ئازادیی دەربڕین - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئازادیی ڕادەربڕین یان ئازادیی قسەکردن (بە English: Freedom of Speech، داڕێژە:بە Arabik) ئازادیی ڕادەربڕین بنەمایەکە پشتیوانی دەربڕینی ئازادانەی کەسەکان دەکات لە ناو کۆمەڵدا. کە هەموو تاکێکی کۆمەڵ بتوانێ بێ زۆر لێکردن، بێ ترس، بێ چاودێریی و سزای یاسایی، بێ چاوسوورکردنەوە و تۆقاندن، بەڵکو ئازادانە بۆچوونی دڵی خۆی دەربڕێ. مافی ئازادیی قسەکردن لەژێر سایەی یاسای نێودەوڵەتیدا زامنکراوە لە رێگەی چەندین ھۆکاری تایبەت بە مافەکانی مرۆڤەوە، و بە شێوەیەکی بەرچاویش ئەمە لە مادەی ٩ی جاڕی گەردوونی مافەکانی مرۆڤ و مادەی ١٠ی پەیماننامەی ئەوڕووپی لەسەر مافەکانی مرۆڤدا ھاتووە، لەگەڵ ئەوەشدا کەموکوڕییەکان لە واری جێبەجێکردندا لە زۆر لە وڵاتاندا ھەر بە چارەسەرنەکراوی دەمێننەوە. زاراوەی ھاوتای ئەم زاراوەیەش کە ئازادی رادەربڕینە ھەندێک جار بە زاراوەیەکی باشتر ڕەچاو دەکرێت وەک لە ئازادیی قسەکردن چونکە ئازادیی قسەکردن تێیدا مەبەست تەنھا قسەکردنی زارەکی نییە، بەڵام ئەم مافە بەم شێوەیە لێکدەدرێتەوە کە پارێزگاری لەھەموو کردارێکی گەڕان و وەرگرتن، و گواستنەوەی زانیاری و بیرۆکەکان بکات، بە چاوپۆشین لەو ناوەندانەی کە بەکاردەھێنرێن بۆ ئەنجامدانی ئەم کردارانە لە رێگەیانەوە.\nمافی ئازادی ڕادەربڕین مافێکی بەڕەڵا نییە؛ ھێشتا حکوومەتەکان ڕەنگە ھەندێک جۆری زیانبەخشی ڕادەربڕین بە قەدەغەکراو ڕەچاوبەکەن. لە ژێر سایەی یاسای نێودەوڵەتی، سنووردارکردنەکان بۆ سەر ئازادیی قسەکردن پێویستە بگونجێن لەگەڵ تاقیکردنەوەیەکی سێ بەشی توندا و تێیدا دەربچن. پێویستە ئەو سنوردارکردنانە بە یاسا پاڵپشتی بکرێن، و بەدوای بەدەستھێنانی ئامانجێکەوە دانرابن کە ئامانجێکی ڕەوا بێت، و پێویست بێت (واتە بە بەراورد گونجاو بێت) بۆ بەدەستھێنانی ئەم ئامانجە. لە نێو ئەو ئامانجانەش کە بە ڕەوا دادەنرێن بریتین لە پارێزگاریکردن لە ماف و ئابڕوومەندی کەسانی تر (رێگەنەدان بە ناوزڕاندن)، و پارێزگاریکردن لە ئاسایشی نەتەوەیی و شیرازەی سیستەمی گشتی، و تەندروستی گشتی و ڕەوشتە گشتییەکان. بەشێوەیەکی گشتی ئازادیی ڕادەربڕێن وەک ڕێسای بنچینەیی دانی پیدادەنرێت و سنوردارکردنەکانیش وەک ھەڵاوێردراو لەو ڕێسایە ڕەچاودەکرێن. لەگەڵ ئەوەشدا، گوێڕایەڵی و جێبەجێکردنی ئەو ڕێسایە شتێکە زۆربەی جار کەموکوڕی تێدایە و بەتەواوی ئەنجامنادرێت.\n١ پێشینەی مێژوویی\n٢ تیئۆریاکانی قسەکردنی ئازاد\n٢.١ تێڕوانینی گشتی\n٢.٢ خود فەرمانڕەواییکردن\n٢.٣ ئاشکراکردنی راستی\n٢.٤ پێشخستنی سەربەخۆیی\n٢.٥ پەرەپێدانی سینگ فراوانی\n٢.٦ کۆت و بەندەکانی سەر ئازادیی قسەکردن\n٤ وتەی ناوداران\nیەکەم جار یاسای مۆدێڕن لە بارەی ئازادیی قسەکردن و دەسپێڕاگەیشتنی خەڵکی گشتی بە زانیارییەکان لە شانشینی سویدی لە ساڵی ١٧٦٦ دامەزرا. لێرەشدا بەزۆری سوپاسەکە بۆ ھەوڵەکانی فەیلەسووفی فینلەندی ئەندێرس چیدێنەس (بە ئینگلیزی: Anders Chydenius) دەگەڕێتەوە. ئەم فەیلەسووفە لیبێڕاڵیەکی لاساییکەر بوو، کە بانگەشەی بۆ بازرگانیی ئازاد و ئازادی زانیارییەکان دەکرد بۆ ئەوەی کەناڵێکی دروستی پێدانەوەی زانیاریەکان دابینبکرێت بۆ پرۆسەی یاسادانان و بڕیاردان لەسەر دابەشکردن و تەرخانکردنی سەرچاوەکان دەرامەتیەکان.\nپێویست بە بوونی ھیچ بەڵگەیەک نییە کە ھەر جۆرێکی دیاریکراوی ئازادیی نووسین و لەچاپدان یەکێکە لە بەھێزترین شورەکانی مانەوە و پارێزگاریکردن بۆ رێکخستنی ئازادانەی دەوڵەت، کە بەبێ ئەوە، دەوڵەتان زانیاریی تەواویان لەبەردەست نابێت بۆ داڕشتنی یاسا باشەکان، و ئەم دادپەروەریە بەخشراوەش ناواندرێت چاوەدێریبخرێتەسەر، و تەنانەت خەڵکی فەرمانڕەوایی کراویش نازانن کە پێداویستیەکانی یاسا چین، و سنوورەکانی مافی حکوومەت چین، و بەرپرسیاریەتی خۆشیان نازانن وەک فەرمانڕەوایی کراو. و بەبێ ئەوە پەروەردە و رەفتاری باش لەناودەچن، و توندو تیژی و پێشێلکاری لە بیرۆکە و قسە و شێوازەکانی رەفتارکردن بەدەردەکەون، و تاریکی سەراپای ئاسمانی ئازادییەکانمان لەماوەی چەند ساڵێکی کەمدا دادەپۆشێت\nفەیلەسوف ئەلێکس دو توکوێڤیلێ (بە ئینگلیزی:Alexis de Tocqueville) (١٨٠٥-١٨٥٩) تێبینی ئەوەی کرد کە ڕەنگە خەڵک دوودڵ بن لە قسەکردن بە ئازادی؛ نەوەک لە ترسی ئازاردانیان لەلایەن حکومەتەوە. بەڵکو لەبەر درووستبوونی فشاری کۆمەڵایەتی زۆر لەسەریان. کاتێک کە تاکەکەسێک بۆچوونێک ڕادەگەیەنێت کە باو و بە دڵی جەماوەر نییە، ڕەنگە ئەو کەسە ڕووبەڕووی قێز و ڕەقلێبوونەوەی کۆمەڵگاکەی خۆی ببێتەوە. تەنانەت لەوانەیە بکەوێتە ژێر شەپۆڵی توندوتیژی پەرچەکردارەکانیشەوە. لە کاتێکدا ئەم جۆرە سەرکپکردنەوەی ئازادیی قسەکردن (سەرکپکردنی کۆمەڵایەتی) وەلاوەنانی زۆر گرانترە لە سەرکپکردنەکانی حکومەت بۆ ئازادیی قسەکردن.\nپرسیار لەسەر ئەوە ھەیە کە ئایا بەڕاستی ئەمە دەکەوێتە نێو چوارچێوەی ئازادیی قسەکردنەوە، کە بەشێوەیەکی ئاسایی وەک ئازادبوونێکی مەدەنیانە یان ئازادبوون لە کردارەکانی حکومەت رەچاودەکرێن.\nتیئۆریاکانی قسەکردنی ئازاد[دەستکاری]\nگرنگە کە لە پاساوە تیئۆرییە جۆراوجۆرەکان بۆ ئازادیی قسەکردن تێبگەین ئەگەر بمانەوێت تێڕوانینێک لەبارەی سرووشتی ڕاستەقینەی چەمک و سنوورە عەقلانییەکانی ئازادیی قسەکردن درووستبکەین. بەشێکی پاساوی قسەکردنی ئازاد بریتییە لە گریمانەی لیبێڕاڵی گشتی یان گریمانەی لیبێڕاڵیانە لە دژی ناچارکردنی تاکەکەسەکان و دوورخستنەوەیان لەو رێگەیەی کە بۆ خۆیان حەزیان لێیە بژین و لەوەی کە بۆ خۆیان دەیانەوێت ئەنجامی بدەن. بەھەرحاڵ، ژمارەیەک لە پاساوی زیاتر ڕوون و دیاریکراوتر ھەن کە بە شێوەیەکی بەربڵاو وەک پاساو بۆ ئازادیی قسەکردن پێشنیارکراون.\nبۆ نمونە، دادوەری دادگای باڵای کەنەدا، ماک لاچلان (بە ئینگلیزی: McLachlan) لە بارەی قسەکردنێک کە ڕق و کینە دەرببڕێت، ئەم دەرەنجامانەی خوارەوەی دەستنیشانکردووە:\nقسەکردنی ئازاد دەبێتە ھۆی پەرەپێدانی «ھاتنەناوەوەی ئازادانەی ئەو بیرۆکانەی کە زۆر گرنگ و بنچینەیین بۆ دیموکراسییەتی سیاسی و دەزگا و دامەزراوە دیموکراتییەکان» و تواناکانی دەوڵەت پێوەند و سنووردار دەکات لە پێشێلکردنی ماف و ئازادییەکانی تر،\nقسەکردنی ئازاد دەبێتە ھۆی برەودان بە ھێنانە کایەوەی بازاڕێک بۆ بیرۆکەکان کە لەرووی نموونە ھێنانەوە نەوەک لەڕووی ناونان و دەستنیشانکردنەوە گەڕان بە دوای ڕاستیەکان لەخۆوە دەگرێت،\nئازادیی قسەکردن لە ڕووی خودی سرووشتی شتەکە وەک ھۆکارێک بۆ خۆ بە واقعیکردنی قسەکەر و گوێگر شتێکی گرنگ و بە نرخە.\nئازادیی قسەکردن بوە بەھۆی ئەو مەترسیانەی لە حکومەتێکی باش دەکەوێتەوە ئەگەر بێت و ڕێگە بە کپکردنەوەکانی بدات بۆ ئازادی قسەکردن پاساوی بۆ ھێنراوەتەوە.\nلەوانەیە ئەم جۆرە پاساوانە تێکەڵ بەیەک ببن. ھەموویان بەیەکەوە، پاساوێک دروستدەکەن کە بە شێوەیەکی بەرفراوانتر قەبووڵدەکرێت بۆ داننان بە ئازادیی قسەکردن وەک ئازادیەکی بنچینەیی سیاسی و مەدەنی.\nدەکرێت بە شێوەیەکی ورد لە ڕێگەی جیاوازەوە ھەریەک لەم پاساوانە ڕوونبکرێنەوە و ڕەنگە پێویست بکات ھەندێکیان ڕادەی لێھاتووییان تاقیبکرێتەوە. دەکرێت پاساوی یەکەم و چوارەم لەگەڵ یەک دابنرێن بەو پێیەی کە پاساوی دیموکراتیانەن، یان جۆرە پاساوێکن کە پەیوەندیدارن بە خود فەرمانڕەواییکردنەوە. ئەمانە دەگەڕێنەوە بۆ ڕووەکانی ڕۆڵی سیایانەی قسەکردنی ئازاد لە کۆمەڵگای دیموکراتیدا. پاساوی دووەم پەیوەندیدارە بە ئاشکراکردنی ڕاستیەکان. پاساوی چوارەمیش زۆر بە توندی پەیوەندیدارە بە بەھا ئازادیخوازیە (لیبێڕالیە) گشتییەکان بەڵام جەخت لەسەر گرنگیەتی تایبەتی زمان، و ھێمابازی و نوێنەرایەتیکردن بۆ ژیان و سەربەخۆییمان دەکاتەوە.\nئەم شیکاریانەش ژمارەیەک دەرئەنجام پێشنیار دەکەن:\nبەڵگەی بە ھێز و تێکەڵ بەیەک ھەن بۆ قسەکردنی ئازاد وەک بنەمایەکی سیاسی سەرەکی لە ھەر دیموکراسییەتێکی لیبێڕاڵیدا.\nھەرچۆنێک بێت، قسەکردنی ئازاد چەمکێکی رەھا و سادە نییە بەڵکوو ئازادییەکە کە لە ڕێگەی بەھای قووڵترەوە رەوایەتی خۆی وەردەگرێت.\nئەم بەھایانەی کە لە پاساوە جۆراوجۆرەکاندا دەردەکەون بۆ قسەکردنی ئازاد، ڕەنگە بە ھەمان ھێزی ھاوشێوە نەتواندرێت بچەسپێندرێن بەسەر ھەموو جۆرەکانی قسەکردن و ھەموو جۆرە بارودۆخێکدا.\nئازادیی قسەکردن زۆر گرنگە لە ھەموو دیموکراسییەتێکدا، چونکە گفتوگۆی کراوەی نێوان پاڵێوراوان لەبەردەمی خەڵک شتێکی بنچینەییە بۆ دەنگدەران تا بتوانن بڕیاری خۆیان بدەن لە ماوەی ھەڵبژاردنەکاندا. ھەر لە رێگەی قسەکردنەوەیە کە خەڵک دەتوانن کاریگەرییان بەسەر بژارەکانی حکومەتەکەیانەوە ھەبێت لە دەستنیشانکردنی پلانە سیاسییەکاندا. ھەروەھا، کارمەندە گشتیەکان لە ڕێگەی ئەو رەخنانەوە بەرپرسیاردەکرێن کە لێیان دەگیرێت و ڕێگە خۆشدەکەن بۆ لەسەر کارلادان و دانانی کەسانی تر لە شوێنیان. دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان دان بە توانای ڕەخنەگرتن لە حکومەت و بەرپرسانی حکومەت دادەنێت بەم شێوەیەی کە «جەوھەری یەکەم ھەموارکردن بووە» نییۆیۆرک تایمز ڤ. سوولیڤان (بە ئینگلیزی: New York Times v. Sullivan). بەڵام ئەوەش دیاریدەکات «گەرەنتییەکانی قسەکردن و ڕۆژنامەوانی تەنھا پەیوەست نین بە ڕادەربڕینی سیاسی یان باسکردنی کاروباری گشتی کە بنچینەیین بۆ بوونی حکومەتێکی ساخلەم.»\nھەندێک پێیان وایە کاتێک کە خەڵک لە دەرخستنی ناکۆکییەکانیان دەسڵەمێنەوە ئەمە لەبەر ئەوەیە کە لە سزادان و تۆڵەکردنەوە دەترسن، لەو کاتەش حکومەت وەڵامی داواکارییەکانیان ناداتەوە کە ئەوان داوای نەکن، کەواتە حکومەت کەمتر لەبەرامبەر کردارەکانی خۆیدا بەرپرسیار دەبێت. بەرگریکاران بۆ ھێنانەکایەوەی حکومەتێکی ئازاد زۆربەی جار پێیان وایە کە ئەمە ھۆکاری سەرەکییە کە وادەکات حکومەت قسەکردنی ئازاد سەرکوتبکاتەوە بۆ ئەوەی خۆی لە لێپرسینەوە بە دوور بگرێت.\nھەرچۆنێک بێت، ڕەنگە بووترێت کە ھەندێک لە پێوەندەکانی سەر ئازادیی قسەکردن دەکرێت بوونیان ھەبێت و بگونجێن لەگەڵ دیموکراسییەت یان تەنانەت بگرە پێویستیش بن بۆ پاراستنی دیموکراسییەت.\nپاساوێکی کلاسیکیانە بۆ پارێزگاریکردن لە ئازادیی قسەکردن وەک مافێکی بنچینەیی ئەوەیە کە ئەم مافە شتێکی سەرەکی و پێویستە بۆ ئاشکراکردنی راستی. ئەم پاساوە بەتایبەتی پەیوەندیدارە بە فەیلەسووفی بەڕیتانی، جان ستوارت میڵ (بە ئینگلیزی: John Stuart Mill). دادوەر ئۆلیڤێر وێندێل ھۆڵمز (بە ئینگلیزی: Oliver Wendell Holmes) نووسیویەتی:\nباشترین تاقیکردنەوە بۆ راستی بریتیە لە ھێزی بیرۆکەکان لە کێبڕکێکردن بۆ بەدەستھێنانی رەزامەندی لە بازاڕی بیرۆکەکاندا، و راستیش تاکە زەمینەیە بۆ ئەو بیرۆکانە کە بتوانن لەسەری خواستەکانیان بە سەلامەتی بەجێبگەیەنن\nھەروەھا دادوەری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ھۆڵمز (بە ئینگلیزی: Holmes) بوو کە ئەو خوازە بە ھێزەی «بازاڕی بیرۆکەکانی» ورووژاند و ھێنایە کایەوە.\nئەم پاساوەی بازاڕی بیرۆکەکان بۆ ئازادیی قسەکردن لەلایەن پسپۆڕانەوە رەخنەی لێگیراوە لەسەر بنەمای ئەوەی کە، کارێکی ھەڵەیە ھەموو بیرۆکەکان بێنە ناو ئەو بازاڕەوە، ھەتاوەکوو ئەگەر بێنە ناو بازاڕەکەشەوە، ڕەنگە ھەندێک لە بیرۆکەکان ھەندێک بیرۆکەی تر وەلاوەبنێن تەنھا لەبەر ئەوەی ئەو بیرۆکانە لەلایەن سەرچاوەی باڵاترەوە بڵاودەکرێنەوەو ھێزی زیاتریان دەبێت.\nھەروەھا بازاڕی بیرۆکەکان لەبەر ئەو گریمانەیەی کە دەڵێت لەکۆتاییدا ڕاستی ھەر بەسەر ناڕاستیدا سەردەکەوێت ڕەخنەی لێدەگیرێت. شتێکی بینراوە بە درێژایی مێژوو کە خەڵک ڕەنگە بە گوێرەی سۆز و ھەستەکانیان پاڵبنرێن و کاردانەوەیان ھەبێت نەوەک لە ڕێگەی عەقڵیانەوە، تەنانەت ئەگەر واشبێت کە راستی لە کۆتاییدا ھەر بە دەر بکەوێت، تا ئەو کات ئەوا زەرەری زۆر گەورە روویداوە لەو ماوەیەی تا راستییەکە ئاشکرا دەبێت. ھەرچۆنێک بێت، تەنانەت ئەگەر ئەم لایەنە لاوازانەی بازاڕی بیرۆکەکان دانیان پیادابنرێت؛ ئەوا لایەنگرانی ئەو تیئۆریایە دەڵێن گۆڕینەوەی ئەم بیرۆکەیە بۆ گەڕان بە دوای ڕاستییەکان بە دیاریکردنی ڕاستییەکان لەلایەن حکومەت و چاودێریکردنی ناڕاستییەتی شتێکی خراپترە.\nئالان ھۆرس لە کتێبەکەیدا (قسەکردنی ئازاد) (١٩٩٨)، دەڵێت بەکارھێنانی خوازەی بازاڕی بیرۆکەکان شتێکی ھەڵخەڵەتێنەرە. ئەو دەڵێت پاساوی پارێزگاریکردنی کلاسیکییانەی «میل» بۆ ئازادیی قسەکردن لە کتێبەکەیدا بە ناوی لەبارەی ئازادی (بە ئینگلیزی: On Liberty) ھەڵناستێت بە پێشخستن و ھێنانە کایەوەی بیرۆکەی بازاڕ (کە دواتر لەلایەن ھۆلمزەوە ئەم بیرۆکەیە دەناسرێنرێت) بەڵکوو بە شێوەیەکی سەرەکی داوای ئازادی پێشکەوتن و گفتوگۆکردنی بیرۆکەکان دەکات لە گەڕانیاندا بە دوای ڕاستییەکان یان لە تێگەیشتنیاندا بۆ ڕاستییەکان. لە داڕشتنی ئەم بەڵگەیە، ھۆرس دەڵێت میل (Mill) کۆمەڵگا وەک شتێک کە زیاتر لە سیمینارێکی ئەکادێمی بەرز بکات، وێنە دەگرێت نەوەک بازاڕێک بۆ بیرۆکەکان. ئەمەش پێویستبوونی ستانداردە نەنووسراوەکان بۆ ڕەفتارکردن و کارلێککردن لە خۆوەدەگرێت، کە لە ناویشیاندا چەند پلەیەکی زێرگرتنی دوو لایەنانە ھەبێت. ئەمەش ڕەنگە بە باشی ئەو جۆرە قسانە سنورداربکات کە پاساوی پارێزگاریلێکردنیان ھەیە.\nرێگەیەکی تر بۆ داڕشتنەوەی ئەم خاڵە بریتیە لەوەی کە دان بە بانگەشەکەی میل دابنێین کە ھەندێک جۆری ئازادیی قسەکردن پێویستن لەبەر زەرورەتی عەقلانییانە. ئەمەش دەکرێت پاڵپشتی ئەو پێویستیە بانگەشە بۆکراوە بکات کە داوای پاراستنی بیرۆکە ناجەماوەریە مومکنەکان دەکات. ھەرچۆنێک بێت، دەکرێت ئەو کات ئەمەشی بخرێتە سەر کە ئەوە مەرج نییە ببێتە ھۆی ئەوەی کە ڕێژەیەکی بەرفراوانی قسەکردن، لە نێویشیاندا قسە تانە و تەشەر و سوکایەتیپێکەرەکان، پێویست بێت ھەمان پارێزگاری ھاوشێوەیان پێشکەشبکرێت.\nوەک ئەوەی میل دایڕشتووە، ئەم پاساوە بەھەمان شێوە دەکرێت بەو چاوە سەیر بکرێت کە نوخبەویە، لەبەر ئەوەی قسە و دەربڕینە بچووکەکان زیاتر سەرەنجی بیرمەندەکان بەلای خۆیاندا ڕادەکێشن. ھەرچۆنێک بێت، ھەندێک بۆچوون و ھەست ھەن کە تیایاندا بریتیە لەوەی ئەم پاساوە فراوانتر بکرێتەوە بۆ ئەو دیوی قسەی ئەو کەسانەی کە خەریکی بەدواگەڕانی ھزری بەرتەسکن، وەک زانایان و توێژەرەوە ئەکادێمییەکان. بە مانایەک لە مانایەکان ئەمە تێکەڵدەبێتەوە لەگەڵ ئەو پاساوانەی لەسەر بنەمای سەربەخۆیی دامەزراون، ئەگەر بێت و لەسەر بنەمای پەیوەندیبوون بە پێویستبوونی دەروونناسییانەی تاکەکان بۆ گەڕان بە دوای راستییەکان و تێگەیشتنیان شیبکرێنەوە. بە مانایەکی تر، ڕەنگە ئەمە بەرفراوانتر بکرێتەوە بۆ ئەوەی پارێزگاری بۆ ئەو ئەدەب و ھونەرانەش بگرێتەخۆ کە داوایەکیان بۆ ھەندێک جۆری بەھا کۆمەڵایەتییەکان ھەیە.\nبۆچونی تر ھەیە کە دەڵێ ئازادیی قسەکردن لایەنێکی گرنگی کەسایەتی و سەربەخۆیی مرۆڤە. بۆ نمونە گوتراوە کە خۆپیشاندانی سیاسی جۆرێکە لە جۆرەکانی خۆناساندن و خۆناسین تەنانەت ئەگەر خۆپیشاندەر بزانێ کە خۆپیشاندانەکەی بێسوودە. ئەم بیرۆکەیە ڕێگە بۆ بۆچونێکی تر خۆش دەکات کە بانگەشە بۆ پاراستنی چاڵاکییەکانی گوزارشتکردن کە مۆرکی سیاسی ئاشکرایان پێوە دیار نییە و وەک ھونەری تەجریدی و مۆسیقا و سەماکردن بۆ سەربەخۆیی کەسێتی ژیاری نین.\nچونکە پاراستنی ئازادیی قسەکردن یارمەتی پرۆسەی سیاسی دەدات و گەڕان بەدوای راستییەکان پێش دەخات بۆیە گرنگی بەھاکانی گوزارشتکردن باشتر دیار دەکات. «جستس تۆرگورد مارشاڵ» نوسی:\n<> یەکەم ھەموارکردنی (دەستوری ئەمەریکا) تەنھا پێداویستییەکانی سیاسەت دابین ناکات، بەڵکو پێویستییەکانی ڕۆحی مرۆڤیش – ئەو رۆحەی داوا دەکات گوزارشت لە خۆی بکات <> ئەم بۆچونە جاری وا ھەیە زیاتر پەرەی پێدەدرێت بە ھۆی ئاماژەکردن بە گرنگی گەیاندنی ھزر و بیرە ڕەسەنەکانیان و بەھای داھێنان کە لە وێژە و ەونەر و چەندین ڕێگەی تر گوزارشتی لێدەکرێت. پرسەکە لێرەدا ئەوەیە کە پێویستە ئێمە چۆن لەگەڵ تاکەکانی تر وەک بونێکی سایکۆلۆژی و ئەخلاقی رەفتار بکەین ئەو تاکانە کە پێویستیان بە گوزارشت لەخۆکردن و خۆناساندن ھەیە. رەخنەگرانی ئەم بۆچونە دەڵێن کە ەیچ ھۆیەکی زکماکی بۆ ئەوەی ئازادیی قسەکردن ببێتە مافێکی سەرەکی ئەگەر لەگەڵ جۆرەھا چاڵاکی تر بەراوردی بکەین کە رەنگە ئەو چاڵاکیانە بە بەشێک لە سەربەخۆیی یاخود پەرەپێدانی خۆناساندن دادەنرێن.\nپەرەپێدانی سینگ فراوانی[دەستکاری]\nراڤەکردنێکی تر ھەیە لەبارەی ئازادیی قسەکردن کە دەڵێ ئەو ئازادیە تەاوکەری سینگ فراوانییە کە ھەندێ کەس پێیان وایە کە پێویستە ببێتە بەھایەکی بنچینەیی کۆمەڵگا. پرۆفیسۆر لی بولینگەر یەکێ لە داکۆکیکارانی ئەم بۆچونەیە و لەمبارەیەوە دەڵێ: <> پرەنسیپی ئازادیی قسەکردن کردارێکی تایبەتی لەگەڵدایە کە بریتیە لە تەرخانکردنی لایەنێکی کارلێکردنی کۆمەڵایەتی بۆ دان بەخۆگرتن، کە مەبەستەکەی پەرەپێدان و پیشاندانی توانایەکی کۆمەڵایەتییە بۆ کۆنترۆڵکردنی ئەو ھەست و سۆزانەی بەھۆی کۆمەڵێک ڕووبەڕووبونەوەی کۆمەڵایەتی دێنە ئاراوە. <> پرەنسیپی ئازادیی قسەکردن نیگەرانییەکی تری لەگەڵدایە ئەویش کەمتر نییە لە یارمەتیدان لە ھێڵکاریکردنی "کەسایەتییە ھزریەکەی کۆمەڵگا". مەبەست لەو بۆچونەش ئەوەیە کە سینگ فراوانی بەھایەکی داواکراوە ئەگەر بنچینەیی نەبێ و پاراستنی قسەکردنی نەناسیش خۆی لە خۆیدا کردارێکی سینگ فراوانییە. ئەمجۆرە سینگ فراوانییەش وەک نمونەیەکە کە ھانی بوونی سینگ فراوانی زیاتر دەدات لە کۆمەڵگادا. بەڵام رەخنەگران دەڵێن کە کۆمەڵگا نابێ بۆ نمونە لە بەرامبەر ئەو تاکانەی داکۆکی لە گەیاندنی زیانی گەورە و تەنانەت جینۆساید بە خەڵک سینگ فراوان بێ. ڕێگە گرتن لەمجۆرە زیانانە وەک ڕەخنەگران دەڵێن، گرنگترە لەوەی سینگ فراوان بین، لە بەرامبەری ئەو کەسانەی بانگەشە بۆ گەیاندنی ئەو زیانانە دەکەن.\nکۆت و بەندەکانی سەر ئازادیی قسەکردن[دەستکاری]\nجۆرەھا دەستەی حاکم و کۆنترۆڵکار، یاخود بەھێز لە زۆر شوێنی جیھان ھەوڵیاندا بیر و ڕای جەماوەر یا خەڵکانی تر بگۆڕن، بە ھۆی کردارێک کە بەڕاستی بەرژەوەندی یەک لایەن دەپارێزێ. ئەم ھەوڵە بۆ سەپاندنی شێوەیەک لە شێوەکانی کۆنترۆڵ بە ھۆی کۆنترۆڵکردنی پەیوەندیکردن مێژووی ھەیە و بە تێر و تەسەلی لە لایەن میشێل فوکۆ تیئۆریای بۆ دانراوە. زۆر کەس ئەو ھەوڵانەی کۆنترۆلکردنی مشتومڕ بە ھێرش بۆ سەر ئازادیی قسەکردن دادەنێن و نموونەکانی کە دەیھێنن لەمبارەیەوە ئەمانەن:\nھەندێ کەس دەرکردنی سکۆت پارکین چاڵاکی بواری ئاشتی، لە ئۆستراڵیا لە ئەیلوولی ٢٠٠٥دا وەک ھێرشێک دژی ئازادیی قسەکردن دادەنێن. دەرکردنەکەش بە گوتەی حکومەتی فیدراڵی ئوسترالیا گوایە بۆ پاراستنی ئاسایشی نیشتیمانی بووە.\nلە فینلەند یاسایەکی نوێی مافی لەچاپدان دەرکراوە و لە ٢٥ تشرینی یەکەم ٢٠٠٥ کە نووسین لە بارەی چەند شێوازێکی کردنەوەی جفرەی نووسینەکان قەدەغە دەکات.\nکۆمپانیای Gunns Limited، کە لە بواری دار و دارتاشی لە ئۆستراڵیا کار دەکات، داوای لەسەر ١٧ کەسی چاڵاکی تۆمار کردووە، کە یەکێکیان سیناتۆر باب بڕاونی]] سەربە حیزبی سەوزی ئۆستراڵیایە لەگەڵ سێ ژینگەپارێزی قازانج نەویست، و داوای بڕی ٧٫٨ میلیۆن دۆلار قەرەبوویان لێدەکات. کۆمپانیاکە ئیدیعای ئەوە دەکات کە گوایە ناوبانگیان زڕاندووە و بوونەتە ھۆی لەدەستدانی قازانجێکی زۆر؛ شکایەت لێکراوەکانیش دەڵێن ئەوان تەنھا ھەوڵیان داوە ژینگە بپارێزن. ھەرچەندە ئەم نموونەیە داوای یاسای باری تایبەت دەگرێتەوە نەک سانسۆڕی حکومەت، بەڵام ھەندێ کەس دەڵێن ئەمەیان گوایە بریتیە لە خراپی بەکارھێنانی دەسەڵات و پەیوەندی بە یاسای ناوزڕاندن ھەیە، چونکە چاڵاکانی بواری ژینگە پارێزی رادەکێشێتە دادگا و کۆمپانیای Gunns ڕەنگە کارگەیەکی داربڕین لە ھەرێمی تەسمانیای باکور دادەمەزرێنیت. بەپێی ئەم بۆچونە داواکار واتە کۆمپانیاکە، ھەوڵی پاراستنی ناوبانگیان ناکەن، بەڵکوو ھەوڵی ترساندنی داوالێکراوان واتە چاڵاکانی بواری ژینگە، داوای قەرەبوکردنەوەی زۆر دەدەن. ئەمجۆرە داوایانە پرسیارێ بە بایەخ قیت دەکەنەوە، کە تا چەند بۆ کۆمپانیا مەزنەکان ھەیە سوود لە یاسای ناوزڕاندن وەربگرن.\nلە بەڕیتانیاش پەرلەمان یاسای تاوانە خەتەرناک و رێکخراوەکان و پۆلیسی لە ساڵی ٢٠٠٥دا پەسند کرد کە خۆپیشاندانی بە بێ مۆڵەت لە دووری یەک کیلۆمەتر لە پەرلەماندا قەدەغە کرد. یەکەمین حاڵەتی تاوانبارکردن بەپێی یاساکە لە کانونی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٥ دا بوو کە مایا ئیڤەنز لە مانگی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ بە تاوانی خوێندنەوەی ناوی سەربازە کوژراوەکانی بەڕیتانی لە شەڕی عێراق و ھاوڵاتیی عێراقی بە بێ مۆڵەتی پۆلیس لە ژێر مۆنیومێنتی سەربازە کوژراوەکان لە لەندەن خوێندووە.\nلە ئیتاڵیا خاوەن چەندین کۆمپانیای بواری راگەیاندن سیلڤییۆ بێرلوسکونی سانسۆڕی بەکارھێناوە لە ڕێگەی ڕاگرتنی زنجیرەی بەرنامەی رەخنەئامێز «Raiot» کە سابینا گوزانتی لەسەر کەناڵی RAI پێشکەشی دەکرد، بە بەھانەی ئەوەی بەرنامەکان بازاڕین و سوکایەتیەکی زۆریان دەربارەی حکومەت تیایە. (ئەو دەڵێ کە بە نیازە داوا لە دژی RAI تۆمار بکات و داوای قەرەبوو کردنەوە بە بڕی ٢١ میلیۆن یۆرۆ لێیان بکات ئەگەر بەرنامەکە چیتر پەخش نەکرێت). کەناڵی RAI بڵاوبوونەوەی بەرنامەکەیان ڕاگرت و، سابینا گوزانتی داوای لە دادگا تۆمار کرد بۆ دووبارە پەخشکردنی بەرنامەکەی و داواکەی بردەوە. بەڵام سەرەڕای ئەوە حکومەت و کەناڵی RAI بە بڕیاری دادگە قایل نەبوون و چیتر بەرنامەکە پەخش نەکرا.\nلە ھەندێک وڵاتی ئەوڕووپی ڕەتکردنەوەی ڕوودانی ھۆلۆکاستی جوولەکەکان بە تاوان دادەنرێ. لە نەمسا سزای سێ ساڵ زیندانی بۆ دەیڤید ئێرڤینگ یەکێ لە نەیارانی ئەم یاسایە بڕایەوە چونکە لە شوباتی ٢٠٠٦ رڕوداوی ھۆلۆکاستی ڕەتکردەوە.\nھەندێ وڵات تا ئێستاش یاسای بەسەرچووی سانسۆڕیان ھەیە، کە بە دەگمەن بەکار دەھێنرێن. لە ڕووی تەکنیکییەوە یاسای بەڕیتانی تا ئێستا «کفرکردن» و «نمایشکردنی کێری ڕەپ» و «ھاندان بۆ خۆکوشتن» قەدەغە دەکات.\nپەرەسەندنی ئینتەرنێت ھەلی نوێی بۆ وەدیھێنانی ئازادیی قسەکردن ھێنایە کایەوە، بە ھۆی بەکارھێنانی چەند شێوازێک کە پشت بە ڕێکارەکانی یاسایی نابەستنەوە. ناوی خواستراو و پەناگەی زانیاریەکان (وەک Freenet) بوار بە ئازادیی قسەکردن دەدەن، نەخاسمە تەکنۆلۆژیاکە گەرەنتی ئەوە دەکات، کە بابەتە نوسراوەکان لا نابرێن (سانسۆر ناکرێن). ئەو سایتانەی لە ھەندێ وڵات دەکەونە ژێر سانسۆڕی حکومەت دووبارە لە سێرڤەری وڵاتانی تر مێوان دەکرێن بە بێ ئەوجۆرە سانسۆڕانە. چونکە وڵایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا کەمترین کۆت و بەندی حکومەتی لەسەر ئازادیی قسەکردندا ھەیە، بۆیە زۆربەی ئەو سایتانەی لە وڵاتانی دی سانسۆر دەکرێن، لەسەر سێرڤەرێکی ئەمەریکی ئینتەرنێت دووبارە میوان دەکرێن و، بەم شێوەیە لە سانسۆڕ نەجاتیان دەبێ و بەردەوامی بە خزمەتەکانیان بۆ جەماوەرەکانیان دەدەن. ئەمەش حاڵەتی سایتەکانی نوێ نازییەکان (بە ئینگلیزی: neo-nazi) و سایتەکانی ترە کە بانگەشەی ڕق لێبوونی ڕەگەزی دەکەن، چونکە ئەو سایتانە لە ژمارەیەک وڵاتی ئەوڕووپی قەدەغەکراون. پێویستە ئەوەش بگوترێت کە حکومەتی ئەمەریکا ھەوڵی دا چەند جۆرێکی دیاریکراوی کردار و قسەکردن لەسەر ئینتەرنێت بە یاسا رێکبخات. دامەزراوەی سنووری ئەلیکترۆنی (بە ئینگلیزی: The Electric Frontier Foundation) رێکخراوێکە کار لە پێناوی پاراستنی ئازادیی قسەکردن لەسەر ئینتەرنێت دەکات. حکومەتی چین توانیویەتی پێشکەوتووترین جۆر و شێوازی سانسۆڕکردنی ئینتەرنێت دابھێنی بە مەبەستی کۆنترۆڵکردن رێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی زانیاری لە بارەی بابەتی ھەستناکی وەک ڕووداوەکەی گۆڕەپانی تیان ئان مینی ساڵی ١٩٨٩ و فالون گۆنگ و تیبەت و تایوان و کڵتووری ڕووتی (پۆڕنۆگرافی) و دیموکراسی. ھەر لەمبارەیەوە چین داوای یارمەتی لە ھەندێ کۆمپانیای ئەمەریکی وەک کۆمپانیای MSN کە زۆرجار لە لایەن بەکارھێنەرەکانیەوە رەخنەیان لە بارەی ڕێگرتن لە ئازادی قسەکردن لێگیراوە.\nمن لەگەڵ رای تۆ کۆک نیم بەڵام گیانیشم دەکەمە قوربانی، بۆ پاراستنی مافت لە گوزارشتکردنی ئەو رایەت\nئەگەر ئازادی لە ھەموو کاتێکدا ھیچ مانایەکی ھەبێ مانای ئەوەیە ئەو بۆچونە بە خەڵک بڵێی کە نایانەوێ گوێبیستی بن.\n... کاتێک بەراوردی بکەین لەگەڵ سەرکوتکردنی پشێوی ھەموو پرسەکانی تر، نوقمی بێ بایەخی دەبن. پشێویکار (بە ئینگلیزی: anarchist) دوژمنی مرۆڤایەتییە، دوژمنی ھەموو مرۆڤایەتییە و، تاوانی لە ھەموو تاوانێکی گەورەترە. ھیچ کۆچبەرێک بواری بۆ نییە بێتە کەنارەکانمان ئەگەر پشێویکار بێ وھیچ ڕۆژنامەیەک چ لێرە بڵاو بکرێت یا لە ھەندەران نابێ لەم وڵاتە دابەش بکرێت ئەگەر بانگەشە بۆ بیری پشێوی بکات.\nپرەنسیپی بیروڕای ئازاد مانای ئەوە نییە کە ئازادیەکە بۆ ئەو کەسانەیە کە لەگەڵ بیر و ڕای ئێمە کۆکن بەڵکو بۆ ئەو بیر و ڕایانە کە ڕقمان لێیە.\nگۆبڵز پشتیوانی لە ئازادیی قسەکردن دەکرد دەربارەی ئەو بوچونانەی لەگەڵیان کۆک بوو و ھەروەھا ستالینیش. ئەگەر ئێوە لەگەڵ ئازادیی قسەکردنن کەواتە دەبێ پشتیوانی لە ئازادیی قسەکردن بکەن لەبارەی ئەو ڕایانەی ئێوە لەگەڵیان کۆک نین. چونکە بە پێچەوانە ئێوە لەگەڵ ئازادیی قسەکردن نین".\n... ھەر بیر و رایەک کپ بکرێت ئەو بیر و ڕایە ڕەنگە و، بێگومان دڵنیاین کە ڕاستە. ڕەتکردنی ئەم ڕاستیەش مانای ئەوەیە خۆمان بە پاکیزە دادەنێین.\nلە دەوڵەتێکی ئازاددا زمانیش دەبێ ئازاد بێ.\nخەڵکی پڕ و پووچ! قەت جارێک ئەو ئازادیانەی ھەیانە بەکار ناھێنن، بەڵکو داوای ئەو ئازادیانە دەکەن کە نییانە، ئەوان ئازادی بیرکردنەوەیان ھەیە کەچی داوای ئازادیی قسەکردن دەکەن.\n^ Fee, James V. (1973-01-XX). "Book reviews". Today's Speech. 21 (1): 45–48. doi:10.1080/01463377309369084. ISSN 0040-8573. Check date values in: |date= (help)\n^ یاداشتنامەی چیدینەس لەبارەی یاسای ئازادی زانیاریەکان وەرگیراوە\n^ وەرگیراوە لە Abrams v\n^ ئیڤلین بیتریس ھۆڵ کە لەو ژێر ناوی س. ج. تالینتایر لە ساڵی ١٩٠٦، بەڵام ئەم قسەیە بە ناوی ڤۆڵتێر بڵاوکراوە کە تالیتایر ژیاننامەی بۆ نوسیوە\n^ جۆرج ئۆروێڵ\n^ تیۆدۆر رۆزفڵت، ١٩٠٨\n^ ئۆلیڤەر ویندڵ ھۆڵمز دادوەری دادگەی باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ١٩٢٩\n^ نۆم چۆمسکی لە کتێبەکەی دروستکردنی قایلبوون: نۆم چۆمسکی و میدیاکان ١٩٩٢\n^ جۆن ستیوارت میڵ لە کتێبی لەبارەی ئازادی ١٨٩٥\n^ ئیراسمۆس، فێرکردنی شازادەیەکی مەسیحی (١٥١٦)\n^ سۆرن کیرکگارد، دیابسالماتا ئیزەر (١٨٤٣)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئازادیی_دەربڕین&oldid=937953»\nدەروازەی مافەکانی مرۆڤ/وتارە پەیوەندیدارەکان\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٥٩ی ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری | بیركاری به‌كوردی\nماڵه‌وه‌ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری\nئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری\nئاب 29, 2016 ئه‌یلول 2, 2016 tcsbirkar Uncategorized\nئێمه هه‌موومان له ژیانماندا تووشی مه‌سه‌له‌ی ڕیزبه‌ند کردن بووین. واته دۆخێک پێشهاتووه که پێویست بووه کۆمه‌ڵێک بابه‌ت (وه‌ک پاره، ژماره، کارتی یاری و لیستی نمره و ناوونیشان ، هتد) به ڕه‌چاوگرتنی پێوه‌رێکی دیاریکراو به‌دوای یه‌کدا ڕیز بکه‌ین و ڕێک و پێکیان بکه‌ین. بۆ نموونه، زۆر جار پێویست ده‌بێت ناوه‌ڕۆکی نێو جزدانه‌که‌مان ڕێک و پێک بکه‌ین و له شێواوی ده‌ری بێنین. ئه‌م کاره جگه له‌وه‌ی تۆزێک باری جزدانه‌که‌مان سووک ئه‌کات، ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی له داهاتوودا بتوانین خێراتر پاره یا بابه‌تی پێویستی تێدا بدۆزینه‌وه. به گشتی ئێمه حه‌زمان له ڕێکوپێکییه چونکه ئه‌رکی دۆزینه‌وه خێراتر ده‌کات. ئه‌مه ڕاستییه‌که هه‌موو که‌س له ژیانیدا ئه‌زموونی کردووه. به‌ڵام وێڕای گرنگی ڕێکوپێکی، له‌م ده‌وروزه‌مانه‌دا که‌متر پێویست ده‌بێ بۆخۆمان شته‌کان ڕێکوپێک بکه‌ین. ئێستاکه زۆر له‌و بابه‌تانه‌ی ئیشی پێده‌که‌ین له کۆمپیوته‌ره‌کاندا خزن ده‌کرێن و سۆفتوێره‌کان له بری ئێمه داتاکان و ژماره‌کان و لیستی ناوونیشانه‌کانمان بۆ ڕیزبه‌ند ده‌که‌ن. به‌ڵام کۆمپیوته‌ره‌کان به بێ ئه‌وه‌ی پرۆگرامییان پێ بدرێت، بۆخۆیان ناتوانن ئه‌م کارانه بکه‌ن. واته ده‌بێ (به زمانی سه‌ره‌تایی خۆیان) پێیان بوترێ چۆن ئه‌رکێک جێبه‌جێ بکه‌ن. بۆ نموونه کاتێک ده‌مانه‌وێ کۆمه‌ڵێک ژماره‌مان بۆ ڕیزبه‌ند بکه‌ن، ده‌بێ ڕێوشوێن یا پرۆگرامی ڕیزبه‌ندکردنیشیان پێ بده‌ین. بۆ ئه‌م ئامانجه، سه‌ره‌تا پێویسته خۆمان بزانین چۆن کۆمه‌ڵێک ژماره له که‌مه‌وه بۆ زۆر ڕیزبه‌ند بکه‌ین. واته به زمانێکی ساده و ڕوون که خۆمان لێی تێ بگه‌ین و ڕاستییه‌که‌ی بتوانین هه‌ڵبسه‌نگێنین ڕێوشوێن یا ئه‌لگۆریتمی ئه‌م کاره دابڕێژین. به گشتی له دونیای بیرکاری و کامپیوته‌ردا، به وه‌سفی هه‌نگاو به هه‌نگاوی جێبه‌جێکردنی ئه‌رکێک ده‌وترێت ئه‌لگۆریتم.\nئه‌لگۆریتم به گشتی وه‌سفی هه‌نگاو به هه‌نگاوی جێبه‌جێکردنی ئه‌رکێکه. هه‌موو ئه‌لگۆریتمێک کۆمه‌ڵێک داتا وه‌رده‌گرێ و پاش پرۆسس کردنی داتاکان کۆمه‌ڵێک داتای تر وه‌ک به‌رهه‌م ئه‌داته ده‌ره‌وه. بۆ نموونه شێوازی دروستکردنی هه‌موو خۆراکێک جۆرێک ئه‌لگۆریتمه که کۆمه‌ڵێک که‌ره‌سته‌ی پێویست (وه‌ک گۆشت و پیاز و برنج و زه‌یت و شتی تره) وه‌رده‌گرێ و بریتییه له وه‌سفی زنجیره هه‌نگاوێک بۆ لێنانی ئه‌و خۆراکه.\nبۆ نموونه‌یه‌کی کۆمپیوته‌ری بڕواننه مه‌سه‌له‌ی به‌دواگه‌ڕان. لیستێک بریتی له ژماره‌مان پێدراوه و ده‌مانه‌وێ بزانین ئاخۆ ئه‌م لیسته ژماره‌یه‌کی داواکراو وه‌ک ی تێدایه یان نا. ڕێگایه‌کی ڕاسته‌وخۆ بۆ جێبه‌جێکردنی ئه‌م ئه‌رکه ئه‌وه‌یه که لیسته‌که له سه‌ره‌تاوه تا کۆتایی پشکنین بکه‌ین و ژماره‌کان هه‌موو یه‌که به یه‌که تاقی بکه‌ینه‌وه تا ئه‌گه‌ین به ژماره‌یه‌ک که یه‌کسانه به یا ئه‌وه‌یکه بۆمان ده‌رده‌که‌وێ که ئه‌م لیسته ژماره‌یه‌ک وه‌ک ی تێدا نییه. به‌م ڕێگاچاره‌یه ده‌وترێت به‌دواگه‌ڕانی هێڵی چونکه له‌وه‌ده‌چێ ته‌واوی خاڵه‌کانی سه‌ر هێڵێک بپێوین. به زمانی پرۆگرامی کۆمپیوته‌ری، ئه‌م ڕێگاچاره‌یه ده‌توانین به‌م شێوه‌یه بنووسین.\nInput: A(1), …,A(n), x\nIf(A(i) == x) Stop and Return i\nReturn x was not found\nبڕوانن که ئه‌م ئه‌لگۆریتمه کۆمه‌ڵێک داتا وه‌رده‌گرێ که بریتیه له لیستی و ژماره‌یه‌کی داواکراو . ئاڵقه‌یه‌کی Forی هه‌یه که له هه‌ر پێداچوونه‌وه‌یدا تێستێکی یه‌کسانبوون نێوان خانه‌یه‌کی لیسته‌که و ژماره‌ی به‌ڕێوه‌ده‌بات. ئه‌مه ئه‌لگوریتمێکی ساده‌یه و تێگه‌یشتنه‌که‌ی زۆر ئاسانه به‌ڵام له ڕاستی دا ئه‌مه ئه‌لگۆریتمێکی زۆر باش نییه. چونکه هه‌ر جار بمانهه‌وێ ژماره‌یه‌ک بدۆزینه‌وه، ده‌بێ له‌سه‌رڕا ته‌واوی لیسته‌که پشکنین بکه‌ین. واته له خراپترین حاڵه‌تدا ده‌بێ ته‌واوی لیسته‌که بگه‌ڕێین. دۆخه‌که له کاتێک ده‌چێ که له ژوورێکی شپرز و شێواو داین و بۆ تاگۆره‌وییه‌کی ون ده‌گه‌ڕێین! ده‌بێ هه‌موو سووچ و قوژبنێکی ژووره‌که پشکنین بکه‌ین.\nهاوشێوه‌ی ئه‌م دۆخه، لێره‌ش بۆ هه‌ر پرسی دۆزینه‌وه نزیک به کرداری به‌راوردکردن ده‌بێ ئه‌نجام بدرێت. ئه‌گه‌ر درێژه‌ی لیسته‌که که‌م بێت (که‌ل و په‌لی ناو ژووره‌که که‌م بێت)، ئه‌مه کێشه‌یه‌کی ئه‌وتۆ نییه به‌ڵام ئه‌گه‌ر ڕه‌قه‌مێکی یه‌کجار گه‌وره بێت، ئه‌مه ئه‌توانێ کاتێکی زۆر ببات. وه‌ک نموونه‌ی ژووری شپرز و کێشه‌ی په‌یداکردنی تاگۆره‌وی، لێره‌ش چاره‌سه‌ری مه‌سه‌له‌که له ڕێکوپێک کردن و ڕیزبه‌ندکردنی لیستی ژماره‌کاندایه. ئیتر مه‌سه‌له‌که‌مان ده‌بێته حه‌ڵی مه‌سه‌له‌ی به‌دواگه‌ڕانی ژماره‌یه‌ک له لیستێکی ڕیزبه‌ندکراودا و ئه‌مه پرۆسه‌ی دۆزینه‌وه گه‌لێک خێراتر ده‌کات. هه‌ڵبه‌ت ئه‌گه‌ر ژماره‌یه‌کی ڕه‌مه‌کیمان بده‌نێ هێشتا نازانین له کوێی لیسته‌که‌دا بۆی بگه‌ڕێین، به‌ڵام ئه‌لگۆریتمێکی ساکار هه‌یه که خێرا شوێنی ڕه‌قه‌مه‌که ده‌دۆزێته‌وه (ئه‌گه‌ر له لیسته‌که‌دا هه‌بێت). ئه‌م ئه‌لگۆریتمه ناسراوه به به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری.\nبۆ جێبه‌جێکردنی زۆربه‌ی ئه‌رکه‌کان چه‌ندین ڕێگای جیاواز هه‌یه. له زانستی کومپیوته‌ردا ئێمه حه‌ز ده‌که‌ین ئه‌لگۆریتمێک بدۆزینه‌وه که به ژماره هه‌نگاوی که‌م و به که‌مترین پرۆسس بگاته ئامانجی خۆی. به ئه‌مه ده‌وترێ ئه‌لگوریتمێکی گورج و خێرا.\nئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری بۆ په‌یداکردنی ژماره‌یه‌ک، شوێنی ژماره‌که به زنجیره‌یه‌ک پرسیار که وه‌ڵامه‌کانیان ئه‌رێ یا نایه، ئه‌دۆزێته‌وه.\nئه‌مه وه‌کوو ئه‌و یارییه وایه که من شتێکم له زه‌ین دایه و تۆ ده‌بێ به کۆمه‌ڵێک پرسیار که وه‌ڵامه‌که‌یان ته‌نیا ئه‌رێ یا نایه په‌یدای بکه‌یت. ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری به‌م شێوه ده‌ست پێده‌کات: ئایا له زۆربه‌ی ژماره‌کان گه‌وره‌تره؟ واته ئایا له ژماره‌ی گه‌وره‌تره؟ ئه‌گه‌ر وه‌ڵامه‌که‌ی به‌لێ بێت، ئاشکرایه ده‌بێ له نێوه‌ی سه‌رووی لیسته‌که‌دا بێت و ئه‌گه‌ر وه‌ڵامه‌که‌ی نا بێت، ده‌بێ له نیوه‌ی خوارووی لیسته‌که‌دا بێت. ئه‌گه‌رێکی تریش هه‌یه : له‌گه‌ڵ یه‌کسانه و له‌م حاڵه‌ته‌دا پرۆسه‌ی به‌دواگه‌ڕان کۆتایی پێدێت. به‌ڵام ئه‌گه‌ر وانه‌بوو، ئه‌لگۆریتمه‌که له نیوه‌ی سه‌ره‌وه یا له نیوه‌ی خواره‌وه به هه‌مان شێوه به پشکنینی ناوقه‌دی لیسته‌که له شوێنی نزیک ده‌بێته‌وه. ئه‌م پرۆسه‌یه ده‌توانین وه‌ک پرۆگرامێک به‌م شێوه‌یه بنووسین.\nInput: A[L,R], x\nIf A(i) == x then Output i and Terminate\nIf L=R Output “NOT FOUND” and Terminate\nIf A[i] < x then Binary-Search(A[i+1,R], x)\nIf A[i] > x then Binary-Search(A[L,i-1],x)\nبڕوانن لێره ئه‌لگۆریتمه‌که لیستێک ژماره وه‌ک وه‌رده‌گرێت. L و R سنووری ده‌سپێک و کۆتایی لیسته‌که‌ن. ئه‌لگۆریتمه هه‌ر جار ژماره‌ی ناوه‌ڕاستی لیسته‌که پشکنین ده‌کات و به‌م شێوه‌یه بازنه‌ی گه‌ڕانه‌که چکۆله‌تر ده‌بێته‌وه.\nلێره ئه‌م پرسیاره دێته گۆڕێ که به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری بۆ هه‌ر پرسێکی به‌دواگه‌ڕان له خراپترین حاڵه‌تدا پێویستی به چه‌ند تێستی به‌راورد کردن هه‌یه. دیاره به پێی وێنه‌ی خواره‌وه ژماری زۆرترین به‌راورد یه‌کسانه به باڵای دره‌ختی پرسیاره‌کان، واته ژماری پله‌کانی دره‌خته‌که که بریتییه له ژماری ئاسته‌کان له ڕه‌گی دره‌خته‌که تا ده‌چێته سه‌ر ئاستی گه‌ڵاکان (بڕوانن دره‌خته‌که سه‌راوبنه!). به وته‌یه‌کی تر، چه‌ند جار ده‌توانین ژماره‌ی دووله‌ت بکه‌ین به مه‌رجێک ئه‌ندازه‌ی له‌تێکیان لانیکه‌م بێت؟ به شیکارییه‌کی ئاسایی بۆمان ده‌رده‌که‌وێ وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره له که‌متره. ئاشکرایه ئه‌مه له ژماری به‌راورده‌کانی به‌دواگه‌ڕانی هێڵی هێجگار باشتره.\nبۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی خێرایی ئه‌لگۆریتمه‌کان چه‌ندین پێوه‌ر هه‌یه. بۆ نموونه به پێوه‌ری ئاڵۆزی خراپترین حاڵه‌ت، ئه‌لگوریتمێک خێرایه که له خراپترین حاڵه‌تدا به که‌مترین ژماری هه‌نگاو بگاته ئامانج. هه‌ر وه‌ک دیتمان ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی هێڵی له خراپترین حاڵه‌تدا پێویستی به ژماری به‌راوردکردن هه‌یه له حاڵێکدا ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینه‌ری له خراپترین حاڵه‌تدا پێویستی به ژماری به‌راورد کردن هه‌یه. که‌وایه ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی باینێری له ئه‌لگۆریتمی به‌دواگه‌ڕانی هێڵی خێراتره.\nله به‌شی داهاتووی ئه‌م وتاره‌دا، ده‌چینه سه‌رباسی ڕیزبه‌ندکردن و چه‌ند ئه‌لگۆریتمی خێرا بۆ ڕیزبه‌ندی شیکار ده‌که‌ین.\n← بەرنامەی Simple Grapher یەکەمین بەرنامەی زانستی کوردی\nئایا بیرکاری ئەتوانێ ئاسایشی ئێمە بپارێزێ؟ →


