ل ترکیێ هلبژارتن ژ بۆ ترکان ستراته‌ژیکه لێ ژ بۆ کوردان تێ چ واته‌یێ – Sibehî سبەھی\nل ترکیێ هلبژارتن ژ بۆ ترکان ستراته‌ژیکه لێ ژ بۆ کوردان تێ چ واته‌یێ\nپشتی شه‌رێ جیهانی یێ ۲یه‌مین د سالا 1946ێ ده ل ترکیه‌یێ گوهه‌رتن چێبوو و سیسته‌ما پرپارتیتێ هات په‌ژراندن. ل جه‌م جهپێ پارتیا ده‌مۆکرات (دپ) ئاڤا بوو. هه‌ردو پارتی ب هه‌ڤ ڕه که‌تن هلبژارتنا گشتی.\nل ترکیه‌یێ ب واته‌یه‌که نوو پێڤاژۆیا هلبژارتنێ ده‌ست پێ کر. وه‌ک موئەسسەسه‌یه‌کێ دۆماند.\nل باکوورێ کوردستانێ کورد، پشتی سه‌رهلدانێن ملی، کو ب ئاوایه‌کی بارباری و هۆڤانه و ڤاندالی ب ڕیا له‌شکه‌ری یا کۆلۆنیالیست هاتن شکاندن، ژ ده‌رڤه‌یی سیسته‌مێ و سیاسه‌تێ مان. ده‌مه‌کی درێژ به‌س د پارتیێن ده‌وله‌تێن ده جھ گرتن. سەربجو نه‌که‌تن هلبژارتنان. به‌س پشتی سالێن 1974 ژ بۆنا کوردان هلبژارتنا واته‌یه‌که نوو قازانچ کر.\nل ترکیه‌یێ هلبژارتنێ گشتی ده‌مه‌کێ چار سالان جاره‌کێ، پشت ڕه پێنج سالان جاره‌کێ و نووها ژی چار سالان جاره‌کێ چێ دبه. د هه‌مانده‌م ده هلبژارتنێن هه‌رێمی تێن ل دارخستن.\nد 24ێ حه‌زیرانا 2018 ێ دا هلبژارتنا گشتی هات ل دارخستن. د 31 ێ ئادارا 2019 ێ دا ژی هلبژارتنا هه‌رێمی دێ بێن ب دارخستن.\nل ترکیه‌یێ هلبژارتن، هه‌ر ده‌مێ هاتینه ل دارخستن. هلبژارتن جارنا د وه‌ختێ ده، جارنا پێشوه‌خت، جارنا ژی ده‌ره‌نگ هاتینه ل دار خستن.\nل ترکیه‌یێ د ده‌مێن داربه‌یێن/كودەتایێن له‌شکه‌ری دا هلبژارتن ده‌ره‌نگ هاتنه ل دارخستن.\nل ترکیه‌یێ هه‌ر پارتیه‌کا ترکان و ده‌وله‌تپارێز ب ئازادی که‌تنه هلبژارتنان. به‌س پشتی كودەتایێن له‌شکه‌ری پارتیێن هاتنه قه‌ده‌خه کرن، نکارینه به‌شداری هلبژارتنێ ببن. لێ پارتیێن نوو ئاڤا بوونه، ئه‌و به‌شداری هلبژارتنێ بوونه.\nل ترکیه‌یێ ب ڕیا هلبژارتنان ده‌ستهلاتداریا سیاسی هاتینه گوهه‌رتن. ب تایبه‌تی ژی د هلبژارتنا گشتی یا سالا 1950 ێ دا ل ترکیه‌یێ د ده‌ستهلاتداریا سیاسی دا گوهه‌رتنه‌کا “ستراته‌ژیک” پێک ئانی.\nد هلبژارتنا 1950 ێ ده‌ستهلاتداریا سیاسی ژ ده‌ستێ که‌مالیستان هات گرتن، ده‌ستهلاتداریا سیاسی، کو ب ده‌ستهلاتداریا “سویل” تێ ب ناڤ کرن، پێک هات. یانی ژ ده‌رڤه‌یی ئه‌لیتا ژاکۆبه‌ن، کامه‌لیست، بورۆکراتێن سویل و له‌شکه‌ری، ده‌ستهلاتداری ده‌رباسی به‌شێن دن یێن گه‌لێ ترک بوون.\nپشتی وان سالان، هلبژارتنێ د ناڤبه‌ینا که‌مالیست و به‌شێن دن یێن ترک دا ڕه‌نگه‌کی نوو قه‌زه‌نچ کر. که‌مالیستان ژ ده‌رڤه‌یی كودەتایێن له‌شکه‌ری چ وه‌ختا نکاری ببن ده‌ستهلاتدار و حکومه‌ت.\nل ترکیه‌یێ ترکان، ب وه‌سته‌یا پارتیێن خوه به‌شداری هلبژارتنان بوون. ژ بۆنا ترکان هلبژارتن، ژ بۆنا کو سیسته‌م و ده‌وله‌تا کۆلۆنیالیست بێ ڕێڤه‌برن، ل کوردستانێ سیسته‌ما کۆلۆنی و داگیرکه‌ری بێ پاراستن، خوه‌دیێ واته‌یه‌کێ یه و ئارمانجه‌کێ نه.\nلۆما ژی هه‌ر پارتیه‌که ترکان هه‌ر ده‌مێ به‌شداری هلبژارتنا دبن، پشتی هلبژارتنێن گشتی یا دبن حکومه‌ت و ده‌ستهلاتدار و ڕێڤه‌برێن ده‌وله‌تێ و سیسته‌مێ؛ ئان ژی دبن مخاله‌فه‌ت. د هلبژارنێن هه‌رێمی ده ژی سه‌رۆکاتیا باژاران و باژه‌رۆکان قه‌زه‌نچ دکن.\nل ترکیه‌یێ لۆما هلبژارتن ژ بۆنا پارتیێن ترکان و ترکان، مژاره‌که ستراته‌ژیکه.\nل باکورێ کوردستانێ، ده‌ما کو د سالا 1964 ێ د سیاسه‌تا ده‌وله‌تا ترک ده پێڤاژۆیه‌کا نوو ده‌ست پێ کر، کوردان ده‌مه‌کی درێژ به‌س د پارتیێن ده‌وله‌تێن ده جھ گرتن. ده‌ما کو د پارتیێن ترکان ده جھ گرتن وه‌ک ترکان سیاسه‌ت مه‌شاندن. د وان پارتیان ده ده‌رفه‌ت نەبوو کو ژ بۆنا مافێن کوردان خه‌بات بکن. به‌س د پارتیا کارکه‌ر یا ترکیه‌یێ (تیپ) دا سیاسه‌تڤانێن کورد ب ناسنامه‌یا خوه د پارتیێ دا جھ گرتن. مافێن زمان و چاندی پاراستن. د سالا 1974 دا ژی د ده‌ربارێ پرسا کورد دا بریاره‌کا پۆزیتیف وه‌رگرتن. د بریارێ دا مافێن هه‌بوون،، زمان، چاندا کوردی هات پاراستن.\nدڤێ ئه‌م د ناڤ پارتیێن ترک دە فه‌رقه‌کا بچووک به ژی دیار بکن: پارتیێن ترکان نسبی به ژی، ل ئه‌ندامێن خوه یێن کورد بچاڤاکێ جودا مێزه دکرن. جهپ ب هه‌ر ئاوایی کورد ئینکار دکر. دپ، د سیاسه‌تا فه‌رمی دا کورد ئینکار دکر، لێ د وارێ جڤاکی کورد ناس دکر.\nد ڤێ قۆناخێ دا ژی د دپارتیان ترکان دا گوهه‌رتنه‌ک نەبوو.\nکورد ل ترکیه‌یێ پشتی سالێن 1946 خوه‌دیێ ده‌رفه‌ت نه‌بوون کو سەربخوە بکه‌ڤنن هلبژارتنان.\nبه‌س پشتی سالێن 1974 ژ بۆنا کوردان هلبژارتنا واته‌یه‌کا نوو قه‌زه‌نچ کر.\nکوردان، کوردپه‌روه‌ران د قۆناخا بهارا 2یه‌مین یا ته‌ڤگه‌را باکورێ کوردستانێ دا، ده‌ست ب منقاشه‌یەكێ کرن، کو پلاتفۆرما هلبژارتنێ خوه‌سه‌ر ب کار بینن. لێ د ناڤ ڕێخستن و پارتیێن کوردستانێ دا نه‌رینێن جوودا هه‌بوون.\nوه‌ک تێ زانین کوردپه‌روه‌ر و پارتیێن وان، ب بەربژێرێن سه‌ربخوه به‌شداری هلبژارتنێن گشتی و هه‌رێمی بوون.\nکوردپه‌روه‌ران وێ ده‌مێ ب گرانی ته‌سپیت کرن کو هلبژارتن ژ بۆنا کوردان، کوردپه‌روه‌ران، پارتی و ڕێخستنێن کوردستانێ، تاکتیکه. کورد دڤێ ژ بۆنا کو پرۆپاگاندەیا ته‌ڤگه‌را ملی، پێشخستنا شوورا ملی، خورتکرنا ته‌ڤگه‌را ملی و ڕێخستنێن کوردستانێ، ژ بۆنا ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال، کۆنفه‌ده‌رال، سه‌ربخوه یا کوردستانێ شه‌رت پێک بێن، پلاتفۆرما هلبژارتنێ ب کار بینن.\nدڤێ کورد و ڕێخستنێن کوردستانێ، هه‌ر ده‌م پلاتفۆرما هلبژارتنێ ب کار بینن. لێ نایێ وێ واته‌یێ کو پارتیێن کوردستانێ و کوردپه‌روه‌ر دێ دائیمی به‌شداری هلبژارتنا ببن. دڤێ کورد و کوردپه‌روه‌ر، ڕێخستن و پارتیێن کوردستانێ ده‌ما شه‌رت ئاماده بن، دکارن به‌شداری هلبژارتنێ ببن.\nکورد، کوردپه‌روه‌ر، پارتی و ڕێخستنێن کوردستانێ دکارن ب چه‌ند بابەتان به‌شداری پلاتفۆرما هلبژارتنێ ببن. ئان ژی واته‌یه‌کا پلاتفۆرما هلبژارتنێ ب کار بینن.\n1-هه‌گه‌ر شه‌رتێن پارتیێن کوردستانێ ئاماده بن، دکارن خوه‌سه‌ر، ب تفاق به‌شداری هلبژارتنێ ببن.\n2-هه‌گه‌ر پارتی نکاربن ل سه‌ر ناڤێ خوه به‌شداری هلبژارتنێ ببن، شه‌رت پێک هاتبن دکارن ب نامزه‌تێن سه‌ربخوه به‌شداری هلبژارتنان ببن.\n3-هه‌گه‌ر ژ ده‌رڤه‌یی پارتی و ڕێخستنێن کوردستانێ نامزه‌تێن سه‌ربخوه هه‌بن، گرێدایی وان ئارمانجێن من ل ژۆر دیار کرین بن، دکارن ژ وان نامزه‌تان ڕه ببن پشتگر.\n4-کورد، کوردپه‌روه‌ر، پارتی و ڕێخستنێن کوردستانێ دکارن هلبژارتنان بۆیكۆت بکن.\n5-کورد، کوردپه‌روه‌ر، پارتی و ڕێخستنێن کوردستانێ دکارن ژ گه‌ل داخواز بکن کو نه‌چن سه‌ر سه‌ندوقان و ده‌نگ نه‌دن.\n۶-کورد، کوردپه‌روه‌ر، پارتی و ڕێخستنێن کوردستانێ، به‌س ژ بۆنا پرۆپاگانندەیا ته‌ڤگه‌را ملی، پێشخستنا شوورا ملی، خورتکرنا ته‌ڤگه‌را ملی و ڕێخستنێن کوردستانێ، ژ بۆنا ده‌وله‌تا فه‌ده‌رال، کۆنفه‌ده‌رال، سه‌ربخوه یا کوردستانێ شه‌رت پێک بێن، پلاتفۆرما هلبژارتنێ ب کار بینن


