دەتەوێ‌بزانیت چۆن دەخوینیتەوە ؟ئەم بابەتە بخوێنەوە\nدوایین نوێكردنه‌وه ئاب 5, 2017\nچۆن بتوانم بخوێنمەوە؟ بەر لە ٣ مانگ ئەمە پرسیاری یەکێک لەوانەبوو کە نامەیان بۆ ئینبۆکسەکەی یەڵڵا ناردبوو، ئێمەش بەڵێنمان دابوو کە بابەتێک لەسەر ئەمە ئامادەبکەین بەڵام بەر لەوەی فێری چۆنیەتی خوێندەوە بین سەرەتا دەبێت بزانین لەبەرچی دەخوێنینەوە؟\nبۆ ئەمەش سوود لە کتێبی ” هونەری خوێندنەوە” ی ڕۆماننووس ئەلبێرتۆ مانگوێل وەردەگرین، هەرچەندە مانگوێل باس لە خوێندنەوەی ڕۆمان دەکات بەڵام دەکرێت بۆ کتێبەکانی تریش سوودی لێ ببنرێت.\nلەسەرەتای کتێبەکەی مانگوێل دەڵیت ” خوێندنەوەش مۆراڵی هەیە، لەکاتی هەڵدانەوەی لاپەرەکانی کتێبێک دەبێ هەست بە بەرپرسیاریەتی بکەیت بەرامبەر چۆنیەتی خوێندەوە! دەکرێت کتێبێک وامان لێبکات کە باشتر و داناتر بین.\nدەبێت خوێنەر مەبەستی هەبێت لە خوێندنەوە، بۆ نمونە ئێمە بۆیە دەخوێنینەوە تا لەخۆمان تێ بگەین و بزانین چی لە دەوروبەرمان و لەجیهان دەگوزەرێت، بۆ ئەوەی زانیاریمان هەبێت دەربارەی هەندێک لەو ئەزمونانەی کە دەتوانن بەرچاومان ڕوون بکەن ، یاخود زۆر جار ڕای جیاواز لە ڕاکانی خۆمان دەخوێنینەوە بۆ ئەوەی ڕوونتر بیربکەینەوە.\nهەموو کتێبێک پرسیارێک دەوروژێنێت و ڕۆمانیش پێچەوانەی زۆربەی کتێبەکان دەبێت پرسیار بوروژێنێت، مانگوێل دەڵێت ” زۆربەی ڕۆمانەکان باس لە کێشەی ئەخلاقی دەکەن، هەر بۆیەش دەبێت خوێنەران تەنها سەیری توێژی سەرەوەی کتێب نەکەن و ڕۆبچنەوە ناخی کتێبەکان چونکە کتێب تاڕادەیەک زۆر مەجازییە ومانای قوڵتری هەیە لەوەی پیشانی دەدات.\nبەڵام ئەی ئەگەر ڕۆمانێکمان خوێندەوە لەسەر جادو و خوێن مژەکان، ئایا کتێبی لەم جۆرە هیچ سودێکی هەیە؟ مانگوێل دەڵیت لەوانەیە یەکێک لە کارەکتەرەکان لە تۆ بچن یاخود یەکێک لە دەنگەکان لەدەنگی ناخت بچێت و ئەمەش کێشمەکێش و گرفتەکانی خۆتت بۆ دەهێنێتەوە سەر رووی مێز بۆ ئەوەی بتوانیت لەگەڵ خۆتی باس بکەیت و خۆت بەرامبەر خۆت رووت بکەیتەوە.\nبۆ نمونە جانەوەرەکەی کافکا لە راستیدا قالۆنچەیەکی دووباڵە، لەژێر بالە ڕەقەکانی باڵێکی تریش هەیە بەڵام بەکاری ناهێنێت، ئەو لەوانەیە بڵیت کە زۆربەی مرۆڤەکان وان، نە بەباڵەکانیان دەزانن و نەبەکاریشی دێنن.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/faBWt\nبۆ وەرگرتنی ڤیزەی شنگن بو لەمەو دوا پێویست بە سەردانی کونسڵخانەکان ناکات\nئاوارەیەک شەڕی دژە تیرۆر دەکات


ئایا سیل لەسەر مافی پەنابەربوونی تۆ کاریگەر دەبێت؟ - kurdi\nلە فینلاند، سیل یان هەر نەخۆشییەکی تر لەسەر مافی پەنابەربوونی تۆ کاریگەر نابێت. بەپرسانی کۆچبەری بەپێی یاسا سەبارەت بە هەر کەیسێکی پەنابەری بڕیار دەدەن و مافی ئەوەیان نیە لەبارەی تەندروستی پەنابەران زانیاری کۆ بکەنەوە.\nلە فینلاند، هەموو پزیشکان، کارمەندانی چاودێریی تەندروستی و چاودێریی کۆمەڵایەتی، کارمەندانی تر و وەرگێڕە زارەکییەکانی ناوەندی وەرگرتنی پەنابەران تەواویان بەرپرسیارن نهێنیەکانی هەموو کەسێک بپارێزن. ئەمە یانێ ئەوان ناتوانن بەبێ ئیزنی تۆ سەبارەت بە کێشەکانی تۆ زانیاری بدەن بە کەسانێک لە دەرەوە. بۆیە، نابێت نیگەران بیت لەوەی کە ئازادانە سەبارەت بە هەموو کێشەکانت لەگەڵ ئەو کارمەندانە کە چاودێریت لێ دەکەن قسە بکەیت.\nلە فینلاند، هەرجۆرە تێست و چارەسەر و دەرمانی سیل بەخۆڕاییە. ئەمە تۆیش دەگرێتەوە. نەخۆشی سیل هەرچی زووتر پێبزانرێت، چارەسەرکردنی ئاسانترە. بۆیە، ئەگەر گومان دەکەیت تووشی سیل بوویت، باشتر وایە بە زووترین کات هەوڵی چارەسەرکردنی بدەیت.\nلە کوێ دەتوانیت یارمەتی یاسایی وەربگریت؟\nهەر پەنابەرێک دەتوانێت ئازادانە پارێزەر بۆ خۆی هەڵبژێرێت. ئەگەر پەنابەر پارەی نەبێت کە کرێی پارێزەر بدات، پارێزەرەکە لە نووسینگەی یارەمەتی یاسایی داوای قەرەبووی دارایی دەکات.\n«ناوەندی ئامۆژگاری پەنابەرانی فینلاند» ڕێکخراوێکی ناحکوومیە، کە لە ماوەی پرۆسەی پەنابەریدا یارمەتی و ئامۆژگاری یاسایی بۆ پەنابەران و پەنادراوان دابین دەکات. ئەم ناوەندە هەروەها کاروباری ئەو سکاڵایانە کە دەدرێن بە دادگا جێبەجێ دەکات، و هەروەها یارمەتی یاسایی بۆ کەسانی بیانی تر لە فینلاند دابین دەکات.


Saturday, 01.30.2021, 2:25\nوەک دەزانین باوەڕداران و ئایینزاکان، لە سەردەمانی کۆن و ئەمڕۆشدا، لەپێناو بەرژەوەندی خۆیان و سەرخستنی ئایینەکانیاندا، زۆرترین هەوڵیان داوە کە ئایینەکانیان لەگەڵ زانستدا بگونجێنن و ئەم کارەیان تا ئەمڕۆش بەردەوامە، بەشێوەیەک کە هەریەکەیان درۆ بەدەم زانایانەیەکەوە دەکەن کە گوایا پەیڕەوکاری ئایینەکانی ئەوانە و هەر ئایینێکیش شەڕ لەگەڵ ئەوی تر دەکات و هەوڵی ئەوە دەدا زاناکە بە موڵکی خۆی بکات.\nیەک لەو زانایانەی کە چ لە سەردەمی خۆی و پاش مردنی، لەلایەن ئایینزا و بەرگریکەرانی ئایینەوە بانگەشەی ئەوەی بۆکرا کە یەکێکە لەوان، زانا و فیزیاوانی ئەڵمانی "ئەلبێرت ئەنیشتاین"ـە.\nیەکێک لە وتەکانی ئەنیشتاین کە زۆرترین هەرای نایەوە و بە ئێستاشەوە باوەڕداران وەک چەکی دەستیان بەکاری دێنن و لە هەموو گفتۆگۆیەکی زانستیدا دەیهێننەوە، ئەمەیە "زانست بێ ئایین شەلە، ئایین بێ زانست کوێرە." بەڵام باوەڕداران بێئاگان لەوەی ئەنیشتاین ئەمەشی گووتووە:\n"ئەوەی تۆ لەبارەی ئایینی منەوە خوێندوتەتەوە، بەدڵنیاییەوە درۆیە، درۆیەک کە بە شێوەیەکی سیستەماتیکی دووبارەی دەکەنەوە. من هیچ باوەڕم بە خودای کەسی (personal god) نیە و هەرگیز لەمەش نکووڵی ناکەم، بەڵکو بە ئاشکرا ئەیڵێم."\nئایا پاشی ئەم وتەیە، ئەنیشتاین وەک کەسێکی ئایینی دەرئەکەوێت؟ نا ئایینی ئەنیشتاین تەواو جیاوازە لەوەی کە بەو شێوە سادەیە باس دەکرێت.\nچەند وتەیەکی تری ئەنیشتاین، بۆ بەرچاوڕوونی زیاتر:\n- من بێباوەڕێکی تۆخم بە ئایین، ئەمەش بۆخۆی جۆرێکی تازە لە ئایینە\n- هەرگیز سرووشت بە موڵکی مەبەستێک یان شتێک نازانم، ئەوەی من لە سروشتدا دەیبینم پێکهاتێکی مەزنە کە دەتوانین بە شێوەیەکی ناتەواو لێی تێبگەین و ئەمەش مرۆڤی بیریار وا لێدەکات کە هەست بە خۆ بەگەورەزانی نەکات. پێم وابێت ئەمەش هەستێکی ڕاستەقینەی ئایینیە و چ پەیوەندی بە خواناسیەوە نیە.\nبیری "خودای کەسی" بیرێکی تەواو دوورە لەمن و تەنانەت وەک بیرێکی ساویلکانە لێی دەڕوانم.\nدژی ئەم وتانەی ئەنیشتاین، پیاوانی ئایینی چەندان نامەیان بۆ ئەنیشتاین نارد و چەندان وتار و نوسینیشیان لەدژی بڵاوکردەوە و دەیانگوت کە ئەو تێگەیشتنی بۆ ئایین و خودای کەسی نیە، بەڵام لەناو هەموو ئەو ڕەخنە و هێرشکردنانەدا تاکە شتێک کە ڕاست و ڕوونە، ئەوەیە کە ئەنیشتاین یەکێک نەبووە لەوان وە هەمیشە قەڵس بووە بەو قسە و قسەڵۆکانەی کە گوایە یەکتاپەرستە. لە وتەیەکی تردا کە وا دەردەکەوێت فەلسەفەکەی سپینۆزای بە هەند وەرگرتبێت، ئەنیشتاین دەڵێت:\n"بڕوام بە خوداکەی سپینۆزایە، نەک خودایەک کە دەست لە کاروکردەوەکانی مرۆڤ وەردەدات."\nبا بزانین پێناسەی خودا لای "سپینۆزا" چیە؟\nسپینۆزا، كه فه‌یله‌سوفێكی یه‌هودی هۆڵەندیە، پێی وایه، كه خواوه‌ند خودی سروشت‌و ڕۆحی سروشته. واته بڕوای به یه‌كێتی ڕۆح‌و ماده هه‌یه (Pantheisme). لای وایه خوا سروشتی دروستكار (Nature naturante) و سروشتی دروستكراوه (Nature naturee). خوا هه‌ر له خۆی سروشتی دروستكردووه‌و هه‌ر خۆی خاوه‌ن وزه‌و هۆشه. واته سروشتی دروستكار له ڕێگه‌ی هۆشیه‌وه به وزه‌ی خۆی سروشتی دروستكراوی دروستكرد. به‌ڵام سروشتی دروستكار هه‌مان سروشتی بینراو نیه، به‌ڵكو سروشتی دروستكار جه‌وهه‌ری هه‌موو بوونه‌و دیاری ناكرێت هه‌ربۆیه خوا لای سپینۆزا له‌نێو سروشتدا خۆی دیاری ده‌دات‌و مرۆڤیش باشترین ده‌ركه‌وته‌ی خوایه له‌نێو سروشتدا. خوا گه‌وره‌ترینه (Dieu Grand) و جه‌وهه‌ری شته‌كانه‌و نه‌بڕاوه‌یه‌و درێژ ده‌بێته‌وه‌و له خۆیدا ناگۆڕێت، به‌ڵكو بۆ خۆی ده‌گۆڕێت. خوا په‌یوه‌ست نیه به هیچه‌وه‌و ئازادیه‌كی ته‌واوی هه‌یه‌و له ده‌ره‌وه‌و ناوه‌وه‌ی هه‌موو شتێكدایه.\nسپینوزا ده‌ڵێت: "من وا له خواوه‌ندو سروشت ده‌ڕوانم كه جیاوازه له‌و وێنه‌یه‌ی مه‌سیحیه‌كان ده‌یكێشن، چونكه من بڕوام وایه كه بنچینه‌یه‌و هه‌ڵكه‌وته نیه، وه خوا هۆكاری هه‌موو شته‌كانه. ده‌ڵێم هه‌موو شتێک له خوادا ته‌واوده‌بێت. هه‌موو شتێك له خوادا ده‌ژی‌و ده‌جوڵێ، منیش لێره‌دا له‌گه‌ڵ پۆڵسی نێرراودا ڕێككه‌وتووم".\nهه‌ر لێره‌دا خوا به‌و زاته هه‌تاهه‌تایی‌و جه‌وهه‌ریه باسی كراوه كه سه‌رچاوه‌ی شته‌كان‌و بوون‌و ته‌نانه‌ت ژیانی شته‌كانیشه، به‌ڵام سروشت لای سیپنوزا ئه‌و مادده‌یه نیه كه ئێمه به ئه‌قڵی سه‌د ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر لێی بدوێین. زانستی ئه‌ستێره‌ناسی‌و فه‌له‌كناسی‌و زانستی ناوه‌ڕۆكی مادده ئه‌وه به ئێمه ده‌ڵێن كه مادده وزه‌یه‌كی گۆڕاوه به‌گۆڕانی بڕی فۆتۆن‌و خێراییه‌كه‌ی، هه‌ر بۆیه وزه‌و ماده یان ڕۆح‌و مادده دوو ڕووی شتێكن كه ئێمه به‌په‌یوه‌ستبوون به یه‌كێكیانه‌وه ده‌بینه ئایدیالیست یان ماتریالیست، به‌ڵام له بنچینه‌دا هه‌ردووك مادده‌و وزه كه سروشت‌و خوان یه‌ك شتن. مادده به وزه‌وه به‌نده‌و هه‌یه‌و سپینوزا له‌م باره‌یه‌وه لای وایه كه جیهان له خۆیداو بۆ خۆی ڕاگیره به خواوه‌و له‌سه‌ر خوا وه‌ك چۆن پردێك ڕاگیره له‌سه‌ر بنچینه‌و پایه‌كانی خۆی.\n(الجوهر، الصفه، العرچ) له فه‌لسه‌فه‌ی سپینوزادا كه شتێكی تازه نین به مانای خواو ده‌ركه‌وته‌ی خوا له فكرداو فۆڕمی ماددی دێن. ده‌توانین بڵێین جه‌وهه‌ری بوون خوایه. هه‌ر خواش له فكردا ده‌ركه‌وته‌ی بوو له شێوه‌ی سیفه‌تداو پاشانیش ئه‌م ده‌ركه‌وته ماددیه (العرچ) هه‌مان (تجسم)ی خوایه‌و دیاری داوه.\nده‌رباره‌ی ئه‌قڵی به‌ڕێوه‌به‌ری (بوون) به هه‌مان جۆری په‌ڕاوه پیرۆزه‌كان لێره‌شدا خوا به ئه‌قڵی گشتی ناوی براوه. سپینوزا ده‌ڵێت: ئیراده‌ی خوا كۆی هۆكارو یاساكان هه‌موویانه‌و ئه‌قڵی خواش كۆی هه‌موو ئه‌قڵه‌كانه.\nلای سپینوزا سێ تایبه‌تمه‌ندی له خوادا هه‌یه:\nیه‌كه‌م خوا وزه‌ی گەردونە و وزه‌ی هه‌موو بوونه.\nدووه‌م خوا ئه‌قڵی گشتی‌و ئه‌قڵی كه‌ونه.\nسێهه‌م خوا مادده‌ی كه‌ونی‌و بوونه.\nئه‌م سیانه‌ش شانبه‌شانی یه‌كتر له‌سیفه‌ته‌كانی خواوه‌ندا كۆده‌بنه‌وه‌و كاری به‌دیهێنان‌و مانه‌وه‌و یاسا گشتییه‌كانیش هه‌ر له‌و سێ سیفه‌ته‌وه سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن‌و ئه‌مانه‌ش خوا له‌وه ده‌پارێزن كه خێری ته‌واو یان شه‌ڕی ته‌واو بێت‌و ئه‌و له ده‌ره‌وه‌ی خێرو شه‌ڕدا ده‌هێڵنه‌وه. بۆ شیكردنه‌وه‌ی ئه‌م بابه‌ته سپینوزا مۆسیقا به نمونه ده‌هێنێته‌وه بۆ خوا كه چۆن نه چاكه‌و نه خراپه به‌ڵكو په‌یوه‌سته به بیركردنه‌وه‌و تێگه‌یشتنی مرۆڤه‌كه‌وه.\nماوەتەوە بڵێین کە ئەشێ ئەنیشتاین کەسێکی "گەردونخوا" بوبێت کە باوەڕی بە هێزێکی سرووشتبەدەر هەبووە، بەڵام کاری (خودای گەردوونخوا) تەنها بەڕێوەبردنی گەردوونە و بەس، ئیتر چ کاری بە ژیان و کاروباری خەڵک نیە. نەک خودایەک کە خەریکی کاروباری مرۆڤە و تاوانباران و نوێژکەران پاداشت و سزا دەدات.


سەرۆک بارزانی پەیامێکی بڵاو کردەوە لێدوان عەبدولرەحمان : Hekar.net\nسەرۆک بارزانی پەیامێکی بڵاو کردەوە لێدوان عەبدولرەحمان\nسەرۆک بارزانی، بە بەبۆنەی جەژنی نەتەوەیی نەورۆز و هاتنی بەهار و نوێبوونەوەی سرووشت پەیامێکی بڵاو کردەوە.\nئەمڕۆ چوارشەممە 20/3/2019، سەرۆک بارزانی، لە پەیامێکدا بەبۆنەی جەژنی نەتەوەیی نەورۆز و هاتنی بەهار و نوێبوونەوەی سرووشت ڕایگەیاندووە، “گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی هاووڵاتیانی خۆشەویستی كوردستان و خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان و پێشمەرگە قارەمانەكان و هەموو تێكۆشەر و نیشتیمانپەروەرانی كوردستان دەكەم”.\nسەرۆک بارزانی لە پەیامەکەیدا دەشڵێت: “جێگەی خۆیەتی لەم بۆنە نەتەوەییەدا داوا لە هەموو لایەك بكەم وەك وەفایەك بۆ خوێنی شەهیدان و قارەمانێتیی پێشمەرگە و خۆڕاگریی گەلی كوردستان، پێشكەوتن و پاراستنی كوردستان بكەنە ئەولەویەتی كارەكانیان”.\nبەبۆنەی جەژنی نەتەوەیی نەورۆز و هاتنی بەهار و نوێبوونەوەی سرووشت گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی هاووڵاتیانی خۆشەویستی كوردستان و خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان و پێشمەرگە قارەمانەكان و هەموو تێكۆشەر و نیشتیمانپەروەرانی كوردستان دەكەم.\nنەورۆز بۆ گەلی كوردستان هەمیشە موژدەی دەستپێكێكی نوێ و ئومێدی تازە و سەركەوتن بەسەر ستەمكاران و سەختییەكاندا بووە. خەڵكی كوردستان لە ساڵانی ڕابردوودا لە شەڕی دژی تیرۆریستان و لەبەرانبەر زوڵمی ناحەزان و كێشە و قەیران و گوزەرانی خەراپ خۆڕاگر بوونە و ئەو خۆڕاگرییەیان مایەی پێزانینە. جێگەی خۆیەتی لەوبۆنە نەتەوەییەدا داوا لە هەموو لایەك بكەم وەك وەفایەك بۆ خوێنی شەهیدان و قارەمانێتیی پێشمەرگە و خۆڕاگریی گەلی كوردستان، پێشكەوتنو پاراستنی كوردستان بكەنە ئەولەویەتی كارەكانیان. ئێستا قۆناغێكی ترە لە ژیانی گەلی كوردستاندا و پێویستییەكانی ئەو قۆناغە وا دەخوازێ كە بەرەو بنیاتنانی كوردستانێكی بەهێز و گەشەسەندوو هەنگاو بنێین كە لە ڕاستیدا هەر ئەوەیش ویستی ڕاستەقینەی هەموو هاووڵاتیانی كوردستانە و پێویستە ڕێز لەو ئیرادەیە بگیرێت. چونكە ئەو ئازادی و دەستكەوتانەی ئێستا هەن بەرهەمی خوێنی شەهیدان و خۆڕاگریی خەڵكی كوردستانە.\nلەوبۆنەیەدا جەخت لەسەر پاراستنی فەرهەنگی پێكەوەژیان و برایەتی و تەبایی نێوان پێكهاتەكانی كوردستان دەكەینەوە و ئومێدی قووڵتربوونی ئەو فەرهەنگە بەهادارەی گەلی كوردستان دەخوازین. وێڕای سوپاسگوزاریم بۆ زەحمەت و شەونخونیی هێزەكانی پۆلیس و ئاساییش لە خزمەتكردنی خەڵك و دابینكردنی ئاساییش لە جەژن و بۆنەكاندا داوا لە هەموو هاووڵاتیانی خۆشەویست دەكەم پاراستنی ژینگە و جوانیی وڵاتەكەمان بە ئەركی سەرەكیی خۆیان بزانن.\nهیوادارم نەورۆزی ئەمساڵ ببێتە دەستپێكێك بۆ ئاسوودەیی هەموو خەڵكی كوردستان و ئومێد دەكەم ئەو نەورۆزە و هەموو جەژنەكان بە كامەرانی و بەختەوەری بەڕی بكەن.\nنەورۆزتان پیرۆز و بمێنن بەخێر وخۆشی\n20ـی 3ـی 2019


Home›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›ئێران: دەستمان وەرنەداوەتە کاروباری ناوخۆی عێراق\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند: “پرسەكانی عێراق پەیوەستن بە خودی عێراقییەكانەوە و ئێران دەستی وەرنەداوەتە كاروباری ناوخۆی عێراق، تەنانەت كارێكی لەوشێوەیەش ناكات”.\nعەباس موسەوی ئەمڕۆ لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا و لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە ئۆپەراسیۆنەكەی باشووری بەغدا كە لەلایەن هێزەكانی دژەتیرۆری عێراقەوە دژ بە گروپێكی سەر بە حەشدی شەعبی ئەنجامدرا وتی: “پرسەكانی عێراق پەیوەستن بە خودی عێراقییەكانەوە و ئێران دەستی وەرنەداوەتە كاروباری ناوخۆی عێراق، تەنانەت كارێكی لەوشێوەیەش ناكات”.\nموسەوی ئاماژەی بەوەدا: “حەشدی شەعبی لەسەر فەرمان و داوای بەرپرسان و مەرجەعییەتی باڵا دامەزراوە كە ئێستا بووەتە هێزێكی سەربازیی فەرمی لە عێراق”.\nراشیگەیاند: “متمانەمان بەوە هەیە كە حكومەت و گەلی عێراق ئاستەنگییەكان تێدەپەڕێنن و كێشە و گرفتەكانی ناوخۆی عێراق زۆر بە باشی چارەسەر دەكەن و عێراق زیاتر بەرەو سەقامگیری، ئاسایش و ئارامی دەبن”.\nسەبارەت بە دەنگۆی سەردانەكەی مستەفا كازمی سەرۆكوەزیرانی عێراق بۆ تاران، وتی: “بەرپرسی هەر وڵاتێکی دۆست سەردانی تاران بكات، پێی خۆشحاڵ دەبین، بەڵام هێشتا رێككەوتنی كۆتایی لەوبارەیەوە نەكراوە”.\nسێ رۆژ لەمەوبەر لە بەغدا هێزێكی سەربە دژەتیرۆر هەڵیكوتایە سەر بارەگایەكی كەتیبەكانی حزبوڵڵای عێراق سەربە حەشدی شەعبی نزیك لە ئێران و 14 كەسیان لێ دەستگیر كرد، ئەو هێزەی حەشدی شەعبی تۆمەتبار دەكرێن بەوەی هێرشی مووشەكییان كردووەتە سەر ناوچەی سەوز.\nلە بەرامبەردا هێزێكی سەر بە حەشدی شەعبی هەڵیكوتایە سەر باڵەخانەی دژەتیرۆر لە ناوچەی سەوز و ژمارەیەک سەربازی دەستگیر كرد.\nلە ماوەی رابردوودا، چەندین جار هێزەکانی ئەمریكا لە بەغدا كەوتبوونە بەر هێرشی مووشەكیی و ژمارەیەک گروپی ناو حەشدی شەعبی بە ئاشكرا بەرپرسیارێتی خۆیان لە ئاراستەکردنی مووشەكەكان و بە ئامانجگرتنی هێزەكانی ئەمریكا راگەیاندبوو.


