دوو ڕۆژە بابەتی کچیکی مونەقیبە ، تەواوی سۆشیال میدیا و دەزگاکانی راگەیاندن و تەواوی کۆمەڵگای بە خۆیەوە سەرقاڵ کردوە !\nپێش ئەویش مەرگی مورسی و سبەینێش نازانین چی تر دەگوزەرێت ..!\nپێشەکی من کچی ناو ئەم نیقابە ناناسم و ناشمەوێ ناوی بزانم یان بیناسم ... بەلام لەوە دڵنیام نەنکی ئەم کیژە و نەنکی هەموشمان تا دەگاتەوە یەکەمین چاوگی ڕەچەڵەکی کورد، یەک ژن ئاوا مونەقیبە و بورقەع دار نەبوە ! لە کاتێکدا زۆرینەی خەڵکی کوردستان پتر لە هەزار ساڵە مسوڵمانن .\nئەم کیژە کەیفی خۆیەتی لە ماڵ و ئەو سنورەی کە هی ئەوە، چی دەپۆشێت و چی ناپۆشێت . کەسیش حەقی تەداخولی لەسەر ژیانی نیە ... بەلام کاتێک دێتە ناو قوتابخانە یان زانکۆ ، ئیتر ئەوە حەرەمی گشتی یەو لە حەرەمی تاک دەردەچێت !\nدواتریش ئەوە ئیهانەیە بە هەموو پیاوەکانی کۆمەڵگا بەبێ جیاوازی... ئاخر تۆ کە بە ناو دارستانێک دا دەڕۆیت و جلی زرێ لەبەر دەکەیت، دەلالەت لەوەیە ئەو جەنگەڵە پڕ پڕە لە گورگی بێ ڕەوشتی پەلامار دەر... ئەگینا چ حاجەت بە زرێ پۆشین دەکات ؟!\nدەی کۆمەڵگایەکیش ئەوەندە دڕندە و پەلاماردەر بن ، ئیتر دیارە فەلەتانی ئەمنی دروست بوە و وڵات، داری بەسەر بەردیەوە نەماوە !\nیان ئەو ژن و پیاوانەی کە بەرگری لە ئەم حاڵەتە دەکەن... یەکەم هەنگاو بۆ پێوەری (صیدق وشەرەف)یان ئەوەیە "زەعیفەکانی" ناو ماڵی خۆیان لە موحەجەبەوە بکەن بە مونەقیبە !\nمن نازانم ئەم کێژە چۆن بیر دەکاتەوە؟! بەلام دەزانم ئەوانەی ئیسلامی زۆر توندڕەون، دەنگی (ژن بۆ پیاو - وە پیاو بۆ ژن) بە عەورەت و هەست بزوێن دەزانن و (تێکەڵاو بوونی دوو ڕەگەز) تا ئەو پەڕی (حەرام) لای ئەوان حەرامە، چ جای وێنە گرتن، کە خودی وێنەگرتن زۆر حەرامە و سەدان فتوا لەسەر فەرمودەی (أشد الناس عژاباً یوم القیامە المصورون) هەیە و ئینسان کە گەیشتە دەرەجەی نیقاب دەبێت باوەڕی بەوەش هەبێت !\nباشە ئەم کچە بە کام مەبەست دێتە ڕیزی پێشەوە و وێنە دەگرێت ، ئەگەر دەستێک بۆ تێکدانی ئاسایشی کۆمەلایەتی لە ئارادا نی یە ؟! باشە کێ دەزانێت ئەو کێ یە و ئەو چۆنە ؟!\nباشە .... گریمان ئەم کچە دەچێتە کۆلیژی پزیشکی، خۆ سبەینێ دەبێت توێکاری(تشریح) بۆ لەشی هەموو پیاو ژنێکی نامەحرەم بکات، خۆ لە جیهاندا کۆلێژێك نیە تەنها لەسەر ژن و لاشەی ژن دەرس بخوێنرێت ... یان ئەمەش دوو فاقیەکی ترە ؟!\nئێمە حەقمان بەسەر ئەم کچە و هیچ کەسێکەوە نی یە، بۆ خۆی چۆن بیر دەکاتەوە. وەك ڕێز لە مافی تاکیش ڕێز لە بیر و باوەڕیشی دەگرین تا ئەو کاتەی\n1- لەگەڵ ئیدیعا و پەیامەکەیدا چەندە ڕاستگۆیە .\n2- ئاسایشی کۆمەڵگا ناخاتە ترس و خەتەرەوە ..\nباشە گریمان سبەینێ ئەم کچە و هاوشێوەکانی، ڕۆژانە بەم بەرگەوە دەچنە زانکۆ، خۆ ناکرێت هەموو ڕۆژێک داوای پێناسیان لێبکرێت، ئەگێن ئەوسا (میدیای بەرەلاو بێ مەسولیەتی کورد - دەیکات بەو ڕۆژەی قەرەوەیسی تیا کوژرا). دەی ئەگەر، بۆ نمونە: ڕێکخراوێکی تیرۆریستی وەك داعش چاودێری هات و چۆی ئەم کیژە بکەن، بەیانیەك پێش ئەم کیژە پیاوێک یان ژنێک بچیتە هەمان بەرگ، خۆ کەس نازانێت مەخلوقی ناو نیقابەکە چی یە و کێ یە ؟! ئەوسا تیرۆریستە جیهادیەکە، لە ناو ئەو کیژە سفور و موحەجەبانەشی کە نیقابیان نەکردوە خۆ دەتەقێنێتەوە .\nبەڕیزینە ... بە تەشبیه نەبێت لە تەواوی ئەوروپا جێگای تایبەت هەیە، خەڵک ئازادە مەی نۆشی بکات یان بە شۆرتێکەوە مەلە بکات یان ڕووت و قوت و عوریان لە ساونایەکدا پاڵی لێ باتەوە...\nبەلام ئایا هیچ کەسێک دەتوانێت بە ئاشکرا خۆی ڕووت بکاتەوە و بەسەر جادەکانا بڕوات؟!\nیان بتڵێک شەراب بەدەستەوە بگرێت و بەسەر جادەکانا یان ناو قوتابخانەیەکدا بیخواتەوە ؟!\nیان یەکسەر پۆلیس قۆڵبەستی دەکەن و دەیبەن ؟!\nوابزانم تا ئیرە پەیامی ئێمە ڕونە، لەسەر کیژێک کە نە دۆستە و نە دوژمن و نە دەشیناسیین ...\nبەلام ئەگەر حکومەتی هەرێمی کوردستان، زەڕەیەك هەستی نەتەوایەتی و حکومەتداریان تێدا ماوە، بە چ حەقێک، مەلایەك بۆ تەحەدای وەزارەتی پەروەردە و بە بەرچاوی وەزارەتی ناوخۆوە دەڵێت: با ئەم کیژە بفەرموێت بۆ مزگەوت و من لەوێ و لە ناو نوێژکەرانی ڕۆژی جومعەدا خەلاتی دەکەم ؟!\nباشە ئەگەر مەبەست تێکدانی باری ئەمنی نی یە، با لەبری خەڵاتێک سەد خەڵاتی بۆ بنێرێیە ماڵەوە ...\nیان کۆمەڵگا و حکومەت تەسلیمی دەستی موجاهیدینی ئیسلامی (نەک ئیسلام) بکەن و دانیشن بەخێر .\nئەگینا بەو چیچکانەی ئێستاتانەوە... پەنێک دەدەن بە هیچکەس پەردەپۆش نەکرێت ....\nنە ماڵی مەلای گەورەی کۆیە، نە ماڵی میرانی ئەردەلان و مەستورەی شاعیر ، نە نالی و سالم وکوردی.\nنە عاریفانی وەك حەزرەتی مەحوی و حەزرەتی مەولەوی ...\nنە خێزانی مەلاکەریمی مودەڕیس ...\nنە ماڵی خانەدانانی جاف و گۆران و عەشیرەتە نیشتیمانپەروەرەکانی کوردستان .\nلە مێژووی دوور و نزیکدا ...\nبەم شێوەی ئەمڕۆ ئاینی پیرۆزی ئیسلامیان تەسک نەکرۆتەوەو دنیایان لەخەڵک نکردۆتە - چەرمی چاوی چۆلەکە...


رۆژی 13 ئازاری ئەم ساڵ، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا، وەزیری دەرەوەی وڵاتەكەی ریكس تیلەرسۆنی لەسەر كار لادا، ترەمپ هەواڵی لابردنەكەی بە تویتێك راگەیاند، بەوپێیەش كە تیلەرسۆن لە تۆڕی تویتەر هەژماری نییە، بۆیە هەواڵەكەی لەلایەن كارمەندانی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكاوە بەچاپكراوی پێگەیشت.\nهەرچەندە سەرۆكی ئەمریكا دۆناڵد ترەمپ‌و وەزیری پێشووی ئەمریكا تیلەرسۆن لە خاوەنكارە بەناوبەنگەكانی ئەو وڵاتەن، بەڵام لەماوەی رابردوودا چەندین جار دەركەوت كە ئەو دوو كەسایەتییە تێگەیشتن لە نێوانیاندا نییە.\nپێش دەستبەكاربوونی ترەمپ وەك سەرۆكی ئەمریكا، هەریەك لە وەزیری بەرگری پێشوو ڕوبەرت گەیتس‌و وەزیری دەرەوەی پێشوو كۆندالیزا رایس. پێشنیازیان بۆ ترەمپ كرد پشت بە تیلەرسۆن ببەستێت بۆ ئەم پۆستە گرنگە.\nسەرەتای ناكۆكییە ئاشكراكانی نێوان تیلەرسۆن‌و ترەمپ، دەستپێشخەرییەكی تیلەرسۆن بوو كە ترەمپی بە»گەمژە» وەسف كرد، پاش كۆبوونەوەیەك لە مانگی تەموزی ساڵی رابردوو لە پنتاگۆن.\nسەرۆكی ئەمریكاش بە تەحەداوە وەڵامی وەزیرەكەی دەرەوەی خۆی دایەوە، بەبانگهێشتكردنی بۆ پشكنینی زیرەكی بۆ هەردووكیان، بەڵام دواتر وتەبێژیك بە ناوی ترەمپەوە رایگەیاند كە ئەوە تەنیا گاڵتەیەك بووە.\nهەرچەندە پێشتر چەندین راپۆرت بڵاوكرایەوە لەسەر دەستلەكاركێشانەوەی تیلەرسۆن بەهۆی چەندین جیاوازی لەگەڵ ترەمپ، بەڵام مانگی ئۆكتۆبەری رابردوو، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەنووسیدا تیلەرسۆن ئەو هەواڵ‌و راپۆرتانەی رەتكردەوەو رایگەیاند كە بیر لە دەستلەكاكێشانەوە ناكاتەوە.\nهەرچەندە تیلەرسۆن بە ئاشكرا پابەندبوونی خۆی بۆ سیاسەتاكانی ترەمپ راگەیاندبوو، بەڵام ئەمە دەربڕینێكی راستگۆیانە نەبوو. لەم چوارچێوەیەشدا دوای لابردنی تیلەرسۆن، ترەمپ رایگەیاند كە ناكۆكییەكانی نێوانیان دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی «تەوافقی« شەخسی. هەروەها وتیشی « ئێمە رێكبووین پێكەوە، بەڵام لەسەر چەندین مەسەلە جیاواز بیرمان دەكردەوە».\nترەمپ دەڵێت» كاتێك سەیری رێكەوتنەكەمان لەگەڵ ئێران دەكرد، من پێم وابوو ترسناكە، بەڵام ئەو ( مەبەستی تیلەرسۆنە) پێی وابوو رێكەوتنێكی باشە،من دەمویست لەو رێكەوتنە پاشگەزببینەوە یان كارێك بكەین، بەڵام ئەو رای جیاوازبوو، هەربۆیە وەك یەك بیرمان نەدەكردەوە».\nسەبارەت بە كەیسی كۆریای باكووریش، ترەمپ بە ئاشكرا لە پایزی رابردوودا هەوڵەكانی تیلەرسۆنی شكست پێهێنا، كاتیك لە تویتێكدا نووسی» كاتی خۆی بە فیڕۆ دەدات» بۆ دانوستان لەگەڵ كۆریای باكوور. هەر ئەم مانگەش كاتێك تیلەرسۆن لە گەشتێكی ئەفریقا بوو، لە ناكاو ترەمپ رایگەیاند كە لەگەڵ سەرۆكی كۆریای باكوور كیم جۆنگ ئون راستەوخۆ دانوستان دەكات.\nهەڵبەتە دواهەمین بابەتی جیاوازی بۆچوونی تیلەرسۆن‌و كۆشكی سپی، بۆچوونیان بوو سەبارەت بەتاوانباركردنی كرەملین لەلایەن دەسەڵاتدارانی بەریتانیاوە لەسەر ژەهراویكردنی سیخوڕێكی پێشووی بەریتانیا. لەم بارەیەوە تیلەرسۆن وتی گازی بەكارهێنراو لە هێرشەكاندا « لەلایەن روسیاوەیە»و ئەمەش « بەدڵنیاییەوە وەڵام دەدرێتەوە». بەڵام كۆشكی سپی رەتیكردەوە پەنجەی تاوان بۆ روسیا درێژ بكات.


خراپ بەكارهێنانی مۆبایل بەراورد بە ساڵی ڕابردوو ڕوو لە زیادبوونە\n04:53 - 14/08/2019\nلێكۆلەری دادی هەولێر: كۆمپانیاكانی پەیوەندیی پابەندی یاسا نەبوون\nمامۆستایانی ئایینی: پێویستە سزاكان قورستر بكرێن\nسەرباری هەبونی یاسایەكی تایبەت بە سزادانی ئەو كەسانەی ئامێرەكانی پەیوەندیكردن خراپ بەكار دەهێنن, بەڵام ڕۆژ لە دوای ڕۆژ و بەراورد بە ساڵی ڕابردوو لە هەرێمی كوردستان, خراپ بەكارهێنانی ئەو ئامێرانە، ڕووی لە زیادبوون كردوە.\nلێكۆڵەرێكی دادوەریش, بەشێك لە هۆكارەكەی دەخاتە ئەستۆی كۆمپانیاكانی پەیوەندیكردن, كە پێشێلی یاسا دەكەن و بەشێوەی هەرەمەكی هێڵەكانی پەیوەندیكرد دەفرۆشن.\nخراپ بەكارهێنانی مۆبایل و ئامێرەكانی پەیوەندی لە هەرێمی كوردستاندا بەراورد بە سالی 2018 ڕوو لەزیادبوونن.\nبەپێی ئامارەكانی ڕێكخراوی لێكۆلەر، كە لە سەر ئەم پرسە كار دەكات, بەراورد بە ساڵی ڕابردوو كەیسەكانی خراپ بەكارهێنانی موبایل ڕوویان لەزیادبوون كردوە.\nلێكۆلەرێكی دادوەری لە دادگای لێكۆلینەوەی هەولێریش هۆكاری زیادبوونی كەیسەكانی خراپ بەكارهێنانی موبایل بۆ كۆمپانیاكانی گەیاندن دەگەڕێنێتەوە كە پابەندی یاساكە نابن و بەشێوەیەكی هەڕەمەكی سیمكارت و هێلەكانی پەیوەندی دەفرۆشن.\nمامۆستایانی ئایینیش باس لەوە دەكەن، ئەوان بەردەوام لە مینبەرەكانەوە هانی خەلك دەدەن كە خۆیان لەتاوان و خراپ بەكارهێنانی موبایل دور بخەنەوە , دەشلێن پێویستە سزای ناو یاساكە زیاتر بكرێت بۆ ئەوەی خەڵك سزاكەی بەلاوە ئاسایی نەبێت و تاوانەكە ئەنجام بدات.\nیاسای ژمارە 6 سالی 2008 كە تایبەتە بە خراپ بەكارهێنانی موبایل لە پەرلەمانی كوردستان دەرچوێنراو لە 7 مادە پێكدێت , كەچی تاوەكوو ئێستا تاوانەكانی خراپ بەكارهێنانی موبایل روو لەزیادبونن.


نامەیەکی مارکس بۆ پرۆدۆن کاتێک کەلە پاریسە ، داوای لێدەکات کە بەشداری لە دەستەی [عوسبەی] شیوعیدا بکات* – www.facebook.com/anarkistan.net ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net ***** https://i-f-a.org\nنامەیەکی مارکس بۆ پرۆدۆن کاتێک کەلە پاریسە ، داوای لێدەکات کە بەشداری لە دەستەی [عوسبەی] شیوعیدا بکات*\nazadebram\tگشتی\t 16 تەموز 2020 1 Minute\nلەو کاتەوەی کە پاریس-م بەجێهێشتوە لەبیری ئەوەدام کە نامەت بۆ بنوسم بەڵام بارودۆخەکە، کە بەدەر بوون لە کۆنترۆڵم، بەربەستبوون لە نوسینیا. زیادەسەرقاڵی و بێزاریم و هاوکاتیش گواستنەوەم بۆ خانویەکی دیکە، ئەمانە هۆکارەکانی بێدەنگیم بوون، تکایە باوەڕم پێبکە.\nوێڕای هەموو ئەوانەش ئێستا بە هاوکاری دووان لە برادەرەکانم ، فردریك ئەنجلس و فلیپ جیگۆت ، Philippe Gigot ، (کە هەردوکیان لە برۆکسلن) ، کۆمیتەیەکم لە بەردەوامبوونی نامەگۆڕینەوەدا لەتەك کۆمۆنیستە ئەڵمانییەکان و سۆشیالیستەکانا ڕێکخستوە نەك هەر تەنها بۆ مەبەستی لێدوان لە پرسە زانستییەکان، هەر ئاواش بۆ پێداچوونەوەی نووسینە فرە خوێنەرەکان و پڕوپاگەندەی سۆشیالیستیی، وەکو ئامرازێێك بۆ کەڵکوەرگرتنی لە ئاڵمانیا. ئامانجی سەرەکی نامە گۆڕینەوەکانمان هەرچۆن بێت بۆ پەیوەستبوونەوەی سۆشیالیستە ئاڵمانەکانە لەگەڵ سۆشیالیستە فەرەنسی و ئینگلیزەکانا بۆ ئاگەدارکردنەوەی بێیانەکان لە بزوتنەوەکانی سۆشیالیستیی لە ئەڵمانیا و هەروەها بەئاگاهێنانەوەی ئەڵمانەکانیش لە ئەڵمانیا سەبارەت بە گەشەکردنی سۆشیالیزم لە فەرەنسا و ئینگلتەرەدا. ئا لەم ڕێگایەوە جیاوازییەکان دەتوانرێت ڕۆشناییان بخرێتە سەر، لەم بارەشدا کەسەکان دەتوانن ئاڵوگۆر لەبارەی ئایدیاکان و ڕەخنەی بێ لایەنانەیان دەستگیربێت. ئەمە هەنگاوێکە کە بزوتنەوەی سۆشیالیستیی دەبێت لە دەربڕینە ئەدەبییەکانیا بینێت تاکو لە سنوردارێتی نەتەوەیی ڕزگاری ببێت. هەروەها لە چالاکی و کاری ئێستادا بە دڵنیاییەوە زۆر بە سوودە بۆ هەموو کەسێك کە بە ئاگابێت لەم پرسانە کە لە دەرەوەن ئەوەندەی کە بە ئاگان لە پرسەکانی نێو وڵاتانی خۆیان.\nنامەکانمان هەر بە تەنها بۆ کۆمۆنیستەکان لە ئەڵمانیا، نییە، بەڵکو بۆ سۆشیالیستە ئاڵمانەکانیشە لە پاریس و لەندەنیش. لە ئێستاشدا پەیوەندیمان لەتەك ئینگلیزەکانا دروستبووە. سەبارەت بە فەرەنساش ئێمە هەموومان باوەڕمان وایە لە خۆت باشتر کەسێکی دیکە نادۆزینەوە. خۆتیش ئەوە دەزانیت ئینگلیز و ئەڵمانەکان ڕێز و تەقدیری تۆ زیاتر لە پیاوانی وڵاتەکەی خۆت دەگرن.\nئا لێرەدا تۆ مەبەستەکە دەبینیت، کە ئافراندنی گۆڕینەوەی نامەکانە بەڕێكوپێکی و زامنکردنی ڕێگاکانی دووکەوتنی بزوتنەوەی سۆشیالیستییە لە وڵاتانی جیا جیادا تاکو بەرەنجامێکی دەوڵەمەند و هەمە چەشنەی ئاوای هەبێت کە هیچ تاكێك ناتوانێت بە تەنها بەخۆی، بەدەستیبهێنێت.\nگەر تۆ پێشنیارەکانمان پەسەندبکەیت، پارەی پوولی نامەکانی کە پێت دەگات و هەروەها ئەوانەشی کە دەینێریت، لای ئێمەوە دەدرێت، چونکە ئەو پارەیەی کە کۆکراوەتەوە لە ئەڵمانیا حسابی دانی پارەی ئاڵوگۆڕکردنی نامەکانیشن لە هەردوو لاوە.\nلە ناردنی نامەکانتا تۆ ئەم ئەدرێسە لۆکاڵییە بەکاردەهێنیت: M. Philippe Gigot, 8 rue Bodenbrock. . هەر هەمان ئەدرێسیشە بۆ ناردنی ئەو نامانەی کە لە برۆکسل-وە دەنێررێت.\nپێویستم بەوە نییە ئاماژە بەوە بکەم کە هەموو نامە ئاڵوگۆڕکراوەکان لە لایەنی تۆوە، دەبێت تەواو زۆر نهێنیانە بن، چونکە پێویستە زۆر بە ئاگا بین لە کەشفنەکردنی برادەرکانمان لە ئەڵمانیا.\nتکایە بە زویی وەڵامبدەرەوە، هەروەها متمانەی دڵسۆزی برادەرایەتیمان قەبوڵ بکە.\n*بەداخەوە ئەوەی کە لە ئەدەبیاتی مارکسیی و ئەنارکییستیدا دەردەکەوێت تەنها ئەم نامەیە و وەڵامەکەی پرۆدۆنە بۆ مارکس، نەك هەر لە زمانی ئینگلیزیی بەڵکو لە زمانی ئیتالیی و فەرەنسیشدا. کاتێکی زۆرم بۆ دۆزینەوەی نامەکانی دیکەی نێوانیان، تەرخان کرد بەڵام لەم دوانەی کە لەبەردەستدایە چ نامەیەکی دیکەیانم بەرچاو نەکەوت. تەنانەت دوو هاوڕێم ئەرشێف و ئەدەبیاتی ئەم دوو ئاراستە سیاسییەی لە ئەدەبیانی ئیتالی و فەرەنسی-دا پشکنی، ئەوانیش هیچی دیکەیان لەم دوو نامەیە زیاتر نەبینی.\nجێگای سەرسوڕمانە، چونکە نامەکانی هەردوکیان ئاماژە بەوە دەکەن کە نامەی دیکە لە نێوانی هەردوکیاندا ئاڵوگۆڕ کراون. دوای ئەوەش ناکرێت لە ماوەی 19 ساڵدا ( 1846 تاکو 1865 ) کە پرۆدۆن مردووە نامەی دیکە لە نێوانیانا نەبووبێت.\nهۆکاری دەرنەکەوتنی نامەکانی دواتریان زۆر ناڕوونە. رەنگە بگەڕێتەوە بۆ چەند هۆکارێك کە لەوانە ڕەنگە بە هۆکارێك ئەو نامانە لە ئەرشێف دەرهێنرابێتن و لەناوبرابن ، یاخود ڕەنگە هەر لە سەرەتادا ئەرشێف نەکرابن ، ڕەنگیشە هۆکاری دیکە هەبێت کە بۆ من لە ئێستادا، ئاشکرا نییە.\nدیارنەمانی نامەکانی دیکەی نێوانی مارکس و پرۆدۆن هەرچی هۆکارێکی هەبێت جێگای داخە و شاردنەوەی شاکارێکی هزریی گرنگی ئەم دوو مەزنە پیاوەن کە هەر یەکەیان سەبارەت بە هزر و ڕێڕەوی خۆیان، ڕۆڵی گەورە و شوێنی دیاریکراوی خۆیان هەبووە و هەیە. وەرگێڕ.\nبڵاوكراوه‌ته‌وه 16 تەموز 2020\nPrevious Post Why anarchism isn’t a popular idea\nNext Post ژنکوشتن لە تورکیا


لە ئینگلیزییەوە : سرور محمەد\nکارە بەردییە کانی هونەرمەند جۆنی کلاسپەر Johnny Clasper شێوازو فۆرمێکی دیاریکراو لە خۆ ناگرێت، بەڵکو بریتین لە دیمەنی خولاوە بە جۆرێک کە هەموو خەیاڵ کۆدەکاتەوەو بە لای خۆیدا ڕادەکێشێت. خۆشەویستی و خولیای ئەم هونەرمەندە بۆ هونەرکەی لە وردەکاری دیزاینەکانیدا ڕەنگ دەداتەوەو دەکەوێتە بەرچاوی بینەر. لە بەردی وشکەوە بۆ مۆزایکی چەویین باڵانس لە نێوان بەردەکاندا ڕێکدەخات. کلاسپەر لە توانایدایە تەن و ماددەی ئاسایی بگۆرێت بۆ کاری هونەری زۆر جوان.\nنرخاندن و گرنگی پێدانی هونەرمەند بۆ کارەکەی وای لێدەکات کە بەردەکانی خۆشبوێت و بە زۆر ئاراستەی جیایاندا ببات. کلاسپەر دان بەوەدا دەنێت کە ڕێگری هەر سنورێک دەکات لەبەردەم کارەکەیداو، وە هەمیشە بە سۆز و خۆشەویستیەوە بەردەوام دەبێت لەوەی کە دەیکات.\nکلاسپەر دانیشتوی یۆرک شێری بەریتانیایەو ، وە ئەزمونی چەنی ساڵەی هەیە لە پیشپسازیغەکەدا.ئەم هونەرمەندە لە ڕابردوودا چووەتە زانکۆ بۆ خوێندنی خشتکاری، بەڵام لە پاش دەستکردن بە کارەکە بە شێوەیەکی کرداریانە وە ژینگەیەکی تەواو جیاوازی بۆ خۆی دۆزییەوە. ئەوەی کە کلاسپەری بەهێز کرد و وای لێکرد کە لە خشتکاری ساکارەوە کاری هونەری بەردیین بکات، توانای داهێنەرانەی خۆی بوو کە ئێستا بەردی ئاسایی دەکات بە مۆزایکی زۆر سەرنج ڕاکێش.\nکلاسپەر بە پارچەی بچوک دەستی پێکردو پاشان چەند پێشانگایەکی لە وڵاتەکەی خۆیدا کردەوە .


