چاوپێکەوتن و گفتوگۆ لەگەڵ هونەرمەندان ناسر ڕەزازی و مەرزیە خانم « 1 »\nSaturday, 02.06.2021, 19:42\nلە ئوسترالیا بەخێرهاتنتان دەکەم ، داواکارین کە سەردانە کورت ماوەکەتان بۆ سیدنی دڵخۆشکەر و سەرکەوتوو بێت لە بەدیهێنانی ئەو بەرنامەی بۆی دانراوە ؟\nمەرزیە - سوپاس بۆ هەمووتان ، سەردانێکی سەرکەوتوو و لەباربوو هەرچەندە ماوەکەی کورتیش بوو ، وە لێرەدا هەر یەکێک لە خوشکان و برایان کە پێیان گەیشتووم هاوبەشی ئەو هەست و بۆچوونەی من بوون .\nناسر - سوپاس بۆ هەمووان بۆ بانگهێشتنەکەیان و پێشوازییە گەرم و جوانەکەیان لە ئێمە ، لەگەڵ گشتیان هەستمان بە دڵخۆشی کردییە . سەبارەت بە من ، دووەمین سەردانمە بۆ ئوسترالیا ، وە ئەنجامدانی وەڵامدانەوەی ئەو داخوازییە بوو کە کۆمەڵەی ڕەوەندی کوردی لە نیو ساس وێڵز ئاڕاستەی ئێمەی کردبوو . مەبەست لە داوەتەکە سازدانی ئاهەنگێکی شەوانەی گۆرانی و مۆسیقا بوو لە 18ی مانگی نیسان دا بەبۆنەی جەژنی مێژوویی نەورۆز ، بەمەزەندەی من ئاهەنگەکە سەرکەوتوو بوو ، وە لە سازدانیدا مەرزیەی هاوژینم بەشداریکردم ، لەگەڵ هونەرمەندی ئاواز دانەری ناسراو ڕزگار خۆشناو .\nهونەرمەندان مەرزیە و ناسر پێگەی دیاریان هەیە لە گۆرانی کوردی دا ، کە هەر یەکێک لەئێوەدا دوای بڕینی ڕێگایەکی دوور و درێژ ، توانیویەتی کاریگەرە دیارەکانی جێبهێڵێ کە ئاوێتە بووە بەزۆرێک لە سەختییەکاندا ، بەڵام لە ئەنجامدا چەندین لە دەستکەوتە هونەرییەکانی بەدیهێناوە ، ئایا دەتوانین پێکەوە بگەڕێینەوە بۆ سەرەتاکانی دەستپێکردنی هونەریتان ؟\nمەرزیە - ئەو کاتەی قوتابییەک بووم لە تەمەنی نۆ ساڵیدا ، کە کاتێکی زووە بۆ گۆرانی گوتن ، مامۆستاکەم درکی بەوە کردبوو کە من دەنگ و بەهرەم بۆ گۆرانی هەیە ، زۆر هانیدام ، لەسەرەتادا پاڵپشتیکردم و ڕێگای لە پێشمدا خۆشکرد ، وە بەمە دەستمکرد بە گۆرانی گوتن ، وە من کیژێکی گجکە بووم .\nناسر - هەر لە منداڵیەوە گۆرانی ووتنم خۆشویستووە و گوتوومە ، بە فۆلکلۆری میللی ناوچەی ئەردەڵانی بەناوبانگ دەستمپێکرد ، وە ئەوێ شوێنی لە دایک بوونمە و دەکەوێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان . وە خۆم بە قوتابییەکی هونەرمەندی کۆچکردووی بەناوبانگی کورد« حەسەن زیرەک » دادەنێم ، بەچەشنێ کە مامۆستا قیبلەنومایە لە ژیانی هونەریمدا . وە کاریگەری لەلایەنی کەلتووری و فۆلکلۆری لە گۆرانی گوتنی کوردیدا لەسەر مندا ئاشکرایە .\nلێکتێنەگەیشتنەکان کە ڕووبەڕووی ژنی کورد دەبنەوە لەنێو کۆمەڵگاکەیدا لە کاتی هەڵبژاردنی کاری وەکو ڕەفتار و بەرنامە بۆ ژیانی ، هونەرمەند مەرزیە چۆن هەڵسوکەوتی لەگەڵ ئەو واقیعەی کە تێیدا هاتووتە ژیان کردووە ؟ وە ئەو کاریگەرە ئەرێنیانە چنە کە یارمەتیان داوە لە بەردەوامی بواری هونەریدا ؟\nمەرزیە - لە ڕاستیدا ، لە سەرەتاوە ئارەزوویەکی زۆرم هەبوو کە ببم بە هونەرمەندێکی کورد ، وە بە تێپەڕبوونی ساڵەکان هەستم بەو دواکەوتوویە کرد کە کۆمەڵگای کوردی دووچاری بووە و ڕێگا بە ژن نادات بۆ چوونە ناو بواری هونەری و شاد بێ بە ئازادی و مافەکانی ، دەمزانی تووشی کۆمەڵێک لە ڕەخنەکانی کۆمەڵگا دەبمەوە ، سەرەڕای ڕازی نەبوونی خێزان و هەڕەشەکانی ، بەڵام من بڕیارمدا لەسەر شکاندنی ئەو تەوقە و ڕووبەڕوو بوونەوەی خوو و نەریتە بەسەر چووەکان لەپێناو ئەوەی ژنی کورد پێگە شایستەکەی خۆی بگرێ ، وە بە ڕۆڵە کاریگەریەکەی خۆی لە هەموو بوارەکاندا هەڵسێت بە تایبەتی لە بواری گۆرانی و مۆسیقادا . گیروگرفتی بنچینەیی کە ڕووبەڕووی ژنی کورد دەبێتەوە لە دواکەوتنی کۆمەڵگای کوردییە و ڕووانینی بۆ ژن ، ئەو پاشکەوتنە لەمەوپێش و ئێستاش کاریگەری ڕاستەخۆی هەیە لەسەر ڕابوونی ژنی کورد بە ڕۆڵی ڕاستەقینەی خۆی و گۆشەگیرییەکەی تا ڕادەیەک لە هاوبەشیکردنی چالاکییەکاندا وەکو پیاو . بەڵام تەڤگەرەکان و شۆڕشەکان کە لە کوردستاندا هەڵگیرسان لە هۆکارە ئەرێنیە هاندەرەکان بوون لە بەردەوامی ژیانی هونەریمدا . وە شۆڕش هەلەکانی ڕەخساند و ڕێگای خۆشکرد لەبەردەم ژنی کوردکە کە کەڵکی لێوەربگرێ و شاد بێ بە ئازادییەکەی بە درێژایی ساڵانی بەسەرچوو ئەگەر بەشێوەی ڕێژەییش بووبێ . وە کاتێک وێنە کۆنەکەی ژنی کورد لە کۆمەڵگای کوردیدا دادەنێین و بەراوردی دەکەین بە وێنەی ئێستادا جیاوازییە ئاشکرایەکە لەنێوان هەردوو وێنەکەدا درک پێدەکەین.\nپێشکەوتن و گۆڕنکاری کە لەژێرخان و سەرخانی کۆمەڵگای کوردی ڕوویداوە گرنگی خۆی هەیە . ئەو گۆڕانە بووەتە و مسۆگەر دەبێتە گۆڕینی بۆچوونی کۆمەڵگا بەرامبەر بە ژن و ڕۆڵی لە ژیانی ڕۆژانەدا.\nلە هونەرمەندان زانراوە ، کە ئەو پەیوەندییەی بە کەلتووری هونەری گەلەکانیان پەیوەستیان دەکات و کارتێکردنی ئاڕاستەکان لەسەریان کە وەرچەرخانێکی گرنگ لە ژیانی کۆمەڵگا پێکدێنێ ، گرنگترین ئەو ڕووداوانە کامانەن کە کاریگەرییەکانیان لەسەر هونەرمەندان ڕەزازی و مەرزیە جێهێشتووە ؟\nناسر - بۆ شۆڕشی ئەیلولی ساڵی 1961 بە شێوەیەکی گشتی لەو ماوەیەدا کاریگەرییە ئەرێنییەکانی خۆی هەیە لەسەر هونەرمەندە ناسراوەکان بە هەڵوێستی نیشتیمانیان ، با هونەرمەندی کۆچکردوو « تاهیر تۆفیق » لە باشوری کوردستان وەربگرین ، کە ناسراوە بە هەڵوێستە نەتەوەییەکانی و نیشتیمانییەکانی و مرۆڤایەتییەکانی ، کە بە درێژایی ژیانی بەرامبەر دیکتاتۆریەت سەری دانەواند سەرەڕای زۆر لە هاندەرکانی و هەڕەشەکانی . گۆرانییە نیشتیمانییە بە جۆش و خرۆشەکانی ئیلهام و چرایەک بوون بۆ زۆرێک لە هونەرمەندان ، پتەوی بیروباوەڕییەکەی کاریگەری زۆری لێکردم . وە لەو کاتەی کە شۆڕش لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەڵگیرسا و بۆ ناوچە فرەوانەکانی پەلیهاویشت ، بە کاریگەرییە فکرییەکانی و ئاڕاستەکانی داهاتوویدا ، وە لە ئەنجامی هەموو ئەمانەدا ڕێگایەکی تایبەتیم لە گۆرانی گوتندا گرتەبەر.\nمەرزیە - زیاد لەوەی کە هاوژینەکەم باسیکرد ، دەڵێم کە گۆرانی ووتن و مۆسیقای فۆلکلۆری لە لقە گرنگەکانی ڕۆشنبیری و کەلتووری میللی هەر نەتەوەیەکە ، کە دەبێ کاریگەری لە هونەرمەند بکات ، لێی وەردەگرێ و دەیهاوێتە سەری ، وە کەلتووری فۆلکلۆری گەنجینەیەکە لەو بوارەدا کە لەبن نایەت ، ئێمە لەگەڵیدا گەورە بووین و کاریگەری لەسەرمان ئاشکرایە ، ئەوە موڵک و کەلتووری ئەم گەلەیە بەشێوە نەرێنییەکەی و ئەرێنییەکەی . وە پێویستە لەسەر هونەرمەند ئەو کەلتوورە گرنگ و بەنرخە بناسێت ، وە لەسەر بنچینەی زانستی هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکات بۆ ئەوەی بتوانێت پەرەی پێبدات و لە ڕێگایەوە داهێنانی زیاتر و زیاتر ئەنجام بدات . وە ئەوە لە ئێمە ڕوویدا لەو بوارە گرنگەدا لە بەڕێگاوە بوونی هونەریماندا.\nکۆمەڵێک بارودۆخ کاریگەرییە نەرێنییەکان لای هەندێ هونەرمەندان دروست دەکات ، لەو کاتەی کە دەبینین هەمان ئەو ڕەوشانە پاڵدەنێن بە هونەرمەند بۆ پەرەپێدانی ئامرازەکانی و قاڵبوونی بەهرەکانی ، کە لە کەسانی دی بەرهەمی زیاتر دەبێ ، ناسر ڕەزازی چۆن هەڵسوکەوتی لەگەڵ واقیعە کوردییەکەی دەکرد ؟\nناسر - بارودۆخەکانی لەمەوبەر و ئێستای کوردستانی بەش بەشکراو ، وە کە کۆنترۆڵکردن لە ژیانی گەلی کورد دەکات ، وەکو ستەمی نەتەوەیی ، ململانێی چینایەتی ، برسێتی و بێ ئیشی ، گەندەڵی و تێکچوونی ڕەوشت و سیاسەتی جیاکاری و کۆچ پێکردنی بەزۆرە ملی . هەموو ئەو نەهامەتیانە ، وایانلێکردم کە بەخەبەر بێم و ڕابم ، وە لەپێشدا بەڵێنم داوە کە هونەر تەرخان بکەم بۆ خزمەتی مرۆڤ ، ئەو بڕوایە بە بەرابەری نێوان ئادەمیزاد بەبێ جیاوازیکرن لەسەر بنچینەی دەمارگیری یان ئایین ، یان ڕەگەز یا ڕەنگ ، لەلای من چەسپیوە . لێرەدا تێدەگەم کە گەلی تورک یان عەرەب یان فارس دوژمنی ئێمە نین ، ئەوانیش چەوساوەن بە شێوازەکانی دی لەلایەن ڕژێمە کۆنەپەرستەکان و دیکتاتۆرەکانەوە ، دوژمنانمان ، کۆی ڕژێمە خۆسەپێنەرەکانن بەسەر ملانی ئەو گەلاندا ، ئەو ڕژێمانەی کە دژایەتی هیوا و ویستەکانمان لە ژیاندا دەکەن . هەمیشە لە ڕاستی مرۆڤ بوونم دەستپێدەکەم پێش ئەوەی کوردێک بم . وە بۆ نموونە کە گوێدەگرم لە گۆرانیەکانی گۆرانی بێژی کۆچکردوو - ئوم کەلسوم - پێی دڵخۆش دەبم کە لەناخەوە دەمجووڵێنێ هەر چەندە کە زانیاریم لە زمانی عەرەبی نییە ، ئەوە نموونەیەکە لەسەر ئینتیمای مرۆڤیم . هەموو ئەو هۆکارانە و هی تریش کاریگەری ڕاستەوخۆی هەیە لەسەر پێشوەچوونەکان و بیروباوەڕ و وشیاری هونەرمەند کە لەگەڵ ناخۆشییەکانی گەلەکەی دەژی ، ئەوانە هۆکاری زۆر گرنگن کە دەکرێ هونەرمەندێکی میللی درەوشاوەی لێبەرهەم بێنێ.\nوەکو ئەو بارودۆخە سەختانەی کوردستان هەیەتی ، هونەرمەندی مولتەزیم چۆن دەتوانێت هونەرەکەی وەک چەکێکی کاریگەر بۆ خزمەتی گەلەکەی بەکاربێنێت ؟\nمەرزیە - ڕۆڵی هونەرمەندی مولتەزیم کە هەست بە بەرپرسیارێتییەکانی دەکات بەرامبەر گەلەکەی لەو قۆناغە هەستیارەدا لە مێژووی گەلی کورد دا تەواو جیاوازە لە ڕۆڵی هونەرمەند لە وڵاتانی دی کە خاوەن ناسنامە و سەروەریی نەتەوەیی و سیاسین ، ئێمە وەک گەلێک دەژین بەبێ ناسنامە و سەروەری ، بۆیە گەلی کورد پێویستی زۆری بە هەوڵەکانی هەموو ڕۆڵە دڵسۆزەکانیەتی ، بەتایبەتی ، هونەرمەندی مولتەزیم کە بە هونەرەکەی دژی دیکتاتۆریەت و ستەم و چەوساندنەوە بەرخودان دەکات . وە لێرەوە کە ڕۆڵی هونەرمەندی مولتەزیم کەمتر نییە لە ڕۆڵی سەرکردەیەکی چەک بەدەست کە لە هەر چرکە ساتێکی ژیانیدا ڕووبەڕووی مەترسی دەبێتەوە .\nناسر - وەکو پێشتر باسمکرد ، من هونەرەکەم تەنیا بۆ خزمەتی پرسی کورد تەرخان نەکردووە ، چونکە پرسی گەلانی چەوساوە ناتوانرێ لەیەکتری جیابکرێتەوە . هونەرمەندی کورد بە حوکمی زوڵم و چەوساندنەوە کە گەلەکەی دووچاری هاتووە ، لەسەریەتی کە هونەرەکەی وەکو چەکێکی کاریگەر بەکاربهێنێ بۆ لەیەکتر نزیکبوونەوەی ئەو گەلانە و یەکگرتنی زیاتر لەنێوانیاندا . کاتێک تێکۆشەرێک یا سەربازێک دەکوژرێت ئەوە بە بەشێک لە کارەساتی مرۆڤایەتی دادەنرێت ، کە هەر یەکێکیان لە خێزانێک دەژی بەرپرسیارەتی بەرامبەری هەیە . هونەرمەندی وشیار ئەو پرسانە لەپێش چاوانی خۆی دادەنێت . پێویستە لەسەر هونەرمەند کە لەگەڵ پرسی گەلەکەیدا بژی و تێگەیشتنی هەبێ بۆ پرسی ئەو گەلانەی کەوتوونەتە بن نیری چەوساندنەوە و داپڵۆسین ، هونەر سنوور و تخووبی بۆ نییە ، لەو ڕوانگەوە ئازارەکانی گەلان بە ئازارەکانی مرۆڤایەتی خۆم دادەنێم . کرێکارە کوردەکە و کرێکارە عەرەبەکە هەردووکیان هەمان چەوساندنەوە و ستەمی چینایەتی دەچێژن ، من هەست بە هیچ جیاوازییەک یا جیاکارییەک ناکەم لەوەی کە کرێکارێک لە فەلەستینی داگیرکراودا یان کرێکارێک لە کوردستانی دابەشکراودا دووچارێتی.\nچۆن سەیری ئایندەی مۆسیقا و گۆرانی کوردی دەکەن لەبەر ڕۆشنایی هەڵسەنگاندنی ئێستای داهێنەران لەو دوو بوارەدا ، کە هەیانە لەسەر خاکی کوردستاندا دەژی و بەشەکەی دی لە تاراوگە و دوورە وڵات دەژی ؟\nناسر - گەلی کورد لەژێر نیری داگیرکردن و دابەشکردندا دەناڵێنێ ، وە ئەو کە بێبەشە لە سادەترین مافەکانی ، وە لەبەر ئەوە هەلی بۆ نەڕەخساوە کە سوودمەند بێ لە فۆلکلۆرەکەی و کەلتوورە میللییەکەی ، هەنەرمەند بە حوکمی ئەو واقیعە ناچارە کە زمانی فەرمی ئەو دەوڵەتەی تێیدا دەژی بەکاربێنێ . وە ئەوە هۆیەکی گرنگە لە مانەوەی گەلی کورد بەبێ ناسنامەی سیاسی . وە ڵێرەدا هونەرمەندی کورد بووەتە دیلی ئەو چوارچێوانە و بەربەرستانە کە ناتوانێت لێیان دەرباز بێ مەگەر لە دژیان هەڵبگەڕێتەوە و ژیانی بخاتە مەترسییەوە . بەڵام سەبارەت بە هونەرمەندی کورد لە دەرەوەدا ، هەرچەندە شادە بە دیموکراسییەت و ئازادییە بنچینەییەکان ، ئەو دوورە لە واقیعی ئێستای گەلی کورد و لەنزیکەوە لەگەڵیدا ناژی ، وە ناتوانێت گوزارشت لە کارەسات و نەهامەتییە تۆقێنەرەکەی گەلەکەی بکات کە پێوەی دەناڵێنێ . لەلایەکی دی هونەرمەندی کورد لەکێشەی ئابوری و داراییدا دەژی ، ئەو ڕەوشە بەشێوەیەکی نەرێنی کاردەکاتە سەر داهێنانەکانی و بەرهەمەکانی . سەرەڕای هەموو ئەمانە ، ململانێی سیاسی لە کوردستان و ئاڵۆزییەکانی و ڕەنگدانەوەی لەسەر هەموواندا بەتایبەتی لەسەر هونەرمەندی کورد لە هەندەراندا ، ئەو کە ناچارە هەڵوێستی مەبدەئی بنوێنێ وناتوانێت دەستەکانی لە ئەژنۆ بن . ناتوانم بازرگانی بە هونەر بکەم و گەلەکەم دەربەدەر و بەبێ نیشتیمان دەژی کە سەروەری خۆی هەبێ . من ئاسۆکان و ئایندەی مۆسیقا و گۆرانی کوردی دەبینم کە پەیوەستە بەشێوەیەکی ڕیشەیی بەو پرسە چارەنووسسازە ، یانی بەبوونی قەوارەیەکی سیاسی بۆ گەلی کورد ، وە ئەوە دەستەبەرە بە چارەسەرکردنی هەموو پرسەکان و کێشەکانی ئێستا و لەنێویاندا پرسی هونەر و هونەرمەندان.\nووتەکەتان پرسیارێکی باوم دێنێتەوە یاد کە دەڵێ : مەبەست لە چەمکی هونەر لە پێناوی هونەردا لای هونەرمەند ناسر ڕەزازی چییە ؟\nناسر - هونەر لەپێناوی هونەردا بە بازرگانی دادەنێم ، وە خزمەت بە پرسەکانی گەلان ناکات ، بەڵکو دەبێتە ئامراز لەخزمەتی فەرمانڕەوایە ستەمکارەکاندا . هونەری ڕاستەقینە بە ئاوێنە دادەنرێت کە گوزارشت لە ستەمی نەتەوەیی و چەوساندنەوەی چینایەتی دەکات . بەڕای من ، خەبات لەپێناوی ئازادی ژن و بەرگریکردن لە مافەکانی مرۆڤ و شەڕی زوڵم و چەوساندنەوە لەهەر شوێنێک بوونی هەبێ لە گەوهەری ئەرکەکانی هونەرمەندان و هونەرەکەیانە . پوختەی گوتنەکە ، پێویستە هونەر لەخزمەتی مرۆڤایەتی و پێشکەوتنی و خۆشگوزەرانی بێت.\nئەو پرسیارە دەبێ بکرێ کە دوور نییە لە تایبەتمەندی ، ئایا دەشێ بۆ هونەرمەند ناسر ڕەزازی لەگەڵ ئێمەدا هەندێک لەلاپەڕەکان هەڵداتەوە کە ئاماژە دەکات بە ڕووخسارە هونەرییەکانی شێوازەکەی لە هەڵسوکەوتکردندا لەگەڵ جەماوەرە زۆرەکەیدا ؟\nناسر - لەسەرەتادا دەڵێم وە ئومێدەوارم کە ستایش و پێهەڵدانی کەسێتی نەبێ ، من یەکەم هونەرمەندی کوردم کە گۆرانیم بۆ یەکسانی نێوان مرۆڤەکان گوتییە ، بۆ بەرەنگار بوونەوەی ستەم و چەوساندنەوە ، بۆ ئازادی ژن ، وە ئازارەکانی مرۆڤ لەهەر سووچێکی جیهاندا بە کۆژانی خۆم دادەنێم . لەتوانامدایە کە گۆرانی بەچوار شێوەزاری کوردی لە شەش شێوەزارەکان بڵێم ، هەوڵدەدەم کە سوود ببینم لە کەلتوور و مۆسیقای گشت گەلان بۆ زیاتر لەیەکترگەیشتن و نزیکبوونەوە و هاوکاری لەنێوان مرۆڤەکان لە جیهاندا . هەوڵەکانم تەرخاندەکەم ئەگەر لەئاستی پێویستیش نەبن لەپێناوی پێشکەوتن و پەرەسەندن بۆ نەهێشتنی نەزانین و دواکەوتن و خورافاتەکانی جێماو لە ڕبردوودا ، وە ئومێدەوارم کە جیهان ببینم بە زمانێک بدوێت بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکان و تووندو تۆڵکردنیان لەنێوان گەلاندا . لە چالاکییە هونەرییەکانم لە ساڵانی ڕابردوودا سازکردنی ئاهەنگەکانە لە ئەمریکا ، کەنەدا ، ئوسترالیا ، عێراق ، ئێران ، تورکیا ، ئەرمەنستان ، یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو ، ئازەربیجان ، ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵات و وڵاتانی ئیسکەندناڤیا ، بەو بۆنەیە ، وەکو بەشدارییەکی کەمیش بێ لەمنەوە لە پاڵپشتی و پشتگیریکردنی شۆڕش و شۆڕشگێڕان لە کوردستاندا بەلانی کەم نیوەی دەستکەوتی هەر کۆنسێرتێک لە سازدانیدا لەهەر وڵاتێکدا دەبەخشم . لە ماوەی سی ساڵی کارکردن لەو بوارەدا سی و چوار کاسێتی گۆرانیم بەرهەمهێناوە ، وە وەکو مامۆستایەک بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سوید کارمکردووە ، ئەندام لە یەکێتی نووسەرانی سوید ، وە هەروەها ئەندام لە یەکێتی هونەرمەندانی سوید ، وە پاشان گەلی کورد خۆی خاوەن ووتەیە لە هەڵسەنگاندنی هونەرمەندانی و دەستنیشانکردنی ئەوەی خزمەتی دەکات و ئەوەی فریوی دەدات و بەلاڕێیدا دەبات و دژی هیوا و ویستەکانی ئایندەی دەوەستێت.\nگەڕانەوەی دوایی لەگەڵ مەرزیە ڕەزازی ، چۆن دەکرێ بۆ تۆ هەڵسەنگاندن بۆ هەڵوێستی ڕەوەندی کوردی لە ئوسترالیا بکەی سەبارەت بە هونەرمەند مەرزیە ؟\nمەرزیە - من هەمیشە دەڵێم ، کە گەلی کورد هەڵوێستی هونەرمەندی مولتەزیم بە پرسە ڕەواکەی کورد بەهەند وەردەگرێ و زیاتر لە گەلانی دی نرخی پێدەدات بە حوکمی ڕەوشە تایبەتییەکەی ، ئەو پێشوازییە گەرمەی کە لە فڕۆکەخانە لێمانکرا کاریگەرییەکی زۆری لە ئێمەدا کرد ، زیاتر لەکاتی دەرکەوتنمان لەسەر شانۆ بە جۆش و خرۆش و ڕێزلێنانی زۆری بێوێنە لەلایەن ڕۆڵەکانی ڕەوەوەندی کوردی هەستم بەمە کرد . من خۆشەویستی و ڕێزم بۆ هەمووانە ، وە داوای لێبووردنیان لێدەکەم کە نەمانتوانی وەڵامی داوەتەکانیان و داخوازییەکانیان بۆ میوانداریکردنمان بدەینەوە ، کە دەرفەت ڕێگای پێنەداین بەدرێژایی ماوەی مانەوەمان لێرەدا ، وە ئەوە بەڵگەیە لەسەر ئەو خۆشەویستییە و ڕێزەی بۆ ئێمەیان هەیە ، ئەوە بەنرخترین سەرمایەیە لە ژیاندا بۆ ئێمە ، ئەو هەموو هەست و نەستە و بەخێر هاتنە گوزارشتە لە ڕستگۆیی کە چەندە پەیوەستن بە پرسی گەلەکەیان و هەستکردن بە مەترسی بارودۆخی ئێستا ، باوەشکردنەوەیان بۆ ئێمە و بۆ هونەرمەندانی لە نموونەی ئێمەدا ڕۆڵی هونەرمەندی کورد دەردەخات کە لەگەڵ ئازارەکانی گەلەکەی دەژی لێیجیانابێتەوە.\n« 1 » ئەو چاوپێکەوتنەم لەگەڵ بەڕێزان ناسر ڕەزازی و مەرزیە خانمی کۆچکردووی هاوژینی لە شەوی 23 / 4 / 1997 لە - لیڤەرپول - ئەنجامدا ، بەبۆنەی هاتنیان بۆ ولایەتی نیو ساوس وێڵز و سازکردنی. کۆنسێرتێک بۆ ڕەوەندی کوردی . وە بە زمانی عەرەبی بۆ یەکەم جار لە گۆڤاری ( عەشتار ) ژمارە -21 - تەمموزی 1997 بڵاوکرایەو ، ئەو چاوپێکەوتنەم ئەنجامدا لەسەر داخوازی سەر نووسەرەکەی ـ باسم حەمید - ی کۆچیکردوو کە لە عەرەبە چەپەکانی عێراق بوو ، وە دۆستێکی دڵسۆزی کورد و پرسە ڕەوایەکەی بوو ، وە بە پێویستم زانی وەریگێڕم بۆ زمانی شیرینی کوردی ، بە ئومێدی بڵاوکردنەوەی . لەگەڵ ڕێز و سڵاوم .


