ژمارەیەكی زۆر هەلی كار ڕاگەیەنرا بۆ ماوەی 40 ڕۆژە و بە 25 هەزار دیناری ڕۆژانە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/09/22 - 7:00 PM\nدوو ڕێكخراو ژمارەیەكی زۆر هەلی كار لە (سلیمانی، هەڵەبجە، دوكان، بازیان، سیروان) ڕادەگەیەنن، كە بۆ ماوەی 40 ڕۆژە و بە ڕۆژانەی 25 هەزار دینارە، هاوكات شوێن و مەرجەكانی وەرگرتنی فۆڕم ئاشكرادەكات.\nڕێكخراوی (ڕیچ- REACH) بە هاوكاری ڕێكخراوی (گیز- GIZ)ی ئەڵمانی، هەلی كار بە شێوەیەكی كاتی دەڕەخسێنێت بۆ خەڵكی خانەخوێ (هاووڵاتیانی ئەو ناوچانە)، هەروەها ئاوارەی ناوخۆی عیراق و پەنابەر و گەڕاوە لەم شار و شارۆچكانەدا: (سلیمانی، هەڵەبجە، دوكان، بازیان، سیروان).\nڕاشیگەیاندووە، كارەكە بۆ ماوەی ٤٠ ڕۆژە و هەر ڕۆژێك كاركردن ٨ كاتژمێر دەبێت و نیو كاتژمێر بۆ نان خواردن: واتە (٨ی بەیانی بۆ ٤:٣٠ی عەسر) و ڕۆژانی كاركردن لە یەك شەممە تا پینج شەممە دەبێت، بەڵام لە كاتی پێویستیدا دەشێت ڕۆژی شەممان كاربكرێت.\nئاشكراشی كردووە، بڕی پارەی ڕۆژانەی ( كرێكار) ٢٥٠٠٠ دیناری عیراقیە و هاتووچۆ و نان خواردن لە ئەستۆی كرێكار خۆی دەبێت.\n1- خوازیار پێویستە ڕەچاوی ڕێكارە تەندروستیەكان بكات، بەستنی دەمامك و هەروەها پابەندبون بە ماوەی سەلامەتی لەگەڵ كەسی بەرامبەر.\n2- مافی لە پێشینە بۆ دانیشتوی ناوچەكە دەبێت.\n3- دەرفەتی وەرگرتن بۆ هەردوو ڕەگەزە، ڕەگەزی مێینە و كەسانی خاوەن پێداویستی تایبەتی بە تایبەتی هاندەدرێن بۆ پێشكەشكردنی داواكاری.\n4- خوازیار پێویستە تەمەنی لە نێوان ١٨ بۆ ٦٢ ساڵ بێت.\n5- پڕكردنەوەی فۆڕم بە تەنها گەرەنتی وەرگرتن ناكات، بەڵكو وەرگرتن بە پێی پێوەری (كەم دەرامەتی و پێویستی)ی دەبێت، كە ڕیزبەندی كراوە لە فۆڕمی ناو تۆماركردندا.\n6- ئەو كەسانەی ناویان دەردەچێت، پاش ماوەیەك ئاگادار دەكرێنەوە لە كاتی دەست بەكاربوون.\nلە ڕاگەیەنراوەكەدا ئاماژە بەوەشكراوە، هەركەس خوازیارە دەتوانێت لە بەرواری ٢٤-٩-٢٠٢٠ (كاتژمێر ٩:٣٠ بەیانی بۆ ١٢:٣٠ی پاش نیوەڕۆ) سەردانی ئەو ناونیشانانە بكات لە شار و سارۆچكەكەی خۆیاندا بە مەبەستی وەرگرتنی فۆڕمی ناو تۆماركردن:\n– سلێمانی/ ئیدارەی پاركی ئازادی (لە ناوپاركی ئازادی) و ئیدارەی پاركی ماردین (لە ناو پاركی ماردین) .\n– سیروان/ ئیدارەی نەمامگەی سیروان، لە ناو نەمامگەی سیروان.\n– هەڵەبجە/ هۆڵی بۆنەكان، بەرامبەر بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی هەڵەبجە.\n– دوكان/ نەمامگەی دوكان.\n– بازیان/ ئامادەیی بەردەقارەمان لەشارۆچكەی گۆپاڵە.\nجەختیشی كردۆتەوە، بەرواری گەڕاندنەوەی فۆڕم ڕۆژی یەك شەممە ٢٧/٩/٢٠٢٠ لە هەمان شوێن و كات و خوازیار پیێوستە لە كاتی وەرگرتنی فۆڕم ناسنامەی پێبێت.\nخوازیار پێوستە لە كاتی گەڕاندنەوەی فۆڕم كۆپییەك لەم بەڵگەنامانەی لای خوارەوە هاوپێچ بكات:\n1- فۆڕمی خۆراكی ٢٠١٧ – ٢٠١٨\n2- پێناسی باری شارستانی( یان كارتی نیشتمانی).\n3- كارتی كۆمسیۆنی باڵای پەنابەران (UNHCR) وە ئیقامە ئەگەر پەنابەریت.\n4- پێناسی كەمئەندامی – ئەگەر كەمئەندامی یان ئەگەر ئەندامێكی خێزانەكەت كەمئەندامە.\n5- بەڵگەی نەخۆشی درێژخایەن، ئەگەر كەسێك لە خێزانەكەت نەخۆشی درێژخایەنی هەیە.\nڕێكخراوی Giz ی ئەڵمانیهەلی كار\nحكومەتی عیراق كردنەوەی ماڵپەڕێك بۆ دۆزینەوەی هەلی كار ڕادەگەیەنێت\nلە سلێمانی هەلی كار بۆ دەرچووانی بەشێك دەرەخسێنرێت\nزانكۆیەك ژمارەیەك هەلی كار ڕادەگەیەنێت\nوەزیری پەروەردە لەسەر دەوامی مامۆستایان و فەرمانبەران بڕیارێكی بڵاوكردەوە\nپڕۆژەی گەشتیاری دوكان دەستپێدەكات و ژمارەیەكی زۆر هەلی كار دەڕەخسێنێت\nلە سلێمانی هەلی كار بۆ دەرچووانی چەند كۆلێژێك دابین دەكرێت\n2020/10/20 - 7:00 PM\nپەروەردەی سلێمانی ئاشكرای دەكات، كە سبەینێ مووچەی مامۆستایانی وانەبێژ خەرج دەكرێت و بەڕێوەبەرێتی پەروەردەی شارباژێڕ-یش ڕایدەگەیەنێت، كە یەك شەممەی داهاتوو دەست بە دابەشكردنی مووچەی مامۆستایانی وانەبێژ دەكەن.\nبەڕێوەبەرێتی پەروەردەی ڕۆژئاوای سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، “ئەو قوتابخانە و خوێندنگا و باخچانەی مامۆستای وانەبێژیان هەیە، سبەی چوار شەممە بەرواری ٢٠٢٠/١٠/٢١ كرێی وانەبێژی مانگی ٤ خەرج دەكرێت”.\nڕاوێژ عگار، بەرپرسی ئیدارەی بەڕێوەبەرێتی پەروەردەی شارباژێڕ بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، ڕۆژی یەک شەممە 25 ـ 10 ـ 2020 پارەی وانەبێژی مانگی چوار دابەش دەکرێت.\nسەبارەت بەوەی، كە لە سلێمانی سبەینێ دابەش دەكرێت، ڕاوێژ عەتار وت، “چونكە لەبەر قەرەباڵغی بانک و ڕێکارە تەندروستیەکان سبەینێ دابەشی ناکەین بۆیە خرایە ڕۆژی یەک شەممە”.\nئاماژەی بەوەشكرد، ئەو خوێندكارانەی دەرچووی پۆلی 12ی ئامادەیین و ئارەزووی وەرگرتنیان هەیە لە كۆلێژی چوارتا و لە زانكۆلاین فۆڕمیان پڕكردۆتەوە سەردانی بەشی تۆماری زانكۆی سلێمانی بكەن بۆ وەرگرتنی فۆڕمێك تایبەت بە زانكۆی ناوبراو.\n2020/10/20 - 6:30 PM\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان پەیامێك ئاڕاستەی فەرمانبەران دەكات و دەڵێت: “حكومەت هەرچییەكی پێ بكرێت بۆ دابینكردنی مووچەی هاووڵاتییان كەمتەرخەمی ناكات” و جەختیشدەكاتەوە، كە خزمەتكردن بەس دابەشكردنی مووچە نییە.\nمەسرور بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە كاتی كردنەوەی پڕۆژەی ڕێگەی جووتسایدی ڕووڤیا- گۆپاڵ (هەولێر- دهۆك) لە وتەیەكدا ڕایگەیاند، “سەرەڕای ئەو هەموو ناخۆشی و قەیرانەی حكومەتی هەرێم تووشی بووە، بەڵێنی ئەوەماندا بەردەوام بین لە پێشكەشكردنی پڕۆژەی خزمەتگوزاری، هەندێكجار پرسیاری مووچە زۆر دێتە پێش و خەڵكێك هەیە دەپرسن حكومەت چۆن دەبێت پڕۆژەی خزمەتگوزاری بكات، بەڵام مووچە لەكاتی خۆی دابەش ناكات؟”.\nسەبارەت بە وەڵامی ئەو پرسیارەی هاووڵاتیان دەشڵێت: “حكومەت هەرچییەكی پێ بكرێت بۆ دابینكردنی مووچەی هاووڵاتییان، كەمتەرخەمی ناكات و نەیكردووه. داهاتی هەرێم بە شێوەیەكی گشتی كەمبۆتەوە، پێشتریش چەندین جار ئاماژەم پێكردووە، كە پەتای كۆرۆنا، داڕمانی ئابووری جیهانی، كاریگەرییەكی زۆر نەرێنییان خستۆتە سەر ئابووری هەرێمی كوردستان. حكومەتی هەرێم ئێستا خەرجییەكانی خۆی بۆ كەمترین ئاست كەمكردووەتە‌وە، لە هەمانكاتدا هەوڵیدا، داهاتی ناوخۆ زیاتر بكات”.\nئاماژەی بەوەشكردووە، خزمەتكردن بەس دابەشكردنی مووچە نییە، خەڵك داوای ئاو، كارەبا، نەخۆشخانە و قوتابخانە دەكات، خزمەتكردنی هاووڵاتییان هەموو كەرتەكان دەگرێتەوە.\nجەختیشی كردەوە، جێبەجێكردنی ئەو پڕۆژانە دیسان بۆ خزمەتی هەموو هاووڵاتییانە، هەموو هاووڵاتییانی كوردستانیش مووچەخۆر نین، ئەوانی دیكەش هەن و مافی خۆیانە لە پڕۆژەكانی حكومەت سوودمەند بن، دروستكردنی ئەو پڕۆژانە، بۆ خزمەتكردنی هەموو هاووڵاتییانی كوردستانە بێ جیاوازی و دەرفەتی كار دروست دەكات.\nئەمە لەكاتێكدایە، كە فەرمانبەران لە مانگی 10دا مووچەی مانگی 9یان بە لێبڕینی 18% پێ درا و مووچەی مانگی 2 و 3ش بە لێبڕینی 21% دابەشكرا و هێشتا چارەنووسی مووچەی 5 مانگی ئەمساڵ (مانگەكانی 4 و 5 و 6 و 7 و 8) نادیارە.\n2020/10/20 - 5:59 PM\nدوابەدوای بڕیاری وەزارەتی دارایی بۆ دابەشكردنی مووچەی مانگی 10ی فەرمانبەران، دەستەی گشتی خانەنشینی عیراق ئاشكرای دەكات، كە مووچەی خانەنشینان لە وادەی خۆیدا خەرج دەكرێت.\nبەپێی بڕیاری وەزارەتی دارایی حكومەتی عیراق لە هەفتەی داهاتووەوە دابەشكردنی مووچەی مانگی 10ی فەرمانبەران دەستپێدەكات و بەپێی بڕیاری سەرۆك وەزیرانی عیراقیش، لەگەڵ مووچەی فەرمانبەرانی عیراق، پارەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم، كە 320 ملیار دینارە ڕەوانەی هەولێر دەكرێت.\nدەستەی گشتی خانەنشینی عیراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە دەست دەكەن بە دابەشكردنی مووچەی خانەنشینان لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا و بەبێ دواكەوتن.\nڕاشیگەیاندووە، كە سەرجەم مامەڵەی خانەنشینە نوێیەكان تەواو بووە و هیچ كێشەیەكیان نەماوە.\nئاشكراشی كردووە، كە هۆكاری دواكەوتنی خەرج كردنی پاداشتی كۆتایی خزمەتی فەرمانبەرانی مەدەنی بەهۆی دواكەوتنی پەسەندكردنی بودجەی 2020ەوە بوو، چونكە كێشە بۆ تەمویلی پارە دروست بوو، بەڵام بۆ خانەنشینانی سەربازی كێشە دروست نەبووە و بەپێی خشتەی خۆیان پارەكەیان بۆ خەرج كراوە.\nخانەنشینی عیراق جەختیشی كردۆتەوە، كە تا ئێستا 60 هەزار مامەڵەی نوێ بۆ خانەنشینی هاتۆتە بەردەستیان و ڕێژەی 90%ی تەواو بووە.\nسبەینێ چوار شەممە بە خانەنشینانی مەدەنی دابەشكردنی مووچەی مانگی 9 بە لێبڕینی 18%ەوە دابەشكردنی مووچە كۆتایی دێت و تا ئێستا ئەوە دیار نییە ئاخۆ لەگەڵ عیراق دەست بە دابەشكردنی مووچەی مانگی 10 دەكرێت یان نا، چونكە ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم لە دواین كۆبوونەوەی خۆیدا بڕیاریدا خشتە و لیستی دابەشكردنی مووچە لەگەڵ عیراق هاوتا بكات.


چاكه‌ی بكه و به ئاوی داده !! - Shenaw\nدەستپێک / بابەت / چاكه‌ی بكه و به ئاوی داده !!\nخه‌لیفه‌ی به‌غدا غوڵامێكی به ناوی ((فه‌تح)) هه‌بوو . فه‌تح زۆر نه‌جیب و راستكار بوو . هه‌ر بۆیه‌ش خه‌لیفه به كوڕی خۆی دانابوو و له ئه‌ولادی خۆی زیاتر خۆشی ده‌ویست. رۆژێ خه‌لیفه فه‌رمانی دا كه فه‌تح ده‌بێ فێری مه‌له‌كردن بێت. مه‌له‌وانی كوشته‌كار هاتن له دجله دا فێری مه‌له‌ی بكه‌ن. هه‌رچه‌ند كه فه‌تح جوان فێری مه‌له‌كردن نه‌ببوو، وای ده‌نواند كه ته‌واو فێر بووه. تا ئه‌وه‌ی كه رۆژێك بڕیاری دا به ته‌نیا و بێ مامۆستا، له دجله‌دا مه‌له بكات. فه‌تح بۆ سه‌ر ئاوه‌كه چوو و به ته‌قڵه‌یه‌ك خۆی به رووباره‌كه دادا. رێژه‌وی به خوڕی ئاوه‌كه له گه‌ڵ خۆیدا بردی. فه‌تح، په‌له‌قاژه‌یه‌كی زۆر كرد به‌ڵام بێ سوود بوو. به ناچار خۆی به ره‌وتی رووبار سپارد و به ده‌م ئاوه‌كه‌دا رۆیشت. رووبار ده‌یلرفاند و ده‌یگرفاند و فه‌تحی له گه‌ڵ خۆیدا ده‌برد. دوای ئه‌وه‌ی ماوه‌یه‌ك له گه‌ڵ ره‌وتی رووباردا رۆیشت، له لاپاڵێكی چۆمه‌كه به سه‌ر كه‌لێنێك داكه‌وت كه شه‌پۆله‌كانی ئاو به په‌نایه‌كه‌وه دروستییان كردبوو. به دژواری خۆی گه‌یانده ئه‌و كه‌لێنه و له وێ لێی دانیشت و له به‌ر خۆیه‌وه وتی: (( هه‌رچی خوا بیكات ئه‌و باشه، تا ئێره، ئه‌وا له مردن رزگاریم بوو.))\nفه‌تح حه‌وت رۆژ له‌و شوێنه مایه‌وه. رۆژی یه‌كه‌م كاتێك خه‌لیفه بیستی كه فه‌تح به ئاوی دجله دا چووه و نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌وه، له سه‌ر ته‌خته‌که‌ی هاته خوار و له هه‌رده‌که دانیشت و وتی: ((هه‌ركه‌س فه‌تح به‌مردوویی بدۆزێته‌وه و بیهێنێته‌وه، هه‌زاردیناری خه‌ڵات ده‌كه‌م.)) سوێندیشی خواردكه: ((هه‌تا كاتێك كه فه‌تح بۆ لای من نه‌هێننه‌وه و به چاوی خۆم نه‌یبینم، هیچ شتێك ناخۆم.))\nمه‌له‌وان خۆیان به رووبار دادا. له گه‌ڵ ره‌وتی به رێژه‌وی ئاودا بناو بوون. مه‌له‌یان كرد و له پێناو دۆزینه‌وه‌ی فه‌تحدا به سات نه‌وێستان. كه‌س هیوای به زیندوو مانی فه‌تح نه‌مابوو، تا حه‌وت رۆژ گوزه‌را.\nله حه‌وته‌مین رۆژ دا، به رێكه‌وت یه‌كێ له مه‌له‌وانه‌كان سه‌ری به‌و كه‌لێنه داكرد كه فه‌تح په‌نای بۆ بردبوو و ساغ و سڵامه‌ت له وێ چاوی به فه‌تح كه‌وت. زۆری پێ خۆش بوو و وتی: (( لێره چاوه‌ڕوان به، تا به‌له‌مێك بینم و رزگارت بكه‌م.))\nئینجا به پڕتاو بۆ لای خه‌لیفه چوو و وتی: ((ئه‌ی خه‌لیفه! ئه‌گه‌ر فه‌تح به زیندوویی بێنمه‌وه، چیم خه‌ڵات ده‌كه‌ی؟))\nوتی: (( پێنج هه‌زار دینارت ده‌ده‌مێ.))\nمه‌له‌وان نه‌ڕاندی: (( دۆزیمه‌وه، به زیندوویی ! ))\nبه‌له‌میان برد و فه‌تحیان به زیندوویی و به سه‌ڵامه‌تی بۆ لای خه‌لیفه هێنایه‌وه. خه‌لیفه به‌ڵێنی خۆی برده سه‌ر و ئه‌وه‌ی بڕیاری دابوو، به مه‌له‌وانی به‌خشی. ئینجا ده‌ستووری به وه‌زیر دا: ((بۆ خه‌زانه بچۆ و له هه‌ر شتێك كه تێی دایه، به شوكرانه‌ی سه‌ڵامه‌تی فه‌تح نیوه‌ی به سه‌ر فه‌قیر و هه‌ژاراندا ببه‌شه‌وه.)) ئینجا، به نۆبه‌دارانی ده‌رباری وت: ((نان و خوان بێنن، فه‌تح حه‌وت رۆژه دمی له هیچ نه‌داوه.)) فه‌تح وتی: ((ئه‌ی خه‌لیفه ! من تێرم.))\nخه‌لیفه وتی: ((به ئاوی دجله !)) وتی: (( نا، من له‌و حه‌وت رۆژه دا برسی نه‌ماومه‌وه، چونكوو هه‌موو رۆژێک بیست نان له سه‌ر سینیه‌كی گه‌وه‌ره به ئاوه‌كه دا ده‌هات و منیش به هه‌ر دژواریه‌ك بوو، به‌ره‌و لای خۆم ده‌مكێشا و دوو یا سێ نانم لێ ده‌خوارد. له سه‌ر هه‌ر نانێك نووسرابوو: (( محه‌ممه‌د كوڕی حوسێن ئه‌لیسكاف، هه‌ر بۆیه‌ش من برسی نیم و به زیندووییش ماوم.)) خه‌لیفه به بیستنی ئه‌و به‌سه‌رهاته‌ی به سه‌ر فه‌تح هاتبوو،فه‌رمانی دا له ته‌واوی شار دا جار بده‌ن: ((ئه‌و كه‌سه‌ی نان له دجله ده‌هاوێت، كێیه ؟ بۆ ده‌ربار بێت. خه‌لیفه ده‌یهه‌وێ رێزی لێ بگرێت.)) فه‌رمان به‌ڕێوه بردرا. رۆژی دوایی كابرایه‌ك بۆ ده‌ربار هات و وتی: ((من ئه‌و كه‌سه‌م كه نان له دجله ده‌هاوێت.))\nخه‌لیفه وتی: ((به‌ڵگه‌م بده‌یێ تا باوه‌ڕت پێ بكه‌م كه راست ده‌كه‌ی.))\nكابرا وتی: ((به‌و نیشانه‌ی كه له سه‌ر هه‌ر نانێك ناوی من نووسراوه.))\nخه‌لیفه وتی: ((نیشانت راسته، ئێستا پێم بڵێ بزانم له كه‌یه‌وه نان له دجله ده‌هاوێی ؟ ))\nكابرا وتی: ((یه‌ك ساڵه.))\nلێی پرسی: ((مه‌به‌ستت له‌و كاره چ بووه ؟))\nكابرا وڵامی دایه‌وه: ((بیستبووم كه چاكه‌ی بكه و به ئاوی داده، تا له كاتێكی نادیاردا پاداشی ئه‌و چاكه‌یه‌ت وه‌ربگریه‌وه و منیش وام كرد. ئه‌وه‌ی هه‌مبوو نان بوو، هه‌موو رۆژێ هه‌ندێ نانم له سه‌ر سینیه‌كی گه‌وره داده‌نا و به ده‌م ئاومه‌وه ده‌دا.\nخه‌لیفه وتی:((ئه‌وه‌ی بیستبووت،به جێت هێنا و ئیستاش پاداشی چاكه‌كه‌ت وه‌رده‌گریه‌وه.))\nخه‌لیفه، له نزیك ده‌روازه‌ی شاری به‌غدا، چه‌ند پارچه زه‌ویه‌كی پێ به‌خشی. كابراش له سه‌ر زه‌ویه‌كانی كاری ده‌كرد و له ده‌سكه‌وت و بوونیه‌تیشی به‌شی هه‌ژارانی ده‌دا .\nسه‌رچاوه : په‌ڕتووكی قابووسنامه\nوه‌رگێڕانی بۆ سه‌ر زمانی كوردی : هێرش بێتووشی\nسه‌رده‌شت – هه‌ینی (5/11/1386)ی هه‌تاوی\nپێشوو جووته سێوی بابی\nدواتر سه‌گی به‌ره‌ڵڵا


(كەركوك ناو) دانپێدانانی دوو كەس ئاشكرادەكات لەكەیسی كوشتنی منداڵەكەی زوممار\nدوو مێردمنداڵ داندەنێن بەوەی هەستاون بە "دەستدرێژیی و دواتر كوشتن"ی منداڵە حەوت ساڵەكەی كۆمەڵگەی دۆمیز لە ناحیەی زوممار.\nئەو دانپێدانانە، پۆلیسی ناحیەی زوممار - باكوری خۆرئاوای نه‌ینه‌وا-، بە كەسوكاری شاهین ویسام-یان وتووە.\nبەسام سەلوان، مامی شاهین، بە (كەركوك)ی وت "لەو 10 كەسەی دەستگیركراون، دوو كەسیان دانیان بەوەداناوە كە دەرەنگانێكی شەوی 1ی ئایار بە زۆر دەستدرێژی سێکسییان كردۆتە سەر شاهین و دواتر بە بلۆك و بەرد لەناو مزگەوتێكی كۆمەڵگەی دۆمیز كوشتویانە".\nبەسام زیاتر وتی "لەوکاتەی دەستدرێژییان كردۆتە سەری، شاهین بەرگری لەخۆی كردووە و پێیوتون لای مامەم باسی دەكەم، ئەوانیش لەوە ترساون و كوشتویانە"، بەپێی دانپێدانانەكان كە پۆلیس بە بەسام-ی داوە.\nشاهین بەرگری لەخۆی كردووە و پێیوتون لای مامەم باسی دەكەم، ئەوانیش لەوە ترساون و كوشتویانە\n"یەکێک لە تاوانبارەکان کوڕی خۆشکمە و ئەوەی تر دانیشتوی کۆمەڵگەی دۆمیزە... ئەمە ئەنجامی پەروەردەکردنی منداڵە لەسەر شەقام و پێدانی مۆبایل و ئینتەرنێت"، بەسام وایوت.\nشاهین ویسام، كاتژمێر 11ی شەوی هەینی بە مەبەستی كڕینی پسكیت و شەربەت دەچێتە دوكانێكی نزیك ماڵی نەنكی لە كۆمەڵگەی دۆمیز سەر بە ناحیەی زوممار و ناگەڕێتەوە. تاوەكو كاتژمێر 2ی بەرەبەیانی شەممە 2ی ئایار، تەرمەكەی لەنێو مزگەوتێك دەدۆزرێتەوە.\nبەسام مامی شاهین، بە (كەركوك ناو)ی وت "داوا لە دەزگا ئەمنییەکان دەکەین، بەتوندترین شێوە سزایان بدەن و بەهیچ شێوەیەکی بە چارەسەری کۆمەڵایەتی رازی نابین، تاوەکو هیچ کەسی تر پەنا بۆ کۆشتن و تاوانی لەم شێوەیە نەبات"، بەسام مامی شاهین وایوت.


