دانا ئەمین : ئه‌زمونی جوله‌که – کوردی رۆژئاوا ، له په‌راوێزی ره‌فتاری پارتیدا . – WTARIKURD\nپێش و دوای راگه‌یاندنی ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل له ئایاری 1948 دا ، جوله‌که رێگه‌ی سه‌خت و هه‌ورازی زۆریان بڕی ، شه‌ڕی خوێناویی نابه‌رامبه‌ری گوند به‌گوند و ماڵ به‌ماڵیان له‌گه‌ڵ عه‌ره‌ب کرد . به‌ڵام نه‌ك زۆری و گه‌له‌کۆمه‌کێی عه‌ره‌ب نه‌یتوانی ئیراده و ئازایه‌تیان بشکێنێ ، به‌ڵکو ئه‌وان به‌پشت به‌ستن به‌خۆیان و ئیراده‌یان بۆ ئازادیی و ژیان له‌سه‌ر ئه‌رزی میعاد ، چۆکیان به عه‌ره‌ب دا ، ئه‌و ده‌مه ئه‌وان ته‌نها یك ملیۆن بون، به‌ڵام روبەڕوی 50 ملیۆن عه‌ره‌ب بونەوە .\nپیاچونه‌وه به به‌ڵگه‌نامه‌کاندا ، پێچه‌وانه‌ی پڕوپاگانده‌کانی عه‌ره‌ب ئه‌سه‌لمێنێ که گوایه خۆرئاوا هاریکاریی راسته‌وخۆی سه‌ربازیی جوله‌که‌ی کردوه له دوای جه‌نگی جیهانی دوه‌م ، ئه‌وه‌ی عه‌ره‌ب ئه‌یڵێ ، پاساوه بۆ شکسته‌کانیان ، ئه‌گه‌رنا نهێنی سه‌رکه‌وتنی جوله‌که ته‌نها یه‌کگرتویی و پشتیوانی ماددیی و مه‌عنه‌ویی خۆیان بو بۆ دۆزه‌که‌یان له ( بینگۆرین و ئاینستاین ) ـه‌وه تا مناڵێکی جوله‌که که به‌سه‌رانسه‌ری زه‌ویدا په‌ڕاگه‌نده بوبون . تاکه پشتیوانی راسته‌وخۆی ئه‌مەریکا له ئیسرائیل ، له شه‌ڕی ئۆکتۆبه‌ری 1973 دا بو ئه‌ویش له ئه‌نجامی پڕچه‌ککردنی میسر و سوریا له‌لایه‌ن سۆڤیه‌ت و هه‌روه‌ها به‌هۆی گۆشار و فێڵی ( کیسنجه‌ر ) بو له ( نیکسن ) .\nله‌ڕاستیدا ئه‌وه ئیراده و ویستی جوله‌که خۆی بو که یه‌کێك له ده‌وڵه‌ته مه‌زنه رێز لێگیراوه‌کانی جیهانی ، له‌ناوچه‌یه‌کی دژواری گه‌مارۆدراودا ، به‌رهه‌م هێنا .\nپێنج ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ، په‌یه‌ده‌و یه‌په‌گه له گوندێکه‌وه ده‌ستیان پێکردو دواتر زۆربه‌ی زۆری هه‌رێمی کوردستانی سوریایان له دیجله‌وه تا عه‌فرین ئازاد کرد . کوردستانی رۆژئاوا له جوگرافیایه‌کی ناله‌باردا که‌وته سه‌رپێی خۆی ، به ئێستاشه‌وه له هه‌مولایه‌که‌وه گه‌مارۆ دراوه ، له خۆرهه‌ڵاته‌وه به پارتی، له‌باکوره‌وه به تورکیا ، له خۆرئاواوه به نوسره و گروپه‌کانی سه‌ر به‌تورکیا و له باشوریشه‌وه به داعش . تا ساڵی پاریش ئه‌م ناوچه‌یه جێگه‌ی که‌مترین بایه‌خی جیهان بو ، به‌ڵام ئیراده و لێهاتویی په‌یه‌ده و یه‌په‌گه ، به‌جۆرێك دنیای سه‌رسام کردوه ، ئه‌مەریکا له پێناو هاریکاریکردنی راسته‌وخۆیاندا ، خه‌ریکه په‌یوه‌ندیه مێژویه ستراتیجیه‌کانی له‌گه‌ڵ تورکدا ئه‌خاته مه‌ترسیه‌وه . ئێستا ئه‌مەریکا ، کوردی سوریا و په‌یه‌ده به هاوپه‌یمانی خۆی ئه‌زانێ و راسته‌وخۆ پشتیوانی سه‌ربازیی یه‌په‌گه ئه‌کات . له‌گه‌ڵ ململانێی و جیاوازیه‌کانیاندا ، که‌چی ئه‌مەریکاو روسیا هه‌ردوکیان له‌سه‌ر پشتیوانیی یه‌په‌گه و هاوپه‌یمانێتی په‌یه‌ده کۆکن و ، هیچیان دژی ئه‌زمونی فیدڕاڵی رۆژئاوای کوردستان نین .\nبه درێژایی پێنج ساڵی رابردو ، پارتی نه‌ك پشتیوانی سه‌رکه‌وتنه‌کانی رۆژئاوا نه‌بوه ، به‌ڵکو وه‌ك دراوسێیه‌کی خراپ مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا کردوه و چاوی به‌سه‌رکه‌وتنه‌کانی هه‌ڵنه‌هاتوه . پارتی که به ئیستیحقاقی 31 ی ئاب حوکمڕانی به‌شێکی گرنگی هه‌رێمی باشور ئه‌کا ، دوای راگه‌یاندنی فیدڕاڵی ، له‌جیاتی پشتیوانیی ، ئابڵوقه‌و گوشاره‌کانی بۆ سه‌ر رۆژئاوا چڕتر کردۆته‌وه . بەرزانی ، بێ له‌به‌رچاوگرتنی هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی خه‌ڵکی کوردستان ، له‌سه‌ر هه‌مان تۆنی ئه‌ردۆگان ، هێرش ده‌کاته سه‌ر په‌یه‌ده‌و یه‌په‌گه‌و ، به تیرۆریست ناویان ئه‌بات . پارتی هه‌مو که‌ناڵه‌کانی له ده‌ره‌وه و ناوه‌وه خستۆته گه‌ڕ بۆ دژایه‌تی و ناشیرینکردنی په‌یه‌ده و یه‌په‌گه ، ته‌له‌فزیۆن و رۆژنامه و پێگه ئه‌لکترۆنیه‌کانی به‌ڕاست و چه‌پدا به‌رداوه‌ته گیانی رۆژئاوا . رۆژانه سیاسییه‌کان و قه‌ڵه‌م به‌ده‌سته‌کانی پارتی، له جوێن و قسه‌ی ناشیرین و بوختانکردن بۆ په‌یه‌ده و ئه‌زمونی رۆژئاوا، داهێنان ئه‌که‌ن ، به ” فاشیل و خائین و تیرۆریست و به‌لته‌چی ….” ناویان ئه‌به‌ن ، میدیای پارتی وه‌ك ده‌رمان ئه‌گه‌ڕێ به‌دوای هه‌واڵێکدا که بۆنی دژایه‌تی په‌یه‌ده و یه‌په‌گه و ئه‌زمونی رۆژئاوای کوردستانی لێبێت .\nئه‌وه‌ی خه‌باتی کوردی رۆژئاوا له ئه‌زمونی جوله‌که جیا ئه‌کاته‌وه ، په‌رته‌وازه‌یی ناو ماڵی کوردو ره‌فتاری پارتیه . به‌ڵام پێداگریی و ئیراده‌ی کوردی رۆژئاوا بۆ ئازادیی و ژیان له‌گه‌ڵ ناهه‌مواریی سروشتی ناوچه‌ییان ، به جیاوازی زه‌مه‌ن ، لەگه‌ڵ جوله‌که له‌یه‌ك ئه‌چێت . هه‌ربۆیه سه‌رباری گه‌له‌کۆمه‌کێی و هه‌ڵوێستی زاڵمانه‌ی دراوسێکان ، کوردی رۆژئاوا به‌سه‌رکردایه‌تی په‌یه‌ده و ئازایه‌تی یه‌په‌گه ، رۆژ به‌ڕۆژ به‌هێزتر و کاریگه‌رتر ئه‌بن له ناوچه‌که‌دا . هێز و هه‌یبه‌تی کوردی رۆژئاوا ته‌نها پێداگریی و ئیراده‌یه بۆ ئازادیی و ژیان ، بۆیه هه‌مو گۆڕانکارییه‌کان به‌و ئاراسته‌یه‌ن که ئه‌زمونی رۆژئاوای کوردستان له‌سایه‌ی ئه‌م ئیراده‌یه‌دا ، ببێته کیانێك ، هه‌مو دنیا رێزی لێ بگرێ .\nس ـ سبەی\nبە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ئەم بابەت دەگات بە هاوڕێکانت


