کۆئەندامی دەماری خۆیی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکۆئەندامی دەماری خۆیی\n(ڕەوانەکراوە لە خۆییە دەمارە کۆئەندامەوە)\nخۆییە دەمارە کۆئەندام (بەئینگلیزی: Autonomic nervous system)، بەشێک لە جووڵە بەشی چێوە دەمارە کۆئەندام پێک دەهێنێت. دەست دەگرێت بەسەر بارودۆخی ئاسایی ناوەوەی لەش، لەڕێگەی کۆنترۆڵکردنی کاری لووسە ماسوولکەکان لەلوولەکانی خوێن و ئەندامەکان. هەروەها دەست دەگرێت بەسەر جووڵەی هەناسەدان و لێدانی دڵ و هەرسکردن و دیاردەی دیکەی هاوسەنگی ناوەکی.\nخۆییە دەمارە کۆئەندامە، دەکرێت بە دوو بەشەوە، ئەوانیش بەشی سیمپاساوی و بەشی پاراسیمپاساویین. ئەم دوو بەشەش کۆئەندامەکانی لەش وریا دەکەنەوە وریا دەکەنەوە یان دەیان وەستێنن. خشتەکەی لای خوارەوە فەرمانەکانی سیمپاساوی و پاراسیمپاساوی بۆ هەندێک نموونە دەردەخات.\nکاریگەری بەشی سیمپاساوی\nکاریگەری بەشی پاراسیمپاساوی\nچاوەکان فراوانبوونی بیلبیلە تەسکبوونەوەی بیلبیلە\nدڵ زیادبوونی تێکڕای لێدانی دڵ کەمبوونەوەی تێکڕای لێدانی دڵ\nلوولەکانی خوێن فراوانبوونی ئەو لوولانەی خوێن کە بەرەو پەیکەرە ماسوولکەکان دەچن کاریگەری کەمە یان کاریگەری نییە\nئەدریناڵە ڕژێن دەردانی هۆڕمۆنەکان وەستاندنی چالاکی ڕژێنەکان\nڕیخۆڵە نزمبوونەوەی دەردراوی گەدەیی بەرزبوونەوەی دەردراوی گەدەیی\nهەر ئەرکێکی سۆزیی بێت یان جەستەیی، دەتوانێت بەشی سیمپاساوی چالاک بکات، بۆ نموونە باری لەناکاوی وەکوو تووشبوونی پەلامارێک دەبێتە هۆی ئەوەی کەوا لەبەشی سیمپاساوی بکات کە ڕێبازی خوێن بگۆڕێت بەرەو دڵ و پەیکەرە ماسوولکەکان دوور لە هەرسە ئەندامەکان. بەڵام بەشی پاراسیمپاساوی دەست دەگرێت بەسەر دەوروبەری ناوەکی لەبارودۆخی ئاسایدا، دوای لاچوونی ماوەی هەڕەشەکە بەشی پاراسیمپاساوی هانی ئەندامەکان دەدات بە گەرانەوەیان بۆ چالاکی ئاساییان. وروژمی خوێن بۆ دڵ و پەیکەرە ماسوولکەکان کەمدەبێتەوە. لە بارودۆخی ئاساییدا هەردوو کۆئەندامەکە پێکەوە کار دەکەن.\n^ پەڕتووکی زیندەزانی بۆ پۆلی دوانزدەهەمی زانستی دانراو لەلایەن Geo Projects ـەوە، وەشانی ساڵی ٢٠١٠، لاپەڕە ٧٧. (وەزارەتی پەروەردەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان).\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کۆئەندامی_دەماری_خۆیی&oldid=408213»\nداگرتن وەک PDF\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٥٦ی ١ی تەممووزی ٢٠١٤ نوێ کراوەتەوە.


هەپەگە: لە گەڤەر ٧ داگیرکەر سزا دران – Nûçe Ciwan\nگەریلاکانی هەپەگە و یەژا-ستار لە گەڤەر لە دژی سوپای داگیرکەری دەوڵەتی تورک کە ئۆپڕاسیۆنێکیان دەست پێکردبوو، چالاکیان ئەنجامدا. لە ئەنجامدا ٧ سەرباز سزا دران کە یەکێکیان ئەفسەرێکی پلە بەرزە. هاوکات لە شەمزینانیش ٣ بارەگای سەربازی لەناو بران.\n“بەرەبەیانی ١٣ی ئەیلول سوپای داگیرکەری تورک لە دەوروبەری شارۆچکەی باژێرگانی سەر بە ناوچەی گەڤەری جۆلەمێرگ لە دەوروبەری گوندەکانی کالێ، نەبار، خوراکانی خواروو و خوراکانی سەروو دەستی بە ئۆپڕاسیۆنێکی بەرفراوان کرد. لە کاتی ئەنجامدانی ئۆپراسیۆنەکەدا لە نێوان هێزەکانی ئێمە و داگیرکەراندا شەڕ و پێکدادانێکی قوڕس روویدا. هێزەکانمان بە توندی وڵامی داگیرکەرانیان دایەوە کە دەیانویست لە ناوچەکە پێشڕەوی بکەن و لە دژی یەکەکانی ئۆپڕاسیۆنەکە چالاکیەکی بەهێزیان ئەنجامدا. لە ئەنجامی چالاکیەکەدا ٧ سەربازی سوپای داگیرکەران سزا دران کە یەکێکیان ئەفسەرێکی پلە بەرزی سەربازی بوو، هاوکات ژمارەیەکی زۆر لە سەربازانی داگیرکەرانیش بریندار بوون.\nهێزەکانمان لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێری شەهید باگەر و شەهید رۆنیادا، لە بەرواری ١٢ی ئەیلول کاتژمێر ٠٥:١٠ خولەکدا لە ناحیەی روبارۆکی سەر بە قەزای شەمزینانی جۆلەمێرگ لە دژی سوپای داگیرکەر تورک، چالاکیەکیان ئەنجامدا. لە دوو قۆڵەوە هێرش کرایە سەر سەنگەر و بارەگاکانی دوژمن. لە ئەنجامی ئەو چالاکیەدا ٣ بارەگای سەربازی دوژمن لەناو بران، ژمارەی سەربازە سزا دراوەکان و بریندارەکانیان پشتڕاست نەکرایەوە. سوپای داگیرکەری تورک دوای چالاکیەکە، بە تۆپ و هاوەن ناوچەکەیان تۆپباران کرد.\nلە بەرواری ٩ی ئەیلولدا سوپای داگیرکەری تورک لە گۆڕەپانی قەڵای مەمێ لە ناوچەی قلابانی شاری شرنەخ لە دەوروبەری ناوچەکانی دەربەندی قاچێ، چەمی خەچکێ، گوندی شیران، گوندی مەهرێ و گوندی هۆزێ دەستیان بە ئۆپڕاسیۆنێکی بەرفراوان کرد. ئۆپڕاسیۆنەکەی سوپای داگیرکەری تورک تا بەرواری ١٢ی ئەیلول بەردەوام بوو، بەڵام بێئەنجام کۆتایی پێهاتن.\nلە بەرواری ١٢ی ئەیلول کاتژمێر ١٠:٠٠ فڕۆکە جەنگیەکان ناوچەی بەنێی سەر بە هەرێمی ئاڤاشینیان بوردومان کرد.\nلە بەرواری ١٤ی ئەیلولیشدا لە کاتژمێر ١٥:٢٠ خولەک فڕۆکە جەنگیەکان ناوچەی چەمجوی سەر بە هەرێمی زاپیان بوردومان کرد. ئەو ئاگرەی بە هۆی بوردومانەکەوە لە ناوچەکە کەوتووەتەوە، تا ئێستاش بەردەوامە.\nبە هۆی بوردومانەکانەوە هێزەکانمان هیچ زیانێکیان بەرنەکەوت.”


ڕێبین هەری : دیالۆگی کەڕەکان . – WTARIKURD\nڕێبین هەری : دیالۆگی کەڕەکان .\nجاک لاکان لەوەڵامی پرسیارێکدا بەیەکێک لەخوێندکارەکانی گوتبو ( لەنێوان دو بونەوەردا تەنیا دو شت هەیە : یان قسەکردن یان مردن . ) مستەفا سەفوان خوێندکارەکەی لاکان ئەم رستە راچڵەکێنەرەی هەڵگرت‌و دواجار کتێبێکی بەهەمان ناونیشانی مامۆستاکەیەوە نوسی (قسەکردن یان مردن .) سەفوان فەسڵی دوهەمی کتێبەکەی بەم رستانە دەستپێئەکات : ( لەنێوان دو کەسدا یان قسەکردن هەیە یان مردن ، یان سڵاوکردن یان بەرد تێگرتن . کە قسەکردن هەبو، کە دیالۆگ‌و پیکەوەدانیشتن هەبو ، هیچ توندوتیژیەک رونادات . توندوتیژی ئەوکاتە دەست پێ ئەکات کە قسەکردن‌و دیالۆگ ئەوەستێت . ئەوکاتەی سڵاو لەیەک ناکەین ، بەرد لەیەکتر ئەگرین . لەنێوان قسەکردن‌و نەکردندا یاریکردنێک هەیە لەنێوان ژیان‌و مردندا.\nمرۆڤ لەبەردەم دوڕیاندایە یان ئەوەتا دیالۆگ بەیەکەوە ئەکات لەژێر سیستەمێکی قسەکردندا کە تیایدا لایەنەکان دان بەبونی یەکدا ئەنێن ، یان لەتوندوتیژیەکی دژ بەیەکدا رائەوەستن کە هەرلایەک ئەیەوێت لایەکەی دی بسڕێتەوە یان فەرامۆشی بکا ت. کە قسەکردن نەبو ، کە دانپیانان بەیەک نەبو ، توندوتیژی‌و جەنگ هەیە . بێهودە نیە هیچ رژێمێکی ستەمکاری ناتوانێت دروست ببێت گەر لەسەر بناغەی سەرکوتکردنی دەنگ‌و قسەی ئەوانی دی رانەوەستابێت .\nستەمکاری چیە جگە لەو رژێمەی ناتوانێت جگە لەقسەی خۆی گوێی لەهیچ قسەیەکی تر بێت . رژێمێکی سیاسی کە بۆ ئەوە دروست بوە خۆی قسەبکات‌و ئەوانی دی گوێ بگرن . لەستەمکاریدا یەک هێز ، یەک گروپ‌و دواجار یەک کەس قسە ئەکات . لەسیستەمی دیکتاتۆریدا دیالۆگ‌و پەیوەندی نێوان کەس‌و لایەنەکان بونی نیە ، یان بەجۆریک سەرکوتکراوە کە رێگە بەهیچ قسەیەک نادرێت لەدەرەوەی خواست‌و ویستی دیکتاتۆر بێت . بەپێچەوانەی سیستەمی دیموکراسیەوە کە وەک بیریارێک ئەڵێت کۆمەڵگای دیموکراسی ئەو کۆمەڵگایەیە کە قسە ئەکات. قسەکردن نەک قەدەغە ناکرێت بەڵکو بەیاسا لەهەمو دەستدرێژی‌و سەرکوتکردنێک ئەپاریزرێت‌و رێگە بەکەس نادرێت بەهیچ بیانویەک پێشێلی بکات .\nوەک لەشوێنیکی تردا نوسیومە رەنگە هیچ شتێک هێندەی قسەکردن بۆ دروستکردنی کۆمەڵگایەکی تەندروست‌و دور لەتەنگژە گرنگ نەبێت . گرنگترین رەگەزی سەقامگیری کۆمەڵایەتی هەمو کۆمەڵگایەک ئەوەیە هێزو گروپ‌و تاکەکانی توانای قسەکردن‌و رادەربڕینیان هەبێت . توانای ئەوەیان هەبێت ویست‌و ئارەزو‌و خەونەکانیان بەدەنگی بەرزو بیستراو رابگەیەنن ، بەبێ ئەوەی لەوە بترسن کە دەشێت ئەم رادەربڕین‌و قسەکردنە توشی کێشەو گیروگرفتیان دەکات . ئەوکاتەی بەهەر بیانویەک بوە مرۆڤەکان لەقسەکردن بترسن، لەوە بترسن رای خۆیان بەئاشکرا دەرببڕن، رێگەیان خۆشکردوە بۆ دروستبونی کۆمەڵگایەکی سەرکوتکەر کە درەنگ یان زو توشی پەشێوی کۆمەڵایەتی‌و توندوتیژی دەبێتەوە . ئەو وانە گرنگەی لەفرۆیدەوە فێری بوین ئەوەیە سەرکوتکردن ، ئارەزوەکان لەناو نابات ، بەڵکو دەیانشارێتەوەو دواتر لەشێوەی ناعەقڵانی‌و بیرلێنەکراوەدا، خۆیان ئاشکرا دەکەن . هەر کۆمەڵگایەکیش دڵی خۆی بەم شاردنەوەو بێدەنگبونە خۆشبکات ، خۆی دوچاری قەیرانی چاوەڕوانکراوی توندوتیژ دەکات .\nبەڵام ئەم قسانە بەمانای ئەوەنین هەمیشە قسەکردن دژ بەکوشتن‌و مردن بێت . مەرج نیە کە قسە هەبو کوشتن نەبێت . کە سڵاو هەبو ، بەرد تێگرتن نەبێت . قسەکردن بۆئەوەی ببێتە کلیلی کردنەوەی دەرگای ژیان بەسەر دو بونەوەردا ، ئەبێت بێدەنگی بەشداری تێدا بکات . بێدەنگی بەشێکی گرنگی گەمەی قسەکردنەو دیالۆگە . مستەفا سەفوان جارێک لەجاک لاکان ئەپرسێت ( مامۆستا ئەوە چەند رۆژە ئەو گەنجە هەفتەی دو یان سێجار دێتە لام‌و دنیایەک چیرۆکم بۆ ئەگێڕیتەوەو پارەم ئەداتێ‌و ئەڕوات ، ئەبێت من لەبەرامبەردا چی بدەمێ ) جاک لاکان لەوەڵامیدا وتبوی : (چۆن؟ تۆ بێدەنگیەکەتی ئەدەیتێ .) بەبێ بونی بێدەنگی ، قسەکردنیش نیە . بۆئەوەی قسەکردن ببێت بەدیالۆگ‌و دو کەس یان دو گروپ یان دو هێز بەیەکەوە کۆبکاتەوە ، ئەبێت بێدەنگی هەبێت . دیالۆگ لەو شوێنانەدا نیە کە هەموان قسە ئەکەن‌و کەس بۆ ماوەیەک بێدەنگ نابێت بۆ ئەوەی گوێ لەوی دی بگرێت . بێدەنگی مەرجی سەرەکی ئامادەبونی قسەکردنە . هیچ قسەکردنێک نیە گەر بەر بێدەنگی کەسێکی تر نەکەویت کە ئامادەیە گوێ بگرێت . قسەکردن تا ئەو کاتە مانای هەیە کە لەنێوان کەسان‌و هێزێگەلێکدا بن ئامادەیی‌و توانای بێدەنگیان هەبێت . بەخشینی بێدەنگی بەشێکی گرنگی پرۆسەی قسەکردنەو بگرە پێشمەرجی بونێتی . گەر بێدەنگی نەبێت قسەکردن نابێتە بەشێک لەپرۆسەی دیالۆگێک کە تیایدا بکەرەکانی وەک دو بونەوەری سەربەخۆو خاوەن ڕا یەکتری بدۆزنەوە ، بەڵکو ئەبێت بەمەنەلۆگی کەسێک کە ناتوانێت بیدەنگ بێت ، چونکە ناتوانێت جگە لەدەنگی خۆی ، هیچ دەنگێکی تر ببیستێت . بەبێ ئامادەبونی بێدەنگی ، ستەمکاریەک هەیە کە توانای بیستنی قسەی کەسی ترو دەنگی تری نیە .\nرەنگە یەکێک لەهەرە کێشە سیاسیە گەورەکانی هەرێمی کوردستانیش بگەڕێتەوە بۆ ئەم خاڵە . هێزە سیاسیەکان توانای قسەکردنیان یەکجار زۆرە ، بەردەوام قسە ئەکەن ، ئەنوسن ، ئەڵێن ، بەڵام توانای بیدەنگییان بۆ یەک ساتیش نیە . کەس ئامادە نیە بێدەنگ بێت ، چونکە هەمو ئەیانەوێت بەس گوێیان لەدەنگی خۆیان بێت . کەس توانای بێدەنگی بۆ ماوەیەکی کەمیش نیە . مێژوی دانوستانی هێزە سیاسیەکان نمونەی لەم چەشنەی زۆر تێدایە . کۆبونەوە ماراسۆنیەکانی دوای شەڕی ناوخۆ کە لە٣٠ کۆبونەوە تێپەڕین بەبێ ئەوەی بەهیچ بگەن ، باشترین نمونەیە . کۆبونەوەکانی ئێستاش کە بۆ نۆهەمجارە ساز ئەکرێت‌و وەک رۆژی یەکەم چۆن دەستی پێکردوە ، هەروا تەواو بووە ، نمونەیەکی ترە .\nهێزە سیاسیەکان قسە ئەکەن‌و کەسیش بێدەنگ نابێت بۆ ئەوەی گوێی لەوی دی بێت . هەموان دێنە کۆبونەوەکە بۆئەوەی سوربونی خۆیان لەسەر هەمو ئەو شتانە دوبارە بکەنەوە کە لەکۆبونەوەی یەکەمدا درکاندویانە . لەدۆخێکی وادا بێگومان هێزەکان هەرگیز بەهیچ چارەسەرێک ناگەن . هەموان قسە ئەکەن‌و نایانەوێت گوێیان لەهیچ ببێت جگە لەوەی کە لەسەرەتاوە گوتویانە . وەک سیاسیەکی دیار جارێک گوتی پتر لەدیالۆگی کەڕەکان ئەچێت کە هیچ لایەک گوێی لەلاکەی دی نیە . کە قسەکردنیش نەما ، کە توانای دیالۆگ راوەستا ، بێگومان مردن دێتە پێشێ . ئەوەی ئەمرۆ لەناوچەکانی هەرێمی کوردستان روئەدات قسەکەی لاکان ئەسەلمێنێت ، لەنێوان دو لایەندا یان قسەکردن هەیە ، یان مردن .\nشەریف هەژاریی : ووردببنەوە لە وەفدەکەی پارتی! ڕامێنن ئەی ئەوانەی شەرەفی نەتەوەییتان دەوێ !\nعماد علي : كوردستان ليست بأمان .


