نویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۳۱\nبۆنی مریشكێكی چڵكن!\nقه‌ت ناتوانم باوه‌ڕ كه‌م كه له درێژایی مێژوودا و له كاتێكه‌وه كه یه‌كه‌م مرۆڤ پێی نایه ئه‌م دونیا پڕ له درۆ و فیتنه‌یه، تا ئێسته به‌شه‌ر بۆ ماوه‌یه‌كی هه‌رچه‌ند كورتیش بووبێت له ئه‌تمۆسفێڕێكی دوور له " ده‌ره‌جه‌به‌ندی " دا ژییابێت! به‌م مانایه كه ئینسانه‌كان وه‌كوو سێف و پرته‌قاڵ به ده‌ره‌جه 1 و 2 و 3 دابه‌ش نه‌كرابن كه یه‌كه‌میان له هه‌مووان پڕبه‌هاتر بووبێت و ئه‌وانی‌تر له خوارتره‌وه ده‌ست‌نیشان كرابن. ئه‌گه‌ریش له كتێبه پڕ له چه‌واشه‌گه‌رییه‌كانی مێژوویشدا باسی عه‌داڵه‌ت و له‌م بابه‌تانه كرابێت ته‌نیا خه‌ونی ئاڵۆزی نووسه‌رێك بووه كه نانی له سه‌ر خواردووه!\nئێره چه‌ند مریشك‌فرۆشی نیشان ئه‌دات! دووریش نییه! سێ‌رۆژ پێش ئێستا. مریشه‌كه‌كانیان كردووه به چه‌ند به‌شه‌وه: ران و سینه به جیا، كڵۆزرك و جگه‌ر، پێی مریشك به ته‌نیا! ، مله‌قۆچه‌ره! جا ده‌وڵه‌مه‌ند له سه‌ره‌وه دێ پیایا و ران و سینه‌كه ئه‌خوات، ئه‌وانی‌تریش حه‌زی مناڵه‌كانیان به چێشتێك دائه‌مركێننه‌وه كه ته‌نیا بۆنی مریشكێكی چڵكن ئه‌دات! یانێ باقی ئه‌ندامه‌كانی ئه‌سێنن كه زۆر هه‌رزانترن و چێشته‌كه‌یانی پێئه‌ڕازێننه‌وه! تراكته‌كان بخوێننه‌وه: ( 3 كیلو گردن 1000 ) ، ( ران تازه ارزان‌تر از همه جا 1600 ) و سه‌وه‌ته‌یه‌ك پڕ له مله‌قۆچه‌ره و پێی مریشك! ئه‌مه تیكراری مێژووه! ده‌وه‌رانی ده‌ره‌جه‌به‌ندی كردنی مرۆڤه به 1 و 2 و 3 و ... تا مابێتیش هه‌ر ئه‌مه‌یه جا له جۆره‌كانی‌تریدا :\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۳٠\nده‌ست و گرێ‌كۆڵه و قه‌پ!\n- بۆ زه‌مانێكی زۆر فره‌یه‌ك له‌و شتانه‌ی ئێستا بوونه‌ته به‌شێكی ئاسایی له ژیانمان، نائاسایی بوون و دیتنیان مایه‌ی سه‌رسووڕمان و چاوده‌رپه‌ڕین بوون! به‌شه‌ر تا گه‌یشتووه به ئێره ده‌وران و چه‌رمه‌سه‌ری و ره‌شبه‌ختی زۆری دیوه. تا له ئه‌شكه‌وته‌وه هاتۆته ناو ده‌شته‌وه به سه‌دان ساڵ زه‌مانی بردووه! كه‌شفی ئاسن و ئاور و چه‌ند شتێكی له‌م چه‌شنه هێنده گه‌وره بوون بۆی كه ده‌ورانێكیان به‌م ناوانه‌وه ناسیوه: ده‌ورانی ئاسن، ده‌ورانی مه‌فره‌غ و ... ئێستا ئیتر له هه‌ر ژوورێكی تاقی‌كردنه‌وه‌ی هه‌ر خوێندنگه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی ته‌نانه‌ت له جێگه‌یه‌كی وه‌ك كوردستان‌دا خوێندكاره‌كان ئه‌توانن ئه‌و كارانه‌ی كه زه‌مانێك كه‌سێك بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و شته، ناوی چوه‌ته ریزی دانشمه‌نده گه‌وره‌كانه‌وه، به ئه‌نجام بگه‌یه‌نن! یانێ ئیتر ئه‌و شتانه له " كثرت تكرار " دا هه‌مووان فێری بوون! كه‌وێك بییه‌وێت بۆ هه‌میشه مرۆڤایه‌تی له وته‌كان و كاره‌كانی ده‌رس بگرێت و ناوی به ئیفتخاره‌وه ببات، ئه‌بێ هه‌وڵ بدات بۆ گه‌یشتن به ئه‌و شتانه‌ی كه پێش ئه‌و نه‌كراون و نه‌وتراون! ئێستا هه‌ر پزیشكێكی كه‌م‌سه‌وادیش له فورمولی پێنی‌سیلین ئاگاداره به‌ڵام ناوی ئه‌م ده‌وایه بۆ هه‌تاهه‌تایه تێكه‌ڵه به ناوی فێلێمینگ‌ه‌وه كه كه‌شفی كردووه...\n- له كوردستانی ئه‌مڕۆدا به دووجۆر ئه‌و‌كه‌سانه‌ی كه پێیان خۆشه ناو و ره‌سمێكیان بێت، ئه‌توانن ناو ده‌ركه‌ن: 1- كه‌ڵك وه‌رگرتن له زانستی خۆیان و هه‌وڵدانی بێ‌وچان بۆ خزمه‌ت به گه‌له‌كه‌یان بێ هیچ چاوه‌ڕوانییه‌ك و بێ ئه‌وه‌ی له‌مسی ئه‌وزاع چۆكیان پێدابدات.( كه ئه‌مه‌یان سه‌خته و پڕده‌ردیسه‌ر) 2- شلووق‌كاری و ژێستی ژورنالیستی به خۆوه گرتن و قسه‌ی تیكراری بۆ گه‌یشتن به ژیانێكی تاكه‌كه‌سی ئاسانتر كه ئه‌مڕۆ له ناوخۆی كوردستاندا به ژیان له ئوروپادا ته‌عبیر ئه‌كرێته‌وه غافڵ له‌وه‌ی كه هه‌قێقه‌ت چییه! خۆتان ببن به قازی، مامۆستایه‌ك، پزیشكێك، ئه‌ندازیارێك ... له ئه‌مڕۆدا كار بكه‌ن و بارێك له شان میلله‌ته‌كه‌یان هه‌ڵگرن باشتره یان زل كردنیان له لایه‌ن میدیای كوردی و قسه‌ی قۆڕ كردنیان !\n- ئێستا ئیتر هه‌ر كه‌س و گرووپێك بییه‌وێت یارگیری بكات خێرا باسی ژن و مافه خوراوه‌كانی ئه‌كات! وه‌كوو بڵێی له كۆمه‌ڵگای كورده‌واریدا دانیشتووانی "بوركینافاسۆ" ن كه مافی ژنانی ئێمه ئه‌خۆن و ئه‌به‌ن و پێشێل ئه‌كه‌ن و جه‌نابانی پیاوانی كورد ته‌نیا بینه‌رن و به‌س! له‌م ناوه‌دا تیكراریترین وشه‌كانیش به كار ئه‌هێنن و هه‌موو داماو‌ی و كورتییه‌كان ئه‌گه‌ڕێننه‌وه بۆ مه‌سه‌له‌ن ئه‌م باسه كه شه‌هاده‌تی ژن له دادگادا قه‌بووڵ نییه! ئه‌مه له خۆێدا راسته به‌ڵام خۆچه‌سپاندن به‌م باسه كۆنانه‌وه غافڵ بوونه له زۆر داماوی و كورتی‌تر كه له‌مه كه‌متر نین! هۆی نووسینی ئه‌م شته تیكرارییانه دیتنی یه‌كێك له‌م كه‌سانه بوو له یه‌كێك له میدیاكاندا كه حه‌وسه‌ڵه‌ی كاركردنی نه‌بوو، بوو به رووناكبیر و پارێزه‌ری مافی ژنان و هه‌ڵهات! له حاڵێكدا كه ئه‌توانین گرێیه‌ك به ده‌ست باز كه‌ین، قه‌پی لێئه‌گرین و له هه‌وڵدا ئه‌یكه‌ن به گرێ‌كۆڵه! ئه‌م جۆره كه‌سانه یا وائه‌زانن ته‌ره‌فه‌كانیان گه‌وجن كه قسه‌ی وا ئه‌ده‌نه ده‌رخواردیان، یان خۆیان گێژن! من كه پێم وایه " بۆ خۆیان هه‌ردوو ته‌ره‌فن... " ( به‌شێك له شێعرێكی گۆران).\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/٢٧\n" كه‌نگاوه‌ر " شاری تۆراو له كوردستان !\nچه‌ند رۆژی رابوردووم له چه‌ند شاری پارێزگای كرماشان‌دا به‌سه‌ر برد. زۆرتر له " كه‌نگاوه‌ر " بووم! له " هه‌مه‌دان " ه‌وه به‌ره‌و " كرماشان كه رێ ئه‌كه‌ویت و دوای گوزه‌ر له شاری "ئه‌سه‌دئاوا" و له 95 كیلۆمه‌تریدا ئه‌گه‌یی به كه‌نگاوه‌رێك كه خه‌ڵكه‌ی كوردن و به فارسی ئه‌دوێن و به كوردی گۆرانی ئه‌ڵێن! تێكه‌ڵێك له دوو شتی پێچه‌وانه! تا ئه‌مڕۆ هێنده دڵم نه‌گیرابوو. ئه‌مانه مه‌زڵوومترین كورده‌كانی ده‌ورانن! له كاتێكدا كه هه‌موو هێزی میدیای كوردی بۆ یارگیری سیاسی هه‌وڵه‌كانیان له سه‌ر چه‌ند شوێنێكی تایبه‌تی و تیكراریی كوردستان داناوه، ئێره‌یه‌ك كه دانیشتووانی پتر له هه‌ر شوێنێكی‌تر " هویت " ی كوردییان كه‌وتوه‌ته مه‌ترسیی له به‌ین چوون ( بۆ دڵخۆشی خۆم ئه‌مه ئه‌ڵێم چون ئه‌و شته‌ی من دیم به مانای له ناو چوونی شوناسی كوردیی دانیشتوانی ئێره بوو!) به ته‌واوی له بیر چووه و ناوی له هیچ شوێنێكدا نابینرێ و نابیسرێت! چه‌ند خاڵی شاز له دیداره‌كه‌مدا كه بۆ به‌شداریی له شایی و زه‌ماوه‌نی دۆستێكدا بوو كه‌وته به‌رچاوم:\nكه به‌شدارانی كۆڕی شایی منیان به پانتۆڵی كوردییه‌وه ئه‌دی، وه‌ك چۆن له لای خۆماندا خه‌ڵكی له دیتنی كه‌سێكی بیانی ( كه خۆیان به " خارجی " ناویان ئه‌به‌ن!) تووشی دڵه‌ته‌پێ! و تێكه‌ڵێك له به شوێنیاندا كه‌وتن و سه‌رسووڕمان ئه‌بن، هه‌وڵیان ئه‌دا هه‌واڵی نوێی كوردستان بزانن و ببیسن. به ئیشتهاوه گوێیان ئه‌گرت بۆ قسه‌كانم و گله‌یی توند و سه‌ختیان بوو له كورده‌كانی ئه‌ولاتر كه ئه‌مان به كورده جه‌علی!!! ناو ئه‌به‌ن و به‌س خۆیان به كورد ئه‌زانن!\nهه‌موو كاتی زه‌ماوه‌نه‌كه رازابووه‌وه به جۆره‌كانی هه‌ڵپه‌ڕكێیی كوردی و گۆرانیبێژه‌كه‌یش كه زۆرێ له گۆرانییه كوردییه‌كانی به جوانی و بێ‌له‌هجه ئه‌وته‌وه ته‌نانه‌ت له كوردی له كاتی قسه‌كردنیشدا حاڵی نه‌ئه‌بوو و ته‌نیا وشه‌كانی له به‌ر كردبوو!\nحاڵه‌تی رۆحیم به دیتنی ئه‌م خه‌ڵكه تینووی كوردییه‌ته تێكه‌ڵێك بوو له نوقورچك و ختووكه! گریان و پێكه‌نینی هاوكات! نه‌مئه‌زانی ئه‌بێ له دیتنی ئه‌م هه‌سته شاد بم یان له دووركه‌وتنه‌كه‌یان له ئه‌سڵی خۆیان گریان بم؟\nجارێ مانووی رێگه‌م و شتم بۆ نایه‌ت! ده‌رفه‌ت بوو قسه‌ی زۆرم پێیه!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/٢۳\nچه‌ند تێبینی و داوای لێبوردن!\nیه‌كه‌م: هه‌ر میوانێك كه ئێره به سه‌ر ئه‌كاته‌وه خۆشه‌ویستی ئێمه‌یه و جێگه‌ی له سه‌ر سه‌رمانه به تایبه‌ت ئه‌گه‌ر زه‌حمه‌تی تێبینی نووسین له سه‌ر نووسراوه‌كان به خۆیه‌وه هه‌موار بكات! " لێره‌دا" ئێمه هێنده گرفتارین كه چیدی شوێنی " موجادیله " مان بۆ نامێنێته‌وه!\nدووهه‌م: له‌م چه‌ند رۆژه‌دا چه‌ند خۆشه‌ویستێك له سه‌ر نووسینێكی ئێره تێبینییان دانابوو و دواتر بۆ ئه‌وه‌ی بۆچوونی خۆم باشتر بگه‌یه‌نم ( چون پێم وایه كه ئیجاز له نوسینی بلاگستاندا هونه‌ره و پێویستیشه و تا ئێستا هه‌وڵم داوه له ئیتناب و درێژه‌وتن خۆبپارێزم و ئه‌مه بووه‌ته هۆی خراپ تێگه‌یشتنی چه‌ند دۆستێك) روانینی خۆم له سه‌ر " كلیت " ی كێشه‌یه‌ك و له قاڵبی نووسراوه‌یه‌كی‌تردا ده‌ربڕیبوو! هه‌رگیز نه شێوه‌ی خۆم بووه و نه له شه‌ئنی میوانی خۆشه‌ویستی ئێره‌دا بینیومه كه رووی قسه‌م خوێنه‌رانی نووسینه‌كانم بێت! ئه‌مانه كه لێره‌دا باسی ئه‌كرێن، ئه‌و شتانه‌ن كه روانگه‌م نیشان ئه‌ده‌ن و بۆیان هه‌یه كه ناڕاست بن وه‌ك چۆن بۆیشی هه‌یه كه بۆچوونی ئێوه‌یش و هه‌موومان له سه‌ر شتێك ناڕاست بێت! ئه‌مانه هه‌رگیز له وه‌ڵامی بۆچوونێكدا و ده‌رهه‌ق به كه‌سێك كه نه ئه‌یناسم و نه ته‌نانه‌ت ناوی ئه‌زانم، نه‌وتراون!\nسێهه‌م: نه نانم ئه‌ده‌ن نه نانتان ئه‌ده‌م! ئێوه ناوی ئه‌سڵی و نیشانی من ئه‌زانن، من نازانم رووی قسه‌یشم له كێیه به‌ڵام ئه‌گه‌ر نه‌متوانیبوو جۆرێ قسه كه‌م كه ئێوه وای لێ تێنه‌گه‌ن دیسانه‌وه داوای لێبوردنتان لێئه‌كه‌م چون به راستی وا نه‌بووه! دڵخۆشی بۆ چه‌ن ئازیزه له‌وانه تریبوون ی هێژا و كازیوه‌ی به‌ڕێز...\nتێكه‌ڵێك له بۆنی " یاس " ی ده‌مه‌و به‌یانیی حه‌وشه‌یه‌كی دیواره قوڕینه‌یی دێهات\nمه‌عجوونێك له بیره‌وه‌ریی هه‌موو ئه‌وشتانه‌ی ئێسته نیمانه و پێشتر مه‌له‌مان تێدا ئه‌كرد و سبه‌ی ته‌نیا ناویان له كتێبه بێ‌مشته‌رییه‌كاندا ئه‌خوێنینه‌وه!\nله گه‌ڵ هه‌رچی كه به‌دیع‌زانه‌كانی دوێنێ باسیان ئه‌كرد\nنابن به له‌ززه‌تی ساتێك له‌مس‌كردنی جامانه‌یه‌كی كۆن كه له ده‌ور ملی خاوه‌نه‌كه‌یدا ئاره‌قی پێ سڕیوه...!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/٢٠\nهاوین فرسه‌تێكی باشه بۆ فێركاریی هاوینه و كاتی پشوودانی خوێندنگه‌كان بۆ ئه‌و خوێندكارانه‌ی كه له درێژایی ساڵی خوێندن‌دا نه ئێمه ده‌رفه‌تمان هه‌یه بۆ فێركردنیان و نه ئه‌وانیش بۆیان ده‌ست ئه‌دات! <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nله ئه‌مڕۆوه كلاسه هاوینه‌كان ده‌ستیان كرد به كار! ئه‌مانه‌ی ناو وێنه‌كه كچۆڵه 9-8 ساڵه‌كانی سه‌وڵاوان كه له سه‌ره‌تاییدا پۆلی دووهه‌من و ئێستا هاتوون كه كۆ‌مپیوتێر فێر بن!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۱٩\nئێره كوردستانه! كه‌مێ هێواش !<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nچه‌ند ساڵ پێش ئێستا له شوێنێكدا مامۆستا بووم كه بۆ هه‌رشتێك نه‌قڵێكی خۆماڵییان بوو! ئه‌وان بۆ كه‌سێك كه پێشتر خۆی لێره‌دا ژییابێت و ئێستا نیشته‌جێی شوێنێكی‌تر بێت و به‌م حاڵه‌یشه‌وه خۆی له بارودۆخی ناوچه‌كه‌ی نائاگا نیشان بدات به جۆرێ كه بڵێی تا ئێستا ئێره‌ی نه‌دیوه، ئه‌م به‌سه‌رهاته‌یان بوو: كچێكی خه‌ڵكی ئاوایی ساڵانێك پێش ئێستا به هۆی پێك‌هێنانی ژیانی هاوبه‌ش ئه‌چێته " شار " ! پاش ساڵێك دایكی ئه‌چێت بۆ سه‌ردانی له شاردا ! به دیاریش چه‌ند شتێكی لای خۆیانی بۆ ئه‌بات و له‌وانه " پیچك و مه‌نێ " ( دوو گیای به‌هاری كه له كوێستاندا ئه‌ڕوێن ). كچه‌كه روو ئه‌كاته دایكی و لێی ئه‌پرسێ: ئه‌مانه خۆیان ئه‌ڕوێن یا ئه‌یان‌وه‌شێنن! وه‌كوو بڵێی له ژیانیدا شتی وای نه‌دیبێت!\nتا ئێسته رووی نه‌داوه كه له كوردستاندا ئازادییه‌كی " نسبی " ئه‌ویش له جۆری " نیوبه‌ند " به دی‌بكرێت! ئه‌مه له رۆژ و ئاسمان و ته‌یره‌ن‌ئه‌بابیلیش ئاشكراتره! رۆژێك نووسیبووم كه كه‌سانێك وا هیچ ئاگایه‌كیان له بنه‌ماكانی هونه‌ر نییه، به مه‌سمووم كردنی هه‌وای شار و شێواندنی ته‌ناسوبی كار و كولاژكردنی ناشییانه‌ی چه‌ند شتێكی بێ‌ڕه‌بته‌وه بوونه‌ته هۆی "اغتشاش بصري " ! و ختووكه‌ی رۆحی ئه‌وانه‌ی ته‌نانه‌ت تۆزقاڵێك سه‌وادی به‌سه‌رییان هه‌یه! ئه‌مه نه گوناهه و نه هۆكاری شێواندنی قانوونی دێموكراسی له جۆری كوردییه! ئه‌م قسانه‌یش قسه‌ی من و ئه‌و نییه! ئه‌سڵن! قانوونن له هونه‌ره ته‌جه‌سسومییه‌كاندا! كه‌سێك كه پێی ناخۆشه ئه‌بێ بچێت یه‌خه‌ی " كروچه " و " رید " و دامه‌زرێنه‌رانی خوێندنگه‌ی " باهاوس " و ... بگرێت! ئه‌وزاعی ئێره‌یش ده‌سكردی من نین كه وه‌ڵامی چۆنێتی بده‌مه‌وه! من ته‌نیا ئه‌ڵێم ئه‌مڕۆ كه مافی هه‌ڵبژاردنی شته دڵخوازه‌كان نییه ناچار ئه‌بێ له گه‌ل وه‌زعی هه‌نووكه‌ییدا به باش‌ترین شێوه و به جۆرێ خۆمان " تطبيق " بده‌ین كه كه‌مترین زه‌ره‌ری مومكینه‌ی بێت! ئه‌مه شتێك نییه كه ئه‌مانه‌وێ به‌ڵكوو ئه‌وه‌یه كه ئه‌توانین! ئه‌مه‌یش كه مه‌سه‌له‌ن ئه‌بێ ژنانی ئێره مه‌قنه‌عه و مانتۆیان له به‌ر بێ! شێوێنه‌ر و دژی مافه سه‌ره‌تاییه‌كانی مرۆڤه، نه كه‌شفێكی تازه‌یه و نه قسه‌یه‌ك كه پێویستی به IQ زۆر بێت! گوێی هه‌موومان له‌م قسانه پڕه! ژیر ئه‌وه‌یه كه بۆ ئه‌وزاعی له رووی ناچاریی ئه‌مڕۆوه نوسخه بپێچێت! تۆ بڵێی دانیشتنی دوورۆژه‌ی ئێمه له شوێنێكدا كه خه‌ڵكه‌كه‌ی به ئاره‌زووی خۆیان ئه‌خۆن و ئه‌خه‌ون و خه‌و ئه‌بینن و جل له به‌ر ئه‌كه‌ن و ... دۆخی كوردستانی وه‌كوو نه‌قڵه‌كه‌ی ژووره‌وه له بیر بردینه‌وه! لێره‌یه‌كدا كه هه‌م تووشی گرفتی ده‌ره‌وه‌ین و هه‌میش زۆرێ له نوسخه‌پێچه‌كانمان تووشی " جهل مركب " ن!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۱٧\n1- زۆرشت هه‌ن كه بێ‌ئه‌وه‌ی راسته‌وخۆ بدوێن، له رووی خۆیانه‌وه داستانی ده‌وره‌یه‌كی تایبه‌تی كه تێیدا روویان داوه، ئاشكرا ئه‌كه‌ن! <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nبۆ نموونه له كوردستانی ئه‌م‌دیو زۆرێ له ئه‌و كه‌سانه‌ی كه پاش راپه‌ڕینی 57 له دایك بوون دوو ناویان هه‌یه! یه‌كێكیان كه له ماڵه‌وه بانگیان لێئه‌كه‌ن، یه‌كێكی‌تریشیان ناوێكه كه له ناس‌نامه‌یدا هاتووه و ناوی فه‌رمییه! چه‌ند خزمێكمان هه‌یه كه ناوه‌كانیان به‌م‌جۆره‌ن:\nله ماڵه‌وه و له ناو دۆست و ئاشنادا له شوێنه ئیدارییه‌كاندا\nئه‌مه ده‌ری ئه‌خات كه كورد بۆی ده‌ركه‌وتووه هه‌ر ده‌وره‌یه‌ك، ناوێكی تایبه‌ت به خۆی پێویسته بۆ ئه‌وه‌ی له زه‌حمه‌تی بێهووده بیپارێزێ! و ئێستاش، ده‌ور ده‌وری ئه‌و ناوانه‌یه!\n2- هاوینه و هه‌وای به جۆرێكی وه‌حشه‌تناك گه‌رمه! له‌م هه‌وا پڕ ته‌م و تۆزه‌دا، ماوه‌یه‌ك پێش ئێستا دوو هاوڕێی مامۆستای خوێندنگه‌م له لایه‌ن ئیداره‌وه مه‌واخێزه كرابوون كه بۆچی كراسی بێ‌قۆل له به‌رئه‌كه‌ن! كراس ته‌نیا كراسی قۆل‌دار!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۱۳\nله كورده‌واری‌دا " ته‌سبێح " یه‌كێكه له نیشان و سه‌مبوله‌كانی كوردایه‌تی! ( مام‌جه‌لالتان خۆ چاو پێكه‌وت كاتێ " بوش" ی سه‌رۆك كۆماری ئه‌مریكای ئه‌بینی چۆن ته‌سبێحێكی دانه‌گه‌وره‌ی سووڕئه‌دا !). ئێره مه‌ریوانه! یه‌كه‌م‌ڕۆژه‌كانی به‌هاری ئه‌مساڵ! بازاڕی فرۆشی چه‌قۆ و ته‌سبێح پڕڕه‌ونه‌قه!