شۆڕشێکی راستەقینە بەرۆکی ئێرانی گرتووە\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»شۆڕشێکی راستەقینە بەرۆکی ئێرانی گرتووە\nBy nuche.net on\t 2018/01/03 تایبه‌ت, شیکاری, گرنگ\nرۆژنامەی لۆمۆندی فەرەنسی لە ژمارەی دوێنێ خۆیدا (سێشەممە ٢-١-٢٠١٧)، وتووێژێکی لەگەڵ لێکۆڵەری بەناوبانگی فەرەنسی، ستێفان دودوئانۆن، ئەنجام داوە. ئانۆن، کە ئەم دواییانە سەردانی ئێرانی کردووە، سەبارەت بە گۆڕانکاریەکان و خۆپیشاندانەکانی چەند رۆژی رابردووی ئێران، لێکۆڵینەوەیەکی ئەنجام داوە.\nبە گوتەی ئانۆن، ئەوەی لە ئێران روودەدات، گوزارشت لە شۆڕشێکی راستەقینە بە مانای وشە دەکات. ئەم نوسەرە فەرەنسییە دەڵێت “ئەم شۆڕشە، ریشەی لەو ناڕەزاییانە داکوتاوە، کە لە دژی هەژاری و بێ دەرەتانی و کارەساتی ژینگەیی لە ماوەی ساڵانی رابردوو، هاتۆتە کایەوە. بێ هۆ نییە، کە ئەم خۆپیشاندانە زۆرتر لە شارە پەراوێزخراوەکان سەری هەڵداوە”.\nنوسەر پێی وایە، ئەوەی روودەات، لە هەموو روویەکەوە جیاوازە. رووداوەکانی چەند رۆژی رابردوو، شؤڕشێکی گەورەی گەلانی ئێرانە، کە زیاتر لە ٤٠ شاری ئەم وڵاتەی تەنیوەتەوە. خۆپیشاندەران راستەوخۆ و بە شێوەی توندڕەوانە، رابەر و سەرانی رژێمیان کردۆتە ئامانج. بە گوتەی ئانۆن، ئەمەش خاڵی جیاکەرەوەی رووداوەکانی ئێستایە لەو حەرەکەتەی، کە ساڵی ٢٠٠٩ لەژێر ناوی بزووتنەوەی سەوز هاتە ئاراوە.\nنووسەر لە درێژەی تووێژەکەی لە گەڵ رۆژنامەی لۆمۆند دەڵێت، دروشمی گەنجان و لاوان لە بەرگری کردن لە رەزا شا، ئەویش لە شارە مەزهەبیەکان، زیاتر لە هەموو شتێک ئەو مانایە دەگەیەنێ، کە خەڵکی ئەم وڵاتە بە تەواوی لە رژێمی دەسەڵاتدار بێزارن و نە تەنها دژایەتی تەواوەتی حکومەت و دەسەڵات دەکەن، بەڵکوو لە دژی ئیسلامیش وەستاونەتەوە.\nبە گوتەی ئەم لێکۆڵەرە فەرەنسییە. پێکهاتەی سەرەکی ئەم راپەڕینە جەماوەرییە لە خەڵکی رەش و ڕووت و هەژاری ناوچە پەراوێزخراوەکان پێکدێت و بەم مانایە و لەم گۆشەنیگاوە دەکرێ بگوترێ، کە کۆماری ئیسلامی لەرووی کۆمەڵایەتی و ئایدیۆلۆژییەوە،تووشی هەرەس هێنان هاتووە.\nنووسەر باس لەوەش دەکات، کە بێ گومان شۆڕشی ئەم جارە، کۆماری ئیسلامی بە جددی خستۆتە مەترسییەوە. بە بەراورد لە گەڵ بزووتنەوەی سەوز، راپەڕینی ئەم جارە نیشان دەدات، کە ترس لە رژێم هەرەسی هێناوە و ئەوەی دەترسێ حکومەتە نەک خەڵک.\nبە گوتەی ئەم نووسەرە فەرەنسییە، بزووتنەوەی سەوز تەنها لە شاری تاران قەتیس مابووەوە و هەر بۆیە سەرکوت کردنی لەلایەن هێزەکانی حکومەتەوە سەهل و ئاسان بوو؛ بەڵام راپەڕینی جەماوەری ئەم جارە، لە رووی پانتای جوگرافی، سەرانسەری، توند و رادیکالە و هەر بۆیەش کۆنتڕۆڵکردنی دژوار و پڕ مەترسییە و تێچوویەکی زۆری دەوێت. سەرباری ئەمانەش، ئەم شۆڕشە، ناکۆکی و دژایەتیە ناوخۆییەکانی دەسەڵاتی توندتر و بەرجەستە کردۆتەوە.\nئانۆن بە رۆژنامەی لۆمۆندی گوتووە: بەرچاوترین تایبەتمەندی شۆڕشی ئەم جارەی ئێرانیەکان، کردنە ئامانجی رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێرانە. هەر چەند سەرانی رژێمی ئێران هەوڵ دەدەن سەرەداوی ئەم خۆپیشاندانانە گرێ بدەن بە دەستی دەرەکییەوە، بەڵام راستییەکی ئەوەیە، کە حکومەت بە تەواوی گوێی خۆی بە رووی ویست و داواکاریەکانی خەڵک کەڕ کردووە و توانای دژکردەوەی گەلێک لاوازە.\nئانۆن ئاماژەی بە بوومەلەرزەکەی کرماشان کردووە و دەڵێت: بوومە لەرزەکەی کرماشان، لە دەرکەوتنی بوومەلەرزەی سیاسی ئەم جارە بێ کاریگەر نەبووە. ئەم بوومەلەرزیە خەڵکی وریا کردووە و وەبیری هێنانەوە، کە پانتایی و قووڵایی گەندەڵی و دزی و ناکارامەیی کۆماری ئیسلامی تا چ رادەیەکە. پەیامێکی دیکەی ئەم بوومەلەرزیە ئەوە بوو، کە خەڵک تێگەیشتن، کە بەرامبەر بە کۆماری ئیسلامی هاوچەرەنووسن.\nئانۆن لە کۆتاییدا جەختی کردۆتەوە، کە شۆڕشی ئەم جارە ئێران، نەک ئەم یان ئەو بەرپرسەی رژێم، بەڵکوو تەواوەتی دەسەڵات و حکومەتی کۆماری ئیسلامی کردۆتە ئامانج.


