نەخۆشی دەسەڵاتداری، بناغە و سه‌رچاوه‌ی هەموو نەخۆشییەکانی سیستەم و شێوازی به‌ڕ‌ێوەبەری دەوڵەتییه. ئەگەر دەسەڵاتی زاڵ به‌سه‌ر ئێران و لایه‌نەکانی پەیوەندیداری، راست هەڵسەنگاندن بکرێن، بەباشی دەردەکەوێ كه کێشەکانی ئه‌م رژێمه سه‌ره‌ڕۆیه، چەندە قووڵ و بێ چارەسەر ماونەتەوە. هه‌روه‌ها، لەمپەره بنەڕەتیه‌كان لە به‌رانبەر گۆڕانکاری و ئاوابوونی کۆمەڵگایه‌كی دیمۆكراتیك و ئازاد، بە روونی دیار دەبن. ئه‌وه‌ی كه زه‌ق و به‌رچاوه، چاوگه و هۆی سه‌ره‌كی كێشه‌كانی دەسەڵاتداری ئامانجه له‌شكه‌رییه‌كانن و ده‌سه‌ڵات ده‌یهه‌وێ هەبوونی خۆی بە زاڵبوون و هژمۆنگەرایی لەشکەری بپارێزێت.\nبە چاوخشاندنێک بە کۆمەڵێک لە ئەو ئاریشه‌و و کێشانەی كه وەک شاخێکی زبڵ لەناو زبڵداندا گەورە بوون، دەتوانین راستی ئەو سیستەمە زەبەلاحەی کە ئەمڕۆ بوویه به بەڵای سەری گەلانی ئێران و هەرێمه‌كه زیاتر شی بکەینەوە. حەقیقەتی هەموو کێشەکان، لەناو دەسەڵاتی بێ سنووری هێزی سوپای داگیرکەردا شاراوەیه. ئەگەر ئامانجی دەسەڵاتداریی لەشکەری شی بکرێتەوه، رێکارەکانی بۆ بەفیڕۆدان و لاوازكردنی وزەی گەل و کۆمەڵگا روونتر و ساناتر دەردەکەوێتە پێش. بەم شێوەیە، دەتوانین ئاماژە بە چەند کێشە و دیاردەی سەرەكی بکەین کە چاوکانی خۆی لە سیستەمی دەسەڵاتداری سوپاوە دەگرێ. سوپا نەتەنیا لە بواری لەشکەری و ئابووری دەستی بەسه‌ر ئێراندا گرتووه، بەڵکوو دەستی خزاندوەتە هەموو بەشەکانی سیاسی، کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی، پیشەسازی، تەندروستی، پەروەردەیی، گه‌شتیاری و هتد.\nلە کاتێکدا دەزانرێت دزانی هه‌ره‌قه‌تی و به‌ناو و ده‌نگی سیستەمی به‌ڕێوه‌به‌ری و كارگێڕی ئێران، پێکهاتوون لەم کەس و لایه‌نانەن کە بە ده‌مامك و رووپۆش جێاوازن، بەڵام لە راستیدا، ریشه‌یان بۆ ئەوانە دەگەڕێتەوە کە له‌ناو هێزی نیزامیدا جێگیرن یان ئەندامی فەرمین لەناو سوپادا. بازرگانانی ناڕەوا و دوورن لە یاسای کار و پیشە. سەلماندنی ئەوە شتێکی ئه‌سته‌م نیە و بەنموونەی زیندوو و بەرچاو، دەتوانرێت ئاماژەی پێ بکرێت. چونکە سەرەتای شۆڕشی ئێران ئەو دەرفەتەی خولقاندبوو کە هێزە نیزامییەکان هەر جۆرە ئیمکانی شۆڕش بۆ بەرژەوندی خۆیان بە کار بهێنن، کەسیش نەیدەتوانی رێگری لە پێشچوونی ئەم قۆناخە بکات، چونکە هەر کەس و لایه‌ن، پێویستیان بە هێزێکی لەشکەری پتەو و تۆكمه هەبوو. بەڵام سوپا ئەو دەرفەتەی بە شێوەیەکی دیکە قۆستەوە و بۆ بەرژەوەندی سیاسی و ئابووری بە کاری هێنا. تەنانەت سوپا دوای شەڕی ئێران و عێراق لەبن ناوی خه‌زای ئاوه‌دانی (جهاد سازندگی) دەستی بە سەر هەموو ده‌ره‌تان و دەرفەتەکانی ئابووریدا گرت. ئەمەش رێگای بۆ ئەوە خۆش کرد کە بتوانن بە شێوەیەکی بنەڕەتی دەست دانێنە سەر هەموو بنەسازییەکانی دەوڵەت. هەروەها دەوڵەتێک کە لە کۆنتڕۆڵی ئه‌واندا نەبێ، رێگری لێبکەن و بگره بەسیاسەتی گوشار و هه‌ڕه‌شه، رێگا نەدەن ئەو دەرفەتانەی لە ئاکامی قۆناغی شەڕدا هاتۆتە ئاراوە لە دەستی بدەن.\nده‌ستێوه‌ردانی نایاسایی و بەتاڵان بردنی سامانە سروشتییەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان، رێکارێکی بنەڕەتی و نموونه‌یه‌كی به‌رچاون لە دەستدرێژی هێزی سوپا بۆ سەر کوردستان. ئه‌م بابه‌ته هه‌ر له سه‌ره‌تای داگیركردنی كوردستانه‌وه ده‌ستیپێكرد و وه‌ك كارێكی ئاسایی و رۆژانه‌ی لێهاتووە. هەمووی ئەو تاڵانکاریانە بەشێوەی سیستەماتیک و ئۆرگانیزەكراو، بەڕێوە چوون. لە هیچ جێیەکی دیکە، تا ئه‌م ئاسته، دیارده‌ی دزی به ئاشکرا بەرێوە نه‌چووه. کاتێک هەڵدانەوەی شوێنەوارە مێژوویەکان سەیر دەکەین، ئەم راستییە دەبین. هیچ شوێنەوارێکی مێژوویی لە رۆژهەڵاتی کوردستان نەماوە کە دەستدرێژی لێ نەکرابێت. یانێ لە ماوەی دەسەڵاتداری ئەم رژێمەدا، بەتاڵان بردنی ئاسەواری مێژوویی، یەکێكه لە گەورەترین و به‌ئێشترین کارەساتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان.\nبە پاوانخوازی و نەهێشتنی دەرفەتی کار بۆ جه‌وانان و به‌گشتی چینی کرێکار، سیاسەتێکی تایبەتی بەڕێوە دەبردرێت، چینی کرێکار و رەنجدەر، ناچاری نەهامەتی و خراپترین و به‌ئێشترین کار دەکرێن. به‌هۆی ئه‌م ئاسته‌نگی وته‌نگه‌ژانه‌وه، به‌شێكی به‌رچاوه‌ی كۆمه‌ڵگا بۆ دابینكردنی بژێوی ژیانیان، ده‌كه‌ونه دۆخێكی وه‌ها ناله‌بار و دڵته‌زێنه‌وه كه سه‌رده‌مانی كۆیه‌له‌داری وه‌بیر ده‌هێنێته‌وه و بگره تێپه‌ڕیشی ده‌كات. ئێستاکە کار لەپێناو نانه و مردنیشی لە گەڵداو بەڕێوەیە. کاتێک کە سەیری رەوشی کرێکاران و بەتایبەتی ئەوانەی كه لە سنوورە دەستکردەکان بۆ بژێوی ژیانی رۆژانەیان، گیانیان دەکەنە قاڵغانێک بۆ مردن ده‌كه‌ین، هەر شتێک سەرسووڕ هێنه‌رتر دەبێت. ئەوەش وەک دیاردەی کۆڵبەری بەناو دەکرێ و بۆ پاراستنی مافی ژیانی مرۆڤەکان، هیچ یاسا و رێسایەکیش لەم نێوانەدا نیە. كاری له‌و شێوه و به‌تایبه‌تی كۆڵبه‌ری كه بەرهەمی سیستەمی داگیرکەر و سه‌ره‌ڕۆیه، دیاردەیەکی بەرچاوە کە وه‌ك ژینوسایدێكی رۆژانە و ئاسایی لێهاتووه. لەم نێوانەدا رەنجدەرترین مرۆڤەکانی کورد ناچاری کۆڵبەری دەکرێن كه بۆ به‌ده‌ستخستنی نانی رۆژانە، سنووری دەستکردی داگیرکەران دەپێون، مۆرك و تۆمه‌تی قاچاخچیان لێ ئەدەن و بە نامرۆڤانەترین شێواز، رۆژانە کۆمەڵکوژیان دەکەن. بەتایبەت هێزە سنوورپارێزەکانی سوپا، بكوژان و رێکخەرانی ئەم پرۆسەیەن. ئەمە قەیرانێکی بنەڕەتی لە رۆژهەڵاتی کوردستانە، کە بە تەواوی رژێمی داگیركه‌ر و سوپا چه‌واشه‌كاره‌كه‌ی لێی بەرپرسیارن.\nهەموو ناٰڕەزایه‌تی دەربڕین و خۆپێشاندانە رەواکان، بە هێزی دژە شۆڕش وەڵام دەدرێنەوە. هه‌موو فزه و ده‌نگێكی بچووكیش به‌خێرایی كپ ده‌كرێته‌وه. له ئاست جیهاندا، یاساكان رێکاری ناڕەزایی دەربڕین و خۆپێشاندان، وەک هەڵمەتێکی دیمۆکراسی بۆ بەدەست هێنانی مافە رەواکان پێناسە دەکه‌ن و رێگای بۆ کراوە دەهێڵنه‌وه؛ کەچی دەسەڵاتی داگیركه‌ری كۆماری ئیسلامی ئێران، بە پشت بەستن بە هێزی سوپا و ئاسایشەوە، به بیانۆ و پاساوی جیاواز، ده‌بێته له‌مپه‌ر له به‌ر ئه‌م هه‌ڵوێست و چالاكییه دیمۆكراتیكانه‌ی گه‌ل، له ئه‌گه‌ری به‌ڕێوه‌چوونیشی، به تووندترین شێواز و رێباز، سه‌ركوت و رووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه. ئەمەش دەهێڵێ کە کۆمەڵگا نەتوانێ هێزی بەربەست بێت لەمەڕ پێشێلکارییەکانی دەزگای بەڕێوەبەری دەوڵەت. مێژووی كۆن و ئەمڕۆی ئێڕان، سه‌لمێنه‌ری ئه‌م راستییه‌ن و كوشتن، ئه‌شكه‌نجه و گرتن خاڵی سه‌ره‌كی و هه‌ڵوێستی یه‌كه‌می رژێمی حاكم به سه‌ر ئێراندا بووه له ئاست ناڕه‌زایه‌تی جه‌ماوه‌ر و كۆمه‌ڵگا. خۆپێشاندانەکانی ئه‌م دواییه، ئەوەی نیشاندا کە رژێم بەشێکی زۆری هێزی سوپا بۆ سەرکوت و بێده‌نگ كردنی گەلان و بەتایبەت دژبه‌رانی ناوخۆیی بە کار ده‌هێنێت. ئەمەش، هزری دیمۆکراسی و بەیەکەوە ژیانی گەلان لاواز دەکات. هەروەها پێش لە پێشکەوتنی سیستەمێک کە نوێنەرایەتی مۆدێڕنیتەی دیمۆکراتیک بکات، دەگرێ. چونکە مۆدێڕنیتەی دیمۆکراتیک بە هەڵوێست و بڕیاری گەل پێشدەکەوێت. دەبێ ئەوەش لە بیر نەکەین کە رژیمێک ئەوەندە داپڵۆسێنه‌ر و سه‌ره‌ڕۆ کە رێگا بە هیچ جورە دژبەریی و هەڵوێست نانەوە نادات، لە ناوەرۆکدا لە دژی بیروڕای دیمۆکراسیە و هەر جۆرە داخواز لەم سیستەمە هەڵەیە و تەنیا تێکۆشانی بەردەوام دەتوانێ به‌ستێنی دیمۆکراتیک بوون دروست بکات. جارێکی دیکە ئەوەمان بۆ دەسەڵمێندرێ کە گۆڕین و لەرزاندنی كۆڵه‌كه‌كانی رژێمی حاکم، بە بەرخۆدانی گەلان مسۆگه‌ر دەبێت.\nتاقم و تۆڕه‌كانی بڵاوكردنه‌وه‌ی مادە سڕکەرەکان، هەموو لە ژێر چاودێری و پشکنینی دامودەزگا نیزامی و سیخوڕییەکاندا، بەتایبەتی گرووپە جیاوازەکانی ناو سوپا پێكده‌هێنرێن و كار ده‌كه‌ن. تەنانەت بازرگانیی ناوخۆیی و دەرەکیش هەر لەم چوارچێوەیەدا دەکرێت. هەمیشە ئەم راستیە لە لایان دەزگای ئاسایشی ئێرانەوە چەواشە کراوە و هەر چەندە بابەتێکی روون و ئاشکرایە، بەڵام دیسانیش تۆمەتی بازرگانی کردن لە کەسانی دیكه ده‌ده‌ن. لە لایەکی دیکەشەوە هەموو گرووپ و رێكخراوه مافیاییه‌كانی ماده‌ی هۆشبه‌ر، بۆ ئه‌وه‌ی په‌ره به‌م دیارده‌یه له كوردستان بده‌ن، یان راستەوخۆ لە بن چاودێری سوپا دان، یان یارمه‌تی له سوپا وه‌رده‌گرن. لە تەنیشت ئەوە هێزی ئاسایش بە تۆمەتی بازرگانی و بەکارهێنانی مادەی هۆشبەر، ساڵانە گەلێک کەس بەتایبەت جەوان، دەگرن و بۆ بێدەنگ کردنی رای گشتی و بۆ خستنە بن کۆنتڕۆلی باندەکانی دیکە، لە سیدارەیان دەدەن. لە راستیدا ئەوەی لەم ناوبەرە دەبێ لێپرسین بکرێ و سزا بدرێت، مافیاکانی ناو سوپان کە بازرگانانی بنچینەیی مادە هۆشبەرەکانن. ئەگەر سوپا هەوڵدانی پێشگرتنی هەبایە، ئێستاکە هیچ گروپێکی مافیا و بازرگانی مادەی هۆشبەر نەدەمان. بەڵام چوون بۆ خۆی تاوانبار و بەرپرسیاری سەرەكییه، پێش لەم کارەساتە مرۆڤیە ناگرێ. خراپترین شت لێرەدا، ئەوەیە كه لەناو ئەو سیستەمە گەندەڵەدا مناڵیش دەبنە قوربانیی و ئەوەش فەلەج کردنی کۆمەڵگایە و بێ نرخ کردنی داهاتوویە.\nسیاسەتی سیخوڕی و بەبسیج کردن، یەکێکی دیکە لە رێبازەکانی سوپایە کە لە هەموو بەشەکانی کۆمەڵگادا پەیڕەوی دەکات. بەم شێوەیە خواسترا بە ناوی بەسیج، کۆمەڵگایەکی سیخوڕ، لەشکەر و گوێڕایه‌ڵ ئاوا بکەن، کۆمەڵگایەک کە بە تەواوی سڕ، کەڕ و کاس ببێت و تاقەتی هەڵوێست گرتنی نەمێنێت. هەروەها لە هەمان کاتدا، هه‌وڵده‌درێت كه تاک بێ ئیرادە بکەن و کێبەرکێ بۆ سیخوڕی کردن پێشدەخەن. ئەمەش باوەڕی و متمانە لەناو تاک و کۆمەڵگادا تێکدەبات، ئامانجی بنچینەییشی ئەوەیە. رژێم ئەم سیاسەتە چەپەڵەی ئەوەندە پێش خستووە کە ئەگەر نەبێ بە بەشێک لە دەزگای سیخوڕی بەسیج کە سەرچاوەی بیردۆزی سوپایە، تەنانەت نابێ بە خاوەن هیچ پیشەیەک. بۆ ئەمە بە میلیۆنان کەس کە بەشداری ئەم سیستەمە چەپەڵە نەبوون، وەک ئەرتەشێکی بێکاران ماونەتەوە و ئەوە بۆ خۆی کێشەیەکی دیکەی رژێمە کە دەستکردەی رۆحی دەسەڵاتداری و سیخوڕ بوونە. ئەم سیاسەتە چەپەڵە لە رۆژهەڵاتی کوردستان بە سیستەماتیک و رۆژانە پەیڕەو دەکرێت.\nداگیركه‌رانی کوردستان ماوەیەکی درێژە کە بە سیاسه‌تی بێ چەک کردنی کوردان، ویستوویانە کورد بێ پاراستن بهێڵنه‌وه. لە سەر ئەو بنەمایە، هەنگاوی بەکرێگیراو کردنیان پێشخستووە. بەکرێگیراوی یان دوژمنی خاک و خوێنی خۆت بوون، وەک نەخۆشی گەورەی کۆمەڵگای کوردە. بە تێگەیشتنی ئەم راستییە، دوژمن بە کارهێنانی کوردانی لە به‌رانبەر یەکتری وەک کارتێک بەکار هێناوە. بەکرێگیراوی و جاشایەتی بە سیستەم کردووە، بە ناوی پێشمەرگەی موسڵمانه‌وه، په‌ره‌ی به سیسته‌می جاشایه‌تی داوە، هەوڵدانی کوشتنی کورد بە دەستی کوردی پێش خستووە، هەر چەندە ئێستاکە کەمڕەنگ و لاواز بووبێت، به‌ڵام لە دەیەکانی رابردوودا، سەرکەوتووانە ئەمە گەمەیەی پەیڕەو کردووە. هه‌نووكه گه‌لی كورد به به‌رز بوونه‌وه‌ی ئاستی هۆشیاری نه‌ته‌وه‌یی، كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی، به شێوازێكی جددی رێگری ده‌كات له دووباره بوونه‌وه‌ی ئه‌م ئه‌زموونه و رووداوه‌كانی رابردوو. ئیدی نەتەنیا جاشایەتی بۆ رژێمێکی وەها گەندەڵ نابێ، پێویستی بە ئەمە هەیە کە جه‌وانانی کورد لەوپەڕی هۆشیارییه‌وە مامه‌ڵه لە گەڵ ئەم دیاردەیە بکەن و وەک هەڵوێستێکی نیشتمانپەروەری و نەتەوەیی، چەکی دوژمن هەڵنەگرن و سەربازیش نەکەن. بە هەر جۆرێک پاسەوانی و بەکرێگیراوی بۆ داگیرکەران رەد بکەنەوە. بەم تێگەیشتنه کە دوژمن گەورەترین و کوشەندەترین زەره‌ری بەسیاسەتی جاشایەتی لە کوردان داوە، تێکۆشانی بەرەو ئازادی پەرەی پێبدرێ و بەهێزێک کە هه‌ڵقوڵاوی ناخی کورد بێت، پشت ببەستن.\nلە دەرەوەی ئێران، سوپای قودس و رێكخستنەکانی رەشه‌کوژی و تیرۆر، یەکێكی دیکە لە ئامراز و رێکارەکانی سپاندنی دەسەڵاتداریی چڵ ساڵەی رژێمی حاكم له ئێران بووه. تیرۆری کەسانی شۆڕشگێڕ، ناڕازی رژێم، رۆژنامەوان و چەپگر و کوردان، بنەمای ئەو سیاسەتانە بووه. سیاسەتی تیرۆر، تۆقاندن و بێ سەروشوێن کردن، سەرەڕای هەموو دژبەرییەکانی ناوخۆیی و دەرەکی، هەتا ئێستاش بەردەوامی کردووە. نموونەی بەرچاوی عێراق و باشووری کوردستانە كه بۆتە مۆڵگەی ئەم رەشه‌کوژانەی سەر بە سوپا و باسکی ئۆپراسیونە تایبەتەکان. رژێم بەمەش رانەوه‌ستا و شەڕی مەزهەبی و تایفی وەک رێکارێكی دیکە پێشخست.\nپێشخستنی شەڕی مەزهەبی، گەورەترین نەهامەتییەکانی ناوچەیی لە گەڵ خۆی هێنا، ئەم شەڕانە جگە لە بەرژەوەندی گەلانی ناوچەکە، سوودی بۆ هەر لایەنێک هەیە. بەم شەڕە مەزهەبیانە، کۆمەڵگای ئێران و عەرەبیش لە تاقەت کەوتوون. بەرهەمەکەشی، تەنیا بۆ هێزە هژمۆنی خوازەکان دەمێنێتەوە. لە ئەنجامی ئەم شەڕانەدا، چەند شارێکی سوننە مەزهەبی سووریە، یەمەن و عێراق وەها کاولکراون کە تەنیا ناویان ماوەتەوە. بە سەدان ئاوایی لە سەر نەخشه سڕاونەتەوە. لەمەڕ ئەوەش برینێکی ئەوەندە قووڵی لە زاکیرەی سوننە مەزهەباندا دروست کردوە، کە سارێژ کردنەوەی ئەوەندە ئاسان نابێت. بۆ ئه‌وه‌ی ئەم مەبەستەش پێک بێت، لە سامانی گشتی ئێران ساڵانە پاره‌یه‌كی یه‌كجار زۆر به‌فیڕۆ دەچێت.\nلەو بوارەدا، ساڵانە بۆ ناسەقامگیریی لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پارەیەکی بێ سنوور بۆ هێزە ملیشیاکانی وڵاتانی دیکە ته‌رخان دەکرێت. ئەو پارەیە هێنده‌یه کە تەواوی کێشەکانی ژێرخانی ئابووری ئێرانی پێ چارەسەر بکرێت و بگره کەسێک بێ خزمەتگوزاری نەمێنێت. بەڵام بۆ پەرەپێدانی دەسەڵاتداریه‌تی شێعەتی، هەموو هێزی مادی ئێران سەفەربەر و خراوه‌ته گه‌ڕ. بۆ ئەوەی شەڕ لە دەروەی سنوورەکانی خۆی بگرێت، هێزی پاراملیتاریستی لە گەلێک وڵاتاندا بەرێكخستن کرد. ئەمەش لە بن ناوی شەڕ لە دژی دوژمنانی خودا، جلێکی شەرعی لێکراو و بۆ پێکهاتنی خولیای هژمۆنی شێعه لە ناوچەی قەیراناوی بوو. ئەمەش کێشەکانی ناوچەکەی کەم نەکردۆتەوە و بگره چەندین بەرابەری کردوون. ئاڵۆزییەکانی دوایی، ئەم حەقیقەتە بە هێزتر نیشان دەدات. لەبن ناوی پیتاندنی ئۆرانیۆم و بوونە خاوەن وزەی ناوه‌كی، بوونه هۆكار كه گەلانی ئێران به‌هۆی گه‌مارۆ یه‌ك له دوای یه‌كه‌كان، لەبن ڕێژەی هەژاریدا بناڵن. نەخۆشی دەسەڵاتداریه‌تی چاوی بەڕێوەبەرانی ئێرانی کوێر کردووە و جگە لە پەرەپێدان و دووپات كردنه‌وه‌ی ئه‌م هەڵانە هیچ شتێکی دیکە نابینن و نابیسن.\nوەک هه‌ڵسه‌نگاندن و كۆكردنه‌وه‌ی پراكتیكی (عملکرد) رژێمی داگیركه‌ری كۆماری ئیسلامی ئێران کە دەبێ بکەوێتە بەر لێپرسینەوە، پێویسته چەن پرسیارێکی ئاراستە بکەین کە چاوەڕوانی وەڵامن. ئەم هەموو تیرۆر و گرتن و کوشتنه، لە پێناوی چی بوو؟ کێ بەرپرسیاری ئەو هەموو بێکاری و هەژارییه‌ی گەلە؟ بە لەسێدارەدانی جه‌وانانی شۆڕشگێر و وڵاتپارێز، چیتان بەدەستخست؟ لەمەڕ ئەو هەموو کێشەی ئابووری و کاولکاریە، کێ بەرپرسیارە؟ بۆ لە بەرانبەر ئەو دەسەڵاتە بێ سنوورەی سوپا و دەستدرێژەی بۆ هەر شوێنێک، ئیرادەیەک دەرناکەوێ؟ بە شەڕی دەره‌وه‌ی سنوور و گوڕکردنی شەڕی مەزهەبی، رێگا بۆ چی کرایەوە؟ گەمارۆی ئابووری لە دەروەو و راپەڕینی گەلان لە ناوخۆ، رێگا لە بەر چی دەکاتەوە؟\nبەگشتی دەسەڵاتی بێ سنووری سوپا لە ناو سیستەمی رێوەبەری ئێران و ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەرەو شکستی لە ناکاو هەنگاو دەنێ. لەم رەوشەدا، سیستەمێک پڕاوپڕ لە گەندەڵی و کێشە هەیە و لە بەرانبەریشدا شەپۆلێکی تێکۆشان بە پێشەنگایەتی ژنان، جەوانان، ژینگە پارێزان، ئانارشیستەکان، كرێكاران، ئازادیخوازان و رووناکبیران و هەموو چین و توێژەکانی گەلانی ئێران و رۆژهەڵاتی کوردستان لە ئارادایە. ئەوەی لەو ناوەدا سەردەکەوێ، تێکۆشانی بە رێكخستن بوونی گەلانە، کە پشت بە هێز و باوەڕی خۆی ده‌به‌ستێت. هەڵوێست و بڕیاری بە یەکەوە ژیانە. بە دڵنیاییه‌وە، ئه‌گه‌ر هێزه شۆڕشگێڕه‌كان بە شێوه‌یه‌كی ئاكتیڤ رۆڵ بگێڕن و له گه‌ڵ پێشه‌نگانی ئه‌م تێكۆشانە شکۆمەندانه‌یه‌دا یەکبگرن، هیچ هێزێک ناتوانێ بەره‌نگارییان ببێتەوە. ئەمە دەبێ بە ئاڵتەرناتیڤ، یانێ هێڵی سێهەم کە هێڵی ئاڵتەرناتیڤە لە بەرەی پێشەوەی تێکۆشانی دژی دەسەڵاتداری بوەستێتەوە و رێبەرایەتی ئەم قۆناخە بکات، بە بێ ئەوەی ببێتە ماشەی دەستی هیچ هێز و لایه‌نێک. بەو پێیه تێکۆشانی ئازادی دژی دەسەڵاتداری، گەندەڵی، تاڵان و کۆمەڵکوژی سەردەکەوێ.