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۱۱\nته‌نانه‌ت له پار!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nله‌م رۆژانه‌دا بۆ سه‌ردانی خوشكێكی مامۆستا سه‌ردانی ئاوایی‌یه‌كی " مه‌ریوان " مان كرد. به پێی ئه‌م قانوونه! كه یه‌كێ له نیشانه‌كانی كوردبوون ، سیاسی بوونه! له گه‌ڵ كاكه‌مه‌جی باوكی خاتوونی هاوكارمان كه‌وتینه قسه‌ی سیاسی! ئه‌و بۆچوونانه‌ی ناوبراو وه‌كوو كه‌سێكی ئاسایی كه نوێنه‌ری هزر و ئه‌ندێشه‌ی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی ناوخۆیه ( و مه‌رج نییه كه بۆچوونی هه‌مووان و له‌وانه خۆیشم بێت!) بریتی بوون له:\n- ئیمكانات له لایه‌ن هه‌ركه‌س، گرووپ، ده‌سته یان ده‌وڵه‌تێكه‌وه بۆ ناوچه‌یه‌ك دابین بكرێت جێگه‌ی خۆشحاڵی و ده‌س‌خۆشانه وتنه، ئێستا به هه‌ر نییه‌ت و مه‌به‌ستێكه‌وه كه بێت! چون بۆی هه‌یه ئه‌وان نه‌مێنن به‌ڵام كاره‌كه‌یان بۆ هه‌میشه جێگه‌ی كه‌ڵك بێت! جا بۆیه ئه‌بێ له ئه‌زموونی ساڵانی پێشوو ده‌رس وه‌ربگرین و چیدی له داهاتوودا نه‌كه‌وینه گیان ئیمكاناتێ كه هه‌یه ( له بینا، كارگه، پرد، رێگه، ماشین و ... ) و بیانپارێزین!\n- له سه‌ر سنووری مه‌ریوان، بنكه‌یه‌كی حكوومه‌تی كوردیی لێیه كه كاری ئیجازه‌دانه به‌وانه‌ی كه ئه‌یانه‌وێ سه‌ردانی ئه‌ودیو بكه‌ن! گومانی تێدا نییه كه ئه‌بێ كاره‌كه به وردبینی و دیققه‌ته‌وه ئه‌نجام بدرێت به‌ڵام ره‌فتاری تاقمێ له كاربه‌دسته كورده‌كان، ره‌فتاری به‌عسییه دۆڕاوه‌كان دێنێته‌وه یاد! جا كه وا بێت و جیاوازییه‌ك له به‌یندا نه‌بێت، با هه‌ر كه‌س ده‌سه‌ڵاتی هه‌یه، بیبێ! كورد و عه‌ره‌ب فه‌رقی نییه! ئه‌مه ته‌نیا نموونه‌یه‌كی بچووكه. نابێ گرووپه كوردییه‌كان كارێك بكه‌ن ( كه ئه‌یكه‌ن ) به‌جۆرێ كه ره‌شبینی دروست ببێت و ئۆخه‌ی به پێشوو ببرێت ( كه ئه‌یبه‌ن!) و ئه‌مه به راستی سه‌خته! پێویسته فه‌رهه‌نگی چۆنێتی ره‌فتاری كاربه‌ده‌ستان له گه‌ڵ جه‌ماوه‌ردا ئێدیت بكرێت و له یه‌ك‌ده‌نده‌یی و " قسه‌ی پیاو یه‌كێكه! " خۆمان رزگار بكه‌ین و فێر بین كه له كاره‌خراپه‌كانمان داوای لێبوردن بكه‌ین ( كه ئێستا به ده‌گمه‌ن روو ئه‌دات!).\n- ئه‌وانه‌ی كه خۆیان به نوێنه‌ری بۆچوونێكی تایبه‌تی ئه‌زانن، پێویسته به روانگه‌ی 30-20 ساڵی پیشه‌وه نه‌یه‌نه گۆڕه‌پانی تێكۆشانه‌وه! ( هه‌رچه‌ند كه به داخه‌وه زۆرینه‌ی ئه‌وانه‌ی خۆیان به خاوه‌ن خه‌بات ئه‌زانن ساڵه‌هایه له ده‌ور و ته‌سه‌لسولێكی بێهووده‌دا گرفتار بوون و هیوای ده‌رهاتنیشیان هیوایه‌كی دوور له حه‌قێقه‌ته!)\n- خشوونه‌ت له خشوونه‌ت ئه‌كه‌وێته‌وه! چیدی خه‌ڵك جێگه و زه‌رفییه‌تی ته‌ق و تۆق و بڕفێن‌بڕفێنیان نه‌ماوه! چه‌كه‌كان جێگه‌یان مووزه‌خانه‌یه و نابێ ئیتر شانی لاوی كورد ببێته هه‌ڵگری كه‌ره‌سی ئینسان كوشتن. ( ئه‌مه به مانای خۆ به ده‌سته‌وه‌دان و خۆپاراستن له به‌رگری مه‌شرووع نییه! )\n- ئه‌منییه‌ت نیعمه‌تێكی هێنده گه‌وره‌یه كه ئیتر كه‌س رازی نییه بۆ شته بچووكه‌كان له ده‌ستی بدات! ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌وێ به شتێكی هێنده گه‌وره بگه‌ین كه لانی كه‌م ئه‌وزاع له ئێستا باش‌تر بكات، ئه‌بێ ئه‌م شێوه كۆن و رزیوانه بخه‌ینه لاوه و : " فلك را سقف بشكافيم و طرحي نو دراندازيم ..."\nئه‌مانه و زۆر قسه‌ی‌تر له ماوه‌ی كورتی چه‌ند سه‌عاته‌ی دانیشتنمان‌دا هاتنه ئاراوه. دڵخۆشكه‌ره كه پێتان بڵێم خه‌ڵك زۆر ژیرتر و ئاگادارتر له پێشوون! ته‌نانه‌ت له پار! ( هه‌رچه‌ند هێندێ‌جار وام لێ‌یه‌ت كه هه‌موو هیواكانم له ده‌ست ئه‌ده‌م!)\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/٩\nجه‌نایه‌ت!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nبێ‌شه‌ره‌فی قاچاخ‌فرۆشانی خۆماڵی و بێ‌مه‌سئوولییه‌تی هێزه‌كانی ئینتزامی گیانی فه‌لایه‌كی بێ‌تاوانی گرت! ئه‌م ئێواره و 2 سه‌عات پێش ئێستا، كات‌ژمێر 8،12 كاتێ " ئاوات " م به هۆی نه‌خۆشیی كوتوپڕی گه‌یانده به‌شی فریاكه‌وتنی بیمارستانی بووعه‌لی سینای مه‌ریوان، جه‌نازه‌یه‌كی خوێناوی له سه‌ر ته‌ختێك راكشرابوو و ژنێكی زامداریش له ته‌ختی كه‌ناریدا كه‌وتبوو و هاواری ئه‌كرد! پیاوه‌كه وه‌رزێڕێكی بێ‌تاوانی " ساوجی " یی بوو كه دوانیوه‌ڕۆ له كاتی بڕفێن‌بڕفێنی قاچاخ‌فرۆشانی سووته‌مه‌نی‌دا و زه‌مانێ كه به هۆی یارمه‌تی خه‌ڵكی داماو و پڕ له جه‌هلی " خاو " وه ( كه وائه‌زانن كۆمه‌ك به قاچاخ‌فرۆشانێ كه بچووكترین ئه‌رزش بۆ گیانی كورد دانانێن و ته‌نیا ده‌ربازكردنی باره‌كه‌یان بۆ گرنگه و تا ئێستا سه‌دان كه‌سیان كردووه به قوربانیی باره‌كانیان! ) ماشینی قاچاخ‌فرۆشه‌كان ده‌ربازبووبوو، هێزه ئینتزامییه‌كان پاش ده‌ربازبوون بووبوون به تووش خه‌ڵكه‌وه و به هۆی ده‌ستڕێژی گولله‌وه، كابرا ئه‌پێكرێت و كاتێ كچه‌كه‌یشی هه‌وڵ ئه‌دات شوێنی برینداریی باوكی ببه‌ستێ ئه‌ویش ئه‌كه‌وێته به‌ر هێرشی سه‌ربازه‌كان و هه‌موو گیانی ئه‌شكێت و دواتر پاش گه‌یاندنیان بۆ بیمارستان به هۆی برینه‌كه‌وه پیاوه‌كه گیانی له ده‌ست ئه‌دات!\nبینینی كوژرانی كه‌سێكی وابێ‌تاوان قیزم له هه‌رچی ئینسانی ده‌ور و به‌رمه ئه‌شێوێنێته‌وه! لێره " نان " و " گیان " قافییه‌یان به‌ستووه و ... ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌م له نووسینه‌كه‌دا هه‌یه ببوورن كه به په‌له نووسیومه!\nنویسنده: س.عیلمی‌زاده - ۱۳۸٥/٤/۸\n1- له به‌یانییه‌وه بۆ ماوه‌ی سێ‌ڕۆژ كێ‌به‌ركێیی ساڵانه‌ی چوونه‌ژووری زانستگه‌كان ( كونكوری سه‌راسه‌ری زانكۆكان ) ده‌ست پێئه‌كات! گه‌وره‌ترین له‌مپه‌ر و كۆسپی فیكری خوێندكاران! مه‌شهووره كه لێره‌دا چوونه‌ناو زانستگه زۆر سه‌خته و هاتنه‌ده‌ری ئاسانه! ئاكامی ئه‌م هه‌موو سه‌خت‌گرتنه، رزگاربووانێكه له خوێندن كه له‌گه‌ڵ رۆژی ئه‌ووه‌ڵیاندا له باری فێربوونه‌وه زۆر جیاوازییان نییه!<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\n2- به هاتنی هاوین و وه‌رزی گه‌رما، خه‌ڵكیش ئه‌كه‌ونه‌شوێن بیری باوه‌عه‌مره‌ی ته‌ڕاحانی جل و به‌رگ كه نه خۆیان له بنه‌ماكانی هونه‌ر و فه‌لسه‌فه‌ی پۆشاك ئاگادارن و نه شوێن‌كه‌وتووانیان شتێكی لێئه‌زانن! بڕوام وایه كه هه‌ركه‌س ئازاده له هه‌ڵبژاردنی شێوازی ژیانی و له‌وانه چۆنێتی جل له به‌ركردنی به‌ڵام ئه‌مه جۆرێك نه‌بێت كه ببێته هۆی ( اغتشاش بصري ) باقی ئه‌ندامانی كۆمه‌ڵگا! یه‌كێ له‌و وانانه‌ی كه له هونه‌رستاندا ده‌رسی ئه‌ده‌م، ( مبادي سواد بصري ) یه! سه‌رتان نه‌یه‌شێنم! ( تعادل ) و ( تناسب ) دوو كۆڵه‌كه‌ی داڕشتنی هه‌ر ئه‌سه‌رێكی هونه‌رییه! جل و به‌رگیش كه داڕێژه‌ری فۆرمه‌كه‌ی له راستیدا كاره‌كه‌ی ئه‌سه‌رێكی هونه‌رییه، پێویسته له‌مه ئاگادار بێت و جێ‌به‌جێی كات! بڕواننه جۆرێكی ده‌رپێی ژنانه‌ی بێ (تناسب) ی وه‌حشه‌تناك!:


ئومێدێك به‌شی هه‌موان ده‌كات\nعه‌لی حسێن فه‌یلی / تا دێ زه‌وی بۆ ژیانی مرۆف ته‌نگه‌به‌رتر ده‌بێ و كێشه‌و ئاریشه‌كان ره‌نگ و رواڵه‌ت و پانتاییان گۆڕانی نه‌گه‌تیفانه‌ی به‌سه‌ردا دێ؟ تانوپۆی وه‌رزه‌كان تام و چیژی شێواوه و هۆكاره ترسناكه‌كان بۆ نه‌مان و تیاچوونی ژیان و سروشت ئه‌و پرسیاره ده‌ورووژێنێ كه ئه‌م هه‌موو كاره‌ساته له پای چییه و كێ سوودمه‌ندی دۆخێكه هه‌ره‌شه‌ی نه‌مان له گشت ده‌كات؟\nسروشت به هه‌موو بارێكدا و له هه‌موو وه‌رزو شوێنه‌كان تووڕه‌یی خۆی نیشان داوه  وهێرشی دوا نه‌هاتووی دێوه‌زمه‌ی په‌تا‌كان به سه‌ركردایه‌تی كرۆنا ، ئۆقره‌و ئارامی له مرۆف بڕیوه و شوێنهاتی برسیه‌تی و نه‌داری و بێكاری و ئاواره بوونی ملیونه‌ها كه‌س  به هۆی ئه‌و جه‌نگه دوا نه‌هاتوانه ناهێڵێ هیچ میلله‌تێك له جیهاندا به‌خته‌وه‌ر بێ .\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌رچه‌ند تا ئێستا به روونی وه‌ڵامی ئه‌و پرسیارانه به‌رده‌ست نین  كه بۆ داعش دروست كراو هێنرایه عیراق؟ بۆ وڵاتانی دراوسێ به ئاشكرا سه‌روه‌ری ئاوو خاك و ئاسمانی ئه‌م وڵاته پێشێل ده‌كه‌ن؟ بۆ سه‌رجه‌م پێكهاته‌كان گه‌یشتوونه‌ته بن به‌ستی پێكه‌و ژیانی ئاشتیانه ؟ له كاتێكدا كێشه‌كان هێنده زۆرن به‌شی هه‌موو پێكهاته عیراقیه‌كان ده‌كات ، لێ ئومێدێك بۆ قۆناغێكی نوێ له كاری سیاسی و حوكمڕانی ئه‌م وڵاته چاوی هه‌ڵێناوه .\nهاووڵاتی ئاسایی ده‌زانێ به‌شی زۆری ئارێشه‌و كێشه‌كان  زاده‌ی ناوخۆی عێراق نین . هه‌ڵكه‌وته‌ی جوگرافیا سامانداره مرۆیی و سروشتیه‌كه‌ی عیراق هه‌مزادو دوانه‌ی كێشه‌ی مێژووییه  لێ نه‌یتوانیوه ئه‌و ئیراده‌و بوێرییه بخوڵقێنێ كه به وڵاتانی دیكه بڵێ ؛ ئارێشه كانتان نه‌هێننه ناو ئه‌م وڵاته چونكو ته‌نیا كێشه‌ی ئایینی و مه‌زهه‌بی ، سیاسی و ئتنیكی، گه‌رما و بوومه له‌رزه و وشكه‌ساڵی نییه كه سه‌رجه‌م هاووڵاتییانی خستۆته به‌ر مه‌ترسی راسته‌قینه. گۆڕینی رێره‌وی ئاوی رووباره‌كان ، به‌زاندنی سه‌ربازیی سنووره‌كان ، ده‌ستوه‌ردانی ده‌ره‌كی و به‌رده‌وامی سیاسه‌تی شه‌ڕانگێزی لایه‌نه ناوخۆییه‌كان دیسان هه‌ڕه‌شه‌ن بۆ گۆڕینی چه‌شنی ده‌سه‌ڵات و دیموگرافیاو جوگرافیای سیاسی ئه‌م وڵاته .\nشێوازه‌كانی مردن فراوان و جیاوازن به‌ڵام خوا كه مرۆفی ئافراند هه‌رچه‌ند به ره‌هایی مردنی كردووه به دوا وێستگه‌ی ژیانی له‌م جیهانه‌دا به‌ڵام باسی كوشتنی به‌و شێوازه‌ی كه ئه‌مڕۆ ره‌واجی سه‌ندووه نه‌كردووه .   كوشتن وه‌ك به‌رئه‌نجامی تیرورو ئیرهاب هه‌ڵبژارده‌ی خودی ئینسانه و ئه‌گه‌ر زاده‌ی ئایدیاو شوێنێكی تایبه‌تیش بێ  لێ مه‌ترسیه‌كانی بۆ سه‌ر مرۆفایه‌تی و هه‌موو جیهان سامناكه. جیهان گۆڕانی به‌سه‌ردا هاتووه لێ شرۆفه‌ی ده‌ورو نه‌خشی عیراق بۆ باسی پێكه‌و ژیانی ئاشتیانه و وه‌ك مودێلێك بۆ ده‌رچوون له بازنه‌ی قه‌یرانه‌كان زیادی كردووه وئومێدی له‌سه‌ر هه‌ڵچنراوه به‌ڵام چاوه‌نواڕی بۆ ناوخۆش ئه‌وه‌یه كه له ده‌رگانه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان و ئه‌م گۆڕانكاریانه كه عه‌رشی سیاسه‌تی هه‌ژاندووه بڕیار به‌ده‌ستان كامه سیسته‌م و شێوازی ژیان بۆ ئه‌م میلله‌ته هه‌ڵده‌بژێرن و ده‌سته‌به‌ر ده‌كه‌ن ؟\nئاینده‌یه‌كی باش له ئامێزی په‌چه‌ی شه‌رمدا\nDate: 2020-12-30 20:06:43\nهەر چێ نقا و نزاسە دە دنیا، ئیمە ئەخوازیمنەیان\nDate: 2021-02-27 13:33:33\nسەرۆک هەرێم کوردستان دە بەغدا\nDate: 2021-04-14 13:45:30\nدوعایه‌ك بۆ هه‌موو روژانی ئه‌م وڵاته\nDate: 2021-08-01 20:25:46


خاڵی خۆشەویستم کێ بوو؟ | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nله سه‌ده‌ی بيست و يه‌كدا چۆن خه‌ڵک ده‌عوه‌ت که‌ين؟ (به‌شی یه‌كه‌م) (120)\nخاڵی خۆشەویستم کێ بوو؟\nهەر لەو کاتەی کە چاوم کردەوە و کەساکانی دەورووبەرم ناسین، جگە لە دەستی میهرەبانی دایک و بابی دڵسۆزم، دەستێکی تریش بەردەوام لەسەر سەرم بوو، دەستێکی میهرەبان پڕ لە سۆز و خۆشەویستی کە پڕ بە دڵ ئارامی پێ دەبەخشیم، دەستێکی میهرەبان کە وەک چیایەکی بەرز و ڕاوەستاو لە پشتم بوو, لە هەمبەر کێشە و گرفتی ژیان، کۆڵەکە بوو لە ژیانمدا.\nئەو دەستە سۆزدارەی کە بە هێزەوە لەسەر شانمی دادەنا و فێری وانەی ژیانی دەکردم، فێری خۆشەویستی و مرۆڤ دۆستی دەکردم … ئەو دەستە, دەستی میهرەبان و دڵسۆزی خاڵە جەلیلم بوو.\nئەو کەسەی کاتێک قاوم لێ دەکرد خاڵە گیان: بە عیشقەوە ئاوەڕووی وێدەدام و نیگا میهرەبانەکانی بۆ ئارامی دڵم بەس بوون.\nخاڵە جەلیلم کەسێک بوو کە تەنیا تۆوی خۆشەویستی و چاکەکاری لە دڵەکاندا دادەچاند.\nمن هەر لە مناڵیوە لە ژێر چەتری خۆشەویستی خاڵی ئازیزم فێری وانەی ژیان، دینداری و مرۆڤایەتی بووم، هەرچەند ڕەنگە من قوتابییەکی شیاوی ئەو مەزنە پیاوە نەبم، بەڵام شانازی دەکەم کە مامۆستای ژیانم خاڵە جەلیلم بوو.\nکەسێک کە تەنیا بە خۆشەویستی خۆی و ڕەوشتی بەرز و کرداری جوامێرانەی تۆوی دینداری لە دڵدا ڕواندم.\nمن مناڵ بووم و سەرم دەرنەدەکرد لە دینداری، نەمدەزانی چییە حیکمەت باڵاپۆشی، بەس ئەوەندەم دەزانی خاڵم دین دۆست و ئایین پەروەر بوو و داوای دەکرد لە کچەکانمان کە حیجاب بپۆشن، فەرمانی پەروەردگار بەجێ بێنن.\nخۆشەویستی ئەو بۆ منی تەمەن 8 , 7 ساڵ بەس بوو کە ئەوینداری ڕێبازی ئەو بم، بە باڵا پۆشیم شادی کەم، پڕ بە دڵ خۆشەویستیم بۆی بنوێنم.\nخۆ من نەمدەناسی خوای بانی سەر، خاڵم پێی ناساندم زاتی پاکی تاک و بێ شەریکی و…\nخاڵی ئازیزم هەڤینداری عیلم و زانست، شادمان لە سەرکەوتنی گەنجان و قوتابیان بوو.\nبەردەوام ئاواتەخوازی سەربەرزیمان بوو و بە هاندان و دڵگەرمی، ماندوویی لە دڵ دەردەکردین.\nهەر لەسەرەتای قوتابخانەم تا دەرچوون لە زانکۆ پاڵپشت و هاندەرمان بوو.\nخاڵم مەزنە پیاوێکی دڵسۆز کە لە هەموو ساتەکانی ژیانمدا ڕوڵی هەبوو.\nهاوڕێم بوو: نزیکترین هاوڕێ کە تێدەگەیشت لە ناخی دڵ، بە زمانی شیرین و قسەی پڕمیهری، وێنەی هاوتەمەنم خۆی دەنواند، بۆیە دەتوانم بڵێم لە مناڵیوە لەگەڵم گەورە بوو.\nهاوڕازم بوو: کەسێکی جێ متمانە کە هەموو نەهێنییەک لای دەمایەوه بە پنهانی.\nڕاوێژکارم بوو: ڕاوێژکارێکی دڵسۆز کە بە پشوو درێژی و وردی گوێی لێ دەگرتم، بە تێگەیشتنێکی قوڵ و لێکدانەوەیەکی هەمە لایەن بۆی ڕوون دەکردمەوه چاکە و خراپە، وێنەی چرایەکی گەش ڕێگای نیشان دەدام، دوبارە ڕێزی دەگرتەوه لە بڕیارم و دەیگوت من پشتت بەرنادەم لە هیچ لاوە.\nبەڵێ خاڵە جەلیلم مامۆستام بوو, بەڵام نەک تەنیا بە قسە، بەڵکو بە کردەوە فێری کردم مانای خوا پەرستی، چۆنیەتی ژیان و دڵ بەستن بە قوڕئان و ڕێز گرتن لە مرۆڤایەتی.\nبە دڵی پاک و بەسۆزی لە باوەشی دەگرتم، هەرکات خەم دایدەگرتم بە دوو وشەی شیرین و بزەی سەر لێوی خەم و پەژارەی لەسەر دڵ دەردەکردم.\nبەڕادەیەک لە ژیانم دا ڕۆڵی هەبوو کە هەرچەند لێی بڵێم کۆتایی پێ نایەت ئەگەر چی پەرتوکێک لە ئاکارە جوان و بەرزەکان و دڵسۆزییەکانی بنووسم.\nئەو نیعمەته تەنیا بۆ من نەبوو, دەیان کەس لە ژێر کاریگەری ئەو گەورە پیاوە پێگەیشتن و هەر کەسە جۆرێک بیرەوەری لێ دەگێڕیتەوە.\nخاڵە جەلیلی خۆشەویستم بەردەوام خەریک خزمەت بوو، لای ئەو هەژار و دەوڵەمەند، پیر و جەوان، خزم و بێگانە وەک یەک بوو. کەسم نەدیت بێ هیوا لای بگەڕێتەوه، تەنانەت ئەگەر هیچی لەدەست نەهاتبا بە زمانی شیرین و وشەی بەنرخی هاودەردی دەکرد لەگەڵی.\nپیاوی کردەوە بوو بۆ خزمەت بە مرۆڤایەتی ماندوو بوو. ڕووناک بیر و خاوەن فکرێکی بڵاو و بێ سنوور بوو. تێڕوانینی لە ئاستی جیهانی بوو، سنووردار بە فکر و تەیار، یا ناوچه و گەلێک نەبوو، ڕێزی لە هەموو مرۆڤێک و فکر و ئایینێک دەگرت.\nتەنانەت ئاژەڵانیش لای ئەو خاوەن ڕێز و ڕوحیانیەتی تایبەت بوون.\nڕێزی زۆر لە مناڵ دەگرت و دەیگوت مناڵ دڵی پاک و ڕوحی بەرز و دوور لە رک و خەشمە و مناڵی ئێستا کەسایەتی داهاتوویە.