مام جەلال شۆڕشگێڕیکی ماندوونەناس و هێمای ئاشتەوایی بوو - Mehr News Agency\n4 kewçêrê 2017 - 23:58\nNews Code 13379\nنوێنەری حكوومەتی ھەرێمی كوردستانی لە تاران:\nمام جەلال شۆڕشگێڕیکی ماندوونەناس و هێمای ئاشتەوایی بوو\nجەلال تاڵەبانی هێمای شۆڕشگێڕی و خەباتگێڕییە لە هەرێمی کوردستان و رۆژهەڵاتی ناڤین بوو و ئاشتی؛ هێمایەک بوو بۆ گفتوگۆ و ئاشتەوایی.\nئاژانسی هه‌واڵی مێهر، نازم دەباغ: مام جەلال هۆکاری جێگربوونی یەکگرتوویی نێوان کورد و عەرەب بوو. ئەو بەردەوام هەوڵی داوە ئازادی و دیموکراسی لە هەرێمی کوردستاندا جێگر بکات. یەکێک لە داواکارییە سەرەکییەکانی ئەوە بوو کە نان و ئازادی پێکەوە ببینێت و لای وابوو کە بە بێ نان، ئازادی نامومکینە. ئەو ئازادیخوازێک بوو کە دژی ستەم و زوڵم و دیکتاتۆری وەستا. لایەنگری مافی مرۆڤ بوو. کاتێک بە سەرۆک کۆماریی عێراق هەڵبژاردرا و حوکمی لە سێدارەدانی سەدام دەرکرا و جێبەجێ کرانی حوکمەکە پێویستی بە واژۆی سەرۆک کۆماری بوو، ئەو خۆی لەو کارە بوارد؛ مام جەلال ئەو کەسە بوو کە تەنانەت نەیدەویست شایەدی لە سێدارەدانی سەدام بێت.\nتاڵەبانی لە هەموو هەلومەرجێکدا لە پێناو ڕێککەوتن و ئاشتی و ئاسایشی ناوچە و هەرێمی کوردستاندا هەوڵی داوە. هەر بۆیە ئەمڕۆ بۆشاییەکەی لە گۆڕانکارییەکانی ئەمدواییەی ناوچە و عێراقدا زیاتر لە جاران هەست پێ‌دەکرێت. ئەو بۆشاییە هەم لە بواری سیاسی و هەمیش لە بواری ئابووری و کۆمەڵایەتییدا بەرچاوە.\nکۆچی دوایی مام جەلال زیانێکی قورسی بە هەرێمی کوردستان گەیاند. خۆزگە کورد و عێراقی پێڕەو رێگای جەلال تاڵەبانی بن، هەتا لەمڕۆدا کە مام جەلال لە ناو ئێمەدا نییە، هەر هوموو باسی نیازپاکی و کەسایەتییە سیاسییەکەی بکەن. بەڵام باشترین و چڕترین پێناسەیەک کە لە مام جەلال کراوە، هەمان پێناسەی ئایەتوڵڵا سیستانییە کە وەک سوپاپی خاترجەمیی عێراق ناوی لێ‌بردبوو. ئەم بۆچوونەی ئایەتوڵڵا سیستانی هێمایەکە بۆ دۆخی عێراق و پێگەی مام جەلالی خوالێخۆشبوو. من لە ساڵی ۱۹۶۴ لە گەڵیدا ئاشنابووم و تا ئەمڕۆ هاوڕێتیی نزیکمان پێکەوە بووە. لەو ماوەیەشدا هەرگیز ئەوم بێ هیوا بە داهاتوو و شادەمانی نەدیوە. ئێمە پێکەوە و شان بە شانی یەکتر رۆژانێکی سەخڵەتمان بینیوە و رۆژانی سەرکەوتنمان لە بیرە، ئێمە سایەدی کارەساتی حەڵەبجە بووین و بۆ ئەنفال گرییان، بەڵام بیجگە لە هیوا بە دوارۆژ شتێکی دیکەم لێ نەدی. لە رۆژانی سەخڵەتیشدا بەردەوام هیوای بە دوارۆژ بوو. هیوای بە داهاتوو هیچکات نەکوژایەوە.\nلە دەیەی ۸۰ی زایینیدا لە هەرێمی کوردستان دانیشتنێک بوو و هاوڕێیەکی شۆڕشگێڕمان باسی لە ناهۆمێدیی خۆی کرد و مام جەلال دڵخۆشیی دایەوە کە رۆژێک لە عێراقدا دەبێتە سەرۆک کۆمار و هەرواش بوو. تالەبانی هیچکات خۆڕاگری و تاقەت هێنانی لە بیر نەکرد. ئەو سیاسەتوانی داهاتووبین بوو و گەلێ جار تاکتیک و ستراتژییەکانی بەر لە ڕوودانی دەخستەڕوو و لە ئەنجامیشدا هەروا دەبوو.\nئێستا بە چوونی تاڵەبانی، هەرێمی کوردستان پاڵپشت و پێگەیەکی قورسی لە دەست داوە؛ ئەو شۆڕشگێڕێکی ماندوونەناس بوو، بەڵام رێگا و رێبازی مام جەلال هەمیشە زیندووە؛ هیوادارین کە هەر وابێت و خوا لێێ خۆش بێت.