دکتۆر بەختیار کەریم باس لە هۆکاری کۆچی دوایی دکتۆر نەجمەدین کەریمی برای دەکات – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/دکتۆر بەختیار کەریم باس لە هۆکاری کۆچی دوایی دکتۆر نەجمەدین کەریمی برای دەکات\nHooshyar October 31, 2020\tهەواڵنێرەکان Leave a comment 37 Views\nدکتۆر بەختیار کەریم پاش کۆچی دوایی دکتۆر نەجمەدینی برای بۆ دەنگی ئەمەریکا دەدوێت و باس لە هۆکاری گیانلەدەستدانی دەکات.\nدکتۆر بەخیار دەڵێت ” پێش نزیکەی مانگێک توشی جەڵتەی مێشک بوو، پاشانیش ڕەوشی باش بوبو پزیشکەکانی هیوایەکی زۆریان پێداین کە بەرەو باشی دەڕوات بەڵام بە داخەوە ڕۆژی دووشەممە جەڵتەیەکی تر لێی دا و بووە هۆی گیان لە دەستدانی ( لە ڕۆژی هەینی).”\nدکتۆر بەختیار دەڵێت ” وەکو برایەک ناوبەناو قسەی لەگەڵ دەکرم و ئامادەی دەکرین بۆ ئەوەی کە پاش مەرگی ئامادە بین و بەهێز بین.”\nسەبارەت بەو دەنگۆیانەی کە دەڵێن دکتۆر نەجمەدین پێشتر شێرپەنجەی هەبووە و پاشان جەڵتە لێی داوە ، براکەی دەڵێت ” ڕاستە شێرپەنەی هەبوو و چارەسەری وەردەگرت بەڵام ئەوەی هۆکاری مەرگی بوو جەڵتەکە بوو.”\nدکتۆر بەختیار ئاماژە بەوەش دەکات کە ڕووداوەکانی ئەم دواییانەی کەرکوک کاریگەرییەکی زۆری هەبووە لە سەر تەندروستی دکتۆر نەجمەدین.\nدەقی وتووێژەکەی جانی دیلان لەگەڵ دکتۆر بەختیار کەریم\nPrevious بڕیار ڕزگار بەرهەمی هەولێرەکەم لەچەناڵی یوتوبی خۆیی ئێستا ئەتووانن ببینن @bryar_rzgar_official\nNext Di Êrîşekê de li Frensa Qeşeyekî Yûnanî Birîndar Dibe


نوری ئه‌لمالیكی هه‌ڵمه‌ته‌كانی دژی میلیشـیا شـیعه‌كان ڕاده‌گرێت\nسه‌رۆك وه‌زیری عێراق نوری ئه‌لمالیكی فه‌رمانی به هێزه‌كانی خۆی داوه هه‌ڵمه‌ته‌كانیان له دژی میلیشـیا گومانباره شیعه‌كان ڕابگرن.\nبه‌ڕێز ئه‌لمالیكی ڕۆژی هه‌ینی ئه‌و به‌یانـنامه‌یه‌ی ده‌ركرد، تیایدا ده‌ڵێت مه‌به‌ست لێی پـێدانی كاته بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت چه‌كه‌كانیان دابنێن. به‌ڵام نه‌یگوت ئه‌م ڕاگرتنه تا كه‌ی به‌رده‌وام ده‌بێت.\nپـێش ڕۆژێـك به‌ڕێز ئه‌لمالیكی گوتی ئه‌و نیازی هه‌یه فه‌رمان به هێزه چه‌كداره‌كانی بدات شـاڵاوی زیاتر له دژی میلیشـیا شیعه‌كان له باشوری عێراق ئه‌نجام بده‌ن له‌گه‌ڵ گرتنه‌به‌ری ڕێوشـوێنی توند له دژی چه‌كداره توندڕه‌وه‌كان له به‌غدا و شـوێنه‌كانی تری وڵاته‌كه.\nجێی ئاماژه پـێـكردنه شـاری به‌سـره‌ی باشوری عێراق گۆڕه‌پانی شه‌ڕه خوێناویـیه‌كانی ئه‌م دوایـیه بوو كه له نێوان هێزه‌كانی ئاسایشی عێراق و میلیشـیا شیعه‌كانی سه‌ر به مه‌لای توندڕه‌و موقته‌دا ئه‌لسه‌در هه‌ڵـگیرسـا.\nله هه‌واڵێـكی تردا هه‌ر ڕۆژی هه‌ینی خۆكوژێـك خۆی له پـرسـه‌یه‌كدا له پارێزگای دیاله‌ی باكوری به‌غدا ته‌قاندۆته‌وه و له ئاكامدا به لایه‌نی كه‌م 15 كه‌س كوژراون.\nپـۆلیس گوتی هێرشـبه‌ره‌كه ته‌قه‌مه‌نیـیه‌كانی له ناو قه‌ره‌باڵغی ماته‌مگێڕه‌كاندا ته‌قاندۆته‌وه.