نووسینگەى مافەکانی سەدە ڕاپۆرتی خۆی لەسەر گرتیگەی ئیمڕالی بڵاوکردەوە – Nûçe Ciwan\nنووسینگەی مافەکانی سەدە ڕاپۆرتی شیکردنەوەی دۆخی بەندیخانەی ئیمڕالی لە ساڵی ٢٠٢٠ بڵاوکردەوە. لە راپۆرتەکەدا هاتوو، " ئەو سیستمە کە بەردەوام خۆی نوێ دەکاتەوە، تەنیا بە یەکسانی وئازادی بەڕێز ئۆجالان و گەلی کورد دەتوانێت لە بناغەدا هەڵبوەشێتەوە."\nin بەیاننامە, تەواوی هەواڵەکان, سەردێڕ, شيکار, گشتی, هەڵسەنگاندن, هەواڵ\nنووسینگەی مافەکانی سەدە کە پارێزەری لە ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجالانی بە ئەستۆگرتووە، ڕاپۆرتی دۆخی ئیمڕالی لە ساڵی ٢٠٢٠دا بۆ ڕای گشتی ئاشکرا کرد.\nڕاپۆرتەکە لە ٣١خاڵ پیکدێت، باس لە سیستەمی گۆشەگیری ئیمڕالی دەکرێت و دەگوترێت، ” ئێمە داوا لەهەرکەسێکی خاوەن هەستی بەرپرسیارەتی دەکەین کە بەشداری تێکۆشانی دادپەروەری و مافی دیموکراتیک ببێت.”\nلە راپۆرتەکەدا راگەیەنرا کە دەوڵەتی تورکیا یاسا نێودەوڵەتییەکان پێشێل دەکات و وترا، ” کۆتایی هێنان بەو سیستەمە، تەنیا بە یەکسانی ماف و ئازادی بەڕێزئۆجالان و گەلی کورد وک گەلانی ترمسۆگەردەبێت.”\n“١- ساڵی ٢٠٢٠ بووە ساڵێک کە لە سەرەتادا مافی چاوپێکەوتنی بنەماڵەیی و پارێزەران، مافی پێوەندی تەلەفوونی، ناردنی نامە و فەکس و زانیاری وەرگرتن ، هەموو مافەکانی بەڕێزعەبدوڵا ئۆجالان، بەڕێز حامیلی یەڵدرم، بەڕێز ڤەیسی ئاکتاش و بەرێز عومەر خەیری کۆنار زەوتکراوە کە لە بەندیخانەی ئەمنیەتی بەرزی تیپی اف لە ئیمڕالی بەندکراون. ئەم دۆخە لە پێشێلکاری مافەکان بۆ ‘ گۆشەگیری یەکجاری’ کە بەواتای ئەشکەنجەی تەواوە. لە بە ئەو دۆخەی کە بەهۆی پەتای کرۆنا ڕاگەیەنرا، زیندانی دوورگەی ئیمڕالی کە ‘ قەدەغەی ئەشکەنجە’ بە ڕەنگێکی بەرچاو تێیدا پێشێلدەکرێت، چووەتە قۆناغێک کە ئاوەها کە گومان لە سەرئەوە درووست دەبێت کە مافەکانی مادی مەعنەوی گیراوان دپارێزرێت یان نا.\n٢- وەک دەزانن بەڕێز ئۆجالان لە ساڵی ٢٠١٩ دا بۆ ماوەیەکی کورت دەرفەتی پێدرا کە لە ئیمڕالی چاوی بە بنەماڵەکەی و پارێزەرەکانی بکەوێت؛ بۆچوون و نرخاندنەکانی بڵاوکرایەوە. گوشاری کۆمەڵگە کە گەییشتە ئاستی مانگرتن لەخواردن، بووە هۆی ئەوەی کە گۆشەگیری ئیمڕالی کەم بێتەوە و بشکێت. لەو سەردەمەدا کە بریاری دادگە بووە ئاستەنگێک لە بەردەم چاوپێکەوتنی بنەماڵە وپارێزەران لە گەل بەڕێز ئۆجالاندا، لە ئەنجامی ئەو ناڕەزایەتیانە بەتاڵ کرایەوە و وەزیری داد خۆی وتی هیچ کێشەیەک لە بەردەم چاوپێکەوتنی بنەماڵە و پارێزەراندا نییە. هەروەها سەردانی سی پی تی کە ڕاپۆرتەکەی لەساڵی ٢٠٢٠دا ئاشکرا کرا، لەوکاتەدا بوو.\n٣- ساڵی ٢٠١٩ ٥چاوپێکەوتن بە پارێزەرەکان و ٣ دیداری بنەماڵەیی لە گەل بەڕێز ئۆجالاندا ئەنجامدرا کە دیدارەکان لە چوارچێوەی چارەسەری پرسی کورد لە بابەتی دیموکراتیک بوونی ڕۆژهەڵاتی ناویندا و حەز و کاریگەری خۆی بۆ چارەسەری جارێکی ترنیشاندا. ئەو دۆخە لە ناوهەموو بەشەکانی کۆمەڵگە کە بەتایبەتی لەم ٥ساڵەی ڕابردوودا تووشی نەهامەتی هاتبوون، وایکرد کە زیرەکی وهیوا لە لایەن بەڕێز ئۆجالانەوە وەک ‘ سیاسەتی پێکەوەژیان’ پێناسە دەکرێت، فراوان ببێت. بەڵام دوای دیداری ٧ی ئابی ٢٠١٩ پارێزەران و ١١ی ئابی ٢٠١٩ی بنەماڵەکەی، لە ساڵی ٢٠١٩ دەرفەتی دیدار و پێوەندی نەدرا.\n٤- لە ١٥ی شوبات بۆ ئەوەی کە سەرەنج بخەینە سەر ئاستی گۆشەگیری لە ئیمڕالی و کێشەکانی ٢٠١٩ جارێکی تر ڕوونەداتەوە، داوامان لە ڕێکخستنی مافی مرۆڤ و یاساناس، سیاسەتمەدار، بەرپرس و ڕای گشتی کرد کە بە بەرپرسیاریەتیەوە تێبکۆشن. لە ساڵی ٢٠١٩ لە ئیدانەکردنی سیستەمی گۆشەگیری ئیمڕالی، لە زۆربەی شوێنەکانی جیهان زیاتر لە ٣هەزار کەس مانیان لەخواردن گرت و دواتر گۆڕا بە چالاکی ڕۆژووی مردن . ٩کەس لە چالاکوانانی ڕۆژووی مردنی بۆ شکاندنی گۆشەگیری گیانیان بەختکرد. بەڵام لە بەردەوامی ساڵی ٢٠٢٠ دۆخێکی ئەرێنی نەهاتە ئاراوە و لە کۆتایی ٢٠٢٠ مانگرتن لەخواردن دەستیپێکردوە، لەیلا گیوڤەن جارێکی تر گیرایەوە.\n٥- شاندی نێونەتەوەیی ئیمڕالی وەک ساڵانی ڕابردوو لە ساڵی ٢٠٢٠دا بۆئەوەی کە بتوانن لە ئیمڕالی چاویان بە بەڕێز ئۆجالان بکەوێت سەردانی وەزارەتی دادیان کرد. شاندەکە هاوکات سەردانی نووسینگەی مافەکانی سەدەیان کرد و دەربارەی سیستەمی گۆشەگیری ئیمڕالی بەڵگە گرینگەکانی خۆیان بۆ ڕای گشتی ئاشکراکرد. شاندەکە کە لە بیرمەندان و زانایانی پایەبەرز وەک مەلانیە گینگەل، فلیکس جۆن پادەل، ژوولیە وارد، ساڤانا تاژ و ئوگمەەندوور ژۆناسۆن پێکهاتبوون لە ١٧ی شوباتی ٢٠٢٠ بەڵگەکانی خۆیان بۆ ڕای گشتی ئاشکرا کرد کە هەنگاوێکی گرینگ بوو.”\n‘ ئیمڕالی تاقیگەیەکی هەم گوشارە و هەمیش بۆ دیموکراسیە.’ گۆشەگیری و نەبوونی مافی مرۆڤ لە ئیمڕالی کاریگەری لە دۆخی بەندکراوان و تەواوی وڵات دەکات. لەوانەشە ئیمڕالی ببێتە تاقیگەیەک بۆ بەجێهێنانی مافی مرۆڤ لە تەواوی تورکیا. نەتەنیا لە تورکیا، بۆئەوەی کە بۆچوونەکانی بەڕێزئۆجالان بەتایبەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوین و هەموو جیهان بۆ چارەسەرکردنی شەڕ گرینگە.”\n‘چاوپێکەوتن و دیداری بنەماڵە لە ساڵی ٢٠٢٠’\n٦- لە ساڵی ٢٠٢٠ بەڕێز ئۆجالان لە بەندیخانەی ئیمڕالی تەنیا لە ٣ی ئادار چاوی بە بنەماڵەی کوت، ٢٧ی نیسان لە ڕێگەی پێوەندی تەلەفوونی بە گشتی ٢جاران توانیویە لەگەل بنەماڵەکەیدا پێوەندی بگرێت. ئەو دوو دیدار و پێوەندیەش لە نێو دۆخێکی سەخت و بە پەلەدا بە هۆی ئاشکراکردنی بۆ ڕای گشتی ئاستەنگی زۆری بۆ درووست بوو.\n٧- چاوپێکەوتنی بنەماڵەیی لە ٣ی ئاداری ٢٠٢٠ ئەنجامدرا، دوای ئاشکرا بوونی ئاگرکەوتنەوە لە ئیمڕالی لە ٢٧ی شوبات، دوای ٢١سال لە ٢٧نیساندا بە هۆی نەخۆشی کرۆنا پێوەندی تەلەفوونی ئەنجامدرا. پێوەندیە تەلەفوونیەکە ٢٠ خولەک بەردەم بوو، ئەمە دوا پێوەندی بووە لە گەل بەڕێز ئۆجالان. لەو پێوەندیەدا ئۆجالان بۆ دۆخی نادیاری ئیمڕالی وتی، ” ئیستا دۆخی من باشە، بەڵام دواترچی ڕوو دەدات نازانم.”\n٨- سەرەڕای دۆخی سەختی بەرێز ئۆجالان لەهەر دوو چاوپێکەوتندا هەستیاری و پێشبینەکانی خۆی بە پێی دەرفەت دەستنیشانکرد. لە ٢٠٢٠دا ئاشکرا بوو کە پیشبینیەکانی بەڕێز ئۆجالان جێگەی خۆی گرت.\nئەوپێشبینی وخوێندنەوانەی بەڕێز ئۆجالان کە لە چاوپێکەوتنی ٣ی ئاداردا ئاماژەی پێکردبوو:\n” تورکیا ئیستا لە سەر مێزێکی ٢پاچکەیە، ئەگەر پاچکەی سێهەم نەبێت دەکەوێت. پاچکەی سێهەمیش کوردە. مێزەکە ناتوانێت لەسەر دوو پاچکە خۆی بگرێت، بە پاچکەی سێهەم دەتوانێت لەسەر پێی خۆی بوەستێت. بە بێ کورد ناتوانێت لە سەر پێ بوەستێت. ئەوانیش ئەوە دەزانن. بەڵام بە نیازن کوردی دەستەمۆ و لە گۆڕخۆیان درووست بکەن. ئەوە نەبوو و نابێتیش.”\nبەڕێز ئۆجالان لە رێگەی پێوەندی تەلەفوونیەوە لە ٢٧ی نیساندا وەهای وت:\n” هەوڵ دەدەن کورد بەدەستی کورد بدەنە کوشت. ئەو سیاسەتە بەکەڵکی کورد نایەت، هەروەها لە بەرژەوەندی گەلی تورکیادا نییە. دەبێت نەلێت کە’ ئەگەر شەڕی کوردان گەورە بکەین ئێمە بەهێزدەبین، و دەوڵەت بدەنە ئێمە’. تاکە شتێک کە قازانجی ببێت یەکێتی گەلانە. پەیامی بۆهەرکەسێکە. پێویستی کورد و یا رۆژهەلاتی ناوین بە شەڕێکی نوێ، بەڕژاندنی خوێن نییە. پێویستی بە ئاشتی و یەکێتی هەیە. پەیامی من بۆ ئاشتی و یەکێتی راستەقینەیە.”\nڕاپۆرتی( سی پی تی)\n٩- کۆمیتەی پێشگرتن لە ئەشکەنجەی کۆنسەی ئەورووپا( سی پی تی) لە چوارچێوەی سەردانی بەندیخانەکانی تورکیادا لە نێوان ٦-١٧ی گووڵانی ٢٠١٩، سەردانی ئیمڕالیشی کردبوو و لە ٥ی ئابی ٢٠٢٠ راپۆرتەکەی بڵاو کردەوە.\nبەشێک لە راپۆرتەکەی سی پی تی :\n” گیراوان لە ژوورێکدا بە قوورسی گۆشەگیر کراون( کۆتایی هەفتە ٢٤ کاتژمێر، هەفتانە ١٦٨کاتژمێر تا ١٥٩کاتژمێر). بە پێی پێوەرەکانی سی پی تی ئەم دۆخە قەبووڵکراو نییە. وەک ئەوەی کە لە ڕاپۆرتەکەی ٢٠١٦ دەرکەوت، هیچ شتێکی ئەمنی و ڕەوا نییە کە تێکەڵی نێوان مەحکوومەکان لە کاتی هەواخۆریدا کۆنترۆڵ بکات. سی پی تی داوا لە بەرپرسانی تورکیا دەکات کە بۆ ئەوەی مەحکوومەکان لە بەندیخانەی ئیمڕالی بتوانن لە دەرەوەی ژوورەکەیان یەکتری ببینن، هەنگاو بنێن. سی پی تی لە چوارچێوەی پێوەرەکان لە پاراگرافی ٨٢ و ٨٤ ڕاپۆرتی سەردانی ساڵی ٢٠١٣ داوا لە بەرپرسانی تورک دەکات کە سزای گیرانی هەتاهەتایی هەڵبوەشێنێتەوە.\nسی پی تی داوا لە بەرپرسانی تورک دەکات کە بۆ گیراوانی ئیمڕالی کاتێک ویستیان خزم و بنەماڵە و پارێزەرەکانیان ببینن، ئاسانکاری بکات. هەر بۆیە دەبێت کۆتایی بە بیانووی سزای دیسیپلین بهێنێت کە بەو بیانووە رێگری لە چاوپێکەوتنی بنەماڵە و پارێزەران دەگرێت.”\n١٠- دەربارەی ئەو ڕاپۆرتەی سی پی تی لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ کۆمیتەی دائیمی مەجلیسی پارلمانتارانی کۆنسەی ئەورووپا، ڕاپۆرتی کۆمیتەکەیان خوێندەوە کە بۆ کۆتایی هێنان بە گۆشەگیری ئیمڕالی خستبوویە بەرباس.\n‘ وڵامی تورکیا لەسەر ڕاپۆرتەکەی سی پی تی؛ بڕیار لە سەر قەدەغەی نوێ’\n١١- چاوپێکەوتنی پارێزەران لە بەندیخانەی ئیمڕالی لە ١٩ی نیسانی ٢٠١٩ بە بڕیاری قەدەغەی فەرمی ڕێگری لێدەکرا. بیانووی بریارەکە لە یەکەمین دادگەی پێداچوونەوەی بوورسا لە ڕێکەوتی ١٣.٠٣.٢٠١٩بوو. ئەو بڕیارە هاوکات بۆ ئاستەنگ کردن و ڕێگرتن لە چاوپێکەوتنی پارێزەران بۆ ئیمڕالی بوو. دوای ١٩ی نیسانی ٢٠١٩ پێنج جاران بۆ چاوپێکەوتن پارێزەرەکان سەردان ئەنجامدرا، بەڵام قەبووڵ نەکرا.\n١٢- سەردانی بنەماڵە و وەسێی بۆ چاوپیکەوتن، لە ساڵی ٢٠١٩ بە ڕێبازی کۆپی کردنی بڕیارەکانی دیسیپلین بە ژمارەکانی ٢٠١٩/١-٢-٣-٤-٥-٦-٧ لە کاتی جیاوادا رێگەی پێنەدرا و ڕەتکرایەوە. سێ داوای سەردان لە ساڵی ٢٠٢٠ بە بیانووی سزای دیسیپلینی دوایی ٢٠١٩ ڕەتکرایەوە. دوای ٢٠ کانوونی ٢٠٢٠ سەردانی بنەماڵە و وەسێی بە بێ وڵام مایەوە و لەو بابەتەوە هیچ بڕیارێک نەدراوە.\n١٣- دوای راپۆرتی سی پی تی لەو ڕۆژەی کە ڕاگەیەنراوە، لە ئەیلوولی ٢٠٢٠ دەربارەی مافی چاوپێکەوتن و قسەکردنی تەلەفوونی بنەماڵە و وەسێی سێ بڕیار جیاواز درا.\nلە ٧ی ئەیلوول لە مافی پێوەندی تەلوفوونی، لە ٢٣ی ئەیلوول لە چاوپێکەوتنی پارێزەران و لە ٣٠ی ئەیلوول دەربارەی دیداری بنەماڵەیی و وەسێی بڕیاری ڕێگری کردنی دراوە. بەو بڕیارە قەدەغە کردنە وڵامی راپۆرتەکەی سی پی تی یان داوەتەوە و گۆشەگیری-یان قوورستر کردووە.


ڕەوەند جەزا: میرنشینی یەکێتی و پارتی. – WTARIKURD\nلاپەڕەکانی مێژوو پیشانمان دەدەن کە لە ڕابردوودا و بە تایبەت سەدەیەک پێش ئێستا چەند میرنشینێک ھەبوون کە ھەریەکەیان ناوچەیەکی کوردستانیان بەڕێوەدەبرد.\nئەم میرنشینانە بەردەوام ناکۆکبوون و خیانەتیان لە یەکتر کردووە بە نمونە براکان لە میرنشینی بابان و بۆتان چەندینجار لەشکری ئێرانی و لەشکری عوسمانیان ھێناوەتە سەر یەکتر. ئەو دژایەتییە ناوخۆیەی میرنشینەکان و نێوان میرنشینێک بۆ میرنشینێکیتر، ببوە ھۆکار بۆ ئەوەی بە ئاسانی لەلایەن ھێزەکانی دوژمنەوە داگیربکرێت و میلەتی کوردی بێبەشکرد لە بوونی دەوڵەتی سەربەخۆ.\nجێگەی داخە دوای سەدەیەک و بوونی ئەزمونی ڕابردوو و بەرەوپێشچونی دنیای سیاسی و مەعریفی لە ھەموو جیھاندا، دوبارە حوکمی میرنشینی لە کوردستان سەرھەڵبداتەوە و لە شوێنی میرنشینی بابان و بۆتان، میرنشینی یەکێتی و پارتی دروست ببێت بە سەرکردایەتی دوو بنەماڵە و دوای سەدەیەک ھێشتا بەردەوامبن لە ناکۆکی و خیانەتکردن لە یەکدی، پشتیان بە ئێران و تورکیا ( دوژمنی لە مێژەی کورد) بەستبێت و ئامادەبن لەشکری دوژمن بھێننە سەر خاکەکەمان لەکاتی بونی ھەر مەترسیەک کە لەسەر بەرژەوەندی کەسی و بنەماڵەیی خۆیان ھەبێت.\nبنچینەی بەڕێوەبردنی ئەم میرنشینانە لەسەر کڕین و ترساندن و بێ ئومێد کردنی خەڵکی دامەزراوە. توانیویانە پیاوانی ئاینی و ئاین بەکاربھێنن بۆ خزمەتی خۆیان، نمونەی بانگخوازێکی سلفی کە دەڵێت: خۆپیشاندان و ناڕەزایی دەربڕین دژی حکومەت دژی بنچینەکانی ئیسلامە. لە کاتێکدا بە وتەی بەرپرسێکی پارتی، بە تایبەت بانگێشتنامەی لە سەری ڕەشەوە بۆ دێت. چەندین نمونەی پیاوی ئاینی ھەیە کۆمەڵەیەکی زۆری خەڵکیان فریوداوە بە قسەکانیان و ناڕەزایی دەربڕینیان حەرام کردووە. لە کاتێکدا ئەم میرنشینانە بانگەشەی حکومڕانی دیموکراسی دەکەن، کە بە پێی بنەماکانی ئەو سیستەمە سیاسیە، تاک دەتوانێ بە ئازادانە ڕا و بۆچونی خۆی بڵێت و داوای مافەکانی خۆی بکات.\nتوانیویانە زۆرێک لە سەرۆک ھۆزەکان لە ڕێگەی پارە و بەخشینی پۆست لە میرنشەکەدا و چەکدارکردنیانەوە بکەنە پاڵپشتی خۆیان و بەمەش کۆمەڵێک لە خەڵکیان شوێنکەوتووە نمونەی ئەو ھۆزانەش سەنگاوی و ڕەباتی و ھەرکی و زێباری و خەیلانی و… ھتد.\nناشرینترین ڕێگە بۆ چەواشە کردن و بێ ئومێدکردنی خەڵک دروسکردنی حیزبی سێبەرە کە سەرەتا بانگەشەی ئۆپۆزسیۆن بوون دەکات تاکو دەنگی خەڵکی ناڕازی کۆدەکاتەوە و دواتر لەکاتی پێکھێنانی حکومەتدا دەچێتەوە پاڵ دوو بنەماڵەکە. ئەم ڕێگەیە وایکردووە کە خەڵکی باوەڕی نە بە ھەڵبژاردن ھەبێت نە متمانەی بەو ھێزانە ھەبێت کە بانگەشەی ئۆپۆزسیۆن بوون دەکەن.\nبەم شێوازانە و چەندین شێوازیتر دوو میرنشینەکە یاخود دوو بنەماڵەکە توانیویانە خەڵکی بێ ئومێد و چەواشە بکەن و کوردستانیش بگێڕنەوە بە سەدەیەک پێش ئێستا!


سەرۆکی کۆریای باشوور داوا لە پیۆنگیانگ و واشنتن دەکات بجوڵێن بۆ کۆتایی هێنان بە بەرنامە ناوەکییەکە\nسەرۆکی کۆریای باشوور مون جەی ئین\nسەرۆکی کۆریای باشوور مون جەی ئین داوای لە کۆریای باشوور و ئەمەریکا کرد بجوڵێن بۆ جێبەجێکردنی ئەو ڕێکەوتنەی کە کۆتایی بە بەرنامە ناوەکییەکەی پیۆنگیانگ دەهێنێت، ئەمەش لە کاتێکدایە گومانی ئەوە لە پیۆنگیانگ دەکرێت کە هەنگاوی ڕوونی نەداوە بە ئاڕاستەی نەهێشتنی چەکە ناوەکییەکەی و گومانی ئەوەی لێدەکرێت پابەند نەبێت بە ڕێکەوتنەکەوە.\nمون جەی ئین لەمیانەی سەردانەکەیدا بۆ سینگاپوور وتی " ئەگەر کیم جۆنگ ئون بەڵێنەکەی جێبەجێ بکات بۆ نەهێشتنی چەکی ناوەکیی ئەوا دەتوانێت سەرکردایەتی وڵاتەکەی بکات بەرەو خۆشگوزەرانی."\nوتیشی " ڕێگەکە بە هیچ شێوەیەک ئاسان نیە، بەڵام ئەگەر ئەو ڕێکەوتنانەی کە لە کۆبوونەوەکەدا " کۆبوونەوەکەی نێوان سەرۆک ترامپ و کیم جۆنگ ئون " واژۆ کراون جێبەجێ بکرێن ئەوا دەتوانرێت ئامانجەکە بپێکرێت."\nوتی " ئەگەر کۆریای باکوور گرنگییەکی زیاتر بدات بە نەهێشتنی چەکی ناوەکیی و کۆریای باشوور و ئەمەریکاش ڕێوشوێنی تەواو لەبەرامبەر ئەوەدا بگرنەبەر، ئەوا پڕۆسەکە زۆر خێراتر دەبێت."\nجێی ئاماژەیە لەمیانەی کۆبوونەوەکەیاندا سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ و ڕابەری کۆریای باکوور کیم جۆنگ ئون بەڵێنیاندا نیمچە دوورگەی کۆریا بەتەواوەتی خاڵی بکەنەوە لە چەکی ناوەکیی و گرژییەکانی نێوان وڵاتەکانیان کەم بکەنەوە.\nبەڵام پیۆنگیانگ لە دوای ئەو کۆبوونەوەیەوە هیچ نیشانەیەکی پیشان نەداوە لەسەر ئەوەی ڕێوشوێنێکی بەرجەستە بگرێتە بەر بۆ نەهێشتنی بەرنامە ناوەکییەکەی کە بۆتە هۆی ئەوەی سزایەکی زۆری بەسەردا بسەپێنرێت لەلایەن وڵاتانی جیهانەوە.\nسەرۆکی کۆریای باشوور وتی زۆر دڵنیایە لەوەی سەرۆک ترامپ و کیم لە کۆتاییدا بەڵێنەکانیان دەبەنە سەر کە لەبەردەم کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا داویانە.


RUWANGE |----------------| ڕوانگه: پەیامی ڤالتر موت ئەندامی پارڵمانی سوێد لە پارتیی کەسک بۆ هەشتەمین کۆنگرەی ڕێکخستنەکانی پەیەد لە ئوڕووپا، برووکسێل ٢٤-٢٥ ی سێپتامبری ٢٠١٦\nپەیامی ڤالتر موت ئەندامی پارڵمانی سوێد لە پارتیی کەسک بۆ هەشتەمین کۆنگرەی ڕێکخستنەکانی پەیەد لە ئوڕووپا، برووکسێل ٢٤-٢٥ ی سێپتامبری ٢٠١٦\nکاتێک ئەمن دەڵێم دۆستانی خۆشەویست لە قووڵایی دڵمەوە ئەوە دەڵێم. جا بۆیە دۆستانی خۆشەویست سەردەمی ئێمە چەند قارەمانێکی کەمی هەیە ، ئێوە ژنان و پیاوانی ئازا و بەجەرگی پارتیی یەکێتیی دێمۆکڕاتیک ، یەکینەکانی پاراستنی گەل و یەکینەکانی پاراستنی ژن بەدڵنیاییەوە قارەمانانی ڕاستەقینەن. خەباتی ئێوە بە دژی تاریکایی ڕەبەقی داعش وە خەباتی دژی نازیسم دەچێ لە سەدەی بیستەم دا جا بۆیە ئێوە بە نوێنەرایەتی هەموو مرۆڤایەتی خەبات دەکەن و هاوپێوەندی و پشتیوانی هەمەلایەنەی هەموو هێزە دێمۆکڕاتیکەکانتان لێ دەوەشێتەوە لە سەرتاسەری جیهان دا. لە ڕۆژئاوا ئێوە لە هەلومەرجێکی یەکجار دژوار دا خەریکی دروست کردنی کۆمەڵێکی دێمۆکڕاتیکن کە خەسڵەتەکانی بریتیین لە یەکسانی جێندری لە نێوان ژن و پیاو دا ،و شەریکایەتی دەستەڵات لە نێوان گرووپە جیاوازە ئێتنیکییەکان دا.\nدنیا ئەوەی ئێوە دەیکەن دەبینێ و ئەگەر ئێوە سەربکەون ئەوە وێنەیەکی ئیلهامدەر دەخولقێنێ نە تەنێ هەر بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڵکوو بەگشتی بۆ هەموو جیهان. و بە پێچەوانە ئەگەر ئێوە هەڵە بکەن ئەوە بە شێوەی هەمەلایەنە لەلایەن دوژمنەکانتان ڕا و باشترە بڵێم لەلایەن دوژمنە هاوبەشەکانمان ڕا بە خراپ بەکار دەهێندرێ.\nبە داخەوە تاقە دوژمنی 'ڕۆژئاوا ' هەر داعش نییە ، ئەردۆغان سەرۆک کۆماری سەرەڕۆ و یان با بڵێین سوڵتانی تورکییە هێزە تورکەکان دەنێرێتە ناو سوورییە بە بیانووی شەڕ کردن بە دژی داعش بەڵام لە ڕاستییدا وا وەبەرچاو دێ ئەو هێزانە جەخت بکەنەوە لە سەر خەبات بە دژی ڕۆژئاوایەکی ئۆتۆنۆم. سوڵتان بە ئاشکرایی لەوە دەترسێ ' ڕۆژئاوا ' ببێ بە وێنەیەکی ئیلهامدەر بۆ خەڵکی باکووری کوردستان کە هەرێمێکی گەورەی باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکییە وەبەر دەگرێ. کاتێک مێدیای جیهانی سەرقاڵی ڕووماڵکردنی ڕووداوەکانن لە سوورییە، ئەردۆغان شەڕێکی خوێناوی بە دژی خەڵکی باکووری کوردستان وەڕێخستووە کە کووژراو و بریندارێکی زۆری لێ کەوتووەتەوە و ئەو ڕۆژنامەنووسە ئازا تورکانەی لە خۆیان ڕادەبینن بە دنیا بڵێن چ ڕادەبرێ، زیندانی دەکرێن و ئەشکەنجە دەدرێن. لە جیاتی ئەوەی کە وەکوو جۆرە هاوپەیمانێک لە شەڕی دژی تێڕۆریزم دا لەگەڵ ئەردۆغان مامڵە بکرێ هێزە ڕۆژئاواییەکان دەبێ تێ بگەن کە ئەردۆغان خۆی تێڕۆریستە کە ڕۆژ بوێری نییە خەلکی بێ سووچ و تاوان نەکووژێ.\nجێگای لەبار و موناسیب بۆ ئەردۆغان نابێ کۆشکی سەرۆک کۆماری بێ لە ئانکارا بەڵکوو دەبێ دادگای ناونەتەوەیی تاوانکاری بێ لە لاهە. تەنیا ڕێگا لە بەر دەم تورکییە وەکوو دەوڵەتێک ئەوەیە کە هەموو زیندانە سیاسییەکان ئازاد بکا و کاتێک ئەمن دەڵێم هەموو مەبەستم هەموو زیندانییە سیاسییەکانە و عەبدوڵا ئوێجالان دە ناویان دا.\nمافی دیاریکردنی چارەنووس بێ ئەملاو و ئەولا لە جاڕنامەی جیهانی مافی مروڤ دا گونجاوە . لەو بەڵگە دەگمەنە دا نەنووسراوە هەموو گەلان مافی دیاریکردنی چارەنووسی خۆیان هەیە جگە لە گەلی کورد یان گەلی فەلەستین نەبێ ، تەواو بە پێچەوانە بە ڕوون و ئاشکرایی گوتراوە چ ڕێز پەڕ نییە بۆ کەلک وەرگرتن لە مافی دیاریکردنی چارەنووس.\nڕێکەوتنامەی سایکس – پیکۆی ساڵی ١٩١٦ ئێستا سەد ساڵ لە تەمەنی ڕادەبرێ و ئەگەر مرۆڤ بگاتە ئەو تەمەنە دیارە کاتی خانەنشین بوونی هاتووە. ئەو ڕێکەوتنامە نهێنییە لە نێوان دوو دەسەڵاتی کۆلۆنیالیستی دا ناتوانێ هەمان ستاتوسی حقووقی هەبێ وەک جاڕنامەی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان. ئەمن بە یارمەتی هاوکارانم لە پارڵمانی سوێد دا پێشنیازقانوونێکمان نووسیوە کە داوا دەکا ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕێفراندۆمێک ڕێک بخا لە هەموو بەشەکانی کوردستان بۆ ئەوەی ستاسوسی قانوونی داهاتوو دیاری بکرێ کە چ جۆرە سیستێمێکی ئۆتۆنۆم یان سەربەخۆ دابمەزرێندرێ.\nو ئەمن قسەکانم بەوە کۆتایی پێ دەدەم کە ئێمەی کەسک هەمیشە ئەنترناسیۆنالیست بووین و لە دژی هەموو جۆرە ناسیۆنالیسمێکین کە لە سەر بنەمای زوڵم و زۆرداری لە کەمایەتییان و هێرشکاری بێ بۆ سەر نەتەوەی دیکە. جا بۆیە ئەمن پێم وایە هەتا بڵێی سەرنجڕاکێشە و هەتا بڵیی ئیلهامدەرە کە پارتیی یەکێتیی دێمۆکڕاتیک چەمکێکی نوێ پێش دەخا سەبارەت بە نەتەوە و نەتەوە سازی کە لەگەڵ روحی سەدەی بیست و یەکەم دا دەگونجێ کە دەتوانێ ببێ بە وێنەیەکی ئیلهامدەر نەک هەر بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڵکوو بۆ ئوڕووپاش ، لە سکاتلەندەوە تا کاتالۆنیا.\nبەو کەسانەی بە خۆیان ڕادەپەڕموون بە من بڵێم کە هیچ هیوایەک نییە لە بەردەم مرۆڤایەتی دا، و لە چاخی ئێمە دا هەر تاریکییە کە باڵی بە سەر هەموو جێگایەک دا کێشاوە ئەمن دەڵێم نا بڕواننە 'ڕۆژئاوا ' .\nتیبینی حەسەن قازی لە کۆنگرە: جێی ئاماژەیە پارتیی کەسکی سوێد شەریکی حکوومەتی ئیتیلافی سوێدە و ٥ وەزیری هەیە لە کابینە دا.\nPosted by Ruwange --- ڕوانگه at 5:11 PM


