەی 50 کەس لە هێزە ئەمنییەکان برینداربوون.\nکاندیدانی سەرۆک ئەرکانی عێراق ئاشکرا دەکرێت\nتەندروستی هەڵەبجە هۆشداری دەداتە هاووڵاتیان


هاشم ساڵح : فەلسەفەی پۆزیتیڤیزم و (مفهوم ) کۆنسێپتی پێشکەوتوو . – WTARIKURD\nهاشم ساڵح : فەلسەفەی پۆزیتیڤیزم و (مفهوم ) کۆنسێپتی پێشکەوتوو .\nPositivism and the concept of progress\nهەموو ئەو پێشکەوتنەی کە لەکۆمەڵگاکانی ڕۆژئاوادا ئەمڕۆ دەیبینین ، ئەوە بەری فەلسەفەی پۆزیتیڤیزمە ، کە لە نیوەی سەدەی نۆزدەدا گەشەی سەند . ئەم فەلسەفەیە بە تەواوەتی بڕوای وایە کە عەقڵ‌و زانست ، هەردووکیان ، بەرەو شارستانییەتێکی پێشکەوتووی باڵا ڕابەرایەتی مرۆڤایەتی دەکەن . بۆیە پێیوستە ئەم فەلسەفەیە بچێتە جێگەی خواناسی مەسیحی نەریتی کە دادگای لێپێچینەوەی دامەزراندوە‌و ، لە هەموو بوارەکانی ژیاندا ، بووە بە هۆکاری داڕوخان‌و دواکەوتنی کۆمەڵگا . ئەگەر ئەم پنتە وەک خۆی وەرنەگرین‌و گرنگی پێنەدەین ، ئەوە بە هیچ جۆرێک لە تازەگەریی رۆژئاوا تیناگەین‌و ناشزانین چۆن مامەڵە‌و دیالۆگی لەگەڵدا بکەین .\nفەلسەفەی پۆزیتیڤیزم کە لەگەڵ سەردەمی پیشەسازیی رۆژئاوادا سەریهەڵدا، بڕوای تەواوی هەبوو بەوەی کە دەبێت زانست جێگەی دین بگرێتەوە ، کە لەسەر گۆی زەوی ، باڵادەستی هەیە بەسەر مەعریفە‌و هەموو چالاکییە مرۆڤییەکاندا . ئەم بڕوابوونە بە زانست‌و تەکنۆلۆجیا لەو ڕۆژەدا، بروایەکی ڕەها بوو . بەڵام لە دواجاردا ئەم بڕوایە بەرنگاری خورپەو پیاکێشان‌و ڕەشبینییبوەوە ، دەرکەوت کە زانست هەمووی چاکە نییە ، بەڵکو هەندێک جار لایەنی نەرێنیی‌و زیانبەخش‌و وێرانکەریشی تێدایە . بۆ نموونە ، ئەو بۆمبە ئەتۆمەی کە کێشایان بە هیرۆشیمادو ناکانزاکیدا ، یان چەکی کیماوی وێرانکەر ، یان ئەو زانستەی کە ئەمڕۆ بە کاردەهێنرێت لە کۆپیکردنەوەی روەک‌و ئاژاڵاو هەتتا مرۆڤدا !… کەواتە دەبێت ئەوە بزانین کە زانست ، بە تەواوەتی وەک دین ، تیغێکی دوو دەمە ، بۆ چاکەو بۆ خراپەش ، بە کار دەهێنرێت .\nبەڵام لە کاتی خۆیداو ، لە سەردەمی ئۆگەست کۆنت‌و سان سیمون ـ ی مامۆستایدا ، ئەم مەسەلانە لەئاردا نەبوون‌و بە بیری کەسدا نەدەهات کە زانست ئەو لایەنە ترسناکیەیی هەبێت . لەو سەردەمەدا زانست ئامانجێکی ڕەهابوو . دەیانویست لە کۆمەڵگای کشتوکاڵی‌و دەرەبەگایەتی‌و فێندامێنتالیستی‌و دواکەوتوویەتی دەربچن‌و ، بگەنە سەردەمێکی پیشەسازی‌و تەنکۆلۆجیای پێشکەوتوو . مرۆڤی ئەوروپی لەو سەردەمەدا ، لەسەر هەموو ئاست‌و بوارەکانی ژیاندا ، تینوی بەدیهێنانی پێشکەوتن بوو . خەونی بە سەردەمێکی شارستانی‌و پێشکەوتووەوە دەبینی ، کە تیایدا هەژاری‌و برسێتی‌و دەردو نەخۆشی کاریگەری نەبێت . پێشکەوتنی زانستی پزیشکی بگاتە ئاستێک کە نەخۆشیەکان بنەبڕبکات‌و ، بتوانێت داودەرمان‌و چارەسەریی بۆ نەخۆشیە درمیەکان بدۆزێتەوە .\nئۆگەست کۆنت ، بە کاریگەری سان سیمۆنی مامۆستای ، تەنیا بڕوای بە پێشکەوتن نەبوو ، بەڵکو خوازیاری ئارامی‌و جیگیری کۆمەڵگاکانیش بوو . پێشکەوتن بەو مانایەی گۆران لە بارو حاڵەتی نزمیەوە بۆ بارو حاڵەتی باڵا ، یان گۆران لە حاڵەتێکی دواکەوتوەوە بۆ حاڵەتێکی پێشکەوتوو ، ئەم حاڵەتەش پێیوستە بێسەروبەریی‌و پێکدادان‌و نائارامی تیا نەبێت . کۆنت مەسەلەی چارەسەرکردنی نائارامی‌و نەبوونی ئاسایشی کۆمەڵایەتی بەلاوە گرنگ بوو ، بە تایبەتی ئەو نائارامییەی کە لە دەرنجامی شۆرشی فەرنسیەوە هاتبووە ئاراوە . خوازیاری ئەوە بوو لە قۆناغی شۆرش‌و ڕوخانەوە بگوێزێتەوە بۆ قۆناغی بونیادنان‌و سیستەم‌و رێکخستن‌و چاکسازی‌و ئاوەدانی ، لێرەوە گەورەیی‌و گرنگی ئەم فەیلەسوفە دەردەکەوێت .\nئەم فەیلەسوفە وەک هەر فەیلەسوفێکی تر بیری لە بەرژەوەندی خۆی نەدەکردەوە ، بەڵکو بیری لە بەرژەوەندی نەتەوە‌و گەل دەکردەوە. بەم هۆکارەش بە درێژایی ژیانی بە هەژاری ژیا ، لەوانەبوو ، ئەگەر یارمەتی هەندێک لەهاورێکانی‌و ئەوانە نەبوایە کە سەرسام بوون پێی لەبرسا بمردایە .. لەقوڵبوونەوەو سەرقاڵیدا بە بەرژەوەندیە گشتیەکان ، بەرژەوەندی خۆیی‌و ڕەوشە ماددیەکەی خۆی بیرچبووەوە .\nبڕوای وابوو کە ڕەوشی کۆمەڵگا دەبێت لەسەر دوو مەسەلە دابرێژرێت : یەکەم پێشکەوتن ، دوەم سیستەم . دەیوت : هیچ سیستەمێکی شەرعی نییە ، کە خۆی رابگرێت‌و بەردەوامبێت ، ئەگەر بە تەواوەتی لەگەڵ پێشکەوتندا نەبێت‌و هاوئاهەنگی نەبێت . هیچ پێشکەوتنێکیش نییە بتوانێت سودی هەبێت‌و بەردەوامێت بە بێ ئارامی‌و ئاسایشی کۆمەڵگاو خەڵک .\nکۆنت ، بەم شێوەیە بیری لەمەسەلەکان دەکردەوە : دوای قۆناغی نەرێنی ، کە پێویستبوو بۆ شۆرش‌و ڕوخانی ڕژێمی کۆن ، ئێستا کاتی گۆاستنەوەیە بۆ قۆناغی ئەرێنی : واتا قۆناغی سیستەم‌و ئاوەدانکردنەوە . فەرنسا بۆی نالوێت هەموو تەمەنی خۆی لەسەر دنەدان‌و شڵەقاندنی شۆرش‌و کودەتا رابگرێت‌و بژی . بەڵام پێش ئەوەی کە سیاسەتی نوێ بمەیەت ، پێویستە لەسەرمان لەپێش هەموو شتێکدا لەواقیع تێبگەین . ئەو کاتە سیاسەت دەتوانێت لەسەر مەعریفەیەکی زانستیانەو شارەزایانەی ورد بە پێکهاتەی کۆمەڵگای خۆی بونیادبنێت .\nلەواقیعدا ، کۆنت ڕێبازی ئەزموونگەری لەگۆڕەپانی زانستی فیزیاوە گۆاستەوە بۆ ئەوەی بەسەر کۆمەڵگاو دەرکەوتە جیاوازە مرۆڤییەکاندا جێبەجێیبکات . ئەمەش یەکێکە لەخەسڵەتە دیارەکانی فەلسەفەی پۆزیتیڤیزم . ئەم فەلسەفەیە ، فەلسەفەیەکی زانستی وردە ، ” تەنیا ” بروای بە حسابات‌و هاوکێشە بیرکارییەکان‌و یاساکانی فیزیایە . فەلسەفەیەکە بە دوای دۆزینەوەی یاساکانەوەیە ، چ ئەو یاسایانەی کە حوکمی دەرکەوتە سروشتییە فیزیاییەکان دەکەن ، یان ئەو یاسایانەی حوکمی ڕەفتارەکانی مرۆڤ‌و عەقڵیەتیان دەکەن .\nکۆنت ، لای وابوو ، کە ئاراستەی هەموو مرۆڤەکان بەرەو قۆناغی فەلسەفەی پۆزیتیڤیزم یان زانستێکی پوخت ، ئاراستەیەکی حەتمیە . بەڵام ئەو ئاراستەیە بەردەوام نابێت‌و لەیەک کاتدا ناگاتە جێگەی خۆی ، بەڵکو هەندێک کۆمەڵگا پێش ئەوانیتر دەکەون ، کۆمەڵگای رۆژئاوا یان ئەوروپا بەم ئاراستەیەدا لە پێش ئەوانیترەوە دەبن .\nبەڵام لەگەڵ زیرەکیی‌و بلیمەتیەکەیدا وانەو توێژینەوەکانی لەسەر فەلسەفەی پۆزیتیڤیزم سەرکەوتنێکی تەنیا لای توێژێک لەلایاندارانی نەبێت سنورداربوو. لەسەر ئەم فەلسەفەیە ئەو شەش بەشەی کە دەریکرد لە نێو پشتگوێخستن‌و ساردەلاویەکی گشتیدا مایەوە. بۆیە ناکرێت وایدابنێیین کە لەسەردەمی خۆیدا بە ناوبانگبوووە. لەواقیعدا، تا دوای مردنی، ناوبانگی بە تەواوەتی دەرنەکەوت. ڕاستە هەندێک لەزانایان‌و ڕۆشنبیرانی گەورە دەیانناسی، بەڵام جەماوەری گشتی گوێییان لەم ناوە نەببوو، تا دوای ئەوەی کە مەسەلەکە تێپەری‌و کۆچی دواییکرد.\nکۆنت، کەسێکی هەژارو دابڕاوو، بە بەردەوامی لای(کارولین)ی هاوسەریەوە لەسەر ئەوەی کە سەرکەوتنی بەدەستنەدەهێنا لە خۆکاندیدکردندا بۆ پلەی مامۆستایی زانکۆ، لێبوردنی نەبوو بەرامبەری‌و سەرکۆنەیدەکرد .\nئەو وێنەیە بهێنەرە بەرچاوی خۆت، چەند وێنەیەکی سەیرە، کە کەسێکی وا لەزانکۆدا قبوڵ نەکرێت، بەڵام لەهەمانکاتدا دەیان کەسی ئاسایی بە پەلە بەرز لەزانکۆکانی فەرنسادا، ببوون بە مامۆستای !!…\nلە ساڵی ١٩٤١ هەواڵێکی بەخەتەوەرانەی پێگەیشت کە لەرووی دەروونیەوە زۆر بەهێزبوو بۆی. نامەیەکی لەلایەن فەیلەسوفی گەورەی ئنگلیزیەوە پێگەیشت، کە تیاییدا سەرسامی زۆری بۆ دەربڕیوە. بۆی نووسیبوو کە زۆر بەختیارە بەوەی کە کارەکانی‌و چالاکیەکانی دەبینێت‌و، بە یەکێک لەلوتکەی فەلسەفەی نوێی دانابوو. ئایا ئەمە سەرەتای دانپیانانییبوو؟ ئایا لە دوای ئەم دانپیانانەوەو، دوای ئەو چاوەڕوانیە دوورودرێژەی ئیتر بەری ئەو بلیمەتییەی دەڕنێت؟ لەواقیعدا بەختەوەرییەکەی ئەوەندەی نەخایاند. کە هاوسەرەکەی کارولین بڕیاریدا بۆ یەجگاریی بەجێیبهێڵت‌و نەگەڕێتەوە بۆ لای!، کە لەڕاستیدا چەند جارێکیتر لێی تۆرابوو، بەڵام دوای هەموو جارێک کورت یان درێژ دەگەڕایەوە بۆ لای. بەڵام ئەمجارەیان بۆ دواجاربوو نەگەڕایەوە بۆ لای. بەڵام بەردەوام بۆ ماوەی چەندین ساڵ نامەی بۆ دەنارد، خۆشەویستییەکەیان لەو جۆەر بوو کە نەدەکوژایەوە… لەژێر خۆڵەمێشەکەشەوە بە هەڵگیرساویی دەمایەوە…بەڵگەش بۆ ئەمە، ئەوە بوو کە کارولین بۆ توێژینەوەکانی دەهات بۆ کەنیسەکانی پاریس. لەنێو گوێگراندا وەک کەسێکی ئاسایی گوێگر دادەنیشت. بۆچی دەهات بۆلای؟ ئایا لە فەلەسەفەو لەبیر تێدەگەیشت؟ یان سۆزی بۆ ئەم پیاوە نەخۆش‌و بلیەمەتە زیاتر بوو لەوەی بەرگە بگرێت‌و سەردانی نەکات؟ کەس ناتوانێت وەڵام ئەو پرسیارە بداتەوە .\nمەسەلەکان هەرچۆنێکبێت، بەردەوام زانکۆکانی فەرنسا داواکاریەکانییان ئەفرۆزەدەکرد بۆ ئەوەی کە ببێت بە پرۆفیسۆر. هەموو جارێکیش تووشی ڕەشبینی دەبوو، هەستیدەکرد کە هیچ رێزێکی لێناگیرێت‌و پێزانیینیان نییە بۆی .\nبەڵام لە ساڵی ١٨٤٣ تەنانەت ئەو پلەی وەزیفەیەشی دۆراند کە وەک پیاچوونەوەی ئەوراقەکان دانرابوو، وەرەقەی تاقیکردنەوەکان! هەرچەند ئەوە پلەیەکی وەزیفی ساکار بوو، بەڵام موچەیەکی بۆ بەدەستهاتبوو بەو وەزیفەیە. ناچار، بۆ فەیلەسوف ستیوارت میل کە دەوڵەمەند بوو هاواری برد، بۆ ئەوەی یارمەتیبدات. ستیوارت، داوای بەخشیشی لەهەندێک لەکەسایەتیە گەوەرەکانی ئەو سەردەمەی ئنگلتەرەکردو، هەموو پارەکەی خۆیی‌و بەخشیشە کۆکراوەکەی بۆ نارد. بەم پارەیە ژیا هەتا مردن. ئەو سەردەمەش هەندێک لەخەڵک بەهاو نرخی بیرمەندەکانیان لابوو، بۆیە مەحاڵبوو وازیلێبهێنن کە لەبرسا بمرێت .\nلە ساڵی ١٨٤٤ دا ژیانی ئەم فەیلەسوفەمان وەرچەرخانێکی گرنگی بە خۆیەوە بینی لەسەر هەردوو ئاستی بیرو ژیانی. دوای ئەوەی زانستی مرۆڤیی دامەزراند لە میانەی کتێبێکیدا بە ناوی”توێژینەوە لەفەلسەفەی پۆزیتیڤیزم “. زۆرانی لەگەڵ ئەم مەسەلە گرنگەدا دەگرت: دانانی کتێبێک بە ناونیشانی ” سیستەمی سیاسی پۆزیتیڤیزم “. ئامانجی تەنیا دامەزراندنی سیاسەتی نوێ نەبوو، بەڵکو دینێکی نوێش بۆ مرۆڤایەتی، دینێک کە جێگەی خواناسی مەسیحی کۆن بگرێتەوە کە وەک دەڵێن ئەم مەسەلەیە هەموو کاتی ئەم فەیلەسوفەی داگیرکرد . بەڵام لەم کاتەدا ڕووداوێک روویدا کە هەموو ئاراستەی ژیانی ئەم فەیلەسوفەی گۆڕی‌و کاریگەری لەسەر فەلسەفە نوێکەی هەبوو . بە جۆرێک کاریگەری تێکرد، کە هەندێک کەس دەیانوت، کۆنتی یەکەم و کۆنتی دوەم . هەندێک لەقوتابیان وازیان لەلایەندارێتیی ئەم فەیلەسوفە هێنا لەبەر ئەوەی وایان دادەنا کە خیانەتی لەفەلسەفەی یەکەمی کردوە ، یان پاشگەزبوەتەوە لێی .\nستیڤان شەمزینی : نەوشیروان مستەفا لە کەناری گۆڕانەوە بۆ بەڵێننامەی شەرەف .\nکونجرینی : یەکێتییەکی سەرلێشاو دەبینم .