بایکۆت بەردەوام دەبێت؟\nلڤین: وەرگیراوە لە هەژماری هێمن رەوف\nدەوڵەتی تورکیا لە بایکوت هەراسان بووە؍ حکومەتی هەرێم لەژێر فشاردایە. خەڵکیش بەبەردەوامیی گەرم و گووڕتر دەبن و شەپۆلەکە هەڵدەکشێت. ئەمە هەمووی کۆمەڵێ کێشەی گەورەن؍ بەریەککەوتنی تیژ و جەرگبڕن.\nدارودەستەکەی ئەردۆغان ( دەسەڵاتی هەرێم) لە زووترین دەرفەتدا هەوڵە سیخوڕییەکانی و موئامەرە قێزونەکان دەستپێدەکەن؍ دەیان سیناریۆی قێزەوون بەڕێوەیە؍ دەیان جاسوسی دەمامکدار دزە دەکەنە ناو هەڵمەتەکەوە و ژەهر دەڕێژن. مەلای ناپاک و پەیج و سەکۆی قەرەباڵغی سۆشیاڵ میدیای سەر بە دەسەڵات لە دژی دەکەونە کار...\nئەم جوڵانەوە جەماوەرییە خەریکە بۆینباخ لەمل و موسەقەفی دەمدرێژ و قسەکەر و دەمڕاستی بۆ پەیدا دەبێت. هەوڵێک هەیە بۆ ڕێکخستن و بە ئۆرگەنایزەیشن کردنی " ئەمە نابێت ڕووبدات؍ هەرکات ئەم جوڵانەویە کرا بە ڕێکخراو؍ دڵنیابن مەرگی زۆر نزیک دەبێتەوە یان دەکرێتە سێوێک و دەخرتە سەبەتەی دەسەڵاتەوە.\nووریاییەکی جدیی دەوێت و پێویستە ئەمەمە وەک ئاکتێکی نیشتیمانیی و هەوڵێکی مەدەنیی و بزوتنەوە movementێکی دژە فاشیزم بە نارێکخراویی بمێنێتەوە. لەمەدا منداڵێکی شیرەخۆرە و سیاسییەکی ساحێب حیزب وەک یەک خەباتی سیاسییان بەردەکەوێت؍ نەکەن بهێڵن کەس خۆی بکات بە ساحێبی.\n2639 جار بینراوە


محەمەد حاجی مەحمود:هێزەکانی حزبی سۆسیالیست ئامادەن بۆ هەر ڕووبەروو بوونەوەیەک – لڤین پرێس\nمحەمەد حاجی مەحمود سکرتێر حزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان سەبارەت بە هێڕشەکەی شەوی ڕابردوی داعس بۆ سەر هێزەکانی پێشمەرگە و شەهید بووةی چەند پێشمەرگەیەک ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتوە،” ئێمە ئەتوانین بەو ئەرکە هەستین و ڕووبەڕووی تیرۆریستان ببینەوە و جارێکی کە تەئکید ئەکەینەوە کە هێزەکانی حزبی سۆسیالیست ئامادەن بۆ هەر ڕووبەروو بوونەوەیەک بۆ بەرگری لە خاکی کوردستان”.\nئێمە ئەتوانین بەو ئەرکە هەستین و ڕووبەڕووی تیرۆریستان ببینەوە و جارێکی کە تەئکید ئەکەینەوە کە هێزەکانی حزبی سۆسیالیست ئامادەن بۆ هەر ڕووبەروو بوونەوەیەک بۆ بەرگری لە خاکی کوردستان.\nدوێنێ شەو بەرواری ۲٠۲۱/۱۲/۲ جارێکی تر هێزی تیرۆریستانی داعش پەلاماری سەنگەرەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستانیان دا لە ناوچەی سەرگەڕان و قەرەچۆغ، بەو هۆیەوە ژمارەیەک پێشمەرگە و هاوڵاتی مەدەنی شەهید و بریندار بوون.\nلە خوای گەورە دواکارین گیانی پاکی شەهیدانی ئەم پەلامار و هێرشە تیرۆریستی یە بە بەهەشتی بەرین ببەخشێت و سەبوری و ئارامیش بە دڵی خێزانی که‌سوکاری شەهیدەکان ببه‌خشێت، هیوای چاک بونەوەش بۆ بریندارەکان دەخوازین.\n داواش ئەکەم حکومەتی هەرێمی کوردستان و وەزارەتی پێشمەرگە گەر ئیلتیزاماتیان هەیە ئێمە ئەتوانین بەو ئەرکە هەستین و ڕووبەڕووی تیرۆریستان ببینەوە و جارێکی کە تەئکید ئەکەینەوە کە هێزەکانی حزبی سۆسیالیست ئامادەن بۆ هەر ڕووبەروو بوونەوەیەک بۆ بەرگری لە خاکی کوردستان.\nدەخوازین هەرچی زوترە ئەو هێزانەی لە سەنگەری ڕووبەڕوو بونەوەدان پڕ چەک بکرێن و تەواوی پێداویستی و کۆمەک بکرێن و تاوەکو بە باشترین شێوە ڕووبەڕووی هێزی تیرۆریستی داعش ببێتەوە.\nسەربەرزی بۆ شەهیدانی دوێنێ شەوی پەلامارەکەی داعش و تێکڕای شەهیدانی کوردستان


ANF | کاری زۆر و کرێی کەم؛ کرێکارانی وەرزی\nکرێکارانی وەرزیی بەشی کشتوکاڵ دوور لە زێد و ماڵی خۆیان کار دەکەن و ناچار دەکرێن ماوەیەکی زۆر بە کرێی کەم کار بکەن. یەکێک لەو کرێکارانەش دەرچووی زانکۆیە و ناوی مەڤلا یلدز.\nچوارشه‌ممه, 14 Aug 2019, 12:27\nبەتایبەتی لە وەرزی هاویندا کرێکاری وەرزی بۆ بژێویی ژیانیان لە کوردستانەوە ڕوودەکەنە شارە گەورەکانی تورکیا. یەکێک لەو شوێنانەی زۆرترین کرێکاری وەرزی تیایدا کار دەکەن شاری مانیسایە. مانیسا بۆ کرێکارە وەرزییە کشتوکاڵییەکان بووەتە شوێنی دابینکردنی بژێوی. ئەو کرێکارانە بە کرێیەکی هەرزان چەندین کاتژمێر کار دەکەن. دوای کاریش لە شوێنێکدا دەمێنەوە، کە هەلومەرجەکانی ژیانی تێدا نییە. یەکێک لەو کرێکارانە لە ئامەدەوە بۆ بژێویی ژیانی ڕووی کردووەتە مانیسا مەڤلا یلدزە.\n'یەکێکم لە ملیۆنان کەسی بێکار'\nمەڤلا یلدز خەڵکی ئامەدە و تەمەنی ٢٤ ساڵە و دەرچووی بەشی ڕادیۆ و تەلەفزیۆنە لە زانکۆ. بۆ بژێویی ژیانی دەستی بەو کارە کردووە. یلدز ڕایگەیاند، ئەویش دەیویست لە بواری پسپۆرییەکەی خۆیدا کار بکات. باسی لەوەکرد، بەهۆی ئەو سیاسەتانەی کە لەو وڵاتەکەدا هەیە ئەویش بووەتە یەکێک لەو ملیۆنان کەسە بێکارە. یلدز وتی، لەبەر ئەوەیە کە چەندین کیلۆمەتر هاتووە و ئێستا لە کێڵگەکان کار دەکات.\nیلدز ئاماژەی بەوەکرد، بۆ تێرکردنی سکیان، چەندین کاتژمێر لەم کێڵگانە کار دەکەن. سەرنجی ڕاکێشایە سەر مەرجەکانی کارکردن لەناو کێڵگەکان و وتی: "دۆخی ئێمە لەو کۆیلانە دەچێت کە بە زۆر لە شوێنی خۆیان دەرکراون. ئێمەش ئەو کەسانەین بە ناچاری ڕوومان کردووەتە ئێرە. ئێمە لێرەش بۆ تێرکردنی سکمان کار دەکەین. ئەو دۆخەی ئێستا ئێمە تێیداین کۆیلەیی مۆدێڕنە. ئەو دۆخە لە هەلومەرجەکانی ڕووداوی کۆیلەکانی مێژوو دەچێت. بەهۆی ئەوەی لە وڵات قەیرانێکی ئابووری هەیە، باجەکەی گەل دەیدات. ئێمە لە ئامەد کشتوکاڵ و ئاژەڵداریمان دەکرد. بەهۆی دۆخی گلوباڵی جیهانی، وەرزەکان گۆڕاون. بەهۆی ئەوەی بارانی پێویست نابارێت، کشتوکالیش ناکرێت، ساڵی ڕابردوو بایی ٣٠ بۆ ٤٠ هەزار لیرە کشتوکاڵمان کردبوو، هەمووی بووە زیان. باجەکانی قەیرانی ئابووریی گەل دەیدات و ئەوەش وایکردووە ئێمە لە ماڵ و گوندی خۆمان کۆچ بکەین".\nمەڤلا یلدز لەبارەی ئەو قەیرانە و بێکارییەوە وتی: "کارێکی تر نەبوو ئەنجامی جگە لە کرێکاریی وەرزی. هەرچەندە لە وڵاتی ئێمەدا بەزۆریش بێت بژێوییەکمان هەبوو کە پێی بژین، بەڵام باجی قەیرانی ئابووری ئێمەی هەژاران دەیدەین. کاتێک دۆخێکی لەو شێوەیە هەبێت ناچارین هەموو ساڵێک ڕوو بکەینە شوێنی وەکو ئێرە".\n'نە کاتی کارکردن و نە کاتی گەڕانەوەمان دیار نییە'\nیلدز لەبارەی هەلومەرجەکانی کار و ژیان و شوێنی حەوانەوەیانەوە وتیشی: "کاتێک ئێمە لە ماڵ هاتین بە حسابی ئەوە هاتین بیبەر بچێنین، بەڵام دواتر ئاشکرا بوو کە بیبەر بەهۆی نەخۆشییەکی کشتوکاڵییەوە هەمووی لەناوچووە. منیش بیستم کە بۆ ترێ ڕنین لە کرێکار دەگەڕێن، کاتێک هاتینە مانیسا بۆم دەرکەوت کە دوای مانگێکی دیکە وەرزی ترێ ڕنینە، بۆ ئەوەی بێکار نەبم، ئێستا خەریکی تەماتە ڕنینم لەم کێڵگەیە. وتیان ئێوە هێندەی ٥٠ بۆ ٦٠ ڕۆژ کار دەکەن. هێندەی ١٠ ڕۆژ بەدوای کاردا گەڕاین، دواتر کارمان دۆزییەوە و دەستمان پێکرد. تەماتەش دانە دانە دەچنرێت. کاتێک حسابی تۆن دەکرێت، هەموو پێکەوە کار دەکەن، ئەوەی کار دەکات و ئەوەی کار ناکات وەکو یەک حەقدەست وەردەگرێت، ئەوەی کار دەکات دەبێت هەم حەقدەستی خۆی هەم حەقدەستی ئەوەی کار ناکات دەربکات. بە سندوقیش کار هەیە، ٤٠ سندوق بە ٧٥ لیرەیە. هەتا شەویش کار بکەیت ئینجا ئەتوانی ٥٠ بۆ ٦٠ سندوق بچنی. تەماتەکان بچووکن و بوون بە ژێر گیاوە. پێویستە تەماتەکانیش دەستبژێر بکەین. دەڵێن: 'بچووکەکان مەچنن'، 'ڕزیوەکان مەچنن'، 'گیا نەکەوێتە ناو تەماتەکان' لە کۆتایی ڕۆژدا ٥٠ بۆ ٦٠ سندوق دەڕنین. ١٠ سندوق بۆ سەرکارە. ئەوەی دەمینێتەوە، بەزۆر بەشی کرێی مانەوە و ڕێگە دەکات، خۆی هیچ نامێنێتەوە بۆ پاشەکەوت. کاتی کارکردن نییە. بەیانیان کاتژمێر ٤:٣٠ بۆ ٥:٠٠ بە تراکتۆر لەماڵ دەردەچین. کاتی گەڕانەوەشمان دیار نییە. چونکە بە کرێی ڕۆژانە نییە. هەندێک جار زوو دەگەڕێینەوە، هەندێک جاریش هەتا درەنگی شەو کار دەکەین. ٢٠ ڕۆژ زیاترە لێرەین. هەقدەستی ١٠ ڕۆژمان بە زۆر بوەتە هەزار لیرە. ئەوەش نیشانەی کەمیی حەقدەستەکەمانە".\n'ئەو شوێنەی لێی دەمێننەوە زۆر پەڕپوت و پیسە'\nیلدز سەرنجی ڕاکێشایە سەر هەلومەرجەکانی ژیان لەو شوێنەی تێیدا دەمێننەوە و بەم شێوەیە بەردەوام بوو: "لە ماڵی زۆر کۆن و پەڕپوتدا دەمێنینەوە. کاتێک لە ئامەدەوە هاتین، وتیان ئێوە لە ماڵان دەمێننەوە. گوتیان ئاو و کارەبا و هەموو شتێکی تێدایە، بەڵام کە هاتین سەیرمان کرد هەر بە ناو ماڵە. لە ماڵەوە، ئێمە ئاژەڵەکانمان نەدەبردنە ناو ئەو ماڵانەی ئێستا لێیان دەمێنینەوە. ئێمە ٢٠ بۆ ٣٠ کرێکاری ژن و پیاوین. لە ماڵێکدا دەمێنینەوە ٤-٥ ژووری هەیە. لێرە تەنها توالێتێک و سەرشۆرێک هەیە. بۆ دابینکردنی پێداویستییە تاکەکەسییەکان زۆر سەختی دەکێشین".\n'ئەو پەرلەمانتارانەی بە ٢٢ هەزار لیرە ناتوانن بژین، وەرن جێگەمان بگۆڕینەوە'\nلە کۆتاییدا مەڤلا یلدز ڕایگەیاند، گەلێک شت هەیە باسی بکەن، بەڵام ڕایگەیاند، ئەو هیوادارە خەڵک هەبێت گوێیان لێ بگرن و بەو قسانە سەرنجی ڕاکێشایە سەر قسەکانی سەرۆکی پەرلەمان کە وتبووی 'پەرلەمانتار هەیە ناتوانێت بە ٢٢ هەزار لیرە بژی' و وتی: "بانگی ئەو پەرلەمانتارانە دەکەم کە ناتوانن بە ٢٢ هەزار لیرە بژین، وەرن جێگاکەمان بگۆڕینەوە".


ڕۆژنامەنووسێک دەسبەسەر کرا – چاونیوز\nڕۆژنامەنووسێک دەسبەسەر کرا\nچاونیوز: ڕۆژنامەنووسێکی خەڵکی “دەرەشار” بە فەرمانی دادگای شۆڕش و بە تۆمەتی ڕەخنە لە “ئیبراهیم ڕەئیسی” دەسبەسەر کرا.\nبەپێی هەواڵی چاونیوز(ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان)، ڕۆژی سێشەممە ٢٨ی بانەمەڕ، ڕۆژنامەنووس و چالاکی مەدەنی خەڵکی “دەرەشار” بەناوی “نەجەف مێهدی پوور زەینی وەند”بە فەرمانی بەرپرسی دادگای شۆڕشی ئەو شارە (سهرابی زادە ملکشاهی) دەسبەسەر کرا.\nلەم بارەیەوە سەرچاوەیەک بە چاونیوزی ڕاگەیاند: حوکمی دەسبەسەر کردنی ئەو چالاکە مەدەنییە بەهۆی بڵاوکردنەوەی بابەتێکی ڕەخنەگرانە بووە لە “ئیبراهیم ڕەئیسی” بەرپرسی دەزگای قەزایی و بەربژێری سەرکۆماری ڕێژیمی ئێران.\nئەو ڕۆژنامەنووسە پێشتریش لە ساڵی ١٣٩٧ بە تۆمەتی “سووکایەتی بە ڕێبەری و پڕۆپاگەندە بە دژی نیزام” ساڵێک حوکمی بەسەردا سەپابوو.\nبەپێی زانیارییەکان، دەزگای قەزایی هەڕەشەی لە بەشێک لە چالاکانی میدیایی کردوو کە ئەگە ڕەخنە لە ئیبراهیم ڕەئیسی بگرن بەرەوڕوویان دەبنەوە.\nنەجەف، مێهدی، پوور، دەرەشار، ئیلام، دەسبەسەر\t2021-05-22\nتاگەکانی بابەتنەجەف، مێهدی، پوور، دەرەشار، ئیلام، دەسبەسەر


بۆچی باسی گەندەڵی (رەفحا) ناکەن؟ – ARTICLE رۆژ\nحامد ناظم خورشيد- بەردەڕەش*\nهندێک ئەندام پەرلەمانی بەناو کورد کە بەدەنگی کورد بووینە ئەندام پەرلەمان لە بەغدا بەپێی یاسایێک لە کاری سەرەکیان چاودێری کردنی حکومەتی بەغدایە. بەڵام ئەوان گەندەڵی بەغدا نابینن تەنها کاریان بوویتە دژایەتیکردنی هەرێمی کوردستان. هۆکارەکەش نادیارە ئایە بەرامبەر پارە خۆیان فرۆشتوە یان گرتە ڤیدیۆیان لێیان گرتووە و بوویتە کارتی فشار لەسەریان. یێک لە گەندەڵیە هەرە بچووکەکان کە لەبەغدا ئەنجام دەدرێ و تا ئێستا چاوپۆشی لێکراوە دابینکردنی بودجە و مووچە و بیمەی نەخۆشی و زەمالەی خوێندن و پێدانی عەرد و پارە بۆ ئاواکردنی عەردەکە بە نزیکی ٣٠ هزار خێزان کە ناونرانە بە (رەفحا). با بزانیین رەفحا چییە و چوێە و چێنە؟ رەفحا ناوی ناوچەیەکە لە وڵاتی سعودیا و لە سەردەمی حزبی بەعس کەمپێکی تێیدا دروست کرا بۆ ئەو کەسانەی کە لە سەردەمی حزبی بەعس ئاوارەبوون لە سالی ١٩٩١. خۆیان و خێزانیان لەو کەمپە نیشتەجێبوون هەر وەک بە سەدان هزار کورد ئاوارەبوون بۆ ئیران و تورکیا و هتد… ئەوەی جێگای داخە کە تا ئێستا بێدەنگبوونە لەسەری، ئەوەبوو لە ساڵی ٢٠٠٦ بە یاسای ژمارە (٤) نووری مالکی و تەواوی حزبە شیعەکان دەنگیان لەسەر یاسایەک دا بە ناوی (قانون الرفحاء) و بەپێی ئەو یاسایە ناوی زیاتر لە ٢٩ ھەزار سەرۆک خێزان نووسرا کە ئەم یاسایە دەیانگرێتەوە. ئمتیازاتەکانی ئەم یاسایە ئەمانەی خوارەوە بوون:\n١- بۆ ھەر سەرۆک خێزانێک مووچەیەک بەسترا لەسەر میزانییەی دەستەی زیندانیانی سیاسی بە کۆژمەی نزیکەی ٢ دوو ملیۆن و ٦٠٠ ھەزار دینار، هەر وەک چۆن سەرۆک وەزیرانی ئێستا (مستەفا كازمی) ئاماژەی بەوە کرد کە خێزان هەیە (١٥) پازدە مووچەی هەیە (١٥*١٥٠٠٠٠٠ =٢٢،٥٠٠،٠٠٠) (بیست و دوو ملیۆن و پێنج سەد هزار دینار) بۆ ھەر خێزانێک لە مانگێک. ئەگەر (٢٩٠٠٠ عائلە * ٦ کەس بکەین=١٧٤،٠٠٠) کەس. مووچەی سالانەیان دەکاتە زیاتر لە ٤٠ ملیار دینار جگە لە ئمتیازاتی تر لە خوارەوە هاتووە. ئایە بۆچی ئەو پارەیە بەو یاسایە بە ئاوارەکانی کورد نادرێت؟ وە ئەوە ١٦ ساڵە ئەو هەموو بودجەیە بۆیان خەرج دەکرێت گەر ١٦ جاران* ئەو هەموو مووچە و خەرجیە بکەی میزانیەی وەلاتێکی هەژار دەردەچیت.\n٢- ھەر بەپێی یاساکە ھەر سەرۆک خێزانێک پارچەیەک زەوی لە پاریزگاکەی خۆی لەسەر تاپۆکرا و بڕی ٤٠ ملیۆن دیناری پێدرا تا خانووی پێدروست بکات. لێرە گریمان ٢٩٠٠٠ خێزان هەر یێک ٤٠ ملیۆن دینار (٢٩٠٠٠*٤٠= 1.16e12 ) تەنها ئەو برە پارەیە کە پێیان دراوە کە ئەو عەردەی پێ بکەنە خانوو.\n٣- ھەر بەپێی یاساکە کۆمەڵی ئیمتیازاتی دیکە ھەبوو. بۆ نموونە ھەر ئەندامێکی ئەو خێزانانەی کە نیشتەجێی کەمپی رەفحا بوون بۆیان ھەیە کاتێک نەخۆش کەوتن لەسەر میزانیەی دەستەی زیندانیان سیاسی بچنە دەرەوە بۆ چارەسەر و گەر خوێندکاریان ھەبوو دەتوانن زەمالەی خوێندن وەرگرن و لە چی وڵاتێک بیانەوی بخوینن. جا ئەم خێزانانە لە ئێستادا زۆربەیان لە دەرەوەی وڵات دەژین و مووچەکەشیان وەردەگرن.\nئایە تا ئێستا ئەو ئەندام پەرلەمانانەی کورد کە دژایەتی هەرێمی کوردستان دەکەن، بۆچی رەخنە و دژایەتی ناکەن؟ ئایە ئەمە گەندەڵی نییە؟ یان چاویان لە راست گەندەڵییەکانی بەغدا دادەخرێت؟ با وەڵام بۆ ئەوان بێت\nگووتار یاهاتیە خواندن: 40