تاریخ ایجاد در دوشنبه, 15 ارديبهشت 1399 19:37\nڕاستییەکەى لەسەرەتاى هەشتاکاندا رۆژانى زۆر ناخۆشمان بەڕێکرد. ئەوسا (سەباح رەنجدەر) لە کۆڵانەکەى خۆیان، دوکانێکی بچووکی هەبوو، بە ڕەنجی شانى نانى خۆی و دایک و برا و خوشکى پەیدادەکرد، چونکە کاتێک ئەوم ناسی، بەداخەوە باوکى کۆچی دوایی کردبوو. هاتوچۆى نێوانمان لە ترسی گیران و راوەدوونانى چەتەکانى (بەعس) هەر بە پێیان بوو.\nنامەى (د. ئازاد حەمە شەریف) بۆ (سەباح ڕەنجدەر)\nبرا و هاوڕێی رۆژانى جوانى و خۆشی و ناخۆشیم کاک (سەباح رەنجدەر): بابگەڕێینەوە بۆ سەرەتاکان.\nدەمەوێ لەم نامەیەدا کەمێک باسی سەرەتای برادەرایەتیمانت بیر بهێنمەوە تاوەکو تیشکێک بخەمە سەر ئەو رۆژانەى خۆشەویستى و پاکی و دڵسۆزى و خۆنەویستی و خۆنەپەرستى لێ دەتکا، ئەو رۆژانەى برادەر بەقەد برا دڵسۆز بوو، بە پێچەوانەى رۆژانى ئەمڕۆ کەوا زۆربەی ئەوانەى خۆیان بە برادەر دەناسێنن، هیچ یەکێک لەو ئاکارانەى سەرەوەیان تێدا نەماوە، بۆیە منیش خۆم لەو جۆرە خەڵکانە دوورەپەرێز گرتووە و لەناو دنیای تەنیایى خۆمدا دەخولێمەوە، هەرگیز نامەوێت بە ڕەنگی ئەو رۆژگارە نەفرەتییەی ئەمڕۆ خۆم پیس بکەم. من هەمیشە بە یاد و یادەوەرى رۆژانى گوڵڕەنگی شەستەکان و حەفتاکان و هەشتاکان و نەوەدەکان دەژیم، نایەڵم چڕەدووکەڵی هەناسەی ئەم رۆژگارە چەپەڵەى ئەمڕۆ تێیدا دەژین منیش بخنکێنن.\nوا لەو نامەیەدا باسی ئەو برادەرایەتییە لە برا زیاترە پاک و راست و بێ فڕوفێڵ و بێ بەرژەوەندییەى نێوان هەردووکمان دەکەم کەوا سەرەتاکەى دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستى هەشتاکانى سەدەى رابردوو. چاکم لە بیرە سەرەداوى ناسیاوى و برادەرایەتیمان بۆ نزیکەى سی و شەش ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە و بە بۆنەى ئەوەى ئەو هەموو ماوە دوورودرێژە نە ساردییەک، نە ناکۆکییەک و نە هیچ دڵ ئێشانێک لە نێوانمان رووى نەداوە، بۆیە برادەرایەتییەکی وا دانسقە و دەگمەن و نایاب پێویستى بەوەیە بنووسرێتەوە و رێزی لێ بگیرێت و بە جوانى باسی بکرێت.\nوەکو گوتم نزیکەى سی و شەش ساڵ لەمەوبەر، مانگى ئاداری ساڵی (1984) بوو تازە "قەلەڕەش" - شیعرە ناودارەکەى (ئێدگار ئاڵان پۆ)م لە ژمارە (2)ی گۆڤارى (ئاسۆس)دا بڵاوکردبۆوە. ئەوسا (کۆلیژی ئاداب - زانکۆی سەڵاحەدین) لە سەر کەندەکەى گەڕەکی (گڵکەند)ی هەولێر بوو، من سەردانى برادەرانی دەستەى گۆڤاری (ئاسۆس)م کردبوو، لە پێش دەرگاى کۆلیژ لەگەڵ خاتوو (پەرێز سابیر)، ئەوسا دکتۆر نەبوو - خوێندکارى بەشی کوردی بوو، خوشکی هاوڕێی دێرینم (شاکر سابیر) بوو - قسەمان لەبارەى ئەدەب و رۆشنبیری دەکرد.\nگەنجێکی کۆک و تازە سمێڵ دەرکردوو، قسەنەرم و خۆش گوفتار هاتە پێش و لەگەلڕ (پەرێز خان) لەبارەى گۆڤارى (ئاسۆس) و وەرگێڕانى شیعرەکەى (ئێدگار ئاڵان پۆ) قسەی کرد. (پەرێز خان)یش گوتى ئەوە (ئازاد حەمە شەریف)ى وەرگێڕی شیعرەکەیە و چیت هەیە بۆ خۆت یەکسەر لەگەڵ ئەوى باس بکە. لە قسەکانی ئەوسا وادیاربوو زۆر بە شیعرەکە و وەرگێڕانەکەى دڵبەند بوو، داوای دەکرد شیعری بەرزى لەو بابەتە وەربگێڕم تاوەکو خوێندەوارانى دیکە کەوا بە ئاسانى دەستیان بە شیعری جیهانى راناگات، بتوانن سوود لە ئەزموونى شیعری دنیا وەربگرن. ئەگەرچی کاک (سەباح رەنجدەر) بە تەمەن حەوت ساڵێک لە من گەنجتر بوو، بەڵام چونکە برادەرایەتیمان لەسەر بناغەى رۆشنبیری و ئەدەبی، نەک بەرژەوەندی و خۆپەرستى دامەزرابوو، بۆیە ئەو برادەرایەتییە رۆژ بەرۆژ بەتینتر دەبوو، گەشەى دەکرد. ئیتر لەوساوە تا ئێستا بێ پسانەوە برادەرایەتییەکى پاک و دڵسۆز و راستگۆیانە لە نێوانمان هەیە.\nهاوڕێیەتیمان هێشتا بەهێزتر بوو، وابزانم دووەم، یان سێیەم دیدەنمان بوو لە کۆڕێکی ساڵی 1984ی کاک "عەبدوڵڵا عەباس" کەوا لەبارەی "رۆڵی رۆژنامەگەری لە پێشخستنی رۆشنبیریدا" یان بابەتێکی ئاوایی بوو لە هۆڵی "چاودێری زانستی" لە هەولێر یەکترمان بینییەوە. (سەباح رەنجدەریش وەک هەر کەسێکی دی) هاتبووە ئەو کۆڕە.\nدوای کۆتایی هاتنی کۆڕەکە مامۆستا (محەمەد مەولوود مەم)ى چیرۆکنووسى گەورەى کوردم ناسی وەک لە نووسینێکم بەناوى "چۆن (مەم)م ناسی؟"دا بڵاوکردۆتەوە. هەر لەو دەمیشدا کاک (سەباح) لە پشت (مەم) راوەستا بوو، یەکسەر هەردووکیانم پێکتر ناساند. دواى ئەوە بە دەم رێگاوە بەرەو خوار بۆ لاى (فلکەى زەعیم) بە پێ دەچووینە خوارەوە و لەوێ (مەم) گوتی: "دەباشە، ماڵی منیش لەم خوارەوەیە"\nبەدەم رێگاوە باسی پرۆژە رۆشنبیرییەکانى خۆم و خوێندنەوەم و ئەو وەرگێڕانانەی کردبوومن وەک "مردنی دێوەرەیەک"و "کافکا" و تاد.....، کە هێشتا چاپ نەکرابوون، بۆ "مەم"م گێڕانەوە. ئەویش باسی رۆمانى (رێگا) و (پایزە خەون)ی، بۆمان کرد کەوا هێشتا دەستنووس بوون، دیاربوو ئەو حەزی دەکرد زیاتر ئاشنای یەک بین، بۆیە کاتێ گەیشتینە لای (فلکەی زەعیم) گوتی: "دەبا بچینە ماڵەوە و قاوەیەک بخۆینەوە". ئێمەش پێمان خۆش بوو پیاوێکى وا گەورە بانگێشتمان بکاتە ماڵی خۆی و ئیتر لەناو باخچەى ماڵەکەى دانیشتین و ئینجا لەجیاتى قاوە، ماستاوى مەڕی پێداین.\nدواتر من ژنم هێنا و خەریکی ژیانى خێزانیی خۆم بووم، ماوەى نزیکەى شەش مانگێک ئاگام لە نووسین و نووسەران بڕا و تا رۆژێ لە رێکەوتى 28/10/1985 لە دیدارى (یەکەم زنجیرە لێکۆڵینەوەى شانۆ و ئەدەبى شانۆیى) کەوا لە هۆڵى (نەقابەى کرێکاران)ى شارى هەولێر سازکرابوو، بە توێژینەوەیەک لەبارەى (مردنى دێوەرەیەک) بەشدار بووم. ئێوارەکەى ئەو رۆژە راستەوخۆ لەلایەن خودى (بەڕێوەبەرى ئەمنى بەلدەى هەولێر)ەوە لەناو هۆڵى دیدارەکە دەستگیرکرام و لە رێکەوتى 16/4/1986 بە لێبووردنێکی مەرجدار ئازادکرام، بەڵام چ جۆرە لێبووردنێک؟ لێبووردنێک کەوا رێک ماناى مەرگ بوو، بەو مەرجە ئازادکراین بچینە ناو کێڵگە بە مین داچێنراوەکانى (فاو) کەوا تازە لەلایەن ئێرانەوە گیرابوو، بچین جەنگ لەگەڵ مین و دێوەزمەى مەرگ بکەین. هەرچۆنێک بێت، بە هەزار قوڕبەسەرى و دەردەسەرى خۆم گەیاندەوە کوردستان.\nدواى راکردنم بۆ جارێکى دیکە لە سەربازى و هاتنەوەم بۆ هەولێر، بە پەنادزە و لێرە و لەوێ پەیوەندیم لەگەڵ نووسەران دەستی پێ کردەوە. ئەوە بوو لە رێگاى کاک (ئیسماعیل بەرزنجی)یەوە زانیم مامۆستا (مەم) نەخۆشە و (مەم)یش هەواڵی هاتنەوە (هەولێر)ی منى پێگەیشتبوو، بەڵام چونکە نەخۆش بوو لە رێگاى کاک (ئیسماعیل بەرزنجی)یەوە هەواڵی ناردبوو کەوا پێی خۆشە سەردانى بکەم. دیسان چوومەوە ماڵی (مەم) و سەردانم کرد و ئەوسا باسی (کاروان و سەگوەڕ)ی خۆی کرد و پاشتریش زۆر باسی ئەدەب و چیرۆک و کورد و نووسەرانمان کرد. دواتر کاک (سەباح رەنجدەر)یش پەیوەندی پێوە کردمەوە و هەفتانە، یان من سەردانى ئەوم دەکرد، یان ئەو سەردانى منى دەکرد.\nڕاستییەکەى لەسەرەتاى هەشتاکاندا رۆژانى زۆر ناخۆشمان بە رێ کرد. ئەوسا (سەباح رەنجدەر) لە کۆڵانەکەى خۆیان، دوکانێکی بچووکی هەبوو، بە ڕەنجی شانى نانى خۆی و دایک و برا و خوشکى پەیدا دەکرد، چونکە کاتێک ئەوم ناسی، بەداخەوە باوکى کۆچی دوایی کردبوو. هاتوچۆى نێوانمان لە ترسی گیران و راوەدوونانى چەتەکانى (بەعس) هەر بە پێیان بوو. زۆرجاران کۆڵانە و کۆڵان بەناو گەڕەکی (سەیداوە)دا دەهاتینە بن قەڵات، یان چایخانەى (مەچکۆ) و جاروبار لەوێ یەکترمان دەبینی و کاتى بینینى پاشترمان دادەنا.\nزۆرجاران کاک (سەباح) پیاوەتى ئێوە و بنەماڵەى ئێوەم لە بیرە کەوا دواى بەربوونم لە زیندانى (بەعس) و راکردنەوەم لە کێڵگە مینەکانى (فاو) و بڕیاری نەکردنى سەربازیم بۆ (بەعس)، بە حوکمى ئەوەى کاک (عەباس)ى خوالێخۆشبووى برات پۆلیس بوو، لە (بەشى جموجۆڵی پۆلیسی هەولێر) بوو، هەواڵت پێداوم کەوا کام گەڕەک لە هەولێر دەکەوێتە بەر شاڵاوى پشکنین. منیش چیم پێکراوە بە برادەرانی خۆمم گوتووە، لە پشکنینی گەڕەکەکان ئاگادارم کردوونەتەوە و بەوەش زۆرجار گیانى من و گیانى دەیان برادەر لە کەوتنە چنگ چەتەکانى (بەعس)و نۆکەرانى (بەعس) پاراستووە. تەنانەت جارێکیش چاکم لە بیرە برادەرێکم گیرابوو کاک (عەباس)ى برات لەبەر خاتری من وای کرد رزگارى ببێت.\nرۆژ لەدواى رۆژ برادەرایەتیمان بەهێز دەبوو، ئەوە بوو لە یەکێک لەو یەکتر بینینانەدا پێت گوتم کەوا شیعر دەنووسیت و دیوانە شیعرێکى دەستنووسیشت هەیە بەناوى (زێوان). دواتر ئەگەر هەڵە نەبووبم ساڵی 1987 بوو پێت گوتم کەوا لە (دەزگاى سانسۆری کتێب) لە (بەغدا) سێ جار لەسەر یەک رەفز کراوەتەوە. منیش لەوبارەیەوە لە چایخانەى (مەچکۆ) قسەم لەگەڵ خوالێخۆشبوو (مەحموود زامدار) کرد، ئەویش دواى چەند مانگێک بۆی لە (دەزگاى سانسۆری کتێب) دەرهێنایت. باشە ئەوە دیوان دەرچوو، خۆ پارەى چاپکردن لە تواناى گەنجێکی تازە پێگەیشتووى بێ مووچەی (هەولێر)دا نەبوو.\nلەو سەرودەرەدابوو منیش وەرگێڕانى (وێنەى هونەرمەند لە تافی لاویدا)ى (جێمس جۆیس)م لە (دەزگاى سانسۆری کتێب) دەرچوو بوو، لە بیرتە پێکەوە چووینە (ئەمیندارێتى رۆشنبیری و لاوان - ناوچەى ئۆتۆنۆمى) و لەوێ لاى کاک (سەعید یەحیا خەتات) کتێبەکەى تۆم لەگەڵ وەرگیڕانەکەى خۆم پێشکەش ئەوێ کرد بۆ وەرگرتنى (پشتگیری چاپ) و دواتر چاکم لە بیرە کەوا پسپۆری هەڵسەنگاندنى دیوانە شیعری (زێوان) مامۆستای شاعیر (حەسیب قەرەداخی)ی خوالێخۆشبوو بوو.\nدواى نیوەڕۆ بوو، وابزانم دەوروبەرى کاژێر 2:15 بوو، بە پەنادزە سەرێکم لە (چایخانەى مەچکۆ) دا، دواى سڵاوکردن کاک (تەحسین مەچکۆ)ى خاوەن چایخانەکە پێی گوتم ئەو پیاوەى ئەوێ ناناسیت، منیش دیاربوو بە خزمەت مامۆستا (حەسیب قەرەداخی) نەگەیشتبووم، چوومە خزمەتى و کاک (تەحسین مەچکۆ) پێکى ناساندین. مامۆستا (حەسیب قەرەداخی) پیاوێکى جوانى قسەخۆش بوو، وابزانم ئەوسا لە کۆتایی پەنجاکانى تەمەنیدا بوو. دواى یەکترناسین لێی پرسیم: "(ئازا)ی کوڕم ئەناسیت؟"\nمنیش گوتم: "بەڵێ. فەرموو چیت پێویستە، لە خزمەتتام؟"\nگوتى: "ئەوە کاژێرێک زیاترە لێرە دانیشتووم و ماڵی (ئازا)ى کوڕم پێ نازانم. ئەگەر تۆ دەزانى لە کوێیە، زەحمەت نەبێت بمگەیەنیتە ماڵەکەى."\nمنیش گوتم: "بەڵێ پێی دەزانم و (ئازا) برادەرمە. بە چاوان. فەرموو ."\nئەوسا ماڵی (ئازا) لە شوقەیەکی لاى (شەقامى پزیشکان)ى لاى (فلکەى شێخ مەحموود) بوو. بۆیە بە پێیان کەوتینە ڕێ. مامۆستا جانتایەکی دەستى پێ بوو، هەستم کرد بۆ ئەو گرانە، چونکە پێی گوتم ئەگەر دوورە بە تاکسی بچین، منیش جانتاکەم لێی وەرگرت و کەوتینە ڕێ و پێم گوت ماڵی کاک (ئازا) ئەوەندە دوور نییە و پێویست بە تاکسی ناکات. بەڵام راستییەکەى من راکردووى سەربازی بووم، نەدەوێرام سوارى تاکسی بم، بۆیە هەموودەم بۆ من بە پێیان باشتر بوو.\nلە رێگا مامۆستا لێی پرسیم: "(سەباح رەنجدەر) دەناسیت؟"\nگوتم: "بەڵێ. برادەریشمە. بەڵام بۆ دەپرسیت؟"\nگوتى: "شیعرەکانى زۆر ئاڵۆزن و ئەو برادەرە زۆر لە رێرەوى شیعری کوردی لایداوە."\nمنیش گوتم: "(سەباح رەنجدەر) گەنجێکى تازە هەڵچووە، خۆ ناکرێت نەوەى نوێ وەکو نەوەى کۆن بنووسێت. ئەگینا هەموو شتەکان بێتام دەبن و دەبنە دووبارە. با هەرکەسە و شێوازى خۆی هەبێت."\nدیاربوو مامۆستا (حەسیب قەرەداخی) پسپۆری هەڵسەنگاندنى شیعرەکانى (سەباح رەنجدەر) بوو، دەیەویست لە نزیکەوە زانیاری لەبارەى خاوەنى ئەو دیوانە بزانێت، بۆیە دواى گەیاندنى مامۆستا بە ماڵى کاک (ئازا)ى کوڕی بە مامۆستام گوت: "حەز دەکەیت لە نزیکەوە خاوەنى دیوانى (زێوان) بناسیت؟"\nمامۆستا (حەسیب قەرەداخى) گوتى: "بۆ نا؟"\nگوتم: "دواى دوو کاژێری دیکە لەگەڵ کاک (سەباح رەنجدەر) دێینەوە خزمەتت."\nوابزانم ئەو دەمەى خواحافیزیم لە مامۆستا کرد، کاتەکە نزیکەى ببووە (3:00)ى دواى نیوەڕۆ. هەڵکوت هەڵکوت بە پێیان لە (شەقامی پزیشکان)ەوە بە کەمتر لە کاژێرێک، خۆم لەناو گەڕەکى (بەلاشاوە)، لە دوکانەکەى کاک (سەباح رەنجدەر) دیتەوە. لەوێشەوە هەڵتەک هەڵتەک لەگەڵ کاک (سەباح رەنجدەر) بە پێیان کەوتینە ڕێ تا گەیشتینەوە ماڵەکەى کاک (ئازا) و لاى مامۆستا (حەسیب قەرەداخی) بەڕێز.\nهەر دواى دەرگا کردنەوە گوتم: "مامۆستا، فەرموو ئەوەش کاک (سەباح رەنجدەر)؟"\nدواى یەکترناسینی کاک (سەباح رەنجدەر) و شاعیرى گەورەى کورد مامۆستا (حەسیب قەرەداخی)، من لە هاوکێشەی شیعربوون و شیعرنەبوون هاتمەدەرەوە، ئەوەم بۆ هەردوو برای شاعیر بەجێ هێشت و هەردووکیان بۆ ماوەى پتر لە کاژێرێک لە ماڵەکەى (ئازا) کەوتنە گفتوگۆ. قسەکان زۆر بوون و تەواو نەدەبوون، ئەوە بوو بڕیاریان دا بچنە (یانەى فەرمانبەران) و ئێوارەکەى ئەو رۆژە لەوێوە سەرلەنوێ باسی شیعر و ناشیعر، باسی چۆنیەتى بەکارهێنانى زمان لە شیعردا، باسی بابەتى ناوەرۆکی شیعر، باسی وێنەى شیعری سادە و ئاڵۆز و چەندان بابەتى دیکە بکەن.\nمن تا بەردەرگاى (یانەى فەرمانبەران) لەگەڵیان چووم، بەڵام چونکە راکردووى سەربازى بووم و زۆریش نەبوو لە چنگ زیندان رزگار ببووم، بۆیە دەترسام نەوەک یەکێک لەوێ بمبینێ و وەکو جاری جاران زمانم لێ بدرێت و بکەومە داوەوە، بۆیە داواى لێبووردنم لە هەردووکیان خواست و بە پێ بەرەو ماڵ چوومەوە. ئیتر ئەو ئێوارەیە چۆن کاک (سەباح رەنجدەر) و مامۆستا (حەسیب قەرەداخی) گەیشتبوونە لێک تێگەیشتن کەوا دیوانى (زێوان) شایەنى پەسەندکردن و چاپکردنە، ئەوا من نایزانم، بەڵام دڵنیام ئێوارەکەى زۆر قسەیان لەبارەى دنیای پاکی شیعر کردووە، چونکە مامۆستا (حەسیب قەرەداخى) پیاوێکی خوێندەوار و رۆشنبیر و شیعرناس بوو. قسەکانى بەڕێ و جێ و دیالیکتیکیانە و سەلمێنەر بوون. بەداخەوە، من هەر ئەو جارە بە خزمەتى ئەو زاتە گەیشتووم، لەو ماوە کورتەدا زانیم (حەسیب قەرەداخی) کەسێکە بە زەمینەیەکی گەورەی زانیارییەوە لەناو گۆڕەپانى ئەدەبی کوردییە.\nدواى پەسندکردنى دیوانى (زێوان) بڕیاری لە چاپدانى دیوانەکە درا لەسەر بودجەى (ئەمیندارێتى رۆشنبیری و لاوان -ناوچەى ئۆتۆنۆمى)، دەبوایە کتێبەکە بۆ چاپکردن بۆ شارى (سلێمانى) یان بۆ (بەغدا)، بنێردرێت، چونکە ئەوسا تواناى چاپکردنى کتێب لە شارى (هەولێر) زۆر کەم و سنووردار بوو. کاک (سەباح رەنجدەر) نەیدەزانى چی بکات، بەڵام چونکە من پێشتر لە (بەغدا) خوێندبووم و ژیابووم، خەڵکیشم زۆرتر دەناسی و کتێبی (مردنى دێوەرەیەک)یشم پێشتر چاپ کرد بوو، بۆیە پێم گوت: "ئەوەش ئاسانە و ئەگەر پێتخۆش بێت من (وێنەى هونەرمەند)م بە کاک (نازم دڵبەند) داوە تا سەرپەرشتى چاپکردنیم بۆ بکات، هی تۆش هەر بەودا دەنێرین چاپ بکرێت؟"\nسەرەنجام، ئەوە بوو کتێبی (زێوان) درا کاک (نازم دڵبەند) و ئەویش سەرپەرشتی کتێبەکەى کرد و لە ساڵی (1988)دا بە چاپ گەیشت. لێرە بۆیە ئەو شتانەم باسمکرد چونکە هەستم کرد لەو بابەتەى بە ناوونیشانى "لە ئاهەنگی بیست ساڵەى زیۆاندا" کەوا وەکو پێشەکی بۆ بڵاوکردنەوە ئەلیکترۆنیە (PDF)ەکەدا لە حوزەیرانى (2008)دا لە سایتى (دەنگەکان)دا بڵاوکراوەتەوە، دواتر گوازراوەتەوە سەر سایتى (کوردپیدیا)، ئەو بەشە زانیارییانەى سەرەوە لەبیرکراون، ئەگینا دەزانم ئێوە چەند راستگۆ و دڵسۆز و بەئەمەکن، هەرگیز چاکەى کەس لە بیر ناکەن. ئەگەر بمەوێت چەندان بیرەوەرى دیکەى رۆژانى خۆش و ناخۆش لە نێوانمان هەن دەکرێ باسیان بکەم، بەڵام چونکە ئەوانە پەیوەندیان بە هەندێک لایەنى رۆشنبیری و کەسایەتى رۆشنبیری میللەتەکەمانەوە هەبوو، ئەوانیش رۆڵی جوان و چاکیان بینیوە لە یارمەتیدانى گەنجێکی تازەهەڵچوودا، بۆیە زیاتر تیشکم خستەسەر ئەوانە. ئەوانى دیکە با بۆ کاتێکی دیکە و بۆنەى دیکە بمێنن. هەر بەرز و سەرفراز بێت برایەتى و برادەرایەتیمان، بە هیوام زۆر لەوە بەرەو پێشتر بچیت و هەر سەرکەوتوو بن.\nد. ئازاد حەمە شەریف