دیمانه له‌گه‌ڵ د.حوسێن خه‌لیقی – Denegkan\nدیمانه له‌گه‌ڵ د.حوسێن خه‌لیقی\n"خه‌باتی حزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات سووڕانه‌وه له ده‌وری بازنه‌ی بۆشه"\nد. حوسه‌ین خه‌لێقی:\nهیچکام له‌و دووباڵه شکاوه‌ی دیموکرات به‌وحیزبه‌وه نزیک نین که من هه‌وڵم دا ببمه پێشمه‌رگه‌ی\nرزگار ره‌زا چوچانی/ ستۆکهۆڵم\nئێمه میراتگری فه‌رهه‌نگی خێڵه‌کین وخومان به‌وه گرتووه، سه‌رۆک خێڵ فه‌رمانمان پێبدا وئێمه ملی بۆ که‌چ بکه‌ین.\nدیپلۆماسی رێکخراوه کوردییه‌کان درۆ و ده‌له‌سه بۆ یه‌کتر سازکردنه\nپاشاکانی ئیمه، سه‌ربه‌خۆیی کوردستان، وه‌ک خه‌ون له قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن\nئه‌م جیابوونه‌وه بۆ راگرتنی پله‌یه‌کی لیخنه له چوارچێوه‌ی رێکخراو له تاراوگه‌دا\nئه‌گه‌ر بێتو کوردستان به هۆیه‌کی دیکه رزگاربێ و ئه‌مانه بچنه سه‌رکه‌وڵ و خوانی ئاماده فه‌له‌ستین ئاسا ده‌بێ چاوه‌ڕوانی داپڵۆسینی جیا بیرو جیا پله‌خواز و جیا ئامانج ونبووان بین\nخه‌ڵک باری ئابوری و تێری سکیان له‌ده‌سکه‌وتی فه‌رهه‌نگی پێ باشتره\nخه‌ڵکی کوردستان له سیاسه‌تکردنی رێکخراوه‌کانیان بێزارن\nد. حوسه‌ین خه‌لێقی. خاوه‌ن بڕوا‌نامه‌ی دوکتورا یه له بواری فه‌لسه‌فه‌دا. 22ساڵ مامۆستا بووه و ده‌ساڵ له زانکۆی ته‌ورێزوسنه دا وانه‌ی گوتووه‌ته‌وه. 8 ساڵ ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بووه. وه‌ک خۆی وتی سی ساڵه هه‌ڵوه‌دای ئازادی نه‌ته‌وه‌وخاکی پیرۆزی کوردستانه. خاوه‌ن44 نوسراوه له بواری فه‌لسه‌فه، مێژوو، کۆمه‌ڵناسی ومافی مرۆڤ  که زیاتر له 24یان چاپ بوون. ئێستا، سه‌رۆکی ئه‌نیستیتوی کورده له ستوکهۆڵم پێته‌ختی سوید له‌م دیمانه‌یه‌دا له‌چه‌ند بوارێک ده‌دوێت.\n* ماوه‌یه‌ک ئه‌ندامی سه‌رکردایه‌تی حزبی دیموکرات بوون بۆچی وازتان هێنا کێشه‌تان بۆ دروستکرا یان یان ره‌وشه‌که‌تان پێباش نه‌بوو؟؟ لادران یان وازتان هێنا؟؟\n– بۆیه وازم هێنا، چونکه، بۆ گه‌یشتن به‌کورسی!!! نه‌ک ئامانج، به‌قازانجی دۆژمن دووله‌ت بوو! کێسه‌ی من وه‌ک تاک، له‌گه‌ڵ شێوه‌کاری رێکخراوه‌یی وتاکه‌کانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات له‌بیره‌وه‌رییه‌کانمدا باسکراوه وداستانه‌که‌ی دوورودرێژه.\n* ئه‌و دوو حزبی دیموکراته‌ی ئێستا هه‌ن کامیان به‌و حزبه دیموکراته ده‌زانی که خه‌باتت بۆ ده‌کرد وه‌ک پێشمه‌رگه‌یه‌ک؟\n– هیچکام له‌و دووباڵه شکاوه‌ی دیموکرات، به‌وحیزبه‌وه نزیک نین که من له سه‌ره‌تاوه هه‌وڵم دا ببمه پێشمه‌رگه‌ی.\n* ئێوه ئاگاداری رۆژهه‌ڵاتی كوردستان نیشتیمانی خۆتانن ده‌بینن ئه‌و رێكخراوو حزبانه‌ی بۆ ئه‌و به‌شه‌ی كوردستان كار ده‌كه‌ن هه‌موو توش به په‌رته‌وازه و دابه‌شبوون هاتوون به بڕوای به‌ڕێزت هۆكاره‌كانی ئه‌و په‌رته‌وازه بونه چییه؟؟\n-هۆکاری جیابوونه‌وه‌ی رێکخراوه‌کوردییه‌کان له‌رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، وه‌ک ئه‌وانه‌ی گشت رۆژهه‌ڵاتی ناویین، ریشه‌ی له کولتووری خه‌ڵکی ئه‌م ناوچه‌دا چه‌که‌ره‌ی کردووه. به تایبه‌ت سه‌باره‌ت به‌وانه‌ی ئێمه، که سه‌دان ساڵه ژیانی بنده‌ستی بڕستی لێبریوین و داگیرکه‌ران مه‌ودایان پێنه‌داوین، وه‌ک تاک و کۆ سه‌ربه‌خۆبین و هه‌میشه خاوه‌ن که‌سایه‌تی سێبه‌ریی وپله‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی"لامژیی"مان له سه‌رشان بووه. له که‌سم وبیچمی کۆمه‌ڵایه‌تیدا، هه‌رچه‌ند تاراده‌یه‌ک، شیرازه‌ی قه‌واره‌ی خێڵه‌کیمان، هه‌ڵوه‌شاوه‌ته‌وه، هێشتا بیری ئه‌وقه‌واره له مێشکماندا ماوه. شوێنه‌واری دین و ره‌وشت و ده‌رونناسی تایبه‌ت به‌کورد و فه‌لسه‌فه‌و تێڕامان وهونه‌ری له مه‌ڕنه‌ته‌وه پرژ وبڵاوه‌که‌مان، له سه‌رهه‌ڵپێچانی که‌سایه‌تی کۆ و تاکمان، به‌زه‌قی دیاره.\nئێمه، میراتگری فه‌رهه‌نگی خێڵه‌کین وخومان به‌وه‌گرتووه، سه‌رۆک خێڵ فه‌رمانمان پێبدا و ئێمه ملی بۆ که‌چ بکه‌ین. ئێمه میراتگری دیارده‌ی شێخ وخانه‌قاین، که فه‌رمانی شێخ بۆ سوفیی وده‌روێش، فه‌رمانی خۆدایه. ئێمه موسوڵمانین و ملکه‌چی فه‌رمانی خوداین ومافی ره‌خنه و ئه‌رێ ونه‌ریمان له فه‌رمانه‌کان نیه. ئێمه، به زۆری خاوه‌ن تێرامان و فه‌لسه‌فه و بیرکردنه‌وه‌ی ژیربێژیانه نین وزوو ته‌نگه‌تاو ده‌بین وشت به‌ره‌ش و سپی ده‌بینین. خاوه‌ن هونه‌ری وڵاتداری وده‌سه‌ڵاداره‌تی نین وداگیرکه‌ران، له هه‌ڵسوڕانی کاروباردا، به‌شداریان نه‌کردووین وئه‌گه‌رپله‌یه‌کی که‌مبایه‌خیشیان پیدابیتین، له‌به‌ر"ناوه‌ندمه‌داربوون"یان، نه‌یانهێشتووه ده‌سه‌ڵاتی راسه‌وخۆمان له هه‌ڵسوورانی ئه‌رکه‌که‌ماندا هه‌بێ. هه‌ربۆیه ئه‌گه‌ر جاروبار له ده‌ره‌وه‌ی کاریگه‌ری ئه‌ودیاردانه له وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵاتدا، ببینه به‌گله‌ربه‌گی رێکخراویک بۆ قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ی ئه‌وگشت بێبه‌شی وبیبایه‌خی وملکه‌چییه، ده‌خوازین، هه‌موو ژێرده‌ستان ملکه‌چمان بن! له به‌رئه‌وه له رابردوودا، تاقیکاری ده‌سه‌ڵاتداره‌تیمان نه‌بووه، به بۆچوونی پرله هه‌وه‌سی فه‌رمانره‌وایی، رێکخراو یان ئورگانێک هه‌ڵده‌سووڕینین! هه‌ر به‌وهۆیه، چوونکه هه‌رگیز خاوه‌ن پله‌یه‌کی له‌وچه‌شنه نه‌بوویین، بۆ راگرتنی ئاماده‌ین، ئامانج"خه‌بات بۆرزگاری خه‌ڵک وخاک" بکه‌ینه‌قوربانی ئه‌وپله لیخنه! لێره‌وه و به دانانی پله‌ی له‌وچه‌شنه له جێگای ئامانجی سه‌ره‌کی، کێشه سه‌رهه‌ڵده‌دا وئه‌وجار دوژمنیش جێگوڕکێ ده‌کا وده‌بێته ئه‌وانه‌ی، وه‌ک له‌مپه‌ری ئه‌وده‌سه‌ڵاته لیخنه، له مه‌یداندان و ئه‌وانیش بۆ ئه‌وپله‌په‌سته، هاتوونه‌ته مه‌یدان وخۆیان له به‌گله‌ربه‌گی پیشوو به‌که‌متر له قه‌ڵه‌م ناده‌ن! به‌م جۆره:\nیه‌که‌م- لاوازی که‌سایه‌تی ئه‌وتۆ، ده‌بێته هۆی، له بن لچنانی ئامانج. دووه‌م- ئه‌م ره‌وته ده‌بیته هۆی ئه‌وه دۆژمن فه‌رامۆش بکرێ ودوژمنی سه‌ره‌کی، ببنه هاوبیرانی دوینێ!\n* كۆبونه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و باڵ و لا باڵانه‌ی كه له‌یه‌ك جیا ده‌بنه‌وه به‌ر له جیابونه‌وه له پێناو ئامانج و مه‌به‌ستێكه كه وه‌ك خۆیان ده‌ڵێن رزگاری وڵاتیانه ئایا ئه‌و ئیشیقاقانه‌ی رووده‌ده‌ن تاچه‌ند به ئاراسته‌ی گه‌شتن به ئامانجه‌كه‌یان ده‌بێته هۆی پێشكه‌وتن و تاچه‌ند به‌ر به‌ست یان گرفت ده‌بێت؟\n– یه‌کگرتوویی وته‌بایی ولێزانین ودۆخناسین وفیداکاری و راست بوون و ئه‌مه‌گناسی، که‌ره‌سته‌ی رزگارین. به‌و پێیه، جیابوونه‌وه ومل له مل یه‌کترنان ولیکڕاسان، ئامرازی په‌رته‌وازه‌یی و بێ هێزی ودوورکه‌وتنه‌وه‌ی زیاتر له ئامانج وسه‌رکه‌وتنن.\nجیابوونه‌وه وپرژوبڵاوی وسه‌ربێکڵاوی، هه‌میشه، له سه‌ربیروبۆچوونی خه‌ڵک شوینی نه‌رێنی داده‌نێن و ئه‌مه‌ش هه‌ره‌وه‌ها ده‌بیته هۆی بێ هیوایی ئه‌ندام ولایه‌نگران و هه‌ندیک له هه‌مووان، هه‌ردووک لای کێشه‌که به پاوانخوازو تاوانبار ده‌زانن و له‌گه‌ڵ هیچیان سۆز نیشان ناده‌ن. ئه‌مه‌ش که‌مترین زیانی ئه‌وکه‌ڵوه‌کیشییه‌یه.\n* ده‌بینی ئێستا به بێ ئه‌وه‌ی زه‌مینه یان خاك و ده‌سه‌ڵات و پۆستی به‌ڕێوه‌بردنی وڵات و سامانی نیشتیمانیان به‌ده‌سته‌وه بێت له نێو حزبه‌كانی رۆژ هه‌ڵات رێكنه‌كه‌وتن و چه‌ند به‌ش بوون روو ده‌دات كه زۆركات كێشه‌كانیان رووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی چه‌كداریشی لێكه‌وتۆته‌وه له‌م ده‌لاقه‌یه‌وه چۆن له ئاینده‌ی ئه‌و حزبانه ده‌ڕوانی كه ئه‌گه‌ر بێت و كوردستان ئازاد بێت و هه‌ریه‌ك له‌و شتانه‌یان بكه‌وێته ده‌ست ؟؟\n– ئه‌وه‌نده‌ی من، بزانم، سیاسه‌ت به واتای"تێکۆشانه بۆ وه‌ده‌ست هینانی ده‌سه‌ڵات" چه‌مکی "ده‌سه‌ڵات" کاتیک له گۆره‌پانی راستیدا ده‌بیته‌خاوه‌ن واتا، که"خه‌ڵک وخاکیک’ له ئاردا بن. که‌وابوو وه‌ک وتم، ئه‌م جیابوونه‌وه، بۆ ده‌سه‌ڵاتداره‌تی له خاکیکدا و بۆ خوانه‌خواسه خزمه‌ت کردن به خه‌ڵکیک نیه، چوونکه ئێستا هیچیان له ئارادا نیه. به‌ڵکوو بۆ راگرتنی پله‌یه‌کی لیخنه له چوارچێوه‌ی رێکخراو له تاراوگه‌دا. ئه‌گه‌ر بێتو کوردستان، به هۆیه‌کی دیکه رزگاربێ وئه‌مانه بچنه‌سه‌رکه‌وڵ وخوانی ئاماده، ئه‌وکات، به‌زمه‌که‌ی باشوور به ئه‌زموونیکی زیاتره‌وه، دووپات ده‌بیته‌وه وفه‌له‌ستین ئاسا، ده‌بێ، چاوه‌ڕوانی داپڵۆسینی جیا بیرو جیا پله‌خواز وجیا ئامانج ونبووان بین.\n* له ئێران هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی كرا هه‌موو حزبه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌شداری ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌یان ته‌حریمكرد لایه‌نێك نه‌بێت، به‌ڵام به پێچه‌وانه‌ی چاوه‌ڕوانی حزبه‌كان زۆرینه‌ی خه‌ڵكی كوردستان وێڕای ته‌حریمه‌كه‌ش گه‌رمتر له جارانی پێشوو به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كه‌یان كرد ئه‌مه ناو ده‌نێی چی؟ بێزاربونی خه‌ڵك له‌گوێگرتن له‌و حزبانه؟؟ لاوازی قاعیده‌ی جه‌ماوه‌ری ئه‌و حزبانه؟ یان چی؟\n– به‌شداری یان به‌شداری نه‌کردنی خه‌ڵکی کوردستان له هه‌ڵبژاردندا، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ له‌به‌ر چاوگرتنی به‌رژه‌وه‌ندی ناوچه‌یی خۆیان له‌وبواره‌دا و زۆر به ده‌گمه‌ن، له بیکه و مه‌یکه‌کانی ریکخراوه پرژ وبڵاوه‌کان، په‌یره‌وی ده‌که‌ن. تازه زۆربه‌ی زۆری ئه‌وخه‌ڵکه له‌گه‌ڵ رێکخراو وبیری نه‌ته‌وه‌یی خاوه‌ن ئاشناییکی ئه‌وتۆ نین وبه‌گشتی سۆزیکیان بۆ ئه‌وتیر وشیر لێک کێشانه نیه. ئه‌مه‌ش به‌و واتایه‌یه، یان له به‌رنه‌بوونی ده‌ره‌تان یان له به‌رهه‌ندێک ره‌فتاروهه‌ڵویستی خراپ، خاوه‌ن کۆڵه‌که‌ی جه‌ماوه‌ری له‌وچه‌شنه‌نین! وخه‌ڵک ده‌یه‌وێ، بێده‌ردیسه‌ر، ژیان به‌سه‌ربه‌رێ.\n* که‌وایه تۆ واده‌بینی خه‌ڵکی کورد له رۆژهه‌ڵات ئێستا ئاشنای بیری نه‌ته‌وه‌یی نین یان نایانه‌وێ ئاشنا بن یان ده‌ته‌وێ بڵێیت ئه‌زمونی حزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات وای کردوه ئه‌وان ئه‌و ئاشنایه‌تییه‌یان نه‌بێت ئه‌ی ئه‌گه‌ر له‌جێی هه‌وڵدانی حزبه‌کان بۆ دروستکردنی ئاشنا بونی میلله‌ت به قه‌زییه‌ی نه‌ته‌وه‌که‌ی ئه‌وه ئه‌نجامی خه‌باتی ئه‌و حزبانه بێت که باست کرد تۆ ئه‌و خه‌باته ناو ده‌نێی چی؟؟\n– وتنی"خه‌ڵک به‌گشتی"،نادرۆسته، چونکه گشت خه‌ڵک، سه‌رقاڵی ئه‌وبیره‌نین. ئه‌وانه‌ی بیریان هه‌ڵوه‌دای ئازادییه وبیر له‌کیانیکی نه‌ته‌وه‌یی ده‌که‌نه‌وه، له‌شێوه ره‌فتاری ئێمه‌ی سیساڵ ئاواره‌ی ئه‌وئامانجه ماندوو بوون. که وابوو ناوی ئه‌م خه‌باته، "سووڕانه‌وه له‌ده‌وربازنه‌ی بۆش"ه.\n* ئه‌ی خوێندنه‌وه‌ی ئێوه چییه بۆ بێده‌نگی و خامۆشی شه‌قامی كوردستان له‌كاتی راگه‌یاندنی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنی ئێران؟ له‌كاتێكدا ئاڵۆزی زۆربه‌ی ئێرانی گرته‌وه؟؟ خۆ ناكرێ بڵێین كورد ته‌ماشاكاربووه و سه‌ركه‌وتنی هه‌ر لایه‌ك بۆ ئه‌و یه‌ك بووه، چونكه میلله‌تی بێزار زۆر كات له‌ده‌رفه‌ت ده‌گه‌ڕێ بۆ راپه‌ڕین؟؟\n– وه‌ک ده‌زانین، ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ به سه‌ر به‌شه‌کانی دیکه‌ی ئێران به تایبه‌ت خه‌ڵکی تاراندا هاتووه، سیساڵه، خه‌ڵکی کوردستان به  ئێسک و پێسته‌وه ده‌یچێژێ. ئه‌گه‌ردوێنێ، خامنه‌یی به‌خشکه فتوای کۆشتن وئه‌شکه‌نجه وبه‌ندکردن وده‌سدرێژی دژی ره‌خنه‌گرانی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆک کۆماری ده‌رکرد، 29ساڵ پیش ئێستا، خۆمه‌ینی، به ڕاشکاوی فتوای جیهادی دژی خه‌ڵکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان ده‌رکرد! له‌و کاته‌وه هه‌تا هه‌نووکه و به‌و هۆیه‌وه که ئێمه‌خوازیاری په‌سندکردنی هه‌ندێک مافی پێشێلکرامان بووین، ده‌یان هه‌زارکه‌سمان به ده‌ستی جه‌للاده‌کانی رێژێمی ئیسلامی ئێران، کۆژراون، ئه‌شکه‌نجه‌دراون، به‌ندکراون و به کۆ له گۆڕی نادیارخراون و ماڵیان تاڵانکراوه وخزم وکه‌سوکاریان به تاوانی ئازادیخوازی ئه‌وان، که‌وتوونه‌ته به‌رلێدان وبڕۆ و له‌مافی ره‌وای کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و فه‌رهه‌نگی و ئابووری خۆیان له‌ووڵاته‌دا بیبه‌شکراون. له راپه‌ڕینه‌جه‌ماوه‌رییه‌کان چه‌ندساڵ پێشی خه‌ڵکی کوردستاندا دژی ملهۆڕی رژیم و ملیتاریزه کردنی کوردستان، نه‌ک ته‌نیا که‌سیک له‌وانه ئیستا ودوای سیساڵ، زه‌بری له‌وچه‌شنه‌ی رژێمیان چێشتووه، نه‌هاتنه هاواری ئێمه‌وه، به‌ڵکوو به بێده‌نگی یان به‌شداری له سه‌رکوتی ئێمه‌دا، ره‌وته‌که‌یان تێپه‌رکرد!! ئه‌گه‌ر به به‌شیش بێ، سی ساڵیان ماوه بگه‌نه راده‌ی فیداکاری ئیمه وزۆریشیان ماوه تێبگه‌ن، ئێمه له‌وماوه‌دا چ ئازاریکمان دیوه.\nسه‌ره‌ڕای گشت ئه‌مانه، ئه‌گه‌ربێت وئێستا خه‌ڵکی کوردستان وه‌ک خه‌ڵکی تاران، بێنه مه‌یدان، دووشت ده‌قه‌ومێ: یه‌که‌م- بێبه‌زه‌ییانه، قه‌تڵ وبرمان ده‌که‌ن ودووه‌م- کێشه‌که‌یان وه‌لاده‌نین و به ناوی ئه‌وه، کوردستان خه‌ریکه له خاکی نیشتمان جودابیته‌وه، هه‌ردووک باڵی کێشه‌که، به یه‌کگرتوویی له‌شکرمان بۆده‌کێشن وبه‌ردمان به سه‌رهه‌رده‌وه‌ناهێڵن! وئه‌مه‌ش به‌کرده‌وه ده‌بێته هۆی دامرکانی ئه‌وراپه‌ڕینه. هه‌ربۆیه ئه‌و هه‌ڵویسته‌ی خه‌ڵکی کوردستانم پێ ژیرانه‌یه و ئه‌وره‌وته‌ی ئێرانیش، ده‌رفه‌تی له‌بار بۆ ئێمه پیک دینێ. گرفتی ئیمه پرژو بڵاوییمانه، ده‌نا ده‌رفه‌ت دیته‌پێش. بێگۆمان، خه‌ڵکی کوردستان، له‌وشێوه سیاسه‌تکردنه‌ی رێکخراوه‌کانیان بێزارن. بۆیه که‌متر خۆ نیشان ده‌ده‌ن.\nهه‌رجۆرێک بێ، کێشه‌ی ئێستای خه‌ڵکی ئێران، که دیارده‌ی ساخته‌کاری هه‌ڵبژاردنیان کرده بیانوو، کێشه‌ی موسه‌وی وئه‌حمه‌دی نه‌ژاد نیه. ئه‌وانه هه‌ردووکیان، خۆڵامی ویلا‌یه‌ت فه‌قێن. کێشه‌که رژێمه‌که‌یه له گشتی بوونی خۆیدا. ئه‌و رژیمه ناتوانێ به داخوازه جۆراوجۆره‌کانی لاوان، ژنان، نه‌ته‌وه‌مافخوراوه‌کان وده‌یان گرفتی دیکه، وه‌ڵام بداته‌وه. مه‌یدانی کاری به‌رته‌سکه و له خیڵی جاهیلی هه‌زارانساڵ پێشه‌وه سه‌ری وه‌ده‌رناوه وناتوانێ له‌گه‌ڵ گیانی سه‌رده‌م خۆی سازگاربکا. هه‌ربۆیه دوای سی ساڵ ملهۆڕی ده‌رفه‌تیک بۆ ده‌ربرینی بێزاری ئه‌و خه‌ڵکه ره‌خساوه و ئه‌گه‌ر مه‌زنی خوازی و پاوانخوازی رێکخراوه‌کان، پێشمان پێنه‌گرێ! ئیمه‌ش، له‌ونه‌وگه ده‌بێ ببینه خاوه‌ن کڵاوێک.\n* باست کرد خه‌ڵک ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ برواو بیری نه‌ته‌وه‌یی نه‌ماوه له رۆژهه‌ڵات وتت ناکرێ له‌و کاته‌ش تاران راپه‌ڕی کورد راپه‌ڕی چونکه یه‌ک ده‌گرن له‌دژمان وتت رێکخراوه‌کان پرژو بڵاون و بێهیوابویت له کاره‌کانیان ئه‌ی له‌کام ده‌لاقه‌وه هیوایه‌ک بۆ ئاینده‌ی رۆژهه‌ڵات ده‌بینی به‌پێی ئه‌م قسانه‌ی تۆ بێت هیچ هیوایه‌ک نه‌ماوه و ئازاد بون زۆر دوره؟؟\n– هیوابۆ ئاینده، به‌رده‌وام بوونی سته‌م وبه‌رخۆدانی سته‌ملێکراوان وکه‌ڵک وه‌رگرتنیان له‌هه‌ڵه‌کانی ئێمه وله‌تاقیکاری گه‌لانی سه‌رکه‌وتوو وهه‌روه‌ها پێکهینانی رێکخراوی نوێ به‌سۆز وهۆشیاری تازه‌وه. تاسته‌م هه‌بێ، به‌رخۆدان هه‌یه. ئازادبوونیش به‌ستراوه‌ته‌وه به شێوه‌ی به‌رخۆدان ویه‌کیه‌تی و یه‌کڕه‌نگی\n* جگه له گوێ نه‌گرتن له رێکخراوه کوردیه‌کان وانازانی كورده‌كانی كوردستانی رۆژهه‌ڵات بێزار بوبن له باسی سیاسه‌ت و بێ هیوا بوبن له ئاینده؟ چونكه تۆ بینیت ته‌نانه‌ت ئه‌و كاندیدایه‌ش كه له شیعاره‌كانی باسی فیدراڵی و ئه‌و لایه‌نانه‌ی ده‌كرد به‌شێوه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ داخوازی كورد بگونجێت، له‌كوردستاندا ئه‌و ده‌نگه پێویسته‌ی به‌ده‌ست نه‌هێنا كه چاوه‌ڕوان ده‌كرا؟؟\n– دروشمه‌کانی که‌روبی به تایبه‌ت له کوله‌که‌ی ته‌ڕیشدا، بانگی فیدراڵیان نه‌چڕی. به‌ڵکوو به‌ڵێنگه‌لێکی بێناوه‌رۆک بوون بۆ دابه‌زاندنی به‌نده بێنرخه‌کانی یاسای بنه‌ره‌تی وڵات که ئه‌گه‌ر کاریان پێکرابا، به‌شێک له مافی هاووڵاتی بوونیان دابین ده‌کرد. له به‌رئه‌وه داخوازی خه‌ڵکی ئێمه له‌ودروشمه بێره‌گانه ره‌نگینتر وقووڵتربوو وخوازیاری دیاریکردنی چاره‌نووسی خۆمان به ده‌ستی خۆمان له ناوچه‌ی خۆماندابووین، ئه‌وتۆزه سۆزه دڵی گه‌رم نه‌کردین تا به‌و ئاهه‌نگه، هه‌ڵپه‌ڕین. بێجگه له‌وه که‌س به ئه‌ندازه‌ی ئێمه ئاگاداری مامه‌ڵه‌کردنی ده‌سه‌ڵاتی کاربه‌ده‌ستانی کۆماری ئیسلامی له‌گه‌ڵ یاساو رێساکان نیه. ئه‌وان و هه‌رکه‌سه‌یان و هه‌ربنکه‌یان وه‌ک بڕیاری ئمپراتوران به بۆچوونی خۆیان، له‌گه‌ڵ یاساکان ره‌فتارده‌که‌ن. یاسای دڕنده‌یی وداپڵۆسین دژ به مافخواز و ره‌خنه‌گر ره‌چاوده‌کرێ نه‌ک ته‌نانه‌ت ئه‌وبه‌ندانه که له یاسای بنه‌ره‌تی وڵاتدا نووسراون.\n* به‌ڵام ئه‌و کاندیدایه‌ش که ده‌نگی زۆرینه‌ی کوردستانی هێنا دروشمه‌کانی به‌ناوه‌رۆک تر نه‌بون له‌وه‌ی که‌باست کرد وانازانی ئه‌گه‌ر راگه‌یاندنی خواستی کوردیش بوایه ده‌بوو ئه‌گه‌ر ته‌نها بۆ شیعاره‌کانیش بوایه ده‌نگیان به‌لایه‌کی تر بدایه یان دیسان ئه‌مه‌ش بێهیواییه؟؟\n– ئه‌وه‌ی که‌دروشمی هه‌ربیناوه‌رۆک بوو وده‌نگیشی له‌وه‌ی تۆزقاڵێک ناوه‌رۆکی هه‌بوو زۆرتر بوو، نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه که‌خه‌ڵک باری ئابووری وتێری سکیان له‌ده‌سکه‌وتی فه‌رهه‌نگی پێ باشتره. سه‌ره‌رای ئه‌وه ئه‌وان هه‌م له‌توانایی هێز ورێکخراوه‌کانی خۆیان، له‌گۆماندابوون وهه‌م بی گۆمان بوون له‌وه، ئه‌ودروشمانه‌ش، له‌سه‌رهه‌ردی راستی، دانابه‌زێ و له‌ورژیمه‌دا، دابینکردنی که‌مترین مافی مرۆڤ، نه‌گونجه.\n* له‌م سه‌رده‌می كرانه‌وه‌ی دنیا، كاركردن بۆ بڕوای نه‌ته‌وه‌ی چۆن ده‌بینی و چی بۆ ده‌كرێت له‌لایه‌ن حزبه‌كانی رۆهه‌ڵاته‌وه كه جێی ره‌زامه‌ندی ئێوه مانان بێت؟؟\n– فیرده‌وسی ده‌بیژێ: ئه‌گه‌رخودا، چاکه‌ی قه‌ومیکی گه‌ره‌ک بێ، پاشایه‌کی دادپه‌روه‌ر وخاوه‌ن بیرورای باشی بۆره‌واده‌بینێ. به داخه‌وه پاشاکانی ئیمه، سه‌ربه‌خۆیی کوردستان، وه‌ک خه‌ون له قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه له بواری خه‌باتی کۆمه‌ڵایه‌تی و زانستیدا، له دوچه‌رخی رابوردووه‌وه هه‌تا ئێستا، سه‌دان خه‌ونی لێل ونه‌گۆنجاو وه‌دی هاتووه. مارتین لوترکینگ له ئامریکا، خه‌ونی به یه‌کسانی ره‌ش وسپییه‌وه ده‌دیت. ئێستا ره‌شێک سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکایه. هۆشه‌مین، خه‌ونی به تێکشکانی ئه‌مریکاوه ده‌دیت و تێکی شکاند. مام جه‌لال خه‌ونی به ئوتونومی به‌شێک له کوردستانه‌وه ده‌دیت، ئێستا کوردستان خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵییه و ئه‌ویش سه‌رۆک کۆمار عێراقه. ئه‌وه‌ی ئێستا بۆ یه‌کگرتن و رزگارکردنی هه‌مووخاک و خه‌ڵکی کوردستان، له رێدایه، ناتوانی، خه‌ونه‌زێرینه‌کانی ئێمه له مه‌ڕ ئازادکردنی خاکه‌که‌مان له دۆژمن، دابین بکا. به‌ڵام رۆژیک دادێ به تێکۆشانی ژیرانه‌ی به‌ره‌کانی داهاتوو، ئه‌وخه‌ونه مێخی خۆی له سه‌ر هه‌ردی راستی داده‌کۆتی وئێمه‌ش وه‌ک نه‌ته‌وه‌کانی دیکه ده‌بینه خاوه‌ن خۆمان وخاک وچاره‌نووسمان.\n* وتت تێکۆشانی به‌ره‌کانی داهاتوو به‌ڵام پرسیار ئه‌وه‌یه له‌م حزبانه‌ی ئه‌مڕۆ چاوه‌روانی چی ده‌که‌یت؟\n– حزبه‌کان ئه‌مرۆ به‌ره‌و بنکۆڵ کردنی یه‌کتر هه‌نگاوده‌نێن! به‌له‌به‌رچاوگرتنی به‌ره‌وپێشچوونی زانست وزانیاری وبه‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی هۆشیاری کۆمه‌ڵایه‌تی ونه‌ته‌وایه‌تی ، به‌ره‌ی داهاتوو، به‌به‌رپرسیارییه‌کی زیاتره‌وه دێنه نیوگوڕه‌پانی خه‌بات.\n* له‌كوێی بێزارییه‌كانی دنیا له ده‌سه‌ڵاتی ئێران هه‌وڵوتێكۆشانی بزوتنه‌وه كوردییه‌كان ده‌بینی و دیبلۆماسیه‌تیان له چ ئاستێكدایه له‌م كاته‌دا؟؟\n– دیپلۆماسی رێکخراوه‌کوردییه‌کانی له مه‌ڕئێمه، له‌م کاته‌دا که دونیا، دژی ئیرانه، رووی له یه‌کتر راماڵین ودرۆ و ده‌له‌سه بۆ یه‌کتر سازکردنه و هێزی پرژوبڵاومان له‌و ریگایه‌وه، به فیڕۆ ده‌چێ!\nتێبینی / ناوی ماڵپه‌ڕی نوچه نێت له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته واتای ئه‌وه نیه بابه‌ته‌که له‌و ماڵپه‌ڕه وه‌رگیرابێت به‌ڵکو هاوکارییه‌که بۆ ناساندنی ماڵپه‌ڕی نوچه.نێت به‌خوێنه‌ران.\nPrevious نۆستالیژیا ڕێگایه‌ك بۆ خۆ به‌گه‌ردوونی كردن\nNext به‌ره‌و كه‌ناری شپرزه‌یی.. گه‌شتێك له‌پێناوی جوانیدا


لیژنەى دارایی پەرلەمانى عێراق چوار رێگرى سەرەکى بەردەم پەسەندکردنى پڕۆژەى بودجەى ئاشکراکرد کە یەکێکیان پەیوەندى بە هەرێمەوە هەیە.\nهەفتەى رابردوو سەرۆکایەتى پەرلەمان و کوتلە سیاسییەکان ڕێککەوتن لەسەر پێدانى دوا مۆڵەت بە لایەنە ناکۆکەکان لەسەر پڕۆژەى بودجە، ئەگەرنا بە زۆرینە تێدەپەڕێنرێت.\nیونادم کەنا سەرۆکى کوتلەى رافیدەین لە پەرلەمانى عێراق لە لێدوانێکیدا بۆ رۆژنامەى "مەدا" ى عێراقى کە "ناس کورد" بەدواداچوونى بۆ کردووە رایگەیاندووە، لەکۆبوونەوەى دوێنێى سەرۆکایەتى پەرلەمان و سەرۆکى کوتلەکاندا باس لەسێ پرس کراوە، لەنێویاندا پرۆژەکانى بودجە و دادگاى فیدراڵى.\nوتیشى بەشداربووانى کۆبوونەوەکە رێککەوتن لەسەر پێدانى هەلێکى دیکە تا کۆتایی هەفتەى داهاتوو، بۆ ئەوەى لایەنە ناکۆکەکان لەسەر هەندێ ماددەى پڕۆژەى بودجە کێشەکانى نێوانیان چارەسەر بکەن، بەپێچەوانەوە پەرلەمان ناچار دەبێت بە زۆرینە نەک تەوافوق پڕۆژەکە تێپەڕێنێت.\nبەوتەى یونادم کەنا، لەکۆبوونەوەکەدا هەروەها ڕێککەوتن کراوە کە لەگەڵ خستنەڕووى پڕۆژەى بودجە بۆ دەنگدان لەسەرى، پرۆژە یاساى دادگاى فیدراڵیش دەنگى لەسەر بدرێت.\nلیژنەى دارایی پەرلەمانى عێراق سەرەتاى ئەم مانگە رادەستکردنى پڕۆژەى بودجەى بە سەرۆکایەتى پەرلەمان راگەیاند، دواى تەواوبوونى سەرجەم ماددەکانى، بەڵام هێشتا دیار نییە کەى دەنگى لەسەر دەدرێت.\nرادەستکردنى پڕۆژەکە لەکاتێکدایە، هێشتا رێککەوتنى کۆتایی نەکراوە لەسەر ماددەکانى پەیوەست بە پشکى هەرێم لە بودجە و دۆسیەى هەناردەکردنى نەوت.