\nلەگەڵ گەنج، گەنجانە هەڵسوکەوتی دەکرد، ڕێزی پیری ڕیش سپی لەسەر سەر و سەر چاو بوو.\nبە بڕوای ئەو هەموو مرۆڤێک کەسایەتی تایبەتی خۆی هەیە و پێویستە ڕێزی لێ بگیردرێت، خۆی کەمتر لە هەموو کەس دادەن، خاکەڕا و بێ دەمار بوو.\nمرۆڤایەتی لای خاڵە جەلیلم بانتر لەهەر شتێک بوو، تەنیا ڕەخنەی لە کەسێک دەگرت کە ئامادەی خزمەتگوزاری بۆ مرۆڤایەتی نەبوو.\nخاڵە جەلیلم ئازا و نەترس بوو، لە ڕاستی ژیان تێگەیشتبوو، زۆر بەئاسایی دەیڕوانییە بەسەرهات و ڕووداوەکانی ژیان، مردن و لێ قەومان زۆر لای ئاسایی بوو، زۆر جار کە ڕووداوێکی ناخۆش دەهاتە پێش یا ئازیزێک کۆچی دوایی دەکرد، خاڵی ئازیزم هێمنی دەبەخشی بە دڵەکان و دەیگوت ئەوانه لەو دنیایە زۆر ئاساییە و ڕۆژێک دێت منیش دەمرم و خوا دایناوە کە چیمان بەسەر دێت، تەنیا دەبێ پشوو درێژ بین و لە ڕێی بەندایەتی خوا لانەدەین.\nو ئەوڕۆ بەو ڕاستیانە گەیشتین کە دنیا تەنیا ساتێکی کورت بۆ تاقی کردنەوە و تێکۆشانه.\nفێری کردین دنیا ساتێکی کورتە چ خۆش بێت یا ناخۆش وەک با دێت و دەڕوات، کەواتە بەردەوام با ئامادەی خزمەت بین.\nتەنانەت لەو ساتە ئەستەم و پڕمەینەتییەی ماڵاوایی لە خاڵی خۆشەویستم کە خەم و پەژارە پەردەی کێشاوە بەسەر دڵی شەکەتی هەموومان، شتێک کە بە حەق ئارامی پێ دەبەخشیم هەر یادی قسەکانی ئەو مێرخاسە بوو، که وەک ئەوەی کە زیندوو بێت و وەک هەمیشە دەستی میهرەبانی لەسەر شانم دانێت و پێم بڵێت کە هێزانی و بەردەوامی پێداویستی گەیشتن بە ئامانجی ژیانە... هەر بەم چەشنە یادەکەشی ئارامی بە دڵ دەبەخشیم، ئامۆژگارییەکانی مەرهەمی برینی دڵ بوو. هەزاران سپاس بۆ خوای گەورە و دڵۆڤان.\nلە تایبەتمەندییەکانی تری ئەو پیاوە مەزنە، میوانداری و غەریبەنەوازی بێ وێنەی بوو. سفرەی خوانی هەموو کەس بوو، هەژار و دەوڵەمەند، خزم و بێگانە لەسەر سفرەی یەک جۆر میوانداریان لێدەکرا، ئیبڕاهیم ئاسا میوانداری دەکرد و گەر دوو ڕۆژ میوانی نەبایە دڵی تاقەت نەدەهێنا و دەچوو کەسێکی بانگهێشتی سفرەی ڕازاوەی دڵی دەکرد.\nخاڵە جەلیلی جوان و شۆخ و شەنگم لەو ساتەدا دەژیا کە تێیدابوو، نە خەمی ڕابردوو و نە ترسی داهاتووی هەبوو. جوانترین لیباسەکانی لەبەر دەکرد و زۆر شایی بەخۆیی بوو. بەردەوام بۆنی خۆشی لێدەهات و لە باشترین نیعمەتەکانی بەردەستی کەڵکی وەردەگرت و لە هەمان کاتدا قانع و سپاسگوزار بوو.\nلە خزمەت خێزان و مناڵەکانی دابوو و بەردەوام لەگەڵیان دەم بە پێکەنین و ڕوو خۆش بوو و ئەرکی سەرشانی بەرامبەر بەجێ دەهێنان.\nپیاوێکی دڵسۆز و بێ ڕیا کە تەنیا مەبەستی ڕەزامەندی خوای تاقانە بوو و گرینگی بە دەست خۆشانەی کەس نەدەدا و چاوەڕێی قەرەبووی چاکەی لەکەس نەبوو. لە هیچ چاکەیەک چاو پۆشی نەدەکرد و کەسی لە خزمەتەکانی خۆی بێ هیوا نەدەکرد.\nبەڵام ئێستا کاتی ماڵئاوایی لە خاڵە ئازیزەکەمە، خاڵی خۆشەویستم کە تەمەنی نەگەیشتبوو بە 50 ساڵ دوای هەموو سەختی و تێکۆشان و مەینەتی ژیان، لە سەفەرێکی بۆ تاران و تەورێز, لە ڕێگای گەڕانەوە لە تەورێز تووشی ڕووداوی هات و چۆ دەبێت و لەگەڵ یەکێک لە هاوڕێکانی کە خەڵکی عێڕاق بوو و بۆ یەکەم جار بوو هاتبوو بۆ ئێران گیانی لەدەست دەدات و دەگەڕێتەوە بەرەو بارەگای خوای مەزن.\nخاڵە ئازیزەکەم کە مەودایەکی زۆر لە ژیانی لە ڕێگای ئەو شار بۆ ئەو شار بۆ خزمەتی دۆست و ئاشنا و بێگانە بەسەر برد و حەسانەوەی بە خۆوە نەدیت، ئەو جارەیان دوایین سەفەری بوو و بۆ هەمیشە حەسایەوه.\nو شەوی سێ شەممە لە شەوێکی زۆر ساردی زستاندا، سەدان کەس لە ژن و پیاو بە دڵی پڕ لە خەم چاوەڕێی تەرمی پیرۆزیان دەکرد تا بۆ زێدی خۆی بگەڕێتەوه.\nچۆنییەتی گەڕانەوە و هەستی دڵەکانی چاوەڕوان و کۆتا ماڵئاوایی خاڵە نازەنینەکەم کە لەسەر دارە مەیت بۆ حەوشی ماڵەکەیان هێنایەوە و بۆ چەند ساتێک چووینە سەری و خواحافیزیمان لێی کرد، لە باس نایەت و هیچ وشەیەک توانای پێناسە و گێڕانەوەی هەستی خەمباری ئەو ساتەی دڵەکانی نییە کە چەندە ساتێکی دڵتەزێن و ئەستەم بوو.\nهەڵبەت هاوخەمی و هاودەردی بەشدار بووان لە ژنان و پیاوان جێی سپاسە کە هەموویان شەریکی خەممان بوون،خوای گەورە لە هەموولایەک ڕازی بێت و خاڵی ئازیزم بە بەهەشتی بەرین شاد بکات.


ترەمپ پرۆگرامی "داکا"ی سەردەمی ئۆبامای هەڵوەشاندەوە\nلەلایەن هۆشەنگ دارا 5/9/2017\nدۆناڵد ترەمپ بە بڕیارێک پرۆگرامی "داکا"ی کۆتایی پێهێنا. باراک ئۆباماش دەڵێت، بڕیارەکەی ترەمپ پێویست نەبووە و ئەو پرسەش پرسێکی ئەخلاقییە.\nپرۆگرامی داکا، کە لە سەردەمی باراک ئۆباما لە ساڵی 2012 پەسند و واژۆکرا، ئاسانکاریی دەکات بۆ ئەو کۆچبەرانەی کە دەچنە ئەمریکاوە و تەمەنیان نەگەیشتووەتە تەمەنی یاسایی و بە منداڵ دادەنرێن. داکا رێگەی مانەوەی کاتیی دەدات بەو منداڵە کۆچبەرانەی کە بەڵگەنامەی پێویستیان هەیە و دیپۆرت ناکرێنەوە.\nجێف سێشن، وەزیری دادی ئەمریکا بڕیاری کۆتاییهێنان بە پرۆگرامی داکای خوێندەوە. ترەمپ داوای لە کۆنگرێسی وڵاتەکەی کردووە لە ماوەی شەش مانگدا و لەڕێگەی دەرکردنی یاسایەکەوە کارکردن بەم پرۆگرامە بە تەواوەتی بوەستێنن و بە یاسایەکی دیکە جێگەکەی پڕ بکەنەوە.\nدوا بە دوای راگەیاندنی هەڵوەشاندنەوە بڕیارەکە، لە هەر یەکە لە واشنتن و نیویۆرک خۆپیشاندان دژی ئەو بڕیارە نوێیەی ئیدارەی ترەمپ بەڕێوەچوو.\nباراک ئۆباما، سەرۆکی پێشووی ئەمریکاش رەخنە لە بڕیارەکەی دۆناڵد ترەمپ گرت و لە پەیامێکدا گوتی "با راشکاو بین: ئەو بڕیارەی ئەمڕۆ دەرکراوە لەڕووی یاساییەوە پێویست نەبوو. ئەمە بڕیارێکی سیاسی و هەروها پرسێکی ئەخلاقییە".\nئۆباما نووسیویەتی "نابێت ئێمە ببینە هەڕەشە بۆ سەر داهاتووی ئەو کەسانەی کە لێرەن و ئەمەش هەڵەی ئەوان نییە، ئەوان هیچ هەڕەشەیەکیان درووست نەکردووە و هیچ شتێکیشمان لێ کەم ناکەن".\n1406 ژمارەی بینین


بیرکردنەوە - کاتی جێبەجێکردنی بڕیارەکانە دژی تورکیا\nتورکەکان دەمێکە ئەو خەونەیان هەیە ببن بەیاریکەرێکی بەهێز لە و جوگرافیایەدا کەڕۆژگارێک هی دەوڵەتی عوسمانی بو. بەڵام ئەو دەستکەوتانەی ئەوروپا لە سەرکەوتنی جەنگی جیهانی یەکەم بەدەستی هێنا هەروا بەئاسانی ناکرێتە قوربانی خەونی تورکەکان. ئەگەر ئەردۆگان بتوانێت خەونەکانی بەدیبێنێت واتا سەرکەوتنەوە بەسەر ئەوروپیەکاندا،یاخود گەڕانەوە بۆ ساڵی ۱۹۱٤ . لەبەر ئەوە ئێستا کاتی ئەوەیە کە جارێکیتر عوسمانیە نوێکانی بدۆڕێن.\nبڕیارەکانی یەکێتی ئەوروپا،پەرلەمانی ئەوروپا،بڕیارەکانی سەرۆکی ئەمریکا تاچەند کاریگەرن، تاچەند جێبەجێ دەکرێن لەبەرامبەر تورکیا ،یان هەردەوڵەتێکیتر کە سەرە ڕۆیی دەکات؟\nئاشکرایە هەموو بڕیارێک سیاسییە، بەمەبەستی ڕێگرتن لە پێ ڕاکێشانی دەوڵەتێک،یان ڕێگرتن لەنزیک بونەوەی دەوڵەتێک لە دەوڵەتێکیتر، وەک نزیکبونەوەی تورکیا لە ڕوسیا. هەروەها ئیدانە کردنی ڕەفتاری دەوڵەتێک کاتێک مافەکانی مرۆڤ پێشێلدەکات زیاتر بڕیارێکی سیاسییە. هەندێکجار پێگەی دەوڵەتێک، ئەمریکاو ئەوروپا ناچاردەکات چاو لە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و پاشەکشەی دیموکراسی بپۆشن،نەک لە بەر پێناخۆش نەبون،بەڵکو لەبەر گرنگی شوێنی جوگرافی و نەبونی ڕێگا چارە ،مەسەلەن لە سەردەمی جەنگی سارد ئەستەمبوو پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە تورکیا ببێتە هۆی سزادانی تورکیا ، چونکە تورکیا لەڕوسیا نزیک دەبوەوە و ئه مەش ئە گەر لەقازاجی تورکیاش نەبویا زەرەری بە بەرژەوەندیەکانی خۆرئاوا دەگەیاند،تورکەکان لە پێگەی تورکیا تێگەیشتبون و گرنگی شوێنی تورکیایان بەکار هێنا تەنانەت کار گەیشتە داگیرکردنی قوبڕس ،بەڵام هێشتا بلۆکبەندی ڕێگە نادات تورکیا سزابدرێت.بەڵام ئەمڕۆ ئەو بارودۆخە تێپەڕیوە،ئەمڕۆ بێ دەنگی لەبەرامبەر تورکیا زیان بە بەرژەوەندی ئەو روپا و ئەمریکا دەگەیەنێت. لەوانەیە وەک ئەڵێن:"کاتی ئەوەبێت مناڵە نازدارەکە"یۆنان"ی ئەوروپا لە غەدری مێژوویی تورکیا رزگاربکرێت،یان تۆڵەیەکی مێژوویتر لەتورکەکان بکرێتەوە\nدەشێ لەکۆتایدا هەموو مەلەفەکان بێنەوە مەیدان و ڕوبەڕوی تورکیا بکرێنە وە.تورکیا لەو دەوڵەتانەیە کە بەدرێژایی یەک سەدە بەدڕندانە ترین شێوە گەلیکوردی سەرکورت کردوە،بەڵام ئەمڕۆ ڕێگای تر هەیە نەک بێدەنگبون، ئەوەش لە پێناو کورد و مرۆڤایەتی نا،لەپێناو بەرژەوەندی خۆیان .\n.ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوەکانی وەک ئەمنستی ئینتەر ناسیۆنال، تا چەند کاریگەری دەبێت لەسەر دەوڵەتێکی تۆمەتبار بە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ، ئەو بڕیارانە و بڕیاری گەمارۆی ئابوری ،یان قەدەغەکردنی فرۆشتنی چەک بەوڵاتێک ،هەموو ئەمانە بڕیاری سیاسین،تەنانەت خستنە لیستی تیرۆریش بڕیارێکی سیاسیە و لەسەر بنەمای بەرژەوەندی بڕیاردەدرێت . ئەوەی کە ئایا بڕیارێک جێ بەجێ دەکرێت لەسەر دەوڵەتێکی وەک ئێران یان تورکیا،دەکەوێتە سەر ئە وەی ئەو بڕیارە تاچەند لە بەرژەوەندی ئەو روپاو ئەمریکایە،لەلایەکیتر بونی بەدیل مەسەلەکە یەکلایی دەکاتەوە. شای ئێران نمونەیەکی بەرچاوە، لەساڵی ۱۹۷٨ ڕوبەڕوی شەپۆلێک ڕەخنە و ئیدانەکردن بوەوە،لەلایەن دەوڵەتانی ئەوروپاو ئەمریکا ،کاتێک ڕژێمی شا چەند زیندانیەکی لەسێدارەدا ڕوبەڕوو ی شەپۆلێک ناڕەزایەتی نێودەوڵەتی بوەوە تا کارگەیشتە ئەوەی سەرۆکی ئەمریکا بڕیاری قەدەغەکردنی فرۆشتنی چەک بەئێرانی دەرکرد . ئەمە لێدانێکی کاریگەربوو لەشا. ،بەڵام هێشتا بەتەواوی دەستبەرداری شا نەبون و لە لێدوانێکدا کارتەر وتی: ئێرا ن دورگەیەکی ئارامە ،بەڵام دوای ئەوەی کە سەرۆکی ئەمریکا ڕاوێژی بە دەزگای هەواڵگری فەڕەنساکرد،ئەوانیش دڵنیایان کردنەوە کە شا ناتوانێت کۆنتڕۆڵی وڵات بکات. شۆڕشی ئیسلامیش زۆر دژە کۆمۆنیستە و پێویستە پشتگیری شۆڕش بکرێت ئەوسا دەستیان لەشا بەرداو ڕژێمەکەی کۆتایی هات.\nلە وەتەی کۆماری تورکیا دامەزراوە پێشێلکاری بەرامبەر بە گەلیکورد کردوە،کۆمەڵکوژی ئەنجامداوە ،هەریەک لە پەرلەمانی ئەوروپا،ئەڵمانیا فەڕەنسا و ئەمریکا هەندێک جار ئیدانەی ڕەفتارەکانی دەوڵەتی تورکیایان کردوە. لەکاتی داگیرکردنی قوبڕس تورکیا ڕوبەڕوی ڕەخنەی خۆرئاوا بووەوە،هەروەها لە ساڵانی ۱۹۹۲ -۱۹۹۳ چەندین جار تورکیا ڕوبەڕووی ڕەخنە بۆتەوە. و بەتوندیش ئیدانە کراوە لەسەر پێشێلکاریەکانی بەرامبەر بەکورد ،بەڵام هەموو ئەو ناڕەزایەتی و ئیدانە کردنانە هیچ ئەنجامێکیان نەبووە، چونکە بایەخی تورکیا و ڕۆڵی لەبەرامبەر یەکیەتی سۆڤیەت و سەرکوتکردنی کۆمۆنیستەکان وایکردبو چاوی لێبپۆشرێت، دەوڵەتی تورکیا بێباکانە مافی نەتەوەی کوردی پێشێلکردووە. بۆچی چونکە تورکیا بێ بەدیل بوو،وەک "پایەگایەکی ئەتڵەسی لەبەرامبەر ڕوسیادا"دانرابو،تا هەڵوەشانەوەی سۆڤیەت مەحاڵ بو ئەوروپاو ئەمریکا پشتی تورکیا بەربدەن. پاشان بۆ جەنگی کەنداو تورکیا گرنگی خۆی هەبوو. بەکورتی لەدوو حاڵەتدا بڕیارەکان جێبەجێ دەکرێن :\nیەکەم:کاتێک بەرژەوەندی وڵاتانی ئەوروپاو ئەمریکا دەکەوێتە مەترسییە وە بەهۆی سەرکێشی دەوڵەتێک وەک داگیر کردنی کوەیت لە لایەن سەدام حسینەوە.یان سەرکێشیەکانی ئێستای ئەردۆگان.\nدووەم: کاتێک لەناوخۆی دەوڵەتە کەدا شۆڕش ڕوبدات و ببێتە بەدیل بۆ پاراستنی بەرژەوەندی دەوڵەتە کان.\nلە ئێستا دا ئەردۆگان جڵەوی لەدەست وڵاتانی خۆرئاوادا نەماوە، و جڵەوی خۆی داوەتە دەست خەونی خەلافەت.یان درێژە بە بیرۆکەی عوسمانیەتی نوێ دەدات،کە داهێنەرەکەی ئۆزال بو. ئۆزال زۆر کاری کرد بۆ ئەوەی تورکیا ببێتە یاریکەرێکی ئیقلیمی،بەڵام بەشێوازو فیکری ئەردۆگان نا،ئەوەی ئەردۆگان دەیکات تەنیا گێڕانەوەی تورکیا نییە بۆ دەستڕۆیشتن لە وجوگرافیا فراوانەدا کە هی دەوڵەتی عوسمانی بوو.ئەردۆگان دەیهەوێت لەڕێی داگیرکردن و گێڕانەوەی زیهنیەتی عوسمانی ببێتە یاریکەرێکی بەهێز. ئۆزال لەبەر هەر هۆیەک بێت وەک ئەوترێت بەشێوازێکی گوماناوی مرد و نەیتوانی تورکیا لە باری خاڵی ناوەڕاست ڕزگاربکات. ئەردۆگان چی لێدێت؟!\nئەردۆگان کە ڕۆژگارێک زاهید بوە و باکگراوندێکی دینی هەیە و خەونی ئەوە دەبینێت ببێتە سوڵتانی ناوچەکە ،بەڵام ئایا مومکینە هەموو خەونێک ببێتە ڕاستی؟\nبەباوەڕی من ئیتر ئەردۆگان جڵەوی لەدەستداوە،وەک ئەڵێن سواری سەری خۆی بووە. بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و ئەوروپا دەخاتە مەترسیەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ناوەڕاستی ئاسیا و ... ئەمەش وادەکات بڕیارەکان لەدژی دەوڵەتی تورکیا جێبەجێ بکرێن و چیتر وە ک مەرەکەبی سەر کاغەز نەمێننە وە. ئیتر بواریش بۆ کوردەکانی تورکیا دەڕەخسێت . تاکە دودەوڵەت تورکیاو ئێرانن کە دەبێت بگۆڕدرێن وەک سوریاو عیڕاق . پێم وایە گەیشتنە دەسەڵاتی ئاکەپە لەناو خۆی تورکیا بەهۆی قەیرانی دارایی بو ئەوەش لە هەموو جێگایەک چاوەڕوانکراوە کە خۆرئاوا پشتگیری ئیسلامی سیاسی دەکات ئەگەرهاتوو ناچاربون لەنێوا ن کۆمۆنیست و ئیسلامیەکان دووەم هەڵبژێرن. بەڵام لە ئێستا دا ئاکە پە کێشەی ئابوری بۆ تورکیا دروستکردوە لەناوخۆی تورکیادا ناڕەزایەتی هەیە دژی ئاکەپە لەلایەک،لەلایەکیتر ئەردۆگان بۆتە مەترسی بۆ بەرژەوەندی ئەوروپاو ئەمریکا و جڵەوی خۆی بەرداوە،ئەمەش وادەکات ڕێگەی لێبگیرێت . سەرۆکی ئەمریکاش چەند بڕیارێکی دژی تورکیا دەرکردوە.\nتورکیا وەک جوگرافیا بایەخی خۆی هەیە بۆ ئەمریکاو ئەوروپا ،بەڵام کاتێک کە تورکیا گوێڕایەڵ بێت. بێشک هۆکارێکی دەرەکیش کەوایکرد ئاکەپە پشتگیری بکرێت وەک هێزێکی ئیسلامی سیاسی،بەهۆی بونی حکومەتێکی ئیسلامییە لە ئێران،بۆ پاراستنی هاوسەنگی. چونکە دروشمی کۆمار یەکەم لەسەردەمی ئەتا تورکەوە تا هەڵوەشانەوەی یەکێتی سۆڤیەت بریتی بو لە"ئاشتی لەوڵاتدا ئاشتییە لەجیهاندا"بەو واتایەی کە تورکیا جگە لە پاراستنی یەکێتی خاکی تورکیا و سەرکوتکردنی کوردەکان شتێکیتری ناوێت لەدەرەوەی تورکیادا،بەڵام سیاسەتی ئاکە پە جیاوازبوو،پێویستیش بو کە لەتورکیادا حکومەتێک هەبێت کە ڕکابەری ئێران بکات لە بەلای خۆدا ڕێکێشانی وڵاتانی ئیسلامی و ڕکابەریکردنی ئێران لە قەفقاس و ئاسیای ناوەڕاست و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. بە لاوازبونی ئێران یان گۆڕانی کۆماری ئیسلامی، ئاکە پە ئەو ڕۆڵەشی نامێنێت بۆیە گۆڕانکاری لەئێرانیشدا بە قازانجی ئاکەپە نییە و کەوتنی ئاکە پە خێراتر دەبێت.\nهەموو ئاماژەکان بۆ ئەوەن کە ئاکە پە کۆتایی دێت ،ئەوەش لە قازانجی کوردەکانە.بەڵام ئاخۆ کورد دەتوانێت لە دوای ئاکەپە بەمافەکانی بگات؟ئایا تورکیا هێندە بێکاریگەر بووە کە لەناتۆ دەربکرێت ؟ یاخود گۆڕانکاریەکان تەنها لەقازانجی نەتەوەی تورک دەبێت و بەس. ئایا ئەردۆگان تورکیا دە خاتە دۆخێکی وا کە هەموو ئەوکێشانەی سەدەیەکە بەهۆی گرنگی جوگرافیاکەیەوە خەفەکراون سەرهەڵبدەن و تورکیا بچوک بکەنەوە وەک کێشە ی قوبرس ،کێشەی ئەرمەن؟