لەساڵى ٢٠٠٨ ەوە سەرمایەدارى لە ئاستى جیهان دوچارى قەیرانێکى ئابورى سەخت هاتوە. لەو کاتەوە بە کۆمەڵ و بە تاک ئەو دەوڵەتە زلهێزانە هەوڵى هەمە جۆر ئەدەن چ بەشەڕنانەوە, چ بە فێڵ و تەڵەکەى بازرگانى و (عەولەمە) بە جیهانى کردنى بازاڕ. نەک هەر نەیان توانیوە خۆیان لەو قەیرانە ڕزگار بکەن, بەڵکو زیاتر تەنگى پێ هەڵچنیون و سەرشێتى کردون...\nهەر ئەو قەیرانە ـ دۆناڵد ترەمپ / ى کرد بە سەرۆکى ئەمریکا و (ماکرۆن/ ى کردبە سەرۆکۆمارى فەرەنسا, گەلە کۆمەیەکى کۆنەپەرستانەى لە ئەڵمانیادا پێکەوەنا و لە ئیتالیا و نەمسا و گەلێ وڵاتى تر). کۆنەپەرستان و توندڕەوەکان هاتنە سەر حوکم و بوە بە مایەى ناکۆکى و دوبەرەکى لەنێو خۆیشیاندا. حکومەتى ئەمریکا لە ڕەفتار و مامەڵەى یەکێتى ئەوروپا ناڕازیە. فەرەنسا: ئەڵێ قەبوڵ ناکەین ئەمریکا خۆى بکات بە پۆلیس بەسەر بازاڕى جیهانەوە!! ئەڵمانیا و فەرەنسا ئەیانەوێ یەکێتى ئەوروپا بپارێزن و سەربەخۆیى بپارێزن و قەبوڵناکەن ئەمریکا خۆى بکات بە (کوێخا) بەسەریانەوە.\nیەکێتى ئەوروپا %٢٥ باجى گومرگى لەسەر ئەو کەلوپەلانە زیاد کرد کەلە ئەمریکاوە دێت. بەریتانیا لە یەکێتى ئەوروپا ئەکشێتەوە چونکە هەست ئەکات یاساکانى ئەو یەکێتیە دەستى بەستوە لە بوارى ئابورى دا.\nئەمریکا/ ش یان بە واتایەکى تر جەنگى بازرگانى دژى چین ڕاگەیاندوە.. هەروەها لەگەڵ ڕوسیا/ ش!!\nلە ئەنجامى ئەم بارو دۆخە سەختە هەریەکە لەو دەوڵەتانە بەجیا بەهەر چوار لادا پەل ئەهاوێ بۆ بارسوکى خۆى و ئەم هەوڵە تاک لایەنیانە خەریکە کێشمە کێش لەناویان دا پەیدا ئەکات. هەرچەندە, چەند گردبونەوەیەکیان سازدا بۆ (پینەو پەڕۆکردنى پەیوەندیەکانیان) بەڵام سەرى نەگرت.\nئەوەتا ئەمریکا رێکەوتن نامە ئەتۆمیەکە ـ لەگەڵ ئێران بەتاڵ ئەکاتەوە. بەڵام یەکێتى ئەوروپا پشتگیریان نەکرد. ترەمپ ویستى بەهەڕەشەى بەکارهێنانى چەکى ئەتۆم. سەر بە کۆریاى باکور شۆڕ بکات. دیسان یەکێتى ئەوروپا لەگەڵیا نەبوون. ناچار ملى بۆ کۆبونەوە لەگەڵ سەرۆکى کۆریاى باکور کەچ کرد!!\nلەلایەکى ترەوە بەرەیەکى یان جەمسەرى ئابورى و سیاسى دوەم بە سەرۆکایەتى ڕوسیا و چین و کۆمەڵێک دەوڵەتى ترى هاوسۆزى ئەوان هاتۆتە کایەوە و ڕوبەڕویان وەستاوەتەوە لە زۆر ناوچەى جیهان دا.\nتێکڕاى ئەم بارودۆخە کە دەرئەنجامى ڕاستەوخۆى قەیرانە ئابوریەکەو سەرهەڵدانى جەمسەرى دوەمە لە جیهان دا. ئەمڕۆ سەرانسەرى وڵاتانى تووشى قەیرانى هەمە لایەنە کردوە.. پەیوەندیەکان تا دێ گرژتر ئەبن بەرانبەرکێ و پێشبڕکێ بۆ بازاڕ/ مەیدان لەیەکترى زەوتکردن توند و خێراتر ئەبێ.. هەوڵ و تەقەلاکان بۆ ڕوخاندن و سەرکوتکردنى دەوڵەتە ئازاد و سەربەخۆکان لە توند و تیژبون دایە. هەروەها تەوژمێکى دژ بە یموکراسى و مافەکانى مرۆڤ لە گڕسەندن دایە!! ئەمریکا بڕیارى دا لە لوجنەى مافى مرۆڤى نەتەوە یەکگرتوەکان بکشێتەوە ... هتد.


داهاتووی پرسی نەتەوەیی لە ڕۆژھەڵات (٤) - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در سه شنبه, 30 ارديبهشت 1399 06:53\nپرسی نەتەوەیی کورد پرسێکی دواکەوتووە، مەبەستم ئەوە نییە کە وەک زۆرێک لە چەپ و کۆمۆنیستە کورد و فارسەکان ئەڵێن خواستێکی کۆنەپەرستانەیە، نەخێر پرس و خواستێکی تەواو مەشرووعە، بەڵام لەباری زەمانییەوە کەوتۆتە دواوە.\nلەبەشی پێشوودا هەوڵمدا بەپێی توانا و گونجاو لەگەل فۆڕمی ئەم یادداشتانە وێنایەک لەم سەردەمەی ئێستا تێیدا دەژین بە دەستەوە بدە. ئەوەش لەو ڕووەوە بوو کە ئێران و بە دیاریکراویش ڕۆژهەڵات بەشێکن لە گشتییەتی ئەم سیستەمە جیهانییە.\nلەنێوان ساڵانی ١٨٧٠ تا ١٩٢٠ دەیان دەوڵەت نەتەوەی نوێ بەس لە ئەورووپادا بوون بە خاوەنی سنووری قانوونیی خۆیان، ئەمەش جگە لە هەڵوەشانەوەی سۆڤییەت و دابەشکارییەکانی باڵکانە کە لە دووای ١٩٩٠ دێنە ئاراوە. پرسی نەتەوەیی کورد، ئەرکێکی دیمۆکراتیک و ڕەوایە کە ئەبووا سەدەیەک پێش ئێستا ڕاپەڕێندرایەت، یان لانیکەم هەر ئەبووا ئەزموونی کۆماری کوردستان سەری بگرتایە.\nڕووی ئەم یاداشتانە لە داهاتووە و هەوڵی بۆ خەسارناسیی ڕابردوو نییە بەس وەکوو خۆم کێشەی سەرەکی بە نەبوونی عەقڵانییەتی مۆدێڕن لە کومەڵگای کورستاندا دەزانم. وەک بێنێدیکت ئەندرسۆن لە کتێبی (Imagined Communities) دەڵێ تا ساڵی ١٦٠٠ی زایینی ٢٠٠میلیۆن ناونیشان کتێب لە سەرانسەر جیهاندا بڵاو کراوەتەوە، ئیتر بەراوردی بکەن لەم ڕێژەیە چەندەی بەر کوردستان کەوتووە هەر ئەوندەش مەعریفە و عەقڵانییەتی سیاسی و مۆدێڕنی بەر کەوتووە. کێشەکە کاتێک قووڵتر دەبێتەوە کە هەتا ئێستاش ئەم کۆمەڵگایە نایەوێ یاخود ناتوانێ عەقڵی شوانکارەیی تێپەڕێنێت.\nقسە لەسەر تاکی کورد نییە، تاکی کورد لەوانەیە بتوانێ باڵاترین مەدالیای بیرکاری وەربگرێت، نۆبڵێ ئەدەبیات، نۆبڵی ئاشتی، ببێتە سەپرستی ناسا یان هەر جۆرە پلەیەکی باڵای مەعریفی و زانستی، بەڵام عەقڵ و عەقڵانییەتی گشتی و کۆیی ئێمە هێشتا شوانکارەییە. ئەوەتا باشوور نزیکەی سی ساڵە بەدەست کوردەوەیە هەتا ئێستەش نەک هەر نەیانتوانیوە کەمترین گەشە بە ژێرخانە ئابوورییەکانی بەجێماو لە سەردەمی بەعس بدەن بگرە پاشەکشێشیان پێکردووە. ئێستەش ئێمە نازانین چ جۆرە ئابوورییەک بەڕێوە دەبەن. ئەگەر مەجال هەبێت لە درێژەی باسەکاندا دێمەوە سەر باسی باشوور کە لەم سی ساڵە زێڕینەدا ئەیانتوانی چ وەرچەرخانێکی گەورەی ئابووری بخولقێنن بەڵام عەقڵیان پێی نەشکاو ئەو هەموو کات و وزە و پۆتەنشێڵە جوانەیان دا بە بادا.\nهەتا ئێستاش مرۆڤی کورد (دیارە مەبەستم تاک نییە) هەر ئەو سووژە حەپووحۆلەی سازی ناسازی هێمنە کە خۆیشی نازانێ چییە، خۆیشی گومانی ھەیە کە ھەیە یان نیە! مەبەستم تەحقیرکردن و سووکایەتیکردن بە کورد نییە، مەسەلە ئەوەیە کە لەو ڕووەوە پرسی نەتەوەیی لەباری زەمانییە دواکەوتووە لەباری کردەییشەوە ڕاپەڕاندنەکەی سەدان جار لە سەدەیەک پێش ئێستە قورستر بووەتەوە و کورد بۆ ڕاپەڕاندنی عەقڵانیی ئەم پرسە مەشرووعە چەندقاتی نەتەوەکانی دەوروبەری خۆی پێویستی بە عەقڵانییەتی مۆدێڕنە. ڕاپەڕاندنی ئەم پرسە قورستر بۆتەوە چونکە لەگەڵ هەر جووڵەیەکی سیاسی ئەبێ لۆژیکی قازانجی سەرمایەی نێودەوڵەتی و هێزەکانی لەپێش چاو بگرن، قورستر بۆتەوە چونکە ئەمڕۆ تەنانەت بەنیسبەت سەردەمی کۆماریشەوە جۆری چەکووچۆڵی دوژمن و شێوازەکانی جەنگ دەیان وەرچەرخانی گەورەی بەسەردا هاتووە. ئەمەش جگە لە مەسەلەی ئابوورییە، چونکە ئەگەر ئەم پرسە کاتی خۆی ڕاپەڕێندرایەت کوردیش وەکوو هەموو نەتەوەکانی تر لەگەڵ تێپەڕینی کات سیستەمە ئابوورییەکانی تاقی دەکردەوە و بە چاک یان خراپ بەشێک بوو لە ئابووری جیهان. بەڵام پرسی نەتەوەیی دوا کەوتووە و پرسی ئابووریی ئێحتماڵیی داهاتوویشی هاتۆتە سەر.\nئەم پرسی ئابوورییەش بەڕادەیەک گرنگە کە تەنانەت زۆربەی حیزبەکانی ڕۆژھەڵات بەپێی تایبەتمەندییەکی ئابووری، کۆمەڵێ سنووریان بەدەوری خۆیاندا کێشاوە.\nمنیش لام وایە حیزب و ڕێکخراو بکەری سیاسیی ڕاپەڕاندنی پرسی نەتەوەییە، هەر ئەم ڕێکخراوانەی کە ئێستا لە ساحەی سیاسیی ڕۆژھەڵات چالاکن، ئەڵبەت ئەمە بەو مانا نییە کە ئەم حیزب و ڕێکخراوانە عەقڵانی بن یاخود باوەڕم بە کۆمەڵگای مەدەنیی ناوخۆ نەبێت. بەڵام وایدانێن کۆمەڵێک گەنجی شۆڕشگێڕ و خوێندەوار و تازەنەفەس دێن و رێکخراوێکی تازە دادەمەزرێنن، ئەتوانن چ شتێکی تازە بکەن بە پێڕەو پڕۆگرامی ڕێکخراوەکەیان کە لەم دە حیزب و ڕێکخراوەدا بوونی نەبێت. بەم شێوەیە کە ئەم حیزبانە تەنانەت پێگەی هێماییان بەسە بۆ لەناو بردنی هەموو دەنگ و وزەیەکی نوێ.\nڕاپەڕاندنی پرسی نەتەوەیی تەنها بە پێکهاتنی بەرەیەکی تەواو یەکگرتوو جێبەجێ دەکرێت کە هەموو حیزب و لایەن و سازمانە گەورە و بچووکەکان و تەنانەت کەسایەتییە سەربەخۆکانیش بەشێوەیەکی تەواو دێموکراتیک خۆیانی تێدا ببیننەوە. بەجۆرێک کە هەم لە دیپلۆماسی لەگەڵ دنیای دەرەوەدا و هەم لە پێوەندی لەگەڵ پارچەکانی تری کوردستاندا بەشێوەی گشتییەتێکی یەکپارچە بەناوی کوردی ڕۆژهەڵات تەعامول و سیاسەت بکرێت.\nبەڵام ئێمە کاتێک سەیری ئۆپۆزسیۆنی ڕۆژهەڵات دەکەین سیمایەکی لەڕ و لاواز و پەڕاوێزکەوتوو و پێکناکۆک دەبینین کە لە بێڕێزانەترین حاڵەتی مومکیندا کەس حسێبی هیچیان بۆ ناکات. هەرچەند لەم چەند ساڵانەی دواییدا کۆمەڵێ هەوڵدراوە، بەڵام هێشتا مەودایەکی یەکجار زۆرمان هەیە بۆ وەڕاستگەڕانی ئەو گشتییەتە.\nحیزبی دێموکرات (حدکا)، حیزبی دێموکرات (حدک) کۆمەڵەی شۆرشگێر، کۆمەڵەی زەحمەتکێشان، حیزبی کومونیستی ئێران، پەژاک، پاک، سازمانی خەبات، یەکیەتی شۆڕشگێرانی کوردستان (ئەگەر جەریان یان سازمانێکم لەبیر چووە تکایە بڵێن با زیادی بکەم). ئەمە ئەو هێزانەن کە بە دیاریکراوی لە جوگرافیای ڕۆژھەڵاتدا چالاکن و کەم یان زۆر لایەنگر و خەڵکی خۆیان لەگەڵدایە و خاوەنی پێگەیەکی ڕێژەیین.\nهەموو ئەم حیزبانە جگە لە پەژاک، هەرچەند بەبڕێک جیاوازییەوە، بەڵام پێکڕا لەسەر پرسی نەتەوەیی کۆکن و تێکۆشانی بۆ دەکەن، بەڵام ئەو خاڵە سەرەکییەی کە ئەم لایەنانە هەوڵ ئەدەن خۆیانی پێ لەیەکتر جیا بکەنەوە پێڕەو پڕۆگرامی ئابوورییە.\nلە بەشەکانی داهاتوودا هەوڵ ئەدەم باسی زەروورەتەکان، دەسکەوتەکان و کێشەکانی بەردەم پێکهێنانی ئەو گشتییەتە یەکپارچەیە بکەم و ئەوەی کە ئەساسەن جیاوازیی نێوان ئەم لایەنانە چەندەی لەڕووی فکری و ئایدۆلۆژیکەوەیە و چەندەشی زیاتر مەسایلی شەخسیی سەرکردایەتیی لایەنەکانن.\nئەم چوار چەمکە، سۆسیالیزمی دیموکراتیک، سۆسیال دیموکراسی، حکوومەتی کرێکاری، کۆدار، ئەو چوار خاڵە سەرەکییە جیاکەرەوەی حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتن. با بزانین ئەساسەن ئەم چەمکانە چەندە کۆنکرێت و بەپێی واقعیەتەکانی سەردەم و ئیمکانات و ژێرخانە ئابوورییەکانی ڕۆژهەڵاتن و چەندەیان لە وەهم و بۆشاییدا دەژین.


ده‌سته‌كه‌ی فازڵ میرانی … عه‌زیز ڕه‌ئووف – Denegkan\nbyعه‌زیز ڕه‌ئووف\tSeptember 9, 2013\tگشتی\nسه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت ئه‌وه بڵێم لای من پارتی خراپترین مۆدێلی حزبه له هه‌رێمی كوردستان و پایه‌كانی ئه‌م پارته خێڵ ڕایگرتووه نه‌ك هاوڵاتی. مێنتاڵیتی خێڵ له‌ناو پارتیدا شتێك نیه هه‌ستی پێ نه‌كه‌ین. ئه‌م دیده‌م له‌و ڕوانگه‌یه‌وه نوسی كه میدیای كوردی زۆر بێڕه‌حمه بۆ شكاندنی به‌رامبه‌ر و تا پێم نه‌ڵێن به‌رگری له پارتی ده‌كات. به‌ڵام به‌ڕاستی ئێستا ململانێی سیاسی له كوردستان ته‌واو بچوك كراوه‌ته‌وه بۆ مه‌سه‌له شه‌خسیه‌كان و ئه‌م ململانێیه ته‌واو بێتام و بێله‌زه‌ت كراوه به‌تایبه‌ت له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یس بووكدا.\nله‌م چه‌ند ڕۆژه‌دا ده‌سته‌كانی فازڵ میرانی زۆرترین مشتومڕی دروست كرد به‌ڕاستی باسكردنێكی ته‌واو بێتام و بچوككردنه‌وه‌ی ململانێ بوو بۆ ئاستێكی ته‌واو بچوك و لاواز.\nدیدی من له‌سه‌ر جوڵه‌ی ده‌ستی میرانی به‌م شێوه‌یه‌یه.\nمن ته‌سه‌ور ناكه‌م فازڵ میرانی له شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌وه و له‌به‌رچاوی نه‌وه‌كانی بارزانی( كه كاك میرانی كه‌سی ده‌یه‌می ناو پارتیش نیه) جورئه‌ت بكات ئه‌و پرۆسه‌یه ئه‌نجام بدات. ئه‌گه‌ر ئه‌م پیاوه ده‌ست بۆ مێینه به‌رێت ئه‌وه‌نده بێكاره به‌رده‌وام ده‌توانێت له كۆشكه‌كانی خۆیدا ئه‌م پرۆسه‌یه ئه‌نجام بدات و كه‌سیش پێی نه‌زانێت.\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر میرانی ئه‌م كرده‌یه‌ی ئه‌نجام دابێت ئه‌وا به‌ڕاستی مه‌خلوقگه‌لێك له‌م هه‌رێمه ده‌سه‌ڵاتیان به‌ده‌سته به مه‌عنای كه‌لیمه شێتن. ئه‌گه‌ر میرانی ده‌سته‌كانی به مه‌به‌ستی ته‌حه‌ڕوشی جنسی جوڵاندبێت به‌هه‌موو مانایه‌م شێته و ده‌بێت له‌م چركه‌ساته‌وه بزانین كه شێته‌كان حوكممان ده‌كه‌ن.\nگریمان میرانی ئه‌م كرده‌وه‌یه‌ی ئه‌نجام داوه، ئه‌گه‌ر كه‌سی لاقه‌كراو هیچ كێشه‌ی نه‌بوو ئه‌وا كێشه‌ی هیچ كه‌سێك نیه باسی بكات، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی كه خانمه‌كه ته‌مه‌نی له سه‌رو هه‌ژده ساڵه‌وه‌یه.\nكورتكردنه‌وه‌ی ململانێی سیاسی بۆ ئه‌م جۆره له قسه‌ی بازاڕی و خاڵی له هه‌ر ڕه‌خنه‌یه‌كی عه‌قڵانی، پێمان ده‌ڵێت كه ئه‌و زبڵدانه‌ی ناوی فه‌یسبووكه ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی هه‌یه كه‌سمان جورئه‌ت نه‌كه‌ین بچوكترین جوڵه بكه‌ین نه‌وه‌ك وه‌ك میرانی و ئه‌و خانمه ڕه‌وشتمان بكه‌وێته به‌رده‌م قسه‌و قسه‌ڵۆكی خه‌ڵك.\nدوای جوڵه‌ی ده‌ستی میرانی ده‌بێت له‌مه‌ودوا ئاگامان له‌ده‌ستمان بێت و مێیینه‌كان وریای سمتیان بن نه‌ك ده‌سته‌كان له زه‌فه‌ریان پێ به‌رن.\nئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه ڕۆژانه له كه‌ناڵه‌كانی سه‌ته‌لایته‌وه زۆرێك له سه‌ركرده و به‌رپرسانی وڵاتانی جیهان ده‌بینین كه به‌شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان یه‌كتری ماچ ده‌كه‌ن و كه‌سیش له وڵاته‌كانیان ئه‌م جۆره هه‌ڵایه نانێته‌وه وه‌ك له جوڵه‌ی ده‌ستی میرانیدا بینیمان.\nبه هه‌رشێوه‌یه‌ك وه‌ریبگرین ئه‌م جۆره له باسكردن له جوڵه‌ی ده‌ستی میرانی باسكردنێكی ته‌واو دینیه و ته‌داخولكردنێكی ته‌واو بێمانیایه و له‌هه‌مووشی كاره‌ساتتر ئه‌م جۆره له ڕه‌خنه به‌دیلی ئه‌م جۆره له حوكمڕانیه خراپه نیه كه ئێستا له كوردستان موماره‌سه‌ی سیاسه‌ت و به‌ڕێوه‌بردن ده‌كات.\nهه‌رچۆنێك وه‌ریبگرین ڕه‌خنه‌گرتن له جوڵه‌ی ده‌ستی میرانی ڕه‌خنه‌گرتنێكه ته‌واو دووره له عه‌قڵانیه‌ت و دووره له به‌دیلێكی باشتر بۆ ئه‌م جۆره حوكمڕانیه‌ی كه میرانیه‌كان ده‌سته‌كانیان به ئاره‌زووی خۆیان ده‌جوڵێنێنن.\nPrevious لە دژی تەزویرچییەکان: با هەموومان بەشدارو چاودێر بین\nNext وتوێژ له‌گه‌ڵ محه‌ممه‌د ئه‌حمه‌دی ساماڵ


