چیرۆكی ئەو بەركەوتەیەی چەكی كیمیاوی لە هەڵەبجە گیانی لەدەستدا\n22.03.2020 12:19 AM\nبەركەوتەیەكی دیكەی كیمیابارانی هەڵەبجە گیانی لەدەستدا و بەوەش ژمارەی ئەو بەركەوتووانەی تاوەكو ئێستا گیانیان لەدەستداوە بووە110 كەس.\nلوقمان عەبدولقادر،سەرۆكی كۆمەڵەی قوربانیانی كیمیابارانی هەڵەبجە، بە (ژیان)ی ڕاگەیاند، دوای ململانێیەكی زۆر لەگەڵ ئازار و نەخۆشییەكەی، بەهۆی سەختی برینەكەیەوە، دوا نیوەڕۆی ئەمڕۆ هاووڵاتی، زانا محەممەد ساڵح، یەكێك لە بەركەوتووانی چەكی كیمیاوی لە هەڵەبجە، گیانیلەدەستدا.\nئەو هاووڵاتییە،تەمەنی 43 ساڵە و پێشتر بە مەبەستی وەرگرتنی چارەسەر، ڕووی لە بەریتانیا كردووە.\nئەبەدان سەعید، یەكێك لەهاوڕێ نزیكەكانی زانا بۆ ژیان وتی،كاریگەری چەكی كیمیاوی بەسەر زۆربەی بەركەوتووانەوە ماوە، "خێزانەكەی زانا بەتەواوی بەر ئەو چەكە كۆمەڵكوژە كەوتوون لە ساڵی 1988."\nئەبدان هەروەها دەڵێ، دایك و باوك و برایەكی دیكەی زانا بەهۆی سەختی بەركەوتنیان بە چەكی كیمیاوی، گیانیان لەدەستداوە، زانا بەشوێن چارەسەریدا دەگەڕا و لە ساڵانێك لەوەوبەر ڕۆیشتە دەرەوەی وڵات بەمەبەستی چارەسەری لە بەریتانیا چارەسەری وەردەگرت، "بەهۆی لەدەستدانی سیەكانیەوە بە چەكی كیمیاوی ئەمڕۆ گیانی لەدەستدا."\nوتیشی،ئێستا دووخوشك و سێ برای دیكەی بەدەست ئازاری بەركەوتنیان بەچەكی كیمیاوییەوە دەناڵێنن، دووبرای لە وڵاتی ئەڵمانیا لەژێر چاودێریی پزیشكیدان كە خۆیان لەسەر ئەركی خۆیان چوونەتە دەرەوەی وڵات.\nتاوەكو ئێستا 900 بەركەوتەی چەكی كیمیاوی لەپارێزگای هەڵەبجە دەژین و بەردەوام پێویستیان بەدەرمان و چارەسەری پزیشكی هەیە و 400 لەوانە، پێویستییان بە چارەسەری بەردەوام و ناردنە دەروەی وڵات هەیە.\nهەرچەندە نەخۆشخانەی چارەسەركردنی بەركەوتووانی چەكی كیمیاوی لە هەڵەبجە تەوابووە، بەڵام هیچ بەركەوتەیەك تائێستا لەو نەخۆشخانەیە چارەسەر نەكراوە، لە دوای ساڵی 2003 وە هەزار و 110 كەس گیانیان لە دەستداوە.


توركیا كوژرانی دوو سەربازی ڕاگەیاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\nسوپای توركیا كوژران و برینداربوونی سێ سەربازی هێزەكانی لە پارێزگای جۆلەمێرگی باكوری كوردستان ڕاگەیاند.\nبە پێی ڕاگەیەندراوێكی سوپای توركیا سەربازەكان لە ئاكامی هێرشێكی گەریلاكانی پەكەكە لە ناوچەی چكۆرجا سەر بە پارێزگای جۆلەمێرگ كوژراون و یەكێكی دیكەش بریندار بووە.\nماوەیەكە چالاكییەكانی پەكەكە لە دژی هێزەكانی توركیا لە باكور و باشوری كوردستان پەرەیانسەندووە و توركیاش لەو دوو بەشەی كوردستان بەردەوام بۆردومان دەكات.\nدوێنێش لە ئاكامی بۆردومانێكی توركیا باوك و كوڕێك لە ناوچەی دێرەلوكی هەرێمی كوردستان شەهید بوون.\nتوركیا زاپ و حەفتانینی بۆردومان كرد


ANF | بە هۆی هێرشی دەوڵەتی تورکەوە پێشمەرگەیەک گیانی لەدەستدا\nبە هۆی هێرشی دەوڵەتی تورکەوە پێشمەرگەیەک گیانی لەدەستدا\nلە شاروچکەی ئاکرێی سەر بە دهوک بە هۆی هێرشی ئاسمانی دەوڵەتی تورکیا داگیرکەرەوە پێشمەرگەیەک گیانی لەدەستدا و پێشمەرگەیەکیش برینداربوون.\nسێشه‌ممه, 28 Jan 2020, 11:00\nبە پێی زانیاریەکانی ئاژانسی ڕۆنیوز، شەوی ڕابردوو جارێکیتر فڕۆکەکانی دەوڵەتی تورک هاوڵاتیانیان لە بادینان کردە ئامانج و بەهۆیەوە شەهیدو برینداریی لێکەوتووەتەوە.\nبەپێی زانیاریی سەرچاوە هەرێمییەکان، لە بۆردوومانی شەوی ڕابردوودا، هاوڵاتییەک کە پیشەی پێشمەرگەیە بە ناوی 'سەعید حەبیب سرانی'، خەڵکی گوندی دوودی سەر بە شارەدێی دینارتەی سەربە ئاکرێ، شەهیدبووە، هاوکات کەسێکی دیکە بە سەختی بریندارە، کە دەوترێت ئەویش پێشمەرگەیە.\nهاوڵاتیانی دەڤەرەکە تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ کاتژمێر ٠٤:٠٠، بەشوێن تەرمەکاندا گەڕاون، لە ئەنجامیدا تەرمی ئەو شەهیدە، هەروەها بریندارەکە دۆزرانەوە و لە ئێستادا بەخاک دەسپێردرێن.\nئەوە لە کاتێکدایە، ١١ هاوڵاتیی بەهۆی بۆردوومانی فڕۆکەکانی دەوڵەتی تورکەوە بێسەروشوێن بوون، هەر شەوی ڕابردوو نۆ'یان کە خۆیان لە ئەشکەوتێکدا حەشاردابوو دۆزرانەوە و یەکێکیشیان پێشمەرگە شەهیدەکە و ئەوی دیکەش بە سەختی بریندارە.\nجێگای ئاماژەیە، ئەمە جاری یەکەم نییە دەوڵەتی تورک هاوڵاتیانی باشوری کوردستان، شەهید و بریندار و کۆمەڵکوژ بکات، بەڵکو لەماوەکانی ڕابردوودا سەدان هاوڵاتی دیکەی باشوری کوردستانیان شەهیدکردووە، بۆئەمەش حکومەتی هەرێم و ناوەند هیچ هەڵوێستێکی ڕوونیان نەبووە.


غوڵام ڕەزا ڕەشید یاسمی\n📅 1898 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n👁 ئەم بابەتە 2,728 جار بینراوە\n- زانای بەنێوبانگی ئەڵمانی پرۆفیسۆر تیۆدۆر نوێلدەک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 86% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:19:31\n📊 ئامار بابەت 382,822\nپەڕتووک PDF 11,996\nغوڵام رەزا ڕەشید یاسمی شاعیر، نووسەر و وەرگێڕی کوردی کرماشانی. غوڵام ڕەزا ڕەشید یاسمی لە 20-11-1896 لە گاوارەی سەر بە داڵاهۆی کرماشان لەدایک بوو.\nخەڵکی گاوارە لە عەشیرەتی گۆران و سەر بە ڕێبازگەییارسانن، کە لە ئایینە کۆنەکانی کوردستانە و کتێبە پیرۆزەکانیان بە زمانی کوردییە. محەمەد وەلیخانی گۆرانی باوکی، وێنەگەر و خۆشنووس بوو. یاسمی، خوێندنی سەرەتایی لە کرماشان و خوێندنی ناوەندی لەخوێندنگەی سێن لووییی تاران دوایی پێ هێنا و هەر له و تەمەنەدا بوو کە دەستی دایە هۆندنەوەی شیعر. کە خوێندنەکەی تەواو کر


سەرئەنجام هەر حیزبی دیمۆکرات سەردەکەوێ!، ن: کاردۆخ – Peshmergekan\nئەم حیزبە هەر لە سەرەتای دامەزرانییەوە تا ئێستا لە قۆناخە جۆراوجۆرەکاندا کەوتۆتە بەر تەوژمی تەبلیغاتی دژمنکارانە و تەنانەت هێرشی چەکداری، بەڵام ئەوەیکە سەرکەوتوو لە مەیدان هاتۆتە دەر هەر حیزبی دیمۆکرات بووە. بۆ چوونە ناو باسەکەوە بە چەندین خاڵی گرینگ کە لە حیزبی دیمۆکراتدا وەک پرینسیپن و کەس ناتوانێ پێشێلیان بکات ئاماژە دەکەم و دوایی دێمەوە سەر هێڵی دژمنکارانەی دژبەرانی حیزبی دیمۆکرات کە بوونی خۆیان لە نەبوونی حیزبی دیمۆکراتدا دەبینن!\nئەم حیزبە سەرەتا بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی دامەزرا، هەر بۆیە چەندین مانگ دوای دامەزرانی ئەم حیزبە، یەکەمین دەوڵەتی کوردی دادەمەزرێنێ. دامەزرێنەری حیزبەکە واتە شەهید پێشەوا دەبێتە یەکەمین سەرکۆماری مێژووی کورد. واتە ناسیونالیزم و بە دەوڵەت بوونی کوردستان لەناخی حیزبی دیمۆکراتدایە. هەر بۆیە بە دوای شەهید بوونی پێشەودا، دۆکتور قاسملوو سەرهەڵدەدات و دەڵێ: ئەگەر رۆژێک لە رۆژان هەر چوار بەشی کوردستان یەکبگرنەوە، ئەوە پارچە کردنی هیچ وڵاتێک نیە، بەڵکو یەکگرتنەوەی وڵاتێکە بە ناوی کوردستان.\nئەم ویستی بە دەوڵەتبوونە هێشتا لە نێو بنەما فیکرییەکانی حیزبی دیمۆکراتدا نەمردووە و بە زیندوویی ماوەتەوە. لە بەرنامە و ئەساسنامەی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێراندا لە لاپەڕەی شەشەم دەڵێ: “نەتەوەی کورد، خوازیاری ئەو مافانەیە کە نەتەوەکانی خاون سەروەری (حاکمیەتی) سیاسی و دەوڵەتی سەربەخۆ، بۆ خۆیان بە رەوا دەزانن؛ بۆیە حیزبی دیمۆکرات بە پێچەوانەی هەندێک هێز کە چاوپۆشی لە مەسەلەی نەتەوایەتی لە ئێراندا دەکەن و تەنیا گرینگی بە کێشەی کۆمەڵایەتی و ئابووری یان پێشێلکردنی مافی تاکەکەس لە لایەن دیکتاتورییەتەوە دەدەن، دانپێنان بە ناسنامەی نەتەوەیی و رێز گرتن لە کەرامەتی مرۆڤی نەتەوە ستەملێکراوەکان بە مەسەلەی بنەڕەتی دەزانێ”. لە لاپەڕەی حەوتەمدا دەڵێ: “لە گوتاری دەوڵەتی ئێران و بەشێکی زۆر لە ئۆپۆزسیونی فارسدا، دەستەواژەی جوداییخوازی کراوە بە تاوانێک کە دەبێ بە زەبروزەنگ و هێزی نیزامی وڵام بدرێتەوە، ئەمە لە کاتێکدایە کە ئەوەی ئەوان بە جوداییخوازی ناوی دەبەن، چەواشە کردنی مافی دیاری کردنی چارەنووسە و بۆیە ئەوە مافە و نەک تاوان.” … لە لاپەڕەی نۆیەم و خاڵی یەکەمی ئامانجە گشتییەکاندا دەڵێ: “حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران، حیزبی ئاڵا هەڵگری خەباتی نەتەوەیی دیمۆکراتیکی خەڵکی رۆژهەڵاتی کوردستانە و لە گەڵ نەتەوەکانی دیکەی ئێران و هێزە دیمۆکراتیک و پێشکوتنخوازەکانی ئێران بۆ دامەزراندنی سیستمێکی دیمۆکراتیکی فێدراڵی لە ئێران و وەدەستهێنانی مافی دیاریکردنی چارەنووسی نەتەوەی کورد لە کوردستانی ئێران خەبات دەکات” … لە لاپەڕەی دەیەمدا دەڵێ: “رۆژهەڵاتی کوردستان، یەکێک لەو هەرێمانەیە کە بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە و هاوشان لە گەڵ هەرێمەکانی دیکەی پێکهێنەری ئێران، وڵاتی فیدراڵی ئێران پێک دێنن! لە هەموو ئەم خاڵانەدا مافی دیاری کردنی چارەنووسی نەتەوەی کورد، مافی سەربەخۆیی و پێکەوە ژیانی ئارەزوومەندانە بە زەقی پێداگری لە سەر کراوەتەوە و وەک ئامانجی دوارۆژی حیزبی دیمۆکرات لە بەرنامە و ئەساسنامەدا هاتوون.\nهێڵی دژایەتی لە گەڵ حیزبی دیمۆکرات ریشەیەکی مێژوویی هەیە بەڵام لەم وتارەدا لە سەرەتای شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران کە بووە هۆی روخانی رژیمی پاشایەتی، باس دەکرێ. ئەم هێڵە دژایەتییە لە لایەن رژیمی ئێران و ناسیونالیستە فارسەکانەوە بە ناوی جۆراوجۆرەوە تا ئێستا رێبەرایەتی کراوە. هێڵی فیکری توودەیی کە لە نێو ریزەکانی حیزبی دیمۆکراتدا ریشەی داکوتا بوو و دوای هاتنە دەرەوەی حیزبی دیمۆکرات لە لایەن دۆکتور قاسملووە لە ژێر چنگی حیزبی توودەش هەر بە بەهێزی مابووە، دوای شۆڕشی ١٩٧٩ ویستی کە حیزبی دیمۆکرات لە رەساڵەتی مێژوویی خۆی دوور بخاتەوە و وەک حیزبی توودە بیکاتە پاشکۆی لایەنگرانی خۆمەینی و لە پشت سەری خۆمەینییەوە دژی ئیمپریالیزم سەنگەر بگرێ. بەڵام ئەو هێڵە فیکرییە لە بەر بەهێزی هێڵی فیکری دۆکتور قاسملوو خۆی پێ رانەگیرا و تووشی شکست هات و لە کۆنگرەی چوارەمدا لە حیزبی دیمۆکرات جیا بوونەوە و نێوی تاقمی حەوت کەسییان لە سەر دانرا و دواتر توانەوە. هاوتەریب لە گەڵ توودەییەکان، رەوتێکی چەپی رادیکاڵ بە نێوی کۆمەڵە سەری هەڵدا کە دواتر لەگەڵ رەوتی مەنسووری حیکمەت لە قەوارەی حیزبی کۆمۆنیستی ئێراندا یەکیان گرت. ئەم رەوتە رادیکاڵە هەر لە سەرەتاوە حیزبی دیمۆکراتی پێی کۆنەپەرەست بوو و داخوازییە نەتەوەییەکانی بە گاڵتە دەگرت. حیزبی کۆمۆنیستی ئێران دەیگوت حیزبی دیمۆکرات بۆرژوازی ناوچەییە و دەبێ لە سەر تەرمی بۆرژوازی ناوچەییدا تێپەڕین و لە بۆرژوازی سەرانسەری کە رژیمی ئێرانە بدەین. واتە لە نێو بردنی حیزبی دیمۆکرات پێشنیازی شەڕ لە گەڵ رژیمی ئێران بوو. ئەم شێوە روانینە بووە هۆی شەڕێکی ماڵوێرانکەر لە کوردستان بە سپۆنسەریی فیکری مەنسوور حیکمەتییەکان کە لە جڵەوی رێبەرایەتی حیزبی کۆمۆنیستدا بوون. کە لە ئەساسدا شەڕی ناسیونالیزمی فارس دژی بزووتنەوەی کورد بوو. بەڵام شەڕکەرەکان کورد بوون و هێڵە فیکرییەکەیان فارسی بوو کە لە لایەن مەنسووری حیکمەت و دەوروبەرییەکانییەوە دادەڕێژرا.\nدوای ساڵانێک شەڕ و دوای تێکشکانی حیزبی کۆمۆنیست لەباری نیزامییەوە لە بەرانبەر حیزبی دیمۆکرات و تێکشکانی فیکری بە دوای لە بەریەک هەڵوەشانەوەی یەکیەتی سۆڤیەت، حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بوو بە چەندین تیکە. سەرەتا حکمەتیستەکان جیا بوونەوە کە ئەوانیش دوای مردنی مەنسوور حیکمەت بوون بە چەندین بەش، دوای ئەوە کۆمەڵەی زەحمەتکێشان جیا بوویەوە کە دوایی ئەویش بوو بە چەندین تیکە. بەڵام ئێستاش هەمان دژایەتی و هەمان دروشم دژی حیزبی دیمۆکرات وەک باوەڕ لەنێو هەموویاندا ماوەتەوە، هێندێکیان بە شاراوە و هێندێکیان بە راشکاوانە دەیڵێنەوە! بەڵام ئەوەیکە جێگەی بایەخە ئەوەیە کە کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران کە بەڕێز مۆهتەدی رابەرایەتی دەکات، هەرچەند ئەندامەکانی ئێستاش وەک بەشەکانی دیکەی حیزبی کۆمۆنیست بیر دەکەنەوە، لە دوایین وتووێژیدا ئاماژەی بەوەدا کە هاتوونەتە سەر باوەڕەکەی دۆکتور قاسملوو، لە راستیشدا هەروایە، چونکە لە کۆمۆنیستێکی ئۆرتۆدۆکسەوە کە بیری نەتەوەییان پێی دواکەوتوانە بوو و زێدە کردنی پاشگر و پێشگریان بە سوسیالیزم پێی خائینانە بوو، هاتوونەتە سەر بیری نەتەوەیی و سوسیال دیمۆکراسی! ئەم هاتنە هەرچەند دێر بوو و خەسارێکی زۆری بە بزووتنەوەی نەتەوەیی گەیاند، بەڵام ئێستاش هەر ئەرێنییە!\nبە دوای تێکشکانی توودە و حیزبی کۆمۆنیستی ایران، لە کوردستانی ئێستادا دیسانەوە رەوتێک سەریهەڵداوەتەوە، کە لە شێوەی بیرکردنەوەی لە گەڵ حیزبی کۆمۆنیستی ئێران لە سەر حیزبی دیمۆکرات هیچ جیاوازییەک نابیندرێ! ئەم رەوتە لە پەکەکە (بەتایبەت ئەندامانی رۆژهەڵاتی پەکەکە کە ئەندامی حیزبی کۆمۆنیست بوونە) و هێندێک وردە حیزب و تاکگەلێک کە زۆربەیان پێشتر ئەندامی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران یان توودە بوونە پێک دێت. پەکەکە بە کۆنفیدرالیزمی دیمۆکراتیک کە دژی هەرچەشنە بیرێکێ نەتەوەیی و دەوڵەت-نەتەوەیە و ئەو وردە حیزب و کەسەکانەی دیکە لە پشت سەنگەری سەربەخۆییخوازییەوە، بە توندی خەریکی هێرش کردنە سەر حیزبی دیمۆکرات و هێما نەتەوەییەکانی کوردی رۆژهەڵاتن. ئەم رەوتە کە خاڵی هاوبەشیان دژایەتی و هەوڵدان بۆ لە نێو بردنی حیزبی دیمۆکراتە، لە دوو بەشی بە تەواوی دژ بە یەک پێک دێن. یەکیان دژی دەوڵەت-نەتەوە و یەکیان دەڵێ بۆ دەوڵەتی کوردی تێدەکۆشین! بەڵام هەردوو لایەنی رەوتەکە هەمان دروشمی حیزبی کۆمۆنیستیان کە دەیگوت لەسەر تەرمی بورژوازی ناوچەیی (حیزبی دیمۆکرات) تێپەڕ دەبین و لە کۆماری ئیسلامی دەدەین، زیندوو کردۆتەوە و بە چەشنێکی دیکە دایانڕشتۆتەوە. واتە هەردووکیان حیزبی دیمۆکرات بە لەمپەری سەر رێگایان دەزانن. پەکەکە پێی وایە کە بە بوونی حیزبی دیمۆکرات ئەوان ناتوانن سیستمی کۆنفیدرالیزمی دیمۆکراتیک لە رۆژهەڵات دابمەزرێنن، بەشەکەی دیکەی ئەم رەوتە کە وەک قارچک لە چەند مانگیرابردوو هەڵتۆقیون، پێیان وایە کە بە بوونی حیزبی دیمۆکرات وەک ئاڵاهەڵگری خەباتی نەتەوەیی ئەوان دیار نابن و خەڵک لایان بۆ ناکاتەوە. بۆیە هاوکات هەر دوو لایەنی ئەم رەوتە دەستیان بە بانگەشە دژی حیزبی دیمۆکرات کردووە و هەردوو لایەنی رەوتەکە تەنانەت بە خەستی خەریکی بڵاو کردنەوەی رق و قین دژی حیزبی دیمۆکرات و بە تایبەت رێبەرانی شەهیدی حیزبی دیمۆکراتن کە بەرزترین هێما نەتەوەییەکانی رۆژهەڵاتن. لە ئەساسدا هەر دوو لایەنی ناو رەوتەکە پرۆژەی سپان لە کوردستان!\nبەڵام ئەم رەوتە کێن و چ دەستێک لە پشتیانە؟\nئەم رەوتە پرۆژەی سپای پاسداران لە کوردستانە. سپای پاسداران پرۆژەیەکی دوولایەنەی لە بەر چاو گرتووە. ئەم پرۆژەیەش لە رۆژئاوای کوردستان تاقی کراوەتەوە. جێگای ئاماژەیە کە بەشێکی ئەم پرۆژەیەش لە ناو ئۆپۆزسیونی فارسدا تاقی کراوەتەوە. پرۆژەکە چیە؟ بە فارسی کردنی ئۆپۆزسیونی کورد یان هەمان ئەنەکەسە سازی لە حیزبی دیمۆکرات، بۆچی حیزبیدیمۆکرات؟ چونکە حیزبی دیمۆکرات ئێستا لە سەرانسەری کوردستانی رۆژهەڵات پێشمەرگەی هەیە و ئەمە مەترسییەکی گەورەیە. ئەم پرۆژەیە بە دوو شێوە دەڕواتە پێش. رژیمی ئێران ساڵانێکە کە پەکەکەی وەک ئاڵتێرناتیڤ بۆ حیزبی دیمۆکرات لە بەرچاو گرتووە. واتە پێی خۆشە کە پەکەکە وەک هاوپەیمانی خۆی جێی حیزبی دیمۆکرات بگرێتەوە. بەڵام بە هۆی ئەوەوە کە کاری رێکخراوەیی حیزبی دیمۆکرات لە رۆژهەڵات ریشەی مێژوویی هەیە بە ئاسانی ناتوانێ ئەم پڕۆژەیە بباتە پێش! چ دەکا؟ رژیم بۆ گەییشتن بەم ئامانجە پرۆژەکەی بە خستنەگەڕی سیاسەتی ناکارامە و بێ ناوەرۆک کردنی حیزبی دیمۆکرات تەکمیل دەکا! بەتایبەت لە دوای خۆپیشاندانەکانی زستانی رابردووە ئەم بەشە لە پرۆژەکەی رۆشتۆتە قۆناخی جێبەجێ کردنەوە. رژیم دەزانێ لە ناخی هەموو کوردێکی نیشتمانپەروەردا ویستی سەربەخۆییخوازی هەیە، بۆیە دەیەوێ بە بەخزمەت گرتنی ئەم هەستە پیرۆزە حیزبی دیمۆکرات لە کۆمەڵگە داببڕێ و بێ ناوەرۆکی بکات و کوردستان لە حاڵەتی رێکخراوەیی بێنێتە دەر و وەک فارسەکان ئۆپۆزسیون لە حاڵەتی رێکخراوەوە بکات بە کۆمەڵێک تاکی سەرگەردان! بۆ ئەم مەبەستە لە رێگەی کەسانی سەر بە رژیمەوە رۆژانە لە ژێر ناوی سەربەخۆییخوازی هێرش دەکرێتە سەر حیزبی دیمۆکرات و هێماکانی وەک دۆکتور قاسملوو، هێما نەتەوەییەکان، بایەخەکانی شۆڕشی کورد و دەیانەوێ هەموویان ورد و خاش بکەن بە یەکدا. کاتێک ئەم کارە کرا واتە حیزبی دیمۆکرات، هێمانەتەوەییەکان و بایەخەکانی شۆڕشی دەیان ساڵەی کورد تێک شکێندران ئیتر ئەوکاتە رژیم بە ئاسانی حیزبیدیمۆکرات وەک ئەنەکەسە و حیزبە فارسەکان وەدەر دەنێ و پەکەکەی هاوپەیمانی خۆی دەکاتە ئاڵتێرناتیڤ! بۆیە ئەوانەی کە رۆژانە لە سەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان خەریکی شکاندنی هێما نەتەوەییەکان، گاڵتە بە پێشمەرگە و تەنانەت تەبلیغ بۆ سۆننەگەری و دژایەتی شیعەن بەشێکن لە پرۆژەی سپای پاسداران بۆ خەساندنی رۆژهەڵات!\nسەرەکیترین هێزی ئەم رەوتە پەکەکەیە. لە هیچ کەس شاراوە نیە کە پەکەکە پارتێکە کە هاوپەیمانی رژیمی ئێرانە و رێبەرانی ئەو پارتەش تا ئێستا نەیانشاردۆتەوە. لە سوریە و لە عێراق بە ئاشکرا هاوسەنگەری سپای قودسن. شەڕ دژی کۆماری ئیسلامی بە قازانجی تورکیا و عەرەبستان دەزانن و بە تەخریبات ناوی دەبەن. پرۆژە بۆ پاراستنی رژیمی کۆماری ئیسلامی دەدەنە دەرەوە و بزووتنەوەی کورد تا ئاستی شارەوانی و شورای شار و دێ دادەبەزێنن! پێویست بە ئاماژەیە کە دوای چل ساڵ بە ناو خەباتی پەکەکە، ئێستا ٨٠ لە سەدی خەڵکی باکوور لایەنگری ئەردۆغانە و دەنگ بە تورک دەدەن!\nبەشەکەی دیکەی ئەم رەوتە دژی دیمۆکراتە کە پێکهاتوون لە ورتکە حیزب (کە پاشکۆی حیزبەکانی باشوورن) و تاکگەلێک کە وەک قارچک هەڵتۆقیون، وەک سەرەتاکانی پێکهاتنی پەکەکە کە بۆ سەربازگیری دروشمی سەربەخۆیی هەڵگرت و لە پشت ئەو دروشمەوە تەقەی لەهەموو لەیەن و چالاکانی کورد دەکرد، درشمی سەربەخۆییخوازییان بە بێ ئەوەی باوەڕیان پێی هەبێ هەڵگرتووە و راست وەک پەکەکە هەموانیان پێی خائینە و مێژووی کورد لەوانەوە دەست پێ دەکات. ئەم بەشە لە رەوتەکە لە ئێستادا هێزی مرۆییان نیە و تەنیا لە سەر ئینتێرنێت و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان چالاکن و دەیانەوێ لە سەر دنیای مەجازی کوردستان سەربەخۆ بکەن و هێزی دژمن وەدەر نێن. ئەمانە توانایی چوونەوە بۆ ناو رۆژهەڵاتیان نیە و لە راستیشدا کوڕی ئەو مەیدانەش نین، بەڵام بۆ دیار بوونی خۆیان بیر لە شکاندنی هێما نەتەوەییەکان دەکەنەوە، کە ئەمە راستەوخۆ خزمەت بە رژیمی ئێرانە و خەیانەتە بە نەتەوەی کورد لە رۆژهەڵات. بۆ ئەم کارە راست رێبازی ئاپۆچییەکانیان لە باکوور گرتۆتە پێش! ئاپۆچییەکان لە باکوور لە کاتی سەرهەڵدانیاندا کە پاڵپشتی تەنانەت میتی تورکیەیان لە پشت بوو و ئۆجەلانیش بە وردی باسی دەکات، هەڵیان کوتایە سەر هەموو حیزب و لایەنەکانی باکوور و هەموویان بە خائین لە قەڵەم دەدا! گەمژەیی ئەمانە ئەوەیە کە کۆمەڵگەی ئێستای رۆژهەڵات وەک کۆمەڵگەی عەشیرەیی سی ساڵ پێشی باکووری کوردستان دێتە پێش چاو و کۆمەڵگەی رۆژهەڵات بە گەمژە دادەنێن!\nبە دڵنیاییەوە سەرئەنجامی ئەم رەوتەش بە هەردوو لایەنەکەیەوە (ئاپۆچی و سەربەخۆخوازی ئینتێرنێتی) وەک سەرئەنجامی حیزبی کۆمۆنیست تێکشکانە! چونکە حیزبی دیمۆکرات خاونی پێگەی ماددی و مەعنەوی بەهێزی ئەوتۆیە کە بە ئاسانی تەرمی ناکەوێتە ژێر پێی رەوتگەلێکی بێ ریشە. حیزبی دیمۆکرات ریشەی لە مێژووی هاوچەرخی کوردە، هەر کەس و لایەنێک بیەوێ بۆ یەکخستنی کرێکارانی جیهان، جێگیرکردنی کۆنفیدرالیزمی دیمۆکراتیک یان سەربەخۆییخوازی فەیسبووکی، لە سەر تەرمی حیزبی دیمۆکراتەوە تێپەڕی و بە وتەی خۆی لە بورژوازی سەراسەری یان رژیمی ئێران بدات، دەبێ مێژووی هاوچەرخی کورد وشک بکات کە ئەمە کارێکی هێندە ئاسان نیە و وەک حیزبی کۆمۆنیست سەری خۆشیان لە پێناویدا دادەنێن و وەک ئەمڕۆ چۆن بەشێکی ئەساسی لە حیزبی کۆمۆنیستی ئێران راشکاوانە دەڵن هاتوینەتە سەر رێباری حیزبی دیمۆکرات، سبەینێش ئەوانە بۆ ئەوەی زیندوو بمێننەوە، دێنەوە سەر هێڵی فیکری حیزبی دیمۆکرات! هێڵی فیکری حیزبی دیمۆکرات هێڵێکی نەتەوەیی و دیمۆکراتیکە کە لە لایەن زاناگەلێک وەک شەهید پێشەوا، شەهید دۆکتور قاسملوو و شەهید دۆکتور شەرەفکەندییەوە بنیات نراوە و لە دروشمی هەڵخەڵەتێنەر و زەرق و بەرقدار بە دوورە و هەر وەک لە سەرەتای وتارەکە ئامژەم پێدا دیمۆکرات سەرخستنی بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردی کردۆتە ئامانجی خۆی و دەڕواتە پێش و بە هیچ بایەک نالەرزێ.