تێگەی دەسەڵات‌و "دێوەزمەی دەسەڵات" لەتێڕوانینی مێژووناسی ئەڵمان (گێرهارد ڕیتەر)دا "1"\nکاتێک باس لە تێگەی دەسەڵات دەکەین، گەلێک پڕۆسە و ڕووداوی مێژوو لەبەر دەمماندا زیندوو دەبنەوە، ئاخر بوونی دەسەڵات دووجمکەییە، کە تەواو دژەجەمسەر و ناکۆکی لەخۆگرن، ئەم دوو جمکە لە هەموو سەردەمەکانی مێژودا بەرانبەریەک وەستاونەتەوە، دووانەیەکی پەڕەدۆکس، کە تاکو ئەم ڕۆژگارەش لە ئاستی سیاسەتی جیهاندا سەقامگیرە. لێحاڵیبوونی ئەم تێگەیەش بەستراوە بەو ناکۆکیە دووفاقیلەخۆگرەوە کە لە هەناویدا جێگیرە. دەسەڵات تواناکانی گرووپێکە، کە دەتوانن کاریگەری لەسەر هزر و ڕەفتاری تاکەکانی کۆمەڵگەیەک بنوێنن، ئەوە بە چەشنێک کە ئیدی تاکەکانی کۆمەڵگە ڕوانگە و داخوازییەکانی خۆیان بە داخوازییەکانی ئەوان (دەسەڵاتداران) بگونجێنن. کاتێک باس لە واژەی دەسەڵات دەکرێت، هەمیشە بیرو ئەندێشەمان بەلای پێکهاتەی دەوڵەت، مۆنۆپۆلکردنی دەسەڵات لەلایەن گروپێک یان دەوڵەتێک، وێرانکاری، کوشتار و جەنگەکان، تٶڵەسەندنەوە، بەکارهێنانی زەبورزەنگ، بەزاندن و گەلێک پێکهاتەی تردا ڕادەکێشرێت. واژەی دەسەڵات پڕ کێشەو دژجەمسەرە، دووفاقییە و هەندێجار چەندڕوویەکی لە خۆگرتووە. گێرهارد ڕیتەر بەشێکی ئەم دووفاقییەتیەی دەسەڵات بە "دێوەزمەی دەسەڵات" ناوزەد دەکات. دێوەزمەیەتیەکەی لەوەدا نیە، کە تەواوی لایەنە باشەکانی دەسەڵات بە نێگەتیڤ بنرخێندرێت، بەڵکو گرفتی ئەم دووفاقێتییە لەوەدایە کە فرەمانا، نادیار و تەواو ترسێنەرە. ئەم خەسڵەتانە هەمویان لە ناوەڕۆکی دەسەڵاتدا بوونیادیان هەیە. دەسەڵات بەواتای مەفتونی و خولیای خواستێک، کە گەر نەبێت، ئەوسا ناکرێت هێزێکی گەورە ڕێکبخرێت یان ئەنجام بدرێت، هەمانکات ترسناکئامێز و هێزگەلێکی وێرانکار (کاولکار) لەخۆدەگرێت.2\nڕیتەر باس لە ماکیاڤیلی4 و تیۆری ماکیاڤیلیزم دەکات و بە نموونەی ستوونی شەڕانخوازانی دادەنێت. هاوکات ڕیتەر دەڵێت ماکیاڤیلی هەر زۆر پێشوەخت دەرکی بە دێوەزمەی دەسەڵات کردووە و دۆزینەوەی نوێی بەرامبەر تیۆریەکانی سەدەی ناوەڕاست دەربارەی دەسەڵات خوڵقاندووە، ئاخر تاکو سەردەمی ئەنتیکەش دەرک بەو دووفاقییەی دەسەڵاتی نەکرابوو. تەنانەت یۆنانی کۆنیش دەسەڵاتیان بە شێوەیەکی نێگەتیڤ نەدەنرخاند. (ڕەنگە تیۆریە هومانیستەکانی "پلاتۆن" دەربارەی دەسەڵات و دەوڵەت جیاوازییەکی بنەڕەتی لەگەڵ تیۆریەکانی یۆنانی کۆندا هەبێت، کە لە چوارچێوەی ئەم نووسینە دەردەچێت).\nلە ڕاستیدا دووستونێتی، کە پێکهاتەی دووفاقیێتیی دەسەڵاتە، ترسناکێتی لە ناوەڕۆکی ئەم واژەیەدا پێکدەهێنێت و ئەم تێگەیەش بەرەو کۆمپلێکسێکی (گرێیەکی) مێژووییمان دەبات. دەوڵەت، کە خاوەنی دەسەڵاتە، دەبێت لە ستونێکەوە پارێزەری یاسا و مافی تاکەکانی کۆمەڵگە دابینبکات، وەک مافی دینداری، پارێزەری سوونەتگەرایی کەلتور، دابینکردنی ئابووری و بژێوی و هاوئاهەنگی هاووڵاتیانی بێت، بەڵام ستوونی دووەمی دەسەڵات، کە ڕیتەر بە دێوەزمەی دەسەڵاتی ناوزەد دەکات، مەهیشە ماسکی نێوچاوانی تووڕداوە و لە بری ئەقڵانیەت/ئاوەزمەندی شەڕانگیز و بەزەبروزەنگ بووە و بە ئاڕاستەی شەڕخوازیدا پەلی هاویشتووە. دەوڵەت گەر لە ناوەڕۆکدا پارێزەری بەها کۆمەڵایەتی و سوونەتگەرایی و یاسا و ماف بێت، دەبێت لە پەروەردەی هاووڵاتیاندا مافەکانی مرۆڤ و دادپەروەری بۆ تاکەکانی کۆمەڵگەکەی دابینبکات. کاتێک ڕیتەر باس لە دێوەزمەی دەسەڵات دەکات، بەتایبەتی ڕەخنە لە دەڤەری ئەوروپا و ئەوروپییەکان دەگرێت، بە بەرزترین ئاستی خۆپەرستی و کیشوەرپەرستی دەیانچوێنێت. "مرۆڤایەتی ئەوروپا لە هەموو سات و سەردەمەکاندا خولیا و مەفتونی دەسەڵات بووە، کە ئەویش بەشێک بووە لەو هۆشدارییە ترسنهێنەرلەخۆگر و دووفاقەئاساو چەتوونیەی دەسەڵات "5\nڕیتەر لەو باوەڕەدایە، کە ئەوەی دەوڵەت لە بارودۆخی ئاساییدا دەیکات، توندوتیژی نیە، بەڵکو مرۆڤ خۆی وەک بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتی خۆشهاوەڵی (ئاسانکاری) بۆ ئەو پەروەردەیە دەکات، بۆ ئەوەی مەبەستەکانی بەشێوەیەکی کۆلێکتیڤ بەئەنجام بگەیەنێت. ڕیتەر وێڵی چارەسەرێکە بۆ ئەو ''دێوەزمە سیاسییە'' کە لە تەواوی هۆشداری مرۆڤی ئەوروپیدا کنەی کردووە. ئەو دەڵێت: ئێمە پێویستیمان بە تیۆرییەکی دەسەڵاتە، کە لە بەرانبەرییەکی ناکۆکدا بە ڕووی بنەڕەتە سەرەکییەکانی هزری میکاڤیلیزم، ئێڕاسیزم (ئێڕاسمی نۆترەدام، هومانستی سەدەکانی ڕێنیسانس)، کیشوەرگەری و دوورگەگەریدا بوەستێتەوە و لێیان تێپەڕبکات. بۆ ئەم مەبەستەش دەبێت هەردوو ستونەکەی دەسەڵات (یان دەسەڵاتی سیاسی) بەشێوەیەکی تەریب و هاوماف هاوسەنگ (بالانس) بدەین، واتە کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی لە درێژەپێدانی سیستەمێکی نیزاملەخۆگر و مافپارێزراو، هاوکات پێداویستەکانی دەوڵەت لە گەشەی خۆیدا بۆ هێنانەدی "وزەی جەنگاوەرانەی لە دیسپلینکردنی هێزەکاندا" پەرەپێبدات و لەبەرچاوبگیرێت، ئاخر بەبێ بوونی ئەم فاکتەرانە دەوڵەت ناتوانێت خۆی لە بوارەکانی دەستڕۆیی (ئاوتۆریتی) فەرمیدا بسەلمێنێت. ڕیتەر جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە، کە مرۆڤایەتی نابێت بڕیار بۆ ستونێکی ئەم دووفاقەیە وەک ئەڵتەرناتیڤێک بدات، بەڵکو لەو ڕوانگەی چاودێرییە مێژووییەوە تێبڕوانین، کە دەسەڵات تەنیا بە هاڕمۆنی و دادپەروەرانە جێگیر (سەقامگیر) ناکرێت، چونکە هاوتا تەنگژەی نیزامی/سیستەمی جیهانێک لەئارادایە، کە ئیدی دێوەزمەی دەسەڵات پرنسیپەکانی مۆڕاڵ و هاوکات لاوازکردنی سووننەتگەرایی چاکخوازی پێشێل دەکات و مرۆڤایەتی دەهاوێتە تەنگژەیەکی ترەوە. هونەری بەڕێوەبردنی دەسەڵات ئەم هاوسەنگییەیە، کە ڕیتەر وەک مێژووناسێکی هۆشدار بە زەنگێکی بەرز ئاڕاستەی گەلانی ئەوروپا و جیهانی دەکات. ئەو زۆر بە سەلیقەت (بەووردی) لە کاولکاریەکانی جەنگە جیهانیەکانی ڕوانیوە، ڕەخنەگر و دژبەری سەرسەختی ڕژێمە دیکتاتۆریەکانی وەک ڕژێمی هیتلەر بووە. ئەو هۆشداری دەداتە فەرمانبەرانی دەسەڵاتی جیهان لەمەر ئەم کێشەیە.\nئەو پێیوایە، کە هیچ پێکهاتەیەکی سیاسی ناتوانێت بوونی خۆی بسەلمێنێت، گەر بەها مرۆڤی و سوونەتگەراییەکان بەلاوە نەنێت 8. ئەو کەسەی ئەوداڵی ئاشتی، یاسا و داخوازی سیستەمێکی نیزامیە، گەرەکە لە پێش هەموو چشتێکدا پێکدادان و کێشەکانی ئەم سەر زەوییە بەلاوەبنێت. ئەو کەسەی بە زەبری چەک بۆ دەسەڵات بەرەنگار دەبێتەوە، بێباک و کاولکار و لەناوبەرە 9. هەر لەم ڕوانگەیەوە ڕیتەر پێیوایە، کە دەسەڵاتێکی نیزامی مافپەروەر ناتوانێت پنتێکی هاوبەش (کۆلێکتیڤ) لەنێوان مرۆڤەکاندا سەقامگیر بکات، گەر شەڕخوازی و هێرشکاری بەلاوە نەنێت و مۆڕاڵێتیی هاووڵاتیبوون سەرپشک نەکات. هەر ئەمەشە ئاراملێبڕ و هەژێندەرە، هاوکات فریودەر و جەوهەری پڕئاڵۆزی و نهێنیلەخۆگرەکانی سیاسەتمان بۆ ڕووندەکاتەوە، لێ ئەو دەسەڵاتەی لە سیاسەتدا جێگیرە، دوو-واتا لەخۆگر و ناڕاستەوخۆیە. لەم ڕوانگەیەوە ناکرێت مەرجەکانی سەقامگیرکردنی سیاسەت بە ستوونە جەنگاوەرییەکەی دەسەڵاتەوە ببەستین، بەڵکو ئەرکی دەوڵەتە، وەک پێکهاتەیەکی دەسەڵاتدار، داخوازیی و دەربڕینە بنچینەیی و بونییەکانی هاووڵاتیانی بهێنێتەدی، زۆرترین توانا و خۆئامادەبوون دەرببڕێت. بەلای ڕیتەرەوە زۆر گرنگە هاوسەنگی ئەو دوو ستونە بپارێزرێت، دەسەڵات هەبوون و خواستی خۆی بەرانبەر پێکهاتە کۆمەڵایەتی و سیاسیەکانی تر دەرببڕێت و بوونی خۆی بسەلمێنێت. تاکو هەردوو ستوونی دەسەڵات هاوسەنگتر بێت، کەمتر پێویستی بە بەرەنگاربوونەوەی جەنگاوەرانە دەبێت، دەتوانرێت ئەمە بە "هاوسەنگی لەسەر دووستوونی دەسەڵات" ناوزەدبکەین. ئەرکەکانی دەوڵەتە، کە لە هۆشیاری خۆیدا کلتورێکی مرۆڤدۆستانە دابینبکات، زەبر نەبێتە مێتۆدێک بۆ سیستەمی-بەکارهێنان لە دەسەڵاتدا، پێچەوانەی ئەمەش ڕیتەر ناوی دەنێت "زەبرێک، کە ڕێکخراوی پڕئاسایشی کۆمەڵایەتی مسۆگەربکات"10. ئەم پڕاکتیکە هەر لە ناوەخنی فەلسەفەی دەوڵەت لە ئەنتیکەی کۆندا لەبەرچاو ناگیرێت، بەڵکو بەشێکە لە ڕەگەما (Erbgut) هۆشدارییەکانی مرۆڤایەتی. تەنانەت پلاتۆنیش خوازیاری دەوڵەتێکی بەرگریلەخۆگر بووە، بە مەرجی ئەوەی دەسەڵاتدارانی لە فەیلەسوفەکان پێکهاتبێت.\nکتێبی "دێوەزمەی دەسەڵات" لە ساڵی 1940دا لەلایەن گێرهارد ڕیتەرەوە بەناوی "دەوڵەتی دەسەڵات و ئوتۆپیا"وە (Machtstaat und Utopie) وەک پێشنووسێک و لە پاشاندا بەم ناوەی ئێستایەوە لە ساڵی 1947 دا جارێکیتر لەچاپدراوەتەوە. ئوتۆپی لێرەدا وەکو خواستێکی وێنەئاسا بۆ پاشەڕۆژێک، کە هاوکات پڕفەنتازیا و فۆڕمێکە لە ژیانی بەختەوەری. ئەم بەرهەمە ڕەخنەیەکی پێشبینا و ئاڵۆز بووە لە هزری تیۆری دەوڵەتی ڕژێمی ناسیۆنال-سۆسیالستی هێتلەر. ڕیتەر تیۆری دامەزراوەی دەوڵەت لە نێوان ماکیاڤیلی و تۆماس مۆرۆسدا دەنێتە سەر هاوکێشەی مێژوو، دوو تیۆری و دوو سیستەمی بیرکردنەوە، کە وەک دوو پەڕەدۆکسی مێژوویی بەرانبەر یەکتر وەستاونەتەوە. لەسەر ئەم بنەمایە ڕیتەر تیۆریەکەی خۆی دادەڕژێتەوە و لە فۆڕمێکی زانستی مێژووییدا پەیوەندیەکانی نێوان دەسەڵات و مۆڕاڵ دەستنیشاندەکات، بە ئاڕاستەی ئەو ستوونە شەڕخوازانەی دەسەڵات، کە ئەو ناویان دەنێت ستوونەکانی ماکیاڤیلی و کیشوەری و دوورگەگەرایی.\nنیکۆل دی بێرناردۆ دای ماکیاڤیلی لە 03.05.1469 دا لە فلۆرێنس/ئیتاڵیا لەدایکبووە و لە 21.06.1527 دا هەر لەوێ کۆچی دووایی کردووە. فەیلەسوف و سیاسی و دیپلۆمات و نووسەر و شاعیر بوو. ناوبانگی ماکیاڤیلی بە نووسینی کتێبی "میر" بووە، کە یەکێکە لە بایەخدارترین و گرنگترین کتێبی فەلسەفەی دەوڵەت لە سەردەمی نوێدا. تێگەی ماکیاڤیلیزم زۆرجار بەکاردەهێنرێت لەبری هەڵسوکەوتێکی ناپەسەند، ئاخر تێزەکانی ئەو لەمەر دەسەڵات و دەوڵەت دابڕاون لە مۆڕاڵ و سوونەتگەرایی، لێ ئەو دەسەڵات و ئاسودەیی دەسەڵاتداران بە دوامەبەست دەنرخێنێت. لای ماکیاڤیلی سیاسەت و مۆڕاڵ لەیەکتر جیادەبنەوە و نابێ پێکیانەوە ببەستین. هەر لەبەر ئەوەشە ناوی ماکیاڤیلی گەلێجار پەیوەند کراوە بە دەسەڵاتی سیاسی بێدەربەست، کە هەموو جۆرە مێتۆدێک/ڕێگایەک بۆ ڕووتاندنەوە و چەوساندنەوە بەکاردێنێت. ئەو هەر پێشوەخت لە کرۆکی دەسەڵاتی سیاسی تێگەیشتبوو، کە ململانێیەکە لە نێوان بەرژەوەندی (ئینترێسە) و چینە کۆمەڵایەتیەکاندا. بە بڕوای فۆکە ڕانهارد ماکیاڤیلی یەکەم کەس بووە، کە بنچینە سەرەکیەکانی دەوڵەت و بەدەستهێنانی دەسەڵاتی سیاسی دەرککردووە. بۆ خۆسەلماندن و خاوەندەسەڵاتداری، کە تێیدا بنچینە سەرەکییەکانی دەوڵەت دێتە ئەنجام، دەکرێت مۆڕاڵە سووننەتگەرییەکان پشتگوێ بخرێت، واتە دەوڵەت یان سیاسەت لە مۆڕاڵ جیابکرێتەوە، گەرنا دەوڵەت سەرەونگووم دەبێت. هەمان سەرچاوە، لاپەڕە 197.\nتۆماس مۆڕۆس لە 07.02.1478 دا لە شاری لەندەن لەدایکبووە و هەر لەوێ لە 06.07.1535 سزای لەسێدارەدانی دراوە، کە ئەو کاتە تەمەنی 57 ساڵ بووە. لە سەردەمی حوکمڕانی هاینریشی هەشتدا فەرمانبەری دەوڵەت بووە و نووسەری هومانیستی سەردەمی ڕێنیسانس بووە. لە کەنیسەدا بە کەسێکی نوورانی و موقەدەس ناوزەدکراوە. سەرنج و تێبینیەکانی دژی دەسەڵاتدارانی ئەو سەردەمە توشی گەلەک گیروگرفتی کردووە. لە ساڵی 1516 دا کتێبی "یۆتۆپی" نووسیوە. بەهۆی ناکۆکیەکانی لەگەڵ فەرمانڕەوایی هانریشی هەشتدا، دادگای ئەو کاتە سزای لەسێدارەدانی ئەوی داوە.\n10. هەمان سەرچاوە، لاپەڕە 201.\n1 سەردانێک بۆ وڵاتی کوردان لە ساڵی 2015