ژیان دەگەڕێتەوە بازاڕی مەرکەدە دوای دەرپەڕاندنی داعش\nبازاڕه‌كه‌ی شارۆچکەی حەسەکە کە سنووری بە دێرەزوورەوەیە جمه‌ی دێت لە کڕیاردا دوای ئەوەی داعش لە ناوچەکە دەرپه‌ڕێندرا.\nژیان گەڕاوەتەوە بۆ بازاڕی شارۆچکەی مەرکەدە لە پارێزگای حەسەکەی سوریا دوای ئەوەی رزگارکرا لەده‌ست "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) كه 9 تشرینی دووەم. [خاوەنی وێنە: عەمار ساڵح]\nبازاڕه‌كه‌ی شارۆچکەی مەرکەدە لە سوریا گەڕانەوەی باری ئاسایی بەخۆوەدەبینێت دوای ئەوەی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لەوێ دەرپەڕێندرا له 9 تشرینی دووەم.\nشەقامەکانی ئه‌و شارۆچکه‌یه كه نزیکە لە شەدادییه‌وه لە پارێزگای حەسەکە له باشور، پڕبووە لە کڕیار دوای ئەوەی ئەو ناوچە ستراتیژییە لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکرات و ئەنجومەنی سەربازی دێرەزوورەوە رزگارکرا.\nژیان خێرا گەڕایەوە بۆ مەرکەدە، چونکە زۆربه‌ی دانیشتوانەکەی مانەوە لە کاتی شەڕی دەرپەڕاندنی داعشدا لەبەرئەوەی شەڕە سەرەکییەکان لە رۆخی شارۆچکەکە و گوندەکانی چواردەوری روویاندا.\nئەفسەری هێزەکانی سوریا دیموکرات، فەرهاد خۆجە، کە لەو ناوچەیە جێگیرە، وتی ئەو ناوچانەش بریتیبوون لە عەلوە شەمسانی، زه‌ینەت، جاد و عه‌ناد.\nنووسینەکانی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) کە دوای خۆیان بەجێیانهێشتووە لە دەروازیەکی شارۆچکەی مەرکەدە لە پارێزگای حەسەکە دوا پاشماوەی گروپەکەیە كه ماوەتەوە لە دوای دەرکردنیان له 9 تشرینی دووەم. [خاوەنی وێنە: عەمار ساڵح]\nخۆجە بە دیارونای وت شارۆچکەكه پاككراوه‌ته‌وه له‌و مینانه‌ی داعش چاندبوونی و کاردەکرێت بۆ پاککردنەوەی گوندەکانی چواردەوری و ناوچە کشتوکاڵییەکان بۆ رێگەخۆشکردن بۆ دانیشتوانەکە تاکو بە ئازادی لە ناوچەکەدا بگەڕێن.\nخۆجە وتی ئۆپەراسیۆنەکانی پاککردنەوە درێژەیانکێشا بەهۆی ئەو تونێلانەی چەکدارانی داعش بەکاریانهێنابوو وەك پەناگە لە کاتی ئۆپەراسیۆنە زەمینییەکان و هێرشە ئاسمانییەکانی هاوپەیماناندا.\nرێگرتن لە دزەکردنی داعش\nخۆجە وتی هێزەکانی سوریای دیموکرات چەندین بازگەیان لە دەروازەکانی شارۆچکەکە داناوە و لەو شوێنانە به‌دواداچوون بۆ ناسنامە و بەڵگەنامەکان ده‌كه‌ن و چاودێریی هاتن و چوون دەکەن بۆ رێگرتن لە هەوڵه‌كانی دزەکردنی داعش.\nوتیشی مەترسی هەیە چونکە زۆربەی چەکدارەکانی داعش لە شەڕەکاندا هەڵهاتوون بۆ بەشەکانی دیکەی دێرەزوور.\nهه‌روه‌ها وتی: "هاوئاهەنگی باش هەیە لەنێوان دانیشتوانەکە و هێزەکانی ئاسایشدا." ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد کە "زۆربەی ئەندامانی ئاسایش خەڵكی مەرکەدە و شەدادی و دەشتەکانی حەسەکەن، ئەمەش دڵنیایی داوەتە دانیشتوانەکە."\nدانیشتووی مەرکەدە و بازرگانی ئاژەڵ، فەیسەڵ مه‌شوح، بە دیاونای وت شارۆچکەکە بە بازاڕەکەی بەناوبانگە، چونکە بنکەی سەرەکی دانیشتوانی حەسەکە و شەدادی و دێرەزوورە.\nوتی لەدوای دەرکردنی داعشەوە ژیان گەڕاوەتە بۆ بازاڕەکەش، کە هەموو جۆرە خواردن و سەوزە و ئاژەڵێكی تیادا دەستدەکەون.\nمه‌شوح وتی: "نرخەکان باشن و بەرزبوونەوەی خێرایان بەخۆیانەوە نەبینیوە وەك هەندێك ناوچەی دیکە."\nوتیشی: لەوانەیە ئەمە بۆ ئەوە بگەڕێتەوە كه ئێرە ناوچەیەکی کشتوکاڵییە و خەڵکەکەی کاری کشتوکاڵ و ئاژەڵداری دەکەن و پەیوەندییەکی نزیکی خزمایەتیش لەنێوانیاندا هەیە كه ده‌بێته رێگر لەبه‌رده‌م هەلقۆستنەوەی بارودۆخه‌كه‌دا."\nسەرکەوتنێکی سەربازی ستراتیژی\nمه‌شوح وتی هه‌ڵكه‌وته‌ی شارۆچکەکە رێدەدات بازرگانەکان لە هەموو لایەکەوە بۆی بێن -- لە دێرەزوور، حەسەکە و تەنانەت لە عێراقیشەوە -- هەروەها هەبوونی ئەو هەموو شمەکە وایکردووە کەس بیرنەکاتەوە لە بەرزکردنەوەی نرخەکان.\nچالاکوانی بواری کۆمەڵایەتی و میدیا، عەمار ساڵح، بە دیارونای وت رزگارکردنی مەرکەده سەرکەوتنێكی سەربازی گرنگ بوو بەهۆی هه‌ڵكه‌وته‌ی ستراتیژیی شارۆچکەکەوه، چونکە لەسەر سنووری دیرەزوور و حەسەکەیە.\nوتی وەکو شادەمارێکی گرنگی نێوان هەردوو ناوچەکەیە و رێڕەوێکی گرنی گەیاندنیشە لەنێوان دێرەزوور و عێراقدا.\nوتیشی شارۆچکەکە زۆر نزیکه لە بیری گازی عومەره‌وه، لەبەرئەوە "کۆنترۆڵکردنی مەرکەدە زۆر پێویستبوو بۆ دابینکردنی ئاسایش و ئارامی لە ناوچەکانی دەورووبەری حەسەکە و دێرەزوور."\nهه‌روه‌ها وتی شارۆچکەکە ئێستا لەلایەن پیرانی خێڵه‌كانه‌وه بەڕێوەدەبرێت و هاوئاهەنگییان لەگەڵ سەرۆکایەتی هێزەکانی سوریای دیموکراتدا هەیە بۆ دڵنیابوونەوە لە گەڕانەوەی ژیانی ئاسایی و رێگرتن لە دزەکردنی چەکدارانی داعش بۆ ناوچەکە.\nشارۆچکەی مەرکەدا لە حەسەکە تواناکانی بۆ دەگەڕێتەوە\nدانیشتوانی ئه‌م شارۆچکەیه‌ی باشوری حەسەکە لەگەڵ دەسەڵاتی خۆجێیی کاردەکەن بۆ دانانەوەی خزمەتگوزاریەکان و گەڕانەوەی چالاکیە بازرگانیەکان.


یەكێتی، داوای لێبوردنی كرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدوای ئەوەی لەدانیشتنی ئەمڕۆی پەڕلەماندا یەكێك لەپەڕلەمانتارانی یەكێتی ڕەخنەی لەحكومەت گرت و بەحكومەتێكی مێینەی ناوبرد، جێگری سەرۆكی فڕاكسیۆنی یەكێتی داوای لێبوردنی كرد.\nلوقمان وەردی، جێگری سەرۆكی فڕاكسیۆنی یەكێتی لەدانیشتنی ئەمڕۆی پەڕلەمانی كوردستان ڕایگەیاند، حكومەتی هەرێم بەحكومەتی خۆمان دەزانین، قوربانی زۆریشمان داوە بۆ جێگیركردنی پایەكانی حكومەت، هاوبەشێكی ڕاستەقینەشین لەحوكمڕانی كوردستان.\nدەشڵێت”سەبارەت بەبەكارهێنانی وشەی مێینە ئەگەر هەڵە تێگەیشتنێك هەیە، بەناوی فڕاكسیۆنی یەكێتی داوای لێبوردن دەكەین”.\nلەدانیشتنی ئەمڕۆی پەڕلەماندا لەنێوان دەستەی سەرۆكایەتی پەڕلەمان و ژمارەیەك ئەندامی پەڕلەمان لەسەر دەرچوون لەخاڵی پەیڕەوی ناوخۆ لەكاتی قسەكانیان گرژی دروست بوو.\nخەڵك ئەندامێكی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، جارێكی دیكە حزبەكەی یەكێتی چاوی لە وەرگرتنەوەی پۆستی سەرۆككۆماری عێراقە…


چالاکوانانی سوریا ده‌ڵێن هێزه‌کانی حکومه‌ت به خومپاره له شـاری حومسی ناوه‌ندی وڵاته‌که‌یان داوه.\nکۆمه‌ڵه‌ی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤی سوریا بنکه له به‌ریتانیا ده‌ڵێت له به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌وه تۆپـبارانی گه‌ڕه‌کی خالیدیـیه‌ی شـاری حومس ده‌سـتیپـێـکردووه. هه‌تا ئاماده‌کردنی ئه‌م هه‌واڵه زیانه‌کان نه‌زانراون.\nهه‌روه‌ها هه‌واڵیش هه‌ن باس له‌وه ده‌که‌ن هێزه‌کانی حکومه‌ت شاڵاوێـکیان بۆ سه‌ر شـارۆچکه‌ی سه‌راقبی پارێزگای ئیدلب بردووه و به ژماره‌یه‌کی زۆری تانک خۆیان به شـارۆچکه‌دا کردووه و ده‌سـتیان به پـشـکنین و خه‌ڵـک گرتن کردووه.\nله پارێزگای حه‌ماش هێزه‌کانی حکومه‌ت په‌لاماری شـارۆچکه‌ی قه‌لعه‌ت ئه‌لمه‌زیقیان داوه (قلعة المضيق) و به دۆشکه و خومپاره که‌وتوونه‌ته ته‌قه‌کردن.\nله لایه‌کی دیکه‌وه بڕیاره کۆفی ئه‌نانی نێردراوی تایبه‌تی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان و کۆمکاری عه‌ره‌ب بۆ قه‌یرانی سوریا سه‌ردانی ڕووسیا و چین بکات، ئه‌و دوو وڵاته‌ی ڕێـگربوون له ده‌رکردنی هه‌ر بڕیارێـک له لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه‌وه بۆ سه‌رزه‌نشـتیکردنی حکومه‌تی سوریا له‌سه‌ر ئه‌و سه‌رکوتکردنه خوێناویـیانه‌ی له دژی خه‌ڵـکی ڕاپه‌ڕیوی خۆی پـیاده‌ی ده‌کات.\nنه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌ه‌کان ده‌ڵێت له‌وه‌تای له مانگی سێ سـاڵی ڕابردووه‌وه ڕاپه‌ڕین له سوریا ده‌سـتیپـێـکردووه به لایه‌نی که‌م 8 هه‌زار که‌س له‌و وڵاته‌دا کوژراون.


جەیرانا ئەڤراز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nYuxarı Ceyran - جیران علیا - Jārīḩān-e Olyā\nپۆتانەکان: 37°23′51.5″N 45°15′22.5″E / 37.397639°N 45.256250°E / 37.397639; 45.256250پۆتانەکان: 37°23′51.5″N 45°15′22.5″E / 37.397639°N 45.256250°E / 37.397639; 45.256250\nجیرانا ئەڤراز گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری تورکەمان، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nجیرانا ئەڤراز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی عەرەبلی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی موراد کەندی.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٥) کەس و (٥١) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=جەیرانا_ئەڤراز&oldid=910388»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٥٨ی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


عێراق دێ لده مه كی نێزیك نه فتێ فرۆشته ڤه ده رڤه ی وه لاتی - 2003-05-24\nسه رۆكێ ده می بۆ وه زاره تا نه فتێ یا عێراقا پشتی شه ڕی د بێژت كو ئه و چاڤڕێ د كه ت وه لات ده ست پێ بكه ته ڤه لڤان دوو یان سێ هه فتیێن بهێن نه فتێ بفرۆشته ڤه ده رڤه ی وه لاتی.\nلكۆنفرانسه كا رۆژنامه ڤانا لئه ڤرۆ (شه مبی) سه رۆكێ وه زاره تا نه فتێ (سامر ئه لغه دبان) پێشبینی كر كو به رهه مێ نه فتا خاڤ یا عێراقێ ڕۆژانه دێ دوو هندی به رێ لێ ئێت و دێ د هه یڤه كێ دا بته 1.3 یان 1.4 ملیۆن به رمیل ڕۆژانه.\nبه رهه مێ نه فتا خاڤ ژ به ری شه ری و لده مێ ڕژێما سه دان حسینی 3 ملیۆن به رمیل بون. راكرنا سزایێن ئابووری لڕۆژا پێنج شه مبی یێ رێك ڤه كره ڤه بۆ فرۆشتنا نه فتێ لده رڤه ی وه لاتی بۆ جارا ئێكێ لده مێ كو شه رێ برێڤه به ریا ئه مریكا ده ست پێ كر بو لهه یڤا مارس.\nو هه ر لوی ده می دا ئه و رێڤه به ریا سڤیل یا ئه مریكی بۆ عێراقێ ده ست پێ كر موچا بدته 1.4 ملیۆن كارمه ندێن حكومه تێ و ئه ڤه دبته جارا ئێكێ ژ ده مێ كو سه دام حسین هاته لادان. بهزارا كارمه ندێت وزه و ئه لكتریكێ ئێكه م كارمه ند بون یێن كو موچه وه رگرتن لبه غدایێ ئه ڤرۆ.\nلباكوورا عێراقێ، باژێرێ كه ركوك جڤاته كا رێڤه به ریا ده می هه ڵبژارت ئه ڤرۆ، و دێ بته تنێ باژێرێ دووێ كو هه ڵبژاردن بكه ن ئه وه كو شه ڕ بدوماهی هاته. 300 نوێنه ر ژ هه ر چار نژادێن سه ره كی لكه ركوكێ: كورد، عه ره ب، توركومان و ئاشوری، ئه ڤرۆ یێت كۆم بون دا ژ هه ر گروپه كێ 6 ئه ندامان هه ڵبژێرێن بۆ وێ جڤاتێ. له شكه رێ ئه مریكی 6 كه سێن دی دامه زرانت لوێ جڤاتێ دا.