لەنێوان سیاسییەکانی ئەفلاتون‌و سیاسییەکانی ئەرستۆدا کامیان هەڵبژێرین؟ - ئاوێنه\nلەنێوان سیاسییەکانی ئەفلاتون‌و سیاسییەکانی ئەرستۆدا کامیان هەڵبژێرین؟\nفەیلەسوفان‌و بیرمەندان چەندین تیۆریای سیاسییان داناوە بۆ ڕێکخستنی دەسەڵات‌و کۆمەڵگا.\nلەفیکری سیاسییدا دوو بۆچوونی بڵاو هەیە بۆ حکومڕانی و دادپەروەری، هەردووکیان لە چوارچێوەی فەلسەفەی سیاسییدان. هەریەکەیان دادپەروەری دەبەستێتەوە بەستایلێکی دەسەڵاتەوە.\nئەشکەوتەکەی ئەفلاتونیش بەمانا سیاسییەکەی ئەم بۆچوونەی ئەفلاتون دەردەخات، ئەشکەوتەکەی ئەفلاتون بابەتێکی فیکریی قووڵە و گرنگە، ئەفلاتون لە کتێبی (کۆمار) لەسەر زمانی سوکڕات باسی ئەشکەوتێک دەکات کە چەند کەسێکی تێدا دەژیا لە منداڵییەوە، مل و قاچیان بە زنجیر بە یەکتر بەستراوەتەوە و ناتوانن بجووڵێن، تەنیا بەشێکی ئەشکەوتەکە دەبینن کە بەرامبەر خۆیانە، لە پشتی کەسەکانەوە ئاگرێک هەیە، لە نێوان کەسەکان و ئاگرەکەشدا چەند داهۆڵێک هەیە کە هەندێ جار دەجووڵێن، کەسەکان بە هۆی ڕووناکیی ئاگرەکە سێبەری داهۆڵەکان دەبینن لەسەر دیواری ئەشکەوتەکە نەک سێبەری خۆیان، بەڵام بڕوایان بەم سێبەرانە هەیە و بە حەقیقەتی دەزانن.\nیەکێک لەو کەسانەی ناو ئەشکەوتەکە زنجیرەکەی دەپسێنێت و دەچێتە دەرەوەی ئەشکەوتەکە و خۆر و دەوروبەری حەقیقی دەبینێت، دواتر دەگەڕێتەوە ناو ئەشکەوتەکە و باسی حەقیقەتی واقیع دەکات، ئامۆژگاریان دەکات و پێی وایە هەمووان لە وەهمدا دەژین و تەنیا خۆی خاوەنی حەقیقەتی ڕەهایە، هەمووان سێبەرەکان دەبینن نەک حەقیقەتی شتەکان، پێی وایە هەمووان لە هەڵەدان و نەزانن.\nبەخوێندنەوەی ساسیی بۆ ئەشکەوتەکەی ئەفلاتون دەکرێت ئەو کەسەی ڕزگاری بووە فەیلەسوف بێت و شایستەی حکومڕانییە. لای ئەفلاتون نوخبەی فەیلەسوفان شایستەی حکومڕانین و ئەوانی تر نەزانن و دەبێت ڕزگار بکرێن، لەبەر ئەوەش ئەفلاتون دادپەروەری دەبەستێتەوە بە بوونی فەیلەسوفان لە دەسەڵاتدا. ئەم بۆچوونە پێمان دەڵێت کە سەرکردە دەتوانێت دوونیامان بگۆڕێت و بەهەشتمان بۆ دروستبکات. بەڵام ئەم بۆچوونەی ئەفلاتون زۆرکات دەبێتە هۆی دروستکردنی دیکتاتۆر، دوونیا پڕیەتی لەم ستایلەی ئەفلاتون، وەک خومەینی و سەددام حسین و هیتلەر و ستالین…\nئەفلاتون هەبوونی کۆمەڵگایەکی دادپەوەر و خۆشگوزەران دەبەستێتەوە بەسەرکردەیەکی فەیلەسوف، نەک یاسا و دەزگاکانی دەوڵەت. ئەفلاتون سەرکرەیەک دروست دەکات کەخاوەنی حەقیقەتە و ئەوانی تریش جاهیلن،ئەمەش مەترسییەکەیە بۆ دروست بوونی دیکتاتۆری سیاسییی، وەک نیچە گوتی؛ حەقیقەتی ڕەها مرۆڤ دەکوژێت. مێژووش پڕە لە تەرمی خاوەن حەقیقەتە ڕەهاو دیکتاتۆرەکانی دەسەڵات.\nبۆچوونی دووەم هی ئەرستۆیە و پێچەوانەی ئەفلاتونی مامۆستایەتی، ئەرستۆ خۆشگوزەرانی کۆمەڵگا و دادپەروەری نابەستێتەوە بە بوونی سەرکردەیەکی لێهاتوو، بەڵکو دەیبەستێتەوە بە هەبوونی یاسا و دەزگای دەوڵەت. ئەرستو بوچوونی وایە ناکرێت سەرکردەی باش بەردەوام خۆشگوزەرانی بێنێت، چونکە کاتێ سەرکردە باشەکە دەمرێت لەوانەیە سەرکردەکەی دواتر باش نەبێت، بەڵام کاتێ دەزگاکانی دەڵەت باشدەبن خۆشگوزەرانی بەردەوام دەبێت.\nئەفلاتون بەدوای دروستکردنی سەرکرەی تاقانەدا دەگەڕێت کەخاوەنی هەموو دەسەڵاتێکە، بەڵام ئەرستۆ دەیەوێت دەزگاکانی دەوڵەت بچەسپێنێت و بەهێزیان بکات. تا ئێستاش ئەم دوو بۆچوونە لەئارادان، بەتایبەتی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا، بەشێکیان خەریکی چەسپاندنی سەرکردەی پیرۆزکراو بنەماڵەی خۆسەپێنن، بەشەکەی تر لەگەڵ دروستکردنی دەزگاکانی دەوڵەت و چەسپاندنی دەستورو یاسادان.\nلەهەرێمی کوردستان ئەم دوو ستایلە بوونی هەیە، ئەوانەی لە دەسەڵاتن ئەفلاتون ئاسا خەریکی پیرۆزکردنی سەرکردەو حیزب و بنەماڵەی سەرکردەن، زۆرینەی هێزەکانی ئۆپۆزسیۆنیش خەریکی چەسپاندنی دەستوورو دامەزراندنی دەزگاکانی دەوڵەتن.\nلەم هەڵبژاردنەدا دەنگدان بەسیاسییەکانی ئەرستۆ زۆر گونجاوە، چونکە لەدوای ڕاپەڕینەوە سیاسییەکانی ئەفلاتون خەریکی شەڕی خۆسەپاندنی سەرکردەن و هەزاران کەسیان کردۆتە قوربانی کورسی و پۆستەکانیان.