حاڵەتی شەونم بە کاتی ڕۆژھەڵات – كولتور مه‌گه‌زین\n14/06/2017 5 min read0\nدادایزم؛ یۆهانیس بارگێلد Oktober 1892 -. August 1927 ڤینۆس له‌كاتی گه‌مه‌ی پاشاكاندا. Die „Venus beim Spiel der Könige“\nحاڵەتی شەونم بە وەختی ڕۆژھەڵات\nلە ئێوارەوە پێنج تویتی کوردیی کردبوو و یەک تویتی فارسی. تویتە کوردییەکان بە ھەموویان بەقەد تویتە فارسییەکە لایک نەکرابوون. تویتە فارسییەکە سی‌وچوار جار لایک کرابوو و دوو کەس ڕیتویتیان کردبوو. شەونم بە تازەیی فێر بووبوو کە ئەگەر لە ژێر تویتی بڕێک ‘فاڵەوەربانەکان’دا شت بنووسێت زیاتر دەبینرێت و لایک دەکرێت ھەتا ئەوەی واڵەکەی خۆی بکێڵێت.\nدوو ڕۆژ بوو ڕەدووی پەیچی “مرۆڤی باڵا – Übermensch“ کردبوو. ئەوە ١٣٠٠٠ سیانزە هەزار فاڵەوەری بوو و ئەم تەنیا ١٢٩ سەدو بیست نۆ فاڵەوەر. بیری ھاتەوە کە لەبەر ئەو تویتانەی دەربارەی نیتچە داینابوو فاڵەوی کردبوو. دوو خولەک لەمەوبەر Übermensch ئەم تویتەی دانابوو کە خێرا سەد و وردەیەک کەس لایکیان کردبوو:\n“یەکێ پێم بڵێت ئەگەر ژن و پیاو بەرابەرن، بۆ لە نۆبێل بردنەوەدا بەرابەر نین؟ بۆ ژنان نۆبێلی فیزیک و کیمیا نابەنەوە؟ ڕاستە ژنانیش توانای خۆیان ھەیە، بۆ نموونە لە چیرۆک یا شێعردا، بەڵام فاکتەکان بۆمان دەردەخەن لە زانستە سروشتییەکان و فەلسەفەدا وەھا نیە.”\nشەونم کە ئەمەی بینی خوێنی ھاتە کوڵ. قۆڵی لێ ھەڵماڵی کە بچێت حەقی چوارھەزار ساڵ چەوسانەوەی ژنان لە Übermenschەکان بکاتەوە. بە فارسی وڵامی دایەوە و نووسی:\n“ئەم قسەیە تەواو ھەڵەیە. ھەتا ئەمڕۆ ھیچ ئێرانییەکیش نۆبێلی فیزیک و کیمیای نەبردووەتەوە. ئەوە مەعنای ئەوە نیە ئێرانییەکان بێعەقڵن یا فیزیک نازانن. ھۆکاری ئەمە چەوسانەوە و ئیستیعمارە. بۆ ژنیش ھەر وەھایە. چوارھەزار ساڵە لە مەتبەخ زیندان کراوە.”\nجا بە شوێن ئەوەشدا نووسی:\n“برۆنتەکان سێ خوشک بوون، لە گەورەترین نووسەرانی سەردەمی خۆیان. ھەرسێکیان بە ناوی پیاوەوە دەیاننووسی. چون لەو سەردەمەدا نووسەری ژن بە جیددی وەرنەدەگیرا. ھەروەھا جۆرج ئیلیۆت ھەمان دەردی بوو.”\nوشە وەک ئاو لە پەنجەی شەونم دەتکا و زمانی وەک ڕووبار ڕەوان بووبوو، بەڵام بەداخەوە ھەر تویتێک ٢٨٠ پیتی دەگرت و بۆ لافاوی وشەکانی بەرتەسک بوو. بۆیە بە شوێن ئەوەدا کلیکی لەسەر تویتی نوێ کردەوە و لە ژێر تویتەکەیدا درێژەی بە وڵامەکەی دا:\n” باوکی ئێمیلی دیکینسۆن گەورەترین شاعیری ئەمریکا لە ماڵەکەیدا بوو، بەڵام نەیدەبینی. ھۆنراوەی کوڕەکەی، کە زۆر ئاسایی بوون، بە شێکسپیر دەشوبھاند بەڵام نەیدەھێشت کچەکەی شێعرەکانی چاپ کات…”\nدادایزم؛ یۆهانیس بارگێلد Oktober 1892 -. August 1927 ڤینۆس له‌كاتی گه‌مه‌ی پاشاكاندا.\nDie „Venus beim Spiel der Könige“\nھێشتا ئەم تویتەی تەواو نەکردبوو کە چەند کەس دوو تویتە پێشووەکەیان لایک کرد. دەنگی ھەر لایکێک و ڕەنگی ئەو ژمارە شینەی کە لەسەر مۆبایلەکەی کە بە شوێنیدا دەردەکەوت دڵی شەونمی دەگەشاندەوە و تەزوویەکی خۆشی دەھێنا بە بڕبڕەی پشتیدا. لە چەند خولەکدا دووبارە سەیری نۆتیفیکەیشنەکانی کرد. زیاتر لە پانزە کەس وڵامەکانیان لایک کردبوو، سێ کەسیش ڕیتویتیان کردبوون: چالاک، ولی شناس و Doodkesh. دیار بوو بەدڵیان بوو. بە شوێن ئەواندا Queen Q لایک و ڕیتویتی کرد. ھەژماری Queen Q ھی ھونەرمەندێک بوو بە ناوی مەلەکە قامەتی بوو کە دووسەدھەزار فاڵەوەری بوو و یەکەم کەس بوو کە شەونم فاڵەوی کردبوو. لە خەونیشیدا نەیدەبینی کە Queen Q نووسراوەکەی ڕیتویت بکاتەوە.\nبە شوێن Queen Qدا چەند ھەژماری فاڵەوەربانی تر ڕیتویتیان کرد و چەند خولەکی نەخایاند کە خەڵک بە لایک و ڕیتویت وەک سوون و کولە بەر بوونە تویتەکانی شەونم. لە ماوەی چەند خولەکدا لە ١٢٩ فاڵەوەرەوە گەشتە ٣٣١ فاڵەوەر! ئەو شەوە ھەرکەس لە سێ گەڕەک بەولاوە ناوی فیمینیسمی بیستبوو فاڵەوی کرد.\nشەونم ھەستی بە فەتحێکی گەورە دەکرد. لەم حاڵەتە خۆشییەدا کە وەھای دەزانی کە ئاشبەتاڵی بە پاتریارکی کردووە و ژنایەتیی سەرخستووە، میمکە عالیە شیتەیەکی لێکرد و وتی:\nکەنیشکە دا بڕۆ ئەو چاییەلە بێرە. ئەمە دووم دەحەس براکەت ئەیتێرێ. کوڕێکیان وتییە، کەنیشکێکیان وتییە. چەس ھەر سەرت ھا ناو ئەو مۆبایلا؟ کەنیشک ئەشێ ھۆشی بە ئاشپەزخانەکەیەو بێت.\nمیمکە عالیە لەگەڵ بنەماڵەکەی ھاتبوو بۆ سەردانی دایکی شەونم کە دەستی شکابوو. ھیچ گوێی بە کۆرۆنا و مۆرۆنا نەدابوو و ھەرچی وتبوویان پێویست نیە، ھەر ئێوارە خۆی کردبوو بە ماڵیاندا و نانی خواردبوو و ئیستەش ھەر چارەکێک جارێک بە دایکی شەونمی دەگوت: “کەنیشکە! ھیچ چتێ وەک شکسە نیە. ئەوێ ھۆشت بوێت. وەلێ تۆ جوانی زوو خۆش ئەوێتەو.”\nئازادی برای شەونم سینی بەدەستەوە ھاتە ناو ھاڵەکە و وتی:\nکوڕ و کچی نییە. قەی ناکا میمکە عالیە گیان. تازە ھاوردم. فەرمووە چاییەک ھەڵگرە.\nشەونم بیری کردەوە ئەگەر پشتی ھەمووی پاتریارکیی دنیا بشکێنێت دەرەقەتی دەمەکەی میمکە عالیە نایەت. بۆیە چاییەکانی لە براکەی گرت و بە ناو میوانەکاندا گێڕای. میوانەکان کە لەبەر دەنگە زیڕەکەی میمکە عالیە بۆ تاوێک ملیان قوت کردبووەوە و وەک ئاژەڵی ترساوی گوێقوڵاغ ڕوانیبوویان، دیسان سەریان کردەوە بە ناو یەکتریندا و لە کۆمەڵە دوو-سێ نەفەرەکانیاندا دەستیان کردەوە بە ویتەویت.\nدوای گێڕانی چاییەکان، شەونم کە بینی ھەمووی میوانەکان خەریکی قسەن سەری کردەوە بە مۆبایلەکەیدا. واتسەپی کردەوە بزانێت محەمەد پەیامی نەداوە. دەیزانی ئەگەر پەیام بدات نۆتیفیکەیشنەکەی دەبینێت، بەڵام لە بێتاقەتیدا ئەپەکەی دەکردەوە و سەیری دەکرد. محەمەدی لە زانکۆ ناسیبوو. ئیستە شەش مانگە ناردوویانە بۆ سەروازی بۆ دێیەک لەسەر سنوور. سێ مانگ بوو نەھاتبووەوە. شوێنەکەیان ھێندە سەخت بوو مۆبایل و ئینتەرنێت کاری نەدەکرد. ئاخر جارێک کە پەیامی بۆ ناردبوو دوو حەفتە لەمەوبەر بوو لە واتسەپ پەیامێکی بۆ ناردبوو کاتێک بۆ مەئموورییەت نێردرابوو بۆ ناو شار.\nپێشتر زۆر شێعری بۆ محەمەد دەنارد. بەڵام ئەم چەند مانگە محەمەد تاقەتی لە شێعر نەمابوو. یا ڕەنگە لەو ماوە کەمەیدا کە قسەیان دەکرد بە واتسەپ دەرفەتی شێعر ناردن نەبوو. ئاخر جارێک کە شەونم شێعری بۆ ناردبوو وتبووی: “نازەنین! شێعری چیم بۆ ئەنێری؟ من کەسێکی تەنیام کە لەسەر سنوورێک کە بڕوام پێی نیە، تەقەی ھەوایی لەو کۆڵبەرە بەدبەختانە ئەکەم کە تەرمی ئاواتەکانیان ئەدەن بە کۆڵیانا و بە برسی لەسەر سنووری دوو میللەتی تێردا ئەمرن.” ئەو قسانە ئەوەندە ھەموو شتێکی لە مەعنا خاڵی کردبووەوە کە ئیتر شەونم کەمتر شێعری بۆ دەنارد. بەڵام پەیامەکانی محەمەد و قسەکانی زۆر شاعیرانەتر بووبوونەوە بە جۆرێک. ئاخر جار گوتبووی “شەونم! بەو نەتیجەیە گەیشتووم ئێمە دێین و ئەچین. بەدبەختییەکان ئەمێننەوە. ئینسانەکان نامێنن. چەرمەسەرییەکان ئەمێنن. ئەو کۆڵبەرە داماوانەی بەو ملە بەرزانەدا سەر ئەکەون، باوکیشیان ھەر ئەو با ساردە بە یەخەی کەواکەیاندا چووەتە خوارەوە و عارەقەکەیان یەخی بەستووە. ئەم بورجەکەی من لەسەری پاسەوانی ئەکەم، ھەزار دوورلەیارودیاری وەک منی پێدا ھاتووە و چووە لە زەمانی ڕەزا شای گۆڕبەگۆڕەوە. ئەشێ دۆناودۆن لەم نەھامەتییەوە بۆ ئەو نەھامەتی بژین تا دەمرین. ئەم بەدبەختییانە وەک جلن ئێمە وەک جەستە. ئەوان وەک قاڵبن ئێمە وەک ڕۆح!”\nدیار بوو محەمەد لە سەروازیدا بەتەنیا کاتی زۆری بۆ بیرکردنەوە بوو و وەک فەیلەسۆفێکی ئارمچەیری بۆ خۆی دادەنیشت و بیری لە شت دەکردەوە و تیۆریی دروست دەکرد.\nشەونم بڕێک بۆ میوانەکانی ڕوانی و دیسان سەری کردەوە بە واتسەپدا و چاوی بە پەیامە کۆنەکانیدا خشاند.\nمانگێک لەمەوبەر پەیامیان گۆڕیبووەوە:\nتۆ کە دەرکەوتی مەپرسە چی بەسەر دێ جان و دڵ / حاڵەتی “شەونم” تەماشا کە بە وەختی ڕۆژھەڵات\nکە دڵ دەتوێتەوە بۆ تۆ دەکەی ئەو ڕۆژە تۆ بڕوا / کە خۆ دەرخەی وەکوو خۆر، دڵ وەکوو “شەونم” لە خۆ بڕوا\nھەروەھا بە پەیامەکاندا ھاتە خوارەوە. کاتێک لێی پرسیبوو ڕەفێقت ھەیە لەوێ یان نە، محەمەد گوتبووی:\nدوو کادریی لێیە کە لەگەڵ یەکا قسە ئەکەین جار و بار.\nئەوان وەک ئێمە نین. دەرەجەکانیان ڕاستییە. یانی سەروازی پرۆفشناڵن. بۆیە ئەگەرچی دەرەجەیان لە من کەمترە ناتوانم فەرمانیان پێ بکەم.\nئەھا! ئەی سەروازە ئاشخۆرەکان؟ 😊\nچەن دانە ھەن. من فرە ڕەفێق نیم لەلیان. سەروازە لاتەیەکمان لایە ناوی جەوادە. تورکە. زۆر فەقیرە. فارسی بە ھەزار حاڵ حاڵی ئەبێ و نابێ. زۆر مناڵە. لە دێیەکی ئەردەوێڵەوە ھاتووە. کادرییەکان زۆر گەمەی پێ ئەکەن چون ئاشخۆرە و فارسیش نازانێ. بەڵام بووە بە ڕەفێقی من. پێم ئەڵێ جناب سەروان :))\nدەی باشە بێ ڕەفێق نەبی باشە. ئەی چۆن لەگەڵ ئەو تورکە قسە ئەکەی؟\nکەمێ فارسی حاڵی ئەبێ. زۆر ھەژارە. بە مناڵی باوکی مردووە وەک من. شایەد لەبەر ئەوەتە خۆشم ئەوێت. ئینسان کە باوکی ئەمرێت ئەبێت بە شارۆمەندی وڵاتێکی تایبەت. وڵاتی ھەتیوی. بۆیە لەگەڵ جەواد ھەست بە ھاووڵاتی بوون ئەکەم. وابزانم ئەی ئۆسیشم لەبەر ئەوە خۆش ئەوێت باوکی مردووە.\nئەی ئۆ سی؟\nئەی نگابانیتان پێ ئەکەن؟\nئەرێ. دواییم بڕی. خۆیشم نازانم پاسەوانیی چی ئەکەم؟ گووی تیایە ئەم چۆڵەمەنییە؟ کچ شانسیان باشە نایاننێرن بۆ سەروازی\nئەوەش بەرھەمی پیاوسالارییە. لەبەر ئەوە ژن بە جینسی ناسک دائەنرێ، تەنیا پیاو مەجبوورە بچێ بۆ سەروازی\nڕاس ئەکەی. بیرم لەوە نەکردبووۆ\nلە واتسەپ ھاتە دەرەوە و گوێی بۆ فەرمایشتەکانی میمکە عالیە شل کرد. میمکە عالیە وتی:\nئەم کۆرۆنا و چتیچە مەعلوو نیە لە کوێوە ھاتیە. ئێژن ھەمووی درووە. دەسیسەی دەوڵەت خۆیەسی لەبەر ئەوە خەڵک نەینە دەرەو.\nئازاد کوتایە شەونم و بە چرپە وتی: “جا خۆ تۆیان بۆ ڕاگیر نەکراوە لە ماڵۆ و ھاتووی بۆ ماڵ ئێمە بەم کۆرۆنا!” شەونم زەردەیەکی کرد، بەڵام لەبەر ئەوە میوانەکان پێیان نەزانن وتی:\nمیمکە گیان ئەمە پاندمییە. یانی ھەمووی دنیا گرتوویەتی. ھەمووی دنیا فەرمانیان داوە خەڵک لە ماڵەوە دانیشن لێرە نەبێ! ئەی ئەوە نیە ئێوە تەشریفتان ھاوردووە؟\nمیمکە عالیە قسەکەی بەدڵ نەبوو و ڕووی کردە ئازاد و وتی:\nئازاد گیان. تۆ دەرست خوێندییە چە ئێژی؟ ئەمە ڕاسە یا درۆس؟\nمیمکە گیان من دەرسی موھەندسیم خوێندووە. لە گوێز بچووکتر نایناسم و پێی ئەڵێم میکرۆب. یانی لە ویرووس و میرووس نازانم. شەونم دەرسی دوکتەریی ئەخوێنێ.\nمیمکە عالیە لەبەر خۆیەوە بە سووک وتی: “کەنیشک چا ئەزانێ ئاخر.”\nشەونمیش تاقەتی لەوە نەبوو لەگەڵ میمکە عالیە شەڕەقسە بکا و سەری کردەوە بە مۆبایلەکەیدا. لەم و لەو دوو سێ تویتی لایک کرد. تایملاینەکەی یەک دوو جار ڕیفرش کردەوە تا شتی تازەی بۆ بێت. بێتاقەت بوو و سەری بۆ شەڕ دەخورا. لە ناکاو واتساپەکەی زریکاندی. ترووکایی کەوتە دڵی شەونمەوە چون وایزانی محەمەدە کە ئینتەرنێتی دەست کەوتووە و پەیامی ناردووە. بەڵام کە پەیامەکەی بینی ڕۆژینی ڕەفێقی بوو کە وەک ھەمیشە پەیامێکی کورتی ناردبوو:\nلیمان قوما 😂😂\nشەونم وڵامی دایەوە:\nگشتکه گرتمانی. گشت ارشاد.\nئەھا! گەشتی ئرشاد.\nکێ و کێ بوون؟\nمن و ھیمن\nدەی چییان پێ وتن؟\nھیچ دی. شکر جیگیان نبو بمانبن. قژەکی هیمنیان شیواند. قژی سیخ سیخی کردوو. وتیان به منیش زنگ ادن بو باوک و دایکم ههههه\nدی هیچ منیش شماره ی ایرانسلەکەی خوم دا پییان. هرچی گرتیان کس جواوی نداوه هههه\nدەی چۆن نەتیانگرت\nایتر جییان نە و. پر بو لە کنیشکا ونکیان. وک دولمه ی هورامان شیلاویان. جیی نماو هههه\nباش، خوا شوکر کە نەیانگرتی. دەرسەکانت چۆنە؟\nدرس چه؟ شیلات دانشگاه آزاد درسی کوا؟\nزنگت بو آم ایسه\nنە ئیسە مێوانمان ھەیە. دوایی زەنگت بۆ ئەدەم\nشەونم ھەستا سینییەکی تر چایی ھێنا و بۆ باوک و دایکی و میوانەکانی دانا و لای ئازادەوە دانیشت و خزایەوە ناو مۆبایلەکەی. بینی لەژێر تویتێکدا شەڕەقسەیە دەربارەی زمانی دایکی. ئەمیش سەری لە شەڕ دەخورا. تویتەکە ھی Übermensch بوو. بە فارسی نووسیبووی “من دژی فێرکاریی زمانی دایکی نیم. دژی فێرکاری بە زمانی دایکیم، چون ھیچ ئەساسێکی نیە.” شەونم وڵامێکی بۆ نووسی:\nفێرکاری بە زمانی دایکی مافی مناڵانە، بەڵام فێرکاریی زمانێک لە زانکۆدا فایدەی بۆ کۆمەڵگە نیە و جۆرێک لە تۆکەنیزم و تەنیا کارێکی ئاکادیمیکە. کاتێک لە زانکۆکانی فەڕەنسا و ئەمریکادا لێکۆڵینەوە لەسەر زمانی کوردی ھەیە چ پێویست بە زانکۆی سنە دەکات؟ مناڵ پێویستی بە فێربوون بە زمانی دایکی ھەیە ھەر لە سەرەتاوە. نەک ئەوەی لە زانکۆ چوار دەرس دەربارەی بخوێنێت.\nÜbermensch وڵامی دایەوە:\nبەڵام لەڕووی مێژووییەوە لە ناوچەکەدا فێرکاری ھەر بە فارسی بووە. بەڵگە ھەیە ئەم زمانە نوێیانە ھەمووی بەریتانیا دایناون. ناوی دوو کتێبی کوردی و تورکیم بۆ بنووسە کە لە سەد ساڵ کۆنتر بن جا دان قسەکەتدا دەنێم.\nنا! وا نیە. یەکەم، ئەگەر شتێک مێژوویی بێت بەڵگە بۆ دروستیی نیە. پیاوسالاری و کۆیلایەتیش ھەردوو ڕەسمی کۆنن، بەڵام ئەخلاقی نین. دووەم، دەی خۆ عارەبی مێژووی لە فارسیش کۆنترە. دەی بۆ ھەموومان بە عارەبی ناخوێنین؟ خۆ زمانی قورئانیشە و ئاخێوەری زیاتریشە. سێھەم، سەدان کتێبی کوردیی کۆن ھەن.\nئادەی چوار دانەیان بڵێ لەم کتێبە کۆنانەی باسیان دەکەن کە تەنیا لە خەیاڵتاندا بوونیان ھەیە.\nئەحمەدی و نووبارا بچووکان فەرھەنگی عارەبی-کوردین کە بۆ مناڵ نووسراون. ھەروەھا چەند فەرھەنگی نصاب بۆ مناڵان بە تورکیش نووسراوە. ئەوە یانی زمانی پەروەردە یەک زمان نەبووە. ئەو ھەموو کتێبە کوردییە کۆنەشمان ھەیە کە گووگڵیان بکەیت دەیاندۆزیتەوە: کتێبی پزیشکیی مەلای ئەرواسی، دەیان کتێبی عەقیدەی کوردی وەک ئەوەی مەولانا. دەیان دیوانی کوردی وەک مەلای جزیری و خانی و خانای قوبادی و مەستوورە و مەلا پەرێشان و نالی. ئەوانەش ئینگلیز دایانناوە؟\nلە پەساپەسا ئەم وڵامی دەدایەوە و خەڵک لایک و ڕیتویتی ئەم لا یا ئەولایان دەکرد. بۆیە شەونم تەواو سەری گەرم بووبوو و بیری لەلای میوانەکان نەمابوو. ھەتا سەعات بوو بە دوانزە و میمکە عالیە ھەستا و چوو. باوک و دایکی و ئازادیش ھەستان و ھاڵەکەیان چۆڵ کرد. دایکی لەو دیوەکە بانگی کرد و وتی:\nشەونم گیان بخەفە. بەیانی ئەشێ بچین کاردەکانمان بگۆڕین.\nباش دایە گیان\nشەونم تا سەعاتی سێی نیوەشەو ھەر سەری لەناو مۆبایلەکەیدا بوو و لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا شیر و تیری لەم و لەو دەوەشاند تا بەسەر مۆبایلەکەیەوە خەوی لێکەوت. لەو کاتەدا شەو تارای ڕەشی بەسەر چاوی شاردا کێشابوو و بێجگە وەڕەی جاروباری سەگە وێڵەکی دەنگێک لەو گەڕەکەدا نەدەبیسترا.\nشەونم بە زیڕەی دایکی خەبەری بووەوە. دایکی جلی دەرەوەی لەبەر کردبوو و تەواو پەشۆکابوو. لە کاتێکدا کچەکەی ڕادەوەشاند بە دەم گریانەوە وتی:\nھەڵسە شەونم گیان. ئێمە ئەڕین بۆ بیمارسان.\nشەونم کە خەو بەری نەدەدا بە بینینی ئەو حاڵەتەی دایکی وەک بزمار قنج بووەوە و لە دەنگ و باسی پرسی. بینیی حەوشەکەیان پڕ بووە لە خەڵک و بڕێک لە ھاوسێکانیان لەوێدان. دایکی بێ ئەوەی وڵامی بداتەوە بەرەو درگاکە ڕۆشت و لەگەڵ ئازاد بە ئۆتۆمۆبیلەکەیان دوور کەوتنەوە. شەونم کە نەیدەزانی چی بووە. بە جلی خەوەوە چووە حەوشەکە. خەڵکەکەی کە چاو پێکەوت دەستی کرد بە گریان. سەری ڕووت بوو و ھەر تاڵێکی قژی بە لایەکدا ھەڵچووبوو. فرمێسک و ڕیپۆق تێکەڵ بوون و بە ڕوومەتە ڕەنگپەڕیوەکەیدا ھاتنە خوارەوە. میمکە عالیە کە چاوی پێی کەوت ھات بە پیرییەوە و بڕێک ئاوی کرد بە قوڕگیدا و وتی:\nھیچ نیە کەنیشکە! چووگن بۆ بیمارسان. باوکت چکێ حاڵی خراو بووە. ئیسە تێنەو.\nبەڵام ڕاستییەکەی باوکی حاڵی لە “چکێ” خراوتر بوو و بەیانی لە خەو ھەڵنەستابوو. ھەرچی دایکی شەونم بانگی کردبوو و ئاوی لە دەموچاوی پژاندبوو ئەسەری نەکردبوو بۆیە کردبووی بە ھاوار ھاوار و ھاوسێکان ڕژابوونە حەوشەکەیان. ئازاد گوتبووی حەتمەن جەڵدە لێی داوە و خێرا بەپەلە گەیاندبوویانە خەستەخانە.\nشەونم بەدەم گریانەوە تەماشایەکی ھاوسێکانی کرد کە ھەریەک و لە سووچێکی حەوشەکەوە دانیشتبوون. گوێی لە سەڵتەنە خانمەوە بوو کە لای کچەکەی ئاغای ئەحمەدییەوە دانیشتبوو و قسەیان دەکرد:\nچە بوو؟ من وە ھاوار ئافتاو خانمەو ھەڵسام.\nئێژن سەرتە لێی داوە. بازێکیش ئێژن ھی کۆرۆناس. خوا ڕەحم بەو مناڵەیلییە بکات.\nشەونم بۆ ماوەی نیوسەعاتێک لای میمکە عالیە و ئەو چەند ھاوسێیەی لە حەوشەکەدا مابوونەوە دانیشت تا حاڵی ھاتەوە سەر خۆ. جا چووە ژوورەوە و چەند پەرداخ ئاومێوە و ئاوی بۆ ھاوردن و گەڕاندی بە نێویاندا. ھێشتا خەریک بوو سینییەکەی دەگەڕاند کە میمکە ڕۆیا و میمکە ماجەمین لە کاتێکدا کە دەستیان دابووە ژێر باڵی ئافتاوی دایکی بە گریانەوە خۆیان کرد بە ژووردا. ئازادیش چاو بە فرمێسک بە دوویاندا ھات. چەند قەوم و کەسی تریش لە کاتێکدا بێدەنگ بوون خۆیان کرد بە حەوشەکەدا. میمکەکان ھەر کە ئافتاویان لە سێبەرێکدا دانیشاند دەستیان کرد بە گرین و خۆڕنین و دەنگیان بەرز کردەوە. دایکی شەونمیش بە دەنگە زیکەکەی بۆی دەسەندنەوە. دەنگی ئەو تریۆیە وەھا بەرز بووەوە کە ھاوسێکان زانیان چی ڕووی داوە و وەک مێروولە بە دەم درگاکەیاندا ڕیزیان گرت و یەکە یەکە ھاتنە ژوورەوە. دەنگەکان و ھەناسەکان و ھەنسکەکان تێکەڵ بوون و ئەو ماڵەی کە سەعاتێک لەمەوبەر ھیچ دەنگێکی لێوە نەدەبیسترا ئیستە تێیدا کەس گوێی لە کەسەوە نەبوو.\nلەبەر ھێرشی ھاوسێکان شەونم لەم گۆشەکەی حەوشەکەوە مایەوە و نەیتوانی بگاتە لای دایکی و ئازاد، بەڵام دەنگی میمکەکانی و دایکی دەگەیشتە گوێی:\nوەی ڕۆ! باوانم ڕۆ! ھەرچی کەسمە ڕۆ! خوایە ئەمە چ بەڵایە بوو؟ ھاوسەری ئازیزم! ئەسعەدم ڕۆ! ڕۆ! ڕۆ ڕۆ!\nمیمکە عالیەش ھەناسەی سوار بووبوو و وشەکانی تەواو نەدەبیسترا، بەڵام لە پەنای گوێی شەونمدا دابوویە پڕمەی گریان و دەستی بە لاوانەوەی “کاکە ئەسعەد” کردبوو. حەوشەکە وەک ئۆرکێسترایەکی گەورەی لێ ھاتبوو و ھەر گەروویەک وەک سازێک ئاوازێکی حەزینی دەچڕی، جگە لە شەونم کە بە دیتنی فرمێسکی دایکی فرمێسک لە چاویدا بەستبووی و ھاوار لە گەروویدا ببوو بە بەرد و دەستی خستبووە سەر سەری و لە کاتێکدا دنیا بە دەوری سەریدا دەسووڕیایەوە، ئەو تەنیا بۆ ئەو خەڵکەی دەڕوانی.\nسێ ڕۆژی پرسە تەواو بوو. لەو سێ ڕۆژەدا لەوانەیە سێ ھەزار کەس ھاتبێتن و چەند ڕستەیان دووبارە کردبێتەوە “خوا عافووی کا! خوا سەواوتان بنووسێ! شەریکی خەمتانین!” ئەمە ھەندێک جار تەواو وەڕزکەر بوو. چون شەونم و بنەماڵەکەی تەنانەت نەیاندەتوانی لەبەر پرسەکەر پشوویەکی کورتیش بدەن. دوای ئەو سێ ڕۆژە بەڵام ماڵ بێدەنگ بوو. یانی لە ڕادە بەدەر بێدەنگ بوو. بێدەنگییەکە وەھای دەکرد کە شەونم زیاتر بیر لەوە بکاتەوە کە باوکی نەماوە، لەوەی کە شەوێک دێر نووست و بەیانییەکەی زوو ھەستا و بینی باوکی مردووە. ئەو ھەمیشە بیری دەکردەوە کە باوک مردن بۆ ھاوسێیە و بەم زووانە بۆ ئەو ڕوو نادات. بەڵام ڕووی دابوو، وەک باغەیەک کە قرپە بکات و بێدەنگ بشکێت، ئەو ڕووداوە بێدەنگ و بێگەڕانەوە ڕووی دابوو. شەونم لەو ساتەوە دایکی و ئازاد لە خەستەخانە گەڕابوونەوە و ھەواڵەکەیان دابوو دڵۆپێک فرمێسک بە چاویدا نەھاتبووە خوارەوە. چون زانکۆش داخرابوو زۆربەی کاتی لە ماڵەوە بەسەر دەبرد و زیاتر بیری دەکردەوە. دەیزانی محەمەدیش ئاگای لێی نیە. نەیدەزانی ئەگەر پەیامی نارد چۆن پێی بڵێت: “سڵام! باشی؟ باوکم مرد؟” یا جۆرێکی تر. پێنج ڕۆژ بوو ھیچ شتێکی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان نەنووسیبوو. یانی نەیدەزانی چ بنووسێت. بە واڵەکەیدا دەھاتە خوارەوە و دەیبینی چۆن خەڵک دەربارەی ژیانی ڕۆژانەیان شت دەنووسن: دەربارەی ڕەنگی قژ، خواردن، خۆشەویستی، شێعر و سیاسەت. بەڵام ئەم تەنیا دەیخوێندەوە و ھیچی نەدەنووسی.\nئێوارە دایکی ناردی بچێت سەوزی بکڕێت. کابرای سەوزی فرۆش وتی:\nچە و چەی تیا وێت؟\nسەوزی خواردن. فرە موھم نیە.\nبەڵێ. فەرق ناکات.\nسەوزییەکەی خستە دەڵقێک و بەرەو ماڵەوە ڕێ کەوت. کۆڵانەکان بێدەنگ بوون. جگە لە ویتەویتی خەڵک کە لەسەر بانەکانیاندا لەو فێنکایی ئێوارەیەدا چاییان دەخواردەوە. لە کاتی بەرەو ماڵەوە چووندا سێبەرەکەی درێژ درێژ کەوتبووە پێش خۆیەوە. بیری کردەوە بەژنی سێبەری ئێواران درێژن وەک باڵای خەمی ئێوارە. دوو سێبەری درێژی تری لە لای سێبەرەکەی خۆیدا بینی. سێبەری باوکێک و کچە بچکۆلەکەی بوون کە لە دووکانەکە ھاتبوونە دەرەوە و بە لای ئەودا تێدەپەڕان:\nباوکە گیان. کاغەزەکەی فڕت مەدە ناو کووچەکە!\nباشە باوە گیان.\nباوە ئەم بەستەنیە چ ڕەنگە؟\nئەوە ئاڵە باوە گیان.\nباوکەکە پێدەکەنێت و دەڵێت:\nسوورەتی ھەر ئاڵە باوە گیان. فارسییەکەیەتی.\nنا باوکە. ئاڵ فارسییە. سوورەتی کوردییە.\nشەونم گوێی بۆ قسەکانیان شل کردبوو و چاوی لە سێبەکەرەکانیان بڕیبوو. بە ڕەوتێک دەچوو بە ڕێدا کە بەجێیان نەھێڵێت و گوێی لێیانەوە بێت. وردە وردە تۆزێک دڵی پڕ بوو. ویستی لا بکاتەوە بە لای باوک و کچەکەوە، بەڵام ترسا گریانەکەی بەر بێت. فایدەی نەبوو. گریانەکەی تۆقی و، فرمێسکەکان وەک بڵێی چەند ڕۆژە چاوەڕێن درگایان بۆ بکرێتەوە، وەک پۆلێک مناڵە مەدرەسەیی کە درگای کلاسیان بۆ بکرێتەوە بەنۆرە و بێنۆرە بە چاویدا ھاتنە خوارەوە. ھەست بە تەڕیی فرمێسکەکان لەسەر گۆنا و ملی یەکەم شت بوو کە لەم چەند ڕۆژەدا بە تەواوی ھەستی پێکردبوو. ئیتر ئەوسا زانی باوکی مردووە و ئەمیش بووە بە شارۆمەندی وڵاتی بێباوکەکان! ھەر کە گەیشتە ماڵەوە فرمێسکەکانی سڕییەوە و بڕێک ئاوی بە دەموچاویدا کرد کە دایکی پێی نەزانێت گریاوە. جا چووە ژوورەوە و سەوزییەکەی دایە دەستی دایکی و تەوێڵی ماچ کرد. دوای چەند ڕۆژ ھەستی بە سووکییەک دەکرد لە سەر و جەستەیدا کە تازە بوو.\nمۆبایلەکەی ھەڵگرت و چووە ناو تویتەر و یەکسەر نووسی:\nلەگەڵ یار بە ھاووڵاتی دەرچووین!\nدوو کەس لایکیان کرد.\n ھەژمار= ئەکانت = حساب\nPatriarchy = باوکسەروەری، پیاوسەروەری، پیاوسالاری\n دەحە = دەفعە، جار


