وەرگێڕانی: محەمەد سەڵاح- تایبەت بە زێد نیوز\nلەشکرکێشی تورکیا بۆ سەر ناوچە کوردنشینەکان لە باکوری سوریا ئەزموونێکی شۆڕشگێڕانە لەناودەبات لە خۆبەڕێوەبردن کە لەگەڵ هیچ شتێک ناگونجێت، من زیاتر لە 30 ساڵی خوێندنم لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەردەوام ئەمەم بینیوە.\nلە ڕاگەیەندراوێکی لەناکاوی ڕۆژی 6 ی تشرینی یەکەمی 2019دا، سەرۆک دۆناڵد ترەمپ کشانەوەی سەربازەکانی ئەمریکای لە باکوری سوریا، راگەیاند.\nنزیکەی هەزار سەربازی ئەمریکی لەو ناوچەیە بوونیان هەبوو کە پشتیوانییان لە هێزە کوردییەکان دەکرد کە لەتەک ئەمریکییەکان لەدژی رێکخراوی داعش دەجەنگان.\nتورکیا ترسی ئەوەی لێ نیشتبوو کوردەکانی سوریا لەگەڵ ژمارەیەکی کەم لە کوردەکانی تورکیا بەیەکەوە ببەستێنرێن کە داوای مافی ئۆتۆنۆمی یاخود سەربەخۆییان، کردبوو.\nلە 9ی تشرینی یەکەمی 2019 سوپای تورکیا دەستی بە هێرشەکانی کرد و بە تۆپ و هێزی فڕۆکەوانی بەخەستی ناوچە کوردنشیەکانی بۆردومان کرد. کوردەکان پەیتا پەیتا ناوچەکەیان چۆڵ دەکرد و زیاتر لە 24 کەس لە باکوری سوریا کوژران.\nبە وتەی ڕەجەب تەیب ئەردۆگان، سەرۆککۆماری تورکیا، ئامانجی تورکیا لە لەشکرکێشییەکەی بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان دروستکردنی ناوچەیەکی ئارامە بۆ جیاکردنەوەی کوردەکانی سوریا لە سنوری تورکیا.\nبەڵام هێرشی وڵاتەکەی زۆر زیاتری لەوە ئەنجامدا کە ئاماژەی پێدا. کە ئەمەش پرسی دیموکراسی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەخاتە ژێر پرسیارەوە.\nهەموو کوردەکانی سوریا داوای ئۆتۆنۆمی(خۆبەڕێوەبردن) دەکەن لە ''ڕۆژئاوا'' کە بە مانای''خاکێک کە ڕۆژی لێ ئاوا دەبێت"دێت.\nهێزە کوردییەکان خاوەندارێتی ئەو هەرێمە وشک و ڕووتەیان کردووە لە باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا کە هەر لە ساڵی 2012ەوە ڕاستەوخۆ پەیوەست بووە بە حکومەتی سوریا. پاشان سەرکەوتووانە توانیان لە مەترسیەکانی داعش بیپارێزن.\nکوردەکانی سوریا ژمارەیەکی کەمن لە هەرێمێکدا کە بە "کوردستان" ناسراوە، کە بەشێک لە تورکیا، سوریا، عێراق و ئێران پێکدەهێنن. کوردستان ماڵێکە بۆ زیاتر لە (25 بۆ 35) ملیۆن کورد، خاوەن کلتور و نەتەوەیەکی کەمینەن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nکلیلی تێگەیشتنی بارودۆخی ڕۆژئاوا بریتییە لە بیری ''کۆنفیدرالیزم''. لەم حاڵەتەدا- شێوەی ئەم حکومەتە، یەکە ناوخۆکان، کوردستان دەبێتە فیدڕاڵی کە پەیوەندییەکی گرنگی بە ئۆتۆنۆمیەوە هەیە.\nلەبەر ئەو هێزە سەربەخۆییەی کە کوردەکان هەیانە پێویستیان بە حکومەتی ناوەند نییە و بەڵکو دەتوانن خۆیان بەڕێوەببەن، وە کۆنفیدرالیزمی کوردی لە شێوازی سیستمی فیدراڵی ئەمریکی جیاوازە.\nکوردەکان زۆر بەپەرۆشن بۆ کارپێکردنی دەستوری ڕۆژئاوا کە داوای بوونی ئاڵایەکی سەربەخۆ دەکات لەسەر هەر سێ ناوچەکە. وە لەو سێ ناوچەیەدا کوردەکان خۆیان بەرپرسەکان هەڵدەبژێرن. ئەوان سورن لەسەر داواکردنی خۆبەڕێوەبردن.\nکۆنفیدرالیزم کوردەکان لە هەموو حکومەتێک دووردەخاتەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و مافی خۆبەڕێوەبردنیان پێدەدات.\nلەم بەر و لەو بەری هەرێمەکە، هێز لە لووتکەدا کۆدەکرێتەوە. بەشار ئەسەد، سەرۆکی سوریا، سەرکردەیەکی زۆردارە کە لە جەنگی هەشت ساڵی وڵاتەکەی بەدڵڕەقانە نەیارەکانی لەناو بردووە.\nدەستوری ڕۆژئاوا ئازادی دەربڕین و خۆپالاوتن و یەکسانی هەموو ئایینەکان و زمانەکان دەستەبەر دەکات. دەستوری ڕۆژئاوا دیموکراسی ڕاستەوخۆ، چەمکی سنورەکان و یەکسانی ڕەگەزەکان لەخۆدەگرێت. پیاوان و ئافرەتان دەتوانن بەشداری لە هەموو پۆستێکی حکومەت بکەن. ئافرەتە کوردەکان لە سوریا وەک سەرباز لە دژی داعش شەڕیان دەکرد.\nلە هەرێمێکدا کە ئایین و سیاسەت زۆرجار لێک دەئاڵێندرێن، حکومەتی کوردەکان دنیاگەراییە. پەیڕەوکارانی ئایینی ناتوانن لە سیاسەتدا خزمەت بکەن. بەڵام تەنانەت دەستوری ڕۆژئاوا مافی هەموو هاووڵاتیەک لە ژینگەیەکی تەندروست تەرخان دەکات.\nهەموو وڵاتەکان، تەنانەت سوریاش، دەستوریان هەیە لەگەڵ پاشنوسی سیاسی و مافەکانی مرۆڤ.\nلە ڕۆژئاوادا دەستور کاریگەری خۆی هەیە. کوردەکانی سوریا درکیان بە خەونەکەی 2010-2011ی دیموکراسی بەهاری عەرەبی کردووە.\nخاڵە نەرێنیەکانی ڕۆژئاوا\nناکۆکی ناوخۆیی لە کۆمەڵگەی کوردانی ڕۆژئاوا زیان بە یەک پارچەیی سوریا دەگەیەنێت-وەک، فریودانی بەردەوام بۆ وەرگرتنی هێز لە نێوان هۆزە کوردە ڕکابەرەکان و تێکۆشان بۆ بەناوبانگ بوون و دەستڕۆیی لە نێو کوردەکانی تورکیا، سوریا و عێراق ئەمە بەدی دەکرێت.\nزۆربەی کوردانی ڕۆژئاوا دامەزرێنەری (پەکەکە) بە قارەمانێکی نەتەوەیی دادەنێن کە عەبدوڵا ئۆجەلانە. ئۆجەلان بوو کە ئایدیای کۆنفیدرالیزمی ووروژاند لە ساڵی 2005.\nبەڵام تورکیا و ویلایەتە یەکگرتووەکان (پەکەکە) بە ڕێکخراوێکی تیرۆرستی دادەنێن. پەکەکە تووشی یاخیبون بووە لە دژی حکومەتی تورکیا.\nمەترسیە لە پێشینەکان\nبارودۆخی ڕۆژئاوا لە مەترسیدایە\nتەنانەت ئەگەر تورکیاش هێزە ئاسمانییە بەهێزەکەی بۆ هێرشەکانی بەکارنەهێنابا، ئەوا ڕۆژئاوا هەر داهاتوویەکی لاواز چارەنووسی دەبوو.\nپارتی یەکێتی دیموکرات (پەیەدە) ئەوەیان دووپاتکردۆتەوە کە بە هەموو شێوەیەک دووربوون لە شەڕی ناوخۆی سوریا.\nلەگەڵ ئەوەشدا، جێی گومانە کە ڕژێمی سوریا کوردەکان خەڵات بکات بۆ پاراستنی بێلایەنیان لە ماوەی شەڕی ناوخۆی سوریا. نەک هەر ئەوە بەڵکو هەر جێی گومانە کە خەڵاتیان پێبەخشێت لەبەر سنوردارکردنی ئامانجەکانیان بۆ دەستکەوتنی ئۆتۆنۆمی"خۆبەڕێوەبردن" لە جیاتی سەربەخۆبوون.\nهۆکارەکە ئەوەیە کە: ڕۆژئاوا لە وڵاتێکە کە خاوەن گەورەترین کێڵگەی نەوتییە کە وڵاتی سوریایە.\nئه‌م بابه‌ته  1241 جار خوێندراوه‌ته‌وه