عیماد عەلی : بڵێی یەکێتی بە پلینۆم کێشە بنەرەتیەکانی چارەسەر بکات ؟ – WTARIKURD\nدیارە بڕیاری بەستنی پلینۆم و دواخستنی کۆنگرە لە لایەن یەکێتی نیشتمانی کوردستانەوە تا رادەیەک هەوڵی ساردکردنەوەی نارەزایەتیە نێوخۆیەکانی یەکێتیە و خۆی لە خۆیدا رەوانەکردنی کێشە کان و بەسەربردنی کات و هەوڵی پینەو پەرۆ کردنە نەک چارەسەری یەکجارەکی و بنەرەتی ئەو کێشە و گیروگرفت و بەربەستانەی بەردەم سیاسەتی راست و رەوای یەکێتی بێت کە لە پێشخستن و بەرزکردنەوە ی جەماوەرێتی دووری خستۆتەوە .\nلە پێناو خۆ رزگارکردنی لەو قەیرانە گەورەی کە لەدەرئەنجامی شکستهێنانی لە هەڵبژاردنی پەرلەمانەوە توشی هاتووە دەبێت بە هەموو جۆرێک هەوڵی خۆ قوتارکردنی بۆ بدات .\nئەگەر هەر چاودێرێکی سیاسی و کادرێکی یەکێتی بە بوێریەوە باس لە هۆکارەکانی ئەو شکستە مەرحەلیە بکات دوور لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندی شەخسی و مەرایی بۆ بەرپرسانی، باش دەزانێت گرنگترین فاکتەر بەرژەوەندیە هەمەچەشنەکانی دەستە باڵاکان و دەسترۆیشتوانی سەرکردایەتی یەکێتی و کادرە ناوەراستە داردەستەکانیانن کە بەردەوام گورزی گەورە لە یەکێتی دەدەن ، نەک بۆ خۆدورخستنەوە لە بەرپرسیارێتی وەک زۆرێکیان دەڵێن سەرەوە بەتەنها بەرپرسە لەو دەرئەنجامانە . بێگومان بارودۆخی خودی و بابەتی هۆکاری سەرەکی ئەم حاڵەی یەکێتی و ئەم دەرئەنجامەن .\nئەگەر سەلاحیەت و ئەرکەکانی پلینۆم لە پەیرەوی یەکێتی بخوێنینەوە و بەراورد بەم بارودۆخەی ئێستایدا بکەین و ، رێگە و ئەگەرەکانی چارەسەری بنەرەتی کێشەکانی لە لایەن دڵسۆزانی و چاودێرانی سیاسی کوردستانەوە دیاریبکرێت و شیبکرێتەوە ، نەک لە پێناو خودی یەکێتی بەتەنها دەبێت بەڵکو لە قازانجی بەرژەوەندیە باڵاکانی گەلی کوردستانیشە ، دەتوانین بڵێین کە هیچ کەسێک گەشبین نابێت لە رزگاربون لەم وەزعەی ئێستای بێ لە خۆبوردەیی و بریاری بوێرانە و قوربانیدانی بەرپرسەکانی لە سەرجەم ئاستەکانیدا و لە گشت بوارەکانەوە .\nدەبێت زۆر بە راشکاوی شیکردنەوە بۆ وەزعی ئێستای یەکێتی و چۆنێتی چارەسەرکردنی قەیرانەکانی بکرێت و ، بە وردی خاڵ بخرێتە سەر پیتەکان . بۆیە خۆتازەکردنەوە و نەهێشتنی کوتلەبازی و بەرجستەکردنی دیموکراسی نێوخۆیی راستەقینە دوور لە مەحسوبیەت و بنەماڵەیی و پێگەی کۆمەڵایەتی و ، خۆ گرێدانەوە بە فەلسەفەی راست و رەسەنی خودی یەکێتی نەک سیاسەت کردن بە پرەنسیپەکانەوە ، ئەمە جگە لە سیاسەتی دەرەوەی لەپەیوەندی سیاسی راستەقینە و پلەبەندیەکانی نزیکایەتی لەگەڵ هاوپەیمانەکانی لەسەر بنەمای نزیکێتی لە بیروباوەر و فەلسەفە و ئایدیۆلۆجیا نەک سیاسەتی رووت ، دەکرێت رێگایەک بۆ خۆ رزگاردنی یەکێتی بکاتەوە . بۆیە پێویستە یەکێتی چەند هەنگاوێکی چارەنوسساز بهاوێژێت لەوانە :\n1- خۆی لەهەموو هاوپەیمانێتیەک بپارێزێت کە بەزەرەر بۆی دەگەرێتەوە لە پێشەوەیاندا بە خشکەیی لە هاوپەیمانیە ستراتیجیەکەی لەگەڵ پارتیدا دەربچێت و نەبێت بە پاشکۆی هیچ لایەنێک .\n2- خۆی لە سەرکردایەتی و کادرە ناوەراستە گەندەڵەکان پاکبکاتەوە و لە پێکهاتە و باوەربون بە پرسەکە بگەرێتەوە زەمانی حەفتا و هەشتاکانی سەدەی پێشوی خۆی بە ئامرازەکانی سەردەمەوە .\n3- جومگە سەرەکیەکانی رادەستی خەڵکی خوێن گەرم و گەنجی بەتوانای دڵسۆزی خۆی بکات .\n4- لە سیفەتە بنەماڵەییەکان دوور بکەوێتەوە کە لە پارتیەوە وەریگرتوە و لە نێو بیروباوەری یەکێتی راستەقینەدا بتوێتەوە ، ئەگەر واقعی ئەمرۆی کوردستان و بەرژەوەندی خەڵکیش رێگر بێت .\n5- بە زوترین کات کۆنگرە ببەستێت کە دەتوانێت مەهامی سەرەکی خۆراستکردنەوە و هەڵسان جێبەجێ بکات کە دەسەڵاتی گۆرینی راستەقینەی هەیە نەک پلینۆم .\n6- هەوڵی یەکسانی لە نێوان کادران بدات و هیچ کەسێکی ناموستەحەق لە پلە باڵاکان نەهێڵێت لە رکابەریدا لە سەرحسابی کادرەکانی خۆی وپلەی باڵا نەداتە ئەوانەی لە شوێنێکی ترەوە دەبنە یەکێتی و کادرەکانی خۆی پێ قەڵس بکات .\n7- شەفافیەت لە جێبەجێکردن و زانیاریەکان پەیرەو بکات و سەرکردایەتی بە گشتی و کادری بەتوانا یەکێتی ببەن بەرێوە نەک ئەڵقەیەکی دەسترۆیشتووی زاڵ .\n8- دەسەڵاتی هەر بەرپرسیارێتیەک دیاری بکرێت نەک هەر یەکە و بە پێی بیرکردنەوەی خۆی رەفتار بکات و بریار بدات .\n9- بە رێژەیەکی زۆر گەورە سەرکردایەتیەکەی بگۆرێت . یەکێتیەکی نوێ و پاک و خاوێن و سەردەمانە و واقعی دروست بکات .\n10- مەهامی بەشداری لە حکومەت و دیاریکردنی کادرانی خۆی بە پێی مەرج و پرنسیپی دیاریکراو بێت کە لە کۆنگرە قسەی لەسەر بکرێت و دیاری بکرێت نەک بە نزیکی و دووری کادران و مەحسوبیەت بێت لەگەڵ ئەڵقەی دەسترۆیشتوی باڵاوە .\n11- راستەرێی خۆی لە راگەیاندن و کاری جەماوەری و خەتی گشتی رێکخستنی خۆی لە سەر بنەمای بیروباوەر بێت .\nئە گەر بە رێژەیەکی زۆر ئەم گۆرانکاریانە نەکات ئەگینا راستبونەوە تەنها بە پینەو پەرۆ ناکرێت و ، بەهەنگاوی چاکسازی نێوخۆیی و بە خۆداچونەوەی ریشەیی یەکێتی لەم میحنەتە رزگار دەکات نەک بە قسە و خۆ هەڵخەڵەتاندن . بە هەڵسانەوەی یەکێتی ونزیکبونەوەی لە سەرجەم بوارەکاندا لەگەڵ بزوتنەوەی گۆراندا تا رادەی یەکگرتنەوە قازانجێکی گەورە بە میلەت و بەرژەوەندیە باڵاکانی دەگات لە سەرجەم بوارەکاندا بە تایبەتی لە رکابەری هێزی محافزکار و بنەماڵیی و دواکەوتوی نێو کوردستاندا .\nدکتۆر ئارام ڕەفعەت : سێکوچکەی نەوت و ناشەفافییەت و لاوازی موئەسەسات .


کومیسیۆنی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان بناسین – ناوەندی زاگرۆس بۆ مافەکانی مرۆڤ\nماڵەوە/خەڵکە خۆجێیەکان/کومیسیۆنی مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان بناسین\nئەو کومیسیۆنە لە ساڵی ١٩٤٦ دا بە مەبەستی ڕستنی ڕێسەی یاسای نێونەتەوەیی پارێزوانی لە ماف و ئازادییە بنەماییەکان دامەزرا.\nبە پیکهاتەیەکی ٥٣ ئەندامییەوە، ئەرکەکەی بە مەبەستی ڕێگە پێدانی بۆ پێڕاگەیشتن بە هەموو کێشەکانی مافی مرۆڤ و دەستنیشان کردنی ستانداردی بەڕێوە بردنی وڵاتان، بە بەردەوامی درێژ دەکرایەوە. ئەو کومیسیۆنە هەر وەها بوو بە سەکۆیەک کە لەوێەوە هەموو وڵاتان، گەورە و بچووک، گرووپە ناحکوومییەکان و بەرگریکارانی مافەکانی مرۆڤ لە هەموو سووچێکی دونیاوە پەرۆشییەکانی خۆیان تێدا دەهێنا سەر زمان.\nڕێوشوێن و میکانیزمەکان\nکومیسیۆنی ڕێوشوێن و میکانیزمەکانی مافەکانی مرۆڤ ئەرکدار کرابوو بۆ لێکۆڵینەوە، چاودێری و بڵاو کردنەوەی ڕاپۆرت سەبارەت بە بارودۆخی مافەکانی مرۆڤ لە وڵات یان سەرزەوینێکی تایبەت (ناسراو بە مێکانیزم یان ڕاسپاردەکانی وڵات)، یان سەبارەت بە دیاردەی گەورەی پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ لە سەرانسەری دونیادا (ناسراو بە میکانیزم یان ڕاسپاردەی بابەتیانە).\nئەم ڕێوشوێن و میکانیزمانە بە گشتی بە “ڕێکاری تایبەتی کومیسیۆنی مافەکانی مرۆڤ” ناو دەبردرا.\nئەو بابەتە سەرەکییانە کە کومیسیۆن دەیخستنە ڕوو، بریتین بوو لە:\n– مافی دیاریکردنی چارەنووس.\n– مافی پێشکەوتن.\n– بابەتی پێشێلکاریی مافەکانی مرۆڤ لە سەرزەوییە عەرەبییە داگیر کراوەکاندا، بە فەڵستینیشەوە.\n– بابەتی پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەماییەکان لە سەرانسەری جیهاندا.\n– مافە ئابووری، کۆمەڵایەتی و کولتورییەکان.\n– مافە سیڤیل و ڕامیارییەکان، وەکو ئەشکەنجە و قۆڵبەست کردن، بێ سەروشوێن کردن و لە سێدارەدان، ئازادی ڕادەربڕین، سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری، بێ مافی و ناڵێبوردەیی ئایینی، مافە بنەماییەکانی ژنان، منداڵان، کرێکارە کۆچەرەکان، کەمینە و ئاوارەکان، خەڵکی خۆجێیی.\n– پێشخستن و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، لەوانە ژێر-کومیسیۆنەکان، ئۆرگانی پەیماننامەکان و دامەزراوە نیشتمانییەکان.\n– خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاری و هاوکاری تەکنیکی لە بۆاری مافی مرۆڤ دا.\nجارو بار کومیسیۆن ئەو ناوچانەی دیاری دەکرد کە دەبوایە ستانداردە هەبووەکان زیاتر پەرەیان پێ بدرێ بۆ ڕووبەڕوو بوونەوەی دڵپەرۆشییە نوێ و گەشە سەندووەکان. بۆ نموونە کاری دەکرد بۆ بە هێز کردنی پارێزراویی دژ بە ئەشکەنجە و هەموو چەشنە کردەوەیەکی دڕندانە و نامرۆڤانە لە گرتووخانەکان، و هەر وەها پێشخستنی مافەکانی خەڵکی خۆجێیی.\nبابەتی دیکە کە لە لایەن گرووپە کارییەکانی کومیسیۆنەوە کاریان لە سەر دەکرا بریتی بوون لە : مافی پێشکەوتن، بەرنامەی هەموار کردنی پێکهاتەیی و مافەکانی مرۆڤ.\nکاتێ سکاڵایەکی تاکە کەسی یان ڕێکخراوەیی دەگەیشتە دەستی ژێر-کومیسیۆنەکان، نموونەیەکی بەرچاوی پێشێلکاریی مافەکانی مرۆڤی ئاشکرا دەکرد، دەتوانرا بابەتەکە بخرێتە بەر دەستی گرووپە کارییەکانی کومیسیۆن یان خۆدی کومیسیۆنەوە.\nدیاری کردنی ستانداردەکان و کار پێ کردنیان\nیەكێک لەو کارە گرینگانە کە بە کومیسیۆن ئەسپێردرابوو، دەستنیشانکردنی پێوان و ستاندارەدەکانی مافەکانی مرۆڤ بوو.\nکومیسیۆن لە ساڵی ١٩٤٨ دا کارەکانی خۆی لە سەر جاڕنامەی گەردوونیی مافەکانی مرۆڤ کۆتایی پێ هێنا. دوابە دوای ئەوە، ستانداردەکانی پەیوەست بە، مافی پێشکەوتن، مافە سێڤیل و ڕامیاری، مافە ئابووریی، کۆمەڵایەتی و کولتورییەکان، نەهێشتنی هەڵاواردنی ڕەگەزیی، ئەشکەنجە، مافەکانی منداڵان و بەرگریکارانی مافەکانی مرۆڤی دەست نیشان دەکرد.\nهەموو ئەو وڵاتانە کە ستانداردەکانیان پەسند کردبوو، ناچار بوون ئەو مافانانە کە دانیان پێدا ناون جێبەجێ کەن و بە بەردەوامی ڕاپۆرتەکانیان بدەنەوە بەو ڕێکخراوە نێۆنەتەوەییانە کە بۆ چاودێریی چەسپاندن مافەکان دامەزراون.\nستانداردەکانی مافی مرۆڤ ئەگەر جێبەجێ نەکرێن، زۆر بێ بایەخ ئەبن. بۆیە، کومیسیۆن بەشێکی زۆری کاتی خۆی بۆ کێشەکانی بەردەم جێبەجێکرانیان تەرخان دەکرد. بەشێک لە کارەکان زۆر هەستیار بوون، مشتومڕێکی قووڵییان دەخۆڵقاند و زۆر جاریش ناکۆکییان لێ دەکەوتەوە. تۆڕی میکانیزمەکانی-شارەزایان، نوێنەران و ڕاپۆرتدەران- ڕۆڵێکی سەرەکیان هەبووە لە ئامادە کردنی ڕاپۆرتی ساڵانە بۆ کومیسیۆن.\nئەو زانیارییانە کە لە لایەن حکوومەتەکان، ڕێکخراوە ناحکومییەکان و تاکەکانەوە پێشکەش کراون، لە ئامادە کردنی ڕاپۆرتەکاندا بە کار هێنراون.\nسەرکەوتنی کومیسیۆنەکە بە گوێرەی توانای گوڕینی ژیانی تاکەکان پێوانە دەکرێ.\nخزمەتگوزاری ڕاوێژکاری و هاوکاری تەکنیکی\nکاتێ کێشەکان دەستنیشان کران، کومیسیۆن دەیتوانی هەنگاو بۆ چارەسەرییان هەلێنێت. ئەو بەردەوام داوای لە کومیساریای بەرزی مافەکانی مرۆڤ دەکرد کە لە چوارچێوەی بەرنامەی خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاری و هاوکاریی تەکنیکی لە بواری مافەکانی مرۆڤدا یارمەتیدەری حکوومەتەکان بێ.\nئەو یارمەتییانە بە شێوەی ڕاوێژکاریی شارەزایانە، سمینار لە بارەی مافەکانی مرۆڤ، خولی ڕاهێنانی نیشتمانی و ناوچەیی، بوورسی خوێندن و چالاکی دیکە بە مەبەستی بە هێز کردنی توانا نیشتمانییەکانی پاراستن و پێشخستنی مافەکانی مرۆڤ، پێشکەش دەکران.\n٥٣ وڵاتی ئەندامی کومیسیۆنی مافەکانی مرۆڤ، لە لایەن ئەنجۆمەنی ئابووریی و کۆمەڵایەتی نەتەوە یەکگرتووەکان (ئێکۆسۆک)ەوە هەڵدەبژێردران. ئەم هەڵبژاردنە کە زۆر جار، لە مانگی مەی (ئایار)ی هەموو ساڵێک بەڕێوە ئەچوو، نیزیکەی یەک لە سەر سێی ئەندامانی هەڵدەبژاردەوە. ئەندامان دەیانوانی بۆ ماوەی سێ ساڵ خزمەت بکەن و دووبارە هەڵ ببژێردرێنەوە. کومیسیۆن ئەندامی هەمیشەیی نەبوو.\n٥٣ کورسییەکە بەم شێوەیە دابەش کرابوون :\n– وڵاتانی ئەفریکی، ١٥ کورسی.\n– وڵاتانی ئاسیایی، ١٢ کورسی.\n– وڵاتانی ئۆروپی، ٥ کورسی.\n– وڵاتانی ئەمریکای لاتین و کاراییب، ١١ کورسی،\n– وڵاتانی ڕۆژاوای ئۆروپا و هی دیکە، ١٠ کورسی.\nبەهۆی بەشداری بوونی چەندین وڵاتی پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ و بە تایبەتی دوای هەڵبژێرانی لیبی بۆ سەرۆکایەتیەکەی لە ساڵی ٢٠٠٣ دا، ئەو کومیسیۆنە بەرە بەرە کاریگەری خۆی لە دەست دا و هەڵوەشایەوە. لە ساڵی ٢٠٠٦ لە ئۆرگانێکی دیکە بە پێکهاتەیەکی دیکەوە لە ژێر ناوی ” شۆرای مافەکانی مرۆڤ” جیگای گرتەوە.


سەدر دەست بە كۆبوونەوەی هاوپەیمانیكردن دەكات\nدوای دەركەوتنی ئەنجامە بەراییەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق كە لیستی (سائیروون)ی سەر بە موقتەدا سەدر لە پلەی یەكەم هات، موقتەدا سەدر داوای كۆبوونەوەی لەگەڵ لایەنەكان كرد و ئەمشەو لەگەڵ عەمار حەكیم سەرۆكی رەوتی (حیكم) كۆبووەوە و لەگەڵ ئەیاد عەلاویش قسەی كرد.\nئەمڕۆ پێنجشەم موقتەدا سەدر لە پێوەندییەكی تەلەفۆنی لەگەڵ ئەیاد عەلاوی سەركردەی هاوپەیمانی وەتەنییە و سەعد جەنابی سەرۆكی پارتی گردبوونەوەی كۆماری عێراقی باسی لە پەرەسەندنەكانی پرۆسەی سیاسی لە عێراق كرد، بەتایبەتی لە دوای كۆتاهاتنی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق.\nنووسینگەی راگەیاندن سەدر ئەمڕۆ پێنجشەم رای گەیاند كە سەدر لەو پێوەندیانەدا باسی داهاتووی پرۆسەی سیاسی و شێوازی تێپەڕاندنی سەختییەكان لە پرۆسەكە كرد تا گەیشتن بە سەقامگیری و چەسپاندنی یەكێتی نیشتیمانی و كردنی بە بناغەی هەر گفتۆگۆیەك. ئەیاد عەلاوی پیرۆزبایی لە سەدر كرد بەبۆنەی ئەنجامی لیستی (سائیروون) بەدەستی پێناوە.\nهەر لەو ناوەشدا ئەمشەو موقتەدتا سەدر و عەمار حەكیم لە نەجەف كۆبوونەتەوە و رەوتی حیكمە ئاشكرا كرد كە رەنگە لەو كۆبوونەوەیەدا هاوپەیمانیكردن لە نێوان هەردوو لیست رابگەیەنرێت.\nرەعد حوسێنی، سەركردە لە رەوتی حیكمە لەو بارەوە رای گەیاند كە رنگە هاوپەیمانی لە نێوان حیكمە و سائیروون بێتە ئاراوە و لە كۆتایی كۆبوونەوەكەش كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانی هاوبەش ساز دەكەن.\nئاماژەی كرد كە ئەوان لە كۆبوونەوەكە باسی دیاریكردنی هێڵەكانی گشتیی حكوومەتی داهاتووی عێراق دەكەن و لەسەر پڕۆگرامی ئەو حكوومەتە رێك دەكەون، هەروەها باسی میكانیزمی دیاریكردنی سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عێراق و ئەوەی لەسەری پێویستە دەكەن.