بێ متمانه‌یی و ململانێی به‌رده‌وامی نێوان بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌كێتی نیشتیمانی وایكردوه كه پارتی به درێژایی ئه‌م چه‌ند ساڵه به‌رده‌وام له به‌هێزبوندابێت. بێگومان خه‌تاباری سه‌ره‌كیش له‌مه‌دا به‌شێك له سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتیه چونكه پێشتر كاك نه‌وشیروان چه‌ند جارێك هه‌وڵیدا له‌گه‌ڵ یه‌كێتیدا ڕێكبكه‌وێت و باڵانسی هێز بگێڕێته‌وه بۆ هه‌رێمی كوردستان و له ڕوی سیاسیه‌وه چیتر پارتی ئه‌وه‌نده زاڵ نه‌بێت، كه تاكلایه‌نه ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستان بدات، هه‌روه‌ها ده‌یویست له ڕێی لامه‌ركه‌زیه‌ته‌وه (كه یه‌كێك بو له به‌نده‌كانی ڕێكه‌وتننامه‌ی ده‌باشان) پاره و ده‌سه‌ڵات بگه‌ڕێته‌وه سنوری سه‌وز و نیلی و ئابوریه‌كه‌ی ببوژێته‌وه و هه‌لی كار و خۆشگوزه‌رانی بۆ هاوڵاتیانی دابینبكات، و ئارامی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌سته‌به‌ربكات. به‌ڵام به‌داخه‌وه هه‌ندێك له به‌ناو سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتی كه زۆربه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیه مادیه‌كانیان له سنوری زه‌رده، كه‌وتنه دژایه‌تیكردنی ڕێكه‌وتنه‌كه و قسه‌بردن و خۆنزیككردنه‌وه له بارزانی و سه‌ره‌نجام دوای وه‌فاتی جه‌نابی مام جه‌لال و كاك نه‌وشیروان، ڕێكه‌وتنه‌كه‌ش نێژرا و ئه‌مه‌ش سه‌ریكێشا بۆ په‌لاماردانی چه‌كداری مه‌كۆی سه‌ره‌كی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان له لایه‌ن پرۆپارتیه‌كانی ناو یه‌كێتیه‌وه.\nئه‌م بێمتمانه‌ییه‌ی نێوان ئه‌م دو هێزه‌ش وایكردوه كه هه‌ردولا ئه‌نجامی ساخته‌ی دواین هه‌ڵبژاردن قبوڵبكه‌ن كه تیایدا پارتی به ناڕه‌وا ٤٥ كورسی هێنا. پارتی له ساڵی ١٩٩٢ ه‌وه به شێوه‌یه‌كی سیسته‌ماتیك ساخته له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ئه‌كات. بێگومان ئێستا به‌هۆی به‌شێك له به‌رپرسه باڵاكانیه‌وه یه‌كێتیش كه‌وتۆته چاولێكه‌ری پارتی له‌زۆر بواردا، به هه‌ڵبژاردنه‌كانیشه‌وه به‌ڵام پێناچێت هێنده‌ی پارتی لێزانبن، بۆیه ده‌نگه‌كانیان كورتی هێنا له‌چاو پارتیدا.\nكاك نه‌وشیروان له چه‌ند وتارێكدا باسی ئه‌مه ئه‌كات كه له هه‌ڵبژاردنه‌كانی ١٩٩٢ دا، له پارێزگای دهۆك ١٧٨ هه‌زار كه‌س بۆیان هه‌بوه ده‌نگ بده‌ن، به‌ڵام نزیكه‌ی ٢٠٠ هه‌زار كه‌س ده‌نگیانداوه. واته له پارێزگای دهۆك ١١٢% ی هاوڵاتیان ده‌نگیانداوه. له پارێزگای هه‌ولێریش ٣٤٠ هه‌زار كه‌س بۆیان هه‌بوه ده‌نگبده‌ن به‌ڵام ٣٣٦ هه‌زار كه‌س ده‌نگیان داوه كه نزیكه‌ی ٩٩% ئه‌كات.\nله به‌رامبه‌ردا له پارێزگای سلێمانی، ٤٥٠ هه‌زار كه‌س مافی ده‌نگدانیان هه‌بوه، به‌ڵام ٣٥٠ هه‌زار كه‌سیان ده‌نگیانداوه، كه ده‌كاته له %٧٧. له پارێزگای كه‌ركوكیش له‌و ناوچانه‌ی ئه‌و كاته به‌ده‌ست هێزی پێشمه‌رگه‌وه بون (كه‌لار، كفری، چه‌مچه‌ماڵ، و ده‌ربه‌ندیخان)، ١٤٤ هه‌زار كه‌س بۆیان هه‌بوه ده‌نگبده‌ن، به‌ڵام ٨٨ هه‌زار كه‌س ده‌نگیانداوه كه %٦١ هاوڵاتیانی پارێزگای كه‌ركوك ده‌كات. به‌هۆی كه‌می بنكه‌كانی ده‌نگدان له پارێزگاكانی سلێمانی و كه‌ركوك، به‌شێكی زۆری هاوڵاتیان فریای ده‌نگدان نه‌كه‌وتون، به‌ڵام له پارێزگای دهۆك به‌هۆی ساخته‌وه %١٢ زیاتر له ژماره‌ی ڕێپێدراو، ده‌نگدراوه. ئایا به‌هۆی ئه‌وه‌وه بوه كه لایه‌نگرانی پارتی له‌جیاتی جارێك، چه‌ند جارێك ده‌نگیانداوه، یان خه‌لكیان له ناوچه‌كانی تری كوردستانه‌وه هێناوه و هه‌ویه‌ی ته‌زویریان بۆ كردون بۆ ئه‌وه‌ی ده‌نگبده‌ن، یان هه‌ردوكیان هۆكاربون؟!!! كامه‌یان هۆكار بون لێكۆڵینه‌وه‌ی زیاتری ئه‌وێت، به‌ڵام بونی ساخته و ته‌زویرات له هه‌لبژاردنه‌كانی كوردستاندا ڕاستیه‌كی حاشاهه‌ڵنه‌گره. هه‌روه‌ها ده‌نگدانی %٩٩ ی پارێزگای هه‌ولێریش دیسان هه‌ر جێی گومانه.\nبێگومان ئه‌وه‌ی پارتی له ساڵی ١٩٩٢ دا بۆیچۆته سه‌ر، ئێستا له جاران زیاتری بۆئه‌چێته‌سه‌ر چونكه له ئێستادا، نه‌ك هه‌ر له پارێزگای دهۆك، به‌ڵكو له پارێزگای هه‌ولێریشدا حاكمی ڕه‌هایه و به ویستی خۆی ڕێژه‌ی ده‌نگه‌كانی هه‌ڵئه‌كشێنێت. پارتی ئێستا به ٤٥ کورسیەوە له‌گه‌ڵ كۆتاكاندا ئه‌توانێت زۆرینه‌ی په‌رله‌مانی پێكبهێنێت. بۆیه بێمنه‌ته و ڕێكه‌وتنه‌كانی له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی ئه‌م سنوره‌دا زیاتر ئەچێتە خزمەتی ئەجێنداکانیه‌وه، چونکە ئەوان بەم ڕێکەوتنە ده‌یانه‌وێت بە تیرێک چەند نیشانێک بپێكن.\nپارتی دەیەوێت هێزه‌كانی ئه‌م سنوره بچوکبکاتەوە و بۆ ھەڵبژاردنی داھاتو حیزبێکی جەماوەری بەھێز نەمێنێت کە بەرامبەر پارتی بوەستێتەوە و به‌م شێوه‌یه‌ش ھەنگاوەکانی خێراتر بکات بۆ سەپاندنی ھەژمونی ڕەھای خۆی بەسەر ھەمو کوردستاندا بە زۆنی سەوز و نیلیشەوە. چونکە پارتی باش دەزانێت ھەر حیزبێک لێی نزیکبێتەوە لە سنوری سەوز و نیلیدا جەماوەر لەدەستئەدات. هه‌روه‌ها ده‌یه‌وێت زیاتر كێشه بخاته نێوان یه‌كێتی و گۆڕانه‌وه و ئه‌م ململانێ بێئه‌نجامه‌ی كه ئابوری ئه‌م سنوره‌ی هاڕیوه به‌رده‌وامبێت. خۆشی به‌رده‌وامبێت له‌گه‌شه‌پێدانی ئابوری سنوری زه‌رد، و له‌و ڕێیه‌وه پێگه‌ی سیاسی و دیپلۆماسی به‌هێزتربێت.\nپارتی کێشەی نیە لەوەی چەند وەزارەت ئەدات بە هێزه‌كانی ئه‌م سنوره، چونکە بەخشینی وەزارەت وەک بەخشینی دەسەڵات سەیرناکات، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی باش ئەزانێت کە حاکمی ڕاستەقینە لە ھەولێردا ھەر خۆیەتی و ئەوانیتر میوانێکی سیاسی کاتین و ئەبێت لەژێر فەرمایشتیدابن و ئەگەر لاشیاندا لە ئەجێندای پارتی، ئەوا ئاودیوی دێگەڵە ئەکرێنەوە، وەک پێشتر ڕویدا. جاری پێشو ٧ كورسی كه‌متربو له‌م جاره وه‌ك برا گه‌وره ئه‌جوڵایه‌وه، بێگومان ئه‌م جاره به‌نیازه هێزه‌كانی تر زیاتر له‌قاڵب بدات.\nله‌م قۆناغه‌شدا ئه‌وه‌ی پێیده‌ڵێن چاكسازی، كه لابردنی پاشه‌كه‌وتی موچه‌یه، له ڕاستیدا چاكسازی نیه، به‌ڵكو گه‌ڕاندنه‌وه‌ی مافه بۆ مافخوراوه‌كان، بۆیه پێویسته پاشه‌كه‌وتی چوار ساڵی ڕابردوش به داوای لێبوردنه‌وه بگێڕنه‌وه بۆ هاوڵاتیان. ئه‌گه‌ر حكومه‌تی هه‌رێم ده‌یه‌وێت چاكسازی ڕاسته‌قینه بكات، ئه‌بێت سه‌ره‌تا عه‌قلی خێلگه‌ری و ناوچه‌گه‌ری و شارچێتی فڕێبدات و هه‌مو ناوچه‌كانی كوردستان به‌یه‌ك چاو ته‌ماشابكات، چونكه له ماوه‌ی ئه‌م چوارساڵه‌ی قه‌یرانه‌دا، شه‌قامی ١٠٠مه‌تری و مه‌تری١٢٠ و به‌شێكیش له شه‌قامی ١٥٠مه‌تریش ته‌واوبون له‌گه‌ڵ چه‌ندین پرۆژه‌ی ستراتیژی و زه‌به‌لاحی تر له هه‌ولێر، كه هه‌زاره‌ها هه‌لی كار دابینكرد، له به‌رامبه‌ردا له پارێزگاكانی سلێمانی و هه‌ڵه‌بجه و ئیداره‌كانی گه‌رمیان و ڕاپه‌ڕین، نه‌ك هه‌ر پرۆژه‌ی گه‌وره و زه‌به‌لاح، به‌ڵكو پرۆژه‌ی مامناوه‌ند و بچوكیش ئه‌نجامنه‌دراون، مه‌گه‌ر به ده‌گمه‌ن.\nئه‌گه‌ر دۆخه‌كه به‌م شێوه‌یه‌ی ئێستا به‌رده‌وام بێت، دانیشتوانی ئه‌م سنوره دورنیه له دورمه‌ودادا هێنده‌ی تر بێئومێد‌بن، چونكه كه وه‌زاره‌تت وه‌رگرت و نه‌تتوانی خزمه‌ت بكه‌یت، دانیشتوانی ئه‌م ناوچه‌یه وا لێكدانه‌وه‌ی بۆ ئه‌كه‌ن كه هێزه‌كانی ئه‌م سنوره بون به كارگه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندكردنی چه‌ند كه‌سێكی دیاریكراو له‌سه‌ر حسابی زۆرینه‌ی هاوڵاتیان، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی له زۆنی سه‌وز و نیلیدا ئه‌ژین. دواجار كه هاوڵاتیانی زۆنی سه‌وز و نیلیش هه‌ستیانكرد ده‌نگه‌كانیان ته‌رجومه نابێت بۆ خزمه‌ت، هێنده‌ی تر بێئومێد ئه‌بن و ئه‌م جاره بێته‌وه ڕێژه‌یه‌كی كه‌متریان ئه‌چێت بۆ ده‌نگدان؛ ئه‌مه‌ش خزمه‌ت به گه‌وره‌تر‌كردنی پارتی ئه‌كات، و سه‌ره‌نجام زیاتر ڕێی بۆ خۆش ئه‌كات كه كار له‌سه‌ر به‌كارتۆنیكردنی حیزبه‌كانی تر بكات و هه‌ژمونی خۆی به ته‌واوی به‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستاندا بسه‌پێنێت.\nتاكه ئومێدێك كه مابێت ئه‌وه‌یه كه ھەوڵی چەسپاندنی لامەرکەزیەت بدرێت و پارە و دەسەڵات بگێڕدرێته‌وه بۆ ئەم سنورە. ئەزمونی پێشتریش سەلماندویەتی کە لە ھەولێرەوە گۆڕانکاری ناکرێت، چونکە حاکمی ڕاستەقینە لەوێ تەنھا پارتیە. بەڕای من ئەو ھێزە براوەئەبێت کە کار بۆ سنوری سەوز و نیلی بکات و ھەوڵبدات کە لامەرکەزیەت بچەسپێنێت و ئابوری ئەم سنورە ببوژێنێتەوە و باڵانسی هێز ڕێكبكاته‌وه به‌رامبه‌ر پارتی. به‌ڵام بێگومان پێشمه‌رجی ڕێككردنه‌وه‌ی باڵانسی هێزی سیاسی، ڕێككردنه‌وه‌ی باڵانسی هێزی ئابوریه، كه له ڕێی لامه‌ركه‌زیه‌ته‌وه فه‌راهه‌مئه‌بێت. واته پێویسته كاری له‌مه‌ودوای گۆڕان و یه‌كێتی بۆ فشاركردنبێت له پارتی بۆ ئه‌وه‌ی ملبدات بۆ چه‌سپاندنی لامه‌ركه‌زیه‌ت و گێڕانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات و داهات بۆ پارێزگاكانی كوردستان و بوژانه‌وه‌ی ئابوری هه‌مو ناوچه‌كانی هه‌رێمی كوردستان به یه‌كسانی.\n3 بودجەی پایتەختی ڕۆشنبیری\n5 پەتای پۆپۆلیزم\n6 سلێمانی چی دەوێت؟!\n7 سلێمانی شاری بێخاوەن\n8 سنوری سلێمانی بەرەو کوێ؟\n9 پاراستنی پیشەسازی خۆماڵی\n10 چی ئه‌م ڕۆژه‌ی خولقاند؟!\n11 هه‌ڵه‌بجه، پیاچونه‌وه‌یك به ڕابردو


زانست – پەڕە 18 – Knwe.org\nسەرەکی » زانست (پەڕە 18)\nئامادەکردنی: تارا شێخ عوسمان ڤایرۆسەكان بەشێكن لە شفرەی بۆماوەیی ئازاد و هەموو كات هەڕەشە نین بۆ شارستانییەتەكان، بەڵكو چەند سودێكیشیان هەیە. زانایانی بەشی بایۆلۆژیای مایكرۆسكۆبی لە زانكۆی پزیشكیی سیبیریا باس لە پێكەوە ژیانی مرۆڤ و ڤایرۆسەكان دەكەن بە درێژایی تەمەنی شارستانییەتەكان و ئاماژە بەوە دەدەن لەگەڵ تەمەنی مرۆڤایەتی و گەشەكردنیدا ئەو زیندەوەرە زۆر وردانەی كە بەچاوی ئاسایی نابیندرێن بەردەوام بوون ...\nكەشتیی نوح بەم دواییە تەلێسكۆبی هابڵ دیمەنێكی سەرنجڕاكێشی گەردوونیی ڕەوانەی بنكەی ناسا كرد كە ناتوانرێت بە تەلسكۆبی زەمینی ببینرێت بەهۆی دووریی لە گەلە ئەستێرەكەمانەوە. تەلێسكۆبی هابڵ كە ئامێرێكی ئاژانسی فەزایی ناسایە توانی دیمەنێكی ناوازە تۆمار بكات كە لە گەردوونی بەرفراوان و دووردا بینیویەتی. تیمی سەرپەرشتیاری تەلێسكۆبەكە ئەو دیمەنە ڤیدیۆییانەی هابڵ تۆماریكردووە لە لاپەرەی خۆیان لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر دایانناوە و ...\nهەسارۆكە و كلكدارەكان چی دەنێرن بۆ زەوی؟\nكەشتیی نوح زاناكان دەڵێن رۆژانە (14)ملیۆن تەن گەرد و تۆزی پاشماوەی هەسارۆكە و كلكدارە تێپەڕبووەكان دەگاتە سەر زەوی. ماوەی دوو دەیەیە زاناكانی سەنتەری نیشتمانیی فەرەنسا بۆ تۆێژینەوەی زانستیی (CNRS) بەهاوكاریی زانكۆی( پاریس ساكلای) و مۆزەخانەی نیشتمانیی بۆ مێژووی سروشت لە پاریس و پەیمانگەی جەمسەری فەرەنسا سەرقاڵی توێژینەوە و پێوانەكردنی ئەو گەردو تۆزانەن. زاناكانی ئەو تیمە ئاماژە بەوە دەكەن كە رۆژانە ...\nبۆچی پێویستە برۆكلی بخۆین؟\nكەشتیی نوح برۆكلی یەكێكە لەو سەوزانەی پێویستە هەموو كەسێك برێكی باشی لێبخوات، چونكە سوودە تەندروستییەكانی زۆرن و بۆ ئەو كەسانەش باشە كە دەیانەوێت كێشیان دابەزێنن. زۆركەس سیستمێكی خۆراكیی دیاركراو پەیڕەو دەكەن بۆ پاراستنی سەلامەتی جەستەی و پتەوكردنی بەرگریی و دابەشكردنی كالۆری بەسەر ژەمەكانی ڕۆژانەی بۆ ئەوەی خۆراكێكی باش و لە رووی تەندروستییەوە بەسوود بخوات، زۆر خۆراكیش دەخاتە ئەو بەرنامەیەیەوە كە ...\nكۆمپانیای كرۆنشتاتی روسی درۆنێكی بەهێز‌و نوێ دروست دەكات\nئا؛ئالان رەئوف كۆمپانیای كرۆنشتاتی روسی سەرقاڵی دروستكردنی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی (درۆن) ی نۆێیە كە لە مانگی نۆڤەمبەری داهاتوو بەرهەم دێت. لەبەیاننامەیكی رەسمیدا كۆمپانیای ناوبراو ئاشكرای كرد ئەم درۆنە نوێیە بەناوی ئاریۆن توانای هەڵگرتنی 200 كیلۆگرام تەقەمەنی هەیە بۆلێدان لە ئامانەجە دوور‌و دیاریكراوەكان. پێشتریش درۆنە دروستكراوەكانی ئەم كۆمپانیا روسیە لە جەنگی دژ بە گروپە تیرۆرستییەكان لەسوریا بەكارهاتووە. كۆمپانیای ناوبرا‌و ئاشكرایكردووە نزیكەی 1500 ...\nلاپەرە 18 لە 144« سەرەتا...10«1617181920\t»\t304050...کۆتا »


وەزارەتى دارایى عێراق راگەیەندراوێکى لەبارەى ناردنى 400 ملیار دینار بۆ هەرێمى کوردستان بڵاوکردەوە و ئاشکراى کرد "چیدیکە هیچ بڕە پارەیەکى تر بۆ هەرێمى کوردستان نانێرن تا ئەو کاتەى رێککەوتنى تەواو لەنێوان هەرێم و بەغدا دەکرێت".\nلە راگەیەندراوەکەى وەزارەتى دارایى عێراقدا ئاماژە بەوە کراوە "بڕيارى ناردنى موچە بۆ هەرێم بە نوسراوى ژمارە 802 لە بەروارى 19\_5\_2020 دواى ڕازيبونى حكومەتى هەرێمى كوردستان هات بە بڕيارى گەيشتنە ڕێكکەوتنى كۆتايى و ئەو پارەيەى نێردرا كۆتا جار دەبێت بەغدا پارە بنێرێت بۆ هەرێمى كوردستان".\nوەزارەتى دارایى عێراق جەختى كردوەتەوە، چيتر وەزارەتى دارايى هيچ بڕە پارەيەك نانێرێ بۆ هەرێمى كوردستان تا هەردوولا نەگەنە ڕێكکەوتنى كۆتايى و گشتگير.\nوەزارەتى دارايى داواش لە هەموان دەكات، كە بە بەرپرسيارانە مامەڵە بكەن و هەواڵ و زانيارى ناڕاست بڵاونەكەنەوە بەتايبەتى لەم بارودۆخەى ئێستادا كە ڕوبەڕوى حكومەت بوەتەوە و پێويستمان بەوەيە كە يەكڕيز و هاوكارى يەكتر بين بۆ تێپەڕاندنى.\nئەمەش دواى ئەوەدێت، پێشتر چەند دەزگايەكى ڕاگەياندن بڵاويانكردەوە كە وەزارەتى دارايى بە نوسراوى ژمارە 809 لە ڕۆژى 24\_5\_2020 بڕى 400 مليار دينارى ترى خستۆتە سەر حسابى هەرێمى كوردستان.\nوەزارەتى تەندروستى: لە 24 کاتژمێرى رابردوو 206 توشبوى نوێى کۆرۆنا تۆمارکران\n2020.06.14 - 21:33