ماد و وڵاتی ماده‌کان (مادستان) – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / ماد و وڵاتی ماده‌کان (مادستان)\ndidar othman 2016-04-03\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ماد و وڵاتی ماده‌کان (مادستان) 6,069 Views\nئه‌مانه‌وێ ئه‌وه ڕوون بكه‌ینه‌وه جیاوازی نێوان دوو وشه‌ی كورد و ماد چییه؟ ئایا وشه‌ی كورد و ماد به‌یه‌ك مانا دێت؟ ئایا هه‌ر یه‌كه‌یان مانایه‌كی سه‌ربه‌خۆی هه‌یه؟ زۆر كه‌س ڕِایان وایه كورد یانی ماد. ماد یانی كورد، یاخود هه‌ردوو ناوه‌كه یه‌كێكیان به‌مانای گشتی و ئه‌وی تریان به‌مانای تایبه‌ت دێت؟ كورد له‌ماده یاخود ماد له كورده؟ گرنگ لامان ئه‌وه‌یه ڕه‌گه‌زی كورد باس بكه‌ین. ئه‌نجا په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ مادا باس بكه‌ین. وه‌ك له سه‌ره‌تادا باسمانكرد. كورد له ڕه‌گه‌زی ئارییه یانی له هندو ئه‌وروپیه‌كان. به‌پێی چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌ك1. شێوه‌و قیافه (به‌ژن و باڵا)2. زمان ا زاراوه 3. خووڕِه‌وشت 4. ناونیشانی بنه‌ماڵه. كورد له دێر زه‌مانه‌وه ناوی مناڵی ناوه (ئاری) هه‌ر چه‌ند كورد په‌یوه‌ندیه‌كی به‌تینی له‌گه‌ڵ عه‌ره‌ب و ئیسلامدا هه‌یه، به‌ڵاَم ئاگاداری ئه‌م ناونیشانه هه‌ر كراوه و نه‌فه‌وتاوه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا ناوی عه‌ره‌بی و ئیسلامی هه‌ر به‌كار هاتووه. هه‌ر چه‌نده لای زۆربه‌ی خه‌ڵك ناوه كوردیه‌كان زۆر به نرخ بووه وه‌ك: “فه‌رهاد، گوده‌زر، فه‌ڕِوخ، شاپوور، ئاری، هۆشه‌نگ، جه‌مشید، فه‌ره‌یدوون، به‌همه‌ن، په‌رویز، به‌هرام، سام، ئه‌رده‌شێر، نه‌وشیروان، كه‌یخه‌سره‌و، شه‌هریار، شیرین، نوش ئافه‌رین، ماهرِوخسار، گوڵمیهر، ئازه‌ر، ماهی تابان، فه‌ره‌نگیز، نازه‌نین خورشید، ئافتاو، ناهید، گوڵناز”. ناوی بنه‌ماڵه‌كانیش وه‌كو “زازا، كرمانج، لۆلۆ، بابان، گۆران، كه‌ڵهوڕ، مه‌نوچه‌ری، كاكه‌وه‌ندی، ئازادبه‌خش، تیراندوه‌ند، جاف”.5. ئاین و په‌رستنی كورد و زۆربه‌ی نه‌ته‌وه ئاریه‌كانی تریش هه‌ر (ئاگر په‌رستنی) بووه ئاینی زه‌رده‌شتی ئاین و مه‌زهه‌بی پیرۆزی هه‌موو ئاریه‌كان بووه. وه‌ك له پێشدا وتمان (سامی یه‌كان) خوا په‌رست و (حامییه‌کان)بت په‌رست و (ئاریه‌کان) ئاگر په‌رست بوون. تاكو ئێستاش زۆربه‌ی شوێنه‌واری په‌رستگاو كووره ئاگره‌كانی كۆن له گه‌لێ جێگادا ماوه‌ته‌وه و به‌دی ئه‌كرێت. 6. شێوه و چۆنیه‌تی خانوو كردن له كورده‌واریدا، زۆربه‌ی وه‌كو یه‌ك وایه و حه‌ز ئه‌كه‌ن هه‌مووی ڕووه و ڕۆژهه‌ڵات بێت. به تایبه‌ت ژووری نووستن بۆ ئه‌وه‌ی كاتێ به‌یانیان رۆژ هه‌ڵدێ ئاگادار بن و هه‌ر له شوینی خۆیانه‌وه بیپه‌رستن و سوجده‌ی بۆ ببه‌ن و ستایشی بكه‌ن(1)، وشه‌ی (ئاریان) یا (ئێران) هێرۆدۆت به وڵاَتى رۆژهه‌ڵاَت و ڕۆژئاوای و تووه یانی له ڕِوباری سه‌نده‌وه تا‌كو ده‌شتاییه‌كانی نێوان دیجله و فورات كه كوردی به جیاواز له‌م سنووره نه‌زانیوه.\n1. موغه‌کان: پیاوی ئاینی کاتێ ڕۆژ هه‌ڵده‌هات ئه‌یدا له ئاوایی یه‌کسه‌ر ئه‌چونه سه‌ربانی (هورمزدگاکان) و په‌رستگاکان و هاواریان ده‌کرد، ئه‌ی خه‌ڵکینه له خه‌و هه‌ستن، ڕۆژ هه‌ڵهاتووه هه‌مووتان ڕووی تێبکه‌ن و بیپه‌رستن. کاتی خه‌و به‌سه‌ر چووه هه‌ستن کاتی په‌رستن و ستایشی هوزمورده.\nئه‌و به‌ڵگه نامه‌یه‌ی له سلێمانی دۆزراوه‌ته‌وه كه له پێشدا باسمانكرد به‌ته‌واوی ئاگر په‌رستێتی كورده‌كان ڕۆشن ئه‌كاته‌وه. پاشماوه دێرینه‌كان و (علم الانساب) (بیبلوگرافیا و ئاثنوگرافیا) به‌ڵگه‌یه‌كی ڕوون و ئاشكران بۆ ئاری بوونی كورد. هه‌روه‌ها لێكۆڵینه‌وه و خۆ خه‌ریك كردنی رۆژهه‌ڵاَت ناس و مێژوو زانه‌كان به‌ڵگه‌ی زانستی (ئه‌نتروبولوجی و ئاثنولۆلجی) (خه‌ڵك ناسی و ڕه‌گه‌ز ناسی) ئه‌وه ڕوون ئه‌كه‌نه‌وه كه كورد له نه‌وه‌ی ئارییه و ئاگر په‌رست بوون و په‌یوه‌ندیه‌كی به‌تینیشیان هه‌یه له‌گه‌ڵ ئاگر و ڕِۆژدا. زۆربه‌ی مێژوه‌كان بۆمان ئه‌گێرِنه‌وه كاتێ (ئه‌سكه‌نده‌ری فه‌یله‌قوسی) ڕێی هاته شاره‌زوور (سێ سه‌ده و نیو پێش مه‌سیح) دانیشتوانی كوردستانی ڕِۆژئاوای مه‌جبور كرد كه بت په‌رست بن، هه‌روها كوردستانی ئه‌رده‌ڵاَن كه له دوو لاوه په‌یوه‌ستی خاكی شاره‌زووره ئه‌مانیش مه‌جبور به بت په‌رستی كرد، به‌ڵام دانیشتوانی ژوورو رۆژهه‌ڵاتى كوردستان به ئاگر په‌رستی خۆیان مانه‌وه و هیچ گۆڕانێگ له نێوانیاندا ڕِووی نه‌دا. به‌ڵام به‌شی خوارووی كوردستان ماوه‌یه‌ك بت په‌رست بوون له پاشداو كۆتایی سه‌ده‌ی پێنجه‌می زاینی بوونه گاورو ئاینی مه‌سیحیان وه‌رگرت.(1) ماوه‌یه‌كی زۆری پێ نه‌چوو له ژێر سایه‌ی سه‌رداریكی ئێرانی به‌ناوی (پاو) گه‌ڕِاونه‌ته‌وه سه‌ر ئاینی (مه‌جووس) یانی ئاگر په‌رستی. تا سه‌رده‌می خه‌لافه‌تی خه‌لیفه‌ی دووه‌م (عمر) كه عێراقی داگیر كرد. پاش گرتنی عیراق هیچ ماوه نه‌مایه‌وه كه (یه‌زدی گورد) شای ئێرانی له (مه‌دائن)دا بنیشێ بۆیه به‌ره‌و عیراقی عه‌جه‌م كه‌وته ڕێ تا گه‌یشته‌وه ده‌ورو به‌ری شاری كرماشان.\n1. مێژووی کڵیشای کۆن ل 300\n(یه‌زدی گورد) سوپایه‌كی دوو هه‌زار كه‌سی به هه‌موو كه‌ل و په‌لێكی جه‌نگه‌وه ڕووه‌و شاره‌زوور ڕِێك خست له ژێر چاودێری و سه‌ركردایه‌تی (پاو)دا(1) بۆ ئه‌وه‌ی كورده‌كانی ناوچه‌ی شاره‌زوور بگه‌ڕێنێته‌وه ژێر چاودێری فه‌رمانڕه‌وایه‌تی یه‌زدی گورده‌وه، به‌م شێوه‌یه كورده‌كانی ناوچه‌ی شاره‌زوور داواكه‌یان په‌سه‌ند كردو گوێڕِایه‌ڵی فه‌رمانی (پاو) بوون و به هه‌موو كه‌ره‌سه‌یه‌كی جه‌نگیه‌وه ئاماده‌یی خۆیان نیشان دا. له‌م كاته‌دا هه‌واڵی چوونی یه‌زدی گورد به‌ره‌و وڵاتى خۆراسان ئه‌بێته‌وه. پاو له‌م هه‌وڵه زۆر دڵگران ئه‌بێت و ناچار نامه‌یه‌ك به‌م شێوه‌یه بۆ دانیشتوانی شاره‌زوور ئه‌نووسێ، (كورته‌ی نامه‌كه‌ی پاو بۆ خه‌ڵكی شاره‌زوور) (له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شه‌هریار فه‌رمانڕه‌وای ئێران له‌سه‌ر داخوازی و دۆستایه‌تی خاقانی چین ڕووه‌و وڵاَتى رۆژهه‌ڵات رِۆیشتوه بۆ چاك كردنی سنووری خۆراسان (ماهووی سوور) ئێوه‌ش له شوین و جێگای خۆتان بمێننه‌وه تاوه‌كو خاوه‌ن شكۆ ڕووه‌و نیشتمان ئه‌گه‌ڕِێته‌وه ئه‌و كاته له فه‌رمانه‌كانی خاوه‌ن شكۆ ئاگادارتان ئه‌كه‌مه‌وه). “پاو شاپووزاد”\nپاش ناردنی نامه‌كه‌ی پاو بۆ شاره‌زوور له‌وبه‌ری ڕووباری (سیروان)ه وه مه‌نزڵێك ئه‌خه‌ن له دامێن چیایه‌ك له نزیكی دێ یه‌كی گه‌وره‌دا چادر هه‌ڵئه‌ده‌ن و بارگه و بنه ئه‌خه‌ن خه‌ڵكی دێ كه دێنه پیریانه‌وه و پیشوازیه‌كی گه‌رمیان لێ ئه‌كه‌ن. پاو ئه‌م میوانداریه به هه‌ل ئه‌زانێ و سوودی لێ وه‌رئه‌گری، ئه‌كه‌ویته گفتو گۆ كردن له گه‌ڵیانداو ئه‌یانخاته‌وه سه‌ر فه‌رمانڕه‌وایه‌تی ئێران و له گاوری وازیان پێ دێنی و ئه‌یانگێڕێته‌وه سه‌ر ئاینی زه‌رده‌شت و له دامێنی چیاكه‌دا په‌رستگایه‌ك و كوره‌یه‌كی ئاگریان بۆ ئه‌كاته‌وه. ئه‌و چیایه به‌ناوی (ئاته‌شگا)وه ناوداره و دێ كه‌ش به‌ناوی پاوه وه ناو ئه‌نێن (پاوه) كه عه‌ره‌ب پێ ی ئه‌ڵێن (فاوج). پاو ماوه‌ی دوو مانگ له ناوچه‌ی پاوه ئه‌مێێنته‌وه له پاشدا به‌ره‌و هه‌مه‌دان و ئه‌سفه‌هان ئه‌كه‌وێته ڕێگا. به‌هه‌ر شوێنێدا تێپه‌ڕی كردوه گێڕاونیه‌تیه‌وه ژێر ده‌سه‌ڵاتداری ئێران و په‌یڕه‌وی ئاینی زه‌رده‌شت. له نزیك خۆراسان له‌گه‌ڵ (یه‌زدی گورد) یه‌ك ئه‌گرنه‌وه پاو ئاگاداری یه‌زد گورد ئه‌كات كه پێویست ناكات بچنه (خۆراسان) له‌به‌ر ناکۆکی به‌تین له نێوان (ماهووی سوری) و (پاو)دا، لێره‌دا یه‌زدیگورد ئه‌م و ته‌یه ئه‌گرێته دڵ وكینه له پاو ئه‌كێشێ ئه‌وه‌نده‌ی پێ ناچێ سووپای ئیسلام له خوزستان و كوردستان و عیراقی عه‌جه‌م نزیك ئه‌بێته‌وه. یه‌زدی گورد به‌ره‌و خۆراسان ئه‌كه‌وێته ڕێگا و شاری ئه‌سفه‌هان جێ دێڵێت. پاو سه‌ر پێچی له فه‌رمانی یه‌زدی گورد ئه‌کات و به‌ره‌ونیشتمانی خۆی (مازه‌نده‌ران) ئه‌كه‌وێته ڕێ. وه‌ك مێژووی ئێران و شانامه باسی ئه‌كه‌ن یه‌زدی گورد شه‌هریار له خۆراسان ئه‌كوژێ و سوپای ئێران بێ سه‌رپه‌شت ئه‌مێنێته‌وه. ساڵی (18)ی كۆچی ئیسلام به فه‌رمانی خه‌لیفه‌ی دووه‌م و له ژێر فه‌رمانداری (ئیمام حه‌سه‌ن) و (عبدالله كوڕی عومه‌ر) و (ابی عبیدالله‌ی انصاری) و چه‌ند كه‌سێكی تر له سه‌ردارانی ئیسلام ڕووه‌و ئێران ئه‌كه‌ونه ڕِێ. له عیراقه‌وه به‌ره‌و ناوچه‌ی كرماشان لێره‌دا (ئیمام حه‌سه‌ن) (حه‌زیفه‌ی یه‌مانی) و (قه‌یسه‌می كوڕی عه‌باس كوڕی عبدالمطلب) له‌گه‌ڵ سوپایه‌كی گه‌وره‌ی چه‌ند هه‌زار سواره و پیاده ڕوِوه و (هه‌مه‌دان) و (ڕه‌ی)(تاران) و مازه‌نده‌ران ئه‌كه‌ونه ڕێ. (عبدالله كوڕی عومه‌ر) (ابو عبیداللهی الانصاری) له‌گه‌ڵ پێچ هه‌زار سواردا به‌ره‌و شاره‌زور ئه‌كه‌ونه ڕێ، له‌م كاته‌دا سوپای كورد كه خۆی ئاماده كردبوو بۆ به‌ربه‌ستی له‌شكری ئیسلام شه‌وێك له (سیروان) ئه‌په‌ڕنه‌وه‌و به‌رانبه‌ر له شكری كورد ئه‌وه‌ستن. له یه‌كه‌م هێرشدا (ابو عبیدالله ی انصاری) ئه‌كوژرێ. هێرشی دووه‌م و سێیه‌م كه‌سێ ڕۆژی خایاند سوپای موسوڵمانه‌كان سه‌رئه‌كه‌ون. به‌شیۆه‌یه‌ك كه شاخ و ده‌شت و دۆڵ به‌خۆینی جه‌نگاوه‌رانی كورد سوور ئه‌بێ. له ئه‌نجامدا هه‌موو دێهات و شارۆچكه‌كانی كوردستان كاول ئه‌كه‌ن په‌رستگاو ئاگردنه‌كان ئه‌ڕوخێنن ژن و كچی كورد به‌دیل ئه‌گرن و هه‌رچی سامان و ده‌وڵه‌ت هه‌یه تاڵانی ئه‌كه‌ن. ئه‌وانی مانه‌وه بوونه ئیسلام وازیان لێ هێنان لاشه‌كه‌ی (ابوعبیدالله) له دامێنی چیای (شنروێ) ئه‌نێژن له نزیك شاری (هه‌ڵه‌بجه)، كه ئێستا بۆته دێی عه‌بابه‌یلێ. (عبدالله ی كوڕی عومه‌ر) چه‌ند مانگیك له‌و ناوچه‌یه‌دا ئه‌مێنێته‌وه. تاوه‌كو له جێگای ئاگردانی ئاگرو په‌رستگاكان چه‌ند مزگه‌وتێكی دروستكرد و یاساو فه‌رمانه‌كانی ئیسلامی له خه‌ڵكه‌كه گه‌یاند. له پاشدا ڕووه‌و (هه‌ورامان) ئه‌كه‌وێته ڕێ له نزیك (پاوه) تووشی شه‌ڕو كوشتارێكی خۆیناوی دێت كه زۆربه‌ی ئافره‌ت و پیر و مناڵی كورد به‌ده‌ستی سوپای ئیسلام ئه‌كوژرێ و له‌ناو ئه‌چن. عبدالله كوڕی عومه‌ر له شاری پاود مزگه‌وتێكی دروست كرد. یه‌كێك له كوره‌كانی (معاذ كوڕی جبل) و چه‌ند كه‌سێكی تری عه‌ره‌ب جێ دێڵێ. له‌پاشدا ئه‌م عه‌ره‌بانه ژن و كچی كوژراوه‌كان ماره ئه‌كه‌ن له وێدا جێ گیر ئه‌بن و مناڵ ئه‌كه‌وێته نێوانیان. به‌م شێوه‌یه مانه‌وه كه تا ئێستاش گۆڕه‌كانیان له نزیك شاری پاوه دایه عبدالله كوڕی عومه‌ر پاش ماوه‌یه‌كی كه‌م توانی هه‌موو وڵاتى كورد بخاته ژێر چاوه‌دێری ئیسلامه‌وه. له‌بری كووره ئاگرو په‌رستگاكان مزگه‌وتی دروست كرد و یاساو فه‌رمانه‌كانی ئاینی ئیسلامی بڵاو كرده‌وه. هه‌رچه‌نده كورده‌كان به‌هۆى شه‌ڕۆ شۆڕو كوشتاره‌وه دینه‌كه‌ی خۆیان له‌ده‌ست داو ئاینی ئیسلامیان وه‌رگرت، به‌ڵام له ناورۆكدا مه‌یلیان به‌ره‌و لای ئاینی باو باپیریان ئه‌چوو. له سه‌ره‌تادا زۆر ئاگادارییان ئه‌كردو به ته‌نگیه‌وه بوون به‌ڵام له‌پاشدا ورده ورده بیریان چوه‌وه. شه‌ره‌كانی سه‌رده‌می خه‌لیفه‌ی عه‌باسی هه‌موو شه‌ڕی دینی بوو. له‌و شه‌ڕه خۆیناویه‌ی له ساڵی ( 307) و ( 324)ی كۆچی له ژووروی كوردستان ڕویدا بۆ هه‌مان مه‌به‌ستی دینی بوو. دانیشتوانی هه‌ورامان هه‌رچه‌ند موسوڵمان بوو بوون و نوێژو یاساكانی ئیسلامیان به‌جێ ئه‌هێنا به‌ڵاَم هێشتا هه‌ندێ خوو ڕه‌و‌شتی زه‌رده‌شتیان تێك نه‌دابوو تا ساڵی (842)ی كۆچی (مه‌ولانا گشایش) بابا گه‌وره‌ی مه‌ردۆخیه‌كان هات و ده‌ستی كرد به فێركردنی قورئان و بڵاَو كردنه‌وه‌ی یاساكانی ئیسلام به شێوه‌یه‌كی رِوون و ئاشكرا له ناوچه‌ی هه‌وراماندا. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی نزیكه‌ی هه‌شت سه‌ده‌و نیو به‌سه‌ر ئه‌م گۆڕانه‌دا تێپه‌ڕیبوو ئه‌یانویست له ئیسلام هه‌ڵگه‌ڕێنه‌وه و یاخی ببنه‌وه و بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر دینه‌كه‌ی (پیر شه‌هریار)(1) كه به یه‌كێك له پیاوچاك و بڵاو كه‌ره‌وه‌ی ئاینی زه‌رده‌شتیان زانیوه له ناوچه‌كه‌دا (پیرشالیار وه پیرشه‌هریا لێره‌دا هه‌ر یه‌كێكن). مه‌ولانا گوشایش پیاوێكی چاوكز بووه بۆیه هه‌ورامیه‌كان به گوشایشه كوێر ناوی ئه‌به‌ن و هه‌وڵ و تێكوشانى ئه‌م كابرایه بۆ په‌ره‌سه‌ندن و ناساندنى ئیسلام واى له خه‌ڵكه‌كه كرد ڕه‌قیان لێ ی بێت و به گوشایشه كوێر ناوی به‌رن.(2) ئه‌گه‌ر له ڕِیش سپی و پیاوه ئاقڵه‌كانی هه‌ورامانت بپرسیایه ئایا قورئان كۆنه یان ماریفه‌تی پیر شهریار؟ له وه‌ڵامدا ئه‌ڵێن: ماریفه‌تی شه‌هریار كۆنه قورئان دوێنێ گوشایشه كوێر هێنایه هه‌ورامان له كۆتایی هه‌ر به‌ندێ له كتێبه‌كه‌ی پیرشالیار ئه‌م وته‌یه به هۆنراوه دووباره بۆته‌وه. گۆشت جه واتای پیر شالیار بۆ هۆشت جه كیسا سته‌ی ر\nیانی گۆیت له وته‌كانی پیر شالیار بێ و هۆشت به لای په‌یامبه‌ری ڕه‌مز گۆوه بێت.\n1. ماریفه‌تی پیرشالیار بریتیه له کتێبێکی گه‌وره له چه‌ند به‌دنێك پێك هاتووه، پڕه له قسه‌ی نه‌سته‌ق و ووته‌ی به‌نرخ. له کۆتای به‌ندێکدا چه‌ند په‌ندێك به شێوه‌ی هۆنراوه نوسراوه.2. له سه‌ره‌تای به‌ندی یه‌که‌می کتێبه که له بریتی (کیاسته) که به مانای نێردراو دێت ووشه‌ی (روشت) نوسراوه که ڕوشت به‌مانای (دانای ڕه‌مزگۆ) دێت. له‌وه ئه‌چێ ڕوشت دروست تر بێت\nدانیشتوانی ئه‌مڕۆی هه‌ورامان وشه‌ی (ڕه‌مزگۆ) له په‌یامبه‌ری ئیسلام ئه‌گێڕِنه‌وه، به‌ڵاَم په‌یامبه‌ری ئیسلام ڕه‌مزی نه‌بووه وبه ئاشكرا داوای په‌یامبه‌ری كردوه. واتای ریمزگۆ بریتی یه له (زه‌رده‌شت) كه به (وحشور سپیماری) ناوداره یانی (په‌یامبه‌ری ڕه‌مزگۆ)(1) ئه‌و كتێبه‌ی باسمانكرد ئێستا له هه‌ورامان به‌پێ ی وه‌سیه‌تى پیرشالیار ئه‌م كتێبه نابێ بدرێته ده‌ست بێگانه. هه‌موو پرِه له وته‌ی جوان و په‌ندی به‌نرخ كه به‌رزی و هوشیاری پیرشالیارمان بۆ ده‌رئه‌خات. ئه‌مه‌ش وێنه‌یه‌ك له په‌نده‌كانی : – وه‌روێوه وارۆ ورده ورینه وه‌ریسه بڕێو چوار سه‌رینه كرگی سیاوه و هێڵیش چه‌رمینه گوشلی ممیریو دوێ برینه\nواته به‌فرێكی ئه‌بارێ به‌فره خۆركه‌یه، گوریس كه بچرا چوار سه‌ر په‌یدا ئه‌كات،مریشكی ماڵی په‌رِه‌كه‌ی رِه‌شه، كه‌چی هیلكه‌كه‌ی سپی یه. مه‌نجه‌ڵ كه كونی تێ بو دوو سه‌ر پیدا ئه‌كات لێره‌دا مه‌به‌ست له به‌ر هه‌ڵستی سوپای دوژمنه و به‌رگری له خاك و نیشتمان، ئه‌ڵیت یه‌ك گرتن و یه‌ك بوون مایه‌ی سه‌ربه‌رزی و سه‌ركه‌وتنه. دیسانه‌وه له په‌ندێكی تردا ئه‌ڵێت\nداران گیانداران جه‌رگو دڵ به‌رگه‌ن گائێ پر نه‌رگه‌ن گائێ بێ به‌رگه‌ن كرگ جه هێلمین هێلى جه‌كرگه‌ن ڕواس جه‌ڕواس وه‌رگی جه ودرگه‌ن\n1. کتێبی دبستان المذاهب ل 10\nیانی دره‌خت و گیانداران ڕه‌گ و ڕیشه و جه‌رگ و دڵیان جار جارێك بێ به‌رگن یانی بێ گه‌ڵاو بێ به‌رو تووكن، مریشك له هێلكه‌و هێلكه له مریشك، ڕێوی له ڕێوی، گورگیش له گورگ، لێره‌دا مه‌به‌ست ئه‌وه‌یه‌كه دره‌خت و گژو گیا هه‌ستی هه‌یه و ئه‌ژی و وه‌ك گیاندار بێت وایه كه گه‌ڵا ئه‌كات (ئه‌خوات) له پاشدا گه‌ڵاكه‌ی ئه‌وه‌رێ، یاخود هه‌ر كه‌سه ئه‌چێته‌وه سه‌ر ڕه‌گه‌زو بنه‌مای خۆی، هه‌ر شته وه‌ك خۆی له خۆی په‌یدا ئه‌بێ. لێره‌دا ئه‌وه‌مان بۆ ده‌ر ئه‌كه‌وی كه ئاگر په‌رسته كۆنه‌كان هه‌مان ڕای فه‌یله‌سوفه یونانیه‌كانیان هه‌بوه كه ئه‌ڵێن مرۆڤ سه‌ره‌تای نیه‌و ناتوانرێ سه‌ره‌تای بۆدیاری بكرێ، هه‌رگیز كۆتاییشی نایه. خاوه‌نی ئه‌و كتێبه‌ی باسمانكرد (پیر شه‌هریار) ئه‌م پیاوه (مه‌جووسی) ئاگر په‌رستی بووه. بابا گه‌وره‌ی پیر شه‌هریاری دووه‌مه كه موسوڵمان بووه. ئه‌م پیرشه‌هریاری دووه‌مه شه‌وێك له خه‌ویا چاوی به پێغه‌مبه‌ری ئیسلام (محمد د. خ) ئه‌كه‌وێ و بانگی ئه‌كات كورِم. ئه‌میش بۆ سبه‌ینێ ناوی خۆی ئه‌گۆڕێ به (مسته‌فا) و ئه‌ڵێت من (سه‌یدم). ئه‌م پیاوه له‌ناو هه‌ورامان دا به (سه‌ید مسته‌فا) ناودار بووه. ئه‌م پیر شه‌هریاری دووه‌مه هاوچه‌رخی (عبدالقادر گه‌یلانی) بووه و په‌یوه‌ندی هه‌بووه له نێوانیاندا. ساڵی (480)ی كۆچی پیرشه‌هریاری دووه‌م كتێبی (معرفت)ی گۆڕیوه و ئه‌و شتانه‌ی له‌گه‌ڵ ئاینی ئیسلامدا ڕێ نه‌كه‌وتوه ئه‌م لایبردوه. ئێستا نوسخه‌ی دووه‌می ئه‌م كتێبه له هه‌وراماندا ماوه. (مه‌ولانا گوشایش) كه باسمانكرد كوڕی (بابا مه‌ردۆخ) و ئه‌ویش بابا گه‌وره‌ی شێخ (محمد مه‌ردۆخی)یه كه دانه‌ری ئه‌م (مێژوو)ه یه. له ساڵی (775)ی كۆچی دا هاتۆته هه‌ورامان و له ساڵی (778) ی كۆچی كچی شێخ شه‌هابه‌دینی دزاوه‌ری هێناوه و له هه‌ورامانا جێ گیر بوه. ساڵی ( 842)ی كۆچی به هاوكاری (شێخ شه‌هابه‌دین) ده‌ستی به ڕاگه‌یاندنی قورئان و بڵاَو كردنه‌وه‌ی یاسای ئیسلام كردووه، به‌ڵاَم مه‌به‌ستی به ته‌واوی نه‌هاتۆته دی و له‌دنیا ده‌رچووه و (مه‌ولانا گوشایش)ی كوڕی جێگای گرتۆته‌وه. له‌و ڕِوونكردنه‌وه‌یه‌دا بۆمان ده‌رئه‌كه‌وێ كه كورد (ئاری) نه‌ژاده و ئاگر په‌رست له‌گه‌ڵ پارس و هه‌موو نه‌ته‌وه‌كانی تری ئاری هاو ڕِه‌گه‌زن ته‌نها خاڵیك لێره‌دا ده‌ستی بۆ ڕِاكێشین ئه‌وه‌یه بزانین رِه‌گه‌زی كورد له كوێدا كۆتایی دێت و ئه‌گاته كێ؟ ئایا كورد و ماد یه‌كن یا جیاوازن ئایا كورد دوانزه هه‌م فیرقه‌یه له‌و (13) فیرقه ئاری یه؟ ئایا كورد له ماده یا ماد له كورده. له زۆربه‌ی مێژوه‌كاندا ناوی كورد مورادیفی ناوی (ماد)ه و هه‌ردووكیان به یه‌ك مانا دێن، له مێژوه كۆن و تازه‌كاندا له ته‌نیشت ناوی ماد یا مادا وشه‌ی (كوردستان) له نێوان دوو كه‌وانه‌دا نووسراوه كه مه‌به‌ست وشه‌ی (ماد) یا (مادا)یه. له كتێبی (عشق و سلطنت) كه به شێوه‌ی رِۆمان نووسراوه له هه‌موو شوێنیكدا ناوی ماد و كوردی پێكه‌وه هێناوه. له كتێبی (كلێسای كۆن) دا ل(268) وشه‌ی (پارت و مه‌دی و عێلام) هاتووه. كه به‌م شێوه‌یه خۆی لێكی داوه‌ته‌وه پارتیا – خۆراسانی ئه‌مرِۆ، مه‌دی كوردستانی ئێستا. عیلام – خوزستان، ئه‌گه‌ر وابێت ئه‌وا وشه‌ی (كورد) و (ماد) مرادفی یه‌كن و به‌یه‌ك مانا دێن و له‌یه‌ك جیا ناكرێنه‌وه، بۆ وێنه ئه‌گه‌ر ویستمان بڵێین (ده‌وڵه‌تی ماد) ئه‌وا به‌بێ دوو دڵی ئه‌توانین بڵێێن (ده‌وڵه‌تی كورد) یا نه‌ته‌وی كورده. هه‌ندیك له مێژوو ناسان و رۆژهه‌لاَت ناسه‌كان وه‌ك پرۆفیسۆر (ساپس) و دانه‌ری كتێبی ئاینه‌ی ئه‌سكه‌نده‌ری ل 31 و منطق ل 15… هتد مادیان به كورد داناوه. وه‌ك _ دیالمه) به‌شێك كورد( سه‌لمانازار)( فه‌رمانرِه‌وای ئاشوریه‌كان وشه‌ی( مادا)ی به به‌شێك له كورد ناو بردوه نه‌ك هه‌موو كوردی رِۆژهه‌لات و رِۆژئاوا. وشه‌ی ماد له حه‌وت هۆزی كوردا دیاری ئه‌دات. ئه‌مه‌ش ئه‌وه ئه‌سه‌لمێنێ كه ماد بریتین له هۆزێكی كورد و بوونه‌ته حه‌وت لق،به‌لاَم به‌رِای مێژوو ناسه كورده‌كان كورد به‌شێكن له ماد یانی كۆمه‌ڵی كورد به‌شێكن له نه‌ته‌وه‌ی ماد. ئه‌ڵین بنه‌رِه‌تی كورد به وشه‌ی(كورده) یا (كوردۆ) كۆتایی دێت.زۆربه‌ی مێژوو ناسانی یۆنانی و فه‌ڕه‌نسی وشه‌ی (كورد یا كاردۆ یا كارداك) یا كاردۆكیان به‌كار هێناوه، له مێژووی هه‌ورامان ل( 16)دا نووسراوه (كورد و دیلام = دیلم و گیل و خه‌زه‌ر و نبط و گرموك = جرموف = جرامقه) ئه‌مانه هه‌موو كورِی (یابت كورِی نوح)ن له ته‌ورات دا به‌شی ده‌یه‌م و له زۆربه‌ی مێژووه‌كان ئه‌م وته‌یه دوباره بۆته‌وه. به‌پێی ئه‌م ڕایه كۆمه‌ڵی كورد به‌شێكن له نه‌ته‌وه‌ی ماد یانی (كورد له ماد)ه ده‌وڵه‌تی كوردی كه‌یقوباد كه ده‌وڵه‌تی مادیان پێ وتووه پێك هاتووه له هۆزه‌كانی ماد = كورد، لوڕ، گێل، خه‌زه‌ر، ده‌یله‌م – ئه‌مانه به هه‌موویان ده‌وڵه‌تی كه‌یقوبادی كوردیان پێك هێناوه و به تایبه‌تی ده‌وڵه‌تی كورد نه‌بووه. به‌ڵام ده‌وڵه‌تی ” گوتی، كاسی، لۆلۆ، میتانی، زه‌ندیه، ئه‌خشیدیه، حه‌سنه‌ویه، دیالمه، لوڕی بچووك، ئال خورشید”، وتراوه ده‌وڵه‌تی كورد یان به ده‌وڵه‌تی كورد ناو براون (هۆزه‌كانی دیكه‌ی ماد زۆر به‌شدار نه‌بوون له پێك هێنانی ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌دا). له‌به‌ر ئه‌وه‌ی دامه‌زرێنه‌ری ده‌وڵه‌ته‌كان كورد بوون نه‌ك ماده‌كان. لێره‌دا بۆمان ده‌رئه‌كه‌وێ كه وشه‌ی (ماد) له وشه‌ی كورد بڵاوتره به (كورد و دیله‌م و خه‌زه‌ر) و.. هتد، ئه‌وترێ ماد. دیسانه‌وه جێگه‌ی گومان نی یه له قسه‌كانی هێرۆدۆتی یونانی دا كه ئه‌ڵیت (كۆمه‌ڵێك له كورده‌كان خۆیان ناو ناوه ماد) وه ئه‌م ناوه‌یان به خۆیان ڕه‌وا و تایبه‌تی داناوه له به‌شی ڕۆژهه‌ڵاته نه‌ك ئارارات. هه‌ر چۆنێك بێت گومان نامێنێت كه وشه‌ی ماد زۆر گه‌وره ترو بڵاو تره له وشه‌ی كورد یانی وشه‌ی كورد له ماد پێك هاتووه. به كوردو هه‌موو نه‌وه‌كانی (ماد ا) ئه‌وترێ (ماد)، به‌ڵام وته‌كه‌ی هێرۆدۆت كه ئه‌ڵی به‌شێك له كورده‌كانی رۆژهه‌ڵات خۆیان ناو ناوه (ماد). لێره‌دا ئه‌بێت بڵێین كه وشه‌ی (كورد) زۆر له وشه‌ی (ماد) بڵاوتره. یانی به پێچه‌وانه‌ی ڕاكه‌ی پێشوومانه‌وه. هه‌رچه‌نده به به‌شی رۆژهه‌ڵات ئه‌وترێ (مادستان) یانی وڵاتى ماده‌كان. به به‌شی ئارارات و زاگرۆس ئه‌وترێ (كوردستان). لێره‌دا جیاوازی هه‌یه له نێوان مێژوو نووسه‌كاندا له‌سه‌ر ئه‌م باسه، كه ئایا كورد له ماده یا ماد له كورده؟ جێی گومان نی یه كه وشه‌ی ماد به هه‌موو نه‌وه‌كانی (مادای كوڕی پایت كوڕی نوح) ئه‌وترێ. ئه‌و به‌ڵگانه‌ی كه به خه‌تی بزماری نووسراوون یاخود ئه‌و ده‌ست نووس و شوێنه‌واره مێژوویانه‌ی له كوردستان دۆزراونه‌ته‌وه وشه‌ی (كوردراكان) به‌كار هاتووه كه به مانای (كورده‌كان) دێت. (ئه‌سترابۆن)ی جوگرافیازانی یونانی ساڵی ( 60) پ ز نه‌خشه‌یه‌كی كێشاوه له سه‌ر نه‌خشه‌كه وشه‌ی (كلاده‌كی) داناوه (كارداك). له سه‌ره‌تای مێژوه‌وه له چیاكانی سوریا جێ گیر بوون به (گوتو) به ناو بانگ بوون. گۆتۆ به واتای پاڵه‌وان، ئازا، شه‌ڕانی دێت. به‌هه‌مان شێوه وه‌رگێڕانی وشه‌ی گۆتۆ بۆ سه‌ر زمانی ئاشووری ” كاردۆ یا كارداك یا كۆردۆ” یه كه هه‌مان مه‌به‌ستی پێشوو ئه‌گرێته‌وه. ئه‌گه‌ر ئه‌و مه‌به‌سته ڕاست بێت له‌وانه‌یه له‌به‌ر ئازایی و شه‌ڕكه‌ری پێ یان و تبن (كارد)، چونكه كارد له زۆر شوێنی كورده‌واری به‌مانای چه‌قۆیه‌كی گه‌و‌ره‌ی بڕه‌ر به‌كار دێت. له‌هه‌ر شوینێكدا وشه‌ی (كورد) به فارس و وشه‌ی (كورد) به عه‌ره‌بی هاتبێ، هیچ جیاوازی نییه و هه‌ردووكیان به مانای پاڵه‌وان دێن. كه‌ڵهوڕه‌كانیش خۆیان به نه‌وه‌ی گوده‌رز ئه‌زانن بۆ سه‌لماندنی ئه‌م قسه‌یه‌شیان ئه‌ڵێن وشه‌ی گوده‌رز له وشه‌ی (گۆتۆ) یا (كۆدۆ)ه هاتوه وه‌ك له هۆزه كورده‌كاندا باسمانكرد. له مێژووی هه‌ورامانی كۆنیشدا (گۆتۆ) یا (ژۆتۆ) یا (كۆدۆ) وه یاخود (گودی) نووسراوه, كه له چیا جودى ژیابون به‌م ناوه‌وه ناو نراون . ئه‌م هۆزه كۆتاییان به ده‌سه‌ڵاتداریه‌تی نه‌رامسین كوڕی سه‌رگۆنی یه‌كه‌م هێناوه. له (حكایه الجغرافی ل 60) نووسراوه كورد له ڕه‌گه‌زی (كاردۆك)ن له سه‌رده‌می كۆن دا ئه‌م كاردۆكان له چیاكانی جزیره و ئه‌رمێنیا و سه‌رووی وڵاتى ئاشوور دانیشتوون. گه‌زنه‌فونی یۆنانی ئه‌ڵیت – نه‌وه‌كانی (كاردۆشیا = كورد له‌كاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی ده هه‌زار یۆنانی دا ڕێگایان پێ ئه‌گرن و زۆر ئازایانه شه‌ڕیان كردوه. ناوچه‌ی (وان به‌تلیس) به (كاردۆكیان) ناودار بووه. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی دانیشتوانی به‌شێك بوون له نه‌وه‌ی كاردۆك، له كۆتاییدا ئه‌توانین بڵێن نه‌ته‌وه‌ی كورد له ماده‌كان بن. یاخود ماده‌كان به‌شێك بن له هۆزه‌كانی رۆژهه‌ڵات كه له‌م دواییه‌دا له سه‌ده‌ی پێك هاتنی ده‌وڵه‌تی (كیانی)دا خۆیان ناو نابێ (ماد) یاخود به هۆی ئازایه‌تی و پاڵه‌وانیه‌وه ناو نراون كورد. به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت ئه‌م نه‌ته‌وه‌یه به‌شێكن له‌ڕه‌گه‌زی (ئاری) و زیاتر له پێنج هه‌زار ساڵ پ ز له شوێنی ئێستایاندا بوون. به‌و په‌ڕی ئازایه‌تی و لێ هاتووییه‌وه ژیاون و په‌ره‌یان سه‌ندوه‌و نه‌یان هێشتوه كه‌س سه‌رداریان بێت. هه‌ندێ له زانا ڕه‌گه‌ز ناسه‌كان كورد به نه‌وه‌ی (كوردی كوڕی عومه‌ری كوڕی مه‌زیقیاء) پاشای یه‌مه‌ن دائه‌نێن ” كوردی عومه‌ری مه‌زیقیاء كوڕی عامر ماء السماء – حارث – امرئ القیس – ئعلبه – مازن – الأسد – غوث – یفت – مالك – زه‌ید – كه‌هلان – سه‌یا – یشجب – یعب – قحطان – عابد – شالخ – فخشد، سام كوڕی نوح”. به پێ ی ئه‌م وته‌یه ئه‌بێت كورد له عه‌ره‌ب بێت یانی نه‌وه‌ی سامی كوڕی نوح بن فه‌رمانڕه‌وایی یه‌مه‌ن عومه‌ری كوری مه‌زیقیاء له یه‌مه‌نه‌وه ناردونیه شام و كوڕی عومه‌ری كوڕی مزیقیاء ناو نراون. ئه‌م هۆنراوه‌ی خواره‌وه‌ش به‌ڵگه‌یه بۆ وته‌كه‌یان\nلعمرك ما الاكراد ابناء فارس و لكنهم كرد عمر ابن عامر\nعبدالله ی كوڕی عومه‌ر وتویه‌تی: یه‌كێك له عه‌ره‌به‌كانی وڵاتی فارس ئیشاره‌تی كردوه كه (ئیبراهیم خلیل – بسووتێنن). یه‌كێك له مه‌جلیسه‌كه‌دا و تویه بۆچی وڵاتى فارس عه‌ره‌بی هه‌یه؟له وه‌ڵامدا ئه‌ڵێ: به‌ڵێ كورد له عه‌ره‌به‌كانی وڵاتى فارسن.(1) (تێ بینی، ئه‌م ڕایه پێچه‌وانه‌ی ڕاێ پێشووه، چونكه عومه‌ری مه‌زیقیاء گه‌لێ له‌دوای سه‌رده‌می ئیبراهیم خلیل – ه وه بووه) وه‌رگێڕ 1. مێژووی کامل ابن اثیر ل 34 ، ابو عمر کوڕی عبدالله له کتێبی قصد الأمم فی انساب العرب و العجم – و فه‌یروز ئابادی له کتێبی (قاموس) و (أبو الفضل شهاب الدین سید محمود ئالوسی بغدادی) له (روح المعانی)دا ته‌فسیر له په‌راوێزی ئایه‌تی (ستدعون الی قوم أولی بأس شدید) و قازی ابن خلکان له ته‌رجمه‌ی (مهلب بن ابی صفر) و سویدی بغدادی له کتێبی (سبائک الذهب فی معرفة قبائل العرب) و مسعودی له مروج الذهب و له ته‌فسیری (سیل الترم)دا. ئه‌و سه‌رچاوانه به گستی رایان وایه که کورد نه‌وه‌ی (عومر مزیقیاء)ن و ئه‌ڵێن هۆزی ئه‌وس و خه‌زره‌جیش له کورده‌کانن و له نه‌وه‌ی عومه‌ر مزیقیاءن.\nهه‌ندێكی تر ڕایان وایه كه كورد له نه‌وه‌ی عومه‌رمزیقیاء ئن عومه‌ریش به كوڕی ئیسماعیل كوڕی ئیبراهیم خه‌لیل دائه‌نێن. هه‌ندێكی تر ئه‌ڵێن – كورد كوڕی ئێران كوڕی ئاشور كوڕی سام كوڕی نوحه(1) (له ته‌وراتدا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك باسی كوردو ئێران نه‌براوه‌ته‌وه سه‌ر ئاشوور، به‌ڵكو وشه‌ی كورد و ئێران له ته‌وراتا نیه)( وه‌رگێڕ).\nله بری (كورد) و (مادا) وشه‌كانی (ئێران) و(پارس) هاتووه. له كاتێكدا ئێران له‌و سه‌رده‌مه‌دا بریتی بووه له (مادو پارس) و ناوی ئێران هه‌ر نه‌بووه. پاش ده‌سه‌ڵاتداریه‌تی كورشی گه‌وره، وشه‌ی ئێران په‌یدا بووه جگه له (شێوه و قیافه و خوڕه‌شت و ئاین و زمان و له‌جه) به پێ ی شوێنه‌واری مێژوویی و زانستی كورد له نه‌ژادی (ئاری)یه. له نێوان نه‌ته‌وه‌كانی ئاری دا كوردو پارس زۆر له‌یه‌ك نزیك بوون و وه‌ك دوو لقی یه‌ك دره‌خت بوون، به پێ ی ئه‌م خشته‌یه‌ی دروستمان كردوه كه بۆ زیاتر شاره‌زا بوونه له ڕاستی. بۆمان ده‌رئه‌كه‌وێ كه كورد له ڕه‌گه‌زو زمانی فارسیه‌وه نزیكه‌و له ئاری یه‌كان (گر بظاهر سایه عین نورنیست نور چندان دور نیست) لێره‌دا بۆمان ده‌رئه‌كه‌وێ ئه‌و وشه‌و پیتانه‌ی كورد و فارس به‌كاری ئه‌هێنن زۆر له یه‌كه‌وه نزیكن، به‌ڵام له‌گه‌ڵ عه‌ره‌بی و توركیدا جیاوازیه‌كی گه‌وره به‌دی ئه‌كرێ ته‌نانه‌ت له ڕووی زمانه‌وانیشه‌وه وه‌ك پاش و پێش خستنی كردار و ئاوه‌ڵناو. بۆ وێنه كوردی فارسی عه‌ره‌بی زه‌ید عومه‌ری كوشت زید عمرا کشت ضرب زید عمر\n1. سبائک الذهب ل 11 ئه‌گه‌ر سه‌یری فه‌رهه‌نگه‌كه‌ی مه‌ردۆخ بكه‌ین بۆمان ده‌رئه‌كه‌وێ په‌یوه‌ندیه‌كی توندو تۆڵ له نێوان كوردی و فارس دا هه‌یه. هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ زمانه‌كانی دیكه‌ی رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست. له‌و ڕوونكردنه‌وه‌ی سه‌ره‌وه‌دا سێ خاڵی سه‌ره‌كیمان بۆ ڕوون ئه‌بێته‌وه كه هیچ گومان و دوو دڵیمان نامێنێ 1- كورد له نه‌وه‌ی (ئاری)یه و له‌گه‌ڵ پارس دا له ڕه‌گه‌زێكن و له ڕه‌گه‌زه‌كانی دیكه جیاوازن.2- نه‌ته‌وه‌ی كورد چه‌ندین هه‌زار ساڵه له كوردستاندا ئه‌ژی داب و نه‌ریت و خوو ڕه‌وشت و هه‌ڵس و كه‌وتی خۆی پاراستوه له نه‌ته‌وه‌كانی دراوسێ وه‌ك (ئاشور، كلدان، عیلام) و له سه‌ر داب و نه‌ریتی كورده‌واری خۆی ماوه‌ته‌وه تاكو ئێستاش. به‌وپه‌ڕی ئازایه‌تی و لێ هاتووییه‌وه هێرش و په‌لاماری دراوسێ بێگانه‌كانی به‌ر په‌رچ داوه‌ته‌وه. له سه‌ده‌ی (37) پ ز كورده (گوتیه‌كان) له‌گه‌ڵ نه‌رامسینی كوڕی سارگۆن به‌شه‌ڕهاتوون و تێكیان شكاندوون كورد زیاتر له دوو سه‌ده فه‌رنابرِه‌وای كلدانیه‌كان بووه. سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌م یانی (1800) پ ز كورده‌كان له‌گه‌ڵ جێ نشینه‌كانی (حامورابی بابلی)دا جه‌نگیون و به‌سه‌ریاندا زاڵ بوون و تێكه‌ڵیان بوون. ئه‌م تێكه‌ڵ بوون وزاڵ بوونه بۆته هۆی توانه‌وه‌ی كلدانیه‌كان.(1) دیسانه‌وه له سه‌ده‌كانی نۆهه‌م و هه‌شته‌می پ ز فه‌رمانڕه‌وایانی ئاشوور له‌سه‌ر یه‌ك چه‌ندین هێرشیان كردۆته سه‌ر وڵاتى كورد، كوردیش به‌و په‌ڕی ئازایی و له‌خۆ بووردووییه‌وه به‌ر په‌رچی هێرشه‌كانی داونه‌ته‌وه. ساڵی (744) پ ز كوردو ئاشور ده‌ستیان دایه‌وه یه‌ك شه‌ڕێكی سه‌خت و خۆیناوی ڕوویدا.\n1. ملل قدیمه مشرق وه‌رگێڕانی فه‌روخی ل 125\nهه‌ردوولا قوربانیه‌كی زۆریدا و پاشه‌كشه‌یان كرد بێ ئه‌وه‌ی بگه‌نه ئه‌نجام. دیسانه‌وه ساڵی (337)پ ز كورده‌كان هێرشیان كردۆته سه‌ر ئاشوریه‌كان، به‌ڵام به‌هۆى یه‌ك نه‌بوون و جیاوازیه‌وه هێرشه‌كه‌یان سه‌ری نه‌گرت په‌رش و بڵاو بوونه‌وه. (مادی بچووك) ئازه‌ربایجان و كورده‌كانی لوڕستان و عیراقی عه‌جه‌م (مادی گه‌وره) یه‌كیان گرت هاوپه‌یمان له‌گه‌ڵ فه‌رمانڕه‌وانی بابل هێرشیان كرده سه‌ر نه‌ینه‌واو ته‌خت و به‌ختی ئاشووریان بۆ هه‌میشه‌یی له‌ناو برد. كاتێ ئه‌سكه‌نده‌ری ڕۆمی هات و ئێرانی داگیر كردو به‌سه‌ریاندا سه‌ركه‌وت، كورده‌كانیش هاوبه‌شی ژێر ده‌سته‌یی بون، به‌ڵام شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ (ڕۆمه‌كان) نه‌یانتوانیوه ده‌ست به‌سه‌ر كورده‌كانا بگرن. سه‌رداران و ئه‌میره‌كانی كورد تا ڕاده‌یه‌ك توانیویانه ده‌سه‌ڵات و سنووری خۆیان بپارێزن.\n3- كورد و ماد جیاوازنین:- ڕای چه‌ندین مێژوو نووسمان ڕوون كرده‌وه كه وشه‌ی كورد یا ماد له یه‌ك جیانین و هه‌ردووكیان به‌یه‌ك واتا دێن. یاكورد له ماده یانی مادا كه (كورد، دیله‌م، گیل، نبط، خه‌زه‌ر، گه‌رموك) نه‌وه‌ی مادابن یاخود ماد له نه‌وه‌ی كورد بێت. له كتێبی (عشق و سلطنت)دا نووسراوه (زمانی ماده‌كان زمانی كوردی بووه). ئه‌مه‌ش ڕای زۆربه‌ی رۆژهه‌ڵات ناسه‌كان (ابن خلدون) و زۆربه‌ی مێژوو ناسه كورده‌كان ئه‌ڵێن پارسه‌كانیش كوڕی (مادا)ن به‌م شێوه‌یه ده‌بنه برای كورد ئه‌گه‌ر كوڕی (كیومه‌رس) بن ئه‌وا ئه‌بنه برازای ماداو ئامۆزای كورد. چه‌ند مێژوو نووسێك ئه‌ڵێن “پارس، خه‌زه‌ر، سه‌قلاب، سدسان، خڵخال، غز، تورك، چین، بلقاری، به‌رتاس” ئه‌مانه هه‌موو كوڕی یابث كوڕی نوحن. ئه‌گه‌ر وابێت پارس و ماداو گیو مه‌رس بران ئه‌وا ئه‌بنه مامه‌ی كورد. ئه‌م ڕایه جێ ی بڕوا نی یه، به‌ڵام ڕاكه‌ی دیكه زۆر نزیكه له ڕاستی یه‌وه. كه پارس له نه‌وه‌ی (گیومه‌رس)ن كه عه‌ره‌ب (عامر)ی پێ ئه‌ڵێن. هه‌رچۆنێك بێت دیاره له‌وه‌نده گه‌یشتووین كه نه‌ته‌وه‌ی كوردو پارس هه‌ردووكیان ڕه‌گه‌زی (ئاری)ن. هیچ به‌ڵگه‌یه‌كی زانستی نی یه كه كورد سامی بێت و دووره له ڕاستی بۆ زیاتر ڕاست بوونی باسه‌كه‌مان سه‌یری ئه‌م سه‌ر چاوانه بكه:– ئینسكلوبیدیای ئینگلیزی- مێژووی ناوداران له نووسینی شیخ سلطان ممدوح – دائره معارف الالمان – دائره معارف الفرنسی الكبیر – نه‌ته‌وه نادیاره‌كان له نووسینی (جیامل)- مێژووی (1900)ی میلادی له نووسینی (ژرف گرنیك) له شوێنگای كورد- مێژووی ( 1866) میلادی- جاماسنامه له نووسینی پیر ساماسط هه‌ورامی باوكی پیر شالیاری یه‌كه‌م – مێژووی كۆنی هه‌ورامان له نووسینی مه‌لا شه‌ریفی یه‌كه‌م كوڕی مه‌سه‌عدی قازی. ماد و وڵاتی ماده‌کان (مادستان)ئه‌مانه‌وێ ئه‌وه ڕوون بكه‌ینه‌وه جیاوازی نێوان دوو وشه‌ی كورد و ماد چییه؟ ئایا وشه‌ی كورد و ماد به‌یه‌ك مانا دێت؟ ئایا هه‌ر یه‌كه‌یان مانایه‌كی سه‌ربه‌خۆی هه‌یه؟ زۆر كه‌س ڕِایان وایه كورد یانی ماد. ماد یانی كورد، یاخود هه‌ردوو ناوه‌كه یه‌كێكیان به‌مانای گشتی و ئه‌وی تریان به‌مانای تایبه‌ت دێت؟ كورد له‌ماده یاخود ماد له كورده؟ گرنگ لامان ئه‌وه‌یه ڕه‌گه‌زی كورد باس بكه‌ین. ئه‌نجا په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ مادا باس بكه‌ین. وه‌ك له سه‌ره‌تادا باسمانكرد. كورد له ڕه‌گه‌زی ئارییه یانی له هندو ئه‌وروپیه‌كان. به‌پێی چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌ك1. شێوه‌و قیافه (به‌ژن و باڵا)2. زمان ا زاراوه 3. خووڕِه‌وشت 4. ناونیشانی بنه‌ماڵه. كورد له دێر زه‌مانه‌وه ناوی مناڵی ناوه (ئاری) هه‌ر چه‌ند كورد په‌یوه‌ندیه‌كی به‌تینی له‌گه‌ڵ عه‌ره‌ب و ئیسلامدا هه‌یه، به‌ڵاَم ئاگاداری ئه‌م ناونیشانه هه‌ر كراوه و نه‌فه‌وتاوه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا ناوی عه‌ره‌بی و ئیسلامی هه‌ر به‌كار هاتووه. هه‌ر چه‌نده لای زۆربه‌ی خه‌ڵك ناوه كوردیه‌كان زۆر به نرخ بووه وه‌ك: “فه‌رهاد، گوده‌زر، فه‌ڕِوخ، شاپوور، ئاری، هۆشه‌نگ، جه‌مشید، فه‌ره‌یدوون، به‌همه‌ن، په‌رویز، به‌هرام، سام، ئه‌رده‌شێر، نه‌وشیروان، كه‌یخه‌سره‌و، شه‌هریار، شیرین، نوش ئافه‌رین، ماهرِوخسار، گوڵمیهر، ئازه‌ر، ماهی تابان، فه‌ره‌نگیز، نازه‌نین خورشید، ئافتاو، ناهید، گوڵناز”. ناوی بنه‌ماڵه‌كانیش وه‌كو “زازا، كرمانج، لۆلۆ، بابان، گۆران، كه‌ڵهوڕ، مه‌نوچه‌ری، كاكه‌وه‌ندی، ئازادبه‌خش، تیراندوه‌ند، جاف”.5. ئاین و په‌رستنی كورد و زۆربه‌ی نه‌ته‌وه ئاریه‌كانی تریش هه‌ر (ئاگر په‌رستنی) بووه ئاینی زه‌رده‌شتی ئاین و مه‌زهه‌بی پیرۆزی هه‌موو ئاریه‌كان بووه. وه‌ك له پێشدا وتمان (سامی یه‌كان) خوا په‌رست و (حامییه‌کان)بت په‌رست و (ئاریه‌کان) ئاگر په‌رست بوون. تاكو ئێستاش زۆربه‌ی شوێنه‌واری په‌رستگاو كووره ئاگره‌كانی كۆن له گه‌لێ جێگادا ماوه‌ته‌وه و به‌دی ئه‌كرێت. 6. شێوه و چۆنیه‌تی خانوو كردن له كورده‌واریدا، زۆربه‌ی وه‌كو یه‌ك وایه و حه‌ز ئه‌كه‌ن هه‌مووی ڕووه و ڕۆژهه‌ڵات بێت. به تایبه‌ت ژووری نووستن بۆ ئه‌وه‌ی كاتێ به‌یانیان رۆژ هه‌ڵدێ ئاگادار بن و هه‌ر له شوینی خۆیانه‌وه بیپه‌رستن و سوجده‌ی بۆ ببه‌ن و ستایشی بكه‌ن(1)، وشه‌ی (ئاریان) یا (ئێران) هێرۆدۆت به وڵاَتى رۆژهه‌ڵاَت و ڕۆژئاوای و تووه یانی له ڕِوباری سه‌نده‌وه تا‌كو ده‌شتاییه‌كانی نێوان دیجله و فورات كه كوردی به جیاواز له‌م سنووره نه‌زانیوه.1. موغه‌کان: پیاوی ئاینی کاتێ ڕۆژ هه‌ڵده‌هات ئه‌یدا له ئاوایی یه‌کسه‌ر ئه‌چونه سه‌ربانی (هورمزدگاکان) و په‌رستگاکان و هاواریان ده‌کرد، ئه‌ی خه‌ڵکینه له خه‌و هه‌ستن، ڕۆژ هه‌ڵهاتووه هه‌مووتان ڕووی تێبکه‌ن و بیپه‌رستن. کاتی خه‌و به‌سه‌ر چووه هه‌ستن کاتی په‌رستن و ستایشی هوزمورده. ئه‌و به‌ڵگه نامه‌یه‌ی له سلێمانی دۆزراوه‌ته‌وه كه له پێشدا باسمانكرد به‌ته‌واوی ئاگر په‌رستێتی كورده‌كان ڕۆشن ئه‌كاته‌وه. پاشماوه دێرینه‌كان و (علم الانساب) (بیبلوگرافیا و ئاثنوگرافیا) به‌ڵگه‌یه‌كی ڕوون و ئاشكران بۆ ئاری بوونی كورد. هه‌روه‌ها لێكۆڵینه‌وه و خۆ خه‌ریك كردنی رۆژهه‌ڵاَت ناس و مێژوو زانه‌كان به‌ڵگه‌ی زانستی (ئه‌نتروبولوجی و ئاثنولۆلجی) (خه‌ڵك ناسی و ڕه‌گه‌ز ناسی) ئه‌وه ڕوون ئه‌كه‌نه‌وه كه كورد له نه‌وه‌ی ئارییه و ئاگر په‌رست بوون و په‌یوه‌ندیه‌كی به‌تینیشیان هه‌یه له‌گه‌ڵ ئاگر و ڕِۆژدا. زۆربه‌ی مێژوه‌كان بۆمان ئه‌گێرِنه‌وه كاتێ (ئه‌سكه‌نده‌ری فه‌یله‌قوسی) ڕێی هاته شاره‌زوور (سێ سه‌ده و نیو پێش مه‌سیح) دانیشتوانی كوردستانی ڕِۆژئاوای مه‌جبور كرد كه بت په‌رست بن، هه‌روها كوردستانی ئه‌رده‌ڵاَن كه له دوو لاوه په‌یوه‌ستی خاكی شاره‌زووره ئه‌مانیش مه‌جبور به بت په‌رستی كرد، به‌ڵام دانیشتوانی ژوورو رۆژهه‌ڵاتى كوردستان به ئاگر په‌رستی خۆیان مانه‌وه و هیچ گۆڕانێگ له نێوانیاندا ڕِووی نه‌دا. به‌ڵام به‌شی خوارووی كوردستان ماوه‌یه‌ك بت په‌رست بوون له پاشداو كۆتایی سه‌ده‌ی پێنجه‌می زاینی بوونه گاورو ئاینی مه‌سیحیان وه‌رگرت.(1) ماوه‌یه‌كی زۆری پێ نه‌چوو له ژێر سایه‌ی سه‌رداریكی ئێرانی به‌ناوی (پاو) گه‌ڕِاونه‌ته‌وه سه‌ر ئاینی (مه‌جووس) یانی ئاگر په‌رستی. تا سه‌رده‌می خه‌لافه‌تی خه‌لیفه‌ی دووه‌م (عمر) كه عێراقی داگیر كرد. پاش گرتنی عیراق هیچ ماوه نه‌مایه‌وه كه (یه‌زدی گورد) شای ئێرانی له (مه‌دائن)دا بنیشێ بۆیه به‌ره‌و عیراقی عه‌جه‌م كه‌وته ڕێ تا گه‌یشته‌وه ده‌ورو به‌ری شاری كرماشان. 1. مێژووی کڵیشای کۆن ل 300(یه‌زدی گورد) سوپایه‌كی دوو هه‌زار كه‌سی به هه‌موو كه‌ل و په‌لێكی جه‌نگه‌وه ڕووه‌و شاره‌زوور ڕِێك خست له ژێر چاودێری و سه‌ركردایه‌تی (پاو)دا(1) بۆ ئه‌وه‌ی كورده‌كانی ناوچه‌ی شاره‌زوور بگه‌ڕێنێته‌وه ژێر چاودێری فه‌رمانڕه‌وایه‌تی یه‌زدی گورده‌وه، به‌م شێوه‌یه كورده‌كانی ناوچه‌ی شاره‌زوور داواكه‌یان په‌سه‌ند كردو گوێڕِایه‌ڵی فه‌رمانی (پاو) بوون و به هه‌موو كه‌ره‌سه‌یه‌كی جه‌نگیه‌وه ئاماده‌یی خۆیان نیشان دا. له‌م كاته‌دا هه‌واڵی چوونی یه‌زدی گورد به‌ره‌و وڵاتى خۆراسان ئه‌بێته‌وه. پاو له‌م هه‌وڵه زۆر دڵگران ئه‌بێت و ناچار نامه‌یه‌ك به‌م شێوه‌یه بۆ دانیشتوانی شاره‌زوور ئه‌نووسێ، (كورته‌ی نامه‌كه‌ی پاو بۆ خه‌ڵكی شاره‌زوور) (له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شه‌هریار فه‌رمانڕه‌وای ئێران له‌سه‌ر داخوازی و دۆستایه‌تی خاقانی چین ڕووه‌و وڵاَتى رۆژهه‌ڵات رِۆیشتوه بۆ چاك كردنی سنووری خۆراسان (ماهووی سوور) ئێوه‌ش له شوین و جێگای خۆتان بمێننه‌وه تاوه‌كو خاوه‌ن شكۆ ڕووه‌و نیشتمان ئه‌گه‌ڕِێته‌وه ئه‌و كاته له فه‌رمانه‌كانی خاوه‌ن شكۆ ئاگادارتان ئه‌كه‌مه‌وه). “پاو شاپووزاد” پاش ناردنی نامه‌كه‌ی پاو بۆ شاره‌زوور له‌وبه‌ری ڕووباری (سیروان)ه وه مه‌نزڵێك ئه‌خه‌ن له دامێن چیایه‌ك له نزیكی دێ یه‌كی گه‌وره‌دا چادر هه‌ڵئه‌ده‌ن و بارگه و بنه ئه‌خه‌ن خه‌ڵكی دێ كه دێنه پیریانه‌وه و پیشوازیه‌كی گه‌رمیان لێ ئه‌كه‌ن. پاو ئه‌م میوانداریه به هه‌ل ئه‌زانێ و سوودی لێ وه‌رئه‌گری، ئه‌كه‌ویته گفتو گۆ كردن له گه‌ڵیانداو ئه‌یانخاته‌وه سه‌ر فه‌رمانڕه‌وایه‌تی ئێران و له گاوری وازیان پێ دێنی و ئه‌یانگێڕێته‌وه سه‌ر ئاینی زه‌رده‌شت و له دامێنی چیاكه‌دا په‌رستگایه‌ك و كوره‌یه‌كی ئاگریان بۆ ئه‌كاته‌وه. ئه‌و چیایه به‌ناوی (ئاته‌شگا)وه ناوداره و دێ كه‌ش به‌ناوی پاوه وه ناو ئه‌نێن (پاوه) كه عه‌ره‌ب پێ ی ئه‌ڵێن (فاوج). پاو ماوه‌ی دوو مانگ له ناوچه‌ی پاوه ئه‌مێێنته‌وه له پاشدا به‌ره‌و هه‌مه‌دان و ئه‌سفه‌هان ئه‌كه‌وێته ڕێگا. به‌هه‌ر شوێنێدا تێپه‌ڕی كردوه گێڕاونیه‌تیه‌وه ژێر ده‌سه‌ڵاتداری ئێران و په‌یڕه‌وی ئاینی زه‌رده‌شت. له نزیك خۆراسان له‌گه‌ڵ (یه‌زدی گورد) یه‌ك ئه‌گرنه‌وه پاو ئاگاداری یه‌زد گورد ئه‌كات كه پێویست ناكات بچنه (خۆراسان) له‌به‌ر ناکۆکی به‌تین له نێوان (ماهووی سوری) و (پاو)دا، لێره‌دا یه‌زدیگورد ئه‌م و ته‌یه ئه‌گرێته دڵ وكینه له پاو ئه‌كێشێ ئه‌وه‌نده‌ی پێ ناچێ سووپای ئیسلام له خوزستان و كوردستان و عیراقی عه‌جه‌م نزیك ئه‌بێته‌وه. یه‌زدی گورد به‌ره‌و خۆراسان ئه‌كه‌وێته ڕێگا و شاری ئه‌سفه‌هان جێ دێڵێت. پاو سه‌ر پێچی له فه‌رمانی یه‌زدی گورد ئه‌کات و به‌ره‌ونیشتمانی خۆی (مازه‌نده‌ران) ئه‌كه‌وێته ڕێ. وه‌ك مێژووی ئێران و شانامه باسی ئه‌كه‌ن یه‌زدی گورد شه‌هریار له خۆراسان ئه‌كوژێ و سوپای ئێران بێ سه‌رپه‌شت ئه‌مێنێته‌وه. ساڵی (18)ی كۆچی ئیسلام به فه‌رمانی خه‌لیفه‌ی دووه‌م و له ژێر فه‌رمانداری (ئیمام حه‌سه‌ن) و (عبدالله كوڕی عومه‌ر) و (ابی عبیدالله‌ی انصاری) و چه‌ند كه‌سێكی تر له سه‌ردارانی ئیسلام ڕووه‌و ئێران ئه‌كه‌ونه ڕِێ. له عیراقه‌وه به‌ره‌و ناوچه‌ی كرماشان لێره‌دا (ئیمام حه‌سه‌ن) (حه‌زیفه‌ی یه‌مانی) و (قه‌یسه‌می كوڕی عه‌باس كوڕی عبدالمطلب) له‌گه‌ڵ سوپایه‌كی گه‌وره‌ی چه‌ند هه‌زار سواره و پیاده ڕوِوه و (هه‌مه‌دان) و (ڕه‌ی)(تاران) و مازه‌نده‌ران ئه‌كه‌ونه ڕێ. (عبدالله كوڕی عومه‌ر) (ابو عبیداللهی الانصاری) له‌گه‌ڵ پێچ هه‌زار سواردا به‌ره‌و شاره‌زور ئه‌كه‌ونه ڕێ، له‌م كاته‌دا سوپای كورد كه خۆی ئاماده كردبوو بۆ به‌ربه‌ستی له‌شكری ئیسلام شه‌وێك له (سیروان) ئه‌په‌ڕنه‌وه‌و به‌رانبه‌ر له شكری كورد ئه‌وه‌ستن. له یه‌كه‌م هێرشدا (ابو عبیدالله ی انصاری) ئه‌كوژرێ. هێرشی دووه‌م و سێیه‌م كه‌سێ ڕۆژی خایاند سوپای موسوڵمانه‌كان سه‌رئه‌كه‌ون. به‌شیۆه‌یه‌ك كه شاخ و ده‌شت و دۆڵ به‌خۆینی جه‌نگاوه‌رانی كورد سوور ئه‌بێ. له ئه‌نجامدا هه‌موو دێهات و شارۆچكه‌كانی كوردستان كاول ئه‌كه‌ن په‌رستگاو ئاگردنه‌كان ئه‌ڕوخێنن ژن و كچی كورد به‌دیل ئه‌گرن و هه‌رچی سامان و ده‌وڵه‌ت هه‌یه تاڵانی ئه‌كه‌ن. ئه‌وانی مانه‌وه بوونه ئیسلام وازیان لێ هێنان لاشه‌كه‌ی (ابوعبیدالله) له دامێنی چیای (شنروێ) ئه‌نێژن له نزیك شاری (هه‌ڵه‌بجه)، كه ئێستا بۆته دێی عه‌بابه‌یلێ. (عبدالله ی كوڕی عومه‌ر) چه‌ند مانگیك له‌و ناوچه‌یه‌دا ئه‌مێنێته‌وه.\nPrevious كوردناسی له‌دیدی مینۆرسكی\nNext هۆزه بنه‌رِتیه‌كانى كورد به‌شی یه‌كه‌م