ئەمریکا هەرێمی کوردستانی بە سەقامگیری و دیموکراسیەوە دەوێت وەک هاوپەیمان | MERI\nلە دوای بەهاری عەرەبی لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٠ و دواتریش لە ٢٠١١، کۆمەڵگای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕەخنەیان لە ئەمریکا گرت بۆ شەرعیەت دان بە ڕژێمە نادیموکراسیەکان، بەم چەشنە ئەمریکا بەهۆکاری کێشە ناوخۆیەکانیان لە قەڵەم دەدەن. ئەمریکا ئەولەویەتی دا بە هاوپەیمانی سەربازی لەبەرامبەر پەرەسەندنی دامەزراوەکانی دیموکراسی؛ لەوکاتەی کە هێزی سەربازی بوو بە کاراکتەری سیاسی، ئەمریکا چیتر بە هاوپەیمانێکی بێلایەن بۆ کێشە ناوخۆییەکان سەیر نەکرا، هەروەک چۆن بانگەشەی بۆ دەکرد.\nلە هەرێمی کوردستان، کە پرۆسەی دیموکراسی تێیدا لە قۆناغێکی هەستیارە، ئەمریکا هەمان هەڵە دووبارە دەکاتەوە بە زۆر خۆنزیک کردنەوە لە پارتێکی سیاسی لە بەرامبەر پارتەکانی تر لەم قۆناغەدا. بە کۆتایی هاتنی خوولی سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە ئابی ٢٠١٥، زۆرکەش پێشبینی ئەوەیان کرد کە بەردەوام بێت لە دەسەڵات بەڵام هەندێک پارتی سیاسی داوای پێداچوونەوەیان بە میکانیزمی دابەشکردنی دەسەڵات کرد. بەهەمان شێوە، زۆربەی هاوپەیمانانی نێودەوڵەتی هەرێمی کوردستان هەمان پێشبینیان کرد، پێیان وابوو کە ئەمە کێشەیەکی ناوخۆییە، بۆیە ناخوازن قسەیەکیان هەبێت لەسەری. لەگەڵ ئەوەی پارتە سیاسیەکان لە هەرێمی کوردستان نەگەیشتنە هیچ ڕێکەوتنێک، بارزانی بەردەوام بوو لەگەڵ مامەڵەکردن لەگەڵ سەرکردە بیانیەکان دەربارەی چەندین پرس، لەنێویاندا پرسی سەربازی لە جەنگی دژ بە داعش. دوای چوارمانگ، گرژیەکانی نەگەیشن بە چارەسەرێک لەوانەیە کاریگەری لەسەر ئامانجەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ تێکشکاندن و لەناوبردنی داعش هەبێت.\nلێرەدا تێڕوانینە جیاکان گرنگن، بەتایبەتی لەکاتی بەردەوام بوونی بنبەستی سیاسی. لە تشرینی یەکەم ٢٠١٥، کاتێک پارتی دیموکراتی کوردستان ڕێگری لە سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان کرد، کە ئەندامێکی بزووتنەوەی گۆڕانە، لە هاتنەوەی بۆ سەر کارەکەی لە هەولێر، بزوتنەوەی گۆڕان هەڵسا بە ئاگادارکردنەوەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بەڵام بەبێ وەرگرتنی وەڵامێکی ئەوتۆ. هەروەک چۆن وتەبێژی بزوتنەوەکە ئاماژەی بەوەدا، “ئێمە گفتوگۆمان دەربارەی بنیاتنانی نیشتیمان و دیموکراسی لەگەڵ بەرپرسانی وەزارەتی دەرەوە کردووە بەڵام سەرەڕای ئەو گفتوگۆیان، ئەمریکا هیچ گۆڕانکاریەکی ئەوتۆی لە چۆنیەتی مامەڵەکردنی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان یاخود ئەو پارتە سیاسیانە نەکردووە”.\nئەم بێلایەنی نەبوونە، زۆر زەقتر دەرکەوت لەوکاتەی کە وەزیری بەرگری ئەمریکا بەسەردانێکی فەرمی گەیشتە هەرێمی کوردستان و لەگەڵ بارزانی کۆبووەوە، بە سەرۆک ناوی برد و لەوکاتەی جێگری سەرۆکی ئەمریکا جۆ بایدن بەتەلەفۆن پیرۆزبایی سەرکەوتنەکانی ئەم دواییەی لە بارزانی کرد. لەوکاتەی کە هێزەکانی پێشمەرگە بە دابەشبوویی بەسەر پارتە سیاسیەکان ماونەتەوە، پەیامێکی گشتگیرتر بۆ خەڵکی کوردستان و هێزەکانی پێشمەرگە پێشوازی گەرمتری لێدەکرا.\nچارەسەر نەکردنی پرسی سەرۆکایەتی بووە هۆکاری لەکارکەوتنی پەرلەمان، ئەو پێشبینەی دووپاتکردەوە کە دەسەڵاتی ڕەهای جێبەجێکاری بەردەوامی دەبێت. پێنج پارتە سەرەکییەکە – پارتی دیموکراتی کوردستان، یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، بزوتنەوەی گۆڕان، یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان و کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان چەندین کۆبوونەوەیان لە دەرەوەی پەرلەمان ئەنجام دا بۆ دیالۆگ کردن لەسەر پرسی سەرۆکایەتی بەڵام بەبێ ئەنجام. لەدوای دوا کۆبوونەوەی ئەم پێنج لایەنە لە ٨ تشرینی یەکەمی ٢٠١٥، پەرلەمان کۆبوونەوەی ئەنجام نەداوە و نوێنەری ئەو لایەنانە تەنیا یەکجار لە هەمان ژوور چاویان بەیەک کەوتووە ئەویش لە دیداری مێری ٢٠١٥، کە دامەزراوەیەکی بێلایەن دڵنیایی دا بە بەرپرسانی ئەو پێنج لایەنە بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان. بەردەوامی چاوپێکەوتن و گفتوگۆ زۆر پێویستە لەوکاتەی کە گشت پارتەکان شکستی دانووستانەکان دەخەنە ئەستۆی یەکتر بۆ نەگەیشتن بە سازان.\nلەگەڵ ئەوەش، ئەمریکا هەوڵی پڕ بایەخی داوە بۆ پاڵپشتی ئەنجامدانی گۆڕانکاری سیاسی لە ڕێگەی پێشنیازی سیستەمی چاکسازی کردن لە هێزەکانی پێشمەرگە. لە ساڵی ٢٠٠٩، ئەمریکا پێشنیاری ڕاهێنان و پێدانی چەکی بە پێشمەرگە مەرجدارکرد بە یەکگرتنەوەی هێزەکان، یاخود دروستکردنی لیوای تازەی دوور لە پەیوەندی حیزبی؛ ئەم پێشنیارەش لە تێپەڕاندنی یاسای بەرگری ساڵی ڕابردووی ئەمریکا دووپاتکرایەوە. ئەم سیاسەت و پۆڵەسیە نموونەیەکە کە چۆن هاوپەیمانانی نێودەوڵەتی ڕۆژئاوا دەتوانن سیاسەتی پەیوەندی دروستکەر بەکاربهێنن و یارمەتیەکانیان بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان مەرجدار بکەن بە دوورکەوتنەوە لە بنبەستە سیاسیە کۆنەکان بەشێوازێکی دیموکراسی.\nئایندەی هاوپەیمانێتی کورد و ئەمریکا\nبەهۆی هەبوونی پێگەی بە‌هێز لەبەرامبەر هێزەکانی پێشمەرگە و وڵاتێکی خاوەن هەژموون، پێویستە ئەمریکا سیاسەتێکی دەرەوەی دینامیکی تری هەبێت، وە گرنگیدانی تایبەت بە پەیوەندی غەیرە سەربازی و ئەولەویەت دان بە بەهاکان لە پەیوەندیەکانی دا کە دەبێتە هاندەری دیموکراسی و ئازادی و سەروەری یاسا. بەهۆی خواستی نیشتیمانپەروەرێتی، پارتە کوردیەکان پێویستیان بە شەرعیەتی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی هەیە. لەهەمان کات، هەر پێنج پارتە سیاسیەکە دانیان بە کەموکوڕی و لاوازی دامەزراوەکان کردووە. عەدنان موفتی، ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و سەرۆکی پێشووتری پەرلەمان، تەنانەت زۆر بەڕوونی وتی حکومەتی هەرێمی کوردستان “پێشێلی دیموکراسی” کردووە و نوێنەرەکانی “نازانن چۆن پراکتیزەی دیموکراسی بکەن”، ڕەخنەی ڕاستەوخۆی ناوخۆیی لەم چەشنە و دانپیانان بە کەم و کوڕی بەرچاو لە پرۆسەی دیموکراسی هیچ وەڵامێکی ئەوتۆی لەلایەن هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بەدوا نەهات، بەتایبەتی کە هەڵەکانی پێشووی ئەمریکا حکومەتی هەرێمی کوردستانی بەو بارودۆخە گەیاندووە کە ئەمڕۆ تێیدایە، وە بەڕوونی ئەوە دەردەخات کە هاریکاری دەرەکی و هاوبەشی مەرجدار چەندە پێویستە لەم کاتەدا. ئەمەش هەمان ئەو پەیامە بوو کە درا بە بەرپرسانی ئیدارەی ئەمریکا و دامەزراوەکانی توێژینەوەی ئەو وڵاتە لە واشنگتن کاتێک تیمی ئینستیتیوتی مێری سەردانی ئەمریکایان کرد لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥.\nلە کۆبوونەوەیەک دا لە ئینستیتیوتی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ ئاشتی، پرۆفیسۆر دلاوەر عەلائەدین ئاماژەی بەوەدا کە “هاوپەیمانان دەتوانن وا بکەن کە حکومەتی هەرێمی کوردستان ببێتە دیموکراسیترین هاوپەیمانیان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست”. جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ” بە تێپەڕبوونی هەر ڕۆژ و هەر مانگێک بەبێ چارەسەری، قەیرانەکان قووڵتر دەبنەوە و کوردستان ناسەقامگیرتر دەبێت؛ ئەمەش دەرئەنجامێکی مەترسیدارە بۆ وڵاتانی هاوپەیمان کە بەشێوەیەکی سەرەکی پشت دەبەستن بە هێزەکانی پێشمەرگە بۆ ڕێگریکردن لە داعش”.\nهەر لە دیداری مێری ٢٠١٥، عەلی باپیر سەرۆکی کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان، پێشوازی لە نێوەندگیری بێلایەنانە کرد و محمد فەرەج سەرۆکی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان ئاماژەی بەوەدا کە نێوەندگیری ئەمریکا لە نێوان لایەنەکان دەرفەتێکە بۆ هەرێمی کوردستان.\nپێویستە ئەمریکا نیازچاکی و ناوبانگی خۆی لە کوردستان بپارێزێت بە بێلایەن مانەوەی لە ناکۆکیە ناوخۆییەکان، بەڵام لەهەمان کاتدا بەهەبوونی بەشداریەکی دروستکەر وەک هاوپەیمانێکی گرنگ. کاراکتەری ناوخۆیی سەربازی بەهێز لە هەبوونی دامەزراوەی دیموکراسی بە باشترین شێوە خزمەت بە ئامانجە سەربازیەکانی ئەمریکا دەکات لە جەنگی دژ بە داعش. بەڵام ترسی ئەمریکا بۆ لەدەستدانی پێشمەرگە، وەک هاوپەیمانێکی کارا و بەنرخ، لەوکاتە دەبێت کە نەتوانێت بە بێلایەنی بمێنێتەوە. بەهەمان شێوە، ئەمریکا دەتوانێت ناوبانگی خۆی لەناوچەکە وەک هاوپەیمانێک باشتربکات بە پەرەپێدان و داکۆکیکردن لە دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ بە ئەولەویەت دان بە بەشداریپێکردن و هاوپەیمانی ناسەربازی لەگەڵ وڵاتان، بەتایبەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە لەماوەی دەیەی ڕابردوو ناوبانگی لە پاشەکشەکردن دایە.\nتیمی ئینستیتیوتی مێری تاوتوێی بارودۆخی ناوچەکە دەکات لەگەڵ بەرپرسان و دامەزراوەکانی توێژینەوە لە ئەمریکا


فەرماندەیەکی ئەمریکی: شەڕ دژی داعش 'زۆری ماوە تەواوبێت'\nشەڕی دژی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) "زۆری ماوە تەواوببێت" و توندڕەوان تێکنەشکاون و خۆیان بۆ سه‌رهه‌ڵدانه‌وه ئامادەکردووە سەرەڕای بنەبڕکردنی مۆڵگه‌كه‌یان لە سوریا، فەرماندەیەکی باڵای ئەمەریکا سێشەممە (7 ئازار) وتی.\nژەنەراڵ جۆزێڤ ڤۆتێل، سەرکردەی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا، بە کۆنگرێسی وت کەمکردنەوەی خاکی ژێردەستی گروپەکە "دەستکەوتێکی سەربازیی زەبەلاحە -- بەڵام شەڕی دژی داعش و توندڕەوانی توندوتوتیژ زۆری ماوە تەواوببێت و ئەرکەکە وەك خۆی ماوەتەوە".\nوتی ئەو ئەندامانەی داعش کە لە به‌شێك بوون له دوایین پێگه‌ی گروپەکە لە خۆرهەڵاتی سوریا "بەشێوەیەکی گشتی پەشیمان نین، تکێنەکشکاون و توندڕەو ماونەتەوە".\nوتیشی: "ئێستاکە پێویستمان بەوەیە هێرشێکی وریایانە بکەینە سەر ئەم رێکخراوە پەرشوبڵاو و بڵاوەپێکراوە."\nڤۆتێل بە لیژنەی خزمەتی سەربازیی کۆنگرێسی وت کە قۆناغی دواتری شەڕ مامەڵەکردنە لەگەڵ سەرکردەکانی داعش و چەکدارەکانیان و ئەوانەش كه ئاسانکارییان بۆ کردن و خۆیان شاردۆتەوە بەڵام هێشتا هه‌ڵگری ئه‌و ئایدۆلۆژیا توندڕەوەن.\n"ئەمە زیاتر وەك هه‌ڵشاخانێكی لێدێت. هێرشی ئاست نزم دەبینین. هێرشی تیرۆرکردن و بۆمبی دەستکرد دەبینین، شتی وەك بۆسه‌دانان دەبینین كه لەمانەوە سەردەردەهێنن."\nڤۆتێل هۆشداری دا لەوەی سەدان چەکداری بیانیی داعش و خێزانەکانیان لە سوریا گیراون و ئێستا زۆربەیان لەدەستی "هێزەکانی سوریای دیموکرات" (هەسەدە)دان و زۆر مەترسیدارن و داوای لە وڵاتانیان کرد کە چارەسەرێکیان بۆ بدۆزنەوە.\nوتی: "بەبڕوای من ئەمە کێشەیەکی جددی ئەم نەوەیەیە و گەر بەباشی چارەسەری نەکرێت ئەوە تۆوی توندڕەوی توندوتیژ دەچێنێت بۆ داهاتوو."\nرژێمی سوریا و ئه‌و هێزانه‌ی له‌لایه‌ن هاوپەیمانانه‌وه پشتیوانی ده‌كرێن گیریانخواردووه به‌ده‌ست کێشەی شانە نوستوەکانی داعش و زیندانە جەنجاڵ بە توندڕەوه‌كان و کەمپە پڕ لە ژن و منداڵەکانی [داعش].


داهاتوو له نیگادا ….. سیروان ره‌حیم – Denegkan\nداهاتوو له نیگادا ….. سیروان ره‌حیم\nbyسیروان\tFebruary 24, 2011\tگشتی\nنه‌ك هه‌ر له ناوچه‌كه‌دا په‌سنی ده‌درا، به‌ڵكو له رۆژئاوایش وه‌كو سه‌رۆكێك پێناسه ده‌كرا كه ئارامی و جێگیریی به وه‌ڵاتێكی گه‌وره و هه‌ستیاری وه‌كو میسر به‌خشیوه. وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌ڵه‌مانیا و جێگری راوێژكاری وه‌ڵاته‌كه ڤێسته‌رڤێلله پێیوابوو، موباره‌ك سه‌رۆكێكه داهاتووی له نیگادا هه‌ڵگرتووه. به‌ڵام چۆن ئه‌و دیكتاتۆره داهاتووی له نیگادا هه‌ڵگرتبوو؟ ئایا ئه‌وه داهاتوو بینینه یان كوێربوونی ته‌واو، پیاوێك ئه‌و هه‌موو پاره خه‌یاڵییه به ناوی كۆمه‌كی خه‌ڵكی میسره‌وه له ئه‌مه‌ریكا، ئه‌وروپا و ده‌وڵه‌تانی عه‌ره‌بی وه‌ربگرێت و خه‌ڵكه‌كه‌یشی له هه‌ناوی ره‌شی برسێتی، تاسانی بێ كاریی و نادادپه‌روه‌ریدا گیرۆده بكات؟\nئایا ئه‌وه چ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه له‌سه‌ر حیسابی سه‌ربه‌رزی خه‌ڵك و به چه‌وساندنه‌وه‌ی ئه‌وان خۆی بكات به ملیاردێر؟\nبه چی ده‌چێت كه‌س له یارانی ئه‌و دیكتاتۆره شه‌رم نایانگرێت. دیكتاتۆرێك خۆی و پارته‌كه‌ی نیوسه‌ده له ژیانی خه‌ڵك وێران ده‌كه‌ن. جارێك به ناوی دوژمنایه‌تی كردنی ئیسرائیل و جارێكی تر به ناوی دیكه‌وه خه‌ڵك له خشته ده‌به‌ن. ئه‌نجامیش چ بوو؟ كۆكردنه‌وه‌ی 70 ملیار دۆلار، به‌ڵام بێ ئه‌وه‌ی سوود له‌و سه‌رمایه گه‌ماره وه‌ربگرێت وكو گورگێكی گه‌ڕ بۆی ده‌رچوو.\nله نێوان دیكتاتۆره‌كاندا زۆر خاڵی هاوبه‌ش هه‌یه، هه‌ندێ له‌و خاڵانه به ته‌واوی ده‌بن به هه‌وێنی پێكه‌نین و به‌زمی سه‌یر. له كن دیكتاتۆران له هه‌مووی سه‌رنجڕاكێشتر به‌ڵێنه‌كانی ئێواره‌ی ئاوابوونیانه. به‌ر له رۆژێك حوسنی موباره‌ك به‌ڵێنی (هه‌ندێ) چاكسازی دا. به‌ڵام شه‌پۆل و له‌ره‌ی ئه‌و هه‌موو پێڵاوه‌ی “گۆڕپانی ته‌حریر” نه‌ك هه‌ر وه‌ڵامێكی پێكه‌نین به‌خش بوو، به‌ڵكو بوو به داهێنان له مێژووی وه‌ڵامدانه‌وه‌ی دیكتاتۆردا. با موباره‌ك چه‌ند ملیاردی له بژێوی خه‌ڵك دزی بێت و كه‌ڵه‌كه‌ی سه‌ر یه‌كی كردبێت، به‌ڵام ئه‌و ئێواره‌یه به شه‌كانه‌وه‌ی ئه‌و پێڵاوانه سه‌لمێندرا كه نرخی ئه‌و دیكتاتۆره خۆی چه‌نده.\nئه‌وه‌ی سه‌لێمندرا ئه‌وه‌یه خه‌ڵك داهاتوویان ده‌بینی، نه‌ك حوسنی موباره‌ك و سیاسه‌توانانی دۆستی. ئه‌و خه‌ڵكه داهاتوویان بینی و و ئاینده‌ی روناكیان به خۆیان و وه‌ڵاته‌كه‌یان به‌خشی كه سه‌نگه‌ری “ته‌حریر”یان چۆڵ نه‌كرد تا ئازادی. ئه‌و خه‌ڵكه به راستی شایسته‌ی رێز و خۆشه‌ویستین.\nبا له خۆرهه‌ڵاته‌وه ئازادی و ئازایی هه‌ڵبێت، ئه‌و ده‌مه هه‌مووان ده‌زانن ئه‌و دیكتاتۆرانه چه‌ند نه‌زان و ترسنۆك بوونه.\nئه‌وه ده‌نگی پڕ له ریتمی ناسازه‌ی ده‌بیسترا و ده‌یگوت منم سه‌رۆك، ئه‌وه له سۆنگه‌ی بێده‌نگی گه‌له‌وه بوو، بێده‌نگی گه‌ل بوو وای كردبوو ئه‌و سه‌رۆك بێت. با گه‌ل كۆبێته‌وه و توڕه‌یی بكات به شه‌پۆل، ئه‌و ده‌مه سیاستوانی رۆژئاوا و رۆژهه‌ڵات، چاودێرانی دنیا ده‌زانن ئه‌م دیكتاتۆرانه چه‌ند بچوك و بێ وره‌ن. ئه‌وان هه‌رگیز خاوه‌نی هیچ ده‌نگێك نین، ئه‌وه بێده‌نگی گه‌له ده‌بێت به هۆی به‌رده‌وامی ئه‌وان. خۆ هه‌موومان حوسنی موباره‌كمان بینی چۆن نوزه‌ی ده‌هات بۆ ئه‌وه‌ی نه‌ڕوات، بمێنێته‌وه و “خزمه‌ت!” به وه‌ڵات و به گه‌له‌كه‌ی بكات. به‌ڵام گه‌لی میسر له رۆژی یه‌كه‌مه‌وه به‌و بڕیاره‌وه هاتبوونه سه‌ر شه‌قام و سوور بوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و پیاوه ده‌بێت بڕوات.\nله‌م وه‌چه‌رخانه مێژووییه‌ی عه‌ره‌بدا، خاڵێكی دیكه‌ی گرنگ بۆ ئێمه‌ی كورد، دیمۆكرات بوونی ئه‌وانه. ئه‌گه‌ر عه‌ره‌ب بتوانن به‌م شێوه‌یه، به راپه‌ڕینی بێ شه‌ڕی وه‌ها رژێمه‌كانیان بهێننه سه‌ر چۆك، ئه‌و ده‌مه بۆ ئێمه‌یش ژیان له‌گه‌ڵ گه‌لێكی وه‌ها یان به ته‌نیشت گه‌لێكی وه‌هاوه ئه‌وه‌نده سه‌خت نابێت. با عه‌ره‌ب له كه‌شی دیموكراسی و دوور له‌م دیكتاتۆره دزێوانه بژین، ئه‌و ده‌مه ئێمه‌یش نرخه‌كه‌ی ده‌زانین و هه‌ستی پێده‌كه‌ین. مرۆڤی عه‌ره‌بی ئازاد و سه‌رهه‌ڵدێر بۆ ئێمه جۆره دڵنیاییه‌ك ده‌به‌خشێت. هه‌رچه‌نده ئه‌مه له عێراقی ئه‌مڕۆدا زۆر دژواره بچێته قۆناغی جێبه‌جێكردنه‌وه، چونكه ململانێی شیعه و سووننه كه‌س باوه‌ڕ ناكات بهێڵێت عه‌ره‌بی عێراق به هه‌ردوو پێكهاته‌یه‌وه برژێنه سه‌ر شه‌قام و له دژی ده‌سه‌ڵاتدارێكی عێراقی راپه‌ڕن. له عێراقدا ململانێی شیعه و سووننه پێناچێت به ئاسانی له ناو بچێت.\nگرنگ ئه‌وه‌یه له ئێسته‌دا ناوچه‌كه به‌ره‌و هه‌ڵته‌كینی سیسته‌مه داڕزیوه‌كان باڵی گرتووه. به ته‌نها بۆ ئێمه مایه‌ی خۆشحاڵی نییه، بۆ سیاسه‌توانه‌كانیش كارێكی باش و مزگێنی به‌خشه، به‌ڵكو ئێتر ئه‌و ناوچه‌یه وای لێ بێت سه‌رۆكه‌كان پاش ده‌ست له كاركێشانه‌وه‌یان بتوانن دابنیشن و بیره‌وه‌ری خۆیان بنووسنه‌وه و له چاپی بده‌ن. بۆ نا؟ بۆ هه‌ر راوبندرێن یان ته‌رمه‌كانیان له كۆشكی سه‌رۆكایه‌تیدا بهێندرێته ده‌رێ.\nPrevious ئه‌نارشیزمیه‌تی پشته‌وه‌ی ڕووداوه‌که‌ی سلێمانی\nNext بانگەواز بۆ خۆپیشاندان لە شاری هامیلتۆن/ کەنەدا بۆ پشتیوانی کردن له خۆپیشاندانەکانی کوردستان


سوودە تەندروستییەکانی کەنگر\n4/1/2021 01:50 PM\nکەنگر گیایەکی خۆراکییە کە لە زۆرینەی وڵاتانی جیهان بەکاری دێنن. لە کوردستانیش لەگەڵ هاتنی بەهار کەسانێک لە شاخەکان سەردەکەون و ئەم گیا بەتامە دەهێنن بۆ ناو بازاڕەکان و ئاراستەی خەڵکی دەکەن. لەم بابەتەدا دەمانهەوێ لەگەڵ سوودە تەندروستییەکانی ئەم گیایە ئاشنا بین.\nکەمکردنەوەی فشاری خوێن\nبەپێی توێژینەوەکان کەنگر چەوری خوێن کەم دەکاتەوە، چونکە بە خواردنی ئەم گیایە ژمارەی "تری گلسیرید" و کۆلستڕۆڵ لەخوێندا کەم دەبنەوە. هەروەها تاقیکارییە زانستییەکان سەلماندوویانە کە گەنگر بەرگیری لە ئۆکسیداسیۆنی کۆلستڕۆڵ دەکات و فشاری خوێن کەم دەکاتەوە.\nخواردنی کەنگر دەبێتە هۆی وەرگرتنی مادە خۆراکییەکان و هەرسی چەوری و بەرگیری لە قەبزبوون دەکات. ئەم گیایە بەرگیری لە زیادبوونی "ئوریک ئاسید" لە خوێندا دەکات و هەر بۆیە بۆ چارەسەریی "ئاڵۆزییە رۆماتیسمیەکان"ـیش بەسوودە. کەنگر هەروەها ئێشی گەدە، هەست بە رشانەوە کردن و غازاتی ریخۆڵە لەناو دەبات.\nکەنگر و ماست\nسرشتی کەنگر گەرم و وشکە و ئەگەر لەگەڵ ماست بخورێت، هاوسەنگی دروست دەبێت و رێگایەکی زۆر باشە بۆ وەرگرتنی ئەو پۆتاسیۆمەی کە لە پێکهاتەی ماستدا هەیە.\nتەندروستیی دڵ و دەمارەکان\nئاوی کەنگر لە نەخۆشییەکانی دڵدا کەڵلی لێوەردەگیرێت چونکە ئەم ئاوە دەبێتە هۆی کرانەوەی دەمارەکان و پاککردنەوەی ئەم دەمارانە لە چەوری و مادە زیانبەخشەکان. لەوانەیە خواردنی کەنگر لەناو خەڵکدا زۆر باو نەبێت بەڵام دەبێ ئەوە بزانن لە سوودە تەندروستییەکانی یەکجار زۆرن.


