ئەفسەرانی پێشووی هەواڵگریی سوریا رووبەڕووی دادگایی دەبنەوە لە ئەڵمانیا به‌تۆمەتی ئەشکەنجە\nیەکەمین مامەڵەی یاسایی ئەشکەنجەی ژێردەستی دەوڵەتی سوریا لە تەواوی جیهاندا لە ئەڵمانیا دەستپێدەکات بەگوێرەی پره‌نسیپی دادوەریی گەردوونی.\nزیندانییەکی سوری کە لە زیندانێکی رژێم ئازادکراوە، برینەکانی نیشانی چەکدارانی ئۆپۆزسیۆن دەدات لەکاتێکدا دەگاتە دەروازەی عەیس لە باشوری حەلەب لە 19 تەمموز 2018. [عومەر حاج کەدوور/ئاژانسی فرانس پرێس]\nدوو ئەفسەری پێشووی هەواڵگریی سوریا تۆمەتبار بە تاوان دژی مرۆڤایەتی لەم هەفتەیەدا لەبەردەم دادگایه‌كی ئەڵمانیادا ئامادەدەبن، لە یەکەمین دادگایی لەمشێوەیەدا له‌سه‌ر ئەشکەنجەدان به‌پشتیوانیی دەوڵەتی سوریا.\nکاتێك ئەنوەر بونی تووشی هاوڵاتی سوری ئەنوەر رەسلان هات لە دوکانێکی شتومەکی كاركردندا لە ئەڵمانیا پێنج ساڵ لەمەوبەر، ناسییەوە کە ئەو پیاوەیە کە دەیەیەك پێشتر خستییە زیندانەوە.\nپێنجشەممە (23 نیسان)، ئەو دوو پیاوە رووبەڕووی یەك دەبنەوە لە دادگایەکی ئەڵمانیا، کە رەسلان یەکێکە لەو دوو ئەفسەرەی هەواڵگریی پێشووی رژێمی سوریا کە تۆمەتبارن بە تاوان دژی مرۆڤایەتی بۆ رژێمی سوریای بەشار ئەسەد.\nلە یەکەمین مامەڵەی یاساییدا لە تەواوی جیهاندا له‌سه‌ر ئەشکەنجه‌دان به‌پشتیوانیی دەوڵەت لە سوریا، رەسلان دادگاییدەکرێت بەگوێرەی پره‌نسیپی دادوەریی گەردوونی -- کە رێگە بە وڵاتێکی دەرەکی دەدات دادگایی بۆ تاوان دژی مرۆڤایەتی ئەنجامبدات.\nبۆ بونی، دادگاییەکە "پەیامێکی گرنگ" دەنێرێت بۆ رژێمی سوریا: "هەرگیز پارێزبەندیتان نییە، لەبەرئەوە بیری لێبکەنەوە!"\nبونی وتی رەسلان ئەو پیاوە بوو کە ئەوی لە دیمەشق و لە ماڵەکەی خۆیدا دەستگیرکرد لە ئایاری 2006 و خستییە زیندانێکی دەوڵەته‌وه، کە لەوێ ئەو پارێزەرە پێنج ساڵی بەسەربرد تا ئەوەی لەکاتی راپەڕینی سوریادا لە 2011 ئازادکرا.\nئەو دوو پیاوە لە ماوەی دوو مانگدا جیا له‌یه‌كتر گەیشتنە بەرلین و تووشی یەك هاتن کاتێك بۆ ماوەیەکی کەم لەهەمان ناوەندی پەنابەراندا دەمانەوە.\nبونی وتی: "بەخۆمم وت ئەم پیاوە دەناسم، بەڵام دەستبەجێ نەمناسیەوە." دوای چەند مانگێك، دووبارە تووشی ئه‌و پیاوه بووه‌وه كه گومانده‌كرا ده‌ستگیركه‌ره‌كه‌ی بێت -- ئەمجارە لە دووکانێكدا -- ئه‌وه‌بوو دواجار ناسییەوە.\nبونی کە پارێزەرێکی سوریی شەست ساڵەیه، بانگەشەکارێکی بێوچانی مافەکانی مرۆڤ بوو لە وڵاتەکەی خۆی، بەڵام لە بەرلین وه‌ك په‌نابه‌ر ده‌ژی.\nلەئێستادا لە ئەڵمانیا ناتوانێت پیشەکەی خۆی ئه‌نجامبدات، بۆیە بەڵگە و شایەتی دژی تاوانەکانی رژێم کۆدەکاتەوە.\nلەکاتێکدا بونی یەکێك نییە لە شكاتكه‌رانی دادگاییەکەی پێنجشەممە، کەسایەتیەکی رێزلێگیراوە لەنێو کۆمەڵگە 700,000 کەسییەكه‌ی سورییەكاندا له ئەڵمانیا و چەندین قوربانیی قایلکردووە کە بێنه ده‌نگ.\nكاتێك لە 2016 دەستیکرد بە کارکردن لەگەڵ پارێزەرانی ناوچەکە، بونی ئەوەی زانی کە لێکۆڵەرانی ئەڵمانیا چاودێریی رەسلان دەکەن، کە سەرەتا لە شوباتی 2019 دەستگیرکرا.\nرەسلان لەئێستادا تۆمەتبارە بە سەرپەرشتیکردنی کوشتنی 58 کەس و ئەشکەنجەدانی 4,000 كه‌سی دیکە، لەکاتێکدا بەرپرس بوو لە ناوەندی زیندانی خەتیب لە دیمەشق لەنێوان 2011 و 2012.\nسورییەکی دیکە، ئەیاد غەریب، 43 ساڵ، تۆمەتبارە بە بەشداربوون لە تاواندا.\nپارێزەری ئەڵمانی پاتریك کرۆکەر کە نوێنەرایەتی شەش شكاتكه‌ری سوری دەکات، وتی: "ئەمە بۆ تۆڵەکردنەوە نییە، بۆ دەرخستنی راستییە."\nکرۆکەر وتی لەئێستادا ئەم قوربانیانەی ئەشکەنجەی رژێمی سوریا، كه په‌نابه‌ران لە چەندین وڵاتی ئەوروپا، "دەیانەوێت جیهان بزانێت دەربارەی ئەوەی چی لەوێ روویدا".\n'مامەڵەی خراپی جەستەیی'\nکرۆکەر وتی هەموو ئەوانەی بڕیارە شایەتی بدەن لە کۆبلێنز "مامەڵەی خراپی جەستەییان لەگەڵ کراوە، لەگەڵ هەندێك کەیس کە زۆر خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کراوە بۆ ماوەیەکی درێژ" لە زیندانی دەوڵەتدا.\nوتیشی بەناو تاوانەکانیان بریتیبوون له "بەشداریکردن لە خۆپیشانداندا، وێنەگرتنی خۆپیشاندانه‌كان... یان کۆکردنەوەی دەرمان بۆ بریندارانی خۆپیشاندانه‌كان".\nزۆر لە قوربانیان پێیانباشە بێدەنگ بمێننەوە و دەترسن لە تۆڵە دژی هاوڕێیان و ئەندامانی خێزانەکانیان لە سوریا، یان تۆڵەکردنەوەی به‌كرێگیراوانی رژێمی سوریا لە ئەوروپا.\nبۆ بونی، شەڕەکە زۆری ماوە تەواوببێت.\nوتی نزیکەی هەزار سوری كه ده‌ستیان هه‌یه لەم تاوانانەدا ئێستا ئازادانە لە ئەوروپا دەژین. هاوکات، خەڵکی هێشتا لە خەتیب ئەشکەنجە دەدرێن.\nکرۆکەر وتی شایەتەکان لە کۆبلێنز تەنیا بۆخۆیان قسە ناکەن بەڵکو بۆ هاوڕێ قوربانیەکانیشیان.\n"زۆربەیان وتیان: 'منیش ئەمە دەکەم... تا روونیبکەمەوە بۆ ئەوانەی کە رەنگە نەتوانن لێره ئامادەبن، جا لەبەرئەوە بێت کە هێشتا لە زینداندان، یان لەبەرئەوەی دەترسن، لەبەرئەوەی ناتوانن بێن بۆ ئەوروپا یان لەبەرئەوەی لەژێر ئەشکەنجەدا گیانیان لەدەستداوە.'"\nدادگاکانی فەرەنسا و ئیسپانیاش لێکۆڵینەوەیان دەستپێکردووە له تۆمەته‌كانی تاوانی ئەنجامدراو لەلایەن رژێمی سوریاوە.\nلە 2016، نەتەوە یەکگرتووەکان تیمی کاری نێودەوڵەتیی بێلایەن و سەربەخۆی خۆی رێکخست، کە تۆمەتی تاوانی جەنگ دژی ئەو کەسانە ئامادە دەکات لە شەڕی سوریادا.\nلە نیسانی 2018وە، ئەو تیمەی نەتەوە یەکگرتووەکان بەڵگە کۆدەکاتەوە تا بەکاریبهێنێت لە هەر دادگاییەکی داهاتوودا بۆ ئەوانەی گومانده‌كرێت بەرپرسبن لە تاوان دژی مرۆڤایەتی.\nزیاتر لە ملیۆنێك بەڵگەی تێدایە، لەنێویاندا بەڵگەنامە، وێنە، ڤیدیۆ، وێنەی مانگە دەستکردەکان، لێدوانی قوربانیەکان و شایەتەکان و بەڵگەنامە نانهێنییه‌كان.\nدکتۆرێکی سوری لە ئەڵمانیا دەستگیرکرا له‌سه‌ر 'تاوان دژی مرۆڤایەتی'\nگومانلێکراوه‌كه تۆمەتبارە بە لانیکەم دووجار ئەشکەنجەدانی زیندانییەك لە زیندانێکی رژێمی سوریادا لە شاری حومس.\nسوریەکان لە ئەڵمانیا سکاڵا تۆماردەکەن لەسەر مامەڵەی خراپی سێکسی لە زیندانەکانی ئەسەدا\nچوار ژن و سێ پیاو قوربانی، یان شایەتی ئەشکەنجە و تووندوتیژی سێکسی بوون، لەنێویاندا لاقەکردن و لەباربردن.


مستەفا کازمی گەهشتە قەزا شنگالێ\nبەریا دەمەکێ کێم مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرێن عێراقێ گەهشتە قەزا شنگالێ و ل گۆرەی زانیاریێن نووچەگەهانێ ئێن ئاڕ تی، بڕیارە ل بارەگایێ فرقەیا شەش یا سوپایێ عێراقێ دگەل بەرپرسێن ئەولەهیێ بجڤیت.\nئەڤرۆ چارشەمبێ، نەزیر شنگالی نووچەگەهانێ ئێن ئاڕ تی ل قەزا شنگال ڕاگەهاند، بەریا دەمەکێ کێم مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرێن عێراقێ گەهشتە وێ قەزایێ و لسەر ڕەوشا سنوران و مەترسیا داعش دگەل بەرپرسێن عێراقێ بجڤیت.\nهەر لگۆرەی زانیاریێن نووچەگەهانێ ئێن ئاڕ تی، کازمی دێ ل بارەگایێ فرقەیا شەش یا سوپایێ عێراقێ دگەل هەرئێک ژ بەرپرسێ هەواڵگریا عێراقێ ل موسل و سەرۆکێ دەزگەهێ ئاسایشا نشتیمانی و بەرپرسێ ژۆرا ئۆپەراسیۆنێن نەینەوا و چەند بەرپرسێن دی یێن وێ دەڤەرێ جڤیتن.\nدیارژیکر، سەردان و جڤین ژبوی وێ مەرەمێ یە ڕەوشا سنوران ژ نێزیک ببینیت و هێزێ لسەر سنوری پشتی سەرهلدانا داعش ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ زێدەىبکەتن.\nئەڤە د دەمەکێ دایە، شەڤا ٢٠ی ڤێ مەهێ چەند چەکدارێن داعش هێرشکرنە سەر زیندانا غۆێران ل باژێرێ حەسەکێ یا رۆژئاڤایێ کوردستانێ و ترۆمبێلەکا سوتەمەنیێ تەقاندن و پشترە ماترۆسیکلەک ل تەنیشت دیوارێ گرتیگەهێ تەقاندن و ترۆمبێلەکا بۆمبەکری ژی ل هەمان جهی تەقاندن و شەڕی دەستپێکر و هەر ب وێ سەدەمێ ژی بەشەک ژ زیندانیێ وێ زیندانێ یێن داعش ڕەڤین و هەیا نها ژی ب دەهان کەس هاتینە کوشتن ب هزاران کەسێن دی ژی ئاوارەبووینە.\nهەر ژبەر وێیەکێ، سەرۆکوەزیرێن عێراقێ سەرەدانا قەزا شنگالێ کریە ژبوی وێیەکێ ڕەوشا سنوران ژ نێزیک ببینیت و ئامادەکاریێن تەمام بۆ رووبرووبونا هەر ئەگەرەکێ سەرهلدانا داعش و مەترسیا وێ بۆ سەر دەڤەرێ بکەتن.