منداڵانی پەنابەر کە ئیقامەیان نییە نابێ هاوسەرگیری بکەن\nحکومەت ڕێگری لەو هاوسەرگیریانە دەکات کە لەگەڵ منداڵانی پەنابەر کە ئیقامەیان نییەو لە دەرەوەی وڵات ئەنجام دراوە.\nلە کۆنفرانسێکدا تایبەت بە پرسی ڕێگە گرتن لە هاوسەرگیری منداڵان، توندووتیژی بەپاساوی شەرف، خەتەنەکردنی کچان و هاسەرگیری زۆرەملێ وەزیری پرسی منداڵان و یەکسانیی، ئۆسا ڕینگنێر یە چەند خاڵێکی نوێی تایبەت بە هاوسەرگیر منداڵ ڕاگەیاند و بەبەشی کوردی ڕادیۆی سویدی وت.\n- حکومەت دەیەوێ کە بەڕێوەبەرایەتی گشتی کۆمەڵایەتی و نەخۆشەوانی بەرنامەداڕێژییەکی نوێ لەسەر چۆنێتی مامەڵەکردنی لەگەڵ ئەو حاڵەتانەی کە تایبەتە بەو منداڵە پەنابەرانەی کە هاوسەرگیریان کردوە ئەنجام بدات. هەروەها دەمانەوێ شارەوانییەکان لێکۆڵینەوەیەکی لەسەر رەوشی ئەو منداڵانە ئەنجامبدرێ و شیکاری لەسەر چۆنێتی کارکردن لەگەڵ ئەم پرسەدا کراوە ڕوون بکرێتەوە. ئەمە پرسێکی گرنگە بەلای من و حکومەتەوە. لەبەر ئەوەی منداڵ لە سویددا نابێ هاوسەرگری کردبێ، نابێ وەک هاوسەردار پێناسە بکرێ و نابێ لە ژیانی هاوسەرێتیدا بێ. لەبەر ئەوە ئەو منداڵانەی بۆ سوید دێن و دایک و باوکیان لەگەڵدا نییە دەبێ بەیەکچاو سەی بکرێن، واتە وەک منداڵی بەتەنهاهاتوو.\nلەو کۆنفرانسەدا کە وەزیری ناوخۆ ئەندەرش ئیگێمان و وەزیری پرسی منداڵان و یەکسانیی، ئۆسا ڕینگنێر تێیدا بەشدارن باس لەوە دەکرێت کە چۆن بەر بەو جۆرە تووندوتیژییە و هاوسەرگیریی منداڵان بگیرێت.\nجێگەی باسە لە کۆنفرانسەکەدا چەندی ڕێکخراو، شارەوانی، دەستگەی کۆچی سوید، دەستگەی کاروباری فێرگەکانی سوید، نوێنەری پرسی پاراستنی مافەماکنی منداڵان، منداڵپارێزی سوید بەشدار بوون.\nگفتووگۆ لە نێوان ئەو دەستگەو ڕێکخراوانەدا ئەنجامدرا کە بەچی شێوەیەک هەوڵ بدرێت ڕێگری لە هاوسەرگیری منداڵ، توندووتیژی بەپاساوی شەرف و خەتەنەکردنی کچان و هاسەرگیری زۆرەملێ بگیرێت.\nبۆ نمونە چۆن هاوکاری ئەو منداڵە پەنابەرانەی هەتاوەکو ئێستا ئیقامەیان وەرنەگرتووە و هاوسەرکانیان لەگەڵیاندا ئێستا لە سویددان بکرێت. هەندێک لە دەستگەکان ڕووبەڕووی ڕەخنە بوونەوە، لەوانە دەزگای کۆچ کە لالەیەن نوێنەری پاراستنی مافی منداڵان کە ئاماژەی بە روشی ئەو منداڵە پەنابەرە کچانە کرد کە لە وڵاتەکانی خۆیان ناچاری هاوسەرگیری زۆرەملێ کراون دەبێ هاوکاری تایبەت بکرێن و نابێ پشتگوێ بخرێن. لەوەڵامدا دەستگەی کۆچ سەرەڕایی ئەوەی ئاماژەیان بە جێبەجێکردنی یاسا کرد، هاوکات تیشکیان خستە سەر کێشەیەک کە تایبەت بوو بە تەمەنی کچان کە بەپێچەوە کوڕانەوە. کچان\nلە کۆنفرانسەکەدا باسی ئەو پرسە کرا کە چەندین سکاڵا لەسەر هاوسەرگیری زۆرەملێ کراوە، بەڵام هەتاوەکو ئێستا لە یەک حاڵەتدا تاوانکارەکان حوکمدراون.\nجێی باسە سێ ساڵ بەر لە ئێستا یاساکان لە سویددا تایبەت بە هاوسەرگیری منداڵان تووندکراویەوە، بۆ نمونە منداڵان ڕێگەنادرێ هاوسەرگیری لەگەڵ منداڵی تەمەن خوار ١٨ ساڵدا ئەنجام بدرێت. بەڵام هەتاوەکو ئێستا چەند دەرفەتێک لە یاسادا تایبەت بە هاوسەرگیری کردن لەگەڵ منداڵدا ماوە، بۆ نمونە ئەگەر هاوسەرگیرییەکە لە دەرەوەی وڵات ئەنجام درابێ ئەوا دەکرێ ڕێگەی پێبدرێ، بۆیە ئێستا حکومەت دەیەوێ ئەو بۆشایەش نەیەڵێتەوە. هەر بۆ ئەم مەبەستە ئۆسا ڕێنگنێر دەڵێ ڕۆژی هەینی لەگەڵ پارتە سیاسییەکانی نێو پەرلەمان کۆدەبێتەوە دەڵێ.\n- ڕۆژی هەینی لەگەڵ وەزیری داددا لەگەڵ پارتەکانی نێو پەرلەمان بێجگە پارتی دیموکراتەکانی سوید کۆ دەبینەوە و ئەم پرسە واتە لێکۆڵینەوەکە تاوتوێ دەکەن، بەڵام ئێمە ئامادەین کە بڕیاری تەواو ی لەماوەیەکی نزیکدا لەسەر ئەم بابەتە بدەین، چوون بەلای ئێمەوە پرسێکی گرنگە.\n3733 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکۆی سه‌ردان: 16861762


چین و ڕوسیا سه‌باره‌ت به به‌یاننامه‌ی تایبه‌ت به ئێران له ن. ی له‌گه‌ڵ خۆرئاواییه‌کان کۆک نین\nچین و ڕوسیا کۆک نین له‌گه‌ڵ ئه‌و به‌یاننامه‌یه‌ی که ئه‌مریکا و فه‌ره‌نسا و به‌ریتانیا سه‌باره‌ت به به‌رنامه‌ی گومانلێکراوی ناوه‌کی ئێران پێشکه‌شی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانیان کردووه.\nشانده‌کانی ئه‌ندامی هه‌میشه‌یی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش له نیورک کۆبونه‌وه ساز ده‌ده‌ن، به‌ڵام تاوه‌کو ئێستا سه‌رنه‌که‌وتوون له ڕێکه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌و به‌رنوسی پێشنیاره‌ی که به‌ریتانیا و فه‌ره‌نسا پێشکه‌شیان کردووه له سه‌ر ڕاگرتنی پیتاندنی یۆرانیۆم له لایه‌ن ئێرانه‌وه.\nئه‌و به‌رنوسه داوای ئاماده‌کردنی ڕاپۆرتێک له‌سه‌ر به‌ره‌وپێشچوونه‌کانی ئێران له وه‌ڵامدانه‌وه‌ی پرسیاره سه‌ره‌کیه‌کان سه‌باره‌ت به نیازه ئابورییه‌کانیان ئاڕاسته‌یان کراوه و ئه‌م ڕاپۆرته‌ش ده‌بێت له ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌کدا ئاماده بکرێت.\nباڵیۆزی چینی، وانگ گوانگیا ڕۆژی سێشه‌ممه گوتی په‌کین ده‌یه‌وێت کاتی زیاتر به هه‌وڵه دیپلۆماتیه‌کان بدرێت بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م کێشه ناوه‌کیه چاره‌سه‌ر بکه‌ن.\nباڵیۆزی ئه‌مریکاش له لای خۆیه‌وه گوتی ئه‌و ده‌یه‌وێت ئه‌نجومه‌نی ئاسایش به به زووترین کات هه‌ڵوێست وه‌ربگرێت.


پارتی سەردەمانێك هێزێكی نەیاری مێژوویی هەبوو كە ساڵانێكە هێندەی دەیەوێت لەو بچێت، ئەوەندەش لەوە كەوتووە خۆی بێت. ئەو هێزەش یەكێتی نیشتیمانی كوردستانە. یەكێتی بووە بە هێزێك كە هیچ شوناسێكی سیاسیی و فیكریی نەماوە. ئەم حیزبە ساڵانێكە وێنەی حەقیقی خۆی لەدەستداوە و بە سێبەرەكەی دەژیی، سێبەرێك كە خۆی لێبووە بە ئۆرجیناڵ. یەكێتی لە سەردەمی رێككەوتنی ستراتیژییەوە جگە لە بەشدارییكردنێكی ئەكتیڤ لە بەرهەمهێنانی مۆدێڵی پارتی بۆ سیستەمە ئابووریی و سیاسییە سوڵتانییەكەی كە پرنسیپی سەرمایەداریی چەتەگەریی بزوێنەرەكەیەتی، خاوەن هیچ دیدگایەكی ئابووریی سیاسیی تر نییە.\nیەكێتی لە حیزبێكی جەماوەرییەوە كە ساڵانێكی دوورودرێژ مێژووی خەباتی سیاسیی نوێی گەلی كوردستانی دەنوسییەوە، بووە بە چەندین نووسینگەی شەخسیی چەند باوكێكی سیاسیی كە وەزیفە و كاری سەرەكییان بووە بە دۆزینەوەی پۆست و پێگەی سیاسیی و ئابووریی بۆ منداڵەكانیان. زەمانەتكردنی ئەم مۆدێلەش لە كەڵەكەكردنی سەرمایە بۆ نەوە تازەكانی ئەم حیزبە، بەتەنها لەڕێگای بەشداریكردنیانەوە دەكرێت لە تەواوكردنی پرۆسەی دامەزراندنی سیستەمە سوڵتانییەكەی پارتیی. لەدوای لەدەستدانی شوناسی خۆی و لاساییكردنەوەیەكی بێتامی پارتیی، ئەوەی پێی دەگوترێت خەمی سیاسیی و پڕۆژەی نیشتیمانیی بۆ باشتركردن و دابینكردنی ژیانێكی شەرەفمەندانە بۆ هاوڵاتیانی هەرێم، لە فەرهەنگی سیاسەتی یەكێتییدا بوونی نەماوە.\nیەكێتی لە سەردەمی رێككەوتنی ستراتیژییەوە جگە لە بەشدارییكردنێكی ئەكتیڤ لە بەرهەمهێنانی مۆدێڵی پارتی بۆ سیستەمە ئابووریی و سیاسییە سوڵتانییەكەی كە پرنسیپی سەرمایەداریی چەتەگەریی بزوێنەرەكەیەتی، خاوەن هیچ دیدگایەكی ئابووریی سیاسیی تر نییە\nیەكێتی لەم قۆناغەدا لە قەلەڕەشێك دەچێت كە رۆشتنی سیاسیی خۆی بیرچووەتەوه، چونكە نە توانی لەگەڵ گۆڕاندا ڕێبكات و پەیمانی دەباشان جێبەجێبكات و نە توانییشی هاوتای هەیمەنەی پارتی ڕێبكات و ببێتە ركابەرێكی سیاسیی راستەقینە. یەكێتی سەردەمانێكە لە بەبەغایەكی سیاسیی دەچێت كە زمانی قسەكردنی خۆی بیرچووەتەوە. هەركاتێكیش قسەبكات لاسایی پانتۆمیمانەی ئەو هێزە دەكاتەوە كە بەلایەوە مەبەستە هاوپەیمانیی لەتەكدا بكات. ساڵانێكە ئەم حیزبە بووە بە قەفەسێكی سیاسیی گەورە كە تیایدا هەر باڵندەیەك بەپێی بەرژەوەندییە ئابووریی و تەكەتولییەكانی خۆی لە ئاوازێك دەخوێنێت. لەم دۆخەشدا گەر دەنگێكی ناڕەزایەتیشی بەرامبەر بە هەیمەنەی پارتیی تێدابێت، ووندەبێت، چونكە تەنها گوێت لە ژاوەژاوێكی گەورەیە.\nیەكێتی نیشتیمانیی كوردستان لەمڕۆدا بەتەنها حیزبێك نییە كە ئاوێنەی نیشتیمانی سیاسیی نەماوە بۆئەوەی شوناسی خۆی تێدا ببینێت، بەڵكو ئاوێنەیەكی شكاوە كە هەر بەرەیەك پارچەیەكی بەدەستەوەیە و ژمارەیەكی زۆریشیان كە تەماشای پارچەكەی خۆیان دەكەن لەجیاتی ڕەنگی سەوز ڕەنگی زەرد دەبینن.


داوای پێداچوونەوە بە حوکمی حەیدەر قوربانی لەلایەن دیوانی بەرزی وڵاتەوە رەد کرایەوە\n01:07 - 12 September 2020\nهەنگاو: داوای پێداچوونەوەی بە حوکمی دادگای حەیدەر قوربانی بەندکراوی سیاسی مەحکوم بە سێدارە لەلایەن دیوانی بەرزی وڵاتەوە رەد کرایەوە و ئەگەری جێبەجێ کرانی حوکمەکەی لە ئارادایە.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، داوای پێداچوونەوە بە حوکمی سێدارەی حەیدەر قوربانی بەندکراوی سیاسی کوردی مەحکوم بە سێدارە لەلایەن دیوانی بەرزی وڵاتی ئێرانەوە رەد کراوەتەوە. یەکێک لە نزیکانی بنەماڵەی حەیدەر قوربانی ئەم هەواڵی بۆ هەنگاو پشڕاست کردەوە.\nبە لەبەرچاوگرتنی پەسەندنەبوونی پێداچوونەوەی حوکمی سێدارەی ئەم بەندکراوە سیاسییە و زەختی ناوەندە ئەمنیەتیەکان، ئەگەری جێبەجێکرانی بەپەلەی حوکمی سێدارەی حەیدەر قوربانی لە ئارادایە. هەنگاو هاوکات لەگەڵ ڕاگەیاندنی ئەم هەواڵە نیگەرانی خۆی بە لەبەرچاوگرتنی پێشێل کردنی مافی مرۆڤ لە کوردستان لە ماوەی چەند مانگی ڕابردوودا، بە نیسبەت جێبەجێ کردنی حومی سێدارەی ئەم بەندکراوە سیاسیە ڕادەگەیێنێت.\nحوکمی سێدارەی حەیدەر قوربانی، ڕۆژی پێنجشەممە ١٦ی گەلاوێژی ٢٧٢٠ (٦ی ئاگۆستی ٢٠٢٠)، لەلایەن لقی ٢٧ی دیوانی بەرزی وڵاتی ئێرانەوە پەسەند کراوە و پارێزەرەکانی ئەو حوکمەیان بە بنەماڵەی ڕاگەیاندووە.\nحەیدەر قوربانی مانگی ڕەزبەری ساڵی ٢٧١٦ (پاییزی ٢٠١٦) لە گەڵ ژن براکەی بە ناوی ”مەحموود سادقی“ کە هەردوویان خەڵکی گوندی ”بزوەش“ سەر بە شاری کامێران بوون، لەلایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعات دەستبەسەر و لەوکاتەوە لە بەندیخانەی ناوەندیی شاری سنە دەستبەسەرن.\nئەو دوو هاووڵاتییە کوردە لە ڕیکەوتی ١٤ی ڕەزبەری ٢٧١٩ (٦ی ئۆکتۆبری ٢٠١٩) لە دۆسیەیەکی دیکەدا و لەلایەن لقی ١ی دادگای تاوانەکانی پارێزگای سنە بە تۆمەتی “هاوکاری کردن و کارئاسانی بۆ کوشتنی چەند ئەندامی سپای پاسداران لە کامێران” دادگایی کرابوون. بە پێی ئەو حوکمە حەیدەر قوربانی حوکمی ١١٨ ساڵ و ٦ مانگ بەندکران و لێدانی ٢٠٠ قامچی و مەحموود سادقی حوکمی ٤٠ ساڵ و ٦ مانگ بەندکران و لێدانی ٢٠٠ قامچییان بە سەردا سەپابوو.