جاڵجاڵۆکەی بچووک تێکەڵاویان پێخۆشە، بەڵام جاڵجالۆکەی تەمەن گەورە یەکتری دەخۆن\nتوێژینەوەیەکی نوێ لە گۆڤاری PLOS Biology دا دەڵێت، پێدەچێت جاڵجاڵۆکەی تەمەن گەورە دوای ماوەیەک بەتەنیای لەبیریان دەجێتەوە هەڵسوکەوت لەگەڵ یەکتر بکەن، بەمەش شەڕينگێز دەبن.\nئەم ئاکامانە لەوانیە هاریکاری زاناکان بێت بۆ تێگەیشتن لەهۆکاری ئارەزوی هەندێک جۆری جاڵجاڵۆکە ئەگەر بۆیان هەڵکەوێت هاوشێوەکانی خۆیان دەخۆن.\nڤێۆلێت کیارا خوێنداکری خوێندنی باڵا لە زانکۆی تۆلۆز لەفەرەنسا و بەرپرسی توێژینەوەکە دەڵێت" جاڵجاڵۆکە بەشێکی گرنگە لەسیستەمی ئیکۆلۆجی و ژینگە و زۆر جار بەهەڵە تێگەیشتن بۆیان هەیە".\nهەروەها خاتوو کیارا دەڵێت "جاڵجاڵۆکە تەنها دڕندەیەکی گۆشتخۆر نین، جاڵجاڵۆکە هەیە لەسەرەتای ژیانیاندا ئارەزویان بە تێکەڵبوونی کۆمەڵایەتی هەیە، هەندێکیش بۆ هەموو ژیانیان تێکەڵاو دەبن".\nجاڵجاڵۆکەی بچووک لەسەرەتای ژیانیاندا پێکەو دەژین و هەندێک جارە ژمارەیان دەگاتە سەدان، بەڵام کە گەورە دەبن، زیاتر بەتەنیایی دەژین. لەنیوان 40 هەزار جۆردا لەو جۆرانەی ناسراون، هەموویان بێچگە لە 30 جۆرە لەکاتی گەورەبوونیاندا ژیان بەتانهایی بەسەر دەبەن.\nتائێستا تێگەیشتن بۆ ئەو هۆکارە نیە، یاخود بۆچی هەندێک پێکەوە دەمێننەوە. ژمارەیەک توێژەرەوە لەوباوەڕەدان جاڵجاڵۆکە لە گەڵ گەورەبوونیاندا دڕندەتر دەبن. ئەمەش هۆکارە بۆ ئەوەی لەیەکتر دوورکەونەوە. بۆ تێگەیشتن لەمە، کیارا بڕیاریدا لەنێوان رەفتاری شەڕەنگێزی و تەریک بوونی کۆمەڵایەتی یەکیان هەڵبژێرێت.\nکیارا و تیمەکەی چاودێری جۆرێکی بەربڵاوی جاڵجاڵۆکەی فەرەنسایان کردوە، سەرنجیانداوە ئەو جۆرە دوای 5 ڕۆژ لە دەرچوونیان لە هێلکەکەیان لەیەک جیابونەتەوە، زاناکان لەسەرەتادا ئەو تێگەیشتنەیان هەبوە کە ئەمە ئاماژایە بۆ بەرزبوونەوەی ئاستی شەڕەنگێزیی نێوانیان.\nبەڵام لەلایەکی کەوە ئەو جاڵجاڵۆکانەی بەتەنها دانراون، دوای 5 ڕۆژ دەستیان بەجمووجۆڵ کردوە، بەواتایەکی‌دی جاڵجاڵۆکەکان لە براکانین ڕایان نەکردوە وەک مەترسیەک لەوەی بخۆرێن، بەڵکوو قاچیان راکیشووە و توانای جمووجۆڵیان زیاتر بوە لە گەڵ گەشەکردنیان.\nئەگەر ڕەفتاری شەڕەنگێزیی بەشێوەیەکی سرووشتی ڕوو نەدات لەگەڵ گەورەبوون، ئەوە دەبێت شتێکی کە ڕووبدات، بۆ ئەنجامدانی ئەو تاقیکردنووەیە، زاناکان هەندێک جاڵجاڵۆکەیان بەتەنها دانەوە و هەندێکی کە بەکۆمەڵ. دواتر بۆ توێژینەوە لەسەر کاردانەوەیان هەموویان لەیاک جێگا کۆکراونەتەوە.\nجاڵجاڵۆکەکانی لە گرووپدا گەورەبوون هەوڵیان نەداوە جۆرەکانی‌دی بخۆن، بەڵام ئەوانەی بەتەنها بوون، بەڕێژەی 40%ی کات هێرشیان بردوە. بەو واتایەی چەند کات بەتەنهایی بەرسەر بەرن، ئەگەری هەوڵدانیان بۆ خواردنی جاڵجاڵۆکەی‌کە لایان زیاتر بوە. زاناکان گەشتونەتە ئەو ئاکامەی کە تەنهایی جاڵجاڵۆکە شەڕينگێزایان دەکات، نەک پێچەوانە.\nتوێژینەوە: هەڵگرتنی قورسایی لە وەرزش کردنی ئاسایی بەسوودترە بۆ نەهێشتنی چەوری دڵ.\n(ڕۆیتەرز) – توێژینەوەیەکی نوێ دەردەخات کەسانی کێشەی قەڵەویان هەیەو وەرزش دەکەن جۆرێک لە چەوریی دەوری دڵیان ئەوەی پەیوەندی بە نەخۆشیەکانی دڵ و خوێنبەرەکانەوە هەیە کەمی کردوە.\nتوێژەرەوان گەشتوونەتە ئەو دەرئەنجامەی کە جۆرێک لە چەوری دڵ ناسراو بە چەوریی Pericardium کەمی کردوە کە یاری ئاسنیان کردوە، بەڵام لای ئەوانەی کە وەرزشی ئاسایی‌یان کردوە ئەو سوودەیان لێ نەبینیوە.\nئەم 2 جۆرە لە وەرزش کردن بۆتە هۆکاری کەمکردنەوەی چەوریی جۆری 2، کە بریتیە لەچەوریی ناوسک و ژێر پێست، ئەوەی پەیوەندی بە نەخۆشی دڵ و خوێنبەرەکانەوە هەیە.\nدکتۆر ریجیت هۆگارد کریستنسن سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە لەناوەندی توێژینەوەی هەوکردنی هەرسکردن و ناوەندی توێژینەوەی چالاکیەکانی جەستە لەنەخۆشخانەی کۆبنهاگن دەڵێت "بەم دەرئەنجامە سەرسام بووین".\nسەرباری ئەوەی توێژینەوەکە ڕوونکردنەوە نادات داخۆ بۆ هەڵگرتنی قورسایی کاریگەری جیاوازی بەراورد بەوەرزشی ئاسایی هەیە؟، خاتوو کریستنس دەڵێت " لە توێژینەوەی پێشتر کراوە بۆمان دەرکەوتوە کە قوورسایی هەڵگرتن هاندەرێکی بەهێزە بۆ دروستکردنی ماسولکە و باشترکردنی هەرس بەراورد بە وەرزشی ئاسایی، هەروەها لەوباوەڕەداین بەشداربوانی قورسایی هەڵدەگرن لەڕۆژەکەدا کالۆری زیاتر دەسووتێنن هەروەها لەوکاتانەی کە وەرزشیش ناکەن بەراورد بەوانەی وەرزشی ئاسایی دەکەن".\nبۆ زیاتر زانیاری لەسەر کاریگەری جۆری وەرزشەکان بۆ سووتانی چەوریی دڵ کریستنسن و هاوڕێکانی توێژینەوەیان لەسەر 32 کەسی قەڵەو کردوە کە چالاکیان کەم بوە و نەخۆشی دڵ و شەکرەوە لەرزۆکی گوێچکەلەی دڵیان هەبوە.\nبەشداربوان بەسەر بەرنامەی وەرزشی ئاسایی و قورسایی هەڵگرتن بۆ ماوەی 3مانگ دابەشکراون و گروپێکیشیان هیچ چالاکیان نەبوە. هەر کەسێک لە تیمەکان پشکنینی لەرینەوەی مەگناتیکیان بەر لەدەسپێکی بەرنامەکە بۆ کراوە و دواتر لە کۆتاییشدا.\nهەردوو گرووپی وەرزشی ئاسایی و قورسایی هەڵگرتنیان کردوە چەوریی‌یان کەمبۆتەوە، وەزشی ئاسایی بەڕێژەی 32% و قورسایی هەڵگرتن 24%، بەڵام ئەوانەی قورسایی‌یان هەڵگرتوە زیاتر چەوریی دڵیان بەڕێژەی 31% تواوەتەوە، ئەمانە هەمووی بەراوەرد بەوانەی هیچ وەرزشیان نەکردوە.\nدکتۆر شادی سەرۆکی بەشی تایبەت بە نەخۆشیەکانی دڵ لە نەخۆشخانەی دڵ لە ناوەندی دیترۆیتی پزیشکی لەئەمریکا دەڵێت: لەکاتێکدا زۆر توێژینەوە بۆ کاریگەری کەمکردنەوەی قەڵەوی لە دەوروبەری ناوقەدا دەکرێت، توێژینەوە نوێکە سەرنج ڕاکێشە، بەوپێیەی توێژینەوە بەتایبەت لە پەیوەندی چەوریی دڵ و وەزشکردن.\nتوێژینەوە: پیاوانی ماست دەخۆن ئەگری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی کۆڵۆن کەمترە.\n(ڕۆیتەرز) – توێژینەوەیەکی نوێ ئاماژەی داوە بەوەی پیاوانی بەڵانی‌کەمەوە هەفتەی 2 کەڕەت ماست دەخۆن لەوانەیە مەترسی تووشبونیان بە شێرپەنجەی کۆڵۆن کەمکەنەوە.\nتوێژەرەوان ئاماری نزیکەی 32606 پیاو و 55743 خانمیان کردوە، لەوانەی پشکنینی کۆڵۆنیان بە بەنازور لە نێوان ساڵانی 1986 و 2012دا بۆکراوە. بەشداربوان لە توێژینەوەکە هەموو 4 ساڵ جارێک زانیاریان لەسەر هەڵسوکەوت و شێوەی ژیان و خواردن و وەرزشکردنیان داوە.\nلە ماوەی ئەو 26 ساڵەدا 5811 پیاو تووشی دوومەڵی کۆڵۆن بوون، یاخود هەندێکیان ناسروشتی بوە و ئەگەری هەبوە ببێت بە شێرپەنجە، 8116 خانمیش تووشی دومەڵی غوودە بوون.\nبەراورد بەو پیاوانەی هیچ ماستیان نەخواردوە، ئەوانەی بەلانی کەمەوە هەفتەی 2 کەڕەت خورادویانە بەڕێژەی 19% کەمتر تووشی دومەڵی ئاسایی نەبوون، کە جۆڕێکە بەربڵاوە لەقۆلۆندا هەیە. ئەوانەشی ماستیان خواردوە بە رێژەی 26% کەمتر ئەگەری تووشبوونیان بە دومەڵ هەبوە لەوجۆرەی لەوانیە دواتر ببێت بە شێرپەنجە.\nدکتۆر ین ساو بەشداری توێژینەوکە لە کۆلێجی پزیشکی زانکۆی واشنتن دەڵێت " داتاکان بەڵگەی نوێ دەخەنە بەردەست کە ماست ڕۆڵی هەیە لە قۆناغی سەرەتای تووشبووندا بە شێرپەنجەی کۆڵۆن".\nووتیشی دەرئەنجامەکان دەردەکەون، ئەگەر توێژینەوەی داهاتوو پشتیوانی بکات، کە ماست لەوانەیە مەترسی تووشبوون بە دومەڵی کۆڵۆن و غودەی ئافرەتان کەمکاتەوە".\nتوێژینەوەی پێشتر خواردنی ماست و کەمبوونەوەی مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجەی کۆڵۆنی بەیەکەوە بەستۆتەوە، هەندێک لە زاناکان لەوباوەڕەدان کە هۆکاری ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ نەشونمای بەکتریای بەسوود لە گەدەدا. بەڵام تائێستا زانیاریان لە سەر شێوەی کاریگەری ماست نیە لەسەر تووشبوون بە هەوکردنی غودەوە.\nبەرنامەی زانست و تەکنەلۆجیا 08-07-2018