بەڕێكەوت بووم بە “ئەدۆنیس” – KurdRawm\n-گفتوگۆیەك لەگەڵ ئەدۆنیس- دا\n-سەروەختێك ئەوناوەم هەڵبژارد، كاری رێكەوت بوو. هێشتا لەپۆلی دووی سانەوی بووم و دەمنوسی. دەمویست بەناوی ڕاستەقینەی خۆمەوە (عەلی ئەحمەد سەعید) نوسینەكانم بڵاوبكەمەوە، وەلێ ڕۆژنامەكانی ئەو سەردەمە (كۆتایی چلەكان)، سوربون لەسەرئەوەی هیچم بۆ بڵاونەكەنەوە.\nڕۆژێكیان ئەفسانەی خواوەندی فینیقیەكان (ئەدۆنیس)م خوێندەوە كەچۆن بەرازێك دەیكوژێت و چۆن چۆنی، لە كۆتایی ئەفسانەكەدا زیندوودەبێتەوە. هەستمكرد لێكچون و هاوشێوەبونێك، لە نێوان بارودۆخی من و چیرۆكە میتۆلۆژیەكەی (ئەدۆنیس)دا هەیە. ئەو ڕۆژنامەیەی نوسینەكانم بڵاوناكاتەوە، ئەو بەرازە كێوییە.\nلەدڵی خۆمدا وتم لێرەبەدواوە، ناوی (ئەدۆنیس) لەسەر نوسینەكانم دادەنێم و هەر بە فیعلیش وامكرد. سەیر ئەوەیە لەوكاتەوە (1948)، هیچ ئاستەنگێكم لەبڵاوكردنەوەدا نەهاتۆتە پێش و تەنانەت ئەو ڕۆژنامەیەشی پێشتر قایل نەدەبوو، هیچ بۆ (عەلی ئەحمەد سەعید) بڵاوبكاتەوە، ئەوەی (ئەدۆنیس) ناردبووی بڵاوی كردەوە.\nشیعرەكەیان لەیەكم لاپەڕەدا دابەزاندبوو، لە دامێنی شیعرەكەشدا، ئەم تێبینیەیان نوسی بوو: (داوا لە ئەدۆنیس دەكەین، سەردانی ئۆفیسی ڕۆژنامەكەمان بكات). منیش وەك كوڕە جوتیارێك چووم. وەك هەر جوتیارێكیش شل و شێواو هاكەزایی بووم. ئەوەش سوپرایزێكی سەیر و چاوەڕواننەكرابوو بۆ سەرنوسەری ڕۆژنامەكە. ئیتر لەوكاتەوە من (ئەدۆنیس)م و (ئەدۆنیس)یش هەڵگری ماناگەلێكە وەك: (ژیانەوەو پڕپیتی و نوێ بوونەوەو شەهیدبون و… هتد).\n*ئەی ڕۆڵی چی بوو؟\n-لەسەرەتادا ئەوە ڕوون نەبوو، دوای ئەوە و لە قۆناغی دواتردا تێیگەیشتم. بەدووری نازانم ئەو مانایانە چوبنە ناخود ئاگامەوە و بەبێ ویستی خۆم، ناچاریانكردبم ئەو ناوە هەڵبژێرم.\n*بەڕاستی پێتوایە شیعر لەم سەردەمەدا، بتوانێت ئەو ڕۆڵە ترسناكە وازی بكات و بەهار بهێنێت، وەك ئەوەی (ئەدۆنیس)ی میتۆلۆژی دەیكات؟\n-ئەڵبەتە ئەوە لەڕووی عەمەلییەوە، كاری نەكردەیە. بەڵام لەسەر ئاستی سیمبولی، ئەوەی شیعر یان داهێنان بەگشتی دیكات، بریتیە لە نوێكردنەوەی ژیان. بەوپێیەی شێوازی دنیابینی لای مرۆڤ نوێ دەكاتەوە و دەسكاری چەشەو تێگەیشتنی دەكات، چ بۆ دنیا و چ بۆ مرۆڤ.\nئەوەش مانای وایە، هەر هێندە بەس نییە كەبڵێین ڕۆڵی داهێنان نوێكردنەوەیە، بەڵكو ئەفراندن بۆخۆی نوێكردنەوەیە.\n*ئاخۆ ئەم تێگەیشتنە لە ئەفراندن وای لێكردیت لە شیعر نوسیندا، بەدیار فۆرمی تەقلیدی و شێوازی گوزارشتكردنی ترادسیۆنالەوە ماتڵ نەبیت و زۆر بە خێرای، بەرەو نوێ بوونەوەو ئەزمونگەری بەردەوام مل بنێیت، بەهەموو ئەو مەترسیانەی لەخۆیی دەگرێت؟\n-تەواو وایە. تۆ بۆئەوەی گوزارشت لە ئەزمونێكی نوێ بكەیت، پێویستت بە هێنانەئارای فۆرمێكی گوزارشتكردنی نوێ هەیە.\n*بەڵام شاعیرێكی وەك (عەبدوڵڵا بەردونی)، چێژێكی تایبەتی بەو شیعرە دەبەخشێت كەدەینوسێت، بەبێ ئەوەی یەك چركەسات دەستبەرداری( فۆرمی ستونی) تەقلیدی بێت؟\n-ئاخر (بەردونی) شاعیرێكە خاوەنی بەهرەیەكی ڕاستەقینەی وایە، نكوڵی لێناكرێت. بەڵام شیعرەكانیت حەزپێ بێت یان نا، ئەوە بابەتێكی دیكەیە.\n*ئایا ئەم قسانەت ئەوەدەگەیەنێ كەحەزت بەشیعری ئەونییە؟\n-هەندێ شیعریم بەدڵە. دڵخوازی ئەو ڕەهەندە یاخی و سركەم لەشیعرەكانیدا. هەرچەندە لەئاست شێوازی دەربڕینیدا، جۆرنیم و بەفۆرمێكی تەقلیدی دەبینم.\n*لەوبڕوایەدام لەنێو ئەوانەی خۆیان بە سەرمەشق و زمانحاڵی مۆدێرنە دازانن، كەسانێكیان تێدایە لە (بەردونی) زۆر تەقلیدی ترن، گەر وشەكەمان گەڕاندەوە بۆسەر بنەما زمانەوانیەكە (لاسایكردنەوە)، لەبری مانازاراوەییەكەی كەپێی ئاشناین و هاوواتای وشەی (كەلەپوورە)؟\n-گومانی تێدانییە مۆدێرنە، لاسایكەرەوەی خۆیی هەیە.\n*ئاگاداری ئەوبزاوتە نوێخوازە شیعرییەی میسر هەیت كە لە گروپی (ڕوناكی 77)و گروپی (دەنگەكان)دا خۆیان بەیانكردووە (دەنگەكان لە 77 جیابونەتەوە)و بڵاوكراوەكانیان دەبینیت؟\n-كەمێك ئاگادارییان هەم، لەبەرئەوەی بەداخەوە ئەو بڵاوكراوانەم بەدەست ناگات! ڕەنگە دوو ژمارە یان زیاتری گۆڤاری (دەنگەكان)م بینیبێت.\n*لەوەی كە خوێندوتەتەوە، هیچ شتێكی وای لادروست نەكردویت، تەنانەت ئەگەر ڕاو سەرنجی سەرپێیش بێت؟\n*ئەی بیرت ماوە بۆچی بەتایبەتی ناوی (مهیار)ت هەڵبژارد، بۆ ناونیشانی دیوانە بەناوبانگەكەت (گۆرانیەكانی مهیاری دیمەشقی)؟ ئایا ئەو ناوە پەیوەندی بە شاعیری ئەمەوی (مهیاری دلێمی)یەوە هەیە كە بەوەی لەنەتەوەی فارسە، خۆی بەسەر عەرەبدا ڕادەدا؟\n–یەكەم/ (مهیاری دلێمی) بۆ یەكجاریش چییە، نكوڵی لە عروبە نەكردووە. ئەوە قەدرگرتنیەتی لەڕوی مێژوییەوە. ئەو وتە بەناوبانگە هی ئەوە كەدەڵێت: (سؤدد الفرس و دین العرب). واتە ئەو عروبە و ڕەچەڵەكی خۆی، پێكەوە كۆكردبووەوە. ئەوەش نە نەنگیەو نەشورەیی.\nدووەم/ ناوەكە هیچ ناگەیەنێ. مهیاری دیمەشقی دور و نزیك پەیوەندی بە مهیاری دلێمییەوە نییە، لەپەیوەندی ناوی ئەحمەد بە ئەحمەدێكی دیكەوە زیاتر. پوختەی مەسەلەكە ئەوەیە، مهیار وشەیەكی قەشەنگەو تۆن و زرنگانەوەی لەوشەی (أنهیار- هەرەس)ەوە، نزیكە.\nئێمەی عەرەب بێ هیچ پاساو و بەهانەیەك، دەكەوینە لێپێچینەوە و كنەدانی ئەو شتانە. بۆنمونە دەڵێن من ئەنگێزەی فینیقیانەم هەیە، لەبەرئەوەی ئەدۆنیس خواوەندێكی فینیقییە. ئەم ئەنجام گیریانە مایەی پێكەنینە.\n*داستانێكی نوێت بەرهەم هێناوە، كۆكراوەی هەڵبژاردەیەكە لەشیعری كۆنی عەرەبی، بەناونیشانی (دیوانی شیعری عەرەبی). باوای دابنێین بڕیارت داوە هەڵبژاردەیەك لەشیعری نوێش بڵاوبكەیتەوە، كێ دەست نیشان دەكەیت و چی هەڵدەبژێریت؟\n-ئەوە نهێنیەكەو ناتوانم ئاشكرای كەم.\n*ئەوە مانای وایە، بەفیعلی دەستت بەوكارە كردووە؟\n-بەڵێ، وایە. بەمزوانە بەرگی چوارەمی (دیوانی شیعری عەرەبی) ئامادە دەكەم و تاقۆناغی حەفتاكان دەگات.\n*بەرلەوەی بچم بەلای كاری خۆمەوە، پرسیارێك هەیە. تۆ دەڵێیت: (شیعر ژیان نوێ دەكاتەوە). ئەوە چۆنە؟\n-نوێكردنەوە بەسێ ڕەگەز دەكرێت، گەرهاتوو ئەوسێ ڕەگەزە گۆڕان:\n1-گۆڕینی پەیوەندی شاعیر بەشتەكان و بەدنیاوە.\n2-گۆڕینی پەیوەندی زمان بەشتەكان و بەدنیاوە.\n3-گۆڕینی پەیوەندی مرۆڤ بەمرۆڤەوە، پشت ئەستور بەو دوو گۆڕانەی پێشوترەوە.\nلەنێو ئەو پەیوەندیە سەرەكیانەی ژیانی كۆمەڵایەتی ڕێك دەخەن، نوێ بوونەوە و گۆڕان دەڕسكێت.\n*بەڵام سەروەختێك پەیوەندی (زمان بەشتەكانەوە) دەگۆڕێت، خوێنەر لێت تێناگات. كەواتە چۆن پەیوەندی ئەو بەبرای مرۆڤیەوە دەگۆڕێت؟\n-من نازانم گەر خوێنەر توانای تێگەیشتنی دەبێت یان نا، بەڵام دەزانم كاریگەری شیعری بریتیە لە كاریگەری هەست و سۆز. واتە قەسیدە لەناخی خوێنەردا هەست و سۆز و هەڵچون و ئەندێشەو وێنە دەخوڵقێنێ و جۆش خرۆشی (بەمانا سیاسیەكەی و تەنانەت بەمانا فیكریەكەشی)، تێدا دروست ناكات.\nجۆش و خرۆشی سیاسی یاخود ئایدیۆلۆژی، نوسینی ئاسایی و سەرپێی دروستی دەكەن، بەڵام شاعیر یان چامەی شیعریی، دنیایەكی دیكە لەچەشەكردن و خەیاڵدان و هەست و سۆزی نۆرماڵ و مۆدێرن، دێننەئارا.\n*عەبدوڵڵا بەردونی؛ شاعیر و مێژوو نوس و رەخنەگرێکی بەناو بانگی یەمەنیەو نابینا بووە، لە ساڵی ١٩٢٩ لە دایک بووەولە ٣٠ ئۆگۆستۆسی ١٩٩٩ کۆچی دوایی کردووە و خاوەنی چەندین بەرهەمی شیعری و ئەدەبی و مێژووییە.\nئەم گفتوگۆیە (بها‌ء جاهین) سازی داوەو لە (دنیا الثقافة)دا بڵاوبۆتەوە. ئێمە لەم سەرچاوەیەوە وەرمانگرتووە .\nأدونیس: الحوارات الكاملە (1987-1990– بدایات، الجزء الثالث ,دمشق- الطبعة الاولی، 2010).


مه‌سرور بارزانی له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا و وه‌زیری به‌رگری ئه‌ڵمانیا كۆده‌بێته‌وه\n13/2/2020 - 21:03\nله په‌راوێزی یه‌كه‌م رۆژی كۆنفرانسی ئاسایشی میونشن\nمه‌سرور بارزانی به‌شداری كۆنفرانسی ئاسایشی میونشن ده‌كات و له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا و وه‌زیری به‌رگری ئه‌ڵمانیا كۆده‌بێته‌وه.\nله په‌راوێزی یه‌كه‌م رۆژی كۆنفرانسی ئاسایشی میونشن مه‌سرور بارزانی سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ژماره‌یه‌ك كۆبوونه‌وه ئه‌نجامده‌دات له‌وانه‌ش بڕیاره له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا مایك پۆمپێیۆ كۆببێته‌وه.\nله‌چوارچێوه‌ی زنجیره كۆبوونه‌وه‌كانی له كۆنفڕانسی ئاسایشی میونشن، بڕیاره مه‌سرور بارزانی له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ك له دان بریۆلێتی وه‌زیری وزه‌ی ئه‌مریكا، مایك پۆمپێیۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا و بۆیكۆ بۆریسۆڤ سه‌رۆك وه‌زیرانی بولگاریا كۆببێته‌وه.\nله كۆتا كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م رۆژی كۆنفرانسه‌كه‌ش، بڕیاره مه‌سرور بارزانی له‌گه‌ڵ ئانگرێت كرامپ كاربۆوه‌ر وه‌زیری به‌رگری ئه‌ڵمانیا كۆببێته‌وه.\nكۆنفرانسی ئاسایشی میونشن كه ساڵانه به‌ڕێوه‌ده‌چێت و تێیدا گه‌وره به‌رپرسان و بڕیاربه‌ده‌ستدانی جیهان كۆده‌بنه‌وه و پرسه‌كانی تایبه‌ت به ئاسایشی جیهان تاوتوێ ده‌كرێن. له چه‌ند ساڵی رابردووشدا، مه‌سرور بارزانی یه‌كێك بووه له به‌شداربووانی ئه‌و كۆنفرانسه.\nسه‌رچاوه: كوردستان 24\nپڕۆژه یاسای له‌ئه‌ستۆكردن به‌ده‌نگی 71 په‌رله‌مانتار په‌سندكرا\nلێژنەی شەهیدان خوێندنەوە بۆ پڕۆژە یاسای منداڵە ونبووەكان دەكات


خه‌ڵاتی نۆبڵی 2013 بۆ فیزیا په‌خشرایه به‌لجیکیـیه‌ک و به‌ریتانیـیه‌ک\nخه‌ڵاتی نۆبڵ بۆ فیزیا له ئه‌مسـاڵدا به‌خشرایه هه‌ر یه‌ک له فرانسوا ئێنگلێرتی به‌لجیکی و پـیته‌ر هێگزی به‌ریتانی.\nکۆمیته‌ی به‌خشینی خه‌ڵاتی نۆبڵ ڕۆژی سێشه‌ممه له شـاری سـتۆکهۆڵم ناوی براوه‌کانی ئه‌م خه‌ڵاته‌ی ڕاگه‌یاند و گوتی ئه‌م دوو زانایه ئه‌و ته‌نۆلکه‌یه‌یان دۆزیوته‌وه که ده‌یسه‌لمێنێت بۆچی گردیله بارسته‌ی هه‌یه. ته‌نۆلکه‌که به بۆزۆن ھێگز ده‌ناسرێت.\nفرانسوا ئێنگلێرت، ته‌مه‌نی 81 سـاڵه و پـرۆفسۆره له زانکۆی برۆکسیلی ئازاد له به‌لجیکا و زانکۆی ته‌ل ئه‌ڤیڤ له ئیسرائیل و له بنه‌ماڵه‌یه‌کی جووه‌وه هاتووه و یه‌کێـکه له‌وانه‌ی له هۆلۆکۆستی نازیـیه‌کان ڕزگاری بووه.\nپـیته‌ر هێگز، ته‌مه‌نی 84 سـاڵه و پـرۆفیسۆره له زانکۆی ئێدینبه‌ره له سکۆتلاند. ئه‌م زانایه 50 سـاڵ له‌مه‌وبه‌ر پـێشبینی بوونی ئه‌م ته‌نۆلکه‌یه‌ی کردبوو، به‌ڵام له‌م دوایـیانه زاناکان توانیـیان پـشـتڕاستی بکه‌نه‌وه.