بۆب دیلان: ئەزموونێک لە شیعری گوێ … هەندرێن – Dengekan\nبۆب دیلان: ئەزموونێک لە شیعری گوێ … هەندرێن\nbyHandren\tOctober 17, 2016\tGeneral, Literature, Opinion\nتێنگەیشتنی موفەکیرانی کورد لە بەخشینی خەڵاتی نۆبێلی ئەدەبیی ئەمساڵدا\nراستت دەوێ، من وەک تەیبعاتێکی سروشتیی، حەز و حەوسەڵەی ئەوەم نییە قسە بکەم لەسەر زۆرێک لەو بەزمانەی کە رۆژانە یان دەمنادەم، وەک حیکایەتی مێشێ یان وەک سکچوون، کە کەسیش لە هۆکاری بەکتریایەکانیان نازانێ و نایشەوێ بزانێت، لە زار و زمانی حەشاماتی کوردییدا، دەگوترێنەوە و تووشییان دەبین. لێ ئەمجارە ناچارم سەبارەت بە خەڵاتی نۆبێلی ئەمساڵ، هەرنا بۆ کەسانێک کە دەخوازن لەو ناوکۆییە ئەدەبییەدا تێبگەن، بە ئاماژەگەلێک لە تێگەیشتنی دۆخی پۆستمۆدێرنیزمی ئەدەب و تێگەیشتن لە رای دەمڕاستی ئەکادیمیی سوێدیی، روونکردنەوەی خۆم دەرببڕم.\nوەک هەمیشە ئەمساڵیش نووسەری کورد خەریکی فەلسەفاندنی دۆخی ئەدەب، چاکە و بەدی بەخشینی خەڵاتی نۆبێلی ئەدەبییە بە بۆب دیلان (Bob Dylan)، کە شاعیر و سترانبێژێێکی رۆک (rock) میوزیک و پۆپکولتووریی (popkultur)ێکی ناسراوی شەست و حەفتایەکانی ئەمەریکییە. (بەینی خۆشمان بێت، دەڵێن لە رەچەڵەکدا کوردشیە. کەواتە دەبێت ئێستا خورشتی نووسەری کوردییش بۆ کوشتەی “بەجیهانبوونی ئەدەبی کوردیی” دابمرکێتەوە!)\nلەوەش بترازێ، بەشێک لە نووسەر و بخوێنی کوردیی، لە نووسەری عەرەب و دونیایش زیاتر، خۆی لەسەر پێنەبەخشینی ئەو خەڵاتە بە ئەدۆنیسی شاعیری عەرەب، دەڕنێتەوە و بەشێکیش داخ لەوە دەخۆن، کە دەبوو ئەمساڵ هەندێ رۆماننووس ئەو خەڵاتە وەربگرن. کۆی ئەو قسانە، هی مێشکی کورد نین، بەڵکە وەک هەمیشە لاساییکردنەوەی رای نووسەرانی غەیرە کوردن. راستییەکەی نووسەری کورد، چونکە لە بیرکردنەوەی ئەو دامەزراوانە و واقیعی سیاسیی و کولتووری ئەوروپا و خۆیشی تێناگات، بۆیە سەبارەت بە هەموو رووداوە ئەدەبیی، سیاسیی و جڤاکییەکانەوە، قسەیەکی خۆیەکیی نییە.\nبۆ ئەوەی قسەی خۆمان هەبێت، دەبێت دۆخی دونیا و خۆیشمان تێبگەین و هەرس بکەین، ئەوجار دەبین بە خاوەن بیرکردنەوە و هەڵوێستی خۆمان.\nجێگەی سەرنجە، ماوەیەکە هێدی هێدی رۆشنبیریی کورد بووە بە رۆشنبیریی گوێ، تیڤیی و رادیۆ. بە واتەیەکی دیکە، خوێندنەوەی کتێبی ئەدەبیی و هزرییمان لە کوردستاندا لە ئاوابووندایە، کەچی نووسەری کورد پرسیار و بەرتەکێکی بۆ هۆکاری دیاردەی نەمانی کتێب و کولتووری خوێندنەوە نییە. کەچی وەک دەبینن، نووسەری کورد خەریکی رەخنەگرتنە لە ئەکادیمیای سوێد کە دەبوو ئەو خەڵاتە بە گۆرانبێژێکی وەک بۆب دیلان نەدا، چونکە بۆب دیلان گۆرانبێژە نەک نووسە لە کاتێکدا دوای چەندین رۆژ لە راگەیاندنی ئەو خەڵاتەش، بۆب دیلان، وەک ئەوەی ئاگایشی لێ نەبێت، کاردانەوەیەکی بۆ ئەو خەڵاتە نییە. ئەمەش رەنگدانەوەی ناوەڕۆکی هۆنراوە و رووحی ئەنارشیی، یاخیبوونی بۆب دیلانە. بەڵام نووسەری کورد لەناو ئەو کۆلەوارییەی کە خۆیی و کۆمەڵگەکەی تێیدا دەژین، وەک ئەوەی موختاری گوند بێت، خەریکی پێوەراندنی ئەدەب و نووسەرانە.\nبەهەمە حاڵ، بۆ ئەوەی رای خۆمان هەبێت لەسەر چۆنییەتی ئەو خەڵاتە ئەدەبییە، گەرەکە بەر لە هەموو تشت، لە بیرکردنەوەی لێژنە و دەمڕاستی خەڵاتی نۆبێلی ئەدەبیی سوێدیی تێبگەین. بۆ ئەوەش لەوان تێبگەین، گەرەکە بیزانین کە سکرتێری هەمیشەی ئێستای ئەکادیمیی سوێدیی، سارا دانیوس (Sara Danius)، چۆن و بۆچی خەڵاتی نۆبێلی ئەدەبیی ئەمساڵییان بە گۆرانیبێژ بۆب دیلان بەخشیوە و وێجا بە کەمێک تیڕامانەوە بڕیاری خۆمان بدەین، نەک بێ زانیارییەکی دروست، تەنێ بە قسەگەلێکی لە قتووکراو و حازر بەدەستەوە، بە گۆترە بوەعزێنین. ئێستا من هەوڵدەدەم بە گوێرەی تێگەیشتنی ئەکادیمیای سوێدیی، بەخشینی خەڵاتی ئەمساڵ بە بۆب دیلان لێکبدەمەوە، کە مەرج نییە ئەو لێکدانەوەی من دوا راستیییش بێت، لێ، بە گوێرەی بیرکردنەوەی مرۆڤ بۆ ئێستای ئەدەب و دونیا، بەدەریش نییە لە راستییەکی لۆژیکیی.\nسارا دانیوس ئەوها لەسەر بۆب دیلان رادەگەیەنێت:\n“خەڵاتی نۆبێل بە بۆب دیلان دەبەخشرێت، کە دەربڕینێکی شیعریی نوێی لە نێو نەریتی گەورەی گۆرانی ئەمەریکدا هێناوە”. سارا لە بەردەوامی قسەکانییدا جەخت دەکاتەوە، کە:\n“بۆب دیلان لەناو نەریت (ترادیسۆن)ی زمانی ئینگلیزییدا، لە Milton و Blakeەوە تا دەگاتە بە ئەوانیت، شاعێرێکی مەزنە. یەو شاعیرە نەک هەر ترادیسیۆنی نووسراو بەرجەستە دەکاتەوە، بەڵکە ترادیسیۆنی ترادیسۆنی زارەکییش بەرجەستەدەکاتەوە، کە ئەمەش ئەو دەکا بە سەرنجڕاکێش،\nچڕینە تۆمارکراوەکانی بە نێو تەواوی رێگەکەوە بەرەو بیبیل (کتێبی پیرۆزی مەسیحییەکان)، لەویشەوە بۆ ڤەرلین و ریمبۆ (رامبۆی شاعیر) تا دەگاتە سترانبێژە فۆلکلۆرییەکانی زنجیرە چیایەکانی (Appalacherna) و سترانی کۆنی بلوز (Deltablues) رەگئاژۆن…\nبوب دیلان شانە یان خانەیەکی سەربەخۆیە کە خاشاکی خۆی دەخوا و تشتێکی نوێ لێ دەسازێنێت. ئەو خۆی بە دووبارە بەکارهێنانەوەی ترادیسیۆنەوە، خۆی دەدۆزێتەوە”. دواجار سارا داینوس سەبارەت بە ئەزموونی هونەریی و شیعریی بۆب دیلان دەڵێ”هۆنراوەکانی ئەو شیعری گوێن، مرۆڤ نابێت بە بێدەنگی بۆ خۆی بیانخوێنێتەوە. بەڵێ بیر لە هۆمیرۆس بکەوە کە بەر لە ٢٥٠٠ ساڵ شیعری گوێی نووسی کە هەمیشە بە ئامێری میوزیک پیشکەشی دەکرد…”\nئەو گوتنانەی سەرەوە، پووختەی تێگەیشتنی ئەکادیمیای سوێدییە بۆ بایەخی هونەریی و ئەدەبیی بۆب دیلان.\nکەواتە لەو ناکۆییەوە ئەوەی گەرەکە بیڵێین ئەوەیە، کە ئەمڕۆ ئەدەب و هونەر بە گشتیی وەک ئەوەی لە مۆدێرنیزم، کە رەتدەکردەوەی نەریتی باو و داهێنانی نوێ یان قسەکردن بوو لە “داستانە مەزنەکان”، سەیر دەکرا، مانای نەماوەتەوە. ئەمڕۆ ئەدەب و هونەر و کولتوور لە روانگەی پۆستمۆدێرنیزمەوە دەخوێنرێتەوە. لەو دۆخە پۆستمۆدێرنەدا دونیای رۆژئاوا داهێنانی ئەدەبیی و هونەریی، بە مانایەکی سادە، لە کۆکردنەوەی کۆی رابردوو و ئێستادا دەبینێتەوە و هاوکاتیش سازاندنی خودە لەناو ناوکۆیی خودیی زمان، ئەدەب و هونەری خۆیەکیی و جیهاندا. بۆیە دەکرێ تێگەیشتنی پۆستمۆدێرنیی بۆ شێوازی ئەدەبیی و هونەری، لە چەند خاڵدا چڕ بکەینەوە، کە ئەگەر سەرنجبدەیت، ئەکادیمیای سوێدیی لەو تێگەیشتنەوە سەیری بۆب دیلان دەکا. ئەو خاڵانەش بریتین لە:\n١/ مینیمالیزم: هونەرمەند و ئەدەبنووس لە دەقەکەی یان تابلۆ و سترانەکانیدا، کەمترین دەربڕین لە کەسایەتی خۆیدا نیشاندەدات، بە شێوەیەکی سادە دەنووسێ و تابلۆ دەکێشێتەوە و دەچڕێت.\n٢/ مەسیمالیزم: نووسەری پۆستمۆدێرن بەرهەمەکەی بە ناڕێکخراوی، ئاسایی، وردەکارییەکی زۆرەوە دەنووسێت.\n٣/ریالیزمی جادوویی: نووسەر رووداوەکان لە دەقەکەیدا بە سەختیی و ناواقیعی دەهۆنێتەوە. سەرنجبدە، گوایە رۆمانی ئێستای کوردیی، جادووییە.\n٤/فیکشن، خەیاڵاندن: نووسەر دەقەکەی بە رووداو و بابەتی واقیعیی و خەیاڵیی تێکهەڵکێش دەکا، بە بێ ئەوەی ئاماژەش بەوە بکا کە کامە واقیعییە و کامەشییان خەیاڵییە.\n٥/ هاوئاست بوون لەگەڵ خوێنەردا: نووسەر یان هونەرمەند هەمیشە بە شێوەیەکی راستەوخۆ بۆ خوێنەر و بینەر نهێنی کەسایەتییان و وێنەکان ئاشکرا دەکا.\nمیتافیکشن (سەرووی خەیاڵ): نووسەر هەوڵدەدات وا لە خوێنەر بکا ئاگای لەو دەقە بێت کە دەیخوێنێتەوە.\nئینترتێکستوالیتێت: نووسەر چەندین دەقی تر، کۆن و نوێی بەر لە خۆی وەردەگرێت و دەقێکی نوێی لێ بەرهەمدەهێنێت، هەروەک ئەوەی کە ئاکادیمیای سوێدیی سەبارەت بە بۆب دیلان، ئاماژەی پێدەکات. بە خۆت خەسڵەتەکانی تری ئەدەب و هونەری پۆستمۆدێرن، بژمێرە.\nکەواتە ئەدەب و هونەر بە گشتیی، بۆ ئەوەی ئەفرێنەر یان تشتێکی نوێ دابهێنن، گەرەکە هەناسە و خۆراکی لە رەگی زمان، ناخی خاکی نەرتێکی خۆیەکیدا وەربگرێت.\nهەڵسەنگاندی شیعر و سترانەکانی بۆب دیلان، پەیوەندی بەو خەسڵەت و شێوازانەی هونەری پۆستمۆدێرنەوە هەیە، بۆیە خەڵاتەکەیان پێبەخشییوە، وێڕای پەیام و هەڵوێستە سیاسیی و جڤاکییە سەرکێشەکانی لە ستران و هۆنراوەکانی بۆب دیلاندا کە لەگەڵ روانگەی باوی سیاسیی هەنووکەی سیاسیی پۆستمۆدێرنیتە هاوکۆکن، کە هەڵگری غەمی مرۆڤ و بێکاریی و فەقیر و فەقیراتن.\nلەو روانگەیەوە، سترانی کوردانی باکوور، بە مانای داهێنان لە ئیستادا، داهێنانن، ئەمما زۆرینەی هونەر و ئەدەبی لای خۆمان، باشوور، لەبەر نەزانی لە دۆخی پۆستمۆدێرنیزمدا، هەلیت و پەلیتن.\nدیارە زۆرینەی نووسەر و هونەرمەندی باشووریی سەبارەت بە مۆدێرنێزم و پۆستمۆدێرنیزم زانیارییان هەیە، لێ چونکە زانیارییەکانیان بێ ناوکۆیی، ناسیستەماتیکیی و گوتە و گواستنەوەن؛ وەک پەروەردە و فێرکاریی نایانخوێندووە، بۆیە سەبارەت بە خشینی خەڵاتی نۆبێل بە بۆب دیلان و بابەتەکانی ئەم رۆژگارەوە، ناتوانن لە ناوکۆیی (کۆنتێکست)ەکان تێبگەن. ئەگەر سەیری ژیانی کۆمەڵایەتیی، سیاسیی و ئەدەبی کۆمەڵگەی کوردستان بکەیت، ئەو وێنە عەنتیکەی پۆستمۆدێرنیزم و پۆستمۆدێرنیتە دەبینت، کە لە لایەکەوە دەبینی ئەو خەڵکە لە شێوە و رواڵەتدا پۆستمۆدێرنن، کەچی لە ئەقڵ و ئەخلاقدا، نە مۆدێرن، نە پۆست و نە نەریتیشن، بە واتایەکی روونتر، رواڵەت یان لایەنی ماددیی پۆستمۆدێرنیزم و مۆدێرنیتە، کە بریتییە لە مەکینە و کاڵا، ئێمەی داگیرکردووە، کەچی بە هەموو شێوەیەک دژی لایەنە مەعنەویی، هزر و کولتوورییەکانین. بۆیەشە تووشی ئەو ئاژاوەیە بووین کە ئێستا تێیدا دەژین.\nئەمەش چونکە نووسەر و بخوێنی گشتیی کوردیی هێشتا لە ناوکۆیی (کۆنتێکست)ی کۆن و مۆدێرنیزمدا وێڵ و سەرگەردانە، بۆیە هەر بە هەمان تەرازووی حەفتا و هەشتایەکانەوە سەیری دونیا و ئەدەب دەکا. لەوەش گەڕێ، هەندێک موفەکییری سیاسیی و فەلسەفییمان بۆ دروست بوون، پێیان وایە، لە دونیای زانست و ماریفەی پیشکەوتوودا، ئەدەب و شیعر، مانایان نەماوە، هەر کوردە کە دەستییان لی بەرنا بێت. کەواتە شێلانی ئەو قوڕەی کورد سانا نییە.\nکەواتە دەکرێ لە لایەکەوە لە روانگەی پۆستمۆدێرنیزمەوە لە بەخشینی ئەو خەڵاتە بە بۆب دیلان تێبگەین، کە ئەو هونەرمەندە، وەک هۆمیرۆس، هونەری بە رێگەی میوزیکەوە هۆنراوەکانی لە گوێوە گواستەوە بۆ چاویش. لە لایەکی تریشەوە، بە گەڕانەوە بۆ نەریتی هۆنراوە و گورانییەکانی بەر لە خۆی، خودە پچڕ پچڕەکەی خۆی دۆزییەوە و داهێنایەوە.\nتێبینی: ئەگەر دەتەوێ زیاتر لەسەر مۆدێرنیزم و پۆستمۆدێرنیزم بخوێنیەتەوە، سەیری”زمان ئاسۆیەکە لە نێوان ئاسمان و زەوییدا” بکە، کە هی نووسەری ئەم دێرانەیە.\nلەم دوو لینکەد، راگەیاندنی ئەکادیمیای سوێدیی بخوێننەوە یان گوێی لێبگرە و پاشانیش گوێ لە بۆب دیلان بگرە.\nPrevious كوا لۆژیك؟ … به‌ختیار محه‌مه‌د\nNext گۆڕان، کوردەنامووسیی، بۆ پارتیی دەکات بەشی سێیەم و کۆتایی لە یۆتۆپیا و فۆبیای خۆپێشاندان لە هەولێر\nدەست خۆش کاک هەندرێن، هەمیشە گۆمی بێدەنگێکانت بە بابەتێکی باش دەشڵەقێنی.\nسوپاس کاکە گۆران، رێزتان هەیە