روداوەکانی هاتوچۆ، قوربانیی‌و کارەساتی بێ بڕانەوە!\nشوان و رەند لەگەڵ باوکیان\nنوسەرو چاودێری سیاسی\nچەند رۆژێک لەمەوبەر بۆ پرسەی کەسێکی نزیکم گەڕامەوە بۆ کوردستان، بەڵام ئەوەی داخی منی بەسوێتر کرد، لەماوەی مانەوەی سێ هەفتەم لەسلێمانی. کەوتم بەسەر کۆست‌و پرسەی زیاد لەهەشت پرسەی ئازیزی دیکەمدا، کە زۆربەیان بەهۆی کارەساتی روداوی هاتوچۆوە گیانیان لەدەستدا.\nئەوەی لەدوا رۆژانی مانەوەم ژانی کرد بەدڵما، ئاخ‌و داخی گیان لەدەستدانی دو پەپولە (شوان‌و رەند) بو، کە لەڕوداوێکی هاتوچۆی زۆر دڵتەزێندا لە٥ی تەموزدا گیانیان لە دەستداو ئازارێکی جەرگبڕی خسته ناو دڵی هه‌موو خەڵکی شاری سلێمانیەوە .\nئەم روداوانە دەسەڵات دەخاتە بەردەم بەرپرسیارییەتیەکی گەورەوە، لەهەر وڵات‌و شوێنێک پرسی لەناوچونی ژیانی خەڵکی بەهۆی روداوی هاتوچۆو ڕێگاوبانەوە بێت، خەمێکی گشتی دروست دەکات، بەشێکی گرنگی پاراسستنی ژیانی خەڵکی دەکەوێتە ئەستۆی دەسەڵات و ئەو دامودەزگایانەی کە هەلومەرجی هاتوچۆ دەڕەخسێنن بۆ هاوڵاتیان‌و ئەوانەی ڕێگاوبانەکان بەکاردێنن.\nڕێگاوبانەکان تەنها شوێنی هاتوچۆی ئوتومبێل نیە، بەڵکو ڕیگاوبان دەبێت حسابی شوینی پیادەو پاراستنی شوێنی سەوزیی و تەنانەت پاسکیل و ئامڕازەکانی تری هاتوچۆی گشتی بکریت.\nدیسان گرنگتر ئەوەیە خەڵکی ڕێز لەیاساو شوێنی گشتی هاتوچۆ بگرێت، تەنانەت نۆرەی یەکەمی لەهاتوچۆ بدرێت بەپیادە. ئەمرۆ ئەوەی دەبینرێت گەنجانیك لە کوردستان بێ ئەوەی گوێ بدەنە یاساو ڕێسای هاتوچۆو تەنانەت خێرایی ناو شارەکان. شارەکانی کوردستان بوەتە شوێنی پێشبڕکێی ئوتومبێل‌و .. تەنانەت بەگشتی دەتوانرێت کە هاتوچۆ بەراورد بکرێت بەجەنگی پێشبركێکی شێتانە لەشەقام‌و کۆڵانە گشتیەکاندا، تەنانەت بەشێك لەمنا‌ل‌و هەرزەکارو دەوڵەمەندە بەناو سیاسیەکانی کوردستان‌و دەسەڵاتی هەرێم، ڕۆژانە لەبەردەم هاونیشتمانیان یاساو ڕیسای هاتوچۆ دەشکێنن، کە دیارە تەنانەت پۆلیسی هاتوچۆ ناتوانیت کاری یاسایی خۆی بەشیوەیەکی دروست بکات لەترسی باوک‌وکەسوکاری بەناوبەرپرسی پێشمەرگەو دەسەڵاتی ئیستای سیاسیەکانی هەریم.\nگرفتێکی تری گرنگتر دوای ڕوخانی رژێمی سەدامی دیکتاتۆر، زیندوکردنەوەی عەشرەت‌و خێلە کە بەرهەمی دەسەلاتی کوردین بۆتە ڕێگرتن لەسزادانی تاوانبارەکانی هاتوچۆ لەهەرێم، چونکە زۆربەی تاوانەکان بەسوڵحی عەشایری چارەسەر دەکرێت، بەم شێوەیە تاوانبارانی هاتوچۆ ترسیان نیە، چونکە دەزانن دوایی بەسوڵحی عەشایری عەفو دەکرێن.\nروداوەکانی هاتوچۆ سەرەڕای گیان لەدەستدان‌و بریندار بونی هاوڵاتیان، دەکرێت وەک تاوانێکی داخورانی ئابوری‌و زیانی ئابوری هەرێمیش سەیر بکرێت.\nگیان لەدەستدانی مرۆڤ بەهۆی روداوه‌کانی هاتوچۆوە بوەتە باوترین جۆری مردنی مرۆڤ لەهەریمی کوردستان، کە مەترسیدارترە لەژمارەی گیان لەدەستدانی خەڵکی لەجەنگ‌و تەنانەت لەجەنگی داعشیشدا، بڕۆن ژمارەکان بەراورد بکەن لەماوەی شەش ساڵی رابردودا.\nپێشنیار بۆ کەمکردنەوەی کارەساتی هاتوچۆو ڕێگاو بان\n-\tسه‌لامه‌تی هاتوچۆ ببێتە بابەتی گرنگی سیاسی دەسەڵاتی هەرێم‌و وه‌کو بابه‌تی په‌ره‌پێدانی ئابوری کوردستان سەیر بکرێت چونکە بە شێکی گرنگیەتی. ئەم کارەساتانەی هاتوچۆ دەکرێت حسابی تێچووی تری بۆ بکرێت، وه‌کو نرخی ئوتومبیله کە، هەروەها تێچووی ئیداری له‌به‌رێوه‌بردنی کاری ئه‌و روداوانه لە دامو دەزگای هاتوچۆو دادگاو پۆلیس ...\n-\tبەپێی یاسای گشتی تاوانبارانی هاتوچۆ توندتر سزا بدرێن، بەبێ دەستتێوەردانی دەسەڵاتی سیاسی هەریم بۆ سوڵح و ڕێکەوتن.\n-\tهەرکەسێک ببێتە هۆی کارەساتی کوشتن‌و بێ رێزیی یاسای هاتوچۆ سزای توند بدرێت.\n-\tنەهێشتنی سوڵحی عەشائیری کە ئیستا ڕۆژانە ئەو سوڵحانە ده‌کرێت، یان بە ترساندن یان بەپارە رێککەوتن بکرێ.\n-\tگرنگە زۆر بەئاسانی مۆڵەتی شۆفێری ئوتومبێل درێت، جگە لەتاقیکردنەوی تیۆری‌و پراکتیکی هەوڵبدرێت بەشێکی شۆفیرەکان فێر بکرێن کە چۆن شۆفێریی بریتیە لەهاریکاریی‌و چاودێریی کردنی ئەکتەری تری سەر رێگاو ناو شەقامەکان.\n-\tگرنگە دامودەزگای هاتوچۆو دەسەڵاتی هەریم پلانی ساڵانەی هەبێت بۆ کەمکردنەوەی کارەساتی هاتوچۆ، کە ئەمەش پرسێکی زۆر ئاسایی هەمو جیهانە کە نەهێشتنی ڕودانی کارەساتی هاتوچۆیە.\n-\tکەمکردنەوەی خێرایی شۆفێران لەڕیگاوبان‌و نزیکی خانوبە‌رەو ماڵان.\n-\tسزادان‌و لێسەندنەوەی مۆڵەتی شۆفێری لەکاتی خوارنەوەی ئەلکحول .\n-\tهەوڵدان بۆ کردنەوەی کۆمپانیای دڵنیایی ئوتومبیل‌و لەگەڵ تە‌نانەت کۆنترۆڵی تەندروستی شۆفێران لەکاتی مۆڵەتی شۆفێریی.


ڕۆنیای ١٦ ساڵ، دوای تێپەربونی ٦ ساڵ لەدەستی داعش رزگارکرا – chawyxelk.org\nڕۆنیای ١٦ ساڵ، دوای تێپەربونی ٦ ساڵ لەدەستی داعش رزگارکرا\nرۆنیا دوای بەسەربردنی ٦ ساڵ لە ناو سیستمی دەوڵەتی ئیسلامی داعش و بینینی ناخۆشییەکان توانرا لە مانگی ٤ی ٢٠٢٠لە کەمپی هۆڵ لە لایەن ڕێکخراوی ماڵی ئێزیدیی رزگار بکرێت.\nڕۆنیا یەکێکە لەوکچانەی لە تەمەنی ١٠ساڵیدا لە شنگال بەر جینۆسایدی ئێزیدییەکان کەوت، لەگەڵ دایکی و خوشکەکەی لە ماڵەکەی خۆیان بوون کاتێك هەواڵی نزیك بوونەوەی ڕێکخراوی تیرۆریستی داعشیان بیست. هەر لەو تەمەنە منداڵیەوە ڕۆنیا دەبرێت بۆ موسڵ و لە بازاری بەندەکان دەفرۆشرێت.\nلە ٣ ی ئابی ٢٠١٤ ، ئەوە کەسانەی کە لە توانایدا هەبوو بەسەر چیاکاندا هەڵدەگەڕان بە هیوایی ئەوەی نەبنە دیلی دەستی ئەو ڕێکخراوە توند ڕەوەو خۆیان ڕزگار بکەن. لە کاتی هەڵهاتن بۆ شاخ، زۆرێك لە منداڵان و بەتەمەنەکان لە تونێدیدا گیانیان لەدەستدا. ئەو پیاوانەی نەیانتوانی خۆیان بگەیەننە چیایی شەنگال زۆر بە دڕندانە لەلایەن چەکدارانی داعش کوژران.\nبەگوێرەی ئامارێکی ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان زیاتر لە دوانزە هەزار کەس بە دڕندانەترین شێوە کوژران و نزیکەی چوارسەد هەزار کەسیش ئاوارە بوون، تاکو ئێستاش چارەنوسی زیاد لە سێ هەزار ژن و کچ دیار نیە.\nئەو چەکدارانە هەر زووکچ و ژنە بە دیل گیراوەکانیان لەیەک جیا کردەوە، لە پاشان دەبرانە بازاڕی فرۆشتنی کۆیلەکان و لەوێ دەفرۆشران و ئاڵ و گۆڕیان پێدەکرا.\nڕۆنیا لەگەڵ دایکی و خوشکەکەی یەکێك بوون لەوانەی کەوتنە دەست چەکدارەکانی داعش و دەست بەسەرکران، سەرەتا بران بۆ موسڵ و دواتر بردیانن بو بازاڕی کڕین و فرۆشتنی کچ و ژنەکان لە تەلەعفەر. لەوێ ڕۆنیا لە خێزانەکەی جیا دەکرێتەوە لە لایەن خێزانێکی سەربە ڕێکخراوی تیرۆرستی داعشەوە دەکڕدرێت و دەبرێت بۆ ڕەقە لە باکوری سوریا، لەو ماڵە وەك خزمەتکارێك دەمێنێتەوە، خێزانی چەکدارەکە ژنێکی ڕوسی بووە، بۆیە ناچاری دەکات کە فێری زمانی ڕوسی و عەرەبی ببێت، بەو هۆیەوە ئێستا ئەو کەمێك زمانی کوردی بیرماوە.\nدواتر کاتێك تەمەنی دەگاتە چواردە ساڵ مارە دەکرێت لە چەکدارێک بە ناوی ئەبو کەمال، کە جیاوازی تەمەنیان زیاد لە هەژدە ساڵ دەبێت، لەگەڵ ئەو چەکدارە لە گوندێکی ناوچەکە بۆ ماوەیەك نیشتەجێدەبن، پاشان بەردەوام دەبن لە شوێن گۆڕین تاکو دەگەنە ناوچەی باغۆز، کە کۆتا ناوچەیە لە دەستی ڕێکخراوی داعش،لەوێ دەمێننەوە تا لە کۆتایدا هێزەکانی سوریای دیموکراد لە ساڵی ٢٠١٩ ئەو ناوچەیەش ئازاد دەکەن.\nدوای ئازاد کردنی ناوچەکە ڕۆنیا لە کەمپی هۆڵ لە نزیك ناوچەی حەسەکە دەمێنێتەوە، تاکو لە مانگی نیسانی ئەمساڵدا لەلایەن ڕێکخراوی ماڵی ئێزدیان دەهێنرێتە دەرەوەو هەوڵدەدرێت بارودۆخی ژیانی ئاسایی بکرێتەوە.\nڕۆنیا توانیبوی لەڕێگای تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبوکەوە پەیوەندی بە خاڵییەوە بکات، ئەویش ژمارەو ناونیشانی ڕۆنیای بەو ڕێکخراوە دابوو کە دەکەوێتە کانتۆنی جیزیرە لە حەسەکە، ئامانجی ئەو ڕێکخراوە دۆزینەوە ی ژنان و کچانی ئێزیدییە وە شادکرنەوەیانە بە خێزانەکانیان.\nدوای ئەوی پەیوەندی دەکرێت بە ڕێکخراوی ماڵێ ئێزیدییان لەماوەی کەمتر لە چەند کاتژمێرێك ڕۆنیا دەدۆزرێتەوە و لە کەمپی هۆڵ دەهێنرێتە دەرەوە.\nپاش دورخستنەوەی لە شنگال رۆنیا زۆرێک لە کچانی ئێزیدی دەبینێت، و هەڵهاتن هیچکات جێی باسکردن نەبوە لای ڕۆنیا و دەڵێت” هیچ کات هەڵهاتن لە دەستی چەکدارانی داعش ئاسان نەبوە هەرکاتێک کچێکی ئێزیدی هەوڵی هەڵهاتنی دابێت بە خراپترین شێوە ئەشکەنجەیانداوە.”\nهەروەها دەڵێت” ڕێگەپێدراو نەبوین بە زمانی کوردی قسە بکەین، ئەگەر سەرپێچیمان بکردایە دەکوژراین.”\nسەخترین شت بۆ ڕۆنیا دورکەوتنەوەی بوە لە دایکی و ئاواتەخوازە بە زوترین کات بە دایکی و خێزانەکەی شاد ببێتەوەو ژیانێکی ئاسایی بێ ترس و بێ بۆمب بەسەربەرێت.\nمحمود مێمی بەڕێوەبەری ڕێکخراوی ماڵی ئێزیدی ، جەخت دەکاتەوەو دەڵێت “ماڵی ئێزیدیی توانیویەتی ٢٣٦ ژن و منداڵی ئێزیدی لە کەمی هۆڵ رزگار بکات. و هێشتا هەزاران ئێزیدی لە کەمپی هۆڵ ماونەتەوە. زۆربەی کچە ئێزیدییەکان ناسنامەی خۆیان ئاشکرا ناکەن چونکە بوون بە موسوڵمان و ئەو بیرۆکەیە لە مێشکیان قایلبوە کە خێزانەکانیان رەتیان دەکەنەوە. یاخود لەلایەن داعشەوە ترسێنراون بە کوشتن ئەگەر بێت و ناسنامەی ئێزیدی خۆیان ئاشکرا بکەن لای بەڕێوبەرانی کەمپەکە.”\nرۆنیا ئێستا تەمەنی ١٦ ساڵە و لەلایەن ڕێکخراوی ماڵی ئێزیدی لە کەمپی هۆڵ ڕزگار کراوە. و چارەسەری پزیشکی و دەرونی وەردەگرێت تا ئەوکاتەی دەیگەڕێننەوە بۆ شنگال.


ئەندامێکی دێرینی یەکیەتیی ژنان ماڵئاوایی لە ژیان کرد\nئەمڕۆ سێشەممە دووی بانەمەڕی ١٣٩٩ی هەتاوی، خاتوو کوبڕا عەزیمی یەکێک لە ژنە نووسەرەکانی سەردەمی کۆماری کوردستان و ئەندامی دێرینی یەکیەتیی ژنان بە هۆی نەخۆشی ماڵئاوایی لە ژیان کرد.\nخاتوو کوبرا عەزیمی یەکێک لە ژنە چالاکەکانی سەردەمی کۆمار کوردستان بوو کە جیا لە توانایی نووسین، ئەرکی پەروەردە کردنی ژنان و کچانی لە ئەستۆ گرتبوو و ئەندامی چالاکی یەکیەتیی ژنان بوو.\nخاتوو کوبرا بە هۆی نەخۆشین و بەساڵاچوویی ئەمڕۆ سێشەممە لە وڵاتی سوید کۆچی دوایی کرد.\nیەکیەتیی ژنانی دێموکراتی کوردستانی ئێران وێڕای بەداخبوونی خۆی بە بۆنەی مەرگی ئەم ژنە تێکۆشەرە، سەرەخۆشی لە بنەماڵەی ئازیزیان دەکات و خۆی لەم کۆسپەدا بە شەریکی خەمیان دەزانێت.\nپێشتر لە ساڵرۆژی دامەزراندنی یەکیەتیی ژنانی دێموکراتی کوردستانی ئیراندا، خەڵاتی مینا خانم پێشکەش بە خاتوو کوبرا عەزیمی کرا و هەروەها وتار و نووسراوەکانی لە رۆژنامەی کوردستاندا لەلایەن یەکیەتیی ژنانەوە بڵاوکرایەوە.


كوژراوانی خێڵی شەعیتات لەلایەن داعشەوە لە گۆڕێکی بەکۆمەڵ دەردەهێنرێنەوە\nپاشماوەی 26 پیاو و لاوی لەلایەن داعشەوە كوژراو دوای ئەوەی خێڵەکە راپەڕینێکی دژی گروپه‌كه دەستپێکرد لە گۆڕێکی دێرەزوور دەرهێنراونەتەوە.\nخۆبەخشان و خەڵکی ناوچەکە پاشماوەی قوربانیانی داعش هەڵدەدەنەوە لە گۆڕێکی بەکۆمەڵی تازە دۆزراوە لە دێرەزوور. [وێنەکە لە ڤیدیۆیەکی نۆرس پرێسەوە وەرگیراوە]\nپاشماوەی 26 قوربانی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) دەرهێنراونەتەوە لە گۆڕێکی بەکۆمەڵ لە ناوچە گوندنشینەکانی خۆرهەڵاتی پارێزگای دێرەزوور.\nقوربانیەکان، كه هەموویان سەربە خێڵی شەعیتاتن، لەکاتی زنجیرەیەك پێکدادانی خوێناویدا کوژران لەگەڵ داعش لە ئابی 2014.\nچالاکوانێكی بواری رۆژنامەوانی و ئەندامی خێڵی شەعیتات، سامح عەقیدی بە دیارونای وت لە چاڵێکدا نێژراون لە بیابانەکەی دەرەوەی شارۆچکەی جەممە نزیك بە کێڵگەی نەوتی عومەر.\nلەنێو گۆڕە بەکۆمەڵەکەدا پاشماوەی ئەو پیاو و لاوانەی تێدابوو کە لەلایەن داعشەوە كوژراون دوای ئەو پێکدادانانەی دروستبوون دوای ئەوەی خێڵەکە راپەڕینی کرد دژی گروپەکە لە بەرامبەر فەرمانڕەوایی خود راگەیەندراویدا بەسەر پارێزگای دێرەزووردا.\nپاشماوەی قوربانیانی داعش بە کاروانێك دەگوێزرێنەوە لە گۆڕێکی بەکۆمەڵەوە لە گۆڕستانی خێڵی شەعیتات لە دێرەزوور. [وێنەکە لە ڤیدیۆیەکی چاوی فوراتەوە وەرگیراوە]\nدانیشتوانی دێرەزوور لە شوێنی گۆڕێکی بەکۆمەڵ گرددەبنەوە کە پاشماوەی پیاوانی كوژراوی خێڵێکی تێدایە لەلایەن داعشەوە نزیك بە کێڵگەی نەوتی عومەر [خاوەنی وێنە: تیڤی حەلەب تودەی]\nداعش لە وەڵامدا دەستیکرد بە وێرانکارییەکی کوشندە و 700 پیاوی خێڵی شەعیتاتی کوشت.\nعەقیدی وتی دەیان ئەندامی خێڵەکە هێشتا نەدۆزراونەتەوە و لە لیستی کەسە ونبووەکاندان. لەوکاتەوەی داعش کۆنترۆڵی ناوچەکەی کرد، کەس هیچی نەبیستووە لەبارەیانەوە و پاشماوەیان نەدۆزراوەتەوە.\nوتی زۆر گۆڕی بەکۆمەڵ بەهەڕەمەکی هەڵکەندرابوون و دۆزینەوەیان کاتی دەوێت، بەهۆی فراوانیی ئه‌و ناوچەیەوە کە پێکدادان تێیدا روویدا.\nوتیشی دوای توندوتیژییەکەی 2014، شەڕ لەنێوان داعش و پیاوانی خێڵەکەدا تا 2015 بەردەوامبوو، کە دواتر گروپەکە فەرمانێکی دەکرد بۆ کوشتنی هەموو ئەو پیاوانەی خێڵەکە کە لەسەروو تەمەنی 14 ساڵەوەن و دەستگرتن بەسەر موڵكوماڵیاندا.\nهه‌روه‌ها وتی شەعیتات یەکێکە لە گەورەترین خێڵەکانی ناوچەکە و رەتکردنەوەی سەرەتای داعش و راپەڕین دژی گرنگ بوو بۆ شکاندنی وێنای شكستنه‌هێنی گروپەکە.\nوتیشی ئەمە کاردانەوەی هەرە تووندوتیژی داعش رووندەکاتەوە کە نزیکەی 1,200 قوربانیی لێکەوتەوە لە 2014 و 2015.\nچالاکوان جەمیل عەبد بە دیارونای وت بە کارکردن لەگەڵ دەزگای شەهیدانی شەعیتات، تیمی فریاگوزاری دەستبەجێی بەڕێوبەرێتی خۆجێی وێنەی پاشماوەی قوربانیەکانی گرت.\nهەروەها ئەو شتومەکانەیان کۆکردەوە کە پێیانبوو.\nدواتر پاشماوە و شتومەکە دۆزراوەکانیان بەراورد کرد بەو وێنانەی لەلایەن مەدەنیەکانەوە گیرابوون هەر ماوەیەك دوای كوشتنی قوربانیەکان.\nعەبد وتی ئەمە بووە هۆی دەستنیشانکردنی 25 جەستە، بەجۆرێك تەنیا یەك جەستە ماوە بناسرێتەوە.\nوتیشی: "هەموو قوربانیەکان لەم شوێنە پیاو و لاوی نێوان تەمەنی 18 و 35 بوون،" لە خێزانەکانی ئەحمەد، جیرو، رەحیم، رەدسە، بەحر، حەبیب، بەلو، حەنوش، سوفی، عوەید و مەحمود.\nوتی دەازگای شەهیدان هەماهەنگی لەگەڵ خێزانی قوربانیەکان کرد دوای دەستنیشانکردنیان بۆ گواستنەوەی جەستەکان بۆ گۆڕی تاکەکەسی کە لەلایەن خێزانەکانەوە لە گۆڕستانی شەعیتات ئامادەکرابوون.\nدانیشتوان ژیانی خۆیان خستە مەترسیەوە\nبەگوێرەی موعتەز عەکیدی، کە دانیشتوویەکی دێرەزوورە، گۆڕەکە لەلایەن ئەندامانی داعشەوە هەڵنەکەندراوە، بەڵکو خەڵکی گوندێکی هاوسێ هەڵیانکەندووە.\nوتی چاوەڕێیانکرد تا ئەندامانی داعش دوای كوشتنیان کشانەوە و وێنەی قوربانیەکانیان گرت پێشئەوەی بیاننێژن، بەمەبەستی دەستنیشانکردنیان دواتر لەڕێگەی وێنە گیراوەکانەوە.\nعەکیدی وتی: "ئەمەیان کرد لەکاتێکدا دەیانزانی مەترسی زۆری هەیە بۆیان." ئاماژەشیکرد بەو ئاکامانەی دەکرا رووبەڕووی ببنەوە گەر داعش بەم کارەیانی بزانیایە.\nوتی پاشماوه‌کانی جلوبەرگی دۆزراوە لە شوێنی گۆڕەکە بەراوردکرا بەو جلوبەرگانەی قوربانیەکان لەبەریاندا بوو کاتێك وێنەیان گیرابوو، کە رێخۆشکەریی کرد بۆ ناسینەوەیان.\nوتیشی دوای ئه‌وه‌ی گۆڕەکە دەستنیشانکرا لە 26 تشرینی یەکەم، پرۆسەی دەستنیشانکردنی قوربانیەکان لە چەند رۆژێکی کەمدا تەواوکرا، کە کات و هەوڵی زۆری گه‌ڕانده‌وه و پێویستی نەکرد پشکنینی دی ئێن ئەی بەکاربهێنرێت.\nوتی هەرچەندە ئەو زانیارییەی کە به‌دڵنیایی کوڕەکانیان کوژراون ئازاری زۆری خێزانەکانی دا، بەڵام ئەمە سەبورییەکیشی پێ بەخشین.