05/04/2021 | 958 جار خوێندراوەتەوە\nئیدارەی بایدن زیاتر جەخت لە سەر مافەکانی مرۆڤ دەکاتەوە، چونکە ئیدارەی پێشوو هیچ بایەخێکی بە مافی مرۆڤ نەدەدا. ئەمە یەکەم هۆکاری پشت بایەخدانە بە خیتابی مافەکانی مرۆڤ لە لایەن ئەم ئیدارەیەوە. بەڵام پرسەکە هێندە بە سانایی نیە. ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بە هۆی زاڵی مەسیحییە ئایندارەکانەوە ئازادی ئاینی لە سەروی هەموو مافەکانی ترەوە دادەنا. بە جۆرێک ئازادی ئاینی بە بنەمای هەموو ئازادییەکانی تر دادەنا. کەسانی وەک مایک پێنس و پۆمپیو، سەر بە گروپە ئاینیە ئیڤانجێلیکەکان بوون، لە ناوەو دەرەوەی ئەمریکا جەختی زۆریان لە سەر مافی ئاینی دەکردەوە. گروپە ئاینیەکان ئەوەیان دەزانی کە دیموکراسی لە سودیان نیە، بۆیە زیاتر بایەخیان بە دادگاکان دەدا، لەم ڕێگایەوە لە بەشێکی زۆری دادگاکان کەسی نزیک لە خۆیان دانا .\nکاتێک بایدن لە کۆنفرانسی میونخ هاواری ئەوەی کرد کە ئەمریکا هاتەوە، دەیەوێت هاتنەوەی ئەمریکا، تەنها هاتنەوەی هێز یان ئامادەیی وڵاتێک نەبێت، بەڵکو هەروەها هاتنەوەی بەهاکانیش بێت .\nمافەکانی مرۆڤ یەکێکە لە ئەو کۆمەڵە نۆرم و بەهایانەی کە ئەمریکا لە پاش جەنگی جیهانی دووەمەوە وەک جۆرێک لە هێزی نەرم خاوەندارێتی کردەوە و بەکاریبردوە. هەرچەندە ڕەگی دیاری ئەم دیسکۆرسە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی جیمی کارتەر. کارتەر مافەکانی مرۆڤی هێنایە نێو سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکاوە. ئەوە بە یەکێک لە هۆکارەکانی سەرکەوتنی شۆڕشی خومەینی دادەنرێت. دیارە لێرەدا دەبێت ئاگاداری ئەوە بدەین کە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا هەرگیز یەک ڕەوت و یەک شێواز و تاک ڕەهەند نیە. لە ساڵی ٢٠٠١ هێنری کیسنجەر کتێبێکی نوسی بە ناوی ئایا ئەمریکا پێویستی بە سیاسەتی دەرەوەیە؟ لەوێدا باس لە ئەم فرەییەی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا دەکات لە دونیادا. دیارە زۆر بە سادەیی، ئەگەر ئەمریکا لە هەموو گۆی زەوی کاریگەری هەبێت، ئەوا بە دڵنیاییەوە، هەموو گۆی زەوی وەک یەک نیە و لە هەمانکاتدا هەموو گۆی زەوی وەک یەک گرنگ و بە بایەخ نیە بۆ ئەمریکا .\nبۆ ئەوەی باشتر لەم پرسە تێبگەین، میتۆدی تێگەیشتن لە ناوەوە، لە پێناو تێگەیشتن لە دەرەوە بەکاردەبەین. بە پێی ئەم میتۆدە، ئەوە دۆخی ناوەوەیە کە سیاسەتی دەرەوەی وڵاتێک دادەڕێژێت. دەکرێت ئارگومێنتی ئەوە بونیادبنرێت کە لە نێو هەندێک وڵاتاندا، بە تایبەتی زلهێزەکان، دابڕانێک هەیە لە نێوان ناوەوە و دەرەوەدا. بەڵام لە دۆخی ئێستای ئەمریکادا ئەمە لە هەموو ساتێک ڕاستترە. دۆخی ناوەوەی ئەمریکا بە جۆرێکە کە ناتوانرێت بە ئاسانی بە هێند وەرنەگیرێت، بە تایبەتی لە لایەن ئیداریەکی دیموکراتەکانەوە .\nدیارە لە هەمانکاتدا ئارگومێنتێک هەیە، بە تایبەتی لای ئەنتۆنی نێگرێ و ئەوان کە دەرەوە نەماوە، ئەوەی هەیە تەنها ناوەوەیە. ئەم ئارگومێنتە لە پێناوی ئەوەدابوو کە بڵێن ئەمریکا ئیمپراتۆریەتە، نەک تەنها سەرزەمینی ئەمریکا بەڵکو هەموو گۆی زەوی جێگای پیادەکردنی دەسەڵاتی ئەوە. ئەگەر لە سەردەمێکدا، بە تایبەتی لە ترۆپکی جیهانگەریدا، وەها دەردەکەوت کە دونیا دەبێت بە یەک ئەوا ئێمە بەرەو دۆخێکی تر دەڕۆین کە دونیا پەرت و فرە دەبێت .\nلە ناوەوەی ئەمریکا کۆمەڵێک پرس زاڵن بە سەر ئەجیندای وڵاتدا، پرسی وەک ڕەگەزپەرستی، نایەکسانی، مافی ئافرەت، بە تایبەتی ئافرەتانی ڕەشپێست، کۆچبەر، ژینگە. هەروەها دادگاکان و دادپەروەریی تاوانباران لە گەڵ خوێندندا، بە تایبەتی قەرز و ڕێگرییەکانی خوێندن .\nیەکێک لەو پرسانەی کە لە ناو ئەمریکادا بەردەوام دەوروژێنرێت پرسی بەندیخانەیە. کێ دەچێت بۆ بەندیخانە و کێ لە بەندیخانە دوورە؟ وڵامی ئەم پرسیارە ئاسان نیە. لە ڕۆمانی ژوری مەریخ ڕاچێل کوشنەر، بە شێوازی دیستۆڤیسکی باس لە سیستەمی بەندیخانەی ئەمریکا و کاریگەری لە سەر بەندییەکان دەکات. بە کورتی چۆن ئایدەلۆژیا و سیستەمێک لە سەر ڕەش و سپی بونیادنراوە بوار بۆ کەسایەتی ئاڵۆز دروست ناکات. لە کاتێکدا مرۆڤ بونەوەرێکی هێندە سادەنیە بە باش و خراپ یان تاوانبار و بێتاوان یان گوناهبار و بێگوناه مامەڵەی لە گەڵدا بکرێت. بەندیخانە پێودانگی پاشخانیشی هەیە. کەسێک کە ئازاد دەبێت، مانای ئەوەنیە ئازادبوە، بەڵکو لە ڕوی کار و مافی سیاسی و پێگەی کۆمەڵایەتی و مامەڵەی سیستەمەوە بە جیاواز مامەڵەی لە گەڵدا دەکرێت. هەموو ئەمانە کاریگەرییان هەیە لە سەر پارتی دیموکرات چونکە زۆربەی هەژاران و ڕەش پێستان کە بەندیخانە نشینین دەنگدەری دیموکراتەکانن .\nلەم ڕوانگەیەوە بایدن دەڵێت دایک و باوکە ڕەشەکان دەبێت هەست بە دڵنیایی بکەین کاتێک مناڵەکانیان بە شەقامەکاندا دەڕۆن. لێرەوەیە کە کەمپەینی ژیانی ڕەش پێستان بایەخی هەیە، پەیوەندی لە گەڵ مافەکانی مرۆڤدا هەیە. لە ئاستی دەرەوەدا ئەم ڕوانگەیە دەکرێت بە سودبێت دەربارەی ئەوەی کێ دەچێت بۆ بەندیخانە و کێ ناچێت بۆ بەندیخانە؟ ئەمە بۆ هەموو چالاکوان و کەسانی سیاسی و ڕۆژنامەنوسان پرسێکی گرنگە لە ئاستی دونیادا. دەکرێت لە کوردستانیش سودی لێوەربگیرێت. دەبێت یاسایەکی دادوەرانە لە سیستەمی شەرعی و دیموکراسی بڕیاردەربێت لەوەی کە کێ دەچێت بەندیخانە و کێ ناچێت بۆ بەندیخانە.\nبوارێکی تر کە جێگای بایەخە، مافەکانی ئافرەتە. ئافرەتان بە گشتی هەژار و بێ دەرامەت و بێکار و ئەرک قورسن، بە تایبەتی ئافرەتانی ڕەش پێست. ئەم پاشخانە ناوەکییە دەبێت پاڵنەری ئەوەبێت کە ئەمریکا لە دەرەوەش بایەخ بە مافەکانی ئافرەت بدات. بە پێگەی ئافرەت لە ناو کۆمەڵگا و کار و سیاسەتدا. چالاکوانانی ئافرەتان دەتوانن سود لە پەیمانەکانی بانگەشەی بایدن ببینن بۆ ئاوردانەوەی ئەمریکا لە پرسەکەیان.\nبەڵام پرسی مافەکانی مرۆڤ تەنها لە بواری گروپە تایبەتەکاندا کاریگەریی نیە، بەڵکو لە ئاستی جیوپۆلەتیکیشدا کاریگەری تایبەتی خۆی هەیە. ئەمە زۆر بە تایبەتی لە دونیای ئەمڕۆدا. مافی مرۆڤ بەشێکە لە خیتابی سیستەم یان شارستانیەتی لیبرالی ڕۆژئاوایی. بنەماکانی لە سەر بەها ڕۆژئاواییەکان بونیادنراوە، وەک تاکگەرایی، ئازادی، ڕێگریی نەکردن، مافی دەربڕین، جوڵە، کار و زۆر بواری تر. بڕێکی زۆری ئەم بوارانە لە زۆر جێگای دونیا ڕوبەڕوی تەنگوچەڵەمەی زۆر دەبێتەوە. ئەمڕۆ لە دونیادا بەرەیەک لە هەڵکشاندایە کە ئامانجیان ئەوەیە ڕێگریی بکەن لە باڵایی و دەستوەردانی ڕۆژئاوا بۆ کارەکانیان. ئەم بەرەیە لە ژێر ناو و پۆلێنی جیاوازدا خۆیان ناوزەد دەکەن.\nیەکێک لەو پۆلێنانە دەوڵەتی شارستانییە. ئەم جۆرە دەوڵەتە بانگەشەی ئەوە دەکات کە دەوڵەتی نەتەوەنیە، بەڵکو دەوڵەتی شارستانییە. بەو مانایە وەک دەوڵەتێک، حوکم و نوێنەرایەتی شارستانیەتێک دەکات. هەندێک ئەمە بە بێ بنەما و ئەفسانە دادەنین. چونکە دەوڵەت و شارستانیەت پێکەوە ناگونجێن. لە کاتێکدا دەوڵەت ئامانجی ڕێکخستن و هاوشێوەکردن و کۆنترۆڵە ئەوا شارستانیەت بە پێچەوانەوە لە سەر بنەمای فرەیی و بێناوەندیی و گۆڕان و هەمەچەشنەیی بونیادنراوە. بۆیە هەتا ئاستێکی زۆر دەوڵەت و شارستانیەت پێچەوانەی یەکترن. بەڵام سەرباری ئەمە وڵاتی وەک چین، ئێران، ڕوسیا، تورکیا، لە گەڵ هیند بانگەشەی ئەوە دەکەن کە جۆرێکن لە دەوڵەتی شارستانین. ئەم بوارە نوێیە و خەڵکی کورد دەبێت لێی بە ئاگابێتەوە، چونکە ڕاستەوخۆ کاریگەری هەیە لە سەر وورد و دڕشتی ژیانی.\nلە ڕوانگەی ئەم وڵاتانەوە مافەکانی مرۆڤ، تەنها ماف نین بەڵکو ئامراز و ئایدەلۆژیان کە ڕۆژئاوا بەکاریان دەهێنێت بۆ دەستوردان لە کاروباری ناوخۆی ئەو وڵاتانە. بەڵام ئەو وڵاتانە ناتوانن لەم ڕێگایەوە دەست لە کاروباری ناوخۆی ئەو وڵاتانە بدەن. بە ئایدەلۆژیا بینینی مافەکانی مرۆڤ، دەرخەری هاتنی سەردەمێکی نوێیە. سەردەمێک کە تیایدا چیدی بە ئاسانی بەها مرۆیی و گەردونییەکان بونیان نیە و لە لایەن هێزە ڕکەبەرەکانی ڕۆژئاواوە دژایەتییان دەکرێت.\nهەندێک لە بیرمەندانی جیوپۆلەتیک بڕوایان وەهابوو کە لە گەڕانەوە بۆ ململانێی زلهێزەکان مافەکانی مرۆڤ پشتگوێ دەخرێت، بەڵام وەها دیارە بە هۆی بونی پاڵنەری ناوەکیی و دەرەکی ئەم دیدە ئەوەندە ڕاستی بەپێکی.\nلە ئاستێکی تردا، ئیدارەی ترەمپ زیانێکی زۆری لە دەسەڵاتی نەرمی ئەمریکا دا، ئەگەر ئەمریکا بیەوێت لە لایەن دۆست و ڕکەبەرەکانیەوە بە هێند وەربگیرێت ئەوا دەبێت بایەخ بە بەهاکان بدات زیاتر لە جاران.


یەڤتەشینكۆی ناودارە لە كۆمەڵێك بوار 2010-05-22\nئا- نەرمین محەمەد: یەڤتەشینكۆ گەورەترین شاعیری ئێستای رووسیایە، لەناو شاعیرانی سەدەی بیستەمیش زۆرترین ئامادە و خوێنەری هەیە، هەر زوو توانی ببێتە نوێنەری شاعیرە لاوە رەچەشكێنەكان، لەگەڵ هەریەك لە فوزنیسینسكی و ئەخمادۆلینا و روجدیستفینسكی بە سیمبولی شیعری ساڵانی شەستەكانی سەدەی رابردوو دادەنرێت. بەردەوامیش وەها خۆی دادەنا كوڕی قۆناغی (توانەوەی سەهۆڵە) ئەو قۆناغەی كە پەرستنی كەسایەتی ستالینی تێدا ریسوا كرا. لەبەر ئەوەی رستەی شیعری لە چیرۆكی داستان بۆ گتوگۆ و لە تەنزیشەوە بۆ ناسكی و لیریكی گواستەوە، بۆیە ژمارەیەكی زۆری چامەكانی كراون بە گۆرانی و لە سەرتاسەری رووسیا بڵاوبوونەتەوە.\nیەڤگینی یەڤنە شینكۆ yevgeny yevtushenko رۆژی 18ی تەمووزی ساڵی 1933 لە گوندێكی ناوچەی ئیوكۆشكی هاتۆتە دونیا، باوكی زەوی ناسێكی كارامە و دایكیشی گۆرانی بێژێكی دیار بوو. هەر لە منداڵیەوە ئارەزووی دەچێتە سەر نووسینی شیعر و ئەنجامدانی وەرزش، كە تەمەنیشی دەگاتە 15 ساڵان بەهۆی پیشەی باوكی بەرەو كازاخستان و دواتر بۆ ئالتای دەچن و ماوەیەك تێیدا نیشتەجێ دەبن، لە ساڵی 1949 دەست بە بڵاوكردنەوەی شیعرە بەراییەكانی خۆی دەكات. لە ساڵی 1951 لە پەیمانگەی گۆركی ئاداب دەخوێنێ، بەڵام لەبەر ئەەوی پشتیوانی بۆ رۆمای (تەنیا بەنان نابێت) ی ق.د. دێنسیف دەكات، بۆیە لەپەیمانگەی ناوبراو دەردەكرێت. بۆ ساڵی دواتر لە یەكێتی نووسەران دەبێت بە ئەندام، بەمەش لەسەرتاسەری یەكێتی سۆڤیەت دەبێت بە بچووكترین ئەندامی كۆمەڵەكەو یەكەم شیعری خۆشی بەناوی (دۆزەرەوەكانی داهاتوو) بڵاودەكاتەوە. ئینجا وەك قوتابییەكی زانكۆ لە مۆسكۆ جێگر دەبێت و پێدەگات. بۆ ساڵی 1955 یش دووەم كۆمەڵە شیعر بەناوی (بەفرەی سێیەم) بڵاودەكاتەوە، كە تا ئەو كاتە كاردانەوەی مایكۆفسكی لە شیعری حەماسی سیاسی و یاخی گەریانەی لێ دەبینرا. دواتر ستایلێكی تایبەت و بێ هاوتا دەگرێتە بەر كە لەناویدا ئەدەبی كۆمەڵایەتی و وتاری زیندووی زمانەوانی و حەماسەت و لیریك و متمانە بەخۆ بوون و گیانی نیشتمانیانەو و قووڵبوونەوە لە رامان و چەكەرەكردنی گیانی دژ بە رژێمی فەرمانڕەوایی كۆ كردبۆوە. لە چامەكانی ئەو ماویە دا دەگاتە لوتكەی داهێنان. كۆ شیعرەكانی (رێگای چاپوكەكان – 1969)، (رێگای ژمارەیەك – 192)، (چامە لیریكییە گەرمەكان – 1972)، (گەلی سێپدە – 1978)، (ئاسكی 1 – 1982)، (گوێم بۆ رادێژە هاونیشتمانییەكانم – 1987).. گەواهی ئەو راستییەن.\nیەڤتەشیكۆ لە داهێنانە جۆراوجۆرەكانی بابەت و ستایل لەسەر هێلێكی جیاكەرەوە لە نێوان پابەند بوون بە رژێمی ئەوسای وڵات و نەیارەكانی بەڕێوەچوو، لە بەرهەرمەكانیشیدا زۆر تەوەرەی ژیانی هاووڵاتیانی بەرجەستە كردووە. بۆ نموونە لە چامەی (سەرباز لەبەرەی جەنگدا) كە لە ساڵی 1955 نووسی هەوڵیداوە پانۆرامایەكی ترسناكی جەنگی دووەمی جیهانی بكێشێ، لە رۆمانە شیعری (كۆتر لە سانتیاگۆ)شدا كە لە ساڵی 1978 ئامادەی كردووە باس لەكارەساتی خۆكوشتنی گەنجان دەكات. ئەم بەرهەمەی كاریگەری زۆر بەسەر ئەو گەنجە بێ هیوایانە جێدەهێڵی و ئومێدی خستەوە دەروونی زۆرێكیان. لە چەندان بەرهەمی تریش بەرگری لەمافی دوورخراوەكانی وەك سۆلجە نیتسین و برۆدسكی و سینافیسكی و دانێك دەكات، لە چامەكانی (تانكەكان لەسەر شەقامەكانی براغ) لە ساڵی 1966 و (مێرولە لە ئەفغانستان) لە 19825ش ناڕەزایی خۆی لە ئاست داگیركردن و دەست خستنە ناوكار و باری وڵاتانی وەك هەنگاریا و چیكۆسلۆڤاكیا و ئەفغانستان لەلایەن یەكێتی سۆڤیەت دەربڕی.\nلەو ئەفسانە شیعریەی كە لە ساڵی 1962ش لەبارەی لیرمنتۆفی شاعیرەوە بڵاویكردەوە و ناڕەزایی خۆی لە ئاست راوەدوونانی ئەو كەسانە دەربڕی كە خاوەن بۆچوونی تایبەتن، ئەمە و لە چەندان بەرهەمی تریشدا بە بێ ئەوەی رەگەز و نەتەوەی بەڵاوە گرنگ بێت، هەڵوێستی مرۆڤانەی خۆی دەربڕیوە، هەروەك لەچامەی (من بیر دەكەمەوە: من جولەكەم)، (ژیانەوە 1971) ، (بەفری تۆكیۆ – 1974) دەبینرێت. لەبەر ئەوەی یەكێك بوو لەو كەسانەی كە بانگەوازیان دەكرد و پابەندیش بوون بە پرۆژە و بیرۆكەی (بریسترۆیكا)، بۆیە لە نیوەی دووەمی هەشتایەكان چەندان وتاری رۆژنامەوانی لەسەرئەم دیاردەیە نووسی، لەوانە (لوتكەی شەرم)، (هەڕەشە ئاشكرایەكان). بەڵام دواتر كە دەبینێ بریسترۆیكا لە ئامانجەكانی خۆیدا بۆ كۆمەڵگەیەكی دیموكراسیانە زۆر دوورە، بۆیە بێ ئومێد دەبێت. ئەم هەستەشی لە چامەی (فرمیسكە دواكەوتووەكان) لە ساڵی 1995 بە دیار دەكەوێت.\nجگە لە شیعرە یەڤتەشینگۆ رۆمانی مێژوویی و دیكۆمێنتیشی نووسیووە، هەروەها گرنگی زۆریشی بەو وێستەگە ناكۆكەكانی مێژووی هاوچەرخ داوە، هەروەك لە چیرۆكی (پیر هاربەرە – 1967) و رۆمانەكانی (شوێنەكانی تۆ – 1982) ، (پێش وادە مەمرە – 1992) بەدیاردەكەون. چەندان چامەشی لەزمانەكانی تر بۆ سەر زمانی رووسی وەرگێڕاوە و لە دووتۆی پەرتوكڵێك بە ناوی (چامەكانی جۆرجیا) بڵاوی كردونەتەوە. سەرقاڵبوونیشی بە پرسەكانی داهێنان و گرنگی دانی بەردەوامیش بە گەشەپێدانی رۆشەنبیری شیعری رووسی پاڵێ پێوە نا، ئەنتۆلۆژیای شیعری رووسی لە سەدەی بیستەم دەربكات.\nلە بواری سینەماشدا شوێنپەنجەی بەسەر كاروانی سینەمانی رووسی دا دیارە. لەساڵی 1962 پەخشانە شیعریەكەی (كوبا) كرا بە فیلێمی سینەمایی هاوبەشی كۆری و رووسی، كە هەر بۆ خۆی سیناریۆكەی داڕێژت و (كالاتۆزف)یشی دەریهێنا. لە فیلمی (هەڵكێشان)ی ساڵی 199 ش رۆڵی سەرەكی (شیولكۆفسكی) گەورە گەردوونناسی رووسی بەرجەستە كرد. هەروەها لە فیلمەكانی (باخچەی منداڵان) 1982 و (ماڵئاوایی ستالین) 1990یش بەشدرایكرد و سیناریۆی بۆ ئەم دووكارەش نووسی. لە تەك هەر یەك لە ساخارۆف و ئادامۆفیتش و ئاڤانا سییف رۆڵی گەورەی لە پەرەپێدانی كۆمەڵایەتی گێڕا و لە دوا خولی پەرلەمانی سۆڤیەتیش پلەی ئەندامیەتی وەرگرتبوو، جگە لەمەش لە ئەكادیمیای هونەری ئەمەریكی شەرەفی پێدەدرێ ولە ئەكادیمیای ئەورووپیش بۆ هونەر و زانست دەبێتە ئەندامی كارا. دوا دیوانیشی لەساڵی 1998 بەناوی (پەساپۆرتی گورگ) بڵاوكردەوە.