پیلانەکانی ڕیژیم بە دژی ئێمە لە سەر بنەمای تەجربەی شەخسی، بەشی 4 ، سولەیمان کەلەشی – PMNews\nبەڵێ هەر وەک لە بەشی پێشوو دا باسکرا، ئەم جارەش\nکۆماری ئیسلامی بە هاوکاری هێزەکانی باشوور توانی هەنگاوێکی زۆر گرینگ دژی بزووتنەوەی کوردی ڕۆژهەڵات بچێتە پێش و بەو چەشنەیە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن شەڕی پێشمەرگەکان بە دژی دادگیرکاری، لە کۆڵ خۆی بکاتەوە و هێزەکانی ڕۆژهەڵات بە تەواوی کەمپنشین و چالاکییەکانیان تا ڕادەیەکی زۆر سنووردار بکا. تا جێبەجێکردنی ئەم پیلانەش، کادر و پێشمەرگەکان بە تەواوی کەمپنشین نەببوون. لە بەر ئەوەی کە کادر و پێشمەرگەکان لە ساڵ‌دا لانی کەم شەش-حەوت مانگ هاتوچووی ناوچەیان هەبوو و کار و خەباتی سیاسی و نێزامییان دەکرد. لەو چەند مانگەش کە لە کەمپەکان‌دا دەمانەوە، خەریکی ئاموزش و پەروەردەکردنی خۆیان دەبوون و کەسیان مافی کار وکاسبی وەک خەڵکی سڤیلیان نەبوو و تەواووەخت لە خزمەتی جووڵانەوەکەیان‌دا بوون. هەموو بیر و هزری کادر و پێشمەرگەکان لەو چەند مانگەش‌دا هەر ئەوە بوو کە چوون خۆیان لە باری سیاسی و نێزامییەوە تەیار بکەن و کەی دەتوانن لە یەکمین دەرفەت‌دا دیسان بچنەوە بۆ ناو خەڵکی خۆیان و دژی دوژمن و داگیرکەر خەبات بکەن. بەڵام مخابن دوای نەچوونی کادر و پێشمەرگەکان بۆ ناوخۆیی وڵات و دژواریی ژیانی کەمپنشینی، ئیدی بێ هیوایی و بێ کاری دەستی پێکرد. ئەگەر ئێمە بۆ ساتێک دیمەنی ئەو کات بهێنینەوە بەر چاوی خۆمان کە ئەو هەموو کادرو پێشمەرگەیە گەنج و بە بیروباوەڕە کە بە هیوای رزگاریی گەل و نیشتمان چەکیان هەلگرتبوو و چەندین ساڵ وەک پالەوان و هەڵۆی بەرزەفرێ سەر چیاکانی کوردستان بە ئازادی ژیابوون و بڕیار لە سەر کار و خەباتیان بە دەستی خۆیانەوە بوو، کە چی ئێستا بێنی لە کەمپێکدا زیندانی و بێکاریان بکەی، بزانە چەندە ناخۆشە! بەڵێ، کۆماری ئیسلامی پێشتر هەموو ئەم حساباتانەی کرد بوو. ئەوەی ئەم حساباتانەی نەکردبوو، ئێمەی فەقیر وکورتبین بووین. لەو کاتانەدا بوو کە بێ-قاسملوویی و شەرەفکەندی‌بوون لە بزوتنەوەی ڕۆژهەڵات‌دا زۆر دیار بوو و قسەکانی قاسملوو لە مێشکی مرۆڤدا دەزرنگایەوە کە دەیگۆت نابێ پشت بە کەس ببستین بێجگە لە شاخەکانی کوردستان. رێژیمی ئێران دوو هەنگاوی زۆر گرینگ چووە پێش و پیلانەکانی جێ‌بەجێ کرد و خۆی لە شەڕێکی زۆر سەختی لە گەڵ هێزی پێشمەرگە رزگار کرد.\nدوای ئەم دوو هەنگاوە، ژووری فکری و هەموو تیمەکانی عەمەلیاتی کۆماری ئیسلامی کۆبوونەوە بۆ هەنگاوەکانی دیکەی دژی بزوتنەوەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئەگەر هەتا دوێنێ زۆرترین پیلانەکان دژی هێزی پێشمەرگە و رێبەرانی بزوتنەوەی کوردستان بوو، بەڵام دوای کەمپنیشینی و تیرۆری بە کۆمەڵی پێشمەرگەکان، ئەو جاردەستیان بە جێبەجێکردنی چەند خاڵی زۆر خەتەرناک و ستراتێژیک کرد. ئەوان بە باشی ئاگاداری وەزعی دەروونیی پێشـمەرگەکانی ڕۆژهەڵات لە نێوخۆی کەمپەکان لە باشووردا بوون و دەیانزانی چی لە کەمپەکان‌دا دەگوزرێ. بۆیە دەستییان کرد بە پێوەندی ناراستەخۆ لە گەل کادر و پێشمەرگەکان و پێشنیارەکانی: ١. لە ناو حیزب‌دا هەر بێمێنە و بۆ ئێمە کار بکا، ٢. یان ئەگەر پێشمەرگە نامێنی، لە باشوور دابنیشە و هاوکاری ئێمە بکە و ۳. یان برۆ بۆ ئورووپا لە جیاتی ئەوەی کە خۆت بۆ فلان کەس یان بەرپرس بە کوشتن بدەی. بەڵام بێجگە لە ئەم پیلانانە و دەیان پیلانی ڕەنگاوڕەنگی ئەگریمەنتیی وەک ئەوانە، بۆ بە قەناعەت‌گەیاندنی کادر و پێشمەرگەکان دەیان شایعەیان ساز دەکرد و یان ئیدعایان دەکرد کە گۆیا “هەموو بەرپرسانی حیزبەکان لە گەڵ ڕێژیمن و پارە وەردەگرن”. ئامانجیان ئەوە بوو کە بتوانن بە رۆخاندنی رووحیە پێشمەرگەکان و تێکدانی باری سایکۆلۆژیی ئەوان، بە یەکێک لەو ئالترناتیڤانە کە لە سەرەوە ئاماژەمان پێدا، ڕازیان بکەن و یان لەو ڕێگەیەوە لە نێوان کادر و پێشمەرگەکان و کادر و پێشمەرگە لە گەل رێبەرایەتی ناکۆکی ساز بکەن و بە چاندنی تۆی دووبەرەکی، بەرامبەر یەکتر ڕەشبین و بێ‌هیوایان بکا تا کو کەس بە کەس بڕوا و متمانەی نەبێ و هەموو بیرو هزرییان خەریکی ناکۆکییەکانی نێوخۆیی بێ و کەس مەجالی بیرکردنەوەی لە سەر خەبات و رێگا دوزینەوە نەبێ بە دژی کۆماری ئیسلامی و چوونەوە بۆ ناوخۆیی وڵات. بەو هەنگاوەش بەشێک لە باشترین و چالاکترین کادرو پێشمەگەکان روویان لە هەندەران کرد و یان لە باشوور دانیشتن. ئەوانەش کە مان بۆ درێژەدانی خەبات ، کە هەمێشە جێگای شانازین، بەڵام مخابن ئەوانیش بێجگە لە ئەو هەلومرجەی دژوارەی ژیان و خەباتەی کە تێکەوتبوون، زۆرتر کەوتنە گیانی یەکتر و هەتا جێگایەک چوونەوە پێش کە هێزەکانی ڕۆژهەڵاتییان تووشی چەند دەستەیی و لە ئاکام‌دا جیابوونەوە کرد. بە چەشنێک کە ئیستا دەیبینین، کەمتر هێزی ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەیە کە “انشعاب” و جیابونەوە تێیدا رووی‌نەدابێ. ئەو جیابوونەوە و انشعاباتانەش زۆر قەڵس و توند بوون و لە ئاکام‌دا کۆماری ئیسلامی بە یەکێک لە گرینگترین ئامانجەکانی ستراتێژیکیی خۆی کە پرش و بڵاوکردنی حیزبەکانی ڕۆژهەڵاتی بوو، گەییشت. پێشتر کۆماری ئیسلامی زۆر جار پرووپاگاندای شوومی دژی هێزەکانی ڕۆژهەڵات کرد بوو و دەیکرد، بەڵام هیچ کات خەڵکی کوردستان ئەم تەبیلغاتەی کۆماری ئیسلامییان قەبووڵ نەکردبوو و هەمێشە ئەم هێزانەی ڕۆژهەڵاتیان بە هێزی شۆڕشگێڕ و پارێزڤانی خۆی دەزانی. بەڵام دوای کە ئەو هێزانە جیابوونەوەیان تێکەوت و گۆتار و قسەکانی لایەنەکانی جیابووەوە دژی یەکتر بۆ ئەوەی کە ڕەوایی و بەرحەقبوونی خۆیان بەرامبەر لایەنی دیکە بسەلمێنن، زۆر پرسیار بۆ خەڵکی کورد و ئەویندارانی ئازادی کوردستان هێنا پێش و متمانەیان بەرامبەر ئەو هێزانە لاوازکرد. ئەوا راستییەکە کە ئەو بڕوا و متمانەیەیەی کە پێشتر خەڵکی کورد لە ڕۆژهەڵات بە هێزەکان هەیبوو، بەو جیابوونەوەیانە لەکەدار بوو. ئەو ئامانجە بۆ کۆماری تیرۆریستیی ئێران ئەوەندە ستراتێژیک و گرینگ بوو کە قەت بەو هەموو تیرۆر و پیلانانەی کە پێشتر بە دژی بزووتنەوەی ڕۆژهەلات گێڕابوو، قابلی لەبەریەکدانان و موقایسە نیە. ڕێژیم بە ساڵان کاری دەکرد کە ئەو “اعتماد”، باوەڕی وپێوەندییەی کە لە نێوان هێزە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات و خەڵکی کوردستان‌دا هەبوو، سڕ و سارد بکا. هەرکات باوەڕی و “اعتماد” بە یەکتر نەما، هەر کات خەڵک و پێشمەرگە باوەڕی و “اعتماد”یان بە رێبەر و پێشڕەوی خۆیی نەما، هەر کات باوەڕی و “اعتماد” لە نێوان هاوکار و هاوخەباتان‌دا نەما، بەو واتایەیە کە دوژمن لە پیلانەکانی‌دا سەرکەتووە و سانایی خەبات ئیدی ناچێتە پێش و سەرناکەوێ. ئەگەر لە سەردەمی ساڵانی سەختی خەباتی چەکداری دا، ئێمە لە سەر هێزی ئەهریمەنی پڕچەک و پوشتە و پەرداخی داگیرکەرانی کوردستان‌دا سەردەکەوتین، نە بە زەبری هێزی چەک بوو، بەلکوو بە هێزی بیر و باوەڕ و بڕوابەخۆبوون و بڕوا و متمانە بە ئارمانجەکان و رێبەریی جووڵانەوە بوو. هەموومان دەزانین هیچ کات دوژمن و داگیرکەرانی کوردستان نەیانتوانیە نە بە تیڕۆڕی ڕێبەرانمان، نە بە کوشتن و گرتنی خەڵک و نە بە شەهید و تیڕۆڕکردنی سەدان و هزاران کادر و پێمشمەرگەی کوردستان پێشی خەباتی بەرحەقی ئێمە بگرن و ئیرادە و هەنگاوەکانی ئێمە لە خەبات‌دا شڵ بکەن. دوژمن و داگیرکەران باش دەزانن تەنیا و تەنیا لە رێگای سازکردنی شەڕ و ناکۆکییەکانی ناوخۆیی و نانەوەی دووبەرەکییەوەیە کە دەتوانن نفرەت و بێزایی ئێمە لە یەکتر زیاد بکەن و کار بگەیێننە جێگایەک کە زۆر کەسی وڵاتپارێز و خەباتکاریش نفرەت لە مێژوو و کوردایەتیمان بکەن. کردەوەکانی نابەرپرسانە و ناژیرانەی ئێمە بەرامبەر بە یەکتر هۆکارێکی سەرەکیە بۆ ئەوەی کە حیزب و رێکخراوەکانمان نەتوانن ڕۆحی لێبوردەیی گەشە پێبدەن، لە یەکتر نیزیک ببنەوە و یەکگرتوویی و یەکپارچەیی رێکخراوەیی بپارێزن. ئەو یەکەش بووەتە کۆسپێکی گەورە و دەردە کوردی بێ‌دەرمان لە پرۆسەی خەباتی ئێمە‌دا بۆ ئازادیی گەل و نیشتمانەکەمان.\nسلیمان کەلەشی. دانمارک


په‌ڕی سیمورغ - Shenaw\nدەستپێک / بابەت / په‌ڕی سیمورغ\nدڕنده‌كه نیوه‌شه‌و و نیوه‌شه‌و بۆی ده‌هات . رێگایه‌كی هه‌ڵاتنی نه‌بوو . زاركی غاره‌كه به تاشان به‌سترابوو . ئه‌و له‌و قوژبنه تاریكه دا هه‌ڵده‌له‌رزی و به‌ترسه‌وه چاوی له‌و كه‌لێنه‌وه بڕیبوو كه دڕنده‌كه له وێوه بۆی ده‌هات . پاڵی وه‌دیواره سارد و تیش ئاساكه ده‌دا ، چنگوڕكی له به‌رده سه‌خت و گرنج گرنجه‌كان گیر ده‌كرد ، لاقه رووته‌كانی راده‌كێشا تا دڕنده‌كه چالاكی خۆیان له سه‌ر بنوێنێ .\nهه‌رچی رووناكایی بێ له‌و گۆشه تاریكه‌ی نه‌ده‌دا . به سه‌ر به‌رده‌كانه‌وه هیچ ئاسارێكی خه‌نه‌تیلكه نه‌ده‌بیندرا . تاقه چڵێكی سه‌وز به‌رچاو نه‌ده‌كه‌وت . به سه‌ر به‌رده‌كانه‌وه ته‌نیا ئاساری خوێن و هاڕراوه‌ی ئێسقان به‌دی ده‌كرا و به سه‌ر دیواره‌كانیشه‌وه ئه‌و یادگارانه‌ی به به‌ردی نووك تیژ یان به خوێن نووسرابوون .\nدڕنده‌كه وه‌ک كانگورو ده‌چوو ، به‌و جیاوازییه‌وه كه ده‌سته‌كانی وه‌ك دوو دانه زوێڵوه چه‌رمی درێژ ، روخساری وه‌ك كه‌متیار ، چاو زه‌ق و خوێن تێزاو وتووكن و تووڕه و بوغزاوی بوو .\nسه‌روبه‌ندی سزادانی كه ده‌هات ، هه‌ناسه‌ی ده‌رنه‌ده‌هات . چه‌قوچۆی ده‌هاتێ . نائومێد له رزگاربوون له میچی نه‌وی غاره‌كه‌وه راده‌ما . دڕنده‌كه ددانه تیژه‌كانی به قووڵایی به‌ره پێ تڵیشاوه‌كانیدا ده‌برده خوار و مۆخه‌كانی ده‌جوین . وه‌هه‌بوو ئێسقانێكی به‌ر ددان ده‌هات و خرم و هوڕ ده‌یكرۆشت . هاواری ده‌كرد ، هاواره به‌رز و دڵڕووشێنه‌كانی له ناو غاره‌كه دا په‌نگیان ده‌خوارده‌وه و دڕنده‌كه ، به زمانه مشارئاساكه‌ی بنه لاقه خوێناویه‌كانی ده‌لسته‌وه . ئینجا به‌و ده‌سته سیرمانه‌ی كه قورس و قایم و قه‌وی بوون ، به‌وپه‌ڕی توانا‌وه لێی راده‌كێشا .\nبه هۆی ئه‌و زه‌ربانه‌وه مێشكی سه‌ری ده‌شڵه‌ژا . ته‌وژم و تینێك له ناخییه‌وه ده‌تگوت چاوی ده‌رپه‌ڕاندن . گورچیله‌كانی خوێنیان ده‌ده‌ڵاند . تان و پۆی هه‌سته‌كانی وه‌كوو زنجیره ئاگرێ دایسان و گیانی گڕگرتوویان وه‌هاوار خستبوو . په‌له دارێكی دۆزیبۆوه ، به ده‌میه‌وه ده‌گرت و ددانه‌كانی توند پێداده‌گرتن . دڕنده‌كه ، به كاوه‌خۆ ، به ددانان گۆشتی بنه پێیانی ونجڕ به ونجڕ ده‌كرد . ورتكه و پرتكه‌ی ئێسقانی قاچه ماساوه‌كانی كه هه‌ر یه‌كه‌ی به قه‌ده‌ر كونده‌یه‌ك ئاوسابوون ده‌جوی . زمانی مشارئاسای به ناو گۆشت و پێست و ئێسقان و هه‌سته‌كانیدا ده‌گێڕا و ده‌سته زوێڵ ئاساكانیشی به‌وپه‌ڕی توانا‌وه داده‌وه‌شاندن . ئه‌و قامچیانه ئه‌گه‌ر له به‌ردی غاره‌كه درابان ورد ده‌بوون . ئه‌و قامچیانه ئه‌گه‌ر له به‌ردی غاره‌كه درابان وه‌هاوار ده‌كه‌وتن . ئه‌و قامچیانه ئه‌گه‌ر له ده‌ریا راكێشرابان په‌رێشان ده‌بوو .\nنه‌یده‌زانی ماوه‌ی چالاكی سه‌ر قاچه‌كانی چه‌ند ده‌خایه‌نێ . كات له‌و شوێنه‌دا بێ واتا بوو . كات له‌و شوێنه‌دا وێستابوو . شه‌وێكی تووش و پڕ له هاوار و ئاخ و ئۆف و خوێناوی سێبه‌رێکی قورسی به سه‌ر ژووری غاره‌که و ئه‌و گۆشه تاریكه دا كێشابوو و رانه‌ده‌برد . هاواری ده‌كرد و ددانه‌كانی توند به سه‌ر داره ویشكه‌كه دا ده‌گرت و شه‌پۆلی ژان وه‌كوو رووبارێكی خوڕێن له تواوه‌ی بوڕكان له به‌ری پێیانییه‌وه تا ته‌وقی سه‌ری ده‌ته‌نیه‌وه . داره‌كه‌ی به‌ره‌و سووچێك تووڕهه‌ڵده‌دا و وه‌های هاوار ده‌كرد دیواره‌كانی غاره‌كه ده‌له‌رینه‌وه .\nهێلانه‌ی سیمورغ له سه‌ر دوندی قاف بوو كه له دووره‌وه له ژێر تیرێژی خۆر و خه‌رمانه‌یه‌ك له به‌فر و مژ ده‌دره‌وشایه‌وه . ده‌بوو دۆڵ و رووبار و زنجیره‌چیای به‌رز و رژدیان پێوابایه و به رێچكه‌ڵه راكشاوه‌كانی سه‌ر لووتكه هه‌ڵه‌مووته‌كاندا رابووردبان ، به قۆرت و پێچه لێهاڵاو و هه‌ڵدێره‌كاندا سه‌ركه‌وتبان و به سه‌ر شیوه قووڵكاندا شۆڕ ببانه‌وه و پێ به پێ بۆ ناو جه‌رگه‌ی مه‌ترسی هه‌نگاویان نابایه .\nحه‌وت خان كه رۆسته‌م ده‌ستی به سه‌ر داگرت و ئه‌سفه‌ندیار فه‌رمانڕه‌وایی به سه‌ردا كرد ، له چاو ئه‌و مه‌ترسیانه‌ی له رێگای ئه‌واندا له بۆسه دابوون ، هیچ نه‌بوو . ئه‌وان ده‌بوو به هه‌زار خانی پڕ له خۆف و خه‌ته‌ردا تێپه‌ڕیبان تا به هێلانه‌ی سیمورغ ده‌گه‌یشتن . له هه‌ر هه‌نگاوێكدا جادووگه‌رێك ، له هه‌ر هه‌نگاوێكدا دێوێك ، له هه‌ر هه‌نگاوێكدا ته‌ڵه‌یه‌ك ، پیلانێك و دڕنده‌یه‌ك . به‌ڵام ئه‌وان بڕیاری خۆیان دابوو كه بچنه باره‌گای سیمورغ و په‌ڕی پیرۆز بیننه‌وه .\nله هه‌ر شوێنێك كه ده‌مانه‌وه پشوویه‌ك بده‌ن و گه‌ردی ماندوویی له روخسار بته‌كێنن و لێو به گۆنای ئاوی خاوێنی كانیاوێكه‌وه بنێن ، جادووگه‌ری ژیان به ره‌نگ و رواڵه‌تێكی نوێتر‌یه‌وه ده‌هاته به‌چاویان و له هه‌مبه‌ریاندا هونه‌رنوومایی ده‌كرد . ئه‌وانیش ، هیلاك و ماندوو چاویان له لووتكه‌ی قافه‌وه ده‌بڕی . ئه‌و شوێنه‌ی كه سیمورغی شكۆمه‌ند له په‌نای سه‌رووی سه‌رسه‌وز و به‌رز و مه‌زندا ژیانی به سه‌ر ده‌برد .\nله سه‌ره‌تای رێگا دا یه‌كێكیان به داوی دنه‌ی جادووگه‌ری ژیانه‌وه بوو :\n– تا لووتكه رێگایه‌كی دووره !\n– ئه‌گه‌ر لێببوورین ده‌گه‌ینێ .\n– گه‌لێ كه‌س لێبووردن و نه‌گه‌یشتنێ .\n– ئێمه‌ش تاقی ده‌كه‌ینه‌وه .\n– تاقیكراوه تاقیکردنه‌وه‌ی ناوێ .\n– له تاقیكردنه‌وه‌كانی ئه‌وان كه‌ڵك وه‌رده‌گرین .\n– ئه‌و قسانه باویان نه‌ماوه .\n– وره‌به‌ردانی تۆش شتێكی تازه نییه .\nئینجا ئه‌وان ، به جووته وه‌ڕێ كه‌وتنه‌وه . به شوێنی دیاریكراو دا که به سه‌ر هه‌ڵدێرگه عاسێ و هه‌ڵه‌مووته‌كاندا ؛ به ناو جه‌رگه‌ی دارستانه چڕ و تاریكه‌کاندا و به قووڵایی دۆڵه چۆڵ و ترسێنه‌ره‌كاندا تێده‌په‌ڕی .\nنه‌فه‌ری دووهه‌م له نیوه‌ی رێگا دا ماندوو بوو . پاكانه‌ی بۆ ماندوو بوونه‌كه‌ی نه‌كرد . هیچ بیانووشی نه‌گرت . پاڵی وه‌دارسپیدارێكی به‌رز دا و وتی :\n– ماندوو بووم . له‌وه زیاتر بڕ ناكه‌م .\n– دوای حه‌سانه‌وه وه‌ڕێ ده‌كه‌ویه‌وه .\nنه‌فه‌ری دووهه‌م وتی :\n– له ناخمه‌وه ماندوو بووم ، توانای ده‌روونیم نه‌ما .\n– پێت وایه بۆ ماندوو بووی ؟\n– هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م له توانا دابوو . بۆ درێژه‌دان وره و بڕوای به تینی ده‌وێ ، من نیمه .\nئینجا ئه‌و ته‌نیا وه‌ڕێ كه‌وت . دڵی روون و قاچه‌كانی پڕ له هێز و وزه‌ی لاویه‌تی بوون .\nقامچیه‌كان داده‌وه‌شێنران .ئاگرێكی به تین له بنی پێیانییه‌وه به‌ره‌و ده‌روونی كڵپه‌ی ده‌كرد .\n– هه‌سته !\n– هه‌ستا . به قاچه ئاوساو و خوێن لێ تكاو و ونجڕبووه‌كانیه‌وه هه‌ستا .\n– راكه .\n– ناتوانم .\nدڕنده‌كه به‌و لاقه قورسانه‌ی چۆ سه‌ر په‌نجه‌كانی ، سه‌ر قاچه‌كانی . هاواری لێ هه‌ستا و تێكه‌وه‌گلا و له ژووری غاره‌كه دا وه‌گڕۆله كه‌وت . قامچیه‌كان له پشتی هه‌ڵبه‌زینه‌وه . هه‌ستایه‌وه .\n– سیمورغ له كوێیه ؟ بۆ به هاوارته‌وه نایێ ؟ هه‌ڵێ !\nله قوڵایی دڵیه‌وه ناڵاندی : له كاتی خۆیدا دێ !!\nئایا ئه‌گه‌ر ته‌نیا جێیان نه‌هێشتبام ، تووشم به تووش ئه‌و تووشییه‌وه ده‌بوو ؟\nئه‌ژنۆكانی له ئامێز گرت و له تاریكی ناو غاره‌كه‌وه راما . له تینوان ئاگری له هه‌ناوان به‌ر ببوو . له سوێی دڵۆپێك ئاو ده‌تگوت سوێی بۆوه . له تاوتێی ئازاریدا نێوچاوانی گڕگڕ دایسا .\nدڕنده‌كه ماندوو ببوو و چووبوو پشوویه‌ك بدات و به تین و تاوتر بێته‌وه .\nرێگایه‌كی هه‌ڵاتنی نه‌بوو . له كه‌لێن و كونی ئه‌و تاشه‌وه كه زاركی ئه‌شكه‌وته‌كه‌ی پێ گیرابوو ، بۆنی سه‌ربه‌ستی ده‌هات .\nنووسینی : مه‌نسوور یاقووتی – 24/12/1368 – ی هه‌تاوی\nسه‌رده‌شت – 1/5/1386 – ی هه‌تاوی\nپێشوو جێم مه‌هێڵه\nدواتر فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی


2/18/2019 4:03:00 PM 273 جار خوێندراوەتەوە\nلە دوای شانزدەی ئۆكتۆبەرەوە، هێشتا پارتی ئومێدەوار بوو كە خەڵكی دڵسۆزی ناو یەكێتی، بە تایبەتیش كەسی وەكو كۆسرەت رەسوڵ، رێگە نادەن ئەو شەرمەزارییە وا بە ئاسانی تێپەڕێت، بەڵام لە مانگی ئەیلولی 2018 وە، مێژووی پڕ سەروەریی كۆسرەت رەسوڵیش كرا بە ئامرازێك بۆ سپیكردنەوەی پەڵەی رەشی ئەوانەی 24 سەعات دوای شانزدەی ئۆكتۆبەر بە حیساب ناوی پارێزگاریشیان لە گیرفاندا بوو، كەچی ئێستا دوای 16 مانگ (كە رێگە نەما تاقی نەكەنەوە) هاتوونەتە بەر قاپیی پارتی و داوای ئەو پۆستەی لێدەكەن!\nدكتۆر بەرهەم لە چەقی ئاراستەكردنی ئەو ناكۆكیانەدایە كە ئێستا پارتی و یەكێتی تێیكەوتوون، رەنگبێ لە قۆناغی داهاتوو لە مەسەلەی سەرۆكایەتیی هەرێم و پێكهێنانی كابینەدا هێندەی دیكەش تۆختر بێتەوە. دكتۆر بەرهەم لەژێر گوشاردایە و هەوڵ دەدات یەكێتی بە تێكڕا بخاتە ئاراستەیەكەوە كە گوشارەكانی سەر ئەو كەم ببنەوە. لەلایەك یەكێتی مامەڵەی رەسمیی پارتیی لەگەڵ دكتۆر بەرهەم لە پێشمەرجەكان دەرهێناوە و هاوكات گوشاریشی لێدەكات كە چۆن سەرۆككۆمار ناتوانێ وەزیرێكی یەكێتی لە كابینەی بەغدادا جێ بكاتەوە؟ گرووپی شانزدەی ئۆكتۆبەریش (كە پاڵپشتی دكتۆر بەرهەم بوون بۆ سەرۆكایەتیی كۆمار) دەیانەوێ بە هەر نرخێك بێت، كەسێك لەوان بكرێتە پارێزگاری كەركوك. هەموو ئەوانەش لەكاتێكدایە كە ئەو جۆرە مامەڵەیەی پارتی لەگەڵ دكتۆر بەرهەم، وایكردووە كە موخاتەبی بەغدا لە پرس و كێشەكانی نێوان هەرێم و بەغدا، تەنها بارزانی و پارتی بێت و هیچ رۆڵێك بۆ سەرۆككۆمار وەك نوێنەری كورد (تەنانەت یەكێتیش) لە بەغدا نەمێنێ.\nئاساییكردنەوەی پەیوەندیی نێوان پارتی و دكتۆر بەرهەم، گوشاری سەر كۆسرەت رەسوڵیش كەم دەكاتەوە و، باڵانسی هێز لەناو سەركردایەتی یەكێتی دەگۆڕێت. بۆیە ئەو مەوزووعە زوو یان درەنگ لە داهاتوودا وەكو مەرجێكی دیكەی یەكێتی هەر دەخرێتەوە بەردەم پارتی، بۆیە وا باشترە پارتی لەوەیاندا دەستپێشخەر بێت، ئەگەر بەڕاستی باوەڕی بەوە ماوە كە دەتوانێ لەگەڵ ئەو یەكێتییەی ئێستا هەیە درێژە بە حوكمڕانی بدات. ئەگەرنا تازە جارێكی دیكە مام جەلالێكی دیكەیان بۆ زیندوو ناكرێتەوە.\nگۆڕان و گۆڕینی پارسەنگی هێز\nرێككەوتنی سیاسی و ئیداریی پارتی و گۆڕان لەسەر حیسابی هیچ هێز و لایەنێكی دیكە، چ وەك بەرنامە و چ وەك پشك لە حوكمڕانی نەكراوە. بەرنامەی سیاسیی نێوان گۆڕان و پارتی بۆ داهاتوو، هەمان ئەو بنەما سەرەكیانەن كە لە دیدی هاوبەشی نێوان پارتی و یەكێتی (18خاڵەكە)دا هاتوون. گۆڕان جارێك پێش شانزدەی ئۆكتۆبەر (سەرباری هەموو ئەو غەدرە سیاسییەی كە پارتی لێیكرد) رێگری لە دوو ئیدارەیی كرد و نەچووە بەرەی خیانەتكارانەوە. ئینجا دووبارە شكستی بەو هەوڵانە هێنا كە لە دوای هەڵبژاردنەكانی مایسی پارساڵ دران بۆ دروستكردنی بەرەیەكی ناڕازی لە دژی یەكێتی و میانڕەوانە مامەڵەی كرد. ئەمجارەش گۆڕان نەك بووە پارسەنگی حوكمڕانی و كاراكردنەوەی دامەزراوە شەرعییەكان، بگرە لایەنەكانی دیكەشی بەدوای خۆیدا راكێشاوە و هەڕەشەی دوو ئیدارەیی یەكێتی بەتاڵ كردووەتەوە.\nگۆڕان ئیسپاتی كرد كە سەرباری لەدەستدانی كاریزماكەی، زۆر بە ئاسانی دەتوانێ جێگرەوە دیاری بكات (جا لاوازن یان رەخنەیان لەسەرە ئەوە باسێكی دیكەیە)، دەتوانێ سیاسەت بكات و لە كاتی پێویستیشدا دەتوانێ بە خوێندنەوەی هەلومەرجی بابەتی بڕیار بدات. سەركۆنەكردن و تەهدیدكردنی گۆڕان بەوەی كە بەشداریی حكومەت دەكات، بێ بنەماترین ئارگۆمێنتە، چونكە خورماخۆرێكی وەكو یەكێتی كە حازرە هەموو پڕۆسەی سیاسیی كوردستان بكاتە قوربانیی دوو پۆست، بۆی نییە دوور و نزیك باسی هیچ هێزێكی دیكە بكات.\nیەكێتی زۆر بە هەڵەداچووە ئەگەر وا بزانێ بزووتنەوەی گۆڕان باخچەی پشتەوەی ماڵە وێرانەكەیەتی و، خۆی بە برا گەورە و وەسیی میراتی نەوشیروان مستەفا بزانێ. ئەگەر نەوشیروان مستەفا باوەڕی بەو برا گەورەییەی یەكێتی هەبووایە، نەدەبوو لەسەردەمی شكۆی تاڵەبانیدا لێی جیابێتەوە و دواتریش بێ گوێدانە یەكێتی بەشداریی حكومەت بكات. پارتی دەبێ دەرسی لە هەڵەكانی رابردووی خۆی وەرگرتبێت و ئەمجارە لەژێر هیچ پاساوێكدا ئەو هەڵوێستەی ئێستای گۆڕانی لەبیرنەچێت.\nسەعدی پیرە و سەحاف\nئەڵبەتە رەنگبێ بەناوبانگترین گوتەبێژ لە مێژووی سیاسیدا، ژۆزێف گۆبڵزی وەزیری پڕوپاگەندەی سەردەمی هیتلەر بێت، محەممەد سەعید سەحافیش كە هەمان پۆستی هەبوو، لەسەر رێبازی "درۆ بكە درۆ بكە تا خەڵك باوەڕ دەكات" دەڕۆیشت.\nئەو دوو زاتەی سەرەوە موكەللـەف بوون بە درۆكردنێكی سیستەماتیك، بەڵام سەعدی ئەحمەد پیرە كە ئێستا (لەسەر داوای خۆی) وازی لە گوتەبێژیی یەكێتی هێناوە، بووە قوربانی راستگۆیی و نییەت پاكیی خۆی. شوبهاندنی سەعدی ئەحمەد پیرە بە سەحاف كارێكی هەڵە و نائەخلاقییە، بگرە ئەگەر وەكو گوتەبێژەكانی سەردەمی نەخۆشكەوتنی مام جەلال لە 2012 هەڵسوكەوتی بكردبایە كە پێنج ساڵی رەبەق درۆیان دەرخواردی خەڵك دا، ئێستا وەزعی بە نەوعێكی دیكە دەبوو.