سه‌ره‌تا ديالۆگ هه‌بوو – Denegkan\nسه‌ره‌تا ديالۆگ هه‌بوو\nbyحه‌مه مه‌نتک\tJuly 30, 2011\tئەدەب\nبه‌ڕۆژ ئاکره‌یی زێتر وه‌ک شاعیر له نێو ئێمه‌دا ناسراوه، (ئێمه لێره‌ين) به کوردی يێكه‌مين به‌رهه‌می چیرۆکیه‌تی. من ئاگاداری ئه‌وه‌م ناوبراو یێک بووه له‌و که‌سانه‌ی له کن هۆشه‌نگ گوڵشیری وانه‌ی له باره‌ی چیرۆکه‌وه خوێندووه. بێگومان ئه‌وه‌یش کاریگه‌ری له‌سه‌ر به‌ڕۆژ به جێ هێشتووه. نووسینی چیرۆک له کن گوڵشیری هه‌روا ساده و ساکار نه‌بووه، به‌ڵکوو وردی و ته‌کنیکی زۆری به کار بردووه. واته ئه‌وه‌ی لای گوڵشیری گرنگ بووبێ، ته‌کنیک بووه، نه‌ک تێمای چیرۆک. بێگومان تێمای گرنگيی خۆی هه‌یه، لێ تێما ئه‌وه‌نده زۆره ده‌کارێت هه‌موو چرکه‌یێکی ژیانمان، دانیشتنمان، هه‌ڵسانمان، تووڕه‌بوونمان، بیرکردنه‌وه‌مان…تاد بکه‌ین به تێمای چیرۆک، به‌ڵام ئه‌وه گرنگه به چ ته‌کنیکێک به چیرۆکی ده‌که‌ین. به هونه‌ریکردنی چیرۆک له ڕێی ته‌کنیکه‌وه به ئه‌نجام ده‌گات، ئه‌وه‌يش بێگومان شاره‌زایيی خۆی ده‌وێت. هه‌موومان ده‌زانین گوڵشیری تاقه‌تێکی له ڕاده‌به‌ده‌ری بۆ گوێگرتن له چیرۆکان هه‌بوو، ته‌نانه‌ت کاتی وا هه‌بووه خه‌ریکی ماڵبارکردن بووه و له‌به‌ر ده‌ركه گوێی له چیرۆک خوێند‌نه‌وه گرتووه. ئه‌مانه هه‌موويان کاریگه‌رییان ده‌بێ له‌سه‌ر ئه‌و که‌سانه‌ی له کنی وانه‌ی چیرۆکیان خوێندووه.\nزنجیره‌چیرۆکی (ئێمه لێره‌ین) سه‌ره‌تا به فارسی نووسراوه، پاشان نووسه‌ر خۆی دانيشتووه و به کوردی کردووه. به‌ڕۆژ دوو به‌رهه‌می چیرۆکی هه‌ن (ئه‌وه‌نده‌ی من ئاگادار بم) هه‌ردووکیانی به فارسی نووسیون. ئه‌م به‌رهه‌مه‌ی سه‌ره‌وه تازه به کوردی کراوه و له لايه‌ن ده‌زگه‌ی ئاراسه‌وه له چاپ دراوه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی داخه له ژێر نێونیشانه‌که‌یدا نووسراوه: (کۆمه‌ڵه‌چیرۆک)، ئه‌مه‌يش به ڕای من هه‌ڵه‌یێکی گه‌وره‌یه و غه‌درێکه هه‌م له به‌رهه‌مه‌که و هه‌م له چیرۆکنووسیش کراوه، چونکوو ئه‌م به‌رهه‌مه زنجیره‌چیرۆکه، نه‌ک کۆمه‌ڵه‌چیرۆک. چیرۆکه‌کان هه‌موویان وه‌کوو فیلمێکی سینه‌مایی پێوه‌ندییان به یێکه‌وه هه‌یه. بۆیه ده‌کارا ده‌زگه‌ی ئاراس پێش چاپبوونی به‌رهه‌مه‌که نیشانی چیرۆکنووس یان که‌سانی شاره‌زا و پسپۆڕی له‌و بواره دابایه، بۆوه‌ی سرنج و تێبینیی خۆیان له باره‌وه نووسیبا. من دڵنیام که‌سانێک له‌و چاپخانه‌یه کار ده‌که‌ن و بڕیار له‌سه‌ر چاپبوونی ئه‌و به‌رهه‌مانه ده‌ده‌ن كه چ پێوه‌ندییه‌کیان به ئه‌ده‌به‌وه نييه، چ جای شاره‌زايی له‌مه‌ڕ چیرۆک و ته‌کنیکی چیرۆکه‌وه. بۆیه ئه‌و ده‌زگه‌یه و ته‌واوی په‌خشگه‌كانی تر ده‌بێ له بیری ئه‌وه‌دا بن، چه‌ند لێژنه‌یێکیان هه‌بێ، وه‌کوو لێژنه‌ی چیرۆک و ڕۆمان، لێژنه‌ی شیعر، لێژنه‌ی لێکۆڵینه‌وه…تاد، ئه‌ندامانی ئه‌و لێژنانه ده‌بێ له‌و بوارانه‌دا که‌سانی شاره‌زا و پسپۆڕ بن. بۆ نموونه ده‌بێ لێژنه‌ی چیرۆک و ڕۆمان چه‌ند ئه‌ندامێکيان هه‌بێ، كه له چیرۆک و ڕۆماندا شاره‌زا و پسپۆر بن، مه‌رجیش نییه ئه‌و ئه‌ندامانه که‌سانی ئه‌کادیمی بن، به‌ڵکوو که‌سانی به ئه‌زموونمان له‌و بوارانه‌دا هه‌ن.\nله‌م زنجیره‌چیرۆکه‌دا گێڕه‌ره‌وه که‌سێکه له خانه‌ی په‌ککه‌وتان کار ده‌کا. ئه‌ویش به بردنی خواردن و سه‌ردانیکردنیان بۆ ماڵی هه‌ریێک له‌و په‌ککه‌وتانه، ئه‌م کاره‌یشی وه‌کوو کارمه‌ندێکی حکومیی ده‌کا. ماوه‌ی کاره‌که‌ی (٨) کاتژمێره، له کاتژمێر (٨،٣٥ تا ١٦،٣٥) خوله‌ک. ڕۆیشتنی بۆ ماڵه‌کان به نۆبه‌ته، واته به پێی خشته‌یه، هه‌رچه‌نده هیچ ئاماژه‌یێک به خشته نه‌دراوه. من لێره‌دا نامهه‌وێ تێمای چيرۆكه‌كان به‌ر باس بده‌م، چونکوو هه‌موو چیرۆکه‌کان یێک گێڕه‌ره‌وه و تێمايان هه‌یه، ئه‌ویش خزمه‌تکردن و یارمه‌تیدانی په‌ککه‌وتانه. ئه‌وه‌ی به لای ئێمه‌وه گرنگه، ئه‌وه‌يه كه به‌ڕۆژ له‌م چیرۆکانه‌دا چ ته‌کنیکێکی به‌کار بردووه.\nنێونیشانی كتێبه‌كه (ئێمه لێره‌ین) ده‌نگ و هاواری هه‌موو ئه‌و په‌ککه‌وتانه‌یه، که ده‌نگیان به‌رز ده‌که‌نه‌وه. ئه‌وان له ماڵێک له ماڵه‌کانی ئه‌و شاره‌ن و پێویستیان به یارمه‌تییه، وه‌رام و هاوارێکه بۆ سه‌لماندنی بوونی خۆیان، چونکوو ئه‌وان له لایه‌ن کوڕ و کچ و خێزانیانه‌وه فه‌رامۆشکراون، ته‌نانه‌ت له لایه‌ن کۆمه‌ڵگه‌یشه‌وه. له ڕێی ئه‌م هاواره ده‌یانه‌وێ بوونی خۆیان بسه‌لمێنن، لێ ئه‌وه‌ی جێی پرسیاره، ئه‌وه‌يه، ئاخۆ ئه‌م هاواره ده‌بێته سه‌لمێنه‌ری بوونی ئه‌وان؟ به واته‌یێکی تر، که‌س گوێی له هاواری ئه‌وانه؟ که‌س ئه‌و ده‌نگه‌ی ئه‌وان ده‌بیستێ؟ ئه‌گه‌ر ده‌یبستن به پیر ئه‌م ده‌نگانه‌وه ده‌چن؟ ئێمه ده‌بینین که‌س هه‌ست به بوونی ئه‌وان ناکا. گێڕه‌ره‌وه که سه‌ردانیان ده‌کا، ته‌نێ بۆ مه‌به‌ستی کارکردنه، ئه‌و وه‌کوو کارمه‌ندێک کاره ده‌کا، دواتر له ڕێی ئه‌وه‌وه ئێمه گوێمان له‌و هاواره‌ی ئه‌وان ده‌بێ. گێڕه‌ره‌وه له ڕێی ته‌کنیکی دیالۆگه‌وه، هه‌موو ڕوویێکی ژیان و هاواری ئه‌وانمان بۆ ده‌گێڕێته‌وه. خاوه‌نی ئه‌م ده‌نگانه کۆمه‌ڵگه به ته‌واوی په‌راوێزی خستوون، ئه‌وپه‌ڕی ناڵه و کڕوزانه‌وه‌ی ئه‌وانه بۆ یارمه‌تی خواستن، به‌ڵام له‌و وه‌رامه‌ی ئه‌واندا هه‌ست به‌وپه‌ڕی دووریی ئه‌و که‌سانه ده‌که‌ین، چونکوو ئه‌و په‌ککه‌وتانه، ته‌نێ له لایێنی خواردن و خواردنه‌وه‌وه کێماسییان نییه، به‌ڵکوو له لایێنی ڕۆحی، کۆمه‌ڵایێتی و ده‌روونييه‌وه هه‌مان گرفتیان هه‌یه. ئه‌وان زۆر له خه‌ڵک و کۆمه‌ڵه‌وه نزیکن، به‌ڵام که‌س هاواری ئه‌وان نابیستێ، ئه‌مه‌يش به‌شێکی بۆ ئه‌و که‌شه‌ی مرۆڤی ئێستا تێی که‌وتووه ده‌گه‌ڕێته‌وه، که نێویان ناوه، مۆدێڕن و ته‌کنه‌لۆژیا و جیهانگه‌رایی.\nله‌م زنجیره‌چیرۆکه‌دا ئه‌وه‌ی وه‌کوو ته‌کنیک به‌کار بردراوه، پرسیاره. هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی گێڕه‌ره‌وه سه‌ردانیان ده‌کا، هه‌ڵگری چه‌ند پرسیارن، چونکوو ئه‌و که‌سانه له نێو پرسیاری به‌رده‌وامدا ده‌ژین. له گه‌ڵ ڕابردوو و بيره‌وه‌ريی خۆیاندا ده‌ژین. هه‌ر له یێکه‌م چیرۆکدا تووشی پرسیاری (کێیه؟) ده‌بین، به‌درێژاییی زنجیره‌چیرۆکه‌که پرسیاری ( کێیه؟ تۆ کێی؟… تاد) ڕووبه‌ڕوومان ده‌بێته‌وه. ئه‌مه‌يش بونیادی چیرۆکه‌که به‌هێز ده‌کا، به‌و مانایه‌ی دیالۆگ درووست ده‌بێ، له‌وێشه‌وه شاره‌زای باری ده‌روونیی که‌سه‌کان ده‌بین و هه‌ست به نامۆییی ئه‌و که‌سانه ده‌که‌ین. ده‌بینین هێندێکیان شڵه‌ژانی ده‌روونیان پێوه دیاره، ئه‌مه‌يش بۆ ئه‌و ته‌نیایيیه‌ی تێیدا ده‌ژین ده‌گه‌ڕێته‌وه، هه‌ریێک له‌و که‌سانه ده‌ردێکی هه‌یه و پێوه‌ی ده‌ناڵێنێ، ئه‌م ناڵاندنه بۆ لاوازیی پێوه‌ندیی کۆمه‌ڵایێتی له دنیای مۆدێڕندا ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nبونیادی گێڕانه‌وه‌ی ئه‌م چیرۆکانه له‌سه‌ر ديالۆگه. ديالۆگ ته‌کنیکێکی گرنگه ئه‌گه‌ر به شێوه‌یێکی هونه‌ریيانه مامه‌ڵه‌ی له گه‌ڵدا بکرێت. باختین ديالۆگ به بنه‌ڕه‌تێکی سه‌ره‌کیی ڕۆمانی فره‌ده‌نگی داده‌نێ، هه‌رچه‌نده ئه‌وه‌ی ئێمه به‌رباسمان داوه زنجیره‌چیرۆکه، لێ چیرۆکه‌کانی نێو ئه‌م زنجیره‌يه ڕایه‌ڵێکی گشتی به یێکه‌وه‌یان ده‌به‌ستێته‌وه. ته‌کنیکی دیالۆگ زۆر لایێنی کاره‌کته‌رمان بۆ ئاشکرا ده‌کا، هه‌ر له باری ده‌روونييه‌وه بيگره تا ئاستی ڕۆشنبیری، کۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی و ئابووری. دیالۆگ گۆکردنێکی هونه‌ریيانه‌یه بۆ ده‌رخستنی ڕاستيیه‌کان له چوارچێوه‌یێکی جوانیناسانه‌دا، ڕه‌نگه ئه‌و ديا‌لۆگه زۆر ساده‌يش بێ، لێ کاریگه‌ريی خۆی هه‌یه. کاتێک ئه‌و ده‌نگانه به هۆی ته‌کنیکی ديا‌لۆگه‌وه له گه‌ڵ یێکدا ده‌که‌ونه په‌یڤین، هه‌ر ده‌نگه و ته‌عبیر له بۆچوونی خۆی ده‌کا. گێڕه‌ره‌وه له گه‌ڵ یازده که‌سی جوایه‌ز له ڕووی ده‌روونییه‌وه ده‌که‌وێته ديا‌لۆگ، زۆربه‌ی ديا‌لۆگه‌کانیش له‌سه‌ر پرسیار هه‌ڵچنراون، ئه‌مه‌يش تاکه‌ڕێیه بۆوه‌ی بتوانین زانیاری له باره‌ی ئه‌و که‌سانه‌وه‌ی ئاخاوتنیان له گه‌لدا ده‌کا وه‌ده‌ست بخه‌ین، چونکوو له ديالۆگدا هه‌ر په‌یڤێک ده‌بێته زه‌مینه بۆ په‌یڤی دوای خۆی، واته هه‌ر په‌یڤێک په‌یڤی تر به‌داوی خۆیدا ده‌هێنێ، لێره‌وه‌يش چیرۆکنووس ته‌کنیکی فره‌ده‌نگی پێڕه‌و کردووه، هه‌رچه‌نده ئه‌م ته‌کنیکه زێتر بۆ ڕۆمان ده‌گونجێ، چونکوو پانتاییی ڕووداوه‌کان، کاره‌کته‌ره‌کان زێتره وه‌ک له چیرۆک، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئه‌م چیرۆکانه له چیرۆکی تر جوایه‌ز ده‌که‌نه‌وه، ئه‌وه‌يه: ڕایه‌ڵێکی گشتی هه‌موو چیرۆکه‌کان به یێکه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه، وه‌کوو فیلمێکی سینه‌مایيیه، هه‌ست ده‌که‌ین چیرۆکنووس کامێرایێکی له ده‌سته و به زنجیره ئه‌م ڕووداوانه‌مان پیشان ده‌دا، بۆیه ده‌ڵێم ته‌کنیکی فره‌ده‌نگی به‌کار بردووه. ده‌بینین گێڕه‌ره‌وه ئه‌و ده‌سته‌ڵاته ڕه‌هایه‌ی نییه، تا ڕووداوه‌کان، کاره‌کته‌ره‌کان به‌ڕێوه ببا، به‌ڵکوو خۆیشی ده‌نگێکه، کاره‌کته‌رێکه له نێو کاره‌کته‌ر و ده‌نگه‌کانی تردا. کاره‌کته‌ره‌کان خاوه‌ن ده‌نگ و بۆچوونی خۆیانن، هه‌رچه‌نده له ڕووی ده‌روونییه‌وه زۆربه‌یان شڵه‌ژانی ده‌روونیيان پێوه دیاره، له‌وێوه کاره‌کته‌ره‌کان سه‌ربه‌خۆییی په‌یڤینی خۆیان هه‌یه.\nله به‌شی (سێزده و پێنج خوله‌ک)دا له لاپه‌ڕه (٥٣) هه‌ست ده‌که‌م چیرۆکنووس که‌وتووه‌ته نێو هه‌ڵه‌یێکی گێڕانه‌وه‌وه، کاتێک ده‌ڵێت:\n((وا هاتم ئێستا ده‌یکه‌مه‌وه.))\nله‌سه‌ر پلیکانه‌کان ئه‌م پێ و ئه‌و پێ ده‌که‌م. ده‌زانم گۆچانه‌که‌ی ده‌ستاوده‌ست ده‌کا و تا قورسایییه‌که‌ی ده‌خاته سه‌ر پێیه‌که‌ی تر شتێک ده‌ڵێ…))\nده‌بینین گێڕه‌ره‌وه له‌پشت ده‌ركه وه‌ستاوه و چاوه‌ڕێی ده‌ركه کردنه‌وه‌یه، کاره‌کته‌ری به‌رابه‌ری لێ دیار نییه، هێشتایش ده‌ركه نه‌کراوه‌ته‌وه، گێڕه‌ره‌وه که کاره‌کته‌ری لێ دیار نییه، چۆن ده‌زانێ گۆچانه‌که‌ی ده‌ستاوده‌ست ده‌کا، یان هه‌ر چه‌ند ڕسته‌یێک دواتر ده‌ڵێت: (ئێستا قورسایییه‌که‌ی خستووه‌ته سه‌ر پێیه‌که‌ی تر و ده‌ست هه‌ڵدێنێ.) ئه‌مانه له ڕووی قه‌ناعه‌تپێکردنی خوێنه‌ره‌وه کاریگه‌ری ده‌بێ، واته خوێنه‌ر قه‌ناعه‌تی له کن لاواز ده‌بێ، چونکوو گێڕه‌ره‌وه کاره‌کته‌ری لێ دیار نییه، چۆن له‌ودیو ده‌ركه‌وه ده‌زانێ گۆچانه‌که‌ی ده‌ستاوده‌ست ده‌کا، یان قورسایی ده‌خاته سه‌ر پێیه‌که‌ی تری. گێڕه‌ره‌وه، گێڕه‌ره‌وه‌یێکی هه‌مووشتزان نییه، تا بێژین ئاگا‌داری هه‌موو تشتێکه.\nلایه‌نێکی جوانی ئه‌م زنجیره‌چیڕۆكه ئه‌وه‌یه، کاره‌کته‌ره‌کان نه نێویان هه‌یه، نه به ڕاناویش دیارکراون، ته‌نێ له چیرۆکی (نۆ و بیست خوله‌ک)دا که کاره‌کته‌ر به (مادام) نێو ده‌هێندرێ، هه‌روه‌تر له چیرۆکی (یازده و پێنج خوله‌ک)دا کاره‌کته‌ر به (کاپتێن) نێوی ده‌هێندرێ. ده‌نا له هه‌موو چیرۆکه‌کانی تر کاره‌کته‌ره‌کان ته‌نێ ده‌نگن، یێکسه‌ر به‌شدار ده‌بن له دیالۆگدا و له‌وێوه هه‌ست به بوونیان ده‌که‌ین. ئه‌مه‌يشیان هه‌روه‌کوو ته‌کنیک به‌کار بردراوه، ناسنامه و که‌سایه‌تی هه‌ر یێکه‌یان ئاشکرا نییه. چیرۆکنووس ئیشی له‌سه‌ر که‌سانێک کردووه که یێک خه‌میان هه‌یه، ئه‌ویش په‌راوێزکردنیانه، کۆمه‌ڵێک پرسیاریان هه‌یه، به‌ڵام که‌س گوێیان پێ نادا، که‌س وه‌رامێکی بۆ ئه‌وان پێ نییه، که‌س ده‌نگیان نابیستێ. ئه‌م کاره‌کته‌رانه به درێژاییی ڕۆژ و شه‌و ته‌نیان، ته‌نێ ئه‌و کاتانه نه‌بێ که گێڕه‌ره‌وه سه‌ردانیان ده‌کا، بۆیه‌يش چیرۆکنووس ته‌نێ ده‌نگی بۆ داناون، چونکوو ئه‌وان وه‌کوو بوونێکی فیزیکی له یادکراون، ته‌نێ ده‌نگیان بۆ ماوه‌ته‌وه، له ڕێی ئه‌م ده‌نگه‌وه هاوار ده‌که‌ن: ئێمه لێره‌ین. تاکه‌که‌س گوێی له ده‌نگيان بێ، گێڕه‌ره‌وه‌یه. له به‌شی کۆتاییدا ئه‌و پرسیاره ده‌کا: (کوێ؟) له‌وێوه‌يش گێڕه‌ره‌وه ده‌هه‌وڵدایه ده‌نگی تر بدۆزێته‌وه.\nPrevious ئێمە لەکوێ وە هاتووین …. نووسینی: ستیفن هاوکینگ\nNext کۆمێدیای ڕه‌ش …. حه‌مه‌سه‌عید حه‌سه‌ن