بڵاوبوونەوەی دواوێنەی خاشقجی پێش شوێن بزربوونی - Mehr News Agency\n9 kewçêrê 2018 - 15:46\nNews Code 22280\nبڵاوبوونەوەی دواوێنەی خاشقجی پێش شوێن بزربوونی\nرۆژنامەیەکی ئەمریکی دواوێنەی تۆمارکراو لە رۆژنامەنووسی ڕەخنەگری عەرەبستانی بڵاو کردەوە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، واشنتۆن پۆست دواوێنەی تۆمارکراوی جەماڵ خاشقجی رۆژنامەنووسی ڕەخنەگری عەرەبستانی بەر لە چوونە ناو بارەگای کۆنسولخانەی عەرەبستان لە ئەستەنبۆڵ، بڵاو کردەوە.\nواشنتۆن پۆست ڕایگەیاند کە ئەو وێنەیە لە لایەن کەسێکی ئاگاداری ڕەوتی دۆسیەی خاشقجی ڕادەستی ئەو رۆژنامەیە کراوە. وێنەکە کاتی چوونی جەماڵ خاشقجی بۆ ناو کۆنسولخانەی عەرەبستان نیشان دەدا، لە کاتێکدا هیچ وێنەیەک لە چوونە دەری ئەو لە کۆنسولخانەی عەرەبستان بە دەستەوە نییە.\nهەر لەو پەیوەندییەدا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیاش ڕایگەیاندووە کە عەرەبستان دەبێ بسەلمێنێت خاشقجی کۆنسولخانەی بە جێ هێشتووە.\nجەماڵ خاشقجی رۆژنامەنووسی ڕەخنەگری عەرەبستانی حەوتەی ڕابردوو دوای سەردانی کۆنسولخانەی عەرەبستان لە شاری ئەستەنبۆڵی تورکیا بزر و ونبووە و هیچ زانیارییەک لە چارەنووسی بە دەستەوە نییە.\nرۆژنامەی واشنتۆن پۆست ئاماژەی بەوەش داوە کە تیمێکی ١٥ کەسی لە عەرەبستانەوە بۆ کوشتنی خاشقجی ڕەوانەی تورکیا کراوە. ئەوە لە کاتێکدایە کە محەمەد بێن سەلمان وەلیعەهدی عەرەبستان سعوودی حەوتەی ڕابردوو لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا ئیدعای کردبوو کە خاشقجی ماوەیەکی کەم دوای چوونی بۆ کۆنسولخانەی عەرەبستان، لەوێ چۆتە دەرێ.\nهاوکات "الجزیره" لە زمانی سەرچاوەگەلی ئاگادار بڵاوی کردۆتەوە کە تەرمی جەماڵ خاشقجی رۆژنامەنووسی ناسراوەی سعوودی لە ناوچەیەکی ئەستەنبۆڵی تورکیا دۆزراوەتەوە.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لەوبارەیەوە بە "الجزیره"ی ڕاگەیاندووە: بە پێی هەڵسەنگاندنی سەرەتایی پۆلیسی تورکیا، بەڕێز خاشقجی لە ناوخۆی کۆنسولخانەی عەرەبستان لە ئەستەنبۆڵ کوژراوە و پاشان تەرمەکەی بۆ دەرەوەی کۆنسولخانە گواستراوەتەوە.


وشەی تەجوید لە زمانەوانیدا واتە ( تحسین ) یانی: جوانکردن، چاک کردن. وەکو دەڵێت: ( ألإتيانِ بالجَيّدْ ) بەمانای کاری باشکردن.\nلەزاراوەشدا: ئەوەیە کە هەر پیتێک لە پیتەکانی قورئان حەقی خۆی بدەیتێ (وەک دەرچوونی پیتەکە لە شوێنی دەرچوونی خۆی وە پێدانی سیفەتە بنەڕەتییەکانی وەک چپە ( هَمْسْ ) وە بەرزبوونەوە ( إِسْتِعلاءْ ) کە لەسیفەتی پیتەکان ( صفات الحروف ) باسیان دەکەین. هەروەها پێدانی ئەو سیفەتانەی کە تووشی پیتەکان دێت وەک گەورە کردن و تێهەڵکێشان و مینگە، واتە ( سیفاتی لاوەکی و زیادە ئەو سیفەتەی بۆی دروست دەبیت ) .\nبێگومان مەبەست و سوودی ئەم زانستە بریتی یە لە پاراستنی زوبان لە هەڵە کردنی لەخوێندنەوەی قورئانداو گەیشتن بەو شێوە ڕەوان و ڕەسەنەی کە پێغەمبەری خودا\n( ) گەیاندوویەتی بە هاوەڵەکانی و ئەوانیش گەیاندوویانە بە جیلی دوایی هەتا گەیشتووە بەئێمە.\nپەیڕەوکردنی ئەم زانیاری یە لە خوێندنەوەی قورئانی پیرۆزدا، واتە بەشێوەی کرداری ( عملي ) ، فەرزی عەینەو پێویستە لەسەر هەموو مسوڵمانێک لەکاتی قورئان خوێندندا پەیڕەوی بکات. بەڵام فێربوونی ئەم زانستە بەشێوەی ( نظري ) فەرزی کیفایەیە.\nإمام ( إبن ألجزري ) دەفەرموێ:\nپلەکانی خوێندنەوەی قورئانی پیرۆز\nپلەکانی خوێندنەوەی قورئانی پیرۆز سێ ( ٣ ) پلەیە بە پێی خێرایەکانیان:\n١ـ لەسەرخۆو تەواو ( ألتحقيق ). ٢ـ خێرای مام ناوەندی ( التدویر ). ٣ـ خێراو بەپەلە ( الحدر ).\nبە هەرسێکیشیان دەگوترێت ( ألتَّرْتيلْ ).*\nئەم ناوە زاراوەیانە زانایانی جوان خوێندنەوەی قورئان بەکاریان هێناوە بۆ وەسف کردنی خێرایی خوێندنەوەی قورئان.\nلەسەرخۆو تەواو ( ألتحقيق ): خوێندنەوەی قورئان بەهێواشی و لەسەرخۆیی، لەگەڵ تێڕامان و ووردبوونەوە لەواتەکانی و، بەڕەچاوگرتنی گشت یاساکانی تەجویدو، دەرکردنی هەموو پیتەکان لە مەخرەجی خۆیانەوە.\nخێرای مام ناوەندی ( التدویر ): خوێندنەوە بەشێوەیەکی مام ناوەندیانە، واتە نەزۆر لەسەرخۆو خاو وەکو ( التحقیق ) وە نەزۆر پەلە وەکو ( الحدر ) ، واتە: ( التدویر ) پلەیەکە لەنێوان تەحقیق و حەدر دا لەگەڵ ڕەچاوگرتنی یاساکانی تەجویدو جێ بەجێ کردنیان.\nخێراو بەپەلە ( الحدر ): خوێندنەوەی قورئان بەخێرایی، لەگەڵ ڕەچاوگرتنی یاساکانی تەجویدو جێ بەجێ کردنیان.\nبریتیە لە جوان دەربڕینی پیتەکان و زانینی وەستان لەکاتی خوێندنەوەی قورئان. وە تەرتیل هەرسێ شیوازەکەی خویندنەوە دەگرێتەوە، هەرچەندە پلەی ( ألتحقيق ) لە هەموویان باشترەو زیاتر مافی پیتەکان دەدات و بۆ لێ ووردبوونەوەو تیگەیشتنی مانای قورئان یارمەتیدەرە بەڵام شیوازی ( الحدر ) یش بۆ خەتمی قورئان و تەراویح ئاسانترەو دروستە هەروەها شێوازی ( التدویر ) یش.


ماڵ هورە لە شار نەمر عەلی نەزەر کریادنەو - هساره\nماڵپەڕی هسارە / دەنگوباس / ماڵ هورە لە شار نەمر عەلی نەزەر کریادنەو\nبەرپرس بەفرانبار ۲۶, ۱۳۹۷\tدەنگوباس, عکس, هەڵبژاردەێ بەرپرس ناردنی بۆچوون 297 جار خوێنراوەتەوە\nماڵ هورە لە شار نەمر عەلی نەزەر کریادنەو. ڕووژ دشەمە ڕێکەفت ۲۴ / ۱۰ / ۱۳۹۷ هەتاوی لە شار ئسڵام ئابادقەرب وە هەوڵدان و تەقەلاێ ئدارەێ ڕەوشەنبیری ئێ شارە و بەشداری بڕێگ لە بەرپرسەیل دەوڵەتی، وە هەروەها قەێر فەرەێگ لە شاروەندەیل فەرهەنگ پارێز، ماڵ هورە دەس وە کار کرد.\nوەپەێ هەواڵ هسارە لەێ کووبوونەوە ماموستایل پاێەبەرز هورەچڕ جوور ماموستا سەی قولی کشاوەرز، ماموستا مەسعود مەنووچهری، ماموستا سڵەێمان نەورووزی، ماموستا عەلی ئەکبەر موستەفایی، ماموستا ئامەد سەفەری، ماموستا سەی نجات کشاوەرز، ماموستا پەێمان ڕازیانی و ماموستا مامەد ئازادنیا بەشدار بۊن و وە دەنگ ئەهورایی هورە مەراسمەگە ڕازاننەو.\nخەسرەو تەمری سەرۆک ئدارەێ ڕەوشەنبیری ئسڵام ئاباد لە سەرەتاێ بەرنامە وەخەێرهاتن مێوانەیل و بەشدارەیل مەراسم کرد و وەت : یەکێگ لە ئامانجەیل ئێ کارە پارێزانن و پەڕە دان وە فەهەنگ و موسیقاێ مەردمان کوردە. تەمری لە دریژەێ قسیەگانێ وەت هورە تایبەت وە ناوچەێ کەڵهۆڕە و جێگاێ دیاریێگ لە ناوچەیلترەک کوردەواری دێرێدن.\nجی ئاماژەس لەێ رێوڕەسمە ۲ کەساێەتی بەناوبانگ کورد، ماموستا عەلی ئەکبەر مرادی و ماموستا کەێهان کەڵهۆڕ بەشدار بۊن و بەشداریل مەراسم وە هاز تایبەتێگەو پێشوازی لێیان کردن.\nهوره در خانه خود صاحب خانه میشود\nبەڕێز کەێهان کەڵهۆڕ لە وتار کوڵێگ ک پێشکەش کرد، وەت : فەرە خوەشاڵم ک هامە ناو مەردم شار خوەم و ئێڵ خوەم، هەروەها لە درێژەێ قسیەگانێ پیرووزبایی لە دەس وەکارکردن ماڵ هورە لەێ شارە کرد.\nبەڕێز ئەفشین کەریمی فەرماندار ئسڵام ئاباد لە ناوەێن قسیەیلێ ئاماژە کرد، جی شانازییە گ هونەرمەندەیل و مووسیقازانەیل گەورا و بەناوبانگێگ جوور بەڕێزەیل مرادی و کەڵهۆڕ پاڵپشت گەپەیل هوڤیەتی و فەرهەنگی ناوچەێ خوەێانن.\nبەڕێز ڕەهیم جەفەری مودیر کول ئدارەێ ڕەوشەنبیری پارێزگاێ کرماشان شییەو کرد گ تەقەلاێ فەرەێگ ئەڕاێ وەڕێ خستن ماڵ هورە، ماڵ دەف، ماڵ موور و ماڵ مەمۊرە کردێیە گ گشتێیان وە پەرتخ ڕەسینە. هەروەها ئاماژە کرد گ هایمنە تەقەلا ک لە شار نەوسوود ماڵ سیاچەمانە وەڕێیەو بخەیمن. جی ئاماژەس ک بەڕێز جەفەری لە سەرەتاێ قسیەگانێ وە شێوەزار لەکی خوەش بش گەرمێگ وەل مەردما کرد.\nپێشکەشکار ئێ ڕێوڕەسمە بەڕێز ئاکوان فەتاهی یەکێگ لە مەقام خوەنەیل و تەمۊرە ژەنەیل شار ئسڵام ئاباد بۊ.\nبەڕێز عەلی ئەکبەر مرادی لە باوەت گرنگی و پەڕەدان وە فەرهەنگ و موسیقاێ کوردی قسیە کرد و وەت ک پاڵپشتی بەرپرسەیل دەوڵەتی لە فەرهەنگ ئێ ناوچە تۊیەنێدن دژێگ بوودن لە وەراێوەر هێرش فەرهەنگی جەهانی ک لە رێگاێ سەت لایتەیلەو وەڕێیەو چوودن.\nیەکێگ لە خاڵەیل دیاری و وەرچەو بگر ئێ ڕێو ڕەسمە یە بۊ ک مێوانەیل، فەرماندار و بەرپرس گشتێ ئدارەێ رەوشەنبیری پارێزگاێ کرماشان گەپەیل خوەێان وە زووان کوردی پێشکەش بەشدارەیل کردن، هەروەها بەشداری کردن ژنەیل و ئافرەتەیل فەرە وەرچەو بگر بۊ.\nلەێ مەراسمە لە بنەماڵەێ هورەچڕەیل نەمر، ماموستا عەلینەزەر مەنووچهری و ماموستا ئەوڵەزیز هەێدەری رێز گریادن و هەروەها لە کوتایی بەرنامە لە هورەچڕەیل بەشداریش رێز گریادن.\nجی ئاماژەس ک فەرەتر لە سەد کەس لە شاروەندەیل بەشدار ئێ مەراسمە جی ئەڕاێ نیشتن نێیاشتن و وە سەر پاوە تا کوتایی بەرنامە پاڵپشت هونەرمەندەیل خوەێان بۊن.\nوێنەهەڵگر : فواد گوودەرزی\nتاگەکانخانە هورە سید قلی کشاورز علی نظر منو چهری هورە کرماشان کیهان کلهر


راگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران | دەزگاى زارى کرمانجى\nراگەیاندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران\nبە فەرمی ناساندنی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و دەستنیشانكردنی سەرپەرشتیاری ئیدارەكە، لە لایەن سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە، هەموو ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە كە سۆران نابێتە ئیدارەی سەربەخۆ!\nئەم ئیدارەیە، دەبێتە چەتری 350.000 هەزار كەس بەبێ جیاوازی، سەرپەرشتی 4 قەزا و 13 ناحیەو 800 گوند دەكات.\nگرنگی سۆران هەر تەنها زۆری ژمارەی دانیشتوانەكەی نییە، بەڵكو گرنگی جوگرافیاكەیەتی كە بۆتە سەنتەرێكی بازرگانی و گەشتیاری لەناوچەكەدا. دەبێتە یەكەیەكی ئیداریی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بۆ هەر چوار قەزاكانی ڕواندز، چۆمان، مێرگەسۆر و ناوەندی ئیدارەكەی سۆران دەبێت.\nفراوانبوونی سۆران و پێكهاتەی جیاوازی نەتەوەیی و ئایینی بنەمای ئیدارەی سەربەخۆ دەنوێنن.\nشۆڕ بوونەوەی ئەم دەسەڵاتەش بۆ ئەم ناوەندە بە ئامانجی كارئاسانییە بۆ خەڵكەكەی، بۆ ئەوەی چیتر ڕێگای هەولێر بۆ ڕایی كردنی مامەڵەكانیان نەگرنەبەر. ئەوا مژدەیەكی خۆشەو هاووڵاتیان بەدەستكەوتێكی مەزنی دەبینن.\nئەركی هەموولایەكە بۆ سەرخستنی ئەم ئیدارەیە ڕۆڵی كارایان هەبێت، بەتایبەت سەرپەرشتیاری سۆران بە هاوكاری یەكە كارگێڕییەكانی چۆمان، ڕواندزو مێرگەسۆر هەنگاوی كرداری و زەمینەی لەباری بۆ بڕەخسێنن و بەشێوەی زانستی كاری بۆ بكەن. هەر كێماسییەك لەم كارە بێتە پێشەوە، نەك هەر ئیدارەكە سەركەوتوو نابێت، بەڵكو گرفت لەبەردەم داهاتووی نەوەكانی ئەم دەڤەرەش دروست دەكات.\nبۆیە ئەو دەستەیەی كار بۆ ئیدارەكە دەكات دەبێت كاری لەپێشینەیان ستراتیژی كاركردن بێت. پلانی تۆكمەی بۆ دابنرێت، ئەو بەهایانە دیاری بكرێن كە لە بنەڕەتدا ناوەڕۆك و كڕۆكی ستراتیژییەكە پێك دەهێنن، چونكە ئەم بەهایانە گوزارشت لە پرەنسیپ و ئامانج و هۆكاری پێكهینانی دامەزراوەكە دەكەن وەك ئیدارەی سەربەخۆ، كە لە داهاتوودا هەموو پێكهاتەكانی ناوچەكە بەبێ جیاوازی لەژێر سایەیدا لەئاشتی و ئاوەدانیدا بژین.\nئیدارەی سەربەخۆی سۆران، لە رێگەی كەرتی گشتی و تایبەتەوە هانی جوتیاران بدات، داهێنان لە بەرهەمەكانیاندا بكەن. كەرستەو پەین و تۆو دەرمان و پێداویستی جووتكردن بۆ جوتیار دەستەبەر بكرێت، بخرێنە خولی راهێنان و فێربوونی كشتوكاڵی جۆراوجۆرەوە، ئەركی گواستنەوەی بەرهەمەكانیان بۆ ئاسان بكرێت و جۆگەی ئاودێری و سەرچاوەكانی ئاوداشتنیان بۆ فەراهم بكرێت، كارگەی بچووك و ساردخانە لەنزیك ئەو گوندانەی بەرهەمیان هەیە دروست بكرێن.\nسەرپەرشتیاری ئیدارەی سۆران، دەبێت خاوەنی تێڕوانینی گەشە سەندووی بواری خزمەتگوزاری بێت. بەتایبەت لەبواری وەبەرهێنان.\nپێشنیار دەكەم، باشترین كارێك كە بیكات وەبەرهێنانە. بۆ ئەوەی نەبینە حازر خۆری بەر سێبەر.\nوەبەرهێنان بكات لەبواری كشتوكاڵ، گەشت و گوزار، پیشەسازی.\nبۆ ئەمەش دەست و برد بكات لە دروستكردنی كارگەی گەورەو بچووك، دروستكردنی بەنداو و شاری گەشتیاری و پرۆژەی نیشتەجێكردن. لە ئێستادا سۆران گرفتی كەمی ئاپارتمان و شووقەو باڵەخانەی كارگێڕی هەیە.\nبۆ ئەمەش داوا لە وەبەرهێنەرانی بیانی و ناوەخۆیی بكات، زەمینەیان بۆ بڕەخسێنێ تا وەبەرهێنان بكەن و بەشێك لە پڕۆژەكانیان لە شارە گەورەكان بگوازنەوە بۆ سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران.\nسەرۆكی ئیدارە نابێت جیاوازی لەنێوان قەزاكان، ناحییەكان و گوندەكاندا بكات، دەبێت بەیەك چاو سەیری هەموو پێكهاتەكان، ئایینەكان، چین و توێژەكاندا بكات.\nزەمینە خۆش بكات بۆ دادی كۆمەڵایەتی، بەرقەرار كردنی یاسا و كارگێڕییەكی كارامە، كە كلیلی سەركەوتنە بۆ هەر دامەزراوەیەك.\nهیچ سەرچاوەیەك بەبێ بوونی بەڕێوەبردنێكی كارامەو چالاك ئامانجەكان ناپێكێت، بۆیە گرنگە سەرۆكی ئیدارە دونیابینییەكی فراوان و سەلیقەیەكی جوانی هونەری بەڕێوەبردنی هەبێت.