یەکەم پوختەی مێژوو 6\n<< < یەکەم پوختەی مێژوو 6 > >>\n١ کوڕەکانی لێڤی:\n٢ کوڕەکانی قەهات:\nعەمرام، یەسهار، حەبرۆن و عوزیێل.\n٣ منداڵەکانی عەمرام:\nهارون، موسا و مریەم.\nناداب، ئەبیهو، ئەلعازار و ئیتامار.\n٤ ئەلعازار فینەحاسی بوو،\nفینەحاس ئەبیشوەعی بوو،\n٥ ئەبیشوەع بوقی بوو،\nبوقی عوزیی بوو،\n٦ عوزی زەرەحیای بوو،\nزەرەحیا مەرایۆتی بوو،\n٧ مەرایۆت ئەمەریای بوو،\nئەمەریا ئەحیتوڤی بوو،\n٨ ئەحیتوڤ سادۆقی بوو،\nسادۆق ئەحیمەعەچی بوو،\n٩ ئەحیمەعەچ عەزەریای بوو،\nعەزەریا یۆحانانی بوو،\n١٠ یۆحانانیش عەزەریای بوو ئەوەی کاهینیێتی کرد لەو پەرستگایەدا کە سلێمان لە ئۆرشەلیم بنیادی نا.\n١١ هەروەها عەزەریا ئەمەریای بوو،\n١٢ ئەحیتوڤ سادۆقی بوو،\nسادۆق شەلومی بوو،\n١٣ شەلوم حیلقیای بوو،\nحیلقیا عەزەریای بوو،\n١٤ عەزەریا سەرایای بوو و\nسەرایا یەهۆچاداقی بوو.\n١٥ یەهۆچاداقیش بەبەر ئەو ڕاپێچکردنە کەوت کە یەزدان بەسەر یەهودا و ئۆرشەلیمدا هێنای بەدەستی نەبوخودنەسر.\n١٦ کوڕەکانی لێڤی:\n١٧ ئەمەش ناوی دوو کوڕەکەی گێرشۆنە:\nلیبنی و شیمعی.\n١٨ کوڕەکانی قەهاتیش:\n١٩ کوڕەکانی مەراریش:\nئەمانەش خێڵەکانی لێڤین بەپێی باوباپیرانیان:\n٢٠ لە گێرشۆن بەرەو خوارەوە:\nلیبنی کوڕی گێرشۆن، یەحەت کوڕی لیبنی،\nزیما کوڕی یەحەت، ٢١ یۆئاح کوڕی زیما،\nعیدۆ کوڕی یۆئاح، زەرەح کوڕی عیدۆ و\nیەئاتەرەی کوڕی زەرەح.\n٢٢ نەوەی قەهات:\nعەمیناداب کوڕی قەهات، قۆرەح کوڕی عەمیناداب،\nئەسسیر کوڕی قۆرەح، ٢٣ ئەلقانە کوڕی ئەسسیر،\nئەبیاساف کوڕی ئەلقانە، ئەسسیر کوڕی ئەبیاساف،\n٢٤ تەحەس کوڕی ئەسسیر، ئوریێل کوڕی تەحەس،\nعوزیا کوڕی ئوریێل، شائوول کوڕی عوزیا.\n٢٥ نەوەی ئەلقانە:\nعەماسەی و ئەحیمۆت کوڕی ئەلقانە بوون،\n٢٦ ئەحیمۆتیش کوڕەکەی ناوی ئەلقانە بوو، چۆفەییش کوڕی ئەلقانە،\nنەحەت کوڕی چۆفەی، ٢٧ ئەلیاب کوڕی نەحەت،\nیەرۆحام کوڕی ئەلیاب، ئەلقانە کوڕی یەرۆحام، ساموئێل کوڕی ئەلقانە.\n٢٨ کوڕەکانی ساموئێلیش:\nنۆبەرەکەی یۆئێل و\n٢٩ نەوەی مەراری:\nمەحلی کوڕی مەراری، لیبنی کوڕی مەحلی،\nشیمعی کوڕی لیبنی، عوزا کوڕی شیمعی،\n٣٠ شیمەعە کوڕی عوزا، حەگییا کوڕی شیمەعە و عەسایا کوڕی حەگییا.\n٣١ ئەم کەسانە ئەوانە بوون کە داود بۆ سەرپەرشتیکردنی ژەنینی مۆسیقا داینان لە ماڵی یەزدان، پاش ئەوەی سندوقەکەی پەیمان جێگیر بوو. ٣٢ ئەوان لەبەردەم چادری چاوپێکەوتن لەناو چادری پەرستندا بە ژەنینی مۆسیقا خزمەتیان دەکرد، هەتا ئەو کاتەی سلێمان پەرستگای یەزدانی لە ئۆرشەلیمدا بنیاد نا، هەروەها ئەرکەکانیان جێبەجێ دەکرد بەپێی ئەو ڕێکخستنەی بۆیان دانرابوو.\n٣٣ ئەمانە ئەوانەن لەگەڵ کوڕەکانیاندا خزمەتیان دەکرد:\nلە نەوەی قەهاتییەکان:\nکوڕی یۆئێلی، کوڕی ساموئێلی،\n٣٤ کوڕی ئەلقانەی، کوڕی یەرۆحامی،\nکوڕی ئەلیێلی، کوڕی تۆوەحی،\n٣٥ کوڕی چوفی، کوڕی ئەلقانەی،\nکوڕی مەحەتی، کوڕی عەماسەیی،\n٣٦ کوڕی ئەلقانەی، کوڕی یۆئێلی،\nکوڕی عەزەریای، کوڕی سەفەنیای،\n٣٧ کوڕی تەحەسی، کوڕی ئەسسیری،\nکوڕی ئەبیاسافی، کوڕی قۆرەحی،\n٣٨ کوڕی یەسهاری، کوڕی قەهاتی،\nکوڕی لێڤی، کوڕی ئیسرائیل.\n٣٩ ئاسافی یاریدەدەری دەستە ڕاستی هێیمانیش:\nئاساف کوڕی بەرەخیای، کوڕی شیمەعەی،\n٤٠ کوڕی میکائیلی، کوڕی بەعەسێیای،\nکوڕی مەلکیای، ٤١ کوڕی ئەتنیی،\nکوڕی زەرەحی، کوڕی عەدایای،\n٤٢ کوڕی ئێیتانی، کوڕی زیمای،\nکوڕی شیمعیی، ٤٣ کوڕی یەحەتی،\nکوڕی گێرشۆنی، کوڕی لێڤی؛\n٤٤ هەروەها لە یاریدەدەرەکانیان کە لە نەوەی مەراری بوون، یاریدەدەری دەستە چەپی هێیمان:\nئێیتانی کوڕی قیشی، کوڕی عەبدی،\nکوڕی مەلوخی، ٤٥ کوڕی حەشەڤیای،\nکوڕی ئەمەسیای، کوڕی حیلقیای،\n٤٦ کوڕی ئەمچی، کوڕی بانی،\nکوڕی شەمەری، ٤٧ کوڕی مەحلی،\nکوڕی موشی، کوڕی مەراری،\n٤٨ برا لێڤییەکانی دیکەیان هەموو خزمەتەکانی دیکەی چادری پەرستنی ماڵی خودایان پێ سپێردرا. ٤٩ بەڵام هارون و نەوەکانی لەسەر قوربانگای قوربانی سووتاندن و قوربانگای بخوور، پێشکەشکراویان پێشکەش دەکرد، لەگەڵ هەموو کارەکانی پەیوەست بەو لە شوێنی هەرە پیرۆز و کەفارەتکردن بۆ ئیسرائیل، بەپێی هەموو ئەوەی موسای بەندەی خودا فەرمانی پێی کرد.\n٥٠ ئەمانەش نەوەی هارونن:\nئەلعازار کوڕی هارون، فینەحاس کوڕی ئەلعازار،\nئەبیشوەع کوڕی فینەحاس، ٥١ بوقی کوڕی ئەبیشوەع،\nعوزی کوڕی بوقی، زەرەحیا کوڕی عوزی،\n٥٢ مەرایۆت کوڕی زەرەحیا، ئەمەریا کوڕی مەرایۆت،\nئەحیتوڤ کوڕی ئەمەریا، ٥٣ سادۆق کوڕی ئەحیتوڤ و ئەحیمەعەچ کوڕی سادۆق.\n٥٤ ئەمانەش ئەو ناوچانەیە کە نەوەی هارون لە خێڵی قەهاتییەکان تێیدا نیشتەجێ بوون، چونکە یەکەم تیروپشک بۆ ئەوان دەرچوو:\n٥٥ حەبرۆنیان پێدان لە خاکی یەهودا لەگەڵ لەوەڕگاکانی دەوروبەریدا. ٥٦ بەڵام کێڵگە و گوندەکانی دەوروبەری شارەکە بە کالێبی کوڕی یەفونە درا.\n٥٧ حەبرۆن کە شارێکی پەناگا بوو درایە نەوەی هارون، هەروەها لیڤنا، یەتیر، ئەشتەمۆع، ٥٨ حیلێن، دەڤیر، ٥٩ عاشان، یوتا و بێت‌شەمەش بە لەوەڕگاکانیانەوە. ٦٠ لە خاکی هۆزی بنیامینیش، شارۆچکەکانی گبعۆن* ، گەڤەع، عالەمەت و عەناتۆت بە لەوەڕگاکانیانەوە بەوان درا.\nهەموو شارۆچکەکانیان سێزدە شارۆچکە بوون، بەگوێرەی خێڵەکانیان.\n٦١ بە قەهاتییەکانی دیکەش لە خاکی خێڵەکانی نیوەی هۆزی مەنەشە دە شارۆچکە بە تیروپشک درا.\n٦٢ بە نەوەی گێرشۆنیش، بەگوێرەی خێڵەکانیان، لە خاکی هۆزەکانی یەساخار، ئاشێر، نەفتالی و لەو بەشەی هۆزی مەنەشەش کە لە باشانن، سێزدە شارۆچکە درا.\n٦٣ بە نەوەی مەراریش بەگوێرەی خێڵەکانیان، لە بەشی هۆزەکانی ڕەئوبێن، گاد و زەبولون بە تیروپشک، دوازدە شارۆچکە درا.\n٦٤ ئیتر نەوەی ئیسرائیل ئەم شارۆچکانەیان بە لەوەڕگاکانیانەوە بە لێڤییەکان بەخشی. ٦٥ هەروەها بە تیروپشک لە هۆزی نەوەی یەهودا و لە هۆزی نەوەی شیمۆن و لە هۆزی نەوەی بنیامین ئەو شارۆچکانەیان دا کە پێشتر ناویان برا.\n٦٦ هەندێک لە خێڵەکانی قەهاتییەکانیش شارۆچکەکانی سنووریان لە خاکی هۆزی ئەفرایم بوو.\n٦٧ لە ناوچە شاخاوییەکانی ئەفرایم شاری شەخەم وەک شاری پەناگا و گەزەر و ٦٨ یۆقمەعام و بێت‌حۆرۆن و ٦٩ ئەیالۆن و گەت ڕیمۆن بە لەوەڕگاکانیانەوە درا پێیان.\n٧٠ لە خاکی نیوەکەی دیکەی هۆزی مەنەشەش، شارۆچکەکانی عانێر و بیلەعام بە لەوەڕگاکانیانەوە، بە خێڵەکانی دیکەی قەهاتییەکان درا.\n٧١ نەوەی گێرشۆن ئەم شارۆچکانەیان وەرگرت:\nلە خاکی نیوەی هۆزی مەنەشە،\nشارۆچکەی گۆلان لە باشان و شارۆچکەی عەشتارۆت بە لەوەڕگاکانیانەوە؛\n٧٢ لە خاکی هۆزی یەساخاریش،\nشارۆچکەکانی قەدەش، داڤەرەت، ٧٣ ڕامۆت و عانێم بە لەوەڕگاکانیانەوە؛\n٧٤ لە خاکی هۆزی ئاشێریش،\nشارۆچکەکانی ماشال، عەڤدۆن، ٧٥ حوقۆق و ڕەحۆڤ بە لەوەڕگاکانیانەوە؛\n٧٦ لە خاکی هۆزی نەفتالیش،\nشارۆچکەی قەدەش لە جەلیل و شارۆچکەکانی حەمۆن و قیریاتەیم بە لەوەڕگاکانیانەوە.\n٧٧ لێڤییەکانی دیکە کە لە نەوەی مەراری بوون ئەم شارۆچکانەیان وەرگرت:\nلە خاکی هۆزی زەبولون،\nشارۆچکەکانی یۆقنەعام، قەرتا، ڕمۆنۆ و تاڤۆر بە لەوەڕگاکانیانەوە؛\n٧٨ لە خاکی هۆزی ڕەئوبێن لە بەری ڕۆژهەڵاتی ڕووباری ئوردون بەرامبەر ئەریحا،\nشارۆچکەی بەچەر لە چۆڵەوانی و شارۆچکەکانی یەهچا، ٧٩ قەدێمۆت و مێفەعەت بە لەوەڕگاکانیانەوە؛\n٨٠ هەروەها لە خاکی هۆزی گادیش،\nشارۆچکەی ڕامۆت لە گلعاد و شارۆچکەکانی مەحەنەیم، ٨١ حەشبۆن و یەعزێر بە لەوەڕگاکانیانەوە.