سه‌رۆكی حكومه‌ت وه‌ڵامی پرسیاری 98 په‌رله‌مانتاری كوردستان ده‌داته‌وه\n2020-10-27 [01:50 AM]\nمه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وه‌ڵامی پرسیاری سه‌رجه‌م ئه‌و په‌رله‌مانتارانه ده‌داته‌وه، كه له دانیشتنی ئه‌مڕۆی په‌رله‌مانی كوردستان پرسیاریان ئاراسته‌ی سه‌رۆكی حكومه‌ت كردووه.\nرێواز فایه‌ق، سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان له به‌رایی وه‌ڵامه‌كانی سه‌رۆكی حكومه‌تدا رایگه‌یاند، (98) په‌رله‌مانتار پرسیاریان ئاراسته‌ی سه‌رۆكی حكومه‌ت كردووه و ئه‌مه‌ش زۆرینه‌ی ره‌هایه.\nسه‌رۆكی په‌رله‌مان ره‌خنه‌شی له‌و په‌رله‌مانتارانه گرت، كه هۆڵی كۆبوونه‌وه‌ی په‌رله‌مانیان به‌جێهێشتووه و گوتی: پێویست بوو لێره بوونایه و گوێیان له وه‌ڵامه‌كان گرتبا.\nده‌قی وه‌ڵامه‌كانی مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان\nنوێنه‌رایه‌تی پارتی و یه‌كێتی و گۆڕان\nبه‌ڕێزێك باسی له‌وه كرد، ئێمه نوێنه‌رایه‌تی لایه‌نه‌كانمان ده‌كه‌ین، حه‌ز ده‌كه‌م ئه‌وه‌تان پێ بڵێم له‌و رۆژه‌ی لێره سوێندم خواردووه وه‌ك به‌رپرسێكی خزمه‌تگوزار له حكومه‌ت كار ده‌كه‌م، وه‌ك فه‌رمانبه‌ر یان به‌رپرسێكی پارتی كارناكه‌م. شانازی به پارتیبوونی خۆمه‌وه ده‌كه‌م، به‌ڵام ئێستا من وه‌ك به‌رپرسێكی حكومه‌ت كار ده‌كه‌م. به هه‌مان شێوه له‌م كابینه‌یه له‌گه‌ڵ كاك قوباد و كاك شێخ ئاوات و هه‌موو كابینه‌كه وه‌ك فه‌رمانبه‌ر و خزمه‌تگوزاری خه‌ڵك كار ده‌كه‌ین له حكومه‌تدا. داوا ده‌كه‌م چیدیكه ئێمه به نوێنه‌ری حزبه‌كان پێناسه نه‌كه‌ن، ئێمه نوێنه‌ری خه‌ڵكین. ئێوه متمانه‌تان پێداین و خزمه‌تگوزاری ئه‌و خه‌ڵكه‌ین.\nزیندانی سیاسی و گرێبه‌سته‌كان\nئه‌وانه‌ی زیندانیی سیاسیین و به گرێبه‌ست دامه‌زراوون و شایسته‌ی داراییان وه‌ك پێویست پێ نه‌دراوه، ئه‌مه‌ش پێداچوونه‌وه‌ی بۆ كراوه. له‌گه‌ڵ لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار قسه‌مان كردووه، ئه‌وه‌ی زیندانی سیاسی بێت و ماوه‌ی مابێت، نامانه‌وێت به هیچ شێوه‌یه‌ك مافی پێشێل بكرێت. به‌ڵام ئه‌وه‌ی مافی ئه‌وه‌ی نییه، داواده‌كه‌م ئێوه ره‌چاوی ئه‌وه بكه‌ن، حكومه‌ت پابه‌ندی بڕیاره یاساییه‌كان ده‌بێت و ئه‌و شتانه جێبه‌جێ ده‌كات له رێی یاساییه‌وه رێگه‌ی پێدراوه.\nدواتر با شێخ ئاوات باسی ئه‌وه بكات، هه‌ر كاتێك ئێمه وه‌ك حكومه‌ت توانیمان دابینی بڕه مووچه‌ی پێویست بۆ ئه‌وان بكه‌ین، ئه‌وا ئاماده‌ین، ئه‌و بڕیاره بده‌ین، به‌ڵام ناتوانین به‌ڵێنی وا بده‌ین، جێبه‌جێی نه‌كه‌ین. به‌ڵێندان ئاسانه، به‌ڵام جێبه‌جێ نه‌كردنی به‌ڵێن گرانه. ده‌بێت راستگۆ بین له‌گه‌ڵ خه‌ڵك و خوادا. ئه‌گه‌ر توانامان هه‌بێت به‌ڵێنه‌كان جێبه‌جێ بكه‌ین، ئه‌و بڕیاره ده‌ده‌ین.\nئێمه به‌یانێكی زۆر روون و ئاشكرامان ده‌ركرد، به ناوی وه‌زاره‌تی ناوخۆ، دواتر خۆمانیش باسمان كرد. هه‌ڵوێستمان خسته‌ڕوو، حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به هیچ شێوه‌یه‌ك رێگه نادات هیچ كه‌سێك ده‌ست بۆ تێكدانی ئاسایشی هه‌رێم به‌رێت. لێكۆڵینه‌وه‌مان كرد و گه‌یشتووه‌ته ئه‌نجامی زۆر باش. ده‌زانین ئه‌وانه‌ی به‌رپرسن له هاویشتنی ئه‌و مووشه‌كانه كێن، ئه‌و زانیاریانه‌مان له‌گه‌ڵ حكومه‌تی به‌غدا هاوبه‌ش كردووه، ئه‌وانیش ده‌ستبه‌جێ ده‌ستیان به رێكاری تایبه‌ت كردووه. دووپاتمانكردووه‌ته‌وه، هه‌ر كه‌س هه‌وڵی تێكدانی ئاسایشی هه‌رێم بدات، ئێمه ئاماده‌ین و توانای به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی ئه‌و هێرشانه‌شمان هه‌یه. گره‌نتی ئه‌وه‌یه، ئێمه به هیچ شێوه‌یه‌ك ملكه‌چ ناكه‌ین بۆ هیچ ده‌ستدرێژییه‌ك و رێگه‌ش ناده‌ین هیچ كه‌سێك جورئه‌تی ئه‌وه بكات ده‌ستدرێژی بكاته سه‌ر هه‌رێمی كوردستان.\nپردی تووه‌قوت/ هه‌ڵه‌بجه\nبه‌ڕێزان بۆچوونی جیاوازم بۆ هاتووه، به‌شێك له براده‌رانی ئه‌و ناوچه‌یه پێیان وایه ره‌نگه له به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵكه‌كه نه‌بێت. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه له حكومه‌تی هه‌رێم بڕیار له سه‌ر ژماره‌یه‌ك پڕۆژه دراوه، یه‌كێك له‌وانه ئه‌و پرده بوو، چاوه‌ڕوانی ئه‌وه بووم ئه‌وان ئاماده‌كاری بكه‌ن و پێمان بڵێن كه‌ی ئاماده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی جێبه‌جێ بكرێت.\nئومێدمان وایه به گفتوگۆ بتوانین كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ین، به‌ڵام ئه‌گه‌ر دڵنیا بووین له‌وه‌ی به‌غدا هیچ نیازێكیان بۆ رێككه‌وتن نییه، ئه‌و كاته ده‌توانین په‌نا بۆ دادگای ئیتیحادی ببه‌ین. پێم وایه ئێستا كه‌سێكیان كه‌مه و خۆیانیش له قه‌یرانێكدا ده‌ژین و ناتوانن وه‌ك پێویست بڕیار بده‌ن.\nباسی ئه‌وه ده‌كرێت به حساب پاره‌یه‌كی زۆر به كۆمپانیای كار و پاسه‌وانانی نه‌وت ده‌درێت، یانیش كه‌سێكی دیكه‌ی پاكستانی سوودمه‌ندبووه، بۆ زانیاری به‌ڕێزتان، كۆمپانیای كار، كوردستانییه. له جیاتی ئه‌وه‌ی پشتیوانی له كۆمپانیای ناوخۆیی و كوردستانیی بكه‌ن، پێم خۆش نییه، بێ هۆكار په‌لاماری كۆمپانیا كوردستانییه‌كان بده‌ن. هه‌رچه‌ند له زۆر شوێن ئه‌و تۆمه‌تانه دراوه‌ته پاڵ ئه‌و كۆمپانیایه، گوایه حزبییه، به‌ڵام له ئێستاوه پێتان ده‌ڵێم، هیچ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كی حزبی ئێمه له‌گه‌ڵ كۆمپانیای كار نییه.\nمسته‌فا لاغانی، پێشتر گرێبه‌ستی هه‌بووه له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی سامانه سرووشتییه‌كان بۆ فرۆشتنی نه‌وت و به‌ڕێكردنی نه‌وت له به‌نده‌ری جه‌یهان، به‌ڵام بۆ زانیاری ئێوه‌ی به‌ڕێز، ئێمه پێداچوونه‌وه‌مان له گرێبه‌سته‌كه كردووه. داواشمان كردووه تیمێكی دیكه‌ی پسپۆڕ له وه‌زاره‌تی سامانه سرووشتییه‌كان و تیمێكی پسپۆڕی بیانی بێت بۆ ئه‌وه‌ی ئاڵوگۆڕی له تیمی به‌ڕێوبردنی ئه‌م دۆسیه‌یه بكات، ئه‌مه‌ش كاتی ده‌وێت، پێویسته رێز له گرێبه‌سته‌كه بگرین، به‌ڵام له كۆتاییدا بێگومان گۆڕانكاری به‌سه‌ردا دێت و خه‌ڵكی دیكه كه جێی متمانه‌ی ئێمه بن ئه‌و دۆسیه‌یه به‌ڕێوه ده‌به‌ن.\nرۆژانه ملیۆنێك دۆلار\nباسی ئه‌وه كرا، به‌رپرسێك رۆژانه ملیۆنێك دۆلار ده‌دزێت، به‌داخه‌وه ئه‌و چه‌مكه به‌كارهێنرا، داواش ده‌كه‌م ئه‌گه‌ر ئه‌مه هه‌یه، به به‌ڵگه‌وه بیده‌ن به ئێمه، بیده‌ن به دادگا، زۆر زۆریش به خۆشحاڵییه‌وه خۆمیش پشتیوانیتان لێده‌كه‌م، ئه‌گه‌ر به‌ڵگه‌ی ته‌واو هه‌بێت، كه‌سێك ئه‌مه‌ی كردووه له رێگه‌ی یاساوه رووبه‌ڕووی ببینه‌وه.\n%90ی خه‌ڵكی هه‌رێم به‌ره‌و ئیفلاس ده‌ڕۆن\nراستی من وا تێنه‌گه‌یشتووم و بڕواش ناكه‌م وابێت، ئه‌گه‌ر به‌راوردی خۆمان بكه‌ین به باقی ناوچه‌كانی عێراق و وڵاتانی دراوسێ، ئه‌وا خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان سه‌ره‌ڕای هه‌موو نه‌هامه‌تییه‌كان، ره‌وشی ژیان له هه‌رێمی كوردستان زۆر زۆر باشتره، به‌ڵام له ئاستی خواستی ئێمه نییه. به‌ڵام به به‌راوردكردن له‌گه‌ڵ ناوچه‌كانی دیكه ده‌بێت ئه‌م واقیعه له‌به‌ر چاو بگرین، له هه‌ر شوێنێكی كوردستان، نموونه وه‌ربگرن و به‌راوردی بكه‌ن به به‌غدا و بزانن له پاكوخاوێنی و خزمه‌تگوزاری و گه‌یاندنی پڕۆژه‌كان چ جۆره جیاوازییه‌ك ده‌بینن.\nئێمه تیمی یاساییمان هه‌یه، پێداچوونه‌وه با بكه‌ن، ئێمه به هیچ شێوه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ ئه‌وه نین ماف و شایسته‌ی پێشمه‌رگه و ئاسایش له‌به‌رچاو نه‌گیرێن، ئه‌گه‌ر بزانین له شوێنێك ده‌توانین شتی باشتر بكه‌ین، ئه‌وا تاپۆ نییه و ده‌توانین پێداچوونه‌وه بكه‌ین. به‌ڵام ده‌بێت هه‌موو شته‌كان له‌به‌ر چاو بگرین، توانای حكومه‌ت و كاته‌كه و شێوازی جێبه‌جێكردنی له‌به‌رچاو بگرین.\nلیستی شه‌هیدان و خانه‌نشینان\nپاكسازی له لیستی شه‌هیدان و خانه‌نشینان به‌شێكه له كارنامه‌ی ئێمه و باسیشم كرد و دیاره گوێتان لێ نه‌بووه، تیمی تایبه‌تمان داناوه بۆ پێداچوونه‌وه‌ی لیستی خانه‌نشین و شه‌هیدان و هه‌موو جۆره‌كانی فه‌رمانبه‌ران و مووچه خۆران و پێداچوونه‌وه به لیسته‌كانیاندا ده‌كرێت و ئه‌وه‌ی شایسته نه‌بێت له لیسته‌كه ده‌سڕێته‌وه. زۆر جار باس له‌وه ده‌كرێت، رێژه‌ی مووچه‌خۆر له هه‌رێمی كوردستان به‌راورد به عێراق زۆره، ئه‌مه تا راده‌یه‌ك روون نه‌بێت، مووچه خۆر له‌گه‌ڵ فه‌رمانبه‌ر له هه‌رێم دوو شتی جیاوازن. له عێراق ته‌نیا فه‌رمانبه‌ر به مووچه خۆر حسابه. ئه‌وانه‌ی دیكه‌ی وه‌ك خانه‌نشین و شه‌هیدان و به‌ساڵاچووان هه‌مووی له خه‌رجی سیادی بۆیان خه‌رج ده‌كرێت، ته‌نانه‌ت هی هێزه چه‌كداره‌كانیش، به‌ڵام له هه‌رێمی كوردستان ئه‌و بڕه بودجه‌یه‌ی به كه‌موكوڕییه‌وه ناردوویانه، هه‌موو جۆره فه‌رمانبه‌ر و خانه‌نشین و مووچه خۆرێك كه هه‌یه، ده‌بێت له‌و بودجه‌یه بۆی ته‌رخان بكرێت. ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی ئێوه كه‌مێك به‌رچاوتان روون بێت، سه‌ره‌ڕای ئه‌مه حكومه‌تی عێراق هه‌موو ساڵ رێژه‌ی فه‌رمانبه‌رانی خۆی زیاد كردووه و هیی ئێمه‌ی وه‌ك خۆی هێشتووه‌ته‌وه و ئاماده نه‌بووه، به هیچ شێوه‌یه‌ك زیاتری بكات و ئاماده‌ش نه‌بووه ئه‌و بڕه بودجه‌یه‌ی بۆ مووچه خه‌رج ده‌كرێت بۆمانی زیاد بكات.\nبیانییه‌كان و كۆمپانیاكان\nبڕیارمان داوه، پێویسته رێژه‌ی دامه‌زراندن زۆرینه‌ی خه‌ڵكی كوردستان بن، ئه‌مه‌ش به شێوه‌یه‌كی رێژه‌یی زیاد بكات، به‌ڵام له هه‌ندێك حاڵه‌تی پسپۆڕیدا، ئه‌گه‌ر نه‌بوو، ئه‌وا كۆمپانیاكان ده‌توانن پسپۆڕی بیانی بهێنن، به‌و مه‌رجه‌ی ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی له هه‌رێمی كوردستان داده‌مه‌زرێن، راهێنانیان پێبكرێت بۆ ئه‌وه‌ی فێری ئه‌و جۆره پسپۆڕیانه بكرێن. بۆ داهاتوو ئه‌و كۆمپانیا بیانی و ناوخۆیانه‌ی خه‌ڵك داده‌مه‌زرێنن، ده‌بێت دامه‌زراندنه‌كه‌یان به پله‌ی یه‌كه‌م بۆ خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان بێت.\nجێی داخه پێنج بازگه له نێوان هه‌ولێر وسلێمانی هه‌ن، خۆزگه نه‌بووان، حه‌زیش ده‌كه‌ین هه‌موومان به‌یه‌كه‌وه هه‌وڵی ئه‌وه بده‌ین ئه‌و بازگانه نه‌مێنن، ئه‌و شوێنه‌واره‌ی ئێوه باسی ده‌كه‌ن، نه‌مێنێت. با شتێكی وا بكه‌ین، كوردستان به هه‌موو شێوه‌یه‌ك ببێت به كوردستانێكی یه‌كپارچه. ئه‌وه‌ی له‌سه‌رمانه ده‌یكه‌ین. بیرتان نه‌چێت، ئه‌مه ماوه‌یه‌كی درێژه و كاریگه‌رییه‌كانی ماونه‌ته‌وه. ئێوه چاوه‌ڕوانییه‌كی زۆرتان هه‌یه له ماوه‌ی یه‌ك ساڵ هه‌موو شتێك بكه‌ین، تۆزێك بوارمان بده‌ن، له ماوه‌ی چوار ساڵ بتوانین زۆر شت بكه‌ین. له دوای ته‌واوبوونی واده‌كه‌مان خه‌ڵكیش هه‌ڵسه‌نگاندنمان بۆ بكات و بزانێت تا چه‌ند له جێبه‌جێكردنی به‌ڵێنه‌كان سه‌ركه‌وتوو بووین.\nهه‌قی خۆتانه. راسته. ئێوه ئۆپۆزیسیۆنن. مافی خۆیه‌تی ئه‌و شتانه‌ی بتوانێت به‌كه‌ڵكی ئه‌و بێت و به‌كاری بهێنێت بۆ ئه‌وه‌ی دواتر بێته ده‌سه‌ڵات. ئه‌گه‌ر ناتانه‌وێت بێنه ده‌سه‌ڵات شتێكی دیكه‌یه. ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێت بێنه ده‌سه‌ڵات مافی خۆتانه ره‌خنه بگرن، به‌ڵام به مه‌رجێك واقیعی و له‌سه‌ر بنه‌ما بن. ئه‌گه‌ر پێمان كرا چاكی ده‌كه‌ینه‌وه، پێمان نه‌كرا هۆكاره‌كه‌ی بۆ ئێوه ده‌خه‌ینه‌ڕوو، ئێمه سووپاسی ره‌خنه‌كانتان ده‌كه‌ین و هیوادارین تۆزێك واقیعی بن و له‌سه‌ر بنه‌مای واقیع و به به‌ڵگه‌وه ئه‌گه‌ر ره‌خنه‌ش ده‌گرن، با به‌ڵگه‌دار بێت.\nبۆچی قه‌رز زیادی كردووه\nئێمه هیچمان قه‌رز نه‌كردووه، له‌م ماوه‌یه داوامان له توركه‌كان و رووزنه‌فتیش كرد، ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی ده‌بوایه پێیان بدرێت، چونكه تووشی قه‌یرانی دارایی و كۆرۆنا بووین، كه‌مێك ئارام بگرن، ئه‌م بڕه پاره‌یه ماوه‌ته‌وه له‌سه‌ر مان و لێمان خۆش نه‌بوون و چاوه‌ڕێن له كاتێكی دیكه بتوانین ئه‌و قه‌رزه‌یان پێ بده‌ینه‌وه. ئه‌مه یه‌ك.\nدووه‌م: ئه‌مه قه‌رز نییه و به‌شێكی پابه‌ندییه. ئه‌و سێ مانگه‌ی حكومه‌تی عێراق، مانگه‌كانی (5، 6، 7) كه پاره‌ی نه‌نارد، ئه‌مه‌ش ده‌خرێته سه‌ر ئه‌و پابه‌ندییه داراییه و كۆی گشتیی پابه‌ندیی دارایی حكومه‌تی هه‌رێم بووه‌ته (28) ملیار دۆلار.\nحكومه‌ت و گه‌نجان\nخه‌م نه‌خواردنی حكومه‌ت له گه‌نجان به هیچ شێوه‌یه‌ك راست نییه. ئێمه خه‌میان لێ ده‌خۆین، به‌ڵام ته‌نیا به قسه خه‌مخواردن نابێت، ده‌بێت ئه‌وه‌ی ئێمه پێمان ده‌كرێت له پێناو دابینكردنی ئه‌منیه‌ت و سه‌لامه‌تی و داهاتوو و بژێوی ژیانیان ئه‌وه‌ی پێمان ده‌كرێت، ده‌یكه‌ین و درێغی ناكه‌ین. ئه‌وه‌ی ئێستا گه‌نجه، پێش چه‌ند ساڵێك منداڵ بووه، خۆ ئێمه مانا بووین له سه‌نگه‌ره‌كانی پێشمه‌رگه پارێزگاریمان ده‌كرد له‌م ئه‌زموونه و له ژیانی ئه‌وان. ئه‌م حكومه‌ته‌ش به هه‌موو توانای خۆی هه‌وڵی ئه‌وه ده‌دات بژێوی ژیانی ئه‌و گه‌نجانه و هه‌موو هاووڵاتیانی دیكه دابین بكات. ئه‌مه پێویستی به كاته. ئێمه باسمان كردووه پڕۆژه‌ی ئابووریمان له‌به‌ر ده‌سته. چۆن بتوانین هه‌لی كار درووست بكه‌ین، هه‌موو خه‌ڵك دانامه‌زرێن له حكومه‌ت، من نه‌موتووه هیچ كه‌س دانامه‌زرێنین، به‌ڵام بێگومان هه‌موو كه‌س دانامه‌زرێن. پێویسته هه‌لی كار بڕه‌خسێت و خه‌ڵك وای لێ بێت كار بكات و كاره‌كه‌ی به دڵ بێت. حكومه‌ت ئه‌ركییه‌تی هه‌لی كار درووست بكات. به‌و جۆره باشترین رێگه‌یه بۆ گه‌نجان. داواتان لێده‌كه‌م، ئێمه و ئێوه تا چه‌ند توانیومانه ئینتیمای نیشتمانپه‌روه‌ری له‌لای گه‌نجان بهێڵینه‌وه، تا چه‌ند حزبه سیاسییه‌كان له‌به‌ر ململانێی ته‌سكی حزبایه‌تی وایانكردووه، گه‌نجان وڵاتیان لا ناشیرین بێت، ئایا ئه‌مه گه‌نج راده‌كێشێت بۆ ئه‌وه‌ی خزمه‌تی وڵاته‌كه‌ی بكات، یانیش ئه‌وه‌ی هانیان بده‌یت دژی وڵاته‌كه‌ی خۆی، ئه‌م گه‌نجه ده‌چێته ده‌ره‌وه چی ده‌كات، ئاماده‌یه له‌وێ زۆرتین ئه‌رك به كه‌مترین مووچه و ناخۆشترین ئیش بكات، به‌ڵام لێره له‌وانه‌یه ئاماده نه‌بێت ئه‌و جۆره ئیشانه بكات. داوا ده‌كه‌م پێش هه‌موو شتێك گه‌نج گه‌وره‌ترین سه‌رمایه‌ی ئه‌م نیشتمانه‌یه. پێویسته پێش هه‌موو شتێك خۆشه‌ویستی وڵات له دڵی گه‌نجان زیندوو بكه‌ینه‌وه به ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزیسیۆنه‌وه. ئه‌گه‌ر ئێمه وه‌ك حزب ناكۆكیمان له‌گه‌ڵ یه‌ك هه‌یه و یه‌كمان خۆش ناوێت، با وڵاته‌كه له پێش چاوی گه‌نجانمان ناشیرین نه‌كه‌ین، ئه‌مه‌یه ئه‌ركی لایه‌نی سیاسی و حكومه‌ت و په‌رله‌منتاران، كه پێش هه‌موو شت ئینتیمای نیشتمانی بۆ گه‌نجانمان بگه‌ڕێنینه‌وه.\nتۆپبارانكردنی توركیا و ئێران\nئێمه به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ حكومه‌تی توركیا و عێراق قسه‌مان كردووه. ناڕه‌زایی خۆمان ده‌ربڕیوه. هه‌موو جار ئه‌وان دێن یه‌خه‌ی ئێمه ده‌گرن و ده‌ڵێن لایه‌نێكی دژ به توركیا هاتووه و وه‌كو په‌ناگه هه‌رێمی كوردستان به‌كارده‌هێنێت بۆ په‌لاماردانی ئێمه. ئێوه فه‌رموون ئه‌وانه ده‌ربكه‌ن، یانیش رایانبگرن و په‌لاماری ئێمه نه‌ده‌ن و ئێمه ناچار نه‌بین به‌رگری له خۆمان بكه‌ین. له جیاتی ئه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی خۆیان وه‌ك به‌دیل به‌رامبه‌ر به ده‌سه‌ڵاتی هه‌رێم پیشانداوه و ناهێڵن 800 گوندی ئێمه ئاوه‌دانبكرێته‌وه و خۆیان وه‌ك به‌دیلی ده‌سه‌ڵات پیشانداوه و نه‌یانهێشتووه خه‌ڵكی گونده‌كان بگه‌ڕێنه‌وه بۆ ته‌نانه‌ت به‌كارهێنانی زه‌وی كشتوكاڵی خۆیان. بۆ ئه‌وه‌ی ئێمه ئه‌و تۆپبارانانه به كۆتایی بێنین، پێویسته هه‌موو لایه‌كمان له‌سه‌ر ئه‌وه جه‌ختبكه‌ینه‌وه، پێویسته ئاسایش و ئه‌منییه‌ت بۆ ئه‌و ناوچانه بگه‌ڕێته‌وه. پێویسته رێز له ده‌سه‌ڵاتی یاسایی و شه‌رعی هه‌رێمی كوردستان و ئه‌م په‌رله‌مانه بگیرێت. پێویسته هه‌رێمی كوردستان وه‌ك گۆڕه‌پانی هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر ئاسایشی وڵاتان به‌كار نه‌هێنرێت و هێرش بۆ سه‌ر هیچ وڵاتێك نه‌كرێت. ئه‌و كات ده‌توانین قسه‌ی زیاتر بكه‌ین و كار بكه‌ین بۆ راگرتنی ئه‌و تۆپبارانانه. له‌گه‌ڵ عێراقیش قسه‌مان كردووه، چۆن بتوانین كۆتایی به‌و تۆپبارانانه بهێنین، كه به داخه‌وه خه‌ڵكێكی هاووڵاتی بوونه‌ته قوربانی.\nهه‌ندێك پێشنیاز هه‌ن لیژنه‌ی ته‌ندرووستی پێداچوونه‌وه بكات بۆ ئه‌و شتانه‌ی باسكرا، بۆ نموونه نرخی ده‌رمانه‌كان. به‌سه‌ر چاو با لیژنه‌ی ته‌ندرووستی ئێمه ئه‌و كاره بكات و ئه‌گه‌ر زانیاری زیاترتان هه‌یه بیخه‌نه‌ڕوو، بۆ ئه‌وه‌ی بزانین به‌دوای چیدا بڕۆین.\nپێش ماوه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ وه‌زیری پێشمه‌رگه قسه‌مان كردووه و له‌سه‌ر به‌رزكردنه‌وه‌ی پله‌ی پێشمه‌رگه له‌سه‌ر بنه‌مای خزمه‌تی ساڵانی رابردوو، ره‌زامه‌ندیمان داوه، بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی پله‌كه‌یان بۆ ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه به‌سه‌ر پله‌كه‌یان كراوه.\nله زۆر شوێن و سۆشیالمیدیا باس ده‌كرێت. حكومه‌تی هه‌رێم پێشتر له كابینه‌كانی پێشووتر، كه ئه‌م زه‌ویانه ته‌رخانكراوون، به‌داخه‌وه هیچ كارێكی خزمه‌تگوزاری بۆ ئه‌م ناوچانه دابین نه‌كراوه. پێدانی زه‌وی ئاسانه، به‌ڵام گه‌یاندنی خزمه‌تگوزاری ئاو و كاره‌بای ده‌وێت. ئێمه تیمێكمان داناوه بۆ پێداچوونه‌وه‌ی ئه‌و پرسه. كه نابێت ته‌نیا پێدانی زه‌وی نه‌بێت. ئه‌گه‌ر ئێوه بچنه ناو ورده‌كاری ئه‌و شتانه. ده‌بینن ئه‌و كارتانه چه‌ندین ده‌ستاوده‌ستیان پێكراوه و فرۆشراون و هێشتا زه‌وییه‌كه یه‌كلا نه‌بووه‌ته‌وه. هه‌ندێك عه‌قارات چه‌ندین زه‌ویان به‌یه‌كه‌وه كڕیوه و ئێستا ده‌یانه‌وێت به‌یه‌كه‌وه بیفرۆشنه‌وه. بابه‌تێكی یاسایی ورده و تیمه‌كانمان پێداچوونه‌وه‌ی بۆ ده‌كه‌ن. ئینشه‌ڵڵا له ماوه‌یه‌كی زوودا داوام كردووه ئه‌م بابه‌ته چاره‌سه‌ر بكرێت، به جۆرێك ئه‌و كه‌سه‌ی خاوه‌ن زه‌وییه‌كه‌یه بچێت سوودی لێ وه‌ربگرێت.\n28 ساڵه شه‌قامێك قیرتاو نه‌كراوه\nبه‌ڕێزێك باسی كرد، 28 ساڵه له گوندێك شه‌قامێك قیرتاو نه‌كراوه، من به‌رپرس نیم به‌رامبه‌ر به 28 ساڵ پێش ئێستا، ئه‌م كابینه‌یه نه‌بووه. به‌سه‌رچاو به پێی به‌رنامه‌ی حكومه‌ت و ئه‌وله‌ویه‌تی حكومه‌ت ئه‌وه‌ی پێمان بكرێت، نه‌ك له شاره‌كان به‌ڵكو له شارۆچكه و گونده‌كانیش، ئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌ست و توانای حكومه‌ت بێت ده‌یخه‌ینه كار و ده‌یكه‌ین.\nباسی قه‌ره‌بووی زیانلێكه‌وتووان و شه‌هیدان له‌گه‌ڵ عێراق كراوه. شاندی ئێمه له‌گه‌ڵ به‌غدا باسی كردووه. داوامانكردووه له‌و به‌شه‌ی تایبه‌ته به خه‌رجی سیادی، له‌وه پشكی هه‌رێمی كوردستانیش بدرێت. جا تا چه‌ند به‌غدا پابه‌ند ده‌بێت، به جێبه‌جێكردنی پابه‌ندییه‌كانی خۆی پێویسته چاوه‌ڕێ بین.\nكه‌ی و چۆن مووچه دابه‌ش ده‌كرێت\nئه‌وه‌ی ئێمه توانیومانه كردوومانه. تاكو بشتوانین ده‌یكه‌ین. به‌ڵام به جددی من نازانم كه‌ی كۆرۆنا كۆتایی پێ دێت. نازانم كه‌ی ئه‌م بارودۆخه نائاساییه ئابوورییه‌ی دنیای گرتووه‌ته‌وه، به‌ره‌و باشتر ده‌ڕوات، هه‌ر كات ئه‌مه روویدا، بێگومان ره‌وشی ئێمه‌ش باشتر ده‌بێت، به‌ڵام ئێمه چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ش نین و هه‌وڵی خۆمان داوه. به ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی جووڵه‌ی بازرگانی و به ده‌ستكردنه‌وه به پڕۆژه‌كان و هاندانی وه‌به‌رهێنه‌ران و رۆژانه‌ش له‌گه‌ڵ وڵاتانی ده‌ره‌وه و ئه‌وانه‌ی ئاماده‌ن بێن له هه‌رێمی كوردستان وه‌به‌رهێنان بكه‌ن، داوامان كردووه، بێن و هه‌وڵی باشتركردنی ره‌وشی ئابووریمان داوه. هه‌وڵه‌كان به‌رده‌وامن، به‌ڵام ناتوانم كاتێكی دیاریكراوتان پێ بڵێم، به‌ڵام ده‌توانم نیه‌تی خۆمان بڵێم و ئه‌وه‌ی بتوانین بیكه‌ین بۆ دابینكردنی مووچه هه‌موو هه‌وڵێك ده‌ده‌ین و چه‌ند له توانای ئێمه بێت، ئه‌وه ره‌وشه‌كه دیاری ده‌كات.\nشوێنه‌واری دوو ئیداره‌یی\nراستی ئێمه هه‌موو هه‌وڵێك ده‌ده‌ین بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و شوێنه‌واره نه‌مێنێت. مانای ئه‌وه‌ش نییه نه‌توانین بیكه‌ن، هه‌رگیز نه‌مانتوانیوه ناتوانین. ئه‌و گرێیه‌ی به ده‌ست ده‌كرێته‌وه، پێویست ناكات به ددان بكرێته‌وه. هه‌موو هه‌وڵێك ده‌ده‌ین، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بڕیاری یه‌كلاكه‌ره‌وه‌شی بوێت له كاتی خۆی بڕیاری یه‌كلاكه‌ره‌وه‌مان ده‌بێت.\nكه‌ی زه‌وی و بینای داگیركراو ده‌گه‌ڕێندرێنه‌وه\nمن له راپۆرته‌كه‌مدا باسم كرد، كه ده‌ستمان پێكردووه و هه‌ندێكی گه‌ڕاوه‌ته‌وه و پرۆسه‌كه به‌رده‌وامه، به‌ڵام دیاره گوێتان لێ نه‌گرتووه.\nرێژه‌ی مردن له سلێمانی\nبه‌داخه‌وه، به‌ڵام ئێمه له‌سه‌ره‌تاوه زۆر هه‌وڵماندا هه‌ندێك بڕیاری مه‌ركه‌زی جێبه‌جێ بكرێن له هه‌موو پارێزگاكان. به‌ڵام دواتر هه‌ر پارێزگاره‌كان خۆیان هاتن و گوتیان لێمان گه‌ڕێن، ئێمه باشتر ده‌زانین و با ئێمه خۆمان بڕیار بده‌ین، ته‌نانه‌ت ته‌حه‌ددای ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تیش كرا، وا پیشاندرا، ئه‌م مه‌ترسییانه‌ی كۆرۆنا راست نییه، به هه‌ر حاڵ نامه‌وێت بچمه ناو ورده‌كارییه‌وه و خۆتان بیرتانه و خۆتان ده‌زانن، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش، ئێمه به هیچ شێوه‌یه‌ك نامانه‌وێت له هیچ شوێنێكی كوردستان خه‌ڵك به هۆی كۆرۆنا و نه‌خۆشییه‌كانی دیكه گیان له‌ده‌ست بدات، به‌ڵام به‌داخه‌وه له سلێمانی و هه‌ولێر و به رێژه‌یه‌كی زیاتر له دهۆك خه‌ڵك گیان له‌ده‌ست ده‌دات، ئه‌مه‌ش له‌به‌ر پابه‌ند نه‌بوونه به رێنماییه‌كانی ته‌ندرووستی. ئه‌مه‌ش ته‌نیا ئه‌وه نییه رێكاره‌كانی حكومه‌ت و ته‌ندرووستی و ناوخۆیان جێبه‌جێ نه‌كردووه، وه‌كو تاك پابه‌ند نه‌بوون، له خۆپاراستن و پاراستنی كه‌سوكاریان. ئه‌وه‌ی نایه‌وێت خۆی بپارێزت هیچ نا با به‌زه‌یی به كه‌سوكاری بێته‌وه و ره‌حم به‌وانه بكات، كه تێكه‌ڵیان ده‌بێت. ئه‌وه‌ی پێویست بێت بۆ پاراستن و باشتركردنی ره‌وشی ته‌ندرووستی سلێمانی درێغیمان نه‌كردووه. پاره‌ی پێویستمان بۆ سلێمانی و هه‌موو شار و شارۆچكه‌كانی دیكه ته‌رخانكردووه و به‌رده‌وامیش ده‌بین.\nبۆ شنگال چی كراوه\nئێمه ده‌ڵێین، شنگال به‌شێكی دانه‌بڕاوی هه‌رێمی كوردستانه. له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق قسه‌مان كردووه. به‌داخه‌وه دوای رووداوه‌كانی 2017 هه‌رێمی كوردستان جارێكی دیكه به ره‌زامه‌ندی خه‌ڵكی شنگال، گوتیان نامانه‌وێت تووشی شه‌ڕ بین، ئیداره‌كان كشانه‌وه. ئێستا له ژێر ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی فیدراڵیدایه. به‌داخه‌وه جگه له‌وه‌ی به‌غدا نه‌یتوانیوه هیچ خزمه‌تگوزارییه‌ك پێشكه‌ش شنگال بكات، به‌ڵكو بووه‌ته جێی خه‌ڵكێكی دیكه كه ته‌نیا و ته‌نیا نه‌هامه‌تیان بۆ شنگال هێناوه. به‌شێكی خه‌ڵكی شنگال و ده‌وروبه‌ری ئاواره‌ن و له هه‌رێمی كوردستان نیشته‌جێن. زۆرینه‌ی خه‌ڵكی ئه‌و ناوچانه له هه‌ولێر و دهۆك و سلێمانی نیشته‌جێن. بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌وانه و دیاركردنی چاره‌نووسی شنگال، ئێمه داكۆكیمان كردووه، له‌گه‌ڵ "جێنین پلاسخارت"ی نێرده‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان و حكومه‌تی عێراقیش، وتومانه ده‌بێت بڕیار له چاره‌نووسی شنگال، ده‌بێت زۆرینه‌ی خه‌ڵكی شنگال بیدات، نه‌ك ته‌نیا ئه‌وانه‌ی له‌وێ ماونه‌ته‌وه. ئه‌و رێژه‌ی له‌وێ ماونه‌ته‌وه، ته‌نیا نوێنه‌رایه‌تی خۆیان و رێژه‌ی خۆیان ده‌كه‌ن. ئه‌وانه‌ی له كه‌مپه‌كانن، نوێنه‌رایه‌تی زۆرینه‌ی خه‌ڵكی شنگال ده‌كه‌ن. له‌به‌ر ئه‌وه له وه‌رگرتنی هه‌ر بڕیارێك بۆ دانانی به‌رپرسان و چۆنێتی ئاسایشی شنگال، ده‌بێت ئاواره‌كان ده‌ستیان هه‌بێت و ئاماده بن و خۆیانیش به‌شدار بن، له‌سه‌ر ئه‌مه‌ش ئێمه له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق گه‌یشتووینه‌ته له‌یه‌كتێگه‌یشتن و رێككه‌وتن و ئینشه‌ڵڵا به‌م زووانه هه‌وڵی جێبه‌جێكردنی ده‌ده‌ین.\nگرێبه‌سته‌كان و پێداچوونه‌وه\nچه‌ندین جاره ده‌ڵێم پێداچوونه‌وه به گرێبه‌سته‌كان كراوه و به‌رده‌وامه. هه‌ندێكی هه‌ڵوه‌شاونه‌ته‌وه و هه‌ندێكیان گۆڕانكاریان تێدا كراوه. دیسانیش ده‌ڵێم به هه‌موو گرێبه‌سته نه‌وتی و نا نه‌وتییه‌كاندا ده‌چینه‌وه. هه‌رچی له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌رێم بێت، ئه‌وه قبوڵ ده‌كه‌ین.\nباسی سكانه‌رم كرد، كه (15) ملیۆن دۆلاری تێچووه. ئێوه ده‌توانن بچن، سه‌یریان بكه‌ن و ئه‌و ئامێرانه‌ی بۆ كوالێتی كۆنترۆڵ به‌كارده‌هێنرێن بزانن نرخیان چه‌نده، ئه‌و پاره‌یه كه وتوومه په‌یوه‌ست نییه به بابه‌تی "ته‌عقیم"ه‌وه. ئه‌و خزمه‌تگوزارییانه‌ی حكومه‌ت خۆی ده‌توانێت بیكات، ده‌یكات، ئه‌و پێداویستیانه‌ی حكومه‌ت خۆی توانای نه‌بووه، كه‌رتی تایبه‌ت كردوویه‌تی، تا وه‌رگرتنه‌وه‌ی پاره‌ی خۆیان به‌رده‌وام ده‌بن. هه‌وڵده‌ده‌ین پێداچوونه‌وه به گرێبه‌ستی خاڵه سنوورییه‌كانیش بكرێت.\nزیندان و بڕیاری دادگا\nئه‌گه‌ر مافی منه و من هه‌قم له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه هه‌یه، ئه‌وا له هه‌قی خۆم خۆش ده‌بم، با ئازاد بێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به یاسا راگیراوه، ده‌بێت رێكاری یاسایی بگیرێته به‌ر بۆ چۆنیه‌تی ئازادكردنی. من مافی ئه‌وه‌م نییه دژی بڕیاری یاسا هیچ بڕیارێك بده‌م. به‌ڵام ئه‌گه‌ر په‌یوه‌ست بێت به مافی منه‌وه، من له مافی خۆم خۆش ده‌بم.\nخوێندن و كاره‌با و ته‌ندرووستی دراونه‌ته كه‌رتی تایبه‌ت\nئه‌و پرسیاره راست نییه و دیاره بۆچی كراوه، راست نییه، ئه‌و سێ وه‌زاره‌ته كه پارتین خراونه‌ته خزمه‌تی كه‌رتی تایبه‌ته‌وه. ئێمه له حكومه‌ت شه‌رممان له‌وه نه‌كردووه، گرنگی به كه‌رتی تایبه‌ت ده‌ده‌ین، پێمان وایه بوژاندنه‌وه‌ی ئابووری پێویستی به كه‌رتی تایبه‌ته. بڕیاری ئه‌وه‌مان نه‌داوه ببین به سیستمێكی سۆشیالیستی و كۆمۆنیستی. هه‌موو شتێك له ده‌ستی حكومه‌ت بێت. له‌م حكومه‌ته بڕوامان به په‌ره‌پێدانی كه‌رتی تایبه‌ت هه‌یه. له‌به‌ر ئه‌وه، ئه‌وه‌ی پێویسته له‌به‌ر چاو بگرین، كه‌رتی تایبه‌ت و گشتی كامه‌ی ده‌توانێت باشترین خزمه‌ت بگه‌یه‌نێته هاووڵاتیان. پێوه‌ری ئێمه ره‌زامه‌ندی هاووڵاتی و كه‌مكردنه‌وه‌ی خه‌رجی و پاره‌یه له‌سه‌ر هاووڵاتی و گه‌یاندنی خزمه‌تگوزاری باشتره بۆ هاووڵاتیان. ئه‌گه‌ر كه‌رتی تایبه‌ت بتوانێت باشتر بكات، بێگومان ئێمه پشتی كه‌رتی تایبه‌ت ده‌گرین.\nزۆر هه‌وڵمانداوه و له‌گه‌ڵ وڵاتان باسمان كردووه. چه‌ند جاره ده‌ڵێین هه‌مه‌جۆركردنی داهاتی كوردستان به‌شێكی كه‌رتی كشتوكاڵه و به‌شێكی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ چۆنێیه‌تی مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ جووتیاران. ئه‌گه‌ر حاڵه‌تی تایبه‌ت هه‌یه ده‌بێت له دادگا یه‌كلا بكرێته‌وه. بڕیاری ئێمه ئه‌وه‌یه پشتیوانی له جووتیاران و به‌رهه‌میان بكه‌ین. هه‌وڵمانداوه سایلۆ درووست بكه‌ین و به‌رهه‌میان بكڕینه‌وه و گه‌ڕاوین به دوای دۆزینه‌وه‌ی بازاری ده‌ره‌وه بۆ به‌رهه‌می جووتیارانی ناوخۆ. له‌گه‌ڵ وڵاتانی دیكه قسه‌مان كردووه، ئه‌گه‌ر ئێمه ته‌نیا به‌رهه‌م بۆ پێداویستی ناوخۆ به‌كاربهێنین، ناتوانین وه‌به‌رهێنانی له‌سه‌ر بكه‌ین. به‌ڵام ئه‌گه‌ر بتوانین به‌رهه‌می ناوخۆیی له پێداویستی ناوخۆ زیاتر بێت بۆ به‌شه‌كانی عێراق بنێرین یان بۆ وڵاتانی دیكه بنێرین، ئه‌وا ئێمه كار ده‌كه‌ین و وه‌زیره به‌ڕێزه‌كانیشمان له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته كاری زیاتریان كردووه و ده‌ستكه‌وتیشیان هه‌بووه و هه‌وڵی زیاتریش ده‌ده‌ین.\nیه‌كه‌كانی حه‌فتا و هه‌شتا\nمن خۆم پێشمه‌رگه بووم و له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه بووم. له شه‌ڕی داعش له شنگال تا خانه‌قین سه‌ردانی هه‌موو به‌ره‌كانی شه‌ڕم كردووه و به شه‌ویش له‌گه‌ڵیان خه‌وتووم. بۆیه بزانن ئه‌گه‌ر له ئێوه زیاتر نه‌بێت به قه‌د ئێوه خه‌می ره‌وشی پێشمه‌رگه‌مه. ئه‌و پۆسته‌ش كه وه‌رم گرتووه، له‌گه‌ڵ عێراق بێت یان هاوپه‌یمانان بێت به ئه‌ندازه‌ی زه‌ڕه‌یه‌ك جیاوازیم له نێوان پێشمه‌رگه‌ی یه‌كه‌ی حه‌فتا و هه‌شتا نه‌كردووه. پێشمه‌رگه پێشمه‌رگه‌یه و ئه‌وان نه‌بان، ئێمه لێره نه‌بووین. پێویسته سه‌ری رێز و نه‌وازشیان بۆ دانه‌وێنین و مه‌منوونیشیان بین. هه‌رچیان بۆ بكه‌ین، منه‌ت نییه. سووپاسیشتان ده‌كه‌م، به په‌رۆشه‌وه داواتان كرد به پیر خه‌می پێشمه‌رگه‌وه بڕۆین و سووپاس بۆ ئێوه و ده‌نگم ده‌خه‌مه پاڵ ده‌نگتان و ئه‌وه‌ی پێمان بكرێت بۆ خزمه‌تی پێشمه‌رگه درێغی ناكه‌ین.\nیه‌كگرتن به كوێ گه‌یشتووه\nله‌گه‌ڵ كاك قوباد قسه‌مان كردووه و له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ت باسمان كردووه. دوو شتمان داوا كرد، یه‌كه‌میان: یه‌كه‌ی ژمێریاریمان كرده یه‌ك و سوپاس بۆ خودا كرا و ده‌ستكه‌وتێكی گه‌وره‌یه و زۆر باشه. ئه‌وه‌ی دیكه چۆنێتی رێكخستنه‌وه‌ی په‌یكه‌ری پێشمه‌رگه‌یه، له وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه به چ شێوه‌یه‌كه له یه‌كه‌ی حه‌فتا و هه‌شتاش به‌و جۆره بكرێت. ته‌نیا ئه‌وه‌ی داوامان كردووه، په‌یكه‌ری رێكخستنی پێشمه‌رگه بكرێته یه‌ك. له وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانان كاری باش كراوه و هێشتا به قۆناغی كۆتایی نه‌گه‌یشتووین. ئینشه‌ڵڵا بتوانین له كاتێكی زوودا هه‌نگاوی باشتر بنێین.\nراپۆرتی لیژنه‌ی ده‌ستپاكی\nدۆسییه‌ی گه‌نده‌ڵیی، كه داخراوون له ده‌سته‌ی ده‌ستپاكی، ئه‌و ده‌سته‌یه سه‌ر به په‌رله‌مانه، نه‌ك ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران، ئه‌گه‌ر ناڕازین له ئه‌دایان بانگیان بكه‌ن و ره‌خنه‌یان لێ بگرن و بۆچی ئه‌مه‌یان نه‌كردووه و به هه‌قیقه‌ت ئێمه ناتوانین لێیان بپرسینه‌وه وه‌ك په‌رله‌مان و ده‌سته‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆیه و سه‌ر به ئێمه نییه.\nحه‌ز ده‌كه‌م بڵێم، ئه‌وانه به هیچ شێوه‌یه‌ك نه به بڕیاری سیاسی، یان به بڕیاری تاكه كه‌سی، نه‌گیراوون، نه من و نه هیچ لایه‌نێكی سیاسی فه‌رمانی ده‌ستگیركردنی ئه‌وانه‌ی نه‌داوه. ئه‌وانه له لایه‌ن دادوه‌ره‌وه ده‌ستگیركراوون و رێككاری یاسایی هه‌یه بۆ چۆنییه‌تی ئازادكردن و به‌ره‌ڵڵاكردنی ئه‌وانه. فه‌رموون ئه‌و رێكارانه بگرنه به‌ر بۆ هه‌رچی زووتر ئازادكردنیان.\nداهاتی ده‌روازه سنوورییه‌كان چه‌نده؟\nژماره‌كانم له بیر نییه، هیوادارم له‌و راپۆرته‌ی به داتا پێشكه‌شتان ده‌كرێت، تێیدا بێت، ئه‌گینا داوا ده‌كه‌م له سه‌رۆكی دیوان و سكرتێری ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران ورده‌كاری ئه‌و ژماره و داهاتانه له راپۆرته‌كه بنووسن. یه‌ك شت ده‌توانم بڵێم، له‌م كابینه‌یه داهاتی خاڵه سنوورییه‌كان زیاتر بووه، به‌راورد به پێشتر و زۆریش زیادی كردووه. به‌ڵام به‌داخه‌وه جووڵه‌ی بازرگانی كه‌میكرد و داهاته‌كان به‌ره‌و كه‌مبوونه‌وه چوون. به رێژه‌یی بڵێم له‌م كابینه‌یه خاڵه سنوورییه‌كان زۆر باشتر له پێشتر كۆنترۆڵ كراوون و داهاته‌كه‌شیان كه بۆ وه‌زاره‌تی دارایی گه‌ڕاوه‌ته‌وه زۆر زیاتر بووه له‌وه‌ی پێشتر گه‌ڕاوه‌ته‌وه.\nسه‌باره‌ت به پێشنیازی مووچه‌ی ئه‌و پزیشك و كارمه‌ندانه‌ی به كۆرۆنا كۆچی دواییان كردووه، دواتر له‌گه‌ڵ وه‌زیری دارایی و له ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران قسه‌ی له‌سه‌ر بكه‌ین و پێشنیازێكی گونجاوه.\nبه ئه‌لیكترۆنیكردنی فه‌رمانگه‌كانی حكومه‌ت\nدواتر با كاك قوباد وه‌ڵامی بداته‌وه و ئه‌زموونی هه‌یه لێی و كاری له‌سه‌ر كردووه.\nپڕۆژه‌كانی قه‌زای كه‌لار و گه‌رمیان\nباسم كرد، هه‌لیكار له كۆمپانیاكان، به‌و جۆره‌یه كه پێمان وتوون، ده‌بێت زیاتر خه‌ڵكی خۆمان وه‌ربگیرێت و خه‌ڵكی بیانی كه‌مبكرێته‌وه و خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان دابمه‌زرێن و راهێنانیان پێ بكرێت، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌ك ته‌نیا ئیشیان ده‌ستكه‌وێت، به‌ڵكو فێری ئه‌و پیشانه‌ش بن. بۆ خزمه‌تگوزاری ئه‌و سنووره‌ش، ده‌بێت له‌گه‌ڵ ئه‌و لیژنه‌یه‌ی پێشتر دیارمان كردووه و وه‌زاره‌تی پلاندانان ده‌بێت قسه بكه‌م. ده‌شزانم بۆ هه‌موو شوێنه‌كان پڕۆژه‌مان هه‌یه، هه‌ر كاتێك نۆره‌ی ئه‌وان هات، هه‌وڵده‌ده‌م په‌له بكه‌ین بۆ جێبه‌جێكردنیان.\nگه‌ڕانه‌وه‌ی ئاواره و پلانی حكومه‌ت\nیه‌كێك له پلانه‌كان ئه‌وه‌یه، له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق و وڵاتانی ده‌ره‌وه زۆر قسه‌مان كردووه، بۆ چۆنێتی دابینكردنی ئه‌و پێداویستیانه‌ی ئاواره‌كان ده‌یانه‌وێت بگه‌ڕێنه‌وه، دوو شت گرنگن، یه‌كه‌میان: ئاسایش و سه‌لامه‌تییه، دووه‌میش شوێنی نیشته‌جێبوون و حه‌وانه‌وه و خواردنه. دواتر نه‌خۆشخانه و قوتابخانه و ئه‌و بابه‌تانه دێنه پێشه‌وه. یه‌كێك بیه‌وێت بگه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و شوێنانه، كه له ده‌ستی ئێمه نین، ده‌بێت حكومه‌تی به‌غدا بێته سه‌ر خه‌ت.. به‌داخه‌وه، به‌ڕێزان كاتێك هه‌ر ره‌خنه ده‌گرن، پێم خۆشه تۆزێك ره‌خنه‌ش له حكومه‌تی عێراق بگرن، ئه‌م هه‌موو كه‌مپه له كوردستان هه‌ن، ساڵانه ملیارێك و نیو دۆلار خه‌رجی ئه‌و كه‌مپانه‌یه. حكومه‌تی عێراق خه‌رجی سیادی داناوه بۆ ئه‌و شتانه، به‌ڵام فلسێكی بۆ هه‌رێم خه‌رج نه‌كردووه، ئایا په‌رله‌مانتارێكی ئێمه ره‌خنه‌یه‌كی ئاراسته‌ی به‌غدا كرد و بڵێت ئه‌و هه‌موو ئاواره‌یه له هه‌رێم هه‌ن چیتان كردووه بۆ دابینكردنی ژیانیان و دابینكردنی ئاسایش، خۆراك، كاره‌با و پێداویستییه‌كانیان، هیچیان نه‌كردووه و كه‌سیشتان هیچتان نه‌كردووه. ئینجا گه‌ڕانه‌وه‌یان پێویستی به پاراستنی سه‌لامه‌تیان و شوێن و خزمه‌تگوزاری هه‌یه و به‌رده‌وامین له گفتوگۆ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین به سه‌ربه‌رزی بتوانن بگه‌ڕێنه‌وه بۆ شوێنه‌كانی خۆیان.\nبه دیلی 140\nبه‌ڕێزان به‌دیل بۆ 140 نییه. ئێمه هه‌وڵی ئه‌وه‌مان داوه پێشمه‌رگه و سوپا، به‌یه‌كه‌وه دابینكردنی ئاسایشی ئه‌و سنوورانه بگرنه ئه‌ستۆ بۆ ئه‌وه‌ی تیرۆر و تیرۆریست نه‌توانن زیان له خه‌ڵكی ئه‌و ناوچه دابڕێندراوانه بده‌ن، كه ئێستا له ده‌ره‌وه‌ی سنووری ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستانن. دوێنێش كۆبوونه‌وه‌مان له‌سه‌ر ئه‌و پرسه هه‌بووه. به‌رده‌وام هه‌وڵمان داوه بۆ ئه‌وه‌ی بزانین چۆن ده‌كرێت ته‌عریب بوه‌ستێت و له‌سه‌ر بابه‌تی سه‌رگه‌ڕانیش به توندی قسه‌مان كرد و هه‌ڵوێستمان وه‌رگرت و ئه‌گه‌ر ئه‌وان ئه‌و كارانه نه‌وه‌ستێنن، ئێمه ناتوانین بێده‌نگ بین و به‌رده‌وام ده‌ستدرێژی بكرێته سه‌ر مافی خه‌ڵكی ئێمه.\nئه‌وه‌ی بزانم، پێشتر كه عێراق یه‌ك بازنه بوو، كورد كورسی زیاتری ده‌ستكه‌وت. دواتر به سیاسه‌تێك، كه به هیچ شێوه‌یه‌ك له به‌رژه‌وه‌ندی كورد نه‌بوو، كردیانه هه‌ژده بازنه. هه‌ر پارێزگایه‌كیش ژماره‌ی كورسییان بۆ ده‌ستنیشانكرد. ئه‌مه له‌سه‌ر بنه‌مای هیچ ئامارێك نه‌بووه. بۆ ئه‌وه‌ی بزانرێت هه‌ولێر (12) كورسییه و مووسڵ (30) كورسییه، ئه‌مه له‌سه‌ر بنه‌مای فۆرمی خۆراك بووه و به‌داخه‌وه ساخته‌كارییه‌كی زۆری تێدا كراوه له لایه‌ن حكومه‌تی عێراق. به‌ڵام له هه‌موو حاڵه‌تێكدا ده‌ستنیشانكراوه، له هه‌رێمی كوردستان رێژه‌ی ده‌نگدان هه‌رچه‌ند بێت كورسی زیاد ناكات، پێشتر بڕیار دراوه، كورسییه‌كان به‌شكراوون. له‌مه زیاتر ناتوانێت كورسی به‌ده‌ستبهێنێت. ئه‌گه‌ر یه‌ك بازنه‌یی بێت، رێژه‌ی به‌شداربووان سه‌نگی مه‌حه‌كه بۆ ئه‌وه‌ی رێژه‌ی كورسی كورد له نوێنه‌ران زیاد بكات، یان كه‌م بكات، به‌داخه‌وه ئه‌مه نه‌كرا، بۆیه‌ش من پێم وایه یه‌كبازنه‌یی له به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵكی كوردستاندایه. به پێچه‌وانه‌وه تا بچووك بكرێته‌وه زیان به‌ر خه‌ڵكی كوردستان ده‌كه‌وێت. خه‌ڵكانێك له‌سه‌ر ئه‌و پرسه له گفتوگۆن و یه‌ك شت هه‌یه ده‌بێت له‌به‌رچاوی بگرین، كه په‌رله‌مانی عێراق بڕیاری داوه، یه‌كبازنه‌یی قبووڵ نییه، پرسیار ئه‌وه‌یه ئایا هه‌ژده بازنه بێت یان بچووكتر بكرێته‌وه. شاندی لایه‌نه سیاسییه‌كانی كوردستان له‌گه‌ڵ لایه‌نه سیاسییه‌كانی عێراق گفتوگۆ له‌و باره‌یه‌وه ده‌كه‌ن و پێم وایه رۆژی 10ی ئۆكتۆبه‌ر له په‌رله‌مانی عێراق گفتوگۆ له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته ده‌كرێت.\nئه‌وانه‌ی په‌تاكه‌یان بڵاوكرده‌وه\nبه‌داخه‌وه ئێمه هیچ رێكارێكمان له دژی ئه‌وانه نه‌گرتووه‌ته به‌ر، كه په‌تای كۆرۆنایان بڵاوكرده‌وه، به‌ڵگه له‌به‌ر ده‌سته و ئه‌وانه‌ی له سه‌ر ته‌له‌ڤزیۆن قسه‌یان كرد و به‌ره‌نگاری رێكاره‌كان ده‌بوونه‌وه، هۆكاری بڵاوبوونه‌وه‌ی په‌تاكه بوون، به‌ڵام ئێمه هیچمان به‌رامبه‌ریان نه‌كردووه.\nخۆراك و ده‌رمان\nئێمه كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكمان راسپارد بۆ گه‌ڵاڵه‌كردنی دامه‌زراوه‌ی خۆراك و ده‌رمان و كۆنترۆڵكردنی هه‌موو ئه‌و خۆراك و ده‌رمانانه‌ی دێنه هه‌رێم و چۆنێتی به‌رهه‌مهێنانیان له‌ناو خۆدا و ئه‌و پرسه په‌یوه‌سته به كوالێتی كۆنترۆڵه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵكی ئێمه هه‌ست به دڵنیایی بكات به‌رامبه‌ر به‌و خۆراك و ده‌رمانانه‌ی به‌كاریان ده‌هێنێت و ئێمه نه‌وه‌ستاووین و كوالێتی كۆنترۆڵ له ده‌روازه‌كان چالاكانه كار ده‌كات و بۆ زانیاری ئێوه رێژه‌ی هاورده‌كردنی خۆراكی ماوه به‌سه‌رچوو له ئیبراهیم خه‌لیلدا (%40) زیاتر بووه، دوای ئه‌وه‌ی كوالێتی كۆنترۆڵ له‌وێ دانرا، ئه‌و رێژه‌یه دابه‌زیوه بۆ (%1.9) ئه‌وه‌ش له‌وانه‌یه له رێگه كه‌لوپه‌له‌كه خراپ بووبێت، كه رێژه‌یه‌كی به‌رچاو و باشه. ده‌مه‌وێت بڵێم مه‌سه‌له‌ی كۆنترۆڵكردنی كوالێتی ده‌رمان و خۆراك زۆر گرنگه و به‌ڕێزێكیش باسی ئه‌وه‌ی كرد، شێرپه‌نجه چه‌ند زیادی كردووه و بێگومان ده‌رخوارددانی كه‌لوپه‌لی ماوه به‌سه‌رچوو نه‌خۆشی زیاد ده‌كات و من له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌م كوالێتی ده‌رمان و خۆراك ده‌بێت له ده‌ست لیژنه‌یه‌كی تایبه‌تمه‌ند بێت و ناكرێت ده‌رمان لای وه‌زاره‌تی ته‌ندرووستی و خۆراك لای بازرگانی بێت، ئه‌م ده‌سته‌یه ئیشی له‌سه‌ر كراوه و پڕۆژه‌كه‌ی به‌ره‌و ته‌واوبوون ده‌چێت.\nئێمه له سایه‌ی راپه‌ڕینی هه‌موو خه‌ڵكی كوردستان لێره‌ین، من خۆم كه هاتمه‌وه كوردستان، له‌وێوه هاتمه‌وه و هاتینه قه‌ڵادزێ و دواتر رانیه و خۆمیش گه‌واهی ئه‌وه ده‌ده‌م ده‌روازه‌ی راپه‌ڕینه و به‌رنامه‌مان هه‌یه پڕۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری له‌وێ جێبه‌جێ بكه‌ین و چه‌ندین پڕۆژه‌مان ده‌ستنیشانكردووه و له كاتێكی زوودا دێین ده‌ست به پڕۆژه‌كان ده‌كه‌ین.\nپلانی حكومه‌ت و توندوتیژی دژی ژنان\nحكومه‌تی هه‌رێم بڕوای ته‌واوی به "یه‌كسازی ره‌گه‌زیی" هه‌یه. به هه‌موو شێوه‌یه‌ك تاوان دژی هه‌ر مرۆڤێك پیاو بێت یان ئافره‌ت ره‌تده‌كاته‌وه. به هه‌موو شێوه‌یه‌كی یاسایی رووبه‌ڕووی ئه‌و تاوانانه ده‌بێته‌وه، كه دژ به ئافره‌تان ده‌كرێت. به هیچ شێوه‌یه‌ك جیاوازی ناكه‌ین. هه‌ر ئافره‌تێك توندوتیژی به‌رامبه‌ر ده‌كرێت، یاسا هه‌یه و حكومه‌ت پشتیوانی له یاسا ده‌كات بۆ پارێزگاری له مافی ئافره‌تان.\nرێككه‌وتن له‌گه‌ڵ عێراق\nئێمه ئاماده‌ین و رێككه‌وتن له نێوان دوو لایه‌ن ده‌كرێت و ئه‌گه‌ر ئه‌وانیش ئاماده‌بوون بێگومان رێككه‌وتنی نێوانمان واژوو ده‌كه‌ین.\nبه‌داخه‌وه، له‌م ماوه‌یه بووه‌ته گۆڕه‌پانی ململانێ و پێكدادان و كه‌شێكی ئارام و باشی نییه. ئه‌گینا ناوچه‌یه‌كی زۆر سه‌رنجڕاكێش و خۆشه و خۆم بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر له‌وێ ژیاوم. كاتێك پێشمه‌رگه بووم و خۆمیش له‌وێ بووم و ده‌زانم چه‌نده دڵگیره. له‌گه‌ڵ به‌رپرسایش قسه ده‌كه‌ین، بزانین ئه‌وه‌ی پێویست بێت بۆ ئه‌وێ، به پێی ئه‌وله‌ویه‌تی كاروباری حكومه‌ت له‌به‌رچاو ده‌گیرێت.\nمووچه‌ی مانگی چوار\nجارێ، كه ئێمه له‌م كابینه‌یه ده‌سه‌ڵاتمان وه‌رگرت، سێ مانگ قه‌رزی پێشینه‌ی كابینه‌ی پێشوومان له‌سه‌ر بوو. ئێمه نه‌هاتین بڵێین له‌و رۆژه‌ی حكومه‌تمان وه‌رگرتووه، مووچه‌ی ئه‌و مانگه ده‌ده‌ین. حكومه‌تی ئێمه له جیاتی ئه‌وه‌ی مووچه‌ی ئه‌و مانگه بدات، ئه‌و سێ مانگه‌ی له كۆڵی خۆی گرت و هێنایی و مووچه‌ی ئه‌و مانگانه‌ی پێشووی دا. ئه‌وه كێشه‌ی بۆ ئێمه درووستكردووه. له‌گه‌ڵ به‌غداش كێشه‌ی بۆ درووستكردووین. ئێمه تا مانگی چوار، مووچه‌ی مانگ به مانگمان داوه. چونكه سێ مانگ مووچه‌ی پێشووتر بوو، كه مانگی پێنج و شه‌ش و حه‌وت نه‌دراوه، ئێوه به مانگی یه‌ك و دوو و سێ و چوار حسابتان كردووه. من داوام له وه‌زاره‌تی دارایی كردووه، ئه‌مه ده‌بێت یه‌كلا بكرێته‌وه. ئێستا یه‌كێك دابمه‌زرێت، به پێی ئه‌م به‌رنامه‌یه بێت، دوای سێ مانگی دیكه مووچه‌ی ئه‌مڕۆ وه‌رده‌گرێت، داوام كردووه ئه‌مه یه‌كلا بكرێته‌وه. ئه‌و سێ مانگ قه‌رزه‌ی له حكومه‌ته‌كانی پێشوو ماوه‌ته‌وه، ئێمه پاشه‌كه‌وت له‌م حكومه‌ته ناكه‌ین و قه‌رزی حكومه‌تی پێشووتریش وه‌رناگرین. با وه‌كو خۆی بمێنێته‌وه. مووچه‌ی مانگی هه‌شت بۆ مانگی هه‌شت و مانگی نۆ بۆ مانگی نۆ بدرێت. داوام له وه‌زاره‌تی دارایی كردووه، رێگه‌یه‌كی درووستمان بۆ بدۆزنه‌وه بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشه‌یه. ئه‌گینا به هیچ شێوه‌یه‌ك مووچه‌ی مانگی دوو و سێ به ته‌واوی نه‌هاتووه، تا ئێمه بڕیبێتمان.\nله باره‌ی دابه‌شكردنی زه‌وی به‌سه‌ر مامۆستایان، ده‌بێت له ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران باسی بكه‌ین.\nگوتومانه چاكسازی ده‌كه‌ین و ئێمه بزانین له هه‌ر شوێنێك هه‌ڵه‌كراوه، پێداچوونه‌وه ده‌كه‌ین. گه‌نده‌ڵی له‌گه‌ڵ خراپ ئیداره دان دووشتی جیاوازن. ئه‌گه‌ر ئه‌و سیاسه‌ته نه‌وتییه‌ی، كه حكومه‌تی هه‌رێم له‌و ساڵانه گرتوویه‌تییه به‌ر پێتان باش نه‌بووه، ده‌بوایه پێشتر گله‌یی بكه‌ن، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ی داهاتێكی زۆری ده‌هێنا بۆ هه‌رێم و بوو به بنه‌مای درووستكردنی ژێرخانێكی ئابووری به‌هێز. پێم وایه ئه‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌رێم له كابینه‌كانی پێشووش كردوویانه سیاسه‌تێكی هه‌ڵه نه‌بووه، زۆریش سوود له‌و كه‌رته وه‌رگیراوه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ده‌كرێت پێداچوونه‌وه به گرێبه‌ستێك بكرێت و له شوێنێكدا باشتر بكرێت، بێگومان ئێمه له‌وه‌دا درێغی ناكه‌ین.\nحكومه‌ت ده‌ستی بۆ گیرفانی مووچه خۆران نه‌بردوو، به پێچه‌وانه‌وه بۆ گیرفانی خۆی بردووه. هه‌موو خه‌رجییه‌كی خۆی كه‌مكردووه‌ته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست بۆ گیرفانی خه‌ڵك نه‌بات، به‌ڵام ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌كه له توانا ده‌رچوو و ئیمكان نه‌بێت چی بكه‌ین، بۆیه ئه‌م واژه‌یه له جێی خۆی نییه.\nكه‌ی به داتا و به‌ڵگه سه‌لمێنرا، كه خه‌ڵكێك هه‌یه، به نایاسایی مووچه وه‌رده‌گرن، بێگومان بڕیاری وه‌ستاندنی مووچه‌كانیان ده‌درێت.\nله شه‌ڕ بریندار بوون\nبه‌ڕێزێك باسی ئه‌وه‌ی كرد، له شه‌ڕ كه‌سێك قاچی له‌ده‌ستداوه و هیچی بۆ نه‌كراوه، ئه‌مه‌م پێ سه‌یره و داوا ده‌كه‌م كاك ئومێد له‌گه‌ڵ وه‌زیری شه‌هیدان ده‌بێت پێداچوونه‌وه‌ی بۆ بكرێت و ئه‌مه به هیچ شێوه‌یه‌ك رێگه‌پێدراو نییه و پێشمه‌رگه‌یه‌ك ئه‌ندامی جه‌سته‌ی له‌ده‌ستدابێت، پێویستی به یارمه‌تی بێت، ئه‌وه ئه‌ركی حكومه‌ته و منه‌تی تێدا نییه و ده‌بێت به ته‌نگ ئه‌و كه‌سانه‌وه بێت. حه‌ز ده‌كه‌م له‌گه‌ڵ وه‌زیر ئه‌و قسه‌یه بكرێت و نازانم تا چه‌ند راسته، به‌ڵام هه‌ر چۆنێك بێت به‌دواداچوونی بۆ ده‌كه‌ین.\nده‌ركردنی پاسه‌وانانی نه‌وت و غاز\nئه‌و پرسه ئه‌گه‌ر هۆكاری یاسایی هه‌بێت، وه‌ڵام ده‌ده‌ینه‌وه، ئه‌گه‌ر هۆكاری یاسایی نه‌بێت، كه‌س ناتوانێت پێشمه‌رگه فه‌سڵ بكات، ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه بێت. داوا ده‌كه‌م دواتر له دیوانی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران به‌دواداچوونی بۆ بكه‌ن.\nقه‌ره‌بووی خه‌ڵكی كوردستان\nبه‌ڵێ وه‌رن با هه‌موومان به حكومه‌ت و په‌رله‌مانه‌وه داوای قه‌ره‌بوو له حكومه‌تی عێراق بكه‌ین. به ملیاران دۆلار پاره‌ی خه‌ڵك لای حكومه‌تی عێراقه، نه‌یانداوه، قه‌ینا گله‌یی له ئێمه بكه‌ن و كه‌موكورتی هه‌یه و نه‌مانتوانیوه ئه‌ركمان راپه‌ڕێنین، به‌سه‌رچاو، به‌ڵام با به‌یه‌كه‌وه نیمچه ره‌خنه‌یه‌كیش له حكومه‌تی عێراق بگرین، كه ئه‌م هه‌موو ساڵه ئه‌و مافه‌ی خه‌ڵكی نه‌داوه، ئه‌گه‌ر به‌یه‌كه‌وه هه‌موومان گله‌ییه‌كانمان بگه‌یه‌نین، هیوادارم و دڵنیاشم كاریگه‌ری زیاتری ده‌بێت.\nقه‌ره‌بووی زه‌وییه‌كانی فڕۆكه‌خانه‌ی عه‌نكاوه\nده‌بێت پێداچوونه‌وه و به‌دواداچوونی بۆ بكرێت. ئه‌مانه حاڵه‌تی تایبه‌تن و ده‌بێت به دواداچوونی یاسایی بۆ بكرێت. بزانین له كوێ هه‌ڵه بووه.\nباسی خاوه‌ن كارته‌كانم كرد و زۆربه‌یان ئاڵوگۆڕیان به كارته‌كان كردووه. ده‌بێت بزانین خاوه‌ن زه‌وییه‌كه كێیه و چۆن مامه‌ڵه‌ی پێكراوه، هێشتا زه‌وی دابه‌ش نه‌كراوه، زه‌وییه‌كه فرۆشراوه، بڕوابكه‌ن پێداچوونه‌وه به هه‌ندێك دۆسیه ئه‌وه‌نده‌ی كاتی ئێمه‌ی بردووه و ئه‌وه‌نده‌ی سه‌ری ئێشاندووین، ئه‌گه‌ر خه‌ریكی هه‌ندێك بابه‌تی دیكه باین زۆر شت ده‌كرا، راستكردنه‌وه‌ی هه‌ندێك هه‌ڵه كاتی زۆری ده‌وێت.\nسۆران شارێكه زۆر گه‌وره بووه. سنوورێكی ئیداری فراوانی له‌به‌رده‌سته. ده‌كرێت بیر له‌وه بكه‌ینه‌وه چۆن زیاتر خزمه‌تی بكه‌ین. جا وه‌ك سنوورێكی ئیداری سه‌ربه‌خۆ بێت، یان زیادكردنی خزمه‌تگوزاری حكومی بێت بۆ ئه‌و سنووره.\nوتومانه حكومه‌ت پێویستی به 265 ملیۆن لیتر نه‌وتی سپی هه‌یه. له‌وه چه‌نده حكومه‌تی عێراق هاوكاره و له‌گه‌ڵ حكومه‌تی سه‌رۆك وه‌زیران مسته‌فا كازمی باسمان كرد، وتیان 100 ملیۆن لیترتان بۆ ده‌نێرین و ئێستا ره‌زامه‌ندیان له‌سه‌ر 50 ملیۆن لیتر ده‌ربڕیوه و به‌ڵێنیان داوه 50 ملیۆن لیتری دیكه بنێرن. بیر له‌وه ده‌كه‌ینه‌وه چۆن بتوانین ئه‌وه‌ی ده‌مێنێته‌وه دابینی بكه‌ین. هه‌ندێك ناوچه شاخاوین و ساردترن و ئه‌وه‌ی له‌به‌ر ده‌سته له ناوچه شاخاوییه‌كان دابه‌شی ده‌كه‌ین. هیوادارین بتوانین له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق بگه‌ینه ئه‌نجامێك و ئه‌وه‌ی ماوه بۆمانی بنێرن.\nبه‌داخه‌وه قه‌ندیل ئێستا خۆی به به‌دیلی ده‌سه‌ڵات ده‌زانێت. ئه‌گه‌ر له‌وێشه‌وه توانیمان ئاسایشی سنووره‌كه جێی دڵنیایی بێت، بێگومان شایه‌نی هه‌موو خزمه‌تگوزارییه‌كن و حكومه‌تی هه‌رێم پێویسته ئه‌و خزمه‌تگوزارییه بگه‌یه‌نێته هه‌موو شوێنه‌كان.\nبه‌ڕێزان ئێمه هه‌ندێكجار، بژاری خراپ و خراپترمان له‌به‌رده‌سته و ده‌بێت یه‌كێكیان هه‌ڵبژێرین. له‌مه‌دا ناردنی هه‌موو قوتابییه‌ك، یاخود بابه‌تی بێباكبوون له كۆرۆنا پێم وایه خراپترین بژارده‌یه. بابه‌تی خراپ ئه‌وه‌یه تۆ سیستمی ئه‌لیكترۆنی بخه‌یه‌كار. خراپتریش ئه‌وه‌ی قوتابیان بچنه‌وه پۆله‌كان، كه به‌داخه‌وه گیانله‌ده‌ستدانی به‌دوادا دێت. بۆ پاراستی مامۆستایان و قوتابیان و كه‌سوكاری قوتابیان، ئه‌و به‌شه‌ی ده‌كرێت به ئه‌لیكترۆنی بخوێندرێت، وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده و خوێندنی باڵا دوای چه‌ندین توێژینه‌وه و قسه‌كردن و راوێژكردن به شاره‌زایان گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و بڕیاره. هیوادارم ئێوه پشتیوانیان بن، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن ئه‌م قۆناغه به‌م ناخۆشییه تێپه‌ڕێنین، ئه‌گینا ئه‌مه بژارده‌ی باشترینی ئێمه نییه. ده‌مانه‌وێت قوتابیان بگه‌ڕێنه‌وه بۆ قوتابخانه‌كانیان. سیستمی ئه‌لیكترۆنی ئه‌مه‌یه هه‌موو خوێندن به ئه‌لیكترۆنی ئاماده‌كراوون و له‌و شوێنانه‌ی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده ئاماژه‌ی پێداوه هه‌ن. قوتابییه‌ك یه‌كجار پێویستی به‌وه‌یه ئه‌و سیستمه داونلۆد بكات، دواتر پێویست ناكات هه‌موو جار ئینته‌رنێتی هه‌بێت و ده‌بێت پابه‌ندی كات بێت، قوتابی بۆ هه‌ر كاتێك و هه‌ر ماوه‌یه‌ك خۆی ویستی پێداچوونه‌وه به خوێندنه‌كه‌ی خۆی بكات، به‌و شێوازه‌ی بۆی دابین كراوه. باوه‌ڕ ناكه‌م خه‌ڵكێك بتوانێت مۆبایلی ئه‌وه‌ی هه‌بێت یاری پێ بكات، بۆ ناتوانێت خوێندنی پێ بكات. ئه‌گه‌ر له هه‌ر شوێنێكیش ناتوانن ئه‌وه ده‌سته‌به‌ركه‌ن، له‌و شوێنانه‌ی هیچ خزمه‌تگوزارییه‌كی ئه‌لیكترۆنی پێناگات، قوتابیان ده‌توانن بچنه قوتابخانه‌كانیان. وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده زۆر به وردی ورده‌كارییه‌كانی خستووه‌ته‌ڕوو.\nرێگه‌ی دۆڵی خه‌له‌كان و كۆیه\nله‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی پلاندانان به گوێره‌ی ئه‌وله‌ویه‌تی وه‌زاره‌ت و به‌رنامه‌ی حكومه‌ت سه‌یری ده‌كه‌ین. ئامانجمانه ژێرخانی ئابووری، كه باسی ده‌كه‌ین، رێگاوبانه‌كانن. ده‌مانه‌وێت هه‌موویان باش و چاك بكه‌ینه‌وه. نازانم كه‌ی، به‌ڵام ده‌زانم و گومانم نییه له به‌رنامه‌كه‌یاندا هه‌یه.\nهێنانی مادده‌ی كیمیایی له بری به‌نزین\nله حكومه‌ت باسی ئه‌وه كراوه، له هه‌ر خاڵێكی سنووریی هێنرا بێت، ده‌بێت به‌دواداچوون بكرێت و به تێروته‌سه‌لی له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته قسه‌مان كردووه. ئێمه بابه‌تێك هه‌یه و ده‌مانویست پێتان بڵێین، نامانه‌وێت نرخی به‌نزین له‌سه‌ر هاووڵاتی زیاد بكرێت، ئه‌و جۆره ماددانه ده‌هێنێت و به ناوی به‌نزین ده‌یفرۆشێت چونكه هه‌رزانتره. داوامان كردووه، له سێ شوێن كۆنترۆڵ بكرێت. ئه‌گه‌ر هاورده ده‌كرێت، ده‌بێت كۆنترۆڵ بكرێت، كه ئه‌و مادده‌یه چییه، ئینجا باس له‌وه ده‌كرێت له هه‌رێم ده‌ستكاری ده‌كرێت و مادده‌ی دیكه‌ی تێده‌كرێت، ده‌بێت له كۆگاكان كۆنترۆڵ بكرێت. دواجاریش له به‌نزینخانه‌كان ده‌بێت كۆنترۆڵ بكرێت. چونكه به‌كارهێنه‌ر له به‌نزینخانه‌كان وه‌ری ده‌گرێت. له هه‌ر سێ خاڵ داوام كردووه كۆنترۆڵی ئه‌و حاڵه‌تانه بكرێت.\nئه‌و پڕۆژانه‌ی ته‌واو نه‌كراون\nپێداچوونه‌وه‌مان كردووه و ئه‌وانه‌ی پێویسته ته‌واو بكرێت، ده‌بێت په‌له‌یان تێدا بكرێت. فه‌رزیشمان كردووه له‌سه‌ر وه‌به‌رهێنه‌ران كه ته‌واویان بكه‌ن. به گوێره‌ی ئه‌و به‌ڵێن و گرێبه‌سته‌ی له‌گه‌ڵیان كراوه.\nحه‌زم لێیه ئه‌وه‌ی پێمان ده‌كرێت بۆ پشتیوانی وه‌رزش بیكه‌ین. له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی رۆشنبیری قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌كه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی بزانین چییه به سیاسیی كراوه و چۆن ده‌توانین یارمه‌تی بواری وه‌رزش بده‌ین.\nگۆڕانكاری له‌و پۆستانه ده‌كرێت، كه ماوه‌یه‌كی زۆر نه‌گۆڕاون، له ئاستی وه‌زاره‌ته‌وه تا ئاستی به‌ڕێوبه‌ری گشتیی گۆڕانكاری كراوون. ئه‌وانه‌ی پێویستیشه له كات و ساتی خۆیدا گۆڕانیان تێدا ده‌كرێت. به گوێره‌ی پێویستی حكومه‌ت. بڕیار ده‌درێت له كوێ گۆڕانكاری بكه‌ین.\nگوندی سێڵكێ و ده‌ڤه‌ری بارزان\nبه پێی ئه‌وله‌ویه‌تی به‌رنامه‌ی وه‌زاره‌تی پلاندانی حكومه‌ت سه‌یر ده‌كه‌ین، له هه‌ندێك شوێن ره‌نگه پێداویستی زیاتر بێت، به‌ڵام بێگومان هه‌موو ده‌ڤه‌ره‌كان بۆ ئێمه وه‌ك یه‌ك وان. ئه‌وه‌ی پێمان بكرێت بۆ دابینكردنی خزمه‌تگوزاری. هه‌موو گوندێك له كوردستان، نه‌ك هه‌ر ده‌ڤه‌رێك ده‌خوازین خزمه‌تیان بكه‌ین، ده‌بێت ره‌چاوی ره‌وشی ئێمه بكه‌ن و توانامان سنوورداره.\nسووپاس بۆ ره‌خنه و پرسیاره‌كانتان و گوێگرتنتان.\nئەم هەواڵە 88جار خوێندراوەتەوە