28ی گەلاوێژ و درێژەی چوار دەیە ئاسنی ساردکوتان - KDPmedia\nHomeوتار28ی گەلاوێژ و درێژەی چوار دەیە ئاسنی ساردکوتان\nلە مێژووی هاوچەرخی کورددا زۆر بۆنە و ڕووداو و ڕۆژگەلی وا هەیە کە هەر کام بە جۆرێک نیشاندەر و بیرهێنەرەوەی سەرکەوتنێکی نەتەوەیی یا بە پێچەوانە کارەساتێکە کە بە سەر گەلی کورددا هاتوە. ٢ی ڕێبەندانی 1324ی هەتاوی لە مێژووی ڕزگاریخوازیی کورددا دەکرێ بە لووتکەی ڕۆژە خۆش و مێژووییەکانی ئەم بزووتنەوەیە دابندرێ، چونکە لەو رۆژەدا “کۆماری کوردستان”، بە پێشەوایەتیی نەمر قازی محەممەد وەک یەکەم حوکمەت و کیانی کوردی لە شاری مهاباد دامەزرا.\nبەڵام هەر لەم مێژووە پڕ هەرەس و هەستانەوە و خوێناوییەدا ڕێکەوت و ڕۆژی شووم و نگریسی زۆریشمان لە مێژووماندا هەیە، بۆ وێنە ١٠ی خاکەلێوەی 1326، ڕۆژی لەداردرانی پێشەوا قازی محەممەد بە بڕیاری حەمەڕەزا شای پەهلەوی؛ ٢٨ی گەلاوێژی 1358، ڕۆژی فیتوای جیهاد لە دژی نەتەوەی کورد لەلایەن خومەینی، 7ی پووشپەڕ و 31ی پووشپەڕی 1367، ڕۆژەکانی پەلاماردانی گوندی زەردە لە ڕۆژاوای کرماشان و شاری سەردەشت بە بۆمبی شیمیایی؛ ٢٢ی پووشپەڕی 1368، ڕۆژی تاوانەکەی ڤییەن؛ ١٧ی خەرمانانی 1397، ڕۆژی پەلامارە مووشەکییەکەی ڕێژیم بۆ سەر حیزبی دێموکراتی کوردستان و لە ڕاستیدا زۆر رۆژی دیکە…\n٢٨ی گەلاوێژ یەکێک لەو وێستگە مێژووییانەیە کە دەکرێ لە دوو گۆشەنیگاوە خوێندنەوەی بکرێ. لە لایەک وەک ڕۆژێکی ڕەش کە بڕیاری قەڵاچۆی کوردی تێدا درا و، لە لایەکی دیکەشەوە ڕۆژێک کە بوو بە هێمای بەرگریی حەماسیی کورد لە بەرانبەر هێرشی هەمە لایەنەی هێزە چەکدارانی حکوومەتی ئیسلامیی تاران بۆ سەر کوردستان.\nئایەتوڵڵا خومەینی چەند ڕۆژ پێش ٢٨ی گەلاوێژی ١٣٥٨ وتارێکی توندی لە دژی کوردەکان دا. خومەینی گوتی: “ئەو ئاژاوەگیڕانەی کوردستان لە ڕیزی کافرەکان دان. ئەوان دەبێ بەتوندی بەگژیاندا بچنەوە. دەوڵەت دەبێ بەتوندی بەرهەڵستیان بێتەوە. ژاندەرمێرێ بەتوندی بەگژیاندا بچێتەوە. ئەڕتەش بەتوندی بەرهەڵستیان بێتەوە. ئەگەر ئەوان بەتوندی بەگژیاندا نەچنەوە، ئێمە بەتوندی بەرەوڕوویان دەبینەوە.” خومەینی بەو قسانە فەرمانی بە هەموو هێزە چەکدارەکانی ئێران کرد کە بڕۆنە کوردستان و شەڕ لەگەڵ کافرەکاندا ببڕنەوە. ئەم فەرمانە لایەنی ئایینیی هەبوو، چونکی خومەینی بە پشتبەستن بەو ئایەتەی قورئان، واتە (أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ ) نەتەوەی کوردی بە کافر زانێ. ئەم قسانەی خومەینی کە هەم فەرمانێکی نیزامیی ڕێبەری نیزام و هەم فیتوای مەرجەعێکی تەقلید بوو، هێرشی هەمە لایەنە بۆ کوردستان بە مەبەستی قەڵاچۆی کوردی لێ کەوتەوە؛ کە خومەینی بە کافر ناوی بردبوون.\nدوای سەرکەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێران بەدژی ڕێژیمی پاشایەتی و هاتنەسەر کاری کۆماری ئیسلامی، دەسەڵاتی تازە کە بە هیچ شێوەیەک باوەڕی بە چارەسەری پرسی کورد نەبوو، سەرەڕای هەوڵی ئاشتیخوازانەی زۆر و بەردەوامی ڕێبەرانی کورد بۆ چارەسەری ئەو پرسە لە ڕێگەی ئاشتییانە و دێموکراتیک و پێشگرتن بە شەڕ و وێرانکاری؛ دواجار پەلاماری کوردستانی دا. هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران کە فیتواکەی خومەینی‌یان هەم بە پاڵپشتی عەمەلیاتە سەربازییەکەیان و هەم بە بیانوویەک بۆ دامرکاندنی ئەو دەنگە ناڕەزایەتییە دەزانی کە لە کوردستان بە دژی دەسەڵاتی ناوەندی دەبیسترا، لە ڕۆژانی دوای 28ی گەلاوێژەوە شاڵاوەکەیان لە چەند لاوە و لە چەند بەرەدا بۆ سەر کوردستان دەست پێکرد.\nئەو هێرشانە کە لە شارەکانی پاوە، کامیاران، دێولان و سنەوە دەستی پێکردبوو، بۆ شارەکانی دیکەش پەرەی پێدرا. هاوکات لەگەڵ ئەو هێرشە بەربڵاو و کوشتارە خوێناوییەدا خومەینی لە بڕیارێکی دیکەدا سادق خاڵخاڵیی بە ناوی حاکمی شەرعەوە بۆ ئیعدامی بەرهەڵستکار و زیندانییەکان ناردە کوردستان. سادق خاڵخاڵی کە پێ بە پێی هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم بە شارەکاندا دەگەڕا، لە دەیان بەناو دادگای چەند دەقەییدا پۆل پۆل لاوان و زیندانیانی سیاسیی کوردی ناردە بەردەم جوخەکانی ئێعدام و گیانی لێ ستاندن. ئەو تەنانەت بە گاڵتە و لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا کە “ئایا هەموو ئەوانەی بە بڕیاری ئەو ئیعدام دەکرێن تاوانبارن یا نا؟”؛ دەیگوت ئەمن ئیعدامیان دەکەم ئەگەر تاوانبار بووبن کە کاری چاکم کردوە و دەچنە جەهەننەم. ئەگەریش بێتاوان بووبن ئەوە چوونەتە بەهەشت.\nئەم شەپۆلە بەربڵاوەی ئیعدامەکان لە یەکەم ڕۆژەکاندا لە خەڵکی پاوە و لە زیندانی دیزڵاوای کرماشان دەستی پێکرد. سەرلەبەیانیی ڕۆژی ٢٨ی گەلاوێژ یازدە کەس و ڕۆژی دواتر ٧ بەندیی سیاسیی دیکە لە زیندانی دیزڵابادی کرماشان ئیعدام کران. ئێوارەی ڕۆژی ٣ی خەرمانان نۆ کەس لە مەریوان و دوانیوەڕۆی ڕۆژی ٥ی خەرمانان یازدە کەس لە فرۆکەخانەی شاری سنە ئیعدام کران. سەرلەبەیانیی ڕۆژی دواتر، ٦ی خەرمانانیش ٢٠ کەس لە گیراوانی شاری سەقز کە زیاتریان ئەفسەر و دەرەجەدار بوون، لە دادگایەکی چەند دەقیقەییدا حوکم دران و دەسبەجێ ئیعدام کران. ئەم ئێعدامانە لە کوردستان لە هیچ بڕگەیەکی زەمەنیی ژیانی کۆماری ئیسلامیدا نەبڕانەوە و دەسەڵات زەبروسەرکوتی کۆماری ئیسلامی لەو کاتەوە تا ئێستا جیا لە تێرۆری زیاتر لە 400 تێکۆشەری سیاسی، پتر لە 1850 بەندیی سیاسیی کوردی لە بەندیخانەکاندا لەدار داوە.\nوەک گوترا 28ی گەلاوێژ بە دیوێکی دیدا نوێنگەی ئیراوە و باوەڕ و فیداکاریی کورد لە ئێران لە پێناو ماف و ئازادی و خەباتی شوناسخوازانەی بوو. دوای ئەوەی وەڵامی داوای ڕێبەرانی کورد بۆ چارەسەری پرسی کورد لە ڕێگای ئاشتی و دیالۆگەوە بە فیتوای جەهادی خومەینی و هێرش بۆ سەر کوردستان وەڵام درایەوە، خەڵک و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بڕیاری بەرگرییەکی ئازایانەیان دا لەبەرانبەر هێزەکانی کۆماری ئیسلامیدا. ئەم خۆڕاگرییە و ئەم فیداکارییە کە بە شەڕی سێ مانگە ناسراوە، بەجۆرێک بوو کە هێزی کۆک و پۆشتەی ڕێژیم بە هەموو توانا لۆجستیکییەکانی بەچۆکدا هات. دواجار ئەوە خومەینی بوو کە لە ٢٦ی خەزەڵوەردا پەیامێکی دیکەی بڵاو کردەوە. خومەینی کە سێ مانگ و لە 28ی گەلاوێژدا فەرمانی دابوو لە ڕێگای ئاسمان و زەوی و دەریاوە! هێرش بکەنە سەر کوردستان و خۆی گوتەنی ڕەگ و ڕیشەی کوفر و کافرەکان لەبن بێنن! داوای ڕاگرتنی شەڕی کرد. ئەو دانی بەوەدا نا کە نەتەنیا لە ڕێژیمی پێشوودا، بەڵکوو لەم دەوڵەتی کاتییەشدا کار بۆ داخوازییەکانی گەلی کورد نەکراوە و داخوازییەکانی کورد هیچ ناتەباییەکیان لەگەڵ ئیسلام نییە!\nدوای پەیامی ٢٦ی خەزەڵوەری خومەینی بۆ ماوەیەکی کورت شەڕ راوەستا و خومەینی هەیئەتێکی ناردە کوردستان بۆوەی لەگەڵ نوێنەرانی کورد وتووێژ بکەن، دانیشتن و کۆبوونەوەگەلێک کە بۆ وتووێژ و بۆ چارەسەری پرسی کورد نەبوو، بەڵکوو لە ڕاستیدا لای خومەینی و ڕێبەرانی ڕێژیم بۆ ڕێکخستنەوەی هێز و پشووهاتنەوە بەرخۆیان دوای شکستەکەیان لە شەڕی سێ مانگەدا بوو. خومەینی ئەو کات بە نێردراوانی خۆی گوتبوو کە “اول محاصرە بعد مذاکرە”، بەوەش ڕوونە کە نیاز و مەبەستی ڕاستەقینەوەی ئەوان نەک دانیشتن و وتووێژ لەگەڵ دەستەی نوێنەرایەتیی کورد، بەڵکوو بۆ دەستهێنانی کات بۆ سوپا و ئەڕتەشەکەیان بوو.\nدوای ماوەیەکی کورت لە ڕاگرتنی ئەم دانیشتنانە، هێرشی هێزەکانی ڕێژیمی ئیسلامی تاران بۆ سەر شار و گوندەکانی کوردستان دەستی پێکردەوە. گەمارۆ و هێرشی هەمە لایەنەی هێزەکانی ڕێژیم لە زەوی و ئاسمانەوە بۆ سەر شاری سنە و بەرگریی ئازایانەی 24 ڕۆژەی خەڵکی شاری سنە نموونەیەکی هەر بەرچاوی ئەو ڕۆژانەیە کە بەداخەوە نیزیکەی دوو هەزار کەس لە بەرەی خەڵک و بەرگریی کورد لەم هێرشەدا شەهید و بریندار بوون. ئەم کوشتارە بەکۆمەڵ و لەڕادەبەدەرە ساڵێک بەوو لە دوای نەورۆزی خوێناویی 58ی سنە، کە لەو پەلامارەشیدا چوار سەد کەس لە خەڵکی شار و ناوچەی سنە شەهید و بریندار ببوون.\nڕێژیم زۆر باش دەیزانی کە جووڵانەوەی مافخوازیی کورد زۆر بەهێزە و بۆیە دەبێ لە ڕێگەی شەڕ و ناسەقامگیرییەوە بەرهەڵستی بێتەوە بۆوەی لە کەشوهەوایەکی ئارام و سەقامگیردا ئەم شوناسخوازییە گەشە نەکا و بەرەوڕووی قەیرانی نەکاتەوە. ئەوەش بەبێ هۆ نەبوو، چونکی لە یەکەم هەڵبژاردنەکانی مەجلیسدا کاندیداکانی حیزبی دێموکراتی کوردستان لەو شوێنانەی کە دەرفەتی بەشدارییان پێدرابوو، بە بردنەوەی زۆرینە و هەرەزۆری دەنگەکان، شەرعییەتی خۆیان لە خەڵکەکەیان وەرگرتبوو. هەروەها شەهید دوکتور عەبدوڕرەحمان قاسملوو، سکرتێری ئەو کاتی حیزبی دێموکراتیش بە بردنەوەی زۆرینەی دەنگەکان لە پارێزگای ورمێ، وەک نوێنەری خەڵکی ئەو پارێزگایە بۆ مەجلیسی موئەسیسان هەڵبژێردرا؛ بەڵام خومەینی بە ناقانوونی ناساندنی حیزبی دیموکرات و هەڵوەشاندنەوەی یەکەم هەڵبژاردنی مەجلیسی شووڕای ئیسلامی هەم ڕێگایان لە نوێنەرانی هەڵبژێراوی خەڵک گرت و هەم کەشێکیان خوڵقاند کە مەترسی لەسەر د. قاسملوو بۆ چوونەکەی بۆ تاران دروست ببێ. هەموو ئەوانە و زۆر ڕووداوی دیکەش بەس بوو بۆ ئەوەی کە دەربکەوێ حکوومەتی ئیسلامیی ناوەند لە تاران هیچ ڕێوشوێنێکی بۆ چارەسەری پرسی کورد پێ نییە و هیچ کاتیش ئامادە نییە و نایهەوێ هەنگاو بۆ چارەسەریی ئەو پرسە هەڵگرێ. هەر ئەوە بوو کە شەڕی هەمەلایەنەی کۆماری ئیسلامی بە دژی خەڵکی کوردستان دەستی پێکردەوە و ئەو شەڕە هەتا ئێستاش کە چل ساڵ لە فیتوا و فەرمانەکەی خومەینی تێدەپەڕێ، سیستماتیک لە شێوەی زبر و نەرمی خۆیدا بەردەوامە.\nلەو چل ساڵەدا ئەگەرچی خەڵکی کوردستان و هێزی پێشمەرگە بەرگرییەکی کەم وێنەیان لە بەرانبەر کۆماری ئیسلامیدا لە خۆیان نیشان داوە، بەڵام بە داخەوە تێچوویەکی قورسیشیان بۆ داوە کە دەکرێ ئاماژە بە هەندێکیان بکەین.\nلە شەڕی داسەپاوی ڕێژیم بەسەر کوردستاندا رژیمی تاران بە سەر خەڵکی کوردستاندا تا لانیکەم 38 گوند بەهۆی پەلاماری ڕێژیمەوە سووتێندرا و بەزۆر بە خەڵکەکەی چۆڵ کرا. لانیکەم 36 ئاوایی لە لایەن سپای پاسدارانەوە پەلامار دراون و لەو قەڵاچۆیەدا 279 کەس کۆمەڵکوژ کراون. پتر لە 1850 بەندیی سیاسیی کورد لە زیندانەکانی ڕێژیمدا ئیعدام کراون و زیاتر لە 420 تێکۆشەری سیاسیی کورد لە نێوخۆ و دەرەوەی سنوورەکانی ئێران بە شێوەی جۆراوجۆر تێرۆر کران کە لە نێو تیرۆر کراوەکاندا تەنانەت منداڵی چوار ساڵەش دەبینرێ.\nلەنێو کەیسی تێرۆرەکاندا، تێرۆری دوو سکرتێری حیزبی دێموکراتی کوردستان، د. عەبدوڕەحمان قاسملوو لە ڤییەن پێتەختی ئوتریش و د. سادق شەرەفکەندی لە برلینی ئاڵمان گرینگیی تایبەتیان هەیە، چونکی لە پەروەندەی تێرۆری د. شەرەفکەندیدا کە بە پەروەندەی میکۆنۆس ناسراوە، تیرۆریستەکان گیران و پاش دادگاییەکی درێژخایەن و سەلماندنی تاوانەکەیان دەرکەوت کە بەرپرسانی هەرە سەرەوەی کۆماری ئیسلامی، وەکوو خامنەیی، ڕێبەری ڕێژیم؛ رەفسەنجانی، سەرکۆماری ئەوکات؛ عەلی فەلاحیان، وەزیری ئیتڵاعات، عەلی ویلایەتی، وەزیری دەروەی ئەو کات و فەرماندەی سپای پاسداران لە داڕشتننی پیلان و بڕیاردان لەسەر ئەم تیرۆرانەدا دەستیان بووە و لەلایەن دادگاشەوە وەک تاوانبار و داواکراو ناسران.\nشەڕی 40 ساڵە و تا ئێستای کۆماری ئیسلامی کە بە فیتوای 28ی گەلاوێژی خومەینی دەستی پێکرد، هەر تەنیا لە شێوەی شاڵاوی سەربازیدا نەبووە، بەڵکوو هەر دەرکردنی مامۆستایان و کارمەندە غەیرە خودییەکان، لە ڕێگری لە خوێندنی منداڵانی کورد بە زمانی زگماک، لە هێشتنەوەی کوردستان لە دواکەوتوویی ئابووری، لە پەرەپێدان بە قەیرانە کۆمەڵایەتییەکان، لە دروستکردنی قەیرانی شوناس، لە بەتاڵانبردنی سەرچاوە سروشتییەکانی کوردستان و …. درێژەی هەبووە. ڕێژیمی تاران بە درێژایی ئەم ساڵانە هەموو هەوڵێکی ئەوە بووە و تێچوویەکی زۆری بۆ ئەوە داوە کە هێزی پێشمەرگە و سەرکردایەتیی سیاسیی حیزبەکان لە خەڵک داببڕێ و دواجار بزووتنەوەی نەتەوەیی خەڵکی کوردستان لەبن بێنێ، بەڵام لەسەر هەست بوونی خەڵکی کوردستان و بەرگریی قارەمانانەی پێشمەرگە و لە مەیداندا بوونی چالاکانی سیاسی و مەدەنیی کورد بەتایبەتی لە دوو دەیەی ڕابردوودا پێمان دەڵێن کە کۆماری لە هەموو ئەو پیلانانەی بەدژی خەڵکی مافخواز و بزووتنەوەی سیاسی نەتەوەیی کوردستان گێڕاویەتی، سەرکەوتوو نەبووە.\nلەگەڵ هەموو ئەو تیرۆر و تاوان و پیلانگێڕییانەی کە ڕێژیمی تاران بەدرێژایی ئەو چل ساڵە بەدژی خەڵکی کوردستان کردوویەتی، دەکرێ ئاماژە بە دوایین کردەوەکانی ئەم ڕێژیمە بکەین، لە هەمانکاتیشدا دانپێدانانی خۆیان بەوەی کە هێشتا بزووتنەوەی کورد و حیزبی دێموکراتی کوردستان بە مەترسی بۆ سەر خۆیان دەزانن؛ ئەویش مووشەکبارانی کۆبوونەوەیەکی سەرکردایەتیی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە ڕۆژی ١٧ی خەرمانانی ساڵی ڕابردوودا کە لەودا شازدە کەس لە کادر و پێشمەرگەکانی حیزب شەهید و نزیکەی پەنجا کەسیش بریندار بوون. ڕێژیم لە پاساوی ئەو پەلامارە تیرۆریستییانەی سپای پاسداران لە دوو ڕاگەیاندراودا وێڕای وەئەستۆگرتنی ڕەسمیی تاوانەکە ڕایەگەیاند کە حیزبی دێموکراتی کوردستان ئاسایش و ئەمنیەتی ئەوانیان خستووەتە مەترسی، بۆیە سپای پاسداران بۆ لە نێوبردنی سەرجەم رێبەرانی حیزبی دیموکراتی کوردستان پێچەوانەی هەموو ڕێوشوێنە نێودەوڵەتییەکان ئەم هێرشەی لە قووڵایی خاکی وڵاتێکی دراوسێدا کردۆتە سەر ڕێبەریی ئەم حیزبە.\nلێرەدا ئەوەی جێی سەرنجە شەڕی بێکۆتایی و بێ بەزەییانەی کۆماری ئیسلامی لەگەڵ حیزبەکانی کوردستان و بەتایبەتی حیزبی دیموکراتی کوردستانە و ئەوەی جێی شانازیی ئەم حیزبانە و بزووتنەوەی کوردستانە ئەوەیە، کە کۆماری ئیسلامی بەدرێژایی ئەم چل ساڵە و سەرەڕای تێچووی زۆر قەت نەیتوانی خەڵک و سەرکردایەتیی سیاسیی خەڵک لە یەک داببڕێ. دواجار خۆی دیتی کە چۆن خەڵکی کوردستان لە ٢١ی خەرمانان و ڕاست چوار ڕۆژ دوای ئەو کردوە تیرۆریستیە بە مانگرتنێکی سەرتاسەری و لە شکۆیەکی یەکگرتوودا ڕایگەیاند کە خۆیان بە خاوەنی ڕۆڵە شۆڕشگێڕەکانیان دەزانن و لەسەر بزووتنەوە ڕەواکەیان وەدەنگ دێن و هیچ پیلان و پلانێک ناتوانێ بزووتنەوەی کورد لەبن بێنێ. بۆیە ئەگەر 40 ساڵ لە 28ی گەلاوێژی 1358 تێپەڕیوە و 40 ساڵە شەڕی کۆماری ئیسلامی بەدژی کورد درێژەی هەیە، بەڵام ئاڵای شوناسخوازیی کورد هەر گەشاوەیە و سەنگەری خەباتی هەر ئاوەدانە و کوردستان یەکدەنگ و لێبڕاو سوورە لەسەر مافخوازی و دەستەبەری ماف و داواکانی.


قاسملوو لە سەرووی ئەفسانەیەکدا (بەشی هەشت)\nSaturday, 11.18.2017, 13:46\nپێگەی دێمۆکڕاتەکان لە روانگەی رووداوە سیاسی وفەرهەنگییەکانی کوردستان\nبەشی هەشتم وکۆتایی بەشێک لە مێژووی کورد کە پڕە لە پرسیاری بێ جواب! مرۆڤ کاتیک دەنوارێتە مێژووی سەدەی سەدەی ڕآبوردووی هیندێك لەو گەلانەی کە بەرەو رزگاری وبەرەو ژیانێکی وەک هەوی هەنگاویان ناوە سەری سووڕ دەمێنی لە مێژووی سەد ساڵی رابوردووی نەتەوەی کورد. خۆ تەنیا خاکمان لەتوکوت نەکراوە.تەنیا زمانمان بریندار نەبووە. بۆخۆشمان وەک نەتەوە دادڕدادڕ بوین! هۆیەکان دووژمنن؟ ئەوان ئاوامان لێدەکەن؟ بێگومان دووژمنی ڕاستەوڕاست هەزار جار هاسانتر دەبینرێ تا دووژمنایەتی راستەوڕاستی ناوخۆیی حیزبە کوردیەکان! شەڕدەگەڵ داگیرکاری کورد زۆر هاسانە، ئەوەی کۆڵەی کوردی کوتاوە ناکۆکی وشەڕی خۆدڕێنێ ناوخۆییە. هەر کەلێن وقوژبنی ئەو خاکە سووتاوە حیزبێکی لێ هەڵتۆقیوە!ئەو حیزبانەتی کە دەبوا بۆ رزگاری کورد کێبڕکێیان بێ، کە چی زۆرینەیان دەبنە کەواسوری بەر لەشکری بیانی بۆ ئەوەی قازانجی بن ماڵە وسامانی خۆیان بپارێزن. سیاسەت لە وڵاتی ئێمەدا لەسەر بنەمای شکست لە دایک دەبێ.کاتێکیش شکست رووی تێکردین کەس لێی بە خاوەن دەرناکەوێ! ئەو قوربانیەی کورد لە سەت ساڵی رابوردوودا بۆ رزگاری داویەتی زۆر زۆر کەمترن لەو دەست کەوتەی کە دەبا لەو سەردەمەدا بە دەستی هێنابایە! خاك بەش بەش، رووناکبیرو نووسەر دواکەوتوو سەر بەهەش!زۆربەی سەرکردەش نەزان وبێ موڕاڵ وسەرکەش! سیاسەت لای ئیـمە وەک کاڵایەکی لێهاتووە کە سەرتۆپی ئەو کاڵایە لە سەرخوێنی تاکی تاکی کورد دەدرێتە بازاڕی سیاسەت و پاشآن هەمیسان لە سەرەتای خاڵی جەغزێک وەڕێدەکەوین و پاشآن گەرآنەوەیە بۆسەر هەمان خاڵ! مێژوو هاتە، بەڵام مێژووی کورد نەهاتی زیاترە لە بەرهەمی!؟ ( جەعفەرکەریمی )\nژیانی سیاسی قاسملوو: بەشی ٨ و کۆتایی\nلە ٢ دەیەی رابوردوودا دەستە بەندی وباند بازی سیاسی کوردستان بە گشتی لە ٢ هێڵی دژ بە یەک، یانی هێڵی راستی سووننەتی وچەپی مۆدڕێن شکڵی گرتووە. بۆیە حیزب وهێزەکانی کوردستان بە ڕادەی جیاوازلە ناسنامە و مەبەستەکانی خۆیان نزیک بە یەکترلە ٢ رووداودەدیتەوە.\nیەک: ڕاستی سووننەتی بە ڕێبەرایەتی میراتی حیزبی کە سەر بە بنەماڵەی بارزانییە.پێگەی داخوازییەکانی ئابوری، فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی وسیاسی ئەو رووداوانە دەگەرێتەوە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست لە کوردستان کە بە هاتنە ئارای یەکێک لە حکومەتەکانی ناوچەیی وەک: عوسمانیەکان وسەفەویەکان بۆمافی دەستۆٶیشتوویی بە سەر بە شێک لە کوردستان کە چەنگیان بە سەر داگرتووە.دابین کردنی دەسەڵاتی ناوەندی، سەرکوتکردنی شۆڕشەکانی ناوچەیی، کۆکردنەوەی باج وخەراج / ماڵیات / ،دروستکردنی هێزی شەڕبۆ پاراستنی سنوورەکان و... ئەرکی ئەوان بووە.\nبارزانی بە کەڵكوەرگرتن لە درووشمی نەتەوەگەرایی، جلی ناسیونالیزمی کوردی کردۆتە بەری خۆی ودەسەڵاتی خۆی لە ژێڕ ناوی کورد بون وکوردایەتی بە شێوەیەکی سەردەمیانە بە خەڵک دەفرۆشێتەوە! بەرژەوەندی بنەماڵەیی بۆ ئەوان لە پێشترە لە بەرژەوەندی نەتەوەیی. هەر کات پێویست بکا زۆر هاسان بۆ قوربانی کردنی بەرژەوەندی نەتەوەیی وپاراستنی خۆیان هیچ گومانێکیان شک نەبردوە.\nپێگەی کۆمەڵایەتی بنە ماڵەی بارزانی ئێستێ بریتیە لە:\nهەر وەک دەزانین چینی باڵادەست لە کوردستان پێکهاتووە لە دەرەبەگەکان وسەرۆک عەشیرەکانی بە کرێگیراوی پێشوو، چینی سەرمایەدار، هەل پەرەست، قەڵەمفرۆش وتەوای ئەو کەسانەی کە خەریکی ساتوسەودای رێ خۆشکەرن، لە جیاتی کاروخەباتێک کە رەنج وماندووبونی پێوە بێ. ئەو جۆرە نەتەوەیی بونە وەک کاڵایەکی بازاڕی دەچێ وکۆمەڵگای کوردستانی ژێردەستە بینیوە.\nئەو ڕیبازە دژە دەگەڵ مافی مرۆڤ ومافی شآرومەندی وهزری دادوەریی کۆمەڵگایی. ستڕآتیژی ئەوان وێنەی میرنشینەکانی سەدەی ناوەرآستە کە بۆ دابینکردنی بەرژەندی وڵاتانی داگیرکاری کوردستانە! لە جیاتی ئەوەی ببنە هەڕەشەیەک بۆ سەر بەرژەوەندیەکانی دووژمن. بۆیە ڕێبازێکی ترسناکیان گرتۆتە پێش خۆیان بۆ سەرکوتکردنی شۆڕشەکانی رزگاریخوازی بە شەکانی دیکە لە وڵات وهاوکاریکردنە دەگەڵ دووژمن.\nحیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێڕان بۆ خۆی یەکێکە لە قوربانیانە ئەو سیاسەتە کە لە دەیەی ٦٠ زایینی ودەیەی ٨٠ دا بە سەدان کاردو هێزەکانی خۆی لە دەستداوە!ئەو سیاسەتە نوێنەری نەتەوەگەرایی چینی خوارووی کۆمەڵگای کورد کە قازانجی خۆی لە سەرووی رزگاریی نەتەوەیی دەبینێتەوە.هەروەها بە بەشداربون دەگەڵ داگیرکاران لە تاڵانی کوردستان وسەرکەوتی حیزبەکانی دیکە لە ئێران وتورکیە وعێڕاق و سوریە بە ستڕآتیژی خۆی دەزانێ کە ئەنجامی بدا، بۆیە لە داهاتووشدا بەردەوام دەبێ لەو شێوە سیاسەتە!\n" چەپی مۆدڕێن بە ڕێبەرایەتی پاڕتی کرێکارانی کوردستان"\nچەپی مۆدرێن بە ڕێبەرایەتی پاڕتی کرێکارانی کوردستان / پ،ک،ک، / بە تێپەڕبون لە ئیدۆلۆژی مارکسیستی کلاسیک ونەتەوەگەرایی دواکەوتوو وبە کارهێنانی ئاناڕشیزمێکی سەردەمیانە هەستێکی نوێی پێک هێنا وبۆ بونیادنانی تێئۆریەکی نوێگەرایانە وگونجاو لە کۆمەڵگای کوردستان هەنگاوێکی مەزنی هەڵگرتوە وتوانراوە بە کرداریش ئەو هەنگاوە درێژە پێبدابۆیە نەتەوەگەرایی ودەرەبەگایەتی بردۆتە ژێڕ پرسیار.\nئەو ڕێبازە توانای نوێکردنەوەی هەیە.توانیویەتی تازەگەری بداتە کوردەکانی تورکیە وجۆش وخرۆشێکی تازەش بداتە حەڕەکەتی نەتەوەی دێمۆکڕاتیک لە ئێڕان و عێڕآق . هەروەها توانیویەتی ئاڵگۆڕێکی بنەڕەتی فەرهەنگی سیاسی پێک بێنێ. بۆ نموونە: ژنانێکی زۆر لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەبینین کە درووشمی ستڕآتیژی،ژن،ژیان،ئازادی، دەڵێنەوە. لە حاڵێکدا / مەلا مستەفای بارزانی / وەدووی نەتەوەگەرایی ودەرەبەگایەتی عەشیرەیی دەکەوت! لە بارەی ژنیش ڕامان وفکری ئاوا فورمولە کردبوو کە دەیگووت: ژن دەبێ نانێ خۆ بکا ، شێوێ خۆ لێنێ وقاپێ خۆ بشوواو گانێ خۆ بدا!\nحیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێڕان بە تەواوی کەوتۆتە ژێڕ ڕکێفی نەتەوەگەرایی ودەرەبەگایەتی عەشیرەی بارزانی. هەروەها لەتکەی دیکەی حیزبیش بە ڕێژەیەکی بڕێک کەمتر بۆ پاراستنی قازانجی خۆی نزیک لە جەمسەری راستی سووننەتی بارزانیە. لە بەر ئەوەی دێمۆکڕاتەکان ئەوڕۆ نوێنەری فەرهەنگی ئابوری سیاسی چینی باڵادەستی کوردستانن.پاشماوەکانی دەرەبەگەکان، سەرمایەداران، مامڵە گەرودەڵاڵ وسووننەتگەرای پاشكەوتووی راستی سوننەتی دوارۆژی رزگاریی کورد لە سەر میراتی ئەو مێژوویە بە باسێ روون نییە.\nبەڵام پێشینەی حوزوری هێزەکانی چەپی دێمۆکڕاتیک وشٶڕشگێڕدیرۆکی لە ٧٠ ساڵەی حیزبیدا کە خاوەنی زۆرترین قوربانی بووە ،گەرآنەوە بووە بە نەریتەکانی خەباتی / کۆمەڵەی ژیانەوەی کورد / وکومیتەی شۆڕشگێری حیزبی دێمۆکڕاتە کە دەتوانێ هیوای رزگاری نەتەوەیی ودێمۆکڕاسی ودادوەری کۆمەڵگایی دابین بکا. با چآوەڕوآن بین بزانین ڕۆژگار چۆن دەزێ؟\nلە نووسینی : ڕێزدار نەوید دانشپوویان.\nوەرگێڕآنەوە بۆ کوردی: جەعفەر کەریمی