نووسه‌ربوون به شێوازی فینلاندی، یادنووسێك سه‌باره‌ت به وریا مه‌زهه‌ر |\nHome گشتی فەرهەنگ نووسه‌ربوون به شێوازی فینلاندی، یادنووسێك سه‌باره‌ت به وریا مه‌زهه‌ر\nکەی بوو؟… سەد ساڵ؟ دووسەد ساڵ؟ یان دە ساڵێک بەر لە ئێستا؟\nگوتی: ئایرو… ئایروی شاعیر. لێرەم. لە ستۆکهۆلم.\nدوو کۆمەڵەشیعری بڵاو کردبوونه‌وە. بە پارەی گیرفانی خۆی. یەکێکیانی هێنابوو: ״هاوار مەکە! هیچ کەس لە ئاوێنەدا نییە״.\n– ئەوی تریانم بە دڵ نییە. ناوەکەیشت پێ ناڵێم. ئەرێ بۆ ناخۆیتەوە؟\nبە فارسی دەینووسی. فارسییەکی باش و بڕێك جار شەڕانی. شەڕ لەگەڵ ڕێزمان و کڵێشە سەدپاتەبووەکانی شیعری کۆن و نوێی فارسی. ״وریا״ی ئاوەژوو کردبووەوه و بووبوو بە ״ئایرو״. ئایرویش لەو کاتەدا ناوێک بوو لەنێو ناوەکاندا و شیعرەکانی دەناسرانەوە. بەو تەمەنە کەمەیەوە (چەند ساڵان بوو ئەو کاتە؟ بیستوچوار؟) تیۆرییە ئەدەبییەکانی چاک دەناسین و بێ ئەوەی خۆی لە پشتیانەوە بشارێتەوە، تەقەی لە هەست و زەینی خوێنەر و بیسەر دەکرد. وریایەکی شەرمێون و شپرزە بوو. هەر کە بێدەنگ دەبووین، دەیگوت: شیعرێکم بۆ بخوێنەوە.\nخەڵکی سنە بوو. لە تاران و کەرەج گەورە بووبوو. ماوەیەکی زۆر لە تورکییە مابووەوە و دواتر گەیشتبووە فینلەندا. فینلەندی و فارسی و تورکییەکی باشی دەزانی. زۆری حەز لە ئۆرهان وەلی دەکرد و کۆمەڵەشیعرێکی ئۆرهانی کردبووە فارسی. ئاگایەکی چاکی لە شیعری کوردی بوو. سەفەرێکی هەولێر و سلێمانییشی کردبوو. نازانم کەی؟ ئەرێ بۆ نەمپرسی؟ یان لە بیرم نەماوە؟ چەند شیعرێکی خۆیشی لە فارسییەوە کردبووە کوردی، تایپی کردبوون و هەر کوردێک داوای لێ کردبا، بۆی دەناردن.\nگوتم: وریا، شیعرە کوردییەکانت باش نین. باشت وەرنەگێڕاون.\nگوتی: دەیاندڕێنم. دەزانم. کوردییەکەم باش نییە.\nجار جار تەلەفۆنی دەکرد. زۆرتر شەوان:\n– تاقەتت هەیە شیعرێکت بۆ بخوێنمەوە؟… ئەگەر تاقەتی بیستنت نییە، تۆ شیعرێکم بۆ بخوێنەوە.\nدواتر کۆمەڵەچیرۆکێکی بە فارسییش نووسی. هەموویانی بۆ ناردم و بە دڵ خوێندمنەوە. چیرۆکی چاک بوون. گوتم بڵاویان بکەوە.\nگوتم: من خەڵکانێک لە تاران دەناسم و دەتوانم قسەیان لەگەڵدا بکەم. ئەمانە چیرۆکی زۆر چاکن کوڕی خوا!\nپێکەنی: ئەو کوڕی خوایەم زۆر پێ جوانە. بەس لە کوردیدا دەگوترێت، لە سلێمانی وا نییە؟\nچیرۆکەکانمان ناردە تاران و پەخشخانەی ״نەی״ بڵاوی کردەوە: ״چنینەوەی کوارگ بە شێوەی فینلاندی״ لە کۆڕە ئەدەبییەکانی ئێرانیشدا دەنگێکی چاکی دایەوە.\nهاوینی دووهەزاروحەوت، کە لە کوردستان گەڕامەوە ستۆکهۆلم، ئیمایڵێکی پڕ لە ماندوویه‌تی و وەڕزیی بۆ ناردم. تەلەفۆنم بۆی کرد.\n– بیری ״کلارا״ی کچم دەکەم. بەڕۆژ تێم دەگەیت؟ من خەریکە شێت دەبم. ئاخر بەس حەفتەی جارێک دەیبینم.\nگوتم هەستە وەرە و ماوەیەک لە لام بمێنەوە. حەزی دەکرد، بەڵام وەزعی باش نەبوو. بە چەند برادەرێکم گوت، یارمەتیمان دا و هات. داغان بوو. شەوان تا درەنگان دەیخواردەوە و پاشان هەر لەسەر قەنەفە دەخەوت. پانتۆڵ و پێڵاویشی دانەدەکەند. گەنجێکی پیر بوو.\nشەوێک هەر وا کە لەسەر قەنەفەکەی ماڵی حەسەن نوور، پاڵ کەوتبوو، هەستایەوە و گوتی:\n– کە بچمەوە کۆمەڵەشیعرێکی نوێم هەیە بۆتی دەنێرم.\nحەفتەیەک مایەوە و ڕۆیشتەوە. مانگێکی نەبرد، کۆمەڵەشیعری: ״تەلەڤیزیۆنی خراپ״ی بۆ ناردم.\nپڕ بوو لە شیعری جوان و بڵحایەتی لە زمان و دەربڕین و بەرجەستەکردنی هەستە شاراوەکان. بڵحایەتیی زمان لەو کۆمەڵەشیعرەدا هێندە زۆر و زاڵ بوو، کە لە وەرگێڕاندا سەقەت دەبن و ناگوێزرێنەوە زمانێکی تر. ماوەیەکی زۆر خەریکیان بووم و بەشێکیانم وەرگێڕانە سەر زمانی کوردی و بۆم ناردەوە. شەو درەنگ بوو، تەلەفۆنی کرد. دەنگی دەلەرزی:\n– هەوڵێکی چاکت داوە، بەڵام دەست ڕاگرە. هەر پارەیەکم بێتە دەست، سەفەرێکی ستۆکهۆڵم دەکەم و پێکەوە کاریان لەسەر دەکەین. تۆ ناتوانیت بێیتە هێلسینکی؟ ژوورێک و تەختێک و دوو کورسیم هەیە. دەزانیت، ئیدی ناهێڵن کچەکەم ببینم؟\nپاشان هاتمەوە. ڕۆیشتمەوە. هاتمەوە. مامەوە.\nهاوینی پار ئیمایڵێکی نارد: ״کوڕی خوا! تۆ ڕۆیشتی و خۆت دەرباز کرد. ناتوانیت بمبەیتەوە؟… لێرە ماندووم.״\nئێستا ئیتر ماندوو نییە. لە تەمەنی سیوپێنج ساڵیدا و لە گۆڕستانێکی هێلسینکیدا ئۆقرەی گرت.\nتاهیر جامبەرسەنگی شاعیر، لە ستۆکهۆڵمەوە بۆی نووسیوم: ״بەڕۆژ! وریا مەزهەر خۆی کوشت و ئەم جیهانەی بۆ جاش و گەوادەکان بەجێ هێشت.״


تێپەڕاندنی قوتابخانە و چوون بەرەو زانکۆ - بەشی دووەم: پێشبینیە ئەکادیمییەکان - Feropedia\nماڵەوە /بابەتە گرنگەكانى فێركردن/باوان و پەروەردە/تێپەڕاندنی قوتابخانە و چوون بەرەو زانکۆ – بەشی دووەم: پێشبینیە ئەکادیمییەکان\nAla Faraj باوان و پەروەردە, خويَندني بالآ\nلەبەشی یەکەمی ئەم زنجیرە باسەد تێڕوانینمان بۆ خەیاڵاتی فێرخوازە تازەکان کرد کە ئەوەش لەو متمانە و گەشبینیە زیاد لە پێویستەوە سەرچاوەی گرتووە کە فێرخوازانی دواقۆناغی ئامادەیی هەیانە دەربارەی تواناکانیان بۆ کۆنترۆڵ کردن و ڕووبەڕوو بوونەوەی ئەو کێبڕکێیانەی کە لە کۆلێژ دێتە ڕێیان. ئەم بابەتە بەشی دووەمە لەو زنجیرە باسەو تێیدا باسی کۆمەڵێک پێشبینی ئەکادیمی دوور لەڕاستی دەکەین کە هاوبەشە لەگەڵ (خەیاڵاتی فێرخوازە نوێیەکەی کۆلێژ).\nزۆرێک لە فێرخوازان دێنە کۆلێژ بێ ئەوەی هیچ بزانن دەربارەی ئەوەی کە چۆن بتوانن ئەکادیمیانە لە ژینگەی کۆلێژدا سەرکەوتن بەدەست بێنن. لەیەکێک لەو لێکۆڵینەوانەی کە بەم دواییانە لەسەر فێرخوازانی دواقۆناغی ئامادەیی کرا ٨٩% فێرخوازان پێیان وابو کە ئەزموونی ئەکادیمی کۆلێژ هەمان ڕەنگدانەوەی ئەزموونی ئامادەییە. لێکۆڵینەوەکانیتریش پشتگیری ئەوە دەکەن. زۆربەی کات خوێندنگە ئامادەییەکان ئەم جۆرە پێشبینیانە لای فێرخواز بەهێز دەکەن کاتێک بەشێوەیەکی نائاگایانە ڕێگە بە فێرخواز دەدەن کە وەک فێرخوازێکی پشت بەخۆ نەبەستوو بچنە کۆلێژ لەجیاتی ئەوەی هانیان بدەن کە پشت بەخۆ بەستوو بن. من ئەمە وەک لۆمە کردن و تاوانبار کردن ناڵێم، بەڵکو بۆ ئەوەی بزانن کە بەپێی ئەم خاڵە زۆرێک لە فێرخوازان کۆمەڵێک کەسیان هەبووە کە لەپشتیان بن و ئاگایان لە پڕۆسە ئەکادیمیەکانیان بێت و چاودێری ئارەزووەکانیان بکەن، لەگەڵ ئەوەشدا کە بۆ ماوەی ١٢ ساڵ لەسەر ئەو بنچینەیە ڕۆشتوون کەچی فێرخوازە نوێیەکانی کۆلێژ نازانن چۆن ڕووبەڕووی ئەو ڕاستییە ببنەوە کە پێویستە خۆیان کۆنترۆڵی سەربەخۆیی ئەکادیمی خۆیان بکەن.\nزۆرێک لە فێرخوازە نوێیەکانی کۆلێژ کە دەچنە کۆلێژ پێيان وايە کە:\n١- دەتوانن پشت بە بەشەکەیان ببەستن تا ئاگایان لێیان بێت و بایەخ بەوە بدەن کە تاچەنێک بەباشی هەوڵ دەدەن.\n٢- توانا و ئاستی خوێندنەوەیان بۆ کۆلێژ لەئاستی پێویستدایە.\n٣- هیچ کێشەیەکیان نابێت بۆ بەباشی ئەنجامدانی ئەرکەکانیان لە کاتی وانەدا\n٤- بەشێوەیەکی ئەکادیمی کۆلێژ هەمان دووبارە بوونەوەی قۆناغی ئامادەییە لەڕووی ئاست و پلە و توانای بەجێگەیاندنی ئەرکەکانیان لەماوەیەکی دیاریکراودا.\nلەبابەتی پێشوودا ئاماژەم بەوەدا کە ٣٤% ی فێرخوازە نوێیەکانی کۆلێژ لەساڵی یەکەمدا واز لە کۆلێژ دێنن ئەوەی ئاماژەم پێنەدا ئەوەیە کە ١٥% یان بەهۆی پێشبینییە دوور لەڕاستییەکانەوە واز دێنن. جیاوازی نێوان ژینگەی ئەکادیمی قۆناغی ئامادەیی و کۆلێژ دەکرێ بایەخدار بێت، پێم باشە کە تۆ لەگەڵ دایک و باوکت یان مناڵەکانت گفتوگۆی لەسەر بکەیت و ئاگاداری ئەو جیاوازی و پێشبینیانە بیت. ئەمانە کۆمەڵێک نمونەن:\nپلەدانان: زۆربەی کات لە کۆلێژدا نمرە باشەکان بە دەگمەن بەدەست دەهێنرێن، ئیشەکانت زیاتر و سەختتر دەبن، بەڵام ئەوەت لەبیر بێت کە مامۆستایانی زانکۆ هەمان سیستەمی نمرەدانان پەیڕەو ناکەن کە مامۆستایانی ئامادەیی پەیڕەوی دەکەن. هەندێک لە مامۆستایانی زانکۆ بەمەبەست زۆر بەکەمی نمرەی بەرز یاخود نمرەی تەواو دادەنێن، هەندێکیش بەشێوەیەکی زیاتر نمرەی بەرز دادەنێن، واتە بەگوێرەی ئاستەکان و کۆلێژەکان دەگۆڕێت، نمرە نزمەکان بە ڕێژەیەکی زیاتر دادەنرێن. بوونی ئەم زانیارییە دەربارەی ئەوەی کە بەڕێژەیەکی بەرچاو نمرەی نزم زیاتر دادەنرێت دایکان و باوکان و فێرخوازانیش دەدات کە لەکۆتایی وەرزەکەدا دڵگران نەبن لە ئەنجامی نمرەکان و دووربن لە بێتاقەتی.\nشێوازی فێرکردن لە کۆلێژ و داواکارییە ئەکادیمییەکان: زۆرکات فێرخوازە نوێیەکانی قۆناغی یەکەمی زانکۆ لە شێوەی گروپی گەورە و قەرەباڵغدا وانەکان دەخوێنن، بەو واتایەی کە زۆر بە ئاسانی دەتوانی بەکەمی ئامادەی وانەکان بیت یاخود تەنانەت هەر ئامادەش نەبیت بێ ئەوەی کەس هەستی پێ بکات و پێی بزانێت. بۆم دەرکەوتوە کە لەکیس چوونی یەک وانە لە کۆلێژ زۆرجار وەکو لەکیس چوونی یەک هەفتەی ئامادەییە. ئەو بابەتانەی کە لە کۆرسەکانی کۆلێژدا گفتوگۆیان لەسەر دەکرێ زۆر بەخێرایی تێپەر دەبن وە بابەتێکی زۆر لەماوەیەکی کەمدا باس دەکرێ بە پێچەوانەی زۆربەی خوێندنگە ئامادەییەکانەوە زۆربەی مامۆستایانی زانکۆ بەپێی مەنهەج و کتێبێکی دانراو ناڕۆن. ئەوەی لەماوەی وانەیەکدا شەرحی دەکەن لە نیوەی وەرزێکدا یان لە کۆتایی وەرزێکدا تەواو دەبێت. لەبیرت بێت لەزۆربەی پۆلەکاندا تەنها ئەو دوو چانسەت دەدرێتێ بۆ بەدەست هێنانی نمرەی کۆتایی.