هێزێـکی ئۆپـۆزسیۆنی سوریا بەهۆی هێرشی داعش لە نزیک ئەلبوکەمال پاشەکشە دەکات\nدوو سەرچاوە لە ئۆپـۆزسیۆنی سوریا، لەوانەی ئەمەریکا پاڵپشـتیـیان دەکات، دەڵێن هێزەکەیان ئەوەی دوێنێ سێشەممە فڕۆکەخانەیەکی بچوکی کۆنترۆڵکردبوو لە نزیک شارۆچکەی ئەلبوکەمال، ئەمڕۆ پاشەکشەی کردووە پاش ئەوەی داعش هێرشێـکی لە ناکاوی کردبووە سەریان.\nهەردوو سەرچاوەکە ئەمڕۆ چوارشەممە بە ئاژانسی دەنگ‌وباسی ڕۆیتەرزیان گوتووە فڕۆکەخانەی حەمدان کە دوێنێ سێشەممە لە لایەن لەشکری نوێی سوریا ڕزگارکرا ئەمڕۆ جارێکی دیکە لە لایەن داعشەوە دەستی بەسەرداگیرایەوە.\nیەک لە سەرچاوەکان گوتی چەکدارانی داعش لە بۆسەیەکدا گەمارۆی هێزەکەیانی داو و زیانێـکی زۆری پـێ‌گەیاندوون و ژمارەیەکی دەسـتگیرکردوون و تەنانەت چەکەکانیشی بردوون.\nمزاحم ئەلسەلوم گوتەبێژی لەشکری نوێی سوریا ئەویش گوتی هێزەکانیان شکستیان هێناوە و کشاونەتەوە بەرەو بیابانەکانی ناوچەکە و قۆناغی یەکەمی هەڵمەتەکەیان بۆ ڕزگارکردنی شارۆچکەی ئەلبوکەمال کۆتایی‌هات. بەڵام جەختی لەوە کرد کە هێزەکانیان بە لایەنی کەم توانیویانە داعش لە ناوچەیەکی فراوانی بیابانی دەوروبەری شارۆچکەکە وەدەرنێن.\nداعش لەسەر ئنتەرنێت نووسیویەتی 40 چەکداری ئۆپـۆزسیۆنی لەو فڕۆکەخانەیە کوشتووە و 15 ی دیکەی لێ دەسـتگیرکردوون.\nجێی ئاماژەیە لەشکری نوێی سوریا ماوەی 18 مانگە پـێکهێنراوە لەو چەکدارانەی ئۆپـۆزسیۆن کە لە ساڵی 2014 وە لە ناوچەکانی دێرئەزوری ڕۆژهەڵاتی سوریا وەدەرنرابوون.\nبەپـێی ئۆپـۆزسیۆن چەکدارانی ئەم هێزە سەرەتا لە کەمپـێکی ئەمەریکا لە ئوردن مەشق و ڕاهێنانیان پـێکراوە، بەڵام ئێسـتا زۆربەی مەشقەکەیان لە بنکەیەکی سەرەکیـیە لە شارۆچکەی تەنەفی سوریا کە دەکەوێتە باشوری ڕۆژئاوای ئەلبوکەمال لە نزیک سنووری عێراق.\nکۆمەڵەی سوریا بۆ چاودێری مافەکانی مرۆڤ دەڵێت ئەمەریکا و بە فڕۆکە و چەک لەم هەڵمەتە پاڵپشـتی کردبوون.


تورکیا کشتوکاڵی باشور وێران دەکات و بەرهەمی خۆی ساغ دەکاتەوە – کوردی – RojNews.News\nتورکیا کشتوکاڵی باشور وێران دەکات و بەرهەمی خۆی ساغ دەکاتەوە\n28/02/2020 - 10:17:23 pm\nیەكشەممە, 12 أغس 2018 – 10:50 ڕۆژنیوز – زوبێر برادۆست\nهەموو ساڵێک لەکاتی پێگەشتنی بەرهەمیی کشتوکاڵیی ناوخۆدا، ناڕەزاییەکی زۆر لای جوتیارانی هەرێمی کوردستان دروست دەبێت، ئەویش بەهۆی ڕانەگرتنی هاوردەکردنی بەرهەمی ئێرانیی و تورکیی، کە زیانێکی جۆر لە جوتیاران دەدات و ناتوانن بەرهەمەکانیان ساغ بکەنەوە.\nجوتیاران و هاوڵاتیانی ناوچەی برادۆست-یش لەڕێگەی ڕۆژنیوزەوە ناڕەزایی خۆیان لەوبارەیەوە دەخەنەڕوو.\nفاخیر ئەحمەد، یەکێک لەو جوتیارانەیە و ڕەخنەی لە حکومەتی هەرێمی کوردستان گرت و بە کەمتەرخەم لە ئاست کشتوکاڵی ناوخۆ و جوتیاران ناویبرد و وتی:بەهۆی هاوردەکردنی بەروبوومی ئێران و تورکیا جوتیارەکانی خۆمان بەرهەمەکانیان ساغ نابێتەوە و قەرزاربوون.\nشینە مستەفا، هاوڵاتییەکی دیکەیە و ئاماژەی بەوەکرد، کە تۆپباران و بۆردوومانەکانی دەوڵەتی تورک زیانی زۆری بە کشتوکاڵی سیدەکان گەیاندووە، لە بەرامبەریشدا حکومەتی هەرێم هیچ گرنگیی بە بەرهەمی ناوخۆ نادات و بەروبوومی هەمان ئەو داگیرکەرانە هاوردە دەکات.\nخالید ئەحمەد، هاوڵاتییەکی دیکەیە و باسی لەوەکر،کە بایەخنەدابە جوتیارانی ناوخۆ، جوتیارەکانی دەڤەرەکەمانی لە کشتوکاڵکردن ساردکردووەتەوە.\nخالید، داواشی لە حکومەتی هەرێم کرد، کە زیاتر گرنگیی بە کشتوکاڵی ناوخۆ بدات و کەلوپەلی وڵاتانی بیانیی هاوردەبەکات لەکاتی پێگەیشتنی بەرهەمی ناوخۆدا.\nڕۆژنامەنووسان: میدیاكان بەهۆی بەرژەوەندی حزبییەوە باسی داگیركاریی ناكەن\nلە پێناو هەماهەنگی هێزە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات پژاک هەنگاوی نا


:: PM:06:46:17/06/2019 \nبەپرسێكی بزووتنەوەی گۆڕان كە بەشداری لە كۆبوونەوەی نێوان بزووتنەوەكە و مەسروور بارزانی سەرۆك وەزیرانی ڕاسپێرداو بۆ پێكهێنانی حكوومەت كردووە زانیاری لەسەر كۆبوونەوەكە ئاشكرا دەكات و ڕای دەگەیەنێت، دەست بە نووسینەوەی كارنامەی حكوومەت دەكەن.\nئەمڕۆ دووشەم 17ی حوزەیران، مەسروور بارزانی سەرۆك وەزیرانی ڕاسپێرداو بۆ پێكهێنانی حكوومەتی داهاتووی كوردستان لەگەڵ شاندێك سەردانی سلێمانی كرد و لەگەڵ یەكێتی و گۆڕان و سۆسیالیست كۆبووەوە.\nمەبەستی سەردانەكەی مەسروور بارزانی بۆ سلێمانی تاوتوێكردنی پێكهێنانی حكوومەت و وەرگرتنی سی ڤی كاندیدی ئەو حزبانەیە بۆ پێدانی پۆستەكانیان لە حكوومەتی داهاتوو.\nئاراس وەلی ئەندامی شاندی دانوستانكاری بزووتنەوەی گۆڕان ڕای گەیاند، لە كۆبونەوەكەی ئەمڕۆدا تاوتوێی دوو تەوەر كراوە، یەكەم تاوتوێكردنی كارنامەی كابینەی نوێی حكوومەت، دوەمیش پێشكەشكردنی سی ڤی كاندیدەكان بۆ پۆستەكانی حكوومەت.\nبەرپرسەكەی گۆڕان بە میدیاكانی حزبەكەی ڕاگەیاندووە، لیژنەیەك لە گۆڕان و یەكێتی و لایەنەكانی تر دروستكراوە بۆ نوسینەوەی كارنامەی كابینەی نوێی حكوومەت و لە نزیكترین كاتدا گۆڕان نوێنەری خۆی بۆ لیژنەكە دیاری دەكات و هەروەها كۆی ئەو رێككەوتنە سیاسییانەی لە نێوان لایەنەكان كراوە، دەبێتە كارنامەی كابینەی نوێی حكوومەت.\nئاراس وەلی گوتی، تەوەری دووەم باسكردن بوو لە پێشكەشكردنی سی ڤی كاندیدەكان بۆ پۆستەكان و دووپات كرایەوە لەوەی ئەو پڕۆسەیە بە خێرایی ئەنجام بدرێت بۆ ئەوەی لە نزیكترین كاتدا كابینەی نوێی حكوومەت پێكبهێندرێت.\nسەبارەت بە كاندیدەكانی بزووتنەوەی گۆڕان ئەو ئەندامەی شاندی دانوستانكار روونی كردەوە، بزووتنەوەی گۆڕان لەو ڕووەوە هیچ كێشەی نییە و ئەوەی ماوەتەوە جڤاتی نیشتیمانی بڕیاری لەبارەوە بدات، پێشبینیشی كرد تا مانگی داهاتوو پڕۆسەی پێكهێنانی كابینەی نوێی حكوومەت یەكلا بكرێتەوە.


خیانەتا 16ێ جۆتمه‌ها 2017ئ چ دا مه کوردان – Sibehî سبەھی\nخیانەتا 16ێ جۆتمه‌ها 2017ئ چ دا مه کوردان\nBergeh Kurdistan On 17/10/2019 / سیاسی\nوه‌که تێ زانین کو ژ ڕۆژا کوردستان د ناڤا داگیرکه‌ران دا هاتبوو پارچه‌کرن و هه‌تا ئازادیا باشوورێ کوردستانێ هه‌ر کورد بێ خوه‌دی، بێ وه‌لات، بێ که‌س و پشتگر بوون.\nژ بۆنا کورد ژ ڤی حالی ده‌رکه‌ڤن و ببن خوه‌دی وه‌لاتێ خوه، ب سه‌ربه‌ستی و ئازاد ل وه‌لاتێ خوه بژین ژ ڕۆژا ئه‌ول دا به‌رخوه‌دانا کوردان ڕانه‌وه‌ستیا یه و هێ ژی به‌رده‌وامه.\nد ناڤا ڤێ ته‌کۆشینێ دا کوردان به‌ده‌لێ مه‌زن دان دا کو بگهێژن ئازادیا خوه. که‌تن ڕابوون. تێک چوون. لێ چ جاران ته‌سلیم نه‌بوون.\nهه‌ر تێکچوونه‌کا کوردان دبوو سه‌ده‌ما ب سه‌دان دارڤه‌کرنا پێشه‌ڤانێن وان، دبوو ب هه‌زاران شه‌رڤانێن وان دبوون جانگۆری. وه‌لاتێ وان وێران دبوو. داگیرکه‌ران ئێدی باوه‌ر دکرن کو وێ کورد نکاربن دیسا ڕابن سه‌ر خوه.\nلێ کوردان تم ئه‌ڤ داخوازا داگیرکه‌ران د قرکا وان دا دهشت. هه‌ر که‌تنه‌کێ ڕێیا ته‌کۆشینه‌کا دن ڤه‌دکر و ڤێ ته‌کۆشینێ ددا دیار کرن کو وێ کورد نه‌قه‌دن، وێ ل هه‌مبه‌ر داگیرکه‌ران بێ ده‌نگ نه‌مینن.\nکوردان ب ڤێ هه‌لوه‌ستا خوه یا ته‌کۆشه‌رانە ژ داگیرکه‌ران و جیهانێ ڕا ددان دیارکرن کو هه‌تا کورد نه‌گهێژن ئازادیا خوه، هه‌تا کورد نه‌بن خوه‌دی ده‌وله‌تا خوه وێ هه‌ر به‌رخوه بدن.\nلێ چ مخابن پشتی تێکچوون و بێ ده‌نگیه‌کا مه‌زن یا کوردان ل هه‌ر چار پارچێن کوردستانێ و پشتی ڤه‌گه‌را بارزانیێ نه‌مر و پێشمەرگه‌یێن وی یێن قه‌هره‌مان کو ژ سۆڤیه‌تێ به‌رب وه‌لاتێ خوه ڤه هاتن. ته‌کۆشین و به‌رخوه‌دان ژ نوودا ب گوله‌یا ئه‌ول یا شۆره‌شا ئیلۆنا سالا ۱۹٦۱ئ ده‌ست پێ کر.\nشۆره‌شا ئیلۆنێ دا دیارکرن کو هه‌تا کورد نه‌گهێژن مافێ خوه یێ ڕه‌وا وێ تم ل هه‌مبه‌ر داگیرکه‌ران د ناڤا ته‌کۆشینا ئازادیا ژ بۆنا کوردستانه‌کا سه‌ربخوه دا بن.\nڤێ ته‌کۆشینێ به‌رده‌وام کر هه‌تا کوردان د ۱۹۷۰ ئۆتۆنۆمی ل باشوورێ کوردستانێ ب ده‌ست خستن. لێ د ناڤا ڤێ ئۆتۆنۆمیێ دا که‌رکووک نه‌بوو، لۆما بارزانیێ نه‌مر گۆت: ”که‌رکووک دلێ کوردستانێ یه. کوردستانه‌کا بێ که‌رکووک نابه”.\nسەدام ئه‌و داخوازا سه‌رۆکێ نه‌ته‌وه‌یی یا بارزانیێ نه‌مر قه‌بوول نه‌کر. ب ڤی ڕه‌نگی و ب ڤێ هه‌لوه‌ستا بارزانیێ نه‌مر، شۆره‌شا گولانێ کو ئەساسێ ده‌وله‌تبوونا کوردان دانی ده‌ست پێ کر.\nشه‌ر، کوشتن، وێرانی، مالوێرانی، تالانی و کۆچبه‌ریێ هه‌تا سالا ۱۹۹۲ئ به‌رده‌وام کر ژ ور و پێدا کورد ل سه‌ر ئاخا خوه بوونه ده‌ستهلات و خوه‌ست خوه ب خوه ئیداره بکه و کرن ژی.\nپارله‌مه‌نتۆیا خوه دانین، داموده‌زگه‌ن ژ بۆنا ده‌وله‌ته‌کێ چ بوون ئه‌و دامه‌زراندن. هێزا له‌شکه‌ری، قووه‌تا پۆلیسان، دبستان و زانكۆیێن خوه ب زمانێ خوه ئاڤا کرن.\nجوانێن کوردان ب سایا ڤێ ب زمانێ خوه خوه‌ندن و په‌روه‌رداهیا خوه پێک ئانین. ڤان داموده‌زگه‌هانا گاڤ ب گاڤ ژ بۆنا کوردستانه‌که سه‌ربخوه پێشڤه دچوون.\nئه‌ڤ پێشڤه‌چوون ئه‌ڤ زانكاری و ڕوهیه‌تا نه‌ته‌وه‌یی دا زانین و کر کو ئێدی ده‌ما سه‌رخوه‌بوونێ هاتیه. لۆما سه‌رۆک مه‌سعوود بارزانی ئەڤ هه‌لوه‌ستا خه‌لکێ خوه دیت و ل گۆر وێ ژی گاڤ ئاڤێت و گۆت ”ئه‌مێ ب ڕێیا ڕه‌فه‌راندوومێ هه‌لوه‌ستا گه‌لێ خوه فێر ببن بێ کا چ دخوازن”.\nهه‌لبه‌ت هه‌لوه‌ستا گه‌لی وی ژی د ڕه‌فه‌راندووما ژ بۆنا کوردستانه‌کا سه‌ربخوه ژ سه‌دێ ۹۳ئ گۆتن ئه‌م ده‌وله‌تا خوه دخوازن، ئه‌م کوردستانا خوه یا سه‌ربخوه دخوازن.\nل هه‌مبه‌ر هه‌می کارێن کوردان یێن ژ بۆنا کوردستانه‌کا سه‌ربخوه داگیرکه‌ر ژی ناسەكنن. وان ژی کار و خه‌بات دکرن دا کو چاوا بکن دا کو نه‌هێلن کورد بگهێژن ڤێ داخوازا خوه.\nژ به‌ر ڤێ داگیرکه‌ر ژی که‌تن ناڤا کوردان و هن کورد و پارتی کرین ئانگۆ ب خوه ڤه گرێدان دا کو ب سایا وان، ل سه‌ر ده‌ستێ وان بکن کو کورد نه‌گهێژن ئارمانجا خوه یه ده‌وله‌ته‌که سه‌ربخوه.\nئیرانا کو پرانیا ڕێڤه‌برێن یەكێتیا نشتمانیا كوردستانێ (یەنەكە) کریبوون ب وان کار دکرن کو ڤێ هه‌لوه‌ستا پارتیا دەمۆكراتا كوردستانێ (پەدەكە) و ب تایبه‌تی یا سه‌رۆک مه‌سعوود بارزانی کو دخوه‌ست ب سایا وێ ڕه‌فه‌راندوومێ کوردستانا سه‌ربخوه ڕاگهینه، د ۱٦ جۆتمه‌ها سالا ۲۰۱۷ئ تێک برن.\nڤێ تێکبرنێ ژ نوو دا ژ کوردان ڕا مالوێرانی ئانی. که‌رکووک و هن ده‌ڤه‌رێن دن ب سایا وان جاشان که‌ته ده‌ستێ عیراقێ کو وه‌که ده‌وله‌ت نه‌مابوو.\nوێ خیانه‌تا ۱٦ جۆتمه‌هێ نه ته‌نێ ل عیراقێ و ل باشوورێ کوردستانێ کوردان وه‌ندا کرن. ڤێ کر کو داگیرکه‌رێن مه ئیرۆ ب چه‌کێن، تانك و تۆپێن خوه که‌تنا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ژی.\nهه‌گه‌ر نه ئه‌و خییانه‌تا ۱٦ێ جۆتمه‌هێ با، نها کورد ببوون خوه‌دیێ ده‌وله‌تا خوه یا سه‌ربخوه. نها کورد ده‌وله‌ت بوون. ب سایا سه‌رخوه‌بوونا باشوورێ کوردستانێ و ب ڕاگهاندنا ده‌وله‌تا کوردی وێ ئیرۆ داگیرکه‌رێن ترکان نکاریبانا بکه‌تنا ڕۆژاڤایێ کوردستانێ ژی.\nدڤێ کورد ڤێ باش بزانبن و فێر ببن کو وێ خه‌نجه‌را ژەهری یا د ۱٦ێ جۆتمه‌هێ دا ل پشتا بارزانیان که‌ت، کوردان ده‌وله‌تبوونا خوه و سه‌رخوه‌بوونا خوه ژی تالۆقی ده‌مه‌که دن کرن.\nد ڤێ خیانه‌تێ دا سه‌رۆک بارزانی هه‌لوه‌سته‌کا نه‌ته‌وه‌یی دانی و نه‌هشت وێ داخوازا داگیرکه‌ران یا کو پلان کربوون وێ کورد هه‌ڤ بکوژن تێک بر.\nدڤێ کورد ژ بیر نه‌کن ب وێ ڕه‌فه‌راندوومێ کلیتا سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ کو دابوو سه‌رۆک بارزانی وێ ڕۆژه‌کێ ئه‌و ئێ ب ده‌ستێ خوه ب وێ کلیتێ وی ده‌ریێ ئازادی و سه‌رخوه‌بوونا کوردستانێ ڤه‌که. وێ کوردان بکه خوه‌دی ده‌وله‌تا وان.\nوێ ڕۆژ بێ وان خایین و جاشێن کو ب وێ خه‌نجه‌را ژەهرین ل پشت بارزانیان خستبوون بێ جه‌زا نه‌مینن. دیرۆک تشتان ژ بیر ناکه. هه‌گه‌ر ئیرۆ هه‌لوه‌ست ل هه‌مبه‌ر وان نایێ گرتن ژ به‌ر نه ئارامی و ته‌ڤلهه‌ڤیا کوردستانێ یه.


فارس عیسا: رەنگە كۆبوونەوەی نێوان هەرێم و بەغدا بۆ كاتێكی تر دوابخرێت\n2019-10-06 [11:52 AM]\nنوێنەری حكوومەتی ھەرێمی كوردستان لە بەغدا رایگەیاند، شاندێكی حكوومەتی ھەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا دەكات و دەر‌بارەی پشكی ھەرێمی كوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٠ لەگەڵ بەرپرسانی عێراق گفتوگۆ دەكەن.\nفارس عیسا، بە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستانی ڕاگەیاند، ڕۆژی سێشەممە بڕیار دراوە شاندێكی حكوومەتی ھەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا بكات، بڕیاریشە شاندەكەی حكوومەتی ھەرێم لەگەڵ ئەنجوومەنی وەزیران و لایەنە سیاسییەكانی نێو ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق كۆببنەوە.\nناوبراو ڕاشیگەیاند، لە كۆبوونەوەكەدا، شاندی ھەرێم دەر‌بارەی پشكی ھەرێمی كوردستان لە پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی عێراق بۆ ساڵی ٢٠٢٠ و ماددەی ١٤٠، لەگەڵ بەرپرسانی عێراق گفتوگۆ دەكەن.\nنوێنەری حكوومەتی ھەرێمی كوردستان لە بەغدا، ڕوونیشی كردەوە، شاندەكەی هەرێم پێكهاتووە لە د. ئومێد سەباح، سەرۆكی دیوان لە سەرۆكایەتیی ئەنجومەنی وەزیران، خالید شوانی، وەزیری ھەرێم، دارا ڕەشید، وەزیری پلاندانانی ھەرێمی كوردستان و د. ئامانج رەحیم، سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیران.\nفارس عیسا، ئاماژە بەوەش دەكات، ئەگەر خۆپێشاندانەكانی عێراق بەردەوامییان هەبێت و بەرەو ئاڵۆزتر بڕوات، رەنگە كۆبوونەوەكەی نێوان هەرێم و بەغدا بۆ كاتێكی تر دوابخرێت، چونكە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لە هەوڵی ئاساییكردنەوەی بارودۆخەكەدان.\nئەم هەواڵە 2938جار خوێندراوەتەوە


ڕێککەوتنەکە بۆ 25 ساڵە و هاوکێشەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگۆڕێت\nسایمۆن واتکینس، نوسەر و ڕۆژنامەنوسی ئابوریی بەریتانی لە زاری "چەند سەرچاوەیەکی ئاگادار لە ئێران" ناوەڕۆکی ڕێککەوتنێکی نهێنی 25 ساڵە لە نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و کۆماری چین ئاشکرا دەکات کە بوارەکانی نەوتی و سەربازیی و هەواڵگریی لەخۆگرتووە.\nئەو نوسەرە بەریتانییە دەڵێت، هەفتەى ڕابردوو عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران پێشنیازی فەرماندەکانی سوپای پاسداران و دەزگای ئاسایشی سوپای پەسەندکردووە بۆ فراواکردنی هاوکاری و هەماهەنگی 25 ساڵەى سەربازیی و هەواڵگریی لەگەڵ چین.\nئەو نوسەرە ئینگلیزییە نوسیویەتی، لە ئەگەری سەرکەوتن و چوونە بواری جێبەجێکردنەوەوە، ئەو ڕێککەوتنە تەواوی هاوکێشە جیۆپۆلۆتیکەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگۆڕێت.\n"بەپێی ڕێککەوتنەکە، چین و ئێران هاوکاری و هەماهەنگی سەربازیی فراوانی یەکتر دەکەن و ڕوسیاش ڕۆڵێکی گرنگی لە ڕێککەوتنەکەدا دەبێت."\nئاشکراشیکرد، بڕیارە لە دووەم هەفتەى مانگی ئابی داهاتوودا نوێنەرانی سەربازیی و هەواڵگریی هەر سێ حکومەتی ئێران و چین و ڕوسیا کۆببنەوە بۆ تاوتوێکردنی ڕێکار و وردەکارییەکانی ئەو ڕێککەوتنە.\nهەر بەپیی زانیارییەکانی سایمۆن، لە ڕۆژی 9ی تشرینی دووەمی ئەمساڵەوە فڕۆکە جەنگییەکانی ڕوسیا و چین دەتوانن بنکە سەربازییەکانی ئێران لە هەمەدان، بەندەر عەباس و چابهار و ئابادان بەکاربهێنن.\nلە ڕاپۆرتەکەیدا ئەو نوسەرە ئینگلیزییە لە زاری سەرچاوە ئێرانییەکانییەوە دەشڵێت، بەپێی هاوکاری و هەماهەنگییەکان، چین و ڕوسیا کەلوپەلی سەربازیی ئەلیکترۆنی پێشکەوتووی خۆیان کە بۆ ڕوبەڕوبوونەوەى ناتۆ دروستکراون لە ئێران جێگیر دەکەن بە تایبەت لە کەنداوی فارس، هەروەها بەکاریش دەهێنرێن بۆ پشتیوانی لە سیستمی موشەکی بالستی ئێران کە لە ناوچەکەدا هەن، ئەو کەلوپەلانە سیستمی بەرگریی موشەکی وڵاتانی عەرەبی چواردەوری ئێرانیش لاواز دەکات.\nنوسەرە ئینگلیزییەکە ڕاشیگەیاند، هەر لەگەڵ دانانی ئەو کەلوپەلانە، ڕوسیا سیستمی بەرگریی موشەکی ئێس 400یش لەو ناوچانە دادەنێت لەدژی هێرشە چاوەڕوانکراوەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل. لەو چوارچێوەشدا، سیستمی ناسراو بە "کاراسوخای 2 و 4" بۆ ڕوبەڕوبوونەوەى ڕادارەکان و دەستنیشانکردن و دۆزینەوەى فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئیسرائیل و ئەمریکا لە ئێران دادەمەزرێنێت.\nبەشیکی تری ڕێککەتنەکەی ئێران لەگەڵ چین و ڕوسیا بریتییە لە ئاڵوگۆڕی زانیاری و مەشقی سەربازری بە فەرماندەکانی سوپای پاسدارانی ئێران، بەپێی ڕێککەوتنەکە، ساڵانە 110 فەرماندەى سوپای پاسدارانی ئێران بۆ وەرگرتنی زانیاری و مەشقی سەربازی دەچنە چین و ڕوسیا، هەروەها 110 ڕاوێژکاری چینی و ڕوسی بۆ پێدانی مەشق بە فەرماندەکانی سوپای پاسداران دەچنە ئێران.\n"هەروەها سیستمی سەربازیی ئەلیکترۆنی سوپای پاسداران پەیوەست دەکرێت بە سیستمی ستراتیژی و فەرماندەیی هاوبەشی ڕوسیا و چین."\nئەو سەرچاوە ئێرانییانە بە نوسەرە بەریتانییەکەیان وتووە، بڕیارە سیستمێکی ئەلیکترۆنی ڕوسی لە بنکەی سەربازی چابهار جێگیربکرێت کە دەتوانێت تەواوی سیستمی بەرگریی ئاسمانی ئیمارات و سعودیە لە بەرانبەر هێرشە موشەکییەکانی ئێران لاواز و بێکەڵک بکات.\nسایمۆن نوسیویەتی، ناکۆکی و مشتومڕی ئەمریکا لە لایەک و چین و ڕوسیا لە لایەکی ترەوە لەبارەى درێژکردنەوەى قەدەغەکردنی فڕۆشتنی چەک لەلایەن ئێرانەوە پەیوەندی بەو ڕێککەوتنە سەربازییەى تاران و پەکین و مۆسکۆ هەیە لە بوارەکانی سەربازیی و هەواڵگریی و ئابوری.\nلە بەرانبەردا، وەک سایمۆن دەڵێت، ئێران ئیمتیازاتی ئابوریی فراوان و تایبەت لە بواری وزە دەداتە چین. هەروەها چین لە ماوەى پێنج ساڵدا بە بڕی 400 ملیار دۆلار لە بوارەکانی نەوت، غاز، پترۆکیمیایی و گواستنەوە و بنیادنانی ژێرخانی ئێران سەرمایەگوزاری دەکات.\nباسی لەوەشکردووە، ئێران بەڵێنی داوە بە ڕێژەى 12% داشکاندن بکات بۆ چین لە بوارەکانی نەوت و غاز و بەرهەمە پترۆکیمیاییەکانی خۆی. بەو شێوەیە، چین تەواوی بەرهەم نەوتییەکانی ئێران بەڕێژەى 32% هەرزانتر لە نرخی بازاڕی جیهانی بە چین دەفرۆشێت.