فلـپـین خۆی ئاماده‌ده‌کات بۆ به‌هێزترین زریان له ئه‌مسـاڵدا\nفـلپـین ئاماده‌کاری ده‌کات بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی به‌هێزترین زریانی جیهانی له ئه‌مسـاڵدا که‌وا چاوه‌ڕوان‌ده‌کرێت ڕۆژی هه‌ینی به‌شی ناوه‌ڕاستی وڵاته‌که بگرێته‌وه. ده‌سه‌ڵاتداران که‌وتوونه‌ته چۆڵکردنی ناوچه‌کانی پـێشبینی ده‌کرێت زریانه‌که که به هه‌یـیان ناودێرکراوه، به توندی لێـیان بدات. سیمۆن ئۆرنداین په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له مانێلا ڕاپـۆرتی له‌م باره‌یه‌وه ناردووه و موعته‌به‌ر شیروانی به کوردی ئاماده‌ی کردووه.\nله که‌ناڵه‌کانی ته‌له‌فیزیۆنی حکومه‌تیدا هه‌واناسان پـێشـبینیان کردووه زریانی هه‌یان که له ناو خه‌ڵکه‌که به یۆڵاندا به‌ناوبانگه، بایه‌کی به‌هێز به خێرایی 240 کیلۆمه‌تر له کاژمێردا له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌هێنێت. به‌م جۆره ده‌بێته به‌هێزترین زریانی ئه‌م وه‌رزه‌ی بارانبارین.\nکه‌شناسان پـێشـبینی ده‌که‌ن که هه‌یان سه‌رله‌به‌یانی هه‌ینی ده‌گاته سه‌ر وشکایی سـتانی سه‌مه‌ر له ڕۆژهه‌ڵاتی وڵات. ئه‌وان ده‌شڵێن مانێلـلا و ده‌وروبه‌ری له ژێر ئاگاهی تۆفانێـکی گه‌وره‌دان له کاتێـک زریانه‌که ڕێگای خۆی به‌ره‌و ڕۆژئاوا ده‌بڕێت.\nسێشه‌ممه سه‌رۆکی دیوانی کاروباری به‌رگری مه‌ده‌نی فلپین ڕایگه‌یاند هه‌نگاوی پـێویست نراوه له سـتانه‌کانی ناوه‌ڕاستی وڵات و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ناوچه‌کان داوایان له خه‌ڵـکی کردووه ماڵه‌کانیان چۆڵ بکه‌ن و جوتیاران به‌روبوومه‌کانیان کۆبکه‌نه‌وه و ڕێوشوێنی پـێویست بگرنه‌به‌ر بۆ پاراسـتنی ئاژه‌ڵه‌کانیان به‌ر له‌وه‌ی به‌جێـیان بهێڵن.\nهێزه سه‌ربازیـیه‌کانی فلـپـینیش خۆراک و که‌لوپه‌لی پـێویسـتیان گه‌یاندووه‌ته ناوچه دورده‌سـته‌کان. هه‌موو سـاڵێـک نزیکه‌ی 20 زریانی گه‌وره له فلـپین ده‌دات که هه‌یان زریانی ژماره 24 ه له ئه‌مسـاڵدا.\nڕاپـۆرتی زریانی فلـپـین


پرسیارە گرنگەكانی پێش هاوسەرگیری\nپرۆسەی هاوسەرگیری یەكێكە لەو پرۆسە مەزنانەی كەمرۆڤایەتی بەبێ ئەو پرۆسە بەرەو پووكانەوە دەچێت. بۆیە تەواوی گیانداران بۆ زۆر بوون و زیاد بونیان پەنا بۆجووت بوون پێكەوە بوون دەبەن، لەناو هەمویان دیارترین وگرنگترینیان خودی مرۆڤە.\nهاوسەرگیری ئەگەرچی لەڕوڵەت دا كارێكی سادەو ساكاردێتە بەرچاوو بەڵام ناوەڕۆكی بۆكەسانی تێگەیشتوو پڕیەتی لە درووشمی بەهێزو بەهاو سیمای ئاوێتە بوونی دوو ڕۆح و دووگیان ،بەمەبەستی ئامانجێكی دیار لەبونیادنانی خێزانێكی سەركەوتو و هێنانەدی نەوەی نوێ .\nخودی بڕیار لەهەڵبژاردن كارێكی تاڕادەیەك قورس و گرانە ،سەرباری ئەوەی كە دووكەس یەكتریان قبوڵە، كەچی لەلای هەردوولا سترێس و فشاری دەروونی بەشێوەیەكی بەرچاو پێش گواستنەوە دەبینرێت ، چونكە هەركارێك باجی قورس بوو،ئەوا هەرچەند گرنگ بێت ترس و نیگەرانی زۆر دەبێت ،بێگومان باجی هاوسەرگیری كە ئەویش وابەستە بە چارەنوسەوە هەیە ،بریتی یە لەڕووداوەكانی سروشتی وناسروشتی كە زۆربەی هەرزۆری لەدەست مرۆڤەو باقی بۆ ڕووداوی نەخوازراوی هەردوولا دەگەڕێتەوە.\nبۆنموونە: ئازاری ناسروشتی وەك جیابونەوەی عەمدی بۆهۆكارێكی تایبەت .\nئازاری سروشتی: وەك مردن یان كەم ئەندام بوونێكی كاریگەر بەهۆی ڕووداوێكەوە كە لەدەست و خواستی كەسەكە نەبووە.\nهەر بۆیە لەكاتی هەڵبژاردنی كەسی بەرامبەر پێویستە زۆر بەووریای و بە ووردی هەنگاوی درووست هەڵبنرێت، تا هەردوولا یان یەكێكیان دووچاری شكست نەبنەوە، مەبەستمان لە ووردی ووریای ئەوەنی یە كە مرۆڤەكە دووچاری واس واسی بێت و لەكۆتای دا توانای بڕیار دانی نەمێنێت، بەڵكو بەشێوازێكی لۆژیكانە بڕوانێته بابەتەكەو تەواوی ژیانی خۆی لەگەڵ كەسی بەرامبەر پێوانەو بەراوردبكات، تابزانێت ئەم كەسە ئەو كەسەیە كە لەزۆربەی ڕووەكانەوە خاڵی هاوبەشیان هەیە، شیاوی هاوسەرگیریە.\n"ئاینی پیرۆزی ئیسلام "زۆر بەجوانی لەمەڕ ئەم بابەتەوە دواوە ؛دین وئەخلاق باشترین پێوەرە دەزانێت بۆهەڵبژاردنی هاوسەرگیری.\nئێستا بابزانین ئەوپرسیارە گرنگانە چین كەدەبێت پێش ئەنجامدانی هاوسەرگیری لەدانیشتنی یەكەمی هەردوولا بكرێت؟\nئامانجت چی یە لە هاوسەرگیری؟\nهاوسەرگیری سەركەوتوو لای تۆچۆنە؟\n1-دەربارەی كار و پیشە پرسیار بكرێت :\nئیشی سەرەكیت چی یە ؟\nتاچەند دڵت بەكارەكەت خۆشە؟\nبەنیازی گۆڕینی ئەم كارەنیت ؟\nتائێستا لەم كارە سزانە دروایت؟\nهەڵبژاردنی ئەم پیشەت خواستی خۆت بووە؟\nدوای هاوسەرگیری چی ؟ هەمان كار یان بەنیازی چیت ؟\nتێڕوانینی تۆ بۆپیشەكەم چی یە ؟\n2-سەبارەت بەشوێنی نیشتەجێ بوون :\nئایا ژیانی پێكەوە بوونمان لەكوێ دەبێت ؟\nگوند ،شار ، كرێ ، شوقە ،خانوو، سەرماڵ ؟\n3-سەبارەت بەتەبیعەت و سروشتی كەسەكە:\nئایا تۆ كەسێكی لەهەڵسوكەوت كردن چۆنیت؟\nلە گووڤتار ،ئارام ،تووڕەیت؟\nپەیوەندیت لەگەڵ خواردنەكان چۆنە؟\nلەگەڵ وەرزەكان ؟ گەرم وساردی چۆنیت؟\nلەگەڵ سەیران وگەشت بەینت چۆنە؟\nسەبارەت بەئاین :\nتاچەند ئاسایی یە هاوسەرەكەت گوێڕایەڵ یان گوێڕایەڵی خودانەبێت ؟\nئایا ئایدۆلۆژی لای تۆ پێناسەی چی یە ؟\nئایا تاچەند لەشتەقەدەغەو حەرام كراوەكان خۆت دەپارێزیت ؟\nسەبارەت بەخێزان :\nكەمێك لەسەر ژیانی خێزانەكەت بدوێ .\nپەیوەندی باوك ودایكت چۆنە ؟\nلەسەر كەس و كارت بدوێ .\nئەگەر لەداهاتوو باوكت یان دایكت ناهەق بوو ،من لەسەر هەق بووم ،پشتگیری كامان دەكەیت ؟\nئایا تۆ ئەتوانی لە داهاتوو هاوسەنگی كەس و كاری من و خۆت ڕابگریت؟\nلەڕووی سەردان و پەیوەندی خێزانیت تاچەند ئاسایت\nسەبارەت بەنەخۆشی :\nنەخۆشی دەروونی یان جەستەیت نی یە؟\nتائێستاهیچ جۆرە نەشتەرگەریەكت بۆنەكراوە؟\nئایا لەڕووی گرفتی دەروونی و حاڵەتی دەروونی چۆنیت؟\nسەبارەت بەپەیوەندی سۆزداری و كۆمەڵایەتی :\nئایا تائێستا خۆشەویستیت كردووە؟\nئایا پەیوەندی كۆمەڵایەتیت لەگەڵ خزمان و هاوڕێكانت لەسەر چ بنەمایەكە؟\nكەسێكی نزیكت حەزی بەتێكەڵیت نەبێت، ئایا تۆش پشتی تێ دەكەیت ؟ یان هەوڵ دەدەیت تێ بگەیت بزانی كێشەكەچی یە؟\nتاچەند ئامادەی كەسی سێهەم دەست وەربداتە نێو ژیانت ، ئەگەرچی بە دڵسۆزترین كەسی بزانیت ؟\nپرس و ڕاوێژت لای كێ یە ؟ بۆچی؟\nسەبارەت بەشەخسیات :\nشەخسیات لای تۆ چی دەگەیەنێت ؟\nكەسێك قسەی ناشرینت یان ڕەفتارێكی نابەجێ بكات بەرامبەرت چۆن وەڵامی دەدەیتەوە ؟\nتاچەند خۆ ویستیت ؟\nتاچەند میهرەبانیت ؟\nبەچی زۆر بێزار دەبیت؟\nهاوڕێی كوڕیان كچ كامیانت زۆرە ؟\nئەگەر كێشەیەك هاتەپێش هەوڵی تۆ بۆچارەسەر چی یە؟\nتاچەند پەنا بۆ ماڵ باوكت دەبەیت بۆ چارەسەری كێشە ؟\nپەیوەندیت لەگەڵ خوێندنەوە چۆنە؟\nبەچ كەسێك سەرسامیت ؟ وە بۆچی ؟\nئامانجت لەم ژیانە چی یە؟\nقوربانی لای تۆ چی دەگەیەنێت ؟\nئایا بەدرێژایی تەمەن مرۆڤ دەبێت هەرقوربانی بدات؟\nسەبارەت بە ئابوری :\nئایا ژیانی سەركەوتوو بەپارە دەكڕێت ؟\nلەژیاندا چ شتێك بەپارە ناكڕێت ؟\nبەڕای تۆ پارە تاجەند دەتوانێت كێشەكان چارەسەربكات ؟\nئاڵتون لای تۆ چی دەگەیەنێت ؟\nئۆتۆمیل یان خانوو كامیان لەپێشتره وە بۆچی ؟\nتێڕوانینی تۆ بۆ سەروەت وسامان چی یە؟\nسەبارەت بە جنس :\nپێویستە لەسەر ئەو بابەتە بەشێوەیەكی جوان و بەوجۆرەی ئاین و داب و نەریت دیاری كردووە پرسیارە شاراوەكان بكرێت تا سبەی كێشە درووست نەكات.\nسەبارەت بەپەروەردەی منداڵ :\nئایا تاچەند منداڵت خۆش دەوێت ؟\nئایا منداڵ چۆن پەروەردە دەكرێت ؟\nزۆر و كەمی منداڵ لای تۆ بەچ شێوەیەكە؟\nماف و ئەركی منداڵ لای تۆ واتایی چی ؟\nدایك وباوكی ڕاستەقینە كێن؟\nپێت باشە ئەوەی دایك وباوكت نەیان توانیوە بۆتۆی بكەن تۆ بۆمنداڵەكەت بكەیت ؟\nبەهیوای پێك هێنانی ژیانێكی هاوبەش كە پڕ لە میهر وئارامی بێت .\nماستەر لەپەروەردەی تایبەت.


مێسی سەرکردایەتی ئەرجەنتینی کرد بۆ گەیشتن بە قۆناغی پێش کۆتایی کوپا ئەمەریکا\nڤیدیۆی گۆڵەکان ببینە\n2021.07.04 - 08:19\nبەسەرکردایەتی لیۆنێل مێسی هەڵبژاردەی ئەرجەنتین بە سێ گۆڵی بێبەرامبەر هەڵبژاردەی ئیکوادۆری بردەوە و و گەیشتە قۆناغی پێش کۆتایی کۆپا ئەمریکا، وەک زۆرینەی کاتیش مێسی ئاستێکی بەرزی پێشکەش کرد و بووە باشترین یاریزانی یارییەکە.\nکاتژمێر 3:00ی بەرەبەیانی ئەمرۆ یەکشەممە بەکاتی هەولێر، لە قۆناغی هەشتی کۆپا ئەمریکادا، هەردوو هەڵبژاردەی ئەرجەنتین و ئیکوادۆر رووبەڕووی یەکتر بوونەوە و تیایدا تانگۆ بە سەرکردایەتی میسی بە سێ گۆڵی بێبەرامبەر سەرکەوتنیان بەدەستهێنا و گەیشتە قۆناغی پێش کۆتایی.\nهەر لە سەرەتای یارییەکەوە ئەرجەنتین بو گوشار و هێرشبردن دەستیپێکرد و لە خولی 40ی یارییەکە بە پاسێکی مێسی دی پاوڵ گۆڵی یەکەمی ئەرجەنتینی تۆمارکرد.\nلە گێمی دووەمدا و لە خولەکی 84 جارێکی دیکە مێسی توانی گۆڵی دووەم دروست بکات و لاوتارۆ مارتینێز گۆڵی دووەمی ئەرجەنتینی تۆمارکرد.\nلە خولەکی زیادکراوی یارییەکەشدا، لیۆنێل مێسی بە لێدانێکی راستەوخۆ گۆڵی سێیەمی بۆ ئەرجەنتین تۆمارکرد و کۆتایی بە کەرنەڤاڵی گۆڵەکانی هەڵبژاردەکەی هێنا و بووە باشترین یاریزانی یارییەکەش.\nبڕیارە لە یاری پێش کۆتایی پاڵەوانێتییەکە، ئەرجەنتین رووبەڕووی کۆلۆمبیا دەبێتەوە و بەڕازیلیش بەرامبەر پیرۆ یاری دەکات و دوورنییە لە یاری کۆتاییدا کلاسیکۆی جیهان لەنێوان ئەرجەنتین و بەڕازیل ئەنجام بدرێت.\nخراپترین یانەى جیهان گرێبەستێکى سەیر پێشکەشى مێسى دەکات\n2021.07.01 - 23:15


کێ ئامادە دەبێت؟\nحکومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرای دەکات، سبەینێ پێنجشەممە تەرمی فرسەت سۆفی، پارێزگاری هەولێر دەگەڕێتەوە هەرێمی کوردستان.\nحکومەتی هەرێمی کوردستان لە پرسەنامەیەکدا بەبۆنەی کۆچی دوایی فرسەت سۆفی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا (18ی تشرینی دووەمی 2020) دەڵێت، "فرسەت سۆفی وەک مرۆڤێكی سادە و نیشتمانپەروەر لەو ماوەیەی کە پۆستی پارێزگاری هەولێری وەرگرتبوو، بە بەردەوامی و شەونخوونی كاری دەكرد و لەم ماوە کەمەشدا دەست و پەنجەی لە هەموو بوارە ئیداری و خزمەتگوزارییەكانی ئەم پارێزگایەدا دیارە."\nدەشڵێت، "سبەینێ بە ئامادەبوونی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، سەرۆکی پەرلەمان، جێگری سەرۆکی حکومەت، وەزیر و پەرلەمانتار و لایەنە سیاسییەکان، مەراسیمی هێنانەوەی تەرمی خوالێخۆشبوو لە فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر بەڕێوەدەچێت و لە شاری هەولێر بە خاک دەسپێردرێت."\nڕاگەیاندنی پارێزگای هەولێر ئاشکرای کرد، فرسەت سۆفی هیچ جۆرە نەخۆشییەکی تری نەبووە و تەنها هۆکاری گیانلەدەستدانی توشبوونی بووە بە ڤایرۆسی کۆرۆنا.\nکەنعان بەهادین لە ڕاگەیاندنی پارێزگای هەولێر تایبەت بە ناس کوردی ڕایگەیاند، بەپێی ڕاپۆرتە پزیشکییەکان، ڤایرۆسی کۆرۆنا کاریگەری لەسەر سییەکانی فرسەت سۆفی دروستکردووە و هەر ئەوەش بووەتەهۆی گیانلەدەستدانی.\nوتیشی، "دکتۆر فرسەت سۆفی پێشتر هیچ نەخۆشییەکی کورتخایەن یاخود دریژخایەنی نەبووە، تەنها هۆکاری گیانلەدەستدانیشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوو."\nجەختی کردەوە کە بەرەبەیانی ئەمرۆ لە نەخۆشخانەی میمۆریاڵ لە تورکیا گیانی لەدەستداوە.\nناس کورد پەیوەندی بە نەخۆشخانەى میمۆریاڵ لە تورکیا کرد بەڵام ڕەتیانکردەوە هیچ لێدوانێک بدەن و تەنها ئەوەیان وت کە ناتوانن زانیاری لەبارەى توشبووانی کۆرۆناوە بڵاوبکەنەوە.\nفرسەت سۆفی، پارێزگاری هەولێر بە نەخۆشی کۆرۆنا لە نەخۆشخانەی میمۆریاڵ لە تورکیا کۆچی دوایی کرد.\nفرسەت سۆفى (3ی تشرینی دوووەمی 2020) بەهۆى ناجێگیرى دۆخى تەندروستییەوە رەوانەى تورکیا کرا، ناوبراوی ساڵی 1978 (42 ساڵ) لە قەزای چۆمان لەدایک بووە.\nرۆژی 20ی تشرینی یەکەمی 2020، نوسینگەی ڕاگەیاندنی پارێزگای هەولێر توشبوونی فرسەت سۆفی، پارێزگاری هەولێری بە کۆرۆنا ڕاگەیاند.\nڕاگەیاندنی نوسینگەی فرسەت سۆفی وتی، "دوای ئەنجامدانی پشکنین بۆ فرسەت سۆفی پارێزگاری ھەولێر دەرکەوت کە دەرەنجامەکەی پۆزەتیڤە و تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بووە."\nڕۆژی 12ی حوزەیرانی 2019، ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر فرسەت سۆفی وەک پارێزگاری نوێی شارەکە دیاری کرد.\nژیاننامەى فرسەت سۆفی:


گێنێسی كوردی / گۆران محەمەد – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / وتار / گێنێسی كوردی / گۆران محەمەد\nگێنێسی كوردی / گۆران محەمەد\nهه‌ینی 21 تشرینی یه‌كه‌م 2016\tوتار 152 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهێشتا بە كوردی نەزانیوە تۆماری گێنێس، دەنا نەك سەردان، بارەگایەكی لە كوردستاندا دەكردەوە. لاپەڕەیەكیش نا، پاشكۆیەكی بۆ كورد تەرخان دەكرد.\nتۆمارەكانی نێو گێنێس تا ئێستا گەورەترین، درێژترین، پانترین و چەند ترینێكی دیكەن. فەقە هی كورد قۆڕترین و بێتامترین و بێماناترین دەبن.\nمونشەقترین حیزبی كوردی، سەرقاڵی ئەوەیە ئەو حیزبەی ئینشیقاقی لێكردووە، یەكڕیز و یەكپارچە بمێنێتەوە. هەقی خۆیەتی گۆڕان وەك هەزەلیترین مونشەق، ناوی بچێتە تۆماری گێنێسەوە.\nلەوەتەی “یەكێتی نیشتمانی” هەیە، یەك رۆژیش نە لە نێو خۆیدا یەك بووە، نە لەگەڵ هیچ حیزبێكی دیكەدا. خەڵك كۆدەبنەوە تا لەیەك نزیك ببنەوە، یەكێتی كۆببێتەوە لەبەر یەك هەڵدەوەشێتەوە، بەوەدا نزیكەی چل ساڵە یەكێتی بە پێچەوانەی ناوی خۆیەوە كار دەكات، بە لێهاتووییەوە شایستەی ئەوەیە وەك لینگەوقووچترین پارتی سیاسی ناوی بچێتە تۆماری گێنێسەوە.\nبەریتانیا دەستووری نییە، بە پەرلەمانەكەی بووەتە نموونەی دیموكراسیی دونیا. پارتە دیموكراتەكەی ئێمە، بۆ ئەوەی دیموكراسی بچەسپێنێ، پەرلەمانی لەكار خست. سووكە فەرمانبەرێكی ئەو گێنێسە بام، وەك نادیموكراتترین دیموكراتی دونیا، پێ دال كافم تێدا تۆمار دەكرد.\nنزیكەی نیوەی داعشی كوردی، رۆژێ لە رۆژان نانێكیان لەسەر سفرەی كۆمەڵ خواردووە، كەچی كۆمەڵ گلەیی لە نادادپەروەریی دەسەڵاتی خۆجێیی هەیە، لەوانەیە تا ئێستا ئەو بابەی تێدا نەبێ تۆماری گێنێس، دەنا جێی خۆی بوو وەك ئازادترین ئیكستریمست، كۆمەڵی تێدا تۆمار كرابا.\nكورد بە لینگەوقووچی لە دونیا گەیشتووە، لە بری ئەوەی وەزیرێكی باشتر بۆ وەزارەتێك پەیدا بكات، وەزیر دەردەكات تا وەزارەت باشتر كار بكات. سەرۆكی پەرلەمان دەردەكات، تا شكۆی پەرلەمان نەڕووشێ. چارەكە مووچە دەكاتە هەواڵی بەپەلە. ئەمانە بۆ گێنێس سەرچاوەیەكی لەبن نەهاتووی تۆماری بێوێنەن. ئاخر ئەوان بەدوای تۆماركردنی (بێوێنە)(ترین)ـەوەن، نازانن ئێمە لە (تڕین)دا (بێوێنە)ین.\nفەرەنساییەك خۆی دەدڕێنێ تا درێژترین سەموون دروست بكات، گەوجە سەموون چییە؟ وەرە درێژترین مێژووی خۆخۆرییت نیشان بدەم. ئیتاڵیاییەك خەون بەوەوە دەبینێ پانترین پیزا دروست بكات، ڕۆڵە وەرە تەماشای پانترین پینە و پەڕۆی بەدەوڵەتبوون بكە. یەكێ دێت لە قوتووی بەتاڵ پەیكەرێ دروست دەكات، نازانێ ئێمە وا یەك میللەتی تەواو دەكەین بە قوتووی بەتاڵ. خەڵكی نەوتیان هەیە و دەیفرۆشن، ئێمە هەمانە و دەیكڕین. لە دونیادا خەڵك تێرن و حكوومەت برسی، لای ئێمە حكوومەتی تێر جڕت بۆ میللەتی برسی لێدەدا. پاپای خەڵكی دەستی ئەم و ئەو ماچ دەكا، كۆلكە مەلا لای ئێمە زمانی زانا بە بڕین دەدا.\nگێنێس هێشتا بە كوردی نەزانیوە، پەشیمان بوومەوە، بارەگای چی، هەقە هێدكوارتەر بێنێتە كوردستان.