كورتە چیرۆك - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nچیرۆک Aug 29, 2019\nئەم چیرۆكە لە پێشبڕكێی بیست و یەكەمین فێستیڤاڵی گەلاوێژ بەشدار بووە.\nحەمیدی ئەو پێچوولكا بچووك و دێمێ وێ وەك بەفرێ، دانا بەر پێن خوە. هەر دوو دەستێن خوە، ب چوكێن خوە ڤەنان و بناڤ چاڤێن گرێ، تەماشای پشت خوە كر و پاشان زڤری و ئاڤریەك ل دەر دووڕان دا. چپكێن بارانێ ڕاناوەستن، نە ب تەنێ عەردی پشت ل وان كربوو، بەلكۆ ئاسمانی ژی دڤیا یا خوە ب سەر دا بكەت. ل ئالیێ چەپێ، رۆندك ژ چاڤێن هەڤژینا وی یا بێ چارە، هشك نابن. ل ئالیێ ڕاستێ، كۆخ كۆخا بابێ وی یە، هندەك جار وەسا بێ سەرو بەر دبیت، دێ بێژی رح د سەردا چوو! دایكا ب ناڤ سالڤە چوویی، پشتیەكێ بار ژخوە مەزنتر، یێ ل پشتا خوە كری، هەر وەك شێرەك ل سەر برینا خوە بڕێڤە دچیت و دڤێت چ ل خوە دیار نەكەت. لێ هەیهات، هەر ناڤبەرەكێ، چاڤێن وێ تەر دبن و ڕوندكێن داخ روویێن وێ یێن قورمچی، د سوژن. زڤڕی سەحكەتە بەرپێن خوە، ئەو پێچوولكا بچووك یا دگریت. بێهنا وی چك بوو و ڕوندك بێ حەمدی وێ ژ چاڤێن وێ هاتنە خار. بەرێ دەستێن لەرزوك بۆ ئەسمانی بلند كرن "ما تە چ ژ مە دڤێت؟ ما مولك و عەرشێ تە بەسی تە نینە، خوە پێڤە پێڤە مژوول بكەی! تو بۆ ڤێ د ئینیە سەرێ مە، بۆ چ هێزا خوە ل بەلەنگازا دیار دكەی؟"\nئەستەغفیروللاهـ، كۆڕێ من خو كوفری نەكە، ئەڤە قەدەرا خۆدێ یە! بابێ وی گۆت.\nدایكا دل شكەستی لێ ڤەگێڕا\nـ لێ نەگرە حەجی، نێ هەكە، هندەك شیری بۆ جەگەرا خوە پەیدا نەكەت، دێ ل پێش چاڤێن وی مریت. ما بیرا تە ناهێت، هەكو ئەو یێ بچیك و زەرك هاتیێ، هینگێ حەویان بتە نەدكەت و ڕەنگێ تە ژی ژ خەم هەلگرتنا وی، زەر و پێتی ببوو.\nبەردەوامی دا ڕێكێ و چەند دەم دەرباز دبوو، پتر دێمێ حەمیدی تێكدچوو. هزرێن بەرێ ئەو كویر بر و ئەڤ گوتنە ژ دەڤێ وی دەركەفتن: "هەكەر كچ بوو، ناڤێ وێ بكەینە چ..!؟".\nبهێلە هەتا ئەو ڕوژە بهێت، كۆر بیت یان كچ بیت، دێ ناڤەكی لێ دانین، كو بیرا مە ل وان ڕۆژا بینیت، ئەز قوربان.\nدێ هەرە نازێ، ئەڤە ئەز دێ بمە باب و تو دێ بیە دەیك، مامە چ دی ژ خودێ دڤێت.\nگرییا رەڤینا ساڤا ل بەر سینگێ وی جرفەك ئینایێ و ژ دالغێن خوە ڤەگەڕاند، لێ هەر بەردەوامی دا رێكێ و جار جار سەحدكرە وی رووبارێ ل رەخێ خوە، كانێ چەوا هەر تشتی دگەل خوە دبەت، ژ خوە د پرسی "ما دادییە هەر تشت بچیت!!؟" .\nد بەردەوامییا ڕێكێ دا، سەحدكرە بەراهیكا خوە و ژبلی دیمەنێن گری و شینیێ، چ دی نەدهاتە بەرچاڤان. دایكەك یا دگریت، هەر وەكو زارۆیێ وێ ژ برسان دا، رح دسەر دا چوو. ل وێڤەتر، كیفینێن زەلامەكینە و جەگەرا وی یا ل سەر دەستێن وی و وێڤەتر، سێ چار زەلامەك مژوولی كولانا گورەكینە بوو. پیرەمێرەكێ بێ تاقەت، داخوازێ ژ خێزانا خوە دكەت، وی بهێلن و چ دی پێن وی نەشێن، كەلەخێ وی د دویف وانرا بخشینیت. هەر تشتەك بەرەڤ چوونە و ڤێ چوونێ ژی چ وەغەرێن دروست ل پێشیێ نینن، بەلكۆ چوونەكا سار، وەكی وی باكوزیركێ ب ناڤ چاڤێن وی دكەڤیت.\nئەو ژی یێ هزرا خوە دكەت، پشتی شیرێ (ڕەڤینێ) نەمای. ما خوەنە ئەڤ دیمەنە، دێ دگەل وی ژی خوە دووبارە كەن. د ڤان هزر و تەخمینان دا، گرییا ڕەڤینێ جرڤەك ڤێ ئێخست. سەحكرە ناڤ چاڤێن وێ و ژبلی دێمەكێ زەر و پێتی، چاڤێن وێ ئێدی نا برسقن، بتنێ دەڤێ وێ یێ گازندا ژ ڕزقێ خوە دكەت..! زڤڕی سەحكرە دەیك و باب و هەڤژینا خوە.\nدێ چ كەی حەمید؟ نازێ هوسا بدلەكێ داخ، ئەڤ پرسە ژێكر.\nبێی كو بەرسڤ بدەت، پێچولك باش نخافت و دانا سەر وێ كەلەكا بەرا یا د كەڤیتە، دناڤبەرا وان و رووباری دا. هەڤژینا وی ما گۆهشی، د دانێن وێ قرقچین و بلەز بەرەڤ وی چوو و كچا خوە هەمبێزكر.\nـ ئەز ناهێلم تو پرتا مێلاكا من بهێلیە ل ڤێرە و بچی، تە دڤێت تۆ هەرە، ئەز دێ مینمە ل دەڤ نازدارا خوە..!\nهێش نازێ ئاخفتنا خوە بدووماهی نە ئینای، حەمیدی شەقەكا غەزەبی، ل ڕوویێ وێدا. بابێ حەمیدی، گۆپالێ خوە ب هێز ل عەردی دا و بلەز چو دەڤ وان و ب دلەكێ شكەستی گۆتە نازێ: "كچا من، ئەڤە دێ هوسا دناڤ دەستێن مە دا مریت، بلا ل ڤێرە بیت، بەلكۆ هندەك دڤێ رێكێ دا دەرباز ببن و پیچەكا شیری ڤێ هەبیت و دگەل خوە ببەن، نێ گۆنەهە".\nنازێ گوهدارییا وان نەكر، ب لێڤێن شین كچا ب سینگێ خوەڤە كرە نوژ و بەردەوامی دا ڕێكێ...\nـ ئێ و پاشی چ لێ هات؟\nبلا هەتا ڤێرە بەس بیت، ڕابە دەستێن خوە بشوو، دێ نۆكە بابێ تەهێت و فراڤینێ دانم.\nزناری نە ڕازیبونا خوە ب ئەنیەكا گرێ دیاركر، دایكا وی نەڤیا بڤی شێوەی وی بهێلیت. كۆرێ من خو گۆهدار بكە تمامەتییا چیرۆكێ ب شەڤێ بەری بنڤی، دێ بۆتە بێژم.\nدگەل چوونا وی، ڕەڤین ب چاڤێن تژی بەزی وێنێ دایكا خوە، ئەوێ دانایە تەنشت تەلەڤزیونێ. دگەل خوە بر و بەرەڤ پەنجەرێ چوو. ژ دەرڤە بارانەكا هوورك یا دباریت و هەلمێ نیڤا پەنجەرێ یا دا گرتی، ب تلا بەرانێ ل سەر شیشا پەنجەرێ نڤێسا (ئەگەر دایك نەبیت، ژیان نابیت).\nله نزیک غوربه‌ت و خاک سەبارەت بە شتێک لەم نزیکانە\nمنداڵی ناو چاڵه قوڕه‌كه، سه‌رنجڕاكێشترین چیرۆكى راسته‌قینه‌ی مێژوو


گوشاری‌خوێنگرتن لە ماڵەوە باشترە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nگوشاری‌خوێنگرتن لە ماڵەوە باشترە\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 20 oktober 2010 kl 15.20\nئەوەی کە خەڵک خۆی لە ماڵەوە گوشاری خوێنی بگرێ، هەم ئەنجامی دروستتری لێ دەکەوێتەوە، هەم یارمەتیی دەرمانکاریی باشتریش دەدا. ئەمە ئاکامی ڕاپۆرتێکە کە SBU، کاربەدەستی حوکوومەت لە بواری هەڵسەنگاندنی دەرماندا کردوویەتی.\nلە ماڵدا مرۆڤ دەکرێ لە کاتی جودای شەو و ڕۆژدا، گوشاری خوێنی خۆی ئەندازە بگرێ. زۆر جار نەخۆش لە ناوەندی چاوەدێریی دەرمانی و نەخۆشەوانیدا سترێس دەبێ و ئەمە دەتوانێ ئەنجامی هەڵەی گوشارخوێنی لێ بکەوێتەوە و دەرمانکاریی هەڵەش.\nنزیکەی یەک میلیۆن و هەشسەد سویدی گوشاری خوێنیان هەیە و ئەندازەگرتنی ئەو گوشارە لە ماڵدا هەر دێ و ئاساییتر و بەرفرەتر دەبێتەوە. دەزگاکانی ئەو ئەندازەگرتنە لە دەرمانخانەکان و دوکانگەلی تەکنیکفرۆشی و لەسەر ئینترنتیش دەست دەکەون و لە گوێن ڕاپۆرتەکەی کاربەدەستی حوکوومەت لە بواری هەڵسەنگاندنی دەرماندا، نزیکەی سێسەد هەزاار کەس ئەو دەزگایەیان کڕیوە و لەماڵێ بەکاری دێنن.


قوباد تاڵه‌بانی په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه - هيوای کۆرد\nهاوپەیمانی سائیرون: دەستی ئەمریكا و ئیسرائیل لە پشتی هەموو كێشەكانی ناوچەكەیە 42 خوله‌ك ago\nHome هەواڵ کوردستانی قوباد تاڵه‌بانی په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه\nقوباد تاڵه‌بانی په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه\nجێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ڕایگه‌یاند، ” چوار ساڵی زۆر قورس و پڕ لە قەیرانی سەختمان تێپەڕاند، بە باش و خراپییەوە لەو ماوەیەدا شانم دایە بەر ئەرکێکی یەکجار گران، بەڵام من وەکو قوباد تیایدا بووم بە قوربانی”.\nقوباد تاڵه‌بانی، جێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ڕێگه‌ی ڕۆژنامه‌ی كوردستانی نوێی زمانحاڵی حزبه‌كه‌ی په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه و ڕایگه‌یاند، “با لاپەڕە کۆنەکان ھەڵنەدەینەوە، ھەموومان ئەمڕۆ لە ژێر سێبەرەکەی مامین. دەستمان خستۆتە ناو دەست بۆ بەھێزکردنەوەی یەکێتی و باشتر خزمەتکردنی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان. ئەمڕۆ ڕۆژی ئیش و خەباتە، نەک خۆپەرستی و شکاندنی ئەوانەی کەیفمان پێیان نایە. ئەمڕۆ رۆژی یەکخستنەوەی کوردستانە و ئاساییکردنەوەی پەیوەندیمانە لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان و بزووتنەوەی گۆڕان، نەک کەرتکردنی کوردستان و ئاڵۆزترکردنی دۆخی ناو سلێمانی بەتایبەتی و کوردستان بەگشتی”.\nده‌شڵێت:”ئەم دۆخە کاتی دەستبەکاربوونمان لە کابینەی ھەشتم بیر دێنێتەوە کە بەشێکی ناڕازی لە ناو حیزبی خۆمان تووندتر لە ئەوانەی بە ناو ئۆپۆزسیۆن بوون، رەخنەیان لێ دەگرتین و ھەموو ھەوڵێکی باشیان بێ بەھا دەکرد. ھەر ئەوەش بوو کە چەکی دایە دەستی نەیارەکانمان لە دژمان بەکاری بھێننەوە”.\nTags: پارتیقوباد تاڵه‌بانیكوردستانهه‌رێم\nیەكێتی ئامادەیی خۆی بۆ گفتوگۆكردن لەگەڵ گۆڕان نيشاندا\nتەقینەوەیەكی بەهێز لە شاری قامیشلۆی ڕۆژئاوای كوردستان ڕوویدا


بەهەشت | گۆڕینی ناوە ناشیرینەكان\nمیوانی ئەمڕۆ: ٢٤٧٥\nمیوانی هەفتە: ٢٤٧٥\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٥٦٠٩\nگۆڕینی ناوە ناشیرینەكان\n((كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يغير الأسم القبيح)). رواه الترمذي (صحيح)\nواتە: پێغەمبەری خوا ناوی ناشیرینی دەگۆڕی.(*)\n((عن أبن عمر بن الخطاب ان ابنة له كان يقال لها عاصية، فسماها رسول الله صلى الله عليه وسلم جميلة)). رواه الترمذي وهو صحيح الأسناد\nواتە: ئیبن عومەری كوڕی خەتتاب كچێكی هەبو ناوى (عاصية) بو واتە: (یاخی)، پێغەمبەری خوا ناوەكەی گۆڕی بۆ (جميلة) واتە: (جوان).\n((إن زينب بنت أبي سلمة، كان إسمها برّة، فقيل تزكي نفسها! فسماها رسول الله صلى الله عليه وسلم زينب)). رواه البخاري ومسلم وغيرهم\nواتە: زەینەبی كچی ئەبی سلمە، پێشتر ناوی (برّە) بو واتە چاكەكار، جا خەڵك دەیان گوت ئەوە پاكانەی نەفسی خۆی دەكات و خۆی بە بێ گوناهـ دادەنێ، پێغەمبەری خواش ناوەكەی گۆڕی بۆ زەینەب.\nپێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرمویەتی: ((... لا تسمين غلامك يساراً ولا رباحاً، ولا نجيحاً ولا أفلح، فإنك تقول أثمّ هو؟ فلا يكون)). رواه أحمد في المسند وغيره (صحيح)\nواتە: كوڕەكەتان ناو مەنێ چەپ و قازانج كەر و سەركەوتو و سەركەوت، چونكە تۆ شتێك دەڵێی، ئایا ئەو كەسە ئەوەى تێدایە؟ نەخێر ئەو كەسە ئەوە نى یە.\n(*) ئەمەش لە كاردانەوەی ناوە لەسەر خاوەنەكەی.\nئەبو داود گوتویەتی: پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم ناوی (عاصى و عزيز و عتلة و شيطان و حكم و غراب و حباب و شهاب)ی گۆڕی؛ شەهاب بۆ هشام، حرب بۆ سلم -واتە ئاشتی-، مضطجع بۆ منبعث. ناوی عفرەی گۆڕی بۆ خضرة، شعب الضلالة بۆ شعب الهدی، ناوی بنی مغویەی كردە بنی رشدە.\nخطابى گوتویەتی: پێغەمبەر بۆیە ناوی عاصي (یاخی) گۆڕی، لەبەر كەراهیەتی مانای عصيان، چونكە سیفەتی بڕوادار: گوێڕایەڵی و ملكەچى یە بۆ خوا.. عتلە: مانای توندوتیژی، سیفەتی بڕواداریش نەرم و نیانی و سانایى یە. شيطانيش: لە شطن هاتوە، واتە دور لە خێر و چاكە، كە ناوی ماردی پیسە لە جنۆكە و ئادەمیزاد.. حَكَم: ئەو حاكمەیە كە حوكمەكەی رەد ناكرێتەوە، ئەم سیفەتەش تەنها لایەق بە خوای گەورەیە، كە یەكێك لە ناوەكانی (الحكم)ـە.\nغراب: لە (غرب) وەرگیراوە واتە: دور، هەروا ئاژەڵێكە كە خواردنەكەی پیسە (قەڵەڕەش)، كە پێغەمبەری خوا ڕێی بە كۆشتنی داوە، لە كاتی حەج دابێ یان كاتی تردا. (حباب) جۆرێكە لە ژیان، ریوایەت كراوە كە شەیتانە. شهاب: پارچەیەكە لە ئاگر، ئاگریش سزای خوایە..\nبەڵام عفرة: ئەو زەوى یەیە كە شتی لێ سەوز نابێت، ناوی نا (خضرة) لەسەر مانای گەشبینی تا سەوز دەبێت! باشترین ناوی ئافرەت: ناوی ئافرەتە صه حابیەكانە.\nناو نانی كوڕ بە نورالدین و ركن الدین و بدرالدین ئەوە هەرگیز جائیز نى یە.\nلەوەی رابورد مەترسی ناونانی كوڕ و كچمان بۆ دەركەوت.\nئێمە بۆمان دروست نیە لاسایی خەڵكى نەفام بكەینەوە، كە ناوى سەیر لە منداڵەكانیان دەنێن، وەك هەندێك لە باوكان كردویانە بە عادەت، بە داخەوە ناو لە كچەكانیان دەنێن (هیام) و (غرام) و، ناوى ئافرەتە صەحابیەكانیان لەبیر كردوە كە بە زانست و ئەدەب و جیهاد ناویان دەركردبو.


MLS All-Star - MLS All-Stars vs یوڤێنتوس - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nMLS All-Stars vs. یوڤێنتوس\nMLS All-Stars vs یوڤێنتوس 1-1\n21' A. Favilli (G) (دروستکرا لە لایەن: Matheus Pereira)\nج. مارتینێز (G) 26' (دروستکرا لە لایەن: ک. ڤێلا)\n'46 بۆ Z. Steffen\n'46 بۆ ماتیا پێرین\n'32 بۆ E. Barco\n'32 بۆ A. Davies\n'46 بۆ N. Fagioli\n'46 بۆ Ilie\n'46 بۆ A. Elis\n'46 بۆ مەهدی بن عەتیە\n'32 بۆ سێباستیان جیۆڤینکۆ\n'74 بۆ A. Di Pardo\n'46 بۆ G. Kastanos\n'62 بۆ M. Parkhurst\n'46 بۆ L. Clemenza\n'65 بۆ P. Beruatto\n'46 بۆ S. Beltrame\n'32 بۆ ج. مارتینێز\n'32 بۆ I. Piatti\n'32 بۆ F. Calvo\n'46 بۆ ئاندریا بارزالی\n'46 بۆ ئالێکساندر ڕینگ\n'46 بۆ ک. ڤێلا\n'46 بۆ ب. گوزان\n'46 بۆ و.فۆویچیچ\n'46 بۆ L. Ciman\n'46 بۆ فیلیپۆ بێرناردێسکی\n'46 بۆ A. Favilli\n'46 بۆ س. خدێرا\n'62 بۆ A. Long\n'65 بۆ Matheus Pereira\n'74 بۆ جواو کانسیلۆ\n2 T. Adams\n11 ک. ڤێلا\n14 ئالێکساندر ڕینگ\n17 ج. مارتینێز 26'\n12 ئەلێکس ساندرۆ 44'\n42 A. Favilli 21'\n18 Z. Steffen گ بۆ ب. گوزان 46'\n3 M. Parkhurst بۆ A. Long 62'\n4 ج. دۆس سانتۆس بۆ F. Calvo 32'\n6 Ilie بۆ M. Almirón 46'\n8 D. Váleri بۆ M. Almirón 46'\n12 سێباستیان جیۆڤینکۆ بۆ ج. مارتینێز 32'\n16 A. Elis بۆ ک. ڤێلا 46'\n19 Y. Yotún بۆ A. Davies 63'\n24 M. Hedges بۆ L. Ciman 46'\n25 C. Quintero بۆ E. Barco 62'\n27 E. Barco بۆ I. Piatti 32'\n28 G. Zusi بۆ M. Murillo 46'\n67 A. Davies بۆ F. Calvo 32'\n77 و.زاهیبۆ بۆ ج. دۆس سانتۆس 62'\n99 B. Wright-Phillips بۆ سێباستیان جیۆڤینکۆ 62'\n19 ماتیا پێرین گ بۆ و.فۆویچیچ 46'\n2 ماتیا دی سکیلیۆ بۆ ئەلێکس ساندرۆ 46'\n4 مەهدی بن عەتیە بۆ ئاندریا بارزالی 46'\n31 P. Beruatto بۆ Matheus Pereira 65'\n34 L. Fernandes بۆ میرالیم پیانیچ 46' 88'\n36 G. Kastanos بۆ ئێمری کان 46'\n38 L. Clemenza بۆ فیلیپۆ بێرناردێسکی 46'\n41 S. Beltrame بۆ A. Favilli 46'\n43 A. Di Pardo بۆ جواو کانسیلۆ 74'\n44 N. Fagioli بۆ س. خدێرا 46'\n20/02/19 UCL ئاتلەتیکۆ مەدرید 2 - 0 یوڤێنتوس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n17/03/19 SEA جێنەوا 12 : 30 یوڤێنتوس زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