بۆچی ئەسپی ئاوی موی نیه - Ιστορίες για την Ελλάδα\nبۆچی ئەسپی ئاوی موی نیه Ο λόγος για τον οποίο οι ιπποπόταμοι δεν έχουν μαλλιά\nڕۆژێكیان كەروێشك بە لێواری رووبارێک دا رۆیشت.\nهه‌روه‌ها ئەسپی ئاوییش لەوێ بوو. ئەو چوو دەورێكی لێدا و هەندێک گیای سەوزی جوانی خوارد.\nئەسپی ئاوی به‌ر پێی خۆی نه‌بینی و به به خۆی نه‌بوو که پێی له سه‌ر پێی که‌روێشک دانا. كەروێشك قیژاندی وهاواری کرده ئەسپی ئاوی : “هۆی ئەسپی ئاویی! نابینی پێت لەسەر پیێ من داناوە؟”\nئەسپی ئاویی داوای لێبوردنی لە كەروێشك كرد: “من غه‌مگین به وه‌ی، هاورێی من تۆم نه‌بینی، تكایە بمبوورە!” بەڵام كەروێشكه‌كە نەیدەویست گوێ بگرێ، بەسەرئەسپی ئاوییدا هاواری كرد: “تۆ بە ئه‌نقه‌ست وات كرد! ڕۆژێکی وا دێ که ده‌یبینی! دەبێ سزای خۆت وه‌رگری!”\nكەروێشك ڕۆیشت و ئاگری دۆزێیەوە و پێی گوت: “بڕۆ ئەسپی ئاویی بسووتێنە كاتێك لە ئاوەكە دێتە دەرێ بۆ خواردنی گژوگیا. ئەو پێی لەمن نا!” ئاگر وەڵامی دایەوە: “هیچ كێشە نیه، كەروێشكی هاوڕێم. من ڕێك ئەو كارە دەكەم كە تۆ داوات لێ كردم.”\nپاشان ئه‌سپه ئاوییەكە لە قەراغ ڕووبارەكە گژوگیای دەخوارد، لە ناكاو بڵێسه‌ی ئاگر هه‌ستا. بڵێسەی ئاگرەكە دەستی بە سوتاندنی مووەكانی ئەسپە ئاوییەكە كرد.\nئەسپە ئاوییەكە دەستی بە گریان كرد و بەرەو ئاوەكە هەڵات. هەموو مووەكانی به ئاگرەكە سوتابوو. ئەسپی ئاوییەكە گریا: “مووەكانم لە به ئاگرەكە سوتان! تۆ هەموو مووەكانمت سوتاند! مووەكانم لە ناو چوون! مووە جوانەكانم!”\nكەروێشك خۆشحاڵ بوو به وەی مووەكانی ئەسپی ئاویی سووتان. لەو ڕۆژەوە ئەسپی ئاویی لە ترسی ئاگر لە ئاوەكە دوور نەكەوتووەتەوە.\nمنداڵانی مۆمی زاما زیرەكە خاڵای لەگەڵ ڕووەكەكان قسە دەكات بڕیاردان تۆمی مۆز فرۆش تینگی و مانگاكان سزا بزن و سەگ و مانگا ئاندیسوا، پاڵەوانی تۆپی پێ پیاوێكی زۆر درێژ


لە چوارچێوەی خۆڕاگری جەنگی حەفتانیندا، گروپی موزیکی چیچەک لە ژێر ناوی "جەنگی ژنان"دا کلیپێکی بڵاو کردەوە.\nکتێبی “رەنگدان بە دەست باوە”، بە قەڵەمی گەریلای ئازادی کوردستان، هەڤاڵ “ئاریۆ بەرزەن” داڕێژراوە.\nدوای ٥ ساڵ کارکردن فەرهەنگی زمانی فینی – کوردی (کورمانجی) لەلایەن عەلی بایراکلی و بە هاوکاریی حوسێن محەمەدەوە تەواو بوو و خرایە سەر تۆڕی ئینتەرنێت.\nلە شاری فرانکفۆرتی ئەڵمانیا بەرنامەیەک بۆ ناساندنی کتێبی شێعری هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە فیگەن یوکسەکداغ بەرێوەچوو. کتێبەکەى یوکسەکداغ بە ناوی "ئەو دیوارانەى دەڕوخێنرێن" بە ئامادەبوان ناسێنرا.\nشاعیری بەناوبانی کورد جگەرخوێن لە ٣٦هەمین ساڵیادی کۆچی دواییدا، لەسەر گۆڕەکەی یادی کرایەوە.\n'گوربەتەللی' بە دەنگی گروپی ئاوازی چیا\nگروپی ئاوازی چیا ئەم جارە بەرهەمێکی لەسەر گوربەتەللی ئەرسۆز ناسراو بە(زەینەب) شەهیدی راگەیاندنی ئازاد و یەکەم رۆژنامەنووسی راگەیاندنی ژنان، ئامادە کرد و بڵاوی کردەوە.\nکتێبی "دیوارەکان دەڕووخێن" لەلایەن فیگەن یوکسەکداغی بە بارمتەگیراوەوە لە ناو زیندانەکانی دەوڵەتی تورک دا نووسراوە و لە دواى ماوەیەک لە زۆر و زەحمەتی ئێستا ئەو کتێبە چاپکراوە و ئامادەیە بۆ ناردن بۆ نێو رەفەی کتێبخانەکان.\nتەلەفیزیۆنی مەد-موزیک لە ساڵیادی کۆچی دوایی هونەرمەند ئارام تیگراندا لێدوانێکی بڵاو کردەوە و رایگەیاند، هونەر و ژیانی تیگران خوێندنگەیەک بوو.\nهەر یەک لە هونەرمەندە بەناوبانگەکانی کوردستان حەکیم سەفکان، خەلیل خەمگین، بەنگی ئاگری، پەیمان ئارژین و ژیان عوسمان کە لە ژێر چەتری تەڤ-چاند کاروچالاکیەکانیان بەڕێوە دەبەن، گۆرانیەکیان بە ناوی 'خۆت مەکوژە' بڵاو کردەوە.\nگروپی ئاوازی چیای گەریلا بە ناوی' ئێرە حەفتانینە' بەرهەمێکی نوێی پێکەش بە گوێگران و بینەرانی کرد.\nلە ئێستادا بەهۆی بڵاوبونەوەی پەتای کۆرۆنا هەموو کەسێک لە ماڵەکانی خۆیاندا دمێننەوە، بۆیە فێرگەی کوردی لەسەر ئینتەرنێت ئامادەکاریکردووە تاوەکو ئەمڕۆ ١٣ی نیسان ڤیدیۆی فێرکردنی وانەکانی زمانی کوردی بڵاوبکاتەوە.\nهونەرمەندانی کورد بۆ پشتگیری گەلی ئیتاڵیا کە بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە چەندین هەفتەیە لە کەرەنتینەدان گۆرانی 'چاو بەلا'یان وتەوە.\nگۆرانیبێژان و دەنگبێژانی ژن لە کۆمەڵگەى کوردیدا خاوەنی پێگەیەکى گرنگ و تایبەتن. دەنگی ژنانی کورد کولتور و هونەری دەنگبێژی زیاتر خۆش دەکات. یەکێک لەو گۆرانیبێژانە، یان دەنگبێژانە مزگین تورانی گەنجە و مرۆڤ دەتوانێت بیپاڵێوێت بۆ کلامبێژی (حەیرانبێژی).


👫 جگر خوين کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 7:52PM\nجگر خوين (1903 - 22 أكتوبر 1984) شاعر كردي سوري. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 96% ✍ م.ب. 11-1-2018 19:52:49\n👫 جلود اغا سعدون الكركري کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 1:33PM\nجلود اغا سعدون الكركري (1917- 1991 ) هو : جلود آ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 94% ✍ م.ب. 11-1-2018 13:33:57\n👫 رفاعي حمو کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 1:16PM\nشخص كردي من مدينة عفرين الكردستانية – ناحية المعبط [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 86% ✍ م.ب. 11-1-2018 13:16:57\n👫 شوكت نعسان کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 8:29PM\nمحامي ومناضل عفريني حمل هم القضية منذ شبابه وخلف ع [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 90% ✍ م.ب. 11-1-2018 20:29:01\n👫 عبدالرحيم رحمي هكاري کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 12:41PM\nعبد الرحيم رحمي هكاري: من كبار الشخصيات الثقافية ا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ م.ب. 11-1-2018 12:41:23\n👫 فقي طيران کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 7:27PM\nفقي طيران (بالكردية: فقي ته يران) (عاش 1590-1660) [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ م.ب. 11-1-2018 19:27:26\n👫 معشوق الخزنوي کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 11 2018 8:37PM\nواليد محمد معشوق ابن الشيخ عزالدين الخزنوي و يعرف [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 98% ✍ م.ب. 11-1-2018 20:37:03


ساڵیادی گیانبەختکردنی دوو ڕێبەری گیانبەختکردووی کۆمەڵە لە بارەگای ناوەندیی، بەرز ڕاگیرا\nئێوارەی ڕۆژی یەکشەممە، ١١ی خەرمانانی ١٣٩٧ی هەتاوی، بە بۆنەی ساڵیادی گیانبەختکردنی دوو ڕێبەری گیانبەختکردووی کۆمەڵە کاک فوئادی مستەفا سوڵتانی و کاک سدیقی کەمانگەر، بە بەشداری ژمارەیەک لە کادر و پێشمەرگە و ئەندامانی سەرکردایەتی کۆمەڵە، ڕێوڕەسمێک لە بارەگای ناوەندیی کۆمەڵە بەڕێوەچوو؛ کە لە میانەی ڕێوڕەسمەکەدا پۆلێکی دیکە لە کچان و کوڕانی تێکۆشەر و ئازادیخوازی کوردستان وێڕای پەیمان نوێ کردنەوە لە گەڵ ڕێبازی ئەم دوو ڕێبەرە گیانبەختکردووەی کۆمەڵە، پەیوەست بوون بە ڕێزەکانی هێزی پێشمەرگەی کۆمەڵەوە.\nسەرەتای ڕێوڕەسمەکە، سروودی بانگەواز سروودی ڕەسمی کۆمەڵە و چەند ساتێک بێ دەنگی بۆ ڕێزگرتن لە یادی ئازیزی کاک فوئاد و کاک سدیق و سەرجەم گیانبەختکردووانی کۆمەڵە دەستی پێکرد.\nپاشان، ژیاننامەی کاک فوئادی مستەفا سوڵتانی و کاک سدیق کەمانگەر لە لایەن پێشکەشکاری ڕێوڕەسمەکە، هاوڕێ دڵنیا ڕەحیم زادە، خوێندرایەوە.\nبە شوێن ئەودا پەیامی ناوەندی هاوکاری حیزبەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات بە بۆنەی ٩ی خەرمانان، ساڵڕۆژی گیانبەختکردنی کاک فوئادی ڕابەر، لە لایەن هاوڕێ کاکۆ عەلیار، ئەندامی کومیتەی ناوەندیی کۆمەڵە خوێندرایەوە.\nدواتر پەیامی کومیتەی ناوەندیی کۆمەڵە بە بۆنەی ساڵڕۆژی گیانبەختکردنی ڕێبەرانی گیانبەختکردوو (کاک فوئاد مستەفا سوڵتانی و کاک سدیق کەمانگەر)، لە لایەن هاوڕێ موختار ئەحمەدی، ئەندامی کومیتەی ناوەندیی کۆمەڵە خوێندرایەوە.\nلە کۆتایی بەشی یەکەمی ڕێوڕەسمەکەدا، پەیامی تەشکیلاتی زاگرۆسی کۆمەڵە، لە لایەن هاوڕێ نیما بەنی بەشەر، کادری کۆمەڵەوە پێشکەش کرا.\nلە بەشێکیتری ڕێوڕەسمەکەدا، پۆلێکی دیکە لە کچان و کوڕانی تێکۆشەر و خەباتکاری کوردستان، پاش تەواوکردنی سەرکەوتووانەی خولی سیاسی، نیزامی، لە فێرگەی پێشمەرگایەتی کۆمەڵە، لە ژێر ناوی (پەلی شەهید سارا شەریفی ناسراو بە سارا ئاشی‌گوڵان)، چەکی پڕ لە شانازی کۆمەڵەیان کردە شان و بە ڕەسمی پەیوەست بوون بە ڕیزەکانی ئاشکرای هێزی پێشمەرگەی کۆمەڵەوە.\nلەم بەشە لە ڕێوڕەسمەکەدا، پاش خوێندنەوەی ژیاننامەی هاوڕێی گیانبەختکردوو (سارا ئاشی‌گوڵان)، هاوڕێیانی تازە پێشمەرگە چەک و کارتەکانیان لە دەستی هاوڕێ ڕێبوار کەریمیان، بەرپرسی فێرگەی پێشمەرگایەتی کۆمەڵە وەرگرت.\nپاشان هاوڕێیانی تازە پێشمەرگە سروودێکی شۆڕشگێڕانەیان پێشکەش کرد.\nلە درێژەی ڕێوڕەسمەکەدا، پەیامی پەلی شەهید سارا ئاشی‌گوڵان، لە لایەن یەکێک لە هاوڕێیانی تازە پێشمەرگەوە خوێندرایەوە.\nلە کۆتایی ڕێوڕەسمەکەشدا، هاوڕێیانی بەشی پەزیرشی کۆمەڵە پەیامێکیان بەم بۆنەوە پێشکەش کرد.\nڕێوڕەسمەکە بە پەیمان نوێ کردنەوەی دووبارە لە گەڵ ڕێبازی ڕێبەرانی گیانبەختکردووی کۆمەڵە و پیرۆزبایی لە هاوڕێیانی تازە پێشمەرگە بە بۆنەی پەیوەست بوونیان بە ڕیزەکانی کۆمەڵەوە، کۆتایی پێهات.\nئه‌م بابه‌ته 884 جار خوێنراوه‌ته‌وه