\nتێبینی: ئەگەر تۆی فێرخواز (یان مناڵەکەت) باش نیت لە نوسینی تێبینیدا یان تەنانەت ئەگەر باشیش بیت پێویستە لەسەرت کە ڕێگاکانی نوسینی تێبینی لەکۆلێژ بخوێنیتەوە پێش چونە کۆلێژ. نوسینی تێبینی لەکاتی وانەدا باشترین ڕێگای سەعی کردنە، نوسینی تێبینی لەکاتی وانەدا دەتوانێ فێرخواز دروست بکات یانیش بیروخێنێ لەڕووی ئەکادیمییەوە.\nیەکێکیتر لە جیاوازییە گەورەکانی نێوان قۆناغی ئامادەیی و کۆلێژ ئەوەیە کە زۆرێک لە فێرخوازە نوێیەکانی کۆلێژ لەلایەن مامۆستای یاریدەدەرەوە فێردەکرێن، مامستای سەرەکی ڕۆڵێکی زۆر کەمی هەیە لە فێرکردنیاندا. پێویستە لەسەر فێرخوازە نوێیەکان کە خۆیان بگونجێنن لەگەڵ جوڵەو بەرەوپێش چوونی کاری مامۆستا یاریدەدەرەکان وەک چۆن خۆیان لەگەڵ مامۆستا سەرەکییەکاندا دەگونجێنن. بەشێوەیەکی گشتی مامۆستا یاریدەدەرەکان نمرە لەسەر تاقیکردنەوەکان و توێژینەوەکان دادەنێن نەک مامۆستا سەرەکییەکان.\nوریابە: دەربارەی توێژینەوەکان دڵنیابەرەوە لەوەی کە لە واتای (دەق دزین) تێگەشتویت، (دەق دزین واتا بەکارهێنان یاخود سودوەرگرتن لە پارچە نوسین یان بیرۆکەی کەسێک بەبێ ئاماژە کردن بە ناوی کەسەکە، وە واپیشانی بدەیت کە خۆت خاوەنی ئەو بیرۆکە یان پارچە نوسینەیت). ئێستا زۆربەی کۆلێژەکان سود لە سیستەمی سۆفت وێر وەردەگرن بۆ پشکنین و ئاشکرا کردنی دەق دزین کە ئەمە سەرەکیترین پرسی زانکۆکانە. زۆرێک فێرخوازی نوێم بینیوە کە لە توێژینەوەکان و لەناو پۆلیشدا نمرەی زۆر کەمیان هێناوە یاخود دەرکراون لەسەر دزینی بابەتەکان یان ئاماژە نەدان بە سەرچاوەی بابەتەکان.\nئاستی خوێندنەوە: بەشێوەیەکی گشتی پێویستە لەسەر فێرخوازان ١٥-٢٠ چاپتەر لە کتێبی مەنهەجەکەیان بخوێننەوە وە شتی زیاتر بخویننەوە لە مەلزەمەکانیاندا وە توێژینەوەکانیان تەواو بکەن پێش ئەوەی بچنە قۆناغی دواتر. زۆر بە ئاسانی دەتوانی ئەوە ببینی کە چۆن فێرخوازان وەڕس دەبن وە هۆکاری شکست خواردنیان ئەو وەڕس بوونە نییە بەڵکو ئەوان شکست دەخۆن چونکە نازانن چۆن بۆ کۆلێژ بخوێننەوە. خوێندنەوە بۆ کۆلێژ واتای چوستی و بەتواناییە. دەدۆزیتەوە کە باسی ئەو ڕێگایانە دەکات کە پێویستن بۆ خوێندنەوەیەکی خێرا.\nپێویست بوونی یارمەتی دەرەکی و خۆ ڕێکخستن: لێرەدا دوو شتی گرنگ هەیە، زۆربەی فێرخوازانی کۆلێژ توشی شکست دەبن بەهۆی ئەوەی کە دەترسن لەوەی کە داوای یارمەتی بکەن، یان بەهۆی ئەوەی کە نازانن کە چی گرنگە. تەمەنەکەت لەبیر بکە و بچۆرە گروپێکی سەعی کردنەوە، مامۆستایەکی تایبەت بدۆزەرەوە و قسەی لەگەڵ بکە، داوا کردنی یارمەتی و خستنەڕووی ئەوەی کە تۆ کێشەت هەیە مانای ئەوە ناگەیەنێت کە تۆ بێزمان یاخود نەزانی، لەڕاستیدا ئەگەر کێشەت نەبێ ئینجا ئەو مانایەی هەیە!\nخۆڕێکخستن یەکێکیترە لە خاڵە گرنگەکان. لێرەدا من کاتی تەواوم بۆ لیکۆڵینەوە لەوە تەرخان نەکردووە بەڵام یەکێک لەو پێشبینیانەی کە دەیکەم ئەوەیە کە با خشتەی سەعی کردنی ڕۆژانەت هەموو ڕۆژێک لە یەک کاتدا بێت. ئەگەر ئەمە لە ڕۆژمێری ڕۆژانەتدا تۆمار بکەیت ئەوا پلانیشی بۆ دادەنێیت، بەم شێوەیە خوی سەعی کردنت بەرەو پێش دەبەیت. ئەگەر بیری لێ بکەیتەوە خوو بریتیە لە جۆرێکی خۆ ڕێکخستن کە تۆ بەشێوەیەکی خۆنەویستانە ئەنجامی دەدەیت چونکە مێشکت پێت دەڵێت کە بیکەیت. بۆ سەعی کردنیش هەمان شتە، ئەمە خوویەکە کە بە دڵنیاییەوە تۆ ناتەوێ وازی لێ بێنیت.\nدروست کردنی پەیوەندی لەگەڵ فاکەڵتییەکەت: ئەم بابەتە تۆزێ قورسە گشتگیری بکەین چونکە ئەندامانی فاکەڵتییەکان زۆر لەیەک جیاوازن، بەڵام با ئێمە پلان بۆ کەیسێکی خراپ دابنێین. چاوەڕێی هیچ لە مامۆستاکەت مەکە جگە لە وتنەوەی وانەکە و ئەو کاتەی کە لە ژوورەکەیەتی کاتی دەوام، لەیەکێک لە توێژینەوەکانی ئەم دواییانەدا دەرکەوتووە ٧١% ی فێرخوازی نوێی کۆلێژ وابیردەکەنەوە کە مامۆستاکانیان لەڕووی کەسایەتییەوە فێرخوازەکانیان دەناسن. وا پێشبینی دەکەن کە مامۆستاکانیان ئاگایان لێیانە و ئەزانن کە ئایا لە کۆرسەکاندا باشن یاخود نا. پێشبینی هیچ کام لەوانە مەکە، ئاگاداری ئەوەبە کە بە پێچەوانەی مامۆستای ئامادەییەوە زۆربەی مامۆستایانی زانکۆ تەنها نیوەی کاتەکانیان بۆ وانە وتنەوە لە کۆلێژ تەرخان دەکەن یاخود مامۆستای ناسەرەکین لەو کۆلێژە، زۆربەیان پیشەی تایبەتیتریان هەیە یان لە کۆلێژیتر وانە دەڵێنەوە، ئەو مامۆستایانەش کە مامۆستای سەرەکین دیسانەوە لەپاڵ وانە وتنەوەدا خەریکی توێژینەوەن. بەکورتی مامۆستای زانکۆ کۆمەڵێک کاری لەپێشینەی هەیە، وە هەرچەندە هیوادارم وانەبێت بەڵام هەندێ لە مامۆستاکان تۆ وەکو یەکێک لە کارە لەپێشینەکانیان نابینن. پێویستە بۆ ناسینی مامۆستاکانی زانکۆت زیاتر لەوە هەوڵبدەیت کە بۆ ناسینی مامۆستاکانی ئامادەیی هەوڵتداوە.\nسود لەم بابەتە وەربگرە بۆ خاڵی دەست پێکردن بۆ بیرکردنەوە دەربارەی جیاوازی ئەکادیمی نێوان ئامادەیی و کۆلێژ پێش ئەوەی بچیتە کۆلێژ. لەبەرئەوەی کە من تەنها هەندێ خاڵی کەمم خستەڕوو دەربارەی جیاوازی نێوان ئامادەیی و زانکۆ، لەخوارەوە کۆمەڵێک پرسیار دادەنێم بۆ بەردەوام بونی گفتوگۆکە لەگەڵ فێرخوازەکەت یان خێزانەکەت یاخود هاوڕێکەت.\nلەڕێی ڕێکخستنی کۆمەڵێک پێشبینی واقعییەوە دەربارەی کۆلێژ تۆ یاخود مناڵەکەت ئامادەدەبن بۆ هەمو پێکهاتێکی باش.\n١-پێت وایە کە تۆ فێرخوازێکی پشت بەخۆ بەستویت؟ ئەگەر “نا” کەواتە پلانت چیە تا ببیت بە فێخوازێکی پشت بەخۆ بەستوو؟\n٢- ئایا تۆ هیچ شێوازێکی تایبەتت هەیە بۆ نوسینی تێبینی لە پۆلدا؟ ئەی چی ئەبێ ئەگەر وانەکە ٣ کاتژمێر بخایەنێت و مامۆستاکەش خێراتر قسە بکات، ئایا دەتوانی بەردەوام بیت لە تێبینی نوسین؟ (لێرەدا دەرفەتێکی باش هەیە، باشتر وایە دەربارەی چۆنێتی نوسینی تێبینی لە کۆلێژ بخوێنیتەوە).\n٣- ئایا دەزانی کە چۆن پەرە بە خوێندنەوەت بدەیت بۆ کۆلێژ؟ ( ئەمە جیاوازە لە خوێندنەوەی ئامادەیی).\n٤- هەستت چۆن دەبێ ئەگەر مامۆستای زانکۆت لەڕووی کەسایەتییەوە بایەخت پێ نەدات؟\n٥- ستراتیژەکان کامانەن بۆ سەعی کردنی کاتی تاقیکردنەوەکان بۆ ٨ هەفتە محازەرە و ٢٢ بەشی کتێبی مەنهەج؟\n٦- چۆن مامەڵە لەگەڵ دڵەڕاوکێکانت دەکەیت؟\nلەبابەتی داهاتوودا بەردەوامی بەم زنجیرە باسە دەدەین لەگەڵ سەرنج خستنەسەر هەندێ پێشبینی کۆمەڵایەتی دوور لەڕاستی لەلایەن زۆرێک لە فێرخوازانی نوێوە.\nکۆتا بابەتی ئەم زنجیرە باسە بە ناونیشانی پێشبینییە کەسییەکانەوە دەبێ.\nبابەتەكان پەروەردەیەکی بەرزتر خێزان و پەروەردە ڕۆڵی دایکان و باوکان گەڕانەوە بۆ زانکۆ\nپێشتر زەنگەکەیان بۆ لێبدە: ڕێگەیەکی نوێ بۆ لێدانی زەنگەکە\nدواتر شه‌ش تايبه‌تمه‌نديى له كه‌سێتى مامۆستايانى گۆڕانكاردا\nڕۆڵی خێزانەکان http://directory.libsyn.com/episode/index/id/6474823 دەتوانین ئێمە هەموومان لەسەر ئەوە هاوڕابین کە خێزانەکان ڕۆڵێکی گرنگیان هەیە لە …\nچۆن تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بەکاربهێنرێت بۆ بەهێزکردنی توانای نوسین لای فێرخواز


ئەگەر باسێك لە مێژووی خانمان لە كوردستان بكەین، چەندین كچە یاریزانی بەتوانا دەركەوتون لە خولەكانی كوردستان عێراقدا، بانگهێشتی ریزی هەڵبژاردەی عێراق كراون رۆڵی گرنگیان بینیوە لە سەركەوتنەكانی هەڵبژاردەكەدا.\nوەڕویەكی جوانیان پیشانداوە و بەخشیوە بەتابلۆی وەرزشی عێراق و كوردستان، لەڕوویەكی تری جوانی بەخشیوە بە هەرێمی كوردستان، كە هێمایە بۆ ئاستی پێشكەوتنی فەرهەنگی و سیاسی و مەدەنی و كۆمەڵایەتیەكانی هەرێمی كوردستان .\nلەم روانگەیەوە ئێمەی كورد خاوەنی كیان و ئالای خۆمان نین و لە خەباتدا بوین بۆ بنیادنانی كیانی خۆمان كە شەڕی هەبون و مانەوەمان دەكرد، بەڵام ئێستا سەردەم گۆڕاوە ئێمەی كورد ئەتوانین شەڕی خۆمان بە وەرزش بكەین، بۆبەدەستهێنانی ئاوات و ئامانجەكانی گەلەكەمان، لە ناویدا وەرزشی خانمان رۆڵی گرنگ دەبینێت لەبەرەوپێشبردنی كۆمەڵگادا.\nوەرزشی كچان وێنەیەكی جوانتر دەبەخشێت بەتایلۆی سیاسی و فەرهەنگی كوردستان لەسەر ئاستی جیهان، بۆیە پێویستە حكومەتی هەرێمی كوردستان گرنگی زیاتر بدات بە وەرزشی خانمان لەكوردستان.\nبۆیە پێویستە لیژنەی ئۆڵۆمپی و دام و دەزگا وەرزشیەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان گرنگی بەم چەند خاڵەی خوارەوە بدەن:\n1.یەكەیەكی سەرپەرشتی دروست بكرێت بۆ پەرەپێدانی تیپەكانی كچان و خانمان تا ئاستی تیپەكانی خانمان بەهێزتر بكات.\n2.پێویستە لەڕووی داراییەوە بودجەی زیاتر بۆتیپە وەرزشیەكانی كچان لە بوارەجیاجیاكاندا سەرف بكرێت.\n3.پێویستە لیژنەیەكی خاوەن ئەزمون پسپۆر لەبواری وەرزش و خانمان و كچان لەگەڵ خێزان و كەس و كاریان دانیشتن بكەن كە وەرزش چی كاریگەری هەیە لەسەر پێشكەوتنی كۆمەڵگا.\n4.دەبێت خەڵكی شارەزا سەرپەرشتی تیپەكانی خانمان بكەن بۆ بەرەو پێش بردنیان.\nدابین كردنی پێداویستیەكانی خانمان لەلایەن یانەكانەوە بۆ تیپەكانی كچان وەك یاریگا و پاص و هاوكاری مادی .