\nئەردۆگان لەناو تورکیادا زۆر گۆڕانکاری بەقازانجی خۆی ئەنجامداوە ،بۆ ئەوەی لەسەر خەونەکانی بەردەوام بێت نرخەکەی بۆتورکیا هەرچییەک بێت. ڕۆژنامەنوسی تور ک ئیلهان سەلجوقی دەڵێت:بیرکردنەوەی تورکیا لەدەرەوەی ئەوروپا تورکیا دوسەد ساڵ دەباتە دواوە. ئێستا ئەردۆگان بەو ئاڕاستەیە کاردەکات،ئیتر ئەو دەزانێت کە لە یادەوەری مێژوو یی ئەوروپیەکاندا شوێنی تورکەکان ناوەڕاستی ئاسیایە ،نەک ببن بە کوێخای بالکان و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nبۆ نوسینی ئەم وتارە سود لەم سەرچاوانە وەرگیراوە:\n۱تورکیا لەسەردەمی گۆڕاندا ن.محمد نورەدین\n۲ دراسات فی تاریخ ٳیران المعاصر د. لقمان خیالی\nWED 12:45 AM\nئەنفال و ئیخوانی و کوردایەتی\nئەنفال برینێکی قوڵە،بەڵام بە نوزانەوەی کوردایەتیانە ئەوزامە ساڕێژ نابێت. کوردایەتیکردنی هەندێ لە ئەنفالچیەکانی دوێنێ زامەکانمان قوڵتردەکات. کوردایەتی موزەیەف هەموو ڕۆژێک خوێ دەکاتە برینەکانی ئەنفال. فرمێسکی تیمساحی هەندێ کەسی هەلپەرست ،هەندێ قەڵەمی حیزبی کە دەیانەوێت لەسەر خوێنی قوربانیەکان خۆیا ن قەڵەو بکەن برینەکانمان دەکولێنێتەوە. ئەوە ئازاردانی کەس و کاری ئەنفالەکانە کە دەیانەوێت بە بیرخستنەوەی تاوانی ئەنفال تاوانەکانی کوردایەتیما ن بیرببەنەوە ،دەیانەوێت بەجوڵاندنی عاتیفە فیکرمان تیرۆر بکەن .لە جیاتی دڵنیاکردنەوە مان لەداهاتو،هەمیشە بەڕابردو دەمانترسێنن.ئەو قەڵەمانەش کەفرمێسکی تیمساحی دەڕێژن بۆ ئەنفال،بەڵام خۆیان کە ڕولاڵ وکوێر کردوە لەبەرامبەر ئەو خیانەتە گەورەیەی بزوتنەوەی کوردایەتی دەیکات و دەشیانەوێت بڵێین ڕاست دەبێژن،ئێوە نەبێت کەس لەئەنفال تێناگات. کەسانێک کە جگە لەدروشم هیچ شتێک ناکەن،کەسانێک کە بۆ خاتری حیزب ئەنفالیش بەشدەکەن دێن کوردایەتیمان پێ دەفرۆشن. ئەوانەی کە بەتەمان بە نیشاندانی ڕوفاتی ئەنفالەکان،بەهەڵدانەوەی گۆڕەکان عاتیفەی خەڵک بجوڵێنن و پێیان بڵێن سەیرکەن داگیرکەر چی لێکردین،ئیتر شوکری نیعمەتەکانی کوردایەتی بکەن ،خۆهیچ نەبێت ئەنفالتان ناکات.بەڵام مخابن! ئەوە جگە لە ئازاردانی ڕۆحمان جگە لەکولاندنەوەی برینەکان هیچ خزمەتێک بەدۆزی کورد ناکات. ئەرێ بزوتنەوەی کوردایەتی تەنها دەزانێت خەڵک بگرێنێت؟ ئاخر ئێمە ئەوکاتە گریاین کە بەعستان هێنایەوە هەولێر،ئەوکاتە دەگرین کە قەڵەمەکانی حیزب پاساویان هێنایەوە بۆی، هیچ شتێکتان شک نەدەبرد بۆلادانی سەرنجی خەڵک لەسەر ئەوخیانەتە گەورەیەی بزوتنەوەی کوردایەتی کەلە ئێستادا بەهاوکاری ئیخوانیەکان دەیکەن. ئێمە ئەوکاتە دەگرین کە ئیخوانێک کە باوەڕی بە نەتەوە پەروەری نییە بۆ موزایەدە و خۆ خۆقەڵەوکردن لەسەر سفرەی کوردایەتی شیڕە شیڕ دەکات. ئەو ئیخوانیەی کە تەنێ باوەڕی بە ئومەی ئیسلام و سوننە هەیە،دەنگی هەڵدەبڕێت. لەکاتێکدا هەموو کەسێک کە ئیخوانیەکان بناسێت جگە لەشەڕی خەلافەت و سوننە هیچ شتێکیتریان بۆگرنگ نییە. ئەوانیش دەیانەوێت بە دروشمەکانی کوردایەتی ساختە وانیشانبدەن کە کورد پەروەرن،لەکاتێکدا بێز لە ترێ و هەنجیرو گوێز دەکەنەوە ، فەزڵی خورمایەک ئەدەن بەسەر هەنجیرو سێومان.ئەو ئیخوانیانەی کەبارەکەڵڵا دەکەن بۆ ئەردۆگان بۆکوشتنی باکوردەکانی باکور.بەڵام مخابن!تاکیکورد ئەوەندە هۆشیاری نییە کە ئەم شیڕە شیڕەی ئەوبرادەرانە شیڕە شیڕێکی سوننیانەی اخوانیانەی تورکیایانەیە،دژی حکومەتی شیعە.لەکاتێکدا هەریەک لەپارتی و یەکگرتو وەک دوهێزی سوننی نوێنەرایەتی بەرژەوەندیەکانی تورکیادەکە ن لە عێڕاقی ئێستادا،ڕەوانییە اخوانییەکمان لێبکەن بەمامە ڕیشە. خەنجەر لەکادان نییە کوردایەتی.\nئەم ئیخوانیانەی پاساو بۆ ئەردۆگان دێننەوە، سەدامیش لەسەر کاربوایە دەیانگوت خەتای پێشمەرگەیە شەڕی هەڵگیرساندوە،وەک چۆن کاتێک تورکیا کوردەکان دەکوژێت،ئەڵێن خەتای پەکەکەیە. ئابڕوچونە بۆ سەرانی کوردایەتی خۆیان ئیفلاسیان کردوە و کوردایەتیان داوەتە دەست مسلمانێکی سونی اخوانی ئەردۆغانی. سەد حەیف بۆ میللەتێک کە ئەنفال هۆشیاری نەکردەوە.ئەم مێشکە بچوکە کە بەوتاوانە گەورەیە هۆشیارنەبێتەوە چۆن وبەچی هۆشیاردەبێتەوە.\nبەسە ئیتر دروشمی بەتاڵ ، بەسە بازرگانیکردن بە ئەنفال ،بەسە شاردنەوەی خیانەتەکانتان بە کولاندنەوەی زامی ئەنفال\nپێویستە بارزانی دادگایی بکرێت\nلەمێژوی جەنگەکاندا ڕوداوێکی هێندە کۆمیدی نییە،کە هەزاران سەرباز بەبێ تەقه بکشێنەوە،لەکاتێکدا گیانی هەزاران کەس دەکەوێتە مەترسییەوە،نەک هەر مەترسی مردن،بەڵکو مەترسی ئەوەی دەستدرێژی دەکرێتەسەریان .ئەو هێزەی کە بەرەو شەنگال دێت،بەهەمان ئایدیۆلۆژی بە ڕق و قینی زیاتر لەحەفتا فەرمانی مێژویی دژی ئێزیدیەکان پەلاماریان ئەدات،بەڵام بارزانی بڕیاری کشانەوە"ڕاکردن"دەردەکات! دیارە بڕیاری هەڵاتن لە شەنگال لەلایەن بارزانییەوە تەکتیکی جەنگی نییە بەڵکو بڕیاری ڕاکردنە،چونکە لەو کات و شوێنەی بارزانی بڕیاری ڕاکردندەدات ،ئەوکات و شوێنەیە کە دەبوو شەڕی مان و نەمان بکرێت. ئەگەر سوپایەک بەشێوەیەکی تەکتیکی لەسنورێک پاشەکشەبکات بۆ خۆئامادەکردن و بەرگری کردن لەشارێک ئەوە دەکرێ پێی بوترێت تەکتیکی جەنگ،لێ بارزانی ڕێک شارەکە تەسلیم دەکات بێ هیچ پاساوێکی لۆجیکی تەنها ئەوەنەبێت ئەگەر بڵێت ئەگەر شەڕمان کردبا پێشمەرگەیەکی زۆردەکوژرا!!! ئەوکارەی بارزانی شەرم هێنەرە بۆ گەلیکورد و تەواوی بزوتنەوەی کوردایەتی،بۆ سومعەی پێشمەرگە ، ئەو جوامێریەی جەنگاوەرانی کورد لەمێژودا نواندویانە ،ئەو سومعەیەی لەمێژودا جەنگاوەرانی کورد بەدەستیان هێنا ئەو بەساتێک کۆتای پێ هێنا،بەجۆرێک کە بارزانی لەمێژوی بزوتنەوە ی کوردایەتیدا وەک ڕەمزی بەزین هێمای بۆدەکرێت.ئەگەر دیوێکی مێژووی کورد ئازایەتی بێت،ئەوە دیوێکیشی بەزین و ڕاکردنەکەی هێزەکانی ژێر فەرمانی بارزانییە. ئەگەر بارزانی باوک ئاشبەتاڵێکی سیاسی کردبێت،ئەوە بارزانی کوڕ ئاشبەتاڵێکی سەربازی ئەنجامدا لەمێژوی بزوتنەوە ی کوردایەتی . هەزاران ژن و منداڵ کەوتنە دەست هێزەکانی داعش ،بێ ئەوەی لانیکەم سەد پێشمەرگە شەهید ببێت ئەوانەی لەژێر فەرمانی بارزانیدابون ،بەڕاستی ئەمە ئابڕوچونێکی گەورەیە. ئیتر هیچ پاساوێک نییە کە ئەم پیاوە دادگایی نەکرێت .بەڵام لەبەر چەند هۆیەک کە هەموو تاکێکیکورد دەزانێت ئەمڕۆ بارزانی دادگایی ناکرێت ،بەڵام ئەوەی کە دەکرێت و هەموومان دەمانتوانی ئەنجامی بدەین دادگایکردنی بارزانیبو لەویژدانماندا،لەویژدانی نەتەوەیی ومرۆڤایەتیماندا دەبو بارزانی دادگایی بکەین. بەجۆرێک کە بارزانی ناچاربوایە خۆی بکوژێت. لێ مخابن! کەسانێک کە نەویژدان و نە اخلاقی اجتیماعیان هەیە هێشتا چەپڵە بۆ بارزانی لێدەدەن بارزانیش وەک دۆنکی شۆت باوەڕیکردوە کەهێشتا پاڵەوانێکی نەتەوەییە. هەندێ کۆیلە و دەربار و مشەخۆر ،تائێستاش بێشەرمانە دیفاع لەبارزانی دەکەن! گەلێک نەتوانێک لانیکەم لەویژدانیا خائین و نشتیمان فرۆشان دادگایی بکات،گەلێکی کۆیلە و گەمژەیە و هەرگیز مەترسی جینۆساید و کۆمەڵکوژی لێ دورناکەوێتەوە. لەهەموو سەردەمێک کۆمەڵێ مرۆڤی گەمژەو کاسەلێس هەن کە لەهەموو بارودۆخێکدا چەپڵە بۆ ئاغاکەیان لێدەدەن ،دەنا دۆخی بارزانی دوای کارەساتی شەنگال هی ئەوەنییە مرۆڤی هۆشیارو بەویژدان شەرم نەکات لەوەی کە بارزانی تەنانەت هاوڕێشیەتی نەک سەرۆک.بارزانی ئیتر سەرۆکی کۆمەڵێ بودەڵەو کاسە لێس و ماستاوچییە و هیچیتر،ئەوەش شتێکە بارزانی خۆی دەیزانێت،بەڵام هێشتا دڵخۆشە چونکە بارزانی خۆی دەناسێت!چونکە ئەگەر لەوە گەورەتربوایە کە من باسی دەکەم هەرگیز بەو دۆخەی ئێستای ڕازی نەدەبوو،ئازاری ویژدان دەیکوشت خۆی خۆی دادگایی دەکرد.\n08/05/2019 18:01:05 | 520 |


وەرگێڕانی: ئەژی ئازاد ئەبوبەكر\nسەرچاوە: رادیۆ فردا\nلەو كاتەوەی كە شی جینگ پینگ سەرۆك كۆماری چین، لە سەردانەكەیدا بۆ تاران لە زستانی 2016، حەڤدە بەڵگەنامەی هاریكاری و لێكتێگەیشتنی واژۆ كرد و بەیاننامەی "هاریكاری گشتی ستراتیژیی كۆماری ئیسلامی ئێران و كۆماری گەلی چین" ڕێكخرا، ئەو چاوەڕوانییە دروست ببوو كە دوو وڵات بگەنە ڕێككەوتننامەیەكی ستراتیژی.\nلە ئیستادا و لە پاش تێپەڕبوونی چوار ساڵ، پەردە لەسەر ڕێككەوتنە دڵخوازەكەی ئێران هەڵدراوەتەوە، بەڵام هێشتا دیار نییە كە دەوڵەتی چین چ تێڕوانینیێكی هەیە؛ هەروەها وردەكارییەكانی ڕێككەوتنە چاوەڕوانكراوەكە دیار نییە و تەنیا بابەتە گشتییەكان و خواستەكانی ئێران تا ڕادەیەك دەركەوتووە. هەروەها هێشتا بە شێوەیكی فەرمی ڕەشنووسی ئامادەكراوی دەوڵەت بڵاونەكراوەتەوە و هەوڵی دەوڵەت، شاردنەوەی زانیارییەكان و نەبوونی شەفافیەتە تا ئەو كاتەی كە دەقی پەسەندكراوی هەردوو وڵات واژۆی كۆتایی لەسەر دەكرێت. بەڵام دەقە نافەرمییەكان پێدەچێت لە ڕاستییەوە نزیك بن.\nئەگەرچی تۆوی ڕێككەوتننامەی 25 ساڵە، بەیاننامەی "هاریكاری گشتی ستراتیژیی كۆماری ئیسلامیی ئێران و كۆماری گەلی چین"ە، بەڵام بنەمای سەرەتایی ئەم ڕێككەوتنە بیرۆكەی "پشتوێنە-ڕێگا"ی چین-ە، كە ساڵی 2013 لە لایەن "سوی شی جینگ پینگ" بۆ نۆژنكردنەوەی ڕێگەی مێژوویی "ڕێی ئاورێشم" هاتە بەرباس، كە ئامانج لێی جێگیركردنی پێگەی میحوەری چین لە ترانزێتی وشكانی و دەریایی نێودەوڵەتی و پەرەپێدانی پێگەی جیۆپۆلەتیكی ئەم وڵاتە كۆنەیە لە چوارچێوەی بارزگانی جیهانیدا.\nبیرۆكەی "پشتوێنە-ڕێگا"ی چین كە لە حەوت ساڵی ڕابردوودا تووشی گۆڕانكاری بەردەوام بووە و نزیكەی 65 وڵاتی جیهان لە سێ كیشوەری ئاسیا، ئەفریقا و ئەوروپا لەخۆدەگرێت، جیا لە لایەنی ئابووری، ڕەهەندی سیاسی، ستراتیژی، ئەمنی و كولتوری هەیە. لەم پرۆژە بەرزەفڕەدا خاڵی ناوەندی سیاسەتی هێرشبەرانەی پینگ بۆ گەشەی هێزی جیهانیی چین و گەیشتنی بە هەژموونێكە كە ستراتیژی دنگ شیائۆ پینگ، دامەزرێنەری چینی نوێ (پاراستنی كۆمۆنیزم بە قبوڵكردنی ئابووریی ئازاد و ڕكابەرانە) وەلا دەنێت و لە سەودای ڕابەری جیهانە. دنگ شیائۆ پینگ ساڵی 1989 تەوەرەكانی سیاسەتی دەرەوەی چینی بەمشێوەیە ڕاگەیاند "گرنگیدانی جیدی بە پێشكەوتن، هێشتنەوەی دۆخی هەنوكەیی، ڕووبەڕووبوونەوەی ئارام لەگەڵ ئاڵنگارییەكان، شاردنەوەی تواناكان، چاوەڕێی هەل ڕەخساندن، زیادەخوازی نەكردن و هەرگیز بانگەشەی ڕابەرایه‌تی نەكردن". جێگرەوەكەی، جیانگ زمین، ئەم بنەڕەتانەی بۆ تەوەرەكانی شیائۆ پینگ زیاد كرد "زیادكرنی متمانە، كەمكردنەی كێشەكان، فراوانكردنی هاوكارییەكان و خۆ دوورخستنەوە لە ڕووبەڕووبوونەوە و گرژی نانەوە".\nبەڵام لە دوای 24 ساڵ، سیاسەتی چین خاوەنی سەركردایەتییەكی نوێیە كە نیگەرانی زیادبوونی ئاستی گرژییەكان نییە و ڕووی كردووەتە ڕكابەرییەكی جیدی لەگەڵ ئەمەریكا؛ هەڵبەت گەشەی ئابووریی خێرای چین و تێكچوونی هاوسەنگی هێزە نێودەوڵەتییەكان، هۆكارێكی پێكهاتەیی و زەمینەسازی گرژی نانەوە لە پەیوەندییەكانی دوو وڵات هەیە.\nدەوڵەتی چین لە دوو ڕێڕەوی وشكانی و دەریایی بیرۆكەی پشتوێنە-ڕێگا، پێگەیەكی گرنگی بە ئێران داوە و لەم ئاڕاستەیەدا مەیلی بۆ وەبەرهێنان لە بوارەكانی گواستنەوە، وزە، تەكنەلۆجیا و ژێرخان هەیە. هەڵبەت هێشتا بوونی ئێران لەم پرۆژەیەدا یەكلایی نەبووەتەوە. بەپێی وتەكانی غولامڕەزا مسباحی موقەدەم، نوێنەری پێشووی پەرلەمانی ئێران، ڕابەری ئێران بە سه‌رنجدانە حەزی چین، نوێنەرێكی بۆ چین بە مەبەستی زەمینەسازی بۆ بەستنی ڕێككەوتننامەیەك ناردبوو، بەمشێوەیە دانوستانەكان جیدی بوونی وەرگرت و بە سەردانی پینگ بۆ ئێران، ئەم هەوڵە چووە ناو قۆناغێكی وەرچەرخانەوە.\nبەڵام چین لەم ساڵانەدا تێبینی و نیگەرانی جیدی سەبارەت بە نەبوونی پێش زەمینەی پێویست لە ئێران و بەتایبەتی ناجێگیری ئەم وڵاتە دەربڕیوە؛ لە ئەنجامدا ڕێڕەوی گەیشتن بە ڕێككەوتننامەكە درێژەی كێشاوە و هێشتا گۆشەنیگای دواڕۆژی ڕوون نییە. بە واتایەكی ڕوونتر هێشتا ڕێككەوتنێك بوونی نییە، بەڵكو ڕەشنووسی دڵخوازی ئێران ئاشكرا بووە.\nزانیاری، ئاماژە و هەڵوێست وەرگرتنەكان ئەوەیان ڕوونكردووەتەوە كە بڕیاردان لەسەر ڕێككەوتنێكی ستراتیژی یەك لایەنە لەگەڵ چین لە سەرەوەی هەڕەمی هێزی ئێران وەرگیراوە و لە لایەن سێ دەسەڵات و باڵەكانی ئێرانەوە پشتگیری كراوە. ئەوان لەو دۆخە دەستەوەستانەی كە تێیكەوتوون و بە هۆی كاریگەری سەركەوتوانەی سزا یەكلایەنەكانی ئەمەریكا و بێ توانایی ئێران لە فرۆشتنی نەوت، لاوازی لە ڕاكێشانی وەبەرهێنانی دەرەكی، ئاڵنگاری سواوی دامەزراوە نەوتی و گازییەكان، مەترسی لە دەستدانی پشك لە بازاڕی نەوت، سنورداربوون لە دابینكردنی دارایی پێویست بۆ پرۆژەكان و ڕێگرییەكانی ئاڵوگۆڕی بانكی، جەختیان لە ئاڕاستە وەرگرتنی ستراتیژی و هاوكارییە بازرگانی و ئابوورییەكان بە ئاڕاستەی چین هەیە.\nهەڵبەت ئامانجەكانی دەسەڵاتی ئێران و بە تاییەتی لایەنی باڵادەست تەنیا لایەنی نەرێنی بۆ ڕزگار بوون لەم تەنگژەیەی ئیستای نییە، بەڵكو لایەنی ئەرێنی و خۆویستانەشی هەیە؛ دامەزراوەی ویلایەتی فەقیھ بە ئاڕاستەی ئایدۆلۆجیای دژایەتی ڕۆژئاوا لە دەیەكانی پێشووترەوە، تێڕوانیی بەرەو ڕۆژهەڵاتی هەڵبژاردووە و لایەنی میانەڕەویی حكومەتیش دواجار ئەمەی قبوڵ كردووە. هەر بۆیە لەوپەڕی خۆشبینییەكان لە دوای پەسەندكردنی بەرجام(1)، پرۆسەی گەیشتن بە ڕێككەوتنێكی گشتیی ستراتیژی لەگەڵ چین دەستیپێكردبوو.\nئوسوڵگەراكان بۆچوونیان وایە كە پەیوەندییەكانی چین و ئەمەریكا چووەتە قۆناغی شەڕی ساردەوە و ئەوان دەتوانن بە پشتبەستن بە چین، قەڵغانێكی بەرگریی كاریگەر بەرامبەر ئەمەریكا دروستبكەن و فشارە دەرەكییەكان پاسیڤ بكەن. ڕیفۆڕمخوازەكانیش گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی كە لە دوای ئەم ڕووداوە، ئەمەریكا بە سه‌رنجدان بە شكستهێنانی سیاسەتی سزاكانی بۆ سەر ئێران، ناچار بە پێكەوە هەڵكردن دەبێت و لە ئەنجامدا بە فراوانكردنی گرێبەستەكان لەگەڵ وڵاتانی ئەوروپی دەتوانرێت هاوسەنگییەك لە پەیوەندییە بازرگانی و ئابوورییەكان بهێنێتەكایەوە. هەروەها بەشێكی تر لە ناوخۆی ئێران، بەستنی ڕێككەوتننامەی هاوشێوە لەگەڵ ڕووسیا و هیندستان بە پێویست دەزانن.\nبەڵام هەموو ئەم تێڕوانینانە دوورە لە واقیعبینی و نەك تەنیا ئەم بۆچوونانە لەمپەڕشكێن نین، بەڵكو درێژەی هەمان سیاسەتە هەڵە تاقیكراوەكانە كە بووەتە هۆی چەقبەستویی هەنوكەیی. كەسانێك كە هاتنەدی ئەم ڕێككەوتننامەیە بە هۆكارێك بۆ زەمینەخۆشكردنی ڕاكێشانی هاوكاری وڵاتانی تر دەزانن، خۆیان خەڵەفاندووە، چونكە ئەگەری پێدانی گرێبەستی زۆرینەی پرۆژە ژێرخانییەكانی وڵات بە شێوەیەكی مۆنۆپۆڵ و لە یەك كاتدا بۆ چەندین وڵات ئەستەمە و لە ڕووی هونەرییەوە دژیەكی و ناهەماهەنگییەكان كێشە دروستدەكەن.\nلەم ڕووەوە ڕێكاری لۆجێكی و بەسوود بۆ ئامانجێكی لەمجۆرە، پێناسەی پرۆژەكانە لە چوارچێوەیەكی بەهێز و ئەنجامدانی مەزاتە بۆ ئەوەی باشترین هاوبەش لە باشترین دۆخی هاوكاری بەدەست بێت. ئەگەر لەگەڵ چین ئاوا ڕێككەوتنێك كە وردەكارییەكانی بڵاوكراوەتەوە واژۆ بكرێت، ئیتر دەرفەت و پرۆژەی جێی بایەخی ئەوتۆ بۆ وڵاتەكانی تر نامێنیتەوە و لە كرداردا ئێران وابەستەی چین دەبێت. دۆخێك كە وڵاتەكانی ڕۆژئاوای ئەوروپا لە دوای پرۆژەی مارشاڵ ئەزمونیان كرد و لە مارشاڵی ئاسیا (پشتوێنە-ڕێگا) ئەگەری ڕوودانی هەیە.