نامەیەکی ڕیڵکەی شاعیر - ژنەفتن\nنامەیەکی ڕیڵکەی شاعیر\nلە سەرەوەختی کریسمسدا\nڕەینە ماریا ڕیڵکە\nلە ئینگلیزییەوە: دیلان قادر\n25ی كانونی یه‌كه‌م، 2021|وتار\nئازیزی من بەڕێز کاپوس،\nنامەوێت لە سەروەختی گەیشتنی کریسمسدا و لە ناوەڕاستی پشووەکەدا، لە کاتێکدا به قورسایییه‌كی نائاسایی ته‌نیاییت له‌خۆ گرتووه، له سڵاوی من بێبه‌ش بیت. کاتێک دەبینیت تەنیایییەکەت فراوانە، پێویستە کامەران بیت؛ تۆ دەبێت لە خۆت بپرسیت تەنیایییەک کە فراوان نییە چ مانایەکی هەیە؟ تەنها یەک جۆر تەنیایی هەیە، ئەویش تەنیایییەکی فراوانە؛ قورسە، لەخۆگرتنی سه‌خته و بە ڕاده‌یه‌ك هەموو کەسێک بە کاژێرگەلێکدا تێدەپەڕێت کە بە خۆشحاڵییەوە تەنیایی دەگۆڕێتەوە بە هەر جۆرێک لە تێکەڵاویی کۆمەڵایەتی، هەرچەندێک سووک و ڕیسوا بێت، ده‌یگۆڕێته‌وه بە بچووکترین هاودەمی کردنی ڕووکەشانە لەگەڵ یەکەم کەس کە دەیبینێت، لەگەڵ ناشایستەترین کەس. بەڵام ڕەنگە ئەمانە ئەو کاژێرانە بن کە تیایاندا تەنیایی گەشە دەکات، چونکە گەشەکردنی وەکوو گەشەکردنی لاوان بە ئازارە و وەکوو دەستپێکردنی بەهار پەژموردەیە. بەڵام ئەمە بە هەڵەدا نەتبات. لە کۆتاییدا تەنها یەک شت گرنگە، ئەویش تەنیایییە، تەنیایییەکی ناوەکیی فراوان. دەبێت بۆ چەندەها کاژێر بەنێو خۆتدا ڕێ بکەیت و ڕێت لە هیچ کەس نەکەوێت. ئەوەی تەنیا بیت وەکوو ئەو سەردەمەی کە منداڵ بوویت، کاتێک گەورەکان دەهاتن و دەچوون و دەرگیری بابەتگەلێ بووبوون کە گەورە و گران دەردەکەوتن چونکە ئەوان زۆر سەرقاڵ دەهاتنە بەرچاو و تۆ هیچ لەوە تێنەدەگەیشتی کە ئەوان دەیانکرد.\nکاتێکیش لەوە تێدەگەیت کە چالاکییەکانیان داڕزاوە، کە پیشەکانیان ڕەق هەڵهاتووە و چیدیکە وابەستە نییە بە ژیانەوە، ئیدی بۆچی بەردەوام نابیت لەوەی لە قوڵاییی جیهانی خۆتەوە و لە فراوانی تەنیاییتەوە وەکوو منداڵێک سەیری ئەو شتانە بکەیت وەکوو ئەوەی تەماشای شتێکی نەناسراو بکەیت، کە ئەمیش لە خۆیدا کارە و پێگەیە و پیشەیە؟ بۆچی ده‌ست هه‌ڵبگریت له‌و دانایییه‌ی منداڵ هه‌یه‌تی له تێنه‌گه‌شتندا و بیگۆڕیتەوە بە ڕقلێبوونەوە و بەرەنگاربوونەوە؟ تێنەگەیشتن بۆ خۆی ڕێگایەکە بۆ تەنیاییبوون کە تیایدا ڕقلێبوونەوە و بەرەنگاربوونەوە ڕێک بەتەواوی ئەو شتانەن کە تۆ دەتەوێت خۆتیانی لێ بتەرێنیت.\nبەڕێزەکەم، بیر لەو جیهانە بکەرەوە کە لە ناختدا هەڵتگرتووە. دەتوانیت بە هەرچی جۆرێک دەتەوێت ئەم بیرکردنەوەیە ناوزەد بکەیت، جا یادکردنەوەی منداڵیت بێت یان تاسەکردنی پاشەڕۆژ بێت، تەنها هۆشمەند بە به‌وەی لە ناختدا دەبزوێت و لەپێش هەموو ئەو شتانەوە دایبنێ کە لە چواردەورتدا دەیانبینی. ئەوەی لە قوڵاییی ناختدا دەگوزەرێت شایەنی هەموو خۆشەویستیتە و بە چەشنێک لە چەشنەکان دەبێت ڕێگایەک بدۆزیتەوە بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بسازێیت و کاتێکی زۆر یان توانایەکی زۆر لەوەدا بە خەسار نەدەیت هەڵوێستی خۆت بۆ خەڵکانی تر ڕوون بکەیتەوە. کێ دەڵێت تۆ ئەسڵەن هەڵوێستت هەیە؟ دەزانم، پیشەکەت سەختە و پڕیەتی لە چتانێک کە لە دژایەتیکردنی تۆدان و منیش پێشبینی غەم و پەژارەتم کرد و دەمزانی کە هەر دەبێت بێتە بەرەوە. ئێستاش کە هاتۆتە بەرەوە، ناتوانم هیچ شتێک بۆ دڵدانەوەت بڵێم، تەنها دەتوانم ئەوە بڵێم کە ڕەنگە هەموو پیشەکان وەهابن، پڕ بن لە داواکاری، پڕ بن لە دوژمنایەتیکردنی تاک، لێوانلێو بن لە بێزاریی ئەو کەسە ده‌مداخراو و بەدمیزاجانەی خەریکی ئەرکێکی بێتام و بۆنن. ئەو بارودۆخەی کە تۆ هەنووکە دەبێت تیایدا بژیت بە ڕادەیەکی زیاتر بار نەکراوە لەو نەریت و لایەنگیری و بیرۆکە ساختانەی لە هەموو بارودۆخەکانی تردا هەن. گەر دۆخگەلێ هەبن وا دەربخەن ئازادییەکی مەزنتر دەخەنە بەردەست، هیچ یەکێکیان لە خۆیاندا ئەوەندە فراوان و بەربڵاو نین بۆ ئەوەی بەسترابنەوە بەو شتە گرنگانەوە کە ڕاستەقینەترین جۆری ژیان لە خۆیانی دەگرێت. تەنها تاکێکی تەنیا لە ژێرەوەی قووڵترین یاسای شتەکانەوەیە و ئه‌و كاته‌ی بەرەو سپێدەیەک ڕێ دەکات یان لە ئێوارەیەکی پڕ لە ڕووداو دەڕوانێت و هەست ده‌كات بەوەی كه دەگوزەرێت، له‌م كاته‌دا هەموو بارودۆخەکان لێی دەتەکن وەکوو ئەوەی لە پیاوێکی مردوو بتەکن، سەرەڕای ئەوەی لە ناوەڕاستی ژیانێکی پاراودا ڕاوەستاوە. بەڕێز کاپوس، ئەوەی تۆ هەنووکە وەکوو ئەفسەرێک ئەزموونی دەکەیت لە هەر پیشەیەکی داهێنراوی تردا بووایە بە هەمان شێوە هەستت پێ دەکرد. بەڵێ، تەنانەت ئەگەر لە دەرەوەی هەر پۆستێکی تردا هەوڵ بدەیت ڕێگایەکی سانا و سەربەخۆ بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ کۆمەڵگادا بدۆزیتەوە، ئەم هەستکردنە بە تەوق هێشتا لە کۆڵت نەدەبوویەوە. لە هەموو شوێنێک بەم چەشنەیە، بەڵام ئەمە بە هیچ جۆرێک مایه‌ی ترس یان خەفەت نییە. گەر هیچ شتێک نەبێت کە لەگەڵ خەڵکانی تردا هاوبەشی پێ بکەیت، هەوڵ بدە لە شتەکانەوە نزیک بە؛ ئەوان بەجێت ناهێڵن. شەوەکانیش هێشتا هەر لەوێدان، ئەو بایانەش کە بەنێو دارەکان و بەسەر چەندەها زەویدا هەڵ دەکەن. هەموو ڕەگەزەکانی جیهانی شتەکان و گیانداران پڕن لە جووڵە و تۆش دەتوانیت بەشدارییان تێدا بکەیت. منداڵانیش هێشتا هەر بەو شێوەیەن کاتێک تۆ خۆت منداڵ بوویت، بە هەمان شێوە خەمبار و دڵشادن. گەر بیریشت لە منداڵیت کردەوە، ئەوە کەڕەتێکی دیکە لە نێویاندا دەژیت، لەنێو منداڵە تەنیاکاندا. گەورەکانیش هیچ نین، شکۆمەندییەکانیشیان هیچ بەهایەکی نییە.\nئەگەر بیرکردنەوەش لە منداڵی و لەو سادەیی و بێدەنگییەی هاوشانییەتی تووشی تۆقینت دەکات و خه‌مبارت ده‌كات لەبەر ئەوەی تۆ چیدیکە ناتوانی بڕوا بە خودا بکەیت کە لە هەموو شوێنێکیدا خۆی بەیان دەکات، ئەودەم لە خۆت بپرسە بەڕێز کاپوس، ئایا بەڕاستی خودات ون کردووە؟ ئایا ڕاستتر نییە کە بڵێیت تۆ هەرگیز خودات لەخۆ نەگرتووە؟ دەبێت ئەوە کەی بووبێت؟ پێت وایە کە منداڵێک بتوانێت لەخۆی بگرێت؟ ئەوێک کە پیاوە گەورەکان بە زەحمەتێکی زۆرەوە بەرگەی دەگرن و ئەوێک کە قورساییەکەی کەسە بەتەمەنەکان تێک و پێک دەشکێنێت؟ پێت وایە کەسێک کە بەڕاستی خاوەنی بێت دەکرێت وەکوو بەردێکی بچووک ونی بکات؟ یان ئایا پێت وا نییە کە ئەگەر کەسێک بۆ جارێک خودا لەخۆ بگرێت، تەنها لە لایەن خوداوە ون دەکرێت؟ بەڵام ئەگەر بۆت دەرکەوێت کە ئەو لە منداڵیتدا بوونی نەبووە و پێشتریش بوونی نەبووە، ئەگەر گومان بکەیت کە مەسیح بە تاسەکردنەکانی خەڵەفا بێت و موحەمەد لەخۆباییبوونی هەڵیخەڵەتاندبێت، ئەگەر ئێستاش هەستکردن بەوەی ئەو بوونی نییە بتتۆقێنێت، تەنانەت لەم کاتەشدا کە ئێمە باسی دەکەین، ئەگەر ئەو بوونی نەبێت، ئیتر چ پاساوێکت هەیە بۆ ئەوەی کە بیری دەکەیت وەکوو کەسێک کە کۆچی کردبێت و بۆی دەگەڕێیت وەکوو ئەوەی ون بووبێت؟\nبۆچی وەکوو کەسێک بیری لێ ناکەیتەوە کە لە هاتندایە، کە لە ئەزەلەوە لە نزیکبوونەوەدایە، ئەو کەسەی کە ڕۆژێک هەر دەگات، میوەی ئەو دارەی کە ئێمە گەڵاکانین؟ چی ڕێگری دەکات لەوەی لەدایکبوونی ببەستیتەوە بەو سەردەمانەی کە لە هاتندان و هەنووکە ژیانی خۆت وەها بژیت وەکو ئەوەی ڕۆژێکی نازدار و ئازاراوی بێت لە پیتاندنێكی مەزن؟ ئایا نابینیت کە هەموو ئەو چتانەی ڕوو دەدەن هەمیشە دەستپێکن، هەر بۆیە ئایا ناکرێت دەستپێک بن بۆ ئەو، چونکە دەستپێکردن لە خۆیدا هەردەم گەلێک دڵڕفێنە؟ گەر ئەو کامڵ بێت، ئایا نابێت ئەو شتانەی ناکامڵن لەپێش ئەوەوە بێن بۆ ئەوەی ئەو بتوانیت لەنێو پڕیەتی و پڕبەرهەمیدا خۆی هەڵبژێرێت؟ ئایا نابێت ئەو دواهەمین بێت بۆ ئەوەی هەموو شتێک لە خۆیدا هەڵبگرێت؟ ئەی چ مانایەکی دەبێت ئەگەر ئەو کەسەی کە ئێمە خوازیاری هاتنین پێشتر بوونی هەبووبێت؟\nهەروەکوو چۆن هەنگ شیلە کۆ دەکاتەوە، ئێمەش لە هەموو شتێکەوە شیرینترین بەشیان لێ کۆ دەکەینەوە و ئەوی لێ پێک دەهێنین. تەنانەت لەگەڵ شتە تڕوهات و کەم نرخەکانیش (تا ئەو ڕادەیەی لە خۆشەویستییەوە سەرچاوە دەگرن) ئێمە دەست بەکار دەبین، لەگەڵ کارکردن و ئەو پشووەی کە دواتر دێت، لەگەڵ بێدەنگی یان لەگەڵ خۆشییەکی کورتی تەنیایی، لەگەڵ هەموو ئەو شتانەی بە تەنیا دەیانکەین، بێ ئەوەی هیچ کەسێک بەشداربێت یان یارمەتیمان بدات، ئێمە ئەو پێک دەهێنین، ئەوێک کە ئەوەندە ناژین بۆ ئەوەی بیناسین، هەروەک چۆن باوباپیرانمان نەیانتوانی ئەوەندە بژین بۆ ئەوەی ئێمە بناسن. لەگەڵ ئەوەشدا ئەوان، ئەوانەی دەمێک پێش ئێستا کۆچیان کرد، هێشتا لە ئێمەدا دەژین، لە هەڵسوکەوتماندا، لەو ئەرکەی ماڵه به‌سه‌ر چارەنووسمانەوە، لە خوێنماندا کە دەبزوێت، هەروەها لەو گوزارشتەدا کە لە قوڵاییی کاتەوە سەر دەردەهێنێت.\nئایا هیچ شتێک هەیە داتببڕێت لەو هیوایەی کە بەم شێوەیە ڕۆژێک لە ڕۆژان لە ئەودا دەژیت، ئەوێک کە دوورترینە، ئەوێک کە دوا سنوورە؟\nبەڕێز کاپوسی ئازیز، بەم هەستی خۆ تەرخانکردنەوە یادی کریسمس بکەرەوە، بەوەی کە ڕەنگە ئەو پێویستی بەم ئەندێشەیەی تۆ بێت بۆ ئەوەی دەست پێ بکات. ڕەنگە ئەم قۆناغی گواستنەوەیە ئەو ڕۆژانە بن کە هەموو شتێک له تۆدا لەسەر ئەو کار دەکات، هەروەکوو چۆن پێشتر لە منداڵیتدا لێنەبڕاوانە کارت لەسەر ئەو دەکرد. ئۆقرە بگرە و خۆت ڕووگرژ مەکە، ئەوە بزانە کەمترین شتێک بتوانین بیکەین ئەوەیە هاتنەبوونی ئەو سەختتر نەکەین، هەروەک چۆن زەوی لەگەڵ بەهاردا نایکات کاتێک بەهار دەیەوێت بێتەبەرەوە.\nکامەران بە و دڵنیابە.\n٢٣ کانونی یەکەم ١٩٠٣\nتێبینی: ئەم نامەیە لە کتێبی “نامەیلێ بۆ شاعیرێکی گەنج” کە کۆمەڵێ نامەی ڕینە ماریا ڕیڵکەی شاعیرە بۆ گەنجێک بە ناوی (فرانز گزاور کاپوس) کە لێهاتووی و توانایەکی شاعیرانەی هەبووە و داوای ڕێنوێنی لە ڕیڵکە کردووە. دیلان قادر لە ئینگلیزییەوە کردوویەتی بە کوردی و ساڵی ٢٠١٨ لە لایەن ناوەندی غەزەلنووسەوە چاپ و بڵاو کراوەتەوە.\nڕیڵکە، شیعر، نامە، وەرگێڕان\n← یاریزانی زار\nڕۆبۆتەکانی تامکاروم →


بە بڕیاری فەرمانگەی تەندروستی سلێمانی، نەخۆشخانەی فریاكەوتنی پێشوو تەرخانكرا بە توشبووانی نەخۆشی كۆرۆنا.\nپەیامنێرمان لە سلێمانی ئەمڕۆ پێنجشەممە 22ی تشرینی یەكەم لە بەردەم نەخۆشخانەی فریاكەوتنی پێشووی سلێمانی پێی ڕاگەیاندین، نەخۆشخانەكە بە بڕیاری فەرمانگەی تەندروستی تەرخانكراوە بۆ توشبووانی كۆرۆنا.\nوتیشی، لەئێستادا 33 توشبووی نەخۆشییەكە لەنێو نەخۆشخانەكەدان و لەژێر چاودێری پزیشكدا چارەسەر وەردەگرن. ئەوەشی وت، ئەو نەخۆشانەی گوازراونەتەوە باری تەندروستییان جێگیرە و لە قۆناغەكانی تێپەڕاندنی ڤایرۆسەكەدان.\nلەسەر زاری بەرپرس و پزیشكانی نەخۆشخانەكەشەوە ئاشكرایكرد، ئامادەكاری كراوە بۆ وەرگرتنی نەخۆشی زیاتر و نهۆمی دووەمی نەخۆشخانەكەش بۆ ئەو مەبەستە بەكاردەهێنرێت.\nتەرخانكردنی ئەو نەخۆشخانەیە لەكاتێكدایە ئەمڕۆ ئاسۆ حەوێزی، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی هەرێم ڕایگەیاند، لەماوەی 24 کاتژمێری ڕابردوودا لە هەرێمی کوردستان ژمارەی توشبووانی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بە ڕێژەیەکی بەرز زیادیکردووە.\nكارمەندانی كارەبای سلێمانی دژی بەتایبەت كردنی كەرتی كارەبان\nكارمەندانی كارەبای سلێمانی بڕیاری گۆڕینی كەرتی كارەبا لە حكومییەوە بۆ تایبەت ڕەت دەكەنەوە، داواش دەكەن موچەكانیان هاوتای كارمەندانی…\nخوێندنی ناوپۆل دەستیپێكردەوە و تا كۆتایی ساڵی خوێندن ڕاناگیرێت\nخوێندنی ناوپۆل لە سەرجەم ناوەندەكانی خوێندن لە هەرێمی كوردستان دەستیپێكردەوە و بەرپرسێكی پەروەردەش دەڵێت، لە كۆتایی مانگی داهاتوو…


پێش 2 هەفتە 217 جار خوێنراوەتەوە\nتیمێکی توێژینەوە لە زانکۆی ” Darmstadt” ئەڵمانیا، لاوازییەکی ئەمنی لە AirDrop ئاشکرا دەکەن کە ڕێگە بە هاککەرەکان دەدات بە ئاسانی بگەن بە ژمارە تەلەفۆن و ناونیشانی ئیمەیلی بەکارهێنەرانی ئەپڵ.\nتیمەکە ڕوونی دەکاتەوە کە هاککەرەکان دەتوانن ژمارەی تەلەفۆن و ناونیشانی ئیمەیلی هەر بەکارهێنەرێکی نزیکی ئەپڵ بەدەست بهێنن لە ڕێگەی AirDrop ئەویش بەهۆی هەڵبژاردەی ” Contacts Only ”.\nئەم هەڵبژاردنە "میکانیزمی سەلماندنی متمانە" بەکاردەهێنێت بۆ پشتڕاستکردنەوەی بوونی نێرەر و وەرگر لە لیستی پەیوەندی یەکتریدا، بەڵام ئەمە دەکرێت لەلایەن هاککەرەکانەوە بەکاربهێنرێت بۆ بەدەستهێنانی زانیاری بەکارهێنەر.\nهەرچەندە ئەپڵ کاتێک داتاکان هاوبەش دەکات، تەشفیر بەکاردێنێت بە مەبەستی پارێزگاری گواستنەوەی داتاکان، بەڵام لێکۆڵەرە ئەڵمانییەکان بۆیان دەرکەوت کە ئامێرەکان بە بەکارهێنانی تەکنیکی سادەی وەک Brute-force attack هاک دەکرێن، جۆرێک لە هێرش تەنها لەسەر دەقی تەشفیرکراو ئەنجام دەدرێت.\nڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەکات کە 1.5 ملیار ئامێری کۆمپانیای ئەپڵ مەترسی هاککردنیان لەسەرە لە هەرکاتێکدا بێت ئەو تیمەی کاری لەسەر ئەم قەیرانە کردووە پێشنیازی بەکارهێنانی بەرنامەی " PrivateDrop " ی کردووە کە لە جیاتی " AirDrop " تاکو پارێزراو بن.\nPrivateDrop پشت دەبەستێت بە پرۆتۆکۆلی تەشفیرکراو پێشکەوتوو کە بە سەلامەتی پەیوەندیەکان دەدۆزیەوە لە نێوان بەکارهێنەران بەبێ هاوبەشکردنی زانیاریە تایبەتەکان.\nدواجار ئەم کەلێنە ئەمنیە دۆزینەوەیەکی ئەم دواییانە نییە و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 2019 یە، کە ئەپڵی لێ ئاگادار کرابوەوە بەڵام دانی بە کێشەکەدا نەنا و چارەسەریی ڕانەگەیاند!\nبۆچی ئه‌مڕۆ زۆرێك له كۆنترۆڵی ئۆتۆمبێله‌كان له‌كاركه‌وت؟\nچین یەکەم مانگی دەستکردی تاقیکردنەوەی 6G ی رەوانەی خولگە زەوی کرد


سیناتۆرێک لەسەر ئەنەس کانتەر هاتە دەنگ – بزاڤی خزمەت\nسیناتۆرێک لەسەر ئەنەس کانتەر هاتە دەنگ\nڕۆن ویدێن سیناتۆری ویلایەتی ئۆریگۆن لە ئەنجومەنی سیناتی ئەمریکا نامەیەکی پشتیوانییکردنی لە ئەنەس کانتەر یاریزانی تۆپی سەبەتە ئاراستەی وەزارەتی دەرەوەی وڵاتەکەی کردووە و تیایدا داوا دەکات وڵاتەکەی پشتیوانیی کانتەر بکات کە یەکێکە لەو یاریزان و کەسایەتیە بەرهەڵستکارەکانی حکومەتی تورکیا.\nویدێن ڕۆژی هەینی ڕابردوو نامەکەی ئاراستەی مایک پۆمپیۆی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کردووە و تیایدا ئاماژەی بەوە داوە کە ئەنەس یەکێکە لەو کەسانەی کە لەلایەن حکومەتی تورکیاوە داواکراوە و ناتوانێت بگەڕێتەوە بۆ وڵاتەکەی. ئەو سیناتۆرە نووسیویشیەتی:” ئێردۆغان وەک دیکتاتۆرێکی هەستیار واز لە کانتەر و خێزانەکەی ناهێنێت.”\nسیناتۆرەکە ئەو بەڵگانەی خستووەتە ڕوو کە ئاماژە بەوە دەکەن کانتەر بڕیاری دەستگیرکردنی لەلایەن داواکاری گشتی ئیستەنبوڵەوە بۆ دەرچووە و نووسیویەتی: “نابێت ئەمریکا بەرانبەر هێرشێکی لەم جۆرە ئاشکرا بۆسەر ئازادی بیرکردنەوە و ڕادەربڕین بێدەنگ بێت. ئەمە وێستگەیەکی مەترسیدارە.”\nهاوکات هەر لەو نامەیەدا ڕۆن ویدێن داوای لە پۆمپیۆ کردووە کە حکومەتی ئەمریکا داواکردنەوەی کانتەر لەلایەن تورکیاوە بە هەند وەرنەگرێت و وەڵامی نەداتەوە، چونکە تاکە تۆمەت کە دراوەتە پاڵ کانتەر پشتیوانیی کردنی بزاڤی خزمەت و م. فەتحوڵڵا گولەنە کە زیاتر لە ٢٠ ساڵە لە تاراوگە و لە ویلایەتی پێنسلڤانیای وڵاتی ئەمریکا دەژی. هاوکات ویدێن تۆمەتەکەی حکومەتی تورکیای لە دژی کانتەر بە تۆمەتی سیاسی لەقەڵەم داوە.\nمەترسی لەسەر گیانی هەیە و ناشتوانێت بە ئازادی گەشت بکات\nشایەنی باسە پاش ئەوەی لە ساڵی ٢٠١٦دا تەقینەوەیەک لە ئەنکەرەی پایتەختی تورکیا ئەنجام درا، کانتەر ڕەخنەکانی بۆسەر ئێردۆغان و حکومەتەکەی توندتر کردەوە و دواتریش ڕایگەیاند کە مەترسی لەسەر گیانی هەیە و ناشتوانێت بە ئازادی گەشت بکات. ئەوەش سەرەڕای ئەوەی کە یاریزانێکی بەناوبانگی باسکەیە لە جیهاندا و لە NBA یاری دەکات.\nشایەنی باسە کانتەر کە یاریزانی یانەی پۆرتلاند بلازەرە لە تشرینی یەکەمی ساڵی پاردا بەهۆی مەترسی کوشتنیەوە لەلایەن دەزگای هەواڵگری تورکیاوە، کانتەر نەیتوانی بەشداری یاری یانەکەی بکات بەرانبەر واشنتۆن ویزاردس کە لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا ئەنجام درا.\nلەوبارەیەشەوە لە لێدوانێکیدا کانتەر وتی:” بەڵێ بە ئاسانی دەتوانن بمکوژن لەوێ، چونکە لەوێ چەندین بەکرێگیراو هەیە. بە ئاسانی دەتوانن بمکوژن. ئەوەش دەبێتە ڕووداوێکی زۆر قێزەون.”\nلە ٨ی مارسدا چالاکییەک بۆ ئازادکردنی ئافرەتان ئەنجام درا\nچیرۆکی مامۆستا ڕانا: لەگەڵ کچەکەمدا هەستم دەکرد لە کەمپی نازیەکاندا دەژیم


نرخی بەرمیلێک نەوت 112 دۆلاری تێپەڕکرد | KURDPLAT\nنرخی بەرمیلێک نەوت 112 دۆلاری تێپەڕکرد\nکوردپلات 3/04/2022 08:45:00 ص ليست هناك تعليقات\nنرخی بەرمیلێک نەوتی برێنت ئەمڕۆ هەینی سەرووی 112 دۆلارە، ئەوەش لەکاتێکدایە کە رۆژی پێنجشەممە تاوەکو نزیکەی 120 دۆلار بەرزبووەوە. نرخی نەوت بە ناجێگیری ماوەتەوە، ئەوەش بەهۆی هێرشەکانی رووسیایە بۆسەر ئۆکراینا.\nبەپێی نرخەکانی بۆرسەی جیهان، نرخی بەرمیلێک نەوتی برێنت ئەمڕۆ هەینی 04-03-2022 بە 112 دۆلار و 40 سەنتە، هەروەها بەرمیلێک نەوتی سووکی تەکساسیش 110 دۆلارە.\nسزاکانی سەر کەرتی وزەی رووسیا وایانکردووە لە چەند رۆژی رابردوودا و بەتایبەتی لە رۆژی پێنجشەممە 24-02-2022وە و دوای دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکەی رووسیا بۆسەر ئۆکراینا، بەردەوام بەرزببێتەوە. رووسیا دابینکەرێکی سەرەکیی سووتەمەنییە بۆ وڵاتانی ئەوروپا، ئێستاش بەهۆی ئەو هێرشانەیەوە بۆسەر ئۆکراینا، یەکێتیی ئەوروپا چەندین سزای بەسەر رووسیا سەپاندووە.\nئەمڕۆ نۆیەم رۆژی هێرشەکانی رووسیایە بۆسەر ئۆکراینا. یەکێتیی ئەوروپا، بەریتانیا و ئەمریکا یەک لەسەر یەک سزای زیاتر بەسەر رووسیادا دەسەپێنن. بەهێزترین زەبر کە تاوەکو ئێستا لە ئابووریی رووسیا درابێت، بێبەشکردنیەتی لە سویفت.\nوڵاتانی ئەندام لە ئاژانسی وزەی نێودەوڵەتی تاوتوێی خستەبازاڕی 60 ملیۆن بەرمیل نەوت دەکەن لەو یەدەگە ستراتیژییەی هەیانە، ئەوەش بە مەبەستی دابەزاندنی نرخی نەوت.\nرووسیا کە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکەی ئۆکراینای ناوناوە "ئۆپەراسیۆنی تایبەت"، رۆژانە چوار بۆ پێنج ملیۆن بەرمیل نەوتی خاو و دوو بۆ سێ ملیۆن بەرمیل بەرهەمی نەوتی هەناردە دەکات.\nنرخی زێڕ و زیو\nنرخی زێڕیش لە چەند رۆژی رابردوودا بەرزبوونەوە و دابەزینی بەخۆوە بینیوە، ئەمڕۆ هەینی هەر ئۆنسەیەک زێڕ بە 1939 دۆلار و 63 سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت. هەروەها نرخی ئۆنسەیەک زیویش بە 25.15 دۆلارە.\nبەهای دۆلار بەرامبەر دراوە جیهانییەکان:\n100 دۆلار بەرامبەرە بە 146 هەزار و 250 دیناری عێراقی\nیۆرۆ - دۆلار 1.103 EUR/USD\nپاوەند - دۆلار 1.334 GBP/USD\nدۆلار - یەن 115.442 USD/JPY\nدۆلار - لیرە 14.14 USD/TRY\nیەک دۆلار - ریاڵ (تمەن) 26 هەزار و 50 تمەن USD/IRR\nیەک دۆلاری ئەمریکی - 110 روبڵی رووسی