پاش 106 ساڵ جۆ بایدن کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکانی بەجینوساید ناساند. – WTARIKURD\nئامادەکردنی/ پشکۆ ئەمین\nئەم ئێوارەیە 24 ئەپریل کاتژمیر 6،30 خولەک،سەرۆکی ئەمریکا جۆ بایدن، بەڵێنەکەی خۆی بردەسەر، کە لە سالی 2020 دای بەدەنگدەرانی وتی من کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکان بەجینوساید دەناسێنم.\nلەگەل ئەوەشدا کەتورکیا داوایەکی زۆریان لە بایدن کردکە ئەم کارە نەکات، بەڵام بایدن سوور بوو لەسەر بریارەکەی. ئەمرۆ لەیادی 106 ساڵەی کۆمەڵکوژیەکەدا، جیاواز لە سەرۆکەکانی پێش خۆی بەئاشکرا بەبی زمانگرتن، دانی نا بەکۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکاندا و ووتی: ئەوەی دژی ئەرمەنیەکان کراوە لە جەنگی جیهانی یەکەمدا کۆمەڵ کوژی بووە واتە (جینوساید ).\nبایدن لەنامەکەیدا کەکۆشکی سپی بڵاوی کردەوە لەیادی کۆمەلکوژیەکەدا لە سەردەستی عوسمانیەکان وتی: گەلی ئەمریکا یادی هەموو ئەو ئەرمەنیانەی دەکاتەوە کە 106 ساڵ لەمەو پێش،لەو کۆمەڵکوژیدا گیانیان لەدەست دا.\nسەرۆک وەزیرانی ئەرمینیا نیکۆل باشینیان دەستخۆشی کرد لە وتارەکەی بایدن، وتی: هەموو گەلی ئەرمینیاو هەموو ئەرمەنیک لەجیهاندا دەست خۆشیتان لێدەکات بۆ ئەو هەنگاوە ئازایانەی لەسەر رێگا راستەکەی راستی و دادپەروەری مێژوو ناتان، ئەمە پشتگیریەکی تەواوی کەس و کاری رزگاربوانی کۆمەڵکوژیەکەیە کە بە هیچ نرخێک قەرەبوو ناکرێت.\nجیی ئاماژە پێدانە کە بایدن لەکاتی هەڵبژاردنەکاندا لە وتارێکدا رایگەیاند، ناکرێت ئێمە هەربڵێین بەڵێ ئەرمەنیەکان کوژراو دەربدەرکراون ئیتر هیچ نەکەین و لەم تاوانی کۆمەڵکوژیە بێدەنگبین.\nپاش ئەوەی ماوەیەکی زۆر بەسەر هەڵبژاردنیدا تێپەری هیچ یەکتربیننێک و تەلەفونێک لە نێوان بایدن و رەجەب تەیب ئەردوگاندا نەکرا، لە کاتێکدا بایدن لەگەل زوربەی زۆری سەرۆکانی وڵاتانی تردا کردویەتی، بەڵام لەگەڵ تورکیای دۆست و هاوپەیمانیدا نەیکرد.\nگەرچی ئەردوگان زۆر هەوڵی دەداو پیرۆزبای بۆ دەنارد بە بۆنەی هەڵبژاردنیەوە، بەلام بایدن خۆی راگرت، تا دوێنی ئیوارەی هەینی تەلەفونی بۆ ئەردوگان کرد، زۆر بە ڕاشکاوانە بە ئەردوگانی دەڵێت: من سبەینی لەیادی کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکان کە لە سەردەستی دەوڵەتی عوسمانیدا لەساڵانی 2015 بۆ 2021 روویداوەو تیایدا 1،5 ملیون مرۆڤ گیانیان لەدەستداوە و برسیکراون و دەرکراون و تاڵانکراون، بە جینوسایدی دەناسێنم.\nبایدن بە ئەردوگانی دەڵێت: ئەم ناسینە نابێت ببێتە هۆی تێکچوونی پەیوەندیەکانمان، بەڵکوو دەبێت پەیوەندیەکانمان باشتربکات و رێک و پێکتر کارەکانمان ئەنجامبدەین چارەسەری کێشەکانی نێوانمان بکەین.\nهەرلەو تەلەفوونەدا بایدن و ئەردوگان رێکەوتوون کە لە کۆبونەوەی سەرانی ناتۆدا لە بروکسل کە لە مانگی شەشدا دەبەسترێت پێکەوە دابنیشین.\nتا ئێستا 30 وڵاتی دنیا دانیان بەکۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکاندا هێناوە لەناویاندا ئەڵمانیا – فەرەنسا – ئیتالیا – رووسیا وا ئەمریکاشی هاتە سەر.\nکۆنگریس و پیرانی وڵاتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا لەساڵی 2019 بریاری بە کۆمەڵکوژ ناساندنیاندا، بەڵام لەلایەن ترەمپی هاوڕێی ئەردوگانەوە وەستێنرا، تەنها وەک کوژران و دەرکردن و برسیکردن کۆمەڵێک ئەرمەنی ناوی برا، نەک وەک کۆمەڵکوژی. پاش ئەوەی ئەم ئیوارەیە بایدن وەک یەکەم سەرۆکی وڵاتە یەکگرتوەکان دانی پێداناو بە کۆمەڵکوژی ناساند.\nلەگەڵ ئەوەشدا کە رەجەب تەیب ئەردوگان دوینی شەو دەیزانی، بەڵام هەر دوای بەیانەکەی بایدن و ناساندنەکە هاتە دوان و دەڵێت: دژی وڵاتی سێهەمین بێتە ناوکێشە ناوخۆیەکانمانەوە، رێگە نادەین کەس بە خراپە باسی میژووەکەمان بکات،گەر هەڵەشی تێدابووبێت، ئەویش وەک میژووی هەموو ولاتانی تری ئیستیعماری، هەر ئەمرۆ لەم یادەدا ئەردوگان نامەیەک دەنوسێت بۆ گەورە قەشەی ئەرمەنیەکان ( بطریارکی ) لە ئەستەمبوول تیایدا دەڵێت: هیچ کەسێک سود لە پیلان نابینێت کەدەستی سێهەم بیگیرێت، ئەوە تەنها دەبیتە هۆی گیان لەدەستدانی بیتاوانان.\nمیژوونوسان دەبێت مێژوو بنوسنەوە، ئێمە میژویەکی رۆشن و پیکەوە ژیانێکی خۆشمان هەیە کەسەد ساڵە تورک و ئەرمەن پێکەوە لەم ولاتەدا دروستیان کردوە بە خۆشی پێکەوە دەژین.\nئەردوگان دەڵێت: سڵاو دەنیرم بۆ گیانی ئەو ئەرمەنیانەی لەو کارەساتەدا مردوون\nهەر بەم بۆنەیوە، وەزیری دەرەوەی تورکیا چاوش ئۆغلوو بەیانێکی لە تویتەردا بڵاوکردەوە کەتیادا دەڵێت: درۆ ناتوانێت مێژوو بگۆرێت و بنوسێتەوە. دەڵێت: دەربارەی مێژوومان نامانەوێت لە هیچ کەسێکەوە دەرس وەرگرین و هیچ فیربین. دەڵێت: ئەم بەیان و بریارەی ئەمریکا دژایەتی هەستی تورکە، ناتوانین خۆمانی لەژێردا رابگرین، ئەمە برینێکی قوڵ لەدەرونی تورکدا دروست دەکات و دەبیتە هۆی ئەوەی بروامان بە یەکتر نەمێنێت، ئێمە دژایەتی خۆمان بۆ ئەم بریارە دەردەبڕین. وە دەڵێت: 31 دبلۆماسی تورکیا و خیزان و کەس وکاریان لەسەردەستی تیرۆرستە ئەرمەنیەکاندا کوژراون لەساڵانی حەفتاکان و هەشتاکاندا.\nوتەبێژی سەرۆکایەتی تورکیا ئیبراهیم کالن دەڵێت: پیویستە وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا تەماشای رابردووی خۆی بکات، ئێمە دژی ئەم بریارەین و دژی ئەم تاوانبار کردنەین، لە لایەن ئەوانەوە کە تەنها دژایەتی بەرژەوەندیەکانی تورکیا دەکەن.\nکالن دەڵێت: ئامۆژگاری بایدن دەکەم تەماشایەکی رابردووی وڵاتەکەی خۆیان بکات.\nئەمرۆ شەمە ئەرمەنیەکان وەک هەموو ساڵێک بە ئیکلیل و چەپکە گوڵەوە بە خۆپیشاندان رۆشتنە بەردەم مۆنۆمێنتی شەهیدانی کۆمەڵکوژی لە زیزیر ناکابیرد لە پایەتختی یەریڤان بۆ یادی کۆمەڵکوژیەکەیان.\nرۆژنامەنوسێکی ئەلمان دەڵێت: کە بە بەرزی دوومەتر گوڵ لەبەردەم مۆنۆمینتەکەدا دانرابوو.\nئەمرۆ یادی رۆژێکی رەشە لەمیژووماندا، 106 ساڵ لەمەو پێش 250 نوسەر و زانایی ئەرمەنی دەستگیر کران و بێسەرو شوێن کران، واتە لە 24/4/ 2015 دا، لەم رۆژەدا کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکان دەستی پێکرد تا لە 2021دا ژمارەی دەرکراو گیان لەدەستدراو گەیشتە 1،5 ملێون کەس.\nوەزیری دەرەوەی ئەرمینا ئاڤیت ئەدۆنتس لە بەردەم مۆنمینتەکەدا وتی: بە کۆمەڵکوژ ناساندنی ئەرمەنیەکان لەلایەن ولاتە یەکگرتووەکانەوە بە هەنگاوێکی زۆر باش دادەنێت. دەڵێت: ئەمە دەبێتە شێوەیەک بۆ جیهانێکی پێشکەوتوو.