پەروەردەی سلێمانی بۆ ساڵی نوێی خوێندن سیستەمی یەكپۆشی(جل و بەرگ)لەسەرجەم ناوەندەكانی خوێندن پەیڕەو دەكات\n: 2019/حوزەیران/1 شه‌م\n: 1011 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسیستمی یەكپۆشی قوتابیان و خوێندكاران پەیڕەو دەكرێت\nبەڕێوەبەرێتی گرێبەستە گشتییەكان و كاروباری یاسایی- هۆبەی كاروباری یاسایی، لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی سلێمانی لە گشتاندنێكدا ئاگاداری سەرجەم پەروەردەكانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتی گشتی دەكاتەوە كە پێویستە بۆ ساڵی خوێندنی 2019-2020 لە گشت ناوەندەكانی خوێندندا پەیڕەوی سیستمی یەكپۆشی بكرێت بە پێی ئەم لیستەی خوارەوە:\n1- جلوبەرگی باخچەكانی منداڵان (كچ/ كراسی پەمەیی لەگەڵً تەنورە یان پانتۆڵی رەساسی، كوڕ/ كراسی شین لەگەڵ پانتۆڵی رەساسی).\n2- جلوبەرگی قۆناغی ئامادەیی (زانستی، وێژەیی، پیشەیی، ئیسلامی):\nكچ (قۆناغی 10-11-12) تەنورە یان پانتۆڵی رەش لەگەڵ كراسی سپی.\nكوڕ (قۆناغی 10-11-12) پانتۆڵی رەش یان كاوبۆی رەش لەگەڵ كراسی سپی.\n3- جلوبەرگی قۆناغی بنەڕەتی (7-8-9)\nكچ/ تەنورە یان پانتۆڵی نیلی لەگەڵ كراسی سپی.\nكوڕ/ پانتۆڵی نیلی لەگەڵ كراسی سپی.\n4- جلوبەرگی قۆناغی بنەڕەتی (1-6):\nكچ/ تەنورە یان پانتۆڵی رەساسی لەگەڵ كراسی سپی.\nكوڕ/ پانتۆڵی رەساسی لەگەڵ كراسی سپی.\nسه‌ردانی ئه‌مڕۆ: 216\nسه‌ردانی ئه‌م هه‌فته‌یه: 6,658\nهه‌موو سه‌ردانه‌كان: 16,346,975


كانونی دووه‌م 2019 – مالپه‌رێ خابير\nسەرەتا / 2019 / كانونی دووه‌م\nئەرشیڤێ هه‌يڤانه: كانونی دووه‌م 2019\nكانونی دووه‌م, 2019\nئاريشا تامیسكا.. وچاره‌سه‌ریێن سرۆشتی\nئاريشا تامیسكا.. وچاره‌سه‌ریێن سرۆشتی مالپه‌رێ خابير / زاخۆ د.عه‌دنان ئاكره‌يی يێ ساخله‌م به تامیسكه بریتیه ل كولبونا ده‌ڤ وئه‌زمان ولێڤا كۆ گه‌له‌ك ب ئازاره وهۆكارێت وێ تا نها ب ووردى ديارنينن هه‌رچه‌نده هنده‌ك فاكته‌رێن ئاشكرا هه‌نه وه‌ك فشارێن ده‌رونی، تێكچوونا هورمونان، نه‌خوشیێن هناڤا،..هتد ئه‌ڤه چه‌ند رێكه‌كێن سرۆشتینه بۆ چاره‌سه‌ریێ: • …\nباشترین جهـ بۆ ده‌رمانخانه‌یێ ل مال كیڤه‌یه؟\nباشترین جهـ بۆ ده‌رمانخانه‌یێ ل مال كیڤه‌یه؟ مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ گوڤارا “ئه‌پوتیكین ئومشاو” یا ئه‌لمانی دیاركر كو دڤێت ده‌رمان د جهه‌كێ ته‌زی و هشك دا بهێنه زه‌خیره كرن و ئاماژه ب وێ چه‌ندێ كر كو لێنانگه‌هـ و سه‌رشوو دوو جهن ب ئێكجارى نابت بۆ ده‌ینانا ده‌رمانخانه‌یێ بهێنه ده‌ستنیشانكرن. گوڤارا …\nڤەكولین: هەژاری كارتێكرنێ ل مێشكێ زارۆكان دكت.\nڤەكولین: هەژاری كارتێكرنێ ل مێشكێ زارۆكان دكت. مالپەرێ خابیر / زاخۆ ڤەكولینەكا نوی د گوڤارا “گاما پێدیاتركس” ـا تایبەتمەند ب نوژدارییا زارۆكان دا هاتییە بەلاڤكرن دیاركر كو ژینگەها هەژار كارتێكرنێ ل مێشكی زارۆكی دكت ب شێوەیەكێ نێگەتێڤ. ژ وان ئاریشەیێن ژ ئەنجامێ هەژاریێ لسەر مێشكی پەیدادبن ئكتیئاب و زەحمەتی دفێربینێ …\nدێ چاوان چاڤێن خوە ژ زیانا شاشەیێن ئەلكترونی پارێزی؟\nدێ چاوان چاڤێن خوە ژ زیانا شاشەیێن ئەلكترونی پارێزی؟ مالپەرێ خابیر / زاخۆ چ پێنەڤێت ب سانەهیترین ریچك ئەوە تو خوە ژ هەمی جورێن شاشەیان دویربێخی، بەلێ د ژیوارێ ئەڤرۆ دا ئەڤ چەندە یا ب زەحمەتە، چونكی ئەم نەشێن دەستا ژ وان ئامیرێن ئەلكترونی بەردین. رێكێن پاراستنا چاڤان ژ زیانا …\nمفایێن ساخله‌مى يێن باجانێ:\nمفایێن ساخله‌مى يێن باجانێ: مالپه‌رێ خابير / زاخۆ 1- باجان دهێتە هژمارتن وەك بەرگریكار ژ پەنجەشێرا قولونێ. 2- مەترسیێن پێشكەفتنا پەنجەشێرا هێكان لدەڤ ژنكان كێم دكت. 3- مەترسیێن پێشكەفتنا پەنجەشێرا پروستاتا كێم دكت. 4- ئلتیهابا گەهان چارەسەردكت. 5- راكەتنا كولیسترولێ دناڤ مولولێن خوینێ ناهێلت. 6- شەربەتا باجانێ هاریكارییا سیستەمێ هەرسكرنێ …\nڤەكولین: چگارەیێن ئەلكترونی بێ هه‌بينا چاڤدێرييا نوژدارى دهێنه دورستكرن.\nڤەكولین: چگارەیێن ئەلكترونی بێ هه‌بينا چاڤدێرييا نوژدارى دهێنه دورستكرن. مالپەرێ خابیر / زاخۆ ل چەندین جهێن گرتی و ڤەكری ل جیهانێ چگارە كێشان قەدەەغەیە ژبەركو زیانێن مەزن ژێ پەیدا دبن ، و ژبەر ڤێ قەدەغەكرنێ گەلەك ژ چگاركێشان بەرێخوەداینە چگارەیێن ئەلكترونی ژبەركو نە بێهنا وی جهی نەخوەش دكن و نە …\n25 كانونی دووه‌م\nدا رازیبینا ده‌یكا خوه بده‌ستڤه‌بینت تاوانه‌ك ئه‌نجامدا.\nدا رازیبینا ده‌یكا خوه بده‌ستڤه‌بینت تاوانه‌ك ئه‌نجامدا. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ گه‌نجه‌كێ 23 سالی ژ ویلایه‌تا فلوریدا هه‌ولا دزینا بازاره‌كێ ل پانزینخانه‌یه‌كێ دا، به‌لێ شكه‌ستن به‌هرا وی بی. رۆژنامه‌یا “Flobal News” دیاركر كو ئه‌لێكسه‌نده‌ر كامبل هێرشكره سه‌ر خودانێ بازاری، پشتی كه‌سێ دووێ ره‌تكری پاره‌یێ بدته وی، و ده‌مێ ڤیایی ب …\n24 كانونی دووه‌م\nئەرێ دورستە زەیتا زەیتونا بۆ قەلاندن و سوركرنا خارنان بهێتە بكارئینان؟\nئەرێ دورستە زەیتا زەیتونا بۆ قەلاندن و سوركرنا خارنان بهێتە بكارئینان؟ مالپەرێ خابیر / زاخۆ گەلەك ژ خارنلێنەران هزر دكن نابت زەیتا زەیتونا بۆ قەلاندن و سوركرنا خارنان بهێتە بكارئینان، بتنێ دڤێت دگەل زەلاتە و ب شێوازێ تەزی بهێتە بكارئینان، باشە ئەڤ هزرە دورستە یان ژی خەلەتە؟ وەك بەرسڤ بۆ …\nڤەكولین: زەیتا زەیتونا و چەرەزات بيرتيژيێ زێده دكن.\nڤەكولین: زەیتا زەیتونا و چەرەزات بيرتيژيێ زێده دكن. مالپەرێ خابیر / زاخۆ ڤەكولینەكا ئیسپانی یا نوی دیاركریە كو سیستەمێ خارنێ ل دەولەتێن دەریایا ناڤەراست ئەوێن زەیتا زەیتونا و چەرەزاتا ب زێدەهی بكاردئینن مفایی دگەهینتە بیرتیژیێ ل دەڤ دانعەمران. دوكتور “ئیمیلو روس”ژ زانینگەها بەرشەلونا یا ئیسپانی و هەڤكارێن وی ب ڤێ …\n23 كانونی دووه‌م\nب ڤان شيره‌تان چاڤێن خوه ژ نه‌مانێ ب پارێزه:\nب ڤان شيره‌تان چاڤێن خوه ژ نه‌مانێ ب پارێزه: مالپەرێ خابیر / زاخۆ شیانێت دیتنێ و هەستا بینینێ نیعمەتەكا خودایێ مەزنە لگەل پترییا چێكریان كری، لسەر مە پێدڤیە ب هەمی ئیانێن خوە پاراستنێ لێ بكین. ب هەشت شیرەتان دێ شێی چاڤێن خوە ژ پتریا جورێن زیان وگەفەیان پارێزی: 1- یاسایا …\nتەرمێ خۆدانکارەکی ل قەلادزێ د دوکانا ویڤە هاتە دیتن\nوەزارەتا پێشمەرگەی: هەر فەرماندەیەكێ خەمساریێ بكەت دێ هێتە سزادان\nوه‌زاره‌تا كاره‌بێ روونكرنه‌ك به‌لاڤكر\nنابت كێرک د ئامانشوویا کارەبایی دا بهێنە شویشتن\nڤه‌كولین: ب تورێن جڤاکی نەخوەشیێن دەروونی پەیدادبن\nڤه‌كولین: خارنێن درەنگی شەڤ مرۆڤی تووشی شێرپەنجێ دکن\nڤه‌كولین: خارنا مرۆڤی ب کەیفێ زێدە دبت\nڤه‌كولین: رێڤه‌چوونا بله‌زتر ژييه‌كێ درێژتر\nڤەكولین: ددانێن شيرى ييێن زارۆكان ب شيرێ ده‌يكێ دهێنه پاراستن\nشیرەت بۆ نڤستنتەکا رحەت ل زڤستانێ:\nچ مفایێن ساخلەمی د شامیکان دا هەنە؟\nمێلاک ب ڤان خارنان بهێزتر دبت:\nپێدڤیه زارۆك د حه‌فتیێ دا چه‌ند جاران سه‌رێ خوه بشون؟\nباجانێن نەگەهشتی مەترسیێن مرنێ زێدە دکن\nبه‌شێن مالپه‌ری (7,722)\nزانست و تەکنولوژیا (297)\nگەشەپێدانا مرۆڤی (146)\nكانونی یه‌كه‌م 2021 (33)


هێمن ڕەئوف : هەرای بەرزانی عەلی حەمە ، سینارۆیە یان لەسلێمانی دا ئازادی هاڕە دەکات . – WTARIKURD\nپێش هەر شتێک منەتی بەرزانی عەلی حەمە بە …. ، نامەوێ هەرگیز وەک کەسێک کە دەیناسم شتێکی لەسەر بڵێم . بەڵکو ئەمە بەرگرییە لە ئازادی ڕادەربڕین و ئازادی سیاسی .\nئەوەی لە هاوار و ناڕەزایەتییەکەی ئەودا هەیە ، مایەی ئەوپەڕی شەرمەزارییە بۆ مافیاکانی ئاسایشی سلێمانی . ناکرێت لە شارێکی وەکو سلێمانییدا کە قوتابخانەی ئازادیی و یاخیبوون و جیهانی ڕەنگە جیاوازەکانی سیاسەتی کوردییە ، لەسەر هیچ و خۆڕایی ڕۆژنامەنووسێک بانگبکرێت و بەو شێوازە مافیاگەرایە لێکۆڵینەوە و پرسیاری لێ بکرێت .\nبەڵام لەم کەیسەدا من هەندێ گومان و پرسیارم لا درووست بووە ، هیوادارم بەهۆی هاوکاری ئێوە بگەمە دڵنیایی و وەڵامی درووست بۆیان . چونکە هەر بە جددی گومان و پرسیاری جددین و هیچ پەیوەندی بە باکگراوندی بەرزانەوە نییە .\n١/ یەکێتی و ئاسایشەکەی لەسەر چی بەرزانیان بانگکردووە بۆ لێکۆڵینەوە ؟ کام ووتار و کام پۆست و کام چالاکی و کام بەدواداچوون و کام ڕێپۆرتاژ و کام بەڵگە و فاکت و کام شتی بەرزان هەیە ئەوەندە خەتەر بێت پێویست بەم مەشهەدە بکات ؟\n٢/ لەو دەڤەری سەوز و مۆرە دەیان کوڕی بەجەرگ و ئازا و چاونەترسی تر هەن کە زۆر زیاتر لە بەرزان بە یەکێتی و پارتی و گۆڕان دەکەن و پێیاندا هەڵدەشاخێن . بۆچی بەرزان دەکرێتە نیشانەی ئاسایش ؟\n٣/ نزیکەی ٦ مانگێک دەبێت بەرزان بە ئاشکرا پشتگیری لە سیاسەتەکانی دەسەڵاتی کوردی دەکات و باوەڕی وایە بارزانی دەوڵەت چێدەکات ، زۆربەی ڕەخنە و نووسینەکانی بۆ پشتگیری لە بارزانی و دژی نەیارانی دەسەڵات دەنووسێت ، هەموو نەهامەتیەکان دەخاتە ئەستۆی میللەت و بە گەمژە و گێلیان وەسف دەکات ، بە ئاشکرا ڕوویکردۆتە میدیاکانی دەسەڵات و لە ڕووداو دەنووسێت ، میدیا و کەسانی سەربەخۆ دەکاتە ئامانج و ڕەخنەیان لێدەگرێت و جنێویان پێدەدات . ئێ هەموو ئەم شتانە یەکێتی بۆخۆی هیچ کێشەی لەگەڵیان نییە ، باشە بۆچی بەرزان دەکرێتە نیشانە و لێکۆڵینەوەی لەگەڵ دەکرێت ؟\n٤ / ئەم کوڕە ئەگەر جار جار ڕەخنەیەک لە هێرۆ و کوڕەکانی بگرێت ، ڕۆژی دوای ئەوە بۆ خۆپاراستن لە شەڕی هێرۆییەکان بە جوانی بە شان و باڵی تاڵەبانییدا هەڵدەدات و بە کاریزما و شتی زلی وەسف دەکات . ئاخر چۆن ئەبێت ئەم کوڕە لێکۆڵینەوەی لەگەڵ بکرێت ؟\n٥/ من زۆر گەڕام ، هەرچەندە ماوەیەکە شتەکانی نابینم بەڵام زۆر هەوڵمدا نووسراوێکی ئەو ببینم کە قابیلی ئەم لێکۆڵینەوە مافیاگەراییە بێت ، بەڵام بەداخەوە هیچم نەدۆزییەوە .\nلەبەر ئەوە هیوادارم ئەم کەیسە ڕوون بکرێتەوە و لە ڕاستی و درووستی و چۆنێتیی پڕۆسەکە دڵنیا ببین . لەهەمووی گرنگتر ئەوەیە پەرلەمان و حکومەت ئەمە لە ئاسایش قەبوڵ نەکەن ، بە هەر پاساو و بیانوویەک بێت بۆیان نییە دەستبخەنە کەرامەتی خەڵکەوە و لێکۆڵینەوە لە ڕا و بۆچوونی خەڵک بکەن . دواجار پرسیارێکی تریش درووست دەبێت ، ( داخۆ ئەگەر ئێمە و مانان بێینەوە و مانگێک لەو سەرشەقامانە قسەی زل بکەین و خەڵک هان بدەین بۆ شۆڕش و ڕاپەڕین چیمان بەسەر بهێنن ؟ )


ماڵپەڕی بۆنەکان - گوڵه مێخه‌ك بناسە\nت دووەم 02\tبڵاوکراوەتەوە لەلایەن ئەحمەد محمد خوێندراوەتەوە 1197 جار\nڕووه‌كێكی هه‌میشه سه‌وزه‌و یه‌كێكه له ڕووه‌كه به ته‌مه‌نه‌كان شوێنی دۆزینه‌وه‌و سه‌رهه‌ڵدانی ناوچه‌ی ده‌ریای ناوه‌راست بووه به‌زۆری ئه‌م ڕووه‌كه ئه‌گاته (10-12)م، به‌ڵام له ئینجانه‌دا ئه‌بێت چاودێری به‌رزبونه‌وه‌ی بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی جوانیه‌كه‌ی بپارێزین.\nگوڵه‌كه‌ی له چه‌ند په‌ڕێك پێك دێت‌و بۆنداره ئه‌م ڕووه‌كه بۆ جوانی‌و گرنگی گوڵه‌كه‌ی په‌روه‌رده ئه‌كرێت. ئه‌گه‌ر گوڵه‌كه لێ بكرێته‌وه بۆ ماوه‌ی 2 هه‌فته ئه‌مێنێته‌وه، له ڕووی ئابورییه‌وه به پله‌ی سێ یه‌م گرنگی هه‌یه. گه‌ڵاكانی شێوه‌ی درێژ كۆله‌و تیرییه قه‌ده‌كه‌ی توانای وه‌ستانی نیه پێویستی به ڕاگر هه‌یه له مانگی (12) كرداری كورت كردنه‌وه‌ی درێژی ساق ئه‌نجام بدرێت به مه‌به‌ستی زیاد بونی موادی غژائی‌و دروست بونی گوڵ.\nچۆنیه‌تی زیادكردنی ڕوه‌كه‌كه:\nئه‌م ڕووه‌كه به تۆو زیاد ئه‌كرێت له‌مانگی (3-4) تۆوه‌كان ئه‌ڕوێت له مانگی 9دا شه‌تڵێكی گه‌شه‌كردو به به‌رزی (30-40)سم ده‌رئه‌چێت ئه‌گه‌ر له ئینجانه‌دا بڕوێت ئه‌بێت چاودێری بكرێت‌و به‌رزی‌و تیره‌ی ئینجانه‌كه گونجاو بێت.\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر له باخچه‌دا بڕوێت به شێوه‌ی ڕیزو نێوانی هه‌ر دوونه‌مامێك 30سم بێ.\nئه‌م گوڵه ئه‌تواندرێ به قه‌ڵه‌م زیاد بكرێت له مانگی 9دا قه‌ڵه‌م وه‌رئه‌گیرێت به مه‌رجێك دوو گۆپكه‌ی له سه‌ربێت. ئه‌و به‌شه‌ی قه‌د كه‌وه‌ری ئه‌گریت ئه‌گه‌ر نه‌خۆشی تیا ده‌ركه‌وت له گیراوه‌ی په‌رمه‌گه‌ناتی پۆتاسێومدا نقوم بكرێت بۆ ماوه‌ی 5 ده‌قیقه هه‌ندێ جار بۆ دروست بونی لق‌وگوڵه‌كان هۆرمۆنی بۆردۆ به‌كاردێ كه جۆرێكه له هۆرمۆنی گه‌شه.\nكه‌ش‌و هه‌وای له‌بار بۆ ڕوه‌كه‌كه:\nئه‌م ڕووه‌كه پێویستی به‌روناكی زۆر هه‌یه، به‌ڵام حساسه بۆ پله‌ی گه‌رمای به‌رز پێویسته پله‌ی گه‌رمی مامناوه‌ند بێت‌و واباشتره له 20پله زیاتر نه‌بێت.\nئه‌گه‌ر پله‌ی گه‌رمی به‌رز بێت ئه‌بێته هۆی زیاتر درێژبونی قه‌دو كه‌می گه‌ڵاكان‌و به‌مه‌ش جوانی ڕووه‌كه‌كه كه‌م ئه‌بێته‌وه.\nجۆری خاكه‌كه‌ی :\nئه‌و خاكه‌ی به‌كاردێت پێویسته تێكه‌ڵ بێت له خاكی ئاسایی +رمل\nبه‌ئاسانی ئاو هه‌ڵبمژێت‌و ڕێژه‌ی گونجاو له جوانی هه‌بێت پێش ڕواندنی گوڵه‌كه خاكه‌كه‌ی سمادی پێوه بكرێت به تایبه‌تی سه‌مادی نایترۆجین.\nچۆنیه‌تی ئاودانی ڕووه‌كه‌كه:\nئه‌م ڕووه‌كه پێویستی به ئاودانی زۆر هه‌یه له ساڵێكدا نزیكه‌ی 65 جار ئاودانی پێویسته هه‌موو سێ ڕۆژ جارێك پێویسته ئاودانی بۆ بكرێت له كاتی ئاودانی دا نابێت ئاوه‌كه به‌ر گه‌ڵاكانی بكه‌وێت، چونكه گه‌ڵاكان په‌ڵه‌په‌ڵه ئه‌بێت و توشی نه‌خۆشی ئه‌بێت‌و زه‌رد هه‌لئه‌گه‌رێت.\nچۆنیه‌تی زانینی نه‌خۆشی ڕووه‌كه‌كه:\n1/لاوازی ساق، ئه‌م نه‌خۆشیه به‌هۆی به‌رزی پله‌ی گه‌رمیه‌وه توشی ئه‌بێت هه‌روه‌ها به هۆی كه‌می ڕێژه‌ی كاربۆهیدرات توشی ئه‌م نه‌خۆشیه ئه‌بێت به زیادكردنی سمادی نایترۆجینی چاره‌سه‌ر ئه‌كرێت.\n2/له ده‌ست دانی جوانی له گوڵ‌و ڕه‌نگه‌كاندا ئه‌م نه‌خۆشیه‌ش به هۆی كه‌می ڕوناكی‌وبه‌رزی پله‌ی گه‌رمیه‌وه ئه‌بێت.\n3/ژه‌نگ دروست بوونی په‌ڵه‌په‌ڵه‌ی زه‌رد له‌سه‌ر ڕووی گه‌ڵاكان ئه‌م نه‌خۆشیه له‌و ڕووه‌كانه‌دا زیاتره كه له ئینجانه‌دان چاره‌سه‌ری به زیادكردنی ماده‌ی بورد‌و ئه‌بێت بۆ سه‌ر گه‌ڵاكان.\nئا : خوشکان\nMore in this category: « گوڵی ساردۆنیا\nئامادەبووانى ئێستا 34 میوان لەسەرهێڵن\nHomeجوانکاریگوڵه مێخه‌ك بناسە