خه‌ياڵ و ياده‌وه‌ریى، شكۆى ئامانجێك* …. عه‌لى مسته‌فا – Dengekan\nbyAli Mustafa\tFebruary 22, 2018\tGeneral, Literature, Slider\nخوێندنه‌وه‌يه‌كه بۆ كۆشیعری “چيايه‌كانى من”ی هه‌ندرێن\nكۆلێژى په‌روه‌رده- شه‌قڵاوه 2017\nله ناو ڕه‌گى ئه‌و: زمانه‌دا، كه له ناو ئه‌و هه‌بوونه‌دا جماوه، هه‌ست ده‌كه‌م به هاومرۆڤه‌كانه‌وه نامۆم. ئه‌وه‌ى گه‌ره‌كمه چۆن به گۆى بێنم، گوتنگه‌لێك هه‌ن كه ده‌بێ به گۆيان بێنم.\n(چيايه‌كانى من)، كۆشكێكى هه‌ڵچنراو له قه‌باره‌يه‌كى سه‌رنججواندا، جيهانێكى تايبه‌ته له نووسينه‌وه‌ى مێتافیزیك، باگراوه‌نده فه‌رهه‌نگیى، بۆچوونه كاريگه‌ر و ئيماكردنى ئاوازه نه‌ژه‌نراو و به‌جێماوه‌كانى ڕه‌نگ، له قه‌دى بناره‌وه. گه‌ره‌كمه به بنارى ڕابردوويه‌ك هه‌ڵبزنێم، تا له دوا كه‌نارى ئيماندا بۆ ئارامیى، حيكايه‌تى باپيره بگێڕينه‌وه. هه‌وڵدان به گه‌يشتنى مه‌به‌ست بۆ لووتكه‌ى چيايه‌كانى من، ئومێده به گه‌يشتنى ياده‌وه‌ریى و خه‌ياڵه به‌نجبووه‌كانى بڕوا. ئه‌م كۆ شيعره‌ى هه‌ندرێن؛ چڕينى سترانى به‌هايه بۆ گه‌يشتن، بۆ له‌نگه‌ر گرتنى كه‌شتى سه‌ركه‌وتن، بۆ سه‌وز بوونى هه‌موو ئه‌و جێپێیانه‌ى له باوه‌ڕى ڕابردوودا به‌جێمان. چيایه‌كانى من گه‌شتى حه‌قيقه‌تێكه له ڕه‌نگى ئه‌فسانه‌دا بۆ ئه‌و تۆمارانه‌ى، كه ئێستا نانووسرێنه‌وه. تۆمارى ده‌نگى بناره بۆ ئێستا. نووسينه‌وه‌ى خه‌ياڵى بارانه بۆ داپۆشنى ماچى ژوان. گێڕانه‌وه‌ى بانگێكه به‌ده‌م شنه‌ى سه‌ركه‌وتنه‌كان. لێدانه‌وه‌ى هاوارێكه له زريكه، ناڵه‌ى منداڵ و ژنانى نيشتمان.\nچيا‌كانى من له نووسينى هه‌ندرێندا، نووسينه‌وه‌ى هه‌ندرێنه له ئاوێنه‌ى ئازار و مه‌شهه‌ده ڕه‌نگاو ڕه‌نگه‌كان له بنار هێڵان. كه‌رنه‌ڤاڵى هه‌ندرێنه مێژووێك ده‌بێته لاوك و به‌يتێكى له شێوه لامپادا. چياكان شانازييه‌كانن، له ناو ماڵى ديلانێى (چيا‌یه‌كانى من) دا.\nمحه‌مه‌د ماغوت، شاعيرى ناسراوى جيهانى عه‌ره‌بیى ده‌ڵێت: گه‌ر قه‌سيده يان ئه‌زموونى شيعرییمان به ماڵێك دانا، ئه‌وا من له ده‌رگه‌ى ناده‌م، به‌ڵكو ئه‌و له ده‌رگه‌م ده‌دات. هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: دنيايه‌كى ديسپلينكراوم بۆ شيعر نووسين نييه. شيعر نووسين ئاژاوه و بێسه‌رووبه‌رييه‌كه به جه‌نگى ئه‌سپه‌كان ده‌چێت له ته‌پوتۆزدا.1\nهه‌ڵبه‌ته هه‌ندرێن،- شاعيرێك بريتی نيیه ته‌نیا له هه‌ست گه‌مارۆدان، به‌ڵكو هه‌موو واقيع له نووچه‌ى مه‌راقيدا ده‌بنه‌وه به شايى و له ده‌روازه‌ى خه‌ياڵدا له ده‌رگه‌ى نووسينه‌وه به تۆهمه‌ى شيعر له هه‌ندرێن ده‌چنه ژوور. كه‌واته شيعر هه‌ستكردن نييه به برسيیه‌تى و له به‌يانيه‌وه تا ئێواره به‌دواى ناندا ڕابكه‌ى، به‌ڵكو شيعر ڕه‌نگدانه‌وه‌ى ئه‌زموونه له پێناو ده‌سكه‌وتى گه‌وره‌دا، ياخود لێدانه‌وه‌ى بيره‌وه‌ريیه له سه‌رده‌مێك بۆ جوانیى، سه‌ركه‌وتن و ده‌ستكه‌وتنى مه‌به‌ست، هه‌وڵت بۆ داوه. نووچه‌يه‌ك ده‌بێته ده‌نگۆى به‌رز و ئه‌م ده‌نگۆيه‌ش زۆر جاران ده‌بێته هه‌ڵوێست. لاى شاعير هه‌ست كانگه‌يه بۆ گه‌مارۆدان و ئاوێته بوونه‌وه، دواجار شيعر دێت و به شاعير ده‌ڵێ؛ منم واقيع، سڵاو. ماغوت ده‌ڵيت: له ئاكامى لێشاو و ئاپۆراى شيعر، هێدى هێدى شه‌ڕه‌كه ڕوون ده‌بێته‌وه و هه‌ميشه‌يش ڕاستگۆيى ده‌بێته ده‌ستپێك و كۆتايى شيعره‌كانم. ماغوت ده‌ڵێ: من ئه‌گه‌ر به خه‌ستى بريندار نه‌بم نانووسم.2\nله خوێندنه‌وه‌ى (چيايه‌كانى من)ى هه‌ندرێندا، سه‌ره‌تايه‌ك ده‌ستپێده‌كات هه‌ست ده‌كه‌ى بيره‌وه‌رييه‌ك ده‌نووسێته‌وه له ئاوى حه‌يات ڕوونتر و له ڕه‌نگدانه‌وه‌ى نووچه و ڕه‌نگه‌كانى ئێستا به‌رزتر، كۆتايى ده‌قه‌كانيش نووسينه‌وه‌ى ئه‌و ئازارانه‌ن خه‌ريكه ئه‌مڕۆ ده‌بنه په‌تايه‌ك به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ى كوردیى. ڕه‌نجى تێكۆشان، به‌رده‌وامى و نه‌سڵه‌مينه‌وه، ده‌بن به مۆته‌كه. به‌ڵام ئه‌وه‌ى شاعيرى ناچار ئه‌و نووسينه‌وانه كردووه، ياخود ئه‌و ئازاره پڕ له ئێشه‌يه، كه كاريگه‌رى خستووه‌ته سه‌ر گيان، هه‌ست و بيركردنه‌وه‌كانى شاعير و بوونه‌ته فشارى ده‌روونیى و دواجار شيعر دێت و له ده‌رگه‌ى شاعيردا، ده‌ڵێت: سڵاو.\nهه‌ندرێن مه‌نيفێستێكى ياده‌وه‌رييه له ماڵى (چيايه‌كانى من)دا، بۆيه له خوێندنه‌وه‌ت بۆ ده‌قه‌كان، ده‌بينيت خه‌ياڵ ژه‌نيارێكه زمانى شيعر له وێنه‌ى پڕ له ڕه‌نگدا عه‌زف ده‌كات. بۆيه مه‌داى خه‌ياڵ له‌م ديوانه شيعره‌دا فانۆسێكه به‌ده‌ست هه‌ندرێنه‌وه، كاتێك به‌دواى وێستگه‌كانى ژيان، كولتوور، جوانیى و گوناهه‌كاندا ده‌گه‌ڕێت. هه‌ندرێن ئێژێت.\nئه‌وه‌تا گوڵئه‌ستێره‌ى نيگاكانت به‌ناو ته‌نيايى منه‌وه با‌ڵه فڕێ ده‌كه‌ن و خاو ده‌بنه‌وه. منيش به ده‌م باڵه‌فڕێ و خاوبوونه‌وه‌كانته‌وه ياده‌وه‌رييم فه‌رامۆشى ده‌تنێته‌وه. له خودى خۆم ڕاده‌مێنم و له ڕۆچوونتدا خۆم ده‌دۆزمه‌وه. كاتێك وشه‌كان چاوتروكانه‌كانمان ده‌نووسنه‌وه، لاپه‌ڕه‌كان ده‌بن به خۆڵه‌مێشى گوڵئه‌ستێره‌ى نيگاكانت. من ده‌تنووسمه‌وه تا له يادت بكه‌م. ده‌شزانم تۆ له ياد بكه‌م، له چاوتروكانه‌كانت ڕزگارم نابێ. من له ژانه‌وه هاتووم و حه‌زم له شه‌وقى شاديیه. (چیایه‌كانی من، ل 10)\nشاعير، خانه‌خوێى ئازاره، بۆيه ئومێد به خۆشى و سره‌وتن ده‌خوازێت. بيره‌وه‌رى ته‌مه‌نێك له كاروانى ژيان و هه‌نگاونان بۆ گه‌يشتن به لووتكه‌ى نيگاكانى خۆشیى، له شعووردا، ده‌بن به باگراوه‌ندى ئه‌زموون و ڕێك ته‌مه‌ن ده‌بێته كێڵگه‌ى نووسينه‌وه‌ى هه‌موو ديمه‌ن و هه‌وڵه‌كان له مێژوودا. ئه‌م ده‌قه ئۆپێرايه له كوژاندنه‌وه‌ى فه‌رهه‌نگ و ڕه‌شبردنه‌وه‌ى ئازايه‌تیى مرۆڤ. نووسينه‌وه‌ى له به‌هاخستنى جوانيیه، بۆ ژيان له باوه‌شى جوانتريندا. بيره‌وه‌رى گه‌شتێكه مرۆڤ تووشى سه‌ر ئێشه ده‌كات. زۆر جارى واش هه‌يه، تا گه‌وره‌تر بين، ڕاچڵه‌كين بۆ ديمه‌ن يان ڕووداو له ڕابردوودا ده‌بێته به‌شێك له ژيان و پێمانه‌وه هه‌ڵده‌چێت. ماغوت ده‌ڵێت: له‌م ناكۆكى و ناڕێكييه چينايه‌تيیه‌وه، فێرى نه‌فسبه‌رزیى و ياخيبوون بووم. بيرمه جارێكيان له كاتى ناشتنى مردوويه‌كدا، به‌گزاده‌يه‌ك به ئه‌سپێكه‌وه هات تا گه‌نم بۆ هه‌ژاره‌كان هه‌ڵبڕێژێت، منيش به‌ردێكم تێگرت، هه‌تا ئێستاش جێگه‌ى قامچيه‌كه‌ى به گيانمه‌وه دياره.3\nهه‌ڵبه‌ته ياده‌وه‌ریى، به‌شێكى نه‌مره، به به‌ژنى ژيانى به‌رده‌وامى مرۆڤ، هه‌ڵده‌چێت، جارى واش هه‌يه دواى مردنيش جۆرێك له ياده‌وه‌رييه‌كان هه‌ميشه زيندوون. به‌ڵام شاعير ده‌يه‌وێت حه‌قيقه‌تێك، كه له ناو بازنه‌يه‌كى قۆرخكراودا نامۆ كراوه، دووباره له ڕێگه‌ى گێڕانه‌وه‌ى مێژووێك له ئه‌ركى زمانێكى ده‌روونیی بكاته شۆڕه‌سوارێك و په‌يامه‌كه بگه‌يه‌نێته ناوه‌ندى ئاگاداریى و بيستنه‌وه. گه‌ره‌كيه‌تى له ڕێگه‌ى ئه‌م كه‌رنه‌ڤاڵه‌وه حه‌قيقه‌تێكى فراوه‌ژوو ڕاست بكاته‌وه. كه‌واته مێژوو ترسێكه تاهه‌تايه له بير ناكرێت، ناكرێت مێژوو، وه‌ك خۆى قسه نه‌كات.\nمن تۆ بۆ ناخى مه‌رگ ئاوه‌ڵا ده‌كه‌مه‌وه. كه‌واته من هێشتا له ژياندام. له ناو ناخى هه‌ستدا گيرۆده‌م. له ناومدا بوون ده‌له‌رێته‌وه. (چیایه‌كانی من، ل 45)\nمانا فه‌زيله‌تێكى گه‌رمه له جه‌سته‌ى ته‌ڕى شيعردا، شيعر كچ ئاسا ده‌كه‌وێته سه‌ماى سێكسبازيیه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ى مه‌به‌ست به‌ده‌سته‌وه بدات. شاعير له ته‌نگترين دووڕيانى هه‌ڵپه‌ساردنى مانادا، به‌دواى جوانترين و حه‌قيقه‌ترينياندا ده‌گه‌ڕێت. عه‌بدولموته‌ڵيب عه‌بدوڵڵا ده‌ڵێت: له گه‌مه‌كانى مانا و گومانه‌وه فه‌زايه‌كى شيعریى ده‌كرێته‌وه، كه ئاڕاسته‌ى ئه‌زموونه‌كانى به‌ره‌و (هه‌ڵوه‌شانه‌وه و وێناكردنى جياواز) ده‌بات، ئه‌وه‌ش يه‌كێكه له‌و ديالۆگه شيعرييانه‌ى، كه چه‌مكى ڕه‌شبردنه‌وه له ڕێگه‌ى ڕه‌گه‌زه هاوبه‌شه‌كانيه‌وه پێيهه‌ڵده‌به‌ستێت.4\nهه‌ندرێن گۆشه‌يه‌كى تايبه‌تى له بنيادى نووسين به‌رجه‌سته كردووه، كه هه‌ميشه زمانى تايبه‌ت له بنيادى تايبه‌تدا ڕه‌نگ و هونه‌رى باشتر و چێژى تايبه‌تمان پێده‌به‌خشێت. ئه‌م جۆره نووسينه‌ى شاعير، زمانى كه‌سايه‌تیيه‌كى ديار و موڵكدارييه له هه‌ڵكشانى خاوه‌نداريه‌تيدا. شاعير، وه‌ك هه‌ميشه به زمانى ياده‌وه‌ریى ده‌دوێت، به‌ڵام به خه‌ياڵێك كوچه‌كانى مه‌به‌ستى ڕازاندووه‌ته‌وه، ده‌يه‌وێت زۆر جه‌سوورانه و واقيعيانه پێوه‌ستمان بكات به بابه‌تێكه‌وه، كه له ڕابردووه، به‌ڵام له هه‌ناوى ئێستا پێويستیيه‌كى فه‌رامۆشكراوه.\nشاعير له تێكسته‌كاندا له هه‌وڵى ئه‌وه دايه، شكۆمه‌ندیى و ڕه‌شبينیى له ناو يه‌ك بازنه‌ى به‌رپرسياريه‌تى (ڕابردوو و ئێستا) كۆ بكاته‌وه. پێى وايه بوون له هه‌ر شتێك، مادام به‌ڵگه‌ن له ئيراده و بوونى هه‌ر دۆخ و واقيعێك، ئه‌وا گه‌ره‌كيه‌تى (شكۆمه‌ندیى)، كه به‌شى ڕاسته‌قينه‌ى ڕابردووه، جا له‌هه‌ر هه‌وڵ، تێكۆشان و بۆچوونێكدابێت، له به‌رانبه‌ر هه‌موو ئه‌و نا شه‌رعیيانه‌ى به‌رانبه‌ر به دۆزى شكۆمه‌ندیى ده‌كرێن له ئێستايه‌ك، كه بريتيیه له له‌دايكبوونى ده‌قه شيعريیه‌كان به دواوه، زيندوو بكاته‌وه و ڕه‌نگى جوان و ته‌كانى هيوا بداته‌وه به‌ر هه‌موو ديمه‌نه‌كان. له‌م ده‌قه‌ى سه‌ره‌وه‌يدا جه‌نگێكى هه‌ڵايساوه شاعير له خۆيدا ده‌دوێت. له‌خۆيدا جه‌نگ خه‌ڵق ده‌كات. شاعير به ڕاناوى (تۆ) كه‌سى يه‌كه‌مى تاك، ڕابردوويه‌ك بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه ئاگادار ده‌كاته‌وه. كه‌واته تا گه‌يشتن به لووتكه‌ى ماف، ڕاستى و هه‌موو پيرۆزيه‌كان، جه‌نگ به‌رده‌وامه. شاعير له ناخى خۆيدا به ڕووى په‌يامێكدا وه‌رمان ده‌چه‌رخێنێ. ئيتر ئه‌وه شاعيره، وه‌ك ئه‌لته‌رناتيڤێك خستووه‌ته به‌رده‌م دادگه‌ى بڕيار و گه‌يشتن به‌وه‌ى (ڕه‌ش) بسووتێنين، بۆ ئه‌وه‌ى بڕيار بده‌ين چيتر نه‌مرين. پێى وايه مادام بوونمان هه‌يه، كه‌واته ده‌بێت له پێناو شكۆمه‌نديیدا به شكۆمه‌ندیى نه‌مر بين. شاعير ده‌ڵێت:\nئێستا هه‌رچيم به ياد بێته‌وه، ده‌ينووسمه‌وه. هه‌ستده‌كه‌م به تشتێكى نه‌ناسراوه‌وه ده‌رگيرم. لێ تا ئه‌و كاته‌ى خۆم له ده‌ست نه‌داوه، هه‌ست به ته‌نيايى ناكه‌م. ده‌مێكى تر هه‌موو چاوتروكانه‌كانى ئه‌م ئێستايه ده‌چنمه‌وه، كه خه‌ريكه له ده‌ست ده‌چن. ئه‌گه‌ر ده‌مزانى قه‌ده‌رى من ئه‌وهايه، قه‌ت له دايك نه‌ده‌بووم. لێ نه‌ده‌بوو له دايك نه‌بم. گومان له‌گه‌ڵ ئاوه‌زدا، دووانه‌ى يه‌كترن. گومانێك قووت ده‌ده‌م كه گومان نييه. تۆ كه هێشتا ته‌نياى، تێمده‌گه‌يت. من ماندووم. كه‌مێكى تر ده‌بێ ده‌ست له‌م جه‌نگه هه‌ڵبگرم. (چیایه‌كانی من، ل 62)\nشاعير له ناخيه‌وه به دواى ئه‌و چرايه ده‌گه‌ڕێت، كه بۆ نووسينه‌وه‌ى بيره‌وه‌ریى و مێژوو گه‌ره‌كه به ده‌ستى بێنێت. خه‌ياڵ سه‌رچۆپیكێشێكى تۆلازه له ناو هه‌ست و سياقى نووسين و بنيادى ده‌قى شيعريیدا. شاعير له ڕێگه‌ى خه‌ياڵه‌وه توانيويه‌تى بگاته جوانترين مه‌به‌ستى شيعریى و هه‌ستيارترين بابه‌ت، كه به شێوه‌يه‌كى خه‌ياڵيانه ده‌يانگێوێت. له دانانى مه‌نيفێست بۆ واقيعى ئه‌و ژينگه‌يه‌ى، كه له ياده‌وه‌ریى به جێماون، بارێكه به‌سه‌ر ئه‌مانه‌ته‌وه، ده‌بێت هه‌وڵ بدرێت مێژووى ئه‌م ئارامگه‌يه له شكۆى مردوودا ده‌رنه‌چێت بۆ نووسينه‌وه، به پێچه‌وانه‌وه‌ش ده‌بێت حه‌قيقه‌ت به‌يان بكرێت بۆ ئه‌وه‌ى هه‌موومان ده‌روون ئاسووده بين.\nعه‌بدولموته‌ڵيب عه‌بدوڵڵا ده‌ڵێت: ئه‌وه‌ى به مه‌عريفه نامۆكانيان گه‌ياندين، هه‌ر ته‌نیا خه‌ونى بێداریى نه‌بوو، وێنه غه‌ريبه‌كان، وه‌ك چۆن هه‌ڵگرى فه‌نتازيا بوون، حه‌قيقه‌تيشيان پێده‌به‌خشين، له‌و خه‌ونه‌دا ڕووحه‌كانمان به هه‌موو سه‌فايه‌كه‌وه واقيعى خه‌ونيان ده‌گۆڕى به واقيعى مرۆيى.5\nكه‌واته فه‌نتازيا، ياخود خه‌ياڵ به ته‌نیا ئه‌رك نيیه بۆ چوونه‌وه ناو ونبوون و نه‌گيرسانه‌وه له بێدادیى، به‌ڵكو فه‌نتازيا بوونێكى گرینگه له بنیادى جوانكردنى حه‌قيقه‌ت و گه‌يشتن به حه‌قيقه‌ت. حه‌قيقه‌ت ياخود هه‌ر جه‌برێك مه‌نتيق بابه‌تێكى ڕووته و برينگ ده‌چێته‌وه له خاكى ساراى تێڕامانى مرۆڤه‌كاندا. بۆيه ناگه‌ين به‌هيچ حه‌قيقه‌تێك و ئامانجێكى مه‌عريفیى و ڕۆشنبيریى، تا ڕه‌ش نه‌بينين، ئێمه له ڕه‌شچوونه‌وه‌ى نيشتمانى شته‌كاندا، ده‌توانين بگه‌ڕێين، تا ئه‌وكاته‌ى له شوێنى هه‌ڵوێستدا له‌نگه‌ر ده‌گرين، ئه‌و كاته ته‌تره به ڕه‌نگ و به زه‌نگ ده‌كه‌ين. ئه‌وه نیيه گه‌زنگ له باوه‌شى ڕه‌شترين تاريكيیدا ته‌تره ده‌بێت، ئيتر هه‌ر وايه، ديمه‌نه‌كان به‌رده‌وام دووباره و چه‌ندباره ده‌بنه‌وه، بۆيه به‌رده‌وام فه‌نتازيا ئه‌ركى قورستر ده‌بينێت، بۆ ئه‌وه‌ى مرۆڤ له گۆشه‌ى وه‌ستاویى ڕووت نه‌مێنێته‌وه و هه‌ميشه له ڕێگه‌ى خه‌ياڵه‌وه، ده‌رك به تاريكیى، ماندووبوون، جوانیى و ڕووناكیى بكات، چ وه‌ك ديارده‌يه‌كى سروشتى له ژيانى مرۆڤ به‌رده‌وامى ده‌بێت، چ وه‌ك ڕه‌مز شكانه‌وه و ناونانى بۆ شته‌كان له ژيانى مرۆڤدا ئه‌رك ده‌بينێت. شاعير به‌ده‌م هه‌موو ئه‌و ئازارانه‌ى ده‌يبينێت، ده‌يه‌وێت ئاوێنه‌يه‌ك بێت و داهاتوو له‌م ئاوێنه‌يه‌دا ڕابردوو ببينێت. شاعير ئه‌گه‌رچى له شيعردا بڕگه بڕگه به كۆڵانه‌كانى بيره‌وه‌ریيدا ده‌ڕوات و هه‌دادان و هه‌ناسه لێنيشتوو، له‌گه‌ڵ هه‌موو ڕه‌شبردنه‌وه‌كانيدا ده‌يه‌وێت بيره‌وه‌ریى بكات به مه‌رگ و بيخاته به‌رگى شه‌رملێنيشتووى ئێستامان. شاعير له‌م هه‌وڵه‌يدا ده‌يه‌وێت له تاريكيیدا له گوڵترين ڕێگه‌دا ده‌ستمان بگرێت، نه‌بادا بكه‌وين و فێى ناهاوسه‌نگى كۆمه‌ڵايه‌تیى و بينينمان بۆ هه‌موو شته‌كان بمانگرێت.\nشاعير له‌م كۆشيعرانه‌يدا به‌ده‌م ململانێيه‌كى واقيعيانه و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌يه‌كى مه‌عريفيانه، بيره‌وه‌ریى ده‌كاته ئامانج بۆ گه‌يشتن به ئه‌وپه‌ڕى ڕاستى و ڕابردوويه‌كى شه‌كه‌ت بۆ مسۆگه‌ركردنى ئێستامان. واته شاعير له گێڕانه‌وه‌ى بيره‌وه‌ريیدا، ئێستامان له به‌رده‌م چه‌قۆى ژه‌نگاویى ڕزگار ده‌كات. عه‌بدولموته‌ڵيب ده‌ڵێت: خه‌ونى بێداریى هه‌ڵگرى شته غه‌ريبه‌كانه، له ئه‌زموونى كابووسه‌وه هه‌ڵده‌قوڵێت، لێره نزيكايه‌تييه‌ك له نێوان ڕاو بێدارى و ڕووحى بيركه‌ره‌وه‌دا هه‌يه، زه‌مه‌ن له‌هه‌رسێكياندا به هێمنى هه‌نگاو ده‌نێت، زه‌مه‌ن قووڵ ده‌بێته‌وه و ياده‌وه‌رييه‌كان به وێنه ده‌گه‌يه‌نێت، به‌و مانايه خه‌ونى بێداریى، به جيهانى شيعردا ده‌ڕوات. خه‌ونى بێداریى خه‌ونى شاعيرانه‌يه و تێكه‌ڵه له وێنه و فيكر.6\nڕابردوو، په‌روه‌رده‌يه‌كه بۆ ژيان و سه‌روه‌رى ده‌مێنێته‌وه. واته لاى هه‌ندرێن، ڕابردوو وه‌ك بيره‌وه‌ریى چه‌ند گرینگه؛ داهاتووى مرۆڤه‌كان، كه به‌رهه‌مى هه‌موو ئه‌و ئازار و مه‌ينه‌تيانه‌ن زياتر گرینگه بۆ ئه‌وه‌ى كۆمه‌ڵگه‌يه‌ك له‌سه‌ر خۆشبه‌ختیى و په‌روه‌رده‌ى فيكر، خوويه‌كى ئازا و شكۆيه‌كى باڵا بكه‌وێته ڕێگه‌ى بوون و مانه‌وه. هه‌ڵبه‌ته له وێنه‌ى ده‌قه‌كان (شكۆ) وه‌ك پێوه‌رێك بۆ هه‌ميشه مانه‌وه، ڕه‌نگى به‌خشيوه‌ته شيعره‌كان و خه‌ياڵى شيعر بۆ ده‌رخستنى حه‌قيقه‌ت و دياريكردنى پێگه‌ى ڕه‌سه‌نايه‌تى له دروستبوونى شكۆ له ناو شيعردا، هه‌ميشه بيره‌وه‌ریى ده‌چنێته‌وه. كه‌واته مردنيش به شكۆمه‌ندیيه‌وه جوانه. گرینگه مرۆڤه‌كان كارێك بكه‌ن دواى مردنيشيان هه‌ميشه به شكۆمه‌ندیى، بمێننه‌وه. كه‌واته بيره‌وه‌ریى له‌لا هه‌ندرێن، ته‌نیا بريتى نيیه له مێژووێك، به‌ڵكو گوناهێكه بێداره و ده‌بێت له گۆشه‌ى بێباكيیه‌وه هه‌نگاوى لێهه‌ڵبنێين بۆ ئه‌وه‌ى دواجار له‌خه‌ياڵدا ببنه وێنه‌ى ئه‌و ڕاستيانه‌ى، كه خه‌ريكن له ژێر هه‌تره‌شى ترس، ياخود بێئاگاييدا سه‌ر ده‌بڕدرێن. هه‌ندرێن له لاپه‌ڕه (85)دا له شيعرى (بۆنى دار گوێزيك له هه‌ناسه‌مدايه) ده‌ڵێت:\nله بووڵێڵێكى راڕادا،\nشوون پێى كێوه‌كانه:\nياده‌وه‌ريى تراويلكه‌يى تۆ.\nئێواره‌يه‌كى نيلۆفه‌رى و\nده‌رياچه‌يه‌كى وه‌نه‌وز گرتوو،\nوه‌ك ئه‌و كۆتره‌ى\nكه كێوێك بێده‌نگ ئاشقت بوو،\nوه‌ره به‌فرى ئه‌و ئاسمانه فه‌رامۆش نشينه\nله‌سه‌ر لاجانگه‌كانمدا بسڕه‌وه:\nئه‌ى دڵه مۆره‌كه‌ى ياده‌وه‌رى!\nهه‌ندرێن كڕێوه‌ى ده‌مه‌و ئێوارانى دره‌نگى پايیزه، داده‌بارێته سه‌ر جه‌سته‌ى چياى ئه‌زموون و كۆشكى بيره‌وه‌رييه‌كان. سه‌ماى گه‌ڵايه له نووسينه‌وه‌ى مێژووى دره‌نگى پایيز. تۆمارگه‌يه‌كه ده‌يه‌وێت ته‌نانه‌ت هه‌وڵى چرپه‌ى هه‌ڵوه‌رينى گه‌ڵا و خڕه‌ى به‌ردى له‌بن پێدا ڕۆيشتووى به‌رده‌ڵان و تاوێره‌كانى چيا تۆمار بكات. شيعر نه‌شميلترين ماڵه، كه بيه‌وێت تێیدا خه‌ياڵ بكات و بتوانێت بيره‌وه‌ریى له جه‌سته‌ى وێنه‌ى شيعرييدا گومان دابماڵێت و حه‌قيقه‌ت، وه‌ك خۆى ئاينده ڕۆشن بكاته‌وه. سه‌باح ڕه‌نجده‌ر ده‌ڵێت: شيعر پێويسته هه‌ميشه له سه‌ره‌تاوه ته‌ماشا بكرێت و باس بكرێته‌وه، دوو ديوى به‌رجه‌سته نه‌كراوى هه‌يه، ئه‌م شاعيره ئه‌مڕۆ له‌گه‌ڵمان دايه و شاعيرێكى زيندوو و داهێنه‌ره، سبه‌ينێش نه‌مره و له گه‌ڵمان ده‌مێنێته‌وه.7 بيره‌وه‌ریى، به‌ر له‌وه‌ى ببێته وشه، دواتر بڕگه و ده‌ربڕين، جوانترين به‌يانى شيعره له هه‌ست و شعوورى مرۆڤه‌كاندا، به‌ڵام له خوێندنه‌وه و خه‌ياڵكردندا شاعيران ده‌ركى كاريگه‌ر و بينينى ناسكتريان هه‌يه بۆ ئه‌داكردن و به ئه‌ده‌بكردنى خه‌ياڵ و بيره‌وه‌رى ئه‌زموونیى و خولياييدا. كه‌واته هێزى شيعر ،سه‌نگه‌ر و قه‌ڵاى مانه‌وه‌يه بۆ نه‌مریى. بۆ ئه‌وه‌ى تاهه‌تايه، وه‌ك نالى، حاجى و ئه‌نوه‌ر … تاد، بخوێندرێيه‌وه. شيعر ماڵباتێك نيیه بۆ نيوه‌ڕۆخوانێك بۆ چه‌ند ساتيك جه‌م بين، به‌ڵكو شيعر نووسينه‌وه‌ى هه‌موو ته‌مه‌نه.\nكه‌واته نابێت شيعر بۆ مه‌به‌ست ئازار بدرێت و له ڕێگه‌يه‌وه هه‌موومان بمرين، نا!! ده‌بێ ڕۆژێك دابێت هه‌موومان له ڕێگه‌ى شيعره‌وه ئازاد بمرين. سه‌باح ڕه‌نجده‌ر ده‌ڵێت: ئه‌وه‌ى له ئێمه‌ى نزيك ده‌كاته‌وه خه‌ياڵى تايبه‌تى ده‌قه‌كانيه‌تى و داهێنانيش دواخستن قه‌بووڵ ناكات.8\nبيره‌وه‌ریى، به‌شێكى گه‌وره‌ى بنیادی و مووچڕك دانى خه‌ياڵه له هه‌ستى شاعيران و ئه‌ديباندا. شاعيران، تا خه‌ياڵ نه‌كه‌ن نازانن بنووسن، چونكه بنیادی زمانى ده‌قى كاريگه‌ر و سه‌ركه‌وتوو له ژێر هه‌ژموونى خه‌ياڵه‌وه ئافه‌ريده ده‌بێت و سه‌رئه‌نجام وێنه‌ى ڕه‌نگاوڕه‌نگ له جه‌سته‌ى شيعردا ده‌بنه كۆلكه زێڕينه‌يه‌كى بابه‌تیى و هه‌ستيار. هه‌ندرێن له لاپه‌ڕه (77) ى شيعرى (گازێك له هه‌رێمى ڕووحه‌وه) ده‌ڵێت:\nئه‌ى من، دوا دۆستى رووح و\nدوا نه‌يارى دۆڕانه‌كان،\nنوتقى ئه‌و چۆله‌كانه كۆ بكه‌وه\nكه حوزنى بێماڵيى بۆ نيوه شه‌وێك ده‌چڕن.\nئه‌ى په‌رته‌وازه بوو له نێوان تاراوگه و بێده‌نگى چيايه‌كان،\nكه خۆكوژييه‌كى لێوانڕێژ له ڕامان\nگفتو گۆيه‌كى باڵدار\nگازه تريفه‌ييه‌كانى رووحت ده‌نووسێته‌وه.\nئه‌و خه‌ياڵه‌ى له‌م شيعره هه‌ست پێده‌كرێت، سه‌رچوونى ئه‌و غه‌ريبیى و دوورييه‌يه، شاعير له نێوان دوو ژينگه، ژينگه‌يه‌ك پڕيه‌تى له بيره‌وه‌ریى، پاشخانێكى شكۆدار و پر سه‌روه‌ریى، ژينگه‌يه‌كى تر مانه‌وه‌يه له نيشتمانێك تاهه‌تايه هه‌ست به غه‌ريبیى ده‌كات. هه‌ڵبه‌ته شاعير له نێوان بيره‌وه‌ریى و تاراوگه‌دا، تاسه‌ى غوربه‌ت و ديدار هه‌ڵده‌گرێت، به‌ڵام شاعير ده‌يه‌وێت له كه‌رنه‌ڤاڵى خه‌ياڵدا به‌دواى نووسينه‌وه‌ى ژيان و ئه‌زموونه زوڵملێكراوه‌كاندا وچان نه‌دات، تا ده‌گاته سه‌رى كۆڵانى بيره‌وه‌رييه‌كان. له‌م ديتگه‌يه‌دا، هه‌موو ڕابردوو، كه له‌م ديوانه شيعرييه‌دا له فواره‌ى بيره‌وه‌ریى بڵق ده‌كه‌ن، ده‌بێت دواجار له شكلى سيستێم و حه‌قيقه‌تى خۆشگوزه‌رانیى خه‌ڵك و مێژووى گه‌لێك ببێته ئاوێنه‌يه‌كى بچكۆڵه له گيرفانى هه‌مووماندا، بۆ ئه‌وه‌ى هه‌موو جيهان به ڕابردوو و داهاتووه‌وه له‌م ئاوێنه‌يه‌دا ببينين.\nله پووخته‌ى ديوانه شيعرى چيايه‌كانى من، هه‌نگاو هه‌ڵگرتنه به‌ره‌و حه‌قيقه‌ت، گه‌ڕانه به‌دواى ويژدان له ئێستادا له مه‌نيفێستى ڕابردوو (بيره‌وه‌ریى). چياكان هێمان بۆ پياوبوون و ڕه‌نگينكردنى نيشتمان له ئاكامى ماندووبوون و تێكۆشاندا. ئه‌م ديوانه دۆزينه‌وه‌ى بزنه‌ڕێى هه‌ڵزنانه بۆ گه‌يشتن، نووسينه‌وه‌ى پياده‌ڕۆى سه‌ر پشتى گه‌ڵاى دره‌نگى پايیزانه به‌ره‌و لووتكه، كووته‌ك شكاندنى به‌فرى له‌رزه و ترسه به‌ره‌و هيوا، هه‌ڵدڕينى سنگى شه‌وه له سمكۆڵكردنى تاريكیى. ئيتر پێمان ده‌ڵيت: مێژوومان پڕه له سه‌روه‌ریى و گه‌ره‌كمه ئێستاتان به جوانیى بۆ بنووسمه‌وه.\nژيان وه‌ك كه‌شتييه‌كى وێڵ، به به‌رچاوى كه‌ناره كه‌نفته‌كانه‌وه ڕاده‌بوورێ.\nده‌نگێك له گه‌رووى ياده‌وه‌رييه‌وه، وه‌ك لمێكى خوێناوى،\nبانگت ده‌كا، ده‌تدوێنێ.\nدره‌خته‌كان ده‌بنه چيا و لێت ده‌ئاڵێن.\nهه‌ندرێن، چيايه‌كانى من\n*ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه، له ژماره 3ی گۆڤاری كه‌لێن بڵاوكراوه‌ته‌وه.\n1.\tماغوت، محه‌مه‌د، من ترس ڕۆحى سميوم، و: شوان ئه‌حمه‌د، چ2، سلێمانی: ئه‌ندێشه، 2016، ل 37.\n2.\tماغوت، محه‌مه‌د، من ترس ڕۆحى سميوم، و: شوان ئه‌حمه‌د، چ2، سلێمانی: ئه‌ندێشه، 2016، ل9-10.\n3.\tماغوت، محه‌مه‌د، من ترس ڕۆحى سميوم، و: شوان ئه‌حمه‌د، چ2، سلێمانی: ئه‌ندێشه، 2016، ل 37.\n4.\tعەبدوڵڵا، عەبدولموتەلیب، زمان، بوون، شيعر، هه‌ولێر: موكريان، 2010، ل 88.\n5.\tعەبدوڵڵا، عەبدولموتەلیب، شەڕی زمان، لە پێناو تەئویلكردنی دەقدا، سلێمانی: بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوكردنەوە، 2010، ل 51.\n6.\tعەبدوڵڵا، عەبدولموتەلیب، شەڕی زمان، لە پێناو تەئویلكردنی دەقدا، سلێمانی: بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوكردنەوە، 2010، ل 52.\n7.\tره‌نجده‌ر، سه‌باح ، گۆڤارى هه‌نار، ژماره 83، ل 54.\n8.\tره‌نجده‌ر، سه‌باح ، گۆڤارى هه‌نار، ژماره 83، ل 54.\n9.\tهەندرێن، چیایەكانی من، كۆ شیعر، چ1، سوێد، 2012.\nPrevious شه‌ڕی خێڵه ماركسیه‌كان، ئه‌گه‌ری خاڵێكی دیكه‌ی سفر له‌به‌رده‌م یه‌كێتیدا … ئیسماعیل حه‌مه‌ئه‌مین\nNext مه‌له‌فی چه‌پ له ئه‌مڕۆی كوردستادا … گفتوگۆی رێگای كوردستان له‌گه‌ڵ ئاسۆ كه‌مال