راکێشانی هەولێر بۆ ناو ململانێکان\nململانێکانی تورکیاو ئێران لەعێراق هەرێم دەخاتە بەردەم مەترسی\nهەرچەندە هەرێمی کوردستان لەماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا سەرکەوتوو بووە لەمسۆگەرکردنی سەقامگیری ئەمنی، بەڵام پێدەچێت ئەمڕۆ لەنێوان ڕکابەری تورکیاو ئێران رابکێشرێتە ناو شەڕو ململانێکانی ناوچەکەو سەقامگیرییەکەی تێکبچێت.\nئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق هاوکێشەی هێزی لەناوخۆی عێراق گۆڕیوە، ئەوەش رێکەخۆشکەر بووە بۆ دەستوەردانی زیاتری وڵاتانی دراوسێ بەتایبەتی تورکیاو ئێران بۆ گۆڕەپانی سیاسی عێراق.\nبەو پێیەی هەرێمی کوردستانیش بەشێکە لەعێراق‌و سنووری هاوبەشی لەگەڵ تورکیاو ئێرانیش هەیە، هەولێریش بەشێک دەبێت لەدەستوەردانی ئەنقەرەو تاران‌و رەنگە رابکێشرێت بۆ ناو ئەو شەڕە بەوەکالەتەی چەند ساڵێکە لەناوچەکە درێژەی هەیە.\nلەدوای هێرشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لەساڵی 2003 هەوڵەکانی تورکیاو ئێران رۆژ بەرۆژ زیاتر بووە بۆ زیادکردنی دەسەڵاتییان لەهەرێمی کوردستان، چەند ساڵێکە خاوەنی حکومەت‌و پەرلەمان‌و ئیدارەی سەربەخۆی خۆیەتی لەناو عێراق.\nهەوڵەکانی تورکیاو ئێران زیاتر لەرێگەی دوو حیزبی دەسەڵاتدارو لەهەرێمی کوردستان، کە ئەنقەرە پەیوەندی باش‌و پتەوی لەگەڵ پارتی دیموکرات هەیەو تارانیش پەیوەندی باش‌و پتەوی لەگەڵ یەکێتی نیشتمانی هەیە.\nبەم دوایانەش هێرشی گروپە چەکدارییەکانی نزیک لەئێران لەناوچەکانی هەرێمی کوردستان زیادیکرد، کە ئەو گروپە چەکدارییانە دۆڕاوی سەرەکی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بوون، کە لە 10ی تشرینی یەکەمی رابردوو بەرێوەچوو.\nهاوکات ماوەیەکیشە هێرشی چەکدارانی داعش بۆ سەر ناوچە کێشە لەسەرەکان زیادی کردووە، بەشێوەیەک لەماوەی تەنیا 10 رۆژدا ئەو چەکدارانە چەندینجار هێرشیان کردووەتە سەر سەنگەرەکانی پێشمەرگەو زیانی زۆریان لێداون، کە بەهۆیەوە چەندین کەس شەهیدو برینداربوون.\nچاودێران وای دەبینن، ئەمە بەشێکە لەهەوڵەکانی ئێران بۆ گێڕانەوەو هێشتنەوەی دەسەڵات‌و نفوزی خۆی لەناوچە جیاوازەکانی عێراق بەهەرێمی کوردستانیشەوە.\nهەروەها چاودێران باس لەوە دەکەن، ئێران جگە لەگروپە چەکدارییەکانی شیعە دەیەوێت سوود لەتواناو هەژموونی گروپە کوردییەکانیش بۆ هێشتنەوەی نفوزی لەناوچەکە ببینێت، لەوانە ئەو گروپانەی لەپارتی کرێکارانی کوردستان پەکەکە نزیکن‌و دژایەتی تورکیا دەکەن لەناوچەکە.\nبەدرێژایی مێژوو تورکیاو ئێران سوودیان لەتوانای گروپە چەکدارییە کوردییەکان وەرگرتووە، بۆیە ئێستا ئێران هەمان سیناریۆ دژی تورکیا دووبارە دەکاتەوە.\nلەبەرانبەردا تورکیا ئێستا دەیەوێت لەرێگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان‌و بەهاوکاری پارتی دیموکرات رووبەڕووی ئەو گروپە چەکدارییانە ببێتەوە، کە سەر بە پەکەکەن‌و ساڵانێکە دژایەتی ئەنقەرە دەکەن لەناوچەکە.\nفۆکسی تورکیاو ئێران ئێستا لەسەر ناوچەی شەنگالە، کە بەشێکی بەدەست هێزی پێشمەرگەو سوپای عێراقەوەیە، بەشێکی تریشی بەدەست گروپە چەکدارییەکانی حەشدی شەعبییەوەیە، ئەمە جگە لەبوونی چەند هێزێکی تری نزیک لەپەکەکە لەو ناوچانە.\nتورکیا دەیەوێت تەواوی ئەو هێزانەی لەئێرانەوە نزیکن لەو ناوچانە دەربکات، بۆ ئەوەش هەوڵی زیندووکردنەوەی ئەو رێککەوتنە دەدات، لەساڵی 2020 لەنێوان حکومەتی عێراق‌و هەرێمی کوردستان لەبارەی شنگال واژووکرا.\nهاوکات ئێران بەچڕی هاتووەتە سەر خەت بۆ ئەوەی کار بۆ جێبەجێنەکردنی رێککەوتنەکە بکرێت، بەو پێیەی ناوەڕۆکی رێککەوتنەکە ئەوەیە تەواوی هێزە چەکدارەکان لەو ناوچانە دووربخرێنەوە، جگە لەسوپای عێراق‌و پۆلیسی فیدراڵی.\nتورکیاو ئێران ئێستا جگە لەدەستوەردانە ئەمنییەکانیان لەرێگەی گروپە چەکدارییەکان، لەڕووی سیاسیشەوە دەیانەوێت بەشێکی گاریگەربن لەو گفتوگۆیانەی بۆ پێکهێنانی حکومەتی نوێ هاتوونەتە ئاراوە.\nتورکیا بۆ ئەو مەبەستە دەیەوێت سوود لەتواناو نفوزی لایەنە سونییەکان بە پلەی یەکەم ببینێت‌و پێگەیان لەناو حکومەتی نوێی عێراق بەهێز بکات، ئەمە جگە لەپاڵپشتیکردنی پارتی دیموکرات، وەک براوەی یەکەمی هێزە کوردییەکان لەپەرلەمانی عێراق.\nلەبەرانبەردا ئێران بەپشتوانی هێزە شیعییەکانی نزیک لەخۆی بەردەوامە لەهەوڵەکان بۆ رەتکردنەوەی ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق‌و دەیەوێت لەو رێگەیەوە مانەوەی نفوزی خۆی لەبەغداش مسۆگەر بکات، کە ساڵانێکە لەناو حکومەتە یەک لەدوای یەکەکان بەردەوامی هەیە.


لاوک کونجرینی: چی دەگۆڕێت، ئەگەر ڕیفراندۆم سەری گرت؟ | wtarikurd\nلاوک کونجرینی: چی دەگۆڕێت، ئەگەر ڕیفراندۆم سەری گرت؟\nنوسینی : لاوک کونجـــــــرینی | 16.08.2017 11:17 PM | بەشی: سیاسی | بێ کۆمێنتە\nیەکێتی لە ئێستادا سوورەو لەگەڵ ڕیفراندۆمدایە، بەڵام لەبەرنامەیدایە لە پێش هەڵبژرادن بکشێتەوە، چوونکە خۆی نادات بەتڕان.\nئەگەر ڕیفراندۆم کراو، دەنگی بەڵێ سەریی گرت، ڕەوشێکی خراپتر لەمەی ئەمڕۆ هاتە ئاراوە، ئاخ بۆ پێش ئەنجامدانی ناخۆن، ئایا تاوانباران و قسە قبەکەرەکانی بەناو ڕۆشنبیر و کۆی پارتی دەچنە بەردەمی خوا و گەل، تا بەسزای خۆیان بگەن؟\nئایا پارتی دەبێتە هێزێکی دیموکراسی؟\nئایا پارتی و سەرۆکەکەی دێنە خوار یاساوە؟\nئایا پارتی ڕازییە بەوەی هێزی پێشمەرگە لە میلیشیاوە، بگوازرێتەوە بۆ هێزێکی نیشتمانی و، دوور لە دەستتێوەردانی حیزبی؟\nئایا پارتی سەرمایە دزراوەکانی گەل، دەگێڕێتەوە؟\nئایا پارتی لە ڕابردووی ناشرین و مێژووە ڕەشەکەی، لەوانە ئاشبەتاڵ و 31 ئاب و هێنانی لەشکری تورکی و، سیستەمی برسیکردن، داوای لێبوردن لەخەڵکی کوردستان دەکات؟\nئایا پارتی، دەستبەرداری بیرکردنەوەی دیکتاتۆرانەی سەرۆکەکەی دەبێت؟\nئایا بژێوی ژیانی خەڵکی باش دەبێت؟\nئایا پارتی ڕایەڵە هەوڵگرییەکانی لەگەڵ دەوڵەتانی ناوچەکەو جیهان هەڵدەگرێت؟\nکەواتە چی دەگۆڕێت و چی دەستکەوتی خەڵکانی بە بەڵێی ڕیفراندۆمی 25-9 ن؟\nخاوەنی سەربەخۆیی کوردستان لەو گوندنیشانەوە دەستپێدەکات، کە لە مێژووی شۆڕشی کورددا، بۆ ڕۆژێکیش بێت، خواردنی بەردەمی منداڵەکەیان هەڵگرتووەو، بەو پێشمەرگە ماندونەناس و برسی و بێ بەرگ و پارەیان داوە، کاتێک کوێخا یان ئەنجوومەنی گوندەکە بە پێی دابەشکردن، بەسەریاندا دابەشیانی کردووەو، بە دڵ فراوانییەوە بەرێی کردوون. تا دەگاتە سنوری ماڵە شەهیدو شەهیدە زیندووەکانی وڵات و، ئەوانەی لەناخەوە بێ هیچ موزایدەیەک لەخزمەت نیشتماندا بوون. کەواتە سەربەخۆیی بۆ حیزب و لایەنێک و کەسایەتیەک نییە، بیکات بە مۆرکی خۆیی و لاف و گوزاریی بەسەر ئەم گەلەدا لێبدات.\nپارتی بڕیاری لەسەر ڕیفراندۆم دا، کات و شوێنیشی بۆ دیاریی کرد، هێزەکانی تریش، وەک گۆڕان و کۆمەڵ و… هتد، دەڵێن: ڕیفراندۆم بەم ئالەت و یان شپرزەییە لەم کاتەدا بەبێ پێشخانێک کە بێ ترس و دڵەڕاوکێ بڕیاری لەسەر بدرێت، ناگونجێت. کەواتە ئەوانەی دەڵێن: نەخێر لەمڕۆدا بۆ ڕیفراندۆم، لەبەرەی دژی سەربەخۆییدا نین، دەشێت لەوانەی دروشمی ڕیفراندۆمیان بەرزکردبێتەوە، زیاتر کورد پەروەر و نیشتمان پەروەر و بگرە زیاتر کوشتەی سەربەخۆیی بن. ئەم پێوانەیە لەسەر دوو دینگە دەتوانرێت، ڕەچاویی بکەین:\n1- پاشخانی کەسایەتی و حیزبەکان\n2- ئاستی بەخەمەوە بوون و خشتەی تێگەیشتن و کاکڵەی بەرهەمهێنانی گەیشتن بە دیواری ئەم پرۆسەیە، بەبێ خەم بەسەرکەوتن.\nلەچاویی کامێرای شاراوەوە نا، بەڵکوو لە پاشڵی هێزی نەخێر و بەڵیێ ئەم پرۆسەدا، ئەنجامێکمان دەست دەکەوێت، ئایا لە سەرکەوتندایە، یان لە پیلانێکی نەخشە بۆکێشراویی ترسناکدایە. بەڵام ئەوەی کە زۆر کەس دەخاتە ئاستی ڕامانەوە، ئەوەیە: پارتی سوودمەندە لە چینێک، کە تەنانەت خوێنەوارەکانیشی کڵۆڵن و بە پێی بەرژەوەندی کەسێتی پارتین. ئەم چینە بەپێی زەمەن دابران و بە بەرکەوتە سیاسی و گەشە کۆمەڵایەتییەکان، نەشوونما لەدەست دەدەن. نابێت بەهەمان تێڕواننیەوە بڕواننیە ئەو چینەی پارتی تیا پێچراوە، بەڵکوو لەوە بگەین، بەرزوو نزمی ڕێژەیی پارتی بوون لە هەرێم، وابەستەیە بەکڕین و زویربوونی چین و پانوپۆڕ و لەدەستدانی خەرمانەی خوودی پارتییەوە. کاتیک پارتی زیاد دەکات، ئەوە بانکی کڕینی دەخاتە گەڕ، کاتێک پارتی کەم دەکات، کڕینەکان لاواز دەبن، کەواتە پارتی بوون هێزێکی نیشتمانی خۆڕسک نییە، بەڵکوو کۆمەڵێک بەرژەوەندی حیزبی و سەودایی گیرفانی کۆی کردونەتەوە. هەر ئەمەش ئەم هێزە دروشمە قەبەکانی لێ بکەرەوە، وەک هێزێکی نیشتمانی نابینرێت. جگە لەوە، ڕابردووی ئەم هێزە هەمیشە بەرزو نزمی کردووە، لە کایە سیاسییە نیشتمانییەکاندا، چوونکە خۆڕسکی نیشتمانی نییە، دەبینین لەباتی ڕەخنە لە خیانەتەکانی ڕابردوویان بگرن، شانازی بە 31 ئابەوە دەکەن، ئەم سووربوونە ئیغراییە، بەهۆی گەشەی کۆمەڵایەتی و شاڵاویی ڕۆچوونی تەلنەلۆژیا بۆ بەردەم تاکی کورد، ئاوڕدانەوەیەک دەهێنێتە ئاراوە، هەڵبژرادن بەدوای هەڵبژاردن پارتی شەقامەکەی کەم بکاتەوە.\nلەسەرچاوەیەکەوە دەستم کەوتووە، تا ئەم زەمەنە پارتی لە ڕێی سندوقە ڕەشەکەیەوە” ئەدهەم بەرزانی، تەنها لە ناو زانکۆی سلێمانیدا 72 مامۆستای زانکۆی لە کڕین و ڕاکێشانێکدا، کردووە بەپارتی. ئەوە جگە لە شاڕباژێر شارەزوور خەڵکانێکی زۆریی بە پارەی خەیاڵی بەهۆی نەبوونی و دەستکورتیەوە کڕیووە، لەکاتێکدا ئەمانە خەڵکانی بە ناو مامۆستای دینیان تیایە. لەنێوان ڕۆشنبیری کڕیار و مامۆستای زانکۆ و دینیدا، سەودایەک هەیە، وەک سەوداکەی کڕین و بە کوشتندان و ڕێسواکردن، لە فەوجە خەفیفەو مەفرەخاسەو خائینەکانی زەمەنی بەعس و سەدامدا دەبینرا.\nوا دامان نا ، خەڵکانی نەخوێنەوار و بێ ئاگاو برسی، بەم کڕین و تڕینەی پارتی لەخشتە دەبرێن، ئایا خەڵکای خوێنەوار لەوە ناگەن ئەو پارە دزراوەی لە پارتییەوە بەخشپەیی بۆیاندێت، دوو واتا نابەخشێت، هەم ئەویش وەک دزو، هەم وەک ڕەبۆتێکی بەکار هاتوو، کە ئەنجامەکەی بەشێک دەبێت لەهەموو پیلانە گڵاوەکە، ئەی مامۆستای دینی، جگە لەوەی هەمان خوێندنەوەی بۆ خوێنەوەراکە هەیە لەسەرەوە ئاماژەمان پێدا، هەم لەبەرامبەر خواو پێخەمبەرەکەی چ پاکانیەکی پێیە، دەشێت بچێتە ئاستی کفرو مونافیقییەوە.\nبەم سیاسەتە، بەم شەقامە کڕاوە، بنەماکانی دەوڵەتی سەربەخۆیی، ئەنجامێکی نسکۆییە، نەک ئەنجامێکی ڕۆشن و داهاتوویەکی گەش. لەبەر ئەوەی دەردەکەوێت، هەر لەسەرەتاوە، داخستنی پەڕلەمان و هاتوهاواریی تەئمینکردنی نەوتی کوردستان و سیاسەتی برسیکردن، پرۆژە بووبێت. بۆ ئەوەی بەئەمڕۆ بگەین. کەواتە ترسێکی گەورە لەبەردەماندایە، پارتی بەنیازی خراپترەوە سیاسەت دەکات و کورد دەکاتە قوربانی ئامانجەکانی.\nلە دەوڵەتێکی حوکمی دیکتاتۆریدا، لەم ڕەوشەی هەیە ناخۆشتر و پڕ لە تەنگەشەی توندوتیژتر و جیهانێک پڕ لە زوڵم و ئیستبداد دێتە پێشەوە، واتە بەدەستی خۆمان لەوەی هەیە خراپتر بنیاد دەنێین، جیاوازییەکە ئەوەیە تەنها هەرێم دەبێتە وڵاتێک، کە کارەکتەرەکانی ئەمڕۆ دەچنە سەر شانۆی سیاسی بە باڵا دەستی زۆرەوە، بەدیوەکەی تردا لە ئێستادا تا سنورێک دەتوانرێت، ڕێگری بکرێت لە جیهانە کپکراوە تەواو داخراوەکە، بەڵام دواتر ئەم هەوڵەش پێویستی بە قوربانی زیاترە.\nبە دەنگی نەخێر، ستۆپ بەخەونی مەدرەسەی بنیادی دیکتاتۆری دەکەیت و، هەل دەڕەخسێنیت بۆ کارەکتەرکانی تر، کە دەخوازێت ئەم جیهانە بە ئۆرگانیزەکراوی دیموکراسی و مافی مرۆڤ و پڕ یاساو ڕێسا بکات، ئەوسا ڕیفراندۆم بۆ سەربەخۆیی ئەنجام دەدەین و، هەموومان بە سەر سنگ بۆی دەچین.\nنەبەز گۆران: سەردەمی ڕق لێبوونەوە.\nكارۆخ عوسمان: توركیا لەكوێی ڕێفەراندۆمەكەی بارزانیدایە؟


لە (کەى ئاى تى ئێن)ەوە، گرنترین پێشبینیەکان بۆ (نۆت ٨) بخوێنەوە! – کەی ئای تی ئێن\nئەندرۆید 15, ته‌مموز 2017\nسامسۆنگ ئەو کۆمپانیایەی کە ھەرەسی نەھێناوە لە کەوتنی لەهەر بوارێکی تەکنەلۆژی دا، بەڵکو لەکاتی ھەستانەوەی ھەنگاوی باشتری ناوە، ھەروەک چۆن لە مۆبایلی پێشووی کە (نۆت ٧) بوو دەستی بە درووستکردنی کردەوە لەڕێگەی چارەسکردنی ھەڵەکانی پێشووی. کێشەی گەورەی سامسۆنگ لە (نۆت ٧)دا دا لاوازی پاتری بوو، ئەم جارەیان هەوڵ دەدات بە تەکنەلۆژیای نوێتر و نزمکردنەوەی ڕێژەی میلی ئەمپێری مۆبایلەکەی لایەنی پاتری باشتر بکات. لەخوارەوە گرنگترین ئەو پێشبینیانە دەخەینە ڕوو درەبارى تایبەتمەندییەکانى مۆبایلەکە، کە ئەگەری زۆرە ڕاستبێت.\n١. ڕوونی ڕوونماکەی\nواپێشبینی دەکرێ کە خاوەن ڕوونمای 4K بێت و ھەندێک لە شارەزایان ئاماژەیان پێداوە. ھەروەھا ماڵپەڕی بەناوبانگی (جی ئێس ئێم ئەرینا) پێشبینی کردووە ئەو تایبەتمەندییە لە ڕوونماکەیدا بەردەست بێت.\nپێشبینی دەکرێ خاوەن دووانە کامێرا بێت کە قەبارەکەی ١٢ یان ١٣ مێگاپێکسڵ دەبێت، زۆرینەی سەرچاوە تەکنەلۆژیەکانیش ئاماژەیان پێیداوە. بەڵگەی تر ئەوەیە کە مۆبایلە نوێیەکانی دووانە کامێرای لەخۆگرتوە، لەوانەش (سی ١٠) (جەی ٧ پڕۆ). ھۆکاری ھەرە گەورەش کە ئەم پێشبینیانە بە ڕاست دادەنێت ئەوەیە کە بەرگی پارێزەر بۆ ئەم مۆبایلە درووستکراوە، کە شوێنی دووانە کامێرا بەڕوونی دیارە لەسەر پارێزەرەکە ئەمەش زۆر نزیک دەبێتەوە لە ئەگەری تەواو ڕاستی.\nشارەزایانی چین ئەمجارەیان بابەتی ڕام ئاشکرا دەکەن و دەڵێن بە دڵنیاییەوە کە قەبارەی ڕامی مۆبایلەکە ٦ گێگابایت دەبێت. جگە لەوەش دەڵێن پڕۆسێسەرەکەی دواین نەوەی پڕۆسێسەری کۆمپانیای کواڵکۆم دەبێت کە سناپدراگۆن ٨٣٥ـی 10 نانۆمەترییە.\nتاگەکان نۆت٨ نۆتی٨