لە پۆست مۆدێرنیتیه‌وە بۆ هایپەرمۆدێرنیتی – كولتور مه‌گه‌زین\nئه‌بوبه‌كر جاف – لە بارەی سەردەمی بۆش و زەمەنە هایپەرمۆدێرنەكان\nSur l’ère du vide et les temps hypermodernes – De la postmodernité a l’hypermodernité\nBy ئەبوبەکر جاف\t Last updated حوزەیران 8, 2018\nهیایپه‌ر ڕیالستك - ماسكی دووهه‌م - كاری هونه‌رمه‌ند ڕۆن مووك - A sculpture entitled "Mask II" by sculptor Ron Mueck, at the San Ildefonso Museum in Mexico City, on September 20, 2011.\nوەستان و هەڵوێستەكردن لەسەر مۆدێرنیتێ تەنیا ئاستێكی فەلسەفی وەرنەگرتووه، لێرەدا مەبەست لە وەستان هەڵوێستەكردنێكی دیاگنۆستیكی –ڕەخنەییە. بەڵكو سۆسیۆلۆژیای تیۆریی نوێ و سۆسیۆلۆژیای ڕەخنەیی كاری دەستنیشانكردن و دیاگنۆستیكی فاكتە سۆسیۆلۆژییەكانی بوون. ئەو (بۆدریار) ئه‌و فاكتانەی كە وەك بەرئەنجام و لێكەوتەو دەرهاوێشتەی مۆدێرنێتێ و مۆدێرنیزاسیۆن كەوتبونەوە و ئەم دۆخە ئێستاییەی ناونابوو “بۆشاییەكی گەورەی كۆمەڵایەتی و سیاسی و دەروونی”.\nئەم بۆشاییە تەنیا یەك ئاراستەی وەرگرتبوو: ڕۆشتن و هەنگاونان و بەرەوپیری نیهیلیزم. یاخود چوونە ناو دۆخێكی نیهیلیستی كە دوو فۆرمی وەرگرتبوو: نیهیلیزمییەكی بیمار و نەخۆش ئیرتیكاسی و كەوتنە ناو بۆتەقەی پەرچەكردارنواندنەوە. یاخود لەگەڵ نیهیلیزمییەكی پۆزەتیڤ بەرمەبنای ئەو دیاگنۆستیكەی كە نیتچە ئەنجامی دابوو. ئەمەش نیهیلیزمییەكی بەردەوام و كۆتانەهاتووە، كە دەركەوتن و دەركەوتەكانی لەفۆرمی گویپێنەدان و پشتگوێخستن و خەمساردیدا دەردەكەوتن، بە تایبەت لە ئاست ئەو ڕوداوە گەورە و مەزنانەی مرۆڤایەتی پێیدا تێپەڕیبوو. ئالێرەوە سیفەتی (بۆش)ی بوو بە تایبەتمەندی سەردەم و ئەم چركەساتە،ئەم چەمكی (سەردەمی بۆش) چەمكی سۆسیۆلۆگ و فەیلەسوفی فەرەنسی ژیل لیپۆڤتسكییە، وە هەروەها خاوەنی چەمكی (هایپەرمۆدێرنیتێیە) – ( ئیجگار مۆدێرن) یاخود هایپەر مۆدێرنیتێHypermoderne”.\nسەردەم و سەدەیەك كە (بۆدریار) بە سەردەمی نادڵنیایی، گومان، نا-ئارامی، نا -جێگیری و نا-سەقامگیری وەسفیكردبوو. ئەمەش لە نەگیرسانەوەو دڵئاونەخواردنەوەی پرس و پرسیارەكانی مرۆڤ بەوەڵامە كۆنەكان، بەوەڵامە گشتگیر و یونیڤێرساڵییەكان، فشۆڵییی و درزكەوتنە ناو ئەو دڵنیایی و ئارامییەی كە مرۆڤ بە هۆی سەرقاڵبوونیەوە تێیدا دەژیا. ئیمان و باوەڕنەهێنان بەوەڵامی ئیدۆلۆژیا و ئاین و فەلسەفە. ئەم وەڵامانە ئاوپەرژێنی دڵی كونبوو و درزتێكەوتووی مرۆڤی ئەم زەمەنەی نەدەكرد. چارەسەرێك نەبوو بۆ گرفتە كەینونەیی-سیاسیەكانمان. ڕەسەنایەتی و هەقیقەت و تارمایی و سێبەرەكانی لەوە دەرچون وەك بابەتی بڕواكردن و بڕواهێنان بمێننەوە. هەموو پیرۆزی و وەهمێك كە تەندرابوو بە تابۆی دەستلێنەدراو سەرو زمانی و میتا- مێژویی، هێندەی حەپێكی هێوركەرەوە چێژی نەبوو. لێرەوە بۆشایی دەركەوت، لێرەوە كەیاسێك كە ئیتر نە هێز و توانای پێناسەكردن و ناولێنانی هەبوو، نە حەوسەڵەو تاسەی گەشت و گەڕان بە دووی وەڵامێكدا. هەرچی مانا هەبوو بنەما و پرەنسیپێكی جێگیرو وەستاوی نەمابوو، مامەڵەی پراگماتیكی سوودوەرگرتن و سوودبەخشین فەزاو ئەتمۆسفێری زاڵ و هەژموونكاری سەر شتەكان و پەیوەندیەكان بوو. ڕەسەنایەتبوون و ڕەوایەتی و ئەفسانەیی و پیرۆزی خۆی لە دەستدا. هەقیقەت ڕاستگۆیی و فۆرمە ڕەمزی و سیمبۆلییەكانی لە دەستچوو.\nزانستەكان، ئەزموونی و مرۆیی و كۆمەڵایەتییەكان هەموو شت و پەیوەندییەكانیان ڕووتوقووت كردبووەوە. ئا لێرەوە بونێك لە خۆیدا، بونێكی سڵالێكراوەو دەستلێنەدراو، نەوێران بۆده‌ستلێدانی نەمایەوە. تەنیا یەك شت مایەوە، ئەویش خۆمان. هێچمان بۆ نەمایەوە جگە لە بوونی خۆمان. مانەوەی بوونێك لە بیابان و دورگەیەكی چۆڵی بێمانا و پڕ كارەسات و تراژیدیادا.چۆڵەوانییەك كە نەدەكرا و نەدەتوانرا ئاوەدان بكرێتەوە چونكە ئاوەدانكردنەوەو ئاوەدانیش ماناو ئاستی كەینونەیی و سیاسیانەی خۆی لە دەست دابوو. بۆشاییەك خوڵقا كە لە كەیاسێك دەچوو تێیدا مرۆڤ جگە لە دەستەپاچەبوون وجۆشدامان هێی تری بەدینەدەكرد. ئەوەی مابووەوە تەنیا بوونی خۆمان بوو.\nبەڵام چۆن بەَڵگەمان بهێنایەتەوە لە سەر ئەوەی كە خۆمان و بوونیشمان بوونمان هەیە؟! سەردەمی كۆتاییەكان دەركەوت، پۆستمۆدێرنیتێ دۆخی مانێفێستبوونی كۆتاییەكانە. هەموو شتێك كۆتایی هات. هەموو شتێك كۆتایی پێهێنرا، شتێك نەما كۆتاییەكی نەبینراو و غەیبی هەبێت. ئەو سەری ڕووداو و شتەكان و پەیوەندییەكانمان بینی. بینین و ده‌ستلێدانی ئەوسەر، ژیان لە ناو كۆتاییەكاندا. چاوەڕاننەبوون و نەمانی شتێك تا لە چاوەڕوانیدا بژین و بۆی بژین. دەبێت بڕوا بەوەبهێنین كە ئەوەی هەیە كە هەرئەوەیە و نابێت چاوەرانی هیچ شتێكی چاوەڕواننەكراو چاوەڕوانكراو نەهاتوو بین. هەموو شتێك كۆتایی پێهات، زانست و تەكنیكیش، ئەو تەكنیكەی لە پرۆسەی مراندن و كوشتنی خودا و شتە ئیلاهییەكاندا خۆیكرد بە ئومێد خوداوەند ئەویش كۆتایی پێهات.\nپێشكەوتن كۆتاییهات، بەهاكانی ڕۆشنگەری و مۆدێرنێتی كۆتاییان پێهات. سەرجەم ئەم بەهایانە تێپەڕێنران، وەچیتر ئێمە لە میتاكاندا ژیان دەگوزەرێنین. ئێمە لە ناو پۆستەكانداین، لەناو ئەو پۆستانەشدا لە ناو پۆست كۆتاییداین. دۆخێك كە لەناو دۆخی كۆتاییهاتووەكان و ژیانی ناو كۆتاییەكانەوە سەریهەڵداوە. وەك (بۆدریار) دەڵێت؛ “دۆخێكی پارادۆكساڵ…واتە سەرجەم دڵنیایی و یەقینەكان بە شێوەیەك لە شێوەكان مومارەسەكرا، پراوە كراوه، یۆتۆپیای ئازادیمان جێبەجێكرد، یۆتۆپیای پێشكەوتن و پەرەسەندن، یۆتۆپیای بەرهەمهێنانێكی زۆرو زەبەند و چڕبۆوه و دواهەمین یۆتۆپیای میدیا…هەموو ئەم شتانە ڕودەدەن و ئێمە كۆتاییەكوی نابینین، سەرباری ئەوەی ئێمە لە ناو پۆست كۆتاییداین، واتە ئێمە گوازراینەوە بۆ لایەكی تر. ئەم پۆست كۆتاییانە،ئەم شوێن و دۆخەی دەكەوێتە ئەو دیوو كۆتاییەكانەوە، فەزایەكی ناجێگیرە، بەشێوەیەك پرەنسیپ و بنەماكان نائامادەن. بۆدریار ئەم دۆخەی به (غیابی ئاسۆی هێڵی زەمەن و مێژوو) ڕاڤەكردبوو.\nكاتێك ئێمە لە ناو بۆشایی و كۆتاییەكان دەژین هەموو شتێك دەگەڕێتەوە سەر خۆی لە پێناو سڕینەوەی كاریگەری و پاشماوەكانی. ئەمەش دۆخێكی پارادۆكساڵە چونكە ئێمە كۆتاییەكانی نابینین و لەهەمانكاتیشدا تێمانپەڕاندووە. لەناو كۆتاییەكی تێپەڕینراودا دەژین، بەڵام كۆتاییەكانمان نەبینیووە. بەردەوامی شتەكان بۆ مانا بەرهەمهێنان و مانا بەرهەمهێنانەوە، لە دەستمانهەڵهاتووە. ئەگەر زەمەن ڕاستە هێڵی نەبێت، مێژوو هەڵكشان و پێشكەوتن نەبێت، ئەی ئایا بازنەییە؟ بۆدریار ئەمە ڕەتده‌كاته‌وه ، بۆدریار پێیوایە ئێمە لە زەمەنێكی ڕاستەهێڵ و بازنەیدا ناژین، بەڵكو زەمەنێكی كەیاسی و زەمەنی كەیاس و ئاشووب وگەڕەڵاوژەیی و كۆێرانەیە بەشێوەیەك تێكچوون، نالەباری، فەوزا،هەڕەمەكی و دووبارەبوونەوە هەیەو زاڵە. هەموو شتێك لە دووبارەبوونەوەیدا بە شێوەیەكی تێكچوو و تێكدراو ناڕێكخراو، بە شێوەیەك جگە لە ماندوبون و بێتاقەتی هێچمان پێ نابەخشێت. شتێكی نوێ نەماوە تا تاوه‌كوبۆی بژین و تا لە پێناویدا بژین. شتێكی نوێ نەماوە تاوه‌كو چاوەڕوانی بین. مێژوو بەو واتایەی لێكۆڵینەوە بێت لە ڕووداوەكان كۆتایی پێهات، ئەمەش بە هۆی چڕی ڕووداوەكان و كردەی چڕكردنەوەوە لە لایەن میدیاوە… لە ڕێگەی ئەستەمبوون و نامومكینی چیرۆك و گێڕانەوەكانەوە، چون خێرایی و پەلەپروزەیی ڕووداوەكان بواری گێڕانەوەو وێناكردنی ڕوداوەكانمانی بۆ نەهێشتۆتەوە. چجای نوسینەوەی! ئێمه بە شێوەیەیەك دەژین كە مرۆڤایەتی پنتی ڵێڵیشی جێهێشتووە، واتە لە شوێنێكداین شتەكان نە هەقیقەتن و نەدرۆ، نە هەڵەن و نە ڕاست، نە میژوویی و نە نامێژوویی. ئیتر ئێمە توانای بینینی ئەو شتانەمان نییە كە ڕوودەدەن یان ڕوونادەن. وە ئیتر ئێمە یاساو ڕێساكانی گەمەكە نابینین.\nهەندێك ڕووداو هەن و ڕودەدەن بەڵام بەس نین بۆ ئەوەی مێژوو دروست بكەن، ئەم. ڕووداوانە بەس نین بۆ دروستكردن و فابریكەی مێژوو. توندوتیژی هەیە بەڵام توندوتیژی شۆِڕگێڕانە نییە ئەوەی (ماركس) لەو بڕوایەدابوو. جۆرێكی تر لە توندوتیژی، توندوتیژیەك كە دەبێتە هۆی زیڕەكردن و تۆقین. بەمشێوەیە هەستێكی كۆیی دروستدەبێت، كە هەستكردنە بە گەڕانەوە. لێرەدا بۆدریارو لیوتارو جیانی ڤاتیمۆ بەیەكدەگەن، بە تایبەت كاتێك (ڤاتیمۆ) لە كتێبەكەیدا “كۆتایی مۆدێرنیتێ” باس لە دۆخی پۆستمۆدێرنیتێ دەكات و دەیبەستێتەوە بە میراتی نیتچە و هایدگەرەوە،وە دەركەوتن و مانێفستبوونی ئەم میراتە لە ڕەخنەكردنی هیومانیزم و ڕاگەیاندنی نهیلیزم بەو پێیەی چركەساتێكی گونجاو و پۆزەتڤیە “بۆ سەرلە نوێ بونیادناوەوەو بیناكردنەوەی فەلسەفە”.لە تایبەتمەندییەكانی پۆستمۆدێرنیتێ دەركەوتن و كۆتایی هاتنی ئێنسان وەمێژووە،تایی و ئـاوابونی چیرۆک و حیکایەتە گەورەكانە.\nLa fin del’homme et l’histoire.\nژیل لیپۆڤتسكی و زەمەنە هایپەر مۆدێرنەكان\nGilles lipovetsky et les temps hypermodernes.\nسۆسیۆلۆگ و فەیلەسوفی هاوچەرخی فەرەنسی ژیل لیپۆڤتسكی دیدگایەكی تری هەیە، ئەو جیاواز لەو تێڕوانینەی كە پێی وایە پۆستمۆدێرنیتێ قۆناغ بێت بەڵكو، دۆخێكی ڕاگوزەرە بۆ دۆخێكی تر.گواستنەوەیە بۆ زەمەنێكی ئیجگار مۆدێرن،زیاد مۆدێرن. لیپۆڤتسكی هاوڕاو كۆكە لە گەڵ ژان فرانسوا لیوتار كاتێك پێی وایە پۆستمۆدێرنتێ “و كۆتایی و ئاوابوونی “چیرۆك و حیكایەتە گەورەكانە\nLa crepuscule des grands récits.\nسەردەمی مۆدێرنیتێ كە لە سەدەی هەژدەو سەدەی ڕێنیسانسەوە دەستیپێكرد. ئەو كاتە بڕوایەكی پتەو و توند هەبوو بە گرنگی شۆڕش و دەرچون لە نەریت و ترادیسیۆن، وە بڕواهێنان بە ئەقڵ و ئەو دۆزینەوەو زانستی و پێشكەوتنە لەبنەهاتووەی مێژوو. هەر ئەم پێشكەوتنە و بڕواهێنانە بە ئەقڵ سەریكێشا بۆ كارەسات و ڕووداوی دڵتەزێن لە سەدەی بیستدا.\nهەر ئەم ڕووداوە كارەساتیانە وایكرد. كە (حیكایەتە گەورەكان) كۆتایی پێ بێت وئاواببن، ئیفلاس بكەن، مایەپووچ دەرچن، مایەپووچی ئەو حیكایەتانەی كە فەلسەفەی هێگڵ مانێڤستی كردبون، لە فەلسەفەی هێگڵدا بەرجەستەبووبون. ئەم حیكایەتە گەورانە شەرعیەتی خۆیان لە دەستدا. ئەو ڕەواییەتەی هەیانبوو، وەریانگرتبوو تەنهاو تەنها وەهمگەلێك بوون كە ئیتر بەكەڵكی ئومێدو بەهه‌ناوەچوون نەمابوو.\nپۆستمۆدێرنیتێش گوزراشت لەو گۆرانكاری و لادان و جێگۆڕكێیەی كە بەرهەمی شۆِڕش بوون لە ناو دونیای بەكاربردن و پەیوەندی بەم دونیایەوە،وە . دەركەوتنی كاتیگۆری و جۆری نوێ لە چێژ، تاسە، ئارەزوو، خولیا و كەڵكەڵە. كەڵكەڵەو ئارەزوو وخولیاگەلێك كە بەرهەمی شۆرشی 68 قوتابیان بوو؛ لە ئازادی سێكس و ئازادی ئافرەتان، وە گۆڕانكارییەك لە كۆمەڵگەدا بە ئاراستەی چڕكردنەوەو چربونەوەو چاو خستنە سەر تاك و خۆشگوزەرانی و ئەداكردن و مومارەسەكردنی خود.\nبەرگری لە فەزاو سروتەكانی گاڵتەو گەپ و یاری و كرانەوە ،ژیانكردن و ژین لە ئێستادا، بیرنەكردنەوەو گوێنەدان بە داهاتوو، یاخود گەڕانەوەو هەوڵی گێڕانەوەی ڕابردوو.كۆی ئەم سیفەت و تایبەتمەندییانەی ئەم چركەساتە بۆ ژیل لیپۆڤتسكی گرنگ بوو تا ناوێكی تازەی لێبنێت و چەمكێكی تازەی بۆ دابهێنێت: چەمكی “نارسیزمی نوێ”. چوون وازهێنان و جۆرێك لە دەستبەرداربون بوو لە سەرچاوەو ئێنتیماكان، هه‌روه‌ها زیاتر و زیاتر بەرەو پیرەوەچوونی سەربەخۆیی و ئازادی و ڕزگاربوون لە كۆی ئەو ڕێگاو ڕێڕەو ئاراستانەی كە پێشوتر دانرابوون، كە پێشتر داڕێژرابون،وە ژیانێك كە بەرمەبنای بەتاڵبونەوە لە زۆرەملێ و داسەپاندن بونیاد نرابێت.ژیانێك كە بە زۆرەملێ بینا كرابێت.\nژیل لیپۆڤتسكی سەردەمێكی بۆ مۆدێرنیتێ و پۆستمۆدێرنیتێ دانابوو.لیپۆڤتسكی لەو بڕوایەدا بوو مۆدێرنیتێ لە سەدەی هەژدەهەمەوە دەستپێدەكات تاوەكو ساڵی 1950 وە سێ تایبەتمەندی دیاریكراوی هەبوو:\n*تاك؛بەوشێوەیەی لە جاڕنامەی گەردونی مافەكانی مرۆڤدا هاتبوو.\nبازاڕ؛ ئەو فەزایەی كە سیستەمی لیبرال لە سەر ئاستێكی ئابوری بەرجەستەی كردبوو\n. ئاینێكی نوێ،ئاینی زانست و تەكنیك\nلە پاش ساڵانی شەست پۆستمۆدێرنیتێ دەردەكەوێت لە كۆمەڵێك تایبەتمەندی دیاردا لەوانە پاشەكشەی دەوڵەت، ئاین و خێزان، بوون بە كاروبارێكی كەسی و تاكیی. بازاڕ هەیمەنی خۆی بە سەر هەموو شتێكدا زاڵكرد. لیپۆڤتسكی زاراوەو چەمكی (هایپەرمۆدێرنیتێی) وەك ئەلتێرناتیڤێك بۆ (پۆستمۆدێرنتێ)دانا جا چ لەو شوێنەی پەیوەندی بە بە مۆِدێرنیتیه‌وه وە هەبێت یاخود بەو پێیەی باسكردنی تواناكانی ئەم قۆناغە مێژووییەی كۆمەڵگەی نوێ بێت.\nكاتێك پۆست مۆدێرنیتێ پەیوەندی خۆی بە مۆدێرنیتیه‌وه وە وەك دابڕان و لێكترازان و ترازان دەبینێت بە مۆدێرنیتیه‌وە بە تایبەت لە پەیوەندی بە پێشكەوتنەوە. ئەوا “هایپەر مۆدێرنێتێ” وایدەبنێت كە پەیوەندییەكەی بە مۆدێرنتێه وە پەیوەندییەكە لە سەر خێرایی و خودی جوڵەو بزاوتی مۆدێرنیتێ بەندە. سیفەت و ئاوەڵناوی هایپەڕ، زۆر ،ئیجگار و زۆرو فرەیی ئەو توانایە دەبێت، بریتیە لەو توانایەی كە هەمیشەو بە بەردەوامی دۆخ و هەلومەرجێكی تایبەت تێدەپەرێنێت. لە لایەكی ترەوە جیاوازی بنەڕەتی نێوان پۆست مۆدێرنیتێ و هایپەر مۆدێرنیتێ لە پەیوەندییان بە مۆدێرنیته‌وە لەوێدا دەردەكەوێت؛ كە یەكەمیان پەیوەندی خۆی بە مۆدێرنیتیه‌وە لە سەر بنەمای دابڕان و ترازان و ڕەخنە بونیادناوە. لە كاتێكدا دووەمیان لە سەر بنەمای خێرایی پەیوەندی خۆی بە مۆدێرنیته‌وە بیناكردووە.\nلیپۆڤتسكی لە سەرەتادا و لە كتێبی “سەردەمی بۆشایی 1983 “دا زاراوەی پۆستمۆدێرنیتی بەكار دەهێنا.لەم كتێبەدا سەرنج و تێبینی ئەو گۆڕانكارییە كۆمەڵایەتییەی دابوو كە بە سەر كۆمەڵگە ڕۆژئاواییەكاندا هاتبوو. ئەمەش لە (نارسیزمێكی نوێدا) بەرحەستەبوو بوو، لە ناو ئازادی بەكاربردندا. لیپۆڤتسكی لە پاش بیست ساڵ و لە 2003 داكتێبێكی تری بڵاویكردەوە، كە تێدا دیاردە بنەڕەتییەكانی شیكاركردبوو. دیاردەگەلێك لە چەشنی خێرایی و پەلەپەلی ئابووری لیبرالی و زێدەبایی میدیاو بەكاربدنی چەنجارەكی، وە لە هەمانكاتدا ئەو پارادۆكسانەی دەرخست و دۆزییەوە كە كۆمەڵگەی هاوچەرخی گرتۆتەوە. لەوانەش؛ چێژوەرگرتن لە ئێستا، ترس و دڵەڕاوكێی و نیگەرانی لە داهاتوو، ملكەچبون بە دەسەڵاتی میدیا، هۆگر بوون بە ڕێكخراوە خۆبەخش و خێرخوازەكانەوە، هەڵهاتن لە دەربەستی و پابەندی سیاسی و كار و چالاكی خۆبەخشانە.\nبەمشێوەیە ئەگەر چی سیستەم و ڕژێمە گەورەكان داڕوخان، بەڵام تاك بوو بە سەرچاوەی هەموو شتێك. لیپۆڤتسكی لە میانەی گفتو گۆو قسەوباسیدا سەر سەبارەت بە كتێبی یەكەمی و چەمكی هایپرمۆدێرنیتێ كە لە كتێبی دووەمیدا بەكاری دەهێنا، وای دەبینی كاتێك لیوتار چەمكی پۆستمۆدێرنیتێ داڕێژا لە كۆتاییی حەفتاكاندا، وە بەو شێوەیە دیاریكردبوو كەكۆتایی چیرۆك و حیكایەتە گەورەكانی سەردەمی مۆدرنیتێیە كە لە سەدەی هەژدەو سەردەمی ڕۆشنگەریدا دەركەوتن. واتە كۆتایی ئەو چیرۆكە گەورانەی پەیوەندبون بە شۆڕش و دەرچون لە ترادیسیۆن و ئەقڵی كوللی و تۆتالیتێ و گشتگیرو زانست و پێشكەوتن. ئەو ڕووادو و كارەساتانەی سەدەی بیستەم بە خۆیەوە بینی بەڵگەبوو لە سەر كۆتاییهاتنی ئەم حیكایەتە گەورانەو شەرعیەتی وڕەوایەتیان، ونكردن و لە دەستدانی ڕاستگۆیی و هەقیقی بونیان،لەمەولا مرۆڤ بڕوای بە سبەینێیەكی پرشنگرداری شۆڕش نەبوو،بڕوای پێشكەوتنی پۆزەتیڤیانەی زانست و مێژوو نەمابوو،ئا لێرەوە مرۆڤایەتی گوازرایەوە بۆ قۆناغی پۆست مۆدێرنیتێ.\n1-Jean francois lyotard:La Condition postmodern : rapport sur le savoir, Paris, Minuit, 1979.\n2- Gianni Vattimo La fin de la modernité : Nihilisme et herméneutique dans la culture post-moderne Seuil.\n3- Gilles Lipovetsky Lere du vide : essais sur l’individualisme contemporain, Paris, Gallimard,1983 et 1993 pour la postface.\n4- Gilles Lipovetsky,Les Temps hypermodernes, Paris, Grasset, 2004. (avec Sébastien Charles), coll. « Nouveau collège de philosophie »\nلینكی نووسینێكمان سەبارەت بە :كۆتایی و كەوتنی چیرۆك و حیكایەتە گەورەكان\nئاپۆ (دۆنجوان/فرانکشتاین)ە سیاسییەکەی کورد\nتشرینی یەکەم 4, 2018\nخێڵ و ترس لە شاراوەیی و بیرۆكراتییەتی دەسەڵات\nئیلول 23, 2018\nتەموز 28, 2018


شانۆی بووکه‌ڵه‌ی ئاو له ڤێتنام …..دانا ڕه‌ئوف – Denegkan\nشانۆی بووکه‌ڵه‌ی ئاو له ڤێتنام …..دانا ڕه‌ئوف\nشانۆی بووکه‌ڵه‌ی ئاو\nله ساڵی 1975 دا جه‌نگی ڤێتنام _ ئه‌مه‌ریکا و جه‌نگی ناوخۆی ڤێتنامییه‌کان خۆشیان کۆتایی هات. ڕووداوه‌کانی ئه‌و جه‌نگه خوێناوییه نابه‌رامبه‌ره هه‌موو جیهانی هه‌ژاندبوو، خودی خۆم وه‌ک خه‌ونێکی دوور و کاڵ، هه‌ندێ وێنه‌ی ته‌مومژاوی و ده‌نگ و باسه‌کانی ئه‌و جه‌نگه‌م له‌یاده. له‌و بڕوایه‌شدام که له‌و ڕۆژگاره‌دا ڕووداوه‌کانی ئه‌و جه‌نگه ڕووپه‌ڕی رۆژنامه و که‌ناڵه‌کانی میدیا و ده‌نگ و باسه‌کانی ئێمه‌ی به شێوه‌یه‌کی ته‌واوه‌تی نه‌گرتبێته‌وه، بۆیه ڕووداوه ورده‌کانی ئه‌و جه‌نگه له یاده‌وه‌ری ئێمه‌دا نییه. ……..\nبۆ درێژه‌ی بابه‌ته سه‌یری پاشکۆ بکه‌ن…….\nPrevious که‌وتن جیاکردنه‌وه‌ی وشه‌کانمان\nNext ده‌سه‌ڵاتی پارت به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌کانی کانوندانان، جێبجێکردن و دادوه‌ریدا


پۆمپیۆ: لە کاتی خۆیدا ڕێوشوێنەکان بەرامبەر بە ئێران لە عێراق رادەگەیەنین - Hekar.net : Hekar.net\nپۆمپیۆ: لە کاتی خۆیدا ڕێوشوێنەکان بەرامبەر بە ئێران لە عێراق رادەگەیەنین\nئەمڕۆ یەکشەمە (22/ 11/ 2020) مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ڕای گەیاند، واشنتۆن لە عێراق هەوڵی سەقامگیری دەدات و گوتیشی عێراقییەکان نایانەوێ سەر بە ئێران بن.\nلە دیدارێکیدا لەگەڵ کەناڵی (ئەلعەرەبییە) پۆمپیۆ گوتی: “بوونی هێزەکانی ئەمریکا لە خاکی عێراق، بۆ پاڵپشتییە لە حکوومەتی مستەفا کازمی”.\nلە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بەو رێوشوێنانەی لە عێراق دەیگرنە بەر، روونی کردەوە: “لە کاتی خۆیدا رێوشوێنەکان دژ بە میلیشیا ئێرانییەکان دیاری دەکەین”.\nسەبارەت بە دۆسیەی تیرۆر و داعش، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا گوتیشی: “هاوپەیمانییەتێکمان پێک هێناوە کە توانیویەتی رێکخراوی تیرۆریستی لە عێراق و سووریا لەناو ببات”.\nئەم لێدوانانەی پۆمپیۆ لە کاتێکدان، کە فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا رای گەیاندووە، دوێنێ شەممە 21-11-2020، فڕۆکەی جەنگیی B-52ـیان ناردووەتە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەڵام ئاماژەی بە شوێنی جێگیرکردنی فڕۆکەکە نەکردووە.\nهەروەک فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا رای گەیاندووە، فڕۆکەکە “بە ئەرکێکی درێژخایەن” و “بۆ وەڵامدانەوەی هێرشی دوژمناکارانە و دڵنیاییدان بە هاوپەیمانەکانی ئەمریکا”، لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەمێنێتەوە.\nکەناڵی (فۆکس نیوز)ی ئەمریکی بڵاوی کردووەتەوە، کە ناردی ئەو فڕۆکە جەنگییە بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست “پەیامێکە بۆ ئێران”.