نوري بر كورسوهاي تاريك (دست نوشته های وریا محمدی): گفتگوی رادیو فردا با وریا محمدی در مورد کشته شدن سه پارتیزان کرد\nگفتگوی رادیو فردا با وریا محمدی در مورد کشته شدن سه پارتیزان کرد\nرادیو دولتی ایران اعلام کرد سه تن از شورشیان کرد و یک مرزبان ایرانی در جریان زد و خورد مسلحانه در شمال غرب ایران کشته شده اند.\nبر پایه گزارش رادیوی دولتی ایران، این درگیری ها چهارشنبه شب و در ارتفاعات مرزی ایران و عراق رخ داده است.\nدر همین حال سایت خبری تابناک،...\nلینک به گفتگو\nلینک به اطلاعیه حزب دمکرات کردستان\nکاک ئه‌حمه‌د عه‌زیزی دره‌نگ هاتی، به‌ڵام خۆش هاتی\nوێنه: ئه‌حمه‌د عه‌زیزی\nله هه‌ندێک ماڵپه‌ڕدا بڵاوبۆته‌وه که کاک ئه‌حمه‌دی عه‌زیزی زنجیره سیمنارێک سه‌باره‌ت به رۆڵی قاسملوو و شوێنه‌واری موسبه‌تی ڕێبه‌رایه‌تیی قاسملوو له حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و له نێو بزوتنه‌وه‌ی کوردا به‌ڕێوه ده‌با. له‌و باره‌وه روونکردنه‌ویه‌کی کورت به پێویست ده‌زانین.\nتا کاک دوكتور قاسملوو زیندوو بوو، تا کاتێک که دوكتور قاسملوو و پێشمه‌رگه‌کانی له شاخه‌کانی کوردستاندا خه‌باتیان ده‌کرد و به‌ربه‌ره‌کانیان له‌گه‌ڵ په‌لاماری سه‌رکوتکه‌رانه‌ی هێزه‌کانی کۆماری ئیسلامی ده‌کرد، کاک ئه‌حمه‌د، نه‌ک هه‌ر پشتیوانی لێ نه‌ده‌کردن، به‌ڵکو به هه‌موو تواناوه له‌دژیان ڕاوه‌ستا و له هیچ درۆ وبوختانێک به حیزب و بزووتنه‌وه و ڕێبه‌رایه‌تیه‌که‌ی خۆی نه‌ده‌بوارد. کاک ئه‌حمه‌د هه‌موو دنیای پڕکردبوو که حیزبی دێموکرات و ڕێبه‌ره‌که‌ی واته قاسملوو، پووڵ و چه‌ک له ناتۆ وه‌رده‌گرن و له لایه‌ن ئیمپڕیالیزمه‌وه مه‌ئموریه‌تان دراوه تێ که شۆڕشی پڕشكۆی ئیسلامی ئێران تێک بشكێنن.\nڕاست له‌و کاته‌دا که خومه‌ینی فه‌رمانی جیهادی به دژی خه‌ڵکی کورستان ڕاگه‌یاند و ڕه‌وه‌ی پاسدار و به‌سیجیه‌کانی ڕه‌وانه‌ی کوردستان کرد تا ده‌ستبده‌نه قه‌تڵ وعامی خه‌ڵک، کاک ئه‌حمه‌د شانبه‌شانی پاسداره‌کان که‌وته شه‌ڕ له گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌کانی کوردستان.\nکاک ئه‌حمه‌د ببوو که‌واسووری پێش له شکری سوپای پاسداران و چاوساخی بۆ پاسدار و به‌سیبجی یه بێ تورمزه‌کان ده‌کرد و دێ به‌دێ و شار به‌شار بۆ به قسه‌ی خۆیان پاکسازی کوردستان له پیاوه‌کانی سه‌دام و ناتۆ کاری ده‌کرد.\nکه‌س له بیری نه چۆته‌وه ئه‌و ده‌م که ئه‌رته‌شی دژی گه‌لی و سوپای پاسداران هێرشیان کرده سه‌ر خه‌ڵکی ناوچه‌کانی شیمالی کوردستان کاک ئه‌حمه‌د بۆخۆی وه‌پێشیان که‌وتبوو و ده‌گه‌ڵ ئه‌وان شه‌ڕی خه‌ڵکی بێدیفاعی ئه‌و ناوچانه‌ی ده‌کرد. کاتێک دێ یه‌کیان ده‌گرت و ده‌چوونه نێو گوند، کاک ئه‌حمه‌د له گه‌ڵ پاسداره‌کان به ماڵاندا ده‌گه‌ڕا و خه‌ڵکی به زۆری تفه‌نگ و سه‌ره‌نێزان به‌ره‌و مزگه‌وت ڕه پێچه‌ک ده‌دا و به‌وه‌ش ڕانه‌ده‌وه‌ستا و ده‌چوه پشتی بڵنگۆی مزگه‌وت و ده‌ستی ده‌کرد به بڵاو کردنه‌وی درۆ و بوختان و ته‌بلیغاتی دژی بزوتنه‌وه‌ی کوردستان و حیزبه پێشڕه‌وه‌که‌ی و به تایبه‌تی رێبه‌رایه‌تی حیزب، دوكتور قاسملوو.\nئه‌و رؤژه‌ی ئه‌رته‌ش و سوپای پاسداران شنۆیان به قه‌ولی کاک ئه‌حمه‌د پاکسازی کرد، کاتێک هاتنه نێوشار، وه‌ک له‌شکری مه‌غۆل به کوچه‌و گه‌ڕه‌که‌کانی شار وه‌ربوون و خه‌ڵکیان به زۆره‌ملی به‌ره‌و مزگه‌وت برد.\nکاک ئه‌حمه‌د له پشتی بڵنگۆی مزگه‌وت پاش ئه‌وه که سپاسی ئه‌رته‌ش و سوپای پاسداران و هێزه‌کانی قیاده‌ی کرد بۆ ئه‌وه که به قه‌ولی خۆی ناوچه‌کانی شیمال و شنۆیان له ده‌ستی نۆکه‌رانی ئیمپڕیالیزم و ئاڵقه‌به‌گوێکانی سه‌دام ڕگارکردوه، که‌وته ژماردنی ده‌سکه‌وته‌کانی شۆڕشی پڕشکۆی ئیسلامی ئێران و داواشی له خه‌ڵکه‌که کرد که خۆی ئاسا هاوکاری ده‌وڵه‌ت و ئه‌ڕته‌ش و سوپای پاسداران بکه‌ن و به دژی به قسه‌ی کاک ئه‌حمه‌د زیدی ئینقلاب و بۆ پاکسازی ناوچه‌کانی دیکه‌ش له‌و داروده‌سته دژی شۆڕشه چه‌ک له شان بکه‌ن وه پێش ئه‌رته‌ش و سپای پاسداران که‌ون وفه‌رمانی جیهادی رێبه‌ری مه‌زنی شۆڕش جێ به جێ که‌ن . هێشتا کاک ئه‌حمه‌د له نیوه‌ی قسه‌کانی دابوو که خه‌ڵکه‌که به نیشانه‌ی ئیعتڕاز دوو دوو و سێ سێ هه‌ریه‌که‌ی به بیانوویه‌ک له مزگه‌وته‌که وه‌ده‌رکه‌وتن و زۆری نه کێشا که ده‌وره‌ی کاک ئه‌حمه‌د به‌ره به‌ره چۆڵ بوو. کاک ئه‌حمه‌دی به‌رێز و ئینقلابی که ئه‌و وه‌زعه‌ی دی و ده‌فیتی خۆی گه‌یشت، وه‌ک دوا قسه ده‌خۆی نووسا و گوتی چ گوێم بۆ بگرن و چ بڕۆنه ده‌رێ و مزگه‌وت چۆڵکه‌ن، یا نه‌یکه‌ن، کورد به نۆکه‌رایه‌تی قاسملوو بۆ حیزبی به حس ڕزگاری نابێت.\nبۆ حاڵی بوونی زیاتر له‌و ڕووداوانه داوا ده‌که‌ین خوێنه‌رانی به‌ڕێز نامیلکه‌یه‌ک که کاک حوسێین مه‌ده‌نی به ناوی له سۆماوه تا شنۆ نوسیویه‌تی بخوێنه‌نه‌وه.\nمانگ و ساڵ رۆیشتن و له ئاکامی خه‌بات و به‌ربه‌ره‌کانی قاره‌مانانه‌ی خه‌ڵکی کوردستاندا، پاش ده‌یان هه‌زار شه‌هید و بریندار و ده‌ریایه‌ک له خوێن و فرمێسک، بزوتنه‌وه‌ی کوردستان چوه‌پێش و ئه‌و پیلانانه بوونه بڵقی سه‌رئاو.\nئیدی کاک ئه‌حمه‌د که ئه‌رکی پێسپێردراوی خۆی جێبه‌جێکرد و وکوردستانی بست به بست به پاکسازی گه‌یاند، ئه‌وجار تفه‌نگه‌که‌یان لێوه‌رگرته‌وه.\nدوایه کاک ئه‌حمه‌د که له‌نێو ده‌ریای ڕق وبێزاری کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستاندا سه‌باره‌ت به کرده‌وه کانی جێی نه‌بوو، پاش هه‌وڵ و تێکۆشانێکی زۆر، که‌وته به‌ر ڕه‌حم و لێبردوویی حیزب وبزوتنه‌وه و هاته ده‌ر و له پانا خوێنی شه‌هیدانی بزووتنه‌وه‌دا چووه سوێد و پاڵی لێدایه‌وه.\nله‌و ده‌مه‌وه کاک ئه‌حمه‌د کاری به کاری سیاسی و کوردایه‌تی و حیزبایه‌تی نه‌بووه و پیاوی ماڵێ خۆی بووه تا ئه‌و سه‌رو به‌ندانه.\nدوای کۆنگره‌ی 13 ی حیزب ئه‌و به‌ڕێزه جارێکی له باری سیاسیه‌وه دیسان فه‌عال بۆته‌وه. به‌ڵام سه‌یره ئه‌و جاره‌ش دیسان هه‌ر له دژی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و رێبه‌رایه‌تیه‌که‌ی.\nجاری پێشوو قسه‌ی ئه‌وه بوو که قاسملوو نۆکه‌ری به‌حس و ناتۆ و ئاڵقه به گوێی ئیمپڕیالیزمه . ئه‌و ده‌م بڕوای وابوو که داوای خودموختاری و ته‌نانه‌ت سه‌رجه‌م بزوووتنه‌وه‌ی کورد به‌شێکن له پیلانی دوژمنانی ئینقلاب و ده‌بێ سه‌رکوت بکرێن و به حه‌ق له‌و بواره‌شدا درێخی نه‌کرد. ده‌ی فه‌رموو دێموکڕاسی داخوازییه‌کی لیبڕالی یه و خوازیاری سۆسیالیزمی دوازده ئیمامی بوو. ئێستا کاک ئه‌حمه‌د تیئوریه‌کی دیکه‌ی بۆ دژایه‌تی خۆی له گه‌ڵ حیزب و بزووتنه‌وه داهێناوه. تیئوریه‌که‌ی ناوبراو ئه‌وه‌یه که حیزبی دیموکڕات و رێبه‌رایه‌تیه‌که‌ی له ڕێبازی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی دانین و کلکه‌ی داروده‌سته پان ئێرانیسته‌کانن و ده‌بێت له قاو بدرێن. ده‌فه‌رموێ که حیزبی دێموکرات دێموکرات نیه، به مۆدێلی ستالینی ئیداره‌ده‌کرێ. ده‌فه‌رموێ که به‌رنامه‌ی حیزبی دێموکرات کۆن و دواکه‌وتوانه‌یه. کاک ئه‌حمه‌د خوازیاری جامعه‌ی مه‌ده‌نی بۆ کورد. هه‌ر وه‌ک ئه‌وه حیزبی دێموکرات بێ که ئیستبداد و حکومه‌تی دینی و سه‌ره‌ڕۆیی به‌سه‌ر کوردستاندا سه‌پانبێت و ڕێگای ئازادی و دێموكراسی به‌ربه‌ست کردبێت. کاک ئه‌حمه‌د باسی سه‌همی خۆی له‌و مه‌سه‌له‌یه‌دا ناکات. كاک ئه‌حمه‌د دیسان قۆڵی هیممه‌تی هه‌ڵکردۆته‌وه و ده‌یه‌وێ کوردستانی به ئیستیلاح رۆژهه‌ڵات له نفوزی حدکا پاک کاته‌وه که داروده‌سته‌یه‌کن هاتوون مه‌سه‌له‌ی کوردیان کردۆته وه‌سیله‌ی کاروکاسبی. کاک ئه‌حمه‌د به‌وان هیچ ڕه‌وانابینێ به‌ڵام ئه‌وه به‌خۆی ڕه‌واده‌بینێ که سوکانی شووڕای ته‌شخیسی مه‌سڵه‌حه‌تی کورد به‌ده‌سته‌وه‌بگرێ. کاک ئه‌حمه‌د ده‌ڵێ ئه‌وانه‌ی که له‌و سێ ده‌یه‌ی ڕابردوودا هه‌ر له‌شاخ و کێوان بوونه، نه ده‌زانن کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی چیه و نه له سیاسه‌ت حاڵین و نه ئاگاداری وه‌زعی دنیا و کورردستانن. ئێستا کاک ئه‌حمه‌د پاش ئه‌وه که له سوئێد سه‌ری له د‌یموکڕاسی دا سپی کردوه، وه‌ک لینین ده‌گه‌ڕێته‌وه و شۆڕش ڕێبه‌ری ده‌کا و هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌و ماوه زۆره‌دا له مه‌یدانی خه‌بات دابوون، پێویسته بڕۆنه‌وه ماڵێ خۆیان و مه‌یدان بۆ کاک ئه‌حمه‌د و ... خۆشکه‌ن که ئیدی له دیسکۆ و کاباره و دۆڵار و سه‌روه‌ت و سامان تێربوون تا بڕۆنه‌وه ڕێبه‌ری بزووتنه‌وه بکه‌ن. کاک ئه‌حمه‌د له‌وه غافڵه که ڕێبه‌ریی له پرۆسه‌یه‌کی درێژ خایه‌ندا جێده‌گرێ. تۆ و که‌سانی وه‌ک تۆ له‌و پرۆسه‌یه‌دا زۆر له مێژه دۆڕاون. که‌سانێک که له‌و کێو و به‌نده‌نانه شۆڕشیان به‌ڕێوه‌بردوه له مه‌یدان دا بوون بێ سه‌ڵاحیه‌تن، به‌ڵام خۆی و وته‌بێژه‌که‌ی له خیابانه‌کانی سوئێد بوونه‌ته سۆپه‌رخه‌باتگێڕ و ئه‌گه‌ر کورد ئه‌وان ڕزگاری نه‌که‌ن ڕزگار نابێت. ڕاستیه‌که‌ی ئه‌وه‌یه کاک ئه‌حمه‌د ئه‌وه هه‌ر هه‌مان مه‌ئموریه‌تی پێشویه که به‌ڕێوه‌ی ده‌بات. بڵێی کورد ئه‌و جاره‌ش له بیری بچێ و عه‌فووی بکات.\nکاک ئه‌حمه‌د له سێ ده‌یه‌ی ڕابردوو دا دووجار فه‌عال بووه و هه‌ر دوو جاریش له دژی حیزبی دێموکرات.\nبه‌ڵام به خۆشیه‌وه 19 ساڵ پاش تیرۆری قاسملوو، کاک ئه‌حمه‌د گه‌یوه‌ته ئه‌و ڕاستیه که دوكتور قاسملوو، نه نۆکه‌ری به‌حس بووه، نه نۆکه‌ری ئیمڕیالیزم و ناتۆ. ئه‌وه‌ش هه‌رباشه. ده‌بێ بڵێین کاک ئه‌حمه‌د زۆر دره‌نگ هاتی به ڵام هه‌ر خۆش هاتی. به‌ڵام حیزبی قاسملوو چی. خۆ سیاسه‌ته‌کان هه‌مان سیاسه‌تی جارانن.\nده‌ڵێن ماوه‌یه‌ک له مه‌وبه‌ر له سوئێد که ده‌وڵه‌تی تازه هاته‌سه‌رکار، یه‌ک دوو رۆژ دواتر ، چه‌ند که‌س له وه‌زیره‌کان، پاش ئه‌وه که ده‌رکه‌وت ئابوونه‌ی ساڵانه‌ی ته‌له‌فزیۆنیان نه‌دابوو، له ژێر فشاری بیروڕای گشتیدا له پۆسته‌کانیان کشانه‌وه. بڵێی کاک ئه‌حمه‌د ئه‌وه‌نده له سوئێد فێرنه‌بوو بێت که بکشێته‌وه و کاری به کاری سیاسه‌ت و شۆڕشه‌وه نه‌بێت. ئه‌و نه‌ک هه‌رئابوونه‌ی ساڵانه‌ی ته‌له‌فزیۆنی نه‌داوه ، به‌ڵکو ماڵیاتیشی نه‌داوه\nکاک ئه‌حمه‌د له به‌شێک له قسه‌کانی دا ده‌ڵێت که د.قاسملوو رێبه‌ری حیزبێک بوو که ئێستا بۆته دوو حیزب، حیزبی دێموکراتى کوردستان و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران.\nکاک ئه‌حمه‌د له یه‌که‌م کۆبونه‌وه‌یدا له سوئێد دوای بوونه ده‌مڕاستی جه‌ماعه‌تی کاک حه‌سه‌ن گوتی جاری پێشوو خه‌ڵک نا ئاگا بوون بۆ یه ئینشعابه‌که .سه‌رنه‌که‌وت، به‌ڵام ئه‌وجار خه‌ڵک ئاگان.\nئێمه له وه‌ڵامی قسه‌کانی کاک ئه‌حمه‌د دا هیچ قسه‌یه‌کمان نیه و به‌شێک له وتاره مێژوویه‌کانی قاسملوو لێره‌دا دێنین و قه‌زاوه‌ته‌که به خوێنه‌ران ده‌سپێرین. کاک ئه‌حمه‌دیش ده‌بێت بزانێت که ئه‌و جاره‌ش دیسان دێته‌وه به‌ر ده‌رگای حیزب وداوای .لێبووردن ده‌کا.\nبه‌شێکی زۆر که‌م له وتاری مێژوویی کاک دووکتۆر قاسملوو سه‌باره‌ت به لادانی تاقمی حه‌وت که‌سی له رێبازی حیزب ، دوای کۆنگره‌ی 4 ی حیزب له‌سالی 1358 له مه‌هاباد سه‌رچاوه تاڤگه‌ی حه‌قیقه‌ت لاپه‌ره 362\nحیزبی دێموکراتی کوردستان، حیزبی خۆشه‌ویستی میلله‌تی کورده. دیاره ئه‌و حیزبه خۆشه‌ویسته، ئه‌گه‌ر تووشی ته‌نگوچه‌له‌مه‌بێ یا ئه‌گه‌ر ناکۆکی تێدا په‌یدا بێ، میلله‌ت پێی ناخۆشه.ئێستا ماوه‌یه‌که چه‌ندکه‌سێک له ئه‌ندامانی کۆنی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران،په‌یامێکیان ده‌رکردوه و رێگای خۆیان له حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران جوداکردۆته‌وه.......\nئه‌وانه بۆ داپۆشینی ئه‌و کاره ناله‌باره‌ی که کردویانه هازار ئیتهامبه حیزبی ئێمه وارید ده‌که‌ن. ......... ئێمه وه‌ک حیزبی دێموکرات، ئه‌و سێ رێگایه له پێش ئه‌و چه‌ند که‌سه داده‌نێین.ئیختیار به خۆیانه. ئه‌وه ڵه‌ن، حیزبی دێموکرات وه‌ک باب وایه، به قه‌ولی کوردی خۆمان نه‌چووه بچێ، ئه‌گه‌ر له کرده‌وه‌ی خۆیان په‌شیمانن، ئه‌گه‌ر ده‌یانهه‌وێ بگه‌ڕینه‌وه باوه‌شی .... حیزب ، بگه‌ڕێنه‌وه ، ڕێگا ئاواڵه‌یه.ئێمه‌ش قبووڵیان ده‌که‌ین.\nڕێگای دوهه‌م باشه نه‌زه‌ریه ئه‌وه‌یه که له گه‌ڵ ئێمه ڕێک ناکه‌ون ئه‌و وه‌خته‌ده‌چن حیزبێکی ته‌شکیل ده‌ده‌ن که‌یفی خۆیانه، ده‌چنه‌وه ئه‌و حیزبه‌ی که هه‌ر له پێشداش هاوکاریان له گه‌ڵ ده‌کرد، با بچنه‌وه، بۆ ئێمه هیچ ئیشکالی نیه.\nڕێگای سێهه‌م ئه‌وه‌یه که ئێستا ئه‌وان گرتوویانه‌ته پێش، ده‌ڵێن ئێمه حیزبی دێموکراتین. جا که‌نگێ 7 که‌سی حیزبی دێموکرات بوون. کۆمیته‌ی ناوه‌ندی ئێمه نه‌زه‌ری خۆی له‌سه‌ر ئه‌و نامیلکه‌یه که ئه‌وان نووسیویانه بڵاویان کردۆته‌وه.\nئه‌وانه به‌ته‌واوی له ڕێبازی کۆنگره‌ی4 لایان داوه.. مونحه‌ریف بوون له ڕێگای حیزبی دێموکراتی کوردستان.\nله‌به‌ر ئه‌وه خوش کو برایانی خۆشه‌ویست، ئێمه لێره ڕاده‌گه‌یه‌نین که حیزبی دێموکرات یه‌که، تاقه حیزبێکی دێموکراته له کوردستانی ئێراندا، هیچ که‌سێکی دیکه‌ش حه‌قی نیه به ناوی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران فه‌عالییه‌ت بکا.\nله‌به‌ر ئه‌وه ئه‌وانه ئه‌گه‌ر ئه‌و دوو ڕێگایه‌ی پێشتریان هه‌لنه‌بژارد، ده‌بێ و زۆر شتێکی مه‌شڕوعه، هه‌رچی ئه‌موالی حیزبی دێموکراتیان له لایه ، ده‌بێ ته‌سلیمی حیزبی دێموکراتی بکه‌نه‌وه. چونکه‌حیزبی دێموکرات ئه‌و حیزبه نیه ، له‌وکوردستانه‌دا ، یه‌کێک بتوانێ که‌ڵه گایی لێ بکا. حیزبی دێموکرات ئه‌وه‌ی قبووڵ ناکا.\nكێ ڕۆیشتوه و کێ ماوه.چه‌ند که‌س رؤیشتوون ، حیزبی دێموکرات هه‌ر له جێی خۆیه‌تی.\nئه‌وه‌ی که لێره‌دا عه‌رزم کردن، بۆ ئه‌وه‌یه‌که ته‌کلیفی خۆمان له گه‌ڵ هه‌رکه‌س که له‌و حیزبه‌دا له رێگای سه‌حیح لاده‌دا ڕوو‌ن بکه‌ینه‌وه حیزبی دێموکراتی کوردستان حیزبێکی عه‌زیمه، حیزبێکی سه‌رکه‌وتووه.حیزبی خۆشه‌ویستی هه‌موو میلله‌ته‌که‌مانه، هه‌رکه‌س هه‌رچی له رابردووی ئه‌وحیزبه لابدا ، میلله‌ت مه‌حکومی ده‌کا، جا ئه‌وکه‌سه چ عه‌بدولڕه‌حمانی قاسملوو بێ ، یا که‌سێکی دیکه بێ.\n۲۳ شهریور ۱۳۸۷، ساعت ۱:۲۰


مەکتەبی مونتاژ، سینەمای هونەری\nئامادەکردنی: ئیدریس عەبدی\nبێگۆمان شوێنی لە دایک بوونی مەکتەبی "مۆنتاژ” یەکیەتی سۆڤیەتە.ھەموو فیلمەکانی ئەم مەکتەبە لە ماوەی شەش ساڵدا بەرھەم ھاتن،بەڵام ئەم مەکتەبە لە مێژووی سینەمادا لەو رووەوە گرنگە کە تێکەڵاو کردنی گرتەکان وەکوو مۆنتاژ بایەخ و گرنگی پێدەدرێت و لەو کاتەوە بە گۆشە نیگایەکی دیکەوە دەرواننە پرۆسە ئێدێتی فیلم. وشەی فۆرمالیسم لە سینەمادا زۆر بابەت لە خۆ دەگرێت بەڵام ئەم ناوە بۆ یەکەمین جار لە سەر مەکتەبی مۆنتاژ دانرا. بۆ ئەوەی کە باسێک لە چۆنییەتی داھێنانی ئەم رێبازە سینەماییە لە یەکیەتی سۆڤیەت بکەین سەرەتا پێویستە ئاماژەیەک بدەین بە چالاکی و ھەوڵ و تێکۆشانی کەسانی سەرەکی ئەم رەوتە و رێبازە سینەماییە .\n١-ژیگاورتۆف : کامێرامەن و ھەواڵسازێک بوو کە فیلمی دێکۆمێنتاری ھەواڵی بەرھەم دەھێنا ،لە لایەن لێژنەوە بووبە بەرپرسی لێکدانەوەی فیلمە دێکۆمێنتارییەکان.لە کاتی لێکدانەوەی فیلمە دێکۆمێنتارییەکان بەو قەناعەتە گەیشت :کە ئێمە ناتوانین لە رێگای فیلمی چیرۆکی (فیکشەن)ەوە بگەین بە ئامانجە کۆمۆنیستیەکانمان، ئەو لە سەر ئەو باوەر بوو بۆ گەیشتن بە ئامانجە کۆمۆنیستیەکانی یەکیەتی سۆڤیەت دەبێت فیلمی دێکۆمێنتاری ھەواڵی بەرھەم بھێنرێت.\nلە کوتاییدا ژیگاورتۆف ئەم تێورییەی ھاوردە ئاراوە. فیلمی دێکۆمێنتاری ھەواڵی بە تەنھایی ئامانجە کۆمۆنیستییەکان ناپێکێت و دەبێت فیلمی دێکۆمێنتاری ئاسا و ھەواڵ ئاسا بەرھەم بھێنرێت.بە جۆرێک کە بینەر وا ھەست بکات واقعی و دێکۆمێنتارییە. ژیگاورتۆف ئەو فیلمە بەڵگەیانەی کە ئامانجی سەرەکی ئەو فیلمانە پەرەپێدان بە کۆمۆنیسم بوو، بە کەڵک وەرگرتن لە مۆنتاژ رازاندەوە.\nژیگاورتۆف بەم جۆرە روانیینە بە سینەما چەند فیلمی بەرھەم ھێنا:\n١-سینەما چاو (زنجیرە فیلمی سینەما – حەقیقەت) ٢- زنجیرە فیلمی پیاوێک بە کامێرای فیلمھەڵگرتنەوە.\n٢-ئایزنشتاین: کاری ھونەری بە دەرھێنەری لە شانۆدا دەستپێکرد.فیلمەکانی دەیڤید گریفیسی لێکدایەوە و لێکۆڵینەوەی زۆری لە سەر ئەو فیلمانە کرد و چەندین وتاری لە سەر ئەو فیلمانە نووسی.\nئایزنشتاین لە سەر ئەو باوەرە بوو کە دەبێت بە جۆرێک لە مۆنتاژ کەڵک وەربگیرێت کە دیمەنەکان خوازە(ئیستعارە) تێدا بێت. ئەو دەیوت: گریفیس ئەوانەی وا لە بەر چاوە نیشان دەدات. ئایزنشتاین دەیوێست بە کەڵک وەرگرتن لە مۆنتاژ بە بینەران بڵێت بۆچی گرتەکان تێکەڵی یەکتر دەکات و پێکەوەیان دەلکێنێت.\n٣- لێف کۆڵێشۆف: فیلمساز و تێوریسیەنی قوتابخانەی حکومەتی ھونەری سینەما بوو. زۆرتر کاری ئەزموونی کردووە.\n٤-پۆدۆفکین: قوتابی زیرەکی کۆڵێشۆف بوو لە قوتابخانەی حکومەتی ھونەری سینەما. ئەو لە سەر ئەو باوەرە بوو کە تێکەڵاو کردنی گرتەکان دەبێت بە شێوازی لۆژیکی سینەمایی بێت. پۆدوفکین :دەیگۆت کە تێکەڵاو کردنی دوو گرتەی جیاواز لە یەک ،گرتەیەکی دیکە دەخوڵقێنێت کە مانایەکەی نوێی ھەیە. ئەم تێورییە بە تێوری "بنەرەتی” ناسرا.\nتاقی کردنەوەی بەناوبانگی کۆڵۆشۆف و پۆدۆفکین:\nئەم مامۆستا و قوتابیە پێکەوە تاقیکردنەوەیەکیان کرد بۆ ئەوەی کە بۆچوونەکانی خۆیان بسەلمێنن. تاقیکردنەوەکەی ئەوان بەم شێوازە بوو:گرتەیەکی close up بە ماوەی چەند خولەک لە ماژوخین (یەکێک لە ئەکتەرە بەناوبانگەکانی ئەو کاتەی سۆڤیەت)دانا. لە دوای ئەوە چەند گرتەی دیکە ١- قاپێک سووپ لە سەر مێزێک ٢تابووتێک کە جەنازەی ژنێکی تێدا بوو ٣- کچێکی منداڵ کە بە بووکەشووشەکەی یاری دەکرد. ھەموو ئەم گرتانە لە گەڵ گرتە چەند خولەکیەکە ماژوخین پێکەوە کات دران. گرتەی ماژوخین +گرتەی قاپە سووپەکە + گرتەی ماژوخین + گرتەی مەیتەکە + گرتەی ماژوخین + گرتەی کچەمنداڵەکە.\nئەم گرتانە بەم شێوازە نیشانی خەڵک درا.دوای بینینی ئەم گرتانە خەڵک دەیانگوت ماژوخین ئەکتەرێک زۆر باشە لەبەر ئەوەی بۆ ھەر گرتەیەک کارلێکی تایبەت بەو گرتەیەی ھەبوو. بەڵام خەڵک نەیاندەزانی ھەموو گرتەکانی ماژوخین ھەر یەک گرتە بووە کە چەند جار لە تەنیشت گرتەگەلی دیکە دانراوە. ئاکامی ئەم تاقیکردنەوە کۆلۆشۆف و پۆدۆفکینی خۆشحاڵ کرد ،چوون توانیان بیسەلمێنن کە مۆنتاژ دەتوانێت چەندە کاریگەری ببێت . ئەوان دواتر وتیان فیلم کاتێک بەرھەم دێت کە دەرھێنەر لە پشتی مێزی ئێدێت دادەنیشێت و گرتە جیاوازەکان پێکەوە دەلکێنێت. تاقیکردنەوە ئەوان رەسانییەتی دا بە مۆنتاژ.\nجیاوازی بۆچوونەکانی پۆدۆفکین و ئایزنشتاین (کەسایەتیە سەرەکیەکانی رێبازی مۆنتاژ)\nپۆدۆفکین لە سەر ئەم باوەرە بوو: گرتەی A+گرتەی B = AB لە بەرامبەردا ئایزنشتاین لە سەر ئەم باوەرە بوو: گرتەی A+گرتەی B = C\nئایزنشتاین دەیگووت بە کەڵک وەرگرتن لە مۆنتاژ دەتوانین مانایەکی نوێی بخوڵقێنین. ئەم تیورییەی ئایزنشتاین بە مۆنتاژی دیالکتیک ناسرا.\nپۆدۆفکین ئاماژەی بەوە دا کە ھەر پارچەیەک لە فیلم بۆ فیلمساز وەکوو نۆتەی موسیقایە بۆ مۆسیقار. پۆدۆفکین وتی: بە لە بەر چاوگرتنی کاری فیلمساز بۆمان دەردەکەوێت کە مادەی خاوی بکەر شتێک نییە جگە لە چەند پارچەیکی سلۆلۆیید کە بەشە جیاوازەکانی رووداوێک لە چەندین روانگەی جیاوازەوە لە سەری تۆمار دەکرێت. ئەو فۆرمانەی کە دەکەونە سەر پەردەی سینەما لە ئەم پارچانە دەخوڵقێت. ھەر بۆیە دەستمایەی فیلمساز لە پرۆسەیەکی واقیعی کە لە شوێنێکی واقیعی و لە کاتێکی واقیعدا روو دەدەن پێکنایەت، بەڵکوو لەم پارچە سلۆلۆییدانە پێکدێت،کە ئەم رووداوانە لە سەری تۆمار دەبێت. ئەم سلۆلۆییدانە بە تەواوەتی لە ژێر رکێفی ئیرادەی دەرھێنەرێکە کە دەیەوێت فیلمەکەی ئێدێت بکات. دەرھێنەر، دەتوانێت لە چوارچێوەی ھەر فۆرمێکی سینەماییدا ، زەمان تا ئەو ئاستەی کە دەیەوێت بباتە سەرەوە و رووداوەکان لە زەماندا و بە جۆرەی کە خۆیی پێی خۆشە جێگیر بکات.\nھەروەھا ئایزنشتاین وتی: دەستمایەی سینەما لە کۆمەڵێک پارچەی فیلم پێکدێت و شێوازی تێکەڵاو کردن بریتیە لە چەسپاندنی ئەم پارچە فیلمانە پێکەوە بە جۆرێک ھەست بکرێت کە بە ھێزێکی داھێنەر خۆڵقاوە. ھونەری فیلم کاتی نواندنی ئەکتەرەکان و فیلم ھەڵگرتن لە دیمەنەکان دەست پێناکات بەڵکوو ئەمە تازە ئامادەکاریە بۆ دەستمایە. ھونەری فیلم لەو کاتەوە دەستپێدەکات کە دەرھێنەر کاری تێکەڵاو کردنی و لکاندنی پارچە فیلمەکان پێکەوە ، دەست پێدەکات. بەڵام ئەم تێکەڵاو کردنە بە شیوازگەلی جۆراوجۆر دەتوانێت ئاکامی جیاوازی ببێت. ئایزنشتاین بە کەڵک وەرگرتن لە ئێدێتی دیالکتیک دەیویست مانایەکی سێھەم بخوڵقێنێت. بۆ نموونە دەیگووت: ئەگەر گرتەی چەقۆیەک بلێکێنێن بە گرتەی دڵێکەوە ،ھەستێکی ماتەمینی بۆ بێنەر دەگۆازینەوە.\nئایزنشتاین بڕوای بە خوازەی ئەدەبی بوو. بۆ نموونە وشەی دەستمایە لە دوو وشەی دەست + مایە پێکدێت . ئەمە لە کاتێکدایە ئەم دوو وشە بە تەنھای مانای جێاوازیان ھەیە کە بە تێکەڵاو بوون لە گەڵ یەک مانایەکی نوێ دەدەن. ئەو دەیوێست ئەم بابەتە بکێشێتە ناو سینەما. چەند فیلمی گرنگی رێبازی مۆنتاژ: مانگرتن، ١٩٢٥. ئایزنشتاین. رۆزمنا و پۆدفکین ،١٩٢٥، ئایزنشتاین.دایک ١٩٢٦ پۆدۆفکین. ئوکتەبەر ،١٩٢٧، ئایزنشتاین.زەوی ،١٩٣٠، ئالکساندر داوژنکۆ.\nلە فیلمەکانی ئەم رێبازەدا بایەخ بە یەک کەسایەتی نادرێت و زۆرتر کەسایەتیەکان گرووپین. ھەر بۆیە ئەکتەرەکان لەم فیلمانەدا ئاماتۆرن. کاتێک فیلمی ئوکتەبەری ئایزنشتاین بەرھەم ھات ئەوەندە ئیستعارەی زۆری تێدا بوو کە خەڵک فیلمەکەیان پێ خۆش نەبوو. کاتێک کە لە ساڵی ١٩٣٠ ستالین جێگای لنینی گرتەوە، وتی: چی دیکە فیلمی وەھا، کە پرە لە خوازە و ھێما بەرھەم ناھێنێن و داوای لە فیلمسازان کرد کە فیلمگەلێک بەرھەم بھێنن کە ھەموو خەڵکی لە تێبگەن. ھەر بۆیە لە ساڵی ١٩٣٠ بە دواوەوو ئەم رێبازە تووشی شکست بوو. بەڵام ئەم رێبازە تا ئێستاش کاریگەری ھەیە لە سەر فیلمسازان لە ئاستی ھەموو جیھاندا.\nلەکۆتاییدا پێویستە ئەوە بڵێن بەم هۆکارانەی کە باسمان کرد،مەکتەبی مونتاژ هەوڵیکی بێ وچانی داوە بۆ ئەوەی سینەما تەنها وەکوو پیشە چاوی لێنەکرێت و سینەما وەکوو هونەرێک لێکدانەوە و شی بکرێتەوە.