ڕێژەى بەکاربەرانى iOS 8 گەیشتە %٧٧ لەسەر ئامێرە هۆشمەندەکانى ئەپڵ – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 18, ئازار 2015\nکۆمپانیاى ئەپڵ کۆتا ئامارى بەکاربەرانى سیستەمى iOS وەشانى ٨ـى لەسەر ئامێرەکانى بڵاوکردەوە. بەگوێرەى ئەو ئامارەى کە لە پێگەى گەشەپێدەرانى ئەپڵ بڵاوکراوەتەوە ڕێژەى بەکاربەرانى سیستەمى iOS وەشانى ٨ لە %٧٧ـى ئامێرەکانى ئەپڵ پێکدێنێت. کە بە بەراورد لەگەڵ ئامارى پێشووى مانگى ٢ ڕێژەى %٥ زیادى کردووە و چاوەڕوان دەکرێت ئەو ڕێژەیە لە زیادبووندابێت.\nوەهەروەها لەگەڵ بەرزبوونەوەى ڕێژەى بەکاربەرانى iOS وەشانى ٨ ئەوا ڕێژەى بەکاربەرانى وەشانى ٧ـى سیستەمەکە دابەزیووە لە %٢٥ بۆ %٢٠ . وەهەروەها ڕێژەى بەکاربەرانى وەشانى ٦ و وەشانەکانى تریش. ئەو ئامارە لە ١٦ـەى ئەو مانگە نوێکراوەتەوە.\nشایەنى باسکردنە هەفتەى ڕابردوو وەشانى ٨،٢ iOSـى بۆ ئامێرەکانى بڵاوکردەوە.\nتاگەکان ئای ئۆ ئێس ئایفۆن هەواڵ هۆشمەند


خۆپیشاندان دەستی پێكردەوە و هێزە ئەمنییەكان خرانە ئامادەباشییەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخۆپیشاندان و ناڕەزایی دژی ئەنجامی هەڵبژاردنە پەڕلەمانییەكەی عێراق لە بەغدا و لە نزیك ناوچەی سەوز دەستی پێكردەوە و خۆپیشاندەران داوای ژماردنەوەی دەستی دەنگەكان دەكەن و هاوكات هێزە ئەمنییەكان خرانە حاڵەتی ئامادەباشییەوە.\nخۆپیشاندەرانی بەغدا، كە لەو حزبانە پێكهاتوون، كە ئەنجامی هەڵبژاردنیان ڕەتكردۆتەوە بەهۆی كەمبوونەوەی دەنگەكانیان و لەلایەن حەشدی شەعبییەوە پشتیوانی دەكرێن، چەندین دروشمیان دژی ئەنجامی هەڵبژاردنە پەڕلەمانیەكە بەرزكردۆتەوە.\nخۆپیشاندەران دەروازەی ناوچەی سەوزیان گرتووە و هەڕەشەی هەڵدانی خێمە دەكەن لە گۆڕەپانەكە، ئەگەر تەواوی سندوقەكانی دەنگدان بە دەست هەژمار نەكرێنەوە.\nبەپێی هەواڵی میدیا عێراقییەكان، هێزێكی زۆری ئەمنی لە شەقامەكان و ناوچەی سەوز بڵاوەی پێكراوە و خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە.\nخەڵك- نێردەی یەكێتی ئەوروپا، ڕێژەی بەشداریی لە دەنگدانی گشتی لە هەڵبژاردنی پێشوەختەی عیراق، تا ئێستا بە لاواز وەسف دەكات. (زیاتر…)\n24 کانونی یەکەم 2021 3.15 pm\nخەڵك- ئاژانسی وەزارەت بۆ كاروباری پۆلیس، كوژرانی مامۆستایەك بەدەستی براكەی لەكاتی گەڕانەوەی بۆ ماڵەوە لە ناوچەی…


سه‌رۆک وه‌زیرانى کاربه‌رێکه‌رى عێراق، عادل عه‌بدولمه‌هدى رایگه‌یاند: وڵاته‌که‌ى یاداشتێکى فه‌رمى له ئه‌مریکاوه پێگه‌یشتووه که په‌یوه‌سته به دووباره بڵاوه‌پێکردنه‌وه‌ى هێزه‌کانیان له عێراق.\nبه‌پێى راگه‌یه‌نراوێکى نووسینگه‌ى سه‌رۆک وه‌زیرانى کاربه‌رێکه‌رى عێراق، عادل عه‌بدولمه‌هدى له میانى کۆبوونه‌وه‌ى ئه‌نجوومه‌نى ئاسایشى عێراق رایگه‌یاندووه "یاداشتێکى فه‌رمیمان له ئیداره‌ى ئه‌مریکاوه پێگه‌یشتووه که په‌یوه‌سته به بڕیارى بنیاتنانى په‌یوه‌ندى ستراتیژى و دووباره بڵاوه‌پێکردنه‌وه‌ى هێزکانى ئه‌مریکا له عێراق، و ده‌ستکردن به گفتوگۆ له‌نێوان شاندى فه‌رمى هه‌ردوو وڵات له‌وباره‌یه‌وه".\nعادل عه‌بدولمه‌هدى رایگه‌یاند، یاداشته‌که‌ى ئه‌مریکا به‌ره‌پێشچوونێکى گرنگه له په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان هه‌ردوو وڵات و سه‌قامگیرى ناوچه‌که، به‌بێ ئه‌وه‌ى هیچ زانیارییه‌ک له‌باره‌ى ناوه‌ڕۆکى یاداشته‌که‌ى ئاشکرا بکات.\nوتیشی: "له‌م ماوانه‌ى دواییدا په‌یوه‌ندى له‌نێوان گه‌وره به‌رپرسانى هه‌ردوو وڵاتدا هه‌بووه"، و ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد که کشانه‌وه‌ى فراوانى هێزه بیانییه‌کان به رێوڕه‌سمى فه‌رمى و له‌ژێر سێبه‌رى یاسا به‌ڕێوه‌چووه.\nراشیگه‌یاند "بنه‌ماى په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان هه‌ردوو وڵات پێویسته به‌شێوه‌ى ئاسایى بێت نه‌ک دوژمنکارانه و له به‌رژه‌وه‌ندى ئه‌مریکا و عێراقدایه وه‌ک هاوبه‌ش و دۆست بمێننه‌وه له پێناو پاراستنى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى ناوچه‌که و جیهاندا".\nعادل عه‌بدولمه‌هدى ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد که کۆبوونه‌وه‌ى ئه‌مڕۆى ئه‌نجوومه‌نى ئاسایشى نیشتمانیى تایبه‌ت بووه به تاوتوێکردنى دۆسیه‌ى په‌یوه‌ندییه‌کانى نێوان عێراق و ئه‌مریکا و داهاتووى هه‌ماهه‌نگى ئابوورى و ئاسایش له نێوان هه‌ردوو وڵاتدا.


ڕێگا ڕه‌ئوف : قسه‌كردن له‌سه‌ر سێكس قه‌ده‌غه نییه و نه‌بووه له ئیسلامدا . – WTARIKURD\nڕێگا ره‌ئوف ” ، كۆمه‌ڵناس و نووسه‌ر و هه‌ڵسوڕاوی ژنان له‌م دیمانه‌یه‌دا ، باس له په‌یوه‌ندیی نێوان هه‌ردوو ڕه‌گه‌ز و هۆشیاریی سێكسیی و هۆكاره‌كانی نه‌بوونی هۆشیاریی سێكسیی له كۆمه‌ڵی كورده‌واریدا ده‌كات.\nپ : ئاستی تێگه‌یشتنی هۆشیاریی سێكسی لای تاكی كورد له چ ئاستێكدایه؟ زۆرجار باس له‌وه‌ده‌كرێت كه پیاوی كورد ئافره‌تی ته‌نیا بۆ سێكس ده‌وێت؟\nڕێگا ڕه‌ئوف : ئاستی هۆشیاریی خه‌ڵك له‌هه‌موو بوارێكدا ، به‌ر له‌هه‌ر شتێك له‌ڕێگای خوێندن ، میدیا ، داموده‌زگای تایبه‌ته‌وه ده‌بێت . خه‌ڵكی كوردستان به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ئه‌م بوارانه‌ی هۆشیاركردنه‌وه‌یان نییه ، بۆ نموونه قوتابخانه یه‌كێكه له‌پایه ئه‌ساسییه‌كانی فێربوون و زانین له‌بواری سێكس ، ئه‌ندامی له‌ش ، نه‌خۆشی ، ده‌وره‌ی مانگانه و … هتد، به‌ڵام ئه‌م به‌شانه نه‌ك هه‌ر نییه ، به‌ڵكو به‌شێكی قه‌ده‌غه‌كراوی خوێندنه . تاك ئه‌بێت هه‌وڵ بدات خۆی خۆی هۆشیار بكاته‌وه بۆیه ئه‌وه‌ش ئه‌وه‌ستێته سه‌ر ئاستی هۆشیاریی خێزانی كه دیسانه‌وه هه‌مان یاسای قاچاغ كردن به‌كار دێنن ئیتر تاك چۆن و به‌چ شێوه‌یه‌ك له سێكس بزانێت ؟ ئه‌وه‌ی له ئێستادا به‌ڕای من به‌دی ده‌كرێت زۆرتر ڕۆشنبیرییه‌كی خۆییه كه له سایته پۆرنۆگرافییه‌كانه‌وه تاكی كورد فێری ده‌بێت ، كه‌به‌داخه‌وه ئه‌مه‌ش جۆرێكی تره له فێربوونی نادروست و نازانستی .\nپ : له دامه‌زراوه میدیاییه‌كاندا تا چه‌ند بابه‌تی هۆشیاریی سیكسی باس ده‌كرێت و تاچه‌ند توانیویه‌تی تاك له‌م بابه‌ته گرنگه ئاگادار بكاته‌وه ؟ مه‌سه‌له‌ی ڕۆشنبیریی سێكسی له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه مه‌سه‌له‌یه‌كی هه‌ستیار و زۆرجاریش قه‌ده‌غه بووه ، پێتان وانییه هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌شه تا ئێستا بێ گفتوگۆ ماوه‌ته‌وه‌و قسه و دانیشتنی زانستی و بابه‌تیانه‌ی له‌سه‌ر نه‌كراوه ؟\nڕێگا ڕه‌ئوف : به‌بڕوای من ئه‌و جۆره له‌بیركردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه كه شێوازێكی ئایینی و دواكه‌وتووانه‌یه ، كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاندن و میدیاكانیشی لێ به‌ده‌ر نین . قسه‌كردن كاتێك له قوتابخانه و زانكۆ و بواره‌كانی تردا قاچاغ و بێ باس بێت بێ‌گومان ئه‌وانه‌ش كه له بواری میدیا كار ده‌كه‌ن هه‌ر له‌و كۆمه‌ڵگایه‌وه هاتوون ، بۆیه سه‌یر نییه كه باسكردنی ئه‌م مه‌سه‌له‌یه به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له سه‌ر هه‌مان ئه‌و بنه‌ما ئاینیی و خێڵه‌كی و پیاوسالارانه‌یه . قسه‌كردن له‌سه‌ر سێكس قه‌ده‌غه نییه و نه‌بووه له ئیسلامدا ، به پێچه‌وانه‌وه ، به‌شێكی گرنگی قورئان و فه‌رمووده‌كان و ئه‌ده‌بیاتی ئیسلام ته‌رخان كراوه بۆ ئه‌م باسه ، به‌ڵام به‌پێی جیهانبینیی ئه‌و ئایینه و له ڕوانگه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌و ئایینه‌وه و له‌سه‌ر بنه‌مای یاساكانی ئه‌و ئایینه بۆ په‌یوه‌ندیی نێوان ژن و پیاو . ئه‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌یه له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا باس كردنی سێكسه به‌ده‌ر له ئایین ، باسكردنی سێكس له ده‌ره‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ی خێزان كه دامه‌زراوه‌یه‌كی ئاینییه له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا. به‌پێی ئایینی ئیسلام ئامانجی سێكس بۆ ژن منداڵ خستنه‌وه‌یه ، ته‌نیا پیاو بۆی هه‌یه به ئامانجی ( خۆبه‌تاڵكردنه‌وه و چێژوه‌رگرتن ) بیر له سێكس بكاته‌وه و ئه‌نجامی بدات . ئه‌گه‌ر ژن به‌و ئامانجه بڕوانێته سێكس ، به له‌شفرۆش و به‌ڕه‌ڵا و سۆزانی و بێشه‌ڕه‌ف و بێ نامووس له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێت . به‌پێی ئیسلام ( كه جێی كولتوور و دابونه‌ریتیشی گرتووه‌ته‌وه لای ئێمه ) ژن ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ مێردی خۆیشیدا بۆی نییه ده‌ری بخات كه چێژ له سێكس ده‌بینێ ، نابێ ئه‌و ده‌ستپێشخه‌ربێت و نابێ نیشانی بدات كه هه‌ندێ شتی پێخۆشه ، نه‌وه‌ك مێرده‌كه‌ی گومانی لێبكات كه ئه‌و شتانه‌ی له‌گه‌ڵ كه‌سی تردا پێش ئه‌و كردبێت ، نابێ مێرده‌كه‌ی گومان بكات كه شاره‌زایی و زانینی له‌و باره‌وه هه‌یه . بۆیه خێزان و كۆمه‌ڵگه پێیان وایه تا ژن نه‌زان بێت له‌و باره‌وه باشتره و په‌سه‌ندتره لای هاوسه‌ره پیاوه‌كه‌ی. زۆر جار بیستوومانه كه هه‌ندێ ژن تووشی كێشه بوون كاتێك حه‌زی سێكسیی خۆیان بۆ مێرده‌كانیان ده‌رخستووه ، یا نیشانیان داوه كه شاره‌زایی و زانیارییان له‌و باره‌وه هه‌یه . ڕووبه‌ڕووی ئه‌م پرسیارانه بوونه‌ته‌وه : باشه تۆ ئه‌و شته چۆن ئه‌زانیت ؟ له كوێ فێربوویت ؟ هه‌ڵبه‌ته پێش من پیاوی ترت ناسیوه ؟ … تاد. زانیاری له بواری سێكسوه‌ڵیتێدا ده‌بێ له لایه‌ن هه‌ردوو ڕه‌گه‌زه‌وه بێت نه ته‌نیا پیاو ، مادام كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه ئه‌م زانینه بۆ كچانمان بە ڕه‌وا نابینێت ، كه‌واته ئه‌و كێشه‌ی نه‌بوونی كولتووری سێكسه هه‌ر ده‌مێنێته‌وه . كێشه‌كه‌یش له‌وه‌دایه كه سێكسوه‌ڵیتێیش وه‌ك هه‌ر بوارێكی تری ژیان پێویستی به پراتیكه ، لایه‌نی تیۆری باشه به‌ڵام ئایا تۆ هه‌زار ساڵ باسی مه‌له‌كردنت بۆ بكه‌ن به تیۆری ، تا نه‌چیته ئاوه‌وه ده‌توانی وێنای بكه‌یت ؟ یا ئایا سوودی هه‌یه و فێری هیچ ده‌بیت به‌و تیۆرییه؟ ئێ له كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا كچ بۆی نییه پراكتیكی سێكس بكات ، دوای هاوسه‌رگیریش زۆر جار له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌یدا كه خۆی له‌و شاره‌زاتر نییه له‌و باسه‌دا .\nپ : وه‌ك كۆمه‌ڵناسێك ، پێتان وایه هۆشیاریی سێكسی لای پیاوی كورد له ژێر پله‌ی سفردا بێت و لای ئافره‌تیش بڤه‌و قه‌ده‌غه بێت ، قسه‌ی ئێوه له‌مباره‌یه‌وه چییه ؟\nڕێگا ره‌ئوف : هوشیاری به گشتی، له هه‌ر بوارێكی زانست یا ژیاندا بێت ، دوو لایه‌نی هه‌یه: تیۆری و كرده‌یی (پڕاكتیك ). سێكسوه‌ڵیتێ ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندیی به ژیانه‌وه هه‌یه ، به‌شێكی بنه‌ماییی ژیانه . واته بواری كرده‌یی له تیۆرییه‌كه‌ی بێ‌بایه‌ختر نییه . كه تۆ ئازادیی سێكسیت نه‌بوو ، كه كولتوورێك ئازادیی سێكسی به ڕه‌وا نه‌بینی ، هه‌ڵبه‌ته هوشیاریی سێكسیش به ڕه‌وا نابینێت . هوشیاریی سێكسی له ئازادی ئه‌زموونی سێكسه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت. گه‌ر له‌م ڕووه‌وه بڵێین با وشیاربین ، واته یا وه‌ك ئه‌وه‌یه بڵێین با ئازادبین ، ئایا ئێمه هه‌موو كۆكین له‌سه‌ر ئازادیی سێكسی؟ نه ته‌نیا بۆ خۆمان، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر پیاوبین ، به‌ڵكو بۆ كه‌سوكار و هاووڵاتیانمان به‌گشتی به‌تایبه‌تیش خوشك و دایك و كچانی خۆمان؟ به‌بێ ئه‌و ئازادییه‌ش چۆن بگه‌ینه هۆشیاری؟ پێشی بگه‌ین چی لێبكه‌ین و سوودی چییه و بۆ چیمانه ؟\nپ : زۆرجار هه‌واڵی ئه‌وه ده‌بیستین كه له هه‌ندێك شاره‌كانی كوردستانی ماڵی له‌شفرۆشی كراونه‌ته‌وه و كه له لایه‌ن ده‌زگا ئه‌منییه‌كانه‌وه ده‌ستگیر ده‌كرێن ، زۆرجاریش به‌زوویی ئازاد ده‌كرێن ، ده‌گوترێت به‌هۆی نه‌داری و بێ كاری و بژێوی ژیانه‌وه كۆمه‌ڵه خه‌ڵكانێك په‌نا بۆ له‌شفرۆشی ده‌به‌ن ، ئایا تا چه‌ند ئه‌وه هۆكاره كه هه‌ندێك كه‌س بازرگانی به جه‌سته‌ی ئافره‌ته‌وه ده‌كەن بۆ كۆكردنه‌وه‌ی سه‌رمایه‌ی زیاتر ؟\nڕێگا ڕه‌ئوف: له وڵاته سیكولاره‌كان دا ، به‌تایبه‌ت وڵاتانی ئه‌ورووپا كه من باشتر ده‌یانناسم ، بازرگانی كردن به مرۆڤه‌وه به هه‌موو شێوه‌یه‌ك به‌ره‌نگاری ده‌كرێت . له‌شفرۆشی دوو جۆری هه‌یه : بازرگانیی سێكس كه تێیدا ژن ته‌نیا كاڵایه و ده‌كڕدرێت و ده‌فرۆشرێت و داهاتی بۆ خۆی نییه و له كۆتاییدا یا ده‌كوژرێت یا كه ته‌مه‌نی چووه سەر فڕێ ده‌درێته سه‌ر جاده‌كان . جا زۆر جار له وڵاتێكدایه كه وڵاتی خۆی نییه . زمان نازانێت ، كه‌س ناناسێت و هیچ شوناسێكی یاساییی نییه. بۆیه ئه‌و ژنه پێی ده‌وترێت كۆیله‌ی مۆدێرن و به نامرۆڤانه‌ترین شێوه ده‌ژی و ده‌مرێت . ئه‌مه بازرگانیی سێكسی نایاسایی و ناده‌وڵه‌تییه . جۆرێكی تر له بازرگانیی سێكسی له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه چاوه‌دێری ده‌كرێت . ئه‌و ژنانه‌ی كه به ڕه‌سمی ئه‌م كاره ده‌كه‌ن بیمه‌ی ته‌ندرووستیان هه‌یه ، له شوێنێكی دیاری‌كراودا كارده‌كه‌ن كه چاودێری چ ده‌زگا ئه‌منییه‌كان و چ دامه‌زراوه‌ی ته‌ندرووستیی له‌سه‌ره . بازرگانیی سێكسی ته‌نیا له‌شفرۆشیش نییه ، كۆمه‌ڵێكی زۆر له خزمه‌ت و ده‌زگا و كه‌ره‌سته و كه‌لوپه‌لی بازرگانییه ، وه‌ك سینه‌ما و ڕۆژنامه و گۆڤار و چیرۆك و ئه‌ده‌بیاتی سێكسی جا چ پۆرنۆگرافی بێت و چ بزوێنه‌ر . ئه‌مانه هه‌موو به‌شێكن له‌و بازرگانییه و ده‌بنه سه‌رچاوه‌ی ملیۆنان دۆلار له داهاتی ساڵانه‌ی وڵاتێكی وه‌ك ئه‌ڵمانیا بۆ نموونه ، له‌جێی ئه‌وه‌ی ئه‌و وڵاته بهێڵێت ئه‌و بازرگانییه كه هه‌رچۆنێك بێت ناكرێ ڕێی لێبگیرێت و به‌شێكه له ئازادی و پێداویستی تاكه‌كان ، ده‌كرێت باجیشی لێ بگیرێته‌وه و ده‌سه‌ڵات نه‌هێڵێت بكه‌وێته ده‌ست كه‌سانێك كه ده‌سه‌ڵات و سه‌روه‌ت و سامانێكی گه‌وره پێكه‌وه دێنن ، ئه‌مه‌ش ده‌بێته مه‌ترسی بۆ سه‌ر ده‌زگا حكومییه‌كان و ده‌سه‌لاتیان ناهێڵێت له وڵاتدا ، ده‌سه‌ڵات ده‌خاته ده‌ست ئه‌و مافیایانه كه نایاساییانه بازرگانی به مرۆڤه‌وه ده‌كه‌ن . من داكۆكی له له‌شفرۆشی ناكه‌م ، ناڵێم كارێكی ئاسایییه و ده‌بێ بره‌وی پێبدرێ ، به‌ڵام هه‌موو حكومه‌تێك ئه‌ركی خۆیه‌تی ته‌ندرووستی و ئاسایش و ئازادیی هاووڵاتییانی بپارێزێت . ئێمه چاك ده‌زانین كه نه‌ك له ڕۆژئاوادا به‌ڵكو له ناوجه‌رگه‌ی ته‌كیە و خانه‌قا و مه‌زار و مه‌رقه‌د و شوێنه هه‌ره پیرۆزه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتیشدا له‌وانه‌ش به‌نگلادیش ، له‌شفرۆشی هه‌یه نه ته‌نیا له شوێنانی شاردراوه‌دا ، ئێمه ده‌زانین كه له‌شفرۆشی كۆنترین پیشه‌ی مێژووی مرۆڤایه‌تییه ، له‌شفرۆشی له هیچ شوێنێك و به هیچ ده‌سه‌ڵاتێك له‌ناو نه‌چووه ، كه‌واته ده‌بێ كار بۆ كۆنترۆڵ كردنی بكرێت . كار بۆ ئه‌وه بكرێت كه شوێنی تایبه‌ت هه‌بێت بۆ ئه‌و مه‌به‌سته كه له‌ژێر چاودێریی ده‌زگا حكومییه‌كاندا بن . بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سانی نابه‌رپرس بازرگانیی سێكسی نه‌گرنه ده‌ست . سێكسیش وه‌ك جگه‌ره و وه‌ك ئه‌لكۆل و وه‌ك هه‌موو شتێك كه ده‌كرێ بازرگانی پێوه بكه‌ن .\nپ : كه‌م تا زۆر گوێبیستی ئه‌وه ده‌بین ، ئێستاشی له‌گه‌ڵ دابێت ئافره‌تی كورد له شوێنی كاركردن و دانیشتن و هه‌ڵسوكه‌وتی ڕۆژانه‌ی ڕووبه‌ڕووی ته‌نگ پێهه‌ڵچنینی سێكسی ده‌بێته‌وه . ئایا ئه‌وه لاوازیی ئافره‌تی كورده ، یان په‌یوه‌ندیی به نا ڕۆشنبیری تاكه‌وه هه‌یه ؟\nڕێگا ڕه‌ئوف : له كۆمه‌ڵگه‌یه‌كدا كه له‌سه‌ر به‌هاكانی هێزی بازوو و ماسوولكه و چه‌ك و زه‌بروزه‌نگ بنیادنراوه ، هه‌ڵبه‌ته ڕووبه‌ڕووی ته‌نگپێهه‌ڵچنین و هه‌راسان كردن و توندوتیژی ده‌بیته‌وه ، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر ژن بیت یا منداڵ بیت . ئێمه منداڵه نێره‌كانمان بۆ ئه‌وه په‌روه‌رده ده‌كه‌ین كه بتوانن جه‌نگاوه‌ربن ، بتوانن هێزی ماسوولكه و بازوویان به‌كاربێنن زیاتر له‌وه‌ی بیربكه‌نه‌وه و زانست به‌كاربێنن له ژیانیاندا . لاوه‌كانمان فێری هیچ پیشه‌سازییه‌ك و كشتوكاڵێك و به‌رهه‌مهێنانێك ناكرێن ، توانای زانستییان له ئاستێكی نزمدایه و ئه‌مه‌یش وای كردووه كه هه‌ڵسوكه‌وتیان له‌گه‌ڵ به‌رامبه‌ردا هاوسه‌نگی هێزبێت . كێشمه‌كێشمه‌كان و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌كانی ژیانیان هه‌موو له‌ڕێی هێزی بازوو و ماسولكه‌كانه‌وه چاره‌سه‌ر ده‌كه‌ن . خۆ ئه‌گه‌ر هێزی بازوو و ماسوولكه‌یان نه‌بێت پله‌وپایه و پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و جێگای باڵاده‌ستبوونی خۆیان به‌كاردێنن بۆ گه‌یشتن به ئاره‌زووه‌كانیان ، زۆر جاریش چێژ له‌وه ده‌بینن كه په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ ژندا وه‌ك بردنه‌وه و پێشبڕكێی هێز و زاڵبوون بێت له‌جێی ئه‌وه‌ی ئاڵوگۆڕێكی مرۆیانه بێت. ته‌نانه‌ت ژنه‌كانیشمان پیاوی وایان زۆر به‌دڵه به مه‌رجێك برایان یا باوكیان یا مێردیان بێت . شانازی به پیاوێكی واوه ده‌كه‌ن ئه‌گه‌ر سه‌ربه خێزانه‌كه‌ی خۆیان بێت ، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌و پیاوه له‌دژی ئه‌وان هێزی خۆی به‌كاربێنێت ئه‌وسا باسی زۆرداری و ناڕه‌وابوون ده‌كه‌ن . كه‌واته كێشه‌یه‌كی كولتووریه : دایكان كوڕه‌كانیان له‌سه‌ر هه‌مان ئه‌و به‌هایانه په‌روه‌رده ده‌كه‌ن كه باوكان یاساكانیان داڕشتووه. ئه‌مه له خێزانه‌وه گوازراوه‌ته‌وه بۆ شوێنی كاركردن و داموده‌زگاكان .\nپ : كۆمه‌ڵگه‌ی كوره‌واری پابه‌نده به ئایین ، ڕۆڵێكی ئێجگار گه‌وره‌شی هه‌یه له‌سه‌ر تاكه‌كانی ، ئایین هه‌میشه باس له‌وه‌ده‌كات كه هیچ شه‌رم نییه‌و ئاسایییه بابه‌ته سێكسیه‌كانیش ببنه جێگه‌ی باس و خواس و قسه‌یان له‌سه‌ر بكرێت ، پرسیاركه ئه‌وه‌یه له‌به‌ر چی ئێستاش كۆمه‌ڵی كورده‌واری ، ورژاندنی پرسی سێكس به ناشه‌رعی و بڤه‌و حه‌رام ده‌بینێت ؟\nڕێگا ڕه‌ئوف : وه‌ك باسم كرد ئایین له ڕوانگه و گۆشه‌نیگای خۆیه‌وه باسی سێكس ده‌كات . ته‌نیا پیاو ، ئه‌ویش پیاوی ئاینی ، بۆی هه‌یه باسی سێكس بكات ، هه‌موو پیاوێك بۆی نییه و به‌تایبه‌تیش ژن هه‌ر به هیچ شێوه‌یه‌ك بۆی نییه باسی بكات . له‌ناو ژنانیشدا به‌تایبه‌ت كچان پێش هاوسه‌رگیری ، كه به‌ڕاستی ئه‌وانه له هه‌موو كه‌س زیاتر پێویستییان به زانیاری و زانین هه‌یه له‌و بواره‌دا. ئه‌وه‌مان بیرنه‌چێت ئازادیی سێكسیی ژنان ، واته له‌ده‌ستدانی كۆنترۆلی پیاو به‌سه‌ر ژنه‌وه بۆیه كۆمه‌ڵگای پیاوسالاری هه‌میشه سێكس و باس كردن لێی به‌قه‌ده‌غه ده‌هێڵێته‌وه بۆ ئەوەی ئه‌و كۆنترۆله له‌ده‌ست نه‌دات.\nپ : په‌یوندیی نێوان ئافره‌ت و پیاو له كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی، تاچه‌ند په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌ندروسته‌و له‌سه‌ر بنه‌مای مرۆڤایه‌تییه ؟\nڕێگا ڕه‌ئوف: ئه‌و هه‌موو ژن‌كوژییه ، خۆی له‌خۆیدا ده‌ریده‌خات په‌یوه‌ندیی نێوان ژن و پیاو چییه و چۆنه له كومه‌ڵگه‌ی كوردیدا . ئینجا ، پێگه‌ی ژن له ئاییندا، كه پیاوێك ده‌توانێ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه چوار ژن بكاته هاوسه‌ری خۆی ، ئه‌مانه وایان كردووه كه تۆ نه‌توانیت یه‌كسانیت هه‌بێت له كۆمه‌ڵگه‌دا چ له ئاستی تیۆری و چ له ئاستی ژیانی به‌رجه‌سته و ڕۆژانه‌دا . واته تاك چ ژن و چ پیاویش له‌نێوان دوو به‌رداشدایه : دابونه‌ریتی نێرسالارانه‌ی توندوتیژ ، یاسا نایه‌كسانیخوازه‌كانی ئایین . بۆیه له هه‌ردوو ئاسته‌كه‌دا و له‌ناو خێزان و له ده‌ره‌وه‌ی خێزانیش یه‌كسانی و هاومافی گرفتێكی بنچینه‌ییی كۆمه‌ڵگه‌كه‌مانه . هه‌ر په‌یوه‌ندییه‌كیش كه‌نایه‌كسان بوو چ به‌رووكار و چ به ناوه‌ڕۆك كه‌واته دوور ده‌كه‌وێته‌وه له‌په‌یوه‌ندیه‌كی مرۆیانه .\nس – باسنیوز\nئاکۆ برایم : رێگا رەئوف بەکام رێگا ئازادمان دەکات ؟