هەشتی ئایار ڕۆژی جیهانی تالاسیما\nلەلایەن ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕۆژی هەشتی ئایار دیاری كراوە وەك ڕۆژی جیهانی تالاسیما لەپێناو بڵاوكردنەوەی هۆشیاری زیاتر لەو نەخۆشیە بۆماوەییە و دابینكردنی چاودێری تەندروستی بۆ سەرجەم تووشبووانی تالاسیما كە تێدەكۆشن لەپێناو ژیانێكی باشتر و یارمەتیدانیان بۆئەوەی ژیانێكی سروشتی بژین.\nتالاسیما یەكێكە لەنەخۆشیە بۆماوەییەكانی خوێن كە كەسی تووشبوو توانای دروستكردنی ئاسایی خوێن لەدەست دەدات و بەدرێژایی ژیانی پێویستی بەوەرگرتنی خوێن هەیە.\nنەخۆشی تالاسیما بریتیە لەتێكچوونێكی بۆماوەیی لەخانەكانی خوێن و دابەزینی ئاستی هیمۆگڵۆبین و كەمبوونەوەی ژمارەی خڕۆكە سورەكانی خوێن لەئاستی سروشتی خۆی و ئەو نەخۆشیە بۆماوەییە و لەباوانەوە دەگوازرێتەوە بۆ منداڵەكانی.\n- تالاسیما لەڕێگەی بۆهێڵەكان لەباوانی هەڵگرەوە دەگوزارێتەوە واتە ئەو باوانانەی هەڵگری نەخۆشیەكەن، ئەوە تەنیا هۆكارە بۆ تووشبوون بەتالاسیما.\nبۆدڵنیابوون دەبێت پێش هاوسەرگیری پشكنینی (HB electrophoresis) تایبەت بە تالاسیما ئەنجام بدرێت، بۆئەوەی خێزانەكان دووربن لەخستنەوەی منداڵی تووشبوو بە تالاسیما.\nجۆرەكانی تالاسیما و نیشانەكانی:\n- ئەو نەخۆشیە پۆلین دەكرێت بۆ دوو جۆر ئەوانیش تالاسیمای بچووك و تالاسیمای قورس.\nنیشانەكانی ئەو نەخۆشیە و جۆرەكەی و ئاستەكەی جیاوازە و هەندێك منداڵ نیشانەكانی تووشبوونیان لەكاتی لەدایكبوونەوە لەسەر دەردەكەوێت ، لەكاتێكدا هەندێكی دیكە لەتەمەنی دووساڵیدا دەردەكەوێت.\nنیشانەكانی تالاسیما بریتیە لە لاوازی و پێستی زەرد و تێكچوونی ئێسكی دەموچاو و گەشەی كەم و هەڵاوسانی وورگ و میزی تۆخ.\n- تالاسیما وەك نەخۆشی شەكرە وایە و ناكرێت بەتەواوی چارەسەربكرێت، بەڵكو دەكرێت كۆنترۆڵ بكرێت و ئیدارە بدرێت بەشێوەیەكی چالاك ، لەحاڵەتە قورسەكانی تالاسیما كەسی تووشبوو پێویستی بەوەرگرتنی خوێن دەبێت.\nپێش هاوسەرگیری و لەدایكبوونی منداڵ پشكنینی پێویست ئەنجام دەدرێت بۆ رێگرتن لەتالاسیما و گرتنەبەری هەنگاوی پێویست لەقۆناغێكی پێشوەختە ، چونكە تووشبووی تالاسیما بڕێكی كەمتری هیمۆگڵۆبینی هەیە و ئەوەش وادەكات ژیانی زۆر قورس بێت و بەردەوام پێویستی بە وەرگرتنی خوێن دەبێت و هەندێك توشبوو پێویستیان بەوەیە دوو هەفتە جارێك خوێن وەربگرن.\nبەپێی دواین ئامارەكان نزیكەی 280 ملیۆن كەس لەسەرتاسەری جیهان بەدەست تالاسیماوە دەناڵێنن، زۆر گرنگە تووشبووانی تالاسیما پارێزگاری بكەن لەسیستمێكی خۆرامی تەندروست و هەندێك لەو تووشبووانە رێژەی ئاسن لە لەشیان بەرزە و مەترسی تێكچوونی دڵ و جگەریان لێدەكرێت.\nئاگاداری تایبەت بەكڕینی ئۆتۆمبیلی ئەمبوڵانس\nئاگاداری بۆ سازدانەوەی سیستمی كارەبایی و میكانیكی\nئاگاداری تایبەت بە كڕینی گاز