نامەی ویژدان…..سه‌باح یاسین – Denegkan\nنامەی ویژدان…..سه‌باح یاسین\nمەبەست لە نامە ووشەی مرۆڤێکە بۆ مرۆڤێکی تر یان سەردەمێک بۆ سەردەمێکی تر . دوور نی یە ووشەی نامە لە ڕەگی ووشەی (ناوە) وە وەرگیرابێت ، چوونکە لە پشتی ووشەی نامەوە وویستی تاک یان گرووپ بەیان دەبێت . یەکەم ناوهێنانی ووشەی نامە لە ناوی پادشای سۆمەردا (ئۆرنامە) (2095 – 2011 پ.ز) بەدی دەکەین کە بە دانەری دەستووری یاسایی ناودەبرێت. شارستانی خۆرئاوایی کە دەستووری هەیە، دەستەواژەی (یاسا لە بەرد هەڵکەنراوە)ی لە هەڵکەنراوەی یاساکانی سۆمریەکانەوە وەرگرتووە. بەڵام بارزانی و تاڵەبانی کە بزووتنەوەی بەرگری بە پۆستی سەرۆک کۆمار و سەرۆکی هەرێمی گەیاندوون. ڕێزیان نەک لە خوێنی ڕژاوی نەتەوەیەک بە گوێرەی یاسا نەگرتووە، بەلکە زۆر بە ئاسانی و ئاسایی وویستی کاڵ و کرچی خۆیان بە ناوی یاساوە له‌سه‌ر ئه‌م نه‌ته‌وه به‌رگریکه‌ره سەپاندووە . یاسا لەسەر بەرد هەڵکەندن دەرئەنجامی کار و تێڕوانینی کشتوکاڵی و هاوتای ویژدانی مرۆڤه که جیاواز که‌لتوری بوون داهێناونە. ئه‌و داهینانه که‌لتوریه بووه که یاسای وه‌ک ده‌زگای گه‌ردوونی که‌لتوریان داڕشتووه.\nتەنانەت مادسون که به‌یه‌کێک له دامه‌زرینه‌رانی ده‌زگایی ئه‌مه‌ریکی ده‌ناسرێت. بیروه‌که‌ی چیک و به‌ڵانسی (ره‌چاو و هاوتای) له ده‌ستوری ئه‌مه‌ریکیدا وه‌ک ڤێنتیلی هاوتا یاسا داناوه تا له‌و رێگه‌یه‌وه جیاوازی ده‌نگی ده‌سته‌ڵات و بێبده‌سته‌ڵات به گویره‌ی ئه‌و بنه‌ما ده‌زگایانه بپارێزێت. به‌وه کاره‌ش مادسۆن رێگرن له ده‌سته‌ڵات راهایی ئه‌مه‌ریکی گرتووه که بتوان توانای ئایدایلی و به‌رژه‌وهندی خۆیان له‌سه‌رو یاساوه دابنێت.\nبەڵام لە ووڵاتی ئێمەدا و پاش ئەو هەموو خوێن ڕژاندن و سووکایەتی کردنە بە مرۆڤ لە لایەن داگیرکەرە دینی و دنیاییەکانەوە. سەرکردە تەمەڵەکانی کورد لە سایەی خوێنی ڕژاوه‌وه، کاری سەدان هەزار مرۆڤی خۆ به‌خشیان کەمفرسەتانە بۆ خۆیان قۆرخکردوه و یاری بە هەست و نەستێکی مرۆڤی کورد ده‌که‌ن. به‌بێ ئه‌وه‌ی گوی به یاساو ڕێساکانی ژیان بده‌ن و بێمانایانه سەروەتی نەتەوە بە موڵکی خۆیان کردوه. له‌وه‌ش زیاتر له رێگه‌یه تەلەفزیۆنە تەمەڵەکان و نووسەرە بێتامەکانیانه‌وه ده‌یانه‌وه به دنیا و میژوو بڵین که ئه‌وان سه‌ر له‌شکری به‌رگری کوردیان کردوه. لەگەڵ ئەوەشدا کە بۆ 18 ساڵ ئەچێت کورد له باری به‌رگری ده‌رچووه و هه‌وڵی خۆ بیناکردنه‌وه ده‌دا، ئه‌وان رێگرانه هه‌وڵی نه‌ک داهینانه‌وه‌ی که‌لتوری کوردیان نه‌داوه، ئه‌وه‌ی که مابووش هه‌رزان فرۆشیان کردوه. ئاشکرایه که ئه‌وان خاوەنی چەندین کۆمپانیای سەیر و سەمەرەن و سه‌مه‌یه‌کانیان ده‌رئه‌نجامی ئارەقی ناوچەوان نه‌بووه و له باووباپیرانیانەوە ملیۆنەها دۆلاریان بۆ نه‌ماوه‌ته‌وه. بەڵام سەرسواڵکەرانە و نه‌زانان سه‌رمایه نه‌ته‌وه و خوێن ڕژاو و کاری خۆ به خۆی نه‌ته‌وه به‌بی ویژدانانه بۆ مه‌به‌ستی تایبه‌تی خۆیان بەکار دەبەن. هه‌ر له‌و رێگه‌یه‌وه بە پارەی نەتەوە وەلائی تایبەتی بۆ خۆیان به‌ناوی پێشمه‌رگه‌وه ئەکڕن. ئەوە کارەی ئەوان نەک ناڕەوایە بەڵکو تەمەڵترین شێوازی دزینی سەروەتی نەتەوەیەکە کە هه‌ر دوژمنانی نه‌ته‌وه بیر له به‌کاربردنی ده‌که‌نه‌وه . له‌وه‌ش زیاتر ئه‌م هەژدەساڵ که تێپه‌ری ده‌بوو، بۆ ئه‌وان ده‌رسێک ببوایه و فیر ئه‌وه‌ی بکردنایه که ده‌ست له ماڵی نه‌ته‌وه، هه‌روه‌ک چوون مرۆڤێکی باڵخ ده‌ست به‌کار ده‌بێت ئه‌وانیش به‌و پاره‌ی که بردوویان و ناو هه‌مه‌جۆر که‌مپانیه‌کانیان لیناوه. خۆیان وه‌ک مرۆڤێک تاقی بکردایه‌وه و هه‌وڵی داهینانی پڕۆژه‌یه‌کیان بدایه. بەڵام ئەم سەرکردە تەمەڵانە ئازایەتی ئەوەشیان نی یە بەو پارە دزراوانە مرۆڤی خۆیان وه‌ک مرۆڤێک تاقی بکەنەوە و کەمێک هەست بە ماندوبوونی بیرکردنەوەش بکەن نەک بە ماندوبوونی کار. تراژیدیای ناڕەسەنی مرۆڤی تێکشکاوە له بێ پرۆژەی ئه‌وان دا ته‌واو ره‌نگی داوته‌وه.\nئه‌ی سه‌رکردکان که به ناو گەورن، ئیوه دەزانن کە حامورابی لە 4500 پ.ز وتوویەتی (مەلیک بۆی نی یە زەوی وزاری کەس داگیربکات) بەڵام ئێوە زەوی جوتیار و نەتەوەیەکتان داگیرکردووە و گرد و یاڵ نەماوە بە ناوی خۆتان و نەوەکانتانەوە تۆمار نەکرابێت ، چاو برسێتی ئێوە وای لە دایکم کردووە لە تەمەنی 77 ساڵیدا بڵێت : سەدام بۆ کوێی برد؟ ئەزانن دایکم ئەو ئافرەتەیە کە مێردەکەی لە ئەیلولدا بەردی لەبەردەم تونێلەکەی دەربەندیخاندا ڕۆکرد. کاتێک که باوکیشم گریرابوو و مەحکەمەی عورفی بەڵگە دژی باوکم نەبوو. حاکم به باوکمی وتبوو : ئەگەر بەرقیە بۆ عبدالکریم بکەیت و بڵێیت عبدالکریم زەعیم ئەوحەدە و مەلا مستەفا خائینە، ئەوا بەرت ئەدەین و دەتوانی بگەڕێیتەوە بۆ ناو ماڵ و مناڵی خۆت. باوکم وتبووی من کاری وا ناکەم و تا مردیش ئەیووت پاره چڵکی دەستە دێت و دەڕوات .\nئەو کاتەی کە باوکم سجن بوو دایکم تەمەنی 30 ساڵ بوو. خاوەنی 7 منداڵی تەمەن لە نێوان 1 بۆ 15 ساڵیدا بوو. دایکم نەک هەر ناچار بووە ئێمە بە خەیاتی بەخێو بکات. بەڵکو چالاکانە لە بزووتنەوەی بەرگری ئەو سەردەمەشدا بەشداری کردبوو. لە بیرمە بەهیە معروف و مامۆستا ئەنجوم و ست ڕووناک لە ماڵی ئێمە کۆبوونەوەیان ئەکرد. گەنم و شەکریان بۆ ماڵە شەهیدەکان ئەبرد و پیتاکیان بۆ کڕینی ئەرز بۆ ماڵی علی عەسکەری کۆ ئەکردەوە. لە ساڵی 1974 ئێمه‌ش پێشمەرگە بووین و لە 1976 لە دروستکردنی شانە سەرەتاییەکانی یەکێتی نیشتمانیدا ڕۆڵی چالاکمان گێڕا . لەو کاتەشدا کە فوئادی برام پلانی بۆ (عەمەلیەی موحافیز) دائەڕشت، دایکم نانی بۆ ئەنوەری تۆفیق هەورامی و فاخر وەک هەموو ماڵە گوندییەکی تر که چۆن 40 ساڵ نانی پ.م دا، ئامادە دەکرد. فاخر و بەهرۆز و دلێری سەی مەجید و عەبەی خورشە که لەو عەمەلیەیەدا بەشداربوون و نه ده‌بوو هیچ که‌سێکی تر به‌شدار بێت. کاتێک که ده‌رکه‌وت هه‌ندێک هه‌تیمه‌چه و جاسو لا به‌لا بۆ جێگای عه‌مه‌لیه‌که هێنرابوون. ده‌رئه‌نجام کۆمەڵێک که‌س گیران و ئەحمەدی موهەندیس و شەماڵ و سمە قاسم و یاسینه ره‌شییس لە سێدارە دران. من هه‌ر به تۆمه‌تی فوئاد ختط گیرام و لەژێر شریقەی سەڵیەی کڵاشینکۆفدا ڕامکرد . بەڵام دایکم و باوکم و براکانم 18 مانگ لە خوارووی عێراق سجن کران و هەتا شەڕی کەنداویش هەر ترسی ئەنفالیان هەبوو . کەچی تەلەفزیۆنی خاک کە درامایەکی درۆی بە ناوی گەردەلوولەوە ناره‌وایان هه‌موو یاساکانی ژیان پیشیل کرد تا له‌وه ریگه‌یه‌وه مه‌به‌ستی نا مرۆڤی و به‌رده‌وام دان به ئه‌نفاڵ سه‌روه‌ت بدرێت. له‌وش زیاتر هیچ حساب نه‌ک بۆ ئەکتەرە زیندوه‌کان به‌ڵکو بۆ مردوو کانیش نه‌کراو و ئه‌و ئه‌وراقانیه که له ئه‌مه‌نه‌که ده‌ست ده‌سته‌ڵاتی کوردی که‌وه‌ت هه‌موو شارایه‌وه. وه‌فایی یه‌کیتی نیشتمانی له‌و ناچێت له وه‌فای ئه‌یلو و ئاشبه‌تاڵ بۆ کورد زیاتری تیدا بێت.\nبەڕێزەکانم لە ئەمڕۆدا کە دەبینم کارە دزێوەکانتان نەک هەر دژی یاساو ویژدانن بەڵکە ڕێگریشن لەوەی کە ئەم مرۆڤە هەڵبژاردن به‌گویر بیر هاوتا و جیاوازی خۆیان وه‌ک مرۆڤیک ئازدا بکه‌ن . ئه‌و رێگریتان وا ده‌کات بپرسم چیتان بۆ منداڵ کورد کردووە. نازنم که ئێوه خۆتا ناو ناوه سه‌رکرده‌ی، ده‌بێن قوتابخانه‌وه بازاره‌کانتان چ ژیانێکی بۆ مندڵ و گه‌وره‌ی ئه‌م وڵاته ره‌خساندوه و ئه‌م مرۆڤ چه‌ند له مەترسی ئەنفال و سووکایەتی پیکرد دور که‌وتۆته‌وه ؟؟\nلە ڕوانگی خوێنی ڕژاوو نەتەوەیەکی تێکشکاو و بەرگریکەرەوە داوا لە تاڵەبانی و بارزانی و سەرۆکی هەموو پارتە دینی و دنیاییەکان دەکەم، کە ویژدانیان بجووڵێت و خۆ لە درۆکردن و خۆ هەڵخەڵەتاندن و بازرگانیکردن بە خوێنی مرۆڤەوە بەدوور بگرن، و ڕێگە بدەن با ئەمڕۆ مرۆڤی کورد بۆ خۆی پرۆژەی خۆداهێنان دابهێنێ ، و ئێوەش ئەگەر ئازان پارەی مفتتان لە بانقەکاندایەو خاکێکی زۆرتان داگیر کردووە. بڕۆن ئیتر یخیه ئه‌م نه‌ته‌وه‌ی به‌ر بده‌ن و ده‌ست به‌کاسپی بکه‌ن ، تا که‌مێک له مانای ژیان وه‌ک مرۆڤ بگه‌ن.\nهەر لەو ڕوانگەیەشەوە داوا لە خوێنەر و دەست و پێوەندەکانی دەوروبەری تاڵەبانی و بارزانیش دەکەم، لە گەڵمدا هاودەنگ بن و دەنگ بە نەوشیروان مستەفا و کەمال میراودەلی بدەن و چاوی چێک و باڵانسیشیان لەسەر دابنین. به‌ڵکو ئه‌وان ئه‌و گۆرانه بکه‌ن که کورد وه‌ک پڕۆژه‌ی ده‌زگای ده‌سته‌ڵات بیر لیده‌کاته‌وه. به هیواشم به‌رزانی و تاله‌بانیش دوربینان بیر له داهاتووی ده‌نگ دان بکه‌نه‌وه و هه‌وڵی فڕۆ فێڵ نه‌ده‌ن . چوونکه دەترسم که باوکم لە گۆڕەکەوە وەلاِمێکی تر بە حاکمی عورفی بداته‌وه. چوونکه ئێمه هه‌واڵی ئه‌مڕۆمان بۆ مردو و خوین رژاوه‌کان ره‌وانه کردوه و پیان وتوون. خه‌م مه‌خۆن ئیمه هه‌ر وه‌ک جاران به‌رگری ده‌که‌ین و ئیسک و پروسکی بابانیه‌کانی گردی جوگه‌یان به‌ملاو وبه‌لادا فریدا و له هه‌وڵیر دێرینش که مکیاچی زۆر ده‌وێت ناچار که ئاسه‌واره‌کان ره‌شکه‌نه‌وه. نه‌وتیش هه‌ر وه‌ک ئاسه‌واره دیرینه‌کان له بازاری ره‌ش و سپیدا ده‌فرۆشیت و ئێمه بیر له به‌رمیله نه‌وتی زستان ده‌که‌ینه‌وه.\nPrevious دیمانه‌ی ڕۆژنامه‌ی بۆچوون له‌گه‌ڵ عه‌بدوڵا مه‌حمود\nNext سه مای هاو چه رخ بۆ ئه ما تۆیر له کور دستان


لەگەڵ ڕووداوەکاندا: شەڕی زلهێزەکان لە سوریا\nسەرۆک دانۆڵد ترامپ دەڵێت وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هێرش دەکاتە سەر سوریا وەکلە نوێترین پۆستیدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەردا نوسیویەتی.\nهەرچۆنێک بێت لەو پۆستەی تویتەردا ئاماژەی بە کاتی ئەو هێرشە نەکردووە وەک دەڵێت لەوانەیە بەم زووانە بێت یانیش هەروا بە زوویی نەبێت.\nلەوەتای یەکەم ڕاگەیاندنی ڕۆژی دووشەممەی سەرۆک ترامپەوە بۆ ئەو بڕیارە گرنگە چاوەڕوانکراوە کە 24 بۆ 48 کاتژمێری دانا، هێزە سەربازییەکانی سوریا کەوتوونەتە جموجۆڵێکی زۆر و شوێنگۆڕکێ کردن و دانانی پلانەکانی بەرگری و پاراستن لە شوێنەگرنگەکان وەک هەوڵێک بۆ هەرهیچ نەبێت کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی ئەو هێرشەی ئەمریکا.\nدانۆڵد ترامپ و ڤلادمیر پوتن (ئەرشیف)\nئەم تویتەی ئەمڕۆی ترامپ دوابەدوای ئاگادارکردنەوەکەی ڕۆژی چوارشەممەی بوو بۆ ڕوسیاییەکان کە پێی وتن "ئامادە بن" چونکە ئەمریکا هێرشدەکاتە سەر سوریا، بەبێ گوێدانە ڕاگەیاندنەکەی ڕوسیا سەبارەت بەوەی مۆسکۆ بە هێرشی بەرپەرچ دەرەوە وەڵامی ئەو هێرشەی ئەمریکا دەداتەوە.\nدوو کەشتی جەنگی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە هەڵگری موشەکی دوورهاوێژی تۆماهۆکیان هەڵگرتووە و لە شوێنی خۆیانەوە ئامادەن بۆ هەر بڕیارێکی بدرێت، ئەمە بێ لەوەی فڕۆکە جەنگییەکان و ژێر دەریاییەکانی ئەمریکا لە دەریاکانی ئەو ناوچەیەدا لە ئامادەباشیدان.\nئەحمەد ئەسکەندەری، نوسەر و شیکەرەوەی سیاسی\nبەپێی ئەو جموجۆڵە لەشکریانەی بەریتانیا و فەڕەنساش کردوویانە، پێناچێت ئەو هێرشە هەر تەنها ئەمریکا بیکات بەتەنیا.\nسەرەک وەزیری بەریتانیا بڕیاری جوڵاندنی ژمارەیەک ژێر دەریایی وڵاتەکەی داوە بۆ نزیک سوریا، بەڵام وەک میدیاکانی بەریتانیا ئاماژەیان پێکردووە، ئەو جوڵە لەشکریانەی بەریتانیا بۆ شەڕ نییە بەڵکو بۆ ئامادەبوونە بۆ هەر ئەگەرێک لەو ناوچەیەی جیهاندا.\nفەڕەنسا دەڵێت بەڵگەی بڕواپێکراوی هەیە کە ڕژێمی سوریا چەکی کیمیایی لە دوما بەکارهێناوە و ئامادەیی خۆیشی دەربڕیوە بۆ هەر کردەیەکی لەشکری دژی حکومەتی سوریا.\nسەرۆکی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا نەیشاردۆتەوە کە ڕوسیا و ئێران پشتیوانە سەرەکییەکەی وەک دەڵێت "بەشار ئەلئەسەدی ئاژەڵ" ن.\nئایا ڕوسیا دەتوانێت سوریا لە هێرشە چاوەڕوانکراوەکەی ئەمریکا بپارێزێت؟\nئایا هێرشی ئەمریکا بۆسەر سوریا کاریگەری دەبێت بەسەر هاوپەیمانێتی نێوان ڕوسیا و ئێران و تورکیاوە؟\nئایا ئەگەری شەڕێکی گەورە لەو ناوچەیەی جیهاندا لە ئێستادا چەندە؟\nئەحمەد ئەسکەندەری، نوسەر و شیکەرەوەی سیاسی لە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە:


شەقام و سیاسەت - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در یکشنبه, 26 آبان 1398 19:52\nیەکێک لە کێشە سەرەکییەکانی سیاسەت لە گۆڕەپانی ئێران، کزبوون یاخود نەبوونی دەنگی شەقامە. کاتێک ئەم بەشە وندەبێ، نە تەنیا دەبێتە هۆی بەهێزبوونی دیکتاتۆری، بەڵکو تەنانەت ئەو سیاسەتەیش دەسەڵاتی باو رەچاوی دەکا بگرە لە چوارچێوەی بەرژەوەندیی خۆیشیدا دەتوانێ بەتووش کێشەوە بێت. زۆر سادە لەبەر ئەوەی ناتوانێ لە رێگای ژنەفتنی رای بەرامبەرەوە دۆخی راستەقینەی خۆی هەڵسەنگێنێ. رای بەرامبەر هەمیشە دەبێت هۆی راستکردنەوەی یاخود دابەزاندنی ئاستی هەڵەکان.\nکاتێک شەقام ناتوانێ بەشێوەی یاسایی دەنگی خۆی دەربڕێ، سەرئەنجام بە شێوەی نایاسایی دەریدەبڕێ. بۆیە لەهەموو وڵاتانی دیمۆکراسیدا رێگایەک یاخود یاسایەک بۆ مافی دەربڕینی را لە رێگای شەقامەوە دیاریکراوە و بەکردەوەیش بەڕێوە دەبرێ. لەوەها وڵاتگەلێکدا پۆلیس زامنی ئاسایشی خۆپیشاندەرانە، نەک دژیان.\nخەڵکی گەر دەیانەوێ لە چارەنووسی خۆیاندا لە وڵات بەشدار بن، دەبێ ئەم مافەی خۆیان بەسەر دەسەڵاتدا بسەپێنن. لە غەیبەتی وەها مافێک، زیاتر لە هەمیشە ماف دەخورێ و رەنج بە زایە دەچێ.\nبا بوونی شەقام لە سیاسەتدا بەرجەستە بکەین.