به‌رهه‌مه‌كانمان » HawariTaza Company\nئاشنابه به به‌رهه‌مه‌كانمان!\nبه‌رهه‌می به‌نزینی كۆمپانیای هه‌واری تازه یه‌كێكه له‌و به‌رهه‌مانه‌ی كه ڕێگه‌پێدراوه له لایه‌ن وه‌زاره‌تی سامانه سروشتییه‌كان. سێ جۆر به‌نزینی جیاواز دابینده‌كه‌ین (نۆرماڵ، موحه‌سه‌ن، سوپه‌ر) و كوالیتی هه‌ر یه‌كه‌یان له خواره‌وه ئاماژه‌ی پێ دراوه. هه‌رسێ جۆری به‌نزین زیاتر له ٢١ جۆر پشكنینی بۆ ده‌كرێت پێش گواستنه‌وه‌ی بۆ وێستگه‌كان، وه سه‌رجه‌میان ده‌گه‌نه ئه‌و ئۆكتانه‌ی كه له لایه‌ن وه‌زاره‌تی سامانه سروشتییه‌كانه‌وه دیاری كراوه.\n(A89, A90, A91) نۆرماڵ\n(A92, A93, A94) محسن\n(A95, A96, A97)سوپه‌ر\nكۆمپانیای هه‌واری تازه له‌توانایدایه چوار جۆری سه‌ره‌كی گاز دابین بكات كه سه‌جه‌میان ره‌گه‌پێدراون له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی سامانه سروشتییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان. جۆره‌كانی گاز بریتین له (گازی سپی، گازی ئێرانی، گازی لاناز، گازی ئه‌نزه‌ڵی) وه تایبه‌تمه‌ندییه‌كانیان له خواره‌وه ئاماژه‌ی پێ دراوه. گازی سپی سێ جۆری جیاوازی هه‌یه به سێ كوالیتی جیاواز. گازی ئێرانی له كۆمپانیاكه‌مان زیاتر له سێ جۆر پشكنینی بۆ ده‌كره‌ت پێش گواستنه‌وه‌ی بۆ شوێنی دیاریكراو. گازی لاناز گازێكه له ناوخۆی كوردیستاندا به‌رهه‌م ده‌هێنرێت له شاری هه‌ولێر. گازی ئه‌فزه‌ڵی ئه‌و جۆره‌ی گازه كه خواستی زۆر له‌سه‌ره له كوردستان و عێراق وه زۆرترین به‌كارهێنه‌ری هه‌یه.\nگازی ئێرانی (فلاش: ٦٠ به‌ره‌وسه‌ر، سلفه‌ر: ٣٠٠٠ – ٧٠٠٠، ته‌وافه: ٨٢٠)\nگازی لاناز (فلاش: ٤٠ – ٤٥، سلفه‌ر: ١٣٠٠٠ – ١٦٠٠٠، ته‌وافه: ٨١٥ – ٨٢٠)\nگازی ئه‌نزه‌ڵی (فلاش: ٦٥ – ٧٠، سلفه‌ر: ٢٠٠ – ٥٠٠، ته‌وافه: ٨٣٠)\nكۆمپانیا چه‌ندین جۆر نه‌وت دابین ده‌كات به كوالیتی جیاواز كه به هه‌مان شێوه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی تری ڕێگه‌پێدراون له لایه‌ن وه‌زاره‌تی سامانه سروشتییه‌كان. هه‌رێمی كوردستان خاوه‌نی چه‌ندین جۆری جیاواز نه‌وته كه هه‌ریه‌كه‌یان تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه. هه‌ریه‌ك له‌م جۆرانه به كوالیتی جیاواز به‌رهه‌م ده‌هێنرێت بۆ مه‌به‌ست و كڕیاری جیاواز.


بەشداریی كۆمەڵە لە كۆنگرەی کەنەکە - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک کوردی بەشداریی كۆمەڵە لە كۆنگرەی کەنەکە\nبەشداریی كۆمەڵە لە كۆنگرەی کەنەکە\nوەفدێكی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بەشداری پانزەمین دانیشتنی “كۆنگرەی نەتەوەیی كوردستان”یان كرد‌و پەیامی كۆمەڵەیان ئاراستەی كۆنگرە كرد.\nرۆژی هەینی 25/9/2015 دانیشتنی پانزەی كۆنگرەی نەتەوەی كوردستان (كەنەكە) لەبروكسێل بەڕێوەچوو و هاوڕێ كەیوان سەنایی ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی‌و هاوڕێ ئەمیر مسباح راوێژكاری كومیتەی ناوەندیی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان، بەشداریی ئەو كۆنگرەیان كرد‌و پەیامی كۆمەڵەیان پێشكەش بە كۆنگرەی (كەنەكە) كرد.\nبەڕێزان بەڕێوەبەران و ئەندامانی پانزدەهەمین کۆنگرەی نەتەوەیی\nلە لایەن هەموو ریزەکانی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستانەوە پیرۆزبایی بەستنی کۆنگرەکەتان لێدەکەین. هیوادارین لە ئەرک و کارەکانتان سەرکەوتوو بن. زۆر سوپاس بۆ ئەوەی ئێمەتان بانگهێشت کرد.\nئەوڕۆ کوردستان بە بارودۆخێکی ئاستەمدا تێپەڕ دەبێ. لە لایەک، بزوتنەویەکی بەرینی جەماوەریی بۆ ماف ئەستاندن لە مەیدان دایە، بە تایبەتی باکوری کوردستان رووبەرووی هێرشێکی دڕندانە بۆتەوە، لە هەڕێمی کوردستان دەوڵەتێکی کوردی دامەزراوە کە چقڵی چاوی دوژمنانە، لە ڕۆژئاوا خەباتێکی گەرموگوڕ لە ئارا دایە و جۆرێک لە خۆبەڕیوەبەری خەڵکی پێی گرتوە، سەرەرای دڕندەیی کۆماری ئیسلامی، خەباتی فەرهەنگی لە ڕۆژهەڵات لەم دەیەی دواییدا زۆر پێشوەچونی گەورەی وەدەست هێناوە، ڕۆژ نییە تێکۆشەرێک لەم بەشە لە سێدارە نەدرێ و خەبات هەر بەردەوامە. لە لایەکی دیکەوە کوردستان لە ڕۆژئاوا و باشور گیرۆدەی شەڕی بێ بەزەییانە و نائینسانانەی ڕێکخراوی تیرۆریستی داعش بۆتەوە، هەموو دەوڵەتانی داگیرکەری کوردستان هەریەکەو، بە شێوازێک، بۆ ئەستاندنەوەی دەسکەوتەکانی گەلی کوردستان خەریکی پیلانگێڕین.\nلە راستیدا هەم هەلی باش لە رێماندایە بۆ پتەوکردنی دەسکەوتەکان و سەرکەوتن، هەم مەترسی گەورەش بۆ سڕینەوەیان رووی تێکردوین. ئا لەم ساتەوەختەدا با بە کەمیش بێ، بەڵام شاهیدی سەرهەڵدانی ناکۆکی ناوخۆیین لە هەموو بزوتنەوەی رزگاریخوازی کوردستان، چ لە هەر بەشە و چ لە نێوان بەشە جیاوازەکانی ئەم بزوتنەوەیە. دەوڵەتانی داگیرکەر بە وردی و بە پیلانگێڕی تەواو کار لەسەر ئەم کەلەبەرانە دەکەن و بە بڕوای ئێمە ئەوە دەتوانێ زۆرترین مەترسی بخوڵقێنێ. بۆیە بە تەئکیدەوە ئەم سازەیە و ئەم کۆنگرەیە دەبێ بانگهێشتی تەبایی و یەکتر قبووڵکردن بکات. پێویستە دەنگمان هەڵبڕین دژ بەم ناکۆکیانە هەرچەند بچوکیش بن و، داوای دیالۆگی چڕوپڕی نیوان هێزە سیاسیەکان چ لە پارچەیەک و، چ لە نیوان پارچەکاندا بکەین. حەیفە سەمەری ئەم هەموو خەبات و بەرخۆدانە بە فیڕۆ بدرێ، حەیفە قارەمانەتی شەرڤان و پێشمەرگە و گەلەکەمان لە کۆبانی و باشور و ڕۆژئاوا بە بەرچاوی جیهانەوە تەنیا وەک حەماسەی لێبێ و نەبێتە هۆی سەربەخۆیی. ئەوڕۆ لە هەموو کاتێک زۆرتر پێویستمان بە هاوئاهەنگی و یەکدەنگی و قبوڵکردنی جیاوازیەکانمان هەیە.\nئێمە دڵنیاین ئیرادەی راساوی ئەم گەلە بە سانایی تێکناشکێندرێ و خەیاڵی داگیرکەران خاوە. ئەووڕۆ سەرهەڵدان و خەباتی گەل لە باکور دەیسەلمێنێ کە ئەم ئیرادەیە زیندووە. لە هەمان کاتدا دڵنیاین لە پشتیوانی بیرورای گەلانی جیهان بۆ داخوازیی رەوای گەلەکەمان. پێویستە لێرەدا بە ڕۆشنی ئەم کۆنگرەیە پشتگری لە هەموو بزوتنەوەی کوردستان بە بی جیاوازیی بکات. بە تایبەتی بەرانبەر بە دیکتاتۆری و کوشتاری کۆماری ئیسلامی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان پەیامی زۆر روون لە کۆنگرەیە چاوەڕوانین.\nبەڕێزان! ئازادی گەل بێ وەدیهاتنی عەداڵەتی کۆمەڵایەتی لە کۆمەڵگای کوردستاندا، تەواو نییە و قابیلی لێ ئەستاندنەوەیە. بۆیە پێداگری لەسەر پەرەدان بە دێمۆکراسی و هەنگاونان بەرەو چەسپاندنی عەداڵەتی کۆمەڵایەتی دەبێ بێتە سەروی ئەرک و بەرنامەمان لە هەموو کوردستان. گەورەکردنەوەی کێشەی ناوخۆیی رێگا لە هەرتکی ئەم ئەرکانە دەگرێ و هەموان و بزوتنەوەکە زیانی لێدەبینین.\nلە کۆتاییدا پێویستە سڵاو بنێرین بۆ سەنگەرەکانی بەرخۆدانی پێشمەرگە و گریلا و شەڕوان و سەری رێز دانەوێنین بۆ شەهیدان و پەیمانیان لەگەڵ نوێ بکەینەوە کە وەک گلێنەی چاو ڕێباز و ئامانجیان دەپارێزین. جاریەی کورد لە دەرەوەی وڵات، دەتوانێ زۆرتر بێتە مەیدان و بۆ چەسپاندنی ئەم پڕەنسیپانە دەوری گەورە بگێڕێ و ببێتە نمونەی پێکەوە حەوانەوە و قبووڵی یەکتر.\nجارێکی دیکە داوای سەرکەوتنتان بۆ دەکەین\nنوێنەرایەتی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nبابەتی پێشوورفیق رضا کعبی: آن دفاع شفاف چپ ایران از حق تعیین سرنوشت حالا دیگر نیست\nبابەتی دواتررێوڕەسمی ئیدانەکردنی لەسێدارەدانی شێرکۆ مەعارفی


سەبارەت بە بڵاوکردنەوەی دانپێدانانەکانی نەوەی نوێ..\n5/10/2019 9:39:56 PM\n6792 جار خوێندراوەتەوە\nپێشەکی من لە دوور و نزیکەوە ھیچ پەیوەندییەکم بە نەوەی نوێ وە نییە.. ئەگەریش پەیوەندیم ھەبێ، ئەوانەی تەماشایەکی پۆستە کۆنەکانم بکەن زۆر چاک دەزانن کە بای ئەوەندە جورئەتم ھەیە کە بڵێم من ئەندامی نەوەی نوێم ئەگەر سەر بە نەوەی نوێ بم!\nچەند حەقیقەتێک ھەیە دەبێ بیزانین یەک لەوانە: ئەوەی ئەو دەزگا ئەمنییانە بیانەوێ سیناریۆی بۆ دادەڕێژن و دەیھێننە سەر تەلەفیزیۆن و اعترافیشی پێ دەکەن بە شتێک کە نەیکردبێت! با کەس خۆی لە گێلی نەدات.. ئەوەی گێلیشە ئەوا کەیفی خۆیەتی!\nلە دوای تەماشاکردنێکی خێرای ئەو دانپێدانانە چەند پرسیارێکم بۆ دروست بوو..\n١- ئایا بابەتێکی وا ھەستیار کە تایبەت بێت بە ڤیدیۆی ئەخلاقی کەسیی ئەندام پەرلەمانێک.. ئایا سەرۆکێکی وەک شاسوار ئەوەندە سادەیە و ئایا بابەتەکە ئەوەندە سادەیە کە بە نامەیەکی مۆبایل داوا بکرێت!!! یان دیداری تایبەت و تێر و تەسەلی دەوێت!\n٢- لە دەقیقەی یەکەمی ڤیدیۆکە باسی کەسێک دەکرێت، کە کاتی خۆی کاری کردووە لەگەڵیان.. ئایا رۆڵی ئەو کەسە چی بوو بێ زەحمەت!! مێری چی لێھات!\n٣- تۆمەتبارەکە لە دەقیقەی ١:١٨دەڵێت: ھەر ئەو شەوە رەوەند پەیوەندی بە براکەی کرد، داوای سیمکارتێکی علوجی لێکرد و وتی: زەرورە بۆ ئەو شەو.. واتە دەبێ ھەر ئەو شەو ئیشەکانی پێ بکات!\n٤- لە دەقیقەی ١:٤٠ تۆنی دەنگ دەگۆڕدرێت.. و دیارە کە پچڕان ھەیە.. ئایا ئەو پچڕانە لەبەر چی ھەیە! دە لێبگەڕێن کابرا با قسەی خۆی بکات!!!\n٥- دوای ئەو پچڕانە تۆمەتبار باسی رۆژی ١٨/٢/٢٠١٩ دەکات.. کەچی ھەموو قسەکانی پێشتری باسی ١٨/٤/٢٠١٩ دەکات.. سەیرە چۆن دەبێ ریزبەندی رووداوەکان بە پێچەوانەی بەروار بڕوات! تێناگەم!\n٦- دوای پچڕانەکە کە باس لە ١٨/٢/٢٠١٩ دەکات تۆمەتبار دەڵێـت: شاسوار فلاش میمۆریەکی سوری پێدام و وتی، "ئەو فلاش میمۆریە لایخۆت بپارێزە و خۆشت تەماشای نەکەی، ھەرکاتێکیش داوام کرد بۆمی بھێنەوە".\nقەت ناچێتە عەقڵم کە کەسێک فلاش میمۆریەک بداتە کەسێک کە ئەوھا گرنگ بێت و پێشی بڵێ نەکەی تەماشای بکەی!!!!! بەس لای خۆت بیپارێزە! وەھەرکاتێک داوامکرد بۆمی بھێنەوە پاشان ئایا حیکمەت لەو شتە چیە!! تۆ بڵێی شاسوار جێگایەکی خۆی نەبێت جێگەی ئەو فلاش میمۆریەی لێ ببێتەوە! واللە بیگوتبوایە ئەو تڕێلەیە ببە لە پێش ماڵی خۆتان رایبگرە من جێگەم نییە و ھەرکاتێک ویستم بۆمی بھێنەوە مەعقول بوو.. بەس واللە بۆ فلاش میمۆری من بڕوا ناکەم! توخوا ئێوەش بن بڕوا دەکەن!\n٧-ھەر بەنسبەت فلاشە سوورەکە..تۆمەتبار ئیشی ئەوە بووە ئەو فلاشە بە ئەمانەت لە لای بێت، پاشان بیگەڕێنێتەوە.. گوایە ئەمانەتی پاراستووە دەڵێت، "کەتم کرد و لەسەر لاپتۆپم دانا".. بێ ئەوەی تەماشای بکەم.. (بێ ئەوەی تەماشای بکەم یەعنی ئەمین بووم.. لە قسەی شاسوار دەرنەچووم.. ئێ باشە مادەم ئەوەندە ئەمینی خۆ شاسوار نەیگوت کەتی بکە و لەسەر لاپتوپی خۆتی دابنێ! باشە بۆ ئەوکات تەماشات نەکرد!! سەیرە!\n٨-بە ھیچ شێوەیەک باسی محتوای ئەو ڤیدۆیانە ناکات! ئایا بریتییە لە چی!\n٩- لە دەقیقەی ٢:٥٠ تۆمەتبار باسی گەڕانەوەی دەکات بۆ ھەولێر بەسەردان.. دەڵێ کلیلی شوقەکەمیان رادەست کردبووم، کە لەوێ نیشتەجێم.. باشە کلیل لەلای خۆتە یان لای وان!! پاشان دەڵێ دەرگای شوقەکەمیان شکاند!! ئایا ئەوە چ پەیوەندی بە دانپێدانان ھەیە!! ئەو فەقەرەیە چ سوودێکی بە تحقیق گەیاند!!!\n١٠- لە دەقیقەی ٤:٥٠ تۆمەتباری دووەم دەست بە قسە دەکات کە ناوی رەوەندە، دەڵێ شاسوار لە نامەیەک داوای سەوتێکی لێم کرد.. لێرە ئەو قسەیە لەگەڵ قسەی تۆمەتبداری یەکەم تێکناکاتەوە.. ئەو گوتی: ھەرچی بەڵگەت ھەیە دژی ئەو ئەندام پەرلەمانانە کۆیان بکەوە!!! ئەو تێکنەکردنەوە یەعنی چی!!!\n١١- رەوەند دەڵێ شاسوار داوای مەقتەعێکی سەوتی کردو.. گوتی بڵاوی بکەوە.. باشە کێشەکە لەسەر مەقتەعێکی سەوتیە یان لەسەر گرتەی ڤیدیۆییە.. تێناگەم.. دوایی ئەو مەقتەعە سەوتیە چی بوو؟\n١٢- دەڵێت، "شاسوار گوتی دەیەوێت لە فەیسبوک بڵاوی بکەیەوە.. من وتم فەیسبوک خەڵک زۆر دەیبینێ.. ئەوە شتێکی شەخسیە"، یەعنی شاسوار نازانی ئەگەر لە فیسبوک بڵاوبێتەوە خەڵک زۆر دەیبینێ!!! ئەوەندە گێلە!! ھەروەھا دەڵێت، "پاشان شاسوار گوتی باشە با بە رێگەی مۆبایل بێت".. باشە دیسان دەڵێم: ئایا کێشەکە لەسەر مەقتەعێکی سەوتیە یان گرتە ڤیدیۆیی!!!\n١٣- یەکێک لە سەیر و سەمەرەکانی ئەو دانپێدانانە لە دەقەی ٦:٢٨ دایە کە دەڵێت: من ھەوڵمدا لە رێگەی کوڕی برام ژمارەیەک پەیدا بکەم.. کوڕی برام!!! دەنا تۆمەت باری یەکەم گوتی، پەیوەندی بە برایەکەی کرد و گوتی ھەر ئەو شەو سیمکارتێکم دەوێت!!! ئێستا نەمزانی برایەتی یان کوڕی برای!\n١٤- لە دەقیقەی ٦:٣٠ لەگەڵ قسەکان پارچە ڤیدیۆیەک نیشان دەدا نووسراوە (کاتی وەرگرتنی سیمکارتێکی بێ ناسنامە لە لایەن رەوەند نەجمەدین) لێرە چەند پرسیارەکی زۆۆۆۆر گەورە دروست دەبێ، لقی ڕ/ ڤیدیۆکە رۆژە، دەڵێم رۆۆۆژە.. کەچی تۆمەتباری یەکەم گوتی: رەوەند گوتی ھەر ئەو شەو سیمکارتێکم دەوێ.. زەروورم! من تێناگەم ئەدی ئەو رۆژە لەکێ ھەڵات!! بەو شەوەی!!\nلقی ب/ ئەو کاتەی کە لەسەر ئەو پارچە ڤیدیۆیە ھەیە نووسراوە: ١٢:٥٠ AM !!!! ئەرێ ١٢:٥٠ی AM شەوە یان رۆژە!!!!! ھەر بەڕاستی لێم تێک چوووووو ھەی ھاوار!!\n١٥- لە دەقیقەی ١٠:٤٣ کەسێک دێت بەناوی شکۆ.. دەڵێ من بەرپرسی پەیجەکان بووم.. بەڵام ئایا رۆڵی ئەو کەسە لەسەر ئەو گرتە ڤیدیۆییە چییە.. چ پەیوەندی ھەبوو.. ئەرێ پێم ناڵێن!!!\nئەگەر تێبینی دوو کەسەکەی ئەخیر بکەین، دەبینین لە پشتیان وێنەی پەیجەکان داندراوە.. ئەوە پەیوەندی بە شادی نەوزادەوە چییە؟ پاشان ئەگەر سەرنج بدەین ئەو پۆستانەی کە نیشان دراوە زۆۆر بەوردی و بە عەدالەتەوەیە ھیچ لایەنێکیان بێ بەش نەکردووە.. وەک بڵێن: ئاگادار بن نەوەی نوێ دوژمنی ھەمووتانە ئەی لایەنەکان!!\nئەرێ بەڕاست ئەگەر ئەو جۆرە پەیجانە تاوان بن.. ئەوا پارتی و یەکێتی لە پێش ھەمووان ئەو جۆرە پەیجانەیان ھەیە و بە پارەی زۆر زەبەلاح سپۆنسەر دەکرێن.. ئەدی خێرە ئەدمینی پەیجەکانی وانیش ناگرن!!!!!! یان بانێکە و دوو ھەوایە!!\n١٦- کەسی سێیەمیش کە ھات بەس پۆستەکانی خوێندەوە!!! وەک بڵێی ئێمە خوێندەواریمان نەبێ و فەیسبوکمان نەبێ .. ئایا ئەو پۆست خوێندنەوە دانپێدانانە!!!\n١٧- کەسی ئەخیری ھەر ھیچ شەکرەکی نەشکاند!! نازانم رۆڵی چی بوو!!!\nئەوەی سەرنجیشی راکێشام ئەوەبوو تەقریبەن ھەموویان دەیانگوت: پەیجی ((فەڕمی و نافەڕمی)) بە قەڵەوکردنی (ڕ).. وەک بڵێی ھەموویان تەلقین درابن و مامۆستایەکەیان یەک مامۆستا بووە !!\nئیدی ئەوە زۆر بە خێرایی چەند پرسیارەک بوو بۆم دروست بوو.. چ بکەم بەدەست خۆم نییە کە تۆزێک ورد دەبمەوە.. لەوانەیە لەبەر ئەوەی بی کە دکتۆرایۆکەکم ھەیە لە (شیکردنەوەی دەق – Discourse Analysis)، وە بەکالۆریۆسەکم لە قانون ھەیە و کەیفم بە بواری تحقیق جنائی دێت!!