بنکەی بانگەشەی هەڵبژاردنی ئایەتوڵا ڕەییسی لە کوردستان کرایەوە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Khordad ١٤ ١٠:٤٨\nNews Code 37622\nلە لایەن ئەنجومەنی یەکگرتوویی کوردستانەوە؛\nبنکەی بانگەشەی هەڵبژاردنی ئایەتوڵا ڕەییسی لە کوردستان کرایەوە\nئەنجومەنی یەکگرتوویی پارێزگای کوردستان ڕۆژی پێنجشەمە بە مەبەستی پشتیوانی لە ئایەتوڵا رەییسی، بنکەی بانگەشەی هەڵبژاردنی ناوبراوی لە سنە کردەوە.\nبە پێی هەواڵی مێهر، ئەنجومەنی یەکگرتوویی پارێزگای کوردستان ڕۆژی پێنجشەمە بە مەبەستی پشتیوانی لە ئایەتوڵا رەییسی، بنکەی هەڵبژاردنی ناوبراوی لە سنە کردەوە و شاهین فەکوور وەکوو سەرۆکی ئەم بنکەیە لە کودستان هەرڵبژێردرا.\nشاهین فەکوور لە ڕێوڕەسمی کرانەوەی ئەم بنەکەیەدا وتی: هەڵبژاردن لە ئێران ئاکارێکی سیاسی، کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی و ئابوورییە. ئێمە لە هەموو ئەم بوارانە و بە تایبەت لە بواری ئابووریدا پێویستمان بە گۆڕانی بنەڕەتی هەیە.\nئەو وتیشی: ئێمە پێویستمان بە دەوڵەتێکی لاو، ئیماندار و شۆڕشی هەیە بۆ ئەوەی توانای گۆڕانی ببێت و بە ڕای ئێمە باشترین بەربژێر بۆ گەیشتن بەم مەبەستانە ئایەتۆڵا رەییسیە.\nناوبراو وێڕای ئامژە بۆ ئەوەی کە خەڵکی کوردستان خوازیاری گەشە و خزمەتگوزارین، وتی: کوردستان سەرچاوە و دەفرایەتی زۆری هەیە کە دەبێ کەڵکی لێ وەربگیردرێت و هیوادارین بە چالاک کردنەوەی ئەم دەفرایەتییانە ئیدی هەژاری و بێکاری لە کوردستان نەبینین.


وەزارەتی تەندروستیی عێراق بەهۆی هەڵکشانی ئامارەکانی کۆرۆناوە، داوای سەپاندنی قەدەغەی هاتوچۆ دەکات.\nڕیاز حەلفی، بەڕێوەبەری تەندروستیی گشتی لە وەزارەتی تەندروستی بە میدیای فەرمیی عێراقی وتووە، “پێشنیازمان كردووە بۆ لیژنەی باڵای تەندروستی كە بۆ ماوەی دوو هەفتە قەدەغەی هاتوچۆ بسەپێنێت، هۆكارەكەشی بۆ بەرزبوونەوەی ئامارەکانی تووشبوون و گیان لەدەستدان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گەڕاندەوە”.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، “ئەم پێشنیازە دوای ئەوە دێت، كە خەڵک گوێ بە ڕێکارەکانی خۆپارێزی و ڕێنماییە تەندروستییەکان نادەن، بۆیە ناچاربووین ئەم پێشنیارە بکەین”.\nلەبارەی دەستەبەرکردنی ڤاكسینیشەوە، حەلفی ئاشكرایكردووە، وەزارەتی تەندروستی لەهەوڵدایە لەگەڵ کۆمپانیای فایزەر، قەبارەی کڕینی ڤاکسین لە 16 ملیۆنەوە بۆ 18 ملیۆن ژەم بەرزبکاتەوە.\nبەپێی دوایین ئامارەكانی وەزارەتی تەندروستیی عێراق، لە ماوەی 24 کاتژمێری ڕابردوودا 11 هەزار و 644 کەس لە عێراق تووشی کۆرۆنا بوون و 63 کەسیش بەهۆی پەتاکەوە گیانیان لەدەستداون.\nكەمێك لەمەوبەر فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوان كە تەقەمەنی هەڵگرتبوو، لە كەربەلا خرایەخوارەوە. سەرچاوەیەك لە ئاسایشی نیشتمانیی عێراق ئاشكرایكرد، فڕۆكە بێفڕۆكەوانەكە…


خۆپیشاندەرانی گۆڕەپانی تەحریر لە بەغدا ڕاگەیەنراوێکیان لەسەر دواین پێشهاتەکان بڵاوکردەوە و دەسەڵاتدارانی عێراق بە بەرپرسیار دەزانن لە سەلامەتی خۆپیشاندەران و دەرهێنانی وڵات لە ناکۆکییە هەرێمایەتییەکان.\nئەمرۆ هەینی، 3ی کانونی دووەمی 2019، خۆپیشاندەرانی گۆڕەپانی تەحریر لە ڕاگەیەنراوێکدا دەڵێن، “ئێمە ئەمڕۆ لە گۆڕەپانەکانى خۆپیشانداندا وەستاوین و زۆر خۆڕاگرین”.\nدەشڵێن، “دووبارەبوونەوەى پێشێلکردنی سەروەری عێراق بابەتێکی مەترسیدارە و ناکرێت بێدەنگی لێ بکرێت، ئەوەش بەشێکە لەو بابەتانەى کە پێویستە سنوری بۆ دابنرێت.”\nخۆپیشاندەران لە چوار خاڵدا هەڵوێستی خۆیان ڕونکردووەتەوە؛\nیەکەم: شۆڕش جەخت لە بیرۆکەى “عێراق یەکەمە” دەکاتەوە وەک چۆن لە سەرەتاشەوە وابووە، هۆکاری سەرەکی هاتنەدەرەوەى ئێمە ئەوەبووە کە دەبێت هەموو ئەو شتانە رەتبکرێنەوە کە لەگەڵ بەرژەوەندی نیشتمانیدا ناگونجێت.\nدووەم: سەرجەم حکومەتە یەک لەدوای یەکەکانی عێراق بەرپرسیارن لە لاوازی بەرانبەر پێشێلکردنی سەروەری عێراق.\nسێیەم: جەخت دەکەینەوە لە پشتیوانمان بۆ هێزە چەکدارەکانى عێراق کە بە ئەرکی ڕاستەقینەی خۆیان هەڵسن و تاکە لایەنە پەیوەندیدارن لە پاراستنی ئاسایشی هاوڵاتیان بە تایبەت خۆپیشاندەران.\nچوارەم: هەموو لایەنە سیاسییەکانى بەشدار لە پرۆسەى سیاسیی بەرپرسیارن لە دەرئەنجامی دواکەوتنى وەڵامدانەوەى خۆپیشاندەران بە دیاریکردنی سەرۆکوەزیرانێک بۆ خۆئامادەکردن بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە کە ئامانجی سەرەکی لێی بەرژەوەندی عێراق و ڕێز و سەروەرییەکەى بێت.


فاکتەر و ڕۆڵی کورد لە پێکهێنانی دۆخی جیۆپۆلەتیکی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا\nسەرباز وەرتی 19/07/2021 - 14:06 وتار\nئەم بابەتە توێژینەوەیەکی زانستییە، لە گۆڤاری ژمارە دووی (ئەرخۆنت) ساڵی ٢٠١٨ لەلایەن هەریەک لە د.گانیێڤ شارەزا لە زانستە سیاسییەکان و د. کاریکین شارەزا لە زانستە سەربازییەکان، پێش ریفراندۆمی ساڵی ٢٠١٧ی باشووری كوردستان ئامادە كراوە. بابەتگەلێکی لەم جۆرە لە ڕوانگەی لێکۆڵەران و پسپۆڕانی بیانی- ڕووسی جێگای هەڵوەستە لەسەرکردن و بایەخ پێدانە، بەتایبەتی جیۆپۆلەتیکی مێژوویی و ڕۆڵی کورد لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا.\nئەم توێژینەوەیە فاکتەر و دۆخی گەلی کورد دەهێنێتە بەر باس و شی دەکاتەوە. لە هەمان کاتدا ڕۆڵی وڵاتانی زلهێز لە ناوچەکەدا ڕوون دەکاتەوە. هەروەها ئەو کۆسپ و ڕێگرییانە باس دەکات، کە دێنە بەردەم دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی.\nلە ڕاستیدا لەبەر گرنگیی بابەتی مێژوویی پرسی کورد، کە بە شێوەیەکی زنجیرە ئاسا وابەستەیە بەیەکەوە، هەر ئەمەش پاڵنەرێکی سەرەکی بوو بۆ ئەوەی وەربگێڕدرێتە سەر زمانی کوردی.\nدۆخی جیۆپۆلەتیکی ئێستای ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پێش هەموو شتێک پێویستە ئەوە تێبینی بکرێت، کوردستانی عێراق بە پایتەختەکەیەوە کە هەولێرە، لەڕاستیدا دابڕاوە و جیا کراوەتەوە لە ڕووخانی ڕژێمی (سەدام حوسێن)ەوە. کورد بە سەرۆکایەتیی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان (مەسعود بارزانی) سەلماندی کە ڕێکخراوترین هێزە لە پڕۆسە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. بەڵگەش بۆ ئەمە ئەوەیە کە ئەوان توانیویانە پێکهاتەی دەوڵەتی ڕاستەقینە دابمەزرێنن، لەوانە سیستەمی هەڵبژاردنی دیموکراسی، خۆبەڕێوەبردنێکی ناوخۆیی، هەروەها هێزی پێشمەرگە.\nکوردەکانی عێراق هێرشەکانی ڕێکخراوی ئیسلامیی داعشیان تێکشکاند و ناوچەکانی بەرهەمهێنانی نەوتیان لە کەرکووک کۆنتڕۆڵ کرد و بناغەی ئابوورییان جێگیر کرد. لە هەمووشی گرنگتر - لە دەستووری نوێی عێراقدا، کە پێکهاتەی فیدڕاڵیی وڵاتی ڕاگەیاندووە، کوردستان ئۆتۆنۆمیی فراوانی بە مافی چوونەدەرەوەی لە سیستەمی فیدڕاڵی داوە و تەنانەت میکانیزمی ئەم پرۆسەیەشی تێدا نووسراوە.\nلە سووریاش، زۆر دواتر دامەزراندنی ئۆتۆنۆمیی کورد دەستی پێکرد و هێشتا هیچ میکانیزمێکی دەستووریی جووڵەپێکراو بەرەو سەربەخۆیی دابین نەکراوە، هەروەک (بەشار ئەسەد) سوورە لەسەر هێشتنەوەی كورد وەک خۆی، کە لەپێش جەنگدا هەبوو، پاراستنی یەکپارچەیی خاکی وڵات. جگە لەوەش هەرسێ کانتۆنەکەی کورد لە سووریا لە ڕووی جوگرافییەوە دابەش بوون: لە باکووری ئەوانەوە ڕاڕەوێک لەو ناوچەیە لەلایەن هێزە چەکدارەکانی تورکیاوە کۆنتڕۆڵ کراوە.\nبەڵام بە گشتی هەمان شت لێرەش ڕووی دا، وەک ئەوەی لە عێراقدا هەبوو: سەرەتا بە هێرشی پێچەوانە لەلایەن هێزەکانی حکوومەت و دواتر لە لایەن داعشەوە، کوردەکانی سووریا حکوومەتی خۆجێییان پێکهێنا، سیستەمێکی پشتگیریی کۆمەڵایەتییان بۆ دانیشتوان دروست کرد و دەستیان کرد بە وەدەستخستنی داهات لە ڕێگەی ناردنی نەوتەوە. لە مانگی ئاداری 2016دا سێ کانتۆنی کورد تێکەڵ بە فیدراسیۆنێک بوون بە ناوی (ڕۆژئاڤا). بە واتای ڕۆژئاوای هەموو کوردستانی گەورە دێت، بەو مانایەی، کوردستانی سووریا و عێراق و ئێران بە یەک کوردستانی یەکگرتوو دادەنرێن.\nلە ڕۆژئاوادا بەتەنیا کورد ناژین، بەڵکوو کەمینە نەتەوەیی و ئایینییەکان هەن، بە تایبەتی عەرەب، ئاشووری، ئەرمەنی، تورکمان، هەروەها ئێزدی، کە لە ڕووی ڕەگەزییەوە نزیکن لە کورد، بەڵام ئاییینێکی تایبەتی خۆیان پڕاکتیزە دەکەن. ئەم پێکهاتە هەمەجۆرییە لە دانیشتوان ڕێگەیان داوە بە کوردەکانی عێراق و سووریا، کە جووڵەیەکی سیاسیی بەهێز بکەن بۆ لەدایکبوونی دەوڵەت نەک بەتەواوی (سڕف) نەتەوەیی، بەڵکوو فرەنەتەوەیی بێت، ڕابگەیەنن. ئەمەش ڕێگەی بە کورد دا، کە دڵگەورەیی (تۆلەرانسی) خۆی بۆ دنیای دەرەوە بسەلمێنێت.\nوڵاتانی هاوپەیمانی ڕۆژئاوا و هەروەها ڕووسیاش چەندین جار داوای هاوکاری و پشتگیریی کوردیان لە ئۆپەڕاسیۆنە جەنگییەکانیاندا لە عێراق و سووریادا کردووە. زۆر جار لێدوانی هاندەرانە هەبووە سەبارەت بە مافی کورد بۆ سەربەخۆیی. تەنانەت بەرپرسانی سعوودیە بە فەرمی پشتیوانییان بۆ سەربەخۆیی کوردستانی عێراق ڕاگەیاند، بەمەش بەغدا وا لێکی دایەوە، کە پشتگیریکردن لە سەربەخۆیی کوردستان دژی یەکپارچەیی خاکی عێراقە. لەگەڵ ئەوەشدا وا دەرکەوت، کە تەنیا ئاماژەیەکی دیبلۆماسییە.\nئەمریکا و ڕووسیا وەک یەک هەنگاوی دژبەیەکیان ناوە. لە لایەکەوە هەردووکیان چەک بۆ کوردەکانی سووریا و عێراق دابین دەکەن، ئەمریکییەکان یارمەتیی داراییشیان پێشکەش دەکەن. لەگەڵ ئەوەشدا کاتێک تورکیا بەرەنگاری بانگهێشتی کوردەکان بۆ گفتوگۆی جنێف دەربارەی سووریا بووەوە، ئەو داوایەی ئەنقەرە جێبەجێ کرا.\nکاتێک تورکیا ئۆپەڕاسیۆنی قەڵغانی فوڕاتی دەست پێکرد، کە ئامانجەکەی لە یەک کاتدا لە دژی داعش و ڕۆژئاوا بوو، واشنتۆن نەک هەر لاریی نەبوو، بەڵکوو داوای کرد کە کوردەکان بەرەو ئەودیو فوڕات بکشێنەوە. ڕووسیاش لەسەر ئەو پرسە لەگەڵ ئەردۆغان ناکۆک نەبوو، سەرەڕای ئەو ئیدانەی ئەسەد، کە تورکەکان سەروەریی سووریا پێشێل دەکەن.\nئەگەر بابەتییانە هەڵسەنگاندنی دۆخەکە بکرێت، پێویستە تێبینیی ئەوە بکرێت، کە ڕووسیا هەلێکی کاریگەری ئەوتۆی نییە لەسەر چارەسەرکردنی کێشەی کورد. بەپێچەوانەوە، لای ڕۆژئاوا ئەم جۆرە هەلانە زیاتر هەن. لە نهێنیی شاراوەی ئەم پەراوێزانەدا، پسپۆڕان و دیپلۆماتکارانی ڕۆژئاوا شتی لەم شێوەیە دەڵێن: نایانەوێت دەستپێشخەری لەسەر سەربەخۆیی کوردستان بکەن، بۆ ئەوەی پێشینەی مەترسیدار بۆ دووبارە کێشە سنوورییەکان دروست نەبێت، بەڵام ئەگەر کورد ڕێگایەک بدۆزێتەوە بۆ ئەوەی بە هۆکارەکانی ئەو ئەمری واقیعیانە قەناعەت بە ئەمریکا و ئەورووپا بێنن، ڕۆژئاوا ناتەبا و دژبەر نابێت. دەربارەی هۆکارەکانی ئەم ئەمری واقیعیانەش دوو ڕوانگە هەن:\nیەکەم: کوردستانی عێراق دەبێ تەواوی ئەو ڕێگە دەستوورییە کە بۆ جیابوونەوە لە بەغدا دەهێنێت، بیکات. بەو واتایەی، بۆ ئەوەی ڕیفراندۆمی خۆی لەسەر سەربەخۆیی بکات، پاشان ڕیفراندۆمێک لەسەر خاوەندارێتیی ناوچە جێناکۆکەکانی دەوروبەری کەرکووک، پاشان بۆ دڵنیابوون لەوەی بەغدا دان بە ئەنجامەکانی دەنگدانەکەدا بنێت و لەلایەن خۆیەوە یاسادانانی پەیوەندیدار پەسەند بکات. بەڵام ئێستا زەحمەتە، کە حکوومەتی عێراق بەوە ڕازی بێت.\nڕوانگەی دووەم ئەوەیە، کە ڕێگە بە کوردەکانی عێراق بدرێت، هیچ نەبێت ڕیفراندۆمێک بکەن و ببینن چی ڕوو دەدات، یاخود چی وەدەست دەخەن؟ بەڵام لێرەدا کێشەیەک هەیە: خێڵە کوردە ئۆپۆزسیۆنەکان و حزبەکانیان، وەکوو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و بزووتنەوەی گۆڕان، دەیانەوێت ڕیفراندۆم دوا بخەن. هەڕەشەی کشانەوە دەکەن لە پێکهاتەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، کە پارێزگای سلێمانی لەژێر دەسەڵاتی ئەواندایە، ئەگەر بارزانی بەبێ ڕەزامەندیی ئەوان ڕیفراندۆم بکات.\nداکۆکیکارانی ڕادیکاڵی لایەنگرانی سەربەخۆیی باس لەوە دەکەن، کە ئەو جۆرە کارە "تێکدەرانە" لەلایەن ئێرانەوە دەکرێن، بەڵام، بە زۆری هۆکاری ئەمە، جەنگە لەپێناو بەدەستهێنانی خاک و سامانە سروشتییەکەی.\nهەروەها سەبارەت بە کوردانی سووریا، ڕۆژئاوا تەنانەت پێشنیازی ڕیفراندۆمیان بۆ ناکات، چونکە تورکیا بەربەست بۆ هەر هەوڵێکی لەو جۆرە دروست دەکات. ئەگەر پێویست بکات، بە زەبری هێز پێشی لێ دەگرێت. لەبەرئەوە، بەپێی ئەو ڕاستییە سیاسییەی کە هەیە، کوردەکانی سووریا داواکارییەکانیان سنووردار دەکەن بۆ ژمارەیەکی هاوبەشی تەواو ڕاشکاوانە، کە مەبەستیان دروستکردنی دەوڵەتی سەربەخۆ نییە، بەڵکوو بۆ تەنیا ئەمانەی خوارەوە کەم دەبێتەوە:\n- بە دەستووریکردنی گەلی کورد وەک دووەم گەورەترین کەمینەی نەتەوەیی لە سووریا، بە دابینکردنی مافی یەکسانیی مەدەنی، وەک هەر هاووڵاتییەکی تریان هەبێت.\n- کۆتاییهێنان بە جیاکاری لە دژی کورد لەسەر بنەمای نەتەوەیی و بەعەرەبکردن و توندوتیژی.\n- دانپێدانانی ئۆتۆنۆمیی نەتەوەیی و فەرهەنگیی کوردەکانی سووریا.\n- ناساندنی پەروەردە و ڕاگەیاندن و میدیاکان بە زمانی کوردی.\n- گەشەپێدان و بەرەوپێشبردنی کۆمەڵایەتی و ئابووریی ناوچە کوردنشینەکان.\nهاوکات ئەو چوار دەوڵەتەی کە کوردی تێدا تەوق کراوە، هەریەک لە: (ئێران، عێراق، سووریا، تورکیا)ن، سەرەڕای دژایەتیکردنی یەکتر، بە سەرسوڕمانەوە! کاتێک باس لە ڕەتکردنەوەی کورد دەکرێت بۆ پێدانی سەربەخۆییان، بە ئاسانی زمانی هاوبەش دەدۆزنەوە. تەنانەت ئۆپۆزسیۆنی سووریاش لەم مەسەلەیەدا هاوسۆزی و پشگیری لەگەڵ (بەشار ئەسەد)دا دەکەن. هەموو ئەمانە ڕوونکردنەوەیەک بۆ پێگەی خۆیان دەدۆزنەوە، کە کوردستانی سەربەخۆ پڕۆژەیەکی ئەمریکییە، بۆ دروستکردنی سەرچاوەی ململانێ لە ناوچەکەدا، یان بە واتایەکی تر، ئەو خاکەی کە ئەمریکییەکان سیاسەتەکانیان بەپێی ڕێنماییەکانی ڕێسای ڕۆمانی: "دابەشکاری و فەرمانڕەوایی" لەگەڵ پەیڕەو دەکەن.\nبە ڕووبەڕووبوونەوەی کوردەکانی عێراق بە ئامانجی بەدەستهێنانی سەربەخۆیی، بەغدا بە میتۆدی بەکارهێنانی دژایەتیکردنی ئابووری شەڕیان لەگەڵ دەکات. بۆ ئەم مەبەستە، کۆمپانیاکانی هەماهەنگکاری کوردستان خراونەتە لیستی ڕەشەوە. سەرۆک بارزانی دەبوایە بە دابینکردنی مەرجی بۆندکراو بۆ کوردستان، قەرەبووی ئەمە بکاتەوە: مافی تەواوی ناردنە دەرەوە و قازانج، لێخۆشبوون لە باج و باجی گومرگی. ئەمە ڕێگە بە ئۆتۆنۆمی دەدات، کە کۆتاییەکان بە ئەنجام بگەیەنێت، بەڵام دەبێتە هۆی ئەوەی کە یارمەتیی کەم بۆ بەرنامە کۆمەڵایەتییەکان بهێنێتە دی. دەرەنجامی ئەمەش دەکرا تەنیا هەڕەشەی داڕووخانی ئابووری بێت، لە ئەگەری دابەزینی نرخی نەوت و مەترسیی تەقینەوەی کۆمەڵایەتی.\nشتێک ڕوونە، دڵسۆزی هاوبەشی هاوپەیمانان بۆ ئەمریکا ئێستا گرنگترە، لە چارەسەرکردنی کێشەی کورد. ئاشکرایە زەرووری یەکبوونی پاڵپشتیی هەموو هێزەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی پێشپێگرتنی فراوانخوازیی ئێران، چونکە ئەمە کڕۆکی سیاسەتی ئەمریکایە لە ناوچەکەدا. دۆخەکە تەنیا لە دوو حاڵەتدا دەتوانێت بگۆڕێت: ئەگەر ئەولەویاتەکانی ئەمریکا لە سایەی دۆناڵد تڕامپدا بگۆڕێت، یاخود ئەگەر کورد خواستی خۆی ڕابگەیەنێت بۆ بوون بە هاوبەشی سەرەکیی ئەمریکا بەئاڕاستەی دژە ئێران.\nهەروەها ئەوەی پەیوەندیداریشە بە ڕووسیاوە، تا پاییزی 2017 لە پێگەیەکی بێ وێنەدا بوو. مۆسکۆ بە سوپاسەوە دیپلۆماسیەتی سەرکەوتوو و پڕۆسە کاریگەرەکانی هێزی ئاسمانیی ڕووسیا لە سووریا، پەیوەندییەکانی لەگەڵ چوار ناوەندی سەرەکیی دەسەڵات لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بەهێزتر کردووە کە بۆ سەرکردایەتیی ناوچەکە ڕکابەرایەتی دەکەن. لەگەڵ ئەوەشدا کێشەکە ئەوەیە، کە ئەنقەرە و دیمەشق و بەغدا و تاران چارەی یەکتریان ناوێت و لەگەڵ یەکتردا زۆر ناحەزن. دەیان ساڵە لەناو خۆیاندا بۆ سەرکردایەتیی هەرێمی و ناوچەکە شەڕ دەکەن. ئەم شەڕەش لە دژی ڕووخانی بەدەوڵەتبوونی عێراق و دەستپێکردنی شەڕی ناوخۆی سووریا، تەنانەت سەختتر بووە.\nبەگوێرەی هەواڵی ئاژانسی بلومبێرگی ئەمریکی، ڕووسیا ئەم بارودۆخەی لە سوود و قازانجی خۆی قۆستەوە، هەروەها بۆشایی هێزی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا پڕ کردەوە. ئەمەش بەهۆی ئەو پڕۆسە سەربازییە سەرکەوتووانەی سووریاوە بوو، کە هاوسەنگیی هێزی لە مەیدانی هەرێمایەتیدا بە بەرژەوەندی و قازانجی مۆسکۆ گۆڕی. لە ڕۆژئاوا، ئێستا پوتین بە خاوەنی "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست" ناو دەبرێت. ئەمەش بەڵگە و گەواهیدەرە لەسەر ئەوەی کە لەلایەن مۆسکۆوە سەردانیکەرانی ناوچەکە پێشوازییان لێ دەکرێت. ئەنقەرە و تەلئەبیب و تاران حیساب لەسەر بەدەستهێنانی پێگەی مۆسکۆ دەکەن، نەک تەنیا بۆ مەبەستی بەدەستهێنانی پارە. لە جبەخانەی ئەم پایتەختانەدا سیاسەتی ئاڵوگۆڕی بارتەر- مقایچه"ی دەرەوەش هەیە، بەتایبەتی لەسەر حسابی چارەسەرێکی سازشکارانە بۆ "پرسی کورد".\nهاوکات بە دروستکردنی "کوردستانێکی ئازاد" لەژێر چاودێریی خۆی، لە هەمان کاتدا ئەمریکییەکان چەندین کێشە چارەسەر دەکەن: دروستکردنی بارودۆخێکی سەقامگیر، لەگەڵ پێویستی بڵاوەپێکردنی سەربازەکانیان لە ناوچەکەدا، کۆنتڕۆڵکردنی ناوچەکانی بەرهەمهێنانی هایدرۆکاربۆن و ڕێگای گواستنەوە بۆ کەناراوەکانی دەریای ناوەڕاست، ئەمەش ڕۆڵی تورکیا وەک هۆبەی وزە لەسەر ڕێگای وزە لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە بۆ ئەورووپا کەم دەکاتەوە.\nوەک ئەوەی لەسەرەوە باس کرا، دەکرێت وای دابنێین کە لە ماوەیەکی مامناوەنددا، یان تەنانەت لە ماوەیەکی درێژ مەودادا، دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی تەنیا پڕۆژەیەکی تەواونەکراو دەمێنێتەوە. وەلێ کوردستانی عێراق ئەگەر ببێتە دیفاکتۆی سەربەخۆ، جێگای خۆی لەنێو ڕیزی وڵاتانی خاوەن خۆبەڕێوەبەریی دەگرێت، کە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دانی پێدا نەناوە، بەڵام سەرچاوەی ململانێ دەبێت لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و سەربازێکی شەتڕەنجی (داردەستی) دەستی زلهێزەکانی جیهانیی دەبێت، شەڕ بۆ بوارە کاریگەرییەکانی سەرچاوەی کەرەستەی خاوە قەبڵێنراوەکان و پڕۆژەی بنکەکانی ڕێکخستنی هێزی سەربازی دەکات. پاساوی ئەمە چەند هۆکارێکە، کە ڕێگرن لە دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی:\nیەکەم- پێناچێت کۆمەڵگای ڕۆژئاوا ڕێگە بە پێشینەی دامەزراندنی دەوڵەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بدات، لەسەر بنەمای ئایدیۆلۆژیایەک، کە دەرەنجامی لۆژیکی پەرەسەندنی خوێندنەوەی مارکسیست - لینینیەکان بێت، کە لە نووسینەکانی عەبدوڵا ئۆجالاندا دانراوە.\nدووەم- بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد دابەش بووە بەسەر چەند پارتێکی سەربازیی جیاوازدا، کە ناکۆکی و جیاوازیی جددییان لەنێواندا هەیە.\nسێیەم- کورد بە درێژایی مێژوویی خۆی، هەرگیز دەوڵەتداریی خۆی نەبووە و پێویستی بەوە هەیە لە سفرەوە بنیاتی بنێت. چارەسەریش بۆ ئەم پرسە تەنیا بەتێوەگلانی سپۆنسەری دەرەکی دەکرێت، کە بەرژەوەندیی سیاسی و ئابووری و سەربازیی جدیی و گرنگی تێدا هەبێت.\nچوارەم- کوردەکان ناوکی پتەوی ئەو سەنتەرەیان نییە، کە بتوانێت ببێتە سەنتەرێکی دانپێدانراو بۆ سەرنجڕاکێشان بۆ گرووپێکی ئەتنی (ڕەگەزی- ئایینی) کە مەزارێکی نەتەوەیی پیرۆز و ناسراویان هەیە، بۆ نموونە وەک کەربەلا بۆ شیعەی عێراق و قوم بۆ ئێرانییەکان.\nپێنجەم- لە هەمووشی گرنگتر ئەوەیە، کە شوێنی هەڵکەوتەی دەوڵەتی کوردی داهاتوو، بە هیچ شێوەیەک ناکەوێتە سەر ڕووی ئاوی دەریاوە، واتا دەرچەی ئاویی نابێت. لەئەنجامدا خۆی لە ژینگەیەکی چواردەور (تۆقکراوی) دوژمنکارانەی دەوڵەتاندا دەبینێتەوە، کە خاکەکەی لەدەست داوە. ئەگەر دەوڵەتی کوردیی داهاتوو لانیکەم لەگەڵ ئەرمەنستاندا (ئەرمینیا) هاوسنوور نەبێت، کە سنووری لەگەڵ ئێراندا هەیە و دەچێتەوە سەر دەریا، ئەوە دەچێتە چوارچێوەی گەمارۆیەکی گواستنەوەی تەواوەوە.\nشیکردنەوە و لێدوانی نوێنەرانی گرووپە کوردییە جۆراوجۆرەکان و کۆمەڵگەی زانستی لەسەر کێشەی کورد لە سووریا، دەتوانین بگەین بەو دەرەنجامەی، کە لەم قۆناغەدا کاری سەرەکی بۆ کوردەکانی سووریا ئەوەیە، کە لەگەڵ عەرەبەکانی دەوڵەتی سووریادا ماف و ئازادیی یەکسان بەدەست بهێنن، بۆ هێشتنەوە و پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی خۆیان لە (زمان، نەریت، فەرهەنگ، ڕەوشت، جوامێری...هتد. پرسی دروستبوونی کوردستانی سووریا وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، یان بابەتی وەدەستخستنی سیستەمی فیدڕالی لە سووریای ئایندەدا، هێشتا هیچ بەهای نییە.\nسەرەڕای هەموو ئەمانەش، بە ڕەچاوکردنی پەرشوبڵاوبوونی کوردان بەسەر ناوچە زۆروزەوەندەکانی وڵاتدا و بوونی دانیشتوانێکی عەرەب لەنێوانیاندا، تەنانەت دامەزراندنی هەرێمی خۆسەری کوردی لە سووریای ئێستادا، سەخت و دژوار دەبێت.\nبارودۆخی کوردانی سووریا زۆر جیاوازترە لە بارودۆخی کوردانی کوردستانی عێراق، کوردەکان بە شێوەیەکی چڕوپڕ لە هەر سێ پارێزگای باکووری عێراق دەژین و دابەش بوون و نیوەی دانیشتوانیان لە ناوچە کێشە لەسەرەکانی دەوروبەری (پارێزگای کەرکووک و ناوچەکانی دەوروبەری) پێک دێنن. داهاتووی کوردەکانی سووریا زۆرتر پشت بە فەرمانی دوای شەڕی سووریا و هەڵوێستی دیمەشق دەبەستێت، لەبەرامبەر چارەسەرکردنی کێشەی کورد.\nلە ئەنجامدا، پێویستە ئەوە تێبینی بکرێت کە چارەسەری کێشەی کورد لەم قۆناغەدا تەنیا بە دامەزراندنی لە هەریەک لە خاکی تورکیا و عێراق و سووریادا ئۆتۆنۆمیی فراوانی نەتەوەیی- کولتووریی کورد و هەبوونی حکوومەتی خۆجێیی (خۆبەڕێوەبەری) و ئەگەری پەرلەمانتاری نەتەوەیی دەکرێت. لە داهاتوودا لەسەر بنەمای ئەم قەوارە خۆسەرانەیە (ئۆتۆنۆمی)یە، بەبێ ئەوەی کاریگەریی لەسەر سەروەریی دەوڵەتە پەیوەندیدارەکان هەبێت، دەکرێت هاوشێوەی یەکێتیی ئەورووپای ئێستا، بنیاتێکی لۆژیکی کولتووری- ئابووریی کوردی لە ئاستی سەرووی پێکەوەییبوون، دەوڵەت دابمەزرێنن. لەڕاستیدا جێبەجێکردنی ئەم پڕۆژەیە کاتێکی زۆرتری دەوێت، هەروەها سیناریۆیەکی لەو جۆرەش ڕەنگە بەو نزیکانە جێبەجێ نەکرێت.\n* لە زمانی رووسیەوە ئەم راپۆرتەی وەرگێڕاوە بۆ كوردی