\nیەكەمین بەربەست، پەیوەندییەكانی ئێستای چین و ئێرانە؛ ئەگەرچی چین گەورەترین هاوبەشی بازرگانی ئێرانە، بەڵام لە ئاستی ئاڵۆگۆڕی بازرگانی دوو وڵات بە هاوتەریبی توندتربوونی سزاكانی ئەمەریكا، كەمبوونەوەی بەرچاوی بەخۆوە بینیووە. چین كڕینی نەوتی ئێرانی بە بەراورد بە ساڵەكانی ڕابردوو بە ڕێژەی 35% دابەزاندووە و هاوكات پشكی عەرەبستانی سعودی لە سەبەتەی هاوردە نەوتییەكانی خۆی زیادكردووە. ئاڵۆگۆڕی بازرگانی لە ساڵی 2011دا ڕەوتێكی پەرەسەندنی هەبووە، بەڵام لە دوای سەپاندنی سزا توندەكانی دەوڵەتی ئۆباما، سەرەتا كەمی كرد و لە سەروبەندی بەستنی ڕێككەوتنی بەرجام (2015) دیسان بەرزبوونەوەی بەخۆوە بینی و ژمارەیەكی پێوانەیی تۆمار كرد، بەڵام ئەم خێراییە لە قۆناغی دوای بەرجام كەمتر بووە لە پێش بەرجام و لە دوای گەڕانەوەی سزاكانی ئەمەریكا لە دەوڵەتی ترامپ، كەمبوونەوەیەكی بێ وێنەی بەخۆوە بینییوە.\nبانكە چینییەكان لە قۆناغی سزاكان، هاوكارییەكی ئەوتۆی ئێرانیان بۆ سوڕانەوە بە دەوری سزاكانی سەر ئەم وڵاتەیان نەكردووە؛ تەنانەت بانكی كۆلۆن كە لە دەیەی ڕابردوودا ئامڕازێكی دارایی پشتیوانی چین بۆ ئێران وەك ئاڵنگارییەك بۆ سزاكانی ئەمەریكا بووە، لە دوای فراوانبوونی سزاكانی ئەمەریكا لە مانگی حوزه‌یران بۆ بەشەكانی ئاوەدانكردنەوە، كانگا، بەرهەمی كارگەكان و چنراوی ئێرانی (منسوجات)، هاوكارییەكانی بە شێوەیەكی بەرچاو كەم كردووە. بەرپرسانی بانكەكە بە كڕیارە ئێرانییەكانی وتوە، كە "چی تر بەدواداچوون بۆ پەیوەندییە بازرگانییەكانی پیشەسازی ئاوەدانكردنەوە، كانگا و بەرهەمی كارگەكان و چنراوەكان ناكەن" و خزمەتگوزارییەكانیان لە بوارەكانی پەیوەست بە "دابینكردنی پێداویستی مرۆڤدۆستانە و پیشەسازییە سزا نەدراوەكان" سنووردار دەكەن.\nلەم دۆخەدا، سەرەڕای شەڕی بازرگانی نێوان چین و ئەمەریكا، پەیوەندیی ئابووری بە ڕێژەی 7 میلیار دۆلاری ساڵانە لە نێوانیان بەردەوامە. زۆرێك لە كۆمپانیا گەورەكانی چین، خاوەن پشكەكانیان ئەمەریكین، بەشێك لەوانە لە بۆرسەی ئەمەریكا پشكیان هەیە، یان لە خاكی ئەمەریكا وەكو كڕیار یان فرۆشیار نوێنەرایەتیان هەیە. ئەمجۆرە لە كۆمپانیا و بنكە و تەنانەت بانكانە، بەدڵنیاییەوە لە چالاكی ئابووریدا بیر لە بەرژەوەندییەكانی خۆیان دەكەنەوە و ڕیسكێكی وا ناكەن كە بكەونە ناو سزاكانی ئەمەریكاوە.\nئەم خاڵانە لۆجیكی ئابووری ڕووداوەكانمان پیشان دەدەن و ئیستا پرسیارە سەرەكییەكە ئەوەیە چی ڕوویداوە كە لە ناكاودا و بە گۆڕانێكی گەورە، وەبەرهێنانێكی بە ڕێژەی 400 میلیار هاتووەتە كایەوە؟ كە بڕیار وایە بانكە چینییەكان پرۆژەكە بگرنە ئەستۆ. لە ئەگەرێكی وەهادا چین ڕووبەڕووی سزاكانی ئەمەریكا دەبێتەوە و كۆمپانیا گەورەكان دەبێت دەست لە بازاڕی ئەمەریكا بشۆن. ئەم ڕووداوە تەنیا لە یەك حاڵەتدا ڕوودەدات كە پەیوەندییە خەراپەكانی ئەمەریكا و چین بۆ ئاستی ڕووبەڕووبوونەوە پەرە بسەنێت و هاریكاری گشتیی و ستراتیژیی ئابووری نێوانیان گۆڕانی گەورەی بەسەردا بێت. ئەگەرچی ئەم حاڵەتە بەپێی فراوانبوونی سزای بەرپرسان و كۆمپانیا چینییەكان و بەتایبەتی ئەندامانی حزبی كۆمۆنیستی چین لە لایەن دەوڵەتی ئەمەریكا و ئەگەری پێكداپژانی سەربازی لە دەریای باشووری چین ڕێی تێدەچێت، بەڵام ئەگەرێكی لاوازە.\nواقعییەتەكانی پەیوەندییە بازرگانییەكانی پەكین و واشنتۆن و بەرژەوەندی و هاوكارییە ستراتیژییەكانیان، لەمپەڕی جیدین بۆ بەردەوام بوونی تەنگژەكان. ڕاستە كە ساڵانی لوتكە لە پەیوەندییەكانی دوو وڵات بەسەرچووە، بەڵام واقعییەتە سیاسی و وابەستەبوونی ئابووری هەردوولا بە یەكتر دەتوانێت جارێكی تر پەیوەندی و لێكتێگەیشتنەكانی هەر دوولا بەهێز بكاتەوە. سەركەوتنی چاوەڕوانكراوی جۆ بایدن لە هەڵبژاردنەكانی سەرۆك كۆماریی ئەمەریكا دەتوانێت پرۆسەی گەیشتن بە ڕێككەوتنێكی نوێ خێرا بكات.\nپەیوەندی باشی ئابووری لەگەڵ ئێران بۆ چین سه‌رنجڕاكێشە، بەڵام خۆی لە خوێدا زۆر گرنگ نییە و پەیوەندی بە ئاڕاستە وەرگرتنی چین لەگەڵ هێزە جیهانییەكانی وەك ئەمەریكا هەیە. بەرژەوه‌ندی باڵا و ستراتیژیی چین، پاڵ بە چینەوە دەنێت بۆ گرژی وەلانان لەگەڵ ئەمەریكا. ڕووبەڕووبوونەوەی ئەمەریكا و خۆڕاگری لە لای چین، كاتی و قۆناغیی بووە و لە دوای بەدەستهێنانی ئیمتیازات، كۆتایی پێهاتووە. لە بنەڕەتدا پشتبەستن بە پشتیوانی ستراتیژی هێزێكی جیهانی لە لایەن ئێرانەوە دەرئەنجامی باشی نەبووە. دۆخی وڵات كاتێك ڕێكدەخرێتەوە كە توانای چەنەلێدانی لە پەیویەندی لەگەڵ لایەنەكانی بەرامبەر و وڵاتانی دژایەتیكەری لە ئاستی هێزە جیهانییەكاندا هەبێت.\nهەر بۆیە بەپێی ئەم پێناسەیە، لە بیرۆكەی پشتوێنە-ڕێگا، هێشتا پێگەی ئێران و سودوەرگرتن لە ڕێڕەوی پەیوەندییەكانی ئێران یەكلایی نەبووەتەوە، بەڵكو ڕێڕەوێكی تری بەهێز بوونی هەیە كە لە ڕۆژهەڵاتەوە بۆ ڕووسیا و لەوێوە ڕاستەوخۆ بە ئەوروپا دەگات.\nهەڵە نییە ئەگەر بوترێت كە دەوڵەتی چین وەكو كارتێك لە ڕووبەڕووبوونەوە، یان پێكەوە هەڵكردن لەگەڵ ئەمەریكادا سوود لە ئێران دەبینێت. ئەگەری زۆرتر بەردەوامی دۆخی هەنوكەییە كە دەوڵەتی چین لە ئاستێكی سنووردار لەگەڵ ئێران پەیوەندی ببێت و بەشێك لە سزاكانی ئەمەریكا بۆ سەر ئێران جێبەجێ نەكات.\nبەڵام تێبینی سەرەكی چین لە سەر ئێران، نەبوونی جێگیری و كێشەی پێكهاتەیی و قەیرانی سەختی ئابووری ئەم وڵاتەیە. هەر وڵاتێك كە بیەوێت لە ئێران وەبەرهێنانی گەورەی دارایی و ئابووری هەبێت، پێویستی بە دڵنیایی بوون هەیە لە جێگیری دۆخی ئێران، نەبوونی قەیرانی گەورەی سیاسی و كۆمەڵایەتی، باشتربوونی ئاماژە ئابوورییەكان بە تایبەتی لە بواری دژایەتی گەندەڵی و پارە سپیكردنەوە. ئابووری ئێران بە هۆكاری جیاوازەوە توانای قبوڵكردنی وەبەرهێنانی گەورەی لە چوارچێوەی چالاكی ئابووری نییە و لە ڕاستیدا لە لایەنی بەدەستهێنانی سوود و نرخی گەڕانەوەی داهات بۆ وڵاتە دەرەكییەكان، سرنجڕاكێش نییە. لە بواری یاسا و ڕێنماییەكان بەربەست و تەنگژەی جیدی بوونی هەیە. دۆخی سیاسی ئێران پڕ لە هەڵبەز و دابەزە و هەر ساتێك ئەگەری ڕوودانی ڕووداوی گەورە و چاوەڕوان نەكراوی لێدەكرێت. ئەم دۆخە ناجێگیرە و تێكچوونی ڕێكخستنی ناو حكومەت و زیادبوونی سەرلەشێوای لە هەڵسوكەوتی ڕژێمی سیاسی، بواری دابینكردنی ئاسایشی پێویستی بۆ وبەرهێنەرە گەورەكانی ئابووری لە ناو خاكی ئێران نەهێشتووە. ئەم تێبینییە تەنیا بۆ چین نییە، یەكێتی ئەوروپا و ڕووسیاش تێبینی هاوشێوەیان هەیە و هەروەك چۆن باڵیۆزی پێشووی ئێران لە چین ڕایگەیاندبوو، كە پێشنیاری ڕێككەوتنێكی هاوشێوەی ئەوەی ئیستا بە یەكێتی ئەورەپا درابوو، بەڵام لە لایەن ئەوروپییەكانەوە ڕەتكرابووەوە.\nبەربەستێكی تر ئاڵنگارییە هەرێمییەکانە. بەرپرسانی تاران لە ڕەشنووسی خۆیان، گرنگییەكی زۆریان بە پێكەوەنانی ڕێڕەوی پەیوەندی ڕۆژهەڵات-ڕۆژئاوا داوە بۆ ئەوەی بە یارمەتی چین، ئێران پێگەیەكی دیاری لە دابینكردنی پێویستییەكانی سامانە سروشتییەکان و وزەی ئەلكترۆنی هیندستان-پاكستان تاوەكو سوریا-عێراق بەدەست بێنێت. بەدەستهێنانی ئەم تایبەتمەندییە كە پێگەی جیۆپۆلەتیكی ئێران بەرز دەكاتەوە، بە دڵی ڕكابەرە هەرێمییەكانی ئێران نابێت.\nچین وەكو هێزێكی تازە دەركەوتووی جیهانی بەدوای پەیوەندی باش و نزیك لەگەڵ سەرجەم هێزە هەرێمییەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگەڕێت. لەم ڕووەوە پینگ لە دوای كۆتایی هاتنی سەردانەكەی لە ئێران، گەشتی بۆ عەرەبستانی سعودی و میسر كرد. چینییەكان بە نیازی هاوكارییەكی ستراتیژین لەگەڵ عەرەبستانی سعودی و لە بەشی دەریایی بیرۆكەی پشتوێنە-ڕێگا، پێگەیەكی تایبەتی بۆ عەرەبستانی سعودی پێشبینی كردووە. لەم چوارچێوەیەدا چین مەیلی بۆ ڕێككەوتنێك نییە كە ببێتە هۆی لایەنگریی لە دەسەڵاتێكی هەرێمی، یان بەهێزبوونی بەرامبەر ئەوانی تر. ئەم هەڵەیەی لێكدانەوە لە تێگەیشتن بۆ كرداری هێزە جیهانییەكان، چەندین جار لە مێژووی 300 ساڵەی نوێ و هاوچەرخی ئێران ڕوویداوە و وڵاتی تووشی زیان كردووە.\nبوونی چین لە كەنداو و زەریای هیند لە لایەنی بەرگری و ستراتیژییەوە سرنجڕاكێشە، بەڵام چین ویستی ئەوەی هەیە كە ئەمە لە قاڵبێكی هاوسەنگ لە نێوان ئێران و عەرەبستانی سعودی بباتە پێشەوە، كە بە ئەنجام گەیاندنی ئەم بیرۆكەیە، جێی گومانە.\nئاڵنگارییەكی تری ئەم ڕێككەوتننامەیە دۆخی ئابووری چینە؛ دووەمین ئابووری جیهان چەند ساڵێكە تووشی دابەزینی پێوانەیی گەشەی ئابووری بووەتەوە و زەنگی مەترسی لێدراوە. چین ساڵی 2019 كەمترین ڕێژەی گەشەی ساڵانەی ئابووری واتا (6.1) لە سی ساڵی ڕابردوودا هەبووە، ئەمە لە كاتێكدا بووە كە ئابووری چین لە ساڵی 2007 بۆ ڕێژەی گەشەسەندنی (14.23) بەرز بووەوە. ڕێژەی گەشەی یەك ژمارەیی، بەرزەفڕییەكانی چین دەكات بە خەون. ڕێژەی گەشەسەندن لە ساڵی 2020 بۆ چین، پێشبینی 2%-ی بۆ دەكرێت كە هەرچەندە دەچێتە ڕیزی ئابوورییە باشەكانی جیهانی تووش بوو بە كۆرۆنا، بەڵام بە هیچ شێوەیەك وڵامدەرەوەی پرۆژەكانی پەرەسەندنی چین نییە. سەرەڕای ئەمەش سیاسەتی هێرشبەرانی شی جینگ پینگ، ڕیسكە پێشبینی نەكراوەكان زیاد دەكات. دۆخی پۆست كۆرۆنای جیهانیش ئاڵۆز و نادیارە و لەوانەیە چین بەهایەكی زۆر بدات. لەم ڕووەوە ئاڵنگارییە ناوخۆییەكانی ئابووری چین لەوانەیە بە تەواوی بیرۆكەی پشتوێنە-رێگا هەڵوەشێنێتەوە.\nبەشێویەكی گشتی و بە سه‌رنجدانە ئەو بابەتانەی كە ڕوونكرانەوە، ڕەشنووسی پەسەندكراوی دەوڵەت كە پشتگیری گشتیی ڕژێمی كۆماری ئیسلامیی ئێرانی لەگەڵدایە، ئەگەرێكی كەمی بۆ جێبەجێ بوون هەیە. لە ڕاستیدا ئەم ڕەشنووسە جیا لەوەی كە لەگەڵ پرسە نیشتمانییەكان، بەرژەوەندی نیشتمانیی ئێران و پاراستنی سەربەخۆیی، دژیەكی هەیە، پرۆژەیەكی وردی شارەزایانە نییە و زیاتر ڕەنگدانەوەی دیدێكی خەیاڵاوییە كە بە پێڕستكردنی هەندێك بابەت، بەبێ ئەوەی بیر لە زەمینەسازی و پێدانی پاساوی هونەری و ئابووری كرابێت، ئامادە كراوە.\nبەرجام(برجام) کورتکراوەی "برنامه جامع اقدام مشترک"ە کە لە لایەن میدیا و ڕۆژنامەکانی ئێران لەبری ڕێککەوتننامەی وزەی ناوەکی بەکاردێت. ڕێککەوتننامەی ئێران و وڵاتانی ٥+١(کە لە ئیستادا ئەمەریکای تێدا نەماوە) سەبارەت بە پرسی وزەی ناوەکی ئێران بوو کە لە ١٤/٧/٢٠١٥ لە شاری ڤییەنا واژۆ کرا.\nشه‌ڕی ناوخۆ: هۆكارو ئه‌گه‌ره‌كانی دووباره‌بوونه‌وه‌ی له هه‌رێمی كوردستان\nدونیابینی ئیمپریالیزم له توێژینه‌وه‌كانی تایبه‌ت به سیاسه‌تی هاوچه‌رخ: تیۆری سه‌قامگیری هه‌ژموون به نمونه\nشه‌نگال له‌نێوان ڕێككه‌وتن و ڕاده‌ستكردندا


دهۆك.. به به‌شداری سه‌ركرده‌كانی هه‌رێمی كوردستان و عێراق كۆڕبه‌ندی ئاشتی و ئاسایشی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ڕێوه‌ده‌چێت\nمه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وتاری به‌خێرهێنان پێشكه‌ش ده‌كات\nKurdistan24 هه‌ولێر 16:32 2021/11/15\nدیمه‌نێك له ئاماده‌بوونی سه‌ركرده‌كان له كۆڕبه‌ندێكی زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك\nکوردستان كۆڕبه‌ند مه‌سرور بارزانی زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان دهۆك\nبه وتاری به‌خێرهێنان، كه له لایه‌ن مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پێشكه‌ش ده‌كرێت، كۆڕبه‌ندی ئاشتی و ئاسایشی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك، به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nله كۆڕبه‌نده‌كه‌دا هه‌ریه‌ك به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵح، سه‌رۆكی كۆماری عێراق، نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان و مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و و ژماره‌یه‌ك له سه‌ركرده دیاره‌كانی هه‌رێمی كوردستان و عێراق و شاره‌زایانی ئه‌كادیمی، زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك، كۆڕبه‌ندی ئاشتی و ئاسایشی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست رێكده‌خات.\nكۆڕبه‌نده‌كه له رۆژانی 16 و 17ی تشرینی دووه‌م/ نۆڤه‌مبه‌ری 2021، له زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nدوای پێشكه‌شكردنی گوتاری به‌خێرهێنان له‌لایه‌ن مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، یه‌كه‌م پانێل بە ناونیشانی "رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له گۆڕانكاریدایه: بردنه‌وه و پاراستنی ئاشتی" پێشکەش دەکرێت.\nدواتریش به‌رهه‌م ساڵح، سه‌رۆك كۆماری عێراق، گوتاری تایبه‌تی خۆی له پانێلی یه‌كه‌م پێشكه‌ش ده‌كات، كه تێیدا بارودۆخی عێراق و ناوچه‌كه و سه‌قامگیری وڵات ده‌خاته‌ڕوو.\nهه‌ر له پانێلی یه‌كه‌م، نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان و عه‌مار حه‌كیم، سه‌رۆكی ره‌وتی حیكمه‌ی عێراقی، گوتاری تایبه‌تی خۆیان پێشكه‌ش ده‌كه‌ن.\nدواتریش هه‌ریه‌ك لە رێواز فایه‌ق سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان، رێبه‌ر ئه‌حمه‌د، وه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، هۆشیار زێباری، ئه‌ندامی مه‌كته‌ی سیاسی پارتی و ره‌حیم ئه‌بوڕه‌غیف قسه ده‌كه‌ن و بۆچوون و هه‌ڵوێستی خۆیان له باره‌ی ره‌وشی ناوچه‌كه ده‌خه‌نه‌ڕوو.\nله پانێلی دووه‌می هه‌مان رۆژدا به‌ناوونیشانی "ئاشتی له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست: ره‌هه‌نده‌كانی بنیاتنانی ئاسایشی هه‌رێمی" به‌ڕێوه‌ده‌چێت، هەریەک لە فوئاد حوسێن، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی عێراق، وه‌لید ئیسماعیل، باڵیۆزی میسر، زه‌ڵمای خه‌لیلزاد باڵیۆزی پێشووی ئه‌مه‌ریكا، د. ئیلهام فه‌خرۆ له زانكۆی ئێكسێته‌ر و د. دالیا داسا، له سه‌نته‌ری بیركلی زانكۆی كالیفۆرنیا به‌شدار ده‌بن.\nله پانێلی سێیه‌می رۆژی یه‌كه‌مدا، كه له‌لایه‌ن د. كارین یۆنگ، له په‌یمانگه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ڕێوه‌ده‌برێت، هه‌ریه‌ك له د. ڤاندا فێلباب له په‌یمانگه‌ی برووكینگز، د. ته‌ها ئۆزهان، له په‌یمانگه‌ی ئه‌نقه‌ره، د. فێردریك وێری، له كارنیه‌یج ئیندۆومێنت بۆ كاروباری ئاشتی جیهانی، عه‌دنان ته‌باته‌بائی، له سه‌نته‌ری توێژینه‌وه‌ی جێبه‌جێكاری به‌شدار ده‌بن.\nله پانێلی چواره‌مدا مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌شدار ده‌بێت، دوای ئه‌وه‌ی سه‌رۆكی حكومه‌ت گوتاره‌كه‌ی پێشكه‌ش ده‌كات، ده‌رگای گفتوگۆ و پرسیاركردنیش به رووی ئاماده‌بوواندا ده‌كرێته‌وه، پانێله‌كه‌ش له‌لایه‌ن مارتن چولۆڤ، رۆژنامه‌وان له رۆژنامه‌ی "ذه گاردیان"ی به‌ریتانییه‌وه به‌ڕێوه‌ده‌برێت.