هەڵوێستی کۆمۆنیستی سەبارەت بە جاڕی ڕیفراندۆمی پارتی و دەوڵەتی کوردی! … بەشی یەکەم … سامان کەریم – Dengekan\nbySaman Karim\tJuly 1, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nکاتێک کەسێک دەیەوێت لێکدانەوەیەک بکات سەبارەت بە هەر بابەتێکی کۆمەڵایەتی، تیۆری مارکسیستی ناچاری دەکات، بەڕەهایی ئەو بابەتە “قەزیە” لە نێو چوارچێوەی مێژوویەکی دیاریکراو دابنێ. هەروەها ئەگەر بابەتەکە پەیوەندی بە یەک ووڵاتەوە هەبێت ئەوە مەرجی بۆ دادەنێت ( بۆنمونە سەبارەت بە بەرنامەی نەتەوەیی لەو ووڵاتەدا) کە تایبەتمەندییە کۆنکرێتە جیاوازەکانی ئەو ووڵاتە جیادەکاتەوە لەوانی دیکە لە بەرچاو بگرێت، لە چوارچێوەی قۆناغیكی دیاریکراوی مێژویدا. (لینین/ مافی نەتەوەکان بۆ دیاریکردنی چارەنوسیان/ بژاردەکان بەرگی پێنجەم-ل ١٥١- دوا هێلی تەئکید هی منە).\nبه‌ڵام زۆرتر له ئێمه، خودى جيهانى ماددي و واقعييه‌تى مێژوويى گۆرانى به‌سه‌ردا هاتووه. مه‌به‌ستم ڕووداوه‌كانى ده‌ورانى ئه‌زمه و دواتريش له‌به‌ريه‌ك هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى بلۆكى ڕۆژهه‌ڵات و دنياى دواى جه‌نگى سارده. ئه‌گه‌ر ڕوو وه‌رچه‌رخاندنى بزووتنه‌وه ڕزگاريخوازه‌كانى پێشوو به‌لاى غه‌رب و مۆديلى بازاڕ له ساڵانى يه‌كه‌مى ده‌ستپێكردنى ئه‌زمه‌ى ڕۆژهه‌ڵاتيش دا فه‌راموش بكه‌ين (چونكه هه‌رچي چونێك بێت ڕه‌وتى ئێمه له خۆشباوه‌ڕييه‌كانى چه‌پى تەقليديى سه‌باره‌ت به پێشكه‌وتنخوازى ناسيۆناليزمى جيهان سێيه‌مي و ناسیۆناليزمى كه‌مينه ميللييه‌كاندا شه‌ريك نه‌بووه)، بزووتنه‌وه جوداييخوازه‌كان و دواتريش جه‌نگ و کۆمەڵكوژييه‌كانى “ميلله‌ت”ه هه‌وسار پچريوه‌كان له ئه‌وروپاى ڕۆژهه‌ڵات و مه‌ركه‌زيدا، به‌ڕاستى خواستى ميللي و جياخوازيى ته‌نانه‌ت له‌به‌رچاوى كه‌سانێك كه له له‌لانى كه‌مى ئينسان دۆستى به‌هره‌مه‌ندن، بێنرخ و زۆرجاريش بێزراو كردووه. هه‌مووان ده‌توانن ببينن كه چۆن ناسيوناليزم ته‌رجومه‌ى ماددى خۆى له گۆڕه به‌كۆمه‌ڵه‌كان و “پاكسازييه قه‌ومييه‌كان” و كووره‌كانى ئينسان سووتاندندا په‌يدا ده‌كات و، چون نه‌ته‌نها خواستى ميللى به‌لڵـكو ته‌نانه‌ت خودى مه‌قوله‌ى ميلله‌ت و ناسنامه‌ى ميلليش له زۆر حاڵە‌تدا ناڕه‌سه‌ن و ده‌سكردى ئه‌وساتێکى سياسى دياريكراوه. (مەنسور حیکمەت/ميلله‌تو ناسيوناليزمو به‌رنامه‌ى كومونيزمى كريكارى- بەشی یەکەم/ هێلی تەئکیدەکان هی منە).\nکورتەیەکی پێویست سەبارەت بە ڕیفراندۆمی پارتی\nڕیفراندۆم میکانیزمی بردنە پێشەوەی سیاسەتێکی دیاریکراوە و مافێکی دیاریکراوی هاووڵاتیان یان دانیشتوانە. خواستی چونە دەرەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا، یان خواستی گۆڕینی دراوی ووڵاتێکی ئەوروپی بۆ ئێرۆ، خواستی دەنگدان لەسەر جیابونەوەی ئوسکوتلەندا لە بەریتانیا، کیوپیک لە کەنەدا…. نمونە زۆرن. بەڵام لەم سیاسەتەی پارتی دیموکراتی کوردوستان بە سەرۆکایەتی بارزانی، ڕیفراندۆم خۆی سیاسەتە. یەکێک لە کۆسپ و تەنگەژەکانی ئەم سیاسەتەی بارزانی ئەوەیە کە ڕیفراندۆم هەر خۆی کراوەتە سیاسەتێک. بەجیا لە ڕاگەیاندنەکانی پێشووی ئەندامانی مەکتەب سیاسی پارتی کە باسی سەرەکیان “کار نەکردن بەئەنجامی ریفراندۆم” بوو، وە دوای ئەوە چاوپێکەوتنی بارزانی لە گۆڤاری فۆرین پۆلیسی دا، کە ڕۆشنە وەڵام بە ڕەخنەکان دەداتەوە بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بەڵام شتێکی تازەی تێدا نیە.\nباسی ڕیفراندۆم ئەگەر کاتی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی تێدا دیارینەکرێت، هیچ مانایەکی نیە لەم ڕیفراندۆمەدا. واتە ماوەی شەش مانگ یان ئەو پەڕی سالێک. واتە پێویستە لەماوەی شەش مانگ یان سالێکدا سەربەخۆیی ڕابگەیەنرێت. ئەگەر نا ئیتر ئەوە ڕیفراندۆم نیە، بەڵکو ڕیفراندۆمێکە وەک هەنگاو و کارتێکی سیاسی بەدەست بارزانی و پارتی یەوە. بەم مانایەش هەنگاوێکی سیاسی زیرەکانەی بارزانی یە بۆ قۆرغکردنی مافی دانیشتوانی کوردوستان. باسی ئەم ڕیفراندۆمە دیاریکراوە لە پایەیەکی سەرەکیدا، باسی پارتی و بارزانی و مێژووی ئەم هێزەیە، هەر لایەن و هێزێک مێژووی ئەم هێزە و سیاسەت و پراتیکی وەک هێزێکی بورژوایی کورد لە بەرچاو نەگرێت هەڵەیەکی گەورە دەکات، لە بەرانبەر زۆربەی هەرەزۆری خەڵكی کوردوستاندا. لەم بارەوە پێدەچێت تەنانەت لە نێو خەڵک و لە نێو هێزە بورژواییەکان و ژمارەیەکی دیار لە ڕۆشنبیران و نوسەرانی ناسیونالیست… ئەم لێکدانەوەیە لە بەرچاو گیرابێت، هەر بۆیە دەبینین ناڕەزایەتیەکی فراوان هەیە بە ڕووی ئەم شێوازە لە ڕیفراندۆمی پارتی دا.\nبەم پێیە ئەگەر تەنها هۆیەک هەر ئەوە بێت، واتە ڕابەریکردنی پارتی بۆئەم پڕۆسەیە و بەم شیوازەی ئێستای، بەدەست هەر ئینسانێکی نەک ئازادیخوازو پێشکوتوخوازەوە بەڵکو بەدەست هەر ئۆپوزیسیونێکی پارتیشەوە، بە بڕوای من ئەوە پایەیەکی هێجگار بەهێزە کە هەر ئینسانێک چەند جار بیر بکاتەوەو توشی تێڕامان بێت ئینجا بڕیار بدات. ئەمە بابەتێکی ئۆبژەکتیڤەو مێژووی ئەم هێزو بزووتنەوە و سەرکردەیە نیشانی داوە. لە بەشی دووەمدا لەسەر ئەم پۆینتە زیاتر باس دەکەین.\nلە ڕوانگەی منەوە تا ئەوکاتەی کە ماوەی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی و پێکهێنانی دەوڵەت دیارینەکرێت، ڕیفراندۆمێک بوونی نیە. ئەگەر ١٠٠ دانە ڕیفراندۆمیش بێت و بچێت. ڕیفراندۆمێک لە گۆرێ نیە، چونکە ئامانجێک بوونی نیە. بزووتنەوەی کوردایەتی و بارزانی و ڕابەری ئەم بزووتنەوەیە، هوشیارانە خەڵکی کوردوستانیان بارهێناوە. ووردبینانە، مامەڵە لەگەڵ خەڵکێک دەکەن کە دەزانن تاکوێ پێ ڕادەکێشێت. سیاسەتێک کە ناوەرۆکەکەی بریتی یە یان ٢٧ ساڵە بریتی بووە لە لابردنی سەرنجی خەڵک لەسەر مەسەلە و کێشە سەرەکیەکانی خەڵک ئەوەی تشۆمسکی پێی دەڵێت ” الالهاء” واتە سەرنج لابردنی خەڵک لەسەر کێشەو گرفتە سەرەکیەکانی کۆمەڵگا و بەکار‌هێنانی ئەڵتەرناتیڤێکی سیاسی گونجاو بۆ پێکانی ئەم ئاراستەیە. ریفراندۆم بونی نیە بەلام ناویان ناوە ریفراندۆم. ناویان ناوە ڕیفراندۆم، چونکە ڕیفراندۆم خۆشناوە، لایەنی کەم بۆتە خۆشناو و هەندێ هێز بە کەفوکوڵی شۆڕشگیرانەش دەیڕازێننەوە. بەڵام ڕیفراندۆم بۆیە خۆشناوە لە کوردوستان چونکە خەڵکەکەی بەمانای جیابونەوەی کوردوستان دەیبینن. کاتێک کە ئەم ئامانجە جێبەجینەکرێت لە ماوەیەکی دیاریکراودا-٦مانگ تا یەک ساڵ. ئەوا ڕیفراندۆمێک ناکرێت بەڵکو سیاسەتی گەوجکردنی خەڵک پیادە دەکرێت. پراتیکردنی ئەنجامی ڕیفراندۆم ڕاستەوخۆیە و وەک شەراب هەڵناگیرێت تا خۆشترو باشتر بێت.\nلایەنێکی دیکە ئەوەیە کە ڕیفراندۆم وەک میکانیزمێک هەمیشە بۆ بابەتە گرینگە چارەنوسسازەکان بەکارهێنراوە کە ناکرێت یان دەسەڵاتداران پێیان باش نیە کە لە ڕیگای یاسا و ڕیسا و دەستورەوە لە پەرلەمان یان لە لایەن حکومەتەوە بڕیاری لەسەر بدرێت، دەیانەوێت مۆری گشتگیرییەکی کۆمەڵایەتی گەورەی لێ بدەن. بەم مانەیەش ڕیفراندۆم بۆ کایە کردن نیە بە خواست و داواکاری خەڵکەوە. دەبێت ڕیگا لەم جۆرە سیاسەت و پرۆژە سیاسی یە بگیرێت کە دەیەوێت بابەتێکی وا هەستیار بکاتە وەرەقەی سیاسی دانوسان و چەپاندن و گەوجکردنی خەڵک.\nخەڵکی کوردوستان موچەیان نیە، کارەبایان نیە، خزمەتگوزاریان نیە، زەمانی کاریان نیەو لەسەر کار دانامەزرێن و خاوەن بڕوانامەکانی زانکۆو پەیمانگاکان زۆربەی هەر زۆریان بێکارن، هەڵلوشین و کەڵەکەی سەرمایە بۆ هەندێک بەپرس و ملیاردێری دەوربەری سەرکردایەتی بورژوایی کورد بەردەوامە. خەڵک بۆ ئەوەی بژی کەلوپەلی ناوماڵ دەفرۆشێت. دووبارە گەڕانەوە بۆ دەرەوەی ووڵات بە شێوەیەکی فراوان ماوەی دووساڵە دەستیپیکردۆتەوە. ژێر بەژێر لەژیر ناوی چاکسازیداب”کە وێرانکاریە بۆ خەڵک” زۆربەی کەرتەکانی خزمەتگوازی کراوەتە پریڤایت ” پریڤاتیزەیشن”: کارەبا، خەستەخانە و کەرتی تەندروستی، خوێندن و خوێندنی باڵا…. خۆ کەس ئاگاداری کەرتی نەوت و گرێبەستەکانی نیە کە چۆنە و بەپپێ کام بناغەیە گرێدراوە، ئەمە بەجیا لە کۆسپەکانی وەک ناوچە کوردنشینەکانی: کەرکوک و خانەقین .. بەجیا لە شەری دژی داعش و کوژرانی رۆژانەی جگەر گۆشەکانی خەڵک….جگە لەوانەش کێبەرکێ و کۆسپەکانی نێو حزبەکانی بزووتنەوەی کوردایەتی و هەروەها هەڵواسینی پەرلەمانی کوردایەتی و ماوە بەسەرچوونی سەرۆکایەتی بارزانی و چەندین کێشەی دیکە. ریفراندۆم یان سیاسەتی پیادەکردنی ریفراندۆم ، سیاسەتی سەرنج لابرنە لەسەر ئەم کێشانە و شاردنەوەیەتی لە لایەک و لە لایەکی دیکەشەوە بارزانی دەتوانێت وەک وەرەقەیەکی جۆکەر لە هەر کات و هەلومەرجێکی سیاسی دا بەرانبەر بە خەڵکی کوردوستان و هێزە موخالیفەکانی و حکومەتی بەغداو هێزە ئیسلامی و قەومیە عەرەبیەکان بەکاریبهێنێت. ئەوانە ئامانجی سەرەکین. ئەوەتا نوێنەری یەکێتی نیشتمانی کوردوستان لە تورکیا بەهرۆز گەڵاڵی کە حزبەکەی هاوبەشی پارتی یە لەم جاڕەدا دەڵێت “به توركیایان ووتوه ڕیفراندۆم بۆ دروستكردنی دەوڵەتی كوردستان و جیابوونەوه له عێراق و گەڕانەوەی كەركوك و شوێنه جێ ناكۆكان نی یه، به ڵكو بۆ ئەوەی وەک كارتێك بۆ گفتوگۆ له بەرانبەر بەغدا بەكاری بێنین.” (چاوپێکەوتنی بەهرۆز گەڵاڵی لەگەڵ پێگەی سپی میدیا/ ٢٥.٦.٢٠١٧/ تەئکیدەکە هی منە). سیاسەتی ڕیفراندۆم ، ڕیفراندۆم نیە. تۆ ناتوانیت تۆپی پێ بکەیت و گۆڵ بکەیت، بەڵام نەتوانیت ئەنجامەکەی ڕابگەیەنیت کە براوەیت. یان دۆرابیت وشەهامەتی ئەوەت نەبێت کە دۆڕانەکەت ڕابگەیەنیت. ئەوە ئیتر تۆپی پێ نیە.\nئەو ڕیفراندۆمەی پارتی و یەکیتی ، ڕیفراندوم نیە وبڵقێکە زوو دەتەقێت. بەڵام وەرەقەی بەرزکردنەوەی کەسایەتی بارزانیە تا ئاستی سەرکردەی “ڕزگاریبەخشی” خەڵکی کوردوستان ولایەنی کەم لەئاستی بزووتنەوەی کوردایەتی دا. ئەمە پۆینتێکی گەورەی پیادەکردنی ئەم ڕیفراندۆمەیە، بەتایبەت کە قسە لەسەر ئەوە دەکرێت کە ئیتر بارزانی خۆی هەڵنابژێرێتەوە. بەڵام بۆ پارتی و یەکێتی بە جیا لەم پۆینتە خالێکی دیکەی گرینگ ئەوەیە کە وەرەقەیەکی گرینگی هەڵبژاردنی داهاتوویانە. ئەوان وەک دوو هێزی سەرەکی دەسەڵاتدار لەماوەی ٤ ساڵی ڕابوڕدوودا: خەڵکیان هەژارکردووە، هەژاری زیادیکردووە، موچەیان کردووە بە یەک لەسەر سێ، بێکاری گەیشتۆتە ئاستێکی ترسناک، گەندەڵی زیادیکردووە و کارەبایان کەمیکردووە…. بۆیە رێفراندۆم بۆ دەنگدانیش سوودی گەورەی دەبێت بۆ ئەم دووهێزە.