هاووڵاتییەکی کورد بەهۆی لێدانیەوە لە لایەن مەئموورانی ئیتلاعاتەوە، بۆ نەخۆشخانە ڕاگوێزرا\n10:17 - 2 خەزەڵوەر 2719\nئاژانسی کوردپا: پەرستارێکی کوردی خەڵکی پیرانشار، بەهۆی ئەوەی کە لە لایەن مەئموورانی ئیتلاعاتەوە لێی دراوە، بۆ نەخۆشخانە ڕاگوێزرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی سێشەممە، ٣٠ی ڕەزبەر، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی "محەممەد ئەمین (هێدی) خزری"، کوڕی "موراد"، بەهۆی ئەوەی کە لە گرتنگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی ورمێ لێی دراوە، بۆ نەخۆشخانە ڕاگوێزراوە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هێزە ئیتلاعاتییەکان لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا، ڕاگواستنی ئەم پەرستارە کوردەیان بۆ نەخۆشخانە بە بنەماڵەی ناوبراو ڕاگەیاندووە.\nئەم سەرچاوەیە زیادی کردووە: "ئەم پەرستارە لە ماوەی دەسبەسەرییدا، لە مافی گرتنی پارێزەر و دیتنی بنەماڵەکەی، بێبەری کراوە".\nهەروەها ڕایگەیاند: "هێزە ئەمنییەتییەکان، ئەم هاووڵاتییە کوردەیان بە هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزیسیۆنی حکوومەتی ئێران تۆمەتبار کردووە".\n"محەممەد ئەمین خزری"، خەڵکی گوندی "جڕان" و دانیشتووی شاری پیرانشارە و مانگی خەرمانانی ئەمساڵ بەر لە چوونی بۆ سەر کارەکەی لە نەخۆشخانە، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر کرابوو.


👫 ئاراس برادۆستی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 22 2020 8:07PM\n👁 ئەڤ بابەتە 384 جار هاتیە دیتن\nپێشکەشکاری بەرنامەی تەندروستی لە تۆڕی میدیایی روود [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 96% ✍ ج.ع.ئـ. 22-5-2020 20:07:42\n👫 ئارام برادۆستی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 29 2016 11:18PM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,435 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 56% ✍ م.ب. 29-8-2016 23:18:55\n☂ ئامادەیی برادۆستی کچان پارت و رێکخراو\n📅 دەمێ تومارکرنێ Sep 27 2019 10:41PM\n👁 ئەڤ بابەتە 656 جار هاتیە دیتن\nیەکێکە لە خوێندنگا ئامادەییەکانی شاری سلێمانی سەر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ ج.ع.ئـ. 27-9-2019 22:41:08\n🏰 برادوست جهـ\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 2 2020 6:01PM\n👁 ئەڤ بابەتە 199 جار هاتیە دیتن\nبرادوست (كوردي:برادۆست) Bradost منطقة تقع بين إيرا [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 16 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 2-8-2020 18:01:13\n👪 برادۆست هوز - تیرە - بنەماڵ\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 16 2014 11:12PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,090 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 46% ✍ هـ.ب. 16-1-2014 23:12:34\n🔤 برادۆست وشە و دەستەواژە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Feb 3 2019 3:07PM\n👁 ئەڤ بابەتە 457 جار هاتیە دیتن\nبرادۆست، برای باش، برای چاک، برای ڵسۆز، بۆ برا ز [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 68% ✍ ز.س. 3-2-2019 15:07:20\n🏰 برادۆست جهـ\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 2 2020 2:08AM\n👁 ئەڤ بابەتە 383 جار هاتیە دیتن\nچیای برادۆست کەوتۆتە باکووری شاری هەولێر لە نزیک ر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 96% ✍ ج.ع.ئـ. 2-5-2020 2:08:32\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 7 2019 3:43PM\n👁 ئەڤ بابەتە 620 جار هاتیە دیتن\nگەڕەکێکە لە شارەدێی دیانا سەر بە شارۆچکەی سۆران ی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 11 ✔ 76% ✍ ج.ع.ئـ. 7-7-2019 15:43:30\n👫 بەختیار عزەت برادۆستی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 31 2017 10:40AM\n👁 ئەڤ بابەتە 20,009 جار هاتیە دیتن\nکارمەندێکی دەزگای گشتی کاروباری مین بوو. رۆژی 31-0 [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ هـ.ب. 31-5-2017 10:40:25\n👫 جەلال مەحمود ساڵح برادۆستی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 26 2010 3:34PM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,018 جار هاتیە دیتن\nسەرۆک جاشی فەوجی (232) بەپێی راپۆرتەکانی رێکخراوی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 26-10-2010 15:34:47\n| دروستکرنا لاپەری 5,554 چرکە!


پرۆژەی کۆمەڵگای ژنانی ئازادی ڕۆژهەڵاتی کوردستان “کەژار” بۆ چارەسەریی کێشەی ژن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێراندا\nئەمڕۆکە سیغە وەک فریودانێکی شەڕعی بە مەبەستی لەشفرۆشی و بەکاڵاکردنی ژنان پێک هێندراوە و هەروەها پێکهێنانی ژیانی هاوبەش لە تەمەنی مناڵیدا لە بواری مافی مرۆڤەوە وەک داگیرکارییەکی هەری گەورەی ئینسانی پەڵەیەکی شەرمی کۆمەڵایەتییە. ژنان بە حوکمی یاسایەک کە هەیە، ناتوانن بڕیار لە سەر چارەنووسی خۆیان بدەن، کچانی منداڵ کە کەوتوونتە بەر تەوژمی دواترۆپکی بێویژدانی پیاوان، لە ژیانێکی ڕاستەقینە بێبەشن و لە بواری ئینسانی و کۆمەلایەتی خەریکن گیان لەدەست دەدەن، بەم شێوەیە گۆڕستانێکیان لە ژیان دروست کردووە، بۆ جارێکی تر دەبینین کە ڕوانینی هەڵە بەرامبەر بە ژنان گرفتی ئەخلاقی بۆ کۆمەڵگا بەبار هێناوە. ڕوانینی پیاوسالارانە، کە هەموو یاسایەکی سیاسی، دەوڵەتی، مافی لەوڕا سەرچاوە دەگرێت، ژیان بۆ ژنان ئەستەم دەکات و هەر شێوە کردار و توندوتیژییەک وەک، دەستدرێژی، پەلاماردان و سوکایەتی پێکردن بە ژنان بەڕەوا دەبینێت و مافی ژیانی ئینسانییان لێ زەوت دەکات. لە وەها سیستەمێکی کۆمەڵایەتی و سیاسیدا تەنیا پیاوان مافی ژیانیان هەیە، ئەوان دەوڵەت، یاسا، حقوق، و ڕابەرن. ژنانیش لە هەموو بوارێکدا لە هەر جۆرە مێکانیزمێکی پاراستن بێبەهرەن. لە وەها کایەیەکی ناعادڵانەدا ڕۆڵی قوربانییان هەیە، و هیچ ئەمنیەتێکی حقوقیشیان نییە کە پەنای بۆ بەرن. هێندێک جار دەرئەنجامی ئەو فشارانە دەگەن بە بنبەست و لە ئەنجامدا زۆربەیان لە ڕێگای خۆسوتاندنەوە کۆتایی بە ژیانی خۆیان دێنن.\nکەژار لێکۆڵینەوەی ڕیشەیی لە گیر و گرفتی سیاسی، ماف، ئابووری، پەروەردە و کارکردنی ژنان… و پێشکەشکردنی ڕێگاچارەیەك به گوێرەی ڕاستینەی مێژوویی و ژیانی ئەمڕۆیی بە ئەرکی خۆی دەزانێت. ئازادی کۆمەڵگا گرێدراوی ئازادی ژنانە و دانانی ڕێگای چارەسەری کێشەی ژنان لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەرکی هەموو ژنانی ئازادیخوازە. ئازادی نە لە سیسته‌می به‌كاربه‌ر و ڕواڵەتی فریودەری و، نە لە ناو هەندێک گۆڕانکاریی کاتیدایە. لەبەر ئەوەی پرسی ئازادی ژن زۆر قووڵ و ڕیشەدارە، بۆیە پێویستی بە کردنەوەی گرێ و ڕێگاچارەی قووڵ هەیە. کەژار سیستەمێکە کە لەسەر بنەمای دانانی ڕێگاچارەسەریی دیموکراتیک بۆ کێشەی ژنان خۆی بونیاد ناوە و بۆ ئازادی ژنان، کۆمەڵگا و گۆڕانکاریی سیستەم تێکۆشان دەکات و چالاکیی ڕیشەدار دەکاتە پیشەی خۆی. لەم ڕوانگەیەوە بە مەبەستی ڕێگای چارەسەری بۆ کێشەکان پێشکەشکردنی کۆمەڵێک ڕێکار بە پێویست دەزانین.\nهەر وەها ژنان لە ئێرانیش لەبەرامبەر ئەوەدا هەر ڕۆژ، زیاتر لە جاران بۆ پێکهێنانی کۆمەڵگایەکی ئازاد، یەکسان و دیموکڕاتیک پەرە بە تێکۆشانی ئازادیخوازانەی خۆیان دەدەن و بە کەڵک وەرگرتن لە پاشماوەی فیکریی شۆڕشەکانی پێش خۆیان، کێشە و گرفتەکانیان بە شێوەی جیاجیا فۆرمەڵە و پێشکەش دەکەن. ژنانی کوردیش بەو ئەزموونەی کە ساڵانە لە تێکۆشانی ئازادیخوازانە بەدەستیان هێناوە، ئەمرۆ بوونەتە ئەستێرەی درەوشاوەی ڕێنیشاندەری سەرجەم ژنانی ئازادیخوازی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئاشکرایە کە شۆڕشی ئازایخوازانەی ژنان، ڕێگە بۆ ئازادی و دیموکڕاسی لە هەموو ئێراندا خۆش دەکات. شۆڕش و دەربڕینی ناڕەزایەتییەکانی ئەم یەکساڵەی دوایی، سەلمێنەری ئەو ڕاستییەن. ڕژێمی حاکمیش دەبێت باش بزانێت، کە بەجێی بەناچاری پەنابردنی بۆ چارەسەریی دیپلۆماتیک، یان پشتبەستن و پەنابردنە بەر هێزەدەرەکییەکان، دەتوانێت بە پشتبەستن بە پوتانسییەلی ناوخۆ و جەسارەتی چاکسازی لە ڕوانین و زێهیەتی خۆی لە پەیوەندی لەگەڵ هێزە ئازادیخوازەکان، دەتوانێت بەستەرێک بۆ چارەسەری کێشەکانی کۆمەڵگا پێک بێنێت، و هەنگاوێکی نوێ بەرەو ئاراستەی دیموکڕاتیزاسیۆن هەڵبێنێتەوە. له سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه ئێمە رێکارەکانی چارەسەری لە ڕوانگەی خۆمانەوە بەم شێوەیە دەهێنینە بەر باس.\n۱-بەر لە هەرمووشتێک یاسای بنەڕەتی، لەسەر بنەمای ویژدانی کۆمەڵایەتی و مافی سەرەتاییی مرۆڤەکان دابڕێژرێت، ئەم یاسایانەی کە تێیاندا هەڵاواردنی ڕەگەزی، دینی، نەتەوەیی یان تاکڕەنگی هەیە هەڵبوەشێندرێنەوە. جگە لەمە مافی ژنان، قەوم و فکرە جیاوازەکان بە ڕێبازێکی دیموکراتیک بە فەرمی بناسێندرێن.\n٣- یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی قەیرانی ئابووری لە ئێران، نەهێشتن و نەبوونی ژنانە لەم بواره‌دا، به وابه‌سته‌كردنی ژنان بە پیاوانەوە لە بواری ئابووری، ئەرتەشێکی بێکار لە ژنان دروست بووە و نیوەی وزەی کۆمەڵگا بەم شێوەیە بە فیڕۆ دەڕوات. ڕزگاربوونی کۆمەڵگا لەو قەیرانە پەیوەندییەکی چڕوپڕی بە هەبوونی ژنان لە تەواوی دامەزراوەکانی ئابووریدا هەیە. ژنان دەبێت ڕێگەیان پێ بدرێت وەکوو دارێژەرانی ئابووری لەم بەشەدا چالاکانە بوونیان هەبێت و سەربەخۆییی ئابووریی خۆیان بێ ئەملاوئەملا هەبێت و لەم ڕێگایەشەوە یاساکان گەرەنتی بکرێن.\n٧- پێویستە یاسای پێکهێنانی ژیانی هاوبەشی کچانی کەم تەمەن هەڵبوەشێندرێتەوە، هەر وەها سیغە و ئەو جۆرە هاوسەرگیریانەی بەو شێوەیەن هەڵبگیردرێنەوە و لەم بارەیەوە ئاسایشی یاساییی ژنان پێک بهێندرێت. چوونکە ئەو یاسا و کردارانەی کە لە دەرەوەی ئیرادەی ژنان پێک دێن کاریگەرییەکی زۆر نەرێنی لە بواری ڕۆحی و جەستەیی لەسەر ژنان دادەنێت و دەبێتە هۆی بریندارکردنی کەرامەتیی ئینسانیی ئەوان و لە بواری ڕۆحی و دەروونیەوە تووشی کێشە دەبن. کە له كۆتاییدا لەناوچوونی ئەخلاقی کۆمەڵایەتی بەدوای خۆیدا دێنێت.\n٨- سزای دژەمرۆڤانەی لەسێدارەدان بەبێ هیچ شەرت و مەرجێک دەبێ هەڵبوەشێندرێتەوە و سزای هیچ تاوانێک نابێت یەکسان بێت بە لە سێداراەدان .ئەم کردەوە شەرمەزارانەیە دەبێت بسڕێتەوە .هەر مروڤێک مافی ژیانی هەیە.ئەمە سەرەتاییترین و یەکەمین مافی هەر مروڤێکە.ئەو مافە دەبێت وەئەستۆ بگیردرێت.\n٩- ئازادی ڕادەربڕین و مه‌یلی فکریی جیاواز لە نێو هەر کۆمەڵگایەک مافێکی مسۆگەرە کە ئەو مافە لە سیستەمی ئیراندا بە هیچ شێوەیک بە فەرمی نەناسراوە و بیانوویەکە بۆ هێشتنه‌وه‌ی دەرگاکانی بەندینخانە به‌كراوه‌یی. لە بنەڕەتڕا بەندکردنی تاکەکان بە هۆی بیروبۆچوون و حەزی فیکریی جیاواز ناڕەوایە و لەم بارەوە هەر مروڤێک دەتوانێت داکۆکی لە مافی خۆی بکات.\n١٠- ئێران لە بواری کۆمەڵایەتییەوە خاوەن فرەڕەنگیی شووناس و کولتووریی جیاوازە .هیچ ڕەگەزێک، زمان، ئەندێشە و خەڵکێک لە سەروەی ئەوی دیکەوە نییە و نابێ هیچ هەبوونێک بکەوێتە ژێر گوشاری لەناوچوون و ئاسیمیلاسیۆن. یاساکان دەبێت پارێزەری زمانی دایکی و کلتووری ڕەسەنی نەتەوەکان بن.\n١١- تەواوی ئەو حاڵەتانەی کە لە سەرەوە ئاماژەمان پێ کرد، ماف و ویست و خواستی دیموکراتیکن. “کەژار” هەوڵ دەدا کە رێبازی دیموکراتیک بۆ چارەسەری کێشەکان بگرێتە بەر. ئەگەر ئەم ڕێکارە دیموکڕاتییانە لەبەر چاو نەگیرێن و لە بەرامبەر پێداگری سیسته‌م له سه‌ر مانه‌وه له دۆخیی هه‌نۆكه‌ییدا ژنان بکەونە بەر تەوژمی کردەوەی دژەئەخلاقی، ئه‌وا ژنان مافی پاراستنی ڕەوایان هەیە.\n١٣- چاوپۆشی لەو ڕاستییە ناکردرێت کە ڕێکخستن بۆ ژنان به‌ردی بنچینه‌یی ئازادی بووە، بەو پێیە ژنان مافیان هەیە بەیەکێتی و پەیوەندی بەهێز و تیكۆشانیی بەڕێکخستنكراو، خولیای ئازادیی خۆیان بگەیەنن بە حەقیقەت.\nتێکۆشان لە بەرامبەر نادادپەروەری ڕاست و ڕەوایە. کەژار لەبەرەوپێشبردنی رێبازی تێکۆشانی ئایدۆلۆژی، سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و دامەزراندنی زانستی پاراستنی گەوهەری لە بەرامبەر هەموو ئەو هێرشانەی کە لە ناو کۆمەڵگادا لەسەر ژن دەکرێن، بە یەکێک لە ئەرکە بنچینەیییەکانی خۆی دەزانێت. ئەو مژارانەی کە ئاماژەمان پێ کردن کۆمەڵە ڕێکارێک بوون لە پەیوەندی لەگەڵ مافە بنەڕەتی و ئازادییەکانی ژنان و هەوڵدان بۆ چارەسەری کێشەکانیان. بێگومان بۆ گەرەنتی کردنی ئازادی تێکۆشانی بەرفراوان پێویستە. بەو پێیە ئەرکێکی هەرە گرنگ لە سەر شانی ژنانە. ژنانی کورد، عەرەب، ئازەری، فارس… دەبێت یەکبگرن و ئەو ژنانەی کە لە دەزگاو رێکخراوەکاندا جێگە دەگرن بە هوشیاری و چالاکانە تێکۆشان بکەن. پێویستە ئەوە بە گرنگ بزانین کە تێکۆشان بۆ ئازادی بەبێ تێچوو نابێت و پێویستی بە هیمەت و دڵسۆزییەکی بەرین هەیە. کەسانێک کە بە شێوازی رێکخراو تێکۆشان نەکەن توانای گەیشتن بە سەرکەوتنێکی هەمیشەیییان نابێت. ژنان خاوەن هێزێکی وەهان کە دەتوانن رژێمە دەسەڵاتدارەکان تێک بشکێنن بەڵام تەنیا پێویستە کە باوەڕیان بە خۆیان هەبێت و خۆیان بەرێکخستن بکەن. ئێمە وەک کەژار باوەڕمان وایە کە پۆتانسییەلی ژنانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان و یەکگرتنی ئەوان بۆ گۆڕانکاریی مەزن لە ئێران بەش دەکات. بە باوەرمەندبوون بەو هێزە، و خاوەنداریەتی لە ڕۆحی تێکۆشانی ئازادیخوازانەی ژنان، ئاستی تێکۆشانی خۆمان بەرفرە دەکەین و تا گەیشتن بە ئازادی و یەکسانی لە تێکۆشان ناوەستین.\nکۆمەڵگای ژنانی ئازادی ڕۆژهەڵاتی کوردستان


پەکەکە بە ڕفاندنی ژنان و منداڵانی ئێزدی تاوانبار دەکرێت - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Shahrivar ٩ ٠٩:٣٥\nNews Code 33865\nلە لایەن پارتیەوە؛\nپەکەکە بە ڕفاندنی ژنان و منداڵانی ئێزدی تاوانبار دەکرێت\nموحەمەد خەلیل ئەندامی دەستەی سەرۆکایەتی پارتی دیمۆکراتی کوردستان، پەکەکەی بە دزینی ژنان و منداڵانی ئێزدی تۆمەتبار کرد.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە سومریە نیوز، موحەما خەلیل، بە دەرکردنی بەیاننامەیەک ڕایگەیاند: هەبوونی پەکەکە دەبێتە هۆی دابڕانێکی گەورە لە نێو کۆمەڵگای شەنگال و پێکەوە نەژیانی لایەنە جیاجیاکان لە ناوچەکە. لەلایەکی دیکەشەوە ئەو گرووپە لەمپەرێکە لەسەر ڕێگای گەڕانەوەی ئاوارەکان.\nفەرمانداری پێشووی شەنگال پێش داعش، زیادی کرد: لەلایەن دەوڵەتی ناوەندییەوە هیچ هەوڵێک لەسەر پەکەکە لە شەنگال نەدراوە و ئەو پارتە زانیاری هەڵە لەسەر ناوچەکە دەداتە بەرپرسان.\nمەحەما خەلیل وتیشی: زۆربەی خەڵکی شەنگال و بەتایبەتی ئێزدییەکان دژی هەبوونی هێزەکانی پەکەکە لە ناوچەکەن و پێیان وایە کە بەرپرسان ئەبوایە لە ڕێگای کەسانی باوەڕپێکراوەوە زانایری لەسەر ئەو ناوچە دەست بخەن نەک لە ڕێگای ئەو پارتەوە.\nناوبراو باسی کرد کە ئێزدییەکان دوای جەنایەتی بەربڵاوی داعش و کوشتوبڕی زۆر و دەستدرێژی بۆ سەر ژنان و منداڵەکانیان، ئەمڕۆ نیگەرانی هەبوونی هێزێکی بیانی واتا پارتی کرێکارانی کوردستانن کە سیاسەتی سەرکوت و ڕفاندنی ئێزدییەکان و زیندانی کردنیان دەباتە پێشەوە و ئێزدییەکان لەو بارەوە چەندین جار خۆپیشاندانیان کردووە.