٤٥ ساڵ بەسەر لە سێدارەدانى "لەیلا قاسم" دا تێپەڕی\nئەمڕۆ ٤٥ ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر لەسێدارەدانی ژنە تێکۆشەری کورد لەیلا قاسم. لە ڕۆژی ١٢ی ئایاری ١٩٧٤ لە لایەن ڕژێمی بەعسی عێراق لەسێدارە درا.\n٤٥ ساڵ لەمەوبەر لە ڕۆژی ٢٨ی نیسانی ١٩٧٤ / ٨ی گوڵان (بانەمەڕ) لەیلا قاسم لەگەڵ ژمارەیەک لە هاوڕێکانی لە بەغدا دەستگیر کران. دوای تەنیا دوو هەفتە لە دەستگیر کردنیان رۆژی ١٢ی ئایاری ١٩٧٤ / ٢٢ی گوڵان (بانەمەڕ) لەگەڵ هاوڕێکانی لە بەغدا لەسێدارە دران.\nژنە تێکۆشەری کورد، لەیلا قاسم ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی بامیلی سەر بە شاری خانەقین لە پارێزگای دیالە لەدایکبووە. باوکی لەیلا کرێکاری کۆمپانیای پاڵاوتگەی نەوتی ئەڵوەن بوو. دوای خانەنشین بوونی باوکی لە ساڵی ١٩٧١ ماڵیان گواستوەتەوە بۆ بەغدا. لە هەمان ساڵدا لەیلا لە بەشی کۆمەڵناسیی کۆلێژی ئەدەبیاتی زانکۆی بەغدا وەرگیراوە و بووتە خوێندکار.\nزوڵم و زۆردارییەکانی ڕژێمی بەعس لەو کاتەدا کە هەموو چەند ساڵێک بوو لە عێراق دەستەڵاتیان گرتبووە و دەست و بە هەزاران خەڵکیان کۆمەڵکوژ کردبوو، هەستی کوردپەروەری و ئازادیخوازییەکی قوڵ لەلای لەیلا دروست دەکات. بەم شێوەیە بیری ئازادیخوازانەی فراوان دەبێت و لە سالی ١٩٧٠ لە ڕێگەی برا گەورەکەیەوە بەناوی سەلام قاسم، پەیوەندی بە ڕیزەکانی بزاوی ڕزگاریخوازی کوردستانی ئەو سەردەمەوە دەکات.\nلەیلا لە نێو خوێندکارە کوردەکانی ئەو سەردەمەی زانکۆی بەغدا پێگە و ڕۆڵیکی دیار و کاریگەری ھەبووە لە هۆشیارکردنەوەی گەنجان و ڕێکخستنیان. هەرچەندە ئەو سەردەمە وا باو بوو کە ژن ناتوانێت خەباتی سیاسی و نیشتیمانپەروەری بکات، بەڵام ئەو رۆحەی لە لەیلادا هەبوو، پێچەوانەی ئەو بیروباوەڕە باوەی کۆمەڵگە بوو، هەربۆیەشە خۆیشی دژ بە نایەکسانی مافەکانی ژنان و پیاوان بوو، بەتایبەتیش چونکە خۆی لە بەشی کۆمەڵناسیی دەیخوێند، توانیبووی تاڕادەیەک ڕاستییەکانی کۆمەڵگەی کوردی درک بکات.\nدوای تێکچوونی دانووستانەکانی ئەو کاتەی بزاوی ڕزگاریخوازی کوردی لەگەڵ ڕژێمی بەعسی عێراق لە ئازاری ١٩٧٤دا، ھێرشکردنی ڕژێمی بەعس بۆسەر ناوچەکانی کوردستان دەستیپێکرد. لە ڕۆژی ٢٤ی نیسانی ئەو ساڵە بۆردومانی ھەر دوو شارۆچکەی قەڵادزێ و ھەڵەبجەی ئەو کاتی کرد و دەستی کرد بە ڕاوەدوونان و دەستگیرکردنی خوێندکار و ڕۆشنبیران و گەنجانی ئازادیخوازی کورد.\nلەگەڵ ئەو گۆڕانکارییانەدا، دەزگا ھەواڵگرییەکانی ڕێژیمی بەعس، کەوتە چاودێرییکردنی ئەو گەنجانەی کە لە ناو شارەکان مانەوە و لەگەڵ خەڵکی کوردستان ڕوویان لە سنوورەکانی ئێران و تورکیا نەکرد. دوای ماوەیەکی کەم و لە ڕۆژی ٢٨ی نیسانی ساڵی ١٩٧٤ / ٨ی گوڵان (بانەمەڕ) لەیلا قاسم لەگەل چوار هاوزانکۆیی بەناوەکانی (جەواد ھەمەوەندی، نەریمان فوئاد مەستی، حەسەن حەمەڕەشید و ئازاد سلێمان میران) کە هەرکامیان خەڵکی شارێکی باشووری کوردستان بوون، لە هێرشێکی ھێزەکانی ئاسایش ڕژێمی بەعس لە بەغدا دەستگیر کران.\nڕۆژنامەی (الثورة)ی زمانحاڵی حزبی بەعسی دەسەڵاتدار و هەروەها ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی نێوخۆیی عێراق، لەیلا قاسم و ھاوڕێکانی وەک تیرۆریست و گێڕەشێوێن ناوزەد کرد، بەڵام بچوکترین بەڵگەش نەبوو بۆ سەلماندنی ئەو بانگەشەیەی بەعسییەکان.\nلەیلا لە وەڵامی پرسیارەکانی بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگری بەعسدا بێ باکانە ڕایگەیاندبوو: "بە کوشتنی من ھەزاران کورد لە خەوی نەزانی هۆشیار دەبنەوە. زۆر خۆشحاڵ و سەربەرزم گیانم فیدای ڕێی ڕزگاری کوردستاندا دەکەم."\nسەبیحەی خوشکی لە یەکێک لە چاوپێکەوتنەکاندا دەگێڕێتەوە : "پێش له سێداره‌دانیان، من و دایكم دوو جار چووینە سه‌ردانی .. جاری یه‌كه‌م له‌یلا داوای جلوبه‌رگه كوردییه تازه‌كانی خۆی کرد بۆی ببەین، پێموت جله كوردییه‌كانت بۆچییه؟ لە وەڵامدا بە زەردەخەنەیەکەوە وتی 'من دوای چه‌ند ڕۆژێكی تر ده‌بمه بووكی كوردسـتان ... خاكی كوردسـتان پێشوازیـم لێده‌كات.. ده‌مه‌وێت به‌وپه‌ڕی جوانییه‌وه خاكه‌كه‌م له باوه‌شم بگرێت'".\nرژێمی فاشیستی بەعس، بۆ چاوترساندنی خوێندکاران و گەنجان بە گشتی دوای دەستگیرکردنیان لە دادگایەکی نادادوەرانە و چەند خولەکیدا بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ لەیلا و هەڤاڵانی دەرکرد. لە کاتێکدا ھێشتا دوو ھەفتە بەسەر دەستگیرکردنیان تێنەپەڕیبوو. لە کاتژمێر ٧ی سەرلەبەیانی ڕۆژی ١٢ی ئایاری ساڵی ١٩٧٤ / ٢٢ی گوڵان (بانەمەڕ) ئەو پێنج گەنجەی لەسێدارە دا.\nتا ئەو کاتە هیچ ژنە چالاکوانێکی سیاسیی کورد لەسێدارە نەدرابوو. لەیلا بووە سیمبۆلی ژنانی خەباتگێڕ و تێکۆشان لە سەردەمی خۆیدا. ھەواڵی لەسێدارەدانی لەیلا قاسم جگە لەوەی بە کوردستاندا بڵاو بوەوە، لە جیهانیش دەنگدانەوەیەکی گەورەی بەدوای خۆیەوە هێنا. هەندێک لە چاپەمەنییە جیهانییەکانی ئەوسا ھەواڵی لە سێدارەدانی لەیلا قاسمیان وەک لەسێدارەدانی یەکەم ژن لە مێژووی سیاسی عێراق بڵاوکردەوە.\nبەهۆی شۆڕشگێڕیی و تێکۆشانە بێوچانەکەی و شەهیدبونەکەی، لەیلا قاسم بووە هەوێنی چەندان شیعر و چیرۆک و بابەتی ئەدەبی و هونەریی، لە ھەڵبەستی شاعیرانی گەورەی کورد وەک جگەرخوین و هێمن و زۆری تر.\nسەرچاوە ماڵپەری ئاوێنە


ئامریکا لەمەڕ بەشداری کردنی ئێران لە دانوستانەکانی "ئاستانە" وەکوو دابینکەری ئاگربەس لە سووریە نیگەرانی خۆی دەربڕی\nزایینی: ١٣-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٦/٢٢ - ١٩:٠٤ تاران\nکوردستان میدیا: وەزارەتی دەرەوەی ئامریکا، ڕۆژی سێشەممە ٢١ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، لە ڕاگەیەندراوێکدا وێڕای نیگەرانیی دەربڕین لەمەڕ بەشداریی ئێران لە دانوستانەکانی "ئاستانە" وەکوو وڵاتێک کە ئاگربەس و کۆتایی شەڕ لە سووریە دەستەبەر دەکات، جەختی کردەوە کە پشتیوانییەکانی ئێران لە ڕێژیمی بەشارئەسەد ئاژاوە و شەڕ لە سووریە زیاتر دەکات و ئازاری خەڵکی سووریە چەند قات دەبێتەوە.\nلە دانوستانی "ئاستانە"ی پێتەختی قەزاقستان یەکەمجار بە بەشداریی ڕووسیە، تورکیە و ئێران ڕێککەوتنێک لەمەڕ ئاگربەس لە چەندین ناوچەی سووریە واژۆ کرا.\nئەم دانوستانە کە ئەمڕۆ ڕێکەوتی ٢٢ی خەرمانان، لە شاری ئاستانە بە بەشداریی ڕووسیە، تورکیە و ئێران بەڕێوە دەچێت، خولی شەشەمی لە ڕۆژی پێنجشەممە ٢٣ی خەرمانان دەست پێ دەکات.\nبەپێی ڕاپۆرتی هەواڵدەریی ڕۆیترز، وەزارەتی دەرەوەی ئامریکا ڕایگەیاند، کە شاندێک لە واشینگتۆن وەکوو چاوەدێر لەم دانوستانەدا بەشداری دەکەن.\nلە لایەن نوێنەرانی ئەو سێ وڵاتە، داڕشتن و کێشانی سنووری ناوچە کەم کێشەکان لە شاری ئیدلب و دەوروبەری باسی لە سەر دەکرێت.\nلەم ڕاگەیەندراوەی وەزارەتی دەرەوەی ئامریکا هاتووە، کە "دەیوید ساتێر فێڵد" جێگری ئاسیایی دوور لە وەزارەتی کاروباری دەرەوە، وەکوو بەرپرسی ئەم شاندە دیاری کراوە و لە پشتیوانیی هەمە لایەنەی ئامریکا لەمەڕ جێگر کردنی ئاشتی و سەقامگیریی لە سووریە پێداگرییان کراوە.\nئامریکا کە وەکوو چاوەدێرێک لەم دانوستانە بەشداریی دەکات، لە هەبوونی ڕێژیمی ئێران نیگەرانە و لە سەر ئەو باوەڕەیە، کە ڕێژیمی ئێران لە سووریە نە تەنیا کێشەکان چارەسەر ناکات بەڵکوو بە پشتیوانی کردنی لە ڕێژیمی بەشارئەسەد کێشەکان زیاتر و قووڵتر دەکاتەوە.


سلێمانی: نرخی مۆلیده ئه‌هلییه‌كان بۆ مانگی ئه‌یلول دیاریكرا\n01:01 - 03/10/2018\nوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی كارەبای سلێمانی نرخی كاتژمێرێك ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلیەكان بۆ مانگی ئەیلول و خشتەی پێدانی كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان لە سنوری پارێزگای سلێمانی بۆ مانگی تشرینی یەكەم ئاشكرا دەكات.\nسیروان محەمەد، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی كارەبای سلێمانی رایگەیاند؛ نرخی كاتژمێرێك ئەمپێری كارەبای مۆلیدە ئەهلییەكان بۆمانگی تەموز بە (42) دینارە، كە تێكرای كاركردنی موەلیدەكان لەنێوان ( 320 ) بۆ ( 330 ) كاتژمێر كاریان كردووە، بەوەش نرخی ئەمپێرێك لە نێوان (12.500) هەزار بۆ (13.750) هەزار دینار دەبێت.\nسەبارەت بە بەرنامەی كاركردنی موەلیدەكان بۆ مانكی داهاتوو، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی كارەبای سلێمانی وتی؛ رۆژانە لەلایەن كارەبای نیشتمانی و مۆلیدە ئەهلیەكانەوە بۆ ئەم مانگە (24) كاتژمێر بۆ هاوڵاتیان دابین دەكرێت، واتە هەركاتێك كارەبای نیشتمانی كوژایەوە پێویستە مۆلیدە ئەهلیەكان كارەبا بۆ هاوڵاتیان دابین بكەن.\nوتیشی: لە كۆبونەوەكەدا، ئەو خاڵە دووپات كرایەوە كە پێویستە پاش كوژانەوەی كارەبای نیشتمانی (15) خولەك زیاتر بەسەر دابینكردنی كارەبای مۆلیدە تێنەپەرێت، بەپێچەوانەوە، سەرپێچیكار رووبەرووی یاسا دەكرێتەوە.\nسەبارەت بە نرخی كارەبای یەكەكانی نیشتەجێبوون سیتیەكان نرخی كیلۆواتێك بە (220) دینار دیاریكرا، بەڵام ئەگەر سیتیەكان وێستگەكانیان (11) كەیڤی بوو ئەوا (5) دینار و وێستگەكەی (33) كەیڤی بوو (10) دیناری بۆ زیاد دەكرێت.\n4863 جار خوێندراوەتەوە


سەید ئەحمەد سەبری دوای ٧ مانگ بەندکران هێشتا چارەنووسی نادیارە\n19:46 - 9 January 2021\nهەنگاو: هاووڵاتییەکی خەڵکی پیرانشار کە سەرەتای هاوینی ئەمساڵ دەستبەسەر کراوە هێشتا بە بێ ئەوەی چارەنووسی ڕوون بکرێتەوە لە بەندیخانەی نەغەدە ڕاگیراوە.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، سەید ئەحمەد سەبری، خەڵکی شارەدێی پەسوێ سەر بە پیرانشار دوای نزیکەی ٧ مانگ بەندکران هێشتا لە بەندیخانەی نەغەدە ڕاگیراوە و بە شێوەی کاتی مافی ئازادی پێ نەدراوە.\nهەرچەند پاییزی ئەمساڵ ناوبراو دوای تەواو بوونی لێپرسینەوەکانی بۆ بەندیخانەی نەغەدە گوازراوەتەوە، بەڵام نزیکەی چوار مانگە دەزگای دادوەریی ڕێگری دەکات لە ئازادی کاتی ناوبراو لە ڕێگای دانانی بارمتە و ئەو مافەی لێ زەوت کراوە.\nسەید ئەحمەد سەبری ڕۆژی یەکشەممە ١ی پووشپەڕی ٢٧٢٠ (٢١ی ژوئەنی ٢٠٢٠) لەلایەن هێزەکانی ئیتلاعاتی سپای پیرانشار دەستبەسەر و ماڵەکەشیان لەلایەن ئەو هێزانەوە پشکێنرابوو.\nناوبراو ڕۆژی شەممە ٥ی ڕەزبەری ٢٧٢٠ (٢٦ی سێپتامبری ٢٠٢٠)، دوای سێ مانگ دەستبەسەر کران لە دەستبەسەرگەی ئەلمەهدی ئیتلاعاتی سپای ئورمیە و تەواوبوونی لێپرسینەوەکان، بۆ بەندیخانەی ناوەنیی نەغەدە گوازرابوویەوە.


تاڵیبان باڵیۆزی خۆی بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان دەستنیشان دەکات\nهەواڵەکانی 1 ی شەو\nبەرنامەکانی 10 ی بەیانی واشنتن\n٢٠:٠٠ - ٢٠:٠٥\nهەواڵەکانی 1 ی پاش نیوەڕۆ\nهەواڵەکانی 3 ی پاش نیوەڕۆ\nی مانگی نۆ ٢٢, ٢٠٢١\nسوهەیل شاهین، باڵیۆزی دەستنیشانکراوی تاڵیبان بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان\nبەپێی نامەیەک کە دەست ڕۆیتەرز کەوتووە، تاڵیبان داوایکردووە لەم هەفتەیەدا لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک قسە لەگەڵ ڕابەرانی جیهاندا بکات، هەروەها وتەبێژەکەی لە دەوحەی پایتەختی قەتەڕ سوهەیل شاهینی وەکو باڵیۆزی ئەفغانستان لە نەتەوە یەکگرتووەکان دەستنیشان کردووە.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی تاڵیبان ئەمیر خان موتەقی لە نامەیەکدا بۆ سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ئەنتۆنیۆ گۆتیرێش ئەم داوایەی کردووە. موتەقی داوایکردووە نوێنەری تاڵیبان لە کۆبوونەوەی گشتی ساڵانەی نەتەوە یەکگرتووەکاندا قسە بکات.\nوتەبێژی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان فەرحان حەق نامەکەی موتەقی پشتڕاست کردەوە. ئەمەش ڕکابەرییەک دروست دەکات لەنێوان باڵیۆزەکەی تاڵیبان و باڵیۆزی حکومەتەکەی پێشووی ئەفغانستان لە نەتەوە یەکگرتووەکان.\nحەق وتی داواکان بۆ کورسی باڵیۆزی ئەفغانستان بۆ نۆ ئەندامی لیژنەی متمانەپێدەری نەتەوە یەکگرتووەکان نێردراوە، کە ئەمەریکا و چین و ڕوسیاش لەخۆدەگرێت. پێناچێت لیژنەکە بەر لە ڕۆژی دووشەممە لەسەر ئەم بابەتە کۆببنەوە، بۆیە گومان هەیە لەوەدا وەزیری دەرەوەی تاڵیبان بتوانێت وتاری خۆی لە نەتەوە یەکگرتووەکان پێشکەش بکات.\nپەسەندکردنی باڵیۆزی تاڵیبان بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان هەنگاوێکی گرنگ دەبێت بۆ هەوڵەکانی تاڵیبان بۆ بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی، کە ئەوەش لەوانەیە ببێتەهۆی ئەوەی دووبارە یارمەتیە داراییەکان بۆ ئابووری ئەفغانستان دەستپێبکەنەوە.\nگۆتیرێش لە ماوەی ڕابردوودا ئاماژەی بەوەداوە ئارەزووی تاڵیبان بۆ بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی تەنها ئامڕازە کە وڵاتانی جیهان بتوانن وەکو کارتێکی فشار دژی تاڵیبان بەکاریبهێنن تاوەکو تاڵیبان ناچار بکەن ڕێز لە مافەکانی مرۆڤ و بەتایبەتی مافەکانی ئافرەتان بگرێت و حکومەتێکی کراوەیان هەبێت.\nحەق وتی لە نامەکەی تاڵیباندا ئاماژە بەوە دراوە کارەکانی باڵیۆزی پێشووی حکومەتی ئەفغانستان بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان تەواو بووە و چیتر نوێنەرایەتی ئەفغانستان ناکات.\nبەپێی یاساکانی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، باڵیۆزی حکومەتەکەی پێشووی ئەفغانستان لە شوێنی خۆیدا دەمێنێتەوە. لە ئێستادا وابڕیارە لە دوایین ڕۆژی کۆبوونەوەکەدا لە 27 ی مانگی نۆ وتاری خۆی لەبەردەم ڕابەرانی جیهاندا پێشکەش بکات، بەڵام بەهۆی ئەم نامەیەی تاڵیبانەوە، هێشتا دیار نیە ئایا هیچ وڵاتێک دژایەتی ئەوە دەکات یاخود نا.