جولای 2, 2019 4\nڕاپۆرتی پلینۆمی سێهەمی كومیتەی ناوەندی كۆمەڵە هەڵبژێردراوی كۆنگرەی ١٧\nپلینۆمی سێهەمی كۆمیتەی ناوەندی كۆمەڵە هەڵبژێردراوی گۆنگرەی 17، رۆژەكانی شەممە و یەكشەممە ١٩ و ٢٠ ی مانگی جۆزەردانی ساڵی ١٣٩٧ ڕێكەوتی ٩ و ١٠ ی مانگی ژوئێنی ٢٠١٨، بەڕێوە چوو. پلێنوم بە ڕاگەیاندنی دەقیقەیەك بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە یاد و بیرەوەری گیانبەختكردوانی ڕێگای ئازادی و سۆسیالیزم و بەتایبەت بە یادی هاوڕێ سیامەك شامی كە لە مەودای نێوان دوو پلینۆمدا گیانی لەدەستدابوو، دەستی پێ كرد. لەم پلینۆمەدا ئەندامانی كۆمیتەی ناوەندی حیزبی كومونیستی ئێرانیش وەك چاودێر ئامادە بوون. بەشی یەكەمی باسەكانی ئەم كۆبوونەوەیە تەرخان كرا بۆ ڕاپۆرتی سیاسی كۆمیتەی ڕێبەریی كۆمەڵە بە پلینۆم كە لەلایەن دەبیری ئەوەڵی كۆمەڵەوە پێشكەش كرا. چاوگێڕانێكی خێرا بەسەر بارودۆخی گشتی دنیا، هەڵسەنگاندنی بارودۆخی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، ئاڵوگۆڕە سیاسییەكانی ئێران، ئەگەرەكانی داهاتوو و ئاسۆی سیاسی كوردستان، ئەولەویەتەكانی كۆمەڵە لەدەورەی داهاتوودا، سەردێڕی سەرەكی ڕاپۆرتی سیاسیان پیك دەهێنا.\nئەو خاڵانەی كە لە هەڵسەنگاندنی بارودۆخی جیهانیدا تەئكیدیان لەسەر كرا بریتی بوون لە:\nدرێژەی قەیرانی ئابووری. قەیرانی ئابووری ئێستای جیهانیی سەرمایەداریی درێژەی قەیرانێكە كە لە ساڵی ٢٠٠٨ وە دەستی پێكردوە. ئەگەرچی ئێستا لە شیدەتی قەیرانەكە بە بەراورد لەگەڵ ساڵەكانی سەرەتا كەم بۆتەوە، بەڵام گەشەیەكی ئابووری كە مەعمولەن بەدوای قەیرانەكاندا سەرهەڵدەدا، بەدی نەهاتووە. بەم واتایە ئیتر قەیران بۆتە دیاردەی هەمیشە ئامادە و پێكهاتەیی لە نیزامی سەرمایەداریدا. گەشەی سەرسوڕ هێنەری تێكنولۆژی، بەرز بوونەوەی ئاستی بەرهەمهێنەرێی كار، چوونە سەرەوەی زەرفییەت بۆ بەرهەمهێنانی پێداویستیە سەرەتاییەكان لە ئاستی فراوان دا، بەگشتی ئەمانەی كە دەیانتوانی بەشەریەت بە ئازادی و ڕێفاه و یەكسانی بگەیەنن، بە پێچەوانە لە ژیانی زۆربەی خەڵكی دنیادا بۆتە هۆی زیاتر بوونی هەژاری، خەسارە كۆمەڵایەتیەكان، بێكاری، كەم بوونەوەی خزمەتگوزاری گشتی، كۆچبەری و ئاوارە بوون. لە عەینی حاڵدا ڕەنگدانەوەی ئەم بارودۆخە لە پەرەسەندنی ناڕەزایەتی و خەباتی كرێكاری و جەماوەری لە شوێنە جۆراو جۆرەكانی دنیادا دەبینین.\nكێبركێ و كێشمەكێشەكانی نێوخۆی بنەماڵەیی ڕژیمە سەرمایەداریەكان زیاتر بووە. روسیە و چین لە مەیدانی رقابەتە جیهانیەكاندا چالاك تر بوون. گەلێك لە یەكیتیەكانی ڕابردوو لە بەردەم هەڵوەشانەوە دان. یەكێتی ئوروپا لە قەیراندایە. كشانەوەی بریتانیا لەم یەكێتیە، دودڵی ئیتالیا و یۆنان لەسەر دوو ڕێیانی مانەوە و نەمانەوە لەم یەكێتیەدا، گۆرانی بەرچاوی ڕای گشتی خەڵكی ئوروپادا لە دیفاع لەم یەكێتیە، لە زومڕەی نمونە بەرچاوەكانی ئەم قەیرانەن. دەوڵەتی ئەمریكا لەژێر ڕێبەریی دوناڵە ترامدا بە دروشمی ” ئەمریكا یەكەم” هەوڵ ئەدات بەهەر شێوەیەك بووە هێژمونی ئابووری، سیاسی و نیزامی خۆی بەسەر دنیادا بپارێزێت، بەڵام بێتوانایی لە داسەپاندنی ئەم جێگا و شوێنە بۆتە هۆی پەرەسەندنی قەیرانە سیاسیەكان. ڕێككەوتنەكانی ڕابردو یەك لە داوای یەك تێكدەچن. كشانەوە لە قەراردادی پاریس لە بواری ژینگەدا، هەڵوەشانەوەی ناڕاستەوخۆی قەراردادی بازرگانی ئەمریكای باكور، دەرچوون لەبەرجام شەڕی بازرگانی نێوان ئەمریكا و ئوروپا لە لایەكەوە و چین و ئەمریكا لە لایەكی دیكەوە لەسەر دانانی تەعرەفەی گومركی و هیتر، كۆمەڵێك نمونەی دەركەوتنی ئەم قەیرانە و لە نیشانەكانی بارودۆخێكی نوێن كە بەسەر دنیادا زال بووە. وەها بارودۆخێك دنیای ئەمرۆی بۆ دانیشتوانی نا ئەمن تر لە ڕابردو كردوە.\nڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەروا یەكێك لە ناوەندەكانی قەیرانی دنیایە. ستراتیژی ئەمریكا لەم ناوچەیەدا ئەساسەن لەسەر بنەمای “گەڵاڵەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستی گەورە” بنیاد نراوە. ناوەرۆكی ئەم گەڵاڵەیە بریتی بوو لە: چارەسەر كردنی كێشە ناوچەییەكان و لە ناوەندیشیاندا كێشەی فەلەستین، بە نێوبژیوانی ئەمریكا، لەبەین بردنی بوارە مادییەكانی سەرهەڵدانی شۆڕشەكان و ئاخێزە كۆمەڵایەتیەكان، كردنی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بە ناوچەی ژێر نفوزی بێ ئەملاو ئەولای ئابووری و هێژ مونی سیاسی ئەمریكا.\nبەڵام چەند هۆكار بەرەوپێش چوونی ئەم ڕەوتەی راگرت. یەكەم، ئاخیزە جەماوەریەكان لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی نێواڕاست ناسراو بە بەهاری عەرەبی كە بوون بە هۆی روخانی چەند دیكتاتۆڕی هاوپەیمانی ئەمریكا. دووهەم، شكست هێنانی پلانە نیزامیەكانی ئەمریكا لە ئەفغانستان، عێڕاق و سوریە و سێهەم، گەڕانەوەی روسیە بۆنێو كێشمەكێشەكانی روژهەڵاتی نێوەڕاست. بەمجۆرە دەبینین كە هەوڵەكانی ئەمریكا بۆ كۆنترۆڵ كردنی قەیرانەكان لە خاوەرمیانەدا لەسەر بنەمای ستراتیژی ” گەڵاڵەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستی گەورە” تا ئێستا سەركەوتنی بەدەست نەهێناوە.\nڕاپۆرتی كۆمیتەی ڕێبەریی كۆمەڵە بە پلینۆم، هەروەها چووە سەر هەڵسەنگاندنی بارودۆخی وڵاتانی عێڕاق، توركیە و سوریە و ئەم بابەتانەش لە لایەن بەشدارانەوە قسەوباسیان لەسەر كرا. خاڵە سەركیەكانی ئەرزیابی ڕاپۆرتەكە سەبارەت بەم وڵاتانە بریتی بوون لە:\nهەڵبژاردنی ئەم دواییەی عێڕاق، ئەم هەڵبژاردنە نە تەنیا نەیتوانی ململانێ نێوان گوروپە جۆراو جۆرەكان كەم بكاتەوە، بەڵكو زیاتریشی كرد. بەهۆی ئەوە كە لەم گوروپانەدا هەركامەیان میلیشیای ڕەسمی و نا ڕەسمی خۆیان هەیە، مەترسی دەست پێكرنەوەی شەڕ و تێكهەڵچوونی نێوخۆیی لەسەر دابەش كردنی دەسەڵات ئەگەری كەم نییە. ئەم هەڵبژاردنە لە لایەن نزیك بە ٧٠ لەسەدی ئەو كەسانەوە كە ئەیناتوانی دەنگ بدەن. بەرەوڕووی بایكۆتێكی وشیارانەی گەورە بووەوە. گوروپە جۆراو جۆرەكان تەنیا بە فڕوفێڵ و تەقەلوب و پاشقولدانی یەكتر توانیان، لانیكەمی دەنگی دەنگدەران بەناوی خۆیانەوە تۆمار بكەن. ئەم بایكۆتە ئاگاهانە و بەرینە نیشانەی دابەزینی بەرچاوی نفوزی گوروپە دەسەڵاتدارەكان و هەروەها ئوپوزسیۆنیش بووە. لە مانگەكانی داهاتو چاوەڕوانی گەشە و بەرەوپێش چوونی خەباتی جەماوەری لەدژی هەژاری و فەلاكەت و نا ئەمنی دەبین. لەم نێوانەدا دەوڵەتی ئەمریكا هەوڵ ئەدات تا بە دەستەبەر كردنی هاوكاری كۆماری ئیسلامی لە عێراق هاوسەنگی لە نێوان گورۆپە جوراوجۆرەكان بۆ پێكهێنانی حكومەتی داهاتوی عێراق، بەدی بێنی، دەسەڵاتێك كە بەم جۆرە سەروبەری پێك دێت، بی گومان لەرزۆك و ناسەقامگیر دەبێت.\nقەیرانی سوریە. لەگەڵ شكستی داعش و گیرانەوەی ناوچەكانی ژێر دەستی ئەو ڕەوتە، قەیرانی سوریە چۆتە قۆناغێكی نوێوە. دیاردەكان ئەوە دەڵێن كە مانەوەی سوریە وەك وڵاتێك تەنیا له سوورەتی دابەش بوونی بۆ دوو ناوچەی ژێر نفوزی روسیە و ئەمریكا لە رۆژهەڵات و رۆژئاوای روباری فورات مەیسەر دەبێ. بەم واتایە دەوڵەتی بەشار ئەسەد یان هەر دەوڵەتێكی تر لەسەر كار بێت، دەبێ بەرژەوەندیەكانی ئەم دوو لایەنە زل هیزە و هەروەها ئیسرایلیش ڕەچاوبكات. لەهەمان كاتدا داگیر كردنی ناوچەی عەفرین لە لایەن توركیەوە، كە دوای خۆڕاگریەكی قارەمانانە لە لایەن پارێزەرانیەوە، ڕوویدا، نیشانیدا كە لە نێوان ئەمریكا و دەوڵەتی توركیەدا سەبارەت بە خستنە ژێر گوشاری بزوتنەوەی رۆژئاوا و ڕێبەریەكەی، كۆمەڵێك تەوافوقی شاراوە رووی داوە. هێشتا دەبێ چاوەڕێی دەركەوتنی ئاكامەكانی دیكەی ئەم تەوافوقاتە لەدژی خەڵكی رۆژئاوا بین. لەگەڵ هەموو ئەمانەدا گەلێك لە دەستكەوتە كۆمەڵایەتیەكانی بزوتنەوەی رۆژئاوا كە بۆتە هێزێكی مادەی لەنێو جەماوەردا، لە ئاكامی ئەم جۆرە تەوافوقە دەژی خەڵكیەدا، ناسرێنەوە.\nتوركیە لە سەروبەندی هەڵبژاردنی پێش وەختی سەرۆ كۆماریدایە. سەركوتگەری توند و بەرین بە بیانوی كودتای بێ ئاكام، گشت پرسی قانونی ئەساسی بۆ زیاتر كردنی دەسەڵاتی سەرۆك كۆمار و ئێستا هەڵبژاردنی پێشوەختە، بەگشتی نیشانەی ئەوەن، ئەردوغان بەم ئاكامە گەیشتوە كە دەسەڵاتی ئەو لە توركیە بە پشت بەستن بە ستراتیژی سەركوتی بێ پەردە نەبێت ناپاریزرێت. لەم روەوە هەوڵ ئەدات، تا بەر لەوەی كە بزوتنەوە جەماوەریەكان و ناڕەزایەتی لە ئاستێكی سەرتاسەریدا بكەوێتەڕێ، پێگەی خۆی لە دەسەڵاتدا پتەو بكات و بە دەستی كراوە ترەوە سیاسەتەكانی خۆی و ئامانجەكانی خۆی بەرەو پێش بەرێت. بەڵام بێ گومان كۆمەڵگای توركیە لە بەرانبەر هێرش بۆسەر دەسكەوتە سیاسی و كۆمەڵایەتیەكانی، سەر دانانەوێنی. لە توركیەدا چەند بزووتنەوەی بەهێزی كۆمەڵایەتی هەیە كە لە شانۆی سیاسی و كۆمەڵایەتیدا لە بەرانبەر دیكتاتۆری حاكمدا ڕیزیان بەستوە. بزوتنەوەی كرێكاری توركیە یەكێك لە بەهێز ترین بزوتنەوە كرێكاریەكانە لە ئاستی دنیادا. بزوتنەوەی ئازادی خوازی و سیكۆلار كە بزوتنەوەی خوێندكاری و كۆمەڵگای رووناكبیری توركیە لە ناوەندی دایە و مەیلی چەپ و كومونیستی تێیدا دەوری بەرچاویان هەیە، لەپاڵ ئەمانەدا بزوتنەوەی خەڵكی كورد لە كوردستانی توركیە، كۆڵەكەیەكی دیكەی خەباتی ئازادی خوازنە و ماف تەلەبانەیە لەم وڵاتەیە. ئەم بزوتنەوەیە لە ماوەی چەند ساڵی دواییدا بەشی پێشڕەوی كۆمەڵگای توركیەشی كردۆتە هاوڕێی خۆی و سەرەڕای ئەو زەربانەی كە لەم چەند ساڵەی دواییدا وێی كەوتوە، هێشتا یەكێك لە نیگەرانیە جیدیەكانی ئەردوغان و حیزبەكەیەتی.\nپلینۆمی كۆمیتەی ناوەندی لە درێژەی باسەكانیدا چووە سەر هەڵسەنگاندنی بارودۆخی سیاسی ئێران. لەم پێوەندەدا لەسەر بنەمای ڕاپۆرتی سیاسی كۆمیتەی ڕێبەریی، باسەكانی پلینۆم لەسەر ئەم سەردێرە سەرەكیانەی خوارەوە چڕ بۆوە.\nیەكەم، ناكۆكی نێوان ئاڵوگۆڕە كۆمەڵایەتیەكانی ئەم چەند دەیەی دوایی لە ئێران و پێكهاتەی سیاسی، ئیدئۆلۆژیك و حقوقی دەسەڵات. لەم پێوەندەدا جەخت كرایەوە كە كۆمەڵگای ئێران لە ماوەی ٤ دەیەی ڕابردودا شاهیدی كۆمەڵێك ئاڵوگۆڕی كۆمەڵایەتی بەرین بووە. وەك نمونە لەم دەورەیەدا ڕژیمی ئیسلامی نەیتوانیوە شێوازی ژیانی جێی سەرنجی خۆی بەسەر كۆمەڵگادا بسەپێنێ و ئۆلگوەكانی ژیانی خەڵك گۆڕانی بەسەردا هاتوە. ماهوارە و ئینترنێت و تۆرە كۆمەڵایەتیەكان هاتونەتە نێو گۆڕەپانە جۆراو جۆرەكانی ژیانی خەڵكەوە. مەزهەب بە شێوەیەكی بەرچاو بە تایبەت لەلای لاوان پاشەكشەی كردوە و مزگەوتەكان كەم ڕەونەق بوون و برەویان نەماوە. فەرهەنگ و هونەر لە بوارە جۆراو جۆرەكانی وەك مۆسیقا و سینەما و هیتردا چوارچێوەكانی كۆنترۆڵ و سانسۆڕ و ئیدئۆلۆژی ڕژیمیان تێ پەڕاندووە. ژمارەی ئەو كەسانەی خوێندنی زانكۆیان تەواو كردوە بە دەیان بەرابەر زیادی كردوە كە لە نێویاندا ژنان پێشەنگن. لە عەینی حاڵدا پێكهاتەی كۆمەڵایەتی ئێران توشی ئالوگۆڕ بووە. جەمعیەتی ئێران لە دەورەی حكومەتی ئیسلامیدا زیاتر لە دوو بەرانبەر زیادی كردوە. شەپۆلی كۆچ كردن لە دێهاتەكانەوە بەرەو شار جەمعیەتێكی زیاتر ٢٠ ملیۆن كەسی حاشیە نشینی لە شارەكانی بەشوێنەوە بووە، كە زیاتر كرێكار و زەحمەتكێشن. پەراویزی شارە گەورەكان بەم جەمعیەتە زۆرەوە، بوونەتە كانونی پەرەسەندنی خەسارە كۆمەڵایەتیەكان. بەڵام لە بەرانبەر ئەم ئاڵوگۆڕە گەورە كۆمەڵایەتیانەدا، پێكهاتەی سیاسی، ئیدئۆلۆژیكی و حقوقی ڕژیم لەوانە، قانونی ئەساسی، ویلایەتی فەقیە، شورای نیگابان، شەبەكەی ئیمام جومعەكان وەك موڕەویجیی ڕژیم و ناوەرۆكی تەرویجیەكەیان، تەنانەت ستراتیژی جیاوازی دوو باڵی ڕژیم بۆ مانەوە، گۆڕانێكی ئەوتۆی بەسەردا نەهاتوە. تەنیا گۆڕەپانێك كە تییدا هەست بە گۆڕانی ڕژیم دەكرێت، كامڵ تر بوونی سازمان و شێوازەكانی سەركوتە. ئەم ناكۆكیانە حكومەت كردن بەسەر وەها كۆمەڵگایەكیدا بۆ ڕژیمی ئیسلامی رۆژ لەگەڵ رۆژ دژوار تر كردوە.\nدووهەم، گوشارە ئابووری و سیاسیەكان بۆسەر ڕژیم لە لایەن ئەمریكا و دەوڵەتانی دیكەی رۆژئاواییەوە، درێژەی هەیە. بە دەرچوونی ئەمریكا لە بەرجام ئەم گوشارانە زیاتر بوون و هەم ڕژیم و هەم زۆربەی خەڵكی ئێڕانیان خستۆتە بارودۆخێكی دژوارەوە. ستراتیژی ئەمریكا لە پێوەند لەگەڵ كۆماری ئیسلامی نەك روخاندنی ڕژیم بەڵكو بوونی لە ڕژیمێكی سەركێشەوەیە بۆ بوون بە ڕژیمێكی هاوكارە لە ناوچەكەدا. دەوڵەتی ئەمریكا لە زەرفیەتەكانی كۆماری ئیسلامی بۆ هاوكاری كردن لەگەڵ ئەمریكا لە هێوركردنەوە و چارەسەر كردنی قەیرانەكانی ناوچەكەدا، لە فەلەستین و لوبنانەوە بگرە تا عێڕاق و یەمەن و بەحرین و تەنانەت ئەفغانستان ئاگادارە. ئاشكرایە كە دەوڵەتی ئەمریكا وێڕای شوێن گرتنی ئەم ستراتیژییە، زەرفیەتەكانی خۆی بۆ بەرەوروو بوونەوە لەگەڵ ئاڵوگۆڕە پێش بینی نەكراوەكانی داهاتوش بەهێز دەكات. بۆ نمونە لەم بارەیەوە لە بەرانبەر ڕەوتی روخاندنی كۆماری ئیسلامیدا بێ لایەن و دەستەوەستان نابێت. چرا سەوزە جارو بارەكانی بە ئەوپوزسیۆنی بۆرژوایی ڕژیم لە خزمەت ئامادە كاری بۆ وەها بارودۆخێكە.\nسەبارەت بە بەرجام پلینۆم جەختی كردەوە لەم تەوافوقەدا چەندین خاڵی نەنوسراو هەیە كە دەوڵەتی ئۆباما هیوادار بوو بە گۆڕانی هاوسەنگی هێز بە قازانجی رێفۆرم خوازەكان و میانە ڕەوەكانی نێو حكومەت لە نێوخۆی ئێران، بەكردەوە دەرهاتنیان زەمانەت بكرێت. ئەم خاڵانە ئەساسەن پێوەندیان بە دەستێوەردانەكانی كۆماری ئیسلامیەوە هەیە لە ناوەندەكانی قەیرانی ناوچەكەدا. دەوڵەتی ترامپ ئەو ئامانجە نەنووسراوانەی ئاشكرا كرد و بەكردەوە دەرهاتنیانی لە كولیەتی ڕژیم داوا كرد. لە پێوەند لەگەڵ بەرجام ئەگەرچی جیاوازیگەلێك لە سیاسەتی دەوڵەتانی ئوروپایی و ئەمریكادا دەبیندرێت، بەڵام لە كۆتاییدا ئەوان لەم پێوەندەدا بۆ ناچار كردنی كۆماری ئیسلامی بە پاشەكشە، بە بێ ئەوەی ڕایبگەیەنن، ئەركیان دابەش كردووە و بە كردەوە بە شێوەی هاوئاهەنگ دەجوڵێنەوە. دیاردەكان نیشانی ئەدەن كە كۆماری ئیسلامی لە بەرانبەر ئەم گوشارانەدا رێگەێكی بێجگە لە پاشەكشە كردن نییە، قسە تەنیا لەسەر میكانیزمی پاشەكشەیە. لە ڕاستیدا ئەم پاشەكشەیە بە كردەوە سەرەتاكەی دەستی پێكردوە و نیشانەكانی لەبەر چاوی ڕای گشتی شاراوە نییە. پلینۆم هەروەها جەختی كردەوە كە تەحریمەكان و سزا ئابوریەكانی ئەمریكا لەدژی كۆماری ئیسلامی لە عەینی حاڵدا ژیان و بەڕێچوونی زۆربەی هەرە زۆری خەڵكیشی خستووتە ژێر گوشارەوە و دوكەڵەكەی بەر لە كۆماری ئیسلامی دەچێتە چاوی ئەوانەوە.\nسێهەم، پەرەسەندنی ناڕەزایەتیە كرێكاری و جەماوەریەكان. روداوەكانی ئەم مانگانەی دوایی لە نمونەكانی وەك، مانگرتنی سەرتاسەری كرێكارانی ڕێگای ئاسن، مانگرتنی سەرتاسەری شۆفیرەكان و كامیۆن دارەكان كە لە پشتیوانی بەشەكانی دیكەی كۆمەڵگاش بەهرەمەند بوون، درێژەی ناڕەزایەتی و كۆبونەوە كرێكاریەكانی رۆژانە لە هەموو جێگایەكی ئێران، ئاخێزە شاریەكان لە ئەهواز و كازرون، بەگشتی نیشانی ئەدەن كە بزوتنەوەی جەماوەری مانگی بەفرانبار دانەمركاوەتەوە، بەڵكو لە شێوازی جۆراو جۆر تردا و بە تاكتیكی گونجاو ترەوە بەردەوامە. چەند تایبەتمەندی گرنگ لە ناڕەزایەتیەكانی ئەم دواییەدا، نیشانی ئەدەن كە لەم دورەیەدا تای تەرازو تا ڕادەیەك بە قازانجی بەرەی كرێكاران و خەڵكی ناڕازی قورسایی دەكات. بەرە بەرە حەڕەكەتەكان بەڕەو سەرتاسەری تر بوون دەچن و هێرش بەرانە تر دەبن،هەروەها كرداری سەركوتگەرانەی ڕژیم نەیتوانیوە خەڵكی ناڕازی چاوترسێن بكات، نەرمی نواندن لە تاكتیكەكاندا بە تایبەت لە بواری مانگرتن و خەباتی سەنگەر بەسەنگەردا جێ دەكەوێ و هێزەكانی ڕژیمی تا ڕادەیەكی زۆر زەمین گیر كردوە، لە هەمووی ئەوانەدا دەتوانین نێشانەكانی گۆڕانكاری لەهاوسەنگی هێزی خەلك و رژیمدا ببینین. لە پلینۆمدا هەروەها جەخت كرایەوە كە بارودۆخی نوێی كۆمەڵگای ئێران لە عەینی هەستیار بوونیدا، هێشتا بە واتای ئەوە نییە كە ئەم كۆمەڵگایە پێی ناوەتە دەورەیەكی شۆڕشگێڕانەوە.\nچوارەم، ئەگەر كۆماری ئیسلامی لە بەرانبەر گوشارەكانی ئەمریكا و دەوڵەتانی رۆژئاواییدا ناچار بە پاشەكشەیە و باڵە جۆراو جۆرەكانی ڕژیم چارەیەكیان نییە بێجگە لەوەی لەم پێوەندەدا یەكگرتوانە بجوڵێنەوە، بەڵام لە بەرانبەر گوشارەكانی خەڵكی ناڕازیدا خۆڕاگری دەكەن. ئەوان نە دەتوانن باشتر بوونێك لە ژیانی ئابووری خەڵكی زەحمەتكێش و بێبەشدا پێكبێنن و نە دەوێرن دڵخوازانە فەزای سیاسی ئێران بكەنەوە، لەبەر ئەوەی ئەزموون و تەجروبەی خۆیان و ڕژیمە دیكتاتۆڕیەكانی تر پێیان ئەڵیت كە وەها سیاسەتێك ڕەوتی روخانیان خێرا تر دەكات. بەم حاڵەوە وەك هەموو ڕژیمێكی تر هەموو ڕێگاكان بۆ مانەوەی خۆیان تاقی دەكەنەوە. كرێكاران و جەماوەری بێبەش و ستەملێكراو لە ئێران بۆ دەستەبەر كردنی دوو دروشمی لێكجیانەكراوەی نان و ئازادی هاتنە مەیدان و هەر دەستكەوتێك بە دەست بێت تەنیا بەرهەمی خەباتی خۆیان دەبێت.\nبەشێكی تر لە ڕاپۆرتی سیاسی و باسەكانی پلینۆم تەرخان كرابوو بۆ قسە كردن لەسەر بارودۆخی سیاسی كورستان. لەم پێوەندەدا جەخت كرایەوە كە بارودۆخی لە حاڵی گۆڕانی ئێران ڕاستەخۆ لەسەر فەزای سیاسی كوردستانیش كاریگەری هەبووە. بەشوێن ناڕەزایەتییە جەماوەرییەكانی مانگی بەفرانباردا كە چەند بەشێك لە كوردستان چالاكانە تێیدا بەشدار بوون، شاهیدی ناڕەزایەتیی و مانگرتنی جۆراوجۆر لەوانە بەرانبەر بە داخرانی سنورەكان، گوشار هێنان بۆسەر زەحمەتكێشان و كۆڵبەران و زیاد كردنی تەعرەفە گومركییەكان بووین. هەروەها شاهیدی پەیوەست بوونی شۆفیر كامیۆنەكان و كامیۆندارانی كوردستان بە مانگرتنی سەرتاسەری، كۆبوونەوە و خۆپیشاندانی موعەلیمانی مافخواز و كۆمەڵێكی زۆر ناڕەزایەتیی دیكەی لێرە و لەوێ بوین. لە كوردستانیش وەك باقی شوێنەكانی ئێران بواری بابەتی و كۆمەڵایەتیی بۆ ئاخیزی جەماوەری لەدژی هەژاری و بێكاری و نایەكسانی و ستەم بەهێزە. پێشینەی خەبات و خۆڕاگری لە كوردستان، ئەزمونی دەوڵەمەند و حوزوری بەهێزی ڕەوتی چەپ و ڕادیكاڵ لەم كۆمەڵگایەدا، ئاسۆیەكی هیوابەخشی هاوكات لەگەڵ سەراسەری ئیران خستۆتە بەردەم بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی كوردستان كە پتەو كردنی ئەم پێوەندیە بە تایبەت لە بارودۆخی هەستیاری ئێستادا خاوەنی گرنگییەكی زۆرە.\nپلینۆم بە جەخت كردنەوە لەسەر هەستیار بوونی بارودۆخی سیاسی لە ئێران لەسەر چەند ئەولەویەتی بنەڕەتی قۆناغی ئێستا لە فەعالیەت و چالاكییەكانی كۆمەڵە لە كوردستان تەئكیدی كردەوە:\nیەكەم، درێژەی خەباتی شێلگیرانە بۆ بەهێزكردنی بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی خەڵكی كوردستان. پتەو كردنی پێگە و مەوقعیەتی كۆمەڵە لە خەبات لەدژی ستەمی نەتەوایەتی بەپشت بەستن بە ” بەرنامەی كۆمەڵە بۆ حاكمییەتی جەماوەری”، ستراتێژی كۆمەڵە لە بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی كوردستان و پەسند كراوەكانی كۆنگرەی ١٧ی كۆمەڵە، بەشداری چالاكانە لە خەباتی ڕۆژانەی جەماوەری كە لە ئارادایە، هەوڵدان بۆ بە سەركەوتن گەیاندنی هەر حەرەكەتێكی دیاریكراو و كردنی بە خاڵێكی پشتیوانی بۆ پێشڕەویەكانی لەمەودوای. هەوڵدان بۆ پێكهێنانی بەرین ترین هاوپشتی لەنێو جەماوەری ناڕازیی لەدژی ڕژیمی كۆماری ئیسلامیی.\nدوهەم، هەوڵدان بۆ شكڵدان بە جەمسەرێكی چەپ لە كوردستان، بە ئامانجی چالاك تر كردنەوەی سەرجەم پوتانسیەلاكانی چەپی شۆڕشگێڕ و سۆسیالیستی موجود لە كۆمەڵگادا. بارودۆخی سیاسی لە حاڵی ئاڵوگۆڕ لە ئێراندا، بوارە عەینیەكانی سەركەوتنی وەها هەوڵێكی لە كوردستانیشی فەراهەم كردووە. سەرجەم ئەم هێزە و كەسایەتییە چەپ و كۆمۆنیستانەی لە نێوخۆ و دەرەوە كە دەیانەوێ لە زەرفیەتی بزوتنەوەی شۆڕشگێرانەی خەڵكی كوردستاندا دەور و نەخشیان هەبێت و لە ئێستادا لزومەن ئەندامی هیچ ڕێكخراوێكی سیاسی دیاریكراو نین، بە گشتی دەتوانن بنەمای شكڵ گرتنی وەها جەمسەرێك بن. كردنی ئەم ئاڕاستەیە بە پرۆژەیەكی دیاریكراو بە هاوكاری هیزە بیلقوەكانی ئەم حەرەكەتە لە ئەركەكانی ئەم دەورەیەمان دەبێت.\nسێهەم، پەرەدان بە تەشكیلاتی حیزبی بە تایبەت لە كارگاكان و لە شوێنە كرێكاریەكاندا، بەپێی سیاسەتی ڕێكخستنێكی دیاریكراو كە لە لایەن كومیتەی ” ڕێكخستنی چالاكییەكانی نێوخۆی كوردستانەوە” هیدایەت دەكرێت. بەرز كردنەوەی زەرفییەت و تواناییەكانی تەشكیلات بۆ ڕاكێشانی لاوانی شۆڕشگێڕ و كۆمۆنیستی چالاك لە زانكۆكاندا، لەنێو مۆعەلیمان و لە شوێنە فەرهەنگییە پێشكەوتوو پێشڕەوەكاندا، بەهێزكردنی هاوپشتی و وەحدەتی حیزبی لە تەشكیلاتی عەلەنیدا، بەرز كردنەوەی ئاستی ئامادەیی ڕەزمی هێزی پێشمەرگە و پەرە پێدانی كە لەگەڵ ئیمكاناتی ئەم دەورەیە گونجاو بێت.\nچوارەم، بازنەی چالاكییەكانی كۆمەڵە لە ئاستی ناوچەكە و لە دەرەوەی وڵات، لەسەر بنەمای نەخشە عەمەل و هەڵسەنگاندنی كۆمەڵە كە لە ڕاپۆرتی سیاسی پەسند كراوی كۆنگرەی ١٧ دا هاتووە، دەبێ پەرەیان پێبدرێت. لەم پێوەندەدا لەسەر پەرەدان بە چالاكییەكانی نوێنەرایەتی كۆمەڵە لە دەرەوەی وڵات، بەپێی ڕێكارە دیاری كراوەكان جەخت كراوەتەوە. بەشداری چالاكانە تر لە ناساندنی ئامانجەكانی كۆمەڵە لە بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی كوردستاندا، بەشداری هەڵسوڕاوانە تر لە كۆبوونەوە و ئیجلاسە جیهانی و ناوچەییەكاندا سەبارەت بە پرسی كورد، تا ئەو جێگایەی كە لەگەڵ پێوانە و پەسند كراوەكانی ئێمەدا بێتەوە.\nپێنجەم، تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان ئەو ئامرازە مۆدێڕنانەن كە دەتوانن كۆمەڵێك هاسانكاری بەرچاو بۆ بەرەپێش چوونی فەعالیەتەكانمان لە هەموو بوارەكاندا پێك بێنن و ئیمكاناتی دامەزراندنی پێوەندیەكی بەرین لە ئاستی كۆمەڵگادا فەراهەم بكات. ئەگەرچی ئەم ئامرازانە ناتوانن جێگرەوەی چالاكیی مەحەللی هەڵسوڕانی كۆمەڵە لە شوێنەكانی كار و ژیاندا بن، بەڵام، كەڵك وەرگرتنی وشیارانە، ڕێكخراو و موتەمەركز لێی دەتوانێ دەورێكی كاریگەری لە بەرەپێش بردنی سیاسەتەكانی كۆمەڵەدا لە كوردستان هەبێت.\nشەشەم، ئەگەرچی لەبار ترین حاڵەت بریتیە لە چوونی كۆمەڵگای ئێران بەرەو دەورەیەكی شۆڕشگێڕانە لە ئاستی سەرتاسەریدا و هەموو هەوڵەكانمان پێویستە لە پێناو ئاڕاستە كردنی كۆمەڵگا بەرەو وەها مەوقعیەتێكدا بێت، بەڵام لە عەینی حاڵدا كۆمەڵە دەبێ ئامادەیی پێویستی بۆ نواندنی دەورو نەخشێكی كاریگەر لە ئەگەری هاتنە ئارای بارودۆخێكی نالەبار و نەخوازراو و یان بارودۆخێك كە لەگەڵ چاوەروانی ئێمە بە تەواوی نەگونجێ، هەبێت. كۆمەڵە لە هەموو حاڵەتێكدا وەك ڕێكخراوێكی بەرپرس لە بەرانبەر خەڵكی كوردستاندا دەبێ ئەم تواناییەی هەبێت تا كۆمەڵگای كوردستان لە بوارە پڕ مەترسیەكان بە كەمترین زیانەوە تێپەڕكات.\nپلینۆم لە باسەكانی سەبارەت بە ڕاپۆرتی تەشكیلاتی، ڕاپۆرتی كومیتەی ڕێبەری كۆمەڵە لە پێوەند لەگەڵ كاری ئۆرگانەكانی جێگیر لە كوردستانی عێڕاق، چالاكییەكانی كومیتەی ڕێكخستنی تەشكیلات لە نێوخۆی وڵات، نوێنەرایەتی كۆمەڵە لە دەرەوەی وڵات و نەشریەی پێشڕەوی دایەبەر قسەوباس و هەڵسەنگاندن و تێبینی و پێشنیاری جۆراوجۆر لە ڕاستای بردنەسەری چەندایەتی و چۆنایەتی چالكەییەكانی پێشكەش بە كومیتەی ڕێبەری كۆمەڵە كرد. كۆبوونەوەی كومیتەی ناوەندی لە قسەوباس سەبارەت بە دابەش كردنی كار و ئاڕایشی نێوخۆی كومیتەی ناوەندی، كومیتە و ئۆرگانە جۆراوجۆرەكانی تەشكیلاتی دیاری كرد و دوای دوو ڕۆژ كۆبوونەوەی چڕوپڕ كۆتایی بە كارەكانی هێنا.\nكومیتەی ڕێبەری كۆمەڵە