:: PM:11:32:21/05/2019 \nگۆرانیبێژى لاو هەڵوێست محەمەد له پێگه‌ى تایبه‌تى خۆى له تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تى فه‌یسبووك بەشێک لەو گۆرانیانەی بڵاو کردەوە کە لە فیلمی پەیکەری دڵدا گوتویەتی.\nشایه‌نى باسه یه‌كه‌م ڕۆژى جه‌ژن له ته‌واوى سینه‌مایه‌كانى شاره‌كانى كوردستان بڕیاره ئه‌و فیلمه نمایش بكرێت كه هەڵوێستى گۆرانیبێژ، ئەکتەری سەرەکی فیلمه‌كه‌یه.\nهەڵوێستى گۆرانیبێژ ئه‌مڕۆ به‌و بۆنه‌یه‌وه لە پێگه‌ى تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک، یەکێک لە گۆرانییەکانی بڵاو کردەوە کە لە فیلمی پەیکەری دڵدا گوتویەتی و نوسیوویەتین "کۆمەڵێک گۆرانی نوێی تایبەت لە فیلمەکەماندا گوێبیست دەبن".\nلە فیلمەکەدا هەریەک لە هونەرمەندان (ھەڵوێست محەمەد، نزار سەلامی، نارین ئالان، ڕێشان حەمۆ، ڕۆژان حەمە جەزا، ئەحمەد ڕەئوف، ژیان ئیبراھیم خەیات، حەمە عەلی خان) رۆڵ دەبینن. جگە لەم هونەرمەندە دیار و بەناوبانگانە کە ڕۆڵە سەرەکییەکان دەبینن، چەندان ئەکتەری بەناوبانگی تر لە فیلمەکدا بەشدارن.\nفیلمی پەیکەری دڵ، لە سیناریۆی لوقمان سوخندەرە و لە دەرهێنانی شوان عەتووف، چیرۆکەکەی لەلایەن عەبدولغەفار عەبدوڵڵاوە نوسراوە، باهۆز نەسرەدین و بەختیار فەتاح پڕۆدیووسەری فلمەکەن، لە بەرهەمهێنانی میترۆنۆم پڕۆدەکشن و کام پڕۆدەکشنە، ئێسته کاری بەرهەمهێنانی فیلمەکە تەواو بووە، ئامادەکاری بۆ نمایشکردنی دەکرێت لە سینەماکانی کوردستان وعێراق، دواتر ناردنی بۆ فێستیڤاڵە نێوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان.