برینداربوونی پێنج کۆڵبەر لە ناوچە سنووریەکانی کوردستان – چاونیوز\nچاونیوز: دەستەیەک لە کۆڵبەران لە سنوورەکانی “نەوسوود و ملەی تەتە”، کەوتنە بۆسەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران و پێنج کەسیان بە سەختی بریندار بوون.\nبەپێێ ڕاپۆڕتی گەیشتوو بۆ چاونیوز، ڕۆژی دووشەممە ٣١ی خەرمانان، دەستەیەک کۆڵبەر لە سنووری نەوسوود سەر بە پارێزگای کرماشان کەوتنە بەر دەستڕێژی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران و لە ئاکامی تەقە و ڕاوەدوونانی ئەو هێزانەدا چوار کۆڵبەر بە سەختی بریندار بوون و بۆ چارەسەری برینەکانیان گوازرانەوە بۆ نەخۆشخانەی شاری پاوە شووناسی سێ کەس لەو کۆڵبەرانە ئایەت، هیدایەت و نامدار ڕاگەیندراوە.\nهەروەها شەوی یەکشەممە ٣٠ی خەرمانان کۆڵبەرێکی تەمەن ٢٨ ساڵ بە ناوی “کاوە عەبدی” خەڵکی گوندی ڕەزاو سەر بە سەوڵاوا لە کاتی کۆڵبەریدا لە ملەی تەتەی هەورامان بەهۆی بەربوونەوە لە هەڵدێرێکەوە بریندار دەبێ.\nجێی ئاماژەیە کە ناوبراو بڕوانامەی ئەندازیاری بیناسازی لە زانکۆی ئیلام وەرگرتووە، بە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، کاوە عەبدی” لەکاتی هەڵهاتن لە دەستی هێزە چەکدارەکان بەربووەتەوە و لاقی شکاوە.\nبەپێی ئامارەکان لە شەس مانگی یەکەم ساڵی ٩٩ی هەتاوی زیاتر ١٤٣ کۆڵبەر لە ناوچە سنووریەکانی کوردستان کەوتوونەتە بەرتەقەی ڕاستەوخۆی هێزەچەکدارەکانی ڕێژیمی ئێران و ٣٧ کەسیان گیانیان لە دەستداوە و ١٠٦ کەسیان بریندار بوونە.\nشایانی باسە کە بەشێک لە خەڵکی کوردستان لە بەر نەبوونی کار و بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانی ڕۆژانەیان بە ناچار ڕوودەکەنە کاری پڕ لە مەترسی کۆڵبەری و ساڵانە سەدان کەس بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەکوژرێن و بریندار دەبن.\nکۆڵبەر، بریندار، نەوسوود، سەلاس،\t2020-09-22\nتاگەکانی بابەتکۆڵبەر، بریندار، نەوسوود، سەلاس،


statements-apr3022-kirmanciyanavin – KCK-Info\nکەجەکە: دەبێت لە ١ی ئایاردا لە دژی هێرشە داگیرکارییەکانی ئاکەپە و مەهەپە بوەستنەوە\n“ئێمە ١ی ئایار، ڕۆژی یەکگرتن، خەبات و یەکگرتوویی لە چینی کرێکار لە جیهان، زەحمەتکێشان، ژنان، گەل و هەموو تێکۆشەرانی ئازادی و دیموکراسی پیرۆز دەکەین. ئێمە لەو باوەڕەداین کە دەبێت پێش هەموو شتێکەوە کرێکاران و زەحمەتکێشان و گەل و ژنان و هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگە بڕژێنە گۆڕەپانەکان و ١ی ئایار بە جۆش و خرۆشێکی زۆرەوە پیرۆز بکەن. چینی کرێکار و گەلانی ستەمدیدەی جیهان لە ١ی ئایاردا یەکڕیزی و هاوهەڵوێستیی خۆیان زیاتر بکەن و تێکۆشانی ئازادی دژ بە داگیرکاری بەهێز بکەن.\n١ی ئایار ڕۆژێکی زۆر واتار و گرنگە، کە کرێکاران و زەحمەتکێشان و چەوساوەکان و گەلانی بندەست لە دژی داگیرکاری تێدەکۆشن، هەستی ئازادی و بیر و تێکۆشان بە ڕۆحی یەکڕیزی و هاوهەڵوێستی دەردەخەن.\nمرۆڤایەتی بە بێ ڕاوەستان لە دژی شارستانیەتی چینایەتی تێکۆشاوە و ئەو تێکۆشانە تاوەکو ئەمڕۆ بەردەوامە. ١ی ئایاریش دەبێتە بەشێک لە تێکۆشانی مرۆڤایەتی لە دژی داگیرکاری.\n١ی ئایار دەبێت ببێتە ڕۆژی تێکۆشان\nگرنگترین خەسڵەت و تایبەتمەندیی ١ی ئایار ئەوەیە، کە لە ڕێگەی تێکۆشانەوە بەدیهاتووە، بۆیە پێویستە لە ١ی ئایاردا تەنیا داواکاری نەبێت، بەڵکو کرێکاران و ژنان و گەل لە دژی زوڵم و ستەم و فاشیزم و داگیرکاری هەڵوێست وەربگرن و ١ی ئایار بکەنە ڕۆژی خەبات و تێکۆشان. بێگومان هیچ بەها و دەستکەوتێک بەبێ تێکۆشان بەدەست ناهێنرێت. زۆربەی کرێکاران و خەڵک و ئەو ژنانە، کە لەگەڵ کرێکارکاندا دەژین ئەمە دەزانن. ئەگەر ئەمڕۆ سیستەمی داگیرکەری سەرمایەداری لە قەیراندایە، ئەوە لە سایەتی ئەم تێکۆشانەیە. ڕووخاندن و هەڵوەشاندنەوەی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری و کۆتاییهێنان بە داگیرکاری و کۆلۆنیالیزمیش بە تێکۆشان ئەنجام دەدرێت.\nسیستەمی مۆدێرنیتەی کاپیتالیستی داگیرکارترین سیستەمی مێژووە. سیستەمی کۆلۆنیالیزمی پیاوسالارییە، کە لە مێژوودا بە داگیرکاری سروشتی ژنان و ڕەنج دەستی پێکردوە، بە مۆدێرنیتەی سەرمایەدارییەوە گەیشتووەتە بەرزترین ئاست، چونکە سیستەمی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری پشت بە کۆلۆنیالیزم و داگیرکەری و تێگەیشتنی کار دەبەستێت و هەموو شتێک کۆنترۆڵ دەکات و دەیەوێت بیخاتە ژێر کۆنترۆڵی خۆی. نەک هەر مرۆڤ و ئەو بەهایانە، کە مرۆڤەکان خوڵقاندویانە، بەڵکو داگیرکردنی هەموو سروشت و ژیانی دەوێت.\nسیستەمی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری دوژمنی کۆمەڵگایە و دابەش و پەرتەوازەی دەکات و بەو سیاسەتە داگیرکاریی لەسەر ئەنجام دەدات. دابەشکردن و پارچەکردنی کۆمەڵایەتیبوون و بنبڕکردن و نەهێشتن بنەمای مۆدێرنیتەی سەرمایەدارییە، چونکە لەو شوێنەدا، کە بە کۆمەڵگەیی بوون هەیە نە سەرمایەداری و نە سیستەمێکی تری داگیرکەری دەتوانێت بوونی هەبێت. کۆمەڵایەتیبوون و بە کۆمەڵگەبوون لە دژی کۆلۆنیالیزم و داگیرکەرییە و کۆلۆنیالیزم و داگیرکەری قبوڵ ناکات. مرۆڤایەتی هەموو بەها ماددی و مەعنەوییەکانی خۆی لە ڕێگەی کۆمەڵایەتیبوونەوە بەدەست هێناوە. مۆدێرنیتەی کاپیتالیست لەبەر ئەوەى پشت بە کاری لە رادەبەدەر و دادۆشین دەبەستێت، کۆمەڵایەتیبوون بۆ خۆی بە دوژمن دەزانێت، هەبوونی خۆی بە لەناوچوونی کۆمەڵایەتی بوون دا دەبینێتەوە. بەهۆی ئەو کۆمەڵایەتیبوونەوە سیستەمی مۆدێرنیتەی سەرمایەدارییەوە زۆر لاواز بووە. ئەمڕۆ هیچ بەهایەک نەماوە، کە داگیرکەریی لەسەر ئەنجام نەدرابێت و ئەمەش بەهۆی لاوازیی کۆمەڵایەتیبوونەوە ئەنجام دراوە، بۆیە دەبێت بە باشی لە کاراکتەری مۆدێڕنیتەی کاپیتالیستی تێبگەین، کە نەیاری کۆمەڵگایە. بە بەهێزکردنی کۆمەڵایەتبوون و بنیاتنانی ئەو بە کۆمەڵایەتیبوونە، سیستەمی داگیرکەری لەناو دەبرێت.\nمۆدێرنیتەی کاپیتالیستی کاسبپارێزی زیاد دەکات، کەسانێک لە دژی کۆمەڵگابوون دادەنێت و دەیەوێت بەکۆمەڵگەبون لەناوببات. کەسانێک بە لاڕێدا دەبات و کۆمەڵگا دادەڕزێنێت. یاری بە دونیای مانا و هەستی مرۆڤ دەکات، پارچە و دابەشی دەکات، کەسەکان دەکات بە شتێکی دوور لە کۆمەڵگا، هیچ هەست و مانای بۆ ناهێڵێتەوە و بوونێکی خۆپەرستانەی تیادا دروست دەکات. مرۆڤ دەبێت بە ڕۆبۆت و دەبێت ژیان وەک ڕۆبۆت ببینێت، نەک لە دەرەوە و لە داهاتوودا، مۆدێرنیتەی سەرمایەداری ئەو مانایەی دروستکردووە و کەسەکان لە هەستەکان دوورخراونەتەوە.\nئێستا لە قۆناغی کۆمەڵگەی بەرخۆری مۆدێرنیتەی سەرمایەداری داین. لە کۆمەڵگەی بەرخۆردا شتە بەنرخەکە تەنها بەرخۆری و کۆتایهێنانە بە شتەکان. ژیان، کە هیچ دروست ناکات و نەیئافرێنێت تەنیا بەرخۆری بۆ خۆی وەک بەهایەک قبوڵ دەکات، ئەوەش بۆ مرۆڤایەتی بە واتای کەوتنێکی گەورەیە. بۆ ئەوەی مرۆڤایەتی لەو کەوتن و ڕووخانە ڕزگاری بێت، دەبێت لە دژی تێڕوانین و عەقڵیەتی مۆدێرنیتەی کاپیتالیستی تێبکۆشێت و ئەو خەبات و تێکۆشانە تا ڕووخاندنی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری بەردەوامی پێبدات.\nرێبەر ئاپۆ لەسەر بنەمای گرنگیدان بەهاوسەنگی و بەرابەری، ئازادی و سۆسیالیزم پەكەكەی دامەزراند\nیەكێك لەبنەما سەرەكیەكانی بزوتنەوەی ئازادی گەلی كورد ئەوەیە كە دژ بەداگیركاریە. پەكەكە لەسەر پاشخانی تێكۆشانی سۆسیالیزمی خۆی بۆنیاد ناوە و هەر لەسەرەتاوە تا ئێستاكە بۆ ئەوەش تێكۆشاوە. بەهۆی بەرژەوەندی مۆدێرنیتەی سەرمایەدارییەوە لەسەر گەلی كورد زۆڵم و داگیركەریەكی مەزن بەرێوە چووە. كوردستان پارچە پارچە كرا، گەلی كورد رووبەرووی قڕكردن و لەناوبردن كراونەتەوە. لەسەر كوردستان سیستەمێكی داگیركەری و نەگۆڕ داسەپێندراوە. ئەو تێكۆشانە ئازادییەی پەكەكە بەرێوە بردووە، بەو واتایە یەكێك لەدامەزرێندراوانی هەری بەواتا و مێژووییە. رێبەر ئاپۆ لەسەر بنەمای گرنگیدان بەهاوسەنگی و بەرابەری، ئازادی و سۆسیالیزم پەكەكەی بۆنیادنا و خاوەنداری لەتێكۆشانی ئازادیخوازی كوردستان كرد. گرنگیدان بەبەرابەری و هاوسەنگی، ئازادی و سۆسیالیزم ناوەڕۆكی پەكەكەیە. لەنێو كادێرانی پێشەنگی پەكەكەدا، زۆرێك شۆڕشگێڕ و سۆسیالیستی توركیا هەبوون. ئەو شۆڕشگێڕانە تێكۆشانی بەرابەری و یەكسانی و ئازادی و سۆسیالیزمیان لەئازادی گەلی كورد لەدژی داگیركەری و قڕكردندا دەبینی و بەو هەستەوە لەتێكۆشانی ئازادی كوردستاندا جێگای خۆیان گرت.\nگەلی كورد تەنیا بۆ خۆی نا، بەڵكۆ بۆ هەموو گەلان و مرۆڤایەتی تێكۆشاوە. یەكێك لەو تێكۆشانەی نموونەیی، تێكۆشانە لەبەرامبەر بەداعشە. پەكەكە و گەلی كورد لەبەرامبەر بەداعش شەڕ و تێكۆشانیان بەرێوە برد و خاوەنداریان لەنرخی مرۆڤایەتی گەلانی رۆژهەڵاتی ناوین و دنیایان كرد و لەم رێگەیەدا زۆر قۆربانی گەورەی داوە. ئەمڕۆكەش لەبەرامبەر بە فاشیزمی ئاكەپە و مەهەپە كە بوونەتە دۆژمنی گەلان و مرۆڤایەتی تێكۆشان دەكا و ئەرك و بەرپرسیاریەتی خۆشی جێبەجێ دەكات.\nشۆڕشگێڕ و رەنجدەرن توركیا لەدژی داگیركەری بەقۆربانیەكی زۆر، پێشخانێكی مەزنی تێكۆشان و مراسێكی گەورەیان بۆنیادنا. یەكی گوڵانی ١٩٧٦ لەپیرۆزبایی”تاكسیم” لەئەنجامی هێرشی هێزە تاركپەرەستانی دەوڵەتدا ٣٤ شۆڕشگێڕ ژیانیان لەدەستدا. لەكەسایەتی شەهیدانی تاكسیمدای یەكی گۆڵان هەموو شەهیدانی یەك گۆڵان بەبیردێنینەوە. نرخێكی مەزن دەدەین ئەوانە، دەستنیشانشی دەكەین كە خاوەنداری لەتێكۆشانیان دەردەكەوین. شەهیدانی یەكی گۆڵانی تاكسیم لەدامەزراندنی میراس و نرخی ئازادی و دیموكراسیدا خاوەن جێگایەكی تایبەتن.\nوەكو بزوتنەوەی ئازادی گەلی كوردستان، هەمیشە خۆمان لەریزی كرێكارانی توركیا و پارچەیەك لەتێكۆشانی دیموكراسی، ئازادی و بەرابەری گەلانی توركیا و رەنجدەران دەبینین. لەپێشدا رزگاری چینی رەنجدەر و هەموو هێزە بن دەستەكانی توركیا بەتێكۆشانێكی یەكگرتوو لەگەڵ هێزە سۆسیالیست و دیموكراتیكخوازانی توركیا و گەلی كورد پێكدێن. بۆ ئەوەش دەبێت هێزە دیموكراتیكخوازەكانی توركیا و تێكۆشانی ئازادی كوردستان زیاتر لەهەر كاتێك تێكۆشانی یەكگرتوو بەرێوە ببەن.\nلەیەكی گۆڵاندا دەبێت هەر كەس لەسەر شەقام و كۆڵانەكاندا بێت و لەدژی داگیركەری و كوێلایەتی و خاوەن هەڵوێست بن\nفاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە بەدۆژمنایەتی گەلی كورد دەستی بەجمۆجوڵ و لەدژی گەلی كورد دەستی بەهێرشی داگیركەری و لەناوبردنكردووە. لەكوێدا دەستكەوتێكی كوردان هەبێت، پەلاماری دەدات و دەیەوێت داگیری بكات. لەگەڵ هێرشی داگیركاری لەسەر رۆژئاوا، باشوری كوردستانیش داگیر دەكات. ئامانجی فاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە قڕكردنی گەلی كوردە. بەو نەرخ و بەهایانەی رەنجدەران و گەلانی توركیا بۆنیادیان ناوە لەدژی گەلی كورد شەڕ دەكات. بۆ ئەوەش دەبێت لەدژی شەڕ و داگیركەری پیسی فاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە هەركەس لەسەر شەقام و كۆڵانەكاندا بێ و خاوەن هەڵوێست بن. ئەگەر لەتوركیا پرسی كورد چارەسەر نەبێت، هیچ پرسێكی تر مۆممكن نییە چارەسەر ببن. ئێمە لەو باوەڕەداین كە یەكی گۆڵان لەپێشدا رەنجدەران، كرێكاران، گەل، ژن و هەموو چینە بن دەستەكان بڕژنە سەر شەقام و كۆڵانەكان و هەڵوێستی خۆیان نیشان دەدەن و لەدژی هێرشی داگیركەری فاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە خاوەن هەڵوێست بن. یەكێتی گەلی كورد و تێكۆشانی دیموكراسیخوازی و رەنج توركیا بەهێزتر بكات و فاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە هەڵوەشێنێت و توركیاش دیموكراتیزە بكات.\nفاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە بەو ئەندازەی كە دۆژمنی كوردانە، بەو ئەندازەش دۆژمنی هەموو كۆمەڵگە، گەل، ژن، رەنجدەر و بندەستانە. سەرچاوەی هەموو كێشەكانی توركیا ئاكەپە ـ مەهەپەیە. بۆ ئەوەش ئەوانەی لەدژی زۆڵمن، ئەوانەی لایەنگەری دۆزی بەرابەری و یەكسانی و ئازادین، دەبێت لەدژی فاشیزمی ئاكەپە ـ مەهەپە لەدەوری یەك كۆببنەوە و لەدژی دۆژمنی هاوبەش، تێكۆشانێكی هاوبەش بەرێوە ببەن. دەبێت بەمسۆگەری ئەم یەكێتیە پێكبێت و ئاكەپە ـ مەهەپەش هەڵوەشێندرێت.\nبانگەوازی لەهەموو گەل، ژن، رەنجدەر و كرێكاران دەكەین لەیەكی گۆڵاندا بڕژنە سەر شەقامەكان، یەكێتی خۆتان بەهێز بكەن، لەدژی هێرشی داگیركەری ئاكەپە ـ مەهەپە خاوەن هەڵوێست بن و لەگەڵ كوردان یەكێتی خۆتان بۆنیاد بنێن.