جیهاد موحەمەد: پەروەردە نادیموکراتیەکەی کوردستان بێشەرمانە ڕووی خۆی هەڵماڵی! – WTARIKURD\nجیهاد موحەمەد: پەروەردە نادیموکراتیەکەی کوردستان بێشەرمانە ڕووی خۆی هەڵماڵی!\nپەروەردە دواکەوتووەکەی کوردستان، لە پێشکەشکردنی یەکەمەکانی پۆلی نۆ و دوانزەدا، بە تەواوەتی ڕوخسار و کولتوورە دواکەوتووەکەی خۆی پیشاندا، کاتێک ژنیکی پۆشاکڕەشی هاودامان و سەروچاوداپۆشراویان فڕێدایە ڕیزەکانی دواوە بۆ ئەوەی دەرنەکەوێت، چونکە ڕوخسارێکی ئیسلامیانەی هەبوو! ئاخر ئەو ژنە بەڕێزە، بە گوێرەی خوێندنەوەی ناوەکان و پلەی چەندهەمییەکەی و سەرەی خۆی کەوتە ڕیزی پێشەوە.\nبۆچی و لەسەر چ بنەمایەک لێتان قبووڵ نەکرد لە شوێنی خۆیدا بێت؟ ئەم پرسیارە کە وەڵامەکەی ڕوونە، زۆر منی هەژاند، زۆر ئازاری دام، زۆر توڕەی کردم و پڕ بەدەمم هاوار دەکەم نەفرەت لە نادیموکراتیەت و پێشیڵکردنی مافی تاک.\nئەم کولتوورە داڕزاوە، کولتوورێکی فاشیزمانەیە، بە زۆر تۆی دینیی، تۆی پۆشاکهاودامانی ئیسلامیی لە ناو ئێمەدا جێەگەت نابێتەوە!. ئەگەر ئەم کەسە پۆشاکێکی سووری وەک ڕەمز و نیشانەی شیوعیەکانیش لەبەردابوایە هەمان ڕەفتاریان لەگەڵدا دەکرد، یان ئەگەر پۆشاکێکی سەوزی وەک نیشانەی یەکێتی نیشتیمانی لەبەردابوایە هەمان ڕەفتاریان لەگەڵ دەکرد.\nئەم مێشکپووچێتیە وا بیردەکاتەوە، کە عەلمانیەت، یان پێشکەوتنخوازیی، بەوە دەبێت کە ڕیزی پێشەوەی هەرچ دانیشتن و کۆبوونەوەیەکی پەروەردەیی دەبێت کچەکان جل و بەرگی سفوریان لەبەردا بێت، یان کوڕەکان دەبێت چاکەت و پانتۆل و بۆینباخیان لەبەردا بێت.\nئاخر کاتێک عەقڵیەت و بیرکردنەوەکان دیموکراتی نەبوون، پەروەردەش دیموکراتی نابێت.\nپەروەردەی دیموکراتی، ئەو پەروەردەیەیە کە شکۆی تاک وەک تاک دەبینێت، نەک جیاکاری بە ناوی جۆری پۆشاکی جیاواز، یان بیرکردەنەوەی جیاواز.\nپەروەردەی دیموکرات، فێرخواز دەکات بە ناوەند، وەک جۆن دێوی دەڵێت: چۆن کۆبرنیکۆس چەقی گەردوونی لە گۆی زەویەوە گۆڕی بۆ خۆر و ئەم بابەتە زانستیەشی سەلماند، پەروەردەی هاوچەرخ و دیمکراتیش ئەوەیە، کە فێرخواز دەکات بەو خۆرەی هەموو سیستمی پەروەردە بەدەوریدا بسوڕێتەوە.\nوەزیری پەروەردە و سیستمە پەروەردەیەکەی کوردستان، ئەوە قبووڵ دەکات، کە لە فێرگەکاندا پێشنوێژی بۆ منداڵەکان بکرێت، بەشێک لە فێرگەکان بکرێت بە مزگەوت و نوێژی جەماعیی تیادا بکرێت، بەڵام ئەمەی پێقبووڵ نییە کە ژنێکی ئیسلامیی بە پۆشاکی خۆیەوە لە جێگەی خۆیدا و لە ڕیزی پێشەوە بوەستێت. لە کاتێکدا ئەوەی یەکەم نادیموکراتییە و شێواندنی پەروەردەیە، ئەوەی دووەمم دیموکراتیانەیە و مافی تاکە لە جێگی خۆیدا بوەستێت و ڕێزی لێبگیرێت وەک هەرچ یەکێکی تری ڕیزەکان.\nپۆشاکلەبەرە ئیسلامییەکە، وەک پۆشاکلەبەرە مەدەنییەکان هەمان مافی هەبوو. ئەوەی لەبەردەم دەیان هەزار و سەدان هەزار کەسدا لەو ئێوارەیەدا ڕوویدا، پیشیڵکردنی تەواوی مافی ئەو ژنە ئیسلامییە بوو.\nمن بۆ خۆم لەگەل ئەوەی بیرکردنەوەم لەگەڵ ئیسلامییەکاندا جیاوازیەکەی ئاسمان و ڕێسمانە، بەڵام خەجاڵەتیم کێشا کە هاوڵاتی کوردستانم، کە ئاوا بە بەرچاوەوە ژنێکی بەڕێز لەسەر پۆشاکەکەی تەریقدەکرێتەوە و پێی دەگوترێت تۆ بڕۆرە دواوە!.\nشێرزاد شێخانى: ئێكسپايه‌ر.


لەم هەفتەیەدا شاندێکی ئەمەریکا بە ڕابەرایەتی جارێد کوشنەری ڕاوێژکاری سەرۆک ترامپ سەردانی سعودیە و قەتەڕ دەکەن، سەردانەکەش مەبەست لێی ئەنجامدانی گفتوگۆیە سەبارەت بە گرژییەکانی ناوچەکە بەتایبەتی دوای کوژرانی زانا ئێرانییەکە.\nبەرپرسێکی باڵای بەڕێوبەرایەتیەکەی ئەمەریکا وتی لە ماوەی چەند ڕۆژی داهاتوودا کوشنەر لە شاری نیۆمی سعودیە چاوی بە شازادەی جێنشینی سعودیە محەمەد بن سەلمان دەکەوێت و لە دەوحەی پایتەختی قەتەڕیش چاوی بە شازادەی قەتەڕ شێخ تەمیم بن حەمەد ئال ثانی دەکەوێت.\nهەریەک لە نوێنەرانی ئەمەریکا بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئایڤی بێرکۆیتز و برایان هوک و سەرۆکی دامەزراوەی کۆمەکیەکانی گەشەپێدانی ئەمەریکا ئادەم بۆهلەر هاوەڵی کوشنەر دەکەن.\nجێی ئاماژەیە کوشنەر و تیمەکەی یارمەتیدەر بوون لە واژۆکردنی ڕێکەوتنەکانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی هەریەک لە ئیماڕات و بەحرەین و سودان لەگەڵ ئیسڕائیلدا. بەرپرسە ئەمەریکیەکە وتی دەیانەوێت ڕێکەوتنی زیاتری لەمشێوەیە واژۆ بکەن پێش ئەوەی سەرۆک دانۆڵد ترامپ لە 20 ی مانگی یەکدا سەرۆکایەتی ڕادەستی جۆو بایدن بکات.\nبەرپرسانی ئەمەریکا پێیان وایە ئەگەر بتوانن سعودیە ڕازی بکەن پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسڕائیلدا ئاسایی بکاتەوە ئەوا پێدەچێت وڵاتانی عەرەبی دیکەش هەمان هەنگاو بنێن. بەڵام وادیار نیە سعودیە بەمزووانە ڕێکەوتنێکی مێژوویی لەوشێوەیە واژۆ بکات. ئەمەریکا هەوڵەکانی لەسەر ئەو وڵاتە عەرەبیانە چڕتر کردۆتەوە کە هەمان نیگەرانییانەی هەیە سەبارەت بە دەسەڵاتەکانی ئێران لە ناوچەکەدا.\nئەم سەردانەی کوشنەر دوای کوژرانی زانای ئەتۆمی ئێران موحسین فەخریزادە دێت، وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئیسڕائیل پێیان وایە فەخریزادە ئەندازیاری بەرنامە ناوەکییە سەربازییە نهێنیەکەی ئێران بووە.


ڕوونوێنی لە کتێبی "١٠٠ پۆرترەی کورد" لە تاران - جام کوردی\nڕوونوێنی لە کتێبی "١٠٠ پۆرترەی کورد" لە تاران\n25 کانونی دووەم 2019\nلە ڕێ و ڕەسمێکی تایبەتدا و بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی بەرچاو لە هونەرمەندان و کەسایەتی کورد لە تارانی پایتەخت، ڕوونوێنی لە کتێبی " ١٠٠ پۆرترەی کورد" کرا.\nبە پێی ڕاپۆرتی هەواڵنێری جام کوردی لە تاران، ڕۆژی پێنجشەممە (٤ی ڕێبەندانی ١٣٩٨) بە بەڕێوەچوونی ڕێ وڕەسمێکی تایبەتدا لە دامەزراوەی ڕەعد هەڵکەوتوو لە شارۆچکەی غەربی تارانی پایتەخت، کتێبی "١٠٠ پۆرترەی کورد" ڕوونوێنی کرا.\nئەم ڕێ و ڕەسمە کە لە سەر ئەرکی کۆمەڵەی کوردانی دانیشتووی ناوەند بەڕێوەچوو، کەسایەتی ناوداری هونەری، زانستی و وەرزشی لەوانە؛ دوکتۆر قوتبەدین سادقی، دوکتۆر محەمەد عەلی سوڵتانی ئەندازیار مستەفا بەیگی، مامۆستا جەمشید عەندەلیبی، دوکتۆر فەریبا مەقسوودی، مامۆستا کیومەرس قەسری، مامۆستا سدێق تەعریف و سەیید مەحموود دوعایی و چەندین کەسایەتی دیکە بەشدار بوون.\nجەماڵەدین تاها: سوود لە توانای بلیمەتانی کورد ببینرێت\nلە سەرەتای ڕێ و ڕەسمەکەدا جەماڵەدین تاها بەڕێوبەری گشتیی کۆمەڵەی کوردانی دانیشتووی ناوەند بە ئاماژە بە پێویستیی سوود بینین لە بلیمەتان لە پێکهاتەی بەڕێوبەرایەتی وڵاتدا، وتی: دەبێ دەوڵەت بتوانێت سوود لە ئەزموون و توانای بلیمەتانی وڵات و لەم نێوەدا بلیمەتانی کورد لە بەڕێوەبردنی وڵات ببینێت و چاوەڕوانی ئەوەیە کە بە شێوەیەکی ڕاستەقینە و کردەیی گرینگی بەم بابەتە بدات.\nوتیشی: ناوەند و ڕێکخراوە مەدەنی و ناحکومیەکاندا باشترین ئامرازن بۆ ناساندنی بلیمەتان بە حکوومەت و کۆمەڵەی کوردانی دانیشتووی ناوەند ئامادەیی ئەنجامدانی ئەم کارەی هەیە.\nوێنەگریی دەوری کاریگەری لە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتیەکاندا هەیە\nلە درێژەی ڕێ و ڕەسمەکەدا دوکتۆر قوتبەدین سادقی شانۆکار و هونەرمەندی ناسراوی کوردی ئێرانی لە وتارێکدا بە ئاماژە بە هونەری وێنەگری، ڕایگەیاند: یەکێک لە جومگەکامی رئێالیسم هونەری وێنەگرییە و ئەوە وێنەگری بوو کە گۆڕدرا بۆ هونەری سینەما. هونەری وێنەگری کاریگەریشی خستە سەر ڕۆژنامەڤانی.\nوتیشی: هونەری وێنەگری لە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتیەکاندا دەوری گرینگی بینی. وێنەگری جگە لە ڕووماڵ کردنی ڕووداو و ڕەخنە کۆمەڵایەتییەکان و جێ بە جێ کردنی هەواڵ بە شێوەیەکی هەست پێکراو، دواتر لە سەلماندنی شوناسی زۆرێک لە فەرهەنگەکان دەوری یەکلاکەرەوەی بینیوە.\nڕاشیگەیاند: هیچ گومانێکی تێیدا نییە کە لەگەڵ هونەری پێوانەیی ڕووبەڕووین. لە کوردستاندا زۆر کەم و درەنگ ئەم دیاردەیە ڕوویدا. کاریگەریی وێنە و ڕاپۆرت و فیلم کاریگەریی بەرچاوی لە سەر کەشی کۆمەڵایەتی و سیاسی ئێران و کوردستان بووە.\nدوکتۆر سادقی وتیشی: لە کوردستاندا چەند وێنەگرمان هەیە کە بە تەنیا ڕیپۆرتەر نین، بەڵکوو لەم هونەرە بۆ گواستنەوە و ناساندنی فەرهەنگی کورد بە جیهان سوود دەبینن. بەڕێز لوقمان ڕەحیمی بە هەوڵ و ماندووبونێکی زۆر و بە شێوەیەکی داهێنەرانە کارێکی ناوازە و شازی ئەنجام دا.\nئەم دەرهێنەر و شانۆکارە بەناوبانگەی ئێران لەبارەی دەوری چالاکانی کۆمەڵایەتی، وتی: کاری ئێمە چاودێری نیە، کاری ئێمە دەستوەردانە لە کاروباری کۆمەڵایەتی. باوەڕی من ئەوەیە کە فەرهەنگ و هونەر پێوەندی بە حکوومەتەکانەوە نییە و باشترین کار ئەوەیە کە هونەرمەند کاری خۆی بکات و لە کەشێکی وادا هونەرمەند خواستی نەتەوەیی بەرەهەم دێنێت.\nمامۆستای زانکۆی هونەری تاران بە ئاماژە بە کاری لوقمان ڕەحیمی بۆ کتێبی ١٠٠ پۆرترەی کورد، وتی: ڕەحیمی ئاستی ڕاپۆرتی کەسایەتی ناوداری کۆمەڵگای کوردستان بڕیوە. ئەو دوو کاری کردووە. یەکەمیان بە وردبینییەکی تەکنیکی بەرز کاری کردووە و دووهەم ئەو ناسینەی کە لە مرۆڤەکان بەدەستی هێناوە. دەرهێنانی دەروونناسی مرۆڤەکان کارێکی گرینگە کە ڕەحیمی ئەنجامی داوە.\nهەر نەتەوەیەک دەبێ خۆی گێڕانەوەی فەرهەنگی کۆمەڵگاکەی بکات\nدەرهێنەری ناوداری شانۆی ئێران، لە کۆتاییدا وتی: هەر گەلێک کە فێری گێڕانەوەی خۆی بێت، ئەوا ئەوی دی دەیگێڕێتەوە. ئەو گێڕانەوەیە کە ئەویدی دەیەوێت ڕاست نییە و لێوانلێوە لە چەواشەکاری.\nدوکتۆر سوڵتانی: بەرهەمی ١٠٠ پۆرترەی کورد دێکۆمێنتاریەکە لە فەرهەنگی کوردەکان لە تاران\nلەم ڕێ و ڕەسمەدا دوکتۆر محەمەد عەلی سوڵتانی مێژوونووس و نووسەری بەتوانای کوردی ئێرانی سەبارەت بە هونەری وێنەگری لە ئێراندا، باسی لە ڕۆڵی سەرەکی و گرینگی ناسرەدین شای قاجاڕ کرد و وتی: ئەو پادشایە هونەرمەندێکی وێنەگر بوو و بە یەکەمەکان لە وێنەگرانی جیهان ناوی دەرکردووە. ئەو یەکەم سێلفی جیهانی لە مێژوودا لە خۆی گرتووە، بە ڕاستی ئەوپەڕی وێنەگری لە سەردەمی ناسری بووە.\nزیادیشی کرد: دەستپێکی وێنەگری لە کوردستان لە عەلی خان والی بووە و مەسیحی و جووەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا دەوری کاریگەریان لە هونەر و پیشەسازیی وێنەگریدا بووە.\nناوبراو جەختی لەسەر ئەوەش کردەوە کە بەرهەمی ١٠٠ پۆرترەی کورد کە ڕەحیمی ئامادەی کردووە، دێکۆمێنتاریەکی پڕبایەخە لە فەرهەنگی کوردەکان لە تاران.\nدوکتۆر سوڵتانی هەندێ ڕەخنەی لە بەرپرسانی هونەری و هەروەها سەرمایەدارانی کورد گرت بۆ ئەوەی لە ئاستی پێویستدا پشتگیریی بەرهەمی هونەری ناکەن.\nئەم نووسەرە بەتوانایەی کورد لە ئێران لە کۆتایی دا جەختی لە سەر ئەوەش کرد کە کورد دەبێ بۆ فەرهەنگی ئێران بەرهەمهێنەر بن.\nشیاوی ئاماژە کە کتێبی ١٠٠ پۆرترەی کورد بەرهەمی لوقمان ڕەحیمی وێنەگری ناسراوی خەڵکی بۆکان ١٠٠ پۆرترەی کەسایەتی کوردی لە چاپ داوە و بە گوتەی خۆی ئەم کارە ١٠ ساڵی خایاندووە. ئەم کتێبە بەنرخە لە لایەن ناوەندی چاپ و پەخشی کەڵهۆڕ لە چاپ دراوە.\nلە کۆتایی ڕێ و ڕەسمەکەدا و بە ئامادەبوونی وێنەگرەکە و کەسایەتی ناودار، لە کتێبی ١٠٠ پۆرترەی کورد ڕوونوێنی کرا.\nجام کوردی پۆرترە تاران سوڵتانی قوتبەدین سادقی


هێرشه‌كانی سه‌ر شـاری مۆمبای هیندسـتان كۆتایی‌پـێهات\nی مانگی یازده ٢٩, ٢٠٠٨\nكاربه‌ده‌سـتانی هیندسـتان توانیـیان كۆتایی به هێرشێـكی تێرۆریسـتی بهێنن كه بۆ سه‌ر شـاری مۆمبای كرا و توانیـیان دوایـین میلیشـیاكانی نێو هۆتێـلێـك بكوژن كه وه‌ك دوایـین گۆڕه‌پانی تێرۆریسـتی له كۆنتڕۆڵی میلیشـیاكاندا بوو.\nهێزه‌كانی ئاسایش به نێو دیوبه‌دیوی هۆتێـلی تاج مه‌حه‌لدا ده‌گه‌ڕێن تا دڵنیابن ئه‌و شـوێنانه سه‌لامه‌تن بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر میوانێـكی تێدابن لێی چۆڵ بكه‌ن.\nڕۆژی شه‌ممه كه كرداره‌كانی شه‌ڕ و پـێـكدادان له هۆتێـله‌كه كۆتایی‌پـێهات دوای زیاتر له دوو ڕۆژ كه گروپـێـك له میلیشـیاكان هاوكات هێرشـیان له دژی چه‌ندین شـوێن له سه‌رانسه‌ری شـاره‌كه‌دا ده‌سـتپـێـكرد. نزیكه‌ی 200 كه‌س له‌و هێرشـانه‌دا كوژراون كه لانی كه‌م 22 كه‌سـیان بیانیـنه.\nڕۆژی هه‌ینی كۆماندۆكانی هیندسـتان كۆتایی‌یان به دوو شه‌ڕی دیكه له‌گه‌ڵ میلیشـیاكان له هۆتێـلی ئۆبیرۆی و ناوه‌ندی جوله‌كه‌كان هێنا.\nلانی كه‌م 11 میلیشـیا له ماوه‌ی نزیكه‌ی شه‌ڕی ئه‌و سێ ڕۆژه‌دا كوژراون. له حاڵێـكدا یه‌كێكیان له لایه‌ن پـۆلیسه‌وه گیراوه.\nكاربه‌ده‌سـتان هێشـتاش هه‌وڵ ده‌ده‌ن مسۆگه‌ری پـێناسه‌ی هێرشـبه‌ران بكه‌ن كاربه‌ده‌سـتانی به‌شی زانیاری نهێنی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ده‌ڵێن هێرشه‌كه وه‌ك كاری هێرشی گروپی میلیشـیای له‌شـكری طیبه بنكه له پاكسـتان ده‌چێت.


ئەو چەند ڕۆژە بەبۆنەی تاڵیادی سی ساڵەی شەهیدانی وییەن، کۆمەڵێک چالاکی بەڕێوجێمان لە کوردستان و دەرەوە بینی. چالاکی‌یەکان ڕەنگین\nبوون و هەرکامەیان پەیامی تایبەتی خۆیان پێبوو. ئەو تابڵۆیانەی دەخوڵقان، پیرۆزترین هەستی لە ناخی هەر تاکێکی کورددا دەوروژاند.\nیەکت دەبینی، ڕێگای دووری دەبڕی و ئاڵا بەدەست خۆی دەگەیاندە شوێنی دیاریکراو بۆ دەنگ هەڵبڕین. ئەوەی‌تر بەرنامەی میتینگی بەڕێوە دەبرد و هەستی دەکرد کە ئەرکە و دەبێ بەجوانترین شێوە بەڕێوەی ببا، بۆوەی ڕوحی شەهیدان لێی‌ڕازیبن. شۆفێر پێیوابوو دەبێ شەونخوونی بچێژێ و بەوەخت هۆگرانی ئازادی بگەیێنێتە گۆڕەپانی هاوار. شاعیر پێیوابوو دەبێ تەواوی هەستی خۆی تێکەڵ بە خامەی پێنووسەکەی بکا و ناسکترین شێعر بۆ خوێنی بەناهەقڕژاو بهۆنێتەوە. ئەندامی نهێنی لەو باوەڕدا بوو کە دەبێ دژوارترین و مەترسیدارترین پلانەکان جێبەجێ بکا و لە کۆتاییدا وێنەی چالاکی‌یەکان بەڕێ‌بکاتە نێوەندی حیزبەکان. گەنجەکان، ڕووداپۆشراو، قەناعەتیان ئەوە بوو، لە چیایەکی بەرزی نیشتمانی داگیرکراوڕا، سی کۆتری پەیامنێر بەرەو ئاسمانی ئەودیوی سنوور بەڕێ بکەن و مژدەی وشیاری و لەسەر هەستبوونی کۆمەڵگا بۆ پێشمەرگەکان بنێرن. لەو دیوەش، ڕاست ئەو ڕۆژە سی لاوی تازە پێگەیشتوو، ڕۆبوونە چەکی پاراستن و بە تەواوکردنی یەکەم تاقیکارییەکان، جلکی پیرۆزی پێيشمەرگایەتیان پۆشی.\nلە پەراوێزی دیدارەکانی سەر شەقام و گۆڕەپانیش، گەلێک تابڵۆی جوانی پڕ لە هەستت دەبینی. پێشمەرگە دێرینەکان، بە بینینی هاوڕێی قەدیمی ڕۆژانی سەختی خەبات شاگەشکە دەبوون و یەکتریان لە باوەش دەکرد و نۆستاڵژی دایدەگرتن و بۆ تاوێک دەگەڕانەوە سەردەمی چالاکبوون. مناڵەکان، وێڕای دایک و باوکەکان ئاڵا بەدەست، بە قاچی بچووکیان گەورەترین هەنگاوی نیشتمانی‌یان دەناوە. دایکەکان بە جوانترین جلکی کوردی لەسەر شەقامەکانی ئورووپا، ئاڵابەدەست و بەورە بەرەو مەیدانی بەردەم پارلەمانە مەسڵەحەتخوازەکان دەچوون. هەرهەمووی بۆ سێ پەیام بوو:\nئەی ڕەقیب هەر ماوە قەومی کورد زمان،\nخولەکێک بێدەنگی بۆ ڕیزگرتن لە خوێنی شەهیدان،\nمەحکووم‌کردنی سی ساڵ بێدەنگی نێوەندە بڕیاربەدەستەکانی ئوروپا لەمەر تیرۆر و بەناهەق ڕژانی خوێنی دوکتور قاسملوو و هاوڕێیان.\nلەو نێوەدا، هەر لایەو پەیامی خۆی نارد. هەرکەس بە شێوەیەک چالاکی خۆی نواند. بەڵام، ئەوەی پتر لەهەر شتێک کاری لە ڕوح و هەستی من کرد، تابڵۆیەک بوو. تابڵۆیەکی ئەوەندە سرووشتی کە چاوی مرۆڤی دەکردە کانیاوی فرمێسک. سی کۆتری ڕەنگینی جوان، سی مناڵی ئازادی لەبەردەم پۆرترێتی گەورەی شەهید دوکتور قاسملوو، ڕووبەڕووی دیواری قەڵا وێستابوون. هەرکام لەو کۆترە ڕەنگینانە، کۆترێکی سپی لەنێو دەستدا بوو. بە یەکەم فەرمان سی کۆتری سپی بۆخاتری تاڵیادی سی ساڵەی شەهیدی سەرکردە ئازادکران. کۆتر بەرەو ئاسمان لە شەقەی باڵیان‌دا، بەڵام کۆترێکی سپی جوان، لە دەلاقەی ڕاستی پۆرترێت دەرکەوت و ئەویش لەسەر لێواری پەنجەرە بچووکەکە پەیامێکی گەیاند: " من هەر لێرەم و لێرە دەژیم و هاوڕێی شەهیدی سەرکردەم. ڕۆژ نییە لە گۆڕەپانی بەردەم خۆم شاهیدی ڕووداوێک نەبم. لە دیداری وەفد و هۆگران ڕا بگرە تا جموجۆڵی شەو و ڕۆژی پێشمەرگەکان، لە بۆمباران و موشەکباران ڕا بگرە تا ڕێپۆرتاژ ئامادەکردنی کاناڵەکان. لە کۆتاییدا، لە کایەی مناڵی پێشمەرگەکانەوە بگرە تا ڕێژە و سانی نیزامی پێشمەرگە نوێ‌یەکان، هەرهەمووی دەبینم. ئەوەی لە گشتیان بەلامەوە سرنجڕاکێشترە، سوێندخواردنی پێشمەرگە نوێ‌یەکانە:\n" ئەگەر پێشەوا قازی موحەممەد و هاوڕێیانی لە سێدارە دران، ئەگەر قاسملوو و شەڕەفکەندی و هاوڕێیانیان ترۆرکران، ئەوەتا هەموو ڕۆژێ کۆمەڵێک مناڵ بە پێشەوایی لەدایک‌دەبن، حەودالی قاسملوو دەبن و وەکوو شەڕەفکەندی دڵ بەو نیشتمانە دەسپێرن....".\nوەک خۆم دەڵێم: سپاس کۆترە سپی، هیوادارم چ جارێک بزەی پۆرترێتی شەهیدی سەرکردەمان جێ‌نەهێڵی.\nسەرچاوە: فەیسبووکی عەلی فەتحی