ئاژانسی دەنگوباسی فەرمی ئێران IRNA لە زاری گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران بەهرام قاسمیەوە دەڵێت " هەندێک لە وڵاتانی کە لەلایەن ئەمەریکاییەکانەوە بەڕێوە دەبرێت سەرچاودی سەرەکی تیرۆرسمی تەفکیری وەهابی و توندڕەوی پشتگوێ دەخەن".\nئەو بەمەبەستی گروپە توندڕەوە سوننەکان مەدرەسەی فەرمی وەهابی عەرەبستانی سعودیە بوو.\nعەرەبستانی سعودیە نکوڵی لەوە دەکات کە پشیوانی تیرۆرسمی کردبێت و جیهادییەکانی لە ناوخۆی وڵاتدا سەرکوت کردووە هەزاران کەسی لە زیندان ناوە، ڕێگەی لە سەدان کەس گرتووە گەشتبکەن بۆ وڵاتانی تر و سەرچاوی دارایی ملیتانەکانیشی بڕیوە.\nئێرانی دەسەڵاتی شیعە و عەرەبستانی سعودیەی سوننە و هاوپەیمانی نزیکەی ئەمەریکا، نەیاری لە مێژینەن. هەر یەک ئەوەی تر تاوانبار دەکات بۆ پشتیوانی کردن لە تیرۆرسم. پەیوەندییەکان زیاتر خراپ بوون لە کاتێکدا لە شەڕەکانی یەمەن و سوریا هەر لایەنەو پشتیوانی لە لایەک دەکات.\nئەم قسانەی قاسمی وەڵام بوو بۆ وتارەکەی ڕۆژی هەینی وەزیری بەرگری ئەمەریکایە کاتێک کە پرسیاری لەسەر لێدوانێکی ساڵی 2012 ی لێ کرا کە گوتبوی سێ هەڕەشەی سەرەکی کە ڕووبەڕووی ئەمەریکا دەبێتەوە ئێران، ئێران و ئێڕانە. جەیمس ماتس گوتی " لەو کاتەدا کاتێک باسی ئێرانم کرد من سەرکردەی نێوەندی سەرکردایەتی ئەمەریکا بووم و ئێران بەرهەمهێنەری سەرەکی تیرۆر بوو لەو کاتەدا ئەو وڵاتای سەرەکی بوو بۆ پشتیوانی کردن لە تیرۆرسم و هێشتاش بەردەوامە لەسەر ئەو ڕەفتارانەی".


ANF | پڕۆفیسۆر فانسا: پەرستگەی ٣٠٠٠ساڵەی «عه‌شتار» وێران کرا\nپڕۆفیسۆر فانسا: پەرستگەی ٣٠٠٠ساڵەی «عه‌شتار» وێران کرا\nماموون فانسا، پڕۆفیسۆری شوێنەوارناس، ڕایگەیاند بەهۆی بۆردومانی فڕۆکە جه‌نگییه‌كانی سوپای تورکیاوە، «پەرستگەی عه‌شتار»، کە هی سەردەمی هیتی-یەکانه و مێژووه‌كه‌ی بۆ ٣٠٠٠ ساڵ پێش ئێستا ده‌گه‌ڕێته‌وه، وێران كراوه.\nدووشه‌ممه, 5 Feb 2018, 11:56\nپڕۆفیسۆر ماموون فانسا، کە مێژووی هەرێمەکە باش دەناسێت و یه‌كێك بووه له‌و شوێنه‌وارناسانه‌ی له هه‌رێمه‌كه لێكۆڵینه‌وه‌ی كردووه، بۆ ئاژانسی هه‌واڵی فورات دوا و ڕایگەیاند؛ بە زانابوون هێرشیان کردۆتە سەر پەرستگەکە.\nعەین دارا، گوندێکە لە ١٤کیلۆمەتری شاری عەفرین لە ڕۆژئاوای کوردستان هەڵکەوتووە. ئەو هەرێمە ٦٥کیلۆمەتر لە باکووری ڕۆژئاوای شاری حەله‌ب دوورە. ساڵی ١٩٥٥ بە لێكۆڵینه‌وه‌ی شوێنەوارناسان، چارەنووسی گۆڕدرا. بۆ یەکەمین جار پەیکەری شێرێک کە لە بەردی بازلتی درووست کرابوو دۆزرایه‌وه. دواتریش پەرستگەیەک وه‌ده‌ركه‌وت.\nپەرستگەکە لە ٣ بەش پێکهاتووه و لەنێوان ساڵەکانی ١٢٠٠ – ١٣٠٠ی پێش زایین درووستکراوە. پەرستگەکە لە سەردەمی باڵادەستی هیتی-یه‌كان بۆ خوداوەندی «عه‌شتار» بنیاتنراوه. هەروەک ئاشووری و بابلییەکان، عه‌شتار بۆ هیتیتییه‌كانیش خوداوەندێکی سەرەکی بوو.\nئەو شوێنه‌واره مێژووییە كه وێرانكراوه، یه‌كێك لە هێماکانی شارستانه‌تیی میزۆپۆتامیایە. دەوڵەتی داگیرکەری تورکیا هاوشێوه‌ی داعش، هەفتەی ڕابردوو به فڕۆکە بۆردومانی کرد و ئەو پەرستگە مێژووییەی وێران کرد.\nدەربارەی وێرانکردنی ئەو شوێنەوارە مێژووییە، ڕێکخراوی کولتوور، زانست و بارهێنانی نەتەوەیەکگرتووەکان (یونسکۆ)، تەنیا پەیامێکی ئیدانه‌كردنی بڵاوکردەوە. دەوڵەتی تورکیاش تا ئێستا بەرپرسیاڕێتی ئەو کارە قێزەونەی وەئەستۆ نەگرتووە. بەڵام بەپێی ئەو شوێنەوارناسە ئەڵمانییانه‌ی لە هەرێمەکە خەریکی لێکۆڵینەوەن، ئەو پەرستگەیە لە گوندی «عەین دارا»، بە زانابوون، بۆردومان و خراکراوە.\nپڕۆفیسۆر ماموون فانسا باسی گرینگی ئەو پەرستگەیە و بەرهەمە مێژووییەکانی دیکەی ئەو هەرێمە ده‌كات کە لەبەریەک هەڵوەشێنران. ناوبراو ده‌ڵێت: لێرە ڕوون و ئاشکرایە کە لە دوای داعش و ڕژێمی ئەسەد، ئەم جارەیان تورکیا دەستی كردووه به وێرانکردنی شوێنه‌واره مێژووییەکان.\nپڕۆفیسۆری شوێنه‌وارناس ماموون فانسا، ئاماژەی بەوەدا كه ئەو زۆر جار لەو هەرێمە گەڕاوە و یەکێك بووه لە ئەندامانی گرووپی لێکۆڵینەوە لەو شوێنه‌واره.\n«عەین دارا، لەو هێڵەی کە لە حه‌له‌ب-ەوە ده‌ستپێده‌كات و هەتا ئه‌نادۆڵ درێژ دەبێتەوە، یەکێک لەو شوێنه‌واره دەگمەنانەی سەردەمی هیتییەکان بوو. په‌رستگه‌كه میوانداری لە گەلێک کولتووری هەرێمەکە و بە تایبەت بیزانسییەکان کردووە. بەڵام لە وێنەکانه‌وه دیارە کە ٧٠٪ی هەڵوەشێنراوه. هیچ بە ڕێکەوت نییە کە یەکێک لەو شوێنانەی هەڵوەشێندراوه، ئەو پەرستگەیەیه.»\nئه‌و پڕۆفیسۆره شوێنه‌وارناسه ده‌ڵێت؛ ئەوەی سوپای تورکیا لەسەر ئەو ئاسەوارە کردویەتی، تاوانە لە دژی مێژووی مرۆڤایەتیی.\nناوبراو ده‌شڵێت؛ لە هەرێمەکە شەڕڤانانی کورد و سوپای تورکیا بوونیان هەیە. مادام شەڕڤانانی کورد فڕۆکەیان نییە کەواتە تەنیا لایەنێک دەمێنێتەوە کە دەستی کردووە به ژینۆسایدی کولتووری و ئەویش دەوڵەتی تورکیایە.\nماموون فانسا، لە درێژەی قسەکانیدا وتی؛ به بڕوای من، سوپای تورکیا بەر لەوەی هێرش بکات، دەیزانی کە لەو شوێنە شوێنه‌وارێكی مێژوویی هەیە. لەبەرئەوەی کە ئەو بەرد و پەرستگەیە زۆر به‌رز و گەورەن، بە ئاسانی بە فڕۆکە دەبیندرێن. هەر بۆیە من پێم وایه کە ئەو هێرشە بە زانابوون ئەنجام دراوە. فڕۆکەکانی ڕژێمی ئەسەد-یش پێشتر بە بیانووی ئەوەی نەیارەکانی لە شوێنە مێژووییه‌كاندا خۆیان شاردۆته‌وه، زۆر شوێنه‌واری مێژوویی وێران کرد.\nئه‌و شوێنه‌وارناسه كه نیگه‌رانه له وێرانكردنی شوێنه‌واره‌كه وتی؛ من پێم سەیرە کە هاوپەیمانێکی وه‌ڵاتانی ڕۆژئاوایی کە بەنیازه بچێته نێو یەکێتی ئەورووپاوە، چۆن توانیویه‌تی هێرشێكی بەو جۆرە بکات؟ عەین دارا، نەك تەنیا بۆ گەلی سووریا، بەڵکوو میراتی هەزاران ساڵەی هەموو جیهانە. میراتێک کە ٣٠٠٠ساڵ خۆی پاراستووە، بوو بە قوربانی هەوڵەکانی داگیرکاریی دەوڵەتی تورکیا. هەر بۆیە پێویستە جیهان لە به‌رانبه‌ر لەناوبردنی مێژووەکەی، بێ دەنگ نەبێت.