بۆمبێكی ده‌نگی فڕێدرایه ناو نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئاك پارتی\n2018-06-18 [11:38 AM]\nبۆمبێكی ده‌نگی فڕێدرایه ناو نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئاك پارتی له ئاڕنه‌وتكۆی.\nبه‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی ده‌ست كه‌وتوون، كه‌سێك یان چه‌ند كه‌سێكی نه‌ناسراو، بۆمبێكی ده‌نگییان فڕێداوه‌ته ناو نووسینگه‌ی هه‌ڵبژاردنی ئاك پارتی له شه‌قامی ته‌حسینی گه‌ڕه‌كی كارلی بایر. به هۆی كاریگه‌ریی ته‌قینه‌وه‌كه‌وه، جامه‌كانی نووسینگه‌كه شكاون.\nتیمه‌كانی پۆلیس، ده‌ستبه‌جێ گه‌یشتنه شوێنی رووداوه‌كه و ده‌ستیان به لێكۆڵینه‌وه كرد.\n24ی حوزەیران هاووڵاتییانی تورکیا بۆ دیاریکردنی سەرۆککۆمار و 27مین خولی پەرلەمانی وڵاتەکەیان دەنگدەدەن. بە گشتی 59 ملیۆن و 391 هەزار و 328 کەس مافی دەنگدانیان هەیە ، دەنگدەرانی ناوخۆی تورکیا 56 ملیۆن و 342 هەزار و 263 کەس دەبن و لە دەرەوەی تورکیاش ، لە 60 وڵاتی جیهان و لە 123 نوێنەرایەتیدا سندووق داندراوە.\nلە هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتیی توركیادا شەش بەربژێر هەن كە بریتین لە سەلاحەدین دەمیرتاش (بەربژێری هەدەپە)، مەراڵ ئاكشەنەر (بەربژێری ئی پارتی)، رەجەب تەیب ئەردۆغان (بەربژێری ئاكپارتی)، موحەڕەم ئینجە (بەربژێری جەهەپە)، تەمەل كەرەموڵڵائۆغڵو (بەربژێری پارتی سەعادەت) و دۆغو پەرینچەك (بەربژێری سەربەخۆ و سەرۆكی پارتی وەتەن). لە هەڵبژاردنەكانی ئەمجارەی توركیادا 56 ملیۆن كەس لە نێوخۆی توركیا و 3 ملیۆن كەس لە دەرەوەی ئەو وڵاتە مافی دەنگدانیان هەیە. دەنگدانی دەرەوە لە رۆژی حەوتی حوزەیران دەستیپێكردووە.\nئەم هەواڵە 3982جار خوێندراوەتەوە


لئدوانی پادشای بۆلیوود لە بارەی فیلمی زیرۆ دەبێ بلێین هیندستان باشترین بەرهەم هئنەری فیلمە\nفلیمێکی درامی و کۆمیدی و رۆمانسیە\nنووسەر : هیمانشوو شارما\nدەرهێنانەر : ئەناند ئێڵ ڕای\nبەرهەمهێنەر : گۆری خان\nکات : 164 خولەک\nبودجە : بەنزیکەی 150 کرۆر دەبێت\nبەرواری بڵاوبوونەوە : 21 / 12 / 2018\nسه‌لمان و دیپیكا و ئالییە و جوهی چاوڵا له فیلمه‌كه دیمه‌نی تایبه‌تیان ئه‌بێت .\nهەروەها خانمە ئەکتەری کۆچکردوو شرێدڤی لە فیلمەکەدا دەرکەوتنی تایبەتی هەیە بەمەش دەبێتە دوایین دەرکەوتنی لەسەر شاشەکانی سینەما .\nبە درێژای فیلمی زیڕۆ لە هیچ دیمەنێکی فیلمەکە شاروخ خان و ئەنوشکا و کاترینا پێکەوە نابینرێن ! وە لە هیچ دیمەنێک ئەنوشکا و کاترینا پێکەوە نابینرێن !\nئەمەش له کاتێکدا کە ئەکتەرانی سەرەکی فلیمەکە بریتین لە شاروخ خان و ئەنوشکا وکاترینا کێف .\nشاروخان هەتاوەکو وێنەگرتنی فلیمی زیڕۆی تەواو نەکر هیچ فیلمێكی تری ئیمزا نه‌كردووه تاوەکو وێنه‌گرتنی بۆ بكات یان نەیكات .\nفیلمەکە دەبێتە دووەمین فیلمی بۆلیوود لەدوای فلیمی Swades ی شاروخ خان کە لەناسا وێنەی گیرابێت ، واتە لە هەموو مێژووی بۆڵیوود تەنها دوو فلیم ڕێگەیان پێدراوە لە ناسا وێنەیان بگیرێت وە هەردووکیان فلیمی شاروخ خانن !\nشاروخان چواره‌م ئه‌كته‌ری بۆڵیووده ڕۆڵی قه‌زه‌م ( كورته باڵا ) ده‌بینێ كه خۆی له ڕاستیدا قه‌زه‌م نییه .\nزیاتر لە 1000 بەهرەمەند لە تەکنۆلۆژیای VFX و زیاتر لە 600 کارمەندی RedChillies بۆ وێنەگرتنی فلیمەکە کاریان کردووە .\nکارەکتەری (بەووا) لە فلیمی “زیڕۆ” کە لە لایەن شارۆخانەوە ڕۆڵی دەگێڕدرێت، بە بەکار ھێنانی تەکنەلۆجیای “FPT” واتە “دووربینی بەھێزکراو” وێنەی گیراوە ، بۆ ئەوەی باڵای شاروخ خان بچوکتربێت لە چاو ئەکتەرانی دیکەی ناو فلیمەکە وە وەک کەسێکی کورتە باڵا لە فلیمەکەدا دەربکەوێت .\nئەم تەکنەلۆجیایە لە فلمی ھۆڵیوودی “The Lord Of Rings” یش بەکارھێنراوە، کە فێڵی بینایی (خداع البصري) لای بینەر دروست دەکات کە وا لە شتەکان دەکات گەورەتر یان بچووکتر ، وە یان دوورتر یاخود نزیکتر دەربکەون لەوەی کە لە ڕاستیدایە هەیە .\nیەکەمین فیلمی بۆلیوود دەبێت کامێرای Arri Lexa ـی تێدا بەکارهاتبێت، کە نرخەکەی بە 100 هەزار دۆلار دەخەملێنرێت و بەیەکێک لەپێشکەوتوترین کامێراکانی دونیا هەژمار دەکرێت.\nوە مافی بڵاوکراوەی میوزیک و گۆرانیەکانی فیلمەکە بە کۆمپانیای Tseries فرۆشرا بە 30 کڕۆر!\nئەناند ڕای سەرەتا بە نیازبووە فیلمەکە بدات بە سەلمان خان بەڵام کە سەیری کردووە سەلمان و ڕۆڵی قەزەمی شتێکی دوورن لەیەک وازی لەو بیرۆکەیە هێناوە و فیلمەکەی داوە بە شارۆخان.\nبۆ ڕۆڵی خانمە ئەکتەر سەرەتا ئاناند ئێڵ ڕای بە نیاز بوو لە بری کاترینا ، دیپیکا پادوکۆن بەشداری پێبکات .\nلێدوانی شارۆخان دەربارەی فلیمەکە :\nدوای سەیرکردنی فیلمی Zero دەبێ بڵێن هیندستان باشترین بەرهەمهێنەری فیلمە !\nتڕەیلەری فلیمی زیڕۆ لە ماوەی 24 کاتژمێردا 40 ملیۆن بینەری تێپەراند وە بووە یەکەم ترایلەری بۆڵیوود کە لە ماوەی 24 کاتژمێر 40 ملیۆن بینەر تێپەرێنێت ، وە گەشتە 1 ملیۆن و 200 هەزار لایک .\nخێراترین گۆرانی هندی بینەری بگاتە 5 ملیۆن! بۆ گۆرانی MereNaamTu .\nتڕەیلەری زیڕۆ گەیشتە 90 ملیۆن لە یوتیوب\nئەمەش تەنها لە 14 ڕۆژدا .\nلەهەموو مێژووی شارۆخان بگەڕێیت فیلمێک نادۆزیتەوە لە ڕۆژی پشوودا نمایش کرابێت و شکستی هێنابێت جگە لە فلیمی زیڕۆ .


نیشتمان هی هەموان نییە\nتەسلیمکردنەوەی مستەفای سەلیمی تەنها تاوانێکی ناشیرین نییە، بەڵکو خیانەت‌و کارێکی ئابڕوبەرانەیە. هەر کەسێکی ئازادیخواز بگری، خەون‌و خولیای ئەوەی هەیە، ڕۆژێك دەرفەتی بۆ بڕەخسێ‌و لەزیندانی جەللادەکانی خۆی ڕزگاربکات‌و هەڵبێت.\nنەتەوەیەکگرتووەکان مافی پەنابەری بۆ ئەوانەی مەترسی ژیانیان لەسەرە بەیاسا چەسپاندووە. کورد یەکێکە لەو نەتەوانەی هەمیشە بەدوای پەناگایەکدا گەڕاوە، تا ڕۆژێ کەلەدەستی دوژمنەکانی هەڵدێ خۆی تیابشارێتەوە.\nمستەفای سەلیمی، بەهەزار دەردو چەرمەسەری، خۆی دەگەیەنێتە بەشێکی بەناو ئازادکراوی! نیشتمانەکەی. ئەو لەوە بێئاگایە، کە ئەوبەشەی نیشتمانەکەی موڵکی هەموان نییە. بەڵكو ساڵانێکە، دوو حیزب دابەشیان کردوە بۆ دوو زۆنی دەسەڵاتی خۆیان‌و کردوویانە بەموڵکی دووبنەماڵە. سەروەت‌و سامانەکەی بەهی خۆیان دەزانن‌و بۆ بەرژەوەندی خۆیان سەرفی دەکەن.\nهەریەکەیان دەستگای چەکداریی خۆیان هەیە، لەسەر ئینتیمای حیزبیی دامەزراوە، کوڕە نازدارەکانی حیزب‌و بنەماڵەکانیان بەڕێوەیدەبەن. لەماوەی ڕابردوودا، ئەو دەستگایانە هێرشیان کردە سەریەکترو بەئەنجامدانی کاری نایاسایی‌و ناشەرعی یەکتریان تۆمەتبارکرد. تازەترین کەیسیش، ڕادەستکردنەوەی مستەفای سەلیمی هاتۆتەپاڵ.\nبڵاوکراوە شەرمئامێزو بێسەرەوبەرەکەی ئاسایشی سلێمانی، کە زیاتر لەگاڵتەکردن بەعەقڵی خەڵك‌و خۆدزینەوە لە بەرپرسیارییەتییەوە نزیکە تا ڕوونکردنەوە! لەلایەك، لێدوانە سەیروسەمەرەکەی وتەبێژەکەی حکومەت‌و بێخەبەرییان لەو ڕووداوە! لەلایەکی ترەوە، شایەتی ئەوەن دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان لە چ قەیرانێکی بێسەرەوبەرەیی‌و ناموئەسەساتیی‌و دابەشبوونێکی حیزبیی قوڵدا دەژی.\nنە بەیاننامەکەی ئاسایشی سلێمانیی‌و نە قسەکانی وتەبێژەکەی حکومەت، نەك هەر ئەستۆپاکیی ئەو دوو حیزبە ناسەلمێنێ، بەڵکو بەتەواوی دەیانخاتە ژێر پرسیار. بەڕاست حکومەتێك نەزانێ دامودەستگاکانی بە فەرمانی کێ بڕیاردەدات‌و کاری لەوشێوەیە دەکات؟ چۆن حکومەتێکەو خەڵك متمانەی پێدەکات. حکومەت کە ئیدیعای چاکسازیی دەکات، با لە ڕێکخستنەوەو بەنیشتمانی کردنی ئەو دەستگایانەوە دەستپێبکات. هیچ بیانوویەك بۆ بێدەنگ بوونی پەڕلەمان، بەتایبەت ئەو فراکسیۆنانەی داوای چاکسازیی‌و بەنیشتمانیکردنی دامودەستگاکان دەکەن، نەماوەتەوە تا نەیەنەسەرخەت.\nهەڵوێست‌و قسەو نووسین‌و لێدوانی لەشکرێ خەڵکی چالاك! نوخبەی خوێندەوار، مرۆڤ دووچاری نائومێدی دەکات. کۆمەڵێ گوێی خۆیان کەڕکردووە! هەندێکیش بیانوو بۆ ئەو کارە ناشیرینە دەهێننەوە، باسی هەڵهاتن لە یاسای دەوڵەتان دەکەن! باکیان نییە قوربانییەکە بەکاری ناشیرین تۆمەتباربکەن! بەو کارانە ڕووی دوژمنانی کورد سپی دەکەنەوە! بەڕاست ئەوانە چ مەخلوقێکن، وا باکیان بەئازاری هاونیشتمانیی‌و هاوزمانانی خۆیان نییە!\nهەرکەس پەسنی بیروباوەڕی ئەوان نەکات، وەهمی کۆمۆنیزم‌و فیکرو دەسەڵاتی تاکڕەوانەو ستالینیی ئەوان ڕەتکاتەوە. هەر بۆ ئەوە باشە لەزیندانی دوژمندا بڕزێ یان وەك بامێ بکرێ بەپەتا. ئەوانەی خۆیان بەتاکە فریادڕەسی کوردو حیزبی قائید دادەنێن، بەیتوبالۆرەی کوردایەتی‌و بەڵێنی جادوگەرانەی دوژمنان فریوی داون، شانەکردنی ڕیشی ئاخونێکیان لێبووەتە خەبات‌و نیشتمانپەروەریی.\nئەمڕۆ لە گشت کاتێ زیاتر، ڕاستی ئەو قسەیەی ئەمین زەکی بەگی مێژوونووس دیارە کە دەیوت: حەسادەت‌و ڕق‌و غەرەز، قەت ناهێڵن کورد ببێ بەهیچ. لەڕابردوودا، بنەماڵەو عەشرەت‌و دەڤەرو ناوچەو دیالێکت، هۆکاری ناکۆکیی‌و دووبەرەکی کوردبوون. ئەمڕۆ، دوژمنانمان ئاشی هەندێ حیزب‌و زۆرێك لە ئایدۆلۆژیستی بێ مۆراڵ، بەو ژەهرە پیس‌و بۆگەنانەی ساڵانێکە لاشەی کوردیان داڕزاندووە، ئاو دەدەن‌و هەڵدەسوڕێنن.\nبابای ئایدیۆلۆژیست، بەفیتی ناحەزان‌و هەر لەبەر بوغزو ڕق‌و غەرەزی بەرانبەرەکەی، گاڵتەی بەنەتەوەو هەمووشتێكی نیشتمان دێ‌و بەوشەیەکیش دژی ئەوانە ناوەستنەوە کە ئامادەن بۆ بەرژەوەندیی خۆیان، ڕادەستی دوژمنانمان بکەنەوەو بمانفرۆشن. ئەگەر ئێستە مستەفای سەلیمی زیندووبێتەوە، لەداخی کوردی خۆفرۆش، ئەو وتەیەی مەحەمەد ماغوتی شاعیر دەڵێتەوە کە دەیگوت: تەنها پێڵاوەکانم پەیوەستم دەکات بەنیشتمانەوە.


1/12/2021 10:26:48 PM\n5802 جار خوێندراوەتەوە\nژنۆلۆژی زانستی ژن و هاوژیانی ئازادە، زانستێکە کنە و پشکنین بۆ ژیان و مێژووی ژن دەکات و لە هەموو ئەو زانیاریانە دەکۆڵێتەوە کە لەو بارەیەوە هەن و بە چاوێکی رەخنەییشەوە تەماشای ئەو پێناسانە دەکات کە لە دەرەوەی ژن بۆی دیاریکراوە. بە واتنێکیکە ژنۆلۆژی سازیی بوونی ناسنامەی ژنە.\nژن، لە کۆمەڵگای کوردی و جیهانیدا، هەمیشە لەلایەن دەسەڵاتێکی ترەوە (دەسەڵاتی ئایین، خێڵ، دەوڵەت و سەرمایەداری کە سەرجەمیان بەگشتی کۆمەڵێک دەسەڵاتی پیاوسالارانەن) ناسنامەی دیاریکراوە، هەمیشە لەلایەن قەڵمڕەوییەک لە دەرەوەی خۆیەوە ئەرک و مافەکانی دیاریکراوە و تێگەیشتنێک بۆ ژن بەسەر ژندا سەپێنراوە لە دەرەوەی سروشت و بوونی خۆیەوە بووە، بۆیە هەمیشە نامۆ بووە پێی، هەر ئەمەشە وایکردوە ژن خۆی نەناسێت، لە سروشت و بونیادی خۆی تێنەگات و نەتوانێت وزەی خۆی بەگەڕبخات و بەو جۆرە وێنای خۆی بکات کە هەیە. ژنۆلۆژی وەڵامە بەو دۆخە، هەوڵێکە بۆ ناسینی ژن لەناو خۆیدا، تێکۆشینی ژنانەیە بۆ دۆزینەوە و بەیانکردنی ناسنامەی ڕاستەقینەی ژن و فڕێدانی ئەو ناسنامە نامۆ و دەرەکییەی بەسەریدا سەپێنراوە.\nبۆچی ئەمە بۆ ژن پێویستە؟\nلە مێژووی مرۆڤایەتیدا تا ئێستا بە شێوازێكی دسپلین و فەرمی ژن و دنیای ژن تۆمارنەکراوە. لە بواری زانستیدا ژن بە تەنها لە ژێر ناوی ژنەكۆلێژیدا باسكراوە، پاشان بزوتنەوەی فیمینیزم بە پێشەنگایەتی کلارا زیتکن، ئیما گۆڵدمان، جێرماین گرییر، سیمۆن دیبۆڤوار و زۆر ژنانی دیکە هەوڵیاندا كە دنیای ژن، دەنگ و رەنگی ژن، ناسنامەی ژن سەربەخۆ بكەن، بەڵام بەهۆی دابشبوون و پارچە بوونی بزوتنەوەی فیمینیستی لە جیهاندا ئەم هەوڵە تاکو ئەمرۆش سەركەوتوو نەبووە. ئەم دابەشبوونە لە وشەسازی سیاسیشدا دەبینرێت ئەوەتا فیمینیزم بەسەر فیمینیزمی سۆسیالیست، فیمینیزمی لیبراڵ، فیمینیزمی رادیکاڵدا دابەشبووە.\nگەر چاوێک بە مێژوو بخشێنینەوە، رەنگ و هێزی ژن لە هەر جێیەكی ژیاندا دەبینینەوە: لە ئەدەبیات و ئابووری و سیاسەت و دیبلۆماسییەوە تا دەگات بە بەرێوەبردنی وڵات ژن بە هەوڵ وتێکۆشانی خۆی بەردەوام بووە بەڵام دەسەڵاتی پیاوسالاری نەیهێشتووە ئەم رەنجە بە شێوازێكی زانستی تۆمار بکرێت.\nهەر دەوڵەتێک دروستبووبێت، لە هەرجێیەک شوڕشێك بەرپا بووبێت، ژن رۆڵی هەبووە و بەشدار بووە، بەڵام نەبیندراوە و هەمیشە لە پشتی پەردەوە ماوەتەوە؛ بۆ نموونە ئیلیانور رۆزڤێلێت یەکەم کەسبوو کە جاڕنامەی نێونەتەوەیی مافەکانی مرۆڤی پێشکەش بە نەتەوە یەکگرتووەکان کرد و قبوڵکرا، ئەمرۆ هەموو وڵاتان ئەو پەیماننامەیە دەناسن، بەڵام کەم کەس ئیلیانور رۆزڤێڵێت وەک داڕێژەری جاڕنامەی مافەکانی مرۆڤ دەناسێت، پتر وەک خانمی یەکەمی ئەمریکا و لە سێبەری سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا فرانکلین رۆزڤێڵت دەناسرێت.\nئەمرۆ ژنۆلۆژی ئەو كەمتەرخەمییە چارەسەر دەكات، ئیدی ژن بە شێوازێكی زانستی لە ژێر ناوی ژنۆلۆژیدا گفتوگۆ دەكرێت. لە بەرەبەیانی مێژووە تا ئێستا، لە هەر جێیەكی جیهاندا و لە هەر پێشكەوتنێكدا ژن هێز بووبێت و رەنجی دابێت، هەمووی لە چوارچێوەی ژنۆلۆژیدا زیندوو دەبێتەوە و ژنۆلۆژی دەبێتە ئاوێنەی جیهانی ژن. لەلایەکی دیکەوە ژنۆلۆژی پارادیگمای لێگەڕینی ژنانی ئازادە.\nلە ساڵی 1785 بەدواوە تا ئێستا زۆر جار سمینار، پانێڵ، کۆنفرانس و زۆر چالاکیی تر وەک پلاتفۆرمی فیمینستی دروستبووە، بەڵام بەداخەوە ئەو پلاتفۆرمانە بەشێوازێکی فەرمی نەبوون بە دیکۆمێنتی پەروەردەیی لە زانکۆکاندا جێنەکەوتوون. ئەمرۆ هەوڵدەدرێت ژنۆلۆژی لە سەرجەم زانکۆکاندا بە فەرمی بناسرێت و وانەی ژنۆلۆژی بخوێندرێت هەر بۆیە بۆ جاری یەکەم بە شۆرشی رۆژئاڤا لە رۆژئاوای کوردستان فاکڵتە، ئینستوتی ئاندریا ۆڵڤ و گوندی ژنوار دامەزرا. لەسەر ئەو بنەمایە لە باکوری کوردستان و ئەروپا ئەکادیمیای ژنان دروستکران، لە ئێستادا زۆرێک لە ئەکادیمیەکان، پرۆفیسۆر و مامۆستاکان دەیانەوێت ژنۆلۆژی لە زانکۆکانی جیهاندا بوترێتەوە و بناسرێت، بەڵام تا ئێستا ئەم خواستە لە لایەن لیژنەی زانکۆکانەوە نابیندرێت.\nژنۆلۆژی بە تایبەتمەندییەکانیەوە، رۆڵی زانکۆیەکی سەربەخۆ دەبینێت. بە پانێڵ، سمینار، گۆڤار، ماڵپەر، ناوەندی پەروەردەیی و زۆر شێوازی دیکە پێشدەکەوێت، لە زۆر وڵاتان بە سەدان ژن دێن بۆ ئەو زانکۆیە و ژن و ئابووری، ژن و مێژوو، ژن و خۆشەویستی، ژن و سیاسەت، ژن و زانست و زۆر لایەنی دیکەی ژیان و ناسنامەی ژن دەناسن. دەتوانین بڵێین ئەو ژنەی کە بەشداری ئەو زانکۆیە دەبێت سەرلەنوێ خۆی دەناسێت و هێزی خۆی دەبینێت و ئاشکرا دەکات. ئەو زانکۆیە گرنگی نادات بە بینای بەرز و گەورەی سەردەم، بەڵکو هاوشێوەی پلیکانەکانی سوکراتە، وەک باخچەکانی ئەریستۆیە، تەنانەت ئەگەر لە چادرێکی پەنابەریشدا بێت خۆی پێشدەخات.\nوەک دەزاندرێت لەناو کۆمەڵگادا و لە سایەی سیستەمی دەوڵەتدا مرۆڤەکان بەسەر زاناو نەزان، بە ئاگاو بێ ئاگا، خوێندەوار و نەخوێندەوار، پارەدار وبێپارەدا دابەشکراون. ژنۆلۆژی ئەم دابەشبوونە ڕەتدەکاتەوە و خۆی بە هی هەموو ژنان دەزانێت، بۆیە ژن لەناو سیستەمی دەوڵەتدا خوێندەوار بێت یان نەخوێندەوار ئەو لەخۆی دەگرێت و هەتا ئەو ژنە خۆی پێش نەخات دەستبەرداری نابێت. بۆیە دەتوانین بڵێین دەرگای ئەو زانکۆیە بۆ هەموو ژنان کراوەیە.\nلە کورستانیش هەر ژنێک دەیەوێت خۆی بناسێت، دەیەوێت لە هەر بوارێکی ژیاندا هێزی خۆی ببینێت، پێویستە سەردانی ئەو زانکۆیە بکات. ئەگەر ئەو ژنە ئەکادیمی بێت یاخود کارمەند یان لە ناوماڵ، لە هەر تەمەنێک و پێگەیەکی کۆمەڵایەتی و سیاسی و حزبیدا بێت، پێویستە هەوڵبدات لەو زانکۆیەدا وانەی ژنۆلۆژی بخوێنێت. بێگومان زوو یان درەنگ ڕاستیی ژنۆلۆژی لە لایەن دونیاوە قبوڵدەکرێت، لێ ئەگەر ژن لەم بوارەدا بەشداری زیاتر بێت، زووتر ئەو ڕاستییە دەناسرێت و قبوڵدەکرێت، ئەگەریش ژنان کەمتەرخەم و خەمساردبن بەرامبەری، بێگومان ئەو رۆژە دوادەکەوێت.