ڕەبیع جابر؛ ڕاوچى جوانییە شاراوەکان – كولتور مه‌گه‌زین\nڕەبیع جابر؛ ڕاوچى جوانییە شاراوەکان\nکتێبلێتراتور له زمانه‌کانی تره‌وه\nBy شاخه‌وان سدیق\t Last updated ئاب 21, 2016\n“سنوورەکانى لێکدانەوە و ڕاڤەکردنى تێکستەکان، لەوێدا تەواو دەبن کە مافەکانى تێکست دەستپێدەکات.”\nهەمیشە کە کتێبێک دەگرم بەدەستمەوە و پێش ئەوەى دەستبکەم بە خوێندەوەى، لەبەردەم پرسیاری ئەوەدا خۆم دەبینمەوە کە بۆ ئەم کتێبە بخوێنمەوە؟ ئەم کتێبە چۆن بۆ ژیانى من گرنگە و دەتوانێت چى لە دونیابینى من بۆ ژیان و ئەو واقیعەى منى تێدام، بگۆڕێت. پێموایە چۆن هەموو کەس خاوەنى دونیایەکى تایبەت بە خۆیەتى، ئاوهاش هەموو کەس ئەو کتێبانە دەخوێنێتەوە کە کۆمەکێکی بچوک بەو دونیا تایبەتەى ئەو بکات. وەک (ڕالف ولدۆ ئێمرسۆن) دەڵێت “هەندێک کتێب هەن، ڕۆڵیان لە ژیانمدا لە ڕۆڵى دایک و باوک، لە ڕۆڵى دۆستان، خۆشەویستان و ئەزموونە پڕ عەشقەکانمان کەمتر نییە.” چونکە کتێب ناچارمان دەکات بیربکەینەوە و لە خۆمان و دەوروبەر ڕابمینین، پرسیاربکەین و ئاسان بڕوا بە هەموو شتەکان نەکەین. هەرکتێبیشە وا دەکات مرۆڤ لە ژوورەکەى خۆیەوە و هەر لەو شوێنەوە کە کتێبێکى پێیە و سەرقاڵى خوێندنەوەیەتی، بێ مۆڵەت و بێ فیزا، گەشتێکى دوورودرێژبکات، گەشتێک بە درێژاىی گۆى زەوى، بە چەندین وڵات و خاک و نیشتماندا، بە دەریا و دارستان و پانتاىی بیابانەکاندا، بەناو چەندین شارستانیەتى و شار و گوندا بگەڕێت و بە مرۆڤى نەتەوەجیاوازەکان ئاشناببێت و هەمیشە لە گەڕانێکى بەردەوامدابێت. بۆیە ناکرێت مرۆڤ دواى خوێندنەوەى هەر کتێبێک، بەشێکى گەورە لە تێڕوانینەکانى نەگۆڕێت.\nهەروەک (عەتا محەمەد) لە ڕۆمانى (ڕێبەرى کتێبسازە کوژراوەکان)دا دەڵێت “مرۆڤ بریتییە لە کەڵەکەبوونى کتیب و دەستنووسەکان، ئەوەى بیردەکاتەوە، کتێبەکانن، هەرچۆن ئەوەى مرۆڤ و دونیا دەگۆڕێت هەر کتێبەکانن، ئەمەش واملێدەکات بڵێم هەموو شتێک کۆتاىی هەیە، تەنها کتێبەکان نەبێت کە بێکۆتان.” ئەگەرچى کەمیش نین ئەو کتێبانەى کە مەترسى گەورەن لەسەر ژیانى تاک و کۆمەڵگا و بە خوێندنەوەیان دەکرێت نەوەیەک توشى گرفتارى بکەن و بەرەو هەڵدیاریان بەرێت، کە لاپەڕەکانى مێژوو پڕن لەم نموونانە. مادامێکیش کتێب ئەم هەموو گرنگییەى هەیە کەواتە دەبێت لە ئێستادا بزانین بۆ دەخوێنینەوە، چى دەخوێنینەوە. چونکە (چالس دیکنز) وتەنى “زۆر کتێب هەن باشترین شت تیایاندا، تەنیا بەرگەکانیانە.” بۆیە ئێستاکە دەمەوێت کەمێک دەربارەى نوسەرێکى ورد و بە ئەزمون و بەتوانا بدوێم، کە وەک ڕاوچییەک هەمیشە لەناو لاپەڕەى کتێبەکاندا، ڕاوى جوانییە شاراوەکان دەکات، نوسەرێک کە زۆر دەخوێنێتەوە و کەم دەدوێت، گۆشەگیرە و هەمیشە خۆى لە میدیاکان دەدزێتەوە، ئەو بەتەمەنێکى کورتەوە وەک مرۆڤى چاخى کۆن بەردەوام لەناو بەرگى کتێبە کلاسیکییەکاندا ون بووە، ئەو نوسەرەش (ڕەبیع جابر)ى لوبنانییە، تەمەنى سى و نۆ ساڵە و دەرچوى بەشى فیزیاى زانکۆى ئەمرکییە لە بەیروت. بۆ ماوەیەک سەرپەرشتیارى پاشکۆى (افاق) بووە لە ڕۆژنامەى (الحیاە)، ئەو لە ئێستادا خاوەنى حەڤدە ڕۆمانە لەوانە: (پادشاى تاریکى، چاپى ڕەش، پەپوولەى شین، یوسفى ئینگلیزى و دەروازەکانى بولگراد و بەیروت، شارى دونیا و چەند ڕۆمانى تر … ئەم نوسەرە لاوە، سەبارەت بە بەرهەمەکانى خاوەنى چەندین خەڵاتە، لەوانە: (خەڵاتى ڕەخنەگران بۆ ڕۆمان) لەسەر ڕۆمانى (پادشاى تاریکى) ساڵى (1992)، خەڵاتى بەناوبانگى (پۆکەرى عەرەبى) بۆ ڕۆمانى (دەروازەکانى بوڵگراد) ساڵى (2012).\nئەگەرچی بەداخەوە تا ئێستا هیچ یەکێک لە ڕۆمانەکانى وەرنەگێردراون بۆ سەر زمانى کوردى و کتێبخانەى کوردى و خوێنەران لە خوێندنەوەى بەرهەمەکانى ئەم نوسەرە بێبەشن، بەڵام هەر دوو کتێبى (پارادۆکسى نوسین و نوسین و بێدەنگى) ئەم نوسەرە، لەلایان وەرگێڕى بەتوانا (شوان ئەحمەد)وە کراون بە کوردى، کە ئەم دوو کتێبە پێکهاتوون لە کۆمەڵێک وتار و لێکۆلینەوەى ئەدەبى، کە تیایاندا نوسەر زۆر شارەزایانە و بە وردى، چەندین پرسیارى جدى دەربارەى ئەدەب و نوسین و خوێندنەوە دەخاتە ڕوو، بەجۆرێک پرسیار و سەرنجەکانى، قسەى دڵى هەموومانن لەمەڕ ئەدەب و پەنجە لەسەر هەموو ئەو جوانییە شاراوانەش دادەنێت، کە ئەستەمە هەریەکێک لە ئێمە بە چەندینجار خوێندنەوەى ئەو ڕۆمانانە، بەو شێوەیە بیانبینێت. (شوان ئەحمەد)ى وەرگێڕ دەڵێت “سەروەختێک دەستم بە وەرگێڕانى کتێبى (پارادۆکسى نووسین) کرد، دەمزانى کەمێکى کەمى خوێنەرانى کورد ئاشنایەتیان بە (ڕەبیع جابر) هەیە، بەڵام دڵنیابووم کە کارى نوسەرێکى بەهرەمەند و موعتەبەر دەکەم. دڵنیابووم لەبەردەم نوسەرێکى جدى و پڕ بەرهەم و بەسەلیقەدام.” ئەم کتێبانە لەلایەن ناوەندى ئەندێشە و دەزگاى جەمال عیرفانەوە، چاپ و بڵاو کراونەتەوە، لە هەریەکێکیاندا، نووسەر، خوێنەر لەبەردەم وەڵامی چەندین پرسیاردا ڕادەگرێت. لەوانەش: نوسین چییە؟ مرۆڤ بۆ دەبێت بنوسێت؟ نوسین گرنگە یان خوێندنەوە؟ نوسین چى لە دونیاى خوێنەر دەگۆڕێت؟ نوسەر تا کوێ گرنگە بنوسێت و خوێنەر پێویستە چى بخوێنێتەوە؟ هەر لەبەر گرنگى تەوەرى ئەم گفتوگۆیانە، لە ئێستادا (شوان ئەحمەد) کتێبێکى دیکەى ئەم نوسەرەى وەرگێڕاوە بۆ کوردى بەناوى (هێزى ئەدەب) کە بڕیارە بەم زوانە لە ناوەندى ئەندێشە چاپ و بڵاو بکرێتەوە.\nمن لەم نوسینەمدا کە زیاتر مەبەستم لە ناساندنى دونیاى نوسین و گوفتوگۆکردنە دەربارەى تیڕوانینەکانى ئەم نوسەرە، بۆ هەندێک چەمک و پرسیار، لەسەر سێ پرسی گرنگى ناو ئەم کتێبانەى (ڕەبیع جابر) دەوەستم، کە برتین لە (نوسین، نەنوسین، نوسین و خوێندنەوە) و هەوڵدەدەم کەمێک دەربارەیان بدوێم.\nڕەنگە بەدرێژاىی مێژوو یەکێک لە گەورەترین داهێنانەکانى مرۆڤ بریتى بێت لە دۆزینەوەى نوسین، چونکە دەتوانین بڵێین مێژوى نوسراوى مرۆڤ لەو ڕۆژەوە دەسپێدەکات کە نوسین دەدۆزرێتەوە، بۆیە نوسین گرنگە و هەموو شارستانیەتە گرنگەکانى مرۆڤیش هەر بەرهەمى نوسینن. بۆیە بۆ تیگەیشتن لە خۆت و دونیا، نوسین وەسیلەیەکى گرنگە هەروەک (ڕۆلان بارت)یش دەڵێت “ئێمە ناتوانین بەشێوەیەکى دیکە بنوسین، ئەگەر بەشێوەیەکى دیکە بیرنەکەینەوە، چونکە نووسین ماناى ڕێکخستنى دونیایە.” نوسەربوونیش یەکێکە لە ئەرکە هەرە قورسەکانى مرۆڤ، هەرکەس پێیوابێت نوسین کارێکە تەنها بۆ کات بەسەربردنە هەڵەیەکى گەورە دەکات. ئەوەى بەدرێژاى مێژوو، نوسەر لە ڕێگەى نوسینەوە کردویەتى هیچ نەبووە جگە لە ڕووناککردنەوەى ئەشکەوتە تاریکەکانى مرۆڤ، (نیچە) زۆرجار وتویەتى “من بەخوێنى خۆم دەنوسم” ئەڵبەتە هەموو نوسینێکى جدى هیچ نییە جگە لە نوسینى پیتەکانى بەخوێنى نوسەرەکەى، هەروەک ئەوەى (عەتا محەمەد)یش دەڵێت “گەورەترین بڕیار بۆ نوسەر، بڕیارى دانیشتنە لەبەردەم مێزى نووسیندا.” لە کتێبى (نوسین و بێدەنگی)یشدا، (ڕەبیع جابر) لەبەردەم پرسیارى نوسەر کێیە و بۆ دەنوسێتدا، ڕاماندەگرێت ئەو لە پێشەکى وتارى (نوسین)دا دەڵێت “نوسەرى ڕاستەقینە بۆ خاترى شکۆ و نێوبانگ پەیداکردن نانوسێت، نوسەرى ڕاستەقینە لەپێناو نوسیندا دەنوسێت. دەنوسێت لەبەر ئەوەى ناتوانێت نەنوسێت، تۆ ئەگەر دەتوانیت بژیت، بەبێ ئەوەى پێویستت بەوە بێت بنوسیت، مەنوسە. خزمەتێک بەم دونیایە بکە. کتێبخانەکان پڕپڕن لە کتێب. کەس پێویستى بە ڕۆمان و قەسیدە و لێکۆڵینەوەى زیاتر و دووبارە نیە.” لێرەشەوە تێدەگەین کە خەمى ئەم نوسەرە چەند پەیوەستە بە خوێنەرەوە، ئەوەندەش پەیوەستە بەنوسەرەوە و پێىوایە مرۆڤ پێش ئەوەى بڕیار بدات ببێتە نوسەر، دەبێت هەمیشە لە خۆى بپرسێت بۆ دەیەوێت بنوسێت و دەیەوێت چى بنوسێت؟ و ئەوەى ئەو دەیەوێت بینوسێت تا چەند گرنگە.\nئەگەر ڕەوابێت، بۆ نوسەر، نوسین کارێکى پڕچێژبێت، ئەوا بەدیوێکى تریشدا و لە یەکێک لە قۆناغەکاندا، (نەنوسین) و دەستبەرداربوون لە نوسین هەمان ئەو چێژ و ئارامیەى هەیە، مەرج نییە هەموو نوسەرێک تا مردن دەستبەردارى نوسین نەبێت، چونکە مرۆڤ کە بڕیاردەدات ببێتە نوسەر، بۆ چەند ئامانجێکى دیاریکراو دەنوسێت، کە دەشنوسێت دەیەوێت کۆمەڵێک شت بگێڕێتەوە، هەرکاتێکیش هەستى کرد ئەوەى ویستویەتى گێڕاوێتیەوە و نوسیوێتى، ئیتر پێویستە قەڵەمەکەى دانێت و چیتر نەنوسێت و ئەمەش بۆ هیچ نوسەرێک لەنگى نەبووە و نابێت، هەروەک (ژان دولا پیرۆبیر) دەڵێت “شکۆ و شایەن بۆ هەندێک کەس پەیوەستە بە باش نوسینەوە، بەڵام بۆ هەندێکی تر پەیوەستە بە نەنوسینەوە.” هەر بۆیە هەندێکجار خوێنەربوون زۆر زیاتر چێژى لە نوسەربوون هەیە، چونکە نوسەر تەنها ئەوە دەنوسێت کە دەىزانێت، بەڵام خوێنەر ئەوە دەخوێنێتەوە کە خۆى دەیەوێت و هەمیشە دەرگاى هەڵبژاردنەکان لەبەردەمیدا واڵاترن. چى واى لە نوسەرانێکى وەک (خوان ڕۆلفۆو پاتریک زۆسکێند) کرد کە دەسبەردارى نوسین بن، ئایا نەنوسین لە هەیبەت و نابانگى ئەوانى کەمکردەوە؟ بەپێچەوانەوە نەخیر، ئەو بێدەنگیەى نوسەر پاش دەستبەرداربوون لە نوسین دەستى دەکەوێت چێژێکى باوەڕپێنەکراوە، وەستانى (محەمەد عومەر عوسمان) لە کتێبى (لەغوربەتا)دا و مامۆستا (ئەحمەد هەردى)لە کتێبى (ڕازى تەنیاى)دا چیان لە شکۆ و ناوبانگى ئەوان و دونیاى نوسینیان کەمکردەوە؟ بۆیە لە هەردوو کتێبى (پارادۆکسى نوسین و نوسین و بێدەنگى)یشدا، (جابر) تەئکید لە شکۆ و ناوبانگ و تواناى ئەو نوسەرانە دەکاتەوە کە پاش ماوەیەک لە نوسین بڕیاریاندا نەنوسن و بێدەنگبوون، ئەوەتا لە وتارى (نەنوسین)دا دەڵێت “نوسەر لە هەندێک حاڵەتدا بۆى دەردەکەوێت کە ئیتر ئەوەى دەیەوێت بینوسیت هیچ گرنگ و کاریگەر نییە. بوێرانە ڕووبەڕووى دۆخى خۆى دەبێتەوە و بڕیار دەدات دەستبەردارى نوسین بێت. دونیا پڕیەتى لە کتێبى ناشیرین و ڕەزا قورس، ئیتر بۆچى ئەمیش کتێب گەلێکى لەو جۆرە زیاد بکات.”\nنوسین و خوێندنەوە\nلە پێشەکى وتارى (نوسین و خوێندنەوە) دا، (ڕەبیع جابر) بەم جۆرە دەربارەى ئەم بابەتە دەدوێت؛ تۆ بەرلەوەى تێکستێکى ئەدەبى بنوسیت، پێویستە بخوێنیتەوە، هیچ شتێک لە هەوانتە دروست نابێت، نوسەر سەروەختێک دەنگى تایبەتى خۆى دەدۆزێتەوە کە کتێبى ئەوانى دى دەخوێنێتەوە، ئەوکاتەشى دەنگى خۆى دەدۆزێتەوە، ڕەهەندێکى نوێ لەو کتێبانەدا کەشف دەکات کە خوێندونیەتەوە. دەست دەکات بەخوێندنەوەى ئەو کتێبانە و شتگەلێک دەبینێت کە لە کاتى خوێندنەوەى یەکەمجاردا نەىبینیون. گەر گوێت بۆ جیهان ڕادێڕا، ئەوا گوآ بیستى ترپەى دڵى خۆت دەبیت، ئەو نوسەرەى ناخوێنێتەوە، نوسەر نییە. ئەگەر سەرنج لەم بەشە بچوکەى ئەم وتارە بدەین خەمى سەرەکى ئەم نوسەرەمان لە پرسى نوسین و خوێنەوەدا بە ڕوونى بۆ دەردەکەوێت، کە بەلاى ئەوەوە مەسەلەى خوێندنەوە هیچى کەمتر نییە لە نوسین و پێى وایە مرۆڤ بۆئەوەى لە خۆى و دونیاى نوسینى خۆى تێبگات، دەبێت ئەزموونى ئەوانى تر بخوێنێتەوە، هەروەک ئەوەش کە (بەختیار عەلى) دەڵێت “هیچ نوسەرێک لە جەوهەردا نابێتە نوسەر، ئەگەر لاسایى نوسەرێکى تر نەکاتەوە.” کەواتە چەند جار بخوێننەوە پێش ئەوەى بڕیار بدەن بنوسن، بخوێننەوە بۆ ئەوەى ئەزمونى ئەوانیتر بناسن و تاقیبکەنەوە، دواتر بنوسن بۆ ئەوەى بتوانن بگێرنەوە.\nئەوەى من لەم نوسینەمدا مەبەستم بوو، تەنها ناساندنێکى کەمى ئەم نوسەرە و کتێبەکانى بوو، ئەگەرچى بۆ ئەوەى ئەم نوسەرە بناسیت، دەبێت خۆت بیخوێنیتەوە، (ڕەبیع جابر) لە نەسلى ئەو نوسەرانەیە کە دەبێت چەند جارێک وتارەکانى بخوێنیتەوە، چونکە لەگەڵ هەرجارێک لە خوێندنەوەیدا، بەر دونیایەک لە زانیارى نوێ لەمەڕ نوسەرانى دونیا و بەرهەمەکانیان دەکەویت، (جابر) ئەوەندە قوڵ دەنوسێت کە لەگەڵ خوێندنەوەى هەر وتارێکیدا مرۆڤ پەلکێشى ناو دونیا تایەبەتەکەى خۆى دەکات. بۆیە بە بڕواى من خوێندنەوەى ئەم نوسەرە لاوە بۆ ئێستاى دونیاى نوسینى ئێمە گرنگە و هیوادارم هاوڕێ زمانزانە عەرەبییەکانمان لە داهاتوودا ڕۆمانەکانى ئەم نوسەرە وەربگێڕنە سەر زمانى کوردى، تا ئێمەى خوێنەرى کورد بێبەش نەبین لە بەرهەمەکانى ئەم نوسەرە و زیاتر و باشتریش بیناسین. چونکە وەک ( مەریوانى وریا قانع) دەڵێت “کتێب ئینسان دەکاتە بوونەوەرێکى خەیاڵکراوە، عەقڵانى ڕەخنەى و پرسیارکەر.” واتە دەىکاتە کەسێک فێرببێت خۆى باشە لە خراپە، ڕاست لە هەڵە، جوان لە ناشیرین جیابکاتەوە، خۆى ببێت بە سەردار و چاوساغى خۆى و پێویستییەکى ئەوتۆى بە چاوساغە دەرەکییەکان نەبێت. سوپاسى زۆر بۆ (شوان ئەحمەد)ى وەرگێڕ کە بە زمانە پاراوە کوردییەکەی بەم نوسەرە و ئەم بەرهەمە ناوازانەى ئاشناکردین. چاوەڕێین لە ئایندەدا کتێبى زیاترى ئەم نوسەرە بخوێنینەوە.\nبۆ ئەم نوسینە، سودم لەم کتێبانە وەرگرتووە:\nپارادۆکسى نوسین و نوسین و بێدەنگى_کۆمەڵێک وتار_ ڕەبیح جابر_ وەرگێڕانى شوان ئەحمەد.\nکتێب و دونیا_ کۆمەڵێک وتار_ مەریوان وریا قانع.\nڕێبەرى کتێبسازە کوژراوەکان_ڕۆمان_عەتا محەمەد.