ئەو فاکتەرانە چین کە زیان بەخوێنبەرەکان دەگەیه‌نن ئەوانەشی تەندروستیی دەپارێزن؟\n10/11/2021 240 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەگەرهات‌و کالیسیۆم لەناو لولە خوێنەکاندا کەڵەکەبوو، ئەوە مەترسیی تووشبوون بەنەخۆشییە جۆراوجۆرەکان زیاد دەکات، لەبەرئەوەی بەکلسبوون لەسەرەتادا بێزارکەر نییەو بێئەوەی کەسەکە هەستی پێبکات گەشەدەکات، هەربۆیە زۆر گرنگە ئەو فاکتەرانە بناسرێت کە زیان بەلوولە خوێنەکان دەگەیەنن‌و لەبەرامبەردا ئەوانەش بزانرێن کە پارێزگاریی لەتەندروستییەکەی دەکەن.\nپسپۆڕانی تەندرووستیی دەڵێن لوولە خوێنەکان دەبێت نەرم‌و شایانی جوڵەکردن بن‌و خوێن بۆ هەموو بەشەکانی جەستەو خانەکان بگوازێتەوە، لەبەرئەوەی ئۆسکجین‌و مادە خۆراکپێدەرەکانی تری لەگەڵ خۆیدا هەڵگرتووە.\nلەوبارەیەوە مارتن هالی گەورە پزیشکی ناوەندی پێشگرتن لەنەخۆشییەکان‌و پزیشکی وەرزشی لەزانکۆی تەکنیکی لەمیونخی ئەڵمانیا چوار فاکتەری سەرەکیی دەستنیشانکردووە کە زیان بەلوولە خوێنەکان دەگەیەنێت، هەروەک چەند فاکتەرێکیش هەیە پارێزگاریی لەتەندرووستییەکەیی‌و بەنەرمی مانەوەی دەکەن.\nئەو فاکتەرانەی زیان بەلولە خوێنەکان دەگەیەنن:\nیەکەم فاکتەری نەرێنی: جگەرەکێشان خانەکانی لوولە خوێنەکان لەناو دەبات.\nدووەم فاکتەر: ڕێژەی بەرزی شەکری ناو خوێن خانەکانی لوولە خوێنەکان دەتوێنێتەوە.\nفاکتەری سێیەم: کۆلیسترۆڵی بەرزی ناو خوێن لوولە خوێنەکان دەگرێت .\nچوارەم فاکتەر: بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن دەبێتە هۆی دڕانی لوولەکانی خوێن.\nهەرچی فاکتەرە ئەرێنییەکانن کە دەبنە هۆی پاراستنی تەندروستیی لولەکانی خوێن بریتین لە:\nدووەم: کێشی سرووشتیی.\nسێیەم: ترشە چەورییە ناتێرەکان.\nچوارەم: سەوزە ڕەنگاوڕەنگەکان.


هەواڵ / کوردستان :: 09/10/2019 :: 753 جار بینراوە\nنوێترین زانیاری له‌سه‌ر كۆنگره‌ی یه‌كێتی\nئەسەسەرد: تەنیا لەیەك حاڵەتدا كۆنگرەی یەكێتی دوادەخرێت\nدوایین زانیارى له‌باره‌ى كێشه‌كانى نێوان پارتى و یه‌كێتى\nسەركردەیەكی یەكێتی باسی وردەكاری كێشەكانی حیزبەكەی و پارتی دەكات\nبەرپرسێكی بزوتنەوەی گۆڕان رایدەگەیەنێت، سەردانی شاندی باڵای یەكێتی بەهەنگاوێكی گرنگ دەزانن بۆ گەرموگوڕی پەیوەندییەكانیان و داوای جێبەجێكردنی رێككەوتننامەكانی پێشتریشیان دەكەن.\nئەمڕۆ لەشاری سلێمانی شاندێكی باڵای یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان سەردانی بزووتنەوەی گۆڕانی كرد و تەنیا بۆ ماوەی 45 خولەك كۆبوونەوە.\nعەدنان عوسمان، سكرتێری جڤاتی نیشتمانی و ئەندامی خانەی راپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕان لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: شاندی باڵای یەكێتی بۆ مەبەستی پیرۆزبایی لەهەڵبژاردنی ئەندامانی نوێی خانە سەردانیان كردوون.\nوتیشی: "ئەو هەنگاوە بەباش دەزانین تا گەرموگوڕی بكەوێتەوە نێوانمانه‌وه، پێیانوایە دۆخی كوردستان و حكومەتی خۆجێی سلێمانی وا پێویست دەكات لەگەڵ یەكێتی پەیوەندییەكی پتەویان هەبێت".\nعەدنان عوسمان ئاماژەی بەوەشكرد: پێشتریش داوای كۆبوونەوەی سێقۆڵییان كردووە، هەم بۆ ئەوەی پشتیوانی كابینەی نوێ بكرێت و هەمیش گوتارێكی سیاسی هاوبەش هەبێت لەئاستی عێراق و ناوچەكە و پرسی چاكسازی پەیوەست بەخەڵكی كوردستان.\nئەو بەرپرسەی گۆڕان وتیشی: "ئێمە و یەكێتی رێككەوتنی گرنگمان هەیە و پەیامی هەردوو جوامێر مام جەلال و كاك نەوشیروان پێش كۆچی دواییان ئەوەبوو رێككەوتنێكی باش و سیاسی لەنێوان هەردوولادا هەبێت و پێویستە پابەندی ئەو رێككەوتنانە بین".


ئایا قومارکردن گوناهە؟ کتێبی پیرۆز چۆن باسی قومارکردن دەکات؟\nپرسیار: ئایا قومارکردن گوناهە؟ کتێبی پیرۆز چۆن باسی قومارکردن دەکات؟\nوه‌ڵام: کتێبی پیرۆز بەشێوەیەکی دیاریکراو قومارکردن و شەرتبەندی و یانسیب مەحکوم ناکات، بەڵام ئاگادارمان دەکاتەوە کە خۆمان لە خۆشەویستی پارە بەدووربگرین (یەکەم تیمۆساوس ٦: ١٠، عیبرانییەکان ١٣: ٥). کتێبی پیرۆز هەروەها هانمان دەدات کە خۆمان لە هەوڵدان بۆ لەناکاو دەوڵەمەندبوون بەدووربگرین (پەندەکان سلێمان ١٣: ١١، ٢٣: ٥، ژیرمەندی ٥: ١٠). قومارکردن بێگومان پێداگری دەکات لەسەر خۆشەویستی پارە و بەدڵنیاییەوە خەڵکی هاندەدات بەوەی کە خێرا و ئاسان پارەی دەستدەکەوێت.\nکێشەی قومارکردن چییە؟ باسی قومار تا ڕادەیەک دژوارە چونکە ئەگەر ناوبەناو و بەشێوەیەکی سادەش ئەنجام بدرێت، هەر بەفیڕۆدانی پارەیە؛ بەڵام بەشێوەیەکی دیاریکراو و یەکلاکەرەوە کارێکی "خراپ" نییە. خەڵک بە چەندین شێوەی جیاواز پارە بەفیڕۆدەدەن. بەفیڕۆدانی پارە لە قومارکردندا هیچ جیاوازییەکی نییە لەو پارەیەی کە لە بینینی فیلمێکدا (لە زۆر حاڵەتدا) بەفیڕۆدەڕوات، یان خواردنی خۆراکێکی گرانی ناپێویست یان کڕینی شتێکی بێسوود. بەڵام لەهەمان کاتدا ئەو ڕاستییەی کە پارە لە شتی دیکەشدا بەفیڕۆدەدرێت نابێتە بیانووی ئەوەی کە قومارکردن شتێکی ئاساییە و کێشەی نییە. پارە نابێت بەفیڕۆبدرێت. پارەی زیادە دەبێت بۆ پێویستییەکانی داهاتوو هەڵبگریت یان بیخەیتە خزمەتی کاری یەزدان نەوەک لە قومارکردندا بەفیڕۆیبدەیت.\nهەرچەندە کتێبی پیرۆز بەشێوەیەکی ڕوون و تایبەت باسی قومارکردن ناکات بەڵام ئاماژەی بە بابەتی "تیروپشک" کردووە. بۆ نموونە، لە پەڕتووکی لێڤییەکان تیروپشکیان کردووە لەنێوان گیسکی قوربانی و کەفارەتدا. یەشوع تیروپشکی کرد بە مەبەستی دابەشکردنی خاکی بەڵێنپێدراو بەسەر هۆزە جیاوازەکاندا. نەحەمیا بە تیروپشک بڕیاریدا کە کێ دەبێت لە چوارچێوەی دیواری ئۆرشەلیم ژیان بەسەرببات. قوتابییەکانی مەسیح تیروپشکیان کرد کاتێک جێگرەوەی یەهوزایان هەڵبژارد. لە (پەندەکانی سلێمان ١٦: ٣٣)دا هاتووە: "تیروپشك هه‌ڵده‌درێته كۆش، به‌ڵام هه‌موو بڕیارێكی له‌لایه‌ن یه‌زدانه‌وه‌یه."\nبۆچوونی کتێبی پیرۆز لەسەر قومارخانە (گازینۆ) و یانسیب (لۆتۆ) چییە؟ گازینۆکان هەموو جۆرە بابەتێکی قومارکردن بەکاردێنن تاوەکو وا لە قوماربازەکان بکەن کە زۆرترین پارە بخەنە قومارەوە. زۆربەی جار مەشروبی هەرزان یان بێبەرانبەر پێشکەشدەکەن کە دەبێتە هۆی سەرخۆشبوون و بەوهۆیەوە توانای ئەوەت نابێت کە بڕیاری ژیرانە بدەیت. قومارخانەکان بەشێوەیەک دروستکراون کە تا بکرێت پارە لە خەڵک وەربگیرێت و لەبەرانبەردا هیچ نەبەخشێت جگە لە خۆشییەکی پووچ و کاتی. یانسیبەکان وا دەریدەخەن کە ڕێگەیەکن بۆ پشتگیریکردنی کەرتی پەروەردە و بەرنامە کۆمەڵایەتییەکان. بەڵام ئامارەکان دەریانخستووە کە ئەوانەی بەشداری لە یانسیبدا دەکەن ئەوانەن کە بەزەحمەت پارەی ئەوەشیان دەستدەکەوێت کە بلیتی یانسیبەکە بکڕن. وەستان لەبەرانبەر وەسوەسەی "زوو دەوڵەمەندبوون" زۆر زەحمەتە بۆ ئەوانەی کە بێچارە و داماو و هەژارن. هەلی بردنەوەش زۆر کەمە، کە بووەتە هۆی لەناوبردنی ژیانی چەندین کەس.\nئایا پارەی یانسیب دەبێتە هۆی دڵخۆشکردنی یەزدان؟ هەندێک کەس بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ئەو پارەیەی لە ئەنجامی قومار و یانسیبەوە بەدەستیدێنن دەیبەخشنە کەنیسە و لە شتی باش و بەسوودا بەکاریدێنن. ڕاستە ئەمە لایەنێکی هاندەری باشە بەڵام ڕاستییەکە ئەوەیە کە خەڵکێکی زۆر کەم پارەی قومارکردنەکەیان بۆ لایەنی ڕۆحی و خودایی بەکاردێنن. لێکۆڵینەوەکان دەریدەخەن کە زۆربەی ئەوانەی کە پارەی تەواوی یانسیب و لۆتۆ دەبەنەوە دوای چەند ساڵێک بارودۆخی مادییان لەکاتی پێش بردنەوەکە خراپتر دەبێت. خەڵکێکی زۆر کەم هەن کە پارەی لۆتۆ لە شتی باشدا خەرجبکەن. هەروەها یەزدان پێویستی بە پارەی ئێمە نییە تاکو لەسەر زەوی کاری ئەو بەرەوپێشببەین. (پەندەکانی سلێمان ١٣: ١١) دەڵێت: "ماڵێك به ناپاكی په‌یداكرابێت له كورتی ده‌دات، به‌ڵام ئه‌وه‌ی به كاری ده‌ست كۆده‌بێته‌وه له زیادبوون ده‌بێت." یەزدان توانادار و باڵادەستە، پێویستییەکانی کەنیسە لە سەرچاوەی دروستەوە دابیندەکات. ئایا یەزدان لەڕێگەی بەخشینی پارەی مادەی بێهۆشکەر و پارەی دزیەتی بانک شکۆدار دەبێت؟ بێگومان نەخێر. هەروەها یەزدان ئەو پارەیەی ناوێت و پێویستی بەو پارەیە نییە کە بە مەبەستی دەوڵەمبەنبوون و لەڕێگەی دزیکردن لە هەژارانەوە بەدەستدێت.\n(یەکەم تیمۆساوس ٦: ١٠) پێمان دەڵێت: "چونكه خۆشه‌ویستی پاره سه‌رچاوه‌ی هه‌موو جۆرە خراپه‌یەکە. هه‌ندێك كه‌س به‌دوایدا گه‌ڕان ون بوون له باوه‌ڕیان و خۆیان تووشی ئازارێكی زۆر كرد." هەروەها (عیبرانییەکان ١٣: ٥) دەڵێت: "خۆشویستنی پارە لە ژیانتان بەدووربگرن، ڕازی بن بەوەی هەتانە، چونکە خودا گووتویەتی: هەرگیز پشتگوێت ناخەم، هەرگیز وازت لێ ناهێنم." هەروەها لە (مەتا ٦: ٢٤)دا هاتووە: "كه‌س ناتوانێت كۆیلایه‌تی دوو گه‌وره بكات، چونكه ڕقی له یه‌كێكیان ده‌بێته‌وه و ئه‌وه‌ی دیكه‌ی خۆشده‌وێت، یان ده‌ست به یه‌كێكیانه‌وه ده‌گرێت و ئه‌وه‌ی دیكه پشتگوێ ده‌خات. ئێوه‌ش ناتوانن كۆیله‌ی خودا و پاره بن."


كه‌ربه‌لاییه‌كان داوای ئازادكردنی حوسێن شیرازی ده‌كه‌ن\n11/3/2018 - 09:08\nله شاری قومی ئێران ده‌ستگیر كراوه\nده‌ستگیركرنی حوسێن شیرازی كه ده‌كاته كوڕی ئایه‌توڵا سادق شیرازی كه به مه‌رجه‌عی ئاینی شیعه‌ی عێراق ناوده‌برێت، له شاری كه‌ربه‌لا پرۆتێستۆ كرا.\nده‌یان كه‌س له به‌رده‌م كونسوڵخانه‌ی ئێران له شاری كه‌ربه‌لا گردبوونه‌وه و ئیدانه‌ی ده‌ستگیركردنی شیرازیان كرد و بانگهێشتی حكوومه‌تی عێراقیان كرد كه هه‌وڵی خۆی له‌هه‌مبه‌ر ئازادكردنی ناوبراو بخاته گه‌ڕ.\nخۆپیشانده‌رێك به ناوی فازل ئه‌لشیرازی رایگه‌یاند كه ئه‌و پیاوه ئاینییه‌ی عێراق رۆژی دووشه‌ممه‌ی رابردوو، له شاری قومی ئێران ده‌ستگیر كراوه و داواش له حكوومه‌تی عێراقی كرد كه هه‌وڵه‌كانی بۆ ئازادكردنی حوسێن شیرازی بخاته‌گه‌ڕ.\nهاوكات به‌هۆی ده‌ستگیركردنی شیرازی، رۆژی سێشه‌ممه‌ی رابردوو خۆپیشاندانێك له به‌رده‌م كونسوڵخانه‌ی ئێران له شاری كه‌ربه‌ڵا ئه‌نجامدرابوو.\nحوسێن شیرازی ته‌مه‌ن ٤٧ ساڵ كه كوڕی مه‌رجه‌عی ئاینی شیعه ، ئایه‌توڵا سادق شیرازییه، سێ مانگ له‌مه‌وبه‌ر له شاری قومی ئێران گوتاێكی پێشكه‌ش كرد و تیایدا رابه‌ری ئاینی ئێران، ئایه‌توڵا عه‌لی خامه‌نه‌یی كردبووه ئامانج.


هیندستان گرفتارە لەنێوان بەرزبوونەوەی توشبوان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا و گرتنەبەری رێوشێنە توندەکان\nلەگەڵ بەرزبوونەوەی کەیسەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا هیندستانبۆ ئاستێکی پێوانەیی، سەرۆک وەزیری وڵاتەکە نارێندرا مۆدی ڕووبەڕوی فشاری گەورە دەبێتەوە بۆ سەپاندنی داخستنی گشتی و گرتنەبەری رێوشێنە توندەکان لە ئاستی نیشتیمانیدا کە لەئێستادا لەنێو مشتومڕی ئەوەدان ئایا سەپاندنی ئەو رێوشێنانە لەلایەن دەوڵەتەوە دەسەپێنرێن بەسە یان نا.\nزۆربەی شارەزایانی پزیشکی و سەرکردەکانی ئۆپۆزسیۆن و هەندێک لە دادوەرانی دادگای باڵا پێشنیاری داخستنیان کردووە پێدەچێت تاکە بژاردە بێت لەبەردەستدا لەکاتێکدا ڤایرۆسەکە لە شار و شارۆچکەکاندا هەر لەبڵاوبوونەوەدایە. لەکاتێکدا نەخۆشخانەکان بە ناچاری نەخۆشەکان دووردەخەنەوە لەخۆیان و کەسوکاری نەخۆشەکانیش لەململانێی دەستەبەرکردنی ئۆکسجیندان بۆیان و هاوکات شوێنی سوتاندنی تەرمەکان و شوێنی ناشتنەکان لەکۆشش و هەوڵی ئەوەدان فریای ناشتنی ئەوانە بکەون کە گیانیان لەدەستداوە.\nڕۆژی هەینی هیندستان تۆمارێکی پێوانەیی تۆمارکرد کە 414.188 حاڵەتی پشتڕاستکردەوە کە لە 24 کاتژمێری ڕابردوودا توشی کۆرۆنا بوون، کۆیگشتی بەرزبۆتەوە بۆ زیاتر لە 21 ملیۆن و 400 هەزار توشبوو لەو کاتەوەی کە پەتاکە بڵابۆتەوە. لەکاتێکدا بەهیوایەکی کەمەوە چاوەڕوانی ئەوە بوون ئاستی توشبووان دابەزێت. هەروەها بەپێی راپۆرتی وەزارەتی تەندروستی 3915 توشبووی دیکە گیانیان لەدەستداوە ، کۆیگشتی ئەوانەی گیانیان لەدستداوە گەیشتۆتە 234 هەزار و 83 کەس.