هێلکە لە خەوندا جییە - بابەت\nالرئيسية ⁄ خه‌ونامه ⁄ هێلکە لە خەوندا جییە\n1 هێلکە لە خەوندا جییە\n1.1 بینینی هێلکەی سپی\n1.2 هێلکەی خۆمالی لە خەوندا\n1.3 لێکدانەوەی خەونی هێلکە\n1.4 مریشک هیلکە دەکا لە خەوندا\n1.5 بینینی هێلکەی زۆر لە خەوندا\n1.6 هێلکەی کوڵاو لە خەوندا\n1.7 خواردنی هێلکەی کوڵاو لە خەوندا\n1.8 هێلکە بدەی بە کەسیک لە خەوندا\n1.9 تەفسیری بینینی هیلکە لەخەوندا (نابلسی)\n1.10 کڕینی هێلکە لە خەوندا\n1.11 فرۆشتنی هێلکە لە خەوندا\n1.12 دزینی هێلکە لە خەوندا\n1.13 فڕێدانی هێلکە لە خەوندا\n1.14 کۆکردنەوەی هێلکە لە خەوندا\n1.15 تۆکلی هیلکە لە خەوندا\n1.16 زەرده ی هێلکە له خه ودا\n1.17 پێدانی هێلکە بە مردووەکان لە خەوندا\nهێلکە خۆراکی گرنگە لەهەموو ماڵەکاندا ، هەروەک بەژەمی تەواو دادەنرێت و خواردن بڕێکی زۆر لەکالیسیۆم و پرۆتین و شتی تری تێدایە کە لەژیانی کەسێکدا زۆر پێویستە ، بەڵام زۆر کەس لەخەودا هێلکە دەبینن و نازانن مانای چییە یان چی دەگەیەنێت بۆ بینینی کێشەی هێلکە یان باش ، ئەمەش ەو لەڕێگەی ئەم وتارەوە دەیخۆین لەگەڵ هەموو وردەکارییەکانی ئەم بینینەدا .\nبینینی هێلکەی سپی\nبە وتەی کوڕی سەرین ڕەنگی سپی لە خەوندا بەڵگەی هاوسەرگیرییە، بۆیە کوڕی سیرین تەئکیدی کردەوە، کە ئەگەر تاکە کەسەکەی لە خەودا بینیبێت، لەگەڵ هاوسەرەکەی دڵخۆش دەبێت\nئەگەر ژنی تاک سپی بخوات ئەوە بەڵگەیە بۆ سەرکەوتن و باڵادەستییان لە ژیانیان و دەستکەوتی زۆر شت کە دواخران\nهێلکە ی ڕەنگاو رەنگ لە خەوندا دەرخەری زاوزێی مێینەیە\nئیبن سیرین پێی وایە ئەو خواردنە لە تەواویدا باشە و هەندێک خۆراک تەرخان دەکات کە وەک نیشانەی نیگەرانی دەبینرێت و ئەو خۆراکانە هێلکەن ، ئەم نیگەرانیانە لە هەندێک لایەنی وەک کێشە یان ئەمەلگام کە لە خێزانەوە دێت .\nئەو تێڕوانینەی سپیپێستەکان هێما بۆ ئەو شتانە دەکات کە مرۆڤ لەوانی تر دەیشارێتەوە و بە هیچ نرخێک ئاشکرای ناکات و ڕەنگە بە شێواندن دەریبخات ، چونکە بووەتە گومان و بینینی نادیاری کەسانی تر .\nئەگەر سەیرکەر هێلکەکانی بینی و هێلکەی مریشکیش بێت ، ئەوە بژێوییەک لە پارە و کوڕەکە و باشبوونی کەمێکلە ژیانیدا دەردەخات .\nهێلکەی دووپشک دەرخەری نەوەی بەدمییە ، کە بە هۆی ئەو کێشە و ئاژاوە زۆرەی کە لێیانەوە دروست دەبێت ، کەمتر لە سوودە .\nهێلکەی خۆمالی لە خەوندا\nئیبن سیرین دەڵێت بینینی هێلکەی خۆمالی یان هێلکەی مریشک ئاماژە بە دراوسێکان یان ئافرەتان دەدات .\nسپیپێستەکانی شارەوانیش هێما بۆ کار یان مەیلی ئارەزووو کرانەوە بۆ کەسانی تر دەکەن بۆ سوودە خواستراوەکان .\nئەگەر خەونبینەکەی خەوی بینی کە ژنەکەی سپی دەکات، ئەوە ئەوە دەردەخات کە منداڵی زۆری بۆ دەبێت، وەچەکەشی گەورە و ناسراو دەبێت.\nئیبن سیرین گوتی بینینی هێلکە لە خەوندا بەڵگەی ئەوەیە کە بینیر گۆڕ هەڵدەکەنێت و زبری مردووەکان نیشان دەدات .\nئەگەر خەونبینەکە بینی هێلکەی شارەوانی لە مەنجەڵ یان مەنجەڵدا دەکات ، ئەوە لە ژیانیدا فرە ژنی دەردەخات .\nلێکدانەوەی خەونی هێلکە\nئیبن سیرین دەڵێت ئەگەر مرۆڤ لە خەودا ببینێت کە هێلکەکە دەخوات و تازە نییە ، ئەوە ئەوە دەردەخات کە پارەی حەرام دەخوات ، هەروەها ئاماژەی بۆ ئەوەش کردووە کە لە ئەنجامی ئەمەشدا تووشی زنجیرەیەک نیگەرانی دەبێت .\nوإذا كانت البيضة ملونة، دل ذلك على الإنسان الذي يتزوج من جنسيات أو أعراق مُختلفة، فيكون ابنائه كذلك من بلدان وثقافات متباينة.\nوتُفسر رؤية البيضة الواحدة على البنت سواء كانت موجودة في الواقع أو قادمة كضيفة من رحم الأم.\nومن رأى أنه يقشر البيضة، فألقى بصفارها جانباً، وأكل من بياضها فقط، فإن ذلك يكون دلالة على الإنسان الذي ينبش القبور.\nمریشک هیلکە دەکا لە خەوندا\nئەگەر مرۆڤ بینی مریشکی هێلکەی هەیە، ژنەکەی بەم زووانە کوڕی دەبێت\nئەگەر دەرکەوت مریشکەکە زیاتر لە هێلکەیەک سپی دەکات ، ژمارەی هێلکەکان ژمارەی منداڵانی دیاری کردووە .\nدیمەنی سپیکردنەوەی مریشک هێما بۆ پیاوێک دەکات کە لە نیگەرانییەکانی خۆی هەناسە دەدات و وزە و ئازارەکانی خۆی دوور لە دڵی خۆی بەتاڵ دەکاتەوە .\nلێکدانەوەی خەونی هێلکەهێلکەی یوونی هێلکە یی ڕەنگە ئاماژە بە لەدایکبوونی دووانە یان دووانە بژێوی و باشبوونی کەسێک بکات دوای ڕەنج و ماندووبوونێکی زۆر .\nبینینی هێلکەی زۆر لە خەوندا\nئەگەر کەسێک ڕەچاوی ئەوە بکات کە بڕێکی زۆر هێلکەی هەیە ، ئەمە ئەوە دەردەخات کە پارەیەکی زۆری هەیە و ترسی ئەوەی هەیە ئەو پارەیە لە دەست بدات ، ڕەنگە نیگەرانیلەڕادەبەدەری خۆی ڕوون بکاتەوە کە پێوەی نازونیو ڕێز لە مافی کەسانی دیکە ناگیرێ .\nئەگەر کەسێک تاک بێت، ئەوە بەم زووانە دەبێتە هۆی هاوسەرگیری\nلێکدانەوەی خەونە سپییەکە هێما بۆ زۆری بژێوی کاتی یان بازرگانی دەکات کە قازانج بۆ تەماشاکەر دەیهێنێ ، بەڵام قازانجێک کە بوونی زیادبوونی نییە .\nبینینی ئەو ژمارە زۆر سپیپێستە ، ئاماژە بۆ خێزان و خزم و بەندکردن و کۆبوونەوەی بەردەوام و گفتوگۆ دەکات کە لەلایەن ئەو ەوە دەستکراوە بە بینین لەگەڵ کەسانی تردا .\nئەم بینینە هێما بۆ ئەو پارە زۆر و زەوەنانە دەکات کە لەلایەن سەیرکەرەوە پاشەکەوت کراوە\nهەروەها ئاماژە بە زۆری ی کوڕان دەکات و چێژێکی زۆر لە زیرەکی و چاودێری و توانای گەورە ئەبەخشێت بۆ ئەوەی ئەوەی سادەو ساکاری ئاڵۆز بێت و بتوانێ چارەسەری بکات .\nهێلکەی کوڵاو لە خەوندا\nئەگەر بینەر بینی هێلکەی کوڵاوی لێ دەدرێت ، ئاسان ئاسان کردنی شتەکان ، وە بەدەستهێنانی بێ ڕەنج و ماندووبوون .\nئەگەر لێی بخوات ، ژنێکی زیرەک و سادەیە و پشتگیری لێ دەکات ، ئاسانکاری بۆ ژیان دەکات و لە قەیرانەکانیدا پشتیوانی لێ دەکات .\nإذا رأى الرجل أنه يعطي ولده بيضه وانكسرت، دل ذلك على أن ولده سيموت.\nويشير تفسير حلم البيض المسلوق إلى اكتمال الأعمال التي أجلها الرائي أو استغلال الفرص أو البدء من جديد واستعادة نشاط الماضي لإتمام ما كان مُعطلاً.\nويدل تفسير حلم البيض المسلوق للبنت على النجاح وتحقيق العديد من الأهداف المنشودة والوصول إلى الغاية بأقل مجهود ومن أقصر الطرق وبأضعف الامكانيات.\nوالرؤية بصورة عامة لها عدة دلالات منها البركة في الحياة، والتوفيق في العمل، والرزق الذي يأتي للإنسان دون احتساب، والهموم التي تُزال عن كاهله دون أي تفكير أو معرفة بالكيفية التي حدث فيه ذلك.\nخواردنی هێلکەی کوڵاو لە خەوندا\nلێکدانەوەی خەونی خواردنی هێلکە کوڵاوەکان هێما بۆ ئەو خۆشی و شادی و میوە دەکات کە مرۆڤ دوای ماوەیەک لە کار و چاوەڕوانی دەیدروونێت .\nخواردنیشی ئاماژە بە دەستکەوت ، بەدەستهێنانی مەبەست ، بەدیهێنانی ئاواتەکان ، هەستکردن بە ئاسودەیی و هێوربوونەوەی دەمارەکان دەکات .\nکەواتە ئەم بینینە ئاماژەیە بۆ ئەو ڕەنجەی کە مرۆڤ لە کۆتاییدا پاداشتی دەکاتەوە و ئەو زەحمەتیو گرانانەی کە کاتێک لە خۆی تێدەپەڕێ، ئەو بینینەی بە ئامانج ەکەی گەیشت\nهێلکە بدەی بە کەسیک لە خەوندا\nبە قسەی کوڕی سێرین، ئەگەر ژنێک لە خەودا خەون بەوەوە ببینیایە کە کەسێک هێلکەیەکی پێ بەخشیوە، ئەوە نیشانەی ئەوە دەبێت کە کوڕی باشی هەیە.\nئەگەر ئەم هێلکەیە شکا ، ئەوە بەڵگەیئەوەیە کە منداڵەکە دوای لەدایکبوون دەمرێت یان نەخۆشییەک پەرە پێدەدات .\nئەگەر خەولێدەر لە خەودا بینی کەسێک هێلکەی بە قەبارە گەورە پێ بەخشیوە ، ئەمە بەڵگەی ئەوەیە کە نێرە .\nئەگەر هێلکەکان بە قەبارە بچووک بن ، ئەوە بەڵگەیە لەسەر دووبارە بەرهەمهێنانیان لە مێینەدا .\nبەخشینی زۆر بە سپیپێستەکان لەخەوندا ئەوە دەردەخات کە لەرۆژانی داهاتوودا نیگەرانی و کێشە زۆرە یان بەقەیرانی یەک لەدوای یەک دا تێدەپەرن کە وەک ڤڤڤلا لێیان دێتە دەرەوەو بەدیهێنانی ئەوەی کەلەمێژینە دواکەوتووە و ئەو ژیانەی کە لەمێژبوو ئەو خەیاڵە دەیخواست .\nئەو خوێندکارانە هاوڕابوون لەسەر ئەوەی ئەوانەی لەخەودا بینیویانە چەند هێلکەیەکی لێوەرگیراوە ، نیشانەی دەستکەوت و قازانجە و مەرج نییە قازانجەکە هەمیشەیی بێت بەڵام ڕەنگە جۆرێک لەهەوکردن ێک بێت ، هیچ شتێک بەردەوام نەبێت .\nدەربارەی زۆری سپیەکانی ناو خەون ، ئەم جیاوازیانە دەرئەنجامی لکاندنن بەو شتە جیهانیانەی کە ئیفێمالیستین و ڕەنگە ئەو بۆچوونەلە پلەیەکی باڵادا بێت ، بەڵام شوێنێکی دنیایی جێی مشتومڕ و مشتومڕە .\nتەفسیری بینینی هیلکە لەخەوندا (نابلسی)\nسپیپێستەکانی نابولسی هێمایان بۆ ژن دەکرد و لە کاتی خۆیدا هێمای بۆ زۆری دراوسێکان دەکرد\nبە وتەی ئیمامی نەبولسی بینینی هێلکەکوڵاوی یان کوڵاو ، بینینێکی ستایشکراوە و مانای بەدیهێنانی ئامانج و ئاواتەکان دەگەیەنێت ، هەروەها بەرزبوونەوەیەکی بەرچاو لە بژێوی و بارودۆخی باش نیشان دەدات .\nخواردنی توێکڵی هێلکە مانای ئەوەیە کە ئەو کەسەی لە پشتیەوەیە زۆر گوناه و گوناه دەکات، وەک بەڵگەیەک لەلایەن زمان، نەبوون و قسەی بێسەروبەر بۆ مردووەکان\nبینینەکە هێما بۆ ئەوە دەکات کە بینیر ەکە کار بۆ تاڵانکردنی مردووەکان دەکات یان گۆڕەکانیان هەڵدەکەنێت.\nبینینی هێلکە خەوێکی زۆر مانای ئەوەیە کە بەر کۆمەڵێک کێشە و نیگەرانی زۆر بکەوێت ، هەروەها ئاماژە بە ترس لە داهاتوو دەکات .\nبینینی بڕێکی کەم هێلکە مانای باش و مانای بەدەستهێنانی پارە و بەدەستهێنانی ڕێژەی جێگیری سەرکەوتنە .\nئەگەر هێلکە شکاوەکان لە خەوتدا بینیت ، ئەم بینینە بینینێکی ناخۆشە و ئاماژە بە مردنی یەکێک لە کوڕەکانی هەڵقوڵاو دەکات .\nئەلنەبولسی دەڵێت کارکردن لە کۆکردنەوەی هێلکەدا ئەوە دەردەخات کە بۆچوون پارە زۆرە واتە سامان بۆ کەسی هەژار و زیادکردنی پارە بۆ دەوڵەمەندان و شوێنێکی گەورەیە بۆ گەیشتن بە ئامانج و ئاواتەکانی ژیان .\nبینینی هێلکە لە خەوی کچێکی تاکدا مانای شووکردنی پیاوێکی باشە .\nئەگەر هێلکەکان بۆگەن و ناتازە بن ، مانای چەندین کێشە و ئازارە بەهۆی یەکبوونی نیگەرانی و گرفتەوە .\nبینینی هێلکە کە تازە نین یان ناستانداردن لە خەوی ژنێکی خێزانداردا مانای ئەوەیە کە پارەو پوولێکی زۆر لە شوێنی خۆی خەرج دەکات\nئەو تێڕوانینەی بە ئەنقەست هێلکە شکاندنی بۆ دروست کراوە هێما بۆ ئەوە دەکات کە ئەو چەندین کێشە و ناکۆکی لەگەڵ کەسانی دەوروبەریدا هەیە ، بە تایبەتی خێزانی مێردەکەی .\nخواردنی هێلکە ی سوورکراوە لە خەوی دووگیاندا ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو لە دایک دەبێت و ئەو منداڵبوونەئاسان و ئاسان دەبێت .\nبەڵام ئەگەر هێلکەکان تازە و بۆگەن نەبن، ئەوە ئاماژە بە کێشەی سەخت دەکات لە کاتی منداڵبووندا.\nئەگەر کچێکی تاک سەیری هێلکە سوورکراوەکە بکات ، ئەوە نیشانەی سەرکەوتن و نایابییە لە ژیاندا ، ئەلنەبولسی گوتی .\nبینینی کۆکراوەی هێلکە مانای پارەو پووش و پەراوەندی زۆرە ، سەقامگیری لە ژیان و پاشەکەوتدا بۆ ئەوەی پێداویستی داهاتوو ببینێت .\nکڕینی هێلکە لە خەوندا\nلێکۆلەرانی خەون دەڵێن ئەگەر مرۆڤ لە خەودا ببینێت کە هێلکە دەکڕێت و دەیخوات ، ئەوە نیشانەی ئەوەیە کە کارێکی نوێ دەست دەکەوێت .\nئەگەر تاکە گەنجێکیش بینی هێلکە دەکڕێت ، بەڵام بۆ ئەوەی بیدات بە کەسێکی تر ، ئەوە دەردەخات کە هاوسەرگیری ئەم گەنجە نزیک دەبێتەوە .\nئەگەر هێلکەکانی بۆ خۆی بکڕێت ئەوە دەریدەخات کە لە ماوەی داهاتوودا بەبێ هەوڵ و کۆشش ئەو پارەیەی دەست کەوی .\nلێکدانەوەی خەونی کڕینی هێلکە هێما بۆ فراوانبوونی بازرگانی و پانتایی بارودۆخەکە و باش بژێوی و زیادبوونی قازانج و ڕێژەی بەرهەمهێنان دەکات .\nلە خەوی هاوسەریدا بینین ئاماژە بەوە دەکات کە بەم زووانە منداڵیان دەبێت و زیاتر لە دایک بوونیان دەدەن.\nئەگەر ئەلرای بێکار بوو، بینینەکەی ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە لە زووترین دەرفەتدا کاری دروست دەدۆزرێتەوە و باری دارایی بۆ باشتر دەگۆڕدرێت\nفرۆشتنی هێلکە لە خەوندا\nبینینی فرۆشتنی هێلکە لە خەوی تاکدا ، ئەوە دەردەخات کە لە کاری بازرگانی و کاری دەستیدا کار دەکات ، ئەوەی دەیکات دەیفرۆشێت ، یان دەبێتە نووسەر و لە نووسین و ڕەنجی خۆی قازانج دەکات .\nلە خەوی پیاوەکەدا کە دەبینێت هێلکە دەفرۆشێت، بینینەکەی ئەوەیە کە لە ڕێگەی بازرگانی و ئەو بازرگانیکڕین و فرۆشتنەوە پارە پەیدا بکات، کە لە ڕۆژانی داهاتوودا ئەنجامی دەدات\nبینینەکە ئاماژەیە بۆ ئەو پڕۆژە و ئایدیایکەی کە لە مێشکی ئەو وەشانودا دەدرەوشێتەوە، کە لەوێدا بە پێشنیارکردنی چەند شتێک دەست پێدەکات کە بە هەڵە دەیدۆزێتەوە\nئەگەر بینی هێلکە بۆگەنەکان دەفرۆشێت ، ئەمە بەڵگەی ئەوەیە کە لە ڕێگەی فێڵ و فێڵ و فێڵەوە پارەکەی دەست دەکەوێ ، تا پارەکەی حەرام بێت و هیچ باشیەکی بۆ نەبێت .\nلە زۆربەی لێکدانەوەکان دا ئەوە دەدۆزینەوە کە بینینی کڕین باشترە لە بینینی فرۆشتن، هەرچەندە فرۆشتن لە هەندێک بینیندا باشە\nدزینی هێلکە لە خەوندا\nکاتێک کە خەواکارێک دەبینێت هێلکەکانی دزراوە ، ئەمە بەڵگەی ە لەسەر دزینی بیرۆکەکان یان دزینی شتێک کە ڕەنجێکی گەورەی داوە .\nئەگەر ئەم تێڕوانینەشی بینی دەبێت وریا بێت لە مامەڵەی بازرگانی یان پیشەیی دا بە گشتی بۆ ئەوەی ڕەنجی خۆی نەدزێت کە کاتێکی زۆری بەسەر بردوە بە تایبەتی ئەگەر کەسێک هەندێک کاری لەگەڵ بکات\nشکاندنی هێلکە لە خەوندا بەڵگەیە لەسەر سزای زۆر بەسەر منداڵاندا یان زیادەڕەوی کردنی هەندێک شت کە شایەنی نییە .\nئەگەر ژنە خێزاندارەکە ببینێت کە لە خەودا هێلکە دەشکێ ، ئەوە ئەوە دەردەخات کە منداڵەکانی بە بەکارهێنانی میتۆدی دوژمنکارانەی ، لێدان و سزای جەستەیی توند بەخێو دەکات .\nئەگەر گەنجەکە ناونیشانی بۆ بدایە و بینیبێتی هێلکەکانی لێ دزراوە ، ئەوە نیشانەی ئەوەیە کە مارەبڕینەکەی لەبەر چەند هۆکارێک شکاون ، لەوانە ناگونجانی سۆزداری .\nفڕێدانی هێلکە لە خەوندا\nئەگەر خەونبینێک بینی هێلکە لە خەودا فڕێ دەدات ، ئەوە ئەوە دەردەخات کە منداڵی بە دڵ نییە و بێزار دەبێت کاتێک دەنگی منداڵێکی تەنیشتی دەبیستێت .\nبینینی هێلکە فڕێدان ئەوە دەردەخات کە ئەو بیناییگەرە بڕیارێک دەدات یان لەسەر هەندێک شتی دیاریکراو پێگەی هەیە و هیچ گرنگی بە و فریودانە نادات\nکاتێک خەوێنەر دەبینێت هێلکە لە زەویدا دەشکێ ، ئەو کەسە ئازاردەدری و هیچ حسابێک بۆ هەستی کەسانی تر ناکات .\nبینینی خەونبین وەک پیاسەکردن لەسەر هێلکە لە خەوندا بەبێ شکاندنی ئەوە بەڵگەیئەوەیە کە خەونبین حەز ناکات ئازاری کەسانی تر بدات و هەمیشە حساب بۆ هەستی ئەوانیتر دەکات تەنانەت لەسەر حسابی خۆی و هەستەکانی .\nئەگەر خەونبینێک هێلکەیەک لەخەودا ببینێت و مریشکێک هەڵبکات ، ئەوە بەڵگەی ئەوەیە کە ئەو کەسە عەقڵی ڕووناکبیری هەیە و چەندین بیرۆکەی جیاوازی هەیە کە بەڕاستی دەیهەوێت جێبەجێی بکات ، ئەمەش ئەوە دەردەخات کە عەقڵییەتێکی بێوێنەی هەیە .\nکۆکردنەوەی هێلکە لە خەوندا\nئەگەر مرۆڤ لە خەودا ببینێت کە هێلکە کۆدەکەنەوە ، ئەوە دەریدەخات کە ئەو کەسە بەدوای پارە پەیداکردندایە لە قەوارە شەرعییەکان .\nئەگەر مرۆڤ قوتابی زانست بێت و پێی وابێت هێلکە کۆدەکاتەوە ، ئەمە نیشانەی سەرکەوتن و باڵادەستی و مەیلی ەتی کە لەسەر بنەمای مەعریفەی زانست و دەستکەوتی مەعریفی زیاد بووە .\nئەگەر هێلکەکان بخرێنە ژێر جێگاوە ، ئەوە نیشانەی ئەوەیە کە دەخوێنێت یان لە ژیانیدا یان هەندێک لە کارە بنەڕەتییەکانی دوا دەخەیت و دەرفەتی لە دەست دەدات .\nبینین لە خەوی هاوسەرگیریدا نەوە مەزن و وەچەکانی باش دەردەخات.\nلە خەوێکی تاکدا بینینەکە ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو زۆر خەمبارە بەهۆی ئەو فشارانەی کە بەرگەی ان ناگرم .\nلەخەوی ژنێکی دووگیاندا بینین هێما بۆ ئەو چەند مانگە دەکات کە بەچاوەڕوانی ڕۆژی لەدایکبووندا تێدەپەڕن .\nلە خەوی پیاوێکدا، بینین قازانج و بازرگانییە بەناوبانگەکان دەرئەبڕن\nتۆکلی هیلکە لە خەوندا\nهێلکەی ناو خەون بینینێکی بەخێرهاتن چونکە ئەو دەرفەتانە دەردەخات کە بینیارەکە بەدەستی دەهێنێت و هەموو ئەو دەرفەتانە بۆ بەرژەوەندی خۆی بەکاردەهێنێت .\nئەگەر کەسیک بینی کە هێلکە کۆدەکاتەوە ، ئەوە بەڵگەی ئەوەیە کە بە زووترین کات هەموو قەرزەکانی دەدات یان بیرکردنەوەی لە ئاسایی خۆی دەردێت .\nئەگەر ئەلرای خاوەنکار بوو ، پارەی زۆر پەیدا دەکرد ، ئەویش خۆشەویستێکی دەبوو .\nئەگەر خەونبینێک بینی هێلکە بە توێکڵەکەی دەخوات ، ئەمە بەڵگەی ئەوەیە کە پارەی منداڵەکان دەهێڵێتەوە و نەیەڵێت بیدزێت .\nڕەنگە هێلکە بەڵگەی ئەو نهێنیانە بێت کە بینینەکە بە پەردەیەکی بێپەروا دایدەتاشێ بۆ ئەوەی کەس نبێت لێیان نزیک ببێتەوە.\nبینینەکە هەروەها بەجۆشی خۆی لەسەر پارەو پێداویستی ە کەسیو گرنگی و سەرنجی خۆی بۆ بچوکترین وردەکاری نیشان دەدات .\nزەرده ی هێلکە له خه ودا\nکاتێک کە خەونبین دەبینێت لە خەوندا زەرووی هێلکە دەخوات، ئەو بژێوییە دەردەخات کە دوای ماوەیەکی زۆر وەریدەگرێت\nکاتێک مێرد دەبینێت زەردێنەی هێلکە لە سکی ژنەکەی دێتە دەرەوە ، ئەوە بەڵگەیە بۆ ئەوەی کە زوو دووگیانە .\nئەگەر پیاوێک لە خەودا بینی کە دارەکەی لە ناو زەرفی هێلکەدا دانابێت ، ئەمە بەڵگەی ئەوەیە کە شوو بە کچێکی پاکیزە دەکات .\nئەگەر خەولێدەرێک لەخەوەکەیدا بینی کە زەردە هێلکەیەک بە کەسێکی تر دەدات ، ئەوە دەریدەخات کە بۆ یارمەتیدانی کەسانی تر ، پارەزۆرخەرج دەکات .\nئەگەر خەونبینێک بیبینێت کە زەردە هێلکە لە ناو قاپێک کۆبکاتەوە ، ئەوە بەڵگەی ئەوەیە کە ئەو پارە زۆرەی پاشەکەوت دەکات و ئەو پارەیەی دەستی بۆ دەێت دەیهێڵەوە .\nبە هەندێک وتە ، زەردە هێلکەکان هێما بۆ زێڕ دەکەن .\nخواردنی زەرفی هێلکە بەبێ سپیبوون ئاماژە بە هەڵبژاردنی ئەوان دەکات لەسەر بنەمای پتەو یان مەیلی هەڵبژاردنی ورد\nپێدانی هێلکە بە مردووەکان لە خەوندا\nبینینی بەخشینی هێلکە مردووەکان ئاماژە بەوە دەکات کە بیناییبینایی ئاگادار دەکرێت لە وەستانی کارەکانی و پێویستی تۆبەکردن لەخوداو گەڕانەوەی بۆ لای و وەستاندنی زیان .\nبینینەکە وەک ئاگادارکردنەوەیەک بۆ ئەو دیدە ی کە ڕۆژانی داهاتوو لە قازانجی ئەو نابێت ، بەڵکو بارودۆخی خۆی گەشە پێدەدات بۆ بینینی ئەو ماوەیە قورسەی کە پێویستی بە ئارامبوونەوە و هاوتاکردن و دووبارە وردبینی کردن و گوێگرتن ە بۆ ئەزمووندار .