له لایه‌ن Dillshad ه‌وه،  ڕێكه‌وتی ٢٠٠٧/٨/٥\nپرۆگرامی ئه‌م جاره‌مان چییه؟\nچۆن ئه‌م كاره بكه‌ین؟\nدروستكردنی فۆڕمێك و خانه‌یه‌ك\nله كاتی خوێندنی (ASP)، به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی هه‌ندێ پرۆگرامی بچووكمان دروست كرد. ئه‌و پرۆگرامانه ئه‌گه‌رچی ساده‌ن به‌ڵام زۆر سوودیان هه‌یه بۆ تێگه‌یشتن. ئێمه هه‌ر جارێ باسی چۆنێتیی دروستكردنی یه‌كێك له‌و پرۆگرامانه ده‌كه‌ین. به‌ڵام پێش ئه‌وه‌ی هیچ بكه‌ین پێمان خۆشه شتێ بڵێین: له كاتی پڕۆگرامكردندا هه‌ركه‌سه و به‌شێوازێ كه خۆی پێی باشه هه‌وڵ ده‌دا پڕۆگرامه‌كه‌ی دروست بكات. زمانی پرۆگرامكردنیش، ئه‌گه‌ر هه‌مان زمانیش به‌كار بێنین شێوازی نووسینی كۆدی پرۆگرامه‌كان له كه‌سێكه‌وه بۆ كه‌سێكی تر ده‌گۆڕدرێ. له‌وانه‌یه كه‌سێ زیاتر له كاتی نووسینی مه‌رجدا حه‌ز بكات ته‌نها (if) به‌كار بێنێ، له كاتێكدا هه‌ندێ كه‌س زیاتر پێیان خۆشه (Select Case) به‌كار بێنن، سه‌ره‌نجام، هه‌مان پرۆگرامه، هه‌مان ئه‌ركی هه‌یه،. گرنگ ئه‌وه‌یه پرۆگرامه‌كه ئه‌و كارانه‌مان بۆ بكات كه بۆی دروست كراوه.\nپرۆگرامی ئه‌م جاره‌مان بریتی ده‌بێ له پرۆگرامێك كه بتوانێ ژماره‌یه‌ك له‌گه‌ڵ ژماره‌ی (١٢) كۆ بكاته‌وه. ئه‌وه‌ڵ، خانه‌یه‌ك دروست ده‌كه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین ژماره‌یه‌كی تێدا بنووسین، پاشان هه‌ندێ كۆد ده‌نووسین بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ژماره‌یه له‌گه‌ڵ ژماره‌ی (١٢) كۆ بكرێته‌وه. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر كه‌سێك ژماره‌ی (٢٠)ی له خانه‌كه‌دا نووسی  ئه‌نجامی كۆكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی (٢٠) له‌گه‌ڵ (١٢) بكاته (٣٢).\nپرۆگرامێكی بچووك بێگومان هیچ كێشه‌یه‌ك نییه، ئێمه ئێستا كه ده‌زانین (گۆڕاو variable) چییه و چۆن دروستی ده‌كه‌ین، ده‌زانین چۆن مه‌رجه‌كان بنووسین، ده‌زانین چۆن فۆڕمێك و خانه‌یه‌كی تێدا دروست بكه‌ین، زۆر باشه، كه‌واته ئه‌وه‌نده به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین ئه‌و پرۆگرامه بچووكه بنووسین.\nبۆ دروستكردنی ئه‌و پرۆگرامه، پرۆگرامی (Notepad) یان هه‌ر پڕۆگرامێكی تری له‌و شێوه‌یه، ده‌كه‌ینه‌وه، یه‌ك فۆڕمی تێدا دروست ده‌كه‌ین دواتر كۆده‌كه‌ی به‌و شیوه‌یه‌ی خواره‌وه تێدا ده‌نووسین، دواتر ئه‌و په‌ڕه‌یه وه‌ك (index.asp) پاشه‌كه‌وت ده‌كه‌ین. ئه‌گه‌ر كه‌سێ دواتر بخوازێ ده‌كرێ [ داڕشتن Design] ێكی جوانیش بۆ ئه‌و پڕۆگرامه بچووكه بكات. له خواره‌وه هه‌نگاو به هه‌نگاو كاره‌كان ده‌كه‌ین:\nپێش هه‌موو شتێك فۆڕمێك و خانه‌یه‌ك دروست ده‌كه‌ین. به‌و شێوازه كۆدی فۆڕمه‌كه ده‌نووسین:\n<form method="Get" action="index.asp">\n<input type="text" name="jimare" size="11">
\n<input type="submit" value=" كو كردنه‌وه "></form>\nئه‌وه‌ی له فۆڕمه‌كه‌دا گرنگه سه‌رنجی بده‌ین ئه‌مانه‌ن: یه‌كه‌م، ده‌بینین (شێواز Mathod)ی (Get) ده‌نووسین. بیرمان نه‌چێ (Get) ده‌نووسین، ئه‌وه‌ش بێگومان ده‌بێ (Request.QueryString) بنووسین بۆ هێنانی ئه‌و ژمارانه‌ی له ناو خانه‌ی فۆڕمه‌كه‌دا ده‌نووسرێن. پاشان (action)، ئه‌و په‌ڕه‌یه ده‌نووسین كه نووسراوه‌ی ناو خانه‌ی فۆڕمه‌كه‌ی بۆ ده‌چێ، هه‌روه‌ها ئێمه هه‌مان په‌ڕه به‌كار دێنین كه سه‌رجه‌م كۆده‌كانی تریشی تێدا ده‌نووسین، واته په‌ڕه‌ی (index.asp). پاشان ناوی خانه‌كه‌ش، ئێمه لێره‌دا ده‌نووسین ژماره: (Jimare).\nكۆده‌كه‌ش به‌و شێوه‌یه‌یی خواره‌وه ده‌نووسین، ته‌نها چه‌ند دێڕێكی كه‌م ده‌نووسین. ئه‌وه‌ی لێره‌دا گرنگه سه‌رنجی بده‌ین چۆنێتیی به‌كارهێنانی گۆڕاو، هه‌روه‌ها نووسینی نرخه‌كانیشیانه:\nDim VarJimare, VarEncam\nVarJimare = Request.QueryString("Jimare")\nVarEncam = VarJimare + 12\nIf VarJimare <> "" Then\nResponse.Write "
" & " ئه‌نجام: " & VarEncam & "
"\nسه‌ره‌تا ئه‌و گوڕاوانه ده‌نووسین كه به‌كاریان ده‌به‌ین. گۆڕاوه‌كان ئه‌مانه‌ن: (VarJimare)، (VarEncam). نرخی گۆڕاوی (VarJimare) ده‌نووسین یه‌كسانه به ئه‌و نرخه‌ی كه له خانه‌كه ده‌نووسرێ، واته ئه‌و ژماره‌ی كه له خانه‌ی فۆڕمه‌كه‌دا ده‌نووسرێ. دواتر (On Error resume Next) ده‌نووسین. ده‌بێ بزانین كه پرۆگرامه‌كان وه‌ك مرۆڤ بیر ناكه‌نه‌وه، بۆ نموونه ئه‌گه‌ر كه‌سێك له جیاتیی ژماره، پیتی (A) له خانه‌كه‌دا بنووسێ، ئه‌وه بێگومان پرۆگرامه‌كه نانووسێ كه ئه‌نجامه‌كه‌ی ده‌كاته (A+1)، به‌ڵكوو هه‌ڵه ڕوو ده‌دات، ڕوونتر بڵێین پڕۆگرامه‌كه ئه‌وه به هه‌ڵه ده‌زانێ. بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و جۆره هه‌ڵانه ڕوو نه‌ده‌ن ده‌توانین به‌و شێوه‌یه: (On Error resume Next) بنووسین.\nهه‌روه‌ها نرخی گۆڕاوی (VarEncam) ده‌نووسین یه‌كسانه به گۆڕاوی (VarJimare) كۆی ژماره (١٢). دواتر مه‌رجێك ده‌نووسین، مه‌رجه‌كه‌مان ده‌ڵێ، ئه‌گه‌ر هات و گۆڕاوی (VarJimar) یه‌كسان نه‌بوو به هیچ، واته ئه‌گه‌ر هات خانه‌كه به‌تاڵ نه‌بوو ئه‌وه گۆڕاوی (VarEncam) ئه‌نجام، واته ئه‌نجامی كۆكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی ناو خانه‌كه له‌گه‌ڵ ژماره‌ی (١٢) بنووسرێ. پاشان كۆتایی به مه‌رجه‌كه دێنین.\nئه‌وه به‌گشتی هه‌موو پڕۆگرامه‌كه‌یه. ده‌توانین دووباره هه‌مووی بنووسینه‌وه  پاشان وه‌ك (index.asp) پاشه‌كه‌وتی بكه‌ین.\n<h10> ژماره‌یه‌ك بنووسه و پاشان كۆكردنه‌وه كرته بكه </h10>\n\n<input type="submit" value="كو كردنه‌وه">\nوتاری ئه‌م جاره‌مان باسی چۆنێتیی دروستكردنی پڕۆگرامێكه، ئه‌و پڕۆگرمه ده‌توانێ ژماره‌یه‌ك له گه‌ڵ ژماره‌ی (١٢) كۆ بكاته‌وه. مه‌به‌ست له دروستكردنی ئه‌و پڕۆگرمه بچووكانه ته‌نها ئه‌وه‌یه زیاتر له چۆنێتیی نووسینی مه‌رج، دروستكردنی گۆڕاو، هێنانی دراوه‌ی ناو خانه‌ی فۆڕمه‌كه بگه‌ین. هه‌روه‌ها ئه‌مه هه‌نگاوێكیشه به‌ره‌و به‌رهه‌مهێنان، كه مرۆڤ خۆی بتوانێ پڕۆگرام دروست بكات. ده‌توانرێ ئه‌و پڕۆگرامه دابگیردرێت و دواتر بگوازرێته‌وه بۆ سه‌ر (ڕاژه‌كار Server)ێك.\nبۆ داگرتنی ئه‌و پڕۆگرامه\nئێره كرته بكه.\nهه‌ڵبه‌ت له وتارێكی پێشوودا وه‌ك بیرم دێ باسی (Baby Web Server)مان كرد، ده‌كرێ پڕۆگرامه‌كه له‌وێش تاقی بكرێته‌وه.


بەڕازیل - Howling Pixel\nپۆتانەکان: 15°45′S 47°57′W / 15.750°S 47.950°W\nزمانەکانی دانیشتووە ڕەسەنەکان و پەنابەران\nھەرێمی فەلاتی ناوەڕاست و خواروو\nدۆمەینی br. دۆمەینێکی ئەلیکترۆنییە بۆ ئەو ماڵپەڕانەیە کە پەیوەندییان بە وڵاتی بەڕازیلەوە ھەیە و لە ساڵی ١٩٨٩ کەوتووەتە کار.\nبڕیارنامەی ١٢١٩ی ئەنجومەنی ئاسایش\nبڕیارنامەی ١٢١٩ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٨دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ تاوتوێکردنی بارودۆخی ئەنگۆلا. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٣٬٩٦٢ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.\nزمانی ئەڵمانی (ناوی نێوخۆیی:Deutsch) بە [dɔʏ̯tʃ] ئەخوێنرێتەوە، زمانی فەرمی کۆماری ئەڵمانیای فیدڕالی و کۆماری نەمسایە و یەکەێکە لە زمانە فەرمییەکانی یەکێتی سویسرا. زمانی ئەڵمانی سەربە زمانە جیرمانییەکانی ڕۆژئاواییە. وبە یەکێک لە ھەرە زمانە زگماکە بەربڵاوەکانی یەکێتی ئەوروپا دادەنرێت.\n١٢ی تشرینی یەکەم ٢٨٥ەم ڕۆژی ساڵە (٢٨٦ لە ساڵی پڕدا). ٨٠ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ.\n٢٢ی نیسان ١١٢یەم ڕۆژی ساڵە (١١٣ لە ساڵی پڕدا). ٢٥٣ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.\n٢٥ی ئاب ٢٣٧ەم ڕۆژی ساڵە (٢٣٨ لە ساڵی پڕدا). ١٢٨ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ.\n٢ی تەمموز ١٨٣ەم ڕۆژی ساڵە (١٨٤ لە ساڵی پڕدا). ١٨٢ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.\n٧ی ئەیلوول ٢٥٠ـەم ڕۆژی ساڵە، (٢٥١ـەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری گرێگۆریدا، ١١٥ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ\nپێڕستی کۆمپانیاکانی ئۆتۆمۆبیل\nلیستی ناوی ئەو کۆمپانیایایەن کە لە بواری بەرھەمھینانی ئۆتۆمبێل چالاکن، تێبینی ئەم لیستە جیاوازە لە مارکەکانی ئوتومبیل بۆ ئەمە سەیری لیستی مارکەکانی ئوتومبیل بکە.\nکۆلۆمبیا، بە ڕەسمی کۆماری کۆلۆمبیا (بە زمانی ئیسپانی: República de Colombia) وڵاتێکە لە کیشوەری ئەمەریکا. پایتەختەکەی بۆگۆتایە. جەماوەری 40 ملیۆن کەسن. پاناما لە باکوری خۆرئاوای ئەو وڵاتەیە و ڤەنزوێلا لە خۆرهەڵاتەوە و بەڕازیل و پێرۆ و ئەکوادۆر لە باشوورەوە دەوریان داوە، کەنارەکانی کەوتوونەتە سەر هەردوو ئۆقیانوسی ئارام و ئۆقیانووسی ئاتلانتیک]]، ئەم ناوچەیە سامانی سروشتی زۆری هەیە.\n٪58 ی لە ڕەگەزی مستیزو (تێکەڵاو) و لە ٪20 ی سپی پێست و ٪7ی هیندی رەسەن و ٪14ی ڕەشپێست، بەروبومی کشتوکاڵی بریتین لە: کاکائۆ، مۆز، پەموو، برنج و قامیش. تەختە و دار و مەرو ماڵاتیش ھەناردە دەکا. لەدوای بەرازیل دووەم وڵاتە لەبەرهەم هێنانی قاوەدا. زمانی رەسمی ئیسپانیە چونکە داگیرکراوەی یاخود دۆرزراوەی ئسیپانیەیە. دراوەکەشی ناوی (پێزۆ)یە.\nهەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل (بە ئینگلیزی: Brazil National Football Team) یەکێتی تۆپی پێی بەڕازیلی لە ساڵی ١٩١٤ز دامەزراوە ، لە ساڵی ١٩٢٣ز چووە پاڵ یەکێتیی تۆپی پێی جیھانی (فیفا) ، ھەروەھا بە ئاسانی گەیشت بەکۆتایی جامەکان ، لەکۆتایی (١٨) یاری پاڵاوتن تەنھا دووجار دۆڕاوە ، لە کۆمەڵەی ئەمەریکای باشور لە ئەرژەنتین پلەی یەکەمی بە دەست ھێنا .\nلە ساڵی ١٩٣٠ز) ھەڵبژاردەی بەرازیل بەشداری لە ھەموو کۆتاییەکانی جامی جیھانی کردووە. یەکەم یاری نێودەوڵەتی بەڕازیل ، لەساڵی ١٩١٤ز بوو ، کە لەگەڵ ئەرژەنتیندا یاری ئەکرد و (٠-٣) دۆڕا. گەورەترین سەرکەوتنی ھەڵبژاردەی بەرازیل لەساڵی ١٩٤٩ز دابوو ، کە لەگەڵ پۆلیڤیادا (١٠-١)بردیەوە ، نزمترین ئاستی دۆڕاندنی ھەڵبژاردە کەش لەساڵی ١٩٢٠ز بوو ، کە کەوتەبەرامبەر ئۆڕۆگوای و (٠-٦) دۆڕاندی . تائێستا بەڕازیل پێنج جار جامی جیھانی بەدەست ھێناوە ئەمیش لەساڵی ١٩٥٨ز، ١٩٦٢ز، ١٩٧٠ز،٢٠٠٢ز دابوو .لەساڵی ١٩٥٠ز، و ١٩٩٨ز یشدا ڕیزبەندی دوومی بەدەست ھێناوە وە لەساڵی ١٩٢٨ز و ١٩٧٨ز ریزبەندی سێ یەمی بەدەست ھێناوە و لەساڵی ١٩٧٤ز یشدا ریزبەندی چوارەمی بەدەست ھێناوە لەساڵی ١٩٥٤ز و ١٩٨٦زدا گەیشتە خولی چارەگی کۆتایی . ھەروەھا ٧ جار جامی پاڵەوانێتی ئەمەریکای باشوری بردۆتەوە . و تەیێک ھەیە ئەڵی :ئینگلزتۆپی پیێ داھێناوە ، بەڵام بەرازیلیەکان رێک و پێک تەواویان کرد. ھەربۆیەش زۆربەی خەڵکی شێوازی یاریکردنی بەرازیل بە شێوازێکی سەرنج راکێش و پێشکەتوو دا ئەنێن .\nلە بەڕازیل یاریگای (ستادماڕاکانا) ھەیە ، کە گەورەترین یاریگای جیھانییە لە ڕووی فراوانییەوە ، کەشوێنی (١٣٠،٠٢٢) تەماشاڤان ئەبێتەوە لەساڵی ١٩٥٠ز بەرازیل میوانداری جامی جیھانی تۆپی پێی کرد . یاریگا بەرازیلییەکان زۆر ڕاھێنەری گەورەیەیان دروست کردوە لە مێژووی تۆپی پێدا ،وەک بیلیی ، زیکو، سوقڕات ، ڕۆماریۆ ، وڕیڤالدۆ ، ڕۆنالدینھۆ ، رۆناڵدۆ، وجگە لەمانەش .\nڕۆنالدینۆ ، کە لە دایکبووی ساڵی (١٩٨٠)ز یە ، بەیەکێک لەناودارانی مێژووی تۆپی پێ دائەنرێ ، لەگەڵ لیستی بیلی و گارینشا و زیکۆ ئەژمێردرێ . دیارترین ئەستێرەی یانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانییە، لە ھەردوو ساڵانی ٢٠٠٤ز ، ٢٠٠٥ز تۆپی زێرینی وەرگرتووە . بەرێوەبەری تیپەکەیش (کافۆ)یە، کەتاکە یاریزانە توانیبێتی بەشداری سێ یاری کۆتایی جامی جیھانی کردبێ .


Diplomatic Magazine | سەرچاوە جیهانیەكان لە بارەی داهاتی دوو ساڵی رابردووی نەوتی هەرێم چی دەڵێن؟\nداهاتی نەوتی حكومەتی هەرێم لە دوو ساڵی رابردوو دا 15 ملیار دۆلار بوە\nسەرچاوە جیهانیەكان لە بارەی داهاتی دوو ساڵی رابردووی نەوتی هەرێم چی دەڵێن؟\nنەوتی فرۆشراوی كوردستان بە بۆری چەندە؟ داهاتەكەی چەندە؟ ئەمە ئەو دوو پرسیارەیە كە رۆژانە لەكوردستان داتا و ژمارەی جیاوازییان لەبارەوە بڵاودەكرێتەوە، "دیپلۆماتیك مەگەزین" لە راپۆرتێكدا بە پشت بەستن بەسەرچاوەی باوەڕپێكراوی جیهانی تەواوی زانیارییەكان رۆژانە و مانگانە و ساڵانە بڵاودەكاتەوە و بەرپرسیارێتی تەواوی ژمارەكانیش لە ئەستۆ دەگرێت، لەبەردەم حكومەتی هەرێم و وەزارەتی سامانەسروشتیەكان و هەر دەزگا و دامەزراوەیەكدا كە خوازیاربێت ئەم ژمارانە بەكاربهێنێت.\nبەپێی ئەو ئامارانەی لە سەرچاوەی باوەڕپێكراوی جیهانیەوە دەست "دیپلۆماتیك مەگەزین" كەوتون، هەرێمی كوردستان لە ساڵەكانی 2016 و 2017 دا ، 349 ملیۆن و 870 هەزار و 753 ملیۆن بەرمیل نەوتی تەنها لەرێگای بۆرییەوە فرۆشتوە.\nبەپێی بەدواداچونەكانی "دیپلۆماتیك" و پشت بەستن بە سەرچاوەی باوەڕپێكراوی جیهانی داهاتی فرۆشتنی ئەو بڕە لە نەوت لەو دوو ساڵەدا 14 ملیار و 818 ملیۆن و 562 هەزار و 769 دۆلار بوە.\nلەم راپۆرتەدا بۆ وەرگرتنی ئامارەكانی فرۆشتنی نەوت و نرخی جیهانی نەوت رۆژانە پشت بەستراوە بە ماڵپەڕی "tankertrackers"، كە تایبەتە بە بڵاوكردنەوەی ئامار و داتاكانی تایبەت بە فرۆشتنی نەوت لە سەرتاسەری جیهاندا.\nفرۆشی نەوتی هەرێم و داهاتەكەی لە 2016 دا:\nبەپێی ئامارەكانی ماڵپەڕی "tankertrackers"، كۆی نەوتی فرۆشراوی هەرێمی كوردستان لە ساڵی 2016 دا لە رێگای بۆرییەوە، 175 ملیۆن و 676 هەزار و 504 بەرمیل بوە و داهاتەكەشی 6 ملیار و 245 ملیۆن و 752 هەزار و 429 د‌ولار بوە بەمشێوەیە:\nكانونی دووەم: تێكڕا ڕۆژانە 601 هەزار و 811 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە، 18 ملیۆن و 656 هەزار و 141 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 26 دۆلار و 74 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 498 ملیۆن و 865 هەزار و 210 دۆلار بوە.\nشوبات: تێكڕا ڕۆژانە 350 هەزار و 67 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە، 10 ملیۆن و 151 هەزار و 943 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 27 دۆلار و 97 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 283 ملیۆن و 949 هەزار و 846 دۆلار بوە.\nئازار: تێكڕا ڕۆژانە 327 هەزار و 371 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 10 ملیۆن و 148 هەزار و 501 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 31 دۆلار و 60 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 320 ملیۆن و 692 هەزار و 632 دۆلار بوە.\nنیسان: تێكڕا ڕۆژانە 511 هەزار و 888 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 15 ملیۆن و 356 هەزار و 640 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 40 دۆلار و 13 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 616 ملیۆن و 261 هەزار و 963 دۆلار بوە.\nئایار: تێكڕا ڕۆژانە513 هەزار و 41 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 15 ملیۆن و 904 هەزار و 271 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 41 دۆلار و 69 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 663 ملیۆن و 49 هەزار و 58 دۆلار بوە.\nحوزەیران: تێكڕا ڕۆژانە 499 هەزار و 908 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 14 ملیۆن و 997 هەزار و 240 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 41 دۆلار و 68 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 625 ملیۆن و 84 هەزار و 963 دۆلار بوە.\nتەموز: تێكڕا ڕۆژانە 457 هەزار و 314 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 14 ملیۆن و 176 هەزار و 734 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 34 دۆلار و 46 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 488 ملیۆن و 530 هەزار و 254 دۆلار بوە.\nئاب: تێكڕا ڕۆژانە 411 هەزار و 727 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 12 ملیۆن و 763 هەزار و 537 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 39 دۆلار و 4 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 498 ملیۆن و 288 هەزار و 484 دۆلار بوە.\nئەیلول: تێكڕا ڕۆژانە 464 هەزار و 808 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 13 ملیۆن و 944 هەزار و 240 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 41 دۆلار و 6 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 575 ملیۆن و 339 هەزار و 342 دۆلار بوە.\nتشرینی یەكەم: تێكڕا ڕۆژانە 540 هەزار و 847 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 16 ملیۆن و 766 هەزار و 257 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 40 دۆلار و 30 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 675 ملیۆن و 680 هەزار و 157 دۆلار بوە.\nتشرینی دووەم: تێكڕا ڕۆژانە 545 هەزار بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 16 ملیۆن و 350 هەزار بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 42 دۆلار و 47 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 694 ملیۆن و 384 هەزار و 500 دۆلار بوە.\nكانونی یەكەم: تێكڕا ڕۆژانە 531 هەزار بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 16 ملیۆن و 461 هەزار بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 48 دۆلار و 82 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 803 ملیۆن و 626 هەزار و 20 دۆلار بوە.\nفرۆشی نەوت و داهاتەكەی لە 2017 دا\nلە ساڵی 2017 دا حكومەتی هەرێمی كوردستان لەرێگای بۆرییەوە 174 ملیۆن و 194 هەزار و 249 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، بەمشێوەیە:\n( كانونی دووەم) : تێكڕا ڕۆژانە 607 هەزار و 806 بەرمیل فرۆشراوە كە بۆ مانگەكە دەكاتە، 18 ملیۆن و 841 هەزار و 986 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 47 دۆلار فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 885 ملیۆن و 573 هەزار و 342 دۆلار بوە.\n(شوبات) : تێكڕا ڕۆژانە 626 هەزار و 806 بەرمیل فرۆشراوە كە لە مانگەكەدا دەكاتە 17 ملیۆن و 532 هەزار و چوار بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 47 دۆلار و 59 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 834 ملیۆن و 348 هەزار و 70 دۆلار بوە.\n(ئازار) : تێكڕا ڕۆژانە 569 هەزار و 323 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە لە مانگەكەدا دەكاتە، 17 ملیۆن و 649 هەزار و 13 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 44 دۆلار و 83 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 791 ملیۆن و 207 هەزار و 253 دۆلار بوە.\nنیسان: تێكڕا ڕۆژانە 502 هەزار بەرمیل نەوت فرۆشراوە، كە لە مانگەكەدا دەكاتە، 15 ملیۆن و 660 هەزار بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 43 دۆلار و 73 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 684 ملیۆن و 811 هەزار و 800 دۆلار بوە.\nئایار: تێكڕا ڕۆژانە 579 هەزار و 290 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە كە بۆ مانگەكە دەكاتە 17 ملیۆن و 957 هەزار و 990 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 42 دۆلار و 31 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 759 ملیۆن و 802 هەزار و 557 دۆلار بوە.\nحوزەیران: تێكڕا ڕۆژانە 521 هەزار بەرمیل نەوت فرۆشراوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 15 ملیۆن و 630 هەزار بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 39 دۆلار و 92 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 623 ملیۆن و 949 هەزار و 600 دۆلار بوە.\nتەموز: تێكڕا ڕۆژانە 535 هەزار و 194 بەرمیل نەوت فرۆشراوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 16 ملیۆن و 591 هەزار بەرمیل نەوت.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 44 دۆلار و 65 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 740 ملیۆن و 788 هەزار و 775 دۆلار بوە.\nئاب: تێكڕا ڕۆژانە 572 هەزار و 871 بەرمیل نەوت فرۆشراوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 17 ملیۆن و 759 هەزار و یەك بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 44 دۆلار و 38 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 788 ملیۆن و 144 هەزار و 464 دۆلار بوە.\nئەیلول: تێكڕا ڕۆژانە 614 هەزار بەرمیل نەوت فرۆشراوە كە بۆ مانگەكە دەكاتە 18 ملیۆن و 420 هەزار بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 49 دۆلار و 74 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 916 ملیۆن و 210 هەزار و 800 دۆلار بوە.\nتشرینی یەكەم: تێكڕا ڕۆژانە 419 هەزار و 839 بەرمیل نەوت فرۆشراوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 13 ملیۆن و 15 هەزار و نۆ بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 53 دۆلار و 37 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 694 ملیۆن و 611 هەزار و 30 دۆلار بوە.\nتشرینی دووەم: تێكڕا ڕۆژانە 252 هەزار و 901 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 7 ملیۆن و 587 هەزار و 30 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 54 دۆلار و 62 سەنت فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 412 ملیۆن و 209 هەزار و 374 دۆلار بوە.\nكانونی یەكەم: تێكڕا ڕۆژانە 263 هەزار و 542 بەرمیل نەوتی فرۆشتوە، كە بۆ مانگەكە دەكاتە 8 ملیۆن و 169 هەزار و 771 بەرمیل.\nلەو مانگەدا تێكڕا نەوتی هەرێم بە 54 دۆلار فرۆشراوە، بەوەش كۆی داهات لەو مانگەدا 441 ملیۆن و 153 هەزار و 107 دۆلار بوە.\nبەڵگە و ئامارەكان لە ماڵپەرە جیهانیەكانەوە\nتێبینی: بۆ بڕی فرۆشراوی نەوتی دوو مانگی كۆتایی 2017 پشت بە ئامارەكانی وەزارەتی سامانەسروشتیەكان بەسراوە.