يادو: July 2010\nشیوه‌نوو وێره‌گاو هانه جمه‌ی\nپه‌ی کۆچوو ناوامه‌و باقی سه‌فاری ( مسگه‌ر )\nگرد ئامه‌ی بێنێ. ئاخر فه‌وتی ناوه‌ختش پێسه‌و ژیوایش ، پێسه‌و ژیوای هه‌ر ئینسانێوی مه‌زڵوومی تراژدیوار بێ. گرد ئامه‌ی بێنێ. هه‌ر که‌س به ده‌لیلێو. ئه‌ڵبه‌ت روانه‌که‌رده‌ی هه‌ر ئازیزێوی په‌ی هه‌واری تازه‌یش ده‌لیلش گه‌ره‌ک نیه‌ن. ئیتر باوه‌ن . ئێمه ملمێ په‌ی روانه که‌رده‌ی یوته‌رانی تا یوته‌رانیچ په‌ی روانه که‌رده‌ی ڕو مه‌رگوو ئێمه بیانێ. ملمێ و مه‌وینمێ تا ویرما چڵه‌کیه‌وره و بیاومێ ئا باوه‌ر‌ه‌ی که ئه‌گه‌ر جاودانه‌گی مانایه‌ش بۆنه و که‌سێو که‌ره‌کش بۆ یادو خاتره‌ش بمانووه، راکار و ته‌نیا چێوێوکه مه‌تاو بیاونش پا یاوگه‌یه، ئانه عشقه‌ن و سه‌مه‌رش: هونه‌ر. ئێمه‌یچ لوایینێنمێ ! ئاخر ئێمه ده‌لیلێ فرێما بێنێ تا ماته‌م بگێرمێ. ئاد هۆرده‌س و ئوستادما بێ . ئۆستادوو وانایما بێ جه وانگاکانه و هورده‌س و پیشکێسوه‌ت ما بێ جه کاروو باروو ئه‌ده‌بینه و به تایبه‌ت جه باره و زوان، فه‌رهه‌نگ و هۆرامینه. ئاد ده‌سپه‌نه‌که‌روو نه‌سر و متن نویسی به زوانوو هۆرامی بێ . ئه‌ڵبه‌ت جه هۆرامانوو ئێرانینه . گاهه‌س فره که‌سێ بیه‌با که چیلاو چه‌ولاوه نه‌سری هۆرامیشا نویسا بۆ به‌ڵام به شێوازوو کتێبی که گردش هۆرامی بیه بۆ، خه‌ڵاتوو ده‌سپه‌نه‌که‌ری بڕیان به باڵاو باقی سه‌فاریره. جه هه‌ر کارێوه‌نه ئه‌ره‌نیای و ئه‌ره‌نیه‌روو ئه‌وه‌ڵین خشتێ فره مۆهێم و ئه‌ساسین . گاهه‌س ئه‌وڵین که‌س کاره‌که‌ش خاسته‌ر‌ین کار نه‌بۆنه به‌ڵام ئاد ساحێبوو چێوێوی گه‌وره‌ین به نامێ ئازایی و شوجاعه‌تی. باقی سه‌فاری ئا ئازانه که نامێش په‌ی هه‌تا هه‌تاین جه یاده‌کانه و تاریخوو ویه‌رده‌و هۆرامانینه مه‌مانووه. ئاد ئه‌وه‌ڵین که‌س بێ که ئه‌فسانه‌کاو هۆرامانیش گلێروه که‌ردێ و به ته‌شکوو کتێبی چاپش که‌ردێ. هه‌ر ئی کاره به شێواز وردیه، بی به باعسوو ئانه‌یه که فره‌و که‌سا ده‌س که‌را به هۆرامی نویسه‌ی و تا ئا یاگێ ئیسه فره کتێبێ به زوانی هۆرامی ئامێنێ بازار و فره‌و کاساێچ خه‌ریکوو هۆرامی نویسه‌ینێ. هورده‌ست باقی سه‌فاری چو‌ارینه‌کاو خه‌یامیش هورگێلنایوه سه‌روو زوانوو هۆرامی و چاپش که‌ردێ . هۆرامان وه‌ڵاتی ته‌وه‌نینش نوێستوو جه باره‌و گه‌مه‌کاو و بازیه‌کاو هۆرامانیوه ته‌حقێق و په‌یجوریش که‌رد. هه‌رپاسه به‌رداوام جه روزنامه و مه‌جه‌له جوراوجوره‌کانه و په‌لیانه ئینترنتیه‌کانه مه‌تڵه‌ب نوسێنه‌و شیعراکاش چاپ که‌رێنه. یه‌رێ چوار کارێ تازێ ده‌سشوه بێنێ که تا ئا یاگێ خه‌به‌رم بۆ دوێشا ئاماده و چاپی بیه‌بێنێ . یو جه کاره‌کش هورگێڵنای دیوانوو شیعره‌کاو مه‌وله‌وی تاوه‌گوزی به فارسی بێ. یۆتر چا کاره گه‌ورانه که ئامیانش مته‌بێ و قه‌رار بێ ده‌سش په‌نه که‌رۆ ، رومانێو بێ به زوانوو هۆرامی . به داخی گرانه‌وه ئه‌جه‌ل موڵه‌تش نه‌دا تا کاراکاش بیانوو به ئا یاگێ که ڵایه‌قوو ئادی بێ. باقی سه‌فاری جه وێراگاو ڕۆ جمعه‌ی 25وو مانگۆ کۆپری (تیر) 1389 کوچی رۆجیاری جه ژاڵانه‌نه و جه پاڵوو هانه جمه‌ینه دماو هۆرکه‌وتێوی ته‌سادوفوو ماشینی دڵه عاشقه‌که‌شوو مه‌ژگه په‌ر خیاڵه‌که‌ش جه جمه که‌وتێ و خودا حافێزیش جه ژیوای که‌رد. هه‌رچه‌ند لاشه‌و ئازیزش لوان گڵگو به‌ڵام به نویسته‌کاش و کتێبه‌کاش ئینا دلێ دڵیمانه و کتێب خانه‌کامانه و نامێش جاودانه‌نه. دماو ئه‌سپه‌رده‌که‌رده‌یش و روانه‌که‌رده‌یش جه قه‌ورستانوو مه‌ریوانینه ، گردما جه‌مێ بیه‌بێنمێوه و مزگی قودسوو مه‌ریوانی په‌ر بیه‌بێ جه خه‌ڵکی. ماموسا حمه‌ره‌شید ئه‌مینی جه‌باره و که‌سایه‌تی باقی سه‌فاری و سه‌مه‌ر و کاره‌کاشوه باسێوی په‌ڕو فره وه‌شوو زانایانه‌ش که‌رد. دماته‌ر فه‌ره‌یدون بارامی به بۆنه‌و کۆچوو ماموسایوه شیعریوی په‌ر جه ئیحساسیش وه‌نه‌وه . به وانای شیعره‌کێ گردو خه‌ڵکه‌که‌ی ده‌سشا که‌رد به گره‌وای و هه‌ر هه‌رسی بێنێ که ئێنێره واری. ئێمه‌یچ گراه‌ویمێ په‌ی ماموسای و کاره ئه‌نجام نه‌دریاکاش و زوانه‌که‌یش و زوانه‌که‌یما که پێسه‌و ئادی چاره‌نووس و به‌سه‌رئامایش غه‌ریب و ماته‌مباروو تراژدیواره‌ن. وه‌شبه‌ختانه هورده‌س سه‌فاری به چه‌مێ وێش سه‌مه‌ره‌و ئا کاره‌ی که ده‌سش په‌نه‌که‌رده‌بێ ویناش و ئا ره‌وته که با ئادیوه که‌وت را ئیسه بیه‌ن به جه‌ریانێو که رۆبه‌رۆ ئا جوگه‌له گولانێ بای بۆ به لافاوه و ڕۆخانه‌ی گه‌وره. که‌شتی یان ئا‌وبڕوو زوانوو ئارویینوو هۆرامی که‌وته‌ن را و سه‌رنێشیناکاش فرێ بیه‌نێ و ئاوخته که ئاڵاکیش هۆرمه‌ده‌یمێ و وا شکنووشه‌وه نامێ و یادش چا سه‌روه دروشیای دروشیه‌ووه و ئا زه‌مانه‌یچه  ئاد هه‌ر یاردیده‌ر و هورده‌سمانه و جه زوانوو ئادیوه موانمێوه که:\n(( هه‌رکه‌س په‌ی وێش بنویسؤ\nئاگڕو گاڵه بۆ به کۆ\nقه‌تره‌ی ئاوه‌ن بۆ به جۆ\nشه‌وه زه‌نگه‌نه بۆ به ڕۆ\nنزانمێ زوان ئه‌دایی\nگردما ، مگنم گه‌دایی\nبێ نام نیشان سه‌ر ڕایی\nپه‌ی هیچ بیمێ فه‌دایی )) به‌شێو جه شێعره‌و زوانوو ئه‌دایی باقی سه‌فاری\nسه‌رنج و دمانویسیا: باقی سه‌فاری جه ساڵه‌و 1337 کوچی رۆجیاری جه شاروو پاوه‌ێنه ئاما به دنیا و ته‌حسێڵاتوو ئاکادێمی وێش جه دانشگاو رازی کرماشانینه و جه رشته‌و شیمێنه ته‌مامنا و بی به مۆعه‌لێموو ماموسا و وانگاکاو مه‌ریوانی و محاڵوو هۆرامانی و تا ئاخرین سه‌فه‌ری بێ ئه‌وه‌ئاماش به  تاریخوو 25/03/1389 کۆچی رۆجیاری نزیک به 30 ساڵێ خه‌ریکوو ده‌رس واته‌ی و ئه‌نجام دای کاروو باروو ئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگی بێ. هه‌رچه‌ند ئێمه وێما به ساحێب و ئی خه‌موو ماته‌مه‌یه مزانمێ ، پیبۆنه‌و چیگه‌نه سه‌روه‌شی وێما ئاراسته و خانه‌واده و که‌سوو کاریش مه‌که‌رمێ. یادش به‌رز و ڕۆحش شاد.\nسه‌مه‌روو کاره چاپ کریایه‌کاش:\n1- ئه‌فسانه‌و هۆرامانی ، نه‌شروو ئیحسانی ، تاران، 1382 .\n2- چوارینه‌کاو خه‌یامی به هۆرامی، نه‌شروو ئیحسانی ، تاران، 1388 .\nنویسته‌و کیاسته‌و yado جه ۱۴:۲۲\nدلێن: په‌یلوای ، یادنویس ، کۆچوو باقی سه‌فاری ، جمعه 1 مرداد 1389 ڕۆجیاری\nقاره مانوو کتێبخانه گه‌وره‌ی\nنامه‌و سووزان سونتاگێ په‌ی خورخه لوئیس بورخێسی.\nسێنزه‌و ژوئه‌نو 1996 ی. ،نیویورک.\nبه پاو ئانه‌ی به‌رده‌وام نویسته‌کات جه چیروو عنوانوو جاودانه‌گینه ده‌سه‌به‌ش مه‌که‌رانێ، غه‌ریب نیه‌ن که نامه‌یوه خه‌تاب به تۆ بنویسونه. (بورخس ، ده‌ساڵێ ویه‌رد!). ئه‌گه‌ر گه‌ره‌کما بۆ بواچمێ که‌سێو جه ئاروینا و (معاصر) ئێمه یاوان به جاودانه‌گی و نه‌مه‌رده‌یی ئه‌ده‌بی، ئانه تونی. هه‌رچه‌ند تویچ سه‌مه‌روو زه‌مان، فه‌رهه‌نگ و ده‌وره‌و وێت بێنی به‌ڵام زانێنی ئی دوه‌یه چه‌نی بیاونی به به‌رزه‌فری (تعالی) تا ته‌مامه‌ن جادویی بیا وه‌رچه‌م. ئینه تا راده‌یوی فره مه‌دیوونوو راوینی وه‌رپان، سه‌رنج و دێقه‌تی فره‌یت بێ. تۆ که‌م وێ _ مێحوه‌ریته‌رین وسادقته‌رین نویسه‌ر بێنی. هه‌رپاسه هۆرده‌سته‌ر (استاد) جه ئه‌ویشاته‌ری. ئینه‌یچ به بۆنه‌و پاکی ته‌بێعی رۆحیتوه بێ. هه‌رچه‌ند وه‌ختێوی فره دلێمانه ژیوای به‌ڵام دێرپه‌سه‌ندی و بێته‌ره‌فیت جه کاری هونه‌رینه، جه تۆ راویارێوی زێهنییی چه‌نه‌ئاماش وه‌ش که‌رده‌بێ که سه‌فه‌ر که‌رینی په‌ی ده‌ورانهایه‌ته‌ری. تۆ که‌یل جه حێسێوی وه‌ختی، جیاواز جه مه‌ردومانێوته‌ر بێنی. باوه‌ری کلیشه‌یی به ویه‌رده، ئیسه وئایه‌نده‌ی جه راوینوو تۆوه بێ مانا بێ. حه‌ز که‌رینی واچی هه‌ر لاد/ تاو جه زه‌مانی، ویه‌رده و ئایه‌نده‌ی مه‌گێرونه وه‌ر. (تا ئا یاگێ که ویرم بۆ) جملێوی جه برونینگی شاعیری کورنینیوه که ئه‌پیسه نویسته‌بێش : (( ئیسه لادێوه‌ن (تاوێوه‌ن) که ئایه‌نده مه‌وه‌زۆره دلێ ویه‌رده‌ی)). ئه‌ڵبه‌ته ئینه به‌شێو جه شه‌رم ، حه‌یا و فروته‌نی تون که هه‌میشه گه‌ره‌کت بێ راوین و سه‌لێقه‌و وێت جه قاڵبوو واته‌کاو ئه‌وته‌ر نویسه‌ره‌کا به‌یان که‌ری و به‌ر وزی. فرووته‌نیت جه متمانیت به مه‌نش و بیه‌ی وێتوه سه‌رچه‌مه گێری.\nتۆ ئه‌وه‌ئێزه‌روو وه‌شیه تازه‌کا بێنی. بنیاده‌میه قووڵه‌ن به‌دوین پێسه‌و تۆ، که‌سێوی هێمن و بێ ده‌نگ ، چه په‌نه‌وازیێوه‌ش به وێ تووره‌که‌رده‌ی بێ. هونه‌رمه‌ند مه‌شیۆ فه‌ردێوی خولقنه‌ر (خلاق) بۆ. تۆ سه‌رته‌ر جه گرد چێوی ئینسانێوی ئه‌رئاوه‌ر (مبتکر) و ئه‌ره‌نیه‌ر بێنی. ئا ئارامیه و ئا یاگه‌به‌رزێ که تۆ یاوابێنی په‌نه‌ش سه‌ره سڕمه‌ن بێ. تۆ سلمنات په‌نه‌واز نیه‌ن که ماته‌موو خه‌مبار بی حه‌تا ئاوه‌ختیچه که به ته‌مامی چه‌مه‌کات قاڵاپووچێ بیه‌بێنێ و کور بێنی و ئیتر گه‌ره‌کت نه‌وێ وێت خڵاونینه و واچی هه‌رچی چێوه‌ن دڵ په‌سه‌نده‌ن. یاگێوه‌نه واته‌بێت ( ئاوه‌خته که باسوو کوریت که‌رینی.) نویسه‌ر و _ هه‌رپاسه گردوو ئینسانه‌کا _ مه‌شیۆ ویر که‌رووه که هه‌ر راکه‌وتێو که مه‌ی وه‌روو راێش ، ره‌حمه‌ته‌ن. تۆ په‌ی نویسه‌ره‌کا ره‌حمه‌تێوی گه‌وره بێنی. جه ساڵه‌و 1982 نه، چوار ساڵێ وه‌ڵێ ئانه‌ی لاما جیا بازی، جه چه‌مپه‌نه‌که‌وته‌یوه‌نه واتم: ئارۆ هیچ نویسه‌رێوی زینه ئه‌نه‌و بورخێسی په‌ی ئێمه‌ی نویسه‌را ئێژایش نیه‌ن. به‌شێو فره که‌م جه ئێمه چاوی چێوێ فێر نه‌بیه‌نمێ و لاساویێ ئادی نمه‌که‌رمێوه. ئی قسێمه هه‌ڵای راسه‌نه. ئێمه به‌رده‌وام جه تۆ فێرێ بیمێ و لاساویێت مه‌که‌رمێوه. تۆ به مه‌ردۆمی رای تازێ خیاڵوه که‌رده‌یت نیشانه‌دا.هه‌رپاسه که‌ره‌تاو که‌ره‌ت ده‌ینوو ئێمه‌ت به ویه‌رده‌ی و سه‌رته‌ر جه گردی به ئه‌ده‌بیاتی ویر وز (یادآوری) که‌رد. واتت ئێمه ته‌قریبه‌ن هه‌رچیه بیمیێ و بیه‌نمێ مه‌دیوونوو و مواخێزه‌و ئه‌ده‌بیاتینمێ. واتت ئه‌گه‌ر کتێباکا شونه‌ماشا نه‌مانو، ویه‌رده مه‌فوتیه‌و دماته‌ر ئینسانیچ جه به‌ین مه‌شو. متمانیم هه‌نه که راوینه‌کێت دروسه‌نه. کتێبێ نه ته‌نیا سه‌مه‌روو کوگاو خیاڵه هورچنیایه‌کاو ئێمه که سه‌مه‌روو گردوو به‌سه‌رئاماکامانێ. ئه‌یشا هه‌رپاسه ئولگوویه جه سه‌رکه‌وته‌ی (استعلا) به ئێمه نیشانه مه‌وانێ. برێو جه مه‌ردومی وانای پێسه‌و جورێوی به‌رشیه‌ی مه‌وینا: به‌رشیه‌ی جه واقعیه‌توو ژیوای روانه‌ی، په‌ی دنیایێوی خیاڵی یانی جه‌هانوو کتێبی. سه‌مه‌روو کتێوی فره‌ته‌ر چانه‌ینه. کتێبه‌کا رایێوه‌نێ په‌ی یاوای به ئێنسانیه‌تی کامڵی.\nته‌ئه‌سوف موه‌روو که واچوو کتێب ئارۆ یۆ چا چێوانه که ئینا جه وه‌روو خه‌ته‌روو جه‌به‌ین لواینه. ئه‌ڵبه‌ته مه‌به‌ستم ئاژه‌و (شرایط) وه‌نه‌ین که ئه‌دابیه‌تی و هه‌رپاسه شونه‌ماو سه‌مه‌رش سه‌روو ره‌وانوو ئینسانیوه مومکێن مه‌که‌رۆ. په‌نه‌ما ماچا پی زوویه (زووه‌که هه‌ر فره زوو به دیل ئاما!) ئا مه‌تنێ که په‌نه‌وازه‌مانه مه‌ی سه‌روو سه‌فحه‌و رایانه‌ی (کامپیوتر) و مه‌وینمێش. مه‌تاومێ پاجوره که دڵما موازۆ قواره‌که‌ش بوارمێ و به هه‌ر ته‌رزێوی که گه‌ره‌کمانه به‌رش بارمێ و ته‌کشه‌نه تعاموڵ بکرمێ . ئه‌گه‌ر قه‌راره‌ن کتێو به شێوه‌و مه‌تنێوی به‌ر به‌ێ که به پاو به‌هره‌دایش ته‌کشه‌نه مامه‌ڵه بکریه‌و ، نویسیاکا فره راحه‌ت ئیمکانش هه‌ن به ئه‌ره‌یاونه‌رێوه(رسانه) جه خزمه‌توو ئه‌ره‌یاوایه‌کا یا جاڕدای به‌ر بیا. ئینه‌نه ئا چێوه که مه‌شیۆ جه ئایه‌نده‌یوی/مه‌ینه‌رێوی نزیکه‌نه چه‌مه‌راش بیمێ و مزگانیش مه‌دا په‌نه‌ما که ئا ڕوه، دنیا، دنیایێوی دۆموکراتیک ته‌ر جه ئاروین. ئینه ئه‌ڵبه‌ته چێوێو بێجگه جه مه‌رگوو هه‌قێقه‌تی و کتێبا نیه‌ن. به یاوای ئا زه‌مانه‌یه ئیتر ئه‌وه‌جه‌ما(احتیاج) به کتێب سووچنای گه‌وره‌ی نیه‌ن. ئیتر په‌نه‌واز نیه‌ن وه‌حشیه‌کا کتێوه‌کا سووچنا، به‌بره‌که ئینا دلێ کتێوخانه‌که‌ینه. بورخێسی ئازیز حه‌تمه‌ن هۆشت هه‌ن که من ئه‌سڵه‌ن جه لاڵه‌که‌رده‌ی له‌زه‌ت نمه‌وه‌روو به‌ڵام چه که‌سێو جه تۆ خاسته‌ره‌ن که جه باره‌و چاره‌نووسوو کتێوه‌کا و هه‌رپاسه جه‌باره‌و وانایوه چه‌نیش ده‌رده دڵ که‌روونه.(بورخس ، ده‌ساڵێ ویه‌رد!).\nگردوو قسه‌و باسم ئانه‌ن که دڵما ته‌نگ بیه‌ن په‌یت. به‌راسی ته‌نگ بیه‌ن. تۆ به‌رده‌وام جیاواز جه گردینی. ئا ده‌ورانه که هه‌نمێ ئاسانه‌شه‌نه و پا مه‌نیه‌یمێ دلێش، قه‌رنه‌و بیسوو یه‌کی، ڕڕحی به شێوێ تازێ تاقی مه‌که‌رۆوه به‌ڵام متمانیت مه‌ده‌و په‌نه که بریو جه ئێمه ((کتێبخانه گه‌وره‌که‌ی)) ته‌نیا نمازمێ و تۆ به‌رده‌وام یاریده‌ر و قاره‌مانما مه‌مانیوه.\nسه‌رچه‌مه: ئه‌حمه‌د ئوخوه‌ت، (( ای نامه!)) ، وڵاوکه‌ره‌وه‌و جه‌هان و کتاب ی، تاران ، 1388.\nده‌سه‌به‌ش: تقسیم بندی، طبقه‌بندی. *** ئاروین: معاصر ، امروزین. *** سه‌مه‌ر: نتیجه، محصول. *** به‌رزه‌فری: تعالی *** راوین: نظر، دید. *** وه‌رپان: گسترده ، باز *** هۆرده‌س: استاد ، بزرگ *** چه‌نه‌ئاما: توانمند ، چالاک *** که‌یل: پر ، برخوردار *** مه‌ینه‌ر:دمارو، آینده ، *** لاد / تاو: لحظه *** واته: گفته، سخن *** ئه‌وه‌ئێزه‌ر: کاشف، پیدا کننده *** قووڵه‌ن : عمیق ، عمیقا *** په‌نه‌واز: نیاز ، احتیاج. *** خولقنه‌ر: خلاق *** ئه‌رئاوه‌ر /ئه‌ره‌نیه‌ر: مبتکر، *** سه‌ره سڕمه‌ن: مثال زدنی ، تعجب آور *** سلمنای: ثابت کردن *** قاڵاپووچ : چشمان بسته، کور شدن. *** خڵاونای: فریب ، گول. *** راکه‌وت : اتفاق ، حادثه. *** ئێژای: ارزش ، مفید. *** لاساوی: تقلید *** که‌ره‌تهاو که‌ره‌ت: بارها و بارها، چندین بار *** ویر وز: یادآوری. *** متمانی: اطمینان. *** به‌سه‌رئامای: سرگذشت.*** که‌لاوکه‌ر: کامل ، پر. *** ئاژه: شرایط . *** رایانه: کامپیوتر. *** قواره: شکل. *** نویسیا: نوشته. *** ئه‌ره‌یاونه‌ر: رسانه. *** چه‌مه‌را: انتظار. *** ئه‌وه‌جه: احتیاج .*** لاڵه: شکایت. *** ئاسانه: آستانه ***\nنویسته‌و کیاسته‌و yado جه ۱۳:۰۸\nدلێن: ئه‌ده‌بیات ، سونتاگ ، بورخێس ، چیلاو چه‌ولاوه ، یه‌ره‌شه‌ممه 22 تیر 1389 ڕۆجیاری


تیتان (مانگ) - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوێنەی مانگی تیتان\nتیتان یان کەیوان VI (بەئینگلیزی: Titan، Saturn VI) گەورەترین مانگی هەسارەی کەیوانە\nلە سیستەمی خۆریدا زەوی ھاوشێوەیەکی ھەیە، مانگی ھەسارەی زوحەل، کە بە تیتان دەناسرێت، ھەمان شێوازی زەوی ھەیە. ئەو ساتەی ژیان بۆ یەکەمین جار لەسەر زەوی دروستبوو، ھەمان شێوازی ئێستای مانگی تیتانی ھەبووە. ئێستاکە زاناکان دەیانەوێت بزانن، ئایا تیتانی سەھۆڵاوی بەھەمان قۆناغە سەرەتاییەکانی زەویدا تێپەڕ دەبێت.\nلەمیانەی کۆنگرەی "International Astronomical Union" لەریۆ دی جانیرۆی بەڕازیل گەردوونناسان دوو لێکۆڵینەوەیان پێشکەشکرد، کە ئاماژە بە مانگی تیتان دەدەن و ڕاڤەی ئەوە دەکەن، کە مانگی ناوبراو ھاوشێوەیەکی زۆری لەگەڵ زەویدا ھەیە.\nھەرچەندە لەسەر مانگی تیتان پلەی گەرمی لە ژێر ١٨٠ پلەی سیلیزیەوەیە، کەچی زنجیرە شاخ، گرد و ڕووبار بوونیان ھەیە، ھەروەک لەسەر ڕووپەری بڵاوکراوەی "International Astronomical Union"دا ھاتووە. لەشوێنی ئاو میتانی شل ھەیە، کە وەک باران دەبارێت و ھەروەھا میتان ڕووبارەکان دروست دەکات. "International Astronomical Union" دەیەوێت لە ریۆ دی جانیرۆ چەند وێنە‌یەکی نوێ پێشکەش بکات، کە دە ئەوەندەی وێنە گیراوەکانی پێشووتر باشتر تیتان دەردەخەن.\nرۆسالی لۆپێز لە "Jet Propulsion Laboratory" لە پاسادێنا سەر بەناوچەی کالیفۆرنیا دەڵێت: "جێگای سەرسامییە، کە بەشی دەرەوەی تیتان ھاوشێوەی زەوییە." تاکو ئێستا نەتوانراوە بسەلمێنرێت، کە ھاوشێوەی زەوی لە ھیچ لەکام لە تەنەکانی سیستەمی خۆریدا ھەبێت. رۆسالی لۆپێز لە درێژەی پەیڤەکانیدا دەڵێت: "سەرەڕای جیاوازی مەزنی پلەی سەدی نێوان زەوی و تیتان، کەچی دەتوانرێت ڕاڤەی ئەوە بکرێت، کە ھاوشێوەیەکی زۆر لەنێوان زەوی و تیتاندا ھەیە."\nپێشتر زانرابوو، کە پلەی سەدەی سەر تیتان دەگاتە نزیکەی ١٨٠- پلەی سەدی، بەڵام ئەوەی توێژەرانی سەرسامکردووە ئەوەیە، کە لە بورکانە سەھۆڵاوییەکانەوە بەشێوەیەکی بەردەوام ئامۆنیاک بۆ سەر ڕووی تیتان دەردەھاوێژرێت. ئەو زانیارییە نوێیەش زاناکان توانیویانە لەڕێگای "Cassini"یەوە دەستیانبکەوێت. وەک دەزانرێت، کە بورکانەکانی سەر زەویش ئامۆنیاک دەردەھاوێژن.\nئێستا بەشێوەیەکی گشتی چینی ئەتمۆسفیری تیتان لە میتان و نایترۆجین پێکھاتووە. ھەردووکیان پێکەوە لەگەڵ ئامۆنیاک ھەمان ژینگەی دروست دەکەن، کە لەسەر زەوی لەکاتی دروستبوونی ژیاندا ھەبووە.\nرۆسالی لۆپێز دەپرسێت، ئایا تیتانیش بەھەمان قۆناغی زەویدا تێپەڕ دەبیت.\n٢ مانگ: فۆبۆس)\n٧٩ مانگ: جانیمید\n٦٢ مانگ: تیتان\n٢٧ مانگ: تایتینیا\n١٤ مانگ: ترایتەن\n٥ مانگ: شارۆن\n٢ مانگ: هاییاک: ناماکا\nتەنە بچووکەکانی کۆمەڵەی خۆر\nگەڕەستێرۆچکەی ئەپۆڵۆ ١٨٦٢\nگەڕەستێرۆچکەی ١٩٩٨ QE٢\nکۆمەڵەی خێزانی گەڕەستێرەکان\nتەنەکانی پاشی نێپتۆن\nهەسارە لاوەکییە دوورەکان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تیتان_(مانگ)&oldid=817910»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٤٠ی ١ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