نووسەر: سۆنیا کوکرێجا\nوەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ئێحسان نەزەت مستەفا\nهه‌ماهه‌نگی بریتییه له یه‌كخستن، لێكدان و هاوكاتكردنی هه‌وڵ و ته‌قه‌ڵڵای ئه‌ندامانی گرووپێك تاكوو یه‌كڕیزیی فیعلی بۆ به‌دواداچوونی ئامانجه هاوبه‌شه‌كان فه‌راهه‌م بكه‌ن. هه‌ماهه‌نگی هێزێكی شاراوه‌یه كه هه‌موو كرداره‌كانی تری به‌ڕێوه‌بردن به‌یه‌كه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه.\nبه‌پێی پێناسه‌ی مۆنی و ڕالی "هه‌ماهه‌نگی بریتییه له ڕێكخستنێكی ڕێكوپێكی كۆمه‌ڵه هه‌وڵێك بۆ فه‌راهه‌مكردنی یه‌كڕیزیی كرداری بۆ به‌دواداچوونی ئامانجه هاوبه‌شه‌كان." به‌پێی پێناسه‌ی چارلس وۆرس "هه‌ماهه‌نگی بریتییه له لێكدانی چه‌ند شتێك به شێوه‌یه‌كی ڕێكخراو به مه‌به‌ستی لێكتێگه‌یشتن."\nكارگێڕی به‌هۆی كرداره سه‌ره‌تایییه‌كانی وه‌ك پلاندانان، ڕێكخستن، ستافدانان، ئاراسته‌كردن و كۆنترۆڵكردنه‌وه، به‌دوای به‌ده‌ستهێنانی هه‌ماهه‌نگیدا ده‌گه‌ڕێت. هه‌ر بۆیه‌یش هه‌ماهه‌نگی كردارێكی جودای به‌ڕێوه‌به‌ری نییه چونكه به‌ده‌ستهێنانی گونجان (انسجام) له‌گه‌ڵ یه‌كتر له نێوان هه‌وڵه‌كانی تاكه‌كاندا به ئاراسته‌ی گه‌یشتن به ئامانجه‌كانی گرووپێك، كلیلی سه‌ركه‌وتنی به‌ڕێوه‌به‌رییه. هه‌ماهه‌نگی هه‌ستێكی شاراوه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رییه و، هه‌روه‌ها میراتی هه‌موو كرداره‌كانی به‌ڕێوه‌به‌رییه.\nڕێكخراو یان دامه‌زراوه له چه‌ند به‌شێك پێك هاتووه، هه‌روه‌ك به‌شی سه‌رچاوه مرۆیییه‌كان، به‌رهه‌مهێنان، ماركێتینگ، كڕین و ده‌سته‌به‌ركردن، فرۆشتن، دارایی، به‌دواداچوون و په‌ره‌پێدان. هه‌ر یه‌كه له‌م به‌شانه ڕۆڵی خۆیان ده‌گێڕن و به كارگێڕییه‌وه گرێ دراون. جگه له‌مه‌یش ڕێكخراو به‌سه‌ر سێ ئاستی سه‌ره‌كیدا دابه‌ش كراوه ئه‌وانیش:\nئاستی باڵا: پێك دێن له به‌ڕێوه‌به‌رانی جێبه‌جێكار و به‌ڕێوه‌به‌ره گشتیه‌كانی كارگێڕی.\nئاستی ناوه‌ند: پێك دێن له به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان و سه‌رۆكبه‌شه‌كان.\nئاستی خواروو: پێك دێن له سۆپه‌ڕڤایزه‌ر و كارمه‌نده‌كان.\nزۆرێك له ڕێكخراوه‌كان ئامانجی سه‌ره‌كییان بۆ هه‌ماهه‌نگی، بریتییه له‌وه‌ی ئه‌وه پشتڕاست بكه‌نه‌وه كه‌وا هه‌موو به‌شه جیاوازه‌كان به هه‌مان ئاراسته بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئامانجه‌كانی كۆمپانیا و زیادكردنی سه‌رچاوه‌كان كار بكه‌ن. هه‌ماهه‌نگی جه‌خت له یه‌كگرتنی هه‌موو پێكهاته‌كانی كۆمپانیا ده‌كاته‌وه له ڕێگه‌ی پلان و ستراتیژییه‌تێكی گشتگیر بۆ سه‌ركه‌وتنی كۆمپانیاكه. له هه‌مان كاتدا هه‌ماهه‌نگی مه‌به‌ستی له ڕێكخستنی سه‌رچاوه‌كان و ستافی كاره به شێوه‌یه‌كی گونجاو، بۆ ئه‌وه‌ی هیچ ململانێ له‌ناو ڕێكخراوه‌كه‌دا دروست نه‌بێت. هه‌روه‌ك ده‌گوترێت هه‌ماهه‌نگی، به جێبه‌جێكردنی ستراتیژییه‌تی ڕێكخراوه‌یی، یه‌كڕیزی به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت.\nهه‌ماهه‌نگی بریتییه له یه‌كخستن، لێكدان و هاوكاتكردنی هه‌وڵ و ته‌قه‌ڵڵای به‌شه‌كان تاكوو یه‌كڕیزیی فیعلی بۆ به‌دواداچوونی ئامانجه هاوبه‌شه‌كان فه‌راهه‌م بكه‌ن. هه‌ماهه‌نگی هێزێكی شاراوه‌یه كه هه‌موو كرداره‌كانی تری به‌ڕێوه‌بردن به‌یه‌كه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه. ئیداره‌دانی ڕێكخراوێك له ڕێگه‌ی كرداره بنچینه‌یییه‌كانی پلاندانان، ڕێككردن، دانانی ستاف، ئاراسته‌كردن و كۆنترۆڵكردنه‌وه هانی دروستبوونی باشترین هه‌ماهه‌نگی ده‌دات. بۆیه هه‌ماهه‌نگی كردارێكی جودای به‌ڕێوه‌بردن نییه چونكه به‌ڕێوه‌بردن ته‌نیا له‌و كاته‌دا سه‌ركه‌وتووه، كه بتواێت له‌گه‌ڵ یه‌ك گونجان (انسجام) له نێوان فه‌رمانبه‌ران و به‌شه جوداجوداكان بێنته كایه‌وه.\nئه‌مانه هه‌ندێ تایبه‌تمه‌ندیی گرنگی هه‌ماهه‌نگین:\n1- هه‌ماهه‌نگی هه‌وڵ و ته‌قه‌ڵڵاكانی گرووپ یه‌ك ده‌خات.\nپێویستیی هه‌ماهه‌نگی كاتێك هه‌ستی پێ ده‌كرێت كه هه‌وڵی به‌كۆمه‌ڵ بۆ ته‌واوكردنی ئامانجه‌كان پێویست بن. به‌كورتی ده‌كرێت بگوترێت كه هه‌ماهه‌نگی، خۆی له هه‌وڵ و ته‌قه‌ڵڵای به‌گرووپدا ده‌بینێته‌وه نه‌ك تاكه‌كه‌س. پرسی هه‌ماهه‌نگی هه‌رگیز نایه‌ته كایه‌وه، ئه‌گه‌ر بێت و ئێمه باسی هه‌وڵ و ماندووبوونی تاكه‌كه‌سی بكه‌ین.\n2- هه‌ماهه‌نگی یه‌كڕیزیی پراكتیكی (كرداری) دڵنیا ده‌كاته‌وه.\nسروشتی هه‌ماهه‌نگی بریتییه له یه‌كتاكردنی كردار؛ واته له نێوه‌ندی پڕۆسه‌ی هه‌ماهه‌نگیدا هه‌وڵ ده‌درێت بۆ دروستكردنی یه‌كڕیزی له نێوان چالاكییه جیاوازه‌كانی ڕێكخراوێكدا. بۆ نموونه پێویسته به‌شه‌كانی كڕین و فرۆشتن له نێوان خۆیاندا هه‌ماهه‌نگی بكه‌ن تاكوو به‌گوێره‌ی لیستی داواكارییه‌كان شتومه‌ك و پێداویستییه‌كان بكڕن و دابین بكه‌ن.\n3- هه‌ماهه‌نگی پرۆسه‌یه‌كی به‌رده‌وامه.\nهه‌ماهه‌نگی شتێك نییه یه‌ك جار بكرێت و ته‌واو بێت، به‌ڵكوو زه‌رووره‌تێكه كه له هه‌موو هه‌نگاوێكدا هه‌ستی پێ ده‌كرێت. زۆربه‌ی ئه‌و چالاكییانه‌ی كه له كارێكدا ده‌كرێن، ئه‌گه‌ر هات و هه‌ر كاتێك یه‌كێك له چالاكییه‌كان به‌ره‌و گۆڕانكارییه‌كی كه‌متر یان زیاتر له ئاستی پێویست ڕۆیشت، ئه‌وا به‌گشتی باڵانسی ڕێكخراوه‌یی تێك ده‌چێت؛ بۆیه ده‌بێت بۆ ڕاگرتنی باڵانسه‌كه، له نزیكه‌وه چاودێریی چالاكییه‌كان بكرێت.\n4- هه‌ماهه‌نگی كردارێكی كاریگه‌ره.\nكاریگه‌ری یان سه‌رتاپاگیری، ئه‌و ڕاستییه‌یه كه وه‌ك یه‌ك به‌سه‌ر هه‌موو بواره‌كاندا ده‌چه‌سپێت، هه‌روه‌ك ڕێكخراو و كۆمپانیا و شوێنه‌كان. سروشتی هه‌ماهه‌نگی كاریگه‌ره، نموونه‌یش بۆ ئه‌مه دروستكردنی خشته‌ی به‌رنامه‌كان له نێوه‌ندێكی په‌روه‌رده‌ییدا، كه ئه‌مه هه‌ر خۆی دروستكردنی هه‌ماهه‌نگییه. له "یاریی كریكێت"دا دانانی شوێنی یاریزانه‌كان له پێش ده‌ستپێكردنی یارییه‌كه، خۆی نموونه‌یه‌كی شێوازی هه‌ماهه‌نگییه. به هه‌مان شێوه‌یش بۆ ڕێكخستنی چلاكییه جیاوازه‌كانی وه‌ك كڕین، فرۆشتن، به‌رهه‌مهێنان و دارایی و...، هه‌ماهه‌نگی به‌دی ده‌كرێت. له هه‌ر كارێكدا بوونی هه‌ماهه‌نگی، واته بوونی ڕێكخستن.\n5- هه‌ماهه‌نگی به‌رپرسیارێتیی هه‌موو به‌ڕێوه‌به‌ره‌كانه.\nهه‌ماهه‌نگی له هه‌رسێ ئاسته‌كانی باڵا، ناوه‌ند و خوارووی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیدا پێویسته. ئه‌نجامدانی چالاكییه‌كان وه‌ك یه‌ك، له هه‌موو ئاسته‌كاندا پێویسته. به‌م جۆره هه‌موو به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان به‌رپرسن له‌وه‌ی هه‌وڵه‌كانیان بۆ دامه‌زراندنی هه‌ماهه‌نگی بخه‌نه گه‌ڕ؛ بۆیه ده‌بێ بگوترێت كه هه‌ماهه‌نگی گرنگی زۆری بۆ هه‌مووان هه‌یه، به‌تایبه‌تیش بۆ به‌ڕێوه‌به‌ر یان ئاستی به‌ڕێوه‌به‌ری.\n6- هه‌ماهه‌نگی كرده‌یه‌كی به‌ئه‌نقه‌سته.\nهه‌رگیز هه‌ماهه‌نگی له‌خۆیه‌وه دروست نابێت به‌ڵكوو هه‌وڵدانێكی به‌ئه‌نقه‌سته. به‌ته‌نیا هه‌ره‌وه‌زی به‌س نییه، به‌ڵكوو هه‌ماهه‌نگیشی پێویسته. هه‌ر بۆ نموونه، مامۆستایه‌ك ده‌یه‌وێ به كاریگه‌رییه‌وه وانه‌كه‌ی بڵێته‌وه، ئه‌مه هه‌ماهه‌نگییه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر خشته‌ی وانه‌گوتنه‌وه ئاماده نه‌كرابێت ئه‌وا واته نه‌بوونی هه‌ماهه‌نگی. له‌م حاڵه‌ته‌دا ئاماده‌كاری بۆ گوتنه‌وه‌ی وانه‌كه نه‌كراوه، كه‌وابێ هه‌وڵی مامۆستاكه به‌هۆی نه‌بوونی هه‌ماهه‌نگییه‌وه بێمانایه. له لایه‌كی تریشه‌وه، له‌سایه‌ی نه‌بوونی هه‌ره‌وه‌زییه‌وه هه‌ماهه‌نگی، كارمه‌ندان نائاسووده ده‌كات؛ بۆیه هه‌ردووكیان له كاتی خۆیاندا پێویستن.\nله ڕێكخراوێكدا، هه‌ماهه‌نگی بۆ پێكهاته‌كان و كاریگه‌ریی ناوه‌كی و ده‌ره‌كییان هه‌یه. یارمه‌تیی ده‌ره‌كی بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ئالۆزییه‌كان، جا چ ئاڵۆزیی ناوخۆیی بن یا ده‌ره‌كی. هه‌ر بۆیه ڕیكخراوه‌كه به‌رهه‌مدارتر ده‌بێت و له ناوه‌وه‌ی ڕێكخراوه‌كه زیاتر تێكه‌ڵاوی دروست ده‌بێت؛ هه‌روه‌ها متمانه‌یش له نێوان گرووپه ڕكابه‌ره‌كاندا داده‌مه‌زرێت. ئه‌مه جگه له‌وه‌ی كه ئه‌ركه‌كانی ڕێكخراوه‌كه‌یش دیاری ده‌كرێن. به‌زۆری هه‌ماهه‌نگی دوو به‌شه، ئه‌وانیش هه‌ماهه‌نگیی ناوه‌كی و هه‌ماهه‌نگیی ده‌ره‌كی، هه‌روه‌ك له خواره‌وه ئاماژه‌ی پێ دراوه.\n1- هه‌ماهه‌نگیی ناوخۆیی\nهه‌ماهه‌نگیی ناوخۆیی به شێوه‌یه‌كی گشتی واته دروستكردنی په‌یوه‌ندی له نێوان هه‌موو به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان، جێبه‌جێكاران، به‌شه‌كان، یه‌كه‌كان، لقه‌كان، فه‌رمانبه‌ران و كرێكاراندا. په‌یوه‌ندییه‌كان به دیدگه‌یه‌كه‌وه دروست ده‌كرێن كه له چالاكییه‌كانی ڕێكخراوێكدا هه‌ماهه‌نگی بكرێت. هه‌ماهه‌نگیی ناوخۆیی، دوو گرووپی هه‌یه:\n1- هه‌ماهه‌نگیی ستوونی:\nله هه‌ماهه‌نگیی ستوونیدا ده‌سه‌ڵاتێكی باڵا هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ هاوكارانیدا ده‌كات بۆ ڕاپه‌ڕاندنی كاره‌كانی و به‌پێچه‌وانه‌یشه‌وه. بۆ نموونه، به‌ڕێوه‌به‌ری فرۆشتن له‌گه‌ڵ سه‌رپه‌رشتیارانی فرۆشتن هه‌ماهه‌نگیی كاره‌كانی ده‌كات، له لایه‌كی تریشه‌وه هه‌موو سه‌رپه‌رشتیارانی فرۆشتن ئه‌وه دڵنیا ده‌كه‌نه‌وه كه‌وا به‌ئاگایی و به‌رنامه‌وه له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌ری فرۆشتن كار بكه‌ن.\n2- هه‌ماهه‌نگیی ئاسۆیی:\nله هه‌ماهه‌نگیی ئاسۆییدا، فه‌رمانبه‌رانی هه‌مان ئاست و پله، په‌یوه‌ندی له نێوان خۆیاندا دروست ده‌كه‌ن تاكوو كاری باشتر ئه‌نجام بده‌ن. بۆ نموونه، هه‌ماهه‌نگی له نێوان سه‌رۆكبه‌شه‌كان یان سه‌رپه‌رشتیاران یاخود هاوپیشه‌كاندا نموونه‌یه‌كی په‌یوه‌ندیی ستوونییه. به واتایه‌كی تر، له هه‌ماهه‌نگیی ئاسۆییدا فه‌رمانبه‌ر یان ئه‌وه‌تا په‌یوه‌ندیی كار له‌گه‌ڵ سه‌رپه‌رشتیاره‌كه‌ی یان هاوكارانیدا هه‌یه و به شێوه‌یه‌كی ستوونیش په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ هاوپیشه‌كانیدا هه‌یه.\n2- هه‌ماهه‌نگیی ده‌ره‌كی\nهه‌ر كه ناوه‌كه‌ی ده‌هێنرێت، ئاشكرایه كه هه‌ماهه‌نگیی ده‌ره‌كی واته دروستكردنی په‌یوه‌ندی له نێوان فه‌رمانبه‌رانی ڕێكخراوێك له‌گه‌ڵ خه‌ڵكانێك له ده‌ره‌وه‌ی ڕێكخراوه‌كه‌دا. په‌یوه‌ندییه‌كان له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه داده‌مه‌زرێن تاكوو لێكتێگه‌یشتنێكی باشتر له نێوان خه‌ڵكانی ده‌ره‌وه‌ی ڕێكخراوه‌كه له‌گه‌ڵ بازاڕه‌كان، خه‌ڵك، ڕكابه‌ران، كڕیاران، ده‌زگه‌كانی حكوومه‌ت، دامه‌زراوه دارایییه‌كان و...دا دروست ببێت. به شێوه‌یه‌كی گشتی، ڕێكخراوه‌كان پشت به به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه گشتییه‌كان ده‌به‌ستن؛ به‌مه‌یش په‌یوه‌ندیی دووقۆڵی له نێوان فه‌رمانبه‌رانی ڕێكخراوێك له‌گه‌ڵ خه‌ڵكانی ده‌ره‌وه‌ی ڕێكخراوه‌كه دروست ده‌كه‌ن.\nهه‌ماهه‌نگی، كرۆكی به‌ڕێوه‌بردنه\nهه‌ماهه‌نگی، كرۆكی به‌ڕێوه‌به‌ردنه؛ به‌و پێیه‌ی هه‌ماهه‌نگی شتێكی دانه‌بڕاوه له‌م كاره به‌ڕێوه‌به‌رییانه‌ی خواره‌وه.\nهه‌ماهه‌نگی له ڕێی پلاندانانه‌وه\nله پلانداناندا هه‌ماهه‌نگی ڕێگه به به‌ڕێوه‌به‌ر ده‌دات كه سه‌رپشك بێت ئاخۆ بۆ پلانێكی باش چ شتێك زیاد و كه‌م بكات. هه‌روه‌ها پلاندانان كارئاسانی بۆ هه‌ماهه‌نگی ده‌كات، ئه‌ویش به كۆكردنه‌وه‌ی پلانی جیاواز له ڕێی گفتوگۆی دووقۆڵی و ئاڵوگۆڕكردنه‌وه‌ی بیروڕاوه.\nهه‌ماهه‌نگی له ڕێی ڕێكخستنه‌وه\nڕێكخستن هه‌ماهه‌نگییه‌كی زۆری ده‌وێ. هه‌ر كاتێك كه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی (ئیداره)، ئه‌رك و چالاكی به‌سه‌ر تاكه‌كان یان گرووپه‌كان دابه‌ش بكات، هه‌ماهه‌نگی وایان لێ ده‌كات كه ئه‌م كرداره به‌باشی ئه‌نجام بده‌ن.\nهه‌ماهه‌نگی له ڕێی ستافدانانه‌وه\nله ستافداناندا هه‌ماهه‌نگی یارمه‌تیی زۆر ده‌دات بۆ ده‌ستنیشانكردنی ئه‌و جۆره ستافه‌ی كه بۆ دامه‌زراوه‌كه پێویسته. بۆ به‌دیهێنانی هه‌ماهه‌نگییه‌كی باشتر، هه‌میشه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئه‌وه دڵنیا ده‌كاته‌وه كه‌وا ژماره‌ی پێویستی فه‌رمانبه‌ران به ڕه‌چاوكردنی به‌هره و شاره‌زایییان دابمه‌زرێنێت. هه‌روه‌ها ئه‌مه ئه‌وه‌یش ده‌سه‌لمێنێت كه ده‌بێ كه‌سی گونجاو له شوێنی گونجاو دابنرێت.\nهه‌ماهه‌نگی له ڕێی به‌ڕێوبردنه‌وه\nله به‌ڕێوه‌بردندا هه‌ماهه‌نگی وا ده‌كات كه به‌ڕێوه‌به‌ره‌كه ته‌ركیز بكات. ڕاستییه‌كه‌ی، مه‌به‌ست له فه‌رمانده‌ركردن یان پێدانی ڕینمایی به هاوكاران ته‌نیا له‌و كاته‌دا خزمه‌ت ده‌كا كه ڕۆحی هه‌ماهه‌نگی و پێكه‌وه‌گونجان (انسجام) له نێوان به‌ڕێوه‌به‌ر و هاوكاراندا هه‌بێت.\nهه‌ماهه‌نگی له ڕێی كۆنترۆڵكردنه‌وه\nهه‌ماهه‌نگی، شته‌كان ده‌كاته كرداری. له ڕێی هه‌ماهه‌نگییه‌وه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هه‌وڵ ده‌دات كه تا بكرێت كاركردنی ڕاسته‌قینه له پێوه‌ره ستاندارده‌كانه‌وه نزیك بێت.\n1- یه‌كڕیزی له ئاراسته‌كردندا:\nپێویسته ڕێكخراوه‌كان هه‌وڵ و به‌هره‌كانی فه‌رمانبه‌ری جوداجودا یه‌ك بخه‌ن تاكوو ئامانجی هاوبه‌ش به‌دی بهێنن. هه‌روه‌ها هه‌ماهه‌نگی، خه‌رجییه زیاده‌كانی ڕێكخراوه‌كه ناهێڵێت.\n2- لێكجوداكرنه‌وه‌ی كرداری:\nهه‌ر ڕێكخراوێك بۆ ڕاپه‌ڕاندنی كاری جوداجودا زۆر به‌ش و یه‌كه‌ی هه‌یه. هه‌موو ئه‌م كردارانه بۆ به‌ده‌ستهێنانی كۆی گشتیی ئامانجه‌كانی ڕێكخراوه‌كه گرنگن. ئه‌گه‌ر هه‌موو به‌شه‌كان به‌ته‌نیا له نێوان خۆیاندا كار بكه‌ن و خۆیان له به‌شه‌كانی تر به‌دوور بگرن، ئه‌وا ئه‌وكات له هه‌ره‌وه‌زی دوور ده‌كه‌ونه‌وه؛ بۆیه هه‌ماهه‌نگی زۆر گرنگه بۆ كارڕاپه‌ڕاندنی به‌كۆمه‌ڵ.\n3- بوونی مشتومڕی كه‌متر:\nزۆرێك له به‌شه‌كان له یارمه‌تیدانی ڕێكخراوه‌كه‌دا بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئامانجه‌كانی، ڕۆڵێكی به‌رچاو ده‌گێڕن؛ هه‌روه‌ها ده‌یشتوانن سروشت و شێوه‌ی كاركردنیان هه‌ڵسه‌نگێنن. هه‌رچه‌نده زۆر جار بێئاگان له ڕۆڵی به‌شه‌كانی تر له‌مه‌ڕ هه‌بوونی مشتومڕ، بۆیه هه‌ماهه‌نگی ده‌توانێت ئه‌م مشتومڕانه چاره‌سه‌ر بكات.\n4- ئاشتبوونه‌وه‌ی ئامانجه‌كان:\nهه‌ر كه‌سێك یان تاكێك ئامانجی تایبه‌ت به خۆی هه‌یه كه بۆ ئه‌وان زۆر له ئامانجه‌كانی ڕێكخراوه‌كه گرنگترن، هه‌ماهه‌نگی هه‌وڵ ده‌دات ئامانجه‌كانی فه‌رمانبه‌ر له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی ئه‌و به‌شه یان ڕێكخراوه ئاشت بكاته‌وه و یه‌كیان بگرێت.\n5- لێكجوداكردنه‌وه و لێكدان:\nهه‌میشه چالاكییه‌كانی ڕێكخراوێك به‌سه‌ر دوو یه‌كه‌ی جیاوازدا به تایبه‌تمه‌ندی و چۆنییه‌كییه‌وه دابه‌ش كراون. هه‌روه‌ها بۆ یه‌كخستنی هه‌وڵ و ته‌قه‌ڵڵای به‌گرووپ، به‌رپرسیارێتی به‌سه‌ر ئاستی جیاوازدا له‌ناو ڕێكخراوه‌كه‌دا دابه‌ش كراون، كه ئه‌مه وا ده‌كات هه‌ماهه‌نگی، پڕۆسه‌كه ئاسان بكات.\n6- به‌كارهێنانی سه‌رچاوه‌كان به جوانترین شێوه:\nهه‌ماهه‌نگی ئه‌وه دووپات ده‌كاته‌وه كه‌وا فه‌رمانبه‌ران به مه‌به‌ست و ئاراسته‌ی دژیه‌ك كار نه‌كه‌ن؛ به‌و پێیه‌ی هه‌موویان سه‌رچاوه‌ی مرۆییی ڕیكخراوه‌كه‌ن. بۆیه كه‌متر به‌كارهێنانی سه‌رچاوه‌كان ده‌بێته هۆی به‌كارهێنانی سه‌رچاوه‌كان به‌باشی.\n7- هه‌ماهه‌نگی، هانی ڕۆحی كاركردنی به‌كۆمه‌ڵ ده‌دات:\nله هه‌ر ڕێكخراوێكدا به‌ربه‌ره‌كانێ و كێشمه‌كێش له نێوان فه‌رمانبه‌ران و به‌شه‌كان و... هه‌یه، بۆیه هه‌ماهه‌نگی، هانی ڕۆحی كاركردنی به‌كۆمه‌ڵ ده‌دات كه وه‌ك تیمێكی گه‌وره بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئامانجه هاوبه‌شه‌كانی ڕێكخراوه‌كه به‌یه‌كه‌وه كار بكه‌ن.\nسنووره‌كانی هه‌ماهه‌نگی له به‌ڕێوه‌بردندا\nئێستا كه گرنگیی هه‌ماهه‌نگی له به‌ڕێوه‌بردندا تێ گه‌یشتن، هه‌روه‌ها ئێوه ده‌بێ درك به‌وه بكه‌ن كه هه‌ماهه‌نگی به شێوه‌ی پراكتیكیش دوچاری هه‌ندێ كێشه ده‌بێته‌وه. ئه‌مانه‌ی خواره‌وه سنووره‌كانی هه‌ماهه‌نگین له به‌ڕێوه‌بردندا.\n1- كه‌میی به‌هره‌ی به‌ڕێوه‌بردن:\nله كاتی دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌راندا، له‌وانه‌یه هه‌ندێ فه‌رمانبه‌ری كه‌مئه‌زموون بۆ كۆمپانییاكه دابمه‌زرێندرێن كه به شێوه‌یه‌كی دروست له ڕێكاره‌كانی كارگێڕی تێ نه‌گه‌ن؛ ئه‌مه‌یش ده‌بێته هۆكاری هه‌ماهه‌نگیی ناته‌واو.\n2- به‌هه‌ڵه تێگه‌یشتن:\nله ڕێكخراوێكی قه‌باره گه‌وره‌دا به سه‌دان فه‌رمانبه‌ر ڕۆژانه به‌یه‌كه‌وه كار ده‌كه‌ن و تێكه‌ڵاوی یه‌كتر ده‌بن؛ ده‌بێت لێكتێگه‌یشتنی هاوبه‌شیان هه‌بێت و وه‌ك تیمێك پێكه‌وه كار بكه‌ن. هه‌رچه‌نده له زۆر حاڵه‌تدا لێكتێنه‌گه‌یشتن له نێوان فه‌رمانبه‌راندا دروست ده‌بێت؛ ئه‌مه‌یش ده‌بێته هۆكاری دروستبوونی كێشه له هه‌ماهه‌نگیدا.\n« ستراتیژی و ڕێکارەکانى پێشکەوتن و گەشەپێدانى مرۆڤایەتى لە عێراق به‌ڕێوه‌بردن چییه؟ »


دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەوروپا ڕۆژی سێشەممە داوای لە تورکیا کرد ڕێبەری سەر بە کوردەکان سەلاحەدین دمیرتاش ئازاد بکات، و فەرمانیدا دەستگیرکردنەکەی لە ساڵی 2016وە بە تاوانەکانی تیرۆر هەوڵێک بووە بۆ " کرپکردنی دەنگی جیاواز".\nدمیرتاش یەکێکە لە دوو هاوسەرۆکانی پێشووی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە)، و لە مانگی 11 ی ساڵی 2016 بەهۆی ئەوەی گوایە پەیوەندی بە پەکەکەوە هەبووە دەستگیر کرا.\nلە کاتی دەستگیرکردنیدا ئەو ڕێبەرە خاوەن کاریزمایەی کە بە ئۆبامای کورد دەناسرا ئەندامی پەرلەمان بوو.\nدادگاکەی شاری ستراسبەرگی فەرەنسا ڕایگەیاند، ئەوە دەزانێت کە دمیرتاش بەهۆی " گومانی گونجاو" ی ئەنجامدانی تاوانێک دەستگیر کرا، بەڵام دەڵێت هۆکارەکانی هێشتنەوەی لە زینداندا لە جێی خۆیدا نین و "دەستێوەردانێکی کە ڕەوایی پێنەدراوە لە ڕاگەیاندنی ئازادی بیروڕای خەڵکدا دروست کردووە".\nدادگاکە دەڵێت زیادکردنی ماوەی زیندانیکردنی بە ڕێگای ڕیفراندۆمێک لەسەر فراوانکردنی دەسەڵاتەکانی سەۆرک ڕەجەب تەیب ئەردۆغان و پاشان هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی، بە مەبەستی " کپکردنی دەنگی جیاواز و سنوردارکردنی ئازادی مەشتومڕی سیاسی بوو کە بنچینەی بیرۆکەی کۆمەڵگایەکی دیموکراتیک بوو".\nدادگاکە ڕایگەیاند فەرمان دەدات بە تورکیا بڕی 10 هەزار یۆرۆ وەکو قەرەبوو بدات بە دمیرتاش و 15 هەزار یۆرۆش بۆ خەرجییە یاساییەکانی.\nدمیرتاشی تەمەن 45 ساڵان چەندین تاوان خراوەتە پاڵی لە ناویاندا تاوانی پروپاگەندە کردن بۆ تیرۆرسم، کە بۆ ئەوە دەشێ ڕووبەڕووی سزای 142 ساڵ زیندنی کردن ببێتەوە.\nئەو نکوڵی لە هەمو تاوانەکان دەکات و دەڵێت دۆسێکانی دژی ئەو تەنها مەبەستی سیاسین.\nلە مانگی 6 ی ڕابوردوو لە زیندانەوە خۆی هەڵبژاردن بۆ پۆستی سەرۆکایەتی تورکیا و سێهەمی هێنا لە سەدا 8.4 دەنگی بەدەست هێنا.\nئەو دادگایەی ئەوروپا دانیشتن لەسەر ئەو دۆسێیانە دەکات کە گوایە سەرپێچی ڕێککەوتنی ئەوروپان لەسەر مافەکانی مرۆڤ کە تورکیا خۆشی مۆری کردووە. بڕیارەکانی ئەم دادگایە دەبێت لەلایەن وڵاتانی ئەندامەوە جێبەجێ بکرێن. لە ڕابوردوودا ڕوسیای ئەندام تیایدا بڕیارەکانی جێبەجێ کردووە.


پارچۆكەی میتۆلۆژی ٢\nگوڵان میدیا April 25, 2019 فیکر و فەلسەفە\n*لە پاش یەكلایی كردنەوەی حیساب لەگەڵ فەلسەفە لە فێر كردنی باڵادا، ئێوەی سەر بە گرووپێكی بچووكی "رزگار بوو"، ئایا هەست ناكەن تەنیان؟\n-وڵامەكە بە راستی شڵەژێنەرە. من واتاكانی بۆ ئێوە دەخەمە روو، ئیدی ئێوەش چیی مەبەستتانە لێی هەڵهێنجن. خوێنەرانی من لە بنەڕەتدا وێژەناسن، ئاخۆ هێشتا دەكرێ فەیلەسووف و ئەدەب دۆستان لە یەكدی جیا بكرێنەوە؟ جا بۆیە بە سوور بوونەوە، پرسی نووسین و بابەتی واتا، بە بەراورد بە ئەوانی دی، بە لای منەوە جێی بایەخە. ئایا دەزانن، بە گوێرەی واتا باوەكەی، من خاوەن كلاسیك كولتوورێكی فەلسەفە نیم. بۆ نموونە، هەرگیز رووی نەداوە كە تێزێك بگرمە خۆ یان ستایشی بكەم، زۆر كەم و دەگمەن نەبێت. هەڵبەت لەبەر ئەوەی هەست ناكەم توانای ئاراستە كردنی كارێكی پوختم هەیە. بێ سەروبەری و پەشێوی نییە لە لای من، بەڵكوو كارەكە پەیوەستە بە ریتمێكی جودا. بە چەشنێك دەترسم بۆ سیستەمێكی رێك بگەڕێمەوە. ئەمەش كارێكی یەكانگیرە كە بەرەو ئەكادیمستیت دەبەن، واتە لە روانگەی منەوە بەرانبەرە لەگەڵ دەست پێ كردنی مەرگی هزر. بە گشتی، دەبینم بە درێژایی تێكڕای جیهانی عەرەب، (فەلسەفە) رووبەڕیكی بچووكی داگیر كردووە، بەڵكوو زۆر جار لە خوێندنی دواناوەندیدا ناخوێندرێت، پاشان بە ئاستەم لە زانكۆی هەندێ لە وڵاتاندا دەگوترێتەوە. لە لای هەندێكیش، ناوی دیكەی لێ دەنێن، بۆ نموونە پێی دەڵێن سۆسیۆلۆژیا. ئەمەیە كە پێی دەڵێم تۆقین لە فەلسەفە لە وڵاتانی عەرەبدا. بۆ ئەوەی فەلسەفە لەو دابڕانەی رزگار بكەین، بە بۆچوونی من دەكرێ وەك وانە لە بواری ئەدەب، مێژوو، زانستی سیاسی و بە دڵنیاییەوە بواری دیكەش، بگوترێتەوە. ئەمە بە دروستی ئەو شوێنەیە كە فەلسەفەی هاوچەرخ لەم كاتەدا پڕی دەكاتەوە، بەوەی بە رێی پێچاو پێچدا گوزەر دەكات. لە لای ئێمە، ئەوەی مامۆستای فەلسەفە دروستی كرد، لە لایەن هاوكارانی دیكەمانەوە رووخێندرا. هەنووكە، ئاسانترین رێی بەرەو فەلسەفە دەكرێ لە پەنجەرەوە بە ژوور بكەوێت، چونكە لە بنەڕەتدا پرسیاری ئەدەب، نووسین و وەرگێڕان بە پرسیاری فەلسەفە دادەندرێن، بە واتای ئەوەی تەنیا فەلسەفە دەتوانێ رای خۆی لە بارەی ئەم بوارانە بخاتە روو، هەڵبەت ئەو كاتەی مەبەست دیاری كردنی ئەو شوێنانە بێت كە فەلسەفە لە رێی ئەوانەوە دەرباز بێت.\n*وا دیارە ئێوەش وەك (هاروكی موراكامی)ی ژاپۆنی، بە دەست بیر دەكەنەوە، ئەو نووسەر و یاریزانەی ماراتۆن كە بە لاق بیر دەكاتەوە. لەبەر چی ئێوە دەنووسن، كەچی هزر لە لای ئێوە بنیات دەندرێت؟\n-تا رادەیەك ئەوەیە كە (نیچە) دووپاتی كردەوە: "كاتێك دەمەوێ پشوو بدەم، دەست بۆ كتێبێك دەبەم." كاری زەین یەكەم هەر وەك كاری دەستە، یان بە لای كەمەوە دەست و مێشك پێكەوە كۆ دەكاتەوە. شێوازی وڵامێكی هەنووكەییە بۆ هەژانی ژیانی هاوچەرخمان. لەرینەوەی رووناك و هەژانی زل هەن، پێویستیان بەم كارە هەیە وڵامیان بداتەوە. ئیدی بۆیە رووم كردە مەیدانی رۆژنامە. پێم وایە هەموو نووسینەكانم لە رۆژنامەی (حەیات: ئەلحەیات) لە ساڵانی 1992 و 1999دا بڵاو بوونەوە. بۆ بڵاو كردنەوەی نووسینەكانم، رەنگە كارەكە پێویستی بە دۆزینەوەی كەسێكی نیمچە شێت هەبوو بێت، وەك (محەمەد بنیس: وەشانخانەی تۆبقال)، بۆ ئەوەی رازی بێت نووسینەكانم بڵاو بكاتەوە، چونكە ئەم كارە وەك سەركێشی وایە. چاپ كردنی كتێبێك كە بریتی بێت لە كۆمەڵێك وتار و لە رۆژنامەدا بڵاو كرابنەوە، تێیاندا من لە (ئەلتۆسیر)ەوە باز دەدەم بۆ لای (هایدگەر)، لایەكیش لە (فارابی) دەكەمەوە، بە لای خوێنەرەوە شتێكی زەحمەت دەبێت. لە ناخدا من دەبینی لە نێو پێچ و پەنای ئەم هەمەڕەنگییەدا پەرت بووم، تا رادەی ئەوەی زۆر بە لامەوە ئەستەم بوو، روو لە تەواو كردنی كارێكی ئەكادیمی بكەم. من خۆم لە نێو بواری چڕە كورتە نووسیندا دەبینمەوە. پێم وایە نووسینی لەم جۆرە و چڕ، لە دەق و نووسینی درێژ، كە تێیدا ئاماژە بە نووسەرانی كلاسیك دەكرێت.. هتد، زۆر گرنگترە. هەست بە مەرگی هەموو شتێك دەكەم كە بە ئەكادیمی یان پێناسەكار دادەندرێت.\n*سەبارەت بە ئێوە، نووسین هەردەم پرسیاری بەردەوامە لە بارەی كەلەپوور و خودی نووسینەوە. ئەو كەلەپوورە دووبارە دەخرێتەوە بەر پرسیار، بۆ ئەوەی بە جۆرێكی دی زیندوو بكرێتەوە؟\n-بە دڵنیاییەوە. بارە هەرە گرنگەكەی هزری هاوچەرخ، وەك (ژاك دیریدا) ئاماژەی پێ دا، وای لێ كردین بە دوای ئەوەدا بچین كە هەموو شتێك گوتراوە. ئەوانەی هەنووكە دەنووسن، هەستیان بەم جۆرەیە. بەڵام (موریس بلانشۆ) دڵنیامان دەكات، كە رەنگە ئەمانە بە جۆرێكی جیاواز بگوترێنەوە، ئیدی لە سەرمانە بە گوێرەی بۆچوونی ئەو، دووبارە ئەوە بڵێینەوە كە یەكەمین جار گوتراوە. (دیریدا) لە بارەی چەمكی ئیتروم (iterum)ـەوە قسەی كرد، واتە جارێكی دی، بە جۆرێك كە دووبارە كردنەوە بریتییە لە دەرفەتێك، كاتێك بە زیاد كردنی شتێكی دی دووبارە دەبێتەوە، ئەوە كرانەوەیە بە رووی ئەوی دیكەدا، لە نێویاندا ئەوی دیكەی تەكفیری. پێناسەی هاوچەرخانەی دووبارە، دووبارەیەكی بەرهەمدارە. (دولۆز) قسەی لە بارەی "درێژ كردنەوەی دەق" كرد. پەیڤی (درێژ كردنەوە)م زۆر بە دڵە، بە واتای درێژە دان بە ئەمەكداری بۆ هزرێك، لە رێی ناپاكی نواندن لەگەڵی. كەواتە هەموو دابڕانێك بریتییە لە درێژ كردنەوە. درێژ كردنەوەی بە شیتەڵكاری، نەك لە چێوەی واتای ئەوەی، هەندێك زیادەی بخەیتە سەر.\n*دوو چەمك دەهێننە پێشەوە: "بازاڕی زمان" ئنجا "زمان وەك بەهای كۆمەڵایەتی"، ئاخۆ چۆن فێر بوونی زمانەكان لە چێوەی نوێنەرایەتیی (عەرەبی، فەرەنسی، ئەمازیغی)دا، دەبابەتێنن؟\n-لە ئاستی وانە گوتنەوەدا، پێم وایە باشترین چارەسەری تایبەت بە زمان لە جیهانی عەرەبدا، چارەسەری جووت زمانە، بە مەرجێك لە چوارچێوەی فرەییەكی راستەقینەدا بێت. (دولۆز) قسەی لە بارەی ئەمەوە كردووە، كاتێك جووت زمانیی هێنایە گۆڕێ، بە واتای ئەوەی فرەیی هەرگیز ناكاتە كۆمەڵێك تاكە زمانی، هەروەها یەكەی بخرێتە سەر، بەڵكوو شیتەڵ كردنەوەی یەكایەتیی زمانە وەك یەكەیەك. بیرۆكەی ئەوەی كە فرەیی وەك شیتەڵ كردنەوەی تاكایەتی وایە، نەك تەنیا زێدە خستنە سەری بێت، ئینگلیز گەشەیان پێ دا. (دولۆز) ماوەیەكی زۆر بوو لە لای (هیوم) دۆزیبوویەوە، ئەویش بە سایەی (جان وۆل)ی مامۆستای. (جان وۆل)یش یەكێك بوو لە فەیلەسووفانی فەرەنسا، كە زۆر بایەخی بە هزری ئینگلیز دەدا. ئێمە بە زۆری قسە لە بارەی هزری عەرەبەوە دەكەین، لە نێویشیدا قسە لە بارەی (فرەیی و جیاوازی) دەكەین، كەچی ئەمانە دوو چەمكی هزری هاوچەرخن، لە ژێدەری جیاجیاوە سەرچاوەیان گرتووە. ئەگەر چەمكی فرەیی ئینگلیز (هیوم) دای هێنا بێت، ئەوا چەمكی جیاواز بۆ ئەڵمان دەگەڕێتەوە، هیچ نا بە واتای ئێستای.\n*بنیاتی دەقیش، سەبارەت بە ئێوە، لە رێی دەستەمۆ كردنی زمانانەوە تێپەڕ دەبێت. لە چ ئاستێكدا تێكەڵەی تۆمار هەروەها ژێدەر، نوێخوازیی نووسین مسۆگەر دەكات؟\n*من دەڵێم جووت زمانی قەدەری ئێمەیە. دروست وایە، كاتێك بەرەو رووی زمانێكی دی پاشان كولتووری دیكەدا دەكرێینەوە، ئەمە دەكاتە كردەی نمایش كردن، وامان لێ دەكات بە سنووری (چەمكناسی، رەوانبێژی... هتد)ی زمانەكەمان ئاشنا بین، لە نێو پێچ و لوولی ئەویش، بە سنووری تایبەتی خۆمان ئاشنا دەبین. ئیدی بەم جۆرە هەموو جووت زمانییەك لە رووی پێناسەییەوە واتە دەوڵەمەندی. دەڵێین، وێڕای چەمكی كلاسیكانەی وەرگێڕان، ئەگەر نووسەر بۆ خۆی دەقی خۆی وەربگێڕێت، ئەوا دەقی وەرگێڕانەكە باشتر دەبێت، نەك وەرگێڕەكە، ئەو رووبەڕووی دوو زمان دەبێتەوە، یەكیان بەرانبەر بەوی دیكەیان رووت دەكاتەوە، هەڵبەت (رووت كردنەوە) نەك بە واتای ئەخلاقیانەی ئاشكرا كردن، بەڵكوو بە واتای دۆزینەوە. من جاری وایە هەندێك دەق ناونیشانی فەرەنسییان بۆ دادەنێم، كەچی دەقەكە بۆ خۆی بە عەرەبییە. دەقێكم هەیە بە عەرەبی ناونیشانەكە فەرەنسییە (ca dialogue)، ئەمە شێوازی منە بۆ تاقی كردنەوەی نووسینێكی دیكە.\n*سەبارەت بە ئێوە، دەق یان بیرۆكەیەك دەخەیتە روو، ئەمە دووبارە بەرهەم هێنانەوەی هەمان دەق نییە، بەڵكوو بریتییە لە بەرهەمێكی نوێ. ئاخۆ ئەم بۆچوونەتان لە كوێوە سەرچاوەی گرتووە؟\n-وا دێتە پێش چاوم كە (میشێل فۆكۆ) ئەم پرسیارەی لە دەقێكدا دەربارەی (نیچە) چڕ كردەوە، كە لە سیمیناری (رۆیومۆن) بەشداریی پێ كرد، كاتێك پرسیاری لێ كرا، گوتی، نوێخوازی لە لێكدانەوە (تەئویل)ی هاوچەرخدا، لە ناكۆتاییەوە سەرچاوەی گرتووە، هەروەها بەوەی "نیشانەكە خۆش نییە" (خۆشی بە واتای كریستیانانەی). (هیگل) لە بارەی (فێڵی دیرۆك)ـەوە قسەی كرد، (فۆكۆ)ش لە بارەی "پەند واتای نیشانە"وە. پێم وایە ئەوە پێناسەی نوێی نیشانەیە، لە چێوەی ئەوەی كە مانۆرێكی خۆبەخۆیە، بە تەواوی خۆی ئاشكرا ناكات. لەم حاڵەتەدا، هەموو خوێندنەوەی دەقێك وەك لێكدانەوەیەك (تەئویلێك) وایە، ئێمەش لەوە زیاتر ناتوانین مەگەر دووبارە لێكی بدەینەوە (تەئویلی بكەینەوە)، دووبارە بیخوێنینەوە. دووەمین خوێندنەوە بە لای (فۆكۆ)وە دۆزینەوەیەكی دیكە نییە، بەڵكوو ئەوە قەدەری هەموو خوێندنەوەیەكە.