کۆچبەرێکی کوردی خەڵکی هەرێمی کوردستان، لە ڕێگای گەیشتن بە بەریتانیا توانای مانەوەی نەبووە لە سەرمادا و گیانیلەدەستداوە.\nهاوڕێکانی ئەو گەنجە کوردە ئاشکرایدەکەن، “ئەوان زیاتر لە 10 کەس بوون و ویستویانە بە یەختێک خۆیان بگەیەننە بەریتانیا، بەڵام لە ڕێگادا یەختەکەیان لەکاردەکەوێت و ئەو گەنجە نەیتوانیووە خۆی لەبەر سەرمای ناو ئاوەکەدا ڕاگرێت و گیانیلەدەستداوە”.\nوەک هاوڕێیانی ئاشکرایدەکەن، “گەنجەکە ناوی “عەلی” بووە و خەڵکی ناوچەی شارەزوور بووە و پێشتر نەخۆشی گورچیلەکانی هەبووە”.\nئەو کۆمەڵە کۆچبەرە دوای ئەوەی بۆماوەی دوو کاتژمێر لە ئاوی نێوان فەڕەنسا بەریتانیا چاوەڕێدەکەن، هێزی فریاکەوتنی بەریتانیا بەهانایانەوە دەچێت و ڕزگاریان دەکات.\nئەوە سێهەمین گەنجی کوردە، کە لەماوەی 10 ڕۆژی ڕابردوودا لەڕێگای ئەوروپا گیانلە دەستدەدات.\nگەنجێکی کورد لەسەر سنوری بیلاڕوسیا گیانیلەدەستدا\nپەنابەرانی هەرێمی کوردستان\nدەمیرتاش داوایەک لە حکومەتی نوێی ئەڵمانیا دەکات\nقوباد تاڵەبانی: پێویستە کاربکەین بۆ ئە‌وە‌ی ئافاتی داعش بنبڕبكرێت\nجێگری سەرۆك وەزیرانی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، دەبێ زیاتر چاوکراوەبین بۆ ڕوبەڕوبوونەوەى تیرۆر و دەشڵێت، پێویستە کاربکەین بۆ ئە‌وە‌ی ئەم…\nكه‌شناسیی هه‌رێم: شەپۆلێکى لاوازى بەفر و بارانبارین ڕۆژئاوای هەرێم دەگرێتەوە\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی كه‌شناسی و بومه‌له‌رزه‌زانیی هه‌رێمى كوردستان ڕایگه‌یاند، ئه‌مڕۆ شەپۆلێکى لاوازى بەفر و بارانبارین ڕۆژئاوای هەرێمى کوردستان دەگرێتەوە و…\nدایک و باوکی ئەو گەنجەی لە بەریتانیا کوژرا وردەکاریی ڕووداوەکە باسدەکەن\nدایک و باوکی سێبور کە ڕۆژی پێنجشەممە لە بەریتانیا کوژرا، لە ڕێگای تۆڕی میدیایی ئێستاوە، داوادەکەن، تەرمی کوڕەکەیان…


چاوشئۆغڵۆ: “پەیڕەوی ڤیزا بۆ هاووڵاتییانى عیراق ھەڵدەگرین” – تۆڕی میدیایی خەڵک\nچاوشئۆغڵۆ: “پەیڕەوی ڤیزا بۆ هاووڵاتییانى عیراق ھەڵدەگرین”\n2019/04/29 - 10:56 PM\nوەزیری دەرەوەی توركیا ڕایدەگەیەنێت، كە كاتی خۆی هات پەیڕەویی ڤیزا بۆ هاووڵاتیی عیراقی ھەڵدەگرین.\nمەولود چاوشئۆغڵۆ وەزیری دەرەوەی توركیا لە دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ ئەسعەد ئەلعیدانی پارێزگاری بەسڕە لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند:”ڤیزا پەیڕەویەكی ھەمیشەیی نییە. كاتێك لە عیراق كارەكان ئاسایی دەبنەوە، ئێمە دووبارە چاو بەمەدا دەخشێنینەوە. لە كاتی خۆیدا پەیڕەویی ڤیزا دووبارە بۆ عیراقییەكان ھەڵدەگرین”.\nوەزیری دەرەوەی توركیا ڕوونیشیكردەوە، وڵاتەكەی بە ھۆكاری ئەمنی پەیڕەوی ڤیزای بۆ ھاووڵاتیانی عیراق دەستپێكردووە. وتیشی، ھیچ كێشەیەك لەبارەی ڤیزا بوونی نییە و پێش دەستپێكردنی پەیڕەوی ڤیزا زیاتر لە یەك ملیۆن كەس لە عیراقەوە ھاتوونەتە توركیا.\nوەزیری دەرەوەی توركیا ئاشكراشی كرد كە لە دوای كردنەوەی كونسوڵخانەی وڵاتەكەی لە بەسڕە ئیترھاووڵاتیانی ئەو پارێزگایە پێویست ناكات بۆ وەرگرتنی ڤیزا سەردانی بەغدا بكەن.\nهەروەك چاوشئۆغڵۆ ڕاشیگەیاند، بەسڕە خاوەنی پێگەی ستراتیژی گرنگە بۆ عيراق و گشت ناوچەكان و جەختیشی لەوە كردەوە كە ئەو شارە پایتەختی ئابووری عیراقە.\n“درۆكانی ترەمپ (10) هەزاری تیپەڕاند”


گەنجێکی دیواندەرەی کۆتایی بە ژیانی خۆی هــێنا - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nسێشەممە 8ی بەفرانباری 2720ی کوردی، گەنجێکی ۲۲ساڵە بە ناوی فەرزین عەزیمی دانیشتووی شاری دیواندەرە کۆتایی بە ژیانی خۆی هێناوە.\nفەرزین عەزیمی خەڵکی دیواندەرە سەر بە پارێزگای ســنە ورزشوان و بۆکسێرێکی دیار لە رۆژھەڵاتی کوردستان بووە.\nتا ئێستا هۆکاری خۆکووژی ناوبراو نەزانراوە، بەڵام زانیاری گەیشتوو باس لەوە دەکەن کە ناوبراو لە رێی خۆهەڵواسین کۆتایی بە ژیانی خۆی هــێناوە.\nجێی ئاماژەیە کە بێکاری، فەقیری و نەبوونی دەرفەتی کار گوشارێکی زۆری بە سەر خەڵک بەتایبەت گەنجان لە رۆژھەڵاتی کوردستان ساز کردووە چ رێژەی خۆکووژیەکان زۆر بەرز بۆتەوە.\nبەپێی داتاکانی ناوەندی ئاماری کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان لە سەرەتای ساڵی نوێی زایینییەوە تا ئێستا 38 پیاو خۆکووژیان کردووە.\n← بۆکان: گەڕانەوەی هاوڵاتییەک بۆ زیندان\nورمێ: مردنی هاولاتیەک لە زیندانی حکوومەتی ئێران →


دووەم گەورە پارتی سویسرا سیستمی هاوسەرۆکایەتیی پەیڕەو دەکات – کوردی – RojNews.News\n18/10/2020 - 10:03:26 am\nدووەم گەورە پارتی وڵاتی سویسرا، سیستمی هاوسەرۆکایەتیی هەڵبژارد و لە ئێستادا پەیڕەوی دەکات، بۆ ئەوەش دوو گەنج بوونەتە هاوسەرۆکی پارتەکە.\nسیستمی هاوسەرۆکایەتیی کە ئامانجی یەکسانی ژن و پیاوە، تادێت لەناو ڕێکخستن و پارتە سۆسیالیستەکانی کوردستان و جیهان بڵاودەبێتەوە، ئێستاش لە وڵاتی سویسرا، پارتی سوسیالیستی ئەو وڵاتە، کە دووەم گەورەترین پارتی ئەو وڵاتەیە سیستمی هاوسەرۆکایەتیی پەیڕەو دەکات.\nماتیه مەیەر تەمەن ٣٢ ساڵ و سدریک وەرموس تەمەن ٣٤ ساڵ، کە وەک هاوسەرۆکی پارتی سۆسیالیست دیموکراتی سویسرا هەڵبژێردراون، کە لە باسکی ڕادیکاڵی ئەو پارتەن و ڕایانگەیاندووە:”سیاسەت تەنها لە بینای پەرلەمان ناکرێت، سیاسەت لە کۆڵانەکان دەکرێت، ئێمەش دەچینە کۆڵانەکان”.\nجیگای ئاماژەیە، سدریک وەرموس، لە پەرلەمانی ئەوروپا، یەکێک بوو لە پێشەنگەکانی کەمپەینی کۆکردنەوەی واژۆ دژی فشارەکانی دەوڵەتی تورک بۆسەر پارتی دیموکراتی گەلان- هەدەپە.\nسیستمی هاوسەرۆکایەتی یەکەمجار لە کوردستان، ساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن پارتی کۆمەڵگای دیموکراتی (دەتەپە) و بە پێشنیاری عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد جێبەجێی کرا، دوای ئەوەش سیستمی هاوسەرۆکایەتی لە ڕۆژئاوا، باشور و ڕۆژهەڵات، دەرەوەی وڵات، شەنگال و مەخمور، پەیڕەو کرا.\nشاندی شەنگال لەگەڵ حزبی ئومەدا کۆبووەوە


نۆ مەزاری ئایینییان ماوە و سەردانی دەکەنجووەکان بە نھێنی دەگەڕێنەوە عێراق |\nHome ڕاپۆرت نۆ مەزاری ئایینییان ماوە و سەردانی دەکەن\non: ته‌مموز 25, 2020 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nلە پاش حەفتا ساڵ لە ڕاگواستنیان و لێسەندنەوەی ڕەگەزمانە، ھێشتا جووە عێراقییەکان سۆزیان بۆ وڵاتەکەیان ھەیە کە بەشێکیان بە نھێنی دەگەڕێنەوە یان نامەی ئەلیکترۆنی بۆ دەزگا پەیوەندیدارەکانیان دەنێرن و بە دوای مێژووی خانەوادەکانیان و موڵکە زەوتکراوەکانیاندا دەگەڕێن، کە بە نزیکەی ١٣ ھەزار موڵک دەخەمڵێنرێت .\nجووەکانی عێراق لەبەر مەترسیی بەئامانجگرتنیان ناوێرن خۆیان ئاشکرا بکەن. لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ـەوە بە پێی بەدواداواچوونی “ئاژانس” ئەو ژمارە کەمەش کە ھێشتا مابوونەوە عێراقیان جێ ھێشتووە .\nئەو جێھێشتنە کە لەسەر خواستنی خۆیان نەبووە وای لێ کردوون ھاوسۆزییان بۆ زێدی پێشوویان بمێنێت.\nبە پێی زانیارییەکان؛ لە دوای کۆتاییھاتنی داعش و مەترسییەکانی لە عێراق لە ساڵی ٢٠١٨، بەشێک لە جووەکان بە نھێنی گەڕاونەتەوە بۆ بەسەرکردنەوەی ئەو مێژووە بەجێماوەی پێشتر ھەیانبووە .\nئەو ڕەوشە وای کرد کە موقتەدا سەدر، سەرۆکی ھاوپەیمانیی سائیروون لە ساڵی ٢٠١٨ پێشوازی لە گەڕانەوەیان بکات کاتێک وتی: “ئەو جووانەی عێراق دەخەنە پێش ئیسڕائیل و دەگەڕێنەوە، جیاوازییان نییە لەگەڵ مسوڵمان و مەسیحییەکاندا “.\nلە پاش دروستکردنی دەوڵەتی ئیسڕائیل لە چلەکانی سەدەی ڕابردوودا، سەرەتا جووەکان بە ویستی خۆیان لە عێراقەوە کۆچیان کرد و دواتریش بە زۆرەملێ دەسەڵاتدانی عێراق ناچاریان کردن وڵات بەجێ بھێڵن کە بەشێکیان فریای ئەوە نەکەوتن موڵک و ماڵەکانیان لەگەڵ خۆیان ببەن .\nغەسان مەجید، لێکۆڵەر لە کاروباری جووەکانی عێراق بە “ئاژانس”ی وت: “لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ زۆربەی موڵکوماڵی جووەکان دەستیان بەسەردا گیراوە، ھەرچەندە پێشتر ئەو موڵکانە وەک بەشێک لە ئاسەواری مێژوویی پارێزگارییان لێ کراوە و دۆسییەی ئەو موڵکانەش یەکێکە لە پرسە ھەستیار و ئاڵۆزەکان “.\nوتیشی: “گەڕانەوەی جووەکان بۆ عێراق بە پێی دەستوور مافی پێ دراوە وەک خاوەن زەوی بە تایبەت کە خاوەنی نۆ پێگەی ئایینین و لە بۆنەکانیاندا پێویستە سەردانی بکەن، لەوانە مەزاری یوشەع کۆھین لە بەغدا و نزارگەی یوسی جەلیلی و یوسی ھەجیلی لە سنووری موسڵ و مەزاری حزقیال لە حللە”.\nلە ئێستادا ژمارەی ئەو جووە عێراقییانەی لە ئیسڕائیل دەژین ٤٥٠ ھەزار کەس دەبن کە کەسایەتیی دیاریان تێدایە، لەوانە عوفادیا یوسف حاخامی بەناوبانگی ئیسڕائیلی و سەرۆکی جووە سەفاردییەکان.\nلە دوای دەسەڵاتی حزبی بەعس لە عێراق، جووەکان وەک نەخوازراو مامەڵەیان لەگەڵدا کرا بە تایبەت کە بەغدا ئەو کات بە ڕووکەش لە ململانێدا بوو لەگەڵ ئیسڕائیل، ئەو ڕەوشە بۆ دوای ساڵی ٢٠٠٣ دەرێژەی کێشا بە تایبەت کە گرووپە ئایینییە شیعەکان لە عێراق باڵادەست بوون .\nفازل غەڕاوی، ئەندامی دەستی مافی مرۆڤی عێراق بە “ئاژانس”ی وت: “دەبێت جیاوازی بکرێت لەنێوان زایۆنیزم و جووەکانی عێراقدا کە دەیانەوێت ڕەگەزنامەکانیان وەربگرنەوە و بگەڕێنەوە وڵات و موڵکوماڵەکانیان بە دەست بھێننەوە”.\nوتیشی: “پێویستە لەسەر پەرلەمانی عێراق بەسەر ئەو بڕیارانەدا بچێتەوە کە پێشتر سەبارەت بە جووەکان دەرکراون”.\nئەوەی لای جووەکانی عێراق بووەتە کێشە سەرەکییەکە ڕەگەزنامە و موڵکوماڵەکانیانە کە دەستیان بەسەردا گیراوە و خواستیشیان ئەوەیە لە پاش وەرگرتنەوەی ڕەگەزنامەکانیان پێوەی بگەڕێنەوە بۆ عێراق.\nسەرچاوەیەکی بەرپرس لە بەغدا کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکەین بە “ئاژانس”ی وت: “موڵکوماڵی جووەکان لە بەغدا لە گرانترین شوێنەکانن کە بازرگانین و بەشێکیان بە پاساوی وەبەرھێنانەوە لە لایەن سەرمایەداران و حزبە باڵادەستەکانەوە دەستیان بەسەردا گیراوە”.\nوتیشی: “لە سەرانسەری عێراقدا ١٢ ھەزار و ٧٣٦ موڵکوماڵی جووەکان ھەن کە ٢٠٦٦ موڵکیان دراون بە وەزارەت و فەرمانگەکان و جاربەجار لە ڕێگەی نامەی ئەلیکترۆنییەوە جووەکانی عێراق داواکارییمان پێ دەگەیەنن کە پرسیار لە موڵکەکانیان دەکەن”.


ساڵێک دوای شەهید بوونی ئازاد ئاڵی ! خالید عەزیزی – Giareng\nساڵێک دوای شەهید بوونی ئازاد ئاڵی ! خالید عەزیزی\nلە 6 ئیلول , 2017\nئازادی خۆشەویست !\nژیان پڕە لە ئەزموونی تاڵ و شیرین، هەوراز و نشێو و خەم و شادی. وەختێک هاوشان لەگەڵ تێپەڕبوونی زەمەن، تەمەنیش هەنگاودەنێ، ئینسان بەدڵنیاییەوە تووشی بە تووشی گەلێک مرۆڤ دەبێ کە هەرکامیان خاوەن تایبەتمەندی خۆیەتی. دیارە منیش بێبەش نەبوومە و لەو بوارەدا خەڵکانێکی زۆرم ناسیوە، هەرکام لەوانە بە گوفتار و ڕەفتاری خۆی کارتێکەری لەسەر من هەبووە. ئەوەی چ جارێک فەرامۆش ناکرێت و تا دوایین ساتەکانی ژیان لە ناخ و زەیندا دەمێنێتەوە و دەکرێ بڵێم لەگەڵم دەژی، جوانی ئەو ساتەوەختانە و دیمەنی هەڵسوکەوتەکانە. ئازاد ئالی یەک لەو خۆشەویستانە بوو کە ڕەنگە بڵێم زۆرترین و جوانترین تابڵۆکانی ژیانی بە من بەخشی. من کاتێک ئازاد ئالیم ناسی کە سکرتێری حیزب بووم و ئەویش پێشمەرگەیەک لە ڕیزەکانی حیزبدا. وەکوو پێشمەرگەی پارێزەری من دیاری‌کرا. بەڵام زۆر زوو بوین بە رەفیق و برادەر. ئازاد هەر لە سەرەتای هاتنی بۆ لای من، بە شێوەیەک هەڵسوکەوتی کرد کە هیچکات هەستم نەدەکرد ئەو وەکوو پێشمەرگەیەکی پارێزەر لەگەڵ منە. ئەو کەسێک بوو، وەک قەدیمی دەڵێن، بۆیە دەبوو سەر و ماڵی پێ‌بسپێری. هەرچی زەمان پتر تێپەڕدەبوو، خۆمان پتر لە ژیانی یەکتردا دەدیتەوە. هەردوکمان مناڵی دێ، خاوەن پەروەردەیەکی هاوشێوە لەبەردەستی سروشتدا و بارهاتووی کۆمەڵگایەکی سادەی پڕ لە خۆشەویستی.\nئەو هەموو هەست و ڕازە نهێنی‌یەکانی گەنجییەتی خۆی بە من ئەسپاردبوو و منیش هەستم دەکرد تا ئازاد لەپشتم بێ، هەردەم پارێزراوم. ئازاد لە چرکە چرکەی ژیاندا لەگەڵم بوو. لە سەفەرەکانمدا، لە دیدارەکاندا، لە گەڕان و پیاسە و شەوانی قەڵادا. هەرچەند لەباری خوێندەوارییەوە تەنیا تا کلاسی ٥ی سەرەتایی دەرسی خوێندبوو، بەڵام لەبەر ئەوەی لە تەمەنی مێرمنداڵییەوە هاتبووە نێو ڕیزەکانی حیزب و بەردەوام هەوڵی‌دابوو خۆی پێبگەیێنێ. دەمتوانی وەکوو هاودەمێک و رەفیقێک لەهەر بوارێکدا قسەی لەگەڵ بکەم. مرۆڤێکی گەش، بزە لەسەر لێو، قسەخۆش، جێی متمانە، جوامێر، پاکڕەوشت، چالاک و لەبەردڵان بوو. دیارە جاروبار لێکتریش توورە دەبووین و دواتریش بە قاقایەکی ئەو ئاش دەبووینەوە،\nداخی گرانم بۆ ئەو ساتەی هاتە لام و داوای لێکردم کە دەخوازێ لەگەڵ پێشمەرگەکان دووبارە بەرەو ڕۆژهەڵات، بەرەو زێدی خۆی بچێ. پێشتر قسەی خۆی لەگەڵ هاوڕییانی فەرماندە و پێشمەرگەکان بڕیبۆوە. ئەوەندەشم خۆش دەویست، نەم‌دەتوانی بێدڵی بکەم، ناچار قبوڵم کرد و یەکترمان لە باوەش کرد و ئازاد بەرەو چارەنووس وەڕێکەوت. ئەو ساتەوەختە هیچکات فەرامۆش ناکەم کە ئاوڕی دەداوە و سەیری منی دەکرد، مەبادا پەشیمان ببمەوە و نەهێڵم سەفەرەکەی بکا.\nڕۆژی سێشەمە، ١٦ی خەرمانان، ٦ی سێپتامبر بوو کە ئاگادارکرام، ئازاد ئالی، رەفیق و برادەرە خۆشەویستەکەی من، لەگەڵ هاوڕێیانی بەسەر بۆسەی دوژمندا دەکەون. ئیتر ئازاد نەگەرایەوە و ئازاد سەفەری ئەبەدی کرد و بوو بە ئازادی ناودارو گۆڕوون.