سەرەکی » وتار » نڤیسکار »\nهه‌میشه باوكه دامه‌زرێنه‌ره‌كان جوان و ده‌گمه‌ن و هه‌مه ڕه‌هه‌ندن له داهێناندا. دامه‌زرێنه‌رن له هه‌موو كه‌رت و بواره‌كاندا. ئه‌هلی قه‌ڵه‌م و ئه‌هلی ئه‌ندێشه و فڵچه‌ی تابلۆی گشتگیرن. كاره‌كانیان ده‌بێته بنتەمه‌ڵ و له‌سه‌ر كۆششی ئه‌وان بینا و ته‌لاری به‌رز و پته‌و باڵا ده‌كه‌ن.\nمیشال شیحا نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس و بیرمه‌ندێكی ده‌گمه‌ن و گومناوی ره‌وتی فیكری و سیاسی لوبنانی سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی كۆماره. دوای جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م و دووه‌م. (شیحا) جگه له خزمه‌تی گشتی بۆ چاكه‌ی شه‌ئنی گشتی له وڵاته‌كه‌ی نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووسێكی چالاك و بزێو و قووڵ بوو. شیحا به نووسینه‌كانی كه زۆرینه‌یان به فه‌ره‌نسی ده‌ینووسین بنه‌غای لوبنانێتی و گه‌ڵاڵه‌ی نیشتمانپه‌روه‌ری و ده‌ستورێتی حوكمی له‌وێ دانا. بیره‌كانی شیحا فه‌زای گشتی وڵاتی خۆی ته‌نییه‌وه و بووه جێی حورمه‌ت و سه‌نگ په‌یداکردن، هه‌م بۆ خۆی و هه‌م بۆ وڵاته‌كه‌ی. ئه‌ندێشه‌ی شیحا له ناو نووسینه سیاسی و فیكرییه‌كانی ره‌نگیدایه‌وه و فه‌زای نیشتمانیی لوبنانی ته‌ی كرد. ئینجا هه‌ر به‌و تینوتاوه‌وه ستوونێكی سه‌ره‌كی و پته‌وی نووسینه‌وه‌ی ده‌ستووری ئه‌و كاته‌ی لوبنانی بوو كه خۆی بۆ دوای داگیركاری فه‌ره‌نسی ساز ده‌كرد. میشال شیحا به زمانی فه‌ره‌نسی كه زمانی داگیركه‌ره‌كه‌یه‌تی، به نه‌رم و نیانی حوجه‌ی به به‌هانه نه‌هێشت و مورافه‌عەی فیكری له‌سه‌ر دوارۆژی لوبنان ده‌كرد. ساڵی 2007 كه له به‌یروت بووم دوو كتێبیم كڕی: خواتر (1943-1946) (فی السیاسه الداخلیه).دوایی له هه‌لێكی گفتوگۆدا ئه‌مین قه‌موریه‌ی رۆژنامه‌نووسیی لوبنانی شه‌رحی زیاتری دامێ له‌سه‌ر میشال شیحا كه چۆن بیرۆكه‌كانی بوونه یه‌ك له دینگه پته‌وه‌كانی ناسنامه‌ی لوبنانێتی. ئه‌گه‌رچی نووسینه‌كانی شیحا له فه‌ره‌نسییه‌وه وه‌رگێڕاون، به‌ڵام وه‌رگێڕه‌كانی هه‌ر دوو كتێب به زمانێكی په‌خشان ئامێزی وا به‌رز هێناویانه‌ته سه‌ر زمانی عه‌ره‌بی کە خۆش دێنه به‌ر گوێ و به‌ر دید و دڵ. باوكه دامه‌زرێنه‌ره‌كانی وه‌ك شیحا سه‌رمایه‌ن بۆ وڵاتی خۆیان و هه‌ر وڵاتێك، مانه‌ندی وڵاتی ئێمه، رووی له خۆسازدان و خۆ بینا كردنه‌وه بێت.\nتا ئه‌مرۆی گرفتی لوبنان تێبگه‌ین، گرنگه ئه‌وانه‌ی تاقه‌تی خوێندنه‌وه‌یان هه‌یه میشال شیحا بخوێننه‌وه.


خەتیب زادە هێنایە ئاراوە؛\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران کاردانەوەی ئێرانی بە قسەکانی وەزیری دەرەوەی بریتانیا سەبارەت بە دانوستانەکانی ڤیەنا ڕاگەیاند.\nنێد پرایس وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە حاڵێکدا هاوکات لەگەڵ درێژەی دانوستانەکانی ڤیەنا پاگەندەی تاوتوێ کردنی بژاردەکانی بەردەستی کرد کە نەیشیتوانی لە ناکارامەیی سیاسەتی زیاترین گوشاریش باس نەکات.\nتاران تایمز لێکی دایەوە؛\nکارشکێنی ئەمریکا سەبارەت بە دوو مژاری گەرەنتی و دەرخستنی ڕاستییەکان، خێرایی وتووێژەکانیان کەم کردۆتەوە بە شێوەیەک کە کارناسان سەبارەت بە بێ ئاکام مانەوەی دانوستانەکان هۆشداریان دا.\nپێویست بە پێوەندی زیاتر لەگەڵ شاندی ئەمریکی لە ڤیەنا نەبووە و نابێت\nسکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران وتی: تا ئێستا پێوەندی لەگەڵ شاندی ئەمریکی لە ڤەینا بە ئاڵوگۆڕی نووسراوەی نافەرمی ئەنجام بووە و پێویست بە لە ئەوە زیاتر نەبووە و نابێت.\nدانوستانەکان پێشکەوتنی باشی هەبووە/بەدوای ڕێککەوتنی سەقامگیرین\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە لە شرۆڤەی دوایین دۆخی دانوستانەکانی ڤیەنا، وتی: ئەوەی کە ئەمڕۆ لە ڤیەنا دەیبینین، پێشكەوتن لە ڕێگای دروستە.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وتی: ئەوەی لە دانوستانەکان ماوەتەوە پرسگەلێکی گرینگن کە دەتوانین بڵێین بە بڕیاری سیاسی لایەنی ئەمریکی پێوەندی هەیە.\nکارناسی پرسەکانی ئیسرائیل بۆ مێهر:\nعەلی حەیدەر بە وتنی ئەوەی کە ئیسرائیل و هاوپەیمانەکانی بە باشی پەیامی مانۆڕی پێغەمبەری گەورەی وەرگرت، جەختی کرد ئیسرائیل یان هیچ هێزێکی دیکە توانای لەناو بردنی بەرنامەی ناڤۆکی ئێرانی نییە.\nوڵاتانی ڕۆژاوایی بۆ دراوسێکانمان نیگەرانی ساز دەکەن\nوەزیری دەرەوەی ئێران دوای سەفەری دوو ڕۆژە بۆ عومان و قەتەر، چەند کاتژمێر لەمەوپێش گەییشتەوە تاران.\nخولی هەشتمی دانوستانی ئەتۆمی ئێران:\nبەڕێوەچونی دانیشتنی گرووپی هەڵوەشانەوەی گەمارۆکان لە ڤیەنا\nدانیشتنی گرووپی کارناسی هەڵوەشانەوەی گەمارۆکان ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی کارناسانی ئێرانی و کارناسانی ٤+١ لە ڤیەنا بەڕێوە چوو.\nڕۆژاوا لە دانوستانەکانی ڤیەنا کشاوەتەوە/نوێ کردنەوەی بەڵگەی ئێران و ڕووسیا\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە بە وتنی ئەوەی کە کشانەوە و ڕاستبینی لایەنە ڕۆژاواییەکان لە گفتوگۆکانی ڤیەنا دەبینین، وتی: ئەوان ناتوانن هیچ داخوازییەک سەرتر لە ڕێککەوتنی انڤۆکی لە پرسی ناڤۆکیان هەبێت.\nدانوستانەکان بە ئاقارێکی گونجاودا دەچێتە پێشەوە\nوەزیری دەرەوەی ئێران وتی: دانوستانەکانی ئێم لە ڤیەنا لە ڕێگایەکی باشدایە و ئەگەر جیدی بوون لە پاڵ نیازپاکی لەلایەنەکانی بەرانبەر ببینرێت، گەییشتن بە ڕێککەوتنێک لە داهاتوو پێش بینی دەکرێت.\nگفتوگۆکان سەبارەت بە هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان ئەمڕۆ لە ڤیەنا دەستپێدەکات\nدانوستانکاری باڵای ئێران وتی: لە ئەمڕۆ سێشەممەوە گفتوگۆکان لەسەر بابەتی هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان و هەروەها جەخت لەسەر تاوتوێ کردنی پێشنیارەکانی ئێران لە بواری دوو بابەتی گرینگی تاقی کردنەوە و دەستەبەرکارییەکان دەستپێدەکات.\nلە هۆتێل کۆبورگی ڤیەنا بەڕێوە دەچێت؛\nخولی هەشتەمی دانوستانەکانی ڤیەنا ئەمڕۆ دەستپێدەکاتەوە\nخولی هەشتەمی دانوستانەکانی ڤیەنا بە ئامانجی هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان و بەڕێوەبردنی بەڵێنەکانی ڕێککەوتنی ناڤۆکی لایەنەکان ئەمرۆ دووشەممە بە ئامادەبوونی ئێران و گرووپی 1+4 لە هۆتێل کۆبورگی ڤیەنا دەستپێدەکات.\nئەمیر عەبدوڵڵاهیان لە کۆنگرەی ڕۆژنامەڤانی:\nبەڵگەی جوونی 2021 لە دانوستانەکانمان وەلا ناوە\nوەزیری دەرەوەی ئیران بە وتنی ئەویە کە ئەمرۆ ئێمە بەڵگەیەکی هاوبەش و قبوول کراومان لە سەر مێزی دانوستانەکان هەیە، وتی: ئێمە بەڵگەی 2021 ی وەلا ناوە و بەڵگەیەکی نوێ و هاوبەشمان دەستخستووە.\nلە سەروبەندی دەسپێکی دانوستانەکانی ڤیەنا؛\nگۆڕینەوەی پەیامی نافەرمی لە نێوان ئێران و ئەمریکا سەبارەت بە گەمارۆکان\nسەرەڕای بوونی دژایەتی قووڵ لە نێوان ئیسرائیل و ئەمریکا، ئیسرائیلییەکان لە ڕێگای فەڕەنساوە بەدوای کاریگەری نەرێنی لەسەر دانوستانەکانی ڤیەنان.\nئێنریکە مورا لە درێژەی دانوستانەکانی ڤیەنا لە ٦ی بەفرانبار هەواڵی دا\nجێگری بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوووپا وێڕای داکۆکی لە سەر بەرزبوونەوەی خێرایی لە چارەسەر کردنی کێشە بەجێماوەکان، وتی: دانوستانەکان لە ٢٧ی دیسەمبەر واتا ٦ی بەفرانبار درێژەی دەبێت.\nهیچ گفتوگۆیەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان ئێران و ئەمریکا نەکراوە\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە وتی: ئێمە سەبارەت بە دانوستانەکانی ڤیەنا هیچ گفتوگۆیەکی ڕاستەوخۆمان لەگەڵ ئەمریکا ئەنجام نەداوە و هەندێک پەیام لەلایەن ئێنریکێ مۆرا گۆڕدراوەتەوە.\nمێهر هەواڵی دا؛\nدرۆی ترۆئیکای ئەورووپی سەبارەت بە ڕاگیرانی دانوستانەکانی ڤیەنا\nپاگەندەی ترۆئیکای ئەورووپی لەسەر ڕاگیرانی دانوستانکان لەسەر داوای ئێرانیش لە دریژەی شەڕی ڕەوانی و هەڵاتنی بەرەوپێشیان بۆ داپۆشینی لاوازییە سیاسیەکانە.\nعەلی باقری بۆ ئەلمەیادین:\nنەمانویست دانوستانەکان لە ئەم قۆناغە ڕابگرین/دوو دەقی پێشنیاریمان هەیە\nعەلی باقری دانوستانکاری باڵای ناڤۆکی ئیران لە گفتوگۆ لەگەڵ دوو کەناڵی بیانی جەختی کرد کە ئێران دوو دەقی پێشنیاریی بۆ دەسپێکی خولی نوێی دانوستانە ناڤۆکییەکان پێشکەش کردووە.\nپاش چەند رۆژ راوەستان دانوستانەکان درێژە پێ ئەدەین/ پێشکەوتنی باشمان بووە\nدانوستانکاری باڵای ئێران لە دانوستانەکانی ڤیەنا وتی: ئەمڕۆ کۆمیسیۆنی هاوبەشمان دەبێت و پاش چەند رۆژ راوەستان دانوستانەکان درێژە پێ ئەدەین.\nوەزیری دەرەوە لە گفتوگۆ لەگەڵ گۆترێش:\nزمانی هەڕەشە هەمبەر ئێران ئەنجامی پێچەوانەی هەیە\nوەزیری دەرەوەی ئێران لە گفتوگۆیەک لە گەڵ ئەمینداری گشتی نەتەوەیەکگرتووەوکان جەختی کرد: ئێمە بە نیازپاکی و داهێنەری کردەیی چالاکەوە، بەدوای گەییشتن بە ڕێککەوتنێکی باشین، ئێمە زمانی هەڕەشە بە هیچ شێوەیەک قبووڵ ناکەین.\nسەبارەت بە هەڵگرتنی گەمارۆکان چەند رەشنووسمان بە لایەنی بەرانبەر داوە\nدانوستانکاری باڵای ئێران لە داوستانەکان وێڕای ئاماژە بە بابەتی گەمارۆکان، وتی: ئێمە پێمان وایە هەر گەمارۆیەک دژی بەرجام بێت، دەبێ هەڵوەشێتەوە.\nوەزیری دەرەوەی عەرەبستان:\nخوازیاری پێوەندی باش و ئاسایی لەگەڵ ئێرانین\nفەیسەڵ بێن فەرحان لە لێدوانێکدا وتی کە ڕیاز بەدوای دروست کردنی پێوەندییەکی باش و ئاسایی لەگەڵ ئێرانە.\nدیپلۆماسی لە گەڵ ئێران باشترین بژاردەیە\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا بە تاوانبار کردنی ئێران، وێڕای ئاماژە بەوەی کە دیپلۆماسی باشترین بژاردە لە بەرانبەر تارانە، وتی: کات بەرەو کۆتایی دەڕوات.\nترۆئیکا هەوڵ ئەدات دانوستانەکان لە ڕێگای ڕێککەوتن دوور بخاتەوە\nلایەنە ئەورووپییەکانی دانوستانی ڤیەنا بەدوای ئەوەن بە بیانووی جۆراوجۆر ئێران بخەنە ژێر گوشارەوە و دانوستانەکان لە ڕێگای ڕێککەوتن دوور بخەنەوە.\nئەمیر عەبدوڵڵاهیان لە کۆبوونەوەی باڵوێزەکانی ئێران لە وڵاتانی دراوسێ:\nبۆ هەڵگرتنی گەمارۆکان هەموو ئەزموونە دیپلۆماتیکەکانی خۆمان بەکار دەهێنین\nوەزیری دەرەوە بە وتنی ئەوەی کە بۆ هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان سەرجەم ئەزموونە دیپلۆماتیکەکانی خۆمان بەکار دەهێنین، وتی: بە ڕوانگەیەکی شۆڕشگێڕانە و جیهادییەوە بۆ بەدی هاتنی دروشمی دەوڵەت بۆ گەشەی سەقامگیری ئابووری هەوڵ دەدەین.\nلە گفتوگۆ لەگەڵ ئەلجەزیرە:\nگرۆسی: بەرنامەی ناڤۆکی ئێران زۆر پێشکەوتووە\nبەرپرسی گشتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی لە گفتوگۆ لەگەڵ کەناڵی هەواڵی ئەلجەزیرە وتی کە بەرنامەی ناڤۆکی ئێران پێشکەوتنی زۆری هەبووە و ئاژانس بەدوای ڕێککەوتنێک لەگەڵ تاران بۆ دامەزراندنەوەی دووبارەی کامێراکان لە دامەزراوەکانی کەرەجە.\nلە ڕێگای هەوڵی کردەیی هاوبەشەوە شانسی ڕاستەقینە بۆ سەرکەوتنمان هەیە\nمیخائیل ئۆلیانۆف نوێنەری ڕووسیا لە دانوستانەکانی ڤیەنا وێڕای پشت ڕاست کردنەوەی کردەیی بوونی ئێران لە دانوستانکان، داوای لە لایەنەکانی دیکە کرد بۆ گەییشتن بە ئەنجامی دانوستانەکان، پابەندی ئەو کردەیی بوونە بن.\nبۆ گەییشتن بە ڕێککەوتنێکی جیدی و باش هەوڵ دەدەین\nوەزیری دەرەوەی ئێران وتی: ئەمڕۆ کاتی کردەوەیە و ئێمە بۆ گەییشتن بە ڕێککەوتنێکی جیدی و باش هەوڵ دەدەین.\nغائێبی هەواڵی دا؛\nئەمڕۆ کارگرووپی ئەتۆمی پێک دێت/کەشی ڤیەنا ئەرێنییە\nسەرپەرشتی نوێنەرایەتی هەمیشەیی ئێران لە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان وتی: کەشی ڤیەنا ئەرێنی و بەرەو پێشە.


ئوبونتو و ویندۆز | kurditgroup\nئوبونتو و ویندۆز\nکۆمپیوتەرێکی Sony Vaio م هەس ویندۆزی ٧ یش و ئوبونتوشم لەسەر دامەزراندووە کە ویندۆز سەرەکیە و لە دیسکی C دایە، ئوبونتوی داماویش لە دیسکی H دایە. ئەم دوو دیسکانە قەبارەیان بەقەد یەکترە. من لێرەدا دوو کێشەم هەیە:\n١. نزیکی ٩ گیگابایت بە سەربەستی ماوەتەوە نە ئەوەیە بتوانم بیکەمە دیسکێکئ سەربەخۆ نەئەوەشە بتوانم بیخەمە سەر یەکێک لەو دوو دیسکانەی تر.\n٢. کە لە ویندۆزدام ئەو دیسکی H ە ی کە ئوبونتوی لەسەرە قەبارەکەی بەڕاستی دەردەکەوێت ٢٣٠ گیگا بەڵام کە دەچمە ئوبونتو ئەڵێ نەخێر ئەم دیسکەی تۆ تەنها ٨٤ گیگایە ئەویش ٦٦ گیگای بوخچەیە کە هی ئوبونتو نیە و تەنها ١٨ گیگا بۆ من مایەوە، کەواتە بەشی من ناکات و من ناتوانم خۆم هەڵکشێنم بۆ ئوبونتوی 12.04.\nدەبێت قەبارەی دیسک لە ئوبونتوش بە دروستی دەربکەوێت.\nلە ئوبونتو Disk Utility بکەوە لەوێ دەتوانی قەبارە و چۆنیەتی دابەشبوونی دیسک ببینی. هەر لەوێش دەتوانی ئەو بەشە واتە ئەو 8.45 ـە mount بکەی.\nبۆ وەڵامی ئەم پرسیارەش کە چۆن قەبارەی ئەو بەشە گەورە دەکەی کە ئوبونتوی لەسەر دامەزراوە.\nبۆ ئەوەی بتوانی دەستکاری قەبارەی ئەو بەشە بکەی کە ئوبونتوی لەسەر دامەزراوە. دەبێت بە live cd بچیتە ژوورەوە و بە پرۆگرامی GParted Partition Editor ئەو کارەبکەی وە بەشێکی دیسکەکەت سەربەستبێت و بەشنەکرابێت.\nدەبێت زۆر ووریابیت و بزانیت چی دەکەی ئەگینا لەوانەیە هەموو زانیاریەکانت بفەوتێنی. بۆیە پێش هەر شتێک backup ی زانیاریەکانت بکە.\nمن دڵنیانیم کە ئایا دوای ئەم کردارە چی بەسەر پەڕگەکانی boot دێت من هەرگیز حاڵەتێکی لەو شێوەیەم تاقینەکردۆتەوە.\nکاک تێکۆشەر دەستخۆش بۆ ڕوونکردنەوەکانت. وەڵا برا شتەکەم قەوماند. boot ی کۆمپیوتەرەکەم تێکدا. چوومە ئوبونتو 8.45 گیگاکەم mount کرد هیچ ڕووینەدا منیش چووم delete کرد ووتم بەڵكە کە سڕیمەوە سەربەستی بکەم و بیخەمە سەر ئەوانی تر. بەڵام ئەم سڕینەوەیە ماڵی کاولکردم. دوای ئەوەی کۆمپیوتەرەکەم restart کردەوە پێی ووتم شەکرت شکاند No operating system found.\nئێستا کارم کەوتۆتە dos و Command prompt ەوە لەوێدا دەبینم هەموو پارتیشن و پەڕگە و دار و بەرد وەک خۆی ماوەتەوە بەس کێشەکە ئەوەیە boot تێکچووە یان هەر نەماوە. کەمێکی تر خەریکی دەبم بۆ recover کردنی boot یان دامەزراندنی دانەیەکی تر ئەگەر هەرنەبێت مەجبورم مام فۆرمات دەبمەوە.\nمادام بەشەکان وەک خۆی ماون, جارێ فۆرمات مەکەوە. تەنها Grub نوێبکەوە وابزانم وا چاکدەبێت. ئاسانترین ڕێگە بۆ نوێکردنەوەی Grub دووبارە دامەزراندنەوەی ئوبونتوە بە live cd.\nبەهیوام کێشەکەت چارەسەربێت.\nوەڵا برا تێکۆشەرەکەم فۆرماتم نەکرد [url=https://help.ubuntu.com/community/RecoveringUbuntuAfterInstallingWindows]Boot Repair Disk[/url] م بەکارهێنا ووتم بەڵکو بەمە چاک بێتەوە. لەسەرەتاوە کردارەکان زۆر بەباشی ڕۆیشتن هەتا ئەوەی پێشی ووتم Boot Recovery was successful بەڵام کە هەڵم کردەوە چاک نەبوو بوو. ئێستا ئەڵێت: BOOTMGR is missing هەروا خەریکم.\nیەکەم جار کە بە ویندۆز دیسکەکان درووست ئەکەیت ئەبێت هەر بە ویندۆزەکەش فۆرماتیان بکەیت، بەر لەوەی ئوبونتویان لەسەر دامەزرێنیت، ئەگینا لە ئوبونتودا ئەو دیسکە فۆرمات نەکراوانە دەرناکەون.\nزۆر ڕاستە کاک فەتاح ئەبێ هەروا بێت. لەڕاستیدا ئەو دیسکەی ئوبونتوم لەسەر دامەزراندبوو فۆرماتم نەکردبوو و خۆی لە ئەسڵا بۆ Backup م تەرخانکردبوو، هەر بێ فۆرماتکردن و هێشتا ٦٠ تا ٧٠ گیگای شتی تری تیابوو کە ئوبونتوەکەم لەسەر دابەزاند. ئەمجارەیان واناکەم. دیسکەکان بە تەواوی ڕێکدەخەم و پارتیشنی ڕێک و پێک دروستدەکەم ئەنجا ئوبونتوەکە دادەنێمەوە.\nئێستا هەرچۆنێک بێت کۆمپوتەرەکەم هێنایەوە سەرخەت. چونکە دوای ئەو پەیامەی دوایی سیدی ویندۆزەکەم خستەناوەوە و لە Cmd دا ئەمەم نووسی: Bootrec/FixBoot ئیتر بۆخۆی وەک پیاو چاک بۆوە و سیستەمە دزێوەکەی بیل گەیتس دەرکەوتەوە.\nئەگەر بتەوێت ئوبونتو و ویندۆزت بەیەکەوە هەبێت ئەوا ڕاستە دەبێت یەکەم جار ویندۆزەکە دامەزرێنی، چونکە ویندۆز سیستەمی پەڕگەکانی لینوکس ناناسێ. بەڵام بۆ ئەمەیان"ئەگینا لە ئوبونتودا ئەو دیسکە فۆرمات نەکراوانە دەرناکەون." خۆی ئەم قسەیە بە پێچەوانەوەیە. لە ئوبونتو هەموو بەشەکانی ویندۆز دەردەکەون. تەنانەت دەتوانی بەشی تریش دروست بکەی لە جۆری Fat16،Fat32,ntfs واتە بەتەواوی پشتگیریان دەکات. پشتگیری بە واتای ، دروستکردن، فۆرمات، سڕینەوە، دەستکاریکردنی قەبارە.\nکاک تێکۆشەر وابزانم مەبەست لە دەرنەکەوتن لێرەدا ئەوەیە کە mount نابن و ئەگەر سەربەست نەبن وەک ئەو حاڵەتەی من هەر ناتوانیت بەکاریشیان بێنیت. دەتوانی تەنها سەیریان بکەیت و دەستکاریشیان بکەیت. بەڵام لە ویندۆزدا ئوبونتو و بوخچە و پەڕگەکانی هەر دەرناکەون. بۆ ئەم مەبەستە پێویستیت بە بەرنامەیەکی وەکو [url=http://www.softpedia.com/get/System/File-Management/ext2explore.shtml] ext2explorer[/url] دەبێت.