12/14/2019 8:03:27 PM\n7715 جار خوێندراوەتەوە\nهێستر لەسەرەمەرگدا و بە دیاریکراوی لەکاتی روحدەرچوونیدا لوشکەیەک دەھاوێژێت بەر ھەر کەسێک بکەوێت یەکسەر روحی لێدەبڕێت.\nھەموو ئاماژەکان دەسەلمێنن، کە ئەمڕۆ ئەمریکا لەسەرەمەرگدایە، وەکو زلھێز و تاکجەمسەر، وەکو جیھانگیریی و ئابووری، وەکو ھێزی سەربازیی و سیاسیی، وەکو کەپیتالیزم و نیولیبرالیزم.\nئەمریکا دوێنێی ھەبوو، بەڵام ئەمڕۆی نەماوە، بەیانیشی سووتاوە، وەکو خاکێک، ئیتر خۆری لێ ھەڵنایەت و دەکەوێتە ناو تاریکییەوە. ئەمریکا دوای ڕووخانی سۆڤیەت ویستی ببێتە ئیمپڕاتۆریەت، عەولەمە و جەنگەکانیشی لە عێراق و ئەفغانستان بۆ ئەوەبوو، بەڵام جەنگی عێراق و بەھاری عەرەبی خەونەکانیان لە گۆڕنا.\nئەمڕۆ ئەمریکا ھیچی بۆ ناچێتەسەر، لەبەر ئەوەیش لە کۆبوونەوەی دەوڵەتانی ھاوپەیمانی ناتۆ سەرۆکی کەنەدا و فەرەنسا و بەریتانیا قەشمەری بە ترەمپ دەکەن.\nئەمڕۆ نەک ئەمریکا، بەڵکو ھاوپەیمانی ناتۆیش وەکو هاوپەیمانێتییەکی سەربازیی، ماکرۆن گوتەنی لەسەرەمەرگدایە. ئەمریکا ئیتر ئەوروپا ناپارێزێت، یوشکا فیشەر پێیوایە، دەبێت ئەوروپا ھەوڵی دروستکردنی ھێزێکی سەربازیی تایبەت بەخۆی بدات. نەتەوە یەکگرتوەکان و تەواوی رێکخراوە نێودەوڵەتییەکانیی، وەکو سندوقی دراوی نێودەوڵەتیی و ئەوانی دیکەیشی لەپاشەکشەدان.\nساڵانێکە، جیۆپۆلیتیکزان و شارەزایانی سیستەمی جیھانیی و تیۆریسیان و بیرمەندان باس لە جیھانی دوای نەمانی ئەمریکا دەکەن، کتێبەکەی فەرید زەکەریاش، کە بە ناوی (جیھانی دوای ئەمریکایە) تایبەتە بەو پرسە. ئەوەی ئەمڕۆ لە کەسایەتی ئاوابوونی ئەستێرەی ئەمریکاو خۆرئاوادا دەبینرێت، ھەڵوەشاندنەوەی سیستەمی ستەمکاریی جیھانییە، بووژاندنەوەی شارستانیی خۆرھەڵاتی ناوەڕاستە. جیھان بەرەو سیستەمی تاکجەمسەریی خۆرھەڵاتیی ھەنگاودەنێت، لەبەرئەوە ھەوڵدەدرێت چین و ڕوسیا بکەنە جەمسەرە دژەکەی. تیۆری چوارەمی ئەلکسەندەر دۆگینی ڕوسیش ھەر بۆ ئەوەیە.\nئەمڕۆ ئەمریکا لەسەرمەرگدایە، بێ دوارۆژە، لەبەر ئەوە بەو ھێز و چەند بۆمبە ئەتۆمیەی، کە ھەیەتی پەلاماری ئێران دەدات، چاوەڕواندەکرێت ئیسرائیلیش بەو پەلامارە دەست بە فراوانخوازیی بکات، ھەر لە سینا و میسر و غەزە و غەوری ئوردونەوە بگرە، واتە ھەر لە نیلەوە بگرە تا دەگەیتە فورات ھێزەکانی بڵاوبکاتەوە، وەکو تاکە ئومێدێکی رزگاربوون لە مردن، کە خۆی لە سووتماککردنی خۆرھەڵاتی ناوەڕاستدا دەبینێتەوە، بەڵام مێژوو دەڵێ ئەمە سەرناگرێت، ئەو پەلامارەی ئەمریکایش وەکو لوشکەی ھێسترەکە وایە، کە لە کاتی روح دەرچوونیدا بە ھەموو ھێزی خۆی دەیھاوێژێت و بەر ئێران دەکەوێت. ئا ئەمەیە حاڵی ئەمریکا و ئێران.


- 1/29/2020 5:12:00 PM 82840 جار خوێندراوەتەوە\nلە بوارە ئابوری و پیشەسازییەكاندا چین پێش وڵاتانی جیهان كەوتوە، ئێستاش لەگەڵ كاتدا ململانێدەكات بۆ بنیادنانی باڵەخانەی نوێی تەندروستی بە مەبەستی چارەسەركردنی نەخۆشانی ڤایرۆسی كۆرۆنا-ی نوێ، كە تا ئێستا بوەتە هۆی كوشتنی 130 كەس.\nلە رێگەی گرتە ڤیدیۆییەكان و بڵاوكردنەوەیان، راگەیاندنەكانی چینی پیشانیدەدەن چۆن كارەكانی بنیادنانی نەخۆشخانەیەكی 1000 قەرەوێڵەیی لە شاری وهان بەڕێوەچن كە وا بڕیارە لەماوەی 10 رۆژدا پڕۆژەكە بگاتە ئەنجام.\nرۆژنامەی بیبوڵز دەیلی چین، لەرێگەی درۆنێكەوە ڤیدۆی ئەندازیار، كرێكار و وەستایانی ئەو نەخۆشخانە نوێیەی بڵاوكردوەتەوە، كە بێ وەستان شەو و رۆژ بەردەوامن لە كارەكان بۆ تەواوكردنی لە كاتی خۆیدا، هەفتەیەك مۆڵەتیان ماوە.\nبڕیارە سێشەممەی داهاتو پرۆژەكە رادەستی كەرتی تەندروستی ناوچەكە بكرێت\nدوشەممەی رابردود كارەكانی بنیادنانی نەخۆشخانەكە دەستیپێكرد و بڕیارە سێشەممەی داهاتو پرۆژەكە رادەستی كەرتی تەندروستی ناوچەكە بكرێت.\nپێشتریش، دوای دو رۆژ لە تەواوبونی نەخۆشخانەیەك لە شاری وهان و بە مەبەستی چارەسەركردنی نەخۆشانی كۆرۆنا دەرگاكانی كردەوە بۆ پێشوازیكردن لە كەرتی تەندروستی.\nلە پەكین-ی پایتەختیش، حكومەتی ناوەندی زیاتر لە شەش هەزار كارمەندی تەندروستی رەوانەی نەخۆشخانەكان كرد، بە مەبەستی كۆنترۆڵكردنی ئەو ڤایرۆسەی تا ئێستا 132 كەسی كوشتوە و نزیكەی شەش هەزار حاڵەتی توشبوش تۆماركراوە.\nبڕیاریشیانداوە، لەماوەی تەنها 10 رۆژدا و لە هەرێمی هوبی چوار نەخۆشخانەی تایبەت بنیادبنێن\nدەسەڵاتدارانی چین بڕیاریشیانداوە، لەماوەی تەنها 10 رۆژدا و لە هەرێمی هوبی، كە شاری وهان دەكەوێتە ئەو هەرێمەوە، چوار نەخۆشخانەی تایبەت بۆ روبەڕوبونەوەی نەخۆشیە گوازراوەكە بنیادبنێن.\nنەخۆشخانەكەی وهان روبەڕەكەی دەكاتە 60 هەزار مەتر چوارگۆشە و تێیدا نزیكەی دو هەزار كارمەند كاردەكەن، ئەوەش بەگوێرەی بەرپرسانی بنیادنانی نەخۆشخانەكە لەمیانی لێدوانێكیدا بۆ ئاژانسی هەواڵیی شینخوا-ی چین.\nلەنێو نەخۆشخانەكەدا پلان بۆ هەبونی 1300 قەرەوێڵە هەیە، بەڵام دەسەڵاتدارانی وهان لەپلانیاندایە 300 قەرەوێڵەی دیكە زیادبكەن، پاش ئەوەی لە ماوەی چەند رۆژی رابردودا ڤایرۆسەكە بە شێوەیەكی خێرا بڵاوبوەوە.\nچەند راستییەکی زانستی لەبارەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەپلەی گەرمی جیاوازدا


وەزارەتی كارەبا: 70 گوند بێ كارەبا بوون - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخەڵك لە ماوەی پێنج ڕۆژدا لە شاری سلێمانی هەزار و 634 كەس سەردانی نەخۆشخانەی شاریان كردووە و 47 ڕووداوی كەوتنیش تۆمار كراوە. پێی ئامارێكی بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی، لە نەخۆشخانەی شار لەماوەی پێنج ڕۆژدا واتا لە (١٧-١ بۆ ٢١-١) هەزار و ٦٣٤ كەس سەردانی نەخۆشخانەی شاریان كردووە ، لەو ڕێژەیە (٦١٩) كەسیان داخڵ كراون و چارەسەریان پێدراوە. بەپێی هەمان ئامار، هەر لەو ماوەیەدا (١٨) حاڵەتی ڕووداوی هاتووچۆ و (٤٧) ڕووداوی كەوتن لەو ماوەدا تۆماركراوە. ڕووداوی كەوتنی هاوولاتییان بەهۆی ئەو شەپۆلی بەفر بارینەوەیە كە چەند ڕۆژێك بەر لە ئێستا ناوژەكانی هەرێمی كوردستان و بە تایبەت پارێزگای سلێمانی گرتەوە و هەتا ئێستاش زۆرینەی شەقام و كۆڵانەكانی پارێزگاكە بەفری تێدایە.\nوەزارەتی كارەبای حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەێنێت: لەئەنجامی شەڕی نێوان سوپای توركیا و پەكەكە لە دەڤەری كانی ماسی، 70 گوندی ناوچەكە بێ كارەبا بوون.\nبەپێی ڕاگەیەندراوێك كە لەلایەن وەزارەتی كارەباەوە بڵاوكرایەوە”ئەمڕۆ رێكەوتی 27ی نیسانی 2021 بەمەبەستی چارەسەركردنی گرفتەكە تیمێكی 22 كەسی وەزارەتی كارەبا بە هاوكاری دوو هاووڵاتی ڕێبەر سەردانی ناوچەكەیان كرد، بەداخەوە لە ئەنجامی تەقینەوەی مین فەرمانبەرێكی بەڕێوەبەرایەتی گواستنەوەی كارەبای دهۆك و دوو هاووڵاتی ڕێبەر برینداربوون”.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”بەهۆی شەڕی نێوان پارتی كرێكارانی كوردستان و سوپای توركیا، هێڵی 33 كەی ڤی كارەبای (سەرسەنگ – كانی) ماسی زیانی گەورەی بەركەوتووە و بەوهۆیەوە 70 گوندی ناوچەكە بێ كارەبا بوون.\nوەزارەتی كارەبا دەڵێت”وێڕای ئیدانەكردنی ئەم كارەو زیانگەیاندن بە فەرمانبەرانی خزمەتگوزاریی كارەبا، هیوای چاكبوونەوەی خێرا بۆ بریندارەكان دەخوازین”.\n“دەوڵەتمان نییە و میرەكانی جەنگ حوكم دەكەن”\nخەڵك- چاودێرێكی سیاسی ڕایدەگەیەنێت، تاكو نەبینە خاوەنی دەستوور دۆخی هەرێم ناگۆڕێت. (زیاتر…)\nئەنجومەنی باڵای خانمان و نەتەوەیەكگرتووەكان كۆبوونەوە\nخەڵك- ئارام سەردار هەرێمی كوردستان لەڕێگەی ئەنجوومەنی باڵای كارووباری خانمان و ژمارەیەك لایەنی پەیوەندیدار بەشداری توێژینەوەی یەكسانی و دادپەروەری…\nكەشێكی ناسەقامگیر هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە\nخەڵك لەئەمشەوەوە تا ڕۆژی سێ شەممەی داهاتوو 18-1-2022 هەرێمی كوردستان دەكەوێتە ژێر ناسەقامگیریەكی ڕەوشی كەش و هەوا كە پێشبینی دەكرێت كاریگەریەكەی…\n14 کانونی یەکەم 2021 4.17 pm\nخەڵك – وەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 474 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 696 كەسیش…\n15 کانونی یەکەم 2021 12.00 pm\nخەڵك-داناز عەبدولڕەحمان حەوزە وشكەكەی شاری سلێمانی یەكێكە لە بازاڕە بچكۆلانە و سەرەنجڕاكێشە كۆنەكانی شار، دەكەوێتە…\n22 تشرینی دووهەم 2021 3.45 pm\nسلێمانی ـ نزار جەزا پاشئەوەی گرژی لەنێو خۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگاکانی سلێمانی دروستبوو ژمارەیەک…