یارمەتی خودا و جەللادی سیحرباز – بزاڤی خزمەت\nیارمەتی خودا و جەللادی سیحرباز\nوتاری هەفتانەی م.فەتحوڵڵا گولەن 20.08.2018\n292 15 minutes read\nزەمان ئەوەی پشانداین کە بەهەشت هەرزان بەها نیە و، دۆزەخیش لە خۆڕا نیە!\nبۆ ئێوە واتانزانی بە بێ ئەوەی بەسەر ئومەتانی پێش ئێوە هات دەچنە بەهەشتەوە؟ ئەوەی بەسەر نوح و هود و ساڵح، حەزرەتی موسا و عیسا و یەحیا و زەکەریا، لە هەمان کاتدا ئەوەی بەسەر مرۆڤی کامڵ – بە واتا ڕەهاکەی – هات، ئەو کەسەی کە پێدەچێت هۆکاری دروست بوونی بوون بێت، ئەو شتانەی بەسەر سەرداری ڕۆحی مرۆڤایەتیدا هاتن، شایەنی هیچ شتێک نەبوو لەوانەی بەسەری هات، بەڵام ئەوانە قەدەری تەواوی ئەو کەسانەن کە ڕێبواری ڕیگای بەهەشتن، هەتا ئەو شتانەی بەسەر کەسانی پێش ئێوەدا هات بەسەر ئێوەش نەیەت، وا دەزانن دەتوانن بچنە بەهەشتەوە؟!\nگرفتاری شتی هەمە جۆر بوون، فشاری هەمەجۆر، سەرکوتکردن، زۆرداری، خۆسەپاندن، ستەمکاری، هێرش کردن و حەزم نەکردنی لە لایەن بەرامبەرەوە، ڕوخاندنی ئەو شتانەی دروستیان کردووە، وێرانکاری، بەرەنگاربوونەوە، مەترسی خستنە سەر سەلامەتی و ئەمنیەتیان، ڕاگەیاندنی جەنگ لە بەرامبەر هەموو شتە ئەرێنیەکاندا. هەتا ڕووبەڕووی ئەمانە نەبیتەوە، واتان زانی دەتوانن بچنە بەهەشتەوە؟\nزُلْزِلُوا، توشی هەژان و لەرزان بوون، وەک ئەوە بوو توشی شکانی هێڵەکانی بومەلەرزەی ژێر زەو بن، شکان لە دوای شکان بە دوای یەکدا هات، لێرەدا شێوازی متصل بوونی کرداری “زلزلوا” سەرنج ڕادەکێشێت، واتە بەردەوام توشی لەرزین و هەژان بوون، لەبەر ئەوەی کردارەکە بکەرەکەی نادیارە، ناڵێت خودا هەژاندنی و هێڵەکانی بومەلەرزەی لە ژێریاندا شکاند، دەفەرموێت توشی هەژان بوون، لێرەدا فعلەکە نائب فاعل مجهول…\nبە شێوەیەکی وەها لەرزین، حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ، واز لە کەسانی تر بهێنن، پێغەمبەر و ئەوانەشی شوێنی کەوتبوون، واتە ئەبوبەکر و عومەر و عوسمان و عەلی، تەلحە و زوبەیر و سەعد و سەعید، تەنانەت ئەوانیش وتیان سەرکەوتنی خودا کەی دێت؟\nوتیان خودایە کەی پاڵپشتی تۆ دێت؟\nئەمە لە کاتێکدایە ئەوان بە شێوەیەک پشتبەستن(توکل)، ڕادەست(تسلیم)، خۆدانەدەست(تفویض)، متمانەیان(ثقة) بەرامبەر خودا هەبوو، هەموو شتێکیان لە خواوە دەبینی و بە کاری خودایان دەزانی و باوەڕی تەواویان بەوە هەبوو کە هەر ڕۆژێک دێت یارمەتی خودایان پێبگات.\nبەڵام ڕۆحیان تا بینەقاقایان هاتبوو، بە شێوەیەکی وەها تەنگەتاو بوو بوون، تەنانەت ئەوانیش، ئەو کەسە زۆر نزیکانەی خودا، دەیانپرسی کەوا یارمەتی خودا لە کوێیە؟ وتیان متی نصر الله؟\nهۆکارەکان بە تەواوی کول و کوێر بوو بوون، ئیدی هۆکارێکی تر نەمابوو کەوا بیگرنە بەر، خراپەکاران شمشێری خراپەی خۆیان بەکار هێنا و، بەو زمانانەیان کە لکیان بەواندا دەڕشت هێرشیان دەبرد، لە هەموو لایەک بەرامبەر ئەوان هەوایان دەشێواند هزر و بیری خەڵکانی تریشیان لێڵ دەکرد، خۆیان وەقف و تەرخانی ئەوە کردبوو کەوا دەمارە خانەکانیان لەو پێناوەدا پیس بکەن ، لە ڕێگەی دەسەڵاتی دەوڵەتەوە، ئەمڕۆ لێرە و سبەی لەوێ، ڕۆژی دواتر لە شوێنێکی تر، بە درۆیەکی جیاواز، لە ڕێگەی بەڵێنی دروستکردنی فڕۆکەخانە، بەندەری کەشتی، ڕێگا، کۆشک، نۆژەنکردنەوەی فڵان شوێن، بەم جۆرە بوختان و درۆ و فریودانەیان لە دژیان دەوەستان…\nهەموو ڕێگاکانی بەردەمیان دادەخات، بۆ ئەوەی پێی ئەو مرۆڤانە هەڵنوتێت و بیانخات بە دەمدا کە بە ناوی کاری چاکە و خێرەوە ڕادەکەن، یاخود بۆ ئەوەی ببنە هۆکاری ئەوەی ئەمانە ڕوو بدات، ئیدی ئەوەی لە دەستیان دێت ئەنجامی دەدەن.\nهەر بۆیە ئەوانەی توشی ئەمە بوون، وتیان مَتَى نَصْرُ اللهِ…\nلە کاتێکی ئاوەهادا کە هەموو هۆکارەکان دەکەون و کول و کوێر دەبن، لە نوری یەکتاپەرستیدا، نهێنی ئەحەدیەتی خودا بەدەردەکەوێت.\nدەتوانن لە جیاتی ئەحەدیەت وشەی واحیدیەتیش بەکار بهێنن، هەندێک وا دەڵێن و حەزرەتی پیریش وا دەفەرموێت، بەڵام حەزرەتی پیر دەفەرموێت: لە نوری تەوحیدا نهێنی ئەحەدیەتی خودا بەدەردەکەوێت.\nلەبەر ئەوەی بە تەواوی ڕوویان لە خودایە و هەمیشە دەڵێن خودایە خودایە، ئیدی بە چەشنی یوسفی ناو زیندان یاخود یونسی کوڕی مەتتای ناو سکی ماسیەکە، هۆکارێک نەماوە بیگریتە بەر و هەموویان ماڵئاواییان لێکردویت و ڕۆشتوون! وەک ئەوەی لە نەبوونی ئەبەدیدا نێژرابێتن، ئیدی مرۆڤ ئا لەو کاتەدا هەڵدەستێتە سەر پێ و بە هەموو ویژدانیەوە، بە هەموو سیستەمە ویژدانیەکەیانەوە، واتە بە لەتیفەی ڕەبانییانەوە(دڵ)، بە هەست و شعور و لۆجیک و حوکمدانی خۆیەوە، دەپرسێت مَتَى نَصْرُ اللهِ؟\nدەڵێن خودایە کەی یارمەتی تۆ دێت؟\nواتە دەڵێن ئیتر تەواو بووین، لەناوچووین، ئا لەو کاتەدا أَلاَ إِنَّ نَصْرَ اللهِ قَرِيبٌ\nکاتێک ئەو شتانەی بەسەرت دێن، کە ئاوا گەشتنە لوتکەی خۆیان، کاتێک شتەکان بەر چەپەری غیرة الله دەکەون، ئا لەو کاتەدا أَلاَ إِنَّ نَصْرَ اللهِ قَرِيبٌ\nیارمەتی خودا ئا لەو کاتەدا زۆر نزیکە!\nخودا لە ماوەیەکی کەمدا سەرکەوتنیان بە نسیب دەکات، یارمەتی ئێوەش بدات بە گەورەیی خۆی…\nخودا لەم ڕێگەیەوە لوتفی ئەوەی لەگەڵ ئێوەدا کردووە کە لە شوێنی تری دونیا بیرۆکە و مەفکورەی باڵای خۆتان بڵاو بکەنەوە. یاسا و ڕێسا سەرەکیەکانی دینەکەتان، دابونەریت و بۆماوەکانتان بە کەسانی تر بگەیەنن، بۆ ئەوەی بە شێوازێک لە شێوازەکان، لە بازاڕە جیاوازەکانی دونیا پێشانگایان بۆ بکەنەوە و بیانخەنە ڕوو.\nهەروەها بۆ وەرگرتنی ئەو شتانەی کەوا پێویستە لە دونیای وەربگرن، ئەم شتانە وەک کەلوپەلێک بەکاربهێنن. هەتاکو لە ڕێگەیانەوە دانوستاندن ئەنجام بدەن.\nدواتر لە ڕێگەی ئەم مامەڵەکردنەوە بتوانیت لەگەڵ ئەوانیشدا دیالۆگ و گفتوگۆ دروست بکەیت. چای ئەوان بخۆیتەوە و لە چای خۆتانیانی بەش بدەن، نانی ئەوان بخۆن و نانیان پێبدەن، هەتا جوانیەکانی خۆتانیان پشان بدەن، ئەوەش بزانن ئەوانیش جوانیان هەیە، هەتا ئەو کاتەی هۆکار و حیکمەتی پشت ئەم ڕووداوانەی ئێستا دەبینین، توشی هەندێک گرفت دەبین.\nکاتێک سەردارمان لە مەککەی ڕێزلێگیراوە کە ڕێزلێگیراوترینی شارەکانە، تەشریفی بردە مەدینەی ڕۆشن کە یەکێکە لە ڕۆشنترینی شارەکانە، تەنانەت لە یەسریبەوە رۆشن بوویەوە و بووە ناوەندی یەکێک لە مەدەنیەتەکانی ئەو کاتەی دونیا، کاتێک ئەوانیش چوون بۆ ئەوێ، هەتا ماوەیەک کەس بە باشی نەیدەناسین، تەنانەت پێیان هەزم نەکرابوو، تەنانەت مونافیقی وەها هەبوو کە تا کۆتایی ژیانیشیان پێیان هەزم نەکرا.\nهەمیشە بە گەمەی پاشقولگرتن، ئەوەی لە دەستیان هات، هەوڵی ئەنجامدانیاندا هەتا بیانگەڕێننەوە بۆ شوێنی خۆیان.\nڕووداوی موڕەیسی ڕووداوێکە دوای چەندین ساڵ ڕوویداوە. ئەو کاتەش کەسێکی دەم شوم دەیوت ” کە گەڕاینەوە بۆ مەدینە، کەسەر سەر بەرزەکان کەسانی زەلیل وەدەردەنێن”. وەک کەسانی دەم شوومی ئەمڕۆمان!\nوتیان ئێوە مافی ژیانتان لێرە نیە. ئەمەیان بە موسوڵمانان وت، لە پێش هەموویانەوە بە تابلۆی شانازی مرۆڤایەتیان وت، ئەمەیان بە شەرەفی ڕەگەزی مرۆڤایەتی و دەگمەنی ناو هەموو گەردوونیان وت. بە کەسە نزیکەکانی ئەویان وت، ئەبوبەکر و عومەر و عوسمان، وتیان لە مەدینەدا شوێنێک بۆ ئێوە نیە، لە ناوەندی مەدەنیەتدا شوێنی ئێوە نیە!\nوتیان دەبێت بڕۆنەوە بۆ مەککەی موکەرەمە…\nدوای چەندین ساڵ هێشتا ئەم هەستەیان بەرامبەریان هەبوو، لە ڕێگەی ئەو هەستەشەوە بەرەنگاری ئەوان دەبوونەوە.\nموسوڵمانان لەو کاتەشدا گرفتار بوون و کێشەیان هەبوو.\nئەم گرفتاریە لە لوتکەدا بوو هەتا ساڵی پێنجهەمی کۆچی واتە هەتا جەنگی خەندەق بەردەوام بوو.\nئەمە بە چ واتایەک دێت؟ لە مەککە ١٣ ساڵی پێغەمبەرایەتی، ئەوەی لەوێ بەسەر ئەودا هات بەسەر کەسێکی تردا نەهاتووە.\nگەر بە دەربڕینی ئیمامی ئاڵڤار ئەمە دەرببڕین، ئەو بە تێبینیەکی ترەوە ئەم قسەیەی دەکرد، دەیوت ئەو شتانەی بەسەر ئەودا هات گەر بیانخستایە سەر لوتکەی شاخی ئێڤرەست، ئەو شاخە ورد و خاش دەبوو.\nبەڵام تابلۆی شانازی مرۆڤایەتی تەنانەت یەک زەڕەش نەچەمیەوە.\nکەس شاهیدی ئەوە نەبوو کە وەک گۆچان پشتی بچەمێنێتەوە. نە ئەو کاتەی دەستیان دایە بینەقاقای، نە ئەو کاتەی پیساییان کردە سەر پشتی، نە ئەو کاتەی شەیتان بڕیاری ئەوەی پێدەرکردن کە بیکوژن و بەردەمی ماڵەکەیان لێگرت.\nنە ئەو کاتەی هەڵیانکوتایە سەر ماڵەکەی. هیچ کاتێک پشتی نەچەماندەوە، هەموو کاتێک چاوی لەسەر ئەو دەرگایە بوو کە خودا دەبوو بیکاتەوە.\nچاوەڕیی دەکرد، هەستی رجاء و تکاکردن لە خودا هەموو ڕۆژێک زیاتر دەبوو، هیواکانی هەموو ڕۆژێک زیاتر دەچوونە قوڵایی چڕبوونەوەی میتافیزیکی.\nبیلالی حەبەشی لەسەر لمی بیابان دادەنرێت و بەرد دەخەنە سەر سنگی، لەو گەرمایەی مێشکی مرۆڤ دەکوڵێنێت و تێکی دەدات.\nلە گەرمایەکی لەو شێوەیەدا لەسەر لمی بیابان دایاندەنێن و تاشەبەرد دەخەنە سەر سنگیان، ئەویش لەوێدا بە بێ ئەوەی چۆک دابدات، هەر دەڵێت احد احد احد…\nلەبەر ئەوەی هەموو هۆکارەکان بە تەواوی لەکار کەوتوون، نهێنی ئەحەدیەتی خودا لە نوری یەکتاپەرستیدا خۆی بەدەردەخات.\nهەربۆیە ئەویش دووبارە دەیوت احد احد احد و ڕووی لە جەنابی حەق دەکرد.\nدوای ئەوەش رۆژانێک هات کەوا خودا دەرچە و دەربازبوونی بە نسیب کردن. أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللهِ أَلاَ إِنَّ نَصْرَ اللهِ قَرِيبٌ\nوتیان مَتَى نَصْرُ اللهِ واتە کەی یارمەتی خودا دەگات پێمان؟\nالله لە وەڵامدا پێیان دەڵێت : أَلاَ إِنَّ نَصْرَ اللهِ قَرِيبٌ\nتەنانەت گەر ئەمەش ڕوو نەدات، مادام کارەکان بە گوێرەی نیەتی مرۆڤەکان پاداشت دەدرێتەوە إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ\nئەو شتەی دەتانەوێت لە خودا دەستتان بکەوێت بەدەستان هێناوە…\nواتە گەر جاویدانی بوون لە دونیادا جێگای باس بووایە، ئەوا حەزرەتی محمد لەسەر زەوی بە جاویدانی دەژیا، کە هەموو گەردوون لەبەر حورمەتی ڕووی پاکی ئەو دروستکراوە.\nبەڵام یەک یەک دێن و یەک یەک دەڕۆن\nتەنیا یەک دەمێنێت، ئەوەی دەڕوات نایەتەوە، ئەمەیە سڕ\nگەر هات بە موویەکیش بێت دێت، پێی ناوێت تەدبیر\nکاتێک هات بەرگەی ناگرێت شیرازەی زنجیر\nئەم دونیا میوانخانەیەکی گەورەیە، ئەوە دێت دەڕوات و بەسەریەوە ئەوەی بەسەریشیەوە دەنیشێتەوە دەکا کۆچ\nماڵ و موڵک و سەفا و خولیای کاتیە\nئەوەی دێت دەڕوا و ئەوەی بەسەریەوە نیشتەوە دەکا کۆچ…\nئێوەش ئێمەش و ئەوان هەموومان دەڕۆین بۆ لاکەی تر، بەڵام با وەک کەسێکی دۆڕاوە نەڕۆین و لە هەوڵ و کۆششی ئەوەدا بین کە وەک کەسێکی براوە بچینە ئەو دونیا.\nبە پشتیوانی خودا ئێوە بەو شێوەیەن، بە پشتیوانی خودا چڕبوونەوەی میتافیزیکیتان هەمیشە بەردەوام دەبێت، ئەو شتانەی هەتا ئیستا ئەنجامتانداوە و کردووتانە، لەمەودواش ئەنجامی دەدەن…\nمەیلی خۆش ڕابواردن لە دونیادا زۆر مەترسیدارە، بە واتای ئەوە دێت کاتێک لە ژیانیشدا ماوە، خۆی فڕێ دەداتە باوەشی مەرگەوە!\nبە واتای مەرگی هەمەکی و مەعنەوی دێت.\nخۆ گەر مرۆڤ ئەمەی وەک قوڵایەکی سروشتی خۆی لێکردبێت، پەنا بە خودا ڕزگاربوون لێشی بەو ڕادەیە قورس و ئەستەم دەبێت.\nلە بەشی ٢٣ ی وتەکاندا بابەتەکە زۆر بە جیاواز باس دەکرێت و، ئەوەیە هەمیشە خەریکی خواردن و خواردنەوە بیت و وەک ئاژەڵ هەمیشە لەپەوڕوو لەسەر گوێکانت بخەویت.\nخۆ لە ڕاستیشدا ئاژەڵانیش هەمیشە خەریکی خواردن و خواردنەوە و خەوتن نین، بە تایبەت ئەو ئاژەڵانەی لەلایەن مرۆڤەکانەوە بە پەروەردە و قۆناغی ماڵیکردندا براون، ئەو جۆرە ئاژەڵانە هەر ئەرک و بەرپرسیارێتیەک خرابێتە سەر شانیان ئەنجامی دەدەن. گەرچی لە ئاخوڕدا دەخۆن و دەخۆنەوە، بەڵام ئەو کاتەی کەمەندکێشی ملیان دەکەیت یاخود ئەو کاتەی شیر لە گوانەکانیان دەدۆشرێت، یاخود ئەو کاتەی پێویستە شیر بدەن بە بەچکەکانیان، ئەمانە لە چوارچێوەی ئەو شتانەن کە هەستی پێدەکەن و ئەنجامی دەدەن.\nهەربۆیە قورئانی موعجیزەی بەیان ئەم تایبەتمەندیەی ئەوان لەبەرچاو دەگرێت و کاتێک بەراوردیان دەکات بەو مرۆڤانەی کە ئەرک و بەرپرسیارێتی خۆیان ئەنجام نادەن دەفەرموێت: كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ\nواتە ئەوان وەک ئاژەڵ بگرە زیاتریش گومڕاترن.\nواتە ئاژەڵ هەرچۆنێک بێت لە ڕێگەی هەستەکانیەوە درک بەوە دەکات کە دەبێت چ کارێک ئەنجام بدات.\nهەموو شتەکان لە چوارچێوەی هەستەکانیدا هەڵدەسەنگێنێت و وەک مرۆڤەکان مێشکی نیە کە شتەکانی لە ڕێگەوە هەڵبسەنگێنێت، خاوەنی لۆژیک و پێودانگێکی لەو شێوەیەش نیە، بەڵام سەبارەت بە ژیانی خۆیی و بەردەوامی ژیانی کەسانی تریش کە ژیانیان بەوەوە وابەستەیە، هەرچیەک لەسەر شانێتی ئەنجامی دەدات و لەم بابەتەدا هەستیاریەکی لە ڕادەبەدەری هەیە!\nهەر بۆیە ناتوانین بە تەواوی بڵێین کەوا لە ئاژەڵاندا مەیلی خۆش ڕابواردن هەیە.\nئینجا بۆیە لێرەدا دەتوانین مەیلی خۆش ڕابواردن بە جەلادێکی سیحرباز ناو ببەین، جادوو لە مرۆڤ دەکات و هیپنۆزی دەکات، دواتر بە شێوازێک لە شێوازەکان سەری دەپەڕێنێت. شتێکە بینەقاقای مرۆڤ دەگرێت، پەنا بە خودا.\nئەوەی لە بناغەوە وا دەکات مەیلی خۆش ڕابواردن بەسەر مرۆڤدا زاڵ ببێت ئەوەیە ئامانج و غایەیەکی خەیاڵی نەبێت. بە هۆی ئەوەوەیە کە بێبەشە لە بیرۆکە و مەفکورەیەکی باڵا، یاخود بە دەربڕینێکی تر ئەوەیە خاوەنی ئامانجێکی ئایدیاڵی نەبێت. گەر ئەمەش بە ڕوونکردنەوەکەی حەزرەتی پیرەوە ببەستینەوە، گەر غایەی خەیاڵیمان نەبێت یاخود لەبیری بکەین و فەرامۆش بکرێت، یان هەر بە تەواوی لەبیری بکەین. یاخود وا خۆمان دەربخەین کەوا فەرامۆشمان کردووە. گەر لەسەر وەزنی تفاعل وەریبگرین ئەوا پێناسەکەی ئەوەیە : إِظْهَارُ مَا لَيْسَ فِي الْبَاطِنِ\nلە ڕاستیشدا شتێکی وەها نیە کە بتوانیت لەبیری بکەیت بەڵام، جاران پزیشکەکان باسیان لە کەسانێک دەکرد کە نەخۆش نین و خۆیان وەک نەخۆش پشان دەدەن. بەوەش دەوترێت “تمارض”. واتە خۆی وا لێدەکات کە وا بیبینیت، ئەگینا ئەمە شتێک نیە بتوانیت لە بیری بکەیت.\nبەڵام مرۆڤ لەو بابەتەدا بە شێوەیەک توشی بێ ئاگایی دەبێت یاخود هیپنۆز دەکرێت، ئیدی شەیتان ئەمەی پێدەکات یاخود نەفسی، یان هەوا و ئارەزوی، یاخود ئەو مرۆڤە شەیتانانەی ئەرکی شەیتانیان لە ئەستۆ گرتووە، ئەم جۆرە کارانەیان پێ ئەنجام دەدەن.\nدەشێت بەو شێوەیە بێت، چونکە قورئانی کەریم لە سورەتی انعامدا دەفەرموێت: وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا…\nشەیتانەکان بۆ مرۆڤ و مرۆڤەکانیش بۆ شەیتان، ڕازاوەترین و قەشەنگرتنی قسەکان بەکاردەهێنن بۆ لە خشتەبردنی یەکتری. لێرەدا بە وشەی وەحی باس لەم فریودانەی یەکتری دەکات. بەکارهێنانی وشەی وەحی لێرەدا بیری شتێکمان دەخاتەوە، مەترسیدارترینی فریودانەکان ئەوەیە بابەتەکان لە چوارچێوە دینیەکاندا بیانخەیتە ڕوو.\nئایەتەکە نافەرموێت دەچرپێنێت بە گوێتاندا و وەسوەسە دەخاتە دڵتان، ناڵێت یوسوس، دەفەرموێت یوحی، واتە وەک شتێکی ڕاست پشانت دەدا، وەک ئەوەی بەو شتە بتوانێت هەستێتە سەرپێی خۆیی و بیگەیەنێتە ئاستی مرۆڤایەتی ڕاستەقینە، یاخود وەک ئەوەی پێداویستیەکانی “احسن تقویم” بهێنێتە جێی خۆی، وەک شتانێک دەردەکەون کە لە پێناو ڕێگای ڕاست و ڕەواندا وترابن.\nقورئانی کەریم لە باسی هەندێک بابەتدا هەڵبژاردنی وشەکانی زۆر گرنگە.\nسەردارمان دەفەرموێت ئادەم یەکەم جار فریوی خوارد دواتر منداڵەکانیشی فریویان خوارد، وەک ئەوەی بابەتەکە ببەستێتەوە بە توخمی مرۆڤەوە بەو شێوەیە باسی لێوە دەکات، شەیتان کاتێک ئەوی فریودا پێی وت چی؟\nوتی خودا ئەم دارەی لێ قەدەغە کردوون هەتا بێبەشببن لە ژیانی ئەبەدی…\nخۆی لەسەر وێنە و سورەتی حەق پشاندا، ئەوانیش لە بۆ ئەوەی لە بەهەشتدا بمێننە کە هەمیشە دەتوانن قسە لەگەڵ خودادا بکەن، ژیانێکی وەها کە تەنیا ئانێکی هێندەی هەزار ساڵ خۆشی دونیایە، شەیتانیش لەوێدا بە شتێکی وەها لێیان دەدا، دەڵێت گەر لەم درەختە قەدەغە کراوە نزیک بیتەوە ئیتر بۆ هەتا هەتایە لە بەهەشتدا دەمێنیتەوە. بەمەش دەڵێن لێدان لەلای ڕاستەوە، قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَائِلِهِمْ وَلاَ تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ\nلەلای ڕاستەوە دێم بۆیان و لەلای چەپەوە دەڕۆم، کاتێک لای ڕاستەوە دێت خۆی لەسەر وێنە و سورەتی حەق پشان دەدا، لە ڕێگەی بەکارهێنانی هەندێک ئارگومێنتی پیرۆز و موقەدەسەوە، هەربۆیە گەر لە ڕێگەی يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ هیپنۆزی یەکتر بکەن، ئیتر ئەو مرۆڤە هەر خەریکی خواردن و خواردنەوە و خەوتن دەبێت لەسەر گوێکانی.\nهەربۆیە قورئان لە وەسفیاندا دەڵێت:\nكَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ\nئەوەی دەتوانێت مرۆڤ بە پێوە بهێڵێتەوە ئەوەیە خۆی وابەستەی بەدیهێنانی ئامانج و خەیاڵێکی ئایدیاڵی بکات.\nبۆ نمونە خۆی وابەستە ئەوە بکات کە ناوی جەلیلی ئیلاهی لە هەموو شوێنێکی دونیا وەک ئاڵا بشەکێنێتەوە، ناوی جوانی محمدی وەک ئاڵا لە هەموو دونیا بشەکێتەوە.\nمادام ئەو خواستێکی لەم شێوەیەی هەبووە یان بەڵێنی ئەوەی داوە کە ئەمە ڕوو دەدات، دەفەرموێت کەوا ناوی دەگات بە هەر شوێنێک کەوا خۆری لێهەڵدێت و لێی ئاوا دەبێت.\nواتە لە هەموو سەر زەوی دەوترێت : محمد رسول الله…\nئینجا گەر مرۆڤ دڵوابەستەی ئامانج و غایەیەکی خەیاڵی لەو شێوەیە بوو بێت، پێم وایە ڕزگاری دەبێت لەوەی بیر لە خۆش ڕابواردن و ژیانی ڕەحەت بکاتەوە.\nچونکە بۆ ئەو ئاسودەیی لە بەدیهێنانی ئەو ئامانجەدایە، چونکە ئەو ئیتر جانانێکی دۆزیوەتەوە کە ئامادەیە لە پێناویدا گیانی بەخت بکات.\nسەید نیگاری دەڵێت:\nئەوەی وابەستەی جانان بێت دەکەوێتە پەلەی گیانی خۆی؟\nئەوەی جانانی بوێت، نیگەران دەبێت لە گیانی خۆی؟\nگەر تۆ هەر خەریکی گیانی خۆت بیت، گەر خۆت دابێت بە دەم ژیانی ڕەحەتەوە، ئیدی شوێنێک نەماوەتەوە بۆ ئەوەی تێیدا بیر لە جانان بکەیتەوە. تۆ ئیدی دەرگاکانت بە ڕووی ئەودا داخستووە.\nبەڵام گەر هەموو کاتێک بە وتنەوەی جانانەوە خەریکی هەستان و دانیشتن بیت، وەک چۆن لە ناو ئێوەدا قسەیەکی باو هەیە کە زۆر بەکاری دەهێنن، ئەویش سوحبەتی جانانە، ئەویش ئەوەیە لە هەر شوێنێک هەستیت و دانیشیت باسی ئەو بکەیت.\nهەرچی قسەیە پێچێکی پێبکەیتەوە و بیهێنیتەوە سەر ئەو.\nبڵێ و الله و بڵێی پێغەمبەر، وەک دەبینن لەوێدا نوسراوە :\nلەلایەک الله و لەلاکەی تر محمد…\nاللهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ\nسەیرکەن شوێنێک نابینیت ناوی خودای لەسەر نەبێت،\nلەبەرچی ئەمە هەمیشە لەسەر زوبانی ئێوە نەبێت؟ لەبەرچی دڵتان هەمیشە بەوەوە لێنەدات؟ لەبەرچی هەموو جۆش و خرۆشانێکتان هەر دەربڕینی ئەو نەبێت؟\nپێم وایە مرۆڤ دەبێت زۆر بە ئاسانی تامەزرۆی ئەوە بێت کە ڕۆحی لە پێناو ئەودا فیدا بکات، لەوەش دەچێت تەنیا ئەو کاتە ئاسودەگی بە نسیب ببێت.\nئاسودەگی بەوە بەدەست نایەت بخۆیت و بخۆیتەوە و هەمیشە لەسەر گوێکانت خەوتبیت.\nچونکە هەمیشە ئاسودەیی دڵی بە وابەستەبوونی بەوەوە دێت، ئەمەش لە قورئانی کەریمدا ئاماژەی پێکراوە:\nدیقەت بدەن، پێشینان دەیانوت : با دڵتان هەمیشە ئاگا و بێدار بێت بە یادکردنەوەی الله، چونکە دڵەکان تەنیا بە یادی الله لە شوێنی خۆیان ئۆقرە دەگرن.\nدەگاتە پلەی “اطمئنان”، گەشتنە پلەی اطمئنانیش بە واتای ڕزگاربوونی دڵ لە کاریگەری هەوا و ئارەزوو، هەروەها دەرچوونی لە ژێر فەرمانی نەفسی فەرمانکەر بە کاری خراپە، دواتر لەو ڕێگەیەوە دەگاتە پلەی “نفس المطمئنة”، دواتر دەگاتە “راضیة مرضیة”، دواتر باڵ دەگرێت بەرەو پلەکانی “صافیة زاکیة”، ئەمانە هەمووی هەنگاون کە لە ڕێگەی ئەودا هەڵدەنرێن.\nگەشتنی دڵەکان بە پلەی “اطمئنان” الله بەم پلەیەی خۆی تاج لەسەر دڵەکانمان دابنێت.\nبەڵام ئەمەش لە ڕێگەی ئەوەوە دەبێت کە دڵی خۆتی پێبدەیت، بە شێوەیەک کە لە پێناویدا مردبێتیت، باسی نیگاریمان کرد کە دەڵێت:\nئەوەی جانانی بوێت قەت دەکەوێتە پەلەی گیانی خۆی؟\nئەوەی جانانی بوێت قەت نیگەرانی گیانی خۆی دەبێت؟\nدوو دێڕی دوای ئەمەی زۆر کوشندەیە!\nگرتوومانە ڕێگای خۆشەویستی، واتە ڕێگای عەشقمان گرتووە\nمەجنون بووین، ئێمە شێتی ئەو ڕێگەیەین،\nگرتومانە ملی ڕێگەی عەشق، شێتی بووین\nپێویستمان بە ناموس نیە، ئەی دڵ کەم لە ئیشانەدا گوێ لە تانە دەگیرێ؟\nئەوانەی لە دوورەوە سەیر دەکەن، تێناگەن و دەڵێن ئەرێ ئەم پیاوە تێکچووە؟\nخۆی لە ڕاستیشدا بنەمای کارەکەمان دەبێت بەو شێوەیە بێت، گەر مرۆڤێک لە پێناو خزمەتی بەها دینیەکاندا بە شێوەیەک کە مرۆڤەکانی تر لێتێنەگەن، بە شێوەیەک گەر بە لەپی دەستی دونیا توڕ نەدات، وای لێنەیەت کە بڵێت لە دوو جیهان ماڵ و حاڵم نەماوە، کە کەسانی تر سەیریان کردیت نەڵێن کورە ئەمە شێتە، هەتا لەسەر دینەکەت پێت نەڵێن ئەمە شێت بووە، لە ئیماندا ناگەیت بە پلەی کامڵ بوون.\nیەکێک لە شوێنکەوتوە گەورەکان بە ناوی حەسەنی بەسری، دەڵێت گەر ئێوە هاوەڵانتان ببینیایە ئەوا پێتان دەوتن ئەمانە شێتن، گەر ئەوانیش ئێوەیان بدیایە پێتانیان دەوت ئەمانە هێشتا ئیمانیان نەهێناوە.\nهەربۆیە گەر پێویست بە فیدای گیانت بکات دەیکەیت، وەک چۆن دەڵێ:\nئێمە ملی ڕێگەی عەشقمان گرت و شێت بووین\nپێویستمان بە ئابڕوو نیە، حەیسیەت و شەرەف هەموو شتێک لە ژێر پێماندایە، گەر بڵێی الله، گەر بڵێی پێغەمبەر، دەبێت بەو ڕادەیە کاری فیداکاری ئەنجام بدەیت.\nفزوڵی دەڵێت: وتەکانم وەک ئاڵای لیوای شاعیرانە، دواتر دەڵێت:\nگیانم جانان ویستوویەتی، ناتوانم پێی نەدەم ئەی دڵ\nچ نزایەک بکەم ئەو نە هی منە نە هی تۆ\nگەر گیانم جانان بیەوێت ئەوە منەتە بەسەر گیانمەوە\nجا گیان چیە گەر قوربانی جانانی نەکەم؟\nئێستا گەر دڵی مرۆڤ بەم هەست و جۆش و خرۆشانەوە لێبدات، لە شوێنێک کە ئەم شتانە جێگای باس نەبن، وەک شوێنێک دێتە بەرچاوی کە دەهۆڵ و زوڕنا تێیدا فەرمانڕەوایە!\nکاتێک دەچێتە شوێنێکی لەو شێوەیە دڵی هەڵدەشێوێت، یەکسەر حەز دەکات بە زووترین کات لەو شوێنە بڕوات.\nهەربۆیە کەسی ئیماندار دەبێت ئەمەی لە پێشی خۆی وەک ئامانج و غایەی خەیاڵی دانابێت، دەبێت لە خۆی بپرسێت من دەبێت چیبکەم – گەرچی نازانم ئەم دەستەواژەیە بەرامبەر خودا بەکاردێت یان نا – هەتا لەبەرچاوی خۆم شیرین بکەم؟ دەتوانن ئەم دەربڕینە وەک قسەیەکی خوازە یان متشابه وەربگرن.\nدەتوانن بەو شێوەیە ڕاڤەی بکەن.\nواتە گەر من چاوی خۆم بە تەواوی لە بۆ بینینی ئەو چڕ بکەمەوە، گەر هەمیشە بەرەو ئاڕاستەی ئەو بژیم، گەر تێبینی ئەوەی خودا هەمیشە دەمبینیت بکەمە ئاڕاستەخانەی خۆم، گەر هەمیشە بەرەو ئاڕاستەی ئەوەی خودا دەمبینێت بڕۆم، ئەویش لە بەرامبەر ئەم تێبینیەدا دەمبینێت و بە بینینی خۆی وەڵامم دەداتەوە. واتە بە تەنیا جێت ناهێڵێت.\nوَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى * وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى\nواتە جگە لە هەوڵ و کۆششی خۆی مرۆڤ چ شتێکی بۆ دەمێنێتەوە؟ بێگومان بەرامبەری هەوڵ و کۆششی خۆشی دەبینێت.\nعاکیف لە شیعری هیوا و مەئیوس بووندا باسی ئەمە دەکات:\nبێئومێدی نشێویەکی وەهایە گەر تێیکەوتیت دەخنکێی\nوابەستە عەزمت بە هەر چی دەبێت با ببێت\nئەوەی ژیا هەر بە هیواوە ژیا\nهەرکەس بێ هیوا بوو، ڕۆح و ویژدانی دەبەستێ\nئەی زیندووە مردوو و کەنەفتەکە، دوو دەست بۆ سەرێکە\nدەستیش هی تۆیە و سەریشت\nبۆ عەزمت لە بۆ ڕزگاری هێندە دەستەوسان؟\nتۆی یان هیواکانتە وەها بێ دڵ؟\nبێ ئومێدی نشێویەکی وەهایە گەر تێیکەوتیت دەخنکێی.\nئەوەی ژیا هەر بە هیواوە ژیا، هەرکەس ئومێدی نەبوو، ویژدان و ڕۆحی دەبەستێ…\nدواتر دەڵێ بۆ واتزانی چۆنە؟\nبۆ مرۆڤ جگە لە هەوڵ و کۆششی چ شتێکی تر هەیە؟\nوَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى…\nمرۆڤ بێگومان لەو بابەتەدا پاداشی هەوڵ و کۆششی خۆی وەردەگرێت.\nڕاستە من کێم و بەدەستهێنانی ڕەزامەندی جەنابی حەق لە کوێ؟ شەکاندنەوەی ناوی جەلیلی خودا وەک ئاڵایەک لە چواردەوری دونیا لە کوێ؟ بەڵام گەر تۆ شانت دایە بەر ئەم بارە، هەروەها بڵێی :\nئا لەم کاتەدا پشتت بە سەرچاوەیەکی وەها بەهێز و دەسەڵاتێکی وەها بەستووە، ئەمەش دووبارە قسەیەکی عاکیفمان بیر دەخاتەوە:\nپشت بە خودا ببەستە و دەست بدە کۆشش و وابەستەی دانایی بە\nگەر ڕێگە هەبێت ئەمەیە و جگە لەمە ڕێگەی تر نازانم!\nگەر پشتت بە خودا بەستبێت و بە هەمان ئاڕاستەدا خەریکی هەوڵ تێکۆشان بیت، بە پشتیوانی و کۆمەکی خودا هیچ کارێک نیە کە نەتوانیت ئەنجامی بدەیت.\nئیدی دەتوانیت ڕەنگی دونیا بگۆڕیت. جلێکی ئاوریشمی جوان دەکەیت بە بەری ئەم دونیا تاریک و نوتەکەدا.\nئیدی تیماری برینە خوێناویەکانی جەستەی جیهانی ئیسلام دەکەیت.\nئێستا دونیای ئیسلام بووە بە دونیایەک کە ئاژەڵە دڕندەکان باڵای تێدا دەکەن و دانی تێدا جیڕ دەکەنەوە و لیکی دەمیانی پێدا دەڕێژن و وەک دونیایەکی ناشرینیان لێکردووە.\nبەڵام گەر تۆ عەزمی ئەوەت کردبێت کە ڕەنگ و بۆی ئەم دونیایە بگۆڕیت. بە پشتیوانی خودا، بەو ئاڕاستەیەشدا خەریکی هەوڵ و تیکۆشان بیت، ئەمەش بە واتای ئەوە دێت کە بەلادا نەکەویت و لەسەر گوێکانت بخەویت. چونکە خۆت وابەستەی مەفکورە و بیرۆکەیەکی باڵا کردووە و وەک ئۆکسیجین قوم لە ئاوی ئەو بیرۆکەیە دەدەیت.\nهەرکاتێک قومیشی لێ دەدەیت دەڵێی هل من مزید؟\nلەمە زیاتر نیە؟ ئەمە قسەی گەداییە.\nسەیرێکی حاڵی ئەو گەداییە بکە، بۆتە بەندەی تاڵێک زوڵفت\nئەمانە هەمووی قسەی مەجازین، ئەمە یەکێکە لە دۆستەکانی حەق. لە تەمەنی ٧٠ ساڵیدایە کاتێک دەڵێت:\nواتە دەڵێت خودایە بومەتە بەندەی تاڵێک زوڵفی پێغەمبەر، پەنجە بکە بە هەنگوینی عەشقا، هەتا لێمخوارد زیاتر سوتام، توخوا قومێک ئاوم بەرێ!\nواتە دەڵێت هل من مزید؟\nهەتا لێی دەخوات زیاتر تینوی دەبێت.\nئاوێکی ترم پێبدە، ئاوێکی ترم پێبدە، دەبێت لەم ڕێگەی عەشقە تێرخواردن بۆ نەبێت.\nهەتا قوڵبیتەوە زیاتر دەچیتە قوڵایی و زیاتر حەز بە تەیکردنی قوڵایی دەکەیت.\nدەتوانن ئەمە ناو بنێن تیاچون لەبەر خودا ” فنی فی الله”، مانەوە لەگەڵ خودا ” بقاء فی الله” ، لەگەڵ خودا بوون ” مع الله”، کە هەموویان دەستەواژەی ڕێبازی سۆفیگەرین، دەتوانن بەم شێوەیە شیعرەکەی هەڵبسەنگێنن.\nچونکە تەیکردنی ڕێگایەکی بێ کۆتایی، پێویستی بە ڕۆشتنی بێ کۆتایە!\nالله کۆتای نیە، کاتێک بە تەواوی پێیدەگەیت، کاتێک جوانی بێ پایانی خۆشی دەبینیت، لەبەر ئەوەی جوانیەکەی بێ کۆتایە، لەوێدا دەپرسیت خودایە ئایا هێندەی ئەوەی سەردارمان سەیری کردیت لە قەدەری ئێمەشدا هەیە بتوانین وەک ئەو سەیرت بکەین؟\nدەبێت بڵێی من خوازیاری ئەو پلەیەشم، خوازیاری ئەو پلەیەشم، پەنا بە خودا لەوە دەچێت بڕینی ئەو ئیمکانی نەبێت، بەڵام دەبێت تالیبی ئەوەش بیت هەتا لەو ڕێگایە تا چەندە بتوانیت بڕۆیت، لە کۆتا خاڵی ئەو ڕێگایەدا ببیتە جێدەرکەوتی لوتفە ئیلاهیەکان.\nدەبنە شایەنی ئەو لوتف و ئیلتیفاتە.\nهاتینەوە سەر قسەکەی سەرەتامان:\nخۆزگە ئەوەی خۆشم دەوێت خۆشیان دەویست\nهەر هەموو خەڵکی جیهان\nتا قسەی هەموولایەکمان دەبوویە سوحبەتی جانان…\nخۆ قافیەکەی گونجاوە؟\nهەواڵەکانی ئەمڕۆ 2018.08.20\nپرۆفیسۆرێک لە زیندان گیانی لە دەستدا