کاردانەوەی پێنتاگۆن بە بڵاوبوونەوەی فیلمی تیرۆری ترامپ لە ئێران\nپێنتاگۆن ڕایگەیاند کە ئاگاداری بڵاوبوونەوەی ڤیدیۆیەکین سەبارەت بە تیرۆری ترامپ لە ماڵپەرێکی فەرمی ئێران.\nسیاسەتی زیاترین گوشار بووە هۆی پێشکەوتنێکی گەورە لە بەرنامەی ناڤۆکی ئێران\nنوێنەری ڕووسیا لە نەتوەیەکگرتووەکان جێگیر لە ڤیەنا وتی: ئایا دیار نییە کە سیاسەتی ئەوپەڕی گوشار، بووەتە هۆی پێشکەوتنێکی گەورە لە بەرنامەی ناڤۆکی ئێران؟\nسەدرولحسێنی بۆ مێهر:\nڕۆحانی نەیتوانی هەڵسوکەوتی ڕۆژاوا دژی ئێران بگۆڕێت/هیوای پووچ بە بایدن\nکارناسی پرسە سیاسییەکان وتی: هەڵسوکەوتی ئەم دواییەی ڕۆژاوا دژی ئێران نیشاندەری ئەوە بوو کە هەوڵەکانی دەوڵەتی ڕۆحانی بۆ متمانە لە نێوان دەوڵەتی ئێران و ڕۆژاواییەکان، سەرکەوتوو نەبووە.\nنتانیاهۆ دوای شکستی ترامپ داکۆکی دەکردە سەر هێرشی ئەمریکا بۆ سەر ئێران\nمێدیایەکی ئەمریکی لە گوشاری بنیامین نتانیاهۆ لەسەر دۆناڵد ترامپ بۆ هێرش بۆ سەر ئێران دوای دەرکەوتنی شکستی ناوبراو لە هەڵبژاردنەکانی 2020 هەواڵی داوە.\nبنیامین نەتانیاهۆ فڕێ درایە زبڵدانی مێژوو\nمحەمەد جەواد زەریف وتی: نتانیاهوش وەکوو دیکەی دژە ئێرانییەکان – بولتۆن، ترامپ و پۆمپەئۆ- کەوتە نێو زبڵدانی مێژوو.\nهۆشداریی ڕێبەری سەبارەت بە دانوستانی درێژخایەن، لە بەرچاو دەگرین\nوەزیری دەرەوە وتی: هۆشداریی رێبەری بۆخۆبواردن لە دانوستانی درێژخایەن بەردەوام چرای ڕێگای ئێمەیە. دانوستان بۆ دانوستان ئەزموونێکی ناسەرکەوتوو دەزانین و گەییطشن بە ئامانجی نەتەوەیی دانوستانمان کردووە.\nنوێنەری پێشووی ئەمریکا لە باکووری سووریا:\nتورکیا ناوچە کوردنشینەکانی سووریای لە کورد پاک کردەوە\nڤیلیام ڕوباک دیپلۆماتی پێشووی ئەمریکا لە باکووری سووریا وتی هێرشی تورکیا بۆ سەر باکووری سووریا بووە هۆی دەرکردنی حەشیمەتێکی بەربڵاو لە کوردەکان.\nپێبەندی ڕەوتی دیپلۆماسی لەسەر ئێرانین\nوتەبێژی کۆشکی سپی پاگەندەی پێبەند بوونی واشنتۆن بە ڕەوتی دیپلۆماسی بۆ پێشکەوتن لەسەر ئێرانی کرد.\nشرۆڤەکارێکی کاروباری نێودەوڵەتی بە ئاماژە بە واژۆی رێککەوتنی هاوکاری گشتگیری ئێران و چین ناسراو بە بەرنامەی 25 ساڵە، نووسی: رۆژانێکی سەخت لەبەردەم ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناڤینە.\nشۆڕشی ئیسلامی ئێران تەمەنی گەیشتە 42 ساڵ و ترامپ چووه زبڵدانی مێژوو\nپێشەوای نوێژی هەینی بەغدا داکۆکی کرد: شۆڕشی ئیسلامی ئێران سەرەڕای هەموو مەترسی و هەڕەشەکان تەمەنی گەیشتە 42 ساڵ و دۆناڵد ترامپ کەوتە ناو زبڵدانی مێژوو.\nدەوڵەتی ئەمریکا نیازپاکی خۆی نەسەلماندووە\nسەرۆک کۆمار وتی: ئێمە هێشتاکەش لە دەولەتی ئەمریکاوە ئاسەواری نیازپاکیمان نەدیوە ئالبەت شێوەی قسەیان گۆڕدراوە بەڵام کردەوە گرینگە، ئەبێ بە کردەوە بیبین چ دەکەن.\nهێرشی ئازادانەی تورکیا بۆ سەر کوردی سووریا کۆتایی هاتووە\nیەکمایەتی مەک گۆرک لە سووریا قەرەبوو کردنەوەی خەسارێکە کە بەرپرسانی دەوڵەتی ترامپ بە چاوپۆشی لە توندوتیژیی تورکیا دژی کوردەکان و لەبەرچاونەگرتنی دەستدرێژیی تیرۆریستەکانی سەر بە تورکیا، هێناویانەتە ئاراوە.\nبایدن دەبێ قەرەبووی هەڵەکانی ترامپ کاتەوە;\nوەزیری دەرەوەی ئێران لە پەیامێکدا بۆ دەوڵەتی نوێی ئەمریکا ڕایگەیاند: تا هەتا هەتایە دەرگای دەرفەت بۆ دەوڵەتی ئەمریکا کراوە نییە.\nجۆ بایدن سوێندی یاسایی خوارد/کۆتایی هاتنی ئاژاوەی ترامپ\nڕێوڕەسمی سوێند خواردنی یاسایی چل و شەشەمین سەرۆک کۆماری ئەمریکا لە بینای کۆنگرێس دەسیپێکرد.\nئەمڕۆ ڕۆژێکی نوێ لە ئەمریکایە/ مۆتەکەی ترامپ تەواو بوو\nسەرۆک کۆماری نوێی ئەمریکا لە دوای چوونەدەرەوەی ترامپ لە کۆشکی سپی , وتی: ئەمڕۆ ڕۆژێکی نوێ لە ئەمریکایە.\nسۆنگەیەکی تری شەقامەکانی ئەمریکا\nلە سەروبەندی ڕێوڕەسمی سوێندخواردنی جۆبایدن و گرتنەبەری ڕێوشوێنی ئەمنی لە شەقامەکانی ئەمریکا کارتۆن خەوەکان دۆخێکی نالەباریان هەیە.\nلە سەروبەندی کۆتایی هاتنی دەسەڵاتی ترامپ لە ئەمریکا و هاتنە سەر کاری جۆبایدن لە کۆشکی سپی، واشنتۆن میلیتاریزە کراوە.\nلە گەڵ چەند بەرپرسی دیکەی ئەمریکا;\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وتی: بەرپرسانی باڵای ئەمریکا لەوانە ترامپ و پەمپێۆ و مارک ئێسپێری گەمارۆ دا.\nبایدن وەکوو ترامپ پاڵپشتی لە کوشتوبڕی کوردەکان ناکات\nنوام چامسکی لە لێدوانی کرانەوەی فێستیڤاڵی ساڵانەی ئازادی کوردستانی سووریا، وتی: دەوڵەتی بایدن جیاوازی زۆری لەگەڵ دەوڵەتی ترامپ دەبێت و ئەوە ئەگەری هەیە لە قازانجی کورد بێت.\nترامپی بە خەیانەتکار ناوبردووە؛\nهەڵوێستی کاندیدی بایدن بۆ ڕێکخراوی سیا سەبارەت بە کوردی سووریا\nڤیلیان برنز کە لەلایەن جۆبایدنەوە بۆ سەرۆکایەتی ڕێکخراوی سیا هەڵبژێردراوە، چوونە دەرەوەی ئەمریکا لە کوردستانی سووریا بە فەرمانی ترامپی خەیانەت لە کورد وەسف کردبوو.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 16-03-2015\n- شەوی رابردوو، یەکێکی دیکە لە بەرکەوتوانی چەکی کیمیایی هەڵەبجە بەناوی ئامینە عەبدوڵڵا کۆچی دوایی کرد، کە بە وتەی سەرۆکی کۆمەڵەی قوربانیانی هەڵەبجە، کۆچکردوو یەکێک بووە لەو شەش کەسەی لە پیکابەکە رزگاریان بووە. - سەرلەبەیانی ئەمڕۆ هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە باشووری کەرکووک هێرشی بۆ سەر گوندەکانی میحوەری داقووق دەستپێکرد و گوندەکانی وەحدە، سەعد، خالد، عەیالیە، جەدیدەی گەورە و جەدیدەی بچوکیان کۆنتڕۆڵکردەوە. - خۆپیشاندان ونارەزایەکان دژ بە دواکەوتنی مووچەی فەرمانبەران دەست پێدەکاتەوەو سەرلەبەیانی ئەمرۆش کارمەندانی نەخۆشخانەی فریاکەوتنی سلێمانی دەستیان بەمانگرتن کردوە دژی دواکەوتنی موچەکانیان و دووپاتیان کردەوە تا مووچە وەرنەگرن لە مانگرتن بەردەوام دەبن. - لە گوندی بەشیری قەزای خورماتوو، گۆڕێکی بەکۆمەڵ دەدۆزرێتەوە کە تەرمی 18 گەنجی تێدایە، قائیمقامی قەزای خورماتووش ڕایدەگەیەنێت: ئەوگەنجانە تورکمانن و 8 مانگ پێش ئێستا بۆ ڕوبەڕوبونەوەی چەتەکانی داعش ڕوویان لەگوندەکانی‌سنوری بەشیرکردبوو. - لە باکوری کوردستان یادی 27 ساڵیادی کیمیا بارانی هەڵەبجە کرایەوەو لە ئاگری و دیاربەکریش چەند چالاکیەک بەو بۆنەیەوە ئەنجامدرا. - لە تۆڵەی ئاراستەکردنی چەند مووشەکێکی کاتیۆشا بۆ رۆژئاوای هەولێری پایتەخت، هێزی پشتیوانی و تۆپخانەی پێشمەرگە بە چڕی مۆڵگە و بارەگاکانی تیرۆریستانی داعشیان لەنێو شاری موسڵ بوردومان کرد و زیانێکی گەورەیان بە تیرۆریستان گەیاند. - وەزارەتی دەرەوەی روسیا نیگەرانی توندی لەسەر بەکارهێنانی چەکی کیمیاوی دژی هێزەکانی پێشمەرگە لەلایەن چەکدارانی رێکخراوی تیرۆریستی داعشەوە راگەیاند و داوایکرد لێکۆڵینەوە لە بەڵگەکان بکرێت.


سەردانی کەسایەتی و بەرپرسانی هەرێمی کوردستان بۆ کۆنسووڵخانەی ئێران - جام کوردی\nسەردانی کەسایەتی و بەرپرسانی هەرێمی کوردستان بۆ کۆنسووڵخانەی ئێران\nبە مەبەستی پیرۆزبایی ٢٢ی ڕێبەندان ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی و ڕۆژی نیشتمانی ئێران، ژمارەیەک لە کەسایەتی و بەرپرسانی حیزبی و حکومی هەرێمی کوردستانی عێراق سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان لە شاری هەولێر کرد.\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، جەعفەر ئیمنکی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان هاوڕێ لە گەڵ بێگەرد تاڵەبانی سکرتێری پەرلەمان و بە یاوەری شاندێک سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان لە شاری هەولێر کرد. ئیمنکی بە ئاماژە بە پەیوەندی بەهێزی نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و هەرێمی کوردستانی عێراق، ئامادەیی پەرلەمانی بۆ گەشەپێدانی پەیوەندییەکان ڕاگەیاند. هاوکات مورتەزا عەبادی سەرکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێرانیش دەستخۆشی هەوڵەکانی پەرلەمانی کرد سەبارەت بە یاسای بەخشین و لێبوردنی سزادراوانی ئێرانی لە هەرێمی کوردستان و گواستنەوەیان بۆ ئەم وڵاتە.\nدوکتۆر عەبدولڕەزاق سەرپەرشتیاری دەستەی ژینگەی هەرێمی کوردستان یەکێکی دیکە لەو بەرپرسانە بوو کە بە ئامادەبوونی لە کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێران لە شاری هەولێر پیرۆزبایی ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامیی کرد.\nفەلاح مستەفا بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکومەتی هەرێمی کوردستان پیرۆزبایی سی و نۆیەمین ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێرانی کرد. هەروەها ناوبراو بە ئامادەبوونی لە بەشی کۆنسووڵی کۆنسووڵخانەی ئێران لە نزیکەوە ئاگاداری چۆنیەتی پێدانی ڤێزە بە هاووڵاتیانی کورد بوو.\nئەندامی مەکتەبی سیاسی و بەرپرسی پەیوەندییەکانی حیزبی شیوعی کوردستانی عێراق بە ئامادەبوونی لە کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێران لە شاری هەولێر پیرۆزبایی ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێرانی کرد.\nکامیل حاجی عەلی ئەندامی مەکتەبی سیاسی بزوتنەوەی ئیسلامی کوردستانی عێراق بە یاوەری شاندێک سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانی کرد و پیرۆزبایی خۆیی بە بۆنەی ڕۆژی نیشتمانی ئێرانەوە ڕاگەیاند.\nئومێد خۆشناو سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی دیمۆکرات لە پەرلەمانی هەرێمی کوردستان لە گەڵ ژمارەیەک لە ئەندامانی فراکسیۆن بە مەبەستی پیرۆزبایی ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی، سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان کرد.\nژمارەیەک لە سەرکۆنسووڵ و دیپلۆماتکارانی بیانی لە هەولێر سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان کرد و لە نزیکەوە پەیامی پیرۆزبای خۆیان بە بۆنەی سی و نۆیەمین ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی گەلی ئێران ڕاگەیاند.\nبەرپرس و ئەندامانی مەکۆی هەولێری بزوتنەوەی گۆڕان سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان کرد و پەیامی پیرۆزبایی خۆیان بە سەرکۆنسووڵ و دیپلۆماتکارانی ئێرانی ڕاگەیاند.\nسەرپەرشتیاری ئیدارەی ڕاپەڕین و قایمقامی قەڵادزێ و هەروەها بەرپرسی گومرۆکی ڕاپەڕین لەو کەسانە بوون کە بە مەبەستی ڕاگەیاندنی پەیامی پیرۆزبایی خۆیان سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانیان کرد.\nجەبار یاوەر ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەردانی کۆنسووڵخانەی کۆماری ئیسلامی ئێرانی کرد و لە چاوپێکەوتنی لە گەڵ مورتەزا عەبادی سەرکۆنسووڵی کۆماری ئیسلامی ئێران پەیامی پیرۆزبایی خۆیی بە بۆنەی سی و نۆیەمین ساڵۆگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران ڕاگەیاند. ناوبراو هەروەها پێشانگای ڕۆشنبیری کۆنسووڵخانەی بە سەر کردەوە و وێڕای ستایشی ڕۆڵی تاران لە شەڕی بەرەنگاربوونەوەی داعش و پاڵپشتییەکانی لە هەرێمی کوردستان، یاد و بیرەوەری شەهیدە ئێرانییەکانی شەڕی دژ بە داعشی لە ناوچەی مەخمور بەرز ڕاگرت.\nکۆنسووڵخانه ئێران کوردستان هه‌رێم\nئێران 17 هه‌زار شه‌هیدی ده‌ستی تیرۆری هه‌یه\nمه‌کرۆن سه‌باره‌ت به ئێران چ داوایه‌ک له ئه‌مریکا ده‌کات؟


چیرۆکی موسڵمانبوونی جەی کیم لە زاری خۆیەوە – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ دونیا/چیرۆکی موسڵمانبوونی جەی کیم لە زاری خۆیەوە\nجەی کیم (داود کیم) بەم شێوەیە چیرۆکی موسڵمانبوونی لە زاری خۆیەوە دەگێڕێتەوە:\nتەمەنم ٨ ساڵان بوو کاتێک ڕووداوی ١١ی سێپتەمبەر ڕوویدا و بەداخەوە دوای ئەو ڕووداوە بۆ یەکەمجار ناوی ئیسلامم بیست، بینیم باڵەخانەیەکی زەبەلاح لەسەر شاشەی تەلەفزیۆن هەرەس دێنێت، زۆر تووشی شۆک بووم. ئەوکاتەش لە تەلەفزیۆنەوە گوێبیستی وشەی (ئیسلام) بووم.\nباش بیرم نییە، بەڵام وام بیردەکردەوە کە ئیسلام شتێکی ترسناکە، چونکە میدیا هەمیشە وێنەیەکی نەرێنی و خراپی لەبارەی ئیسلامەوە دەخستەڕوو. هەر وێنەی جەنگ و زوڵم و تیرۆریزمی (لەبارەی ئیسلامەوە) دەخستەڕوو. بۆیە منیش وام بیرکردەوە کە ئەوان (موسڵمانان) ترسناکن.\nماوەیەکی زۆر تێپەڕی، لەڕاستیدا منیش مەسیحییەکی کاسۆلیکی بووم، بەڵام حەزم لە هیچ دینێک نەبوو، سەرقاڵی ژیانی خۆم بووم، بەڵام ڕۆژێکیان بیرکردنەوەی خراپم لەبارەی ئیسلامەوە بەتەواوی تێکشکا، ئەوەش لە ئیندۆنیزیا ڕوویدا.\nبۆ یەکەمجار وەکو گۆرانیبێژێک لە کۆریا دەرکەوتم، بەناوبانگ نەبووم، هێشتایش زۆر بەناوبانگ نیم. خۆشبەختانە لە جاکارتا چانسی دەرکەوتنم بۆ ڕێکەوت، بەڵام ئەوکاتە لەبارەی ئیسلامەوە شارەزا نەبووم و نەمدەزانی، تەنانەت نەمدەزانی کە لە ئیندۆنیزیا ژمارەیەکی زۆر موسڵمان هەن. دوو شت زۆر سەرسامیان کردم، یەکەم ئەوەی کە ئەوان زۆر بەڕێزتر لەوە بوون کە من پێشبینیم دەکرد، دووەمیش ئەوەبوو کە ژمارەیەکی زۆر لە کچان دەموچاویان داپۆشیبوو (پەچەیان کردبوو). تەنانەت وشەی (حیجاب)م نەبیستبوو، وەک دەشزانن ئیندۆنیزیا وڵاتێکی زۆر گەرمە. بۆیە زۆر فزول بووم و پرسیارم لە کچێکی حیجابپۆش کرد، بۆچی سەرپۆشت داوە بەسەرتا؟ کەسێک زۆری لێکردوویت ئەو کارە بکەیت؟ ئەویش لە وەڵامدا وتی، “من چەشنی ئەڵماسم، زۆر بەنرخم، بۆیە نامەوێت ئەمە نیشانی خەڵکی بدەم، هیچ کەسێک زۆری لێ نەکردووم، ئەمە بژاردەی خۆمە و زۆر شانازیی پێوە دەکەم.” لەوکاتەدا تووشی شۆکێکی زۆر بووم. من وام بیردەکردەوە کە ئەوە زوڵمە، بەڵام ئەوان شانازییان پێوە دەکرد. نەمدەزانی کە ئەوە ئیمانەکەیەتی وایلێکردووە کە شانازی بەوەوە بکات. پێموایە لەوکاتەدا اللە ئاماژەیەکی بۆ ناردم، بەڵام من سەرنجی ئاماژەکەم نەدا.\nگەڕامەوە بۆ کۆریا، بەڵام لەناکاو باوکم کارەکەیی لەدەستدا، بۆیە منیش وازم لە کاری موزیک هێنا و دەستم بە کارکردن کرد، حەزم لە کارەکەم هەبوو، بەڵام ئاسان نەبوو، چونکە من دەمویست زیاتر شتی داهێنەرانە بکەم، هەربۆیە لە یوتیوب دەستمپێکرد، بە شێوەیەکی هەڕەمەکی باسی یادەوەرییەکانمم دەکرد لەبارەی موسڵمانانی ئیندۆنیزیاوە، لەناکاو خەڵکێکی زۆر سەیری ئەو ڤیدیۆیەیان کرد، ئەوەش دووەمین بەرکەوتنم بوو لەگەڵ ئیسلام. سەرنجی یەکەم ئاماژەم نەدا، بەڵام ئەمجارە جیاوازبوو، چونکە پەیوەندیی بە دۆخەکەمەوە هەبوو، نەمدەتوانی لەگەڵ هیچ کەس قسە بکەم، بەڵام لە ڕاستیدا بە کاتێکی سەختدا تێدەپەڕیم، چونکە ئامانجی من لە ژیان موزیک بوو، بەڵام دەبێت وازبێنم، هەربۆیە هاندەری ژیانمم لەدەستدا، دەمویست بچمە قۆناغی دواترەوە، بەڵام نەمدەزانی چۆن. بەتەواوی شکستمهێنا، هیچ هەستم بە ئارامی نەدەکرد، بەڵام بە شێوەیەکی سوپرایز، لەوکاتەدا یوتیوب چانسی ئەوەی پێدام کە بەرکەوتنم هەبێت لەگەڵ دینی ئیسلامدا. لەڕێگەی یوتیوبەوە توانیم موسڵمانێکی زۆر ببینم، موسڵمانانی حەقیقی نەک ئەوانەی لە میدیاکانەوە وێنا دەکرێن. لەگەڵیان تێکەڵبووم و تێگەیشتم لەوەی کە لەبارەی ئیسلامەوە نەمدەزانی. بۆچی ئەوان باوەڕیان بە اللە-یە؟ بۆچی نوێژ دەکەن؟ بۆچی گۆشتی بەراز ناخۆن؟ بۆچی عەرەق ناخۆنەوە؟ حەڵاڵ چییە و حەرام چییە؟ ئەی پێغەمبەر موحەمەد کێیە؟ زۆر شتی تریش.. یەک بە یەک لەبارەی هەموویانەوە فێربووم، وە شتێکی زۆر تایبەتم دۆزییەوە کە هەرگیز پێشتر هەستم پێ نەکردبوو. ڕوونکردنەوەی ئەو شتە زۆر قورسە، بەڵام هەستمکرد کە ئەوان خاوەنی شتێکن کە من ونمکردووە. چونکە شێوازی مامەڵەکردنی ئەوان لە ژیاندا زۆر لە هی من جیاوازتربوو. پێموابوو کە ژیان بریتییە لە کێبڕکێ و تەنیا ئەوانەی کە لە کێبڕکێکە زیندوو دەمێننەوە سەرکەوتوو دەبن. پێموابوو کە دەبێت بجەنگم و سەرکەوتووبم، بەڵام ئەوان جیاوازبوون و هەمیشە یارمەتیی خەڵکیان دەدا و هەمیشە سوپاسگوزاربوون لەوەی کە لەدەستیشیان دەچوو. ئەوەش زۆر منی سەرسامکرد، ڕەفتاری ژیانیان.\nیەکێک لە هاوڕێ موسڵمانەکانم پێیوتم، “ژیان گەشتێکە، نەک کێبڕکێ. مەبەستی ئەم گەشتەش بەردەوامبوونە لەسەر ڕێگای حەق، بەو شێوەیەی خودا دەیەوێت.” ئەگەر شوێن فەرمانی خودا بکەویت، لە کۆتایی گەشتەکەدا دیارییەکی مەزن چاوەڕێت دەکات، کە ئەویش بەهەشتی نەبڕاوەیە. کاتێک گوێم لەوە بوو، هەستمدەکرد کە کەسێک بە توندی چەپۆک دەکێشێت بە ڕووخسارمدا. باوەڕهێنان بەوەی کە دەچیتە سەر ڕێگای حەق، ئەمە دای لە دڵم و دڵمی جوڵاند. لە کۆتایی هەموو ئەم شتانەدا اللە هەیە. ئەمە ئەو شتە بوو کە من بەدوایدا دەگەڕام. بۆ زانینی ئەوەش دەستم بە پراکتیزەکردنی ئەو ئەرکانە کرد کە ئەوان دەیانکرد. قورئان خوێندەوە، لەبارەی پێغەمبەر موحەمەدەوە خوێندمەوە، مانگێکی ڕەمەزان ڕۆژووم گرت، چوومە مزگەوت و نوێژم کرد، ئەمانەشم لە چەند مانگێکدا کرد. لەکاتێکدا کەم کەم ئەزموونی ئەرکە ئاینییەکانی موسڵمانانم دەکرد، لەگەڵیدا ئیمانیشم زیادیکرد. ئیمان بە اللە کە منی خەلقکردووە و ڕێنوێنیم دەکات. ئەمانەش هەرگیز بە یەکجار ڕوویان نەدا. کەم کەم ئەمانەم دۆزییەوە و بەمانەم زانی، گرنگترین شتیش ئەوەبوو کە خۆمم دۆزییەوە. هـــــــــــیـــــچ کەسێک زۆری لێ نەکردم. لەکاتێکدا بەڕۆژوو دەبووم، بە سوپاسگوزاریکردنی اللە-م پێزانی. بۆیشم دەرکەوت کە نوێژکردن بۆ اللە ئارامی و سەلامەتیم پێ دەبەخشێت. دواجاریش دڵنیابوومەوە لە بیروباوەڕم و بیرم لە بوون بە موسڵمان کردەوە. لەگەڵ ئەمەشدا ماوەیەکی زۆربوو قەلەق بووم. بۆ ئەوەش هۆکارم هەبوو، چونکە خەڵکێکی بەرچاو لەبارەی گۆشتی بەراز و عەرەقەوە قسەیان بۆ دەکردم، بەڵام پێموانەبوو کە ئەوە قورسبێت ئەگەر من خاوەنی ئیمان بم. هۆکاری تریش هەبوو، بۆ نمونە، ئەوەی کە ئایا دەتوانم وەک موسڵمانێک بەسەر ئەو بڕیاردانە خراپانەی خەڵکدا زاڵبم بۆسەر موسڵمانان؟ هەروەها، ئایا من بە تەواوی ئامادەی موسڵمانبوونم؟ هەروەها دژایەتیکردنی خانەوادەکەشم، کە ئەوە بۆ من کێشە و فشارێکی گەورە بوو. زۆر فشارم لە خۆم کرد، بەڵام دواتر وام بیرکردەوە کە بۆچی من فشار لە خۆم دەکەم؟ ئیسلام دینێکە کە پەیوەندی لەنێوان من و اللە-دا دروستدەکات، نەک خەڵکی تر. ئەگەر اللە پلانی بۆ من دانابێت، ئەوە تەنیا اللە دەتوانێت وەڵامم بداتەوە. هەربۆیە سەردانی مزگەوتێکم کرد و داوام لە خودا کرد، “دەبێت چی بکەم؟” وە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر بیرکردنەوەکانم تەنزیم بوون و گەشتم بە بڕیاری کۆتایی. من ئیمان و ویستی پراکتیزەکردن (ی دینی ئیسلام)م هەیە. بۆیە چیتر پێویست بە قەلەقی و دوودڵی ناکات. پێویست ناکات بیروبۆچوونی خەڵک بۆم گرنگ بن، چونکە ژیانم ژیانی خۆمە و پەیوەندیی بە خەڵکەوە نییە. پەیوەندیی من لەگەڵ اللە تەنیا هی خۆمە. خەڵک ناتوانن بەرپرسیارێتیی ژیانم ببەن. تەنانەت دایک و باوکیشم ناتوانن، بەڵام بێگومان دایک و باوکمم خۆشدەوێت.\nشتێکی تریش لەبارەی ئامادەبوونی تەواوەتییەوە بڵێم، ئەویش ئەوەیە کە هیچ مرۆڤێک بێ عەیب و عار نییە، هیچ شتێکی بێ عەیب و عار نییە جگە لە اللە. بەڵام ئایا “ناتوانم ببمە موسڵمان.” لەبەرئەوەی دەترسم لەو هەڵانەی کە لە داهاتوودا دەیانکەم؟ پێموایە ئەمە بەهانە هێنانەوەیە. بە دڵنیاییەوە من هەڵە دەکەم، چونکە من بێ عەیب و عار نیم. پێشتر هەڵەم زۆر بووە، بەڵام باوەڕم وایە کە خودا دەمگێڕێتەوە سەر ڕێگا ڕاستەکە. هەروەک چۆن ڕێنوێنی کردم تا ئێرە و من لەناو پلانەکانی خودادام، دەشزانم کە خودا یارمەتیم دەدات، هەر لەبەر ئەوەش بوو کە بڕیارمدا بێمە سەر دینی ئیسلام.\nئێستاش من داودم و زۆر شانازی بەوەوە دەکەم.. من بە تەنیا لەسەر بەلەمێکی بچووک و لە دەریایەکی گەورەدا و لە تاریکیدا گەشتم دەکرد، خەریکبوو نووقم دەبووم بەبێ ئەوەی بزانم بەرەو کوێ دەڕۆم. بەڵام اللە-ی بەخشندە ئاماژەی پێدام، خۆشبەختانە منیش سەرنجی ئاماژەکەم دا و گرتمەوە. دواجاریش زانیم کە شوێنکەوتنی اللە مەبەستی ئەم گەشتەیە. ئێستاش دەزانم بەرەو کوێ دەڕۆم و ئاراستەم ڕوونە.. خودا نووری پێ بەخشیم و پێم وایە ئەوە گەورەترین بەخشش و دیارییە لە ژیانمدا. ئێستاش وەکو منداڵێکی موسڵمان وام کە هێشتا هیچ نازانێت، بەڵام هەوڵدەدەم وردە وردە ببمە موسڵمانێکی باش.\nترەمپ: شازادە محمد بن سەلمان بەرپرسیارە لە کوشتنی خاشقچی\nترەمپ: پێدەچێت مانگی داهاتوو لە کردنەوەی باڵیۆزخانەکەمان لە قودس بەشداری بکەم\nهیندستان.. پۆلیس فشار لە کۆمپانیاکان دەکات ڕێگریی لە موسڵمانان بکەن لە ئەنجامدانی نوێژ لە پارکەکاندا