\nرۆژی یه‌كه‌می كۆڕبه‌نده‌كه‌ش، به گوتارێكی د. راندل رۆدس، سه‌رۆكی زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك كۆتایی پێدێت.\nله رۆژی دووه‌می كۆڕبه‌نده‌كه‌شدا چوار پانێل به به‌شداری ژماره‌یه‌ك له كه‌سایه‌تییه ئه‌كادیمی و سیاسییه‌كان به‌ڕێوه‌ده‌چن، كه به گوتارێكی د. هونه‌ر عیسا، مامۆستا له زانكۆی دهۆك ده‌ستپێده‌كات.\nپانێلی یه‌كه‌م به ناونیشانی گه‌شه‌سه‌ندن له كوردستانی عێراق، حوكمڕانی له‌سه‌رده‌می مۆدێرندا، به به‌شداری هەریەک لە د. محه‌مه‌د رازی، راوێژكاری باڵای عه‌مار حه‌كیم، عه‌زیز ئه‌حمه‌د جێگری بەڕێوەبەری ستافی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، د. سه‌لما ریفاس، توێژه‌ری ناوه‌ندی محه‌مه‌د بن راشد، ستیفان شكسپیر، به‌ڕێوەبه‌ری گشتیی كۆمپانیای یو گۆڤ و لۆرد فرانسس مۆدی، ئه‌ندامی پێشووی ئه‌نجوومه‌نی گشتی به‌ریتانیا به‌ڕێوه‌ده‌چێت و پانێله‌كه‌ش له‌لایه‌ن د. كارین یۆنگ به‌ڕێوه‌ده‌برێت.\nپانێلی دووه‌می رۆژی دووه‌م كۆڕبه‌نده‌كه، کە تایبه‌ته ئاسته‌نگ و پێشهاته‌كانی نێوان وڵاتانی رۆژئاوا و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، به به‌شداری هه‌ریه‌ك له رۆمان بلێكوا، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیسپانیا، باڵیۆزی پیته‌ر گالبرێس، د. ئیرینا ئیڤاگیلسكایا، له په‌یمانگای ئابووری جیهان و په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی رووسیا، د. محه‌مه‌د ئه‌لسولامی، په‌یمانگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی ئێران بۆ توێژینه‌وه له كاروباری سعوودیه به‌شدار ده‌بن، پانێله‌كه له‌لایه‌ن د. دالیا داسا كایی، له سه‌نته‌ری بێركلی زانكۆی كالیفۆرنیاوه به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nله پانێلی سێیه‌میشدا، د. مه‌نال شه‌هابی، له زانكۆی ئۆكسفۆرد، د. مۆرگان كاپڵان، له كارنیج ئیندۆومێنت بۆ ئاشتی نێوده‌وڵه‌تی، د. یونس ئه‌بو ئه‌یوب، له رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان و خاتوو كلاریس پاستۆری، له رێكخراوی ئاسایش و هه‌ماهه‌نگی ئه‌وروپا به‌شدار ده‌بن، لە لایەن باڵیۆز رۆبێرت فۆرد، له په‌یمانگه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسته‌وه سه‌رپه‌رشتی پانێڵەکە ده‌كرێت.\nپانێلی چواره‌میش به ناوونیشانی ئاژاوه‌ی چه‌كدار و مه‌ترسییه‌كانی ئاسایش بە بەشداری هەریەک لە د. كاوه حه‌سه‌ن له سه‌نته‌ری سیمسن، د. ده‌یڤید پۆڵۆك له په‌یمانگه‌ی واشنتن، زه‌ینه‌ب مه‌هدی، له ناوه‌ندی له‌نده‌ن بۆ زانستی ئابووری و سیاسی، زوهره ته‌بووری، له رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بەڕێوەدەچێت. پانێله‌كه‌ش له‌لایه‌ن ماری كۆراود له ناوه‌ندی پرۆمیدیه‌شن به‌ڕێوه‌ده‌برێت.\nدواتریش به گوتارێكی د. هونه‌ر عیسا، له زانكۆی ئه‌مه‌ریكی كوردستان له دهۆك، كۆتایی به دیداره‌كه ده‌هێنرێت.


< ویکیپیدیا:وتارە ھەڵبژێردراوەکان(ڕەوانەکراوە لە ویکیپیدیا:پوھەوە)\n١.١ ئێڤەنێسنس (ئەلبومی ئێڤەنێسنس)\n١.٣ فرێدریک شۆپان\n١.٤ ئەحمەد کایا\n١.٦ شێرلۆک (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)\n١.٧ دەیڤد بێکام\nئەم وتووێژەی خوارەوە کۆتایی پێھاتووە و بەم زووانە ئەرشیڤ دەکرێت.\nوتاری پاڵێوراو: ئێڤەنێسنس (ئەلبومی ئێڤەنێسنس) (بەستەرەکان · مێژوو · لۆگەکان · پاراستن)\nکورتەی وتار: ئێڤەنێسنس (بە ئینگلیزی: Evanescence) ئەلبومێکی خۆ-ناونراو و سێھەم ئەلبومی گرووپی ڕۆکی ئەمریکیی ئێڤەنێسنسە. ئەلبومەکە لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ لەڕێگەی تۆمارەکانی وایند-ئەپەوە بڵاوکراوەتەوە. گرووپەکە لە حوزەیرانی ٢٠٠٩دا دەستیان بە نووسینی ئەلبومەکە کرد. ڕێکەوتی بڵاوکردنەوەکەی چەندجارێک دواخرا: لە ٢٢ی شوباتی ٢٠١٠دا، گرووپەکە لەگەڵ بەرھەمھێنەر ستیڤ لیلیوایت ڕوویان کردە ستودیۆ، بەڵام دواتر دەستیان لە کارکردن لەگەڵی کێشا لەبەر ئەوەی «گونجاو نەبوو.» لەو کاتەدا ڕێکەوتی بڵاوکردنەوەی ئەلبومەکە ئاب یاخود ئەیلوولی ٢٠١٠ بوو، بەڵام دواتر ئەیمی لی ڕایگەیاند کە تۆمارکردنیان ڕاگرتووە تاکوو بەرھەمی زیاتر دابنێن. لە ١١ی ئازاری ٢٠١١دا گرووپەکە لەگەڵ بەرھەمھێنەر نیک ڕاسکیولینێکز گەڕانەوە بۆ ناو ستودیۆ.\n--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٧:٤٨، ٩ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)\nلەگەڵ -- Kushared (لێدوان) ٢١:١٧، ٩ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)\nلەگەڵ -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠١٩ (UTC)\nوەک ھەمیشە دوای بەسەرداچوونەوە دەنگ دەدەم. ٢٠ ڕۆژمان ماوە بۆ سەری مانگ. کەسێک ھەیە بەسەرداچوونەوەکەم لەگەڵدا بکاتە نیوە؟ سپاس، -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:٥٧، ٩ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)\n@ئارام بکر: بەس من و تۆ و ساکاتا گینتۆکی خۆمان تۆمار کردووە بۆ ئەم کارە. من خۆشم ناتوانم بەسەرداچوونەوە بۆ وتاری خۆم بکەم ئەگینا... :) مەگەر ئەو ئەرکە خۆت بیگریتە ئەستۆ. چاوێکی بە خێرایی بەسەردا بخشێنەوە، ڕەنگە کێشەی زۆر کەم بێت. @Pirehelokan:یش پێشووتر ئەو کارەی کردووە بەڵکو یارمەتیت بات.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٢٢:١٩، ٩ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)\nوابزانم بەس خۆمم😧! بەسەرداچوونەوە لەژێر کاردایە... -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٧:٢٩، ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)\nدەی دەی، کاتت زۆرە ؛) ئەگەر ھەر ڕۆژە و بەشێک بکەی پێش کۆتایی مانگ ھەڵبژێردراوە.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٣:٤١، ١٠ی تەممووزی ٢٠١٩ (UTC)\nبەسەرداچوونەوە کرا -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٨:١٦، ١ی ئابی ٢٠١٩ (UTC)\nوتاری پاڵێوراو: فرێدریک شۆپان (بەستەرەکان · مێژوو · لۆگەکان · پاراستن)\nکورتەی وتار: فرێدریک فرانسوا شۆپان (بە فەڕەنسی: Frédéric François Chopin; [ʃɔpɛ̃] ( گوێگرتن); ئینگلیزی: /ˈʃoʊpæ̃/; پۆڵەندی: [ˈʂɔpɛn]؛ ١ی ئازاری ١٨١٠–١٧ی تشرینی یەکەمی ١٨٤٩) ئاوازدانەرێک و پیانۆژەنێکی داھێنەریی پۆڵەندیی سەردەمی ڕۆمانتیک بوو کە بە شێوەیەکی سەرەکی مۆسیقای بۆ ئامێری پیانۆ دەنووسیەوە. بەھۆی مۆسیقاکەیەوە، شۆپان لە سەرانسەری جیھاندا ناوبانگی دەرکردووە و بە نوێنەری مۆسیقاژەنانی کاتی خۆی ناودەبرێت. شۆپان بە بلیمەتێکی مۆسیقی، کە تەکنیکەکەی بۆ نەوەکەی خۆی بێبەراورد بووە، ناوی دەرکردووە.\n--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٨:٥٠، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nلەگەڵ Şûşe وتووێژ ١٩:٢٣، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nلەگەڵ --Hevi (لێدوان) ١٨:١٥، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@ئارام بکر: ھەمووی خۆم وەرمگێڕاوە، بۆیە ئەکرێ هەڵەی تیابێ کە بەرچاوی من ناکەوێ، گەر کرا بەسەرداچوونەوەیەکی خێرای بۆ بکە.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٩:٠٠، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nلەژێر کاردایە... دەستەکانت خۆشبێت! منیش وردەوردە خەریکی دەبم. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٩:٢٨، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nسوپاس --◂ ئێپین لێدوان♬ ٢٢:٣٢، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nکاک @Épine: ببوورە! ئەشێت نەتوانم بەسەریدا بچمەوە بەھۆی چەند ھۆکارێک وەک: ئێستا لە ماڵەوە نیم، دەوام، و لەوانەش گرنگتر کێشە کەوتووەتە ئامێرەکەمەوە. گەر کەسێکی ترم لەگەڵدا بێت و بیکەینە نیوە، ئەشێت بتوانم بەسەرداچوونەوە بۆ بڕەکەی خۆم بکەم. ببوورە بۆ ئەمجارەیان وای لێھات. گەر دەشزانیت پێویست بەوە ناکات، با ڕاستەوخۆ ھەڵی بژێرین و وردە دەستکاریش دوای ئەوە دەکرێت بکرێت. ئەسڵەن دڵنیام دەقەکانت زۆر بێکەموکوڕین. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:٢٨، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nگرنگ ئەوە نییە کە دڵنیا بی لەوەی ھەڵەی تێدایە یان نا، گرنگ ئەوەیە دوای سیاسەتەکان بکەوین کە ئێستا دەڵێ دەبێ بەڕێوەبەرێکی تر پێیدا بچێتەوە. تازە ھەر ھیچ، کێشە نییە.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٢١:٥٤، ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوتاری پاڵێوراو: ئەحمەد کایا (بەستەرەکان · مێژوو · لۆگەکان · پاراستن)\nکورتەی وتار: ئەحمەد کایا (٢٨ی تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٥٧ - ١٦ی تشرینی دوەمی ساڵی ٢٠٠٠) گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و مۆسیقاژەنێکی کورد بوو کە لە شاری مەلەدیی باکووری کوردستان لەدایکبووە. لە دوای ئەوەی باوکی سازێکی بۆ کڕی، ئەحمەد لە تەمەنی شەش ساڵییەوە خەریکی مۆسیقا بووە. پێش ئەوەی وەک گۆرانیبێژ دەرکەوێت، ماوەیەک لە ئەستەمبوڵ شۆفێری تەکسی بووە ھەروەھا لەگەڵ دۆستێکی خۆشەویستی بەناوی بەشار ئابی کاری شۆفێری پاسیشی کردووە.\n--هیوا (لێدوان) ١٩:٣٥، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nدژ لەبەر ئەم ھۆکارانە:\nوتارەکە زۆر کورتە بەراورد بە قەبارەی ستانداردی وتارە ھەڵبژێردراوەکان\nکەمی میدیا یان پەڕگە\nپێشێلکردنی مافەکانی لەبەرگرتنەوە، دەقی گۆرانییەکان بە تەواوی بەکارھاتوون--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٩:٥٧، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\n--◂ برووسک وتووێژ▸ ٢٢:٤٥، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nنامەوێ بیانوو بگرم، بەڵام بە ڕاستی بە ڕاددەیەک کورتە جارێ ماویەتی بگاتە ئاستی وتاری ھەڵبژێردراو. بە ڕای من بۆ وتاری باش بپاڵێورێت باشترە. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٠:٥٤، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nکاکە ئارام ماڵت ئاوابێ بەڵام ئازاد بە تۆش دژێکی لێ بدە. وامزانی کە پاڵێورا دەستێکی ئەدەنێ، وتار نابێ یەک کەس بینوسێت. چار ئەوەیە داوای گۆڕینی یاسای ژمارەی بایتی هەڵبژێردراو بکەم لە شوێنی خۆی. چی بپاڵێوم کورد هەموو نوسراوی کورد لەچاڵدێرانەوە تا ئەمڕۆ ناگاتە ۱٠مب. —هیوا (لێدوان) ٠٦:٤٨، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nئێمە لە بەسەرداچوونەوە و چاککردنەوەی ھەڵەکان یارمەتی دەدەین بەس نووسینەوەی وتارەکە دەکەوێتەوە سەر خۆت، ئەگەر بتوانیت کۆمەڵە سەرچاوەیەکی تریش بدۆزیتەوە و درێژتری بکەیتەوە باشترە، ئەگەر نا بەڕاستی من لەگەڵ ئەوە نیم وتارێکی وا کورت ببێت بە ھەڵبژێردراو، شتێکی داد نییە بەرامبەر وتارە ھەڵبژێردراوەکانی ئێستا کە نووسەرەکانیان زۆر بەدیاریانەوە ھیلاک بوون. ھەمان پێشنیاری ئارام بکرم ھەیە، بیپاڵێوە بۆ وتاری باش.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٨:١٨، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nکاک @هیوا: وەک Épine وتی ئێمە یارمەتی بەسەرداچوونەوە و باشترکردنی دەدەین، ئینجا زۆرینەی بایتەکانیش بیرخستنەوە و پەراوێزەکان دەیبەن. لە پێشتریشدا گۆران ھەڵبژێردراو بوو. ئەخر توخوا وتارێکی ئاوا بێ پەڕگە و کورت شیاوی بوونە وتاری باشە؟ زۆرتریش لە وپ:ھوھ ببینە. وە من یەک مانگ وتاری لێکۆڵەر کۆنانی ساکاتا گینتۆکیم ڕاگرت و لەو ماوەیەشدا توانرا باشتر بکرێت و سەری ساڵی ٢٠١٨ ھەڵبژێردرا. جا ھیوادارم بۆ وتاری باش بیپاڵێویت و بێگومان شیاوی بوونە باشە، بەڵام ھەڵبژێردراو نایابترینە و دەبێت ھەستیارتر بین لە بەرامبەری. سوپاس. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٤٥، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nکاک @ئارام بکر: بێنە پێشچاوت تۆ ئەتەوێ لەسەر گۆران بنوسی. کوا سەرچاوە؟ نابێ لەوێدا پێوەر سەرچاوە بێت. بەڵێ بینیم ڕێکنەخراوە. وەلحاڵ لەولا لەسەر پێوەرەکان دەستم کردوە بە ئیشکردن. توانیم چاکتری ئەکەم کەسیش تاقەتی نەبوو، پێم خۆش نیە وتاری تاکە کەسی ئامادە بکەم.هیوا (لێدوان) ١٨:٥٠، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوتارەکە لە ھیچ ویکییەک بەو ئەندازەیە درێژ و ڕێکوپێک نییە کە بتوانین وەرگێڕانی بۆ بکەین، لێرە دەبێت کەمیی سەرچاوە لەسەر بابەتی وتارەکان لەبەرچاوبگرین. ڕەنگە بتوانین لەوەی ویکیی کوردیی کورمانجی یان تورکی بڕێک زانیاری تر بەدەست بێنین، بۆ ئەوەش وەرگێڕمان پێویستە. بەھەرحاڵ بە بڕێک دەستکاریی تر، بەڕای من شیاو دەبێت بۆ ھەڵبژاردن. سەرچیا — ١٩:٠٩، ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nھەڵنەبژێردرا . وتارەکە لە ئاستی وتاری باشدایە، تکایە بیپاڵێون بۆ وتاری باش.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٣:٢٥، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nکورتەی وتار:خوێنمژ (بە ئینگلیزی: Vampire) بوونەوەرێکە لە فۆلکلۆردا ھەیە کە لەسەر ھێزی زیندەگی زیندووان، کە بە گشتی لەسەر شێوەی خوێنە، گوزەران دەکات. لە فۆلکلۆری ئەورووپیدا، خوێنمژەکان بوونەوەری نەمردوو بوون[a] کە بە زۆری سەردانی کەسە نزیک و خۆشەویستەکانیان دەکرد و دەبوونە ھۆکاری ئازار و مردن لەو گەڕەکانەی کە لە کاتی زیندووبوونیان نیشتەجێی ببوون. خوێنمژەکان کفنیان لەبەر دەکرد و بە گشتی بە ڕووکارێکی ئاوساوی سوور یاخود تاریک دەناسران، بە پێچەوانەی ئەو وەسفە ھاوچەرخەی کە بۆ خوێنمژەکان داندراوە لە سەدەی ١٩ تاوەکوو ئێستا، کە گوایە لاواز و ڕەنگ کاڵن. خوێنمژ (بە ئینگلیزی: Vampire) بوونەوەرێکە لە فۆلکلۆردا ھەیە کە لەسەر ھێزی زیندەگی زیندووان، کە بە گشتی لەسەر شێوەی خوێنە، گوزەران دەکات. لە فۆلکلۆری ئەورووپیدا، خوێنمژەکان بوونەوەری نەمردوو بوون[a] کە بە زۆری سەردانی کەسە نزیک و خۆشەویستەکانیان دەکرد و دەبوونە ھۆکاری ئازار و مردن لەو گەڕەکانەی کە لە کاتی زیندووبوونیان نیشتەجێی ببوون. خوێنمژەکان کفنیان لەبەر دەکرد و بە گشتی بە ڕووکارێکی ئاوساوی سوور یاخود تاریک دەناسران، بە پێچەوانەی ئەو وەسفە ھاوچەرخەی کە بۆ خوێنمژەکان داندراوە لە سەدەی ١٩ تاوەکوو ئێستا، کە گوایە لاواز و ڕەنگ کاڵن.\nوتاری پاڵێوراو: شێرلۆک (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) (بەستەرەکان · مێژوو · لۆگەکان · پاراستن)\nکورتەی وتار: ١٣\n--👈گینتۆکی وتووێژ🎭 ١٠:٣١، ٢ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nلەگەڵ، دوای بەسەرداچوونەوە.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٠:٥٠، ٢ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\n لەگەڵ، سەرچیا — ١٦:٥٩، ٥ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nلەگەڵ، -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:٢٤، ٣١ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nپرسیار: @ئارام بکر: دەتوانیت یارمەتیم بدەیت؟--◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٦:١٥، ٦ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nبان چاو، بەڵام ڕەنگە درەنگ درەنگ دەستکاری بکەم. بەشێکی ببە و ئەوەی ئەمێنێتەوە بۆ من. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٤٣، ٦ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nدەستپێک تاکوو ٣ بۆ من.--◂ ئێپین لێدوان♬ ٢٠:٣٩، ٦ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nبەسەرداچوونەوە لەژێر کاردایە...--◂ ئێپین لێدوان♬ ٢٣:٤٥، ١١ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\n@ساکاتا گینتۆکی: من تا ٢م تەواو کردووە و کۆمەڵێک ھەڵەم ھایلایت کردووە، تکایە لەگەڵم بڕۆ و چاکیان بکە تاکوو دوای پاڵاوتن یەکسەری ھەڵی بژێرین.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٧:١٦، ١٥ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\nبەسەرداچوونەوەم تەواوکرد، بەڵام ھێشتا بەشێکی ھایلایت و لێدوانەکان لەلایەن پەرەپێدەرەوە بەسەرداچوونەوەی بۆ نەکراوە!-- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:٢٤، ٣١ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\n@ئارام بکر: @Épine: بۆ بەسەرداچوونەوەکانتان سوپاس، منیش بەسەر دیاریکراوە زەردەکانی ئێوەدا چوومەوە و پێم وابێ ئێستا ئامادەیە 👈گینتۆکی وتووێژ🎭 ٢٠:٠٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:وتارە_ھەڵبژێردراوەکان/پاڵاوتن&oldid=649912»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:١٣ی ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