◄ ئەنجام: 237 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 24 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 ئەم بابەتە 32,394 جار بینراوە\n📕 ئاگری جەژنی نەورۆز رەوایە یان نا؟ پەڕتووکخانە\nعەبدوڵڵا ساڵح ئیسماعیل کارکەنار [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ ب.ج. 10-6-2012 16:51:49\n📊 ئاماری رووداوەکانی رۆژانی نەورۆز لە راپەڕین ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 24 2014 3:11PM\nخەندان هەردی حەسەن رانیە لەماوەی سێ رۆژی یادەک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 24-3-2014 15:11:25\n📊 ئاماری ڕووداوەکانی یەکەم رۆژی جەژنی نەورۆز ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 22 2018 2:43PM\nیەکەم ڕۆژی نەورۆز بەدەر نەبوو لە ڕووداوەکان و ڕوود [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ ن.ئـ. 22-3-2018 14:43:57\n📊 ئاماری رووداوەکانی سێ رۆژی جەژنی نەورۆز لە گەرمیان، دەخرێتەڕوو ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 24 2014 7:09AM\n👁 ئەم بابەتە 9,243 جار بینراوە\nخەندان- سۆران کەریم بەپێی ئامارێکی بەڕێوەبەرایەت [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 24-3-2014 7:09:48\n📊 ئاماری رووداوەکانی هاتوچۆی هەولێر لە رۆژی نەورۆزدا ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 25 2016 7:43AM\nوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی هەولێر رایگەیاند [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 25-3-2016 7:43:29\n📷 ئاهەنگی نەورۆز وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 7 2019 2:12AM\nئاهەنگی نەورۆز شاری بەغداد 07-04-1963 هۆڵی خلود. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 88% ✍ ج.ع.ئـ. 7-7-2019 2:12:39\n👁 ئەم بابەتە 1,521 جار بینراوە\n📷 ئاهەنگی نەورۆز ساڵی 1984 سورداش وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 10 2016 12:56AM\n👁 ئەم بابەتە 3,619 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ م.ب. 10-7-2016 0:56:01\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 4,181 چرکە!


گەڵا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nپانکە : بەشی کارای گەڵایە کە تژی لە سەوزێنەیە ، ھەناسەدان و فۆتۆسەنتێزی تێدا بەڕێوە دەچێ.\nدووچکە : باریکە کلکێ کە گەڵا بە لاسکەوە دەلکێنێ و لە شانەی نێرۆکی پێکهاتووه.\nگه‌ڵای ھەر ڕوەکێک تایبەتمەندی خۆی ھەیە. ئەم تایبەتمەندییە لە پلەی یەکەمدا دەگەڕێتەوە بۆ جینیتیکی ڕوەک و لە پلەی دووھەمدا بە ھۆکارەکانی ژینگە، وەک ڕووناکی ، شێ و دەما بەستراوە.\n٢ بەشەکانی گەڵا\n٢.١ پێکھاتەی دەرەوەی گەڵا\n٣ جۆرەکانی گەڵا\n٤ پێکھاتەی ناوەوەی گەڵا\n٥ ئەرکەکانی گەڵا\n٦ وشەی ھاوخێزان\nلە زمانی کوردیدا بۆ وشەی گەڵا ئەم وشانەش ھاتووە: پەل، پەلک، بەڵگ، وەڵگ، وەڵنگ، پەژە، بەنگ\nلە ڕوەکی گوڵدار، گەڵا لە پەڕەیەکی پانی سەوز و کلکێکی باریکی کورت بە ناوی دووچکە پێکدێت.دووچکە لە شوێنی لکان بە لاسکەو نەختێک پانتر دەبێ و وەک کاڵانێک دەور لاسک دەگرێت.\nپێکھاتەی دەرەوەی گەڵا[دەستکاری]\nگەڵا لە دوو بەشی پانکە و دووچکە پێک دێت.\nپانکە بەشی چالاکی گەڵایە و پتر بە ھۆی کڵۆڕۆفیڵەوە سەوزە. مەرج نییە پانکە لە ھەموو ڕوەکێکدا ھەبێ. پانکە بە شێوەی ئاسایی پەڕەیەکی تەختە کە ڕەگەکانی گەڵای تێدا تێدەپڕێ، ڕەگەکان درێژەی دووچکەن کە لە بنی پانکەدا بە جوانی دیارن.\nباریکەیەکی کورتە کە پانکە بە لقەوە دەلکێنێ. بەشی ھەرەزۆری پانکە لە شانەگەلی نێرۆکی و چێوھی پێک دێت. بە شیوەی ئاسایی دووچکە بە لێوارەی خوارەوەی پانکەوە دەلکێ، بەڵام لە بڕێ ڕوەکی وەک گەرچەک ولادەن بە رووبەری ژێرەوەی گەڵاوە دەنووسێ. بەم جۆرە گەڵایانە سپەر دەڵێن. بە گەڵای بێ دووچکە کە پانکەی گەڵا ڕاستەوخۆ بە لقەوە دەلکێ، بێ دووچکە دەڵێن. لە بڕێ ڕوەکدا بنکی گەڵا بە شێوەی کالانێک پەرەدەستێنێ و لەوانەیە زیادەی وەک گوارە و زمانەیش دەربکا.\nگەڵای ڕوەکی دوولەتکە\nئەم جۆرە گەڵایە لەوانەیە سادە یا پێکەڵ بێ. گەڵای سادە تەنیا لە یەک پاژ پێکھاتووە، بەڵام گەڵای پیکەڵ لە چەند پاژی بچووک بە ناوی گەڵچک پێکدێت. لە بنکی گەلای ڕوەکە دوولەتکەییەکاندا جووتێک گوارە و چرۆیەکی لاوەکی دەردیت. ڕەگاژۆیی ڕەگەکانی گەڵا بە شێوەی تۆڕیە.\nگەڵای ڕوەکی یەک لەتکە\nگەڵای روەکی یەک لەتکە لە دوو بەشی پانکە و کالان پێکھاتووە، بەشی زۆری ڕەگاژۆیی گەڵا بە شێوەی ھاوشانە(موازی). لە شوێنی لکانی کالان بە پانکەدا زمانەیەک ھەیە، لە بڕێ جۆریشدا جووتێک گوارە بەدی دەکریت.\nگەڵای زۆربەی بازدانەکان دەرزیلەیی یا پووڵەکییە، بۆ وێنە لە کاجدا گەڵای دەرزیلەیی و لە سەوڵدا گەڵای پووڵەکەیی. گەڵای دەرزیلەی تەنیا یەک ڕەگیان تێدایە و بە نووکێکی تیژ کۆتایی دێت.\nپەل بە گەڵای گەورە و بەشبەش کراو دەگوترێ، وەک ئەوەی لە سیپەل دا دەیبینین. ئەمڕۆکە گەڵاکانی نەخلیش بە پەل دەناسین. ]]\nپێکھاتەی ناوەوەی گەڵا[دەستکاری]\nپێکھاتەی ناوەوەی دووجکە\nھەموو ڕووکاری دووچکە بە توێکڵێک داپۆشراوە کە لاسکیشی داپۆشیوە. لە ناو خۆیدا پاڕەنشیمێک بوونی ھەیە کە ڕەگەکانیگەڵای تێدا تێدەپەڕێ. نێرۆکەکانی چێوی- ئاوکێش بەو جۆرە کە لە لاسکدا ھاتوون دەچنە ناو دووچکەوە.\nپێکھاتەی ناوەوەی پانکە\nپێست لە دوو ڕووبەری ژێر و بانی گەڵادا بەدی دەکرێت، مێزۆفیڵ کەوتۆتە نێوان دووتوێی پێست.\nبۆق کردن: کاتێ ئاو بە شێوەی ھەڵم لە گەڵاوه دەردەچێت. بۆق کردن زۆرتر لە ناو ڕۆژدا ڕوودەدات.\nئارەق دەردان: کاتێ ئاو بە شێوەی تراو لە ڕووبەری گەڵاوه دەردەچێت.\nفۆتۆسەنتێز: ڕەوتانەیه‌ک لە ڕوەکدا کە لەودا گیای سەوز لە بەر تیشکی خۆردا، بە یارمەتی دووئۆکسیدی کاربۆنی ھەوا و ئاو، گڵۆکۆز به‌رهه‌م دێنێ و ئۆکسجین به‌ره‌ڵا دەکا.\nھەناسەدان: ڕەوتانەی بەردانی وزەی کیمیایی بژیوی ڕوەک بە یارمەتی ئۆکسجین\nگەڵاچۆنەر ، گەڵامێو، گەڵاڕێزان(جەنگەی گەڵاوەرین، یەکەم مانگی پاییز) ، گەلاخان(جەنگەی گەڵاڕێزان) ، گەڵا دەرکردن ، گەڵادار، گەڵاڕن ، گەڵا کردن، گەڵاکوت، گەڵا کەوتن، گەڵواز (=گەڵوازە)، گەڵوازە (گۆرانی چرۆ دەرکردنی دار لە بەھاردا)، گەلە(گەڵای وەریوی ڕزیو)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=گەڵا&oldid=862596»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٠٨ی ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