دەسەڵات راستەوخۆ بەرپرسە لە دروستکردنی\nئەو دۆخەی ھۆکار و پاڵنەری گەنجانە بۆ خۆکوژیی!\nئامارەکان نیشانی دەدەن کە لە چەند مانگی ڕابردوودا خۆکوشتن لە ناو گەنجانی کوردستان بە شێوەیەک پەرەی سەندووە, بۆتە دیاردەیەکی مەترسیدار و جێی نیگەرانییە.\nرۆژنامەی رێوان لە ژمارەی (٢٤٣ ی بەرواری ١٦ ی سێپتەمبەری ٢٠١١ سەرژمێریەکی بڵاو کردۆتەوە کە لە ھەشت مانگی رابردوودا (٧١) حاڵەتی خۆکوشتن لە لایەن پۆلیسی پارێزگای سلێمانی‌یەوە تۆمار کراوە.\nبەپێ‌ی ھەواڵەکانی ڕۆژنامەی ئاوێنە تەنھا لە ماوەی ٢ ھەفتەدا لە مانگی ئۆکتۆبەر ی ٢٠١١دا، ٤ گەنج کە تەمەنەکانیان لە ١٤-٢٠ ساڵیدا لە شارەکانی کوردستان خۆیان کوشتتوە.\nھەموو ئاگادار بووین "بەناز جەواد" بەھۆی بێکاری و ھەژاری، وەک ناڕەزایەتی بە دانەمەزراندنی ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا و گیانی لەدەستدا. زۆرن ئەو بەنازانەی بەسەد قاچ لەم بارودۆخەی ئێستای کوردستان ڕا ئەکەن. ماوەی چەندین ساڵە گەنجانی کوردستان، سەد قاچ قەرز ئەکەن و بە نێو ھەزار ئاگرو چەندین سەرزەمین و سنوری دڕکاوی و مەترسی دەریاکاندا لەم دۆخ و دۆزەخەی کوردستان ڕائەکەن.\nئەم دۆخە فشارێکی ڕاستەوخۆی خستۆتە سەر خەڵکی کوردستان و بەتایبەتی گەنجان. گەنجان کە ناسکترین و ھەستیارترین توێژی کۆمەڵگان، زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە و ئەکەوێت. ھۆکار و پاڵنەری سەرەکی خۆکوژیی گەنجان ئەگەرێتەوە بۆ نائومێدی و ڕەشبینی کە دەرئەنجامی بارودۆخی کوردستان و سەرکوت و بێمافی گەنجان و نەبوونی مافە سەرەتاییەکانی خەڵکە.\nخۆکوشتنی گەنجان پەیامی ئەوەمان پێدەدات کە سیستم و دەسەڵاتدارەتی کوردستان لە قەیراندایە. قەیرانێک دوای سەرکوتی خۆپیشاندانی سەراکانی ئازادی دۆخێکی سەرکوتگەرانەی ھێنایە ئاراوە، دۆخێکی نائارام و نالەبار، دۆخێکی قەرەباڵغ بە سیناریۆ و ڕووداوی شێواو. بە واتایەکی تر بارودۆخەکە گەیشتوتە ئاستێک کە زۆربەی کێشەکان بە ھەڵواسراوی و بێچارەسەرکردن ماونەتەوە . خەڵکی کوردستان لە چاوەڕوانییەکی تاقەت پڕوکێن نادیاردا ماونەتەوە ژیان بەسەر ئەبەن.\nحکومەتی ھەرێمی کوردستان و دەسەڵاتدارەتی پارتی و یەکێتی ڕاستەوخۆ بەرپرسن لە دروستکردنی ئەو ھەلومەرجە و پاڵنانی گەنجان بۆ دۆزەخی مەرگ و خۆکوژیی. لێرەدا حکومەت و دەزگا بەرپرسەکان ئەرکیان فەراھەمکردنی پێداویستیە سەرەتاییەکانە بۆ ژیانی گەنجان و مافەکانیان.\nبۆ پێشگرتن بەو دیاردە مەترسیدارەی کە ھەڕەشەیە لەسەر ژیانی گەنجانی کوردستان. ئەم پێداویستی و مافەسەرەتاییانە بە ئەرکێکی دەستبەجێی دەسەڵات دەزانین:\n• دەستەبەرکردنی مافە سەرەتاییەکانی لاوان لە خوێندن، کارکردن، مومارەسەکردنی ئارەزووەکانیان لە وەرزش و ھونەر و زانست، ئازادیە تاکەکەسیەکان و فەراھەمکردنی شوێنەکانی سەرگەرمیی و ناوەندەکانی بڕەودان بە تواناکانیان و حەساندنەوەیان.\n• پەیداکردنی کار بۆ لاوانی بێکار، یاخود فەراھەمکردنی بیمەی بێکاریی و بەرنامەی بردنە سەری کارامەیی و توانای لاوان لە بواری کاردا.\n• ئازادی دەربڕین بە ھەموو شیوازەکانیەوە. ھەڵوەشاندنەوەی یاسای خۆپیشاندان، دانانی یاسایەکی نوێ بۆ دابینکردنی ئازادی خۆپیشاندان.\n• کۆتایی ھێنان بە ھەموو جیاوازیەک لە بواری خوێندندا، وەک قبول خاس و تاد... مامەڵەی یەکسان لەگەڵ ھەموو خویندکاران بێ لەبەرچاوگرتنی ئینتیمای سیاسی و حزبی، ئاینی، نەتەوە، ڕەگەز..تاد.\n• کۆتایی ھێنان بە گوشار و ھەڕەشە و ترساندنی ڕۆژنامەنووسان و سزادانی یاسایی ھەموو ئەوانەی ئەشکەنجە و ئازاردانی ڕۆژنامەنووسان و ھاوڵاتیان دەستیان ھەبووە. قەرەبووکردنەوەی ھەموو ئەوانەی دووچاری ئەو جۆرە مامەڵەیە بوون.\n• پاراستنی کەرامەتی گەنجان، کۆتایھێنان بە سوکایەتی، بێڕێزی و شکاندنی کەرامەتی گەنجان لەلایەن دەزگای ئەمنی و حزبیەکانەوە لە شارەکان.


قەڵادزێ؛ بەهۆی نەخۆشیەكی نەزانراوەوە 2 ئەندامی خێزانێك گیانیان لەدەستدا\n04:26 - 10/10/2018\nقەڵادزێ؛ 11 ئەندامی دیكەی ئەو خێزانە لە نەخۆشخانەن\nلە گوندێكی سەر بەقەزای پشدەر بەهۆی نەخۆشیەكی نەزانراوەوە، 2 ئەندامی خێزانێك گیان لەدەست دەدەن و 11 ئەندامی دیكەی ئەو خێزانە دەگوازرێنەوە بۆ نەخۆشخانە.\nبەڕێوەبەری تەندروستی راپەڕینیش، دەڵێت: بۆ دیاریكردنی جۆری نەخۆشیەكە سامپڵیان وەرگرتوە، چاوەڕێی گەڕانەوەی ئەنجامی پشكنینەكانن لە بەغدا و سلێمانیەوە.\nئێرە دیمەنی گوندی مەمكانی سەر بەناحیەی سەنگەسەری قەزای پشدەرە، یانزە كەس لە ئەندامانی خێزانێك لەم گوندە توشی نەخۆشیەك بون كە مەترسیدارە و دوو لە توشبوەكان گیانیان لەدەستداوە و هێشتا جۆری نەخۆشیەكەش دیاری نەكراوە.\nپێشتر ئەم خێزانە كێشەی زەوی و زارییان هەبووە لەگەڵ خێزانێكی تر، بەڵام بەڕێوەبەری تەندروستی راپەرین رەتی دەكاتەوە نەخۆشییەكە پەیوەندی هەبێت بەو كێشەیەوە، ئاشكراشی دەكات، بۆ دیاریكردنی جۆری نەخۆشیەكە سامپڵیان وەرگرتوە، چاوەڕێی گەرانەوەی ئەنجامی پشكنینەكانن لە بەغدا و سلێمانیەوە.\nتا دیاریكردنی هۆكاری نەخۆشیەكە لەلایەن تیمی تەندروستی ڕاپەڕینەوە دەرگای ئەو ماڵە داخراوە و كەسوكاری ئەو خێزانەش باسی نەخۆشیەكە و چۆنیەتی گیان لە دەست دانی ئەو 2 ئەندامەی خێزانەكەیان بۆ KNN دەگێڕنەوە.\nهەریەكە لە قائیمقامی پشدەر و بەڕێوەبەری ناحیەی سەنگەسەر و بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی ڕاپەڕین و پۆلیسی پشدەر لەهەوڵی دەست نیشانكردنی هۆكاری ئەو نەخۆشیەن، بەڵام ئەوەی تاوەكو ئێستا زانراوە نەخۆشیەكە گوازراوە نییە و لە كۆی 70 ماڵی گوندەكە تەنها ئەندامانی ئەو خێزانە توشبوون.


عیراق و ئێران کاروانێکی دیکەی تەرمی سەربازانیان گۆڕییەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nبڕیارە مەكتەبی سیاسی یەكێتی كۆببێتەوە\n2019/02/21 - 9:19 PM\nنووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆك كۆمار بڵاویكردەوە، شاندێكی حزبی دوعاتی ئیسلام- ڕێكخراوی عیراق بەسەرۆكایەتی د. خوزەیر خوزاعی سەرۆكی مەكتەبی سیاسی، ئەمڕۆ پێنج شەممە ٢١|٢|٢٠١٩ لە كۆشكی سەلام لە بەغدا سەردانی سەرۆك كۆمار د. (بەرهەم ساڵح)یان كرد.\nلەمیانی دیدارەكەدا سەرۆك كۆمار جەختی كردەوە كە هێزە سیاسییەكان لە بەردەم بەرپرسیاریەتی پابەندبوونن بە دەستور بۆ تێپەڕاندانی ناكۆكییەكان و هەنگاونان بەرەوە قۆناغی ئاوەدانكردنەوە و برەودان بە پڕۆسەی گەشەپێدانی ئابووری بەجۆرێك كەببێتە مایەی بەدیهێنانی خواستەكانی گەلی عیراق.\nلایخۆیەوە، د. خوزەیر خوزاعی هەوڵەكانی سەرۆك كۆماری بەرز نرخاند لە نزیككردنەوەی دید و بۆچوونی لایەنە سیاسییەكان و پاراستنی دەستكەوتەكان و ئەزموونی دیموكراسی لە عیراقدا.\n2019/02/21 - 6:50 PM\nپەرلەمانتارێكی هاوپەیمانی بنیاتنان دەڵێت، ئەمریكا لە پشت ڕفاندن و تیرۆركردنەكانی ئەم چەند ڕۆژەی ڕابردووەوە بووە.\nسامر زێبان، پەرلەمانتاری هاوپەیمانی بنیتنان لە پەرلەمانی عیراق، لە لیدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندووە”ڕێكەوتنی ستراتیژی لەگەڵ واشنتۆن هەڵوەشاوەتەوە و هیچ بەهایەكی نییە دوای ئەوەی لەكاتی هاتنی گروپە تیرۆریستییەكانی داعش بۆ چەند پارێزگەیەك و گەیشتنی چەكدارانی ڕێكخراوەكە بۆ پشتێنەی بەغدا، هیچ هەڵوێستێكی نەنواند و دەستی لەو گروپە تیرۆریستییانە نەوەشاند كە دەبوو بەپێی ڕێكەوتنەكە بەرگری بكردایە، بەپێچەوانەوە كاریی بۆ یارمەتیدانی ئەو گروپە تیرۆریستیانە كرد لەنێو عیراقدا”.\nبە وتەی زێبان، پەرلەمانی عیراق بە گشتی و هاوپەیمانی بەنیاتنان بە تایبەتی، ڕێگە بە باڵێوزخانەی ئەمریكا و هیچ لایەنێكی تر نادەن، دەست لەكاروباری عیراق وەربدەن، داواشی لە حكومەتی عیبنياتناراق و وەزارەتی دەرەوە كرد، هەڵوێستی خۆیان بەرانبەر بە لێدوانەكانی باڵێوزخانەی ئەمریكا بخەنەڕوو.\nبۆ وەرگرتنی زانیاریی زیاتر لەو بارەیەوە، (خەڵك) چەند جارێك پەیوەندی كرد بە سامر زێبان پەرلەمانتاری هاوپەیمانی بنیاتنان لە پەرلەمانی عیراق، بەڵام پەیوەندییەكان بێ وەڵام بوون.\n2019/02/21 - 5:30 PM\nسەرچاوەیەكی ئەمنی ڕایگەیاندووە، عیراق وەجبەی تری چەكدارانی داعش كە لە سوریا دەستگیركراون، وەردەگرێتەوە.\nئەمڕۆ پێنج شەممە، سەرچاوەیەكی ئەمنی عیراقی بە ئاژانسی (رۆیتەرز)ی ڕاگەیاندووە”دەسەڵاتدارانی عیراق، وەجبەی تری چەكدارە دەستگیركراوەكانی داعش لە سوریا وەردەگرنەوە”.\nبە وتەی سەرچاوەكە كە نەیویستبوو ناوی خۆى ئاشكرا بكات”وەرگرتنەوەی ئەو چەكدارانە، بەپێی ڕێكەوتنێكە لەگەڵ هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)، تا تەواوی چەكدارە داعشە عیراقییەكان ڕادەست بە عیراق بكرێن كە ژمارەیان 502 كەسە”.\nپێشتر هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)، دەیان چەكداری ڕێكخراوی داعشيان ڕادەستی عیراق كردبوو كە لە شەڕەكانی باغوز و دێرلزور لە خۆرهەڵاتی سوریا بەدیل كەوتووە بەردەستییان.\nقەتری عوبەیدی، سەركردە لە حەشدی عەشایەری لە پارێزگای ئەنبار، لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندبوو”فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەكانی جەزیرە و فیرقەی حەوتی سوپای عیراق، 151 داعشییان ڕادەستكراوە كە زۆربەیان بەپێی یاسای تیرۆر داواكراون و دانیشتووی پارێزگە جیاجیاكانی عیراقن”.\nباغوز گوندێكی سورییە و دەكەوێت سەر سنورەكانی عیراق، لەئێستاشدا بە دوایین شوێنی ژێر دەستی داعش لە ناوچەی دۆڵی فورات دادەنرێت.\nخەڵك- بەشی هەواڵ نیوەڕۆی ئەمڕی هەینی یەكێتی و زەحمەتكێشان لەشاری سلێمانی كۆبونەوە. بەپێی ڕاگەیەندراوێكی پاش كۆبوونەوەكە، نیوەڕۆی ئەمڕۆ هەینی ٢٢/٢/٢٠١٩...


ئەو كتێبانەی كە فێرخوازی زانستی شەرعی بیانكڕێت ، یان بیانخوێنێت ، و بۆیان بگەڕێتەوە کامانەن ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nزانست و بانگەوازئادابەکانى طالب عیلمئەو كتێبانەی كە فێرخوازی زانستی شەرعی بیانكڕێت ، یان بیانخوێنێت ، و بۆیان بگەڕێتەوە کامانەن ؟\nئەو كتێبانەی كە فێرخوازی زانستی شەرعی بیانكڕێت ، یان بیانخوێنێت ، و بۆیان بگەڕێتەوە کامانەن ؟\nدەمانەوێت ئامۆژگاریمان بكەیت سەبارەت بەو كتێبانەی كە فێرخوازی زانستی شەرعی بیانكڕێت ، بیانخوێنێت ، و بۆیان بگەڕێتەوە ؟\nیەکەم : لە بیروباوەڕدا :\n1 ـ كتێبی : ( ثلاثة الأصول ) .\n2 ـ كتێبی : (القواعد الأربعة ) .\n3 ـ كتێبی : ( كشف الشبهات ) .\n4 ـ كتێبی : ( التوحید ) .\nوە ئەم چوار كتێبە لە نوسینی شێخی پایەبەرزی ئیسلام ( محمد ) ـی كوڕی (عبد الوهاب) ـ بەڕەحمەت بێت ـ .\n5 ـ كتێبی : ( العقيدة الواسطية ) كە پرس و باسەكانی یەكخواپەرستی ناو و سیفەت ( توحيد الأسماء والصفات ) ـی تێدایە , یەكێكە لەباشترین ئەو كتێبانەی لەبوارە نوسراوەتەوە ، و شایەنی خوێندنەوە و پێداچوونەوەیە .\n6 ـ كتێبی ( الحموية) .\n7 ـ كتێبی ( التدمرية ) ، كە هەردووكیان دوو نوسراوی فراوانترن لە (العقيدة الواسطية ) .\nوە ئەم سێ كتێبەش لە نوسینی شێخی پایەبەرزی ئیسلام ( ابن تيمية ) یەن ـ بەڕەحمەت بێت ـ .\n8 ـ كتێبی ( العقيدة الطحاوية ) لە نوسینی ( الشيخ أبي جعفر أحمد بن محمد الطحاوي ) ـە .\n9 ـ كتێبی ( شرح العقيدة الطحاوية ) لە نوسینی (أبو الحسن علي بن أبي العز ) ـە .\n10 ـ كتێبی ( الدرر السنية في الأجوبة النجدية ) لە كۆكردنەوەی ( الشیخ عبد الرحمن بن قاسم ) ـە .\n11 ـ كتێبی ( الدرة المضية في عقيدة الفرقة المرضية ) لە نوسینی ( محمد بن أحمد السفاريني الحنبلي ) ، وە هەندێك ووتەی ڕەهای تێدایە پێچەوانەی پەیڕەوی پێشینە ، وەك ئەوەی كە دەڵێت :\nبۆیە پێویستە فێرخوازی زانستی شەرعی لەلای شێخێكی شارەزا بەبیروباوەڕی سەلەفی بیخوێنێت ، بۆ ئەوەی ووتە ڕەهاكانی بۆ ڕوون بكاتەوە كە پێچەوانەی بیروباوەڕی پێشینە .\nدووەم : كتێبی فەرموودە :\n1 ـ كتێبی ( فتح الباري شرح صحيح البخاري ) ، كە لە نوسینی ( ابن حجر العسقلاني ) ـە .\n2 ـ كتێبی ( سبل السلام شرح بلوغ المرام ) ، كە لە نوسینی ( الصنعاني ) ـە ، و كۆكەرەوەی نێوان فەرموودە و فیقهە .\n3 ـ كتێبی (نيل الأوطار شرح منتقى الأخبار ) ، كە لە نوسینی ( الشوکاني ) ـە .\n4 ـ كتێبی ( عمدة الأحكام ) ، كە لە نوسینی ( المقدسی ) ـە ، كە كتێبێكی كورتە و فەرموودەكانی هەموو لە صەحیحی بوخاری و موسلیمدا هاتوون یان لە یەكێكیان ، بۆیە پێویست بەگەڕان ناكات ، بۆ زانینی صەحیحی فەرموودەكانی .\n5 ـ كتێبی (كتاب الأربعين النووية ) كە لە نوسینی (أبو زكریا النووي ) یە ، وكتێبێكی چاكە چەندەها ئاداب و پەیڕەو دەگرێتەخۆ ، وە چەندەها ڕێسای سودبەخشی تێدایە .\n6 ـ كتێبی ( بلوغ المرام ) كە لە نوسینی ( الحافظ ابن حجر العسقلاني ) ، كتێبێكی سودبەخشە ، بەتایبەت ئەگەر باسی ڕاویەكانیش بكرێت ، و صەحیح و زەعیفی فەرموودەكان دیاری بكرێن ، وە تەحقیقی فەرموودەكانیش بكرێت .\n7 ـ كتێبی ( نخبة الفكر ) كە لە نوسینی (الحافظ ابن حجر العسقلاني ) ، وە كە كتێبێكی كۆكەرەوەیە ، وە فێرخوازی زانستی شەرعی ئەگەر بەجوانی لێی تێبگات ، و هەموو شتێكی بزانێت ئەوە پێویستی بەزۆرێك لە كتێبەكانی زانستی فەرموودە نیە ، وە ( ابن حجر ) ڕێگە و شێوازێكی سودبەخشی هەیەلە نوسینیدا ، كە بریتیە لە پەیوەستكردن و دابەشكردنی برس و باسەكان ، بۆیە كە فێرخوازی زانستی شەرعی دەیخوێنێتەوە گەرم و گوڕیەكی تێدا دەبێت ، چونكە بونیات نراوە لەسەر وروژاندنی بیر و هزری خوێنەرەكەی ، و چەندەها ووتەی هەیە كە باشتروایە فێرخوازی زانستی شەرعی لەبەریان بكات ، چونكە پوختەیەكی بەسودە لە زانستی فەرموودەدا .\n8 ـ وە شەش كتێبەكە (صحيح البخاري , ومسلم , والنسائي , وأبو داود , وابن ماجه , والترمذي ) ، كە ئامۆژگاری فێرخوازی زانستی شەرعی دەكەم خوێندنەوەی زۆریان تێدا بكات ، چونكە دوو سوودی دەبێت : یەكەم : گەڕانەوەیە بۆ بنەواكان .\nدووەم : دووبارە كردنەوەی ناوی ڕاویەكان لە هزر و بیروهۆشیدا ، بەوەش وای لێدێت ناوی هەر ڕاویەك ـ بۆ نمونە لە سەندەكانی بوخاری ـ لە هەر سەنەدێكی تر دەبیستێت ، ڕاستەوخۆ دەزانێت كە لەڕاویەكانی بوخاریە و سودمەند دەبێت بەو سودە .\nسێیەم : كتێبەكانی فیقهو شەریعەت :\n1 ـ كتێبی (آداب المشي إلى الصلاة) كە لە نووسینی (شیخ الإسلام محمد بن عبد الوهاب) ـە .\n2 ـ كتێبی (زاد المستقنع في اختصار المقنع) كە لە نووسینی (الحجاوی) ـە ، وە ئەمەش باشترین مەتنە فیقهیەكانە ، و كتێبێكی پیرۆز و پوخت و كۆكەرەوەیە ، شێخیشمان ( العلامە عبد الرحمن السعدی ) ئاماژەی بەوە كردووە كە ئەم كتێبە لەبەر بكرێت ، ئەگەرچی خۆی مەتنی ( دليل الطالب ) ـی لەبەر كردووە .\n3 ـ كتێبی (الروض المربع شرح زاد المستقنع) كە لە نووسینی (للشیخ منصور البهوتی) ـە .\n4 ـ كتێبی (عمدة الفقه) كە لە نووسینی (لابن قدامة) ـە .\n5 ـ كتێبی (الأصول من علم الأصول) كە كتێبێكی كورتە و دەرگا لە فێرخوازان دەكاتەوە .\nچوارەم : كتێبەكانی میرات :\n1 ـ كتێبی ( متن الرحبية ) كە لە نووسینی ( الرحبي ) ـە .\n2 ـ كتێبی ( متن البرهانية) كە لە نووسینی ( محمد البرهاني ) ـە ، و كتێبێكی كورتی سودبەخش و كۆكەرەوەیە بۆ هەموو پرس و باسەكانی میرات ، وە من وا دەبینم كە ( البرهانية ) لە ( الرحبية ) باشتر بێت ، چونكە ( البرهانية ) گشتگیرترە لە ( الرحبیة ) لە ڕوویەكەوە و زانیاریەكانی فراوانترە لە ڕوویەكی ترەوە .\nپێنجەم : تەفسیر و ڕاڤەی قورئان :\n3 ـ كتێبی (تفسير القرآن العظيم) كە لە نوسینی (لابن كثير) ـە ، كە لەبابەتی ڕاڤەكردنی قورئان بە ئەسەەر شتێكی سودبەخش و متمانەپێكراوە ، بەڵام بەكەمی باسی زانستی ( الإعراب البلاغة ) دەكات .\n4 ـ كتێبی (تيسير الكريم الرحمن في تفسير كلام المنان) كە لە نوسینی (الشيخ عبد الرحمن السعدي) ـە ، كە تەفسیرێكی باش و ئاسانە متمانەپێكراوە بۆیە ئامۆژگاری بە خوێندنەوەی دەكەم .\n5 ـ كتێبی (مقدمة شيخ الإسلام في التفسير) كە پێشەكیەكی گرنگ و باشە .\n6 ـ كتێبی ( أضواء البیان ) كە لە نوسینی (العلامة محمد الشنقيطي ) ـە ، كە كتێبێكی كۆكەرەوەیە لە نێوان فەرموودە و فیقهو و تەفسیر و أصول الفقە .\nشەشەم : هەندێك كتێبی گشتی لە هەندێك زانسدا :\n1 ـ لە زانستی ( النحو ) ـدا كتێبی ( متن الأجرومية ) كە كتێبێكی كورت و ئاسانكراوە .\n2 ـ وە هەر لە زانستی ( النحو ) ـدا كتێبی ( ألفية ابن مالك ) كە پوختەی زانستی نەحوە .\n3 ـ لە زانستی ( السيرة ) ـدا باشترین كتێبێك كە بینیبێتم كتێبی ( زاد المعاد ) كە لە نووسینی ( ابن القیم ) ـە ، كە كتێبێكی زۆر بەسودە باسی ژیان و سەرگوزشتەی پێغەمبەر ﷺ دەكات لە هەموو بار و حاڵێكیدا ، پاشان سودەكانی دیاری دەكات .\n4 ـ وە كتێبی (روضة العقلاء ) كە لە نووسینی ( ابن حبان البُستي ) ـە كە كتێبێكی بەسودە لەگەل كورتیدا ... .\n5 ـ وە كتێبی ( سير أعلام النبلاء ) كە لە نووسینی ( الذهبي ) یە ، و ئەمەش كتێبێكی زۆر بەسودە ، پێویستە فیرخوازی زانستی شەرعی لێی بخوێنێتەوە و گەڕانەوەی بۆ بكات .\nڕق و کینە و جنێو فرۆشتن و دژایەتی و ناکۆکی لە نێوان فێرخوازانی زانستی شەرعی و پارچە پارچە بوون ئەگەر كەسێك بیەوێت ببێت بە (طالب العلم) چۆن دەست پێ بكات؟ گرنگترین هۆکارەکانی کۆکردنەوەی زانستی شەرعی 10 خاڵى گرنگ بۆ ئەو کەسانەى دەیانەوێ بابەتێک یان کتێبێک لەبەر بکەن زەكات دان بە فێرخوازى زانستى شەرعى (طالب العلم)\nسەردان: ٦,٩٣٤ بەش: ئادابەکانى طالب عیلم\nپرسیاری دواترئەگەر مرۆڤێك ویستی قاوە بدات بەخەڵكێك لە دانشتنێكدا ئەوا بە سەرۆكی دانیشتنەكە و پاشان بەلای ڕاستی ، ئایا ئەمە سوننەتە ؟پرسیاری پێشترئه‌گه‌ر بته‌وێت خێرێك بۆ مردوو بكه‌یت ئه‌بێت ناوى چى لێ بێنیت؟


5 یاری نوێی ئەم هەفتەیە بۆ مۆبایلی ئەندرۆیدەکەت دابگرە – کەی ئای تی ئێن\nڕۆژانە و بە شێوەیەکی بەردەوام ئەپ و یاری بۆ کۆگای گووگڵ پلەی زیاد دەبن ئەمانەی خوارەوەش باشترین یاریەکانی ئەم هەفتەیەن بۆ سیستمی ئەندرۆید.\nیەکێکە لە یاریەکانی پێشبڕکێی ئۆتۆمبێلی فۆرمۆلا 1 تیایدا دەتوانیت ئۆتۆمبێلەکەت تایبەت بکەیت هەتاوەکو پێشبڕکێی پێبکەیت لەگەڵ یاریکەرانی دیکە لە جیهاندا.\nیاریەکی جەنگی پلانداڕشتنە و تیایدا دەتوانیت یەکەی جەنگی تایبەت بە خۆت بنیاد بنێیت و تایبەتی بکەیت لەگەڵ ئەوەشدا دەتوانیت ژمارەیەکی زۆر لە چەکەکان تاقیبکەیتەوە هەتاوەکو بەکاریان بهێنیت لە ڕووبەڕوو بوونەوەکانت لەگەڵ کەسانی دیکە لە سەرانسەری جیهاندا.\nیەکێکە لە باشترین یاریەکانی جێگۆڕکێی کەسایەتیەکان لە کاتی جەنگکردندا و تیایدا دەتوانیت ڕووبەڕوو بوونەوەی تاک لایەنە یان یاریکەرێک لە دژی یەکێکی دیکە یان کۆمەڵێک لە دژی کۆمەڵێکی دیکە ئەنجام بدەیت.\nیاریەکی چێژ بەخشە و تیایدا کۆنتڕۆڵی کەسێک دەکەیت کە خلیسکێنە ئەنجام دەدات لە ژینگەیەکدا کە هێزی کێشکردن بوونی نییە.\nلەم یاریەدا دەتوانیت گالیسکە جەنگیەکەت بنیاد بنێیت و چەکە گونجاوەکانی بۆ هەڵببژێریت، لەگەڵ ئەوەشدا دەتوانیت ڕووبەڕوو بوونەوەی پێ ئەنجام بدەیت لە دژی یاریکەری ڕاستەقینە، یاریەکە هەتاوەکو ئێستاش لە وەشانی تاقیکاریدایە و تۆش دەتوانیت یاریەکە دابگریت لە ڕێگای گووگڵ پلەیەوە بەڵام وەشانە تاقیکاریەکەی.