\nیەکێتی و پارتی باشدەزانن کە دەوڵەتانی دونیا وەک ئەلمانیا و روسیا و تورکیا و ئێران و عێراق و تەنانەت ئەمریکا و نەتەوە یەکگرتووەکانیش، ئاگاداریان کردوون کە لەگەڵ “یەکپارچەیی خاکی عێراقدان”. ئەمریکا بە ڕەسمی ٢٤حوزەیران لە ڕیگای تیلەرسونەوە ڕایگەیاند کە لەگەڵ ڕیفراندۆم نین. ئەو قۆناغەی کە لە چوارچێوەی سیاسەتی ئەمریکی دا بوارێک هەبوو بۆ دەولەتی کوردی کە مەسعود بارزانی هەوڵێ بۆدا بەسەرچووە و کاتی نەماوە. کاکە درەنگ فریا کەوت!!. بەڵام لە ڕوانگەی منەوە پارتی لە چوارچێوەی سیاسەتی ئەمەریکی دا سیاسەتی پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی هەبووە و ئێستاش پەلەقاژەی بۆ دەکات. هەلوێست لەسەر ئەم باسە لە بەشی دووەمدا دێت.\nئەگەر ئەوە ڕاستیەک بێت، ڕاستیەکی دیکە ئەوەیە کە هەموو کەس بارزانی و پارتی دەناسێ وە دەزانی کە بەبێ ئەمریکا و تورکیاو … ناتوانێت بڕیارێکی وا بدات…مەگەر مێژوو درۆ دەکات. یان مەگەر پارتی و بارزانی ئاڕاستەی سیاسیان گۆڕیوە بۆ لایەکی دیکە. بەڵام هیچ لایەکی دیکەی زلهێز ڕیفراندۆمی قبوڵ نەکردووە. پارتی وەک هێزێکی بورژوایی و نوێنەری سەرسەختی بازاڕ و نیولیبڕال، ناتوانێت وە بۆی نیە کە بڕیاڕێکی سەربەخۆی لەم چەشنە دەربکات، بە تایبەت لە هەلومەرجی ئینتقالی ئەمرۆدا… ئەمە ئەگەر واز لە ناسینی پارتی و مێژووی ئەم هێزە بهێنین.\nخەڵکی کوردوستان، پێویستە بەشداری ئەم یاری یە نەکەن، وە هوشیارانە ڕوبەڕووی ئەم سیاسەتە ببنەوە و لەمبارەوە لە هەلومەرجی ئێستادا، ئەگەر دەیانەوێت ڕیفراندۆمێک بکرێت کە ڕیفراندۆمی خۆیان بێت و ئەنجامەکەی بەپێی دەنگی ئەوان بێت و نەکرێتە وەرقەیەکی سیاسی بۆ بەند و بەست و سازانی ژێر بەژێری سیاسی ئەوا پیویستە: لەم ریفراندۆمەدا بە مەرجەوە بەشداری بکەن، مەرجێکی رۆشن ئەویش ئەوەیە کە: لە فۆرمی دەنگداندا خاڵێک زیاد بکرێت بەم شێوەیە: دەست بەجێ ئەنجامی ڕیفراندۆمەکە دەخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە، ئەنجامی ڕیفراندۆم هەر چیەک بێت، ئەوە لەماوەی ٦-١٢ مانگدا ڕادەگەیەنرێت. واتە ئەگەر خەڵک دەنگیان دا بە جیابوونەوە لە عێراق ئەوە لەو ماوەیەدا سەربەخۆیی و دەوڵەت لە کوردوستان ڕادەگەیەنرێت.\nئەم خاڵەی سەرەوە مەرجە. ئەگەرچی بۆ ڕیفراندۆم مەرج دانانرێت، بەڵام ئەو مەرجە سیاسەتی پارتی سەپاندویەتی بەسەر خەڵکدا. خۆیان خەڵکیان ناچار کردوە کە مەرج دابنێن. خۆیان بە ئاشکرا بە خەڵک دەڵێن: خەڵکینە گاڵتەتان پێدەکەین. ئەگەر نا لە کوێی دونیا ڕیفراندۆمێک کراوەو بە خەڵکەکەش وتراوە وەرن دەنگ بدەن بەلام کار بە ئەنجامەکەی ناکەین، یان مەرج نیە کار بە ئەنجامەکەی بکەین. بۆیە دانانی مەرجێکی ئاوەها بۆ ئەم ڕیفراندۆمەی پارتی پێویستە.\nبەبێ مسۆگەر کردنی ئەم مەرجە هەر جۆرە دواکەوتنێکی ئەو ڕیفراندومە لە ژێر هەرناوێکدا بێت و لەسایەی هەر بۆچون و ئایدۆلۆژیا و سیاسەتێکدا بێت، ڕاستەوخۆ هوشیارانە یان ناهوشیارانە دەبێتە سیاسەتی دواکەوتنی پارتی. سیاسەتی پێدانی وەرەقەیەکی ئیمزاکراوە بە بارزانی و پارتی کە بەئارەزووی خۆیان و هەرکاتێک بیانەوێت کایەی سیاسی و بەند و بەست بە دەنگی خەڵکەوە بکەن. هەر هێزێک بێ ئەو مەرجە دوای ریفراندۆمی پارتی بکەوێت ئەوە بەرپرس دەبێت بەرانبەر بەخەڵکی کوردوستان. دواکەوتنی پارتی بەبێ ئەو مەرجە نیشانەی ئەوەیە کە ئەو کەسە یان ئەو هێزە، هەلومەرجی دیاریکراو و مێژووی دیاریکراوی بەهیچ شێوەیەک لەبەرچاو نەگرتووە. وەرەقەیەکی داوەتە دەست پارتی و ئەویش بەپێی سیاسەتی خۆی بەکاریدەهێنیت.\nکاراکردنەوەی پەرلەمان و ئەو قسەو قسەلۆکانەی کە لەلایەن نوسەران و هەندێک سەرانی بزووتنەوەی کوردایەتی یەوە باسدەکرێت لە سەر ڕێکخستنی نێو ماڵی کورد هیچ پەیوەندیەکی نیە بە خواستی خەڵکەوە. ئەوان ڕێک بوون، وە ماڵەکەیان زۆر ڕێکخراوبوو، هەر لەو کاتەدا موچە قرتکرا، هەرئەوکاتیش کارەبا نەبوو، گەندەڵی لەو پەڕی دابوو … ڕێکخستنی نێو ماڵی کورد مانای دابەشکردنی سەرەوت و سامانی کەڵەکەبووە لە نێو حزبەکاندا بۆ ئەوەی کەسیان زویر نەبن، وەک هەلومەرجی ئێستا. هەموو پێکەوە بیخۆن و خەڵکیش بێ موچە و بێ کارەبا و بێکار بێت و لەشەری داعش یشدا ڕۆڵەکانیان بکوژرێن. خەڵکی کوردوستان ئەگەر دەیەوێت نەکەوێتە نێوان بەرداشی پارتی و یەکێتی یەوە وە ئەگەر دەیەوێت ریفراندۆمێکی گشتی و ئازاد بکات و هەروەها لایەنی کەمی خواستەکانی دابین بکات، چارێکی دیکەی نیە جگە لە هاتنە مەیدانی وەک هیزێکی سەربەخۆی سیاسی و دابینکردنی ئەو مەرجەی سەرەوە لەم ڕیفراندۆمەدا. لە ڕوانگەی منەوە ئەگەر ئەم مەرجە ببێتە مەسەلەیەکی کۆمەڵایەتی گەورە، ئەوە پارتی واز لە ڕیفراندۆمەکەی دەهێنێت.\nلەسەر پایەی بێ باوەڕی بە پارتی، ڕێفراندۆم کراوەتە باسێکی سیاسی گەورەی ئەمڕۆی نێو کۆمەڵگای کوردوستان. ئەمە پۆینتێکە مانای گەورەی سیاسی هەیە بۆ هەموو هێزە سیاسیەکان، هەموو ئەو هێزە سیاسیانەی خۆیان بە بەرپرس دەزانن سەبارەت بە چارەنوسی سیاسی ئایندەی خەڵکی کوردوستان. ئەم پۆینتە، بێ باوەڕییە بە پارتی دیموکراتی کوردوستان و سەرکردەکەی. ئەم بارە زادەی بیرۆکەی ئەم کەس و ئەو نووسەر و ئەو هێزی سیاسی نیە، بەڵکو مێژووی سیاسی ئەم هێزە و سەرکردەکەیەتی سەبارەت بە خەڵکی کوردوستان. بۆیە بەجیا لەوەی کە لە هەلومەرجی ئێستادا چۆن بیر دەکەینەوە سەبارەت بە سەربەخۆی و پێکهێنانی دەوڵەت لە کوردوستان دا، پێویستە لەسەر هەرکەسێک وە هەر هیزێکی سیاسی لە کوردوستاندا، ئاگاداری ئەم ڕیفراندۆمە بێت و خۆی نەخاتە دووی پارتی و لایەنی کەمی ئەوە مسۆگەر بکات کە دەنگەکەی یان دەنگی خەڵک ناکرێتە وەرەقەی سیاسی بە دەستی پارتی و بارزانی یەوە. بۆ ئەوەش ئەو مەرجەی کە لەسەرەوە ئاماژەمان پێدا هێجگار پێویستە.\nبەشی دووەمی ئەم باسە باسی دەوڵەتە لەکوردوستان. دەوڵەتێک کە ئەگەر پێک بێت لە سایەی ڕیفراندۆمی پارتی دا دەوڵەتی بزووتنەوەی کوردایەتی دەبێت بە ڕابەری پارتی، دەوڵەتی بارزانی دەبێت. لە هەلومەرجی ئەمرۆدا گومانێک لەمە نیە، وە هەر کەس و لایەنێک گومانی لەمە هەبێت یان لە دەرەوەی مێژوو دەژی یا بەرژەوەندی هەیە لەگەڵ پارتیدا. بەڵام ئەم دەوڵەتە چۆن وە لەسایەی چ هەلومەرجێکی سیاسی جیهانی وناوچەیی و لۆکەلی عێراق و کوردوستاندا پێکدیت؟! کەواتەباسی کۆنکرێتی ئێمە بۆ دەوڵەت ئەوەیە لە کام هەلومەرجی سیاسی دیاریکراو لە باری مێژوویەوە ئەم دەوڵەتە پێکدێت؟! ئایا بە شێوەیەکی کۆنکرێت لەم هەلومەرجەدا “هەلومەرجی ئینتقالی مێژوویی” جیابوونەوەی کوردوستان و پێکهێنانی دەوڵەتی کوردی بەڕابەری بارزانی بەقازانجی چینایەتی کرێکار و خەباتی ڕزگاریخوازانەی لەئاستی ئەنتەرناسیوناڵی و ڵۆکەڵیدا دەشکێتەوە؟! واتە دەبێتە هۆی یەکگرتوویی و یەکڕیزی زیاتری ئەم چینە لە ئاستی عێراق و ناوچەکەدا؟! یان هەلومەرجی خەباتکارانە و ژیان و گوزەرانی چینی کرێکار باشتر دەکات لە ئاستی عێراق و کوردوستاندا؟! یان کێشەو ململانێی نەتەوەیی بنبڕ دەکات و لە کۆڵ ئەم کێشەیە دەبینەوە؟! وە ئایا ئاراستەی مێژووی سەرمایەداری سەبارەت بە “مافی چارەنوسی نەتەوەکان” و بەتایبەت باسی دیاریکراوی ئێمە لەسەر کوردوستانی عێراقە، لەسەردەمی گلۆبال و تێربوونی سەرمایە و لەم هەلومەرجە ئینتقالی یەدا چی بەسەر دێت؟! ئایا ئاڵوگۆرەکانی چارەکەسەدەی ڕابوردوو چیمان پیدەڵێت لەمبارەوە؟! وەڵامی ئەمانەو گەلێک پرسیاری دیکە لە بەشی دووەمی ئەم باسەدا دەخوێنینەوە.\nPrevious ڕۆشنبیری گه‌نده‌ڵ ….. محه‌مه‌د ته‌ها حوسێن\nNext کورد لە نێوان زەبری دەوڵەت و گرێی بێدەوڵەتیدا … نەبەز سەمەد


:: AM:11:25:19/09/2021 \nفەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی ئێران، هۆشداری دەداتە حكوومەتی هەرێمی كوردستان و حكوومەتی عێراقی فیدراڵ، داوای لێ كردن دژی هێزەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان هەڵوێستیان هەبێت. هاوكات گوتی درێژە بە ئۆپراسیۆنیان دژی ئەو حزبانە دەدەن.\nمحەمەد حوسێن باقری فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی ئێران، ئەمڕۆ یەكشەم لە رێوڕەسمی دیاریكردنی جێگری نوێی فەرماندەی گشتی گوتی، چیتر قبووڵی ئەوە ناكەن لە سنوورەكانەوە كێشە بۆ ئێران دروست ببێت و بە توندترین شێوە لە دژیان هەڵوێستیان دەبێت.\nبەگوێرەی رادیۆ فەردا، ئەو ئاماژەی داوە كە هێرشەكانیان لە دژی ئەو حزبانە لە چوارچێوەی جاڕنامەی گشتیی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكانە.\nهاوكات داوای كردووە ئەمەریكییەكان بنكە و بارەگاكانیان لە عێراق ببەنە دەرەوە، نەبنە مەڵبەندێك بۆ دژایەتیكردنی كۆماری ئیسلامیی ئێران.\nپێویستە بگوترێ دوو هەفتە لەمەوبەر، سوپای پاسداران دەستی بە تۆپباران و هێرشی ئاسمانی لە رێی درۆنی بۆمبڕێژكراو بۆ سەر بنكەكانی حزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لە سنووری حاجی ئۆمەران و چۆمان و برادۆست كرد، بۆ ماوەی چەند رۆژێك بە چڕی هێرشەكانی بەردەوام بوون، بەڵام دواتر وەستان.\nلە هێرشەكاندا هیچ زیانێكی گیانی بەدواوە نەبووە\nلە هێرشەكاندا هیچ زیانێكی گیانی بەدواوە نەبووە و تەنیا زیان بە ژینگە و دارستان و لەوەڕگە و رەز و باخی خەڵك كەوتووە.\nهۆشدارییەكەی باقری دوای ئەوە دێت كە هەفتەی رابردووش لە میانەی سەردانی مستەفا كازمی بۆ تاران، عەلی شەمخانی سكرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران، بە فەرمی داوای لە كازمی كرد حزبەكانی رۆژهەڵات چەك بكات و لە وڵات دووریان بخاتەوە.\nپێویستە بگوترێ حزبەكانی رۆژهەاڵاتی كوردستان، لە چوارچێوەی یاسا و رێسا نێودەوڵەتییەكان لە هەرێمی كوردستان جێگیر بوون، بوونی بەشێك لەم هێزانە بۆ پێش دامەزرانی كۆماری ئیسلامیی ئێران دەگەڕێتەوە.