دزێ فەتحی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nDizac-i Fəthi - دیزج فتحی - Dizaj-e Fathi\nپۆتانەکان: 37°23′52.5″N 45°04′24.5″E / 37.397917°N 45.073472°E / 37.397917; 45.073472پۆتانەکان: 37°23′52.5″N 45°04′24.5″E / 37.397917°N 45.073472°E / 37.397917; 45.073472\n١٬٣٤٢ مەتر (٤٬٤٠٣ پێ)\nدزێ فەتحی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nدزێ فەتحی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی خەتالی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی تازەکەند جەمالخانە.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی عەلیاوا بەراندێز.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی بەراندێز.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٣) کەس و (١٩) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دزێ_فەتحی&oldid=899106»


15 January 2022 17:11\nپەیامی کورد ... سبەی مووچەی ئەم شوێنانە دابەش دەکرێت\nسەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی و ئابووری حكوومەتی هەرێم رایگەیاند، سبەی یەكشەممە، مووچەی وەزارەتی دادو ئەنجوومەنی دادوەری دابەش دەكرێت.\nسەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی و ئابووری یەوە هەروەها ئاشکرای دەکات ، لە ئەگەری گەیشتنی ٢٠٠ ملیار دینارەكەی بەغدادا، لەماوەی دوو بۆ سێ رۆژدا مووچەی تەواوی ئەو وەزارەت و شوێنانە دابەش دەكرێت كە تاوەكوو ئێستا مووچەیان وەرنەگرتوە.\nئەو مووچەیەی دابەش دەكرێت، مووچەی مانگی دیسەمبەری ساڵی رابردووە كە لە ٢ی ١ی ئەمساڵەوە دەستكراوە بە دابەشكردنی و پڕۆسەكەش بەشێوەیەكی سست بەڕێوەدەچێت و هێشتا بەشێك لە وەزارەت و شوێنەكان مووچەیان وەرنەگرتوە.\nرۆژی چوارشەممەی رابردوو، جووتیار عادل، ووتەبێژی حكوومەتی هەرێم، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند"دواكەوتنی ئەو بڕە پارەیەی كە لە حكوومەتی عێراقەوە دێت، هۆكاری سەرەكی خاو دابەشكردنی مووچەیە."\nوتیشی"ئێمە چاوەڕێین بەغدا ٢٠٠ ملیارەكە بنێرێت، هەر كاتێك پارەكە بنێردرێت، ئێمە لەماوەی دوو بۆ سێ رۆژدا موچەی ئەو وەزارەتانەی كە ماون، دابەش دەكەین."\nبەپێی قسەی جووتیار عادل لە رۆژی سێشەممەی رابردوەوە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق ناردنی ٢٠٠ ملیار دینارەكەی بۆ هەرێمی كوردستان پەسەندكردوەو ووتیشی"ئومێدەوارین لە چەند رۆژی داهاتوو ئەو بڕە پارەیە بگاتە هەرێمی كوردستان."


تورکیا هەواڵی کوژرانی سەربازێکی دیکەی خۆی رادەگەێنێت\nTurkish artillery fires toward Syrian Kurdish positions in Afrin area, Syria, from Turkish side of the border in Hatay, Turkey, Feb. 9, 2018. Turkish jets have resumed airstrikes in the Syrian Kurdish-run enclave of Afrin, the military and media reports\nسوپای تورکیا کوژرانی سەربازێکی دیکەی خۆی رادەگەێنیت ئەوەی لە میانەی بەردەوامی هەڵمەتە لەشکریەکەی ئەنکەرە بۆ سەر ملیتانانی کوردانی سوریا لە باکوری ئەو وڵاتە کوژراوە.\nراگەیاندنی کوژرانی سەربازێکی دیکەی تورکیا لەلایەن سوپای تورکیاوە، ئەوەی لەدرێژەی کردە لەشکریەکەی تورکیا بۆ سەر شاری عەفرین گیانی لەدەستداوە، دەگەێنێتە 31 سەربازی تورکی. هەڵمەتە لەشکریەکی سوپای تورکیا و سنوربەزاندن و چونە نێو خاکی سوریاوە هێرش بۆ سەر ملیتانانی کوردی لەو شارە ، لە 20 مانگی رابردووەوە دەستی پێکردوە و هەتا ئێستاش بەردەوامە.\nدوێنێ شەممە رۆژێکی خوێناوی بوو بۆ لەشکری تورکیا و تێدا 11 سەربازی کوژران.\nسوپای تورکیا لە راگەێندراوەکەیدا دەڵێت لە میانەی شەڕ و پێکدادانی سەربازەکانیان لەگەڵ گروپی کوردانی سوریا ئەوەی بە یەکێنەکانی پاراستی گەل ( یە پە گە) دەناسرێن، ئەو سەربازەی کوژراوە . تورکیا یەپەگەی بە تێرۆرست لە قەڵمداوە و دەڵێت گوایە سەر بە گروپی یاخیبوابی قەدەغەکراون ئەوانەی لە نێو خاکی تورکیادا چالاکی دەکەن وەک ئاماژەیەک بۆ پارتی کرێکارانی کوردستان.\nهەر دوێنێش رەجەب تەیب ئەردوغانی سەرۆکی تورکیا هەواڵی خستەن خوارەوەی هەلیکۆپتەرێکی لەشکری تورکیای لە عەفرین راگەیاند.


یەكێتی دبن گڤاشتنێن تركیێ دا دوو ئەندامێن خوە جەزا دكە – Sibehî سبەھی\nیەكێتی دبن گڤاشتنێن تركیێ دا دوو ئەندامێن خوە جەزا دكە\nیه‌کێتیا نشتیمانیا کوردستانێ (ینک) د بن زخت و گڤاشتنێن ترکیێ ده بریار دایه دوو ئه‌ندامێن سه‌رکردایه‌تیا خوه جه‌زا بکه. وان هه‌ر دو ئه‌ندامێن (ینک) به‌شداری د کۆنگره‌یه ب ناڤێ کۆنگره‌یا نه‌ته‌ویا کوردستانێ (کنک) ده کربوو و د وێ کۆنگره‌یێ ده گۆتاره‌ک پێشکه‌ش کربوو.\nکۆنگره‌یا نه‌ته‌ویا کوردستانێ (كنك) کو ژ ئالیێ پارتیا کارکه‌رێن کوردستانێ (پکک) ڤە هاتیه دامه‌زراندن و کار و چالاکیێن خوه د ب بن کۆنترۆلا (پکک)ێ ده ئه‌نجام دڤه، ل ڕۆژێن 26-28 ئۆکتۆبه‌را بۆری ل هۆله‌ندایێ ھاتبوو ساز کرن و هه‌ر دو ئه‌ندامێن سه‌رکردایه‌تیا ینک، ئارێز عه‌بدولا و بلێسه جه‌بار فه‌رمان د وێ کۆنگره‌یێ ده به‌شدار بوون.\nل گۆر زانیاریێن گه‌هشتینا مالپه‌را مه، به‌رگه‌ھ، حکومه‌تا ترکیه‌یێ داخواز ژ (ینک)ێ کریه هه‌لوه‌ستا خوه ل هه‌مبه‌ر (پکک)ێ و کا چما نوونه‌رێن وێ به‌شداری د کۆنگره‌یا (کنک) ده کریه، هه‌لوه‌ستا خوه زه‌لال بکن.\nگلی و گازندێن حکومه‌تا ترکیێ د جڤینا بۆری یا مەكتەب سیاسیا (ینک)ێ ده هاتنە گۆتووبێژ کرن و ل گۆر زانیاریێن سپی مه‌دیا، د جڤین دێ بریار هاتیه دن کو وان هه‌ر دو ئه‌ندامێن سه‌رکردایه‌تیا (ینک)، ئارێز ئه‌بدولا و بلێسه جه‌بار فه‌رمان، جه‌زا بکن.\nهنده‌کا چاڤکانیێن شاره‌زا د کارووبارێن ینکێ ده ددن خویاکرن کو (ینک) ب پراکتیکی وان هه‌ر دوو ئه‌ندامێن خوه جه‌زا ناکه ب ته‌نێ ژ بۆ ڕازیکرنا به‌رپرسێن ترکیێ وێ ئیدیعایێ دکن.


에베소서 1 KLB – ئەفەسۆس 1 KSS | Biblica\n에베소서 1 KLB – ئەفەسۆس 1 KSS\n1لە پۆڵسەوە کە بە خواستی خودا نێردراوی عیسای مەسیحە،\nبۆ گەلی پیرۆزی خودا لە شاری ئەفەسۆس، بۆ ئەوانەی کە بە یەکبوون لەگەڵ عیسای مەسیحدا دڵسۆزن:\n2با نیعمەت1:2 خودا نیعمەت بە مرۆڤ دەبەخشێت، بە واتای بەخشینێکی خودایە کە بەبێ ئەوەی شایستەی بین خودا پێمان دەبەخشێت. و ئاشتی لە خودای باوکمان و عیسای مەسیحی خاوەن شکۆوە لەگەڵتان بێت.\nبەرەکەتی ڕۆحی لە ڕێگەی یەکبوون لەگەڵ مەسیح\n3ستایش بۆ خودا، باوکی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆمان، کە ئێمەی بە یەکبوون لەگەڵ مەسیحدا1:3 بە یەکبوون لەگەڵ مەسیحدا لە زمانی یۆنانیدا (لە مەسیحدا) بەکارهاتووە. هەروەها بڕوانە ئایەتی 4، 6، 7، 9، 11، 13. بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە شوێنەکانی ئاسماندا1:3 شوێنەکانی ئاسمان: مەبەست لەو شوێنەیە کە خودا سەبارەت بە ژیانی ڕۆحیمان بڕیار دەدات. بڕوانە 1:20، 2:6، 3:10، 6:12. بەرەکەتدار کردووە، 4وەک پێش دامەزراندنی جیهان بە یەکبوونمان لەگەڵ مەسیحدا هەڵیبژاردین، تاکو لەبەردەمی پیرۆز و بێ گلەیی بین. 5پێشتر بە خۆشەویستی ئێمەی دیاری کرد، تاکو لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە بەگوێرەی خواستی خۆشحاڵانەی، وەکو منداڵی خۆی لە خۆیمان بگرێتەوە1:5 لێرەدا زاراوەیەکی یاسایی لە دەقی یۆنانی هاتووە کە لەو سەردەمدا بەپێی دابونەریتی ڕۆما مەبەست لە بەخشینی تەواوی مافی میراتگری نێرینە بووە.، 6ئەمەش دەبێتە مایەی ستایشکردنی نیعمەتە شکۆدارەکەی کە بە یەکبوون لەگەڵ مەسیحی خۆشەویستیەوە بەخۆڕایی پێیداوین. 7ئێمە بە یەکبوون لەگەڵ مەسیحدا و بەهۆی خوێنی ئەوەوە کڕدراینەوە، واتە لێخۆشبوونی گوناهمان وەرگرت، بەگوێرەی دەوڵەمەندی نیعمەتەکەی، 8ئەوەی بەوپەڕی دانایی و تێگەیشتنەوە بەسەرمانی داباراند. 9نهێنی خواستی خۆی پێ ناساندین، بەگوێرەی خۆشحاڵی خۆی کە لە ڕێگەی مەسیحەوە مەبەستی بوو، 10بۆ بەجێگەیاندنی لە تەواوی زەمانەدا، تاکو هەموو شتێک لە زەوی و ئاسمان لەژێر دەسەڵاتی مەسیحدا و لە ڕێگەی ئەوەوە یەک بخات.\n11خودا پێشوەخت بە یەکبوون لەگەڵ مەسیحدا ئێمەی هەڵبژارد تاکو بەگوێرەی پلانەکەی بۆ ئەو بین. خودا هەموو شتێک بەگوێرەی مەبەست و ویستی خۆی بەڕێوە دەبات، 12بۆ ئەوەی ئێمە کە یەکەمین بووین هیوای خۆمان بە مەسیحەوە گرێ بدەین، ببینە مایەی ستایشکردن بۆ شکۆی مەسیح. 13هەروەها ئێوە، کاتێک گوێتان لە پەیامی ڕاستی گرت کە مزگێنیی ڕزگاریتانە، خودا ئێوەی لەگەڵ مەسیحدا کرد بە یەک، چونکە کاتێک باوەڕتان هێنا ڕۆحی پیرۆزی بەڵێنپێدراو وەک مۆرێک دەستنیشانی کردن. 14ڕۆحی پیرۆزیش پێشەکی دەستەبەری میراتەکەمانە، بۆ کڕینەوەی گەلی تایبەتی خودا، بۆ ستایشکردنی شکۆیەکەی.\nنوێژ بۆ ڕۆحی دانایی\n15لەبەر ئەم هۆیە کاتێک منیش باوەڕی ئێوەم بیست بە عیسای خاوەن شکۆ و خۆشەویستیتان بۆ هەموو گەلی پیرۆزی خودا، 16بێ وەستان لە پێناوتاندا سوپاسی خودا دەکەم، لە نوێژەکانمدا یادتان دەکەم. 17داوا دەکەم لە باوکی شکۆدار، کە خودای عیسای مەسیحی پەروەردگارمانە، ڕۆحی دانایی و ئاشکراکردنتان بداتێ هەتا بتوانن بە شێوەیەکی دروست بیناسن. 18نزا دەکەم بیروهۆشتان ڕووناک بێتەوە تاکو بزانن چییە ئەو هیوایەی ئێوەی بۆ بانگ کراون، هەروەها لە شکۆ و دەوڵەمەندیی میراتەکەی بۆ خوشک و برا پیرۆزەکان تێبگەن، 19هەروەها گەورەیی بێ سنووری هێزەکەشی بۆ ئێمە کە باوەڕدارین. ئەم هێزە هەمان ئەو توانا مەزنەیە 20کە خودا بەکاریهێنا ئەو کاتەی کە مەسیحی لەنێو مردووان هەستاندەوە و لە دەستەڕاستی خۆی لە شوێنەکانی ئاسماندا داینا، 21لە سەرووی هەموو فەرمانڕەوا و حوکومڕان و هێز و دەسەڵاتێک و هەموو ئەوانەی ناویان هەیە، نەک تەنها لەم دنیایە، بەڵکو لەو دنیاش. 22خودا هەموو شتێکی خستە ژێر پێیەکانی، لە سەرووی هەموو شتێکدا کردییە سەر بۆ کڵێسا، 23کە جەستەی مەسیحە، واتە پڕیی ئەو بە هەموو شێوەیەک هەموو گەردوون پڕ دەکات.\nKSS : ئەفەسۆس 1


فراكسیۆنەكانی پەرلەمانی كوردستان لە تێپەڕاندنی پڕۆژە یاسای خانەنشینی پەشیمان بوونەوە\nزۆرینەی فراكسیۆنەكانی پەرلەمانی كوردستان لە تێپەڕاندنی پڕۆژە یاسای خانەنشینی پەشیمان بوونەوە و سەرۆكایەتی پەرلەمانیش دەڵێت "دەیگەڕێنینەوە بۆ پەرلەمان".\nئەمڕۆ 4ی 3ی 2018 نۆ فراكسیۆنی پەرلەمانی كوردستان كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیان ئەنجامداو داوای گەڕاندنەوەی یاساكە دەكەن.\nلەو كۆنگرەیەدا ئومێد خۆشناو سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی ڕایگەیاند، "ئەمڕۆ نۆ فراكسیۆن بەڕەسمی دەچینە لای سەرۆكی پەرلەمان و داوای گەڕانەوەی یاسای چاكسازی دەكەین بۆئەوەی گۆڕانكاری لەمادەی سێ بكرێت كە تایبەتە بەخانەنشینی پلە باڵاكان".\nهەر لەو كۆنگرەیەدا ڕێواس فایەق پەرلەمانتاری فراكسیۆنی یەكێتی لەپەرلەمانی كوردستان ڕایگەیاند، "ئەو یاسایەی پەسەندكراوە بەشێكی زۆر لەهەڵەو كەموكوڕیەكان چارەسەردەكات كە لەپرۆسەی حوكمڕانیدا كراوە، بۆیە دەستبەرداری نابین و ئەو مادەیەش كە ئەو بۆچونە جیاوازانەی لەسەر دروستبوە دەیگەڕێنینەوەو گۆڕانكاری تێدادەكەین".\nهاوكات كەمێك لەمەوبەر جەعفەر ئیمنكی جێگری سەرۆكی پەرلەمان ڕایگەیاند، واژۆ لەسەر یاسای چاكسازی لە خانەنشینی موچە ناكەین و دەیگەڕێنینەوە پەرلەمان .\nجەعفەر ئیمنكی ڕاشیگەیاند، تێبینی لەسەر چەند برگەیەك لە یاساكە هەیە و بۆیە جارێكی تردەیگەڕێنینەوە ناو پەرمان و هەمواری دەكەینەوە.\nئەوەش دوای ئەوەدێت كە پرۆژە یاسای چاكسازی لە خانەنشینی و دەرماڵە بە 68 دەنگ پەسەند كراوە و هیچ ئەندام پەرلەمانێك دژ نەبووە، پەسەندكردنی ئەم پڕۆژە یاسایەش كاردانەوەی هاوڵاتیان و ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی لێكەوتەوە.\nئه‌م بابه‌ته 1186 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nوەزارەتی تەندروستی ئاماری تووشبوانی ٢٤ کاتژمێری راگەیاند