مۆبایلی ئێڵجی G6 خاوەن دەنگێکی باشتر ئەبێت لە ئێڵجی V20. – کەی ئای تی ئێن\nئەندرۆید 13, شوبات 2017\nمۆبایلی ئێڵجی G6 خاوەن دەنگێکی باشتر ئەبێت لە ئێڵجی V20.\nئێڵجی V20 یەکێک لە باشترین مۆبایلەکان بوو بۆ تەکنەلۆژیای دەنگ، ئەویش بە تەکنەلۆژیای DAC کاری دەکرد (Digital To Analog Converter)، کە ئەمەش تەکنەلۆژیایەکی تری دەنگە کە ڕێکخستێنکی باشتر دەدات بە شەپۆلەکان و دەنگ. لە ئێستادا دەنگ و باسی هەوادارانی ئێڵجی لەسەر مۆبایلی ئێڵجی G6ـە کە وا بڕیارە له کۆنگرەی جیهانی مۆبایلدا نمایشبکرێت. لە ڕابردوودا، لە بابەتەکانی کەی ئای تی ئێندا ئەوانەمان هەموو ڕوونکردوەتەوە، کە ئایا مۆبایلەکە شێوەی چۆنە بە وێنە دزەپێکراوەکان. یاخوود تایبەتمەندی چۆن دەبێت بە گوێرەی پێشبینی و دزەپێکراوەکان بۆ مۆبایلەکە.\nلە نوێکاریەکی تردا لە مۆبایلەکە کە چاوەڕوان دەکرێت، باس لە بوونی دەنگێکی باشتر دەکرێت لە ئێڵجی G6، بەوەی کە تەکنەلۆژیای DAC لە مۆبایلەکەدا زیاتر پەرەی پێدراوە، هەر بەم هۆکارەش چاوەڕێی باشترین تەکنەلۆژیای دەنگ دەکرێت لەلایەن ئێڵجیەوە، ئەمەش فەرمیە و لەلایەن کۆمپانیاکەوە پشتڕاستکراوەتەوە.\nتەکنەلۆژیای DACی بنچینەیی دەنگی مۆبایلەکان، ئەو تەکنەلۆژیایە کە کۆدەکانی ژمارەیی میوزیک بۆ شەپۆلە دەنگیەکان دەگۆڕێت بۆ بیستۆک و دەنگەوەرەکان. یارمەتی لە نەشێواندن و دەنگی بێزارکەر. نوێکاریەکانی لەم تەکنەلۆژیایە له مۆبایلەکەدا ئەوەیە کۆنتڕۆڵی بەشی ڕاست و چەپی کەناڵە دەنگیەکانی دەنگەوەرەکە دەکات و توانای ئەوەی دەبێت کە لێکیان جیابکاتەوه. خێرا گۆڕێنی شوێنی دەنگەکان و لێدانێکی نەرمتر.\nبێگوومان بەم ئاشکراکردنەی کۆمپانیاکە، گەشەپێدەرانی ئێڵجی مەبەستیانە باشترین تایبەتمەندی دەنگ لە ئامێرە مۆبایلە ئەندرۆیدەکان بەردەستبکات. ئەمەش نوێکاری و باسێکی نوێی مۆبایلەکە بوو، چاوێک لە بابەتەکانی ڕابردوو بکە تاکو هەموو زانیاریەکانی مۆبایلەکە خەرمانە بکەیت.\nوێنەیەکی نوێی ئێڵجی جی ٦ دزەی پێکرا، تایبەتمەندیەکان و زانیاری تر بخوێنەرەوە.\nتاگەکان ئێڵ جى lg g6


پۆلیسی هەڵەبجە: بەهۆی ڕووداوێكی نەخوازراو منداڵێكی 3 ساڵان گیانی لەدەستدا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/11/15 - 11:19 PM\nوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی ڕووداوێكی نەخوازراوەوە منداڵێكی تەمەن 3 ساڵان گیانی لەدەستدا.\nمقەدەم بەرزان عوسمان محەمەد وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای هەڵەبجە ڕایگەیاند، لە گوندی لامەركەزی سەر بە شارەدێی سیروان منداڵیكی تەمەن سێ ساڵ بەناوی (مەودا مەریوان عەلی ) بەهۆی دەستكاریكردنی تراكتۆریكی كشتوكاڵی كە لەبەردەم ماڵی خۆیان ڕاگیراوە بریندار بووە.\nوتیشی، دوای ڕووداوەكە دەستبەجێ ڕەوانەی نەخۆشخانەی فریاكەوتنی هەڵەبجە و پاشان سلێمانی كراوە.\nمقەدەم بەرزان عوسمان محەمەد ئەوەشیخستەڕوو،”بەهۆی سەختی برینەكەی بەداخەوە لەنەخۆشخانە گیانی سپاردووە دۆسیەی لێكۆڵینەوە بۆ ڕووداوەكە لە بنكەی پۆلیسی سیروان ڕێكخراوە”.\nپارێزگای هەڵەبجەسلێمانیسیروانلامەركەزیمقەدەم بەرزان عوسمان محەمەدهەڵەبجە\nهەپەگە وردەكاری شەڕەكانی گەریلا و سوپای توركیا بڵاودەكاتەوە\nمەزڵوم عەبدی: چاومان لەوەیە لەگەڵ برا سورییەكانمان بەسەر ئاستەنگەكاندا سەركەوین


بەغدا دوو کاتژمێر بەر لە سەفەری ترامپ بۆ عێراق، ئاگادار کرابووەوە - Mehr News Agency\n5 rêbendanê 2019 - 20:12\nNews Code 24105\nبەغدا دوو کاتژمێر بەر لە سەفەری ترامپ بۆ عێراق، ئاگادار کرابووەوە\nسەرچاوەگەلی ئەمریکی بە ئاماژە بە وردەکاریی سەفەری نهێنیی سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە بە عێراق ڕایانگەیاند کە دەوڵەتی عێراق تەنیا ٢ کاتژمێر بەر لە سەفەرەکە ئاگادار کرابوو.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە "روسیا الیوم"، سەرچاوەگەلی ئەمریکی ڕایانگەیاند کە دەوڵەتی عێراق تەنیا ٢ کاتژمێر بەر لە سەفەری دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا بە عێراق، لەو سەفەرە ئاگادار کرا و بە عادڵ عەبدولمەهدی سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە ڕاگەیێندرا.\nئەو سەرچاوانە هەروەها ڕایانگەیاند کە سەربازانی ئەمریکی نیوەی دووهەمی مانگی دیسامبێری ڕابردوو لە سنوورە هاوبەشەکانی نێوان عێراق و سووریا جێگر بوون، بەڵام بەر لە سەفەری ترامپ بۆ بنکەی سەربازیی عەین ئەسەد لە پارێزگای ئەنبار گواسترانەوە بۆ شوێنەکانی پێشووی خۆیان.\nسەرچاوەکان جەختیشیان کرد: ئەو عێراقیانەی لە گەڵ سەربازانی ئەمریکی هاوکاری دەکەن، لە رۆژی سەفەری ترامپ بۆ بنکەی عەین ئەسەد پشوودانی زۆرەملێیان پێدرابوو بە بێ ئەوەی هۆکارەکەی بزان. بنکەی نهێنیی "ڕانیە"ش لە نزیکیی سلێمانی و هەروەها بنکەی سەربازانی ئەمریکی لە هەولێر رۆژی بەر لە سەفەرەکەی ترامپ داخران.\nئەو سەرچاوانە ئاماژەیان بەوەش دا کە هێزەکانی عێراقی لەو دوو بنکەیە لایان وابووە کە بڕیارە ئاڵوگۆڕی هێزیان پێ بکرێت و تەواو لەوبارەیەوە خەمبار بوون. ترامپ کاتێک گەیشتە بنکەی عەین ئەسەد لە یەکێک لە فەرماندەکانی عێراقی کاخەزێکی پڕ واژۆی لێ وەرگرت.


لە وێنەیەكی جواندا شاعیر داوا لەو كەسێتە دەكات كە دیسان وەكو گوتمان كەسێتی قسەكەر یان شاعیر خۆیەتی كە لە شەوانی بەفرباریندا مەستە، سەوڵ لێبدات و بەو بایەی كە سەوڵ لێدانەكەی درووستی دەكات، رێگری لە سەركێشی شەپۆلەكان بكات و هێمنیان بكاتەوە. هەرچۆن كاتێ دەریا شەپۆل لێدەدات ئەگەر با بە پێچەوانەی ئاراستەی شەپۆلەكانەوە هەڵبكات ئەوا هێزی با خێرایی شەپۆلەكان هێواش دەكاتەوە تا ئەندازەی ئەوەی شەپۆلەكان بوەستێنێت. ئەم وێنە تێهەڵكێشە جوانە دەبێتە دال بۆ هەڵگرتنی مەدولێك كە پەیوەندی بە سرووشتی ئەو كەسێتەو ئەو بارودۆخەوە هەیە كە تیایدایە. ئەویش ئەوەیە كاتێك شەپۆلی هێرشی ئەملاو ئەولا دەكرێتە سەر ئەم كەسێتە كە لە ئاستێكی فراوانتردا كەسێتی نەتەوە یان ئەو كۆمەڵگەیە دەگەیەنێت كە دەقەكەی تێدا بەرهەمهاتووە، ئەوی قسەكەری شیعرەكە داوای كاردانەوە یان بەرگری دەكات بێگومان لە گوێگر یان ئەوی بەرامبەر، كە ئەو بەرگریكردنەش لە شێوەی سەوڵ لێداندا بەرجەستە دەكات و بەرهەمی سەوڵ لێدانەكەش درووستبوونی ئەو بایەیە كە شەپۆلەكان هێمن یان خاو دەكاتەوە. شەپۆلەكان هێرشی هێزی ئەوانە، واتە ئەوانی نەیاری ئێمە. ئەو بایەی بەرهەم دێت، هێزی بەرگریەو لە رووی شەپۆلەكاندا دەوەستێت كە بەرهەمی گوێگر یان لە ئاستێكی تردا جەماوەرە. كەواتە قسەكەری شیعرەكە داوای لە رووداوەستان و بەرگری لە گوێگرەكەی دەكات. لێرەوە دەردەكەوێت كە ئەو كەسێتەی كە بە سەرخۆشەكەی شەوی بەفربارین ناو دەبرێت لە پێگەی گوێگردایە بەڵام لەسەر بنەمای ئەو لێكدانەوەی بۆ ئەو كەسێتەو پەیوەندی بە قسەكەری شیعرەكەوە كردمان هەر هەمان كەسن. بۆیە دەشێ ئەو گوێگرە هەم قسەكەری شیعرەكە یان كەسێتی شاعیر خۆی باس بكرێت و هەردووكیشیان وەكو پێشتر گوتمان یەك كەسێتی بن، دیسان دەشێ مەبەست هەموو كەسێتی نەتەوە بێت و دانانی خاسێتی سەرخۆشیش لەپاڵ ئەو كەسێتیەدا كە پێ دەچێت كەسێتێكی خاوەن بەرنامەو پرۆژە بێت، مەبەست سەرخۆشی نەبێت بەو مانا سادەو رووكەشەی كە لە ئاستی سەیركردنی یەكەمی زماندا ئێمە دەیبینین، بەڵكو دەشێ مەبەست لە مەستی یان سەرخۆشی ئەو كەسێتە، لێرەدا هەڵگرتنی پەیامێك بێت لەلایەن ئەو كەسێتیەوە یان بارگاوی بوونی كۆمەڵگە بێت بە رەگەزەكانی تێڕامان و بیركردنەوەو تەنانەت بەدەستهێنانی بوێری و گیانی لە رووداوەستان، هەرچۆن كەسی مەست ئاسۆی بینینی دەكرێتەوەو روانینی قوڵتر دەبێت و توانای پڕكێشی بەهێزتر دەبێت، چونكە لە بارێكی وەهادا كۆت و پێوەندەكان كاریگەرییان كەم دەبێتەوەو رووبەری ترس و نیگەرانی و خۆپارێزی تەسك دەبێتەوە. واتە لێرەدا دەشێ وای لێكبدەینەوە كە مەستبوون دەلالەتی جۆرێك لە هوشیاربوونەوە هەڵدەگرێت.\nجارێكی تر قسەكەری شیعرەكە بە زمانێكی تێكەڵاو لە پرسیار و سەرسووڕمان كەسی بەرامبەر دەدوێنێت. دیارە كاتێك پرسیار دەكرێت، جۆرێك لە چاوەڕوانی هەیە بۆ وەڵامدانەوە كە ئەویش یان دڵنیایە لەسەر وەڵامی ئەو پرسیارەی كە كراوەو زانیاری زیادەی ناوێت بەڵكو تەنیا وەڵامەكەی لە بەڵێ یان نەخێردا بەرجەستە دەكرێت كە ئەوەش جۆرێك لە هەڵوێست دیاری دەكات لە نێوان گریان و نەگریاندا. گریان دەلالەتی جۆرێك لە لاوازی یان هەست بە شكست كردن هەڵدەگرێت، ئەگەرچی لە هەندێ باردا گریان دەلالەتی پاكژبوونەوە هەڵدەگرێت. بەڵام لەم بارەی كە ئەم كەسێتەی تێدایە ئەگەری ئەوە نیە كە گریان دەلالەتی پاكژبوونەوە هەڵبگرێت. كەواتە دەشێ ترس و نیگەرانی و گومان لە ئێستاو ئایندە هۆكاری گریان بن. هەروەك وەڵامی نەرێی پرسیارەكەش سیمایەكی تری ئەو كەسێتە دەخاتە ڕوو كە دووركەوتنەوەیە لە ترس و نیگەرانی، بە تایبەتی كاتێ كە ئەو دەپرسێت: بۆ لەم كەنارە راوەستاویت؟ پێشتریش پرسیاری كرد: دیسان گریاویت؟ واتە پاشخانێك هەیە بۆ گریانی بەردەوام، یان چەند بارەبووەوە. ئەمجارەیان دەپرسێت بۆ لەم كەنارە راوەستاویت. بەڵام بەدوای ئەوەدا دەڵێت ئەوە چیتە! دیسان گریاویت! هەرچەندە لە دەقەكەدا ئەم دوو دەربڕینە لە شێوەی سەرسوڕماندا نووسراون، بەڵام لە راستیدا مانای سەرسوڕمانیان نیەو سەرسوڕمانیش ناگەیەنن، بەڵكو زیاتر خاسێتی پرسیاریان هەیەو لە رووی ئەركناسیەوە رۆڵی پرسیار دەبینن. ئەوی قسەكەر ئاگاداری پاشخان و رابردووی ئەوی گوێگرو كارو رەفتارو هەڵوێستەكانی رابردوویەتی. هەربۆیە كاتێ دەیبینێت لەسەر كەنار راوەستاوە، دەیەوێت لەوە دڵنیابێت، ئایا هەمان شێوەی رابردوو گریاوە؟ ئەگەر گریاوە هۆكارەكەی چیە؟ ئەگەر نەگریاوە بۆچی ئەمی قسەكەر وەها لێی دەڕوانێت كە ئەو گریا بێت؟ ئێمە دەزانین لە ئاستی قوڵدا هۆكاری گریانی ئەو كەسێتە چیە، ئەگەر لە ئاستی تاكەكەسەوە بیگوازینەوە بۆ سەر ئاستی كۆمەڵ، تێدەگەین كە گریانی ئەو لەژێر كاریگەری ئەو مێژووە شكست و نائامادەیەدایە كە بەشێكە لە بوونی پارچە پارچەبووی ئەو.\nئەمی قسەكەر چاوەڕوانی وەڵامی ئەو ناكات تا بزانێت ئایا گریاوە یان نا، بەڵكو لەبری ئەوەی بە دوای وەڵامدا بگەڕێت، باسی ئەوە دەكات هۆكاری ئەو گریانە یادكەوتنەوەی بیرەوەرییەكانی رابردووە، كە بێگومان بیرەوەری تفت و تاڵن بە پێی مێژووی ئەوی گوێرگرو ئەمی قسەكەرو ئەوی دڵداری نەهاتوو، تەنانەت بە گوێرەی ئێمەی دەرەوەی دەقەكەش. شتێكی ئاساییە كاتێك بیرەوەرییە تاڵەكانی رابردوومان یادبكەوێتەوە، بگرین، بە تایبەتی كە تاكو ئێستاش ئێمە نەمانتوانیووە لە قۆناغی ژێر كاریگەری دەرئەنجامی بیرەوەرییە تفت و تاڵەكانەوە بگوازینەوە بۆ قۆناغێكی تر. لە كاتێكدا كە ئاشكرایە مەبەست لە بیرەوەرییە تاڵەكانی رابردوو، كۆی ئەو قۆناغە یەك بەدوای یەكانەیە كە كەسێتی منی قسەكەرو تۆی گوێگر و ئەوی دڵداری نەهاتوو، هەروەها كەسێتی ئێمەی دەرەوەی دەقەكەش بەگشتی لەو بارودۆخەدا تێكشكاوەو فڕێدراوەتە پەراوێزەوەو تاكو ئێستاش نەتوانراوە پرۆژەی بنیادنان و درووستكردنەوەی دابنرێت.\nبەڵام ئەوەی جێگای سەرنج و تێڕامانە ئەو مژدەیە كە ئەمی قسەكەر رایدەگەیەنێت و پێمان دەڵێت راستە تاكو ئێستا ئەوی گوێگر نەگەیشتووەتە ئاستی بە بكەربوون و بتوانێت رووداو درووست بكات و بیرەوەریە تاڵەكان كۆتایی پێبهێنێت و دابڕانێك لەگەڵ رابردووی گریان و بیرەوەری تاڵ و پاشكۆبوون و ناكاراییبوونەدا بكات و وەكو بكەرێكی كارا لە رووی رووداو درووستكردنەوە خۆی نمایش بكات و خۆی بسەلمێنێت و بارودۆخەكە بگۆڕێت. ئەویش لە هەنگاوی یەكەمدا لە خاوكردنەوەی شەپۆلەكانەوە دەست پێ دەكات. دواتریش ئەمی قسەكەر رایدەگەیەنێت ئێستا ئەم گەیشتووەتە قۆناغێك دەتوانێت ئازار و ناڵەناڵی هەمووان كە ئەو وەكو ئەوان باسی دەكات وەكو سیمفۆنیایەك لێ بكات و چەتری ئاواتی پەمەیی بەسەر شووشە ژاژەكانی نائومێدیا هەڵداتەوە. واتە ئەمی قسەكەر باسی جۆرێك لە پرۆژەمان بۆ دەكات پرۆژەی گۆڕینی یادەوەرییە تاڵەكان و گریان و چاوەڕوانی بۆ سیمفۆنیاو ئاواتی پەمەیی. كەواتە لێرەدا ئەو دەلالەتە بەرهەم دێت كە لە هەناوی ئەو بارودۆخە ناهەموارەدا كۆرپەلەی دەسپێكی ژیانێكی نوێ چاوەڕوانی لە دایكبوون دەكات و بەو لە دایكبوونەش گریان و فرمێسك و كۆی تراژدیاكان كۆتاییان دێت و ئەو كەسێتە پارچە پارچە بووە یەك دەگرێتەوەو دەبێتە بوویەكی پتەو و لەسەر پێی خۆی رادەوەستێت. واتە بوویەكی خاوەن شوناسی یەكگرتوو، كە ئەمەش دەبێتە قۆناغی كۆتاییهاتنی ئەو دابەشبوونەی لە بنیادی كەسێتی ئامادەی دەقەكەدا هەیە. دیارە ئەو دابەشبوونەی لە كەسێتی ئامادەی دەقەكەدا هەیە، لە دەرەوەی دەقەكەشدا هاوشێوەیەكی ئاشكرای هەیە. ئەویش دابەشبوونی كەسێتی ئێمەیە لەسەر زەمینەی دەرەوەی دەقەكەو لەو واقیعەدا كە دەقەكەی تێدا بەرهەمهاتووە. ئێستا لە دنیای دەقەكەوە بە ئاراستەی دەرەوە گۆڕانكاری هەیە. لە ئاستی یەكەمدا كەسێتی دابەشبووی سەر جوگرافیای دەقەكە بەرەو یەكگرتن و یەكبوون دەچێت. ئایا هاوكات كەسێتی دنیای دەرەوەی دەقەكە كە كەسێتی ئێمەیە لە قۆناغی پارچە پارچەبوونەوە دەگوازرێنەوە بۆ قۆناغی یەكگرتنەوەو یەكبوون و خۆدرووستكردنەوە؟\nقسەكەری شیعرەكە باسی ئەوە دەكات چۆن ئاواتی پەمەیی باڵی بەسەر نائومێدییەكاندا كێشاوە، دیسان باسی بازووی خۆی دەكات كە چۆن هاوشانی ئاواتە پەمەییەكانە. ئایا مەبەست لە بازوو چیە؟ دیارە مەبەست لە بازوو تەنیا بەشێك نیە لە جەستەی مرۆڤ، بەڵكو بازو هێمایە بۆ بوونی هێز. ئەمەش بەئاشكرا بریتیە لەباسكردنی سەرهەڵدان و دەركەوتنی ئومێدو هیوا بۆ رزگاربوون لەو بارودۆخەی كە پێشتر باسكراو لەو بیرەوەرییە تاڵانەی كە ئەم كەسێتەی تێدایە. هاوكات ئەوە ئاشكرا دەبێت كە ئەم كەسێتە بۆ دەربازبوون لەو بارە ناهەموارە پێویستی بەهێز هەیە. لێرەدا ( بازووی منیش ) ئاماژەیە بۆ بوونی ئەو هێزە. كەواتە لە ئاستێكی تردا دەتوانین بڵێن ئەگەر هوشیاریش نەبووبێتە بنەمای داڕشتنی نەخشە رێگایەك بۆ گواستنەوە لەو قۆناغە ناهەموارەوە بۆ قۆناغێكی باشتر، ئەوا ئەم كەسێتە كە لە ئاستێكی تردا كەسێتی كۆمەڵایەتی یان جەماوەرییە، گەیشتووەتە ئاستێك كە ئومێدی ئەو گۆڕانكارییەی لادرووست بووەو هاوكاتیش ئێستا هەست دەكات هێزی پێویستیشی هەیە بۆ گواستنەوە لەو قۆناغەوە بۆ قۆناغێكی باشتر. ئەوەتا شاعیر دەڵێت:\nئەگەر نەڕۆی، جێ ئەمێنی و\nتۆزی شوێن پێ ئەتخنكێنیئەوان هاتن\nلە دوورەوە ئەیانبینم\nرەخت و زینی ئەسپەكانیان\nگۆشتی ویژدانی هەزاران دەربەدەرە\nرامەوەستە.. بڕۆ بڕۆ كام ئەستێرە\nنزیكترە لەو مەدارەی\nپەڵە هەوری سەرگەردانیتی پێوەیە\nهەلوور بەلووری بۆ بڵێ كام پاساری\nجریوەكەی ئەگاتە گوێت، بۆ هەڵدەوە\nسەوڵ لێدەو بەسەر لاشەی شاخ و دەریاو دارستان و\nدوورگەو لادێی وێران و كاولا بڕۆ\nرامەوەستە تا لەسەر لووتكەی قەندیلا\nبرووسكەی شیعرو نووری خوا بەیەك ئەگەن.\nقسەكەری دەقەكە داوا لەوی گوێگر دەكات بڕوات و پاساویشی بەوە بۆ دەهێنێـتەوە ئەگەر نەڕوات ئەوا جێ دەمێنێت و ئەوەش رووبەڕووی كارەساتی دەكاتەوەو تۆزی شوێن پێ دەیخنكێنێت. سەرەتا ئایا قسەكەر داوا لەوی گوێگر دەكات بۆ كوێ بڕوات؟ ئەو تۆزی شوێن پێیەی كە گوایە ئەم دەخنكێنێت، تۆزی شوێن پێی كێیە؟ یان ئەوانە كێن كە گوایە دێن و ئەم لە دوورەوە دەیان بینێت؟ بەڵام ئەوی قسەكەر، ئێمە لەبەردەم چاوەڕوانیدا راناگرێت و راستەوخۆ وەسفی ئەوانەمان بۆ دەكات كە دێن و گوایە سەرچاوەی مەترسین بۆ ئەو. ئەوانەی كە دێن لە وەسفی قسەكەردا وەكو كۆمەڵێ دڕندەو خوێنڕێژ دەناسێنرێن كە رەخت و زینی ئەسپەكانیان گۆشت و خوێن و ژیانی خەڵكی ترە. كەواتە لێرەوە ئەوە ئاشكرا دەبێت كە بۆچی قسەكەری شیعرەكە داوای رۆیشتن و چۆڵكردنی ئێرە لە كەسی گوێگر دەكات. ئەم داوای لێ دەكات كە هیچ رانەوەستێت و تا دەتوانێت دوور بڕوات تا ئەو شوێنەی كە ئەو وەكو لوتكەی قەندیل ناوی دەبات و لەوێڕا بروسكەی شیعر و نووری خودا بەیەك دەگەن. ئایا لەوێ ئەگەر بروسكەی شیعرو نووری خودا بەیەك گەیشتن چی روودەدات؟ ئایا مەبەست لە بروسكەی شیعر چیە؟ رەنگە لێرەدا ئاماژەیەك بۆ ئەوە هەبێت كە لەوێڕا رۆحی ئەمی شاعیر بگات بە رۆحی باڵاو تیایدا بتوێتەوە كە ئەوەش بەرزترین پلەی تەسەوفەو لە ئەنجامی ئەو بەیەكگەیشتنەدا هێزی گەورە بەرهەم بێت بۆ كردنەوەی رێگاكان كە ئەویش بەرزبوونەوەی مرۆڤە لە ئاستی خوارەوە بۆ بەرزترین ئاست كە پێگەی خودایە. لەوێدا ئەمی مرۆڤ دەگات بە نوورو پرتەوی خوداو تێیدا دەتوێتەوەو سەرئەنجام ئەمی مرۆڤــ سەرباری بەجێهێشتنی پێگەی مرۆیی، بەڵام بۆ ئاستێك بەرز دەبێتەوە كە پێگەی خوداییە. دیارە لەو پێگەیەشدا ئەمی مرۆڤــ بەلایەنی كەمەوە لە رووی مەعنەویەوە دەبێتە خاوەنی هێز و دەشێ سوود لەو هێزەش وەربگرێت بۆ گۆڕانكاری.\nوەكو پێشتر ئاماژەمان بۆ كرد سەرباری درووستكردنی چەند كەسێتیەك لە چوارچێوەی جوگرافیای دەقەكەدا، بەڵام كۆی كەسەكان لە یەك كەسێتیدا كۆدەبنەوە كە ئەویش كەسێتی شاعیر یان كەسێتی كۆمەڵایەتی دەرەوەی دەقەكەیە، كە بە دەربڕینێكی تر دەتوانین بڵێن كۆمەڵگە یان نەتەوەكەی شاعیرەو ئەو تراژیدیاو كارەساتەی دەقەكەش بەرجەستەی دەكات و لێی دەدوێت مێژووی پڕ كارەساتی ئەو كەسێتەیە. كە دەمێك دەكشێتەوە لەبەردەم هێرشی ئەوانی روخێنەرو لەناوبەریدا، دەمێكی تر بەرگری دەكات، دەمێكیش بە پاسای جۆراوجۆر دەكشێتەوەو دەمێكی تر دەردەكەوێتەوەو بە ئومێدەوە خۆی نمایش دەكات و بەجۆرێك دەجوڵێت، بەڵام مەرج نیە بگاتە ئامانج و ئەو بارە ناهەموارە بگۆڕێت كە تیادایە. ئەم كەسێتە لە جوڵەی بەردەوامدایەو خاڵی گرنگ بە گوێرەی ئەو ناڕازیبوونێتی بەو بارودۆخەی تیایدایە. لەوێشەوە دەكەوێتە جوڵەو بەرگریكردن و هیواو ئاواتی گەیشتنی بە ئامانجەكانی سەباری گرفتەكان بەردەوام لە بەهێزبووندایە. سەرئەنجام پێشنیار بۆ خۆی دەكات كە هەنگاو بەسەر هەموو كۆسپ و بەربەستەكاندا بنێت تا دەگاتە بەرزترین لوتكەی قەندیل كە ئەوەش ئاماژەی لوتكەی هیواو ئومێدی تێدایە و لەوێش لەگەڵ رۆحی باڵا یەكدەگرێت و تیایدا دەتوێـتەوە. گەیشتن بە رۆحی باڵا دوو دەلالەتی هەیە، یەكەمیان لە پێناوی ئەو ئامانجەی كە كۆششی بۆ دەكات وەكو خۆنەویست و زاهیدێك یان سۆفیەكی عیشقی رۆحی خودایی ئەمیش لە پێناوی گۆڕینی ئەو رەوتە نالەبارەی ژیانی خۆی یان پێكهاتەی دەرەوەی دەقەكەو ئەو واقیعەدا كە دەقەكەی تێدا بەرهەمهاتووە زاهیدانە كۆشش دەكات و بەرزدەبێـتەوە بۆ بڵندترین پلە كە ئەمەش لە ئاستێكی قوڵتردا دەلالەتی گەیشتن بە ئامانجەكەی هەڵدەگرێت. دووم لەگەڵ رۆحی باڵادا تێكەڵاو دەبێت و دەبێتە خاوەنی گەورەترین هێزو ئیرادە بۆ گۆڕینی ئاراستە جوڵەی پێشتر و ئاراستەكردنی رووداوەكان بە شێوەیەكی تر. لەم گەیشتن و توانەوەیەشدا لە نووری خودادا، یان لە رۆحی باڵادا، وێنەی زاهید یان سۆفیەك بۆ ئەم كەسێـتە بەرجەستە دەكرێت. ئەمەش لە لایەكەوە خاوێنی و خۆتەرخانكردنی ئەم كەسێـتە بۆ ئامانجەكەی نیشان دەدرێت، لەلایەكی ترەوە رەوایەتی ئامانجەكە دەردەكەوێت كە هێندە ڕەوایە بە ئەندازەی تواندنەوەی رۆحی سۆفی لە نێو رۆحی باڵادا. كەواتە ئەم دەقە شیعریە ئەو جیهانبینیە بەرجەستە دەكات كە بۆ گۆڕینی مێژووی شكستی ئەم كەسێتیەو بۆ كۆتاییهێنان بە تراژیدیاو كارەساتەكان دەبێ ئەم كەسێتە خۆنەویست و دڵسۆزانە هەمان شێوەی سۆفی بۆ گەیشتن بە رۆحی باڵای خوداو تواناندنەوە لەو پێناوەدا یان تیایدا كاربكات چونكە ئامانجی ئەم كەسێـتیە هاوشێوەی ئامانجی سۆفیە، هەرچۆن سۆفی كە چاو دەدەخات لە سرووتەكانی تەسەوفدا، هەنگاو بەرەو گەیشتن بە رۆحی خودا دەنێت، ئەم كەسێتەش هاوشێوە كۆشش دەكات و خۆی رێكدەخات بۆ گەیشتن بە ئازادی، واتە بۆ ئەم كەسێـتە ئازادی هەمان مانای گەیشتنی سۆفی هەیە بە رۆحی باڵای خودا.