کام جۆرە لە ئەزموونەکانی دەنگ وا لە منداڵان دەکات بە باشترین شێوە فێربن؟ - Feropedia\nماڵەوە /بابەتە گرنگەكانى فێركردن/بەشداربوونی خوێندكاران/کام جۆرە لە ئەزموونەکانی دەنگ وا لە منداڵان دەکات بە باشترین شێوە فێربن؟\nلە تاقیگەی دەمارزانی بیستن لە زانکۆی نۆرس وێسترن (Northwestern)، کراوس و هاوپیشەکانی چۆنیەتی کاردانەوەی مێشکیان ئەندازە کرد کاتێک کە دەنگە جۆراوجۆرەکان دەچنە گوێوە. بۆیان دەرکەوت کە مێشک کاردانەوەی بۆ دەنگ دەبێت لە ماوەی یەک لە ملیۆنی چرکەیەکدا، هەروەها شەپۆلەکانی مێشک تا ڕادەیەکی زۆر لە شەپۆلەکانی دەنگ دەچن. کراوس ووتی، تێگەشتن لە دەنگ یەکێکە لە کارە ژمێریارییە ئاڵۆزەکانی مێشک، کە دەریدەخات بۆچی ژمارەیەکی زۆر لە نەخۆشی وەک نەخۆشییەکانی زمان و هی تریش، بە ئۆتیزمیشەوە، لە ڕیگای چاودێریکردنی کارکردنی مێشک لەسەر دەنگ، دەستنیشاندەکرێن. ئەو شێوەیەی کە مێشک کاردانەوەی بۆ پێکهاتەکانی ئاستی دەنگ، جۆری دەنگ، و مەودای دەنگ دەبێت، ڕەنگدانەوەی تەندروستی مێشک و تواناکانی فێربوونە.\nکراوس بۆی دەرکەوت کە کاردانەوەی مێشک بۆ دەنگ لای منداڵانی تەمەن سێ ساڵ پێشبینی توانای خوێندنەوەیان دەکات. هەروەها تاقیگەکەی دەتوانێت دەستنیشانی ئەو منداڵانە بکات کە ڕەنگە کێشەی خوێندنەوەیان هەبێت پێش ئەوەی ئەو منداڵانە نیشانەکانی کێشەی زمانیان تیادا دەرکەوێت. کراوس ووتی، ئەم جۆرە پێشبینیکردنە، دەکرێت یارمەتی خوێندنگەکان و دایک و باوکان بدات کە سەرچاوەکان ئاراستەی ئەو شوێنانە بکەن کە زۆر پێویستیانە. مێشک دەگۆڕێت لە ئەنجامی کاردانەوەی بۆ ئەو دەنگانەی کە کاریان لەسەر دەکات؛ مێشکی سێ ساڵانێک توانای خۆ گونجاندنی هەیە ئەگەر ژینگەی دەنگ بگۆڕێت.\nهەرچەندە هەموو مێشکێک جێ پەنجەی خۆی هەیە لە کارکردن لەسەر دەنگ، بەڵام هەندێک ژینگەی دەنگی باشترن لە هەندێکی دیکە لە بەرەوپێشبردنی فێربووندا. کراوس ووتی، پێویستە دایک و باوکان و مامۆستایان “هانی ئەو چالاکییانە بدەن کە پەرەپێدانی دەنگ بۆ مانا بەرەوپێش دەبەن.” بۆیە کراوس چەند پێشنیارێکی کردارییانە پێشکەش دەکات بۆ دروستکردنی ئەو جۆرە ژینگەیە جا لە ماڵەوە بێت یاخود لە خوێندنگە.\nژاوەژاو کەم بکەرەوە:\nپێشینەی ژاوەژاوی درێژ خایەن پەیوەندی بە چەند کێشەیەکی بیستن و فێربوونەوە هەیە: دەبێتە هۆی ژاوەژاوی پەیوەندیدار بە هەستە دەمارەوە، ئەمەش واتە ڕاهاتنی دەمارەخانەکان لەسەر ئەنجامدانی گەیاندنی کارەبایی(گەیەندنی کارەبایی ئەو چالاکییەیە کە دەمارەخانەکان پیی هەڵدەستن لە کاتی وەرگرتن یاخود ناردنی زانیاریدا، بیستنی دەنگیش ورگرتنی زانیارییە و پێویستی بە لێکدانەوە و پاشان ناردنەوە هەیە لەلایەن مێشکەوە) بەهۆی ژاوەژاوی پێشوەوە بەم شێوەیەش دەمارەخانەکەنی مێشک تەنانەت لە کاتی نەبوونی دەنگیشدا، خۆڕسکانە گەیاندنی کارەبایی ئەنجام دەدەن و ئەو گەیاندنانەش دەنگ لە ناوەوەی مێشک بەرهەمدەهێنن؛ هەستیاری مێشک بۆ دەنگ کەم دەکەنەوە؛ و گەشەی بیستن هێواش دەکەنەوە. توێژینەوەیەک لەسەر دوو پۆلی سێی جیاواز، کە یەکێکیان دەڕوانێت بەسەر ڕێگایەکی گشتیدا و ئەوی دیکەش لە تەنیشت کێڵگەیەکی بێدەنگە، دەریخستووە کە ئەنجامەکانی فێربوون بەشێوەیەکی بەرچاو باشتر بووە لای ئەو مناڵانەی کە لە ژوورە ئارامەکەدان. لەبەر ئەوەی وەرگرتنی ژاوەژاو و کەوتنە بەر ژاوەژاو دوو شتی بەیەکەوە بەستراون؛ بۆیە بەزۆری هەتا ژینگەکە ژاوەژاوی زۆرتر بێت وەرگرتن کەمتر دەبێت. دابینکردنی شوێنی بێدەنگ زۆر گرنگترە بۆ منداڵە ناکامەکان. لە خوێندنگەکاندا، ئەمە مانای بنیادنانی پۆلێکی ئارام دەگەیەنێت، بە لەبەرچاو گرتنی تایبەتمەندییە دەنگییەکان.\nبە دەنگی بەرز بخوێنەرەوە:\nتەنانەت پێش ئەوەی منداڵان خۆیان توانای خوێندنەوەیان هەبێت، گوێگرتن لە چیرۆکەکان کە لەلایەن ئەوانی ترەوە دەگێڕدرێنەوە؛ ووشەسازی گەشە پێدەدات و یادگەیەکی کارا بنیاد دەنێت. بۆ تێگەشتن لە چۆنیەتی پەرەسەندنی ڕووداوەکانی چیرۆک، پێویستە گوێگرەکان ئەوەیان لە یاد بمێنێت کە پێشتر ووتراوە. بۆ ئەو منداڵانەی لە هەژاریدا گەورە دەبن، بەرکەوتن لەگەڵ ووشە ووتراوەکاندا بایەخی تایبەتی هەیە، وەک توێژینەوەکان ئاماژەی پێ دەدەن ئەم منداڵانە مەیلی بیستن لایان کەمتر لە ٣٠ ملیۆن ووشە دەبێت لە تەمەنی پێنج ساڵیدا. هیچ هۆیەک نییە بۆ وەستان لە خوێندنەوەی چیرۆک بە دەنگی بەرز کاتێک کە منداڵەکان بۆ خۆیان دەتوانن بخوێننەوە. کراوس ووتی، “ئەوەی کەسێک هەبێت بۆت بخوێنێتەوە شتێکی ناوازەیە،” بەتایبەت ئەگەر کەسێک کاتێکی زۆری ڕۆژەکەی لە خۆ نوشتاندنەوە بەسەر لاپتۆپ یاخود نوقوم بوون لە ناو کتێبدا بەسەر بردبێت. دەشێت گوێ بیستبوونی ئەو چیرۆکانەی کە بە باشی دەگێڕدرێنەوە؛ خوێندکار دووربخاتەوە لە کێشە ڕۆتینییەکانی و بیباتە جیهانێکی دیکە.\nهانی منداڵان بدە ئامێرێکی مۆسیقی بژەنن:\nکراوس ووتی، “پەیوەندییەکی ئاشکرا هەیە لە نێوان مۆسیقا و بەهێزکردنی کارامەییەکانی زمان، بۆیە هێشتنەوەی پەروەردەی مۆسیقا لە ناوەندی پەیڕەوی خوێندندا، دەکرێت قازانجی گەورەی بۆ تێگەشتن و، لایەنی سۆزداری و، تەندروستی پەروەردەیی منداڵان هەبێت،” دوو ساڵ فێرکردنی مۆسیقا لە خوێندنگە سەرەتاییەکان و تەنانەت لە خوێندنگە ناوەندییەکانیشدا، دەکرێت ببێتە هۆی گۆڕانکارییە بایۆلۆجییەکان، لەوەی چۆن مێشک کار لەسەر دەنگ دەکات، کە لە بەرامبەریشدا کار لە گەشەسەندنی زمان دەکات.\nگوێ لە کتێبی دەنگی و تۆماری دەنگی بگرە:\nئەو چیرۆکانەی کە بە باشی دەگێڕدرێنەوە دەتوانن منداڵان ڕابکێشن و کارامەییەکانی سەرنجدان و یادگەیەکی چالاک بنیادبنێن تیایاندا. لەم ساڵانەی دواییدا ژمارە و کواڵیتی ئەم تۆمارە دەنگییانە زیادی کردووە، ئەمەش دۆزینەوەی تۆماری دەنگی باش و گونجاوی بۆ تاک و پۆلەکان زۆر ئاسانتر کردووە. کراوس ووتی،” بڕێکی زۆر گەورە لە زانیاری فێرکاری لەشێوەی تۆماری دەنگی هەیە،” مامۆستایان دەتوانن ڕاهێنانەکانی گوێگرتن بکەن بە بەشێک لە بەرنامەی وانە ووتنەوەیان.” لە خولەکەی کراوسدا کە لەسەر بناغە زیندەوەرزانییەکەی قسە و مۆسیقایە، بە نموونە، کراوس تۆمارێکی دەنگی دیاری دەکات لە بەرنامەی (WNYC) لە ئێستگەی ڕادیۆ بە ناونیشانی دیوارەکانی جێریکۆ، بۆ ئەوەی یارمەتی خوێندکاران بدات باشتر لە یەکەی پێوانی تینی دەنگ تێبگەن.\nپشتگیری فێربوونی زمانی دووەم بکە:\nگەورە بوون لە ژینگەیەکی دوو زمان زانیدا وا لە مێشکی منداڵ دەکات کە توانای فێربوونی دوو زمانی هەبێت لە هەمان کاتدا. ئەو بەرەنگارییەی پێویستە بۆ تێگەشتن لە دوو زمانی جیاواز هانی پەیوەندی کردارەکانی نێوان بیستن و کۆئەندامی دەمار دەدات، و تواناکانی دەمار بۆ سەرنجدان بەهێز دەکات. هەروەها فێربوونی زمانی دووەم پەیوەندیدارە بە بەرەوپێشچوونەکان لە ڕاپەڕاندنی فرمانە ئاڵۆزەکانی مێشکدا.\nدوور بە لە ئامێرە دەنگییە سپییەکان:\nلە هەوڵێکدا بۆ ئارامکردنەوەی منداڵان بۆ خەوتن، هەندێک لە دایک و باوکان ئامێرە دەنگییەکانیان لە ژوورە نووستنەکاندا داناوە. ئەم ئامێرانە، کە “دەنگی بێ مانا” بڵاو دەکەنەوە، وەک کراوس ئاماژە بە دەنگەکانیان دەکات، دەکرێت کاریگەری هەبێت لەسەر ئەوەی چۆن مێشک گەشە بە سووڕی پێکەوە بەستراوی کارکردن لەسەر دەنگ دەدات. کراوس ووتی، “مێشکی منداڵ هەمیشە بۆ مانا دەگەڕێت.” “ئەگەر تۆ دەنگی بێ مانایان بدەیتێ، پێدەچێت کاریگەری تێکدەرانەی لەسەر ڕێکخستنی مێشکیان هەبێت.”\nبڵاوبوونەوەی تەکنەلۆژیا لە بەرژەوەندی خۆت بەکاربهێنە:\nلەبری سکاڵاکردن لەسەر ژاوەژاو و دەنگی بەرزی بەردەوامی ژیانی ڕۆژانە، کە بەشێکی زۆری لە ئەنجامی پێشکەوتنەکانی تەکنەلۆژیاوەیە، پێشوازی لە هەلە نوێکانی دەنگ بکە کە ئەم پێشکەوتنانە دەستەبەری دەکەن. ئەو تەکنەلۆژیایانەی جیهانی بوونی دنیا لەیەک نزیک دەکەنەوە دەبنە هۆی فێربوونی زمانی دوووەم. ڤیدیۆکانی ئینتەرنێت بوار بە مۆسیقاژەنە ئارەزوومەندەکان دەدات کە گوێ بگرن یاخود فێربن لە مۆسیقاژەنەکانی دیکە کە هەمان پارچە دەژەنن. ئاسانی گواستنەوە دەرفەتی بیستنی جۆرەکانی دیکەی دەنگ دەڕەخسێنێت کە ڕەنگە نموونەیی نەبن لە ژینگەی ناوخۆییدا. ئامێرە یارمەتیدەرەکانی بیستن دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە قەرەبووکردنەوەی کێشەکانی لەدەستدانی توانای بیستن و کێشەکانی زمان. دروست بەکارهێنانی پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکان دەکرێت لە بنیادنانی پەیوەندییەکانی دەنگ بۆ مانادا بەکاربهێنرێت. دەکرێت هێدفۆنە دەنگ پوچەڵکەرەوەکان یاخود دەمەوانە ئاساییەکانی گوێ کە پارچە پلاستیکی بچووکن بۆ داخستنی گوێ بەکار دێن، بە پێی پێویست بەکاربهێنرێن بۆ پەکخستنی دەنگە نەخوازراوەکان کە هەندێک لە تەکنەلۆژیاکان بڵاوی دەکەنەوە.\nسەرچاوەی بابەت: ئێره ببينه\nسەرچاوەی وێنە: ئێره ببينه\nوەرگێڕ: شۆخان محەمەد هادی\nبابەتەكان بەشداریی خوێندکاران فێربوون لەسەر بنەمای مێشک فێرکردنی پێگەشتووان فێرکردنی منداڵان فێرکردنی هەرزەکاران نووسراو\nپێشتر ١٨بەرنامەی پەروەردەيی بەسوودی پۆلێنکراو بۆ سيستمى ئەندرۆيد\nدواتر ١١ ڕێگە بۆ چاندنی حەزی خوێندنەوە لە ناخی منداڵەکەتدا


3272 جار بینراوە\nپریتی زینتا(پریتی زینتا) لەدایک بووی ٣١ کانونی دووەم ١٩٧٥، و ئەکتەری فلیمی ھیندیە. پریتی زینتا لە فلیمی ھیندی بۆڵیویدا(Bollywood) دەرکەوتووە و لەھەمانکاتدا لە پونجابی (Punjab)، تیگلو (Telugu) ، و لە فلیمی ئینگلیزی دا دەرکەوتووە . پاش دەرچوون و تەواوکردنی دەروونناسی تاوانبار(Criminal psychology) ، لەدوای ئەوە بۆ یەکەم جار دەرکەوت لە فلیمی (لەدڵەوە)(Dil Se..) لە ساڵی ١٩٩٨ و ڕۆڵی بینی لە فلیمی (سەرباز)(Soldier) لەھەمان ساڵدا. لەدوای ئەوە لە کۆمەڵێک فلیم و بەرنامە و شۆودا دەرکەوت.\nسەرەتای ژیانی :\nپریتی زینتا لە دایک بووە لە خانەوادەی (روھرو)(Rohru) لە (شیملا دستریکت)(Shimla district) لە (ھیماچەل)(Himachal Pradesh). باوکی ( Durganand Zinta) ئەفسەر بووە لە سوپای ھیند. و باوکی مرد لە پێکدادانی ئۆتۆمبێل کاتێ پریتنی تەمەنی (١٣) ساڵان بوو و دایکیشی(Nilprabhaa) ھەر لەھەمان کارەساتدا بە سەختی برینداربوو کە لەدواییدا بۆ ماوەی (٢٢) ساڵ لەسەر جێگا مایەوە ، ئەو کارەساتە بووە خاڵی وەرچەرخان لە ژیانی و وای لێکرد کە بەزووی پێبگات و پشت بەخۆی ببەستێت ، و (٢) براشی ھەیە بە ناوەکانی(Deepankar و Manish) کە یەکیان گەورەتر و یەکیان بچوکترە لەخۆی بە ساڵێک، کە (Deepankar) ئەفسەرە لە سوپای ھیندی و (Manish) ئێستا لە کالیفۆڕنیا (کالیفۆرنیا) دەژی. پریتنی لە سەرکەوتووترین ئەو فلیمانەی کە بەشداری کردووە : The Hero: Love Story of a Spy, Koi... Mil Gaya and Kal Ho Naa Ho. و پریتنی لە ڕاستیدا پەیڕەوی ھیچ ئاینێک نیە جگە لەوەی کە دەڵێت باوەڕم بەخودا ھەیە.


- 2/20/2019 2:55:00 PM 2664 جار خوێندراوەتەوە\nحەسەن رۆحانی، سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند، گرژی و ئاڵۆزییەكانی نێوان تاران و واشنتن گەیشتوەتە لوتكە و تا ئێستا لە مێژوی هەردو وڵاتدا ئاڵۆزییەكان نەگەیشتون بەو ئاڵۆزیەی ئێستا تێیدان.\nروبەروبونەوەكانی نێوان واشنتن و تاران لە ساڵی 1979 و لە سەردەمی شۆرشی ئێرانەوە بەردەوامە، لەكاتێكدا دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریکا لە مانگی مایسی ساڵی رابردودا لە رێككەوتنە ئەتۆمیەكەی لەگەڵ ئێران كشایەوە و دوبارە سزاكانی بەسەر ئەو وڵاتەدا سەپاندەوە.\nبەپێی ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز، حەسەن رۆحانی، سەرۆک کۆماری ئێران ئەمڕۆ چوارشەممە لە لێدوانێكیدا لە كۆبونەوەی حكومەتەكەی رایگەیاند، "روبەروبونەوەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا لە ئێستادا لە لوتكەدایە و ئەمریكا دژ بە ئێمە هەموو هێزەكانی خۆی چڕكردوەتەوە".\nروبەڕوبونەوەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا گەیشتوەتە لوتكە\nئاماژەی بەوەشکرد، لە رابردودا بە دەگمەن پەیوەندیەكانیان لەگەڵ ئەمریكا گەیشتوەتە بەم دۆخەی ئێستا لە نێوان هەردو وڵاتدا هەیە.\nلەبارەی ئەو كۆبنەوەیەی کە هەفتەی رابردو لە وارشۆ-ی پایتەختی پۆڵەندا سەبارەت بە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە ئەمریکا رێكیخستبو، رۆحانی وتی، "ئامانجەكەی نەپێكاوە، ئەوەش شكستێكی دیكەیە لە سیاسەتەكانی ئەمریكا لە ناوچەكەدا".\nهەفتەی رابردو بەرپرسانی 60 وڵاتی جیهان لە وارشۆ-ی پایتەختی پۆڵەندا بە مەبەستی گفتوگۆ لەسەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و دۆخی ناوچەكە كۆبوونەوە و ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا هیوای هەبو، لەو كۆبونەوەیەدا هاوپەیمانیەك بۆ چڕكردنەوەی سزاكان بۆ سەر ئێران دروستبكات، بەڵام وەزیرانی دەرەوەی ئەو دەوڵەتە ئەوروپیانەی كە تا ئێستاش پابەندن بە رێككەوتنە ئەتۆمیەكەی ئێرانەوە.


📖 چوارینەی ڕەمەزان مەقاڵەل گؤجەر\n📅 زمان اضافه کردن Jul 8 2018 11:46PM\n👁 اێ بەخشە 3,047 گل سئرکریائە(دێینە)\nخەییام گویند که ماه رمضان گشت پدید من بعد به گر [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ ز.س. 8-7-2018 23:46:12\n👫 زریان سەرچناری زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Oct 30 2017 9:45PM\n👁 اێ بەخشە 13,228 گل سئرکریائە(دێینە)\nلە 17-12-1975 لە گەڕەکی سەرچناری شاری سلێمانی چاوی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 1 15 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-10-2017 21:45:28\n👫 شێخ سەلام زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Nov 26 2008 4:31PM\n👁 اێ بەخشە 17,954 گل سئرکریائە(دێینە)\nساڵی 1892 لەدێی عازەبان هاتۆتە ژیانەوە، لەشەش ساڵی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 2 6 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 26-11-2008 16:31:13\n👫 گۆران زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Nov 19 2008 1:09PM\n👁 اێ بەخشە 27,524 گل سئرکریائە(دێینە)\nناوی عەبدوڵڵا بەگ کوڕی سلێمان بەگی کوڕی عەبدوڵڵا ب [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 10 15 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 19-11-2008 13:09:40\n👫 هەژار موکریانی زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)\n📅 زمان اضافه کردن Nov 7 2008 4:46PM\n👁 اێ بەخشە 79,146 گل سئرکریائە(دێینە)\nژیاننامە ناوی عەبدولڕەحمانی شەرەفکەندییە و لە 05- [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 30 27 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-11-2008 16:46:39