شەممە, 17 ئەیلول 2011 10:36\nئه‌ی کوردینه، ئه‌ی مه‌ردینه، با ده‌ست له‌ناو ده‌ست یه‌ک نێین هه‌موو\nبه‌جیاوازی ڕه‌نگ و بیر ڕاکانمان ده‌بێت شێوازێکی به‌یه‌که‌وه کارکردن و به‌یه‌که‌وه ژیان بدۆزینه‌وه. ده‌بێت خۆ له خاڵه جیاوازه‌کان لاده‌ین و به دوای خاڵه هاوبه‌شه‌کانماندا بگه‌ڕێین. ڕژێمه‌کانی تورکیا، ئێران و تیرۆریستانی عێراق به بێ جیاوزی کوردان ده‌کوژن و تیرۆریان ده‌که‌ن، ڕه‌ز و باخمان ده‌سوتێنن، ژینگه‌مان لێ پس ده‌که‌ن، مه‌ڕو ماڵاتمان له له‌وه‌ڕگه‌کان ده‌تارێنن، هه‌واره‌کان له ڕه‌وه‌نده‌کانمان قه‌ده‌غه ده‌که‌ن، گونده کاول بوه‌کانمان ناهێڵن ئاوه‌دان ببنه‌وه. ده‌یانه‌وێت جارێکی تر په‌یمان نامه‌ی١٩٨٨ عێراق و ئێرانی زیندوو بکه‌نه‌وه و مه‌رجی جێبه‌جێ کردنی ناوچه‌ی حه‌رام کراو به‌سه‌ر هه‌رێمی کوردستاندا بسه‌پێنن. بۆ وه‌ڵام دانه‌وه‌ی ده‌ست درێژیه‌کانی دووژمنه‌کانمان ده‌بێت یه‌ک بین.\nده‌مار گرژی به‌رامبه‌ر به ئاڵای کوردستان !! ده‌مار گرژی به‌رامبه‌ر به وێنه‌ی سه‌رۆک ئاپۆ!! له خزمه‌تی داگیرکه‌رانی کوردستانه و کوردان له ژێر ده‌ستی و له زه‌بوونی زیاتر به هیچ ئاقارێک ناگه‌یه‌نێت. کوردانی باشوور پێویسته ده‌رک به شێوازی خه‌بات له ڕۆژهه‌ڵات و باکوور بکه‌ن که له قۆناغی به‌رخۆدان و شۆڕش دان، نه‌ک له قۆناغی به‌ڕێوه‌بردندا. بۆیه نابێت کوردانی باشوور هیچ ناکۆکیه‌کیان هه‌بێت به‌جۆش و خرۆشی جه‌وان و خوێن گه‌رمانی برا و خوشکه‌کانیان له باکور و ڕۆژهه‌ڵات. به هه‌مان شێوه پێویسته خوشک و برایانی باکوریش ده‌رک به‌وه بکه‌ن که خوشک و براکانیان له باشوور قۆناغی جیاوازی ڕه‌نگه‌کانیان ڕه‌ت کردووه و به شه‌ڕه په‌ڕۆی ناوزه‌د ده‌که‌ن و باجێکی زۆریشیان داوه و زۆر ئازاریان به ده‌ستیه‌وه چه‌شتووه. کوردانی باشوور به دیتنی ڕه‌نگه جیاوازه‌کان ئاسه‌واری شه‌ڕی براکوژیان بیر ده‌که‌وێته‌وه. بۆیه پێویسته هه‌موو لایه‌ک دڵنیا بن که خوشک و براکانیان له باشوور گرژیان به‌رامبه‌ر به‌ڕه‌نگه جیاوازه‌کان له تینویه‌تیانه بۆ یه‌ک ڕه‌نگی و یه‌ک ده‌نگی کورده. با خوشک و برایانی باکور و ڕۆژهه‌ڵات ئه‌م هه‌ستی یه‌ک بوون و یه‌ک ڕه‌نگیه‌ی خوشک و براکانیان له باشوور هیچ به ناته‌بایی و یه‌ک نه‌هاتنه‌وه له‌گه‌ڵ سه‌رۆک ئاپۆ و په‌رچه‌می په‌که‌که و پژاک وه‌رنه‌گرن. به پێچه‌وانه‌وه، ئه‌مڕۆ له هه‌موو ڕۆژان زیاتر کورد له‌گه‌ڵ قه‌ندیلدا کۆکن، ئه‌مڕۆ قه‌ندیل بۆته سومبولی به‌رخۆدان. ئه‌مڕۆ له پاراستنی دوندی قه‌ندیله‌وه چاوه‌ڕوانی هه‌ڵکردنی ئاڵای سه‌ربه‌خۆبوونی کوردستان به‌دی ده‌کرێت. دڵنیا بن هه‌موو کورد له‌گه‌ڵ ئازادی سه‌رۆک ئاپۆ دایه، هه‌موو کورد له‌گه‌ڵ چاره‌سه‌ری دیمکڕاتیکی کێشه‌ی کوردایه به دیالۆگ له تاران، ئه‌نقه‌ره و به‌غدا، هه‌موو کورد له‌گه‌ڵ یه‌کیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی دایه.\nده‌با ئێمه له ئه‌وروپا زیاتر بیر بکه‌ینه‌وه و بزانین بۆچی ڕێپێوان ده‌که‌ین؟ بۆ یه‌ک ده‌نگی کورد یان بۆ پارچه پارچه بوونی کورد؟! ئه‌گه‌ر دژی ده‌ست درێژیه‌کانی داگیرکه‌رانی کوردستانه با بزانین به‌چی دووژمنانی کورد به‌چۆک دادێنین بۆ وه‌ڵامی پرسی کورد به دایالۆگ با ئه‌وه بکه‌ین. ده‌بێ بزانین چی پێویسته بۆ سه‌ر خستنی ڕێپێوانه‌کان ده‌بێت ئه‌وه بکه‌ین. زۆر پێویسته بۆ هه‌ر ڕێپێوانێک به‌رنامه‌ی دارێژرا و قسه له‌سه‌ر کراوی پێش وه‌ختمان هه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌یه‌ک ده‌نگ و به‌یه‌ک ڕه‌نگ بڕژێینه شه‌قامه‌کان. نا بێت چیتر به چل یا په‌نجا که‌س بچین سه‌فاره‌تخانه و قونسوڵگه‌ریه‌کانی داگیرکه‌رانی کوردستان ڕسوا و شه‌رمه‌زار بکه‌ین. ده‌بێت بۆ به‌رپه‌رچ دانه‌وه‌ی، ده‌ست درێژی ده‌یان هه‌زار پاسدار و ده‌یان فانتۆمی تورکی به‌لانی که‌م دوو ، سێ هه‌زار که‌س بڕژێنینه شه‌قامه‌کان.\nئێمه ئه‌گه‌ر له‌م ڕۆدا له‌ناو ووڵاتیش بۆمان نه‌لوێت به ئازادی پێکه‌وه کار بکه‌ین، ده‌بێت له دنیای دیمکڕاتی ئه‌وروپا وێک هه‌ڵکه‌ین و پێکه‌وه کار بکه‌ین. نا بێت چیتر پرسی کورد به‌که‌م نیشانی دۆست و دوژمنه‌کانمان بده‌ین، ده‌بێت وه‌ک یه‌ک میلله‌ت ، یه‌ک ووڵا ت و یه‌ک ئاڵا بێینه مه‌یدان و داوای سه‌ربه‌خۆیی کوردستان بکه‌ین.\nهه‌ر به‌و بۆنه‌یه‌وه ئێمه ماوه‌یه‌که له به‌ریتانیا بانگه‌وازمان بۆ یه‌کیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی کورد و یه‌ک ده‌نگی و یه‌ک ڕه‌نگی له خۆنیشاندانه‌کان کردووه و تا ئێستا چه‌ندین جار دانیشتنی به تاک و به‌کۆ له نێوان حزبه کوردستانیه‌کانی هه‌ر چوار پارچه و چه‌پ و دۆستانی کورد له عێراقی و له تورکی ساز داوه و قسه و باسمان لێ کردووه و وا بڕیاره به‌رده‌وامیش بین تا ڕێگایه‌کی هاوبه‌ش ده‌بینینه‌وه بۆ ڕووبه‌روو بوونه‌وه‌ی ئه‌و ده‌ست درێژی و په‌لامارانه‌ی ده‌کرێنه سه‌ر هه‌رێمی کوردستان له ڕێگای قه‌ندیله‌وه.\nتکا له هه‌موو حزبه‌کان ده‌که‌ین، به تایبه‌تی ئه‌و حزبانه‌ی که پێیان به پۆلوی شه‌ڕه په‌ڕۆ سووتاوه با که‌مێک به ئارامتر هه‌ڵسوو که‌وت له‌گه‌ڵ بارو دۆخه‌که‌دا بکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی کاره‌که‌مان لێ چه‌واشه‌تر نه‌بێت. داوایان لێ ده‌که‌ین که له‌شه‌قامه‌کانی ئه‌وروپا، له‌به‌ر ده‌می سه‌فاره‌ت خانه و قونسوڵ گه‌ریه‌کانی تورکیا و ئێران و هه‌تا عێراقیش ده‌بێت سیمایه‌کی شارستانیانه‌ی دوور له‌ده‌مارگیری حزبایه‌تی بخوڵقێنین که هه‌موومان به‌جۆش و خرۆشتر بکات له ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه به‌رامبه‌ر داگیر که‌رانی کوردستان. تکایه خۆ له‌هه‌موو ده‌مار گرژیه‌ک بپارێزن پێویسته ئێمه به‌دیالۆگ له‌یه‌ک حاڵی ببین نه‌ک به یه‌کتر شکاندن و یه‌کتر سوک کردن. خه‌باتی مه‌ده‌نی و هاوچه‌رخ نابێت وابه‌سته‌یی حزبی پێوه دیار بێت. چه‌نده گیانی یه‌کیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمان په‌روه‌ریمان به‌رز بێت هێنده له پێکانی ئامانجه‌کان نزیک ده‌بینه‌وه.\nخوشک و برایانی ده‌لال و شیرین، جه‌وان و خوێن گه‌رمانی کورد با له کوێ چی پێویست بوو ئه‌وه بکه‌ین. گه‌ر له خۆنیشاندانێک پێویستی به هه‌ڵگر‌تنی وێنه‌ی سه‌رۆک ئاپۆ بوو پێویسته هه‌موو به‌یه‌ک ڕوح و به‌یه‌ک گیان ئه‌وه بکه‌ین و هاوار بکه‌ین له پێناوی ئازاد بوونی دا. ئه‌گه‌ر له خۆنشاندانێکی تر پلان وا بوو ئاڵای کوردستان هه‌ڵگرین پێویسته جگه له ئاڵای کوردستان هیچی ترمان به‌ده‌سته‌وه نه‌بێت. ئه‌گه‌ر پێویستی کرد کۆمه‌ڵێک کۆتری سپیمان به‌ده‌سته‌وه بێت و له مه‌یدانێک هه‌موومان با به‌یه‌که‌وه کۆتره‌کان هه‌ڵده‌ین. ئه‌گه‌ر پێویستی کرد چڵه زه‌یتونێک به‌ده‌سته‌وه بگرین پێویسته له چڵه زه‌یتوون زیاتر هیچی ترمان به‌ده‌سته‌وه نه‌بێت. هه‌تا ئه‌گه‌ر پێویستی کرد به ئایه‌تی قورئانی وه‌ڵامی کۆماری به‌ناو ئیسلامی تورکیا و ئێران بده‌ینه‌وه ده‌بێ ڕانه‌وه‌ستین و زۆر به شاره‌زایانه و ئوستادانه وه‌ڵامیان بده‌ینه‌وه.\nبه‌ڕێزان کاتی گوێ له‌یه‌ک گرتنه، کاتی شت له‌یه‌ک فێر بوون و به دڵخۆشیه‌وه وه‌رگرتن و جێ به‌جێ کردنه. تکایه به‌سیه خۆ خۆری، تکایه به‌سیه ژینی په‌ستی و ژێر ده‌ستی. با به‌ڕاستی خوشک و برا بین بۆ ئه‌وه‌ی چیتر ژێر ده‌ست نه‌بین. تکا له‌هه‌موو ڕێکخراوه کۆمه‌ڵایه‌تی، ڕۆشنبیریه کوردی و کوردستانیه‌کان و دۆسته‌کانی گه‌لی کورد ده‌که‌ین با به ئه‌قڵی ئه‌وروپیانه کار و چالاکیه مه‌ده‌نیه‌کان ڕێک خه‌ین. با خۆمان به‌سه‌ر کرده و پێشه‌وای خه‌باتی هاوچه‌رخ بزانین و وه‌رنه مه‌یدان له پێناوی یه‌کیه‌تی نه‌ته‌وه‌یی و سه‌ربه‌خۆ بوونی کوردستان.\nله‌نده‌ن، 13 ئه‌یلولی 2011\nبۆ هاوکاری و هه‌ما هه‌نگی بۆ سه‌ر خستنی ئه‌م پرسه تکایه له‌ڕێگای ئه‌م ئیمێڵه‌وه لوتف بکه په‌یوه‌ندی بکه


تورکیا بە کڕینی فڕۆکەی "سو٥٧" ٢٨ وڵات لەخۆی دەتۆرێنێت\n04:35 - 03/09/2019\nتورکیا بە کڕینی فڕۆکەی "سو٥٧" ٢٨ وڵات لەخۆی دەتۆرێنێت\nدوای کڕینی سیستمی بەرگری "ئێس٤٠٠"ی ڕووسی، تورکیا لە پرۆگرامی فڕۆکەی "ئێف٣٥"ی ئەمریکا کرایە دەرەوە، له ئێستادا ئەنقەرە ناچارە بەدوای جێگرەوەی "ئێف٣٥" بگەڕێت.\nلە سەردانەکەیدا بۆ ڕووسیا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا لەگەڵ ڤلادیمێر پوتین سەردانی ناوەندی سیستمی ئاسمانی ڕووسیایان کرد و بەرپرسە سەربازیەکانی ئەو وڵاتەش تایبەتمەندیەکانی فڕۆکەی سۆخۆی "سو٥٧"یان بۆ ئه‌ردۆغان باسكرد.\nدوای گەڕانەوەی بۆ تورکیا ئەردۆغان ڕایگەیاند، ئەگەر ئەمریکا سوور بێت له‌سه‌ر هه‌ڵوێستكه‌ی لەبارەی پرسی فڕۆکەی "ئێف٣٥"وە، تورکیا به‌دیلی هەیە و دەتوانێت چارەسەرێک بدۆزێتەوە. بەم شێوەیە جارێکی تر پرسی کڕینی فڕۆکەی "سو٥٧"ی ڕووسی لە لایەن تورکیاوە بووە ڕۆژەڤی میدیا جیهانییەکان.\nماڵپەری دۆیچەڤێله‌ی ئەڵمانی لەبارەی پرسی کڕینی فڕۆکەی "ئێف٣٥"ی ئەمریکی یان فڕۆکەی "سو٥٧"ی ڕووسی لە لایەن تورکیاوە چاوپێکەوتنی لەگەڵ پسپۆڕە سەربازیەکانی تورکیادا کردووە و بە پێی بۆچوونی پسپۆڕەکان، جیاوازیەکی ئەوتۆ لەنێوانیاندا نییە.\nئەردۆغان کاراکوش، جەنەڕالی خانەنشین لە سوپای تورکیا بە ماڵپه‌ڕه‌كه‌ی ڕاگەیاند، فڕۆکەی 'ئێف٣٥"ی ئەمریکی بەوە دەناسرێت، لە ڕاداردا دەرناکەوێت و نابێتە ئامانجی سیستمی بەرگریی مووشەکی. فڕۆکەی "سو٥٧"ی ڕووسیش خاوەنی هەمان تایبەتمەندییە، دەتوانێت ئاسمانی وڵاتیش بپارێزێت. واتە جیاوازیەکی کەم لە نێوان هەردوو فڕۆکەکەدا هەیە.\nئەنقەرە لە نێوان ڕووسیا و ئەمریکادا گیری خواردووە\nکاراکوش دەڵێت، لە پرسی سوریادا ئەنقەرە لە نێوان ڕووسیا و ئەمریکادا گیری خواردووە. تورکیا لە ئیدلب لەژێر فشاری ڕووسیادایە و لە ڕۆژئاوای فوراتیش لەژێر فشاری ئەمریکادایە. ئەنقەرە بەرامبەر پرسی فڕۆکەی "ئێف٣٥" کارتی فڕۆکەی "سو٥٧" دژی ئەمریکا بەکاردەهێنێت، پێویستە ئەنقەرە وردتر له‌گه‌ڵ ئه‌مریكادا هه‌نگاوبنێت. هەرچەندە تورکیا بە شێوەیەکی هەستیار لە ئەمریکا نزیکدەبێتەوە، بەڵام ئەمریکا کارتی سزاکانی پیشانی تورکیا دەدات. ئەگەر هەڵوێستەکانی ئەمریکا بەم شێوەیە بەردەوام بن، تورکیا ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر له ڕووسیا و کڕینی فڕۆکەی "سو٥٧" نزیک دەبێتەوە.\nتورکیا دەتوانێت ٢٨ وڵاتی ناتۆ لە خۆی بتۆرێنێت؟\nئارماغان کولئۆغلۆ پسپۆڕی ستراتیژی سەربازی و جەنەڕاڵی خانەنشینی تورکیا لەبارەی ئەم پرسەوە ده‌ڵێت، جیاوازیەکی ئەوتۆ لەنێوان ئه‌و دوو فڕۆکەیەدا نییە، بەڵام لەدوای کڕینی سیستمی بەرگری موشەکی 'ئێس٤٠٠"، ئەگەر تورکیا فڕۆکەی "سو٥٧" بکڕێت، بە تەواوی لە وڵاتانی ئەوروپا دووردەکەوێتەوە.\nدەشڵێت، ناتۆ لە ٢٨ وڵات پێکدێت. دەبێت لە تورکیا بپرسین کارێکی ڕاست و دروستە بەجارێک پەیوەندیەکانی لەگەڵ ٢٨ وڵات تێکبدات؟ کاتێک تورکیا لەگەڵ ئەمریکا پەیوەندیەکانی تێکدەدات، لەهەمان کاتدا لەگەڵ ناتۆش پەیوەندیەکانی تێکدەچێت. پێویستە تورکیا پێداچوونەوە بە سیاسەته‌كانی لە سوریادا بکات. دەبێت بە شێوەیەکی سیاسی لە کڕینی فڕۆکەی"سو٥٧" نزیک بێتەوە. پرۆگرامی بێ پلان نابێتە هۆی پاراستنی وڵاتێک و تورکیاش سەرکەوتوو نابێت.\nئەگەر تورکیا "سو٥٧" بکڕێت، زۆری لەسەر دەکەوێت\nئاردا مەولودئۆغلۆ پسپۆڕی بواری بەرگریی بە پێچەوانەی پسپۆڕانی دیکەوه دەڵێت، جیاوازیەکی زۆر لەنێوان هەردوو فڕۆکەکەدا هەیە. لە ڕووی شێوە و کوالیتی بزوێنه‌ر و ئەو پارچانەی کە تێیدا بەکارهێنراون "ئێف٣٥" زۆر لە "سو٥٧" سەرکەوتووترە. فڕۆکە ئەمریکیەکە لە ڕووی پاراستن و هه‌واڵگری و ئەلکترۆنیەوە زۆر زۆر پێشکەوتووترە. زۆر وڵاتی پێشکەوتووی وەک ژاپۆن و ئوستراڵیا خۆیان بۆ کڕێنی فڕۆکەکە ئامادە کردووە.\nمەولودئۆغلۆ ئاماژە بەوە دەکات، "سو٥٧" لەدوای جه‌نگی ساردەوە یەکەمین فڕۆکەی پێشکەوتووی ڕووسیایە. کێشەیەک لە بزوێنه‌ره‌كه‌یدا هەیە و تا ئێستا چارەسەرنەکراوە. هیندستان و ڕووسیا لەبارەی فڕۆکەکەوه كێشه‌یان هه‌یه. ئەمەش ئەوەمان پێدەڵێت، تورکیا لە کڕینی فڕۆکەکە ریسکێکی گەورە دەکات.\nفڕۆکەی "ئێف٣٥" لەلایەن کۆمپانیای "لۆکھید مارتن"وە دروستکراوە. لە ١٥ی کانونی یەکەمی ٢٠٠٦دا یەکەم فڕۆکەی "ئێف٣٥" تاقیكرایه‌وه و ئێستا لە خزمەتی سەربازیدایە و نزیکه‌ی ٢٣١ دانەی لێدروستکراوە. نرخی ھەر یەکێک لەو فرۆکانە دەگاتە نزیکەی ٩٥ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی. جگه له‌وه‌ی لە ڕاداردا نابینرێت، دەتوانێت بە ئاسانی ئامانجەکەی بپێکێت.\n"سو٥٧" لەلایەن هێزی ئاسمانی ڕووسیاوە دروست دەکرێت. لە ساڵی ١٩٩٨وە دەست بە دوروستکردنی کراوە. هەرچەندە لە ساڵی ٢٠١٧دا تاقیکراوەتەوە، بەڵام سیستمی بەرگری و هێرشبردنی تا ئێستا تەواونەکراوە و بڕیارە کۆتایی ئەمساڵ تەواو بکرێت.\nبڕیارە تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٨، ٧٦ دانەی لێدروستبکرێت. هەرچەندە فڕۆکەکە هاوشێوەی "ئێف٣٥" لە راداردا دەرناکەوێت، بەڵام لە بزوێنه‌ر و سیستمی بەرگریدا کێشەی هەیە و تا ئێستا چارەسەری بۆ نەدۆزراوەتەوە.