04/04/2020 142 جار خوێنراوەتەوە\nعه‌دنان زورفی سه‌رۆك وه‌زیرانی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت ره‌تیده‌كاته‌وه ده‌ست له پێكهێنانی حكومه‌ت هه‌ڵبگرێت و رایده‌گه‌یه‌نێت، كارنامه‌ی كابینه‌كه‌ی پێشكه‌شی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق ده‌كات.\nعه‌دنان زورفی رایگه‌یاند، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ده‌ستبه‌رداری پێكهێنانی حكومه‌ت نابێت و كارنامه‌ی كابینه‌كه‌ی پێشكه‌شی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران ده‌كات و داواش ده‌كات، كۆبوونه‌وه‌یه‌ك بۆ ده‌نگدان له‌سه‌ر كابینه‌كه‌ی رێكبخرێت.\nزورفی، جه‌ختی له‌سه‌ر پێكهێنانی حكومه‌تێكی نیشتمانی كردوه‌ته‌وه كه شه‌رعیه‌تی له په‌رله‌مانه‌وه وه‌رگرتبێت و وه‌ڵامده‌ره‌وه‌ی داواكارییه‌كانی شه‌قامی عیراقی بێت.\nرۆژی 17 ئازاری رابردوو، سه‌رۆك كۆماری عیراق عه‌دنان زورفی، سه‌رۆكی هاوپه‌یمانی نه‌سری له په‌رله‌مانی عیراق بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت راسپارد.\nبه‌پێی ده‌ستوور، عه‌دنان زورفی 30 رۆژی له‌به‌رده‌سته بۆ پێشكه‌شكردنی حكومه‌ته‌كه‌ی و به‌ده‌ستهێنانی متمانه‌ی په‌رله‌مان.\nهۆشیار عه‌بدوڵا: ناكرێت نه‌وه‌كانی ئه‌وان ملیۆنێر بن‌و خه‌ڵك‌و نه‌وه‌كانی داهاتوو قه‌رزاربن\nئیسرائیل.. نه‌تانیاهو به‌تۆمه‌تی به‌رتیل وه‌رگرتن و فێڵ دادگایی ده‌كرێت\nهه‌ولێر.. وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی تووشبوونی حه‌وت كه‌سی به كۆرۆنا راگه‌یاند\nسۆران.. بۆ ئه‌نجامدانی نوێژی جه‌ژن؛ هاوڵاتیان روویان له مزگه‌وته‌كان كرد\nرانـیه.. له‌یه‌كه‌م رۆژی جه‌ژندا؛ مامۆستایان گردبوونه‌وه‌و داوای مافه‌كانیان له حكوومه‌ت كرد\nهه‌ولێر.. به‌ئاماده‌بوونی ئه‌میری كۆمه‌ڵ، ئێواره‌خوانێكی به‌ربانگ سازكرا\nعێراق.. كۆتایی به پرۆسه‌ی خوێندنی ئه‌مساڵ هێنرا


ANF | بایك: داگیركه‌ر ناتوانێت له به‌رانبه‌ر ئیراده‌ی گه‌لی عه‌فرین سه‌ركه‌وێت\nبایك: داگیركه‌ر ناتوانێت له به‌رانبه‌ر ئیراده‌ی گه‌لی عه‌فرین سه‌ركه‌وێت\nجه‌میل بایك ڕایگه‌یاند، ده‌وڵه‌تی توركیای داگیركه‌ر سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی به چه‌كی قورس و پشتگیریی هێزه‌نێوده‌وڵه‌تییه‌كان هێرش ده‌كاته سه‌ر عه‌فرین، به‌ڵام ناتوانێت به‌سه‌ر ئیراده‌ی گه‌ل و شه‌ڕڤاناندا سه‌ركه‌وێت.\nسێشه‌ممه, 13 Mar 2018, 18:16\nجه‌میل بایك، هاوسه‌رۆكی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری كۆما جڤاكێن كوردستان - كه‌جه‌كه له میانه‌ی دیدارێكی «ئاریه‌ن تی ڤی» سه‌رنجی خسته سه‌ر هێرشه‌كانی ده‌وڵه‌تی توركیای داگیركه‌ر له عه‌فرین و دووڕوویی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان و هێزه‌نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كانی هه‌ڵسه‌نگاند.\n«شه‌ڕڤانانی عه‌فرین به ئه‌ركی مێژوویی هه‌ڵده‌ستن و شه‌ڕێكی پیرۆز ده‌كه‌ن»\nبایك ده‌رباره‌ی هێرشه‌كانی سه‌ر عه‌فرین و به‌رخۆدانی عه‌فرین، ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد شه‌ڕی عه‌فرین نه‌ك ته‌نها بۆ گه‌لی عه‌فرین، به‌ڵكو له‌پێناو ته‌واوی گه‌لی كورد، هێزه‌دێمۆكراتییه‌كان و مرۆڤایه‌تییه. وتیشی شه‌ڕڤانان له عه‌فرین به ئه‌ركی مێژوویی هه‌ڵده‌ستن و شه‌ڕێكی پیرۆز ده‌كه‌ن.\n«نه‌ك ته‌نیا له عه‌فرین، له ته‌واوی كوردستان ده‌وڵه‌تی توركیای فاشیست كوردان قڕ ده‌كات. ده‌سه‌ڵاتی خۆی له‌سه‌ر دوژمنایه‌تی كوردان به‌ڕێوه‌ده‌بات. بۆ ئه‌وه‌ی له ده‌سه‌ڵاتدا بمێنێت، دوژمنایه‌تیی كوردان ده‌كات. له هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان ئه‌م دوژمنایه‌تییه ده‌كات. پێویسته گه‌لی ئێمه ئه‌وه بزانێت. له عه‌فرین به هه‌موو هێزی خۆیه‌وه هێرشی گه‌ل ده‌كات. به‌م شێوه‌یه ده‌یه‌وێت كه گه‌ل هه‌رێمه‌كه چۆڵ بكات و ئه‌ویش داگیری بكات. بۆ ئه‌وه‌ش ژن، منداڵ و پیره‌كان ده‌كوژن، شار و گوندان ده‌ڕووخێنن. ده‌یانه‌وێت به‌م شێوازه وابكه‌ن هێزه‌كانی به‌رگری ته‌سلیمیان بن»\nجه‌میل بایك ئاماژه بۆ ئه‌وه‌ش ده‌كات، ئه‌ردۆغان به‌ته‌واوی له‌سه‌ر كوشتن درێژه به ده‌سه‌ڵاتداری خۆی ده‌كات. بۆ ئه‌وه‌ش فشار له هه‌موو به‌شه‌كانی كۆمه‌ڵگه؛ هونه‌رمه‌ند، سیاسه‌تمه‌دار و ...هتد ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی پشتگیری بكه‌ن.\n«نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان نایه‌وێت له عه‌فرین ئاگربه‌ست پێكبهێنرێت»\nجه‌میل بایك ده‌رباره‌ی بڕیاری ئاگربه‌ستی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان بۆ ته‌واوی سووریا وتی: توركیا دانی به‌و بڕیاره‌دا نه‌نا و هێرشه‌كانی خۆی زیاتر كرد، زۆربه‌ی قوربانیانی هێرشه‌كانیش هاوڵاتیانی سیڤیل، ژن، منداڵ و به‌ساڵاچوانن.\n«له به‌رامبه‌ر ئه‌م هێرشانه كه‌س ده‌نگ ناكات، ئه‌مه‌ش ده‌ریده‌خات كه كوردان وه‌ك مرۆڤ نابینن. هه‌ر ڕۆژ ئه‌و هه‌موو سیڤیله ده‌كوژرێن و سروشتی عه‌فرین تێكده‌درێت، به‌ڵام كه‌س ده‌نگ ناكات. ئه‌مه نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه كه گه‌لی كورد وه‌ك میلله‌تێك نابینن. له شوێنێكی دیكه هێرشێك له دژی سیڤیل و زیندانییان بكرێت، قیامه‌ت هه‌ڵده‌ستێنن، به‌ڵام كاتێك دێته سه‌ر بابه‌تی كوردان ئه‌مه ڕوونادات. بۆچی ناڕه‌زایی بۆ هه‌موو كه‌س هه‌یه، به‌ڵام بۆ كوردان نییه؟ بۆ ئه‌وه‌ی گه‌ل هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنن، ده‌ڵێن: ئه‌م بڕیاره عه‌فرینیش ده‌گرێته‌وه. به‌ڵام جێبه‌جێی ناكه‌ن، چونكه نایانه‌وێت. ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت، ده‌توانن جێبه‌جێی بكه‌ن.»\nئه‌و هێزانه‌ی كه باسی دیموكراتی و به‌هامرۆییه‌كان ده‌كه‌ن، دووڕوویی ده‌كه‌ن و نایانه‌وێ شه‌ڕ كۆتایی بێت»\nجه‌میل بایك ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد شه‌ڕڤانانی یه‌په‌گه\_یه‌په‌ژه و قه‌سه‌ده قوربانی گه‌وره‌یان دا و گورزی كوشنده‌یان له داعش دا. به‌هۆی ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی توركیا و داعش به‌هێزبوو، توركیا توڕه بووه.\nبایك ده‌رباره‌ی هه‌ڵوێستی هێزه‌نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كان ده‌ڵێت: له لایه‌كه‌وه ده‌ڵێن یه‌په‌گه\_یه‌په‌ژه و قه‌سه‌ده له دژی داعش قاره‌مانه‌تی ده‌كات، مرۆڤایه‌تی ده‌پارێزێت، دیموكراتی و ئازادی ده‌پارێزێت، به‌ڵام له لایه‌كی دیكه‌وه كاتێك توركیا هێرش ده‌كاته سه‌ر یه‌په‌گه\_یه‌په‌ژه و قه‌سه‌ده، له دژی توركیا ناوه‌ستنه‌وه.\n«ئه‌وانه‌ی ده‌ڵێن: ئێمه په‌یوه‌ستین به دیموكراتی، ئازادی، دادپه‌روه‌ری، مافه‌كانی مرۆڤ و گه‌لان درۆی گه‌وره ده‌كه‌ن. دووڕوویی گه‌وره ده‌كه‌ن. گه‌ر ئه‌مه ڕاست بوایه، له عه‌فرین دیموكراتی، ئاشتی، ئازادی و دادپه‌روه‌ری هه‌بوو، هه‌موو گه‌لان پێكه‌وه ده‌ژیان. له ته‌واوی سووریا شه‌ڕ ڕوویدا، به‌ڵام له عه‌فرین ڕووینه‌دا. له زۆرێك ناوچه كه شه‌ڕی لێ بوو، گه‌لان ڕوویان له عه‌فرین كرد و له‌وێ نیشته‌جێ بوون. ئه‌وانه‌ی ئێستا له عه‌فرین ده‌ژین ته‌نها كورد نین، به‌ڵكو له‌وان زیاتر گه‌لی عه‌ره‌ب، سوریانی، ئه‌رمه‌ن، ئێزدی و سوننی چوونه‌ته ئه‌وێ. به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌وێ ئازادی، ئاشتی و دیموكراتی هه‌بوو، گه‌لی عه‌فرین ئامێزی بۆ كردنه‌وه و پێكه‌وه ده‌ژین. به‌ڵام ئێستا توركیا هێرش ده‌كات و هیچ كه‌سێك ده‌نگ ناكات. دیاره ئه‌وان نایانه‌وێ ئاشتی و دیموكراتی هه‌بێت، نایانه‌وێ له سووریا شه‌ڕ ته‌واو بێت و گه‌لان پێكه‌وه بژین.»\n«توركیا به پشتگیریی ناتۆ هێرش ده‌كاته سه‌ر عه‌فرین»\nهاوسه‌رۆكی ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری كه‌جه‌كه له درێژه‌ی قسه‌كانیدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد كه توركیا چه‌كی ناتۆ، ئه‌ڵمانیا و به‌ریتانیا به‌كاردێنێت، به‌ڵام بۆ ئه‌وه‌ی جیهان هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنن ده‌ڵێن: «چه‌كی خۆمان به‌كاردێنین». وتیشی: هه‌موو كه‌س ده‌زانێت كه توركیا ئه‌ندامی ناتۆیه و چه‌كه‌كانی ئه‌وان له دژی گه‌لی كورد به‌كاردێنێت.\n«به‌پێی قانوونه‌كانی ناتۆ نابێ توركیا ئه‌و چه‌كانه له عه‌فرین به‌كاربێنێت، به‌ڵام ده‌بینین كه كه‌س له دژی ناوه‌ستێته‌وه و هه‌موو كه‌س بێده‌نگه. ته‌نانه‌ت بۆ ئه‌وه‌ی توركیا ئه‌و چه‌كانه به‌كاربێنێت، چه‌ند وه‌ڵاتێك به‌شاراوه‌یی له‌گه‌ڵ توركیا په‌یمان ده‌به‌ستن بۆ ئه‌وه‌ی چه‌كی نوێی پێ بفرۆشن. هه‌ر بۆیه له‌م شه‌ڕه‌دا ئه‌وانیش به‌رپرسن. نه‌ك ته‌نیا توركیا، ئه‌وانه‌ی چه‌كی پێده‌ده‌ن یان مۆڵه‌تی پێده‌ده‌ن له به‌رانبه‌ر كۆمه‌ڵكوژییه‌كان به‌رپرسیارن. گه‌لی كورد ئه‌مانه هه‌رگیز له‌بیر ناكات. ده‌بینین كه سیسته‌می مۆدێرنیته‌ی دیموكراتیی سه‌رمایه‌داری، ڕێكخراوه سه‌ربازییه‌كه‌ی و دۆسته‌كانیان هه‌موو پشتگیریی له توركیا ده‌كه‌ن. توركیا به‌و هاوكارییه شه‌ڕ به‌ڕێوه‌ده‌بات.»\n«هێزی هه‌ره گه‌وره خودی مرۆڤه، ئیراده‌یه»\nجه‌میل بایك له درێژه‌ی دیداره‌كه‌یدا له‌گه‌ڵ «ئاریه‌ن تی ڤی» ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد، له به‌رانبه‌ر هێرشه‌كان، گه‌لی عه‌فرین و هێزه‌كانی یه‌په‌گه\_یه‌په‌ژه - قه‌سه‌ده به ده‌رفه‌تی زۆر كه‌م شه‌ڕ ده‌كه‌ن.\n«له ده‌ستی گه‌لی عه‌فرین و شه‌ڕڤاناندا چه‌كی گه‌وره نییه. فڕۆكه، كۆپته‌ر، تانك و ڕۆكێتیان نییه. به چه‌كی كه‌سی له دژی ئه‌وان ده‌وه‌ستنه‌وه. هه‌ر كه‌س ده‌زانێت كه به‌رده‌وام له‌سه‌ر عه‌فرین ١٣ فڕۆكه‌ی سیخووڕی ده‌سورێنه‌وه. تانك، تۆپ و هه‌ر جۆره چه‌كێك به‌كاردێنن. ته‌نانه‌ت چه‌كی كیمیاییش به‌كاردێنن. له به‌رانبه‌ر ئه‌وه، گه‌لی عه‌فرین و شه‌ڕڤانانی قه‌سه‌ده - یه‌په‌گه\_یه‌په‌ژه قاره‌مانه‌تیی گه‌وره پیشان ده‌ده‌ن. ئه‌مه له‌كوێوه ده‌رده‌كه‌وێت؟ به ئیراده، به فه‌لسه‌فه و فیكرێك ئه‌م شه‌ڕه به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن. له جیهاندا هێزی هه‌ره گه‌وره فه‌لسه‌فه‌یه، بیردۆزییه. هێزی هه‌ره گه‌وره خودی مرۆڤه. هه‌موو شتێك خودی مرۆڤ دروستی ده‌كات. ئه‌گه‌ر مرۆڤ له لایه‌نی بیردۆزییه‌وه خۆی به‌به‌هێزی ڕێكبخات، ده‌توانێ له دژی هه‌ر هێزێك بوه‌ستێته‌وه.»\n«هێزه‌داگیركه‌ره‌كان ناتوانن له به‌رانبه‌ر ئیراده‌ی گه‌ل و شه‌ڕڤانان سه‌ركه‌ون»\nبایك ده‌ڵێت: وته‌یه‌كی ڤێتنامی هه‌یه كه بۆ شه‌ڕی ڤێتنام گوتراوه و ده‌ڵێن: «ئه‌مه‌ریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی وه‌ك فیله‌كانن، ئێمه‌ش وه‌ك مێرووله‌كانین. مێرووله‌كان شكست به فیله‌كان دێنن». ئه‌مه ڕاسته، بۆچی ئه‌وه ده‌ڵێن؟ گه‌لی ڤێتنام بۆ خاكی خۆیان، ناسنامه، ئازادی و مرۆڤایه‌تی تێده‌كۆشن. به‌ڵام ئه‌مه‌ریكا له ده‌ره‌وه هاتووه‌ته ئه‌و شوێنه، واته داگیركه‌ره. گه‌لی ڤێتنام له دژی ئه‌وان شه‌ڕێكی ڕه‌وا ده‌كات. ئێستا له عه‌فرینیش شتێكی وه‌ها ڕووده‌دات.\n«گه‌لی عه‌فرین خاك، وه‌ڵات، گوند، كه‌رامه‌ت، ناسنامه و به‌هاكانی خۆی ده‌پارێزێت. ناچێت وه‌ڵاتێكی دیكه داگیربكات. به‌ڵكو خاوه‌نداری له خۆی و مرۆڤایه‌تی ده‌كات. ئه‌وه‌ی ناحه‌قی ده‌كات ده‌وڵه‌تی توركیایه. له‌به‌رئه‌وه‌ی داگیركاری ده‌كات. دیموكراتی، ئاشتی، ئازادی و دادپه‌روه‌ردی له‌نێو ده‌بات. دوژمنایه‌تیی گه‌لان، ئاشتی و ئازادی ده‌كات. بۆیه ئه‌گه‌ر چه‌كه‌كانی گه‌وره‌ش بن، هه‌ندێك لایه‌ن پشتگیریشیان بكه‌ن، ئه‌وان ناتوانن به‌م شێوه‌یه به ئه‌نجام بگه‌ن. چونكه ئیراده‌ی گه‌لی عه‌فرین و شه‌ڕڤانانی قه‌سه‌ده - یه‌په‌گه\_یه‌په‌ژه به‌هێزه.»


وایڵد فایەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوایڵد فایەر (بە ئینگلیزی: Wild Fire) گرووپێکی مۆسیقی ھارد ڕۆکی ئەمریکییە کە لە بیلۆکسی میسیسیپی دامەزراوە لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ و بە تەواوەتی سەربەخۆن. گرووپەکە لە چوار ئەندام پێکھاتووە: زاک سۆیەر (گۆرانیبێژی، تەختەکلیلژەن)، تایلر ڕۆبێرتز (گیتارژەن)، تایلر ڤاس (بەیسژەن)، و کامرۆن ئالیدۆن (تەپڵژەن). گرووپەکە یەکەم تاکەگۆرانیی خۆیانیان لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ بڵاوکردەوە بە ناوی ڤیلەین (دوژمن) کە دواتر ئەم تاکەگۆرانییە خرایە یەکەم ئەلبومی تەواو و دەرکەوتنی گرووپەکەوە بە ناوی ڕیڤۆڵت کە لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە. ئەلبومەکە لە ١٥ تراک پێکھاتووە. مۆسیقای گرووپەکە لەلایەن ھونەرمەندی وەک کۆرن، ئینکیوبەس، سێڤن دەست و نەتینگ مۆرەوە کاری تێکراوە.\nدوای بڵاوکردنەوەی یەکەم ئەلبومی دەرکەوتنیان بە ناوی ڕیڤۆڵت، گرووپەکە دەستیان کرد بە گەشتکردن بە ناوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا. ئەوان بانگەشەیان بۆ یەکەم کۆنسێرتیان کرد لە ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥، کە لە پاڵ ھونەرمەند «سلیپینگ ویت سایرنس» لە «ھاوس ئۆف بلووز پێرش ڕووم» کۆنسێرتەکەیان ئەنجام دا.\n^ ی ا "Wild Fire". www.wildfireofficial.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٣ی ئازاری ٢٠١٨. لە ڕێکەوتی ١٧ی شوباتی ٢٠١٨ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "Wild Fire". www.facebook.com (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی ١٧ی شوباتی ٢٠١٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Villain" (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی ١٧ی شوباتی ٢٠١٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\n^ "Revolt" (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕێکەوتی ١٧ی شوباتی ٢٠١٨ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وایڵد_فایەر&oldid=634199»\nگرووپە مۆسیقییە ھارد ڕۆکەکان\nگرووپە مۆسیقییەکان، دامەزرانی ٢٠١٥\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٠٩ی ٩ی ئابی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.