پێم خۆشە لەگۆشەى ئەمجارەدا، دوو بابەتى ئیدارەى کەرکووک و هێزە سەربازییەکەى حکوومەتى عێراقیتان بۆ باس بکەم.\nهەموو لایەکى سیاسى و مەدەنى و سەربازى ئەوە دەزانن کە شیوعییەکانى عێراق و کوردستان ساڵانە یادى دامەزراندنى حزب دەکەنەوە بە شێوازى جۆاروجۆر، یەک لەو نەریتانە نووسینى لافتەیە، داخوازى خەڵک و هەژاران یان پیرۆزبایى یان داخوازى حوکمى باش و عەدالەتى کۆمەڵایەتى.\nئەمساڵ لەیادى 85 ساڵەى دامەزراندنى حزبى شیوعى عێراق و کوردستان دا لەپارێزگاى کەرکووک جگە لە دوو ئاهەنگ لە ناو شارى کەرکووک و خورماتوو ئەنجامدرا، لە شارەدێی پردێ لافیتە هەڵواسرابوو، سەعات 11ى شەو هێزى سەربازى هەڵیانکوتابووە سەر لافیتەکە و تەلەفونیان بۆ بەرپرسى ڕێکخستنى پردێ کردبوو، گوتبوویان لافیتە هەڵواسین قەدەغەیە بەبێ وەرگرتنى مۆڵەت! خوا هەڵناگرێت دەستبەسەریان کرد.\nبەمەبەستى نوێکردنەوەى پاسەپۆرتى سەرجەم خێزانەکەم لەگەڵ دوو هاورێ پێداویستییەکانمان هەڵگرت و چووینە بەڕێوەبەرایەتى پاسەپۆرتى کەرکووک. کارى یاساییمان لاى داوانووسێک تەواو کرد، وەکو پڕکردنەوەى فۆڕم و سەکى پارە و دوایى ئەوە لەگەڵ هاوڕێیەکە چووینە ڕیزى وەستان بۆ ئەوەى تەنیا بەڕێوەبەرى پاسەپۆرت لەسەر فایلەکە ڕۆژێک دیارى بکات تا لەگەڵ ئەندامانى خێزانەکەم پێکەوە بچین کارى نوێکردنەوەى یاسایى تەواو بکەین.\nلەبەر ئەوەى بارودۆخى تەندروستیم ناساغە و فشارى خوێنم جێگیر نابێت، بە هاوڕێکەم گوت: ناتوانم بوەستم تۆ ڕیزەکە بگرە من کەمێک دوورکەوتمەوە، هاوڕێکەم لێ ون بوو، هەردیار نەما، دواى یەک کاتژمێر هەواڵم بۆ هات کە دەستبەسەرە و بردوویانە بۆ دادگا! کە چووینە دادگا هاوڕێکەم بینی بەدەست پۆلیسەوە، گوتى: بەگومانى ئەوە گرتومیانە ئەم فایلانە هى خۆى نییە و بە پارە ڕاییان دەکات.\nبە هەرحاڵ درایە دادگا و ڕێگەى یاسایى خۆى تەواو کرد و هەموو تۆمەتەکان ڕەتکرانەوە، بەڵام تا نووسینى ئەم گۆشەیە پاسەپۆرتەکانى خۆم و خێزانەکەم دەستبەسەرن و ئازاد نەکراون، ئافەرین حکوومەت!.


Psalmen 44 HTB - زەبوورەکان 44 KSS | Biblica América Latina\nPsalmen 44 HTB - زەبوورەکان 44 KSS\nبۆ سەرۆکی کۆمەڵی مۆسیقاژەنان، هۆنراوەیەکی کوڕانی قۆرەح.\n1خودایە، بە گوێی خۆمان بیستمان،\nباوباپیرانمان پێیان ڕاگەیاندین\nتۆ لە ڕۆژگاری ئەوان،\nلە ڕۆژگاری کۆن چیت کردووە.\n2 بە دەستی خۆت نەتەوەکانت ڕیشەکێش کرد و\nباوباپیرانی ئێمەت چاند،\nگەلانت وردوخاش کرد و\nگەشەت بە باوباپیرانمان دا.\n3 ئەوان بە شمشێری خۆیان دەستیان بەسەر خاکدا نەگرت،\nبە بازووی خۆیان سەرکەوتنیان بەدەست نەهێنا.\nبەڵکو دەستە ڕاستی تۆ بوو، بازووی تۆ بوو،\nهەروەها ڕووناکی ڕوخساری تۆ بوو، چونکە ئەوانت خۆشویست.\n4 تۆ پاشا و خودای منی،\nتۆی فەرمانی ڕزگاری دەدەیت بۆ یاقوب.\n5 لە ڕێگەی تۆوە دوژمنەکانمان دەبەزێنین،\nبە ناوی تۆوە ناحەزەکانمان پێشێل دەکەین.\n6 من پشت بە کەوانەکەم نابەستم،\nشمشێرەکەم ڕزگارم ناکات.\n7 بەڵام تۆ لە دوژمنەکانمان ڕزگارت کردین،\nتۆ ناحەزەکانی ئێمەت ڕیسوا کرد.\n8 بە درێژایی ڕۆژ شانازی بە خوداوە دەکەین،\nهەتاهەتایە ستایشی ناوت دەکەین. [a]\n9 بەڵام ئێستا وازت لێ هێناوین و ڕیسوات کردین،\nلەگەڵ سوپاکانمان دەرناچیت.\n10 وات لێکردین لەبەر دوژمنەکانمان ڕابکەین،\nناحەزەکانمان تاڵانیان کردین.\n11 وەک مەڕ بۆ سەربڕین بەدەستەوەت داین،\nلەنێو نەتەوەکان پەرشوبڵاوت کردینەوە.\n12 گەلی خۆتت هەرزان فرۆش کردووە،\nقازانجت لە فرۆشتنەکەیان نەکردووە.\n13 لەلای نەتەوەکانی دراوسێمان ئێمەت کردووە بە مایەی ڕیسوایی،\nبە مایەی گاڵتەجاڕی و سووکایەتی پێکردن لەلای ئەوانەی دەوروبەرمان.\n14 ئێمەت کردووە بە پەندی نەتەوەکان،\nخەڵکی سەریان بادەدەن لە ئاستمان.\n15 ڕیسواییم بە درێژایی ڕۆژ لەپێشمە،\nشەرمەزاریم ڕووی داپۆشیوم،\n16 لەبەر دەنگی توانج لێدەر و جنێو پێدەرم،\nلە ڕووی دوژمن و تۆڵەسێنەر.\n17 ئەمانەمان هەمووی بەسەرهاتووە،\nلەگەڵ ئەوەشدا تۆمان لەبیر نەکردووە،\nپەیمانی تۆمان نەشکاندووە.\n18 دڵمان پاشگەز نەبووەتەوە،\nپێیەکانمان ڕێگای تۆیان بەرنەداوە.\n19 بەڵام تۆ وردوخاشت کردین و ئێمەت کردە جێگای چەقەڵ،\nبە سێبەری مەرگ داتپۆشین.\n20 ئەگەر ناوی خودای خۆمان لەبیر بکردایە،\nیان دەستمان لەبەر خوداوەندێکی بیانی پان بکردایەوە،\n21 ئایا لەلای خودا ئاشکرا نەدەبوو،\nچونکە هەموو نهێنییەکانی دڵ دەزانێت؟\n22 لەگەڵ ئەمەشدا لە پێناوی تۆ بە درێژایی ڕۆژ ڕووبەڕووی مردن دەبینەوە،\nوەک مەڕ بۆ سەربڕین دادەنرێین.\n23 ئەی پەروەردگار، بەئاگا بە! بۆ خەواڵوو بوویت؟\nهەستە! هەتاهەتایە وازمان لێمەهێنە.\n24 بۆچی ڕووی خۆتمان لێ دەشاریتەوە؟\nبۆچی تەنگانە و چەوسانەوەمان لەبیردەکەیت؟\n25 گیانمان بەرەو خاک شۆڕ بووەتەوە،\nسکمان بە زەوییەوە نووساوە.\n26 ڕاپەڕە! بگە فریامان!\nلەبەر خۆشەویستییە نەگۆڕەکەت بمانکڕەوە.\n44:8 لە دەقی عیبری لێرە وشەی سەلاە هەیە کە لەوانەیە ئاماژەیەکە بۆ وەستانی مۆسیقا و خوێندنەوە.\nKSS : زەبوورەکان 44


بروسكە دبلۆماسییە نهێنییەكانی بەریتانیا ڕاشكاوانە وەسفی تڕەمپ‌و ئیدارەكەی دەكەن\n08/07/2019 905 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nڕۆژنامەی عەرەب بڵاویكردەوە، بروسكە دبلۆماسییە نهێنییەكانی بەریتانیا ڕاشكاوانە و بێ پێچ و پەنا وێنایەكی تاریكی ئیدارەكەی دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمریكا دەكەن و ڕەخنەی لێدەگرن.\nرۆژنامەكە بڵاویشیكردەوە، ئەو بروسكە دبلۆماسییانەش دزەیانپێكراوەتە ناو ڕۆژنامەكانەوە و ئەوەی ئاشكراكردووە، كە ڕێزداری و وشە نەرمەكانی دبلۆماتكارە بەریتانییەكان، كە پێی ناسراون، لە ژێر پەردەوە و لەو بروسكانەی بۆ وەزارەتی دەرەوە دەینێرن، بەزمانێكی شڕ و ڕەخنەی توند و قسەی زبر نووسراون.\n"كیم داروش" ی باڵوێزی بەریتانیا لە ئەمریكا وا وەسفی ترامپ و ئیدارەكەی دەكات، كە لێوشاوەنین و ئاستی كاریان ئیشوكار پەكدەخات، ئەمەش بە گوێرەی رۆژنامەی "زە مەیل ئۆن سەندەی".\nناوبراو لەچەند نووسراوێكی نهێنیدا كە بۆ بەریتانیا ناردوونی و دەست ڕۆژنامەكان كەوتوون نووسیویەتی: لەوانەیە سەركردایەتییەكەی ترامپ تێكوپێك بشكێت و بە ئابڕووچون و لەكەیەك كۆتایی بێت.\nهەروەها دەڵێت: پێی وا نییە ئەو ئیدارەیە باشتر دەبێت، كەمتر هەواو ئارەزووی كەسی بەسەریدا زاڵبێت، كەمتر پەرتەوازە بێت، كەمتر بێسەرەوبەرەی دبلۆماسی پێوە دیار بێت.\nجۆری ئەو یاداشتە نهێنییانە زبر و ڕاشكاون و گوزارە لەو شێوازە و زمانە دەكەن، كە دبلۆماتكارە بەریتانییەكان دوور لە ئەتەكیتی دبلۆماسی ڕواڵەتی لە پشت پەردەوە پێی دەدوێن و دەنووسن. وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا ڕاستی بوونی ئەو نووسراوانەی ڕەتنەكردوونەوە و پێشی ئاسایی بووە دبلۆماتكارەكانیان ئازادانە گوزارە لە بۆچوونی خۆیان بكەن و قسەكانیشیان گوزارە لە دیدی فەرمی حكومەت و وەزیرەكانیان ناكەن. ووتیشی بۆیە پارە دەدەینە دبلۆماتكارەكانمان تاوەكو لەگەڵمان ڕاستگۆبن.\nزبرترین قسەكانی داروش سەبارت بە دوناڵد تڕەمپ بووە، بەوە وەسفی كردووە كە ناجێگیر و نالێوەشاوەیە. باڵوێزەكە كە لە ساڵی 2016 وە لە واشنتۆن دەستبەكار بووە، ئەوەشی گووت كە پشیوێی و بێسەرەوبەرەیی و كێبڕكێكارییەكی سەخت و دژوار لە كۆشكی سپیدا لە ئارادایە، ووتیشی ئەو هەواڵانەی تڕەمپ بە درۆیینە وەسفیان دەكات زۆرینەیان ڕاستن. ڕۆژنامەكە ئەوەشی گووت كە ئەو یاداشتانەی دزەیان پێكراوە باس لە ماوەی ساڵی 2017 و دواتر دەكەن.\nداروش لە دوا یاداشتیدا لە 22 ی یۆنیۆ وا وەسفی سیاسەتی تڕەمپ بەرامبەر تاران دەكات كە بێسەرەوبەرە و پاشاگەردانییە. ووتیشی پاشگەزبوونەوەی تڕەمپ لە وەشاندنی گورزێكی سەربازی لە ئێران لە دوای خستنەخوارەوەی فڕۆكە ئەمریكییەكە بە پاساوی ئەوەی كوژرانی 150 كەسی لێدەكەوێتەوە باوەڕپێكراو نییە. پیشی وایە هۆكاری ڕاستەقینەكە ئەوەیە تڕەمپ تەواو باوەڕی بەو هەنگاوە نەبووە، چونكە ئەو دڵەڕاوكیی هەیە سەبارەت بەوەی پاشەكشەكردنی لە بەڵێنەكانی هەڵبژاردنی ساڵی 2016 كاریگرەی نەرێنی بكاتەسەر هەڵبژاردنەكانی ساڵی 2020.\nمەعشوقێكی خائین.. خۆشەویستەكەی ئۆجەلان كێ بوو؟\nچین هەوڵ دەدات رێگای ئاوریشمی نوێ دەرباز بكات\nرەنگە حكومەتی عێراق پەنای بۆ ببات\nدابەزاندنی بەهای دیناری عێراقی بەرانبەر بەدۆلار مانای چی دەگەیەنێت؟\nهۆنگ كۆنگ جەنگی ساردی نێوان ئەمەریكا و چینی خێراتر كردووە\nژێردەریاییە نوێیەكەی روسیا مەترسییە بۆ سەر ئەمریكا


◄ ئەنجام: 193 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 20 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📅 کاتی تۆمارکردن May 23 2017 11:19AM\nنەوشیروان مستەفا یەکێکە لەو سیاسەتمەدارانەی لانیکە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ م.ب. 23-5-2017 11:19:16\n📝 ئاڵا تاڵەبانی بۆ کۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا - مەرگێکی لەناکاو؟ بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 23 2017 7:07PM\n👁 ئەم بابەتە 5,153 جار بینراوە\nهەمومان چاوەڕێ بوین کە لەدوای گەڕانەوەی نەوشیروان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 92% ✍ م.ب. 23-5-2017 19:07:30\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 14 2017 11:49AM\n👁 ئەم بابەتە 3,790 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 14-10-2017 11:49:21\n📷 ئیسماعیل خان نەوشیروانی و ئەحمەد خان یەزدانپەنا وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 28 2018 9:50PM\nئیسماعیل خان نەوشیروانی و ئەحمەد خان یەزدانپەن لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ م.ب. 28-4-2018 21:50:38\n📝 ئێن ئاڕ تی لە دۆکیۆمێنتەرییەکیدا کە لەسەر وێستگەکانی ژیانی نەوشیروان مستەفابوو - دیمەنی ناوەوەی ماڵەکەی نەوشیروان مستەفا و ژووری نوستنەکەیی و بەشێک لە جلوبەرگەکانی بڵاوکردەوە. بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 29 2017 2:58AM\n👁 ئەم بابەتە 5,451 جار بینراوە\nوەک لە دیمەنەکاندا دەردەکەوێت لە ژووری نوستنەکەیدا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 4 0 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 29-6-2017 2:58:46\n👁 ئەم بابەتە 7,601 جار بینراوە\n👁 ئەم بابەتە 13,257 جار بینراوە\n📅 کاتی تۆمارکردن May 29 2017 12:26AM\n👁 ئەم بابەتە 5,412 جار بینراوە\nئەوەی کەلە مەرگی نەوشیروان مستەفادا تێبینیم کرد، ب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 80% ✍ م.ب. 29-5-2017 0:26:14\n📝 بارزانی پەیامێک بەبۆنەی کۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا بڵاودەکاتەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 19 2017 1:41PM\n👁 ئەم بابەتە 5,427 جار بینراوە\nبەناوی خودای بەخشندە و میهرەبان بەبۆنەی کۆچی دوای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 19-5-2017 13:41:38


"بڕۆن ئەو متمانە و ئەمانەتە بۆ بەرژەوەندی تایبەتی بەکار بھێنن!" - پرس میدیا\nHome Unlabelled "بڕۆن ئەو متمانە و ئەمانەتە بۆ بەرژەوەندی تایبەتی بەکار بھێنن!"\n"بڕۆن ئەو متمانە و ئەمانەتە بۆ بەرژەوەندی تایبەتی بەکار بھێنن!"\nپرس میدیا 4/30/2021 05:11:00 pm\nیەکەم: گۆڕینی بیروڕا ئاساییە! ئەوەی ئاسایی نییە و ھەستی زۆرینەی خەڵكی بریندار دەکات، بەکارھێنانی سامانی گشتی و دامەزراوە 'نیشتیمانیەکان! بۆ کڕینی وەلائی کەسانێك، کە رۆژانێك خەڵك متمانەی پێبەخشیون بۆ کار و ئەركیتر!\nدوەم: سەرنجی زۆرینەی خەڵك، لەسەر سەنگەر گواستنەوەی سەرکردە و کەسایەتیەکانی گۆڕان و یەکێتییە بۆ لای پارتی! بەڵام، با پرسیارێکی رەوا بکەین: ئایا جیاوازی یەکێتی و گۆڕان لە پارتی چییە؟ یەکێتی و گۆڕان، وەك پارتی حیزبی بنەماڵەن، وەك پارتی کراونەتە ئامرازی بەرژەوەندی تایبەتی و خێزانی، وەك پارتی مەرکەزی و نادیموکراتن! کاتێك ئەم حیزبانە نەك ھەر لاسایی پارتی دەکەنەوە، بەڵکو لە بواری گوتار و روئیای سیاسی لە پارتی جێماون، ھەڵبەت لەو دۆخەدا، گواستنەوە بۆ ژێر چەتری پارتی چاوەڕێکراو دەبێت!\nسێھەم: گرنگترین خاڵ، نەبونی گوتارێکی تۆکمە و دیدەگایەکی دیار و ئاشکرایە لای یەکێتی و گۆڕان و نەوەی نوێ و .. بە دڵنیاییەوە ئەو حیزبانە کێشەی گەورەی نەبونی گوتار و دیدەگایان ھەیە. نەك ھەر خەڵك، بەڵکو سەرکردەکانی ئەو حیزبانە خۆیشیان نازانن بە نیازی چین و دەیانەوێ ئایندەی ئەم وڵات و میلەتە بۆ کوێ بەرن! ھەڵبەت خەڵك و نەتەوە بە شاتە شات و شەڕە جوێن رێكناخرێن. نەبونی گوتار لای ئەو حیزبانە، خەڵكێکی زۆری توشی سەرلێشێواوی و نائومێدی کردوە. نائومێدیش دەرگای شکست و تەسلیمبون و گواستنەوەی وەلائی سیاسی دەکاتەوە.\nئێمە نەمانوتوە کە ھەرگیز ناکەوین، بەڵام خوا یار بێت، ئەگەر بشکەوین، ھەڵدەستینەوە و بەردەوام دەبین. شکست و کەوتن، دەرفەتێکە بۆ دەستپێکردنەوەیەکی ژیرانەتر و ھۆشیارانەتر. گومانتان نەبێت، پشتیوان بە خوا، سەردەکەوین، چونکە بە ئومێد و بڕوایەکی قوڵەوە بەردەوامین!\nBy پرس میدیا at 4/30/2021 05:11:00 pm


👁 ئەم بابەتە 8,589 جار بینراوە\n👁 ئەم بابەتە 10,253 جار بینراوە\n📝 درێژکردنەوەی تۆمارکردنی ئامرازەکانی راگەیاندن بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2017 11:15AM\nکۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و راپرسی 05-09- [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 87% ✍ هـ.ب. 6-9-2017 11:15:30\n📕 دەستوری کۆماری ئێراقی ئیتحادی پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 26 2016 2:54AM\nکۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و ڕاپرسی المفو [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 26-6-2016 2:54:19\n📊 کۆمسیۆن بودجەی خەمڵێنراو بۆ ریفراندۆم دیاریدەکات ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 11 2017 2:27PM\nخەندان- هەڤاڵ محەمەد وتەبێژی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 11-6-2017 14:27:09\n📊 کۆمسیۆن هەزار کەس بە گرێبەستی 400 هەزار دینار دادەمەزرێنێت ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 30 2017 2:55PM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی وتەبێژی کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 30-8-2017 14:55:28\n📕 یاسای پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان - ئێراق پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 26 2016 2:47AM\nکۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و ڕاپرسی المفو [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 26-6-2016 2:47:31\n📕 یاسای پێدانی بودجەی حزبەکان لە هەرێمی کوردستان- عێراق پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 26 2016 1:05AM\nکۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و ڕاپرسی یاسای [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 26-6-2016 1:05:57