مایک پەمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا پەیامێکی ئاڕاستەی عەلی سیستانی، مەرجەعی باڵای شیعەکانی عێراق کرد و هیوای زوو چاکبوونەوەی بۆ دەخوازێت، دەشڵێت: “لەگەڵ ملیۆنان عێراق نزا دەکەم بۆ زوو چاکبوونەوەی سیستانی کە سەرچاوەی هیدایەتە بۆیان”.\nپەمپیۆ لە تویتێکدا لەبارەی دۆخی تەندروستی سیستانی ئاماژەی بەوەکردووە: “سوپاسگوزاری خودام کە نەشتەرگەرییەکەی ئایەتوڵا سیستانی بەسەرکەوتوویی ئەنجامدرا”.\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکردووە: “نزای من و ملیۆنان عێراقی کە ئایەتوڵا سیستانی سەرچاوەی ئیلهام و هیدایەتە بۆیان، ئەوەیە کە لە خوا داواکارم بەزووترین چارەسەری بۆ بنێرێت و تەمەنێکی درێژی پێببەخشێت”.\nئایەتوڵا عەلی سیستانی، مەرجەعی باڵای شیعەکانی عێراق کە تەمەنی 90 ساڵی تێپەڕاندووە، دوێنێ پێنجشەممە دوای ئەوەی لە ماڵەکەی خۆیدا کەوتبوو، قاچی بە سەختی شکا و بەهۆیەوە بەخێڕایی نەشتەرگەرییەکی بۆ ئەنجامدرا و لەئێستادا لەژێر چاودێری پزیشکیدایە.\nململانێی هەژمون و دەسەڵات\nپێدانی ڤیزاو هاتنه ژوره‌وه‌ی هه‌ڵگرانی پاسپۆرتی پێنج وڵاتی بۆ هه‌رێم قه‌ده‌غه كرد\n15:03 هه‌ینی 31 كانونی دووه‌م 2020\nدەوڵەمەنترین کەسی جیهان لە ماوەی 15 خولەکدا 13 ملیار دۆلاری دەستکەوت


ڕێژیم بەتەمای سازکردنی ئەرتەشی \_"ئیمپراتوری ویلایەتە\_"\n15:46 - 5 خەزەڵوەر 2717\nکوردستان میدیا: پاش بڕیاری خامنەیی لەمەڕ گۆڕینی زانستە مرۆییەکان و بەئیسلامی کردنیان، ئەمجارە نۆرە گەیشتە ئەرتەش تاکوو بە ئیسلامی بکرێت.\nلە بڕیارێکی سەیروسەمەرەدا کە لەلایەن عەلی سامانی جێگری هێزی مرۆیی نزاجاوە واژۆ کراوە، کۆمەلێک لە دەستەواژەکان کە لە ئەرتەشدا کەڵکی لێوەردەگیرا بە ئیسلامی کراوە.\nکیهان لندن لە ڕاپۆرتێکدا ئاماژەی بەوە کردووە کە بەپێی ئەم بڕایرە نوێیە کە بە گوشاری ڕێکخراوی عەقیدەتی سیاسی ئەرتەش ئەنجام دراوە، وشەی ئێران لە ڕێوڕەسمی دوعاخوێنی ئەرتەش لابرا و دوو وشەی ئیسلام و ئینقلاب جێگەیان گرتۆتەوە؛ بۆوێنە لەباتی ئەوەیکە بوترێت سەربازەکانی ئێران دەبێ بڵێن:سەربازەکانی ئینقلاب!\nبەپێی ئەم هەواڵە لەمەو بەدوا فەرماندەکانی ئەرتەش لەکاتی ڕێزدانانی سەربازی لەباتی وتنی درود دەبێ بڵێن:سلام علیکم؛ هەروەها لەکاتی خوێندنی نیایش دەبێ ڕێز لە تێرۆریستەکانی دەرەوەی وڵات کە لە سوریە و عێراق و وڵاتانی دیکەدا چالاکی دەکەن، بگیرێت.\nبەشێک لە چاودێرانی سیاسی و شارەزایانی کاروباری ئێران پێیان وایە ئەم هەوڵە نوێیەی ڕێژیم لەو چوارچێوەیەدا خۆی دەبینێتەوە کە کۆماری ئیسلامی بەتەمایە لە رێگەی ئەمجۆرە بڕیارانەوە ڕێگە بۆ ئەوە خۆش کات کە چەکدارە تێرۆریستەکانی سەر بە ڕێژیم لە وڵاتانی ناوچە بخاتە نێو قەوارەی ئەرتەش و لە ئەگەری خستنە ناو لیستەی تێرۆری سپاوە، ئەرتەش درێژە بە چالاکییە تێکدەرانەکانی ڕێژیم لە ناوچە و جیهاندا بدات؛ بەمشێوەیەش ئەرتەشێک درووست بکرێت کە هەموو تێرۆریستەکانی ناوچە لەخۆ بگرێت و خولیای دێرینی خۆی وەدی بێنێ کە بریتییە لە سازکردنی ئیمپراتوریەتی شێعەی ویلایەتی.\nبۆچونێکی دیکەش کە لەم پێوەندییەدا هەیە ئەوەیە کە ڕێژیم دەیهەوێ سەرلەبەری جمگەکانی دەسەڵات و کۆمەڵگە هاوشێوەی ویلایەت لە مانا بەتاڵ بکاتەوە.


بۆچی سه‌ره‌ڕای به‌ڵێنیی ڕێفۆرم، جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكی عێراق یه‌خه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌رناده‌ن؟ | کۆمەڵە \nڕە‌وگە top » بۆچی سه‌ره‌ڕای به‌ڵێنیی ڕێفۆرم، جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكی عێراق یه‌خه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌رناده‌ن؟\nخۆپیشاندانی خه‌ڵك له به‌غدا و زۆربه‌ی شاره‌كانی عێراق هه‌روا درێژه‌ی هه‌یه. ده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵاتداری عێراق بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌م باروودۆخه، هاوكات دوو زمانی جیاواز به‌كار دێنێت. یه‌كیان زمانی زۆره‌ملی و توندوتیژییه له‌دژی خه‌ڵكی بێدفاع و دووهه‌میش زمانێكی ڕیاكارانه‌یه كه بۆ كوژراو و برینداره‌كان فرمێسكی درۆیین ده‌رێژێت و به‌ڵێنی ڕێفۆرم به خه‌ڵك ده‌دات.\nزمانی یه‌كه‌می ڕژیمی عێراق له به‌رامبه‌ر خه‌ڵكی ناڕازی له ماوه‌ی دوو مانگی ڕابردوودا پتر له ٢٥٠ كوژراو و به هه‌زاران برینداری لێكه‌وتووه‌ته‌وه. توندوتیژی و سه‌ركوتگه‌ری هێزه ده‌وڵه‌تیه‌كانی عێراق له به‌رامبه‌ر خۆپیشانده‌رانێك كه به ده‌ستی به‌تاڵ و مشتی گرێ دراوه، سینگیان كردووه‌ته قه‌ڵغانی گولله و داوای مافه پێشێلكراوه‌كانیان ده‌كه‌ن، هیچ حه‌د و سنوورێكی نییه. هێزه سه‌ركوتگه‌ره‌گان ڕاسته‌وخۆ خه‌ڵك ده‌ده‌نه به‌ر ده‌ستڕێژی گولله و ته‌ك تیرئه‌ندازه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی له سه‌ربانی ماڵه‌كانه‌وه كه‌سانی دیاریكراو ده‌كه‌نه ئامانج. به پێی ڕاپۆرتی سه‌رچاوه‌كانی نه‌خۆشخانه له به‌غدا، ناڕازیان به نارنجه‌كی فرمێسك ڕێژ كه ماده‌ی ژه‌هراوییان تێكراوه، كراونه‌ته ئامانج. لێكۆڵینه‌وه‌كانی ڕێكخراوی لێبۆردنی نێونه‌ته‌وه‌یی ئاشكرای كردووه كه لانیكه‌م ٥ كه‌س له خۆپیشانده‌ران به‌و جۆره نارنجه‌كانه‌ی كه ده‌وترێ له ئێران درووست ده‌كرێن، گیانیان له‌ده‌ست داوه. بێ گۆمان له‌م بواره‌دا كۆماری ئیسلامی ئه‌زموونه‌كانی سه‌ركوتی ناڕه‌زایه‌تی خه‌ڵك ڕاسته‌وخۆ فێری هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی ده‌كات. هه‌واڵنێری ڕوویتێرز له‌سه‌ر زاری یه‌كێك له سه‌رچاوه باوه‌ڕپێكراوه‌كانی ڕایگه‌یاندووه كه له نیوه شه‌وی حه‌فته‌ی ڕابردوودا، “قاسم سوله‌یمانی” فه‌رمانده‌ی هێزی قۆدسی سپای پاسداران به هێلیكۆپتێر خۆی گه‌یاندووه‌ته دانیشتنێكی ڕێبه‌رانی ده‌وڵه‌تی عێراق له ناوچه‌ی سه‌وزی به‌غدا و له‌وێ باسی له ئه‌زموونه‌كانی كۆماری ئیسلامی بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی ناڕازی كردووه. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه ده‌بینین كه زمانی زۆرملی و كوشتاری بێره‌حمانه‌ش نه‌یتوانیوه پاشه‌كشه به خه‌ڵكی ناڕازی بكات.\nزمانی دووهه‌می ڕژیمی عێراق درۆ و ڕیا و به‌ڵێنی بێ بنه‌مایه. ڕۆژێك سیستانی به نیگه‌رانیه‌وه باسی سه‌ركوتی خوێنینی خه‌ڵك ده‌كات و هه‌موان ده‌عوه‌ت به ئارامش ده‌كات و له هه‌مان كاتدا سه‌رچاوه‌ی به‌شێك له توندوتیژیه‌كان بۆ خه‌ڵك ده‌گه‌ڕێنێته‌وه. ڕۆژێكی دیكه‌ش كاربه‌ده‌ستێكی حیزبی یان ده‌وڵه‌تی به‌رپرسایه‌تی خۆی له سه‌ركوت كردنی جه‌ماوه‌ر ئینكار ده‌كات و بۆ كوژراو و برینداره‌كان فرمێسكی درۆیین ده‌ڕێژێ. له لایه‌كی دیكه‌شه‌وه ده‌وڵه‌تی عێراق ڕایده‌گه‌یه‌نێت كه بۆ وڵامدانه‌وه به ناڕه‌زایه‌تی خه‌ڵك ئاماده‌یه پێداچوونه‌وه له یاسای بنه‌ڕه‌تی عێراقدا ئه‌نجام دا. به‌و مه‌به‌سته‌ش هه‌ر له ئێستاوه هه‌یئه‌تێك بۆ به‌رپرسی ئاماده كردنی ڕه‌ش نووسی ئه‌م گۆڕانكاریانه دیاری كراوه. هه‌روه‌ها به‌وته‌ی به‌رهه‌م ساڵحی سه‌رۆك كۆمار، عه‌بدولمه‌هدی واته سه‌رۆك وه‌زیران ئاماده‌یه كه واز له پۆسته‌كه‌ی بێنێت. له لایه‌كی دیكه‌شه‌وه باس له هه‌ڵبژاردنی پێش وه‌خت و ئه‌نجامدانی ڕێفۆرم بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌گه‌ڵ گه‌نده‌ڵی و خوڵقاندنی ده‌رفه‌تی شوغڵی بۆ لاوان ده‌كرێت. به‌ڵام ده‌بینین كه هه‌موو ئه‌م هه‌وڵانه بۆ دامركاندنی ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵك، چكۆله‌ترین كاریگه‌ریان نه‌بووه.\nله ڕاستیدا، خه‌ڵكی ڕاپه‌ڕیو له عێراق متمانه‌یان به ده‌زگای ده‌سه‌ڵاتداری ئه‌م وڵاته نه‌ماوه. بۆشایی نێوان حیزبه سیاسیه‌كانی به‌شدار له دسه‌ڵات و خه‌ڵكێك كه ئه‌مڕۆ گه‌یشتووه‌ته ئه‌م قۆناخه، له دوو ساڵ له‌مه‌وبه‌ره‌وه له هه‌ڵبژاردنی پاڕله‌مانه‌وه ده‌بیندرا. نزیك به ٧٠ له‌سه‌دی خه‌ڵك ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌یان بایكۆت كرد. ئه‌وان زۆرینه‌یه‌كی خامۆش بوون كه ئه‌وكات بێ متمانه‌یی خۆیان به سندووقی ده‌نگدان و له واقعدا به گشت ڕژیم له ڕێگه‌ی بایكۆتی هه‌ڵبژاردنه‌وه نیشان دا و ئه‌مرۆش هه‌ر ئه‌و ٧٠ له‌سه‌ده وێڕای ٣٠ له‌سه‌دێك كه ئه‌وكات به سندووقی ده‌نگدانی ژێر كونترۆڵی ڕژیم خۆشباوه‌ڕ بوون، هاتوونه‌ته سه‌ر شه‌قامه‌كان. هه‌ڵبه‌ت له‌بیریشمانه كه سه‌باره‌ت به ده‌نگی ئه‌م ٣٠ له‌سه‌ده‌ش كار گه‌یشت به ڕسوا كردنی فێڵ و ته‌قه‌لۆب و ژوماردنی دووباره‌ی ده‌نگ و سووتاندنی سندووقی ده‌نگدان و سه‌ره‌نجام بۆ ده‌رباز بوون له‌م قه‌یرانه‌ش به یارمه‌تی كۆمیسیۆنی هه‌ڵبژاردن كه گۆیا “سه‌ربه‌خۆ” بوو، به‌و سه‌روبه‌ری گاڵته‌جاڕیه‌كه پێكهات. له‌وه‌ش بێ ماناتر ئه‌وه‌یه كه ئه‌مڕۆ ده‌سه‌ڵاتدارانی عێراق لایان وایه كه ده‌توانن به به‌ڵێنی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی پێش وه‌خت و گۆڕانكاری له یاسای بنه‌ڕه‌تیدا، ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵكی به‌ئه‌زموون دامركێنن.\nله سه‌رده‌می قه‌یرانی توندی سیاسیدا، له باروودۆخێكدا كه زۆربه‌ی خه‌ڵك له‌گه‌ڵ ده‌زگای ده‌سه‌ڵاتدار بێگانه‌ن و له هه‌مان كاتیشدا ترسیان له هێزی سه‌ركوت ڕژاوه، له وه‌ها باروودۆخه‌دا به‌ڵێنی و زمانی نه‌رم هیچ به‌رهه‌مێكی بۆ ڕژیمی ده‌سه‌ڵاتدار تێدا نییه. له پاییزی ساڵی ١٣٥٧ی هه‌تاوی محه‌ممه‌د ڕه‌زاشا ڕووبه خه‌ڵكی ڕاپه‌ڕیوی ئێران وتی: “ده‌نگی شۆڕشی ئێوه‌مان بیست” و به‌ڵێنیی ڕێفۆرمی دا. به‌ڵام شه‌پۆلێك كه وه‌ڕێ كه‌وتبوو ئیتر نه‌ده‌گه‌ڕاوه. له باروودۆخێكدا كه هێشتا كۆمه‌ڵگا هه‌نگاوی نه‌ناوه‌ته قۆناخێكی شۆڕشگێڕانه‌وه، زۆر جار بزووتنه‌وه‌ی موتالباتی وه‌ڕێ ده‌كه‌وێ. خه‌ڵك خواستی دیاریكراوی خۆیان ده‌رده‌بڕن و هه‌وڵ ده‌ده‌ن به‌سه‌ر ڕژیمی ده‌سه‌ڵاتداریدا بسه‌پێنن. به‌ڵام كاتێك كه باروودۆخی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌گۆڕێ و پرسی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ده‌كه‌وێته ناو كۆمه‌ڵگاوه، به‌و مانایه كه خه‌ڵكی ڕاپه‌ڕیو به‌ره‌و ڕووخاندنی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ده‌رۆن، له وه‌ها باروودۆخێكدا باسی ڕێفۆرم له لایه‌ن ڕژیمه‌وه به مانای ڕاگرتنی پێشڕه‌وی شۆڕشه. ئه‌وجار ئه‌و خواستانه‌ی كه ڕۆژێك له لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه ڕووبه ڕژیم ده‌هاته گۆڕێ، ده‌بنه به‌شێك له به‌رنامه‌ی هێزی چینه جیاوازه‌كانی كۆمه‌ڵگا كه خۆیان بۆ جێنشینی ئه‌م ڕژیمه ئاماده ده‌كه‌ن.\nله ئێستادا، سه‌باره‌ت به چاره‌نووسی ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵكی عێراق ناكرێ لێبڕاوانه قسه بكرێت، ئه‌وه‌ی كه دیاره، ئه‌م ئاخێزه له بوار ڕێكخستنه‌وه لاوازه و له ڕێبه‌ریه‌كی ڕادیكاڵ و پێشڕه‌و بێ به‌ریه. به‌ڵام له هه‌مان حاڵیشدا باروودۆخی ئێستا، ده‌رفه‌تی بۆ قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی خێرای كه‌م و كوڕیه‌كان خوڵقاندووه. كارێك كه له باروودۆخی ئارامی سیاسیدا ساڵیان ساڵ كاتی پێویسته تا به سه‌ره‌نجام بگات. بێ گومان له قۆناخێكدا كه ئینسانه‌كان به به‌رژه‌وه‌ند و ئاواتی هاوبه‌شه‌وه ده‌كه‌ونه هه‌ل و مه‌رجێكه‌وه كه به‌ناچار ده‌بێ ڕێگای خۆیان دیاری بكه‌ن، كه‌م و كوڕیه‌كانی ڕابردوو خێراتر قه‌ره‌بوو ده‌كرێنه‌وه.\n« ڕاگوێزرانی سێ به‌ندكراو بۆ ئیداره‌ی ئیتلاعاتی ورمێ


قەیرانی ڕێگە هەڵبژاردن. جەماڵ عەڵیاڵی – Giareng\nقەیرانی ڕێگە هەڵبژاردن. جەماڵ عەڵیاڵی\nلە چوار شه‌ممه - 10 12 2014\nئەو چەشنە قەیرانە شێوەی مڵۆزمێک دەکات کە دەتوانێ لە چەشنی زێروو هێدی هێدی خۆێنی لەشی بزووتنەوەیەک هەڵمژێ. ئەوە دەقی ئەو ئازارەیە کە کەوتۆتە گیانی بزاوی دێمۆکراتی و رزگاریخوازی نەتەوەی کورد. بابەتی بەر چاوی خۆێنەری بەرێز هەوڵێکە بۆ شیکارێکی خێرا بە سەر ئەو دیاردەیەدا.\nسەرکۆی هەڵوێستی نەتەوەی کورد لە قۆناخی هەنووکەییدا بانگەشە بۆ دابینکردنی دێمۆکراسی بۆ کوردستانیان و رزگاربوون لە ژێر بندەستییە بەڵام سەرکۆی هەلوێستی هێزەکانی سیاسی هەر ئەو نەتەوەیە هیچ دیار نیە، نەک بەو واتایە کە هێزەکانی سیاسی خاوەنی هەڵوێست نین، بەڵکوو بەو واتایە کە هەڵوێستەکان زۆر لێک جیاوازن. هەر ئەو جیاوازییە بۆتە بە هۆکارێک بۆ لێکترازان و یەکتر بە هەند نەگرتن. ئەگەر ئەو دوو خاڵە لە بەراورد دەگەڵ یەکتردا هەڵسەنگێنین ئەوسا دەبینین کە دۆخەکە گوزارە لە ناتەبایی زانست و کردارئەدات، واتە خوازیارییەکان جیاوازییان دەگەڵ کردەوە هەیە. خوازیارییەک کە کردەوەی تایبەت بە خۆی نەبێت، خوازیارییەک کە بە کردەوەی تایبەت بۆ مەبەستی دەستەبەرکردن، هەنگاوی بۆ هەڵنەگیرێت ناتوانێ دەستەبەرکرێ. لێرەدا بە پێوەرەی باوی ڕابووردوو، دەگەینە ئەو ویستگەیە کە دەڵێ: دۆخێ زیهنی و دۆخی عەینی پێکەوە تەبا نین.\nهۆکاری ئەو جیاوازییە لە چیدایە؟ ئایا نەتەوەی کورد دەتوانێ جارێکیتر وا بە هاسانی دۆخێکی ئەوتۆ لەباری وەک هەنووکە بکەوێتە دەست؟ دۆخێک کە تەنانەت داگیرکەران واتە دووژمنی “قەستە سەر”ی نەتەوەی کوردی وەزمان هێناوە کە دەڵێ لە مافی کوردان داکۆکی دەکات! ئایا هێزەکانی سیاسی کۆمەڵگای کوردەواری ئەوەندەیان کارامەیی سیاسی هەیە کە بتوانن لە دۆخی هەنووکەییدا خێرێکیان لەو ڕێچکەیەدا هەبێ؟\nهۆکاری سەرەکی ئەو ناتەباییە بەکوورتی دەگەرێتەوە سەر کارتێکەری فەرهەنگی داگیرکەر لە سەر ڕووناکبیری کورد. با واز لەو پێچ و پەنایانە بێنین و بە ڕاشکاوی و بوێرییەوە بڵێین کە ئەو کارتێکەرییە چەوتە هەر ئێستا وەکوو ژەهر مێشکی زۆربەی هێزەکانی سیاسی تێکداوە ئەوەندەی کە ئێستاش لە دۆخەکە تێنەگەیشتوون و هەستیان پێنەکردووە کە ئیتر جیگەی پشوودان نەماوە و پێویستە بە گوورجی هەنگاوی ڕاستەوخۆ هەڵبگیرێ. هێزەکانی سیاسی ئێستاش بەو ڕاستییە تاڵەیان پێنەزانیوە کە هەر چوار داگیرکەری کوردستان هەوڵی تێکشکاندنی یەکجارییان بۆ نەتەوەی کورد دەست پێکردووە ئەگینا قاسم سولەیمانی داکۆکی لە مافی کوردی نەدەکرد! ئەگەر مێشک ژەهراوی نەبووبێ چۆن دەکرێ بەو قسانەی سۆلەیمانی باوەڕ بکرێ؟\nهەلێکی مێژوویی بۆ نەتەوەی کورد رەخساوە، ئەگەر لە کیس بچێت، ئەوا بە هاسانی هەڵناکەوێتەوە، یەکگرتوویی لە سەر ئامانجی سەرەکی کە مان و نەمانی نەتەوەیەکە، تەنیا زامنی سەرکەوتنە. بۆ ئەو یەکگرتووییە، کۆڕێک، لیژنەیەک، شۆڕایەک، کۆنفرانسێک، کۆنگرەیک…کە گشتی لایەنەکان پێکەوە گرێ بدات پێویستە. لەو ڕێگەوە بارتەقایی کورد وەکوو نەتەوەیەک قوورس و گوونجاو دەگەڵ دۆخی هەنووکەیی جیهانی دەکات. کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان، ئەگەر داگیرکەر و ناحەزان لێگەرێن ئەوە نزیەی ١٤ سالە هەیە و بۆتە بە سازەیەکی ناسراوی جیهانی، کەواتە بۆچی لەو سازەیە بۆ ئەو مەبەستە کەلک وەرناگیرێ؟ بۆ دیتنی ڕاستییەکان بەر لە گشت کەرەستەیەک، پێویستە سنوورەکانی ژەهر لە مێشکدا بسڕێتەوە.\nجەماڵی عەڵیاڵی ٩/١٢/٢٠١٤\nسپاس و قەدردانی بنەماڵەی کەریم ڕەسووڵی\nنامیلکەی شەهیدانی ١٤ سەرماوەزی ١٣٥٧ ی شاری سەردەشت. ئامادە کردنی : ڕەحمان نەقشی