31 ساڵ بەسەر تاوانی ئەنفالدا تێپەڕدەبێت\n08:15 - 13/04/2019\nئەنفال بە هەشت قۆناغ جێبەجێ كرا و زیاتر لە 200 رۆژ بەردوام بوو\nلەساڵی 1988 لەسەر دەستی حكومەتی بەعس 182 هەزار گەنج و پیرو منداڵ ئەنفال كران\n31 ساڵ بەسەر تاوانی ئەنفالدا، تێدەپەڕێت كە حكومەتی بەعس لە ساڵی 1988 بە هەشت قۆناغ، بەرامبەر گەلی كورد ئەنجامی دا كە 182 هەزار ژن و پیاو منداڵی بەرەو بیابانەكان، گواستەوەو زیندە بەچاڵی كردن، جەگە لەوەش چوار هەزار گوند و 30 ناحیە و سێ هەزار و 100 مزگەوت و 100 كڵێسا خاپور كران.\nئەنفال.. یەكێك لە گەورەترین ئەو تاوانانەی لە مێژوودا بەرمبەر گەلی كورد ئەنجامدرا، ئەو تاوانەی زۆرێك بە هۆڵۆكۆستی كوردان ناوی دەهێنن.\nئەنفال پرۆسەیەك بوو بۆ سڕینەوەو لەناوبردنی مۆركی نەتەوایەتی گەلی كورد لەلایەن حكومەتی بەعسەوە‌و تێیدا، 182 هەزار لە ژن و پیاو و منداڵی لە بیابانەكاندا زیندە بە چاڵ كرد و زیاتر لە چوار هەزار گوند و 30 ناحیە و سێ هەزار و 100 مزگەوت و 100 كڵێسا خاپور كران.\nلە ساڵی 1988، سەدام حسێن سەرۆكی ئەوكاتەی عێراق، لەژێر ناوی سورەتی ئەنفال، تاوانی ئەنفالی بەسەرپەرشتیی عەلی حەسەن مەجیدی ئامۆزای بە چەند قۆناغێك بەرامبەر گەلی كورد جێەبەجێ كرد.\nئەنفال بە مانای دەسكەوتەكانی جەنگ دێت، ئەو دەستكەوتانەی مسوڵمانان لە شەڕەكاندا بەدەستیان دەهێنا، بەڵام حكومەتی عێراق دوای هەزار و 406 ساڵ لە دابەزینی ئەو سوڕەتە، بۆ لەناو بردنی گەلی كورد، ناوی ئەنفالی لە پڕۆسەی سڕینەوەی گەلی كورد، نا.\nئەنفال بە هەشت قۆناغ جێبەجێ كرا و زیاتر لە 200 رۆژ بەردوام بوو كە لە كۆتایی مانگی شوباتی 1988 دەستی پێكرد تا شەشی ئەیلولی هەمان ساڵی خایەند و شەش ناوچەی جوگرافی جیاوازی گرتەوە\nقۆناغی یەكەمی ئەنفال؛ لە 23ی شوبات تا 18 ی ئازاری 1988 ی خایەند\nناوچەكانی دۆڵی جافایەتی لەسنوری قەزا و ناحیەكانی ( دوكان، بنگرد، چوارتا، قەڵاچوالان، سەرچنار، سورداش) ی سەر بە پارێزگای سلێمانی دەستی پێكرد، كە لە بەرە بەیانی 23 ی شوبات خەڵكی یاخسەمەر و سەرگەڵوو بەرگەڵوو، بە دەنگ و ناڵەی تۆپی بەعس بە ئاگاهاتن كە ئەوە بەیەكەم تەقەی دەستپێكردنی ئەنفال دادەنرێت.\nرژێمی بەعس لەو هێرشەیدا، توانایەكی سەربازی و دارایی زۆر گەورەی بۆ تەرخانكردبوو كە پێكهاتبوو لە 20 لیوا و 60 فەوج و 10 فەوجی سوك و مەفرەزەی تایبەت جگە لە دەیان دەبابە و پاڵپشتی هێزی ئاسمانی.\nقۆناغی دوەم؛ لە 22 ئازار تا 1 ی نیسانی 1988 ی خایەند\nناوچەكانی قەرەداخ و بازیان و دەربەندیخانی گرتەوە كە لەو هێرشەدا 80 گوند و دوو هەزار و 241 خانوو وێران كران.\nقۆناغی سێیەم؛ لە حەوتی نیسان دەستی پێكرد و 20 ی نیسان كۆتایی هات\nئەو هێرشەی ئەنفال بە كاریگەرترین و كوشندەترین هەڵمەت دادەنرێت كە ناوچەكانی (چەمچەماڵ، سەنگاو، قادركەرەم، دوز، كفری، كەلار، پێباز، تیلەكۆ) ی گرتەوەو فراوانترین هێرشی ئەنفال بوو كە زیاتر لە 500 گوندی گرتەوە.\nئەو زیانانەی بەهۆی ئەو شاڵاوەوە كەوتنەوە بریتی بوون لە:\nوێرانكردنی زیاتر لە 500 گوندی گەرمیان\nزیاتر لە 30 هەزار گەنج و ژن و منداڵ و پیر بێسەروشوێن كران\nقۆناغی چوارەم؛ ناوچەكانی ئاغجەلەر، ناوشوان، چەمی رێزان، دەشتی كۆیە، تەقتەقی لە هەرسێ پارێزگای هەولێر و سلێمانی گرتەوە كە لە رۆژی 3 ی ئایار بە كیمیابارانكردنی گوندی گۆپتەپە دەستی پێكرد\nقۆناغی پێنجەم و شەشەم و حەوتەمی ئەنفال؛ لە 15 ی ئیار دەستی پێكرد و لە 26 ی ئاب كۆتایی هات، كە هێرشەكە بۆ نێو چیاكانی شەقڵاوەو رەواندوز بوو، كە گوندەكانی (وەرە، عەلیاوا، سماقوڵی نازەنین) ی گرتەوە.\nقۆناغی هەشتەم و كۆتایی ئەنفال؛ لە 26 ی ئاب دەستی پیكرد و لە شەشی ئەیلول كۆتایی هات\nئەو هێرشەش بۆ سەر ناوچەكانی بادینان بوو، ئەو گوندانەی بەهۆی ئەو شاڵاوەوە وێرانكران، 450 گوند بوون، كە 19 گوند لە قەزای شێخان و 35 گوند لە ئاكرێ و 100 گوند لە زاخۆ و 233 گوند لە ئامێدی و 63 گوندی سەر بە سەنتەری شاری دهۆك بوون\nلەدوای تێپەڕبوونی 31 ساڵ بەسەر ئەو تاوانە گەورەیەی بەرامبەر گەلی كوردا ئەنجام درا، بەشێك لە كەسوكاری ئەنفالكراوان، چاوەڕێی هێنانەوەی روفاتی كەسوكارە ئەنفالكراوەكانیان‌و بەسزاگەیاندنی تاوانبارانی ئەنفالن.