بەرسڤەك بو پسمامێ من پیر هەڤال باعەدری – Malame\nبەرسڤەك بو پسمامێ من پیر هەڤال باعەدری\n321 3 خوله‌كان\nبەرسڤەك بو پسمامێ من پیر هەڤال باعدری\nپیرێن ئێزدیا وەکی تەخەکا ئولبەندی بالادەست یێن هەی . ل ناڤەراستا چیایێن زاگوروس ب درێژایا دو هزار سالا تەخەکا بالادەست یا روحانی دەست رویشتی ب ناڤێ پیرێن موگان یا ژیای. هەر دینەک ل فولاتێ ئیران و زاگوروس چێببیت و سەرهەلدا بیت یا ل ڤێتەخا پیران سەرهەلدای.٭ هەر دەسهەلاتەك ژی ل دەڤەرا ناڤبری هاتبیتە سەر کار نەکاریە بێی رازیکرنا پیرێن موغان دەسهەلاتداریێ بکەن. پیر ئەو تەخا رەسەنە یا خودان دەسهەلاتا ئولی ل ناڤ ئێزدیان دا. پێش هاتنا عەلامە شێخ هادی د ناڤ جڤاکا ئێزیدخانێ دا پیر خودی بریار بون. پێش دەست تێوەردانێ ژ ئالێ شێخ عدی کورێ موسافر کو ب شێخ هادی د ناڤا ئێزدیان دا دهتە ناڤبرن تەخەکا بالا تر ژ پیری تونەبو. شێخ عودی (شێخ هاد) ل جهێ پێغەمبەر یان ل ئاستێ مورشد پەیامبەر دهێتە ل قەلەمدان، تەخێن دن وەکی میر و شێخ پشتی زهورا شیخ هادی یێن پەیدا بوی.. چمکی سروشتێ ئولێن زاگوروسی ل سەر تەخەبەندی پیر واتە رێبەر زانا پێشەوا یا هاتیە ئاڤا کرن. ئەزدایەتیا پێش ئێزدایەتیا پێش شێخ هادی ئولەکێ خوزا یێ مسیوپوتامی زاگوروسی کەڤنار بو. د بن کارتێکرنا پیرێن موغان یێ هاتیە برێڤە برن. لەورا پیر د هشێ دیروکا مسیولوجی و دیروک نڤیسێن ئاری رەگەز دا هەردەم جهێ تێرامان و جهێ رێزێ بونە.\nپیر هەڤال ژی ب تەخەبەندیا پیراتیێ ل سەر تەخا پیر و موگ حسێبە، لەورا ئەو ژی هەردەم ب کەس و کارێن خو یێن پیر ڤە جهێ رێزێنە. من ئەڤ نڤیسینە ل سەر بابەتەکێ پسمامێ خو پیر هەڤالی یێ نڤیسی وەکی رونکرنەک ل سەر چەند راستیێت کو بەلو ڤاژی ژلایێ هندەك ئێزدیان ڤە دهێتە خواندن.ئەز ب هشەکێ پیرانە ئاشقێ ئەزدایەتیێ ڤێ رونکرنێ ل سەر ئاستێ وژدانی بێ کەرب و دور ژ هەژمونا ئولی دنڤیسم.\nرێزدا ئەز داخوازێ ل جەنابێ تە دکەم کو ل پەی گوتو نەکەڤە ،تو کەسەکێ نڤیسکار و روشنبیری پێتڤییە بەری هەر تشتەکێ تو ل سەر پرێنسیپێن دکومێنتاتسیونی واتە بەلگەیی بچی. من گوت من شڤان پەروەر نەڤێت تشتێن کەسی یێن گوتی و دگەل من کری. لێ شڤانپەروەر د ستارانا خو دا د لایفێ خودا تنێ ب زمانەکێ تولیرانس و دور ژ تەمیز و دەمارگیر یا ئولی یێ ئاخفتی. شڤانپەروەر مروڤەکێ عەلمانی ـ سکولاری دورە قیەمێن ئیسلامی یە. ل سەر ئەساسێ دروستکرنا نەتسیون و راکرنا بەربەستێن چێبونا نەتەوەی یێ ئاخفتی. گوداریا گوتوی نەکەن.، ل پەی ئاخفتنێن جادێ نەکەڤن دەستێ خو داننە سەر وژدانا خو پاشی ئارێشەکێ بو خو دگەل یێ دی بخولقینن. ئێزدی هێڤینێ نەتەوەیی بونا کوردایە. حەتا رەوشەنبیرێ کورد تولیرانسیا دینی نەکەتە سەحنا تێگەهێ گشتی یێ خەلکی و ب جدی دژایەتیا ئیسلاما سێای نەکەت. کورد نابێتە نەتەوە. (بو زانین هیچ بونەک بو ئیسلاما نە سیاسی نینە) واتە د دیدا شڤانپەروەر و گشت رەوشەنبیرێ قەومی یێن کورد دا بو دروستبونا نەتەوە ئێزدایەتی نە بەربەست و ئارێشەیە، لێ ئیسلامە ئەو رێگر د رێیا نەتەوەیی بونا مەدا.\nقەدەرا ئێزدیا قەدەرا گەلێ کوردە ما کا گەلێ کوردێ ب زور موسلمانکری یێ پێکگرتیە ؟ تا گەلێ کوردێ ئێزدی یێ یێکگرتی بیت. ئەز حەزدکەم تو زیەتر ئئێزدیایەتیا شێخ هادی بخوینی و بناسی ئەز حەزدکەم تو ل گور پیڤەرێن عاتفی نەگەری و بریارێ نەدەی. ئەو ئەزدایەتیا خالس و مەخلوس یا دور ژ هەژمون و کارتێکرنا ئولێن بیابانی پشتی هاتنا شێخ هادی (شیخ عدی بن المسافر) نەمایە. یا بویە مەزهەبەکێ لاچەپێ تەسەوفا توندرەا ئیسلامی. جارێ وەرن دا ل ئەسلێ مەبەستێ بگەرین جارێ وەرن رەوشەنبیر و دیروک ناسێن ئێزدی ئەزدایەتیێ ڤەگەرینن بو ئەسلێ وێ یێ راستەقینە . دور ژ ئومەویەت یەزیدیەتێ. وەرن ئەڤ گەلێ کورد ب جارەکێ بهدین واتە دینێ پاک واتە دەسنایی واتە ئەزدایی بون دبن کارتێکرنا ئولێن میترایی و مەردوکی و زەروانی و زەردەشتی بون یێ دور ژ هەژمونا عەقلێ ئوڵێن سمیتیزمێ . دینەکێ خودان خوسوسیەت و خەسلەتا خو یا نەرما زاگوروسێ پیرێن موغان بو . وەرن عەقلێ خو شول پێ بکەن. ئەزدایەتیێ ل شیخ هادی دەستپێ نەکریە. رێسا و یاسایێن ئولی ئەو نەبونە یێن شێخ هادی دەستنیشان کری . بو زانینا جەنابێ تە شێخ هادی عودی کورێ موساف عارفەک، سوفیەک شێخەك خودان تەریقەتا قادری مەزهەب شافعی سونی توند رەو بو. هات تقوساتێت ئەزدایان دەسنایان بهدینان عەقلیەتەکا دوژمنکارانە تەڤی تقوساتێت ئیسلامێ کرن. هندەک رەمز و رموزان نەشیا و قودرەت نەکر بگوریت مان و نەهاتنە گورین ئەوژی نابیتە بیست ل سەدێ ل تقوساتێت ئەزدایان. جیاوازی د ناڤبەرا ئێزدی و ئەزدایا شێخ هادی ب خویە. تنێ مانا ئێزدیا و زامنێ مانا ئێزدیا کو تەعریب و ئاسامیلە نەبون کورد بون و زمانێ وان یێ کوردی بو. نوکەژی هەما ل ڤان دو فاکتەرا دورکەتن تشتەک نامینیت ب ناڤێ ئێزدایەتی.\nئەز گەلەک حەزدکەم نۆکە هێزەکا ناڤنەتەوەیی بێت ئێزدیا و شەبەکا و مەسیحیا و کاکەیی و یارسانیا د وێ زنجیرا سنوری هەر ل عەفرین حەتا دگەهێتە ئیلام ب پارێزیت. بکەتە کیانەکێ سەربە خو ژی ، ئەو دێ بێتە باشترین دیوار د ناڤبەرا کوردا و عەرەبا دا . وێ دەمێ هەر کوردەکێ دژایەتیا ڤێ پاراستنێ کر ژ گەلێ کورد یێ رویرەش و شەرمزارە. لێ ئەڤە خەیال پەلاڤە. نەبویە نابیت لەورا کوردبون کوردکرنا ڤان ئەتنیکان زامنێ مانا وەیە.\nپیر خدر هاریکی


دۆڵاو، بەهەشتی کوردەواری بە مێژوویەکی ٩٠٠ ساڵە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Mordad ٢٨ ٠٩:٥٧\nدۆڵاو، بەهەشتی کوردەواری بە مێژوویەکی ٩٠٠ ساڵە\nگوندی دۆڵاو لە ٤٠ کیلۆمەتری باشووری شاری سنە لە داوێنێ کێوی بەناوبانگی " ئەواڵان" لە نێوان شارەکانی سنە و کامیاران، لە ناوچەی هەورامانی ژاوەرۆی ڕۆژهەڵاتی جێی گرتووە.\nئاژانسی هەواڵی مێهر،ڕاپۆرتی گەشتیاری-سروور لوتفوڵڵاهی: پێکهاتەی گوندی دۆڵاو لە باری نەژیارڤانییەوە بە شێوەی پلیکانە و ماڵەکان لە بەرد دروست بوونە و بە گشتی گوندەکە بە ئەگەری زۆرەوە لە تێکەڵ بوونی دوو گوند پێک هاتووە.\nوادیارە کە گوندی دۆڵاو سەرەتا لە "دۆڵی غوڵام وەیس" هەڵکەوتوو لە چنارێز بووە، بەڵگەی ئەو ڕوانگەش ئەوەیە کە چەند ساڵ پێش لە ئەو شوێنە ئامیری خۆراک و دەفر و تەنوور دۆزراوەتەوە. بە پێی ئەو بەڵگەگەلە ئەو گوندە کاول بووەتەوە و خەڵکەکەی دواتر لە دۆڵاوی ئێستا نیشتەجێ بوون.\nڕوانگەیەکی دیکەش هەیە کە لە کۆنەوە دەم بە دەم هاتووە، ئەویش ئەوەیە کە باخەکانی دۆڵی نووم، لە ڕابردوودا گوند بووە کە بە گوندی جووەکان ناسراوە؛ کە هەر لەوێش چەندین ئامێری کشتوکاڵ و دەفەر و گۆزە دۆزراوەتەوە.\nبەڵگەیەکی دیکەش بۆ سەلماندنی ئەو قسە ئەوەیە کە نزیک بە سی ساڵ لەمەوپێش پیرەژنێکی جوولەکە بە ناوی ئێران خانم دانیشتووی گەڕەکی ئاغەزەمان لە سنە، لە دۆڵاو وەکوو زێدی خۆی و جوولەکەکان ناوی بردووە و بیرەوەریگەلێکیشی لە سەردەمی گەنجی خۆی لە گوندی دۆڵاو گێڕاوەتەوە.\nدۆڵاو لە باری کەشوهەواوە، ئاووهەوایەکی کوێستانی هەیە و نزیک بە ١٦٠ کانی هەمیشەیی واتا چوار وەرزی هەیە. لە ئەو گوندە چوار وەرزەکە بە باشی دەتوانی هەست پێبکەیت؛ بەشێوەیەک کە لە بەهاردا کێوەکان، باخ و دەشتەکان وەکوو مەخمەڵێکی کەسک شین دەبن. خوڕەی ئاوی کانی و هاژەی بەفراو و چریکەی پەلەوەرەکان ڕۆح و دەروون، چاو و گوێی مرۆڤ ئارام دەکەنەوە. میوەی ڕەنگاوڕەنگ لە وەرزی هاوین لە پاڵ کانی سارد و فێنک، ماندوویی لە لەشی مرۆڤ دەردەهێنن.\nنە قەڵەم و نە زمان دەتوانێت جوانییەکانی وەرزی پاییزی وەسف بکەن، بەس دەبێت بە چاو ئەو هەموو ڕەنگە جوانە زەرد و سوور و پرتەقاڵی و قاوەییە ببینیت تا ئەو هەموو جوانییە باوەڕ بکەیت و تێیدا بحەسیتەوە.\nجوانتر لە هەموو وەرزکانیشی وەرزی زستانە کە سپیپۆش دەبێت و ئەو هەموو ڕەنگ و جوانییە دەشارێتەوە تا ئامادەیان بکات بۆ لەدایک بوونێکی دیکە.\nدۆڵاو بە چەند میوە و بەرهەمی باخییەوە بەناوبانگە کە دەتوانین ئاماژە بکەینە میوەی گێڵاس کە لە ئاستی ئێراندا هەم لەباری کوالێتی و هەم لە باری جۆراوجۆییەوە لە پلەی یەکەمدایە. مەویژ و کشمیشی دۆڵاو ناوبانگی تایبەتی هەیە کە ئەویش بە هۆی باخی بەربڵاو و زۆری "ترێ" ەویە و هەر ساڵە لە رێوڕەسمێکدا بە ناوی " بووڵاو کردن" خەڵکی ئاواییەکە دەچنە گەلی یەکترەوە و چەندین تۆن ترێ دەکەنە مەویژ و کشمیش. لە میوەکانی دیکەی دۆڵاو کە لە ئاستی زۆردا بەرهەم دێت، بڵاڵووکە. میوەگەلێکی دیکە لە دۆڵاو دێتە بەرهەم گوێز، قۆخ، شڵانە، شەلیل، سێو، هەرمێ، تووە سوورە و سپی و... ە.\nیەکێک تر لە هۆکارەکانی بەناوبانگ بوونەوەی گوندی دۆڵاو هەبوونی مەرقەدی شێخ هادی، شێخی گەورەی تەریقەی قادریە کە بە تەکیەی دۆڵاو بەناوبانگە و ساڵانە گەشتیارێکی زۆری ئایینی وەردەگرێت. ئەو تەکیە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٢٧٠ ساڵ لەمەوپێش، لە هەموو وەرزەکانی ساڵ، هەموو ڕۆژێک ئامادەی میوانداری لە میوانەکان لە سەرتاسەری ئێرانەوەیە و هەر کەس، هەر چەند ڕۆژ کە بیەوێت دەتوانێت لە ئەوێ بمێنێتەوە. بەڵام ئێستا بە هۆی تەشەنە سەندنی ڤایرۆسی کۆرۆنا هیچ میوانێک وەرناگرن. تەکیەی شێخ هادی لە سەرەتای گوندەکە و لە دۆڵێک کە هەر بە ناوی دۆڵی تەکیە بەناوبانگە، جێی گرتووە.\nحەشیمەتی ئاوایی دۆڵاو ٧٢٠ کەسە و ١٩٤ بنەماڵەی تێدا نیشتەجێیە بەڵام بە هۆی سەخت بوونی ڕێگای گوندەکەوە ڕێژەی کۆچ کردن لە ئەو گوندە ڕوو لە زیادبوونە بە شێوەیەک کە ئێستا ٣٠٠ بنەماڵەی خەڵکی ئەو ئاواییە ئێستا لە شاری سنە ژیان دەبنە سەر.\nفەرهەنگی خەڵکی ئاواییەکە هەر وەکوو شوێنکانی دیکەی کوردستانە. خەڵکی گوندەکە جلی کوردی لەبەر دەکەن و ئەوەی کە سەرەنجڕاکێشە ئەوەیە کە وەکوو فەرهەنگێک لە ناو گوندەکە بووەتە باو کە هیچ کەس جلێک جگە لە جلی کوردی لە ناو گەندەکە لەبەر نەکات و هەر کەسیش کە لە شارەوە دەڕواتەوە بۆ ناو ئاوایی چ ژن و چ پیاو هەر جلی کوردی لەبەر دەکەن، کە نیشاندەری پاراستنی فەرهەنگی خۆیانە. خەڵکی گوندی دۆڵاو بە زاراوەی هەورامی و بن زاراوەی جوان و دەوڵەمەندی ژاوەرۆیی دەئاخێڤن.\nخۆراکە خۆماڵییەکانی گوندی دۆڵاو بریتین لە:دۆخوای کەشک، دۆخوای دۆ، دۆینە، هاڵاو، نیسک و بڕوێش، یەکاوە، چێشتی ڕێواس.\nدۆڵاوییەکان هەروەها نانی تایبەتیان هەیە کە بەناوبانگترین و بەچێژترینیان کولێرە مەژگەیە کە لە ئارد و گوێز و پیواز و نەعنا دروست دەبێت؛ کەلانە، شلکێنە و نانی هەورامیش لە جۆرەکانی دیکەی نانی ئەو خەڵکەیە.\nجودا لە سروشتی جوان و سەرسەوز و جۆراوجۆر و باخی بەربڵاو و تەکیەی دۆڵاو و فەرهەنگی تایبەتی ئەو گوندە، یەکێک تر شوێنە گەشتیارییەکانی دۆڵاو هەبوونی کێوی ئاوەڵان بە بەرزایی ٢٩٥٠ مەتر لەلای سەرووی گوندەکەیە کە ساڵانە لە وەرزی بەهار و پاییز گەشتیارێکی زۆر وەردەگرێت.\nخەڵکی گوندی دۆڵاو ناوی تایبەتیان ناوەتە سەر هەر بەشێک لە گوندەکە کە دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر ، ناوچەی چنارێز (کە گەرمترین شوێنی دۆڵاوە و هەمیشە میوەکان لە ئەوێ خێراتر لە هەموو شوێنێک دێنە سەمەر)، هەروەها گەڵاڵە سوورێ، دەرەی نەزەر، باڵامبوو، نووم، بەرزیبان، گوڵچین و گۆزەڵاڵ (کە ساردترین شوێنی گوندەکەیە و هەمیشە درەنگرتر لە شوێنەکانی تر میوەکانی دێنە خواردن).\nشیاوی باسە کە پیشەی خەڵکی دۆڵاو باخداری و هەنگداری و فرۆشی بەرهەمەکانی خۆیانە.\nتەکیەی شێخ هادی


به‌به‌شداری سه‌دان كیژه یاریزانی یانه‌كانی كوردستان و عێراق و به‌سه‌رپه‌رشتی یه‌كێتی ناوه‌ندی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی عێراق ، كاتژمێر 1:00 ی پاش نیوه‌ڕۆی ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه 4 ی نیسانی 2021 و له‌سه‌ر یاریگه‌ی جادریه له شاری به‌غداد كێبڕكێكانی پاڵه‌وانێتی گۆڕه‌پان و مه‌یدانی كوڕان و كچانی یانه‌كانی عێراق ده‌ستی پێكرد .\nله یه‌كه‌م ڕۆژی پاڵه‌وانێتیه‌كه‌دا و بۆ ئاستی كچان ، كچانی پێشمه‌رگه به ئاست و ئه‌نجام توانیان ببنه جێگه‌ی سه‌رنجی به‌شدارانی پاڵه‌وانێتیه‌كه دوایی ئه‌وه‌ی زۆرترین نازناویان مسۆگه‌ر كرد .\nله‌سه‌ر ئاستی پێشكه‌وتوان و بۆ یاری 100 م به‌ربه‌ست نه‌ورۆز ئه‌حمه‌دی كیژه یاریزانی یانه‌ی پێشمه‌رگه توانی پله‌ی دووه‌م به‌ده‌ست بهێنێت .\nله یاری 5000 م ڕاكردن ، ئامال خزر وه‌ك پیشه‌ی هه‌میشه‌ی خۆی نازناوه‌كه‌ی به‌ده‌ست هێناو میدالیایی یه‌كه‌می له‌مل كرا .\nله یاری یه‌ك باز مریه‌م عه‌بدول حه‌میدی كیژه پاڵه‌وانی عێراق و ولاَتانی عه‌ره‌بی پله‌ی یه‌كه‌می له‌ده‌ست نه‌داو هه‌رچی چاوان به‌هادین بوو له هه‌مان یاری دووه‌م بوو .\nله یاری بازی به‌رز مریه‌م دووباره نازناوێكی دیكه و میدالیایی یه‌كه‌می به‌ده‌ست هێنا و به‌و ئه‌نجامانه‌ش كچانی پێشمه‌رگه له‌سه‌ر ئاستی پێَشكه‌وتوان له یه‌كه‌م ڕۆژدا سێ پله‌ی یه‌كه‌می و دوو پله‌ی دووه‌میان به‌ده‌ست هێنا .\nله‌سه‌ر ئاستی لاوان كیژه پاڵه‌وان به‌هار ئه‌حمه‌د له یاری یه‌كباز پله‌ی یه‌كه‌می به‌ده‌ست هێناو دییه نزاریش به پله‌ی سێهه‌م و له هه‌مان یاری هات .