وەزیری بەرگریی ئەمریكا كوژرانی حەمزە بن لادن، كوڕی ئوسامە بن لادن-ی دامەزرێنەری رێكخراوی قاعیدەی پشتڕاستكردەوە.\nمارك ئەسپەر، وەزیری بەرگریی ئەمریكا لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ كەناڵی فۆكس نیوز ی ئەمریكا رایگەیاند "حەمزە بن لادن، كوڕی ئوسامە بن لادن-ی دامەزرێنەری رێكخراوی قاعیدە كوژراوە".\nئەمەش لەكاتێكدایە لە سەرەتای ئەم مانگەدا، میدیاكانی ئەمریكا لەزاری بەرپرسانی هەواڵگریی وڵاتەكەیانەوە بڵاویانكردەوە كە حەمزە بن لادن، كوڕی ئوسامە بن لادن لە ئۆپراسیۆنێكی سەربازیدا، كە ئەمریكاش تیایدا بەشدار بووە، حەمزە بن لادن كوژراوە.\nپێشتر وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا ئاشكرایكردبوو كە ئوسامە بن لادن-ی سەرۆكی كوژراوی رێكخراوی قاعیدە 20 كوڕی لە چەند ژنێك هەیە و حەمزە بن لادن پازدەیەم كوڕی سێیەم ژنی بن لادنە و تەمەنی لە 30 ساڵیدایە و زۆرجار لەناو رێكخراوی قاعیدەدا بە "جێنشینی جیهاد" ناو دەبرا.\nحەمزە بن لادن كە لە 1ی ئایاری 2019، لەلایەن سعودیەوە لە رەگەزنامەی ئەو وڵاتە بێبەری كرا، ژمارەیەك پەیامی دەنگی و ڤیدیۆیی بڵاوكردوەتەوە كە تیایدا هانی هێرشكردن بۆسەر ئەمریكا و وڵاتانی دیكەی وەك سعودیەی داوە، ئەوەش لەپای كوژرانی باوكی لە ساڵی 2011.


ڕووداوی هاتووچۆ، برینداربوونی دەست و ملی ٦ قوتابیی خەڵکی ورمێی بەدواوە بوو\n14:44 - 10 بەفرانبار 2718\nئاژانسی کوردپا: ٦ قوتابیی کوردی خەڵکی ناوچەی سۆمای برادۆست لە ورمێ، پاش ڕووداوێکی هاتووچۆ، تووشی ئازاری دەست و مل بوون، که لە بەشی فریاکەوتنی خێرادا لە ژێر چاودێریدان.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو به ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی یەکشەممە، ٩ی بەفرانبار، ئۆتۆمبیلی هاتووچۆی قوتابییان، که ٦ قوتابیی خەڵکی گوندی \_" فیرووزیانـ\_"ـی تێدا بووە، به هۆی پێکدادان لەگەڵ ئۆتۆمبێلێکی دیکەدا، له ڕێگاکه لا دەدات و لەسەر پردێکی یەک مێترییەوە بەر دەبێتەوە.\nشوناسی ئەو قوتابییانە، کە لەم ئۆتۆمبێلەدا بوون بریتین: \_"مۆبین ئێبراهیمزادە، تەمەن ١٤ ساڵ\_"، \_"ئەسرا ئیبراهیمزادە، تەمەن ١٤ ساڵ\_"، \_"سابر ئاقاخانی، تەمەن ١٣ ساڵ\_"، \_"دیار جەهانگیری، تەمەن ١٤ ساڵ\_"، \_"سابر ئاقاجانی، تەمەن ١٣ ساڵ\_" و \_"زەکی عەبدوڵڵازادە، تەمەن ١٤ ساڵ\_".\nلەم ڕووداوەدا، ئەم ٦ قوتابییە تووشی برینداربوونی لە لایەن دەست و ملیانەوە بوون و ئێستاکه لە بەشی فریاکەوتنی خێرای نەخۆشخانەی خومەینی، لە شاری ورمێ لەژێر چاوەدێریی پزیشکیدان.\nئەم ڕووداوە لە ڕێگای گوندی \_"فیرووزیان\_" بۆ قوتابخانەی \_"خلبان شهید گنبد\_" ڕووی داوە و بەرپرسی پێوەندییەکانی ئیدارەی پەروەردەی ورمێ، دۆخی هەنووکەیی قوتابییەکانی لەبار وەسف کردووە.\nشایانی باسە، ئەم ٦ قوتابییە بریندارە، ٢ کەسیان پۆلی هەشت و ٤ کەسیان پۆلی حەوتن.