ئاڵای کوردستان - ku ئاڵای کوردستان - ku\nھەموو گەلانی سەر رووی ئەم زەمینە، ئەوانەی سەربەستن یان بە شێوەیەکی فیدڕال دەژین خاوەنی ئاڵای خۆیانن، ئاڵای کوردستانیش ئاڵای کوردستانی فیدرالە و لە تەواوی ئەو ناوچانەی لە ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان دان، لە داموو دەزگا حکوومییەکان و ڕێکخراوە ڕسمییەکان شەکاوەیە.\nئاڵای کوردستان پێکاھاتووە لە سێ ڕەنگ، دروشمێک لە ناوەندی. لە لاکێشەی ئاسۆیی پێکھاتوە، لاکێشەی سەرەوە ڕەنگی سوورە، ئەوەی ناوەند ڕەنگی سپییە، و لاکێشەی خوارەوە ڕەنگی سەوزە. بەرینایی ئاڵا دوو لەسەر سێی درێژاییەکەیەتی. دروشمی نەتەوەیی ئاڵای کوردستان خۆری زێڕینە، ئەم خۆرە ٢١ پەڕ (تیشک)ییەکسان و ھاوشێوەی ھەیە. خۆرەکە دەبێ ڕێک لە چەق (ناوەندی) ئاڵای کورستان جێگیر بێت.


بریکاری وەزارەتی دەرەوەی هیندستان: کوردستان نموونەیەکی جوانە لە پێکەوەژیاندا 2017-07-13\nبریكاری وەزارەتی دەرەوەی هیندستان لە دیداری لەگەڵ (هێمن هەوارمی)دا ڕایگەیاند، کوردستان نموونەیەکی جوانە لە پێکەوەژیاندا.\nلە هەولێر (هێمن هەورامی)، بەرپرسی بەدواداچوونی کاروباری سیاسی و پێوەندییە گشتییەکانی مەکتەبی سەرۆک لەگەڵ (ڤیجای کومار)، بریکاری وەزارەتی دەرەوەی هیندستان و (دیپاک مگلانی)، کونسووڵی گشتیی هیندستان لە هەولێر کۆبوونەوەیەکی کرد.\n(هێمن هەورامی) دوای بەخێرهێنانی شاندی ناوبراو، دواپەرەسەندنەکانی ناوچەکەی بە گشتی و عێراق و هەرێمی کوردستانی بە تایبەتی شی کردەوە. سەبارەت بە پەیوەندیی نێوان هەولێر و بەغدا (هەورامی) پێی ڕاگەیاندن: ''هەرێمی کوردستان و سەرکردایەتیی کوردستان هەموو ڕێکارە ئەخلاقی و بەرپرسیارەتییەکانی لە سەرەتای دروستکردنەوەی عێراقی نوێوە خستە گەڕ، ئەوە ئەوان بوون نەیان ویست کورد شەریکێکی ڕاستەقینە بێت و هەست بە هاونیشتمانیبوونی عێراق بکات، ئەم پەیوەندییانەش ڕاستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر خەڵکی کوردستان کردووە، بۆیە دەمانەوێت خەڵکی کوردستان بڕیار لەسەر ئایندەی خۆی بدات.''\nبەشێکی دیکەی قسەکانی (هەورامی) تیشکخستنەسەر ستراتیژیی (سەرۆک بارزانی) بوو، کە ٢٥ی ئەیلوول ستراتیژیی نوێی کوردستانی عێراق دەستنیشان دەکات و دەمانەوێت لەگەڵ بەغدا دەوڵەتی کوردستان بکەینە ئەو دەرگایەی کە پەیوەندییەکانمان بەرەو باشتر ببات.\nسەبارەت بە سەردانەکەی (سەرۆک بارزانی) بۆ ئەورووپا، بەرپرسی کارە سیاسی و پەیوەندییە گشتییەکانی مەکتەبی سەرۆک گوتی، شاندی باڵای ڕیفراندم بۆ بەرچاوڕوونیی زیاتر لە هەنگاونان بەرەو پرۆسەکە و موعالەجەکردنی ڕێکارە یاسایی و نێودەڵەتییەکان ئەو سەردانەی کردووە.\n(ڤیجای کومار)، بریکاری وەزارەتی دەرەوەی هیندستانیش ستایشی ڕۆڵی پێشمەرگەی کوردستانی کرد و ڕایگەیاند، کوردستان نموونەیەکی جوانە لە پێکەوەژیاندا.


بەپێی جۆرەکانی شێرپەنجە پێویستە کەی پشکنین بۆ ئەو نەخۆشییە ئەنجامبدەین؟\n06/10/2021 162 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبەگوێرەی بابەتێکی پزیشکیی کۆمەڵەی چاودێریی نەخۆشییەکانی شێرپەنجە لەوڵاتی ئیماراتی عەرەبیی کە لەهەژماری تایبەتی خۆی بڵاویکردۆتەوە، لەکاتی توشبونی یەکێک لەئەندامانی خێزان بەنەخۆشیی شێرپەنجە، ئەوە گرنگە کەسانی تری خێزانەکە پشکنینی پزیشکی ئەنجامبدەن.\nباسی لەوەشکردوە کە ئەگەرهات‌و سەبارەت بەتەمەنی گونجاو بۆ ئەنجامدانی پشکنینە جیاوزەکان بۆ نەخۆشییەکە گومانت هەبوو، ئەوە بەپێی ئەو خشتەیە دەکرێت بزانرێت کە ئایا لەچی تەمەنێکدا دەبێت پشکنین بۆ چی جۆرە نەخۆشییەکی شێرپەنجە بکرێت.\nشێرپەنجەی مەمک: پێویستە ئافرەتان لەدوای تەمەنی 40 ساڵییەوە پشکنینی پزیشکی بۆ نەخۆشییەکە ئەنجامبدەن.\nشێرپەنجەی گرێی منداڵدان: لەدوای تەمەنی 25 ساڵییەوە ئەگەری توشبونی ئافرەتان بەو نەخۆشییە هەیە بۆیە گرنگە لەو تەمەنەدا پشکنین بۆ نەخۆشییەکە بکرێت.\nشێرپەنجەی سییەکان: پیاوان پێویستە لەدوای تەمەنی 50 ساڵی بەشێوەی بەردەوام پشکنین بۆ زانینی ئەگەری توشبون بەنەخۆشییەکە بکەن.\nشێرپەنجەی کۆڵۆن: باس لەوەکراوە کە لەچلەکانی تەمەندا پیاوان دەبێت پشکنین بۆ نەخۆشیی شێرپەنجەی کۆڵۆن ئەنجامبدەن.


ئایا پێکهێنانی ناوچەی ئارام بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری کوردەکانی سووریا دەخاتە مەترسییەوە؟\nSUNDAY, 11 AUGUST 2019 - 11:42\nبەشی جیهان- کارناسانی پرسی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و تورکیا بڕوایان وایە پێکهێنانی ناوچەی ئارام لەلایەن تورکیا و ئەمەریکاوە لە باکووری سووریا کاریگەریی لەسەر دۆخی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری کورد لە باکووری سووریا نابێت و ڕێگر نابێت لە گەیاندنی یارمەتییەکانی واشنتن بۆ کوردەکانی سووریا.\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، ئەمەریکا و تورکیا وەکوو دوو هاوپەیمانی ئەندامی ناتۆ کە لەسەر پرسی کوردەکانی سووریا زۆر پێکەوە ناکۆکن؛ ڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو لەسەر پێکهێنانی ناوچەی ئارام لەناوچەی ژێر کونترۆڵی کوردانی سووریا ڕێککەوتن.\nتورکیا هێزە کوردەکانی سووریا سەربە پەکەکە ناودەبات و بە تیرۆریستیان دەزانێت و بە بڕوای ئەنقەرە دەبێت لەسنوورەکانی باشووری تورکیا دوور بخرێنەوە و حکوومەتی سووریا کونترۆڵی ناوچەی ئارم بە قووڵایی 32 کم بەدەستەوە بگرێت. بەڵام ئەمەریکا لە ساڵی 2014وە و پاش هێرشی داعش بۆ سەر ناوچەی ژێر کونترۆڵی کوردەکانی سووریا بووەتە هاوەپەیمانی سەرەکیی کوردەکان و پشتگیرییەکانی ئەمەریکا بووەتە هۆی بەربڵاوتر بوونی ناوچەی ژێر کونترۆڵی کورد و هەندێک ناوچەیش کە زۆرینەی دانیشتووانی عەرەبن دەگرێتەوە.\nئەمەریکا پێچەوانەی تورکیا بڕوای وایە کە دەبێت قووڵایی ناوچەی ئارام کەمتر بێت لەوەی تورکیا دەیڵێت و ئەمەریکا و تورکیا پێکەوە چاودێریی ئەو ناوچە ئارامە بکەن.\nکارناسان بڕوایان وایە کە پێکهێنانی ناوچەی ئارام کاریگەریی لەسەر دۆخی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری کورد لە باکووری سووریا نابێت.\nعەلی ئاڕ، جەنراڵی پێشووی ئەرتەشی تورکیا بە هەواڵدەریی شین هۆوای چینی وتووە ڕێککەوتنی ئەم دواییەی ئەمەریکا و تورکیا لەسەر باکووری سووریا نیگەرانییەکانی تورکیا لەبارەی کوردانی سووریا لانابات.\nناوبراو جەخت دەکاتەوە بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری کورد لە باکووری سووریا کە لە کونترۆڵی هێزە کوردەکاندایە و بە یەپەگە ناسراون بە فەرمی دەناسێندرێت. لە حاڵێکدا کە تورکیا بە تیرۆریستیان دەزانێت.\nهاوکات لەگەڵ هەواڵی ڕێککەوتنی ئەمەریکا و تورکیا لەسەر کونترۆڵی باکووری سووریا هەواڵدەرییە خۆجێییەکان هەواڵی ڕادەست کردنی 200 بارهەڵگر یارمەتیی سەربازیی ئەمەریکا بۆ کوردەکانیان بڵاو کردەوە. جەهاد ئەرمەغان دیلک بەڕێوەبەری ناوەندی تورکی-ی سەدەی 21 لە تورکیا، درێژەی یارمەتییەکانی ئەمەریکای بۆ کوردانی سووریا پشتڕاست کردەوە و بە شین هۆوای وتووە: هیچ شتێک لە ڕێککەوتنەکەی ئەمەریکا و تورکیادا نییە کە بتوانێت ڕێگری بکات لە درێژەی هاوکارییەکانی نێوان ئەمەریکا و کوردی سووریا.\nهەردوو کارناسەکە بڕوایان وایە ڕێککەوتنی ئەم دواییەی ئەمەریکا و تورکیا بۆ ماوەیێکی درێژخایەن ڕێگری لە ئۆپەراسیۆنی سەربازیی تورکیا دژ بە یەپەگە دەکات. لە حاڵێکدا کە تورکیا لە چەند مانگ پێشەوە 80000 هێز و کەرەستەی سەربازیی قورسی لە سنووری باکووری سووریا جێگیر کردبوو و هەڕشەی دەکرد ئۆپەراسیۆنێکی بنەڕەتی بۆ بنبڕ کردنی هێزە کوردەکان بەڕێوە دەبات.\nهەر دوو کارناسەکە دەڵێن مومکینە ئەمەریکا ئەم ڕێککەوتنەشی لەگەڵ تورکیا وەکوو ڕێککەوتنی 2016 لەسەر مەنبج وەکوو تاکتیکێک بەکار بهێنێت بۆ ڕاگرتنی تورکیا و درێژەدان بە پڕچەک کردنی کورد.\nدیلک بڕوای وایە بەپێی ڕێککەوتنی ئێستای ئەمەریکا و تورکیا ناوچەیێکی ئارام دانامەزرێت بەڵکوو ناوچەیێکی دوور لە شەڕ بە قووڵایی 5 تا 6 کیلۆمەتر دروست دەکرێت کە هیچ هێزێکی یەپەگە-ی تێدا نەبێت.\nعەلی ئاڕ، جەنراڵی پێشووی ئەرتەشی تورکیا دەڵێت وابیر دەکەمەوە کە تورکیا وازی لە بیرۆکەی ئۆپەراسیۆنی سەربازی دژ بە کوردەکان هێنابێت و ڕازی بێت بە کونترۆڵی هاوبەشی ئەنقەرە و واشنتن لە سەر باکووری سووریا. ئەمەریکاش درێژە بە پڕچەک کردنی کوردەکان لەدەرەوەی ناوچەی ئارام دەدات.\nئەرمەغان دیلیک ڕایدەگەیێنێت ئەمەریکا لە ڕێگای دروست کردنی ناوەندی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشەوە دەتوانێت کونترۆڵی چالاکییەکانی تورکیا لە ناوچەکانی باکووری سووریا بکات.\nناوبراو دەشڵێت یەکێک لە مادەکانی پێکهێنانی ناوچەی ئارام گەڕاندنەوەی ئاوارەکانی سووریایە بۆ وڵاتەکەیان کە ئەمەش لە بەرژەوەندیی تورکیادایە چوونکە ڕزگار دەبێت لە ئەو هەموو ئاوارەیە و مومکینە بەشێک لە بیناسازییەکانی ناوچەی ئارامی پێبدرێت. کە ئەمەش دانووستانی نێوان یەپەگە و تورکیای لێدەکەوێتەوە کە ئامانجی ئەمەریکایە.


ئەمریکا هێرش بکاتە سەر پاپۆڕە نەوتکێشەکانمان ئێمەش هێرش دەکەین - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Ordibehesht ٢٩ ١٢:٢٧\nNews Code 32446\nئەمریکا هێرش بکاتە سەر پاپۆڕە نەوتکێشەکانمان ئێمەش هێرش دەکەین\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە وتی: هەڕەشەی ئەمریکا دژی نەوتهەڵگرەکانی ئێمە کارێکی نایاسایی و بێ شەرمانەیە و ئەگەر بیەوێت ئاوەها کارێک بکات، ئێمەش کاردانەوە دەنوێنین.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەید عەباس مووسەوی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە لە کۆنفڕانسی ڕۆژنامەڤانی ڕایگەیاند: بە پێی دۆخی جیاوازی ئەمساڵ ڕۆژی قودسی جیاوازمان دەبێت و ئایەتوڵڵا خامنەیی لێدوان دەدات.\nمووسەوی لە وەڵام بە پرسیارێک سەبارەت بە ئاماری ئێرانیانی زیندانی لە دەرەوەی وڵات زیادی کرد: شتێک نزیک بە کەمتر لە ٣ هەزار ئێرانی لە دەرەوەی وڵات بە تاوانی جیاواز زیندانین. زۆربەی تاوانی ئەو کەسانە بردنی مادەی هۆشبەر و یا پەڕینەوەی نایاسایی لە سنوورەکان بووە کە باڵوێزخانەکانی ئێمە ئازادیان شوێنگیری دەکات. لە هەندێک حاڵەتیشدا هەندێک لە ئەو کەسانە ئازاد کراون یان بۆ درێژەی زیندانیەکەیان گەڕاونەتەوە ئێران. هیوادارم خێراتر هەموو ئێرانییەکان ئازاد ببن.\nناوبراو لە وەڵام بە پرسیارێک لە بواری هەڕەشەی ئەمریکا لە بواری ڕاگرتنی پاپۆڕە ئێرانییەکان و هەوڵی بەرانبەری ئێمە درێژەی دا:هەڕەشەی ئەمریکا کارێکی نایاسایی و بێ شەرمانەیە و ئەگەر بیەوێت ئاوەها کارێک بکات، ئەوا ئێمەش هەوڵی بەرانبەر دەدەین.


خوێندنەوەیەکی فێمێنیستانە بۆ «من ناوم سوورە»ی ئۆرھان پاموک | DidiMn\nخوێندنەوەیەکی فێمێنیستانە بۆ «من ناوم سوورە»ی ئۆرھان پاموک\nJune 8, 2016 DidiMn\nدیدی من – سی ئای ئێن ئێس\nڕۆمانی من ناوم سوورەـەی نووسەری هاوچەرخی تورکی، ئۆرهان پاموک، نەریت و بونیادە کۆمەڵایەتی و کلتوورییەکانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی ئاشکرا دەکات؛ کۆمەڵگەی ئەم ڕۆمانە لەسەر فاڵۆسەنتریزم بەندە، کە ئەو ڕێباز و باوەڕەیە تیایدا پیاو لە بەرامبەر ژندا سەروەرە. چیرۆکەکە تەنھا بارودۆخی کلتووری و ئایینیی سەدەی ١٦ـی وڵاتی تورکیا دەر ناخات، بەڵکو وێنەیەکی ڕوونی بارودۆخی کۆمەڵایەتی تورکیا و ڕۆڵ و شوێنی پیاو و ژنیش پیشان دەدات. ڕۆمانەکە ٥٩ بەشە، ٣٨ بەشی لە لایەن پیاوەوە دەگێڕدرێتەوە و ١٣ـشی ژن، ٨ بەشیشی گێڕەرەوەی نامرۆڤیین؛ سەگ، دار، پارە، مردوو، ڕەنگی سوور، ئەسپ و شەیتان. ئەم ڕۆمانە وەک ڕۆمانە باوەکان نییە، کە چیرۆکەکان تیشک دەخەنە سەر دەنگی پیاو و کارەکتەری پیاو، بەڵکو پاموک ڕێ بە خوێنەر دەدات بە گوێگرتن لە چیرۆکەکانیان، لێکۆڵینەوە لە ھزر و کارەکتەری ژن بکات. شەکوور، کارەکتەری سەرەکیی ڕۆمانەکەیە و لە ٨ بەشدا قسە دەکات؛ ژنێکی ئازا و بەھێزە، کە وەک ژنێک نرخ بە خۆی دەدات، پاموک وەک خانمێک وێنای کردووە کە لە دژی نەریت یاخی بووە و دەیەوێت جێی خۆی لە کۆمەڵگەیەکی پیاوسالاردا بدۆزێتەوە؛ “فێڵبازە و ھەمیشە لە گۆڕاندایە، مەبەست نادیار و تارادەیەکی زۆر فریودەر؛ ئەو جوانترین نیگاری ناو کتێبەکەیە، لە ڕاستیدا نیگاریش نییە، بەڵکو وێنەیەکی بچوککراوی فارسییە.”\nوەک وێنەیەکی بچووککراوە، شەکوور پڕە لە ڕەنگ و وردەکاری، کە دەبێت ببینرێن و لێیان تێبگەیت. خوێنەر شەکوور وەک ژنێکی سەربەخۆ و زیرەک دەناسێت، کە دەتوانێت بڕیاری خۆی لەسەر ژیانی خۆی بدات. باوکی ھەموو کات ھەوڵی داوە لە نزیک خۆی بیھێڵێتەوە، شەکوور پێی وایە باوکی ھەمیشە ھەوڵی داوە بڕیار لەسەر ژیانی بدات؛ “ئەگەر بەدەست باوکم بوایە، مێردەکەم دەبوایە گەورەترین زانا بوایە و نرخی زۆری بە ھونەر و تابلۆ بدایە، دەسەڵاتی ھەبوایە و دەوڵەمەند بوایە.” شەکوور مێردەکەی خۆی خۆش دەویست، چونکە وەک پیاوانی تری کۆمەڵگەکەی نییە؛ “سادە وەک منداڵێکی نوستوو، نەرمونیان وەک ئافرەتێک.” مێردەکەی خۆش دەویست، چونکە نەیدەویست کۆنتڕۆڵی بکات و وەک کۆیلەیەک مامەڵەی لەگەڵ بکات.\nشەکوور دەیەوێت ھەموو ئەو سنوورانەی کۆمەڵگە بۆی داناوە، تێیبپەڕێنێت؛ سیمۆن دێ بۆڤوار، فەیلەسووفی فێمێنیستی فەڕەنسی، لە کتێبی دوەەم ڕەگەزـدا دەڵێت: “کەس وەک ئافرەت لەدایک نابێت، بەڵکو دەبێت بە ئافرەت؛ ھیچ شتێکی بایۆلۆژی، دەروونی و ئابووری ئەو کەسایەتییە دیاری ناکات، کە لە کۆمەڵگەدا دراوەتە پاڵ ئافرەت، ئەوە شارستانییەتە کە ئەم بوونەوەرە دروست دەکات.” ئەگەر ھەموو ئافرەتانی تورکیا ھەوڵیان بدایە بە چەشنی شەکوور خۆیان وەک مرۆڤی سەربەخۆ و سوودمەند دەر بخستایە، پیاوانیش ڕێگەیان بە خۆیان نەدەدا ژنان بە کەم بگرن. شەکوور دەڵێت: “چەندین ساڵە لەناو کتێبەکانی باوکمدا دەگەڕێم بۆ وێنەیەکی ژن بە جوانییەکەی خۆیەوە، بەڵام لە ھەموویاندا ژنەکان شەرم دەکەن و سەیری یەکتر دەکەن، ھەرگیز سەریان بەرز ناکەنەوە، بەڕێکی ناوەستن و وەک سەربازێک یان سوڵتانێک لە جیهان بڕوانن.”\nپاموک ویستوویەتی ئەوە دەر بخات کە ژیانی ژنان لە کۆمەڵگەکەی ئەودا، واتە کێشە و پەرێشانی؛ شەکوور تەنھا ئازاری بوون بە ژنی نییە، بەڵکو مامەڵە لەگەڵ ئەوەشدا دەکات کە بە بێوەژن بانگ دەکرێت؛ ئەو بارودۆخی خۆی وەک بێوەژنێک بۆ خوێنەران باس دەکات و دەڵێت: “ئەوان کۆیلەکەیان فرۆشت بۆ ئەوەی ھەندێک پارەیان بۆ بگەڕێتەوە، دەبوو من ڕۆڵی کۆیلەکە ببینم بۆیان، هەروەها کاتێک شوبراکەم، حەسەن، کە کۆیلەیەک لە ماڵەکەدا نەما بوو شەوان بیباتە ژوورەکەی، دەستی کرد بە لەدەرگادانی ژوورەکەی من.”\nھەرچەندە لە کۆمەڵگەی پاتریاکیدا، کە کۆمەڵگەیەکە پیاو کۆنتڕۆڵی دەکات، ئافرەت لایەنە ناسەربەخۆکەیە؛ شەکوور پێچەوانەی ئەمە دەسەلمێنێت. ئەو دەری دەخات کە پیاوانی کۆمەڵگەکەی، لەنێویاندا حەسەن و باوکی خۆی، لە ژیانیاندا پێویستیان بەوە. لە دوای ئەوەی ماڵی مێردەکەی بەجێ دەھێڵێت، حەسەن بەردەوام نامەی خۆشەویستی بۆ دەنێرێت و باسی پەرێشانی خۆی دەکات، ھەروەھا باوکی شەکوور پێویستی پێیەتی کە لە نزیکی بێت. شەکوور دەڵێت: “باوکم نایەوێت لە لایەن دادوەرەوە وەک بێوەژنێک لە قەڵەم بدرێم، بەڵام ئەگەر تەڵاق وەر بگرم، پێی وا دەبێت دەمەوێت مێردێک بۆ خۆم بدۆزمەوە و ئەو جێ دەهێڵم.” ئەمە پیشانی دەدات کە دوالیزمە دژیەکەکەی پیاو و ژن، ھەڵگێڕدراوەتەوە و پیاو زیاتر پێویستی بە ژنە.\nئیستەر، فرۆشیارێکی سەرپێییی جولەکەیە، دەنگێکی تری مێیینەی ڕۆمانەکەیە، ھەرچەندە نەخوێندەوارە و کەسایەتییەکی ڕەقی ھەیە، وەک ژنێکی کۆمەڵایەتی و زیرەک دەردەکەوێت. کاتێک شەکوور خەمبارە و ھەست بە تەنیایی دەکات، ئیستەر ھێوری دەکاتەوە و وای لێ دەکات ھەست بە نرخی خۆی بکات؛ بە جۆرێک لە جۆرەکان دەتوانین ئیستەر بکەین بە پاڵەوانی ڕۆمانەکە، بەوەی کە کەسێکە کاریگەرییەکی زۆری ھەیە لەسەر بەردەوامبوونی ڕووداوەکانی. لە کۆتاییی چیرۆکەکە، ئیستەر تەنھا کەسە کە دەوێرێت ڕێ لە حەسەن و باوکی حەسەن بگرێت، ئەویش بۆ ڕزگارکردنی شەکوور لەو ژیانەی کە وەک بەندینخانە بوو بۆی، هەروەها ئیستەر ڕۆڵێکی زۆر گرنگی ھەیە لە گەشتی خۆدۆزینەوەی شەکوورـدا.\nیەکێک لە بەشە سەرنجڕاکێشەکانی من ناوم سوورە، بەشی ٥٤ـە بە ناونیشانی من ژنم؛ لەم بەشەدا دەنگێکی نێرینە، کاتێک خۆی دەکات بە ژن، ئەزموونی خۆی دەگێڕێتەوە. بەدڵنیایییەوە لە ڕێگەی ئەم گێڕەرەوەیەوە، پاموک وێنەی باوی ژن فڕێ دەدات و دەیەوێت لە دیدێکی ترەوە ئافرەت وێنا بکات؛ “لێم گەڕێن با ڕێک و ڕەوان، پێچەوانەی ئەو شتانە بڵێم کە زۆرجار لە کتێب خوێندووماننەتەوە و لەو کەسەی ئامۆژگاری دەکات بیستوومانن؛ کاتێک کە تۆ ژنیت، ھەست ناکەیت کە شەیتانیت.” گێڕەرەوە بڕوای وایە ھەستی بوون بە ژن جیاوازە لەوەی پیاوان ھەمیشە دای دەنێن؛ “کە جلە خورییەکانی دایکمم لەبەر دەکرد، کە گوڵەباخیان لەسەر چنرا بوو، ھەستێکی ھێمنی و کامەرانی بەسەرمدا بڵاو دەبووەوە، ھەستم دەکرد وەک ئەو ناسکم. ئەو تیشێرتە ئاوریشمییە ڕەنگ فستقییەی پوورم، کە ھەرگیز لەبەری نەکرد، کاتێک بەر لەشم دەکەوت، ھەستم بە سۆزێکی کپ نەکراو بەرامبەر ھەموو منداڵێک و خۆشم دەکرد. دەمویست چاودێری ھەموو کەسێک بکەم و خواردن بۆ تەواوی جیھان ئامادە بکەم.” پێ دەچێت پاموک ویستبێتی بڵێت ئەگەر پیاوان ھەوڵ بدەن خۆیان لە جێی ژنان دابنێن، ھەڵوێستی خۆیان بەرامبەریان دەگۆڕن؛ ھەموو شتێک جیاواز دەبێت ئەگەر لە ھەستی راستەقینەی ژنێتی تێ بگەن. دەنگی ژنانەی ئەم بەشە، وەک مێیینەیەک دان بە ھەموو نیگەرانییەکانی بوون بە ژن و ھەموو ھەستە نەرمەکان دەنێت، لە ڕێی ئەم بەشەوە، پاموک ویستوویەتی شوێنی بەرزی ژن لە جیھاندا دەر بخات؛ ئەو باوەڕی وایە ژنان مافی ئەوەیان ھەیە ئازاد بن و چێژ لە جوانی و ھەستی خۆیان ببینن.\nPrevious Postکوێنتین تارانتینۆ لە ڕێگەی پۆستی فەیسبووکەوە بە دوای ئەکتەردا دەگەڕێتNext Postئۆرهان پاموک سەبارەت بە مۆزەخانەی پاکیزەیی دەدوێت