حكومەتی هەرێم پڕۆژەیاسای خانەنشینكردنی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایشی ڕەتكردەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nحكومەتی هەرێم پڕۆژەیاسای خانەنشینكردنی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایشی ڕەتكردەوە\n2020/03/04 - 10:55 AM\nلە ماوەی ڕابردوودا فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمانی كوردستان پڕۆژەیەكی بۆ هەمواركردنەوەی یاسای خانەنشینكردنی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایش و نوسی و پەرلەمانتارێكی حزبەكەش دەڵێت”حكومەت پڕۆژەكەی ڕەتكردووەتەوە”.\nعەباس فەتاح، ئەندامی فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، فراكسیۆنی یەكێتی پڕۆژەیەكی بۆ هەمواركردنەوەی یاسایی خانەنشینكردنی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایش نوسیووە، بەڵام حكومەت وەڵامی ئەرێنی نەداوەتەوە و ڕەتیكردووەتەوە.\nوتیشی”پڕۆژەكە من نوسیم بۆ باشكردنی مووچەی خانەنشینكراوانی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایش بوو، بەپێی پڕۆژەكە كارمەندانی ئەو هێزانە بەپێی خزمەت خانەنشین دەكران، بەڵام حكومەت دێزە بەدەرخۆنەی كرد”.\nبەپێی پڕۆژە ئامادەكراوەكە تەمەنی خانەنشینی هێزەكانی ناوخۆ دوای 15 ساڵ خزمەت و تەمەنی 45 ساڵ دەستپێدەكات و بەپێی خزمەتیش مووچەی خانەنشینی بەرزتر دەبێتەوە، بەشێوەیەك ئەگەر كارمەندێكی ئەو هێزانە 30 ساڵ خزمەتی هەبێت بە 80%ی تەواوی مووچەوە خانەنشین دەكرێن.\nحكومەتی هەرێمی كوردستان تائێستا بە یاسای كۆنی عیراق كارمەندانی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایش خانەنشین دەكات، كە تێكڕای خانەنشینی ئەو هێزانە لە نێوان 220 هەزار دینار تا 300 هەزار دیناردایە، لەكاتێكدایە ماوەی 7 ساڵە یاساكە لە عیراق هەمواركراوەتەوە.\nخانەنشینكردنی هێزەكانی ناوخۆ و ئاسایش بە مووچەیەكی كەم لەكاتێكدایە پەرلەمانتار و پلەباڵاكان بە مووچەیەكی بەرزەوە خانەنشین دەكرێن تەنها دوای چوار.\nپاشەكەوتی مووچەپاشەكەوتی مووچەی فەرمانبەرانمووچەمووچە و دەرماڵە\nزانیاری نوێ لەسەر شەشەم حاڵەتی کۆرۆنا لەسلێمانی


فرۆید لە تەرازووی ژیریدا |\nHome بیروڕا فرۆید لە تەرازووی ژیریدا\nمن ناوم سیگمۆنە. تۆ بە فرۆیدم دەناسیت. ناوت بیستووم، هیچت نەخوێندوومەتەوە، بەڵام زۆر شت دەربارەم دەزانی. من جوولەکەیەکی نەمساویم، ئەم وەسفەت بۆ خەڵكی تریش بیستووە، بە تایبەتی لە کتێبەکانی خوێندنتدا، بۆ کەسێکی وەک هێرتزل. بەڵام من زایونیست نیم، یان نەبووم، هەتا نازییەکان هاتن. باوکم پیاوێکی ئاسایی بوو، دایکم ئافرەتێکی بە جەرگ. لە مناڵیمدا کتێبێکمان هەبوو بە ناوی ئینجیلی فیلیپ، تەنها نووسراو نەبوو، بەڵکو وێنەی لە سەر دار هەڵکۆڵراویشی تیادابوو. لەوێوە ئارەزووم چووە سەر هەموو شتێکی میسری کۆن، هەروەها یووسفی خەون پەرژێنیشم ناسی. هەر ئەوەش وەهای لێکردم کە خەون و خەون پەرژێنی ببێتە خولیام. باوانم خەڵكی ڤیەننا نین، چەند ساڵێکی کەم پاش لەدایکبوونی من هاتن بۆ ئەو شارە ئیمپراتۆرییە. پاش خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی ویستم زیندوەرناسی بخوێنم، بەڵام زیاتر ئارەزووم چوە سەر پزیشکی و بە تایبەت دەروون.\nکە سەرەتا باسم لە دەرونشیکاری کرد، هەموو گاڵتەیان لێدەهات. لە ١٩٠٠ کتێبی بەناوبانگی ڕاڤەی خەونەکانم نوسی، یان خەون پەرژێنی. ئەوە ئازیزترین کتێبە لام. خەون بۆ من دەرکەوتنی ئێمەیە بەبێ سانسۆر یان سانسۆرەکان، بەڵام بە زمان و سیمبولی ئاڵۆز و پەیوەندیدار. بۆیە بۆ ئەوەی لە خەون بگەیت دەبێت سیمبولناس و زمانناس و کۆمەڵناسێکی زۆرباش بیت. بەڵام لە ڕاستیدا هەموو کارەکانی من زیاتر لە ئارکەلۆژیا دەچێت، من دەمەوێت خۆڵ و تۆز لابەم لە سەر ئەوەی کە حەشار دراوە. زۆرم حەز لە مێژوو و کەسایەتی و ئەفسانەی کۆنە. ماڵەکەم بە زۆری لە ئەنتیکی میسری و رۆژهەڵات و یونانە. قەرەوێڵە بە ناوبانگەکەم بە فەرشی ئێرانی پۆشراوە. هەر ئەمەشە زۆربەی چەمکەکانم لەوانەوە سەرچاوە دەگرێت.\nهەر لە سەرەتاوە نەیارم زۆربوو، لە رۆژگارەکاندا شێواز و جۆریان دەگۆڕێت. ئەمرۆ ئافرەتان بێزارن لێم. من ئەوان وەک بریندارێک دەبینم. برینێک کە سارێژنابێت. هەروەها وەک کەسانێک کە ئیرەیی هەمیشەییان هەیە بۆ چوک. بێ چوکی گرێیەکی ئاڵۆزە لای ئەوان. لە نەستدا زێ بوونی نیە هەتا باڵق بوون، ئەم بێئاگاییە وەها دەکات کە ئافرەت بوون یان بوون بە ئافرەت بۆ زۆربەی مێینەکان پڕ لە کێشە و دەرد و ئازاربێت. من باسی سروشتم کردوە نەک کەلتور. ڕەنگە ئەمرۆ ئەمە لە ڕوی کەلتورییەوە قبوڵ نەبێت. دەبێت ئەوەش بزانن کە من لە ڕۆژگاری وەرچەرخانی سەدەی نۆزدە و سەدەی بیستدا گەشەم کرد. ئەو ڕۆژگارە گۆڕانکاری زۆر رووی ئەدا، پەرچەکردارێک لە ئارادابوو دەربارەی پۆزەتیڤیزمی زانست، پچڕانێکی ئیبسنی هەبوو لە گەڵ نەریتی بۆژوازی چینی ناوەند، شەپۆلێکی نیتچەییانە هەبوو بۆ رۆمانتیزمێکی تاریک، کە ئەخلاقی داینیزمی بڕەو پێئەدا دژ بە ئەخلاقی مەسیحی، خۆی بە دژە نوخبە و دامەزراوە لە قەڵەم ئەدا و ئازادی سێکسی پیرۆز دەکرد. بەڵام لە هەمانکاتدا شارەکان گەورە دەبوون، دەسەڵاتی باوکسالاری دژایەتی دەکرا، حوکمی دین رکەبەرایەتی دەکرا. ئەم دۆخە زەمینەی سازان هەتا دەرونشیکاری جێگەی رێنمایی ئاینی بگرێتەوە و ڕابەرایەتی ژیانی خەڵکی بکات.\nمن، چونکە تینوێتیەکی هەمیشەییم هەیە بۆ شاراوە، ئارەزویەکی زۆرم هەیە بۆ ئەدەب. ئەدیبان وەک چیرۆک و ئەفسانە کۆنەکان هاوکارییان کردم هەتا ناخ و نەست بخوێنمەوە. لە کەلتوری ئێوەدا من شێوێنراوم و قسەڵۆکی زۆرم لە بارەوە دەکرێت. جولەکەبوونم وەک تاوان دەبینرێت. ئەوەی من دەمەوێت ئەوەیە کە ئێمەی مرۆڤ بونەوەرێکی هەستیارین، پەیوەندیمان بە ئەوانی تر و خۆمانەوە، گەر بە باشی و بە کراوەیی و سنگفراوانی لێی تێنەگەین ئەوا توشی چەپاندن و هیستیریا و گرێی دەرونی زۆرمان دەکات. مرۆڤ هەر ئەوە نیە کە لە جادە و چاخانە و جێگا گشتیەکاندا دەیبینی، بەڵکو لە حەمام و ئاودەست و ژوری نوستن و جێگاکانی تریشدا دەبێت بۆ بنواڕیت. لەوێدا ماسک و بۆینباخ و چاکەکەتەکەی لادەبات و خۆی شل دەکات.


پێگەی گۆڵ دیدارێكی لەگەڵ لیۆنێل میسی ، ئەستێرەی مێژووی ئەرجەنتینی یانەی بەرشەلۆنە بڵاو كردەوە و تیایدا رایگەیاند: هەمیشە لەوباوەڕەدا بووم كە پێویستە كۆمەڵێك یاریزانی لاو بهێنینە یانەكە چونكە كاتم لێرە بەرەو كۆتایی دەڕوات .\nئەو ئەستێرە مێژوویەی یانەكە ئاماژەی بەوە كردووە نایەوێت بڕواتە دادگا دژی یانەی ژیانی بجەنگێت، هەر بۆیە بڕیاری مانەوەی داوە و دەشڵێت "لە سەرەتای وەرزەوە بارتۆمیۆ پێی ڕاگەیاندم كە چاوەڕوان بم تا كۆتایی وەرز ئەوكات دەتوانم بە ویستی خۆم بڕیار بدەم ، بەڵام ئەو بێ وەفا بوو بەرامبەر ئەو بەڵێنەی ".\nمیسی راشیگەیاند "ئەوەی ئازارم دەدات گومانە لە خۆشەویستی من بۆبەرشەلۆنە، گرنگ نیە من دەمێنمەوە یاخود دەڕۆم، گرنگ خۆشەویستی منە بۆ ئەم یانەیە".\nلیۆ بەبیری دەهێنێتەوە بڕیاری رۆشتنی لە یانەكە زۆر سەخت بووە و پەیوەندی بە تەنها دۆڕانەكەیان بەرامبەر بە بایرن نەبووە بەڵكو "زۆر كێشەی دیكە بوو، ڕاستە من وتوومە دەمەوێت لە بەرشە كۆتایی بە ژیانی وەرزشیم بهێنم بەڵام من ئامانجم بەدەست هێنانی نازناوە".\nئەو دەڵێت چامپیۆنس لیگ هەمیشە ئەگەری بردنەوە و دۆڕان هەیە بەڵام ئەو نایەوێت "جارێكی دیكە ئەنجامەكانی ڕۆما و لیڤەرپوول و بایرن دووبارە ببێتەوە ".\nئەستێرە ئەرجەنتینیەكە لە قسەكانیدا روو دەكاتە ئەو كەسانەی بە بڕیاری رۆشتنی نیگەران بوون و بەڵێنیان پێدەدات قەرەبووی ئەو دڵتەنگیەیان بكاتەوە.