فیرعەونی ئێستای میسڕ ئەسیرەکانی مسوڵمان بەڕەو مەرگ دەبات\nبه رواری داگرتن : 2019-06-20 16:12\nناوەندی ھەواڵەكان - لە زیندانەکانی ڕژێمی کودەتاچی میسڕ بە هەزاران مسوڵمان هەنە لە ڕێگای مەرگ دەژین... چەندین کەسی دیکە وەکو شەهید موحەمەد مورسی کێشەی تەندروستیان هەیە و موحەمەد بەدیع و موحەمەد بلتاجی و خەیرات شاتر یەکێکن لەو کەسانە.\nڕژێمی سیسی دوای ئەنجام دانی کودەتا لە میسڕ هەزاران کەسی کوشت و لە ئەشکەنجەدانی ئەسیرەکانی دژ بە کودەتا سنوور ناناسێت.\nکەسانێک وەکو موحەمەد بەدیع و موحەمەد بلتاجی کە ئەندامانی پایە بلندی ئیخوانن تا کاتێک ژیانیان بە کۆتای بێت بە شێوەیەکی سیستەمی ئەشکەنجەیان دەدات.\nژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی نەخۆشی و ئەشکەنجەکانی وەحشیانە شەهید بوون لە ٥٠٠ کەس تێپەڕیوە. ئەشکەنجەدان بەردەوامە و ئەو کەسانەی زیندوون بەشێکی گەورەی لاشەیان کار ناکات و چاوەڕەوانی هاتنی مەرگن.\nبە پێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی چاودێری مافی مرۆڤ لە زیندانی عەقرەب لە شاری قاهیرەی پایتەختی میسڕ زیندانیەکان لە ژوورەکانی زۆر بچوک و بێ پەنجەرە دەمێنن و لێیان دەدرێت و بە برسیەتی بە جێیان دەهێلن و چارەسەری تەندروستیان ناکرێت.\nهەروەها ڕێگری دەکرێت کە ئەسیرەکانی کە دژ بە کودەتان چاویان بە خانەوادەکانیان بکەوێت.\nکەسانێک وەکو موحەمەد بەدیع کە یەکێکە لە ڕێبەرانی ئیخوانە و موحەمەد بیلتاجی و سەعد کەتانی وەکو موحەمەد مورسی بە هێواشی دەکوژرێن. لەبەر ئەوەی ئەو کەسانە لە زیندان تووشی هەموو جۆرەی ئەشکەنجە دەبن و مامەڵەی خراپیان لەگەڵ دەکرێت کێشەی گەورەی تەندروستیان هەیە بەڵام ڕێگری لە چارەسەری کردنیان دەکرێت. بەم شێوەیە دەیانەوێت بە ئارامی و هێواشی و بێ دەنگی بیان کوژن.\nموحەمەد بلتاجی کە یەکێکە لە ڕێبەرانی ئیخوان و باوکی شەهید ئەسما بلتاجیە و لە زیندانی میسڕ لە ٤ی ئازار بەهۆی مەرجەکانی خراپی زیندان و ئەشکەنجەکان تووشی خوێنبەربوونی مێشک بوە.\nهەروەها مەهدی عاکیف ڕێبەری پێشووی ئیخوان کە لە ساڵی ٢٠١٣ دەست بە سەر کرا لە زیندان شەهید بوو.\nمەهدی عاکیف کە لە زیندان کۆچی دوای کرد وەکو موحەمەد مورسی چەندین کێشەی تەندروستی هەبوو.\nبەندکراوەکانی سیاسی تا کۆتای هاتنی ژیانیان بە شێوەیەکی سیستەمی ئەشکەنجە دەدرێن. بەهۆی ئەشکەنجەکان و مەرجەکانی خراپی زیندان زیاتر لە ٥٠٠ کەس گیانیان لە دەست داوە. ئەو ژمارەیە ژمارەی فەرمیە، هەروەها ژمارەی نافەرمیش هەیە.\nئەو ئەشکەنجەیەی کە لە ئاسایش لە کاتی لێپرسینەوە دەستی پێ دەکات لە زیندانیش بەردەوام دەبێت. سەبارەت بەم بابەتە بێ ژمار شاهێد حال و بەلگە هەیە. هندێک لەو بەندکراوانەی ئەشکەنجە دەدرێن و زیندانی دەکرێن منداڵن.\nعائیشە شاتر کە یەکێکە لە ئەسیرەکان لە زیندانی میسڕ و کچی خەیرات شاترە یەکێکە لە ڕێبەرانی جەماعەتی ئیخوانە، لە ژوورێکی تاکە کەسی تاریک دەمێنێتەوە و ڕووبەڕووی نایاساییێکی گەورە بووە.\nڕێگری دەکرێت کە عائیشە شاتر بچێتە سەرئاویش کە یەکێکە لە بچوکترین پێداویستیەکانی مرۆڤ.\nعائیشە شاتر کە تەنها یەکێکە لەو کەسانەی تووشی ئەو ناحەقیە بۆتەوە لە کاتی دادگا باس لەو ناحەقیەی کرد کە تووشی دەبێت.\n"ئەگەر تۆمەتی من ئەوە بێت کە کچی خەیرات شاترم من بە تۆمەتەکەم سەرفرازم"\nعائیشە شاتر بە داواکاری دادگای وتبوو: ئەگەر تۆمەتی من ئەوە بێت کە کچی خەیرات شاترم من بە تۆمەتەکەم سەرفرازم و تەنها ٨ مانگ نە بەلکو ئامادەم بە تەواوی ژیانم بەهۆی ئەو تۆمەتە زیندانی بم. بەڵام لێتان دەپرسم، کام یاسا ڕێگە دەدات کە ئافرەتێک ١٨٠ ڕۆژ لە ژوورێکی تاریک بە تەنها بمێنێت و ڕێگە نەدرێت بچێتە سەرئاو و ڕێگری بکرێت کە منداڵەکانی ببینێت؟\nعائیشە شاتر و عەلا قەرزاوی یەکێکن لە ئەسیرەکانی ئافرەت کە لە ژوورەکانی زۆر تاریک و تاکە کەسی بەند کراون.\nسەورا موعەنتەها ئەویش یەکێک لە ئەسیرەکان بوو کە دواتر ئازاد کرا لە تۆڕی کۆمەڵاتی تویتەر باسی لەوە کرد، لەو ژوورەی پێشتر بەند کرابوو ئێستا عائیشە شاتر دەست بە سەر کراوە. سەبارەت بە ڕەوشی مەترسیداری ئەو ژوورە دەڵێت: شوێنێکی زۆر مەترسیدارە. پڕ لە شێداریە و هیچ ڕوناکی تێدا نییە. ژوورەکە تاریکستانە. هیچ جیاوازی لەگەڵ گۆڕ نییە.\nچەندین مەزلوم و ستەم لێکراوی تر وەکو عائیشە شاتر بێ هیچ هۆیێک بە بەهانەی بێ بنەما لە زیندانەکان بەند کراون. ژمارەی ئەو کەسانە ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر دەبێت و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی چاویان لە بەرامبەر ئەو ڕەوشە و سەرپێچی کردن لە مافی مرۆڤ داپۆشیوە.\nئەسیرەکانی کە لە زیندانەکانی میسڕن\nئەلا سەید ابراهیم یەکێکە لە ئافرەتە ئەسیرەکان و ڕۆژ بە ڕۆژ ڕەوشی تەندروستی خراپتر دەبێت. لە ١٦ی ئازاری ٢٠١٩ لە لایەن پۆلیسی میسڕ لە زانکۆی زەکازیک ڕەفێندرا و بۆ ماوەی ٣٧ ڕۆژ هیچ هەواڵێکی نەبوو. دوای ٣٧ ڕۆژ لە لایەن داواکاری بە فەرمی تۆمار کرا کە دەست بە سەر کراوە. لەم دوایە ئەلا زۆر لە هۆش دەچێت و ڕۆژ بە ڕۆژ ڕەوشی تەدروستی خراپتر دەبێت بەڵام لەگەڵ ئەوە ڕزگار ناکرێت و بەرپرسانی زیندان ڕێگری دەکەن کە چارەسەری بۆ بکرێت.\nتەقوا عبدالناصر عبدالله تەمەن ٢٢ ساڵە یەکێکە لە ئافرەتەکانی ئەسیر و لە ڕۆژی دەست بە سەر بوون تا ئێستا هیچ هەواڵێکی نییە.\nسەعید عبداللطیف تەمەن ٥٠ ساڵە و لە میسڕ وەکو شێخ سەعید حەواری ناسراوە لە ساڵی ٢٠١٤ کاتێک دەست بە سەر کرا ٣ گولڵەی لێ درا و بێ هیچ چارەسەری کردنێک زیندانی کرا.\nبەسمە ڕفعەت تەمەن ٣٥ ساڵەیە و زانکۆی ئەزهەری تەواو کردوە. دایکی دوو منداڵە. ڕەفێندراو بێ هیچ بەلگەیەک وتیان بە تۆمەتی ئەنجام دانی هێرش بۆ سەر داواکاری گشتی دەست بە سەر کراوە. سزای ١٥ ساڵ زیندانی بوونی بە سەر سەپێندرا.\nچەندین گەنج بە ناوەکانی باسم موحسین، عبدالرحمان عاتیە، خالید عەسکەر، ئەحمەد وەلید، ئیبراهیم عەزب و مەحمود وەهبە ئەحمەر بە داوای لە سێدارەدران دادگایی دەکرێن.\nسارە عبدالله تەمەن ٢٨ ساڵە کە پزشکی ئافرەتان و منداڵ بوونە و لە زیندانی قەناتیر بەند کراوە. ٤ ساڵە بە تۆمەتی هەبوونی چەک لەگەڵی و جێبەجێ کردنی بۆمب لە کۆنسۆلخانەی نیجەر بەند کراوە. لە ١٠ی حوزەیران سزای زیندانی هەتاهەتایی بە سەر سەپێندرا.\nلە زیندانەکانی میسڕ چەندین مسوڵمان بە بەهانەی بێ بنەما بەند کراون. ڕێکخراوەکانی وەکو نەتەوە یەکگرتوەکان و ئەوڕووپا کە باس لە دیموکراسی دەکەن و هەنێک لە ڕێبەرانی وڵاتانی عەرەبی لە بەرامبەر ئەو ناحەقی و نایاساییە بێ دەنگیان هەڵبژاردوە. (İLKHA)\nبليته كان میسڕ إخوان المسلمین ئەسیر\n"بڕیاری شەرمەزارانەی شارەوانی هەدەپە قابیلی قبول نییە"\nموحەمەد ئۆزەر سکرتێری گشتی إتحاد العلماء سەبارەت بە بڕیاری شارەوانی شاری گەورەی دیاربەکر بۆ گۆڕینی ناوی شەقامی عیاز بن غەنەم بە ناوی تۆمەتبارێکی پەکەکەیی مردوو باسی لەوە کرد، ئەو بڕیارە قابلی قبول نییە.


(١١) یاریزان دەبنە سەنتەری گواستنەوەکانی زستانەی ٢٠٢٠ – تۆڕی میدیایی خەڵک\n(١١) یاریزان دەبنە سەنتەری گواستنەوەکانی زستانەی ٢٠٢٠\n2019/12/26 - 9:08 PM\nکاتی دیاریکراو بۆ گواستنەوەکانی زستانەی ٢٠٢٠ دەست پێدەکات و یانەکان خۆیان بۆ ئیمزاکردنی گرێبەستی گەورە و هەژێنەر ئامادەکردووە.\nشێوازی بەڕێوەچوونی گواستنەوەکانی زستانە هاوشێوەی وەرزەکانی ڕابردوو نابێت، بەڵکو ئەو یاریزانی دەیەوێت لە یانەیەکەوە پەیوەندی بە یانەیەکی ترەوە بکات، لە خول و پاڵەوانێتیە ئەوروپیەکان گەرچی بەدرێسی یانەی یەکەمیەوە یاریی کردبێت دەشتوانێت لەگەڵ یانە نوێیەکەیدا بەشداری بکات، ئەوەش دەرگا بۆ گواستنەوەی چەندین بۆندی گەورە و هەژێنەر دەکاتەوە، هەروەها هێزی گواستنەوەکانی زستانە لەگەڵ هاوینە هاوتا دەکاتەوە.\nڕۆژنامەی “مارکا” ئاشکرای کردووە، لە میرکاتۆی زەستانەدا (١١) یاریزان دەبنە سەنتەری گواستنەوەکان و ئەگەر هەیە لە یانەیەکی گەورەوە پەیوەندی بە گەورەیەکی ترەوە بکەن:\nکریستیان ئیریکسن: ئەگەر هەیە لە تۆتنهامەوە پەیوەندی بە ڕیاڵ مەدریدەوە بکات.\nزلاتان ئیبراهیمۆڤیچ: ئەگەر هەیە پەیوەندی بە ئەی سی میلانەوە بکات.\nئێرلینگ هالاند: ئەگەر هەیە پەیوەندی بە یەکێک لە یانەکانی، لایپزیگ، دۆرتمۆند، یوڤانتۆس، مان یونایتدەوە بکات.\nئیدینسۆن کاڤانی: ئەگەر زۆرە لە پاریس سانت جێرمانەوە پەیوەندی بە ئەتلەتیکۆ مەدریدەوە بکات.\nماریانۆ دیاز: یانەیەکی دیاریکراو نییە، بەڵام ئەگەر زۆرە ڕیاڵ مەدرید بەجێبهێڵێت.\nئیبراهیم دیاز: یانەیەکی دیاریکراو نییە، بەڵام ئەگەر زۆرە یانەی شاهانە بەجێبهێڵێت.\nئارتورۆ ڤیدال: ئەگەر هەیە لە بەرشلۆنەوە پەیوەندی بە ئینتەرمیلانەوە بکات.\nکارلیس ئالینا: ئەگەر زۆرە لە بەرشلۆنەوە پەیوەندی بە یەکێک لە یانەکانی بیتیس یان خیتافێ وە بکات.\nجان کلێر تۆدیبۆ: ئەگەر زۆرە لە بەرشلۆنەوە پەیوەندی بە ئەی سی میلانەوە بکات.\nتۆماس لیمار: ئەگەر زۆرە لە ئەتلەتیکۆ مەدریدەوە پەیوەندی بە ئارسیناڵەوە بکات.\nڕائول دی تۆماس: ئەگەر هەیە لە بەنفیکاوە پەیوەندی بە ئیسپانیۆلەوە بکات.\nشێخی قەتەر مباپێ بە پاریسەوە دەبەستێتەوە و دەرگا لە ڕیاڵ مەدرید دادەخات\nمباپێ پێشەنگە و پێکهاتەی گرانبەهاترینەکانی جیهان مێسی و کریستیانۆی تێدا نییە\nدۆرتمۆند دەرگای بۆ سانچۆ کردەوە: ناچارین بەرامبەر خواستی یاریزانەکە کۆڵبدەین\nمانچستەر یونایتد بە گواستنەوەی گەوهەرەکەی ئەتلەتیکۆ گرانبەهاترین بۆند لەمێژوویدا ئیمزا دەکات\nڕیاڵ و بارسا و لیڤەرپوڵ.. کلاسیکۆی سێ قۆڵی لەسەر بەرگریکارێکی خولی ئەڵمانیا ڕوودەدات\nئینتەرمیلان ئامادەکاری بۆ فرۆشتنی لاوتارۆ مارتینێز دەکات و چاویان بڕیوەتە بەورەکەی ئارسیناڵ\nپێویستە لیڤەرپوڵ تیمۆ ڤێرنەر لە لایپزیگ بکڕێت؟ ئیمیڵ هیسکی وەڵام دەداتەوە…\nلەدوای حەکیم زەیاش… چێڵسی لە ئیمزاکردنی دووەم بۆندی هاوینە نزیکبۆتەوە\nکێ توشی کۆرۆنا بووە؟ ئەو یاریزان و ڕاهێنەرانەی خراونەتە ژێر چاودێری پزیشکییەوە\n2020/03/14 - 11:27 AM\nڤایرۆسی کۆرۆنا لەوڵاتی چینەوە ڕووەو کیشوەری ئەوروپا جوڵەی کردووە و ماوەی مانگێکە وڵاتانی کیشوەری پیر بەدەست ڕێژەی توشبووانەوە دەناڵێنن.\nبوارە وەرزشییەکان بەتایبەت تۆپی پێ یەکێکە لەو بوارانەی زیانی بازرگانی گەورەی بەرکەوتووە، بەوپێیەی چەندین خول و پاڵەوانێتی لەترسی تەشەنەکردنی زیاتری ڤایرۆسی کۆرۆنا ڕاگیراون و تەنانەت باس لە دواخستن و هەژمارنەکردنی ئەنجامەکانی ئەم وەرزە دەکرێت.\nلەهەفتەی ڕابردوو بۆ کۆتاییەکانی ئەم هەفتەیە، چەندین یاریزان و ڕاهێنەر و کەسایەتی لە یانەکانی ئەوروپا توشی ڤایرۆسە کوشندەکە بوون و چەندین یانە و یاریزانیش خراونەتە کەرەنتینەوە.\nکام خولانە ڕاگیراون؟\nسەرجەم خولە ئەوروپییەکان لەنمونەی چامپیۆنزلیگ و یوروپا لیگ، هەروەها خولە ناوخۆییەکانی ئینگلتەرا، ئیسپانیا، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا پەکیانکەوتووە و ڕاگیراون.\nهەندێک لە خولەکان لەنمونەی بۆندزلیگی ئەڵمانیا ئاماژە بە دەستپێکردنەوەی یارییەکان دەکەن لەسەرەتای مانگی داهاتوو، لە خولی ئیسپانیاش ماوەی دوو هەفتە دیاریکراوە و لە خولەکانی دیکەش کاتێک دیارینەکراوە.\nکام یاریزانانە توشبوون؟\nدانێلی ڕوگانی بەرگریکاری یانەی یوڤانتۆس، مانۆلۆ گابیادینی یاریزانی یانەی سامپدۆریا و چوار یاریزانی دیکەی ئەو یانەیە کە پێکهاتوون لە: عومەر کولی، ئالبی ئاکدال، ئانتۆنیۆ لاگۆمینا، مۆرتن تۆرسبی لە یانەی فیورنتیناش دوسان ڤلاهۆڤیچی سڕبی توشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون.\nلە ئەڵمانیا سێ یاریزانی یانەی هانۆڤەر کە لە خولی پلە دوو یاریی دەکات، بەهەمان شێوە تێستەکانیان پۆزەتیڤ دەرچووە.\nلە ئیسپانیا یاریزانێکی باسکەی یانەی ڕیاڵ مەدرید و مارتن ئۆرتیگای بەڕێوەبەری یانەی لیگانێس، بەڵام لە خولی ئینگلتەرا بارودۆخەکە هاوشێوەی ئیتاڵیا بەشێوەیەکی کتوپڕ قورسبوو.\nمایکڵ ئارتێتا ڕاهێنەری ئارسیناڵ و هۆدسۆن ئۆدۆی یاریزانی چێڵسی و دەنگۆی توشبوونی چەندین یاریزانی دیکەش هەیە، کە لەچەند کاتژمێری داهاتوودا یەکلایی دەبێتەوە.\nئەو یانانەی چالاکییەکانیان وەستاندووە\nیانەکانی لیڤەرپوڵ، ڕیاڵ مەدرید، بەرشلۆنە، فیۆرنتینا، سامپدۆریا، ئینتەرمیلان، یوڤانتۆس چالاکییەکانیان بەفەرمی وەستاندووە، نەک هەر ئەوە، بەڵکو یانەکانی ڕیاڵ مەدرید و یوڤانتۆس و ئینتەرمیلان یاریزنانیان خستۆتە کەرەنتینەوە، یانەکانی (NBA) ئەمریکاش بەهەمان شێوە چالاکییەکانیان ڕاگرت بەتایبەت دوای توشبوونی گۆبێرتی یاریزانی فەرەنسی تیمی یوتاجاز.\nهەردوو جەولەی یەکەمی پێشبڕکێی جیهانی فۆرمولا ١ دواخراون، خولی یانە پیشەگەرەکانی ئەمریکاش بەهەمان شێوە بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژ چالاکییەکانیان وەستاندووە.\nخولەکانی تێنسی سەرزەوی ئیندیانا وێلس و مەیامی و چەندین خول و پاڵەوانێتی تر لەو بوارەشدا ڕاگیراون.\nبەهۆی چوار کێشەی هونەرییەوە ئەگەر هەیە لیڤەرپوڵ لە چامپیۆنزلیگ شکستبهێنێت\n2020/03/07 - 1:00 PM\nلیڤەرپوڵ لەم وەرزەدا بەجیاوازییەکی زۆرەوە پیش ڕکابەرانی کەوتووە و نزیکە لە چنینەوەی نازناوی خولی ئینگلتەرا لەدوای ٣٠ ساڵ دابڕان لە نازناوەکە، بەڵام لە کۆتا ڕووبەڕوبونەوەکاندا بەشێوەیەکی چاوەڕواننەکراو دۆڕاندنیان تۆمارکردووە.\nیانەی لیڤەرپوڵ دوای تۆمارکردنی زنجیرەیەک بردنەوەی لەسەریەک، لە رووبەڕوبونەوەکانی ئەتلەتیکۆ مەدرید، واتفۆرد، چێڵسی بەشێوەیەکی چاوەڕواننەکراو دۆڕاندنی تۆمارکرد، میدیاکانی بەریتانیا چاوەڕوان دەکەن ئەمڕۆ یانە ئینگلیزییەکە بگەڕێتەوە و ئاستەنگییەکان تێپەڕینێت.\nڕۆژنامەی “موندۆ دیپۆرتییڤۆ”ی ئیسپانی شرۆڤەی کێشەکانی یانەی لیڤەرپوڵ دەکات لە چوار کۆتا ڕووبەڕوبونەوەدا و دووپاتیدەکاتەوە، پێکهاتەکەی یۆرگن کلۆپ ڕووبەڕوی چوار کێشەی تاکتیکی ووەرزشیی بووەتەوە، پێکهاتوون لە:\nلەڕووی هونەرییەوە سیستمی بەرگری یانە سورەکە تێکچووە، هێڵی بەرگری پێکهاتون لە ڤان دایک و ئاڕنۆڵد و ڕۆبێرتسۆن هاوشێوەی سەرەتاکانی وەرز کارانییە، چەندین هەڵەی گەورەیان لە پێدانی مەوداکانی یاریکردن بەڕکابەران و شێوە وەستانیاندا ئەنجامداوە، پێناچێت بەباشی گوێڕایەڵی وردەکارییە تاکتیکیەکانبن.\nناهاوسەنگی هێڵی ناوەند\nبەهۆی پێکانی جۆردان هێندرسۆنەوە ناوەندی بەرگری تۆکمەیی لەدەستداوە و لە بونیادنانی هێرشەکانیشدا لاوازبوون، چاوەڕوان ناکرێت بەم نزیکانە ئەستێرەکە بگەڕێتەوە، چارەسەریش لەبەردەستی کلۆپە بۆ بەکارخستنی یاریزانێک بەهەمان خەسلەت لەپێگەکەیدا.\nشێوازی لیڤەرپوڵ دینامیکییەکی خێرای پێوە دیارە و لەسەرەتای وەرزەوە تائێستا پێکهاتەکە لە ماندوبووندایە، لەکۆتا ڕووبەڕوبونەوەکاندا باتری وزەی یاریزانان لاوازبووە، ئەوەش کاریکردۆتە سەر سیستمی یاریکردنی پێکهاتەکە بەگشتی.\nلە کۆی چوار ڕووبەڕوبونەوەی کۆتایی لیڤەرپوڵدا هێرشبەران لە سێ ڕووبەڕوبونەوەدا گۆڵیان تۆمار نەکردووە، ئەوەش ماوەی ساڵێکی تەواوە ڕووینەداوە، لەداهاتوودا پێویستە کلۆپ سیانەی هێرشبەری بەخەبەربهێنێتەوە.\nزێدان بەبێ هازارد و بۆ ڕووبەڕوبونەوەی بەرشلۆنە و مان سیتی چوار هەڵبژاردەی لەبەردەمدایە\n2020/02/25 - 8:32 PM\nبەهۆی پێکانی ئیدین هازاردی بەلجیکیەوە، زینەدین زێدانی فەرەنسی ڕاهێنەری یانەی ڕیاڵ مەدرید ناچار دەبێت بە پلانێکی جیاوازەوە دوو ڕووبەڕوبونەوەی داهاتوو ئەنجام بدات.\nلەکۆتا ڕووبەڕوبونەوەی مێرەنگی بەرامبەر یانەی لیڤانتی، ئیدین هازارد بەهۆی پێکانەوە یاریگای بەجێهێشت، پشکنینە پزیشکییەکانیش دەریانخست کە جۆری پێکانەکەی قورسە و تا کۆتایی وەرز دووردەکەوێتەوە.\nڕۆژنامەی موندۆ دیپۆرتیڤۆی ئیسپانی شیکارییەک بۆ پلان و ئەگەرەکانی یاریکردنی یانەی شاهانە دەکات بەرامبەر سیتی و چوار هەڵبژاردە دەخاتە بەردەم ڕاهێنەرە ئیسپانییەکە.\n(٤ – ٥ – ١)\nلەڕابردوودا زیذان ئەم پلانەی بەرامبەر ئەتلەتیکۆ بەکارهێناوە و پێنج ناوەندکاری بەگەڕخستووە، چوار یاریزانی پێکهاتوو لە بەرگری و هێرشبەر و ئیسکۆ وەک دروستکەری گۆڵ و کەریم بنزیما وەک هێرشبەر لەبەردەمیانەوە.\nبەم شێوەیە ڕیاڵ ناوەندی یاریگا و پۆزییشن بەدەست دەهێنێت، بەڵام نمایشی توانای هێرشبەری لاوازدەبێت.\nدەکرێت لە هێڵی هێرشبەریدا زێدان بە پلانی (٤ – ٤ – ٢) یاریی بە ڕۆدریگۆی بەرازیلی بکات، ئەم پلانەشی لەزۆرینەی ئەو یارییانەدا بەکارهێناوە کە هازاردی تێدا نەبووە، خۆشەویستی بۆ یاریزانە لاوەکەی هەیە و ئەگەرێکی بەهێزە بەم شێوەیە یاریی بکات.\nبەیل و ڤینیسیۆز\nپلانی (٤ – ٣ – ٣) یەکێکە لە پلانە بەکارهێناروەکانی زیزۆ، ئەگرێکی تر ئەوەیە لەهەردوو ڕووبەرووبونەوەی سیتی و بارسا ڤینیسیۆز جونیۆرز وەک هێرشبەری باڵی چەپ و گاریس بەیل وەک هێرشبەری باڵی ڕاست بەگەڕبخات.\nئەم شێوازەش لەڕووی بەرگرییەوە کەموکورتی دروست دەکات، چونکە هێزی دوو یاریزانە هێرشبەرەکە لە بەرگریکردندا لاوازن و ناتوانن وەک پێکهاتە و بەشێوازی بەکۆمەڵ یاریدەدەربن.\nیەکێکی تر لە پلانەکانی زێدان بەگەڕخستنی لوکا یوڤیچی سڕبییە وەک هێرشبەری سەرەڕم لەپاڵ کەریم بنزیمەی فەرەنسی، ئەم پلانەش لەگەڵ خشتەی (٤ – ٤ – ٢) جێبەجێ دەکرێت.\nچیرۆكە غەمناكەكانی 2020\nئاریما لەو شوێنەدا گیانی سپارد، كە 15 ساڵە كاری لێدەكات\nئاگادارییەك لە پارێزگای هەولێرەوە\nتەندروستی هەرێم: 2 تووشبووی تر لە هەولێر دەستنیشان كران\n“لە 48 كاتژمێری داهاتوودا میدیاكاران ڕێگریان لێ ناكرێت بەمەرجێك لە دەوامدا بن”\nقائیمقامییەتی سلێمانی: ھێزە ئەمنییەكان ڕاسپێردراون لێپرسینەوەی تەواو لەگەڵ ئەو كەسانەدا بكەن كە پابەندی ڕێنماییەكان نابن\nتەندروستی هەرێم: 4 تووشبووی نوێی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە سلێمانی و هەڵەبجە دەستنیشان كران\nنرخی دۆلار بەشێوەیەكی بەرچاو ڕووی لە بەرزبوونەوە كرد\nراپۆرت4 رۆژ پێش ئێستا\nزانیاری نوێ لەسەر بڕینی دەرماڵەی فەرمانبەرانی هەرێم\nخەڵك – بەشی هەواڵ پارێزگای هەولێر هاووڵاتیان ئاگاداردەكاتەوە، كە بەسود وەرگرتن لە ڕێگەپێدانی پارێزگای هەولێر لەكاتژمێر (1)ی شەو تا (6)ی...\nخەڵك – بەشی هەواڵ وەزارەتی تەندروستی هەرێم ڕایگەیاند: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان، دوو تووشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ...\nخەڵك – بەشی هەواڵ ڕێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆی هەرێم ڕایگەیاند: میدیاكاران دەتوان هاتوچۆ بكەن بە مەرجێك لە ئەرك و دەوامدا...