موعجیزه‌ی كورده‌كان .. ده‌ریا ده‌ریا ڕه‌واندزی - Kurdistanigawre\nموعجیزه‌ی كورده‌كان .. ده‌ریا ده‌ریا ڕه‌واندزی\nدەڵێت کورد خاوەنی ٤٠ ملیۆنە بەڵام ووڵاتی نیە خاکی نیە چەندین ساڵە کورد دەچەوسێتەوە لەژێر دەستی عەرەب، فارس ، تورک ، بەتایبەتی کوردی عیراق تاکو ئێستا سەدان هەزار کورد بەدەستی سەدام حوسین ، شەهید کراون ، عەرەب ویستی ناوی کورد بسڕێتەوە لەسە رووی زەوی بەڵام ئیرادەی کورد زۆر بەهیز بوو هەموو هەوڵێکی دوژمنانی پوچەڵ کردەوە ، کورد نەتەوەیەکی چاو نەترسە خاوەن هەستێکی\nئێجگار بەرزن ، ئێستاش هەموو جیهان شانازی بە کورد، دەکات بە تایبەتی پێشمەرگە کە بەرەنگاری گەورەتریین تیرۆریستی جیهان بۆتەوە ئەویش داعش ە ،\nكورد ده‌بێته مۆدێرنترین نه‌ته‌وه‌ی جیهان. ته‌له‌فزیۆنێكی ئه‌مریكیش ده‌ڵێت: كورده‌كان ته‌نها نه‌ته‌وه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستن كه دژی تیرۆرو تۆقاندن و تاریكین‌و ده‌كرێت هاوپه‌یمانی ئه‌مریكا بن.\nده‌شڵێت: توركیا مه‌ترسی كورد له مه‌ترسی داعش به گه‌وره‌تر ده‌زانێت بۆ سه‌ر خۆی. وه‌ك ئه‌وه‌ی كه كه‌ناڵه‌كه ئاماژه‌ی پێداوه، ته‌نها هاوپه‌یمانی دروستی ئه‌مریكا له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست كورد ده‌بێت. ئەم پەرتووکە ئێستا\nلە,کتێبخانەی ئەمەریکاو کەنەدا هەیە و خوێنەرێکی ئێجگار زۆری هەیە ، تاکو ئێستا نزیکەی ٢ ملیۆن فرۆشراو.\nئاماده‌کردنی ده‌ریا ده‌ریا ڕه‌واندزی


مه‌سروور بارزانی: كوردستان په‌ناگه‌یه‌كی ئارامه\n:: PM:02:59:08/04/2021 \nله وتارێكدا مه‌سروور بارزانی سه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستان ڕای گه‌یاند، خه‌ڵكی كوردستان ته‌لیسمی داعشی تێكشاند و له بری هه‌موو دنیا شه‌ڕی كرد. هه‌روه‌ها گوتی، كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی نموونه‌یی بۆ كوردستان بنیات ده‌نێین و بۆ ئه‌وه‌یش پێویستمان به هاوپه‌یمانه‌كانمان هه‌یه.\nئه‌مڕۆ پێنجشه‌م هه‌شتی نیسان، مه‌سروور بارزانی سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كورستان له ئیڤێنتی یادكردنه‌وه‌ی بڕیاری 688ـی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی، كه تێیدا به ناوی نوای ئارام، ناوچه‌ی دژه‌فڕینی له عێراق دیاری كرد، وتارێكی پێشكه‌ش كرد و سوپاسی وڵاتانی ئه‌وروپی و به‌ریتانیای كرد بۆ هاوكارییه‌كانیان بۆ كورد.\nمه‌سروور بارزانی ئاماژه‌ی به‌وه كرد، هه‌رێم وه‌ك لانه‌یه‌كی ئارام بۆ ته‌واوی پێكهاته‌كان ده‌مێنێته‌وه. به بڕوای مه‌سروور بارزانی هێشتا مه‌ترسی داعش له‌سه‌ر ناوچه‌كه ماوه، كه پێشمه‌رگه‌ی كوردستان به هاوكاری هاوپه‌یمانان كۆتایی به ده‌وڵه‌ته‌كه‌یان هێنا.\nده‌زانین هێشتا ڕێیه‌كی درێژمان له پێشه و ده‌توانین كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی زۆرباش بنیات بنێین\nمه‌سروور بارزانی ده‌ڵێت، بڕیاری 688ی ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی كه له پێنجی نیسان/ ئه‌پریلی 1991 ده‌رچوو بۆ دروستكردنی نوای ئارام، باشترین و گرنگترین بڕیار بوو بۆ پشتیوانیكردنی گه‌لی كورد.\nپێشی وایه نه‌وای ئارام باشترین بڕیاره و ده‌ستێوه‌ردانه‌كان چاره‌نووسی ئێمه‌ی دیاری كرد و ئۆپۆزسیۆنی عێراق له كوردستان خۆیان رێكخسته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی سه‌دام نه‌مێنێ.\nزیاتر گوتی، "به‌رده‌وام رێزمان له پێكهاته‌كان گرتووه و لێره له كوردستان پێكه‌وه‌ژیان هه‌یه و په‌ناگه‌یه‌كی ئارامه بۆ ته‌واوی پێكهاته‌كان و لایه‌نه‌كانی تر".\nمه‌سروور بارزانی گوتی، ده‌زانین هێشتا ڕێیه‌كی درێژمان له پێشه و ده‌توانین كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی زۆرباش بنیات بنێین، پێویستمان به پاڵپشتی كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی هه‌یه و پێویسته له داهاتوویشدا هاوكارمان بن.\nسه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، داوای له كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی كرد، هاوكاری سه‌رخستنی دۆزی كورد بكات و پێوه‌ندییه سیاسی و ئابوورییه‌كانیان له‌گه‌ڵ كوردستان به‌هێزتر بكه‌ن.\nدووپاتی له‌وه كرده‌وه كه هه‌رێم ئه‌زموونێكی سه‌ركه‌وتووی دیموكراسییه، پشتگیری و هاوكارییه‌كانی هاوپه‌یمانان بۆ گه‌لی كورد زۆر گرنگ بوون له سه‌رجه‌م قۆناغه‌كاندا، هه‌رێمی كوردستانیش هه‌میشه رێزی له به‌ها هاوبه‌شه‌كانی هاوپه‌یمانان گرتووه.\nسه‌رۆكی حكوومه‌ت ئاماژه‌ی به ره‌وشی ئاواره‌كان دا و گوتی، حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به ته‌نیا هه‌موو تێچووی ئاواره‌كانی له ئه‌ستۆیه و هانیان ده‌ده‌ین به خواستی خۆیان بگه‌ڕێنه‌وه، به‌ڵام گوشار ناكه‌ین و هێشتا ناوچه‌كانیان ئاماده نه‌كراوه.\nسه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستان دووپاتی كرده‌وه كه له‌گه‌ڵ كازمی قسه‌ی كردووه و داوای كردووه، شوێنی ئاواره‌كان ئاماده بكات. نموونه‌یشی به ڕێككه‌وتنی شنگال هێنایه‌وه كه هێشتا جێبه‌جێ نه‌كراوه.\nله‌باره‌ی شه‌ڕی دژی داعشیش مه‌سروور بارزانی ڕای گه‌یاند، هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان ئاسایشی جیهانی پاراست و له جیاتی دنیا شه‌ڕی دژی رێكخراوه‌كه كرد. "خه‌ڵكی كوردستان ته‌لیسمی داعشی تێكشكاند".\nسه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستان به ئاماده‌بووانی گوت، "ئێوه دۆستی راسته‌قینه‌ی كوردستانن و پشتتان پێ ده‌به‌ستین، بۆ ئه‌وه‌ی دۆزی كورد له به‌ریتانیا ببه‌ینه پێشه‌وه".


16 كانونی دووه‌م 2020 [ 17:08 ]\nبیرورا- عارف قوربانی\nزۆر جار لە میدیای كوردستان و لە ئاستی باڵای حیزبی و حكومیشەوە ئەوە دەبیستین كە فەشەلی حوكمڕانیی عێراق دەبەستنەوە بە شكستی كەرتی كارەباوە.\nباس لەوە دەكرێت كە لەم 16 ساڵەی رابردووی دوای كەوتنی سەدام، بە دەیان ملیار دۆلار بۆ كەرتی كارەبا تەرخانكراوە و كەچی ئاستی بەرهەمهێنانی كارەبا و سەعاتەكانی پێدانی كارەبا بە ماڵان بەجۆرێكە، شكستی ئەو كەرتە و عەقڵیەتی حوكمڕانی لە عێراق بەدیاردەخات. بەڵام هیچكات روو بەلای خۆماندا وەرناگێڕین تا هەمان ئەو بەراوردكارییە بكەین بە پێوەر بۆ خۆیشمان.\nئایا هیچ دامەزراوەیەكی میدیایی، هیچ ناوەندێكی توێژینەوە، هیچ فراكسیۆنێكی پەرلەمانی، یا هیچ دەزگایەكی چاودێری لە كوردستان ژمارەی ئەو بڕە پارانەی لەبەردەستە كە بۆ كەرتی كارەبا لە كوردستان تەرخانكراون، تا بە هەمان پێوەری ئەوەی لەو بوارەدا خەرجكراوە بە ئاستی بەرهەمهێنان و پێدانی سەعاتەكانی كارەبا بە ماڵان بەراوردی بكەین و بزانین ئێمە لە كوێدا سەركەوتووین تا كارەبا لە عێراق بكەینە بەڵگەی فەشەل؟\nئایا هەر بەڕاستی دەسەڵاتدارانی كورد باوەڕیان وایە كەرتی كارەبا لە كوردستان سەركەوتوو بووە؟ ئایا هیچكات لەخۆیان پرسیوە چ لۆژیكێكە كاتێ لە وەرزی زستاندا بەهۆی دابەزینی چوار پێنج پلەی گەرما، لە شەو و رۆژێكدا سەعاتەكانی پێدانی كارەبا پێنج شەش سەعات كەم دەبێتەوە؟ یان لە هاویندا كە بەهۆی هاتنی شەپۆلێكی گەرماوە لەپڕ پێدانی سەعاتەكانی كارەبا بۆ ئاستی نیوە دادەبەزێ؟ هەر ئەمە بەسە بۆ ئەوەی دان بەوەدا بنرێت كە كەرتی كارەبا لە كوردستان شكستی خواردووە، جا ئەگەر ئەمە پێوەر بێت بۆ سیاسەتی بەڕێوەبردن و عەقڵیەتی حوكمڕانی، ئەوە دەبێت بیسلەمێنین كە ئێمەش وەك بەغدا شكستخواردووین.\nكەم سروشت و جوگرافیا هەیە وەك كوردستان دەرفەتی فراوانكردنەوە یان فرەجۆركردنی سەرچاوەكانی بەرهەمهێنانی كارەبای هەبێت. كوردستان سروشتەكەی لەبارە بۆ ئەوەی كارەبا لە (با) دروستبكرێت. دەرفەتی ئەوەی هەیە كارەبا لە (ئاو) بەرهەم بێت. هەڵكەوتە جوگرافییەكەی لەسەر هێڵەكان بەجۆرێكە بە ئاسانی دەتوانرێت سوود لە تیشكی خۆر وەربگرێت وەك سەرچاوەیەكی تری بەرهەمهێنانی كارەبا، ئەمە جگە لەوەی خاوەن نەوت و گازی سروشتیی خۆمانین كە دەتوانرێت وێستگەی بەرهەمهێنانی كارەبا پەرەپێبدات. بەم هەموو فرە سەرچاوەییەی دروستكردن و بەرهەمهێنانەوە لەماوەی 28 ساڵی حوكمڕانیدا نەتوانراوە كێشەی كارەبا چارەسەر بكرێت و ساڵ بەساڵیش لەبری ئەوەی بەرەو باشتر بڕوات، كێشەكانی كارەبا زیاتر دەبن.\nرەنگە ئێستا بگوترێ كوردستان لە قەیرانی ئابووریدایە و چاككردنی ئەم كەرتە و پەرەپێدان و جۆراوجۆركردنی سەرچاوەكانی كارەبا پێویستی بە پارەی زۆر هەیە، ئەمە راستە، بەڵام ساڵانێك پارەی زۆر زۆریش لە كوردستان هەبوو، كێشەی كارەباش هەر بەردەوام بوو. ئەگەر پلانی ورد دانەنرێت و بەدوای سەرچاوەی تری بەرهەمهێناندا نەگەڕێین، ساڵ لەدوای ساڵ كوردستان تاریكتر دەبێت. هەرچەندە هەندێك بۆچوون هەن پێیانوایە بەمەبەست نایانەوێ كێشەی كارەبا چارەسەر بكرێت، چونكە سەرچاوەی داهات و كەناڵی بردنی پارەیە بۆ كۆمپانیا حیزبییەكان.\nپێشتریش زۆرجار ئەوە بەرگوێی خەڵك دەكەوت كە كۆمپانیایەكی وڵاتێكی بیانی، یا فڵان سەرمایەداری خۆماڵی داوای كردووە رێگەی بدرێت لە تیشكی خۆر یان لە با، كارەبا بەرهەم بهێنێت، بەڵام دەسەڵاتدارانی ناو حیزبەكان و حكومەت گوشاریان خستووەتە سەری كە دەبێت بیانكاتە هاوبەش، یان پارە و پشكیان بداتێ، بەو هۆیانەوە هەوڵەكان شكستیان خواردووە. ئەم قسانە ئەگەر راست بووبن یان نا، بەڵام دەكرێت ئێستا بیر لەو رێگایانەی جۆراوجۆركردنی سەرچاوەكانی بەرهەمهێنانی كارەبا بكرێتەوە.\nهەرچەندە كێشەی كارەبا لە كوردستان و لە عێراقیش بەتەنیا پەیوەست نییە بە بەرهەمهێنان و دابەشكردنەوە، بەڵكوو بەشێكی زۆری كێشەكە پەیوەستە بە خەڵكیشەوە، پەیوەستە بەناهۆشیاری لە بەكاربردن و بەفیڕۆدانی. بەڵام ئەركی حكومەتە شانبەشانی جۆراوجۆركردنی سەرچاوەكانی بەرهەمهێنان، هۆشیاریی بەكاربردنیش لای خەڵك دروست بكات. لەم رۆژانەدا پارێزگاری هەولێر رایگەیاند كە 42 لەسەتی كارەبای هەولێر دەدزرێت، ئایا كەس بیستوویەتی هاووڵاتییەك توانیبێتی 5 دۆلار وەحدەی ئاسیاسێڵ یان كۆڕەك تلیكۆم بدزێت. ئەمە پەیوەندی بە عەقڵ و سیستەمی بەڕێوەبردنەوە هەیە.\nدەگوترێ یەكێك لە كێشەكانی زۆر بەكاربردنی كارەبا بەهۆی (بۆیلەری ئاوگەرمكردنەوەیە). تەماشا بكەن زۆربەی وڵاتانی پێشكەوتوو ئەم گرفتەیان چۆن چارەسەر كردووە، سوودیان لەوە وەرگرتووە لە سووتاندنی خۆڵ و خاشاكی كۆكراوەی شار، ئاوی گەرم بۆ ماڵان دەستەبەر دەكەن. كوردستان ئێستا توانای ئەوەی نییە تۆڕی دابەشكردنی ئاوی گەرم دروستبكات، بەڵام دەكرێت سوود لە ئەزموونی هەندێ وڵاتی تر وەربگرین.\nلە توركیا لەسەر تانكیی سەربانی ماڵان ئامێرێك دانراوە لە تیشكی رووناكی بەشی گەرمكردنی ئاوی ماڵەكە كارەبا بەرهەم دەهێنێت و ئاوی تانكییەكە گەرم دەكات. نرخەكەشی رەنگە هەر پارەی چەند مانگێكی كرێی موەلیدە بێت كە هەر هاووڵاتییەك ناچارە مانگانە بیدات. ئەمە ئەركی حكومەتە لەڕێگەی كۆمپانیایەكەوە ئەم ئامێرە بهێنێتە كوردستان و هۆشیاری بداتە خەڵك بۆ سوودلێوەرگرتنی لەبری كارەبای نیشتمانی و موەلیدە.\nهەندێ رێگای ئاسان هەن حكومەت دەتوانێ بەهۆیانەوە گوشارەكانی سەر خۆی كەمبكاتەوە و یارمەتیدەریش بێت لە چارەسەركردنی ئەم كێشەیە. بۆ نموونە ئێستا كۆمپانیا لە دونیادا زۆرن وەك چۆن پێشتر موەلیدەی كارەبایی گەورە و بچووكیان بەرهەم دەهێنا، ئێستا بە سوودوەرگرتن لە سەرچاوەكانی تری وەك خۆر و هەوا ئامێری بچووك بۆ ماڵان دروست دەكەن. بەڵام رەنگە هەموو خەڵك توانای ئەوەی نەبێت كولفەی تێچوونەكەی بدات.\nحكومەت تەنیا بە دروستكردنی هەماهەنگی و دروستكردنی متمانە لەنێوان كۆمپانیایەك و فەرمانبەرەكانی خۆی دەتوانێ دادوەری گرێبەستێك بێت تا ئەم كۆمپانیایە لەسەربانی ماڵی فەرمانبەران ئامێری كارەبا دابمەزرێنێ كە تێچووەكەی كەمترە لە 2 هەزار دۆلار و مانگانە بڕی سەت دۆلار لە مووچەكەی بدرێت بە كۆمپانیاكە بەشێوەی قیست. خەڵك كە بووە خاوەنی سەرچاوەی رۆژانەی هەشت سەعات كارەبای ماڵەكەی خۆی، ناچێت كارەبای حكومی یان موەلیدەی گەڕەك بەكاربەرێت. لە پلەی یەكەمدا بەمە بەشێكی زۆر كارەبا بۆ حكومەت دەگەڕێتەوە و بەشی پێدانی ئەوانی تر دەكات كە خاوەنی كارەبای خۆیان نین.\nپێشتر كوردستان بەبێ پلان شارەكانی بە ئەندازەیەك گەورە بوونەوە كە حكومەت دەرەقەتی دابینكردنی پێویستییە سەرەتاییەكانی نەیەت. ئەگەر ئێستا كەڵك لە رێگاو ئامرازەكانی تری بەرهەمهێنانی كارەبا وەرنەگرێت، بەدڵنیاییەوە ببینە خاوەنی كوورەی ئەتۆمیش، كێشەی كارەبا چارەسەر نابێت. چونكە تا دێت ژمارەی دانیشتووان و خواست لەسەر بەكاربردنی كارەبا زیاتر دەبێت.


کونجــرینی : ئەو ساتانەی ئێمەش لەچاوروانی گەڕانەوەدا بووین . – WTARIKURD\nئەو وەختانەی لەدوای خۆمان تەنها کونەپەپۆکانمان جێهێشت و بەسەرکەلاوە کۆن و دڕەختە بێناز و ڕەزە سوتاوەکاندا دەیان خوێند . ئەوساتانەی وڵاتێک لەبێدەنگی و بێ هیوایمان بەجێهێشت و بیرکردنەوەکان تەنها دەچونە جیهانی خەیاڵەوە بۆ گەڕانەوە .. لەو ساتانەدا نەهامەتیەکانی کیمیابارانی هەڵبجە ” جەستەمانی دەخواردو ئەنفال ببووە ڕێبەری هەموو چرکەکانی تێڕوانمان .\nخولەک بەخولەک کاتمان دەژماردو ئەوەی بەبیری ئێمەو هەموواندا نەدەهات ” گەڕانەوەو نوێ بوونەوەی زەمەن بوو . ئەو ڕۆژانەی ئێمەی دەربەدەر لەچاوەڕوانی مانگانەو خێری کۆماری ئیسلامی ئێراندا بووین ، تا بەسکی برسێتی سەرنەنێینەوە .\nئەوکاتانەی ڕۆژگارێکی ڕەش بوو ، بەلام بێعار بووین ، بەردەوامیمان بەژیان دەداو وەک مرۆڤێکی نۆڕماڵ چێژمان لەژیان دەبینی و لەهاوسەرگیری و خەندەی شەوان نەدەکەوتین .\nئەوساتانەی وەک ئەوەی هیچمان نەدیی بوو ، نەئەنفال ” نە هەڵبجە ” نە بەکۆمەڵ مەرگی هاڕێیانمان لێ سەندرا بێت ، لەشەوچرای شەوان و خەندەو بەسەرهات و کەیفی ڕۆژانەمانە نەدەکەوتین .\nڕۆژگارەکان وەک یەک نەبوون ، زۆرجار بەسەر هاوڕێیەکمدا دەکەوتم و لەکۆی خەیاڵ و یادەوریەکانی دام دەبڕی و بەشەرمەوە فرمێسکەکانی دەسڕی و چاوی لەچاوانم دەبڕی . من لەهەموو ئەوانە تیدەگەیشتم ، دەمزانی ئازاری دووری دایک و باوک و ئەزیزان چەند گرانە . منیش وەک ئەوان جارجارە کەدڵم پردەبوو ، بەناچاری دوور دەکەوتمەوەو ژیانی تەنیایم هەڵدەبژاردو دەبومە میوانی ژێر دارگوێزەکانی ” بلەکێ ” و لەوێ خۆم خاڵی دەکردەوە لەگریان و دەڵتەنگی و ئازارەکانی دوورە وڵات .\nحاتەم عێراقی ” لەدەورانی ئێمەدا ، ئەوساتانەی هەستمان لەجەستەمان جیادەبۆوەو ڕووەو وڵات هەلدەفڕی ، ئەو بەسەر بەعس و تاوانبارانی ئەنفال و هەڵەبجەدا هەڵیدەداو هیچ کاتیک بیری لەوە نەدەکردەوە زەمەنێک دێت جێگای میحنەتییەکانی ئێمە دەگرێتەوە .. ئێستا ئەویش وەک جارانی ئێمە فرمێسک بۆ گەڕانەوە دەڕێژێت ..