لە هەرێم چەندین چالاکی جۆراوجۆر بۆ ڕۆژی جیهانی ژنان بەڕێوەدەچێت | ROJnews\nلە هەرێم چەندین چالاکی جۆراوجۆر بۆ ڕۆژی جیهانی ژنان بەڕێوەدەچێت\nدووشەممە, 2 مار 2020 - 08:19\nبڕیارە لە زۆرێک لە شار و شارۆچکەکانی هەرێمی کوردستان، بەبۆنەی ٨ی ئازار (ڕۆژی جیهانی ژنان)ەوە چەندین چالاکیی جۆربەجۆر ئەنجامبدرێن.\nساڵانە بۆ پیرۆزکردنی ٨ی ئازار (ڕۆژی جیهانیی ژنان)، ڕێکخراوه‌کانی ژنان و کۆمەڵگەی مەدەنیی و ڕێکخراوە هونەرییەکان له هه‌رێمی کوردستان چه‌ند چالاکیی وەک، سمینار، ڕێپێوان، کۆنفڕانس و چالاکیی هونەریی ئەنجام دەدەن، ئەمساڵیش بەهەمانشێوە چەند چالاکییەک بەڕێوەدەچێت.\nچالاکییەکانی ژنان، بە ناونیشانی تێکۆشانی ژنان هەبوونی بەرخۆدانی ئازادییە و کەمپینی دەوەستینەوە بەرامبەر بە سووکایەتی کردن بە ژنان، هەروەها تایبەت بە سووکایەتی کردن و دەستدرێژییەکانی سەر منداڵان بەڕێوەدەچن.\nئەو چالاکییانەی تا ئێستا کات و شوێنەکەی ڕاگەیەندراوە، بەمجۆرەیە:\n- ڕێکخراوی ژنانی ئازادی کوردستان - ڕژاک، ڕۆژی هەینی بەرواری ٦ی ئازار لە گوندی دەرەکۆتر کە دەکەوێتە بناری قەندیل، ئاهەنگێکی جەماوەری کاتژمێر ١ی پاشنیوەڕۆ ئەنجامدەدات.\n- ڕۆژی یەکشەمە بەرواری ٨ ئازار بە هاوبەشی لەگەڵ ١٢ ڕێکخراوی دیکەی تایبەت بە ژنان لە سلێمانی کاتژمێر ٣ی پاشنیوەڕۆ لە شەقامی سەهۆڵەکە تا بەردەم باخی گشتی ڕێپێوانێک ئەنجامدەدرێت.\n- لە شارۆچکەی کەلار لە ئیدارەی گەرمیان، لە ڕۆژی ٨ی ئازار لە لایەن ڕژاک-ەوە گوڵ بە سەر ژنان-دا دابەش دەکرێت.\n- لە شاری کەرکوک، دەربەندیخان، سەیدسادق و هەڵەبجە، لە ڕۆژی ٨ی ئازار لە لایەن ڕژاک-ەوە گوڵ بە سەر ژنان-دا دابەش دەکرێت.\n- لە چوارچێوەی یادەکەدا لە هەر یەک لە شارەکانی دهۆک، هەولێر و هەڵەبجە لە ڕۆژی ٨ی ئازار بە ڕێپێوان و گردبوونەوە ڕۆژی ژنان پیرۆز دەکرێت.\n- هەر لە ڕۆژی ٨ی ئازار لە بەردەم پارکی نالی لە شاری سلێمانی، لە لایەن ڕێکخراوی خەڵک بۆ گەشەپێدانی مرۆیی بە هاوبەشی لەگەڵ ڕێکخراوەکانی دیکە، چادر بۆ ئەنجامدانی چەند چالاکییەکی تایبەت بە ژنان هەڵدەدرێت.\nئەوەش لە کاتێکدایە بەهۆی لە بەرچاو گرتنی لایەنی تەندروستی و مەترسی بڵابوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی ژنان چالاکییەکانی تایبەت بە ٨ی ئازار ڕۆژی جیهانی ژنان-یان، ڕاگرتووە.


سەگی کورتبۆغانی ئورفا رکابەریی هاوشاری سیڤاس دەکات\n- لە ئورفا سەگی شوان یان هاوشار کە بە "کورتبۆغان- (گورگخنکێن)" ناودەبرێن و بە بەهێزیی و پتەویی لەشولاریان دەناسرێنەوە، خەریکە دەگەنە ئەو ئاستەی رکابەریی سەگی هاوشاری سیڤاس بکەن کە لەسەر ئاستی جیهان، سەگێکی ناسراوە.\nRauf Maltaş,Muhammet Ali Kemal | 09.02.2019\nلە ئورفا سەگی شوان یان هاوشار کە بە "کورتبۆغان- (گورگخنکێن)" ناودەبرێن و بە بەهێزیی و پتەویی لەشولاریان دەناسرێنەوە، خەریکە دەگەنە ئەو ئاستەی رکابەریی سەگی هاوشاری سیڤاس بکەن کە لەسەر ئاستی جیهان، سەگێکی ناسراوە.\nئورفا کە بە یەکێک لە ناوەندە گرنگەکانی ئاژەڵداریی ئاژەڵی بچووک دەناسرێت، سەگی هاوشار سەرکردایەتیی رانە مەڕی هەزاران سەریی دەکات و بەبێ ئەو سەگە رانەمەڕ دەرناکرێت.\nکورتبۆغان دۆستی سەرڕاستی شوانەکان و خاوەنی هێزی زۆر و لاشەیەکی پتەون، بەهۆی ئەوەی لە رکابەرییەکانی چەند ساڵی رابردوودا لەسەر ئاستی تورکیا پلەی یەکەمیان بەدەستهێناوە، بوونەتە جێگەی باس و خواس.\nئەو سەگانە کە بە "گورەگ"یش ناودەبرێن، لە هەریەک لە شارەکانی سیڤاس، ئیستانبوڵ و ئەنقەرە بەشدارییان لە رکابەرییەکاندا کردووە و پلەی یەکەمیان بەدەستهێناوە، بەو شێوەیەش ئامادەکاریی بۆ رکابەرییکردنی هاوشارە بەناوبانگەکان لەسەر ئاستی جیهان دەکەن.\nکورتبۆغانەکان بەتایبەت لە شارۆچکەکانی کاراکۆپرو و بۆزۆڤای ئورفا لەلایەن ئەو کەسانەی خولیایان دەکەن، لە شوێنی تایبەتدا پێدەگەیەنرێن و ئێسقانی بە جوانی و ورییاییەوە کوڵاویان دەرخوارد دەدرێت.\nئورفا سیڤاس هاوشار کورتبۆغان\nرووداوی هاتوچۆ له سیواس\nچڕی سه‌ردانی گه‌شتیاران له وه‌رزی پاییزدا بۆ ئورفا


TDK-TEVGER:ئەم ئێریشا سەر پێشمەرگەیێن کوردستانێ شەرمەزار دکین! - دارکا مازی\nTDK-TEVGER:ئەم ئێریشا سەر پێشمەرگەیێن کوردستانێ شەرمەزار دکین!\nتەڤگەرا دەمۆکراتیکا کوردستانێ-تەڤگەر ل دۆر ئێریشا چەکدارێن پەکەکێ ل سەر پێشمەرگەیێن کوردستانێ کو دوهـ رۆژا شەمی ل ئامێدیێ پێک هات، داخویانیەک پارڤەکر و تێدا ئەڤ کارێ پەکەکێ ب توندی شەرمەزار کر.\nتەڤگەرا دەمۆکراتیکا کوردستانێ-تەڤگەرێ، هەر وەها راگهاند ئەڤ کارێن پەکەێ راستە راست دکەڤن خزمەتا دەولەتێن داگیرکەر.\nداخویانی وها یە:\nئەم ئێریشا سەر پێشمەرگەیێن کوردستانێ شەرمەزار دکین\nکریارێن پەکەکێ ل کوردستانا باشوور و داگیرکرنا کوردستانا باشوور ژ ئالییێ دەولەتا ترکییێ ڤە ھەر کو دچیت رەوشا کوردستانێ ئالۆزتر دکەت.\nئەم تەڤگەرا دەمۆکراتیکا کوردستانێ (تەڤگەر)، سەرساخیێ ژ حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ، ژ وەزارەتا پێشمەرگە و ژ مالباتێن ڤان شەھیدان را دخوازین. ھێڤیدارین ژ یەزدانێ دلۆڤان وان ببەخشینیت و ب بحەشتا خوە شاد بکەت. ئەم د لەزترین دەم دا خوەشیێ ژ پێشمەرگەیێن بریندار را دخوازین.\nژ ئالییەکێ ڤە زۆردارییا پەکەکێ و ژ ئالییێ دن ڤە ئێریشێن لەشکەری یێن ترکیێ سەرانسەرێ ناڤچەیێن سینۆری یێن کوردستانا باشوور بەر ب رووخاندن و کاڤلکرنێ دا دبەت. گوند ب تەڤایی ڤالا دبن، کورد ژ جیھ و وارێن خوە کۆچبەر دبن، ب ئاوایەک پەریشان، بێ دەبار ل ناڤچەیێن دن بەلاڤ دبن.\nدەولەتا فەدەرال یا کوردستانێ، ژ بەر ئەگەرێن پێشیلێنەگرتنا ئێریشێن پەکەکێ ل دژی پێشمەرگەیێن کوردستانێ، تەڤی ھاوار و فیگانا ڤی خەلکێ ناڤچەیێ ژی ب بێنفرەیی خوە ل ھەمبەر ڤێ مالکمباخییێ رادگریت.\nمخابن پەکەکە ھەر کو دچیت جییێ خوە ل ناڤچەیێ فرەھتر دکەت، گوھنادەتە دەستھلاتدارییا کوردستانێ، پێ ل سەروەرییا حکوومەتا کوردستانێ دکەت و د سەر دا ژی ئێریشێن ھێزێن ئەولەکاریا کوردستانێ دکەت.\nئەڤ ژی مەترسییا شەر و پەڤچوونێن ناڤبەرا پەکەکێ و پێشمەرگەیێن کوردستانێ بلندتر دکەت. ڤێ کەمین و ئێریشا داویێ یا پەکەکێ ل دژێ پێشمەرگەیێن کوردستانێ، شەھیدکرنا پێنج پێشمەرگە و بریندارکرنا شەش پێشمەرگەیان مەترسی مەزنتر کرییە.\nئەم ڤێ بویەرا مالکمباخ ب دژواری شەرمەزار دکین. ئەڤە کارەکێ روورەشییە، ڤەکری خزمەتا دەولەتێن داگیرکارە. ئەم ھێڤیدارین ئەڤ رەوشا ئالۆز، ئالۆزتر نەبیت، خوینا کوردان ب دەستێن کوردان نەیێتە رژاندن!\nئەم داخواز ژ رایا گشتی، ژ ھێزێن ھەڤپەیمان و دەولەتا ئیراقێ دکین کو دەملدەست ل دژی ڤان ئێریشان ھەلوەستێ وەربگرن، پشتگریا سەروەرییا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ بکەن، رێ ل بەر داگیرکاری و ئێریشێن دەولەتێن داگیرکار بگرن. دا کو پێشییا شەر و پەڤچوونێن ل دژی ھەرێما کوردستانێ بهێتە گرتن. کوردێن ناڤچەیێ ژی ژ پەریشانییا کۆچبەریێ رزگار ببن و بزیڤرن وارێن خوە، بکاربن ب ئازادی و ئارامی دەبارا زارۆکێن خوە بکەن.\nدۆرپێچا سیاسی، ئابۆری و لەشکەری یا کو ل سەر ھەرێما کوردستانا فەدەرال ھەیە، ژ خوە رەوش دژوار کرییە. دژوارترکرنا رەوشا کوردستانێ، تەنێ خزمەتکارییا دەولەتێن داگیرکەرە.\n6 تەمووزا 2021\nتەڤگەرا دەمۆکراتیکا کوردستان – تەڤگەر


منداڵانی توخمی پیاوە داعشییەکان بێ تاوانن.\nلە ناو کولتووری ئیسلامدا، قسەیەک هەیە، دەڵێت"بەزۆرگاین لەش پیس ناکات"، لەم ئیدیۆمەوە دەمەوێت بچمە ناو بابەتەکەوە!\nئەم کولتوورە باو و ناشیرینەی کۆمەڵگای ئیسلامیی لە ناو ئێزیدیەکانیشدا هەمان کولتوورە، لە بیرمان ناچێت، چۆن دۆعایان بەردبارانکرد. ئێستاش بەرامبەر بە ژنە ئێزیدییە سکپڕەکانی پیاوە دڕندەکانی داعش و ئەو ژنانەی منداڵیان لە داعشەکان بووە، ئێزیدیەکان هەمان ڕەفتار دەکەن.\nداعش، لەسەر بنەمایەکی زەقی ئیسلام، کە هەموو سەروەت و سامان و کچ و ژنی ئێزیدیەکانی حاڵ کرد و بە دەستکەوت(غەنیمە)ی دانا. کارەسات و تاوانێکی هێندە قێزەون و گەورەیان ئەنجامدا، ڕووی مرۆڤایەتی و هەموو ئەو دین و بیروڕا ئایدۆلۆجییەی دژی ئەم بێ ڕەوشتیی و ئابڕوویە نەوەستانەوە، ڕەش کرد. هەرچ کەسیک و هەرچ ئایدۆجیی و دین و ئاینزایەک لایەنگری ئەم کارە قێزەونە بووبێت، بە دڵنیاییەوە ئەو پەڕی دڵڕەقیی و بێ ویژدانییە.\nئایا تەنها داعش، یان ئەو گروپەتووندڕوە تیرۆریستییە ئیسلامییانە خاوەنی ئەم عەقڵیەتە دڕندەیەن؟ یان لای ئێزیدیەکانیش هەمان دڕندەیی و عەقڵیەت هەیە. بە بڕوای من لای زۆرێک لە دین و ئایدۆلۆجییە دۆگماتیزمییەکان، لای هەموو گروپە تیرۆریست و سیکتاریزمیەکان هەمان عەقڵیەت هەیە، بەڵام جێبەجێکردنی و جێبەجێنەکردنی کەوتوەتە سەر ئەوەی تا چەند ئەو دینە، یان ئەو گروپە تیرۆرستی و سیکتاریزمیانە دەسەڵاتیان هەیە. هەرچ کات دەسەڵاتیان هەبوو لە هیچ جۆرە ستەم و تاوانێک بەرامەبەر بە دین و بە بیروباوەڕەکانی دەرەوەی خۆیان سڵ ناکەنەوە.\nدڕندەیی و تاوان لای هەرچ گروپێکی سیکتاریزمیی، لای هەرچ نەتەوەیەکی نەژادپەرست،لای هەرچ ئاینزایەکی وەک سوننیەکان و شیعەکان بەرامبەر بە یەکتری، لەسەر کات و دەسەڵات وەستاوە، هەرچ لایەنێک لەم لایەنانە دەسەڵاتی هەبوو، هەستی بە هێز کرد، سڵ لە هیچ نامرۆڤبوون و تاوان و دڕندەییەک ناکاتەوە بەرامبەر بەوی دەروەی خۆی، تا دەگاتە ئەوەی کە تاوانی پاکتاوکردنیش بکات.\nداگیرکارییەکانی ئیسلام، هەر لەسەر دەمی پەیامبەر(محەمەد)ەوە تا دەگات بە ٦٠٠ ساڵەی تەمەنی عوسمانیەکان، جگە لەوەی سەدان وڵاتانیان داگیرکرد، دەیان دین و ئاینزایان پاکتاوکرد، دەیان گروپ و نەتەوەیان پاکتاوکرد، هەزاران مەکتەبە و شوێن و پێگەی ڕۆشنبیرییان سوتاند، بە هەزاران و دەیان هەزار ژن و کچیان حەڵاڵ کرد بۆ خۆیان و کردیانن بە کەنیزەک، یان بە گوێرەی شەرعەکەی خۆیان مارەیان بڕین. ئەمانە هەمووی لەو کاتەوە بوون کە دەسەڵاتیان پەیدا کرد، پێش ئەوە نەرم و نیان بوون و داوای پێکەوە ژیانێکی دیموکراتیانەیان دەکرد و ڕێزیان لە هەموو دین و بیروباوەڕێکی دیکە دەگرت.\nکاتێکیش دەوڵەتگەلێکی عەرەبیی ئیسلامیی و دەوڵەتی سەفەویەکان و فارسەکان و تورکەکان دروست بوون و هەڵگری دینی ئیسلام بوون، ئەمانیش هەر یەکەیان لای خۆیەوە و لە ژێر قەڵمڕەویی خۆیدا دەیان نەتەوە و کەمەنەتەوییان پاکتاوکرد. کورد یەکێک بووە لەو نەتەوانەی هەمیشە لە ژێر هەڕەشەی پاکتاوکردندا بووە، بۆ چەندین جار لێرە و لەوێش گروپی گەورە و ژمارەی گەورەی لێ پاکتاوکراوە، تەنانەت زمانەکەی لێ قەدەغە کراوە، تا ئێستاش تاوان بەرامبەر بە گەلی کورد نەوەستاوە. کەمەنەتەوایەتی عەرەب لە ئێراندا بەردەوام لە ژێر هەڕەشەدایە، ئازەریەکان کە نەتەوەیەکی گەورەن لە ئێراندا بەردەوام لە ژێر هەرشە و چەوساندنەوەدان، لە تورکیادا چەرکەسەکان پاکتاوکران، ئەرمەنیەکان بە سەدان هەزاریان لێ پاکتاوکرا، گەلی کورد نەک چەندین جار پاکتاوکراوە، تا ئێستاش لە ژێر هەڕەشەی پاکتاوکردندایە.\nسوننیەکان و شیعەکان، کە دوو ئاینزای ئیسلامن و یەک خوا و یەک قورئان و یەک پەیامبەریان هەیە، ١٤ سەدە زیاتر لە شەڕ و پێکداداندان و تیرۆر و پاکتاوی نەک زیندووکانی یەکتری دەکەن، تیرۆری کەسایەتی ئەوانەی چەندین سەدەشە مردوون بەردەوامە.\nفینیقیەکان و کلدانیەکان و ئاشوریەکان و قبتیەکان و ئەماغیزیەکان، بە تەواوەتی لە لایەن داگیرکاریی ئیسلامەوە پاکتاوکراون.\nئەگەر تۆزێک وردبینەوە لە مێژووی خوێناوی دینەکان و نەتەوەپەرستەکان، بە چاوێکی بێ لایەنییەوە سەیربکەین، هیچ نەتەوە و دین و ئاینزایەک، چ وەک خۆیان دەڵێن ئاسمانی بێت یان زەوینیی لە کاتی دەسەڵاتیدا سڵی نەکردوەتەوە لە تاوان و دڕندەیی بەرامبەر بەوی دەروەی خۆی. کەواتە ئەمە عەقڵێتێکی نەخۆشی نامرۆڤییە هەموو ئەمانەی گرتوەتەوە. هەتا ئەم عەقڵیەتە بەردەوام بێت، دڕندەیی و سڕینەوە و پاکتاوکردن و تاوانی مرۆڤیی بەردەوام دەبێت.\nزۆربەی خەڵک، وا سەیری ئێزیدیەکان دەکەن، کە گوناح و بێ تاوانن، وەلێ ئەگەر لە سۆنگەیەکی عەقڵانییەوە سەیری تاوان بکەین، سەیری کۆمەڵگە و گروپی مەدەنیی بکەین، سەیری عەقڵیەتی مرۆڤبوون بکەین، هەڵسەنگاندنمان لەسەر بنەمانی مرۆڤبوون و عەقڵانیی و پێکەوە ژیان بێت، ئێزیدیەکانیش هەر ئەوەندە ستم و زوڵم ناکەن، کە دەسەلاتیان نییە، بەڵام کە دەسەڵاتیان هەبوو ئیسلام چیی دەکات، ئەوانیش کەمتر ناکەن. لایەنداریی ئێزیدییەکان و هەرچ دین و ئاینزا و گروپ و نەتەوەیەک، دەبێت لەسەر بنەمای دژایەتی چەوساندنەوەیان بێت، نەک لایەندارێتیەکە سەرمان لێ بشێوێنێت و ئەم دین و ئاینزا و گروپە سیکتاریزمیی و نەتەوە پەرستییانە برەو پێ بدات. ئازادیخوازان، ئەوانەن کە بە بیرکردنەوەیەکی مرۆڤییانە و عەقڵانییانە دژایەتی هەرچ جۆرە چەوساندنەوە و تاوانێک دەکەن، نەک لایەندارێتیەکە ئەوە لە بیر بەرێتەوە، کە لە ڕاستیدا،عەقڵیەتی هەموو ئەمانە، یەک عەقڵیەتە،لە کاتی دەسەڵات و هێزیاندا هەمان شتن.\nئاخر وەک ئەو ئیدۆمەی ئاماژەم پێدا: "ئەوی بە زۆر بیگێن لەشی پیس نابێت" لەو ڕووەوە زۆر ڕاستە، کە کەسانێک بە زۆر دەستدرێژی سێکسی بکرێتە سەریان، بە زۆر دزیی پێ بکرێت، بە زۆر سواڵی پێ بکرێت، بە زۆر هەرچی پێ بکرێت گوناحبار و تاوانبار نییە. کچ و ژنێکی داماو و بێ دەسەڵات کە کەوتوونەتە دەستی داعشە دڕندەکان، بە زۆر سکیان پڕکردوون، کردوونیان بە ژنی خۆیان، ئەبێت چ تاوانێکیان هەبێت، ئێستا بە چاوێکی قێزەونەوە لە لایەن دایک و باوکیانەوە سەیر دەکرێن و وەریان ناگرنەوە. ئەم تاوانە بە بڕوای من هیچی کەمتر نییە لە تاوانی داعشەکان، هیچیش کەمتر نییە لەو منداڵانەی لە پیاوە ئەڵەمانیاکان لە دایک بوون لە وڵاتانەی داگیریان دەکردن، بەڵام کۆمەڵگا و وڵاتانی ئەوساش بە منداڵی"نەشیاو" دایان دەنان و وەریان نەدەگرتنەوە ـ لە بابەتێکی دیکەدا باسی کۆمەڵێک لەو منداڵانە دەکەم ـ.\n٢١\_٤\_٢٠١٩ - نەرویج


بەنزینی 690 دیناری لەم وێستگانە دابەش دەكرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nدابەشكردنی بەنزینی عێراقی بە نرخی 690 دینار بۆ هەر لیترێك بەردەوامە و بڕیارە ئەمڕۆ هەینی لە شاری سلێمانی لەم وێستگانە بەنزین دابەش بكرێت.\nبەپێی زانیارییەكان، بەنزینی 690 دیناری لە هەر یەك لە وێستگەكانی “بامۆك، بەختیار، برایەتی، قەیوان-1، حەوایی”.\nهەرچەندە نرخی بەنزین لە سەرووی هەزار دینارەوەیە، بەڵام بەپێی ڕێكەوتنێكی نێوان هەرێم و عێراق ڕۆژانە نزیكەی 2 ملیۆن لیتر بەنزین هەناردەی هەرێم دەكرێت و هەر ڕۆژە و لە چەند وێستگەیەكی بەنزین دابەش دەكرێت.\nخەڵك – سەرۆكی لیژنەی پیشەسازی و وزە لە ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لە ڕێگەی چەند بازرگانێكەوە سەردانی لیژنەكەیان كردووە…\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی دابەشكردنی سوتەمەنی لە سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، ئەمڕۆ چوار شەممە لە چەند بەنزینخانەیەك بەنزینی عێراقی دابەش دەكرێت. (زیاتر…)\n12 کانونی دووهەم 2022 8.55 am\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی نەوت و كانزاكانی سلێمانی ڕایدەگەینێت، ئەمڕۆ لە چەند ناوچەیەك بەنزینی عێراقی دابەش دەكرێت.\n18 ئیلول 2021 2.30 pm\nخەڵك- وتەبێژی بەنزینخانەكانی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، هاتنی بەنزینەكەی عێراق كاریگەری لەسەر دابەزینی نرخی بەنزین…


پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ ئۆجالان ئەنجامدرا – لڤین پرێس\nپەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ ئۆجالان ئەنجامدرا\nگروپی پارێزەرانی رێبەری زیندانیکراوی پەکەکە رایانگەیاند، خانەوادەکەی پەیوەندیەکی کورتی تەلەفۆنیان لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجالان لە ئیمراڵی ئەنجامدا.\nنوسینگەی یاسای سەدە، کە گروپی پارێزەرانی ئۆجالانن، لەبارەی ئەو پەیوەندیە تەلەفۆنیەوە روونکردنەوەیەکیان بڵاوکردەوە و تیایدا دەڵێن: خانەوادەی موەکیلەکانمان، عەبدوڵا ئۆجالان، عومەر هایری کۆنار، حامیلی یڵدرم و ڤیسی ئاکتاش کە لە زیندانی ئیمرالین، بانگ کراون بۆ لای داواکاری گشتی بۆ ئەوەی مافی پەیوەندی تەلەفۆنی خۆیان لەگەڵ موەکیلەکانماندا بەکاربهێنن چاوپێکەوتنی ئۆجالان لەگەڵ براکەی زۆر بە کورتی بووە و نەتوانرا دیدارەکە بەردەوام بێت.\nنوسینگەکە ئەوەشی روونکردووەتەوە “چاوپێکەوتنەکەی حامیلی یڵدرم کورت بوو، بەڵام کۆبوونەوەی نێوان عومەر هایری کۆنار و ڤیسی ئاکتاش وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە مەرجەکانی گۆشەگیری ئەنجام نەدرا”.\nپارێزەرانی رێبەری پەکەکە ئاماژەیان بەوەسکردووە: وەک زانراوە، لە 27ی نیسانی 2020ەوە هیچ شتێکمان لە ئۆجالانەوە نەبیستووە دوایین چاوپێکەوتنی پارێزەران کە لەگەڵی کردمان، لە 7ی ئابی 2019 بوو.\nئەو پەیوەندییە تەلەفۆنیەش دوای ئەوە هات کە لە 14ی ئازاری 2021 دا، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دەنگۆی گیان لەدەستدانی عەبدوڵا ئۆجالان بڵاوکرایەوە و ئەوەسبووە هۆی نیگەرانیی لایەنگرانی لەسەر ژیانی ئۆجالان.\nپارێزەران ئەوەشیان وتووە: ئێمە بۆ ئەوەی تەندروستی ئەو و وەک مافی یاسایی پشتڕاست بکەینەوە، هەموو ڕۆژێک داوای چاوپێکەوتنی ڕوبەڕومان دەکرد لەگەڵ ئەوەشدا هیچ وەڵامێکی ئەرێنیمان بۆ هیچ یەکێک داواکاریانە پێنەگەشتووە .\nهەر لەو راگەیەندراوەدا ئاماژە بەوەشکراوە کە ئەمڕۆ نەیانتوانیوە زانیاری تەندروست لەبارەی دۆخی تەندروستی ئۆجالان بەدەست بهێنن بۆیە داواکاریی ئەوان بۆ چاوپێکەوتن لە زیندانی ئیمرالی بەردەوامە.\nئەنجومەنی خۆبەرێوەبەری شەنگال هۆشداری دەدات لە هێرشی سوپای عێراق\nحەشدی شەعبی رەتیدەکاتەوە نمایشە سەربازیەکەی بەغداد پەیوەندی بەوانەوە هەبێت


Thursday, 12.31.2020, 4:13\nلە ٢٠٠١/٣/١٠ لە ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ، وتارێکم نووسی، وەک پێشنیارێک بوو بۆ دکتۆر بەرھەم کە وەک سەرۆک وەزیرانی حکومەتی سلێمانی، تازە دەست بەکار ببوو،،،. پاشان خۆشبەختانە دەستپێشخەرییەکەمان کەوتە کار و کاک بەرھەم، ھیمەتێکی چاک و دڵسۆزانەی کرد و مۆنومێنتەکە درووستکرا. ھەرچەند ئێستاشی لەگەڵ بێت، تێڕوانی جودام ھەیە لە شێوەی نەخشە و ناوەرۆکی مۆنومێنتەکە.\nحەزم کرد ئەم زانیاریی و بەڵگەیە، بخەمە ڕوو چونکە جگە لەم کارە، دەیان کار و پێشنیارم کردووە، بەڵام قەد خۆمم پێ ھەڵنەکێشاوە و باسم نەکردووە و نەئەکرد، چونکە ھەمیشە بازاڕی بێشەرمان و پڕ ڕوووان لە برودایە. لەگەڵ ئەوەی بۆ پێشنیاری مۆنومێنت لە ھەڵەبجە و دامەزراندی مۆنومێنتی ھەڵەبجە لە لاھای، ھەندێک کەس خۆی پێ بائەدا و نان و پیازی پێوە ئەخوارد، بەڵام دیسان من ھەر بێ دەنگ بووم، چونکە لەو ڕوانگەیەی کە من بۆ خەڵک و خاکی کوردەوار ئەو کارەم کردووە، نەک بۆ حیزب و حکومەت، تا پلە و پۆستی پێ وەربگرم. من ھەرچییەکم کردبێت؛ ھەمیشە بە ئەرکی سیاسی و مۆراڵی خۆمم زانیووە، نەک بۆ پاداشت و ناوبانگی.\nلێرەوە زۆر سوپاسی برای بەڕێزم کاک خالد ڕەزا ئەکەم، لە ئەرشیفەکەی خۆی ئەو وتارەی بۆ ناردم، کە وەک پێشنیارێک ڕووبەڕووی کاک بەرھەمم کردبوویەوە.\n١٩ ساڵ پێش ئێستا پێشنیاری درووستکردنی مۆزە یان مۆنومێنتی ھەڵەبجەم کرد بۆ شاری ھەڵەبجە، و نزیکەی دوو ساڵ تێکۆشان و پاشان بە پێشنیاری من و دەسپێشخەریم بۆ پرۆسەی یاسایی واژوو کۆکردنەوە بۆ شارەوانی لاھای، بە فەرمان و تێچووی وەزارەتی شەھیدان، کە مامۆستا ئارامی وەزیری شەھیدانی ئەو کاتە، دڵسۆزانە ھاتە پێشەوە و توانرا لە ٢٩/٤/٢٠١٢ پەیکەری عومەری خاوەر لە لاھای لە باخچەی ڕێکخراوی نەھێشتنی چەکی کیمیایی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان، لە لاھای ( دێنھاخ) پەردەی لەسەر لابدرێت.\nئەم بەڵگانە و ھەموو بەڵگەکانی تر کە لای خۆم پارێزراوە، بۆ ھەر کەس و دەزگایەک کە بیەوێت، کاری لەسەر بکات، ئەتوانرێت بخرێتە بەر دەستی،. لە کۆتاییدا ئەمەوێت ئەوە بڵێم؛ سەردەمی سەربازی ون، لای من ڕۆژی ئاوا بوو، چونکە کەوتوینەتە ڕۆژگارێک؛ قەدری زێڕ لای زێڕدزە، نەک زێڕینگەر.\nئاو بێنە و دەست بشۆ\nپرسی ئاڵاکەی هەرێمی بارزانی


مەرگی سەردەشت عوسمان، مردنێک لەپێناو ئایدیاکاندا … نەبەز سەمەد – Dengekan\nمەرگی سەردەشت عوسمان، مردنێک لەپێناو ئایدیاکاندا … نەبەز سەمەد\nbyNabaz Samad\tAugust 11, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nیان پالاخ_فێرخوازی چیکی لە کانوونی دووەمی ١٩٦٩دا لەکاتی پرۆتێستکردنی داگیرکردنی وڵاتەکەیەوە لەلایەن یەکێتی سۆڤییەت، گڕی لە خۆی بەردا. مەشخەڵی ئاگرەکە تەنیا ئەو داناپۆشێ، بەڵکو بۆ هەمیشە ئەو لە بنەڕەتەوە لە سەرجەم کۆمەڵگەکەی جودادەکاتەوە. کاتێك پالاخ لە ژیاندا بوو، هێندە جێی بایەخ و گرنگی پێدان نەبوو، بەڵام پاش مەرگە ئاگرینەکەی، بۆ زۆر کەس پالاخ لە خوا-مرۆیەک کەمتر نەبوو، ئاخر ببوو بە بوونەوەری هێز، وزە و کاریگەری. بۆیە پالاخ لە پشتی گۆڕەکەیەوە شێوە بە مێژووی چیکۆسلۆڤاکیا دەدات.\nسەردەشت عوسمان بەرلەوەی تیرۆر بکرێت، خوێندکارێکی بەشی ئینگلیزی بوو، جێگەی بایەخ و سەرنجی خەڵک نەبوو، زۆرینەی خەڵک لەم هەرێمەدا نەیان دەناسی، ئاگایان لە نووسینەکانی نەبوو، بەڵام پاش تیرۆرکردنەکەی سەردەشت دەبێت بە ئیدیال، دەبێت بە بزوێنەری شەقام، دەبێتە جێی بایەخ و گرنگی پێدان، نووسین و نامەکانی دەخوێندرێنەوە و ئێستا لەلایەن هەمووانەوە بەهەند وەردەگیرێت. ئێستا دەسەڵات و حیزبی کوردی لە پشتی گۆڕەکەیەوە لە سەردەشت عوسمان دەترسێت، لە گلکۆکەی دەترسێت، چونکە مەرگی سەردەشت و گلکۆکەی بوونە بە هێما و سیمبولی ئازادی، سیمبولی پرۆتێستکردن و بەرەنگاری، سیمبولی ڕووبەڕووبوونەوەی دەسەڵاتێکی حیزبی، بنەماڵەیی، خێڵەکی و گەندەڵ.\nیان پاتۆچکە لە ١٣ ئازاری ١٩٧٧، لە نەخۆشخانەیەکی پراگ مرد، کەمێك دوای یادی ٧٠ ساڵەی هاتنەژیانییەوە. هۆکاری مەرگەکەی ”خوێنبەربوونێکی زۆری مێشکی بوو، چونکە لەلایەن لێکۆڵەرەوانی پۆلیسەوە ئەشکەنجە درا بوو. زیاتر لە دوو مانگ، پاتۆچکە بەبەردەوامی لەلایەن پۆلیسەوە لێکۆڵینەوەی لەگەڵ دەکرا، دوا لێکۆڵینەوەی پتر لە یازدە سەعاتی خایاند بوو” (Kohak، 1989: 3). پاتۆچکە وەک یەکێك لە ڕێبەرەکانی (”وتەبێژەکان”)ی چارتەری ٧٧ (Charter 77)، دەبینرا کە بزووتنەوەیەکی مافی مرۆڤ بوو، ڕژێمی کۆمۆنیستی چیکۆسلۆڤاکی وەک دژە_دەوڵەت لە پاتۆچکە تێدەگەیشت. پیشەی سیاسی پاتۆچکە لەگەڵ مەرگەکەیدا کۆتایی پێنەهات. کاتێک مرد، فەیلەسوفەکە لە ڕووی سیاسییەوە تەنانەت زۆر ورژێنەرترە لەو کاتەی کە زیندوو بوو، وەک سەلمێندرا بەڕێی ژمارەیەکی زۆر هێزی پۆلیس بڵاوەی پێکرابوو بۆ دوورخستنەوەی ئەوانەی کە بەشداری ناشتنەکەیان کرد.\nتەنیا بە ئامادەبوونیان لەوێ، پۆلیس دانبەوەدا دەنێ کە مەرگی پاتۆچکە ڕەهەندێکی سیاسی هەیە، جەستەی پاتۆچکە، دیارە وەک جەستەیەکی بێژیان پەیامێکی گرنگی لە خۆیدا هەڵگرتووە. ئێستا دەسەڵاتداران دەبێ لەوە تێگەیشتبن، کە سەرکەوتنیان بەسەر پاتۆچکەدا زۆر کورتخایەن بووە: ئاخر پاتۆچکەی مردوو زۆر بەهێزترە، زۆر کاریگەرتر، تەنانەت زۆر مەترسیدارترە لە پاتۆچکەی زیندوو. ئەوان دەسەڵاتیان هەبوو پاتۆچکە بۆ جەستەیەکی مردوو وەربگۆڕن_ ئێستا، ئەو جەستە مردووە بەبێدەنگی زیتبۆتەوە و بە ئەوان پێدەکەنێ. ئەوان ئەوەی توانیان بۆ تێکشکاندنی ژیانی سیاسی پاتۆچکە لە پاش مەرگیدا کردیان: ”کامێراکانی پۆلیس وێنە و فیلمی هەموو ئەو کەسانەیان دەگرت، تەنانەت ئەوانەش کە بە لای گۆڕەکەیدا تێدەپەڕین. ئەو خزمەتگوزارییە بەبێ پچڕان بوو، هەروەها گۆتاری قەشە لەکاتی ناشتنیدا کپکرابوو، بەڕێی سووڕانەوەی هەلیکۆپتەری سەربازییەوە لەسەرسەریان و زیادکردنی دەنگی ڤڕەڤڕی ماتۆڕسکیلی پۆلیسەکان لە نزیک شوێنی ناشتنەکە” (Keane 1999: 253–4). بەڵام هەوڵەکانیان بێ ئاکام بوو؛ جەستەمردووەکە لە کۆتاییدا نوشوستی پێهێنان.\nسەردەشت عوسمان ڕۆژی ٤/ ٥/ ٢٠١٠ لە بەردەم کۆلێژی ئاداب دەڕفێندرێت و تیرۆر دەکرێت، دوای دوو ڕۆژ تەرمەکەی لە نزیک موسڵ دەدۆزرێتەوە. دوای تیرۆرکردنەکەی چەندین خۆپیشاندان و ناڕەزایی لێکەوتەوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی سەردەشت عوسمان بە مردوویی کەسێکی کاریگەرتر، ناسراوتر، بەهێزتر و بۆ دەسەڵات مەترسیدارترە لە سەردەشتی زیندوو. ئەگەر دەسەڵات و حیزبی کوردی لە کوشتن و تیرۆرکردنی ئەودا سەرکەوتووبووبێت، ئەوا جەستە مردووەکەی سەردەشت نوشوستی بە ئەوان هێناوە، چونکە مەرگی ئەو بووە بە هێمای ئازادی و هەقبێژی. سەردەشت بەهۆی مەرگەکەیەوە لەنێو یادەوەری کۆمەڵگەی کوردیدا بەزیندوویی دەژی، دوای مەرگەکەی دەسەڵاتی کوردی دەبێت لەوە تێگەیشت بێت کە سەرکەوتنیان بەسەر سەردەشت عوسماندا کاتی و کورتخایەن بووە.\nمەرگ هەمیشە واتای هیچاندن (نیگاسیۆن)ی ژیان ناگەیەنێت. هەندێ جار مەرگ توانستی پێچەوانەی هەیە، توانستی برەودان بە ژیان، توانستی هێنانی هەناسەیەکی نوێ بۆ نێو ژیان. وەک لە مەرگی سەردەشت عوسماندا دەیبینین، مەرگی سەردەشت لەپێناو مردن نییە، مەرگێکی ئاسایی نییە، مەرگێکە لەپێناو ژیان، بۆ باشترکردنی ژیان، مەرگی سەردەشت لەپێناو ئەوەدایە کە هەناسەیەکی نوێ بە ژیانی ئەم هەرێمە وێرانەیە بدات.\nسەردەشت عوسمان بۆیە تیرۆر دەکرێت چونکە ئەو دەستبەرداری ئەو شێوازە ژیانە نابێت کە خۆی هەڵیبژاردووە، ئەو نایەوێت ژیانێک بژیت کە دەسەڵات بۆی دیاری کردبێت، ئەو نایەوێ بە شێوازێک بیر بکاتەوە کە لە سەرەوە لەلایەن حیزبەوە، لەلایەن سەرۆکەوە بۆی داڕێژرابێت، ئەو دەیەوێت خۆی بێت. سەردەشت دەیەوێ لەپێناو ئایدیاکانیدا بمرێت، بۆئەوەی بەرانبەر بە ئایدیاکانی وەفادار بمێنێتەوە. ئایدیاکانت شتێک نین تۆ لەنێو کتێب و نووسینەکانت هەڵیان بگریت، بەڵکو شتێکە تۆ لەخۆتدا هەڵت گرتووە. ئایدیاکانت تەنیا بابەتێک نین تۆ لەبارەیانەوە بئاخڤی، بەڵکو تۆ لەنێو خۆتدا بەرجەستەیان دەکەیت.\nسیمۆن وێیڵ لەبارەی مەرگەوە دەبێژێ ”مەرگ گرنگترین شتە کە بە مرۆڤ بەخشراوە. بۆیە گەورەترین بێڕێزی، خراپ بەکارهێنانی مەرگە؛ واتا بە هەڵە مردن”. سەردەشت عوسمان لەمە تێگەیشتووە، بۆیە نایەوێ بێڕێزی بە مەرگی خۆیەوە بکات، مەرگی خۆی بەفیڕۆ بدات، ئەو نایەوێت بە هەڵە بمرێت، بەڵکو سەردەشت نرخی مەرگی خۆی دەزانێت، ئەو لەپێناو مردندا نامرێت، لەپێناو ژیاندا مەرگ هەڵدەبژێرێت. ئەو ناتوانێت بەئاسانی دەستبەرداری ئایدیاکانی بێت و بیان گۆڕێت، ئاخر گۆڕینی بیرکردنەوە و ئایدیاکان وەک گۆڕینی جل و بەرگ نییە. مەرگی سەردەشت مەرگێکە بۆ ڕاستاندنی ئایدیاکانی، بۆ دڵسۆزبوون و وەفاداربوون بەرانبەر ئایدیاکانی، ئاخر گەر تۆ خۆت بۆ ئایدیاکانت ڕاستگۆ نەبیت، کێ دەتوانێت بۆیان ڕاستگۆ بێت، ئەگەر تۆ ئایدیاکانی خۆت پراکتیک نەکەیت، کێ پراکتیکیان دەکات.\nسەردەشت عوسمان مەشقی پارێسیا (parrēsía) دەکات. پارێسیا وشەیەکی گریکی کۆنە واتای ڕاستەوخۆبێژی، هەقبێژی دەگەیەنێت. لە زنجیرەیەک لێکچەردا کە لە زانینگەی بێرکلی ساڵی ١٩٨٣ پێشکەشی کرد، میشێل فوکۆ بەجوانی لەبارەی پارێسیا (گۆتنی هەقیقەت) دەئاخڤێ. بۆ فوکۆ ”گۆتنی هەقیقەت” دەربڕینی جۆرێک لە بوونە لەنێو جیهاندا و شێوازێکە لە ژیاندن لەنێو کۆمەڵگەدا. یەکێك ناتوانێ بە هەقیقەت بگات و پاشان لەبارەیەوە بێدەنگ ببێت. یەکێک کە بە زانین دەگات، ئەوا ئەو یەکە دەبێ ئەو زانینە لەگەڵ ئەوانی دیکەدا بەش بکات. کەسێک ئەم مەشقە دەکات ”کەسێکە کە هەقیقەت بەڕووی دەسەڵاتدا دەڵێت”، ”کەسێک کە بەئازادی قسە دەکات، هەموو قسەیەک دەکات، بەتوندی قسە دەکات، کەسێکە بێدەنگ نابێت، دەمی داناخات، لەبەرئەوەی دەسەڵات پێی ناخۆشە”. ئەو چەشنە کردارە دلێری دەوێ. ئاخر ئەوانەی ئەم مەشقە دەکەن بەدەگمەن ڕووەو شادی دەچن، بەڵکو ڕووەو مەرگ دەبنەوە. چونکە ”گۆتنی هەقیقەت” ئیشێکی مەترسیدارە.\nفوکۆ بەڕێی بەکارهێنانی نموونەیەکەوە ئەوە ڕوون دەکاتەوە کاتێک هەوڵدەدا پێناسەی پارێسیا بکات. فوکۆ دەبێژێ، کاتێک فەیلەسوف خۆی بۆ سۆڤەرین، ستەمکار خویادەکات و پێی دەڵێ ستەمکارییەکانت جاڕس و ناخۆشن چونکە ستەمکاری لەگەڵ داد ناشێ پێکەوە لێرەبوونیان هەبێ، ئاخر فەیلەسوف ڕاستی دەڵێ، باوەڕدەکا ئەو ڕاستی دەبێژێ، پتر لەوەش، خۆی خستۆتە مەترسییەوە (ئاخر ڕەنگە ستەمکارەکە تووڕە ببێ، ڕەنگە سزای بدا، ڕەنگە وەدەری بنێ، ڕەنگە بیکوژێت). (Foucault 2001: 16)\nسەردەشت عوسمان دەیەوێت هەقیقەت بڵێت، ئەو بە هەقیقەتێک گەیشتووە و نایەوێ لەبارەیەوە بێدەنگ بێت، بەڵکو لەگەڵ ئەوانی دیکەدا بەشی دەکات. سەردەشت وەک مەشقکارێکی پارێسیا هەقیقەت بەڕووی دەسەڵات و حیزبی کوردیدا دەڵێت، بەئازادی، بەبوێری و بەئاشکرا هەموو شتێک دەڵێت، ئەو شتەی کە لەنێو هۆشیدایە، ئەو هەقیقەتەی کە پێی گەیشتووە.\nکاتێک سەردەشت خۆی بۆ سەرۆک ئاشکرا دەکات، پێی دەڵێ تۆ ستەمکاریت، ئەو ڕاستی دەڵێت. سەردەشت دەشزانێت کە ژیانی خۆی خستۆتە مەترسییەوە، چونکە بەم قسانەی ڕەنگە سەرۆک تووڕە ببێت، ڕەنگە سزای بدات، ڕەنگە وەدەری بنێت، ڕەنگە بیکوژێت.\nسەردەشت عوسمان بەتوندی ئەوە دەڵێت کە باوەڕی پێیەتی، هەرچەندە ئەو ئاگادارە کە بۆ قسەکانی دەبێت قورسترین باج بدات: ژیانی خۆی، بەڵام هەر پەشیمان نابێتەوە، ئەو دەیەوێت پەردە لە ڕووی هەقیقەتی دەسەڵات و حیزبی کوردی هەڵبماڵێت. سەردەشت لەپێناو ئایدیاکانیدا مرد.\nبۆ نووسینی ئەم وتارە سوود وەرگیراوە لە کتێبی:\nCostica Bradatan (2015) Dying for Ideas, The Dangerous Lives of the Philosophers Bloomsbury, London.\nPrevious كۆمه‌ڵگه‌ی پاتریاركی … به‌ختیار محه‌مه‌د\nNext بارزانى لەسەر ئەم 10 خاڵە متمانەى لەدەستداوە…. جەلال هۆرێنى\nMar 4, 2018\t0