بەهۆی لەكاركەوتنی چەند وێستگەیەكی كارەبای نیشتمانی و دابین نەكردنی سووتەمەنی بۆ چەند وێستگەیەكی كارەبا و زیادبوونی خواست لەسەر كارەبا لە وەرزی زستاندا، پێشبینی گرانبوونی نرخی مۆلیدە ناحكوومییەكان دەكرێت و كارەبای نیشتمانیش كەم دەبێتەوە .\nئاكۆ مەعرووف، سەرۆكی ئەنجوومەنی موەلیدە ئەهلییەكان بە "وشە"ی ڕاگەیاند، لەكاتی كەمبوونەوەی كارەبای نیشتمانی، موەلیدە ئەهلییەكان قەرەبووی ئەو كاتە دەكەنەوە، بەڵام ئەوە لەسەر هاووڵاتییان گران دەكەوێت و رەنگە نەتوانن ئەو بڕە پارەیە دابین بكەن.\nزیاتر روونی كردەوە، لە ئێستەدا بۆ ئەمپێرێك كارەبا لە هەر سەعاتێكدا بڕی 1350 دینارمان دیاری كردووە، ئەگەر 10 بۆ 12 سەعات كارەبای موەلیدە بدەین هەر ئەمپێرێك بە 16 هەزار دینار لەسەر خەڵك دەكەوێت.\nئومێد محەمەد بەڕێوەبەری كۆنتڕۆڵی كارەبای هەرێم لە لێدوانێكدا بۆ "وشە" ئاشكرای دەكات، چاوەڕوانی چاككردنەوەی ئەم وێستگانەین كە لەكار كەوتوون، بەڵام بەم شێوەی ئێستە بێت پێشبینی دەكرێت لەوەرزی زستاندا 10 بۆ 11 سەعات كارەبا بە هاووڵاتییان بدرێت.\nبە گوێرەی زانیارییەكانی "وشە"، لە ئێستەدا 10 وێستگەی بەرهەمهێنانی كارەبا وەستاون و پێویستی بە سووتەمەنییە كە بۆ هەر مانگێك بە گوژمەی 10 ملیۆن دۆلار سووتەمەنی پێویستە.\nئێستە لە هەرێمی كوردستان نزیكەی 2800 مێگاوات كارەبا بەرهەم دەهێنرێت و بە بڕی 1000 مێگاوات كارەبای وێستگەكان بەهۆی نەبوونی سووتەمەنی وەستاون.\nئاكۆ مەعرووف ئاماژە بەوە دەدات، بڕی یەك بەرمیل گازوایل بە 110 هەزار دینار لە بازاڕی ڕەش دەكڕدرێت، چونكە وەرگرتنی لە حكوومەت زیاتر لەسەر خاوەن موەلیدە ئەهلییەكان دەكەوێت، بۆیە لە ئەگەری بەرزبوونەوەی ئەم نرخە، پێشبینی دەكرێت نرخی ئەمپێری كارەباش بەرز بێتەوە.\nعارف حەسەن خاوەنی مۆلیدەی گەڕەكی نەورۆز بۆ "وشە" دەڵی، ئەگەر وەك ساڵی رابردوو كارەبای حكوومی كەم بێتەوە، پێشبینی دەكرێت بۆ هەر چوار ئەمپێرێك كارەبا 70 هەزار دینار وەربگرین، كە ئەمە ئەنجوومەنی موەلیدە ئەهلییەكان و پارێزگای هەولێر دیاریی دەكەن.\nساڵی رابردو بەرزترین نرخ بۆ هەر ئەمپێرێك كارەبا گەیشتە 12 هەزار دینار و ئەمەیش بووە هۆی ناڕەزایی زۆربەی هاووڵاتییانی كوردستان.\nوشە/هەولێر- رامیار جەواد\nپێداچوونەوە: ه. ج


چۆن خۆم لە هەندێک کتێب ڕزگار کرد - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nچۆن خۆم لە هەندێک کتێب ڕزگار کرد\nرۆمان Sep 3, 2020\nئۆرهان پاموک - لە ئەڵمانییەوە: پێشەوا فەتاح\nلە ماوەی دوو بومەلەرزەکەی نۆڤێمبەری ساڵی ١٩٩٩، کە چەقەکەیان لە (بۆلو) بوو، دیواری بەشێک لە کتێبخانەکەم لەناکاو کەوتە زرمەوکوتە و لەبەر خۆیەوە دەیناڵاند. لەو ساتەدا من لەپشتەوە لەسەر جێگاکەم پاڵکەوتبووم و بە کتێبێک بە دەستمەوە لە جۆلانێی گڵۆپە ڕووتەڵەکە ورد دەبوومەوە. ئەوەی کە کتێبخانەکەم تووڕەیی خۆی خستبووە پاڵ تووڕەیی بومەلەرزەکە، ئەوەی کە خۆی کردبووە وتەبێژی ئەو هەژاندنە، ئەوەی کە یاخی بووبوو، لەلایەکەوە ترساندمی، لەلایەکی دیکەشەوە تووڕەی کردم، لەبەرئەوەی وام هەست دەکرد خیانەتم لێکرابێت. لە بوومەلەرزەکانی زووشدا هەمان هەستم هەبوو. ئیدی من بڕیارم دا کتێبخانەکەم سزا بدەم.\nبەو چەشنە لە ماوەیەکی کورتدا بە بێباکییەکی سەیرەوە دووسەدوپەنجا کتێبم هەڵبژارد و تووڕمدان. کتێبەکانم بەبێ هیچ دوودڵییەک هەڵدەبژارد – وەک سوڵتانێک کە بە پەلە ئاپۆڕایەکی گەورە لە خەڵک تەیدەکات و ئەو ژێردەستانە دیاری دەکات، کە دەبێت سزا بدرێن، یاخود وەک سەرمایەدارێک کە بە پەنجە کۆمەڵە کارمەدنێک هەڵدەبژێرێت کە دەبێت دەربکرێن. ئەوەی کە من سزام دەدا، ڕابردووی خۆم بوو، سزادانی ئەو کارە بوو کە من لە گەڕان و هەڵبژاردن و کڕین و گواستنەوە و هەڵگرتن و خوێندنەوەدا کردبووم، دواجاریش سزادانی ئەو وەهمانە بوو کە لە خوێندنەوەی کتێبەکانی داهاتوومدا تووشم دەبوون. وەکو دواتر پەیم پێبرد، لەگەڵ ئەو کارەدا پتر وام هەست دەکرد خۆم لە بارێک ڕزگار بکەم وەک لەوەی سزایەک بەجێبهێنم.\nئەو هەستە خاڵێکی باشی دەستپێکە بۆ وەسفکردنی پەیوەندی من لەگەڵ کتێب و کتێبخانەکەمدا. چونکە حەزدەکەم شتێک سەبارەت بە کتێبەکانم بڵێم بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا خۆم لە فشەوفاڵی ئەو جۆر خەڵکانە دوور ڕابگرم، کە بەو کارە دەیانەوێت ئەوە زەق بکەنەوە کە چەند کەسانێکی تایبەت و ڕۆشنبیر و شازن لەکاتێکدا باس لە خۆشەویستی خۆیان دەکەن بۆ کتێب، یاخود ئەم و ئەو شتی دەگمەنیان لە پراگ، لە دووکانێکی ئەنتیکواری چکۆلانەی ناو شەقامێکی چەپەکدا دۆزیوەتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا ئەو خۆ بادانە، ئەو تەسەنوع و خۆنمایشکردنەی ئەو مشتە کتێب دۆست و ئەرشیفکارانە شانبەشانی ئەو کارە بێ خەیاڵە مامناوەندیانەی ڕۆژانەی ئێمە لەڕاستیدا تەنها حورمەت لەمندا بەرامبەر ئەوان دروست دەکات. دواجار من لە وڵاتێکدا دەژیم کە تیادا نەوەک نەخوێندنەوەی کتێب بەڵکو خوێندنەوەی وەک سەیروسەمەر، وەک نیشانەیەک لە نەخۆشی و نابەختەوەری تەماشا دەکرێت. بەڵام بۆ من مەسەلە ئەوەنییە باس لە خۆشەویستی خۆم بۆ کتێبەکانی ناو کتێبخانەکەم بکەم. کورتترین ڕێگا بۆ ئەوەی لەو تووڕەییە چیرۆکێک دروست بکەم، ئەوەیە کە بەیادی خۆمی بهێنمەوە، چۆن و لەبەچی خۆم لە کتێب ڕزگار دەکەم.\nخۆ یەکێک لە مەبەستی دانانی کتێبەکانمان لە کتێبخانەدا بۆ ئەوەیە نمایشیان بکەین، تاوەکو ئەو هاوڕێ و دۆستانەی، کە دەمانەوێت سەرنجیان ڕابکێشین، بیانبینن. هەر بۆیەش کارێکی زۆر ژیرانەیە، ڕێکیان بخەین و کتێبگەلێک حەشار بدەین یاخود دووریان بخەینەوە، کە بە هیچ شێوەیەک نامانەوێت لەلای ئێمە ببینرێن. ئێمە بە کۆمەڵ کتێب تووڕ دەدەین بۆئەوەی کەس پێنەزانێت کە ئێمە ڕۆژێک لە ڕۆژان ئەو شتە بێمایانەمان بە هەند وەرگرتووە. ئەو حەسرەتە پتر لەنێوان منداڵی و باڵخ بوون، باڵخبوون و گەورە بووندا بڵێسە دەدات. براکەم هەمیشە کتێبەکانی منداڵی خۆی دەدا بە من کاتێک شەرمی دەکرد کە ڕۆژێک لە ڕۆژان خوێندوونییەوە، گۆڤارەکانی تۆپی پێش – بەندی گۆڤارەکانی نادی فەنەرباهچە – ئەمە گار هات و ئەوسات منیش هێشتا بەلامەوە گرنگ بووبان. بەو چەشنە بە بەردێک دوو چۆلەکەی دەکوشت.\nمن خۆشم بەو جۆرە خۆم لە دنیایەک ڕۆمانی تورکی ڕزگار کرد، لە دیوانی ترسناک و کتێبی کۆمەڵناسی چەند بەش، لە ڕۆمانی سۆڤییەتیی کۆن، کاری مامناوەندی ئەدەبی گوند و گۆڤاری گروپی چکۆلانەی چەپڕەو، کە من کۆمدەکردنەوە وەک ئەرشیفکارێکی ناو (کتێبی ڕەش)م؛ ئەو کتێبانەش کە هەندێک جار دەبێت سووک و ئاسان بیانکڕم و بیانخوێنمەوە: کتێبی زانستی زۆرفرۆش، خۆ بەسەر هەڵدانی لەو جۆرەی کە دەڵێت ڕێگای من بەرەو سەرکەوتن، یاخود کاری پۆرنۆگرافی بێ وێنەشم لەبەر ئەو هۆکارانە سەرەتا بەرەو بنمیچی شاردراوەی کتێبخانەکەم ڕاوناوە و پاشان تووڕم داوە. لەپشت ئەو بەختەوەرییە ڕووکەشییەوە کە هەستی پێ دەکەین کاتێک کتێبێک فڕێدەدەین، ناڵەی قوڵ خۆیان حەشارداوە کە لەسەرەتادا بەدی ناکرێن. ئەوەی کە ئێمە لە شکۆی دادەشکێنین، لەڕاستیدا ئەو کتێبە نییە کە ئامادەگیی لە کتێبخانەکەماندا هەراسانی کردووین – دانپێدانانی سیاسی، وەرگێڕانی خراپ، ڕۆمانی بازاڕیی، ئەو شیعرانەی کە هەموویان لەیەکدی دەچن. ئەو گرنگییەیە کە ڕۆژێک لە ڕۆژان داومانە بەو کتێبە و بەشی ئەوەی کردووە پارە خەرج بکەین تاوەکو بیکڕین، چەندین ساڵ لە کتێبخانەکەماندا هەڵیبگرین و تەنانەت کەمێکیشی لێ بخوێنینەوە. لەڕاستیدا کتێبەکە شەرمەزاری نەکردووین، بەڵکو خۆمان، چونکە بەو چەشنە بە هەند وەرمانگرتووە.\nبەمەش دەگەین بە بابەتە ڕاستەقینەکەمان: بۆ من کتێبخانەکەم سەرچاوەیەکی شانازی نییە، بەڵکو سەرچاوەی مەللولیی و تووڕەییە. بێگومان جارناجاریش خۆم دەدەمە دەست ئەوەی تەماشای کتێبەکان بکەم، پەڕەیان لێ هەڵبدەمەوە، بەشێکیان لێ بخوێنمەوە، کتومت وەک ئەو خەڵکانەی کە شانازی بە خوێندەوارییەکەی خۆیانەوە دەکەن. لە تەمەنی گەنجیمدا دەمهێنایە پێش چاوی خۆم کە لە ساڵانی دواترمدا چۆن وەک نووسەر لەپێش کتێبەکانی خۆمدا سنگ دەردەپەڕێنم. ئێستاش غەمبارم لەبەرئەوەی ئەو هەستە مەللولم دەکات، کە من ژیان و پارەم خستووەتە ئەو بەرگانەوە، وەک بارهەڵگرێک کە کتێبفرۆشەکانم وەرگرتوون و هەڵمگرتوون. ئەوەی زۆر لەسەر شانم قورسترە ئەوەیە کە (ئالودە) یان بووم. حەزم دەکرد ئەو هەستی نیشتمانەی، کە کتێبخانەکەم دەمداتێ، بە کتێبگەلێکی زۆر کەمترەوە بوایە. دەشێت لەگەڵ تەمەنمدا هەر بێتو کتێب زیاتر تووڕ بدەم، لەبەرئەوەی دەمەوێت باوەڕ بە خۆم بهێنم کە ئێستا گەیشتووم بەو داناییەی، کە مرۆڤ لە خاوەنی کتێبخانەیەک چاوەڕێی دەکات، کتێبخانەیەک کە لە کتێبی خوێنراوە پێکهاتووە. بەڵام هێشتا کتێب لەوە زیاتر دەکڕم وەک لەوەی فڕێێ دەدەم. گەر یەکێک لە کتێبخانە مەزنەکانی جیهانی زەنگینی ڕۆژئاوا بە ئاسانی لەبەردەستدا بایە، ئەوا کتێبخانەکەی خۆم چکۆلانەتر دەبوو. بۆ من لێرەدا کێشەکە ئەوە نییە خاوەنی کتێبی باش بم، بەڵکو لە توانامدا بێت کتێبی باش بنووسم.\nئەوەش سەروکاری لەگەڵ ئەوەدا هەیە کە مرۆڤ دەستی بە کتێبی باش بگات کاتێک پێویستی پێ دەبێت. هێندە هەیە خوێندنەوەی ڕاستەقینە لەوەدا خۆی نابینیێتەوە مرۆڤ پەیتا پەیتا و بەئاگاوە زەین و چاوی بە تێکستەکەدا بخشێنێت بەڵکو لەوەدا کە بە تەواوی ڕۆحییەوە خۆی ڕادەستی بکات. هەر بۆیەش لە ژیانماندا عاشقی ژمارەیەک کتێبی سنووردار دەبین. باشترین کتێبخانە لەو ژمارە کتێبە سنووردارە لە یەک دڵپیسە پێکهاتووە. دڵپیسییەکەش لەنێوانیاندا سەرچاوەیەکە بۆ نووسەرەکە. فلۆبێر لە ناهەق نەیگوتووە، گەر مرۆڤێک دە کتێب بە زەینێکی تیژەوە بخوێنێتەوە، ئەوا زانایەکی گەورەیە. هەر لەبەر ئەوەشە کە خەڵکی دەرەقەتی تەنانەت ئەوەش نایەن، کتێب کۆدەکەنەوە و شانازی بە کتێبخانەکەیانەوە دەکەن. چونکە من لە وڵاتێکی بێ کتێب و بێ کتێبخانەدا دەژیم، لانی کەم دەتوانم بیانوویەک بهێنمەوە: ئەو دوانزە هەزار بەرگەی کتێبخانەکەی من سەرچاوەی پێویست و بنەڕەتی کارەکانمن.\nلە ناویاندا ڕەنگە دە یان پانزە کتێبم خۆشبوێت، بەڵام بەڕاستی عاشقی کتێبخانەکەم نیم. وەک دیمەن، وەک مۆبیلیات، وەک کەڵەکەبوونی تۆز و هەم وەک بارێکی مادی بەهیچ شێوەیەک هەستم بۆی ناجووڵێت. ئەوەی لەڕاستیدا بەختەوەرم دەکات ئەوەیە کە دەستم بە ناوەڕۆکی ئەو کتێبانە دەگات و دەتوانم هەرکاتێک بمەوێت بیانخوێنمەوە – وەک ئەو خانمانە وان کە لە خەیاڵیشماندا دەتوانن هێندە بەختەوەرمان بکەن، چونکە هەر کات ئامادەن لەگەڵمان بنوون.\nچونکە من لەو ئالوودە بوونە دەترسم، هێندەی لە خۆشەویستی دەترسم، هەر تاکە هۆیەک کە دەیدۆزمەوە بۆ ئەوەی خۆمیان لێ ڕزگار بکەم – بێگومان مەبەستم لە کتێبەکانە – شادمانم دەکات.\nلە دە ساڵی ڕابردوودا هۆیەکی دیکە پەیدا بووە کە من لە تەمەنی گەنجیمدا هەرگیز بە خەیاڵمدا نەدەهات. ڕیزێکی درێژ لە نووسەری بە تەمەن، کە من بە گەنجی کتێبەکانیانم دەکڕی، کۆدەکردەوە و بەڵێ تەنانەت دەخوێندەوە، چونکە بتەوێت و نەتەوێت (ئەدیبانی وڵاتی من) ن، لە ساڵەکانی ڕابردووەدا بەشێک وزەی خۆیان لەوەدا خەرجکردووە بیسەلمێنن ئەو کتێبانەی کە من نووسیوومن، چەند خراپن. سەرەتا خۆشحاڵ بووم بەوەی کە چەند بە هەند وەرمدەگرن. ئێستاش خۆشحاڵم بەوەی بۆ کزکردنی کتێبخانەکەم هۆیەکم هەیە ئازیزتر لە بوومەلەرزە. بەو چەشنە و بە خێراییەکی زۆرەوە ئەو ڕەفانەی بۆ ئەدەبی تورکی تەرخان کراون، لە کتێبی ئەو نووسەرانە بەتاڵ دەکرێن کە تەمەنیان لەنێوان پەنجا و حەفتادایە و لە لەدایکبوونیانەوە ژیانێکی فاشل ژیاون، نیمچە سەرکەوتوو، یەکڕەنگ، مامناوەندی، نێر و سەر ڕووتەڵن.