پەیامی ‘ساڵی نوێ’ی ئالان ودز ٢٠٢٢: لە فیلمەکانەوە بینیم! – Socialist Alternative\nپەیامی ‘ساڵی نوێ’ی ئالان ودز ٢٠٢٢: لە فیلمەکانەوە بینیم!\nئالان ودز، وەرگێرانی کامەران ئەحمەد\nلە بەرەبەیانی ٢٠٢٢دا هاوارەکانی’ ساڵێکی نوێ‌ی بەختەوەریی’ زەنگێکی بۆش بوو بۆ زۆرینەی خەڵک، لەبەر ئەوەی زۆرینەی خەڵک هیچ دڵخۆش نین. لە ڕابروودا، لە ساتە سەختەکاندا، خەڵک لەنێو ئاییندا بۆ دڵنەوایی ئەگەڕان. بەڵام لە ئێستادا، کەنیسەکان چۆڵن و لە جێگەیدا خەڵکەکان مەیلیان بە پەنا بردن بۆ یانەو باڕەکانی گەڕەک، یان سینەماکان هەیە، کە لەمڕۆدا بووەتە شتێکی وەک ئەفیونێکی مۆدێرن بۆ خەڵک. بەلەبەرچاوگرتنی ئەوەی ژمارەیەکی زۆریان داخراون، هیچ شوێنێکیان نییە بۆ پشوودان جگە لە مانەوە بە دیار تەلەفزیۆنەکانەوە.\nلەم کاتانەی ساڵدا، کۆمپانیاکانی تەلەفزیۆن لە سەرتاسەری جیهان بە مامەڵەی تایبەت دڵی بینەرەکانیان خۆش ئەکەن: بەلێدانەوەی بێ کۆتاییانەی فیلمە کۆنەکانی هۆلیوود.\nڕێژەیەکی بەرچاو لەم فیلمە کۆنانە مۆرکێکی(کاراکتەرێکی) ئایینی‌یان هەڵگرتووە. لە وەڵامدانەوەی زەنگلێدانی ڕوولەلێژیی ئامادەیی کەنیسە. بەدڵنایی‌یەوە دەسەڵاتداران بڕیاریان داوە لەڕێگای موعجیزەی مۆدێرنی سێتی تەلەفیزیۆنەوە، بە هێنانی خودا بۆ نێو ماڵەکان چەند توخمی ڕووحیی بڕژێننە نێو ئاهەنگەکانی کۆتایی ساڵەوە.\nئەم موعجیزەیە زۆر زۆر دیارترە لەهەر دانەیەکی تر کە لە بایبڵدا بتوانیت بیخوێنیتەوە. کە پێمان ڕائەگەیەنێت خودا نهێنی‌ئامێزە و ئامادەگیی سیمایەکی تەواو شاراوانەی هەیە. سەرباری ئەوەی جاروبار، زۆر بە دەگمەنیی، بۆ خەڵکانێکی یەکجار تایبەت خۆی نیشان ئەدات، تەنانەت گەر لە فۆرمێکی ناڕاستەوخۆشدا بێت( زۆربەی کات لە ڕێگای قسەکردنەوە).\nلە ئێستادا، سوپاس بۆ جادووگەرییەکانی هۆلیوود، ملیۆنەها خەڵکی هێناوەتە بەر ئامادەیی خاوەن دەسەڵاتی بێسنوور. کە ئاشکرایە لێکچوونێکی سەیرو ناسروشتیانەی وەک چارلتۆن هێستۆن(Charlton Heston) ئەکتەری زۆر ناسراوی ڕۆڵە ئایینییەکان، کۆمارییەکانی باڵی ڕاستڕەو، و سەرۆکی پێشووی دامەزراوەی چەکوتەقەمەنی ئەمریکا هەیە.\nلە ئێستادا، ئەو خودایەی هەرچییەک بێت کە بەڕێز هێستۆن باوەڕی پێهێناوە، بە دڵنیایی‌یەوە خودای ئاشتی نییە. لە ٢٠ی مەی ٢٠٠٠دا، لە کۆنگەری ١٢٩ی (NRA)دا چەکە چەخماخەکەی (flintlock – فلينتلوك) سەردەمی جەنگی شۆڕشگێڕانەی بەرز کردەوە و ڕایگەیاند ئەگەر حکومەت ئەیەوێت ئەم چەکە دەستبەسەر بگرێت ئەوا ئەبێت لە “دەستە، ساردە، مردووەکانیدا’ بیبەن.\nکاتێکیش دواین جار، لە تەمەنی پێگەییوانەی ٨٤ ساڵیدا، چوو بۆ چاوپێکەوتنی دروستکەری چەکەکەی لە ٥ی ئاپڕڵی ٢٠٠٨،دەستەکانی نەک تەنها بە هەڵگرتنی چەکەکە بەڵکو هەروەها بە سامانێکی بەڕێزانەی ٤٠ ملیۆن دۆلاریشەوە تەواو گەرم بوون.\n” کاتێک خودا بینی ئەو قازانجە شیرینانەی لە فرۆشیی چەکی وێرانکەردا بەدەست ئەخرێن، یەکجار باش بوون”\nئینجا خودا وتی:\n” ئاشتی لەسەر زەوی، هەستێکی چاکوپاکانەیە بۆ مرۆڤ”\nبەڵام زۆریش نا، کاتێک بۆ کارگوزاری (بزنس ) خراپ بێت …\nمەترسی ڕۆبۆتی شێت\nپاش ئەم تۆفانە ترسناکە بێکۆتایی‌یەی فیلمە ئاینییەکان، لەپێناو دڵخۆشکردنەوەمان پاڵەوانانی تەلەفزیۆن بە خێرایی بە زنجیرەیەکی بێکۆتایی لە فیلمە کارەساتبارەکان مامەڵەمان لەگەڵدا ئەکەنەوە، کە جیهان هەڕەشەی وێرانکردنی بەم جۆرە تۆقێنەرە یان جۆرێکی تر لەسەرە. یەکێک لە بابەتە دووبارەبووەکانی ئەم فیلمانە ئەوەیە جیهان بەم زووانە لە لایەن ڕۆبۆتەکانەوە دەستی بەسەردا ئەگیرێت.\nئەو بیرۆکەیەی ژیری دەستکرد (artificial intelligence) هەڕەشەیە بۆ سەر مرۆڤایەتی، و ئامێرە ‘زیرەکەکان’ ژنان و پیاوان وەلائەنێن، زۆر بە سادەیی جێگای بابەتی بوونەوەرە خورافییەکانی گۆل (ghoul)، مرۆڤە خوێنمژەکان، و دڕندەکانی فرانکشتاین کە بابەتی فیلمە تۆقێنەرەکانی کۆن پێکئەهێنن، گرتووەتەوە. بەڵام ئەمە تەنها خەیاڵێک(فەنتازی) نییە- بەرهەمی ساتە تاریکەکانی پشووی دەروونیی مرۆڤ- بەڵکو بنەمایەکی واقعیانەی ماددی هەیە.\nئەو پێشکەوتنە بەرچاو و سەرنجڕاکێشانەی زانست و تەکنەلۆژیا، بەدەر لە خێروبێریی، وەک بەڵاو نەفرەتێک چاوی لێئەکرێت، لە باری مەنتقییەوە وا بڕیارە ئەم پێشکەوتنانە ببنە مایەی کەمکردنەوەی کاتەکانی کارکردن، و مسۆگەرکردنی پاشەڕۆژێک کە کۆیلایەتی جێگای بە ئازادی بگیرێتەوە،و بواری تەواو بۆ گەشەی ماتە وزەکانی خەڵک دابین بکات.\nبەڵام واقعیەت زۆر جیاوازترە.\nزۆر دەمێکە کارڵ مارکس ڕوونی کردووەتەوە کە، لە سایەی سەرمایەداریدا هێنانە پێشەوەی ئامێری نوێ بێ ئەملاو ئەولا ئەبێتە زیادکردنی بێکاریی و سەعاتکاری زۆریش بۆ ئەو خەڵکانەی کارێکیان هەیە. ملیۆنەها خەڵک لە دەرئەنجامی ئۆتۆماتیزەکردن دووچاری لەدەستدانی کارەکانیان ئەبن،و تەکنەلۆژیای نوێ ئەیانکاتە شتێکی زیاد لە پێویست.\nکێشەکە ئەوەیە هێزە نەبینراو کۆنترۆڵنەکراوەکان هەرئێستا کۆنترۆڵیان کردووەتە سەر ژیان و چارەنووسمان. کە دەرگیرو دووچاری ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەی بوونیەتی. بە بەراورد لەگەڵ ئەو هەموو ‘تێرمینەیتەر- Terminators ‘ و ‘جۆز- Jaws ‘ و ‘فرانکشتاین’انەی کە ڕووەو بێبابەیخی کاڵ ئەبنەوە. ئەم هێزە نەبینراوانە بریتین لە دەستە شاراوەکانی بازاڕ.\nلە جیهانی کابووساوی تێرمینەیتەردا ‘ شتەکان’ ( ئامێرەکان، ڕۆبۆتەکان ) دەستیان بەسەر جیهاندا گرتووە و خەڵک کۆیلە ئەکەن. بەڵام، لە بنەڕەتدا، ئەم کابووسە خەیاڵاویی‌یە هەرئێستا بووەتە حەقیقەتێک. لە سەردەمی ئێمەدا، خەڵکەکان تا ئاستی کەلوپەلەکان نزمکراونەتەوە، و کەلوپەلەکانیش (بەتایبەت دراو) و لەسەرووی ئاستی مرۆڤەوە بە هەند گیراون،ئەبنە چەند هێزی قودرەتمەند کە دەست بەسەر ژیانماندا ئەگرن و چارەنووسمان دیاری ئەکەن. لە جیهانی ڕوولەلێژیی سەرمایەداریدا، نامۆبوون(alienation) بە پلەیەک گەیشتووە کە هەرگیز پێشتر لە مێژوودا نەبینراوە.\nژمارەیەکی زۆری خەڵک ئاگادارو درک بەوە ئەکەن جیهانەکەمان ڕووبەڕووی وێرانبوون ئەبێتەوە، بەڵام نەک بە ئامێرەکانی وەک تێرمینەیتەری (١،٢،٣) یان ئەو کەشتی‌یە ئاسمانییە دڕندەیەی لە هەسارەی زۆگ(Zog)ەوە هاتووە، بەڵکو بە مەترسییەک زۆر نزیکتر لە ماڵەوە.\nهەورە تاریکەکان باڵیان بەسەر مرۆڤایەتیدا کێشاوە. دوور لەهەر تێڕوانینێکی ئایندە بە گەشبینی‌یەوە، خەڵک بە ترس و دوودڵیەکی ڕوولەسەر سەرقاڵی ئایندەی جیهانن.\nترسی ناعەقڵانی لە جیهانێکی دەستبەسەرداگیراو لەلایەن چەند بوونەوەری نامرۆڤی‌یەوە کە ڕەگەزی مرۆڤ بە کۆیلە ئەگرن لە جێ‌ی خۆیدا نییە، لەبەرئەوەی ئەم وێنە بەئاگاهێنەرانە بە واقعی ڕەنگدانەوەی دروستی ئەو جیهانە واقعەیەن کە تیایدا ئەژین.\nلە ڕاستیدا ئێمە لە جیهانی تێرمینەیتەردا ژیان ئەکەین. ئەم بوونەوەرە تۆقێنەرە تەنها ڕەنگدانەوەیەکی شێوێندراوە لە زهنماندا بۆ ئەو واقعەی چواردەوری داوین. جیهانێکی ناعەقڵانی و نامۆ کە خەڵک توانای تێگەیشتنی نییە.\nلەجیهانێکی وادا، بیرکردنەوەی عەقڵانیی، سەردەمییانە (باو) نییە. بیرکردنەوەی ژیرانە ئەبێتە شتێکی ناژیربێژیی(نامنطقی). وەک ئەوەی لینین جارێکیان یاداشتی کرد، مرۆڤ لە لێواری تاشەبەردا بیر ناکاتەوە. لە جیهانێکی وادا، واباشترە بەهیچ شێوەیەک هەر بیر نەکەیتەوە. پووچییی فەلسەفەی بۆرژوازیی مۆدێرن زۆر بە باشیی ئەم ئایدیایە ڕەنگئەداتەوە، بەهەمان شێوەی ناماقوڵییەکانی پۆست مۆدێرنیزم.\nلە جیاتی ڕووبەڕووبوونەوەی کێشەو گرفتە واقعییەکان، ئێمە ڕووەو سینەماکان بانگهێشت کراوین تا بۆ کەسانێک کە لەلایەن چەند ماسی قرشی هەژارەوە کە بەهەڵە ڕێیان لێتێکچووەو ڕووەو ئەو کەنارانە هاتوون مرۆڤەکان تیایدا مەلە ئەکەن ئەخورێن، پەرۆش بین. یا ئەو ڕۆبۆتە شێتانەی دەسەڵات ئەگرنە دەست،یان ئەو هێزە نەبنینراوانەی ژیانمان کۆنترۆڵ ئەکەن.\nماسیییە قرشەکانی ‘جۆز’ یان ئاگاداربوون لە قرشەکانی سەر وشکانیی\nیەکیک لە گۆڕاوە هاوبەشەکانی فیلمە کارەساتبارەکان ئەو ئاژەڵە دڕندانەن کە خۆشییەکی مەزن (و لە هەرە بەسوودترین سەرچاوەکانی پرۆتین) لە خواردنی مرۆڤە بێچارەکان دێنن.\nنموونەی ئەمە زنجیرەی فیلمە بەناوبانگەکانی ‘جۆز- Jaws‘ە، کە ئەستێرەی فیلمەکە ماسییەکی قرشە، سیمایەکی دڕندانەی و ئاستێکی نائاسایی لە ژیریی (یان کەم فێڵبازی ئاژەڵی، گەر حەزئەکەیت) هەیە، و مرۆڤە ئاشتیخوازەکان کە تەنها ئارەزوویان بەسەربردنی پشوویەکی هاوینەی خۆشە لە دوورگەی ئامیتی(Amity Island) لە کەنارەکانی نیو ئینگلاند ئەتۆقێنێت.\nلەکۆتاییدا، پاش چەندین سەرکێشی تۆقێنەرانە، هاوشان لەگەڵ ئیقاعی سووربوون و دڕندانەی ئەو تێما ناسراوەی دڕندەکە لە دواینجاردا ئەبەزێت. شەپۆل سواربووەکان(surfers) هەست بە دڵخۆشییەکی مەزن ئەکەن- لەگەڵیاندا وەکیلەکانی گەشتکردن، خاوەن ئوتێل و سەرۆکی شارەوانیەکانیش زۆر بەکەیفتر لەوان، هەموو شتێک باشە گەر بە باشیی کۆتایی بێت.\nبەدڵناییەوە، جگە لە ماسییە قرشە بەدبەختەکە نەبێت. بەو کاراکتەرە دڕندەیەی لە ڕۆڵەکەیدا هەیەتی،تەنها بیابانەکەی بەدەست خست. وا نییە؟ یان ئەمەی کرد؟ پێم وابێت شاعیری ئینگلیزی کولیرج (Coleridge) بوو کە وتی ئەدەب ” دوورەپەرێزی خۆبەخشانەی ناباوەڕی‌یەکان”بوو. ئەمە بەتەواویی لە نێو فیلمەکانی هۆلیوودا ڕاستە. ئێمە بانگهێشت کراوین بۆ بەجێهێشتنی کۆلێژە ڕەخنەگرییەکانمان لە پەنجەرەی بلیتبڕەکان و زۆربەی کاتەکانیش هەستی لۆژیکانەمان سەربەرەو خوارە.\nبا پێکەوە پرسی ‘جۆز’ وەرگرین. ئایا ئەزانیت ساڵانە چەند مرۆڤ لە لایەن قرشەکانەوە پەلامار ئەدرێن؟ بە پێ‌ی سەرچاوە فەرمییەکان، لە نێوان ساڵی ١٩٥٨ و ٢٠١٩دا تەنها ٤٤١ حاڵەتی هێرشکردنی کوشندانەی قرش هەبووە، کە وا دەرئەکەێت زۆر بێت، بەڵام بە تێکڕایی تەنها حەوت مردنە لە ساڵێکدا.\nبەڵام ئایا چەند ماسی قرش لە لایەن مرۆڤەکانەوە ئەکوژرێن؟ دەرکەتووە مرۆڤ ساڵانە ١٠٠ ملیۆن ماسی قرش ئەکوژێت. یانی لەهەر کاتژمێرێکدا لانی کەم 11416 ماسی قرش لەسەرتاسەری جیهان ئەکوژێت. یانی دوو تا سێ ماسی لەهەر چرکەیەکدا. زۆربەی وڵاتە ڕاوکەرەکانی ماسی کردەوە وێرانکەرەکانی ڕاوکردن بەکاردێنن کە بەرفراوانی بەرپرسن لە کەمبوونەوەی ٧٠%ی جیهانیی ماسییە قرشەکان لە ماوەی پەنجا ساڵی ڕابردوودا.\nسیستمی سەرمایەداری بە شێوەیەکی بەرنامە داڕێژراو هەسارەکەمان وێران ئەکات،ئەو هەوایەی هەڵی ئەمژین، ئەو خواردنەی ئەیخۆین، و ئەو ئاوەی ئەیخۆینەوە، ژەهراوی ئەکات. ڕاوەدوونانێکی سەرشێتانەی بەدەسخستنی قازانجە لە لایەن ئەو کۆمپانیایانەی دارستانە باراناوییەکانی ئەمازۆن لەناو ئەبەن، ئۆقیانووسەکان بە پلاستیک و مەوادی زیانبەخش پیس ئەکەن. هەڕەشەی لەناوچوون لە ژمارەیەکی بەرچاو لە زیندەوەران – نەک تەنها ماسییە قرشەکان بەڵکو ڕەگەزی مرۆڤیش ئەکەن.\nچەند هەفتە پێش کرستمەس، چینی باڵادەست سەرکەتوو بوو. بڵاوکراوەکان پڕ لە هەواڵی باش بوون. زانست بەسەر ڤایرۆسی کۆڤید نۆزدەی نەفرەتلێکراودا سەرکەوتوو بوو. هەمووان بۆ ژیانی ئاسایی گەڕانەوە. بژی ڤاکسین!\nیەکێک، لە دێڕە دیارەکانی فیلمی ‘جۆزی دووی’ بیر هێنامەوە\n“تەنها ئەو کاتەی باوەڕت بوو کە ئامنە بگەڕێیتەوە نێو ئاوەکە …”\nهەروەک برنۆڵد برێخت جارێکیان وتی:” ئەو کەسەی پێئەکەنێت هێشتا هەواڵە ناخۆشەکەی نەبیستووە”. هێشتا پەڕەی بڵاوکراوەکان بەدەگمەنی وشک ببوونەوە کاتێک ئەبووایە سەردێڕی هەواڵەکان جارێکی تر بگۆڕن. هەرئێستا توێژەرەوەکان لەو باوەەڕەدان لە ساڵی ٢٠٢٢دا ملیۆنەها خەڵکی تر بە کۆڤید -١٩ گیان لەدەست بدەن.\nگرفتەکە ئەو کاتە سەریهەڵدا کە بۆ یەکەمین جار، جۆری گۆڕاوی مەترسیداری ئۆمیکرۆن لە باشوری ئەفریکا دەرکەوت. تەنها لە ماوەی دوو هەفتەدا بە نزیکەیی لە سەرجەم وڵاتانی تری جیهان بڵاوبووەوە. و زۆر بە خێرایی لە چەند وڵاتدا لە نێویاندا بەریتانیا، دانیمارک، نەرویج و هەندێک بەشی باشووری ئەفریکا بوونە لانکەی جۆری هەرەبڵاوی ڤایرۆسەکە.\nهیچ گومانێک لەوەدا نییە ئۆمیکرۆن، ئەو جۆرە ڤایرۆسە گۆڕاوەی کە زۆربەی حاڵەتەکانی تووشبوون لە سەرئاستی جیهان پێکئەهەێنێت، جێگای دەلتا ئەگرێتەوە. یەکەمین لێکۆڵینەوە لەسەر زانیارییەکانی جۆری بەربڵاوی ئۆمیکرۆن لە بەریتانیا ئەوەی دەرخست هەر تووشبوویەک لانی کەم توانای تووشکردنی سێ کەس یان زیاتری هەیە.\nئەمە هاوشێوەی بڵاوبوونەوەی کۆڤیدە کە لە شەپۆلی یەکەمی سەرهەڵدانی پەتاکەدا لە سەرەتاکانی ساڵی ٢٠٢٠دا لە ئەوروپا، پێش سەپاندنی ڕێکارە دژەکان لە بەرامبەری و بەردەستبوونی ڤاکسین بڵاوبووەوە. وەڵامدانەوەی فەرمی زۆرێک لە حکومەتەکان ئەوەیە ئەم نەوە نوێ‌یە زۆر بەخێرایەکی مەترسیدارانە بڵاوئەبێتەوە، بەڵام لە جۆری دەلتا خراپتر نییەو کەمتر ئەبێتە هۆکاری نەخۆشکەوتنی درێژخایەن و مردن، بە تایبەت ئەگەر خەڵک ڤاکسینیان وەرگرتبێت.\nهەرچۆنێک بێت ئەم سیناریۆ نوێ‌یە کاریگەریی جدی لەسەر سەرجەم جیهان لە ساڵی ٢٠٢٢دا دائەنێت. هەواڵی بڵاوبوونەوەی ئۆمیکرۆن بەخێرایی کاریگەری لە کەمکردنەوەی بازاڕی پشکەکان دانا. هەموو ئەو هەژمارکردنە گەشبینانەی پێشتریان سەرەوژێر کرد و ئاستێکی تری لە باوەڕیی چەسپاوی پێشکەشکرد کە پاشهاتی سلبییان ئەبێت، بەجۆریک ڕێگری ئەکاتە سەر سەرمایەگوزاری و گەشە.\nتەنانەت پێش ئەم بەرەوپێشچوونەش لە ڕووداوەکاندا، ئاسۆکانی ساڵی ٢٠٢٢ لە سەر ئاستی دابەزینی ژیان و لە بەرنامەبوونی سەختکردنی ژیانو کاری ملیۆنەها خەڵک، خۆیان تاریک بوون. هەرئێستا دیمەنەکانی ساڵی نوێ بۆ ژمارەیەکی زۆری خەڵک زۆر سەختر ئەبن، ئەمانە لە کاتێکدان کە پشیلە قەڵەوەکان قەڵەوتر ئەبن، و قڵشتی نێوان دەوڵەمەندان و هەژاران بە پردێکی مەزنیش پەیوەند ناکرێنەوە. ئەمە ڕەچەتەیەکی کۆتایی تەقینەوەی ناکۆکی چینایەتی‌یە لە هەر جێیەک.\nپەتای جیهانی خزمەتی بە پیشاندانی هێڵە چەوتە قووڵەکانی نێو کۆمەڵگا کرد. بێڕەحمانە تیشکی خستە سەر هەموو خەوشەکانی سیستمی سەرمایەداری، کە لە باری ئۆرگانیکی‌یەوە لە توانایدا نییە هیچ شتێک دژ بەو تاعونە ئەنجام بدات کە ژیانی ملیۆنەها خەڵکی هەژاری وێران کردووە.\nزاناکان بە بەردەوامیی ئەوە دووپات ئەکەنەوە تەنها ڕێگا لە تێکشکاندنی پەتاکە دڵنیابوونەوەیە لە ڤاکسینکردنی هەر ژن و پیاو و منداڵێک لەسەر هەسارەکە. بەڵام بۆ ئەمە ئەنجام نادرێت؟\nتا ئەو جێیەی ڕێگا بە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە لە گەڕەکە هەژارنشینەکانی هیندوستان، یان لە لادێکانی ئەفریکا دراوە، ئەوا ڤایرۆسەکە بەردەوام ئەبێت لە گەشەو پەرەپێدانانی تەنانەت جۆری نوێ‌ی زۆر مەترسیدارانەتریش کە بە خێرایی لە هەموو وڵاتەکاندا بڵاو ببێتەوە، هەروەک ئەوەی کەیسی ڤایرۆسی ئۆمیکرۆن پیشانی داین.\nدەستکەوتنە مەزنەکانی زانستی نوێ و تەکنەلۆژیا بنەما ماددییەکانی جیهانێکی نوێ‌ی خوڵقاندووە- جیهانێک کە تیایدا هەژاری، برسیەتی و بێکاریی ئەکاتە خەونێکی پڕ لە کابووساوی ڕابردوو. تێڕوانینی پێشکەوتنێکی بێ سنوور بۆ مرۆڤایەتی فەراهەم ئەکات.\nمارکسیستەکان دەمێکە بەڵگەیان خستووەتە ڕوو کە دوو بەربەستی بنچینەیی ڕێگرن لە بەرەوپێشچوونی مرۆڤایەتی. لە لایەک، خاوەندارێتی تایبەتی بەسەر ئامرازەکانی بەرهەمهێنان( ئامرازەکانی بەرهەمهێنان لە پێناو قازانجی تایبەتیی، نەک وەڵامدانەوە بە پێداویستییەکانی مرۆڤایەتی)، و لە لایەکی ترەوە، دڕندەییەکانی پاشماوەی بەربەریزم، دەوڵەتی نەتەوە.\nپرسی پلانێکی سۆسیالیسیتانەی بەرهەمهێنان و پلانێکی نێونەتەوەیی بێ وەڵامن. بەهۆکارێکی زۆر سادە کە ڤایرۆسەکان، سنوورە نەتەوەییەکان ناناسن. تەنها و تا ئەو جێگایەی بە ئامرازە شۆڕشگێڕییەکان ئەم بەربەست و ڕیگرییانە ڕانەماڵرێن ، هیچ چارەسەرێک بۆ گرفتە هەرە گرنگ و هەنووکەییەکانی هەسارەکە نادۆزرێتەوە.\nچارەسەر لە دەستی ئێمەدایە!\nبۆشایی ئاسمان، سەنگەری نوێ\nپۆتێنسیاڵی مەزنی زانست و تەکنەلۆژیا لە ڕۆژی کرستمەسدا ئاشکراکرا، ئەو کاتانەی تەلەسکۆپی جەیمس وێب (James Webb) لە ئەرکێکدا زەوی بۆ دۆزینەوەی ناوچە هەرە شاراوەکانی بۆشایی گەردوون بەجێهێشت.\nوێب جێنشینی تەلەسکۆپی هابڵ(Hubble)ە. بەڵام لە پێشینەکەی زۆر زیاتر قودرەتمەندترە، بە تایبەت لە باری دیقەتەوە ١٠٠ هێندەیە. بە چەندین هۆکار ئەمە گرنگە، بەڵام لەوانەیە لەهەمووی گرنگتر ئەو ڕاستییە بێت کە چاودێرە نوێ‌یەکە بە توانایە لە بڕینی دوورترین شوێنی گەردوونی ناسراو. و بەم پێیەش تیژڕوانین لە ڕابردووی یەکجار دوور.\nئەمە بە مانای ئەوەیە تەلسکۆبە نوێکە بەتوانایە لە گوێزانەوەی وێنەکانی ئەو دەمانەی یەکەمین ئەستێرەکان کۆتاییان بەو تاریکییە هێنا، کە بە پێ‌ی بیردۆزە بڵاوەکان پاش ماوەیەکی کەم لە ڕووداونی بینگ بانگ (Big Bang ) گەروودنی پێچاوەتەوە. کە بەو جۆرەی پێشبینی کراوە 13.8 ملیار ساڵ پێش ئێستا ڕوویان داوە.\nزۆرترین مۆدێلی بەربڵاوو قبوڵکراوی گەردوون، کە مۆدێلی هەڵئاوسانی گەردوون (inflationary)ی پێئەوترێت، بۆ یەکەمین جار لە ساڵەکانی ١٩٧٠ ەوە پێشکەش کرا لەپێناو ڕوونکردنەوەی دژ بەیەکەکانی وەشانە سەرەتاییەکانی بیردۆزەکە. دڵنیایی لەوە ئەداتەوە کە گەردوون لە دەرئەنجامی تەقینەوەیەکی بەهێزی ماددەو وزە ڕوویان داوە کە سەرجەم گەردوونی تەنها لە چەند ساتێکی مایکرۆی چرکەدا گرتووەتەوە.\nزانای فیزیای فەلەکی لە زانکۆی هارڤارد ڕۆبەرت پ. کریشنەر(Robert P. Kirshner) ،”ئایدیای هەڵئەوسان کاریگەری و دەنگدانەوەیەکی بەهێزی هەبوو”،”هیچ تێبینییەک نەدۆزرایەوە بیسەلمێنێت کە هەڵەیە”. بەڵام ئەمەش زیاد ئەکات :”بەڵام ئەمە، بە دڵنیایی‌یەوە، بە مانای ئەوە نییە کە ڕاستە”( ناشناڵ جیۆگرافیک نیوز، ٢٥ی ئاپڕڵی ٢٠٠٢)\nلە ڕاستیدا، تاکو ئێستا چەند گرفتی جدی دەربارەی تیۆرییەکە هێشتا هەن. کەمتر نییە لەو ڕاستییەی کە پێچەوانەیە لەگەڵ یەکێک لە یاسا هەرە بنچینەییەکانی فیزیا: ئەوەی کە ماددە نە دروست ئەکرێت و نە لەناویش ئەچێت.\nیاسای کۆن ex nihilo nihil fit (هیچ شتێک لە نەبوونەوە نایەت) بەربەستێکی گەورەی مەترسیدارە بۆ ئەو کەسانەی ئەڵێن پێش تەقینەوەی گەورەی(Big Bang) هیچ ماددە، وزە، بۆشایی، و کاتێک بوونی نەبووە. لە پێناو ڕوودانی شتێکی وادا، پێویستت بە بڕێکی زۆر پێشبینینەکراوی وزە ئەبێت. ئایا ئەم هەموو وزەیە لە کوێ‌وە هات؟\nتەنها یەک لێکدانەوە هەیە، و لە جیهانی زانستەوە ئەمانبات بۆ جیهانی پڕ ڵێڵاویی ئایین. نە کەم و نە زیاد لە وەشانێکی تازەی داستانی دروستبوون ئەبێت، هەروەک ئەوەی لە یەکەمین وشەکانی دروستبووندا دەربڕاوە:\n“لە سەرەتادا خودا ئاسمان و زەوی دروست کرد “\nئەمە هەروا بە ڕێکەوت نییە، بیگ بانگ لە لایەن دۆگمای کەنیسەوە قبوڵ کراوە، و نە وەشانی بنەڕەتی ئەوەشە کە لایەن قەشەی کاسۆلیکی جۆرج لومتەر ەوە داهێنراو بوو. ئێستا ئیتر بەڵگەیەکی ڕٶشن و تێکنەشکێنراومان دەربارەی تیۆری ئێستا لائەبێت- تەنها سەلماندنێک بەفیعلی هەژمار بکرێ: سەلماندنی تێبینی‌یە(چاودێریکردنە) فعلییەکانە. گومانی تێدا نییە پیاوانی فاتیکان بە بایەخەوە دەرئەنجامەکان چاودێری ئەکەن، هەروەها مارکسیستەکانیش، بەڵام لە ڕوانگەیەکی پێچەوانەترەوە.\nئەستەمە ئەو تێبینانەی(چاودێریکردنانەی) لە داهاتوودا ئاشکرا ئەکرێن بیانڵێین. لەوانەشە جۆرێک لە تەقینەوە، یان تەنانەت چەند تەقینەوەیەکیش ڕوویان دابێت، بەڵام ئەوەی کە نابینین سەرەتای کات، بۆشایی و ماددەیە کە نە سەرەتایان هەیەو نە کۆتاییش. لە جێگەیدا چەند هێڵکاری کەمڕووناکیی ئەستێرەو هەسارەکانی تر ئەبینن کە بەرەو هەتاهەتایی(infinity) ئەکشێن.\nئەمەیە کە من وەک ماتریالیستێک زۆبە متمانەوە باوەڕم پێیەتی. کێ ئەیزانێت؟ لەوانەیە من هەڵە بم. لەوانەشە کارکری دروستبوون بەو شێوەیەی لە بایبڵدا وەسفی کراوە چاولێبکەن. گەر بەختیش یاوەریان بێت، لەوانەشە لە سەرنجی چاوتروکانێکیشدا خوداش ببینن، سەرگەرمانە لە ساتێکدا سەرقاڵی دروستکردنی هەموو شتێکی بوونە لە نەبوون.\nلەو حاڵەتەدا پەنا بۆ پێشبینییەکی تر ئەبەم. خودا ڕیشێکی سپی هەڵچووانە و لێكچوونێکی زۆر سەرسوڕهێنەرانەی چارلتۆن هیستۆنی ئەبێت،و تا ئەو جێیەی بە زمانێکی ئینگلیزی ڕەوان و بە ئەکسێنتێکی ئەمریکی قسە بکات هیچ کێشەیەکیشمان لە پەیوەندیکردن لەگەڵیدا نابێت.\nچۆن ئەمە ئەزانم؟\nلە فیلمەکانەوە بینیم.\nلەندەن، ٢ی جەنیوەری ٢٠٢٢\nسەرچاوە : لە بەرگریی مارکسیزمدا\n تێرمینەیتەر(١،٢،٣)، جۆز، و فرانکشتاین سێ فیلمی کۆنن.\n مەبەست لە شاعیری ئینگلیزی Samuel Taylor Coleridge (1772- 1834)ە. ‘دوورەپەرێزی خۆبەخشانەی ناباوەڕی‌یەکان’: مەبەست لە خۆلادانی دەستئەنقەستانەیە لە بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە یان ژیربێژیی لە ڕووبەڕووبوونەوەی شتێکی نا حەقیقیدا یان شتێکی ئەستەم لە واقعدا، لە پێناو باوەڕپێهێنان تەنها بە ئامانجی چێژلێوەرگرتنی.\n جۆرج لومتەر (1894- 1966)\nتورکیا : ئەردۆگان لە زەمەنێکی لە دەست‌چوودا ژیان ئەکات\nمەغریب : بزووتنەوەی خوێندکاران و گەنجانی بێکار مژدەهێنەری خەباتی شۆڕشگێڕانەن\nشکست، بێ ورەیی ، بەرهەڵستکاریی: قەیرانی ئیمپریالیزمی ئەمریکا\nسەرنجێک بنووسە سەرنج ڕەد بکەرەوە\nئیمەیڵەکەت بڵاوناکرێتەوە. تکایە سەرجەم خانەکان پڕ بکەرەوە *\nپۆستی ئەلەکترۆنی - ئیمەیڵ *\nئەفغانستان: خیانەتی گاڵتەجاڕانەی ئیمپریالیزمی ئەمریکا\nزیادبوونی دەیان ملیاردێری ترو هەڵکشانی سەرمایەکان بە سەدان ملیاری تر\nکورتەیەک لەسەر ڕاپۆرتەکەی ئۆکسفام\nململانێ‌ی ئۆکراینا: ئایا ئەمە دەستپێکی جەنگی جیهانیی سێهەمە؟\nجەنگ هێنانی قەیرانی برسیەتی و هەژاریی زیاترە بۆ سەرجەم جیهان