حكومەتێك بــــێ ئۆپۆزسیۆنی کاریگەر\n09:26 - 06/07/2019 200 جار خوێندراوەتەوە\nمێژووی دروستبوونی ئۆپۆزسیۆن بەشێوەیەكی رێكخراو، هاوكاتە لەگەڵ مێژووی دروستبوونی بزووتنەوەی گۆڕان و یەكەمین بەشداریكردنی ئەو هێزە لە هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان لە تەموزی٢٠٠٩.\nلە یەكەمین بەشداریكردنی بزووتنەوەی گۆڕان لە هەڵبژاردنەكاندا توانی 25 كورسی بەدەست بهێنێ، لە دوای بەدەستهێنانی رێژەی 24٪ی دەنگەكانی هەرێم، بزووتنەوەی گۆڕان بڕیاری ئۆپۆزسیۆنبوونیدا. بەدوای بزووتنەوەی گۆڕانیش هەریەك لە یەكگرتووی ئیسلامی و كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان كە خاوەنی 16 كورسی پەرلەمانبوون، بڕیاری ئۆپۆزسیۆنبوونیانداو رێژەی كورسییەكانی ئۆپۆزسیۆن لە پەرلەمان گەیشتە 40 كورسی.\nلە ماوەی ساڵانی 2009 تا 2013 حكومەتی هەرێم رووبەڕووی ئۆپۆزسیۆنێكی بەهێز بووەوە هەم لەناو هۆڵی پەرلەماندا هەم لەسەر شەقامیشدا. دوای ئەو چوار ساڵەو بەدوایدا لە هەڵبژاردنی خولی چوارەمی پەرلەمان و پێكهێنانی حكومەتێكی هاوبەش لەنێوان تەواوی هێزەكانی هەرێم، حكومەتی هەرێم بەبێ ئۆپۆزسیۆن مایەوە.\nبەڵام ئەو هێزانەی پێشتر ئۆپۆزسیۆن بوون بەشداریكردنیان لە حكومەت نەبووە هۆی پاشەكشەی دەزگا میدیاییەكانیان لە گوتاری ئۆپۆزسیۆنبوون.\nئێستا دوای هەڵبژاردنەكانی خولی پێنجەمی پەرلەمانی كوردستان هەر یەك لە یەكگرتووی ئیسلامی و نەوەی نوێ و حزبى شيوعى وەك دوو هێزی ئۆپۆزسیۆن خۆیان راگەیاندو رەتیانكردەوە بەشداری پێكهێنانی كابینەی نوێدا بكەن. بەدوای ئەوانیش كۆمەڵی ئیسلامی دوای بێهیوابوونی لە بەشداری پێكردنی لە حكومەت بڕیاری ئۆپۆزسیۆن بوون بۆ ئەو هێزە بووەتە ناچاری.\nئۆپۆزسیۆن و یەكگرتووی ئیسلامی\nهەر لە سەرەتای دەسپێکردنی گفتوگۆکان بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێ، یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان رایگەیاند بەشداری كابینە ناكات و وەك ئۆپۆزسیۆن دەمێنێتەوە.\nفراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەرلەمانی کوردستان ڕایگەیاند، بەرنامەی تایبەتی خۆیان هەیە و دەبنە ئۆپۆزسیۆن و چاودێری كارەكانی حكومەت دەكەن. بۆ ئەمەش چەندین پڕۆژەیان ئامادەكردووە و هەوڵدەدەن لە داهاتوودا كاریان لەسەر بكەن.\nمەسعود عەبدولخالق، سەرۆكی دەزگای ستاندەر پێیوایە ئەو دۆخەی ئێستا هەیە دۆخێكی جیاوازەو ئۆپۆزسیۆنبوونیش كاری هێزە ئیسلامییەكان نییە. ئەو دەڵێت: “ئۆپۆزسیۆنبوون بە ئیسلامییەكان ناكرێ، چونكە برایانی یەكگرتوو بەهۆی هەڵوێستەكانی پێشوویان، لەگەڵ هۆكارێكی نێودەوڵەتی كە لەئێستادا هەموو ئەو هێزانەی بە نزیك لە ئیخوان دادەنرێن، فشاری نێودەوڵەتییان لەسەرە. بۆیە ناتوانن لەهەڵوێستەكانیان زۆر توندبن.”\nلەلایەکی تر هەر سەبارەت بە یەکگرتوو، كەمال چۆمانی رۆژنامەنووس و چاودێری سیاسی دەڵێت “یەكگرتووی ئیسلامی هێزێكی ئۆپۆزسیۆنە بەتامی دەسەڵات”\nچۆمانی زیاتر دۆخی یەكگرتوو شی دەكاتەوەو دەڵێت: “یەكگرتوو بەهۆی ئەو باکگراوندە ئیخوانیەی هەیەتی، ناتوانێ زۆر شت بكات. ئەوان هەمیشە تاڵە موویەك لەگەڵ دەسەڵات دەهێڵنەوە بۆئەوەی لەهەركاتێكدابێ بتوانن لە كێكی دەسەڵات كەرتێكیان بەربكەوێت. بێجگە لەوەش ئێستا یەكگرتوو ترسی هەیە لە داخستن بەهۆی بوونی دەنگۆی خستنە لیستی تیرۆری ئیخوانەوە”.\nكۆمەڵ و ئۆپۆزسیۆنی ناچاری\nكۆمەڵی ئیسلامی كوردستان تا دوایین چركەساتەكان بەهیوابوو بەشداری لەكابینەی نوێدا بكات، بەڵام پارتی لای خۆیەوە كۆتایی بەو چاوەڕوانیە هێنا.\nكەمال چۆمانی سەبارەت بە ئۆپۆزسیۆنبوونی كۆمەڵی ئیسلامی بە “زەمەن”ی وت: “كۆمەڵی ئیسلامی هێزێكە دەتوانین ناوی بنێین ئۆپۆزسیۆنێكی ناچاری، چونكە كۆمەڵ هێزێكی ئایدۆلۆژیایەو ناتوانێ هێزێكی ئۆپۆزسیۆنبێـ و تا دوایین چركەساتیش هەوڵیدا بەشداری كابینەدا بكات، بەڵام پارتی رێگەی بەو بەشداریكردنەی كۆمەڵی ئیسلامی نەدا”.\nسەردەمی ئۆپۆزسیۆنبوونی بزووتنەوەی گۆڕان، بەبۆچوونی چاودێران بە “سەردەمێكی زێڕین” دادەنرێت بۆ هێزە ئۆپۆزسیۆنەكان، مەسعود عەبدولخالق دەڵێت: “بەپێچەوانەی هەموو ئەو بۆچوونانەی دەڵێن كاریزما مۆدیلی نەماوە، من پێموایە بۆ ئێستای كوردستان كاریزما زۆر زۆر گرنگە. بۆ نموونە تا نەوشیروان مستەفا نەهاتە مەیدانەكە كە كاریزمایەكی زۆر بەهێزبوو كەس باسی كاری ئۆپۆزسیۆنی نەدەكرد، بۆیە هێزی ئۆپۆزسیۆن پێویستی بەكاریزما هەیە. خەڵك زۆر متمانەی بە نەوشیروان مستەفا هەبوو، بۆیە ئەو كارە بەكەسی تر ناكرێت ئەوە شتێكە واقیعەو گوناهی سەركردەكانی تر نییە كە ئەو كارەیان پێ ناكرێت”.\nبە بۆچوونی كەمال چۆمانی یەكجار ئۆپۆزسیۆنی جدی هەبووەو دەڵێت: “لەهەرێمی كوردستان بەجدی یەكجار حكومەت ئۆپۆزسیۆنی هەبووە، بەبەراورد بەحكومەتەكانی دیكەی هەرێمیش تاڕادەیەك سەركەوتووتر بوو، لەحكومەتەكانی پێش خۆی و دوای خۆیشی. ئەو كاتە بوو كە بزووتنەوەی گۆڕان لەیەكەم هەڵبژاردن 25 كورسی هێناو دواتر وەك هێزێكی ئۆپۆزسیۆنی خاوەن بەرنامەو روئیا بڕیاری ئۆپۆزسیۆن بوونیدا. بۆیەكەمجار بودجە لەپەرلەمان بەجدی گفتوگۆی لەسەر كرا”.\nئۆپۆزسیۆن و هیوای چاكسازیی\nمەسعود عەبدولخالق، چاودێری سیاسی و سەرۆكی دەزگای ستاندەر سەبارەت بە هەبوونی هیوای چاكسازیی بەهۆی هێزە ئۆپۆزسیۆنەكانەوە دەڵێت: “ئەزموونی ئۆپۆزسیۆنبوونی بزووتنەوەی گۆڕان ئەزموونێكی زۆر زێرین بوو. ئێستاش ئۆپۆزسیۆن نەماوە هیوای چاكسازیی زۆر لاواز دەبێ. چونكە ئێستا هێزە سەرەكییەكان هەموویان بەشدارن لەحكومەت نەك لەدەرەوەی حكومەت بن”.\nسەرۆكی دەزگای ستاندەر بێ هیوایە لە ئەنجامدانی چاكسازیی و دەڵێت: “بۆچوونم پێچەوانەی هەموو ئەوانەیە هیوایان هەیە بۆ چاكسازیی، چونكە ئۆپۆزسیۆن زۆر لاوازە. لەئێستاوە دیارە ئەو حكومەتە هیچ چاكسازییەك ناكات، چونكە ئۆپۆزسیۆن نە لەشەقام و نە لەپەرلەمان كاریگەرییەكی ئەوتۆیان نییە”.\nرۆژنامەنووس كەمال چۆمانی پێیوایە لەئێستادا ئۆپۆزسیۆن بێ هێزەو دەڵێت: “ئێستا لە قۆناغێكداین ئۆپۆزسیۆن بێ هێزە، میدیای ئازاد بێ هێزە، رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی بێهێزن و رۆڵێكی كاریگەر ناگێڕن. ئەمەش مەترسیەكی زۆر گەورەیە لەسەر شێوازی حوكمڕانی لەهەرێمی كوردستان”.\nنەوەی نوێ و ئۆپۆزسیۆن\nسەرەتا زۆر بەتوندی دەرکەوتن وهەڕەشەی ئۆپۆزسیۆنێکی بەهێزیان دەکرد، بەلام هێدی هێدی کێشە ناوخۆییەکانیان سیحری بەهێزیی لێ بەتاڵکردنەوە. ئەویش جوڵانەوەی نەوی نوێ بوو بە سەرۆکایەتی شاسوار عەبدولواحید.\nچاودێرانی سیاسی و کاری پەرلەمانیی دەڵێن، كێشەی نەوەی نوێ ئەوەیە كەسیان نییە تا بیهێننە سەر شەقام و کاریگەریی لەسەر ناوندی بڕیار دابنێن. بۆیە لە ئێستاوە چاوەڕێ ناکرێ ئەم جوڵانەوەیە بتوانێ بچووکترین کاریگەری لەسەر سیستمی سیاسی کوردستان دابنێ.


دانیمارك هێزە تایبەتەکانی لە عێراق دەکێشێتەوە\nدانیمارك سێشەممە (17 ئایار) رایگەیاند هێزە تایبەتەکانی لە عێراق دەکێشێتەوە، کە لەوێ بەشێك بوو لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ شەڕ دژی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)، دوای ئەوەی داعش شکستی هێنا، ئاژانسی فرانس پرێس رایگەیاند.\nوەزیری دەرەوەی دانیمارك، ئەندێرس ساموێڵسن، لە بەیاننامەیەکدا وتی: "ئێستا گەیشتوینەتە شوێنێك کە دەتوانین دەستبکەین بە کشاندنەوەی هێزە تایبەتەکانمان چونکە داعش چیتر کۆنترۆڵی ناوچەیه‌كی فراوان لە عێراق ناکات."\nنزیکەی 60 هێزی تایبەت لە 2016 نێردرابوون بۆ عێراق بۆ راوێژکاری و راهێنان به سەربازانی عێراق دوای دەنگدان لەسه‌ری له پەرلەمانی دانیمارك. ئەوان بەشدارییشیان کرد لە ئۆپەراسیۆنەکانی سەر سنوری عێراق و سوریادا و زانیاری هەواڵگری و پاڵپشتیی ئاسمانییان پێشكه‌شكرد.\nوەزیری بەرگری دانیمارك، کڵاوس هیۆرت فرێدریکسن، لە بەیاننامەیەکدا وتی: "هاوبەشە عێراقیەکانیان ئێستا دەتوانن لەسەر پێی خۆیان بوەستن."\nوتیشی: "داعش تاڕادەیەك لە هەموو ئەو ناوچانەی عێراق دوورخراونەتەوە کە پێشتر ئەو گروپە تیرۆریستیە داگیریكردبوون."\nدانیمارك نزیکەی 180 سەربازی لە بنکەی فڕۆکەوانیی عەین ئەسەدی نزیك بەغدا هەیە، کە لەوێ راهێنان بە سەربازانی عێراقی و هێزە ئەمنیەكانی کورد دەکەن.\nهێزەکانی عێراق پێشڕەویدەکەن دوای "گیرخواردنی" توندڕەوان لە موسڵ


لە سلێمانی ژن و مێردێک بۆ کردنەوەی کۆمپانیایەکی ئامێرە کارەباییەکان پارە لە خەڵک وەردەگرن و دوای ماوەیەک دیارنامێنن، گوتەبێژی پۆلیسی سلێمانی بە رووداوی راگەیاند: ماوەی چەند رۆژێکە ئەو ژن و مێردە شارەکەیان جێهێشتووە و هیچ سۆراخێکیان نییە.\nسەرکەوت ئەحمەد، گوتەبێژی سلێمانی رای گەیاند، "ئەو ژن و مێردە دوای ئەوەی کۆمپانیایەکی کڕین و فرۆشتنی ئامێرە کارەباییەکان دادەمەزرێنن، بەمەبەستی پێدانی قازانجی باش پارە لە کۆمەڵێک خەڵک وەردەگرن و دواتر رادەکەن."\nگوتەبێژی پۆلیسی سلێمانی ئاماژە بەوە دەدات کە نازانن کۆمپانیاکە تووشی ئیفلاس بووە یاخود ئەو کارە فێڵکردن بووە لە خەڵک. دەڵێت "چەند رۆژێکە ئەو ژن و مێردە سلێمانی یان جێهێشتووە و چوونەتە دەرەوەی وڵات، بە بڕیاری دادوەر و بە ماددەی 456 فەرمانی دەستگیرکردنیان بۆ دەرچووە."\nگوتەبێژی پۆلیسی سلێمانی دەشڵێت، خەڵکەکە بە رەزامەندی خۆیان پارەیان پێداون و ویستویانە قازانجێکی باش وەربگرن. دەشڵێت "بە پێی ئەو سکاڵایانەی کە تۆمارکراون زیاتر لە نیو ملیۆن دۆلاریان بردووە."