هالاند: مەرجێکی قورس بۆ ئەو یانانە دادەنێت کە دەیانەوێت گرێبەستی لەگەڵ بکەن\n2021-02-23 231 جار\nبەهۆی ئەو ئاستە بەرزەی کە لەگەڵ یانە ئەڵمانییەکەی پێشکەشی دەکات، هالاند بووەتە جێی بایەخی گەورە یانەکانی ئەوروپا، لە سەرووشیانەوە هەردوو گەورە یانەی ئیسپانیا، بارسێلۆنا و ریال مەدرید.\nراپۆرتە رۆژنامەوانییەکانی ئینگلتەرا، داواکارییەکانی ئێرلینگ هالاندیان بۆ یانەیە ئاشکراکردووە کە دەیەوێت لە هاوینی داهاتوودا گرێبەستی لەگەڵ بکات.\nهالاند ئێستا بە یەکێک لە باشترین هێرشبەرانی جیهان دادەنرێت، کە تەمەنی 20 ساڵە و لەوەتەی پەیوەندی بە دۆرتموندەوە کردووە کاریگەرییەکی زۆری هەیە، بەتایبەتی لەم وەرزەدا، کە لە 25 یارییدا 27 گۆڵی تۆمارکردووە.\nهالاند ئامانجی چەند یانەیەکی سەرەکی ئەوروپایە لە هاوینی داهاتوودا، وەک یانەی ریال مەدرید، بارسێلۆنا، مانچێستەر یونایتد و تەنانەت بایرن میونشنی ئەڵمانیش.\nبەگوێرەی راپۆرتە رۆژنامەوانییەکانی ئینگلتەرا، هالاند و مینۆ رایۆلای بەڕێوەبەری کارەکانی لەوە ئاگادارن کە نرخەکەی بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە، ئەمەش وایلێکردوون بیر لە مووچەیەکی گەورە بکەنەوە ئەگەر هەنگاوێکی نوێی هاوێشت.\nبەپێی رۆژنامەکە، مەرجی نوێی هالاند بۆ ئەو یانەیەی دەیەوێت گرێبەستی لەگەڵ بکات، مووچەیەکی 18 ملیۆن یۆرۆییە و دەبێت ماوەی گرێبەستەکەیشی 5 ساڵ بێت، کە بێگومان ئەم پارە زۆرە بۆ هەر یانەیەک بارقورسییەکی زۆر دەبێت، لە سایەی قەیرانی ڤایرۆسی کۆرۆنادا.\n3نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا\n4نرخی زێر دابەزی


هەولێر بۆ بەشێکی کەم بەهەشتە و بۆ زۆرینەش دۆزەخ – کوردی – RojNews.News\nهەولێر بۆ بەشێکی کەم بەهەشتە و بۆ زۆرینەش دۆزەخ\n07/04/2021 - 7:50:57 am\nلە بازاڕەكانی هەولێر سەدان كەس لەپێناو قوتی ژیاندا بەرلەهەڵهاتنی تیشكی خۆر تا ئێوارانێكی درەنگ بەهەموو هێزیانەوە پاڵ بە عارەبانەكانیانەوە دەنێن،تێیاندایە تەمەنی هەڵکشاوە و ناچاری و خراپی سیستم وایلێکردووە بەردەوامبێت، بەگشتی هەولێر بۆ بەشێکی کەم بەهەشتە و بەشێکیش دۆزەخ.\nژیان لە هەولێری پایتەخت بۆ هەندێک هێندە قورس و زەحمەتە،ڕەنگە لەو زەمەنە پڕ میحنەت و ژیانە ئاڵۆزەی سیستمی سەرمایەداریدا هیچ شاعیرێك و ئەدیبێک نەتوانێت دێڕێکی لەسەر بنووسێت.\nئێمە لەنزیکەوە ئەم ڕەنجدەرانە وەردەگرین، با خۆیان باس لە ژیانی خۆیان بکەن، کە چەندین ساڵە چۆن دەژین و چۆن ژیاون.\nنەجم محمد پیاوێكی سەروڕیش سپیە، بە جلوبەرگێكی كوردانە و جامانەیەكیڕەشەوە، خەمی پەیداكردنیڕۆژانەیەک بۆ خانەوادەکەی دەموچاویان چرچ و لۆچ كردووە، بە دیار هاتووچۆی دەوڵەمەندانی شارەوە وەستاوەو چاوەڕێی بانگی كەسێك دەكات پێی بڵێت، ئەم كەلوپەلانەم بۆ باربكە.\nمام نەجم بەم پیری و هەڵكشانی تەمەنەوە، عارەبانەیەكی پێیە و سەربەرزانە دەژی، خاوەن عیزەتە، لەوکاتەدا کە قسەی بۆ ئێمە دەکرد وتی: ئەمڕۆ تەنها پێنج هەزار دینار کارم کردووە، ژیانم كولە مەرگییە، بەڵام چی بكەم ناچارم كاربكەم.\nمام نەجم وتی ٣٨ ساڵە خەریکی حەمباڵییە و تا ئێستا خاوەنی مەترێک زەوی خۆی نییە لەم نیشتیمانەدا.\n‘مام عومەر’یش هاوشێوەی مام نەجمەکاری حەمباڵیە و دەڵێت: چی بكەین ئەگەر ئەم ئیشە نەكەم ناتوانم بژیم، ژیانەكە نەژیانە نەمردن، بەڵام ئەگەر ئیش نەكەمناتوانم.\nمام عومەر نەخۆشی درێژخایەنی هەیە،ڕۆژانەكەی نەك تەنها بەشی نەخۆشییەكەی ناکات، بەڵكو بەشی پێدوایستییەكانی ماڵەوەشی ناكات.\nنەوزاد مامەند بژێویڕۆژانەی لەسەر حەمباڵیە، وەك خۆی دەڵێت: بژێویڕۆژانەمان لەسەر حەمباڵیە بار بۆ دوكاندارەكان دەبەین و لەو گەڕەك دەچینە ئەو گەڕەك، بەڕاستی ژیان زۆر زەحمەت بووە.\nدواجار هەولێری پایتەخت بۆ كەمینەیەك و بەتیابەت دەسەڵاتداران بووەتە بەهەشت و زۆرینەش لەژیانی كولەمەرگی و نەهامەتیدا دەژین، لەئێستادا ئومێدێك نیە بۆ گێڕانەوەی ماف بۆ مافخوراوان.\nئەوەی لێرە بەدیدەكرێت و بەچاو دەبینرێت دابەشبوونی ژیانە لەنێوان دوو چیندا، چینێكی مشەخۆرو گەندەڵ و دەسەڵاتدار، لەگەڵ چینێكی هەژارو كەمدەرامەت.\nهۆشداری لە وشکبوونى ڕووباری سیروان دەدرێت\nکۆماندۆکانی ئیسرائیل کەشتییەکی سوپای پاسدارانیان کردە ئامانج\nشەش تۆمەتبار کە هێرشیان کردبووە سەر هاوڵاتییەک دەستگیرکران\nکەسێک بەسەختی بە گولـلە بریندارکرا\nچیرۆکی ئەو منداڵەی بۆ کۆکردنەوەی قوتوو ڕۆشت و بەکوژراوی دۆزرایەوە\nشوانێک لە گۆماوێکدا خنکا\nشەش کەس لە پیرەمەگرون بەهۆی شەڕە تەقەوە بریندار بوون\nگه‌نجێك به چه‌قۆ كوژرا


سەرۆكی حكومەتی هەرێم: هەرێم ئەوەی كە دەیویست و داوای دەكرد، بە دەستی نەهێنا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە پەیامێكدا ڕایدەگەیەنێت: ئەمڕۆ بە زۆرینەی دەنگی فراكسیۆنەكانی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان، ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق یاسای بودجەی فیدراڵی بۆ ساڵی 2021 پەسەند كرد. هیوادارم ئەم یاسایە ببێتە دەستپێكی تێپەڕاندنی دۆخی سەختی دارایی بۆ عیراق و هەرێمی كوردستان.\nمەسرور بارزانی سسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاماژەی بەوەشداوە، سوپاسی تیمی دانوستانكاری حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەم بۆ ئەرك و كۆششی بەردەوامیان كە بە درێژایی چەندین مانگ، لە هەوڵ و كاركردنیان بەردەوام بوون. هەروەها سوپاسی فراكسیۆنە كوردستانییەكانی ناو ئەنجومەنی نوێنەران دەكەم بۆ هەوڵ و كۆششەكانیان.\nدەقی پەیامەكەی سەرۆكی حكومەتی هەرێم:\nیٔەمڕۆ بە زۆرینەی دەنگی فراكسیۆنەكانی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان، ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق یاسای بودجەی فیدراڵی بۆ ساڵی 2021 پەسەند كرد. هیوادارم یٔەم یاسایە ببێتە دەستپێكی تێپەڕاندنی دۆخی سەختی دارایی بۆ عێراق و هەرێمی كوردستان.\nسوپاسی تیمی دانوستانكاری حكوومەتی هەرێمی كوردستان دەكەم بۆ یٔەرك و كۆششی بەردەوامیان كە بە درێژایی چەندین مانگ، لە هەوڵ و كاركردنیان بەردەوام بوون. هەروەها سوپاسی فراكسیۆنە كوردستانییەكانی ناو یٔەنجومەنی نوێنەران دەكەم بۆ هەوڵ و كۆششەكانیان.\nیٔەم یاسایە لەیەكگەیشتنێكی باش و پێویست بوو لە نێوان حكوومەتی فیدراڵی و هەرێمی كوردستان . هەرچەندە هەرێم یٔەوەی كە دەیویست و داوای دەكرد، بە دەستی نەهێنا، بەڵام بە شێوەیەكی گشتی، یٔەم یاسای بودجەیە، لەگەڵ بنەما بنەڕەتییەكانی دەستووردا یەكدەگرێتەوە كە یٔێمە لە سەری پێداگیربووین. یٔێمە خۆشحاڵین بەو پێشكەوتنەی بەدەست هاتووە كە ماف و یٔەركی هەر لایەك دیاریكراوە.\nهیوادارم هەموو ماددەكانی یاسای بودجە جێبەجێ بكرێن و حكوومەتی فیدراڵ، شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان بنێرێت. جێبەجێكردنی تەواوی یاسای بودجە، دەبێتە هۆی چارەسەركردنی كێشە و ناكۆكییەكان لە بارەی شایستە داراییەكانەوە لە 2004ەوە تا یٔێستا، هەروەها دەبێتە هۆی پەرەپێدانی میكانیزمی نوێی وردبینی لە نێوان دیوانی چاودێری دارایی حكوومەتی فیدراڵی و حكوومەتی هەرێمدا. یٔەم هەنگاوانەش، متمانە و هەماهەنگیی زیاتر، لە نێوان هەردوولا دروست دەكات.\nلەگەڵ سەرۆكوەزیرانی فیدراڵ بەڕێز مستەفا كازمی قسەم كرد و سوپاسم كرد بۆ پشتیوانییەكەی لە یاسای بودجە و داواشم لێ كرد كە پابەند بێت بەوەی لە سەری رێك كەوتووین و شایستە داراییەكانی هەرێم بنێرێت، جەختم لەوە كردەوە كە بەرژەوەندی عێراق و خەڵكی عێراق لەوەدایە كە پەیوەندییەكی باشی لەگەڵ هەرێمی كوردستان هەبێت.\nلەگەڵ جێگری سەرۆكوەزیرانی هەرێم كاك قوبادیش قسەم كرد بۆ یٔەوەی سوپاسی یٔەو و تیمی حكوومەتی هەرێم بكەم بۆ یٔەنجامدانی یٔەركە گرنگەكەیان.\nتێپەڕاندنی یاسای بودجە، یٔومێدێكی بۆ باشتربوونی پەیوەندیی نێوان هەرێم و حكوومەتی فیدراڵی گەڕاندەوە، هەرچەندە هێشتا لیستێكی درێژی كێشە و ناكۆكییە هەڵپەسێردراو و چارەسەرنەكراوەكان ماوە.\nهیوادارم پەسەندكردنی یاسای بودجە، یارمەتیدەر بێت بۆ یٔەوەی دڵنیایی زیاتر بە ژیانی هاووڵاتییانی هەرێمی كوردستان ببەخشێت.


ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان لە بنکەی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکرات بەرز ڕاگیرا\n23:30 - 25 سەرماوەز 2717\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٢٥ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی، ڕێوڕەسمی ٢٦ی سەرماوەز، ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان، بە بەشداریی مستەفا هیجری سکرتێری گشتی حیزبی دێموکرات، ئەندامانی رێبەری، کادر، پێشمەرگە و ئەندامان و بنەماڵەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە بنکەی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکرات، بەڕێوە چوو.\nڕێوڕەسمەکە بە خوێندنەوەی سروودی نەتەوەیی ئەی ڕەقیب و ڕاگرتنی خولەکێک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە گیانی پاکی شەهیدانی ڕێگای ئازادی و سەربەستیی کوردستان بە تایبەت شەهیدانی ڕاسان، دەستی پێکرد.\nپاشان پەیامی کۆمیسیۆنی سیاسی ـ نیزامیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە لایەن ڕۆستەم جەهانگیری ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکرات، تایبەت بە ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان، پێشکەش بە ئامادەبووانی ئەم ڕێوڕەسمە کرا.\nجەهانگیری لە قسەکانیدا باسی لەوە کرد کە: ئه‌مڕۆ، ٢٦ی سه‌رماوه‌ز له مێژووی خه‌باتی ڕزگاریخوازانه‌ی نه‌ته‌وه‌ی كورد دا، ڕۆژێكی گرینگ و ده‌ستپێكی وه‌رچه‌رخانێكی مێژووییه. ٧٢ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له وه‌ها ڕۆژێكدا، واتە لە ٢٦ی سەرماوەزی١٣٢٤ی هەتاویدا بەرانبەر بە ١٩٤٥ی زایینی بوو كه خه‌ڵكی ڕاپه‌ڕیوی شاری مهاباد، بۆ ڕاماڵینی داموده‌زگای داپڵۆسێنه‌ری ده‌سه‌ڵاتدار هێڕشیان كرده سه‌ر دوا بنكه‌ی سته‌م، واتە شاره‌وانیی شار وئاسه‌واری سته‌میان له‌و ده‌ڤه‌ره‌ی كوردستان تێكه‌وه‌پێچا و ئاڵای کوردستانیان لێ هەڵکرد.\nناوبراو لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا ئاماژەی بەوە دا کە: ئه‌گه‌ر چه‌مكی پێشمه‌رگه هه‌ر ته‌نیا ناوێك، چه‌كێك، جلوبه‌رگێكی له‌شكری و قه‌تاره‌یه‌كی فیشه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی بوایه، بێگومان ئێستا ڕیزه‌كانی پێشمه‌رگه به‌ئه‌ژمار نه‌ده‌هاتن. به‌ڵام پێشمه‌رگه ته‌نیا چه‌كهه ڵگرێكی به‌ڕێوه‌به‌ری هه‌ر فه‌رمانێك نیه. پێشمه‌رگه پێشه‌نگی خه‌بات بۆ ژیانێكی باشتر بۆ نه‌ته‌وه‌كه‌یه‌تی. واتە هاوكات له‌گه‌ڵ هه‌ڵگرتنی چه‌ك، هه‌ڵگری بیر و باوه‌ڕێكی مرۆڤدۆستانه‌ی سیاسیه كه بۆ نرخه به‌رزه‌كانی مرۆڤایه‌تی، وه‌ك یه‌كسانی، مافه‌كانی مرۆڤ، مافی تاك و كۆمه‌ڵ بۆ ژیانێكی شایان، به دوور له چه‌وسانه‌وه و هه‌ڵاوا‌ردن تێده‌كۆشێ. هه‌ر كام له‌و نرخانه، پێكهێنه‌ری قه‌واره‌یه‌كی هزری و سیاسین كه فه‌لسه‌فه‌ی هه‌بوون و ژیانی پێشمه‌رگه له هه‌بوون و ژیانی باقی هێزه چه‌كداره‌كانی به‌ڕێوه‌به‌ری هه‌ر فه‌رمانێك جیا ده‌كاته‌وه.\nپێشمه‌رگه هه‌ڵگری فه‌لسه‌فه‌ی ژیانێكی ئازاد و یه‌كسانه. ڕوانگه‌ی پێشمه‌رگه بۆ مرۆڤایه‌تی، ماف، ژیان و ئازادی به ته‌واوی له ڕوانگه‌ی هه‌ڵگرانی فه‌لسه‌فه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیخواز، داخراو، ویشكه‌ڕۆ و كۆنه‌پارێز جیاوازه. بۆ پێشمه‌رگه هه‌موو مرۆڤێك خاوه‌نی هه‌ر ڕه‌نگ، زایه‌ند، دین، كولتوور، زمان یا هه‌ڵگری هه‌ر بیروڕایه‌كی سیاسی، فیكری یا ئاینی بێ، هیچ جیاوازییه‌كی نیه.\nدواتر سروودێکی شۆڕشگێڕانە لەژێر ناوی ئێمە پێشمەرگەین، لە لایەن کۆڕی موزیکی حیزبی دێموکراتەوە پێشکەش کرا.\nلە نێوئاخنی ڕێوڕەسمەکەدا، پەخشانێک لە لایەن شاعیری پێشمەرگە هیوا میرزایی لەژێر ناوی وەرزی ڕاسان خوێندرایەوە.\nلە بڕگەیەکی دیکەی ئەو ڕێوڕەسمەدا سرودێک لەژێر ناوی نە کۆڵدەرم من لە لایەن منداڵانی ناوەندی نێرگزەوە پێشکەش کرا.\nهەروەها بەو بۆنەوە پەیامی ڕێکخراوەکانی ژنان، لاوان و خوێندکاران لە لایەن سەلام ئیسماعیل پوور ئەندامی هەیئەتی ئیجرایی یەکیەتیی خوێندکارانی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە پێشکەش کرا.\nبەپێی نەریتی هەر ساڵێک، لە ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان‌دا ئەو پێشمەرگانەی کە ماوەی ٢٠ ساڵە لە ڕیزەکانی حیزبی دێموکرات‌دا خەبات دەکەن، لە لایەن مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە لەوحی ڕێزلێنانیان پێشکەش کرا.\nسەعید پوورخۆسرەوی، شەهاب خالیدی و کاوە سدقی ئەو پێشمەرگانە بوون کە ماوەی ٢٠ ساڵە لە ڕیزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران‌دا لە خەبات و تێکۆشان بەردەوامن و لە ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان‌دا، ڕێز لە خەبات و خۆڕاگریان گیرا.\nپاشان خاتوو ڕازیە شیری پێشمەرگەی حیزبی دێموکرات بە بۆنەی ڕۆژی پێشمەرگە گۆرانییەکی لەژێر ناوی ولاتێ مە کوردستانه پێشکەش کرد.\nلە کۆتاییدا هونەرمەند غوڵام فاتحی سرودێکی لەژێر ناوی کوردستانەکەم پێشکەش بە بەشداربووان کرد.


کرملین: ئه‌گه‌ر یەپەگە نه‌کشێته‌وه ئه‌وا به‌ره‌وڕووی سوپای تورکیا ده‌بێته‌وه\n2019-10-26 [01:55 AM]\nدیمیتری پسکۆڤ وته‌بێژی کۆشکی سه‌رۆکایه‌تیی کۆماری ڕووسیا "کرملین" رایگه‌یاند، بڵاوكردنه‌وه‌ی هێزه‌كانمان له چه‌ند ناوچه‌یێكی باكووری سووریا به‌رده‌وامه که "ئه‌مه‌ش كارێكی باشه". ئه‌گه‌ر هێزه‌کانی یه‌په‌گه له ناوچه ئارامه‌که و سنووری توركیا- سووریا نه‌كشێنه‌وه، ئه‌وا مۆسكۆ و دیمه‌شق ناوبژیوانی ناكه‌ن و له‌و ئه‌گه‌ره‌شدا به‌ره‌وڕووی سوپای تورکیا ده‌بنه‌وه.\nوتیشی، ڕێککه‌وتنی سۆچی کرد که له نێوان تورکیا و ڕووسیا له‌باره‌ی سووریاوه واژوو کرا به شێوه‌یێکی تایبه‌ت چۆته بواری جێبه‌جێ‌کردنه‌وه. ناتوانین چاوه‌ڕوان بین که له یه‌ک شه‌ودا هه‌موو شتێک ئاسایی ببێته‌وه. کارێکی زۆر دژوار و تایبه‌ت ئه‌نجام ده‌ده‌ین.\nپسكۆڤ گوتیشی، به‌دواداچوون بۆ کشانه‌وه‌ی هێزه کوردییه‌کان و پاشه‌کشێیان له قووڵاییی سووریا ده‌که‌ین، هه‌ندێک که‌موکورتی له قۆناغی یه‌که‌مدا هه‌یه که ناتوانین له‌به‌رچاویان نه‌گرین. په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ نوێنه‌رانی کورد درێژه‌ی هه‌یه. هه‌روا ده‌زانن هێزه کوردییه‌کان ڕاوبۆچوونی خۆیان له‌باره‌ی پشتیوانی له‌م پڕۆسه‌یه و جێبه‌جێکردنی خستۆته‌ڕوو و له په‌یوه‌ندییه‌کانیش باس له‌وه کراوه و کشانه‌وه‌ی هێزه کوردییه‌کان گه‌ره‌نتی ده‌کرێت.\nبه‌پێی ڕێككه‌وتنی سۆچی له نێوان ڤیلادیمیر پووتن سه‌رۆكی ڕووسیا و ڕه‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان سه‌رۆكی توركیا ده‌بێت هێزه‌كانی سووریای دیموكرات له سنووری توركیا- سووریا به قووڵاییی 35 كیلۆمه‌تر بكشێنه‌وه.