سەرکردایەتیی یەکێتی: لەبارەی لامەرکەزی هەڵوێستمان نەگۆڕە | KURDPLAT\nسەرکردایەتیی یەکێتی: لەبارەی لامەرکەزی هەڵوێستمان نەگۆڕە\nکوردپلات 2/15/2021 12:10:00 ص ليست هناك تعليقات\nئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پشتیوانی تیمی دانوستاندنکاری حكومەتی هەرێمی کوردستانی لەگەڵ حكومەتی عێراق دووپاتکردەوە و فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمانی عێراق راسپارد كە هاوكار و پشتیوانی تیمەكە بێت. راشیدەگەیێنێت، لەبارەی لامەرکەزی هەڵوێستمان نەگۆڕە.\nئەمڕۆ یەکشەممە 14-02-2021 ، ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرۆکایەتیی بافڵ تاڵەبانی و لاهوور شێخ جەنگی، هاوسەرۆکانی یەکێتی کۆبووەوە.\nبەپێی راگەیێندراوێکی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە کۆبوونەوەکەدا باسی دۆخی سیاسیی هەرێمی کوردستان و عێراق، دۆخی ئابووری و چەند پرسێکی دیکە کراوە. لەبارەی دەستگیرکراوانی دەڤەری بادینان ئاماژە بەوە دراوە "لە کۆبوونەوەکەدا سەركۆنەی هەموو جۆرە گرتن و زیندانیكردنێك لەسەر بیروڕای ئازاد و چالاكی سیاسی و مەدەنی كرا، بەتایبەت لە دەڤەری بادینان، بۆیە داوای ئازادكردنی بەپەلەی سەرجەم گیراوان دەكات لە رۆژنامەنووسان، چالاكانی مەدەنی، كادیرانی یەكێتی و حیزبەكانی دیکە."\nئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان جەختی لەسەر هەڵوێستی نەگۆڕ و جێگیری یەكێتی كردووەتەوە لەبارەی لامەرکەزیی لە چوارچێوەی هەرێمی كوردستاندا.\nدەقی راگەیێندراوەکەی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nئەمڕۆ 2021/2/14 ئەنجوومەنی سەركردایەتی بە سەرۆكایەتیی هاوسەرۆكان كۆبوونەوەی ئاسایی خۆی بەساتێك وەستان بۆ گیانی پاكی شەهیدان دەستپێكرد. سەرەتا هاوسەرۆكان هەڵسەنگاندنێكی وورد و بابەتیانەیان لەبارەی دۆخی سیاسی و ئابووری و هەمەلایەنەی كوردستان و عێراق پێشكەشكرد.\nئەنجوومەنی سەركردایەتیی جەختی لەسەر هەڵوێستی نەگۆڕ و جێگیری یەكێتی كردەوە لەبارەی پرسەكانی:\n3. چاككردنی دۆخی گوزەران و ژیانی خەڵكی كوردستان. لەم بارەیەوە رێككەوتن لەچوارچێوەی دەستووری عێراق بۆ بەدەستهێنانی ماف و شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان لە بودجەی 2021دا، بەپێویست زانرا.\n4. تەئكیدكردنەوە لەسەر پێویستی جێبەجێكردنی ئەركە دەستووری و نیشتمانییەكانی حكومەتی ئیتیحادی و حكومەتی هەرێمی کوردستان لە پاراستنی سەروەری وڵات و رێگرتن لە پێشێلكارییەكانی سنوورەكان، كە پێچەوانەی یاسا نێودەوڵەتییەكان و پرەنسیپی (دراوسێیەتیی باش)ن.\n5. سەركۆنەی هەموو جۆرە گرتن و زیندانیكردنێكی لەسەر بیروڕای ئازاد و چالاكی سیاسی و مەدەنی كرد بەتایبەت لە دەڤەری بادینان، بۆیە داوای ئازادكردنی بەپەلەی سەرجەم گیراوان دەكات لە رۆژنامەنووسان، چالاكانی مەدەنی، كادیرانی یەكێتی و حیزبەكانی دیکە.\nبەشێكی دیکەی كۆبوونەوەكەی ئەنجوومەنی سەركردایەتی تایبەت بوو بەكاروبارەكانی حیزب و راپۆرتی كۆمیسیۆنەكان. لەم بارەیەشەوە راسپاردەی پێویستیان لەبارەوە وەرگیرا.\nئەنجوومەنی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان


کۆمپانیای OnePlus ڕوونمای جۆری QHD OLED ـی بە خێرایی 120 هێرتزەوە تایبەت بە مۆبایلە زیرەکەکان ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nمۆبایلی Poco F1 بە سناپدراگۆن 845 و نرخی 300 دۆلار ڕاگەیاندرا\nکۆکراوەی ئەپڵیکەیشنە کوردییەکانی ئەپستۆری ئەپڵ بۆ ئایفۆن و ئایپاد\nرەقەکاڵا 13, كانونی دووه‌م 2020\nهەر وەکو پێشتر کۆمپانیای OnePlus ڕایگەیاندبوو کە لە ئەمڕۆدا بۆنەیەکی تایبەت ئەنجام دەدەن، بە ئەنجام گەیەندرا و ئەمڕۆ کۆمپانیا چینییەکە ڕوونمایەکی نوێ و جیاوازی ڕاگەیاند.\nڕوونما نوێیەکەی OnePlus خاوەن ژمارەیەک تەکنەلۆژیای نوێیە، خێراییەکەی 120 هێرتزە و بەڵێنی ئەوە دەدات کە خێرایی زیاتر ببەخشێت لە کاتی بەکارهێناندا، بەمەش دەبێتە خێراترین ڕوونمای تایبەت بە مۆبایلە زیرەکەکان کە تاوەکو ئێستا بوونی هەبێت. خێرایی نموونەکانی کرتە کردنی 240 هێرتزە و هەموو 8.3 میلی چرکە جارێک نوێ دەبێتەوە.\nکۆمپانیا چینییەکە بە تەواوەتی، بێ کەم و کورت بوو لە ئاشکراکردنی وردەکارییەکانی ئەم ڕوونما نوێیە. هەروەک ڕایگەیاند کە خاوەن تەکنەلۆژیایەکی نوێ دەبێت بە ناوی Smooth Chain، کە بەکارهێنانەکانی ڕەقەکاڵا و نەرمەکاڵای مۆبایلەکە دەکات بە یەک و لەگەڵ تەواوی کرتە کردنەکانی ناوەوە و دەرەوە. ئەم تەکنەلۆژیایە هاوشێوەی GPU Turbo ـی ئامێرەکانی هواوەی وایە، کە دەتوانرێت سوودی لێ ببیندرێت بۆ یاریکردن.\nتەکنەلۆژیایەکی دیکەی ڕوونماکە، بریتییە لە MEMC، کە کورتکراوەی Motion Estimation Motion Compensation ـە و بە ژیرانە چوارچێوەکان ڕێک دەخات و توانای هەیە ڤیدیۆی تاوەکو 120fps تۆمار بکات، بەمەش ڕێکخستنی چوارچێوەکان لە ڕێگەی چیپێکی سەربەخۆوە کاری خۆیان دەکەن.\nڕوونما نوێیەکە خاوەن 10-bit ـە و توانای بەرهەمهێنانی 1.07 ملیار ڕەنگی هەیە. هێشتا ئاشکرا نەکراوە کە پشتگیری لە تایبەتمەندی HDR دەکات یان نا، ڕەنگە OnePlus تاوەکو ئێستا کار لەسەر ئەوە بکات. هەروەها ڕوونماکە توانای هەیە 4096 قۆناغ لە ڕێکخستنی ڕووناکی درووست بکات بۆ بەخشینی ڕووناکییەکی زیاتر.\nکۆمپانیاکە ڕایگەیاندووە کە هێشتا ئەم ڕوونمایە لە ژێر گەشەپێداندایە، پێدەچێت مۆبایلی OnePlus 8 Pro یەکەمین مۆبایل بێت کە ئەم ڕوونما نوێیەی لەسەر جێگیر بکرێت.\nتاگەکان Display OnePlus ڕەقەکاڵا وەنپڵەس هەواڵ


نەوت – Gasha Institute Erbil\nهەرێمی کوردستان بە یەکێكە لە ناوچە دەوڵەمەندەکانی بواری نەوت دادەندرێت بۆ ئەم مەبەستەش چەندین کۆمپانیای ناوەخۆیی و نێودەوڵەتی کار دەکەن لەو بوارە وە بەردەوام بە دوای کەسانی شارەزا و خاوەن بڕوانامە دەگەڕێن بۆ ئەوەی سوود لە تواناکانیان ببینن. پرۆگرامی دیبلۆمی پێنج ساڵه‌ی به‌شی نه‌وت له په‌یمانگه‌ی گه‌شه ئاماده‌كراوه بۆ پێگه‌یاندنی و به‌رهه‌مهێنانی ته‌كنیككاری لێهاتوو له بواری نه‌وت به شێوه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه، هه‌روه‌ها وا له قوتابیان ده‌كات كه به باشترین شێوه مامه‌ڵه له‌گه‌ل سه‌رچاوه سروشتیه‌كان بكەن. به‌شی نه‌وت له په‌یمانگای گه‌شه كارده‌كات بۆ خستنه‌گه‌ڕی تواناكانی تاكی فێرخواز له بواره جیاكانی پیشه‌سازی نه‌وت بۆ نموونه (هه‌ڵكۆڵین ، به‌رهه‌مهێنان، پاڵاوتن).\nپه‌روه‌رده‌كردنی ته‌كنیكاری به‌توانا كه توانای كاركردنیان هه‌بێت له بواره‌كانی (هه‌ڵكۆڵین ، به‌رهه‌مهێنان ، پاڵاوتن)\nده‌رچوانی ته‌كنیككاری به‌شی نه‌وت له په‌یمانگه‌ی گه‌شه ده‌توانێت كار بكات له كۆمپانیاكانی بواری نه‌وت و به‌ده‌ستهێنانی پله‌ی به‌رزتر دوای به‌ده‌ستهێنانی ئه‌زموونی زیاتر.\nفێرخوازان شارەزا دەکرێن دەربارەی کار و گرنگی و بەکارهێنانی ئامێرەکانی تاقیگەکانی بواری نەوت.\nپڕۆگرامی خوێندن له به‌شی نه‌وت زیاتر جه‌خت ده‌خاته سه‌ر زمانی ئینگلیزی تا وه‌كو فێرخوازان له ڕووی زمانه‌وانیه‌وه گه‌شه بكه ن و توانای كاركردنیان هه‌بێت له كۆمپانیاكانی ناوه‌وه و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان\nپەیمانگەی گەشە بە یەکێك لە پەیمانگە هەرە پێشکەوتوەکانی هەرێمی کوردستان دادەنرێت کە ساڵانە کۆمەڵێك تەکنیککاری سەرکەوتوو ولێهاتوو بەرهەم دەهێنێت وە بە باشترین و سەردەمیانەترین زانست ئامادەیان دەکات بۆ بازاڕی کار.\nدۆزینه‌وه‌ی هه‌لی كاری گونجاو له پیشه‌سازی نه‌وت و گازدا.\nپێشكه‌وتنی به‌رچاو له ده‌ستی كار له بواری نه‌وت و گازدا.\nجێگرتنه‌وه و خۆگونجاندن بۆ هه‌لی كاری جیاواز له‌م بواره‌دا.\nیارمه‌تیدانی هه‌لی كار له هه‌رێمی كوردستان و جێگرتنه‌وه‌ی كرێكاری بێگانه.\nبواری نەوت خاوەن بڕێکی زۆر وانەی تیۆرین لە کاتێکدا پێویستیەکی زۆری بە وانەی پڕکتیکی هەن بۆ ئەوەی قوتابیان زیاتر ئاشنا بن به ئامێر و تاقیكردنه‌وه‌كان به باشترین شێوه. سه‌رئه‌نجام په‌یمانگای گه‌شه هه‌ڵساوه به دابینكردنی چه‌ند تاقیگه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه له‌سه‌ر ئاستی جیهانی کە سەرپارشتی دەکرێن لە لایەن کەسانی شارەزا و پڕ ئەزموون لەو بوارەدا.\nپەیمانگەی گەشە لە پاڵ خزمەتگوزاری پەروەردەیی گرینگیەکی تایبەت دەدات بە خزمەتگوزارییە ناپەروەردەییەکان. پەیمانگەی گەشە کەسانی خاوەن ئەزموون و شارەزای تەندروستی دابین کردووە بۆ هەر حاڵەتێکی تەندروستی. هەروەها خاوەن کافتریای تایبەت بە خۆیەتی کە باشترین خزمەت بە فێرخوازان دەکەن بۆ ئەوەی فێرخوازان لە کاتی پشوو سودی لێ ببینن. پەیمانگەی گەشە هەڵساوە بە دابین کردنی شوێنی تایبەت بۆ ئەنجام دانی یاری و کات بەسەر بردنی فێرخوازان لە کاتی پشوو وەك تۆپی سەر مێز، بالە، باسکە.\n1- فۆرمى پێشكه‌شكردن له‌لایه‌ن قوتابیه‌وه دواى پڕكردنه‌وه.\n5-به‌ڵگه‌نامه‌ى ده‌رچوون له قوتابخانە كه له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى په‌روه‌رده پشت راست كرابێته‌وه\nبه‌شێوه‌یه‌كی گشتی زمانی خوێندن له به‌شی نەوت زمانی ئینگلیزیه.\nماوه‌ی خوێندن له به‌شی نەوەت پێنج ساڵه به ده‌وامی ته‌واو و ساڵی خوێندن به‌شێوه‌یه‌كی ئاسایی له ناوه‌ڕاستی مانگی ئه‌یلول تا ناوه‌ڕاستی مانگی حوزه‌یران ده‌خایه‌نێ.


وێنەی نۆستالۆژیا - قەڵەم\nوێنەکەیان لە رێگای ئینتەرنێتەوە ناردبوو،... لە پەیامێکی فەیسبووکیدا. نێرەری وێنەکە بۆخۆیەتی، لەگەڵ باوکی، لە تەنیشت چوار رێیانێکدا و بە شاخە هەمیشەییەکەوە لە پشتیانەوە. ئەم جوان سەیری وێنەکە دەکا. جگە لە خانووەکان هیچ شتێکی تر تازە نیە،... بەڵام نا، راوەستە! ئەوان هەر دووکیان وەک جاران نین. بۆ خۆی رواڵەتی پیاوێکی گەورەساڵی گرتووە و باوکیشی پیرتر بووە. لە پشتیانەوە دیسان شتێکی تر دەبینرێ،... ئۆتۆمبیلێک کە بەرەو ئەوان پێچ دەکاتەوە و دەیەوێ تێپەڕێ. جوان لە ناو ئۆتۆمبیلەکە رادەمێنێ. کەس نابینێ، شۆفیرەکە دیار نیە. تیشکی کامێراکە نەگەیشتووەتە ئەوێ. لەوێ هێشتا دونیا تاریکە!\nکێوەکە، نیوەبەفراوییە. لە چاخی وشکە ساڵیدا بەفر نیعمەتێکی گەورەیە. هەست دەکا لە بەر ئەو بەفرەیەیە وێنەکە گیراوە، نەک لە بەر ئەو. وەک بڵێی وێنەگرەکە و باوکی دەیانەوێ خۆیان لەوە دڵنیا بکەنەوە کە ساڵانی وشکەساڵی بۆ هەمیشە تەواو بووە. ئەوەی کە ئیتر هەوای وشک بووە بە رابردوو، بەڵام کێوەکە زۆر شوێنی رەش هەڵگەڕاوەتەوە. کەواتە ئەمە نیشانەیەکی باش نیە. وشکە ساڵی بەردەوامە. پێکەنینی بە خۆی دێ. باشە بۆ وا بیر دەکاتەوە؟ ئەوان بۆچی دەبێ وێنەیەک بگرن و بە فەیسبووک بۆ ئەو سەری دونیای بنێرن؟ تەنیا بۆ ئەوەی نیشانی بدەن کە سەرەدەمی وشکە ساڵی تەواو بووە؟ نا، ئەم وێنەیە نیەتێکی تری لە پشتە. نیەتی خۆشەویستی و پەیوەندی گرتنەوە. چاوەکان پڕ بە خۆیان هاواری ئەم خۆشەویستییە و ئەم نۆستالۆژیایە دەکەن. ئەوان لە بەردەم کامێراکە راوەستاون بۆ ئەوەی بەم بڵێن دەکرێ زەمەنی دووریش تەنیا بە یەک چرکە بکەن بە مێژوو،... ئەوەی کە خۆشەویستییەکان ون نابن. ئەم چەندە کتوپڕ دڵ و دەروونی پڕدەبێ لە ئەمەگ و پێزانین.\nرەنگە لێرە سەرئەنجام بە کەڵک بێت. ئەی ئەوە نییە بە کەڵکیش دێ! دەیهێنێت و بە وردی دەکەوێتە لێڕوانین لە ئۆتۆمبیلەکە. شوێنەکە کەمێک تاریک و بێ نوورە. هەڵدەستێ و دەچێتە بەر پەنجەرەکە. ئەوسا بە راگواستنی دەستی، هەوڵ دەدا زەڕەبینەکە لە شوێنی گونجاوتر رابگرێ. پەیدای دەکا. بەڵام زۆر یارمەتی نادا. تەنیا ئەوەندەی نەبێت کە وەهمی سەر و مل و شانەکان گەورەتر دەبنەوە. باشە نەدەکرا هەتاو بگەیشتایە ناو سەیارەکە؟ یاخود تیشکی بە ئاستەمی بەفری شاخەکە؟ زەڕەبینەکە کەمێک دەچەرخێنێ. بەم لاو ئەو لادا. دادێک نادا. دەست هەڵدەگرێ. پاش ماوەیەک دیسان هەڵیدەگرێتەوە و ئەمجارە لە شوێن بە شوێنی وێنەکە بە وردی دەڕوانێ. ئەگەرچی وردیلە وێنەکان درشتتر دەبن، بەڵام هەست دەکا چێژ خەریکە ون دەبێ. بیری دێتەوە کە ئەو تەنیا دەبێ بەم کەرەسەیە لە سەیارەکە بڕوانێ و بەس، ئەویش تەنیا لە ناوەکەی. دیسان لێی ورد دەبێتەوە. بۆ خۆیشی پێی سەیرە کە بۆچی لە هەموو شتەکانی ناو وێنەکە زەینی تەنیا چووەتە سەر ئەمە،... تەنیا شتی ناو وێنەکە کە زووتر لە هەر شتێکی تری ناو عەکسەکە ون دەبوو. کە ونیش ببوو. تەنیا بە یەک چرکە دووای گرتنی وێنەکە. پێویست ناکا تەلەفۆن هەڵبگرێ و بپرسێ. هەموو کەس دەتوانێ بۆ ئەم راستیە بچێ!\nبۆچوونێک بە ئارامی تێیدا چەکەرە دەکا. هەست دەکا شۆفیرەکە بە ئەنقەست بەرەو کامێراکە بایداوە، ئەگەرچی چوار رێیانە و هەر رێگایەک بە قەدەر ئەوی تر کراوەیە بۆ هەڵبژاردن و لێخوڕین بە ناویدا. وەک بڵێی شۆفیرەکەیش دەیەوێ لە وێنەکەدا هەبێ و دوواتر لە رێگای فەیسبووکەوە بەرەو وڵاتانی دەرەوە بەڕێ بکرێ. وەک بڵێی دەزانێ ئەم وێنەیە بۆ کەسێک دەچێ کە هەموو شتێکی رابردوو و ئیستای زێدی کۆن بۆی بووە بە خاوەنی گەورەترین مانا. رەنگە ئەویش دەیەوێ لەم "گەورەترین مانایە"دا بەشدار بێت. رەنگە ئەویش دەیەوێ ببێ بە بەشێک لە تێپەڕینێکی نۆستالۆژیانە.\nبە سەرسوڕمانەوە دەبینێ کە هیچ کەس لە ناو سەیارەکەدا نیە!... کەس نیە لێی بخوڕێ! ترسێکی وەها دایدەگرێ کە رەپ هەڵدەستێتە سەرپێ. کەواتە بە یەک چرکە دووای وێنەگرتنەکە سەیارەکە پەڕیوەتە سەر دوو کەسەکە و بە ژێرییەوە کردوون و هەر دووکیانی کوشتووە! چ کارەساتێک! بیری دەکەوێتەوە کە لە خۆوە نیە نۆستالۆژیا نۆستالۆژیای تری لێدەکەوێتەوە. ئەو دەبێ تەلەفۆنەکە هەڵبگرێ و دەستبەجێ زەنگ بدا و ئاگاداریان بکاتەوە. ئەوەی کە ئاگایان لە دوواوە بێ و جارێکە کاتی وێنە گرتن نیە. یاخود خێرا پەیامێکی فەیسبووکیان بۆ بنێرێ.\nرقی لە خۆیەتی،... رقی لە خۆی دەبێتەوە. ئەو نەدەبوا دەرگای فەیسبووکی بۆ ئەم وێنانە کردبایەوە. ئەو هەر ئەو ساڵانەی وا بە قەڵەمبازی گەورە و بە زەڕەبینی بچووک لە گیرفانیدا لە سنوورەکان پەڕییبووەوە، دەبوا چارەنووسی خۆی لەوێ لە داهاتوودا بینیبایەوە. ئەو دەبوا ئەو کات قاچاخچییەکان دەیانگوت "ئێرە سنوورە!" سنوورەکانی بینیبا.


فیلمێكی كوردی بەشداری فێستیڤاڵێكی سینەمایی نێودەوڵەتی دەكات\nفیلمێكی ئەنیمەیشنی كوردی بەناوی (بێدەنگی ئاسمان) لەدەرهێنانی جوبرائیل ئەبوبەكر لەفێستیڤاڵێكی نێونەتەوەیی سینەمایی وڵاتی هیندستان بەشداری پێشبڕكێی سەرەكی دەكات‌و كێبڕكێی بردنەوەی خەڵات دەكات.\nدەرهێنەر جوبرائیل ئەبوبەكر لەبارەی بەشداری فیلمەكەی لەو فێستیڤاڵەدا رایگەیاند "فیلمەكە بەشداری فێستیڤاڵی سینەمایی نێونەتەوەیی كارجیل دەكات‌و كێبڕكێی بردنەوەی خەڵات دەكات".\nوتیشی "فێستیڤاڵەكە لە11 تا 13ی ئابی 2017 لەشاری كارجیل ئەنجام دەدرێت".\nكارجیل ناوچەیەكی شەڕ بوە و لەئێستادا یەكێك لەناوچە هەرە جوان‌و سەرنجڕاكێشەكانی وڵاتی هیندستان‌و پارێزگایەكە سەر بەویلایەتی كشمیر.\n(بێدەنگی ئاسمان) نوێترین بەرهەمی سینەمایی دەرهێنەر جوبرائیل ئەبوبەكرە و بەسپۆنسەری عەباس فازڵ عەبدولرەحمان خاوەنی زانكۆی نۆلج بەرهەمهێنراوە و بەر لەم فێستیڤاڵەش لەچەندین فێستیڤاڵی سینەمایی نێونەتەوەیی بەشداری كردوە‌و چەند خەڵاتێكیش پێبەخشراوە، لەوانە خەڵاتی باشترین سیناریۆ لەخولی چوارەمی فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی سینەمایی زانكۆی بابل‌و پێدانی خەڵاتی برۆنزی لەبەشی فیلمە ئەنیمەیشنەكانی فێستیڤاڵی سینەمایی باشوری جۆرجیا كەلەوڵاتی كەنەدا ئەنجامدرا.\nبۆ زانیاری زیاتر لەبارەی فێستیڤاڵی سینەمایی نێونەتەوەیی كارجیل:


له ئاکامی ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـکی بۆمبڕێژکراو له پاکسـتان 45 که‌س ده‌کوژرێن\nده‌سه‌ڵاتدارانی پاکسـتانی ده‌ڵێن له ئاکامی ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـکی بۆمبڕێژکراو له شـاری پـیشـاوه‌ری هه‌رێمی باکوری خۆرئاوای وڵات به لای که‌م 49 که‌س کوژراون و هه‌روه‌ها پـتر له 100 که‌سیش برینداربوون.\nته‌قینه‌وه‌که به‌یانی ئه‌مڕۆ هه‌ینی له ناوچه‌ی خه‌یبه‌ر بازاڕ له نزیـک باڵه‌خانه‌ی په‌رله‌مانی ته‌شریعی پارێزگاکه بووه. هه‌روه‌ها ته‌قینه‌وه‌که زیانی به چه‌ند ئۆتۆمبیلێـک گه‌یاندووه و شـوشه و پارچه‌ی که‌رتبووی ماشێـنی به شـوێنی ته‌قینه‌وه‌که‌دا په‌رش‌وبڵاوکردۆته‌وه.\nهاوکات هێزه‌کانی ئاسایشی پاکسـتانی گه‌یشـتنه شـوێنی ڕووداوه‌که بۆ مه‌به‌سـتی پـشـکنینی پاش ماوه‌ی ئۆتۆمبیله بۆمبڕێژکراوه‌که.\nتا ئێسـتاش هیچ لایه‌نێـک به‌رپـرسـیارێتی ئه‌نجامدانی ته‌قینه‌وه‌که‌ی ڕانه‌گه‌یاندووه.\nسه‌باره‌ت به ته‌قینه‌وه‌که‌ی ئه‌مڕۆ ڕه‌حمان مه‌لیکی وه‌زیری ناوخۆی پاکسـتانی گوتی ڕووداوه‌که‌ی ئه‌مڕۆ دوای ئه‌نجامدانی ژماره‌یه‌ک له هێرشی کوشـنده بوون له شـاری پـیشـاوه‌ر. گوتیشی ئه‌م هێرشـانه هیچ بژاره‌یه‌کی بۆ حکومه‌تی پاکسـتانی به‌جێ‌نه‌هێشـتووه ته‌نها هێرشکردن و به‌رپـه‌رچـدانه‌وه نه‌بێت.


شێوەکار فاتمە شەمسەدین: بەوێنەکێشان بەشێکی کەم لە بژێوی ژیانمی پێ دابین دەکەم - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nشێوەکار فاتمە شەمسەدین: بەوێنەکێشان بەشێکی کەم لە بژێوی ژیانمی پێ دابین دەکەم\nخەبات: پەریهان عومەر:- شێوەکار فاتمه شەمسەدین دانیشتووی شاری کەرکوکە، له دایکبووی ساڵی 1993، ئەندامە له ڕیکخراوی داکۆک بۆ مافەکانی کەم ئەندامان، ئەو خاوەن پیداویستی تایبەتە، بەڵام خاوەن پێداویستی نەبۆته بەربەست بۆ ژیانی، هەر لە منداڵییەوە خولیای وێنەکێشانی هەبووە، ئەو لە دیدارێکدا وەڵامی چەند پرسیارێکی (خەبات) دەداتەوە.\n* تا ئێستا بەژداریت لە هیچ پێشانگایەکدا کردووە؟\nبەڵێ بەژداری چەندەها چالاکی خولی ئۆنلاینیم کردووە، خاوەنی 29بروانامەی مەدەنیم، یەکێک لە بروانامەکانم هی گەشەپێدانی مرۆیە TOT، تاوەکو ئێستا بەژداری چەندین پێشانگای هاوبەشیم کردووە.\n* ئایا بە کاری وێنەکێشان، شتێکی واتان دەست دەکەوێت بۆ بژێوی ژیان؟\nمن خاوەنی هیچ مووچەیەک نیم بەڵام بە دروست کردنەوەی وێنە بۆ خەڵکی، توانیوومە بەشێکی کەم لە بەژێوی ژیان بۆ خۆم پەیدابکەم، لەگەڵ ئەوەشدا خانەوادەکەم پاڵپشت و هاوکارم بوون، بەڵام من پێم جوانە مرۆڤ هەوڵبدا پشت بە خودی خۆی ببەستێت چوونکە کەس تاسەر بۆ کەس نامێنێت.\n* لەکۆتایدا چیتان هەیە بۆمان؟\nهیوادارم بە چاوی بەزەییەوە سەیرمان نەکەن، هەمووان مرۆڤن وەکو یەکتریش ئەمرین بۆیە کەس لە کەس جیاوازتر نیە، ئەگەر هەبێت با جیاوازیەکە جوانی و میهرەبانی بێت، من بەڵێنم بەخۆم داوە کە دەبێت لەلایەنی مەعنەوییەوە یارمەتی چەندان کەسی وەک فاتمە بدەم.\nبابه‌تی پێشوو رۆژنامه‌ی خه‌بات 07-11-2021 ژماره 6228\nبابه‌تی دواتر ئەنجامەكانی هەڵبژاردن، عێراقی لێك ترازاندووە


بۆ قاسم سولەیمانی لە ھەر کوێیەکی خۆرھەڵاتی ناوە ڕاستە – Giareng\nلە 2 تشرینی دووهەم , 2019\nقسەم لەوە نیە نامەرد لە نێوماندا ھەیە…. بەڵام ئەوانە ڕەفیقی داگیرکەرن، بۆیە ئەوەی بە تۆی ئەڵێین، شمولی ئەوانەش ئەکات.\nبەڵام ئاغا ئەمجارەیان جیاوازە. ئەگەر نیازی وێرانکردن و نەھێشتنی قەوارەی ھەرێمی کوردستانتان بێت. ئەوا وەعد ئەدەین شەڕەکەتان بۆ ئەھێنینە تاران، قوم، مەشھەد، تەبرێز و کرمان. ئێمە دەوڵەتمان نیە ھەتا لەکیسمان بچێت، ئەوەی دەیکەین بە مەبەستی پاراستنی کەرامەتی میلەتەکەمانە و بەس…


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: ئایا به‌راستی مه‌لا مسته‌فا رێبازی هه‌بووه؟\nئایا به‌راستی مه‌لا مسته‌فا رێبازی هه‌بووه؟\nئه‌مرو ساڵروژی كوچی دوایی مه‌لا مسته‌فای بوو كه له 1-3-1979 كوچی دوایی كردووه\nبا له فانتازیا ده‌ربچین وبه جددی بپرسین: ئایا مه‌لا مسته‌فا رێبازی هه‌بووه؟\nئه‌و كه‌سه‌ی رێبازی هه‌بوبێت، ده‌بێ میتودو وئارگومه‌نتی زانستی هه‌بێت، تا ئێستا گوێم له قسه‌یه‌كی مه‌لا مسته‌فا نه‌بوویه كرابێته شیعارێك له تابلویه‌كدا یان سه‌ردێرێك له كتابێك دا.\nئه‌وه‌ی هه‌یه دوو رسته‌یه(قوتابی سه‌ری رمن له هه‌موو شورش و راپه‌رینێك دا) ئه‌وه‌ش ده‌رچوو ووته‌ی نیلسون ماندیلا له‌م ئاخره\nو رسته‌ی دووه‌م (كه‌ركوك دلی كوردستانه) ده‌لێن ئه‌وه‌ش هی هه‌ژار موكریانی ده‌رچووه- دور له استفزاو!\nبگره حساب بو گوته‌كانی زرار سلێمان ده‌رگه‌له‌یی وره‌فیق پشده‌ری وئه‌یوب بارزانی وجه‌میل محو له كتابه‌كانیان دا ناكه‌ین كه ره‌خنه‌یان له مه‌لا مسته‌فا گرتووه وبه كه‌سێكی میزاجی وفیوداڵ له قه‌له‌می ده‌ده‌ن.\nئه‌ی خو ئێستا له یوتوب مقابله‌یه‌كه‌ی مه‌لا مسته‌فا هه‌یه كه د.محمود عوسمان ته‌رجه‌مه‌ی بو ده‌كات له گه‌ل میدیاكارێكی بیانی، له‌وێ مه‌لا مسته‌فا ولامه‌كانی زور كومێدی وساده وبی ناوه‌روكن، هه‌ر خه‌ریكی جگاره‌كه‌یه‌تی، هه‌ست ناكه‌ی ئه‌م زاته ئه‌وه بیت كه له زهنیه‌تی گه‌لێك دا نه‌خشێنراوه!\nئاخر رێبوار سیوه‌یلی ره‌نگه راست بكات كه مه‌لا مسته‌فا ته‌نها فه‌یله‌سوفێكی كومه‌لایه‌تی بووه، ببینه چون ئه‌و هه‌موو عه‌شیره‌تانه‌ی له خووه به‌ستتوه وزه‌واجی سیاسیان پێكردووه! له هه‌ر عه‌شیره‌تێك ژنێكی هێناوه بو خوی وكوره‌كانی بو ئه‌وه‌ی له خۆیان ببه‌ستێته‌وه.\nیان تو سه‌یر كه پاپیری هه‌ر یه‌ك له ئێمه ببینی ده‌لێ ئه‌و باسكه جگه‌ره‌یه له لایه‌ن مه‌لا مسته‌فاوه به من دیاری كراوه، هه‌ر یه‌كه وا هه‌ست ده‌كات كه مه‌لا مسته‌فا ته‌نها ئه‌و باسكه‌ی هه‌بووه وداویه‌تی پێێ! ئاخر ئه‌مه میتودێكی كومه‌لایه‌تی نه‌بێت ئه‌ی چییه؟!\nسه‌یرتر بزانن مه‌لا مسته‌فا له تروپكه‌ی داروخانی شورش له ئێران كه بو روژنامه‌ی كه‌یهان ده‌لێت "كاری من تمام شد" كوره‌كانی چوون په‌روه‌رده كرد بو داهاتوو كه له رێگای سوار بوون له قیاده‌ی موه‌قه‌ته ودوایی كاره‌ساتی هه‌كاری و دوای ئه‌وه‌ش خواكورك و راپه‌رین ودوای راپه‌رین و 31 ئاب و 19 ئابی شاربه‌ده‌ری سه‌روك په‌رله‌مان وئێستاكه‌شی له گه‌لدا بیت... ئاخر ئه‌م هونه‌ره سوار بوونه، ناكرێ به نه‌زانین و كالفامی له قه‌له‌م بدرێت!!\nئه‌مه هه‌موو هونه‌ره به‌لام راستیه‌كه‌ی رێبازێكه خالی یه له زانست وپره له فیودالیزم وفانتازییا.\nزور جار به پارتیه‌كان ده‌لێم ئێوه هاوران له گه‌لم كه مه‌لا مسته‌فا مروڤ بووه؟! ده‌لێن به‌لێ.\nده‌لێم ئایه ئێوه هاوران كه مروڤ مادام مروڤه ومه‌لائیكه وجن نیه قابیلی هه‌له‌یه؟! ده‌لێن به‌لێ وایه وهاوراین.\nئوكه‌ی .. ده‌لێم باشه خو مه‌لا مسته‌فاش هه‌ر مروڤێك بووه، وئێستا پێش كه‌مێك رێككه‌وتن له گه‌ل من كه مروڤ قابیلی هه‌له‌یه؟! ده‌لێن نه‌خێر ئه‌وه نه!!\nبزانن خیلافمان له‌سه‌ر چیه، ئه‌وه پێ ده‌لێن هونه‌ر هونه‌ر\nهونه‌ری ترس وهونه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی هونه‌ری خوگێلكردنSherwan Ameen Sherwani\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۱۲/۱۲/۱۳۹۴ ۱۰:۳۹:۰۰ بعدازظهر


له‌گه‌ڵ ڕووداوه‌کاندا, ٠١ ی مانگی هه‌شـت ٢٠١٦\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا: تێرۆر لە نێوان کولتور و ئایندا / تێرۆر لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکادا\nلە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا دوو تەوەر باسدەکرێن. یەکەمیان تێرۆر لە نێوان کولتور و ئایندا، دووهەمیشیان تێرۆر و هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا.\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا: ئێران لە هەرێمی کوردستان / تورکیا و بە کافر کردن\nلە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا دوو تەوەر باسدەکرێن. یەکەمیان ئێران لە هاوکێشە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستاندا و دووهەمیشیان سیاسەتی بە کافرکردن لای سەرۆکی تورکیا\nئه‌گه‌ری سه‌رکه‌وتنی پرۆژه‌ی ئه‌ردۆغان له تورکیا و کاریگه‌ری رێکه‌وتنه‌که‌ی گۆڕان و یه‌کێتی له‌سه‌ر هاوسه‌نگی هێزه‌کان له‌هه‌رێمی کوردستان\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا: ڕێککەوتنی گۆران و یەکێتی / لێسەندندەوەی پەناپارێزی لە پەرلەمانتارانی تورکیا\nلە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا دوو تەوەر باسدەکرێن؛ ڕێککەوتنی نێوان بزوتنەوەی گۆڕان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان و هەروەهاش تورکیا و لێسەندنەوەی پەناپارێزی لە پەرلەمانتاران.\nلەگەڵ ڕووداوەکاندا: تورکیا و مافەکانی مرۆڤ / سایکس پیکۆ و چاوەڕوانییەکانی کورد\nلە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی (لەگەڵ ڕووداوەکاندا) دوو تەوەر باسدەکرێن. یەکەم, تورکیا و مافەکانی مرۆڤ و دووهەمیش پەیماننامەی سایکس پیکۆ و چاوەڕوانییەکانی کورد.\nلە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا سێ تەوەر باسدەکرێن. تورکیا و قەیرانی ئاکەپە- حەشدی شەعبی و ناوچە دابڕێندراوەکان- کورد و گەڕانەوە بۆ بەغدا


هه‌یگڵ: ئه‌فغانسـتان ناتوانێت هه‌روا بڕیاری خۆی سه‌باره‌ت به هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا دوابخات\nوه‌زیری به‌رگری ئه‌مه‌ریکا چه‌ک هه‌یگڵ ده‌ڵێت ئه‌فغانسـتان ناتوانێت هه‌روا به‌رده‌وامبێت له دواخسـتنی بڕیاری خۆی له باره‌ی ئه‌وه‌ی ئایا ئه‌و ڕێکه‌وتنه ئاسایشیـیه مۆرده‌کات یان نا که ڕێگه به مانه‌وه‌ی به‌شێـک له هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌دات له پاش سـاڵی 2014 .\nچه‌ک هه‌یگڵ ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه بۆ ڕۆژنامه‌وانان لێـدوانی دا له‌و ده‌مه‌ی به فڕۆکه به‌ره‌و پـۆڵۆنیا به‌ڕێکه‌وتبوو تاوه‌کو له‌وێ وتووێژبکات سه‌باره‌ت به مه‌سه‌له ئاسایشـیـیه‌کان، له‌وانه ئه‌فغانسـتان. گوتی دواخسـتنی مۆرکردنی ڕێـکه‌وتنـنامه‌ی نێوان هه‌ردوو وڵات له لایه‌ن به‌ڕێز کارزایی کێشه و گرفت له چه‌ند خاڵێـکدا دروسـتده‌کات، چونکه ئه‌مه‌ریکا پـێویستی به دانانی پـلانه و دابینکردنی بودجه‌یه بۆ ئه‌و ئه‌رکه.\nبه‌ڵام هه‌یگڵ گوتیشی ڕێز له کارزایی ده‌گرێت که ئه‌وه مافی خۆیه‌تی بڕیار بدات چی به لایه‌وه گونجاوه بیکات. ئاماژه‌ی به‌وه‌ش کرد ئه‌مه‌ریکا ده‌سه‌ڵاتێـکی سنوورداری هه‌یه بۆ کارکردنه سه‌ر بڕیاره‌کانی حکومه‌تی ئه‌فغانی.\nئه‌فغانسـتان مۆرکردنی ڕێـکه‌وتنه‌که‌ی ڕاگرتووه، وه به‌شێـکی به‌هۆی ناکۆکی له‌سه‌ر یاساکانی که هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا به به‌رپـرسیار داده‌نێت ئه‌گه‌ر بێت و له وڵاته‌که‌دا بمێنـنه‌وه.