Home›هەواڵ›جیهان›سەرۆکی کۆریای باکوور بەشێک لە دەسەڵاتەکانی دەداتە خوشکەکەی\nئاژانسی “یونھاب”ی كۆریای باشوور كۆریای باشوور رایگەیاند، سەرۆكی كۆریای باكوور بەشێك لە دەسەڵاتەكانی خۆی داوەتە خوشكە بچووكەكەی، كیم یۆ جۆنگ و یاریدەرە نزیكەكانی بۆ سەرپەرشتیكردنی كارووباری دەوڵەت.\nئاژانسی ھەواڵگری كۆریای باكوور لە دانیشتنێكی داخراودا لە پێش كۆمەڵەی نیشتیمانی رایگەیاندووه، كیم یو جۆنگ ئێستا جێگری یەكەمی بەڕێوبەری لیژنەی ناوەندی حزبی كرێكارانی دەسەڵاتدارە، ئەو بەپێی ئەو دەسەڵاتەی پێیدراوە كاروباری دەوڵەت بەشێوەیەكی گشتی بەڕێوەدەبات.\nئاژانسه‌كه روونیكردووه‌ته‌وه، كیم جۆن ئون ھێشتا دەسەڵاتی رەھای ھەیە، بەڵام بەشێك لەو دەسەڵاتەی داوەتە كەسانی دیكە، ئەمەش ئەو واتایە ناگەیەنێ، كە جێنشینی خۆی دەستنیشانكردووە.\nخوشكی كیم بەشی ھەرە زۆری دەسەڵاتە دەستلێبەردراوەكەی براكەی بەركەوتووە، بەڵام ئەو بە تەنیا نییە، باك بۆنگ جو، جێگری سەرۆكی لیژنەی كاروباری دەوڵەتی وەرگرتووە، ھەروەھا كیم دۆك ھۆن، دەسەڵاتی كاروباری كەرتی ئابووریی وەرگرتووە. “كیم یۆ جۆنگ”ی راسپاردووە بۆ سیاسەتەكانی پەیوەست بە كۆریای باشوور و ئەمەریكا و پرسە گشتییەكانی دیكە.\nبەپێی ئاژانسی ھەوڵگری، بەڕێوبەری بەشی سەربازی لە حزبی كرێكارانی كۆریای باكوور، چوی بو ئیل و جێگری لیژنەی ناوەندی سەربازی، ری بیۆنگ چۆل بەشێك لە بەرپرسیارێتیان وەرگرتووە.\nئاژانسه‌كه راشیگەیاندووە، ئامانج لەم گۆڕانكارییانە كەمكردنەوەی فشارە لەسەر كیم و نه‌هێشتنی ئه‌و گله‌ییانه‌یه كه لێی ده‌كرێت، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌رسیاسەتەكانی سەركردایەتی سەركەوتوو نەبوون.\nئاماژه‌ش به‌وه دراوه، له‌سه‌ر ئاستی سیاسی، بیۆنگ یانگ لە سەر دوو ته‌وه‌ر كار دەكات، لە لایەكەوە توانای ئەتۆمی وڵات بەھێز دەكات، لە ھەمانكاتیشدا رێگه خۆش دەكات بۆ دانووستاندن لەگەڵ ئەمەریكا.\nچەند گوندێکی چیای گارە لەلایەن تورکیاوە بۆردومان کران\nهۆکاری درێژکردنەوەی سەردانەکەی کازمی بۆ ئەمریکا ئاشکرابوو


ANF | ئەردۆغان لە نەمسا هێماى رابیعە بەرز بکاتەوە سزا دەدرێت\nئەردۆغان لە نەمسا هێماى رابیعە بەرز بکاتەوە سزا دەدرێت\nحکومەتى نەمسا خۆی ئامادە دەکات لە چوارچێوەى تێکۆشان لە دژی 'راستڕەویى توندڕەو' و 'ئیسلامى توندڕەو'دا چەندین سیمبول و هێما قەدەغە بکات. سیمبولی نەژادپەرستانى تورک و هێمای رابیعەى عەدەوی لە لیستى سیمبولە قەدەغەکراوەکاندان.\nچوارشه‌ممه, 3 Oct 2018, 12:49\nحکومەتى موحافیزکار – راستڕەوی نەمسا کار بۆ ئەوە دەکات لە ١ی ئاداری ٢٠١٩دا یاسای قەدەغەکردنی سیمبولی 'راستڕەویى توندڕەو' و 'ئیسلامى توندڕەو' دەربکات.\nوەزارەتى ناوخۆی نەمسا ئامادەکاریى بۆ ئەو پرۆژە یاسایە کردووە و ئەو سیمبول و هێمایانەى کە دەبێت قەدەغە بکرێن خستووەتە 'لیستى رەشەوە'. بڕیارە پرۆژە یاساکەى وەزارەتى ناوخۆی دواى ماوەیەکى تر پێشکەشی حکومەتى نەمسا بکرێت.\nبەپێى پرۆژە یاساکە ئەو سیمبول و هێمایانە تەنها لە شوێنە گشتی و کراوەکاندا قەدەغە ناکرێن، بەڵکو لە مزگەوتەکان و شوێنە داخراوەکانیشدا قەدەغە دەکرێن.\nیەکێک لەو سیمبولانە کە بڕیارە قەدەغە بکرێت هیماى رابیعەى عەدەوییە، کە لەلایەن ئاکەپە و ئەردۆغانی سەرۆک کۆماری تورکیاوە زۆر بەکاردەهێنرێت.\nهەروەها لە لیستەکەدا سیمبولەکانى نەژادپەرستانى تورک و سیمبولەکانى نازیەت، سیمبولەکانى گروپە تیرۆریستییەکانى داعش و قاعیدە قەدەغە دەکرێن.\nهەر کەسێک ئەو هێما قەدەغەکراوانە بەکاربهێنیت لە ٤ هەزارەوە بۆ ١٠ هەزار یورۆ سزا دەدرێت\nبەپێى یاساکە هەر کەسێک یاساکە جێبەجێ نەکات سەرەتا ٤ هەزار یورۆ سزا دەدرێت و ئەگەر بۆ جاری دووەم دووبارەى بکاتەوە ئەوا ١٠ هەزار یورۆ سزا دەدرێت.\nسباستین کورز سەرۆک وەزیری نەمسا لەبارەى پرۆژە یاسای قەدەغەکردنى ئەو هێما و سیمبولانەوە وتى، بۆ پاراستنى دیموکراسیی نەمسا پێویستە رێگا لەو سیمبولانە بگیرێت.\nهاینز کرێستیان شتراخ جێگری سەرۆک وەزیرانى نەمسا لەوبارەیەوە رایگەیاند، ئەوان لە دژی هێما ئایینییەکان نین، بۆیە ئەو هێمایانەی لە دژی بنەماکانى وڵاتەکەیان نەبێت، قەدەغە ناکرێن.\nبەگوێری بەشێک لە هەواڵی ناو میدیاکانى نەمسا ئەو قەدەغەکارییە لە ژێر ناونیشانی 'ئیخوان موسلیمینی ئیسلامى سوننە'، 'نەتەوەپەرستیى تورکی راستڕەویى توندڕەو'، رێکخستنى پەکەکەى کورد'، 'حەماسی فەلەستین'، 'حیزبوڵا' و گروپى توندڕەوی 'ئوستاشا و هرڤات'ی کرواتیا ئامادە کراوە.\nتا ئێستا زانیارییەکى روون لەبارەى ئەوەوە، کە پەکەکە لە چ چوارچێوەیەکدا دەخرێتە ناو ئەو قەدەغەکارییەوە لەبەردەستدا نییە. تۆماس رەمیرستۆرفر لێکۆڵەر و نووسەر بە رۆژنامەى کۆریەری راگەیاندووە "لایەنگرانى پەکەکە هێماى سەرکەوتن (V) بەرز دەکەنەوە، باشە ئێستا ئێو هەڵدەستن هێماى سەرکەوتن کە هێمایەکە لەسەرتاسەری جیهاندا بەکاردەهێنرێت، قەدەغە دەکەن؟".\nئەردۆغان لە بەرلین هێماى عەدەویى بەرزکردبووە\nئەردۆغان دوایین جار لە گەشتیەکەیدا بۆ ئەڵمانیا لە شاری بەرلین هێماى عەدەویى بەرزکردبوویەوە. ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا رۆژی پێنجشەممەى رابردوو و لە کاتى سەردانەکەیدا بۆ بەرلین لە بەردەم ئەو ئۆتێلەدا کە لێى دەمایەوە هێماى گۆڕەپانى رابیعەى عەدەویى بەکار هێنابوو و لەو رێگەیەوە سڵاوى ئاراستەى لایەنگرەکانى کرد.\nمیدیاکان و ئۆپۆزسیۆنى ئەڵمانیا ناڕەزایەتیان لە دژی بەکارهێنانى ئەو هێمایە لەلایەن ئەردۆغانەوە خستبووە ڕوو و رایانگەیاندبوو 'سەرۆک کۆماری تورک لە ئەڵمانیا هێماى رێکخستنێکى قەدەغەکراوى بەرزکردووەتەوە'. لایەنگرەکانى ئەردۆغانیش بە هێمانى رەگەزپەرستەکانى تورک وەڵامى ئەردۆغانیان دابوویەوە و پێشوازییان لێکردبوو.\nگروپى ئیخوان موسلمین لە میسر بۆ ماوەیەک لە خۆپیشاندانەکانیاندا لە گۆڕەپانى رابیعەى عەدەوی هێماى ٤ پەنجەیان پێکەوە بەرزدەکردەوە. ئیخوان موسلیمن و ئەو هێمایە، وەک گروپ و هێماى گروپە توندڕەوەکان لە میسر و چەندین وڵات قەدەغەکراون، بەڵام ئەردۆغان و لایەنگرەکانی زۆر جار ئەو هێمایە بەکاردەهێنن.


دوای زیاتر لە ساڵێک، خانمی یەکەمی کۆریای باکوور دەرکەوتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدوای زیاتر لە ساڵێک، بۆ یەکەمجار خانمی یەکەمی کۆریای باکوور دەرکەوتەوە و هاوشانی سەرۆکە گەنجەکە لە یەکێک لە بۆنە گەورەکانی وڵاتەکەیدا بەشداریکرد.\nری سول جۆ، خانمی یەکەمی کۆریای باکوور و هاوسەری کیم جۆنگ ئون، سەرۆکی ئەو وڵاتە دوای زیاتر لە ساڵێک دیار نەمان و ونبوون لە چاوی کامێراکانی وڵاتەکەی ئەمڕۆ چوارشەمە هاوشانی کیم لە ئاهەنگێکی موزیکدا لەیەکێک لەبۆنە دیار و گەورەکانی وڵاتەکەی دەرکەوت.\n(ڕۆدۆنگ سنون) ڕۆژنامەی فەرمی پارتی کرێکارانی حوکمڕان، ئەمڕۆ وێنەیەکی هاوسەری سەرۆکە گەنجەکەی کۆریای باکووری بڵاوکردووەتەوە کە وێنەکە لەمەراسیمی یادی لەدایکبوونی (کیم جۆنگ ئیل) گیراوە.\nری، زۆرجار لە بۆنە گشتییەکاندا یاوەری مێردەکەی کردووە، بەڵام لە مانگی یەکی ساڵی پارەوە تائەمڕۆ نەبینراوە، دواین بینینیشی کاتێک بوو کە بەشداری لە بۆنەی پشووی سەری ساڵی تایبەت بە وڵاتەکەی کردووە.\nهەردوو هاوسەر، لەکاتی سەیرکردنی کۆنسێرتێکی موزیک لە شانۆی هونەری مانسۆدەی لە پیۆنگ یانگ بە زەردەخەنەوە وێنەیان گیراوە .\nکۆریای باکوور، یەکێکە لەو وڵاتانەی تا ئێستا هیچ دۆسییەکی تایبەت بەڤایرۆسی کۆرۆنای تێدا پشتڕاست نەکراوەتەوە و بانگەشەی ئەوە دەکەن، کە ئەو ڤایرۆسە تائێستا نەگەیشتووە بەو وڵاتە .\nبەڵام لەلایەکی ترەوە دەزگای هەواڵگری نیشتمانی کۆریای باشوور دەڵێت ” ئەو بڵاوبونەوەیەی لە کۆریای باکوور هەیە ناتوانرێت بەلارێدا ببرێت، چونکە کۆریای باکوور مامەڵەی چالاکانەی لەگەڵ چیندا هەبووە، کە سەرەتا ڤایرۆسەکە دەرکەوت.


دەربارەی چەکی ئەتۆمی ئیسرائیل چ دەزانی ؟.. فازیل شــەوڕۆ – Dengekan\nbyDenegkan\tFebruary 27, 2021\tGeneral, Opinion\nیەک: جوولەکە، لە ساڵی (١٩٥٠)، واتا هەر دوو ساڵ دوای دامەزراندنی دەوڵەتەکەیان، بەردی بناغەی یەکەم کارگەی چەکی ئەتۆمی دانا. گوتیان:”نابێ ڕێبدەین، جارێکی دیکە هیتلەرێکی دیکە لە نێو کوورەدا سوورمان کاتەوە.”\nدوو: لە ساڵی. ١٩٥٢، دەزگای هەواڵگریی ئەمریکا، لە ڕێی مانگی دەستکردەوە، هەستیان بەو جموجۆڵەی جوولەکە کرد. بەڵام جوولەکە حاشای کرد کە هیچ بەرنامەیەکی وایان هەبێ.\nسێ: هەموو ئەو مامۆستا و خوێندکارە جووانەی لە بواری چەکی ئەتۆمی لە زانکۆکانی ئەمریکاو ئەوروپا کاریان دەکردو دەیانخوێند، یەکسەر گەڕانەوە ئیسرائیل و دەستیان کرد بە جێبەجێ کردنی بەرنامەکەیان.\nچوار: لە ساڵی (١٩٥٣)، شارڵ دیگۆلی سەرۆک وەزیرانی فەرەنسا، بریاری هاوکاریی کردنی جووی دا، بۆ بوونیاتنانی کارخانەی (دیمۆنا)، لە ساڵی (١٩٦٧) کارخانەکە تەواو بوو.\nپێنج: جوو بۆ ئەم پڕۆژەیە، پێویستی بە (٨٠) ملیۆن دۆلار بوو، لە ماوەیەکی کەم، جوولەکە دەوڵەمەندەکان (٤٠) ملیۆن دۆڵاریان پێشکێش بە حکومەتەکەیان کرد.\nشەش: لە ساڵی (١٩٥٥)، ئەیزنهاوەری سەرۆکی ئەمریکا، پشگیریی خۆی بۆ جوو نیشاندا لە دانانی پڕۆژەی وزەی ئەتومی، دروشمێکی داهێنا:” ئەتوم لە پێناو هێنانەدی ئاشتی.”\nحەوت: دوو ساڵی ڕێک، زانایانی جوو، لە وڵاتەکەیان کەوتنە گەڕان و پشکنین بە دوای توخمی یۆرانیۆم، لەژێر پەردەی گەڕان بەدوای بیرە نەوت. توانیان نەختۆکەیەک وەدەست بێنن.\nهەشت: جوو، سەرچاوەی توخمی یۆرانیۆمی لە وڵاتانی ئەفریقا و ئەوروپا، بەو پەڕی نهێنیی کڕی و گواستەوە.\nنۆ: لە ساڵی (١٩٦٣؟) یەکەم بۆمبی ئەتۆمی لە سوود وەرگرتن لە پلۆتۆنیۆم ، دروست کرد، (٨) کێلۆ بۆ یەک بۆمب.\nدە: ئەو کات جوو دەیتوانی ساڵانە یەک بۆمب دروست بکات بە بڕی (٢٦) میگاوات، بەڵام لە ساڵی (١٩٨٠) توانایەکەی گەیشتە (٧٠) میگاوات.\nیانزدە:یەکێتیی سۆڤییەت، کە ئەوکات دوژمنی بابەگەورەی ئەمریکا بوو، زۆر توڕە بوو بەوەی جوو بووە خاوەن چەکی ئەتۆمی،. بۆیە لە ساڵی (١٩٦٧) بە نهێنی وەعدی دا جەمال عەبدوڵناسری سەرۆکی میسر، کە بچیت کارخانەکانی چەکی ئەتۆمی جوو بتەقێنێتەوە لە ڕی فڕۆکەی جەنگییەوە، بەو مەرجەی فڕۆکەکان بە دزییەوە بێنە میسر، جا سوپای میسر هێڕش بکاتە سەر جوو، لەو ئان و ساتەدا، فڕۆکەکانی سۆڤیەت، لە خاکی میسر هەڵدەستن و کارەکایان جێبەجی دەکەن. دەزگای هەوڵگریی جوو، بەوەی زانی. لەنکاو هێڕشیکی گەورەی کردە سەر سوپای میسرو هەرچی فڕۆکە و فرۆکەخانەی میسری بوو تەفروتونای کرد. سۆڤیەت خێرا کەشتیەکی ئەتۆمی بەرێخست بەرەو میسر، فڕۆکەکانی جوو لێیاندا، (٣٣) کەشتییەوانیان لێ کوشت و پتر لە (١٠٠)یشیان بریندارکرد، هەر لەو کاتە ئەمریکا گەفی لە سۆڤیەت کرد، نەکشێتەوە، بە چەکی ئەتۆمی رووبەرووی دەبنەوە. پلانەکەی سۆڤیەت پۆچەڵ بۆوەو، پاشاو پاش کەشتیەکە کشایەوە. ئەو شەڕە بە ناوی (نەکسەی ١٩٦٧) چووە مێژوو. سوپاسی جوو گەیشتە لێواری قاهیرەو دیمەشق.\nسێنزدە: موردەخای فانونو، زانای چەکی ئەتۆمی جوو. لە ساڵی (١٩٨٥) لە ئیسرائیل هەڵاتوو بووە مەسیحی و ددان پێداهێنا کە جوو پتر لە (١٠٠) بۆمبی ئەتۆمی هەیە. دوای (١٢) ساڵ مۆساد توانی بگرێت و ببیاتەوە ئیسرائیل.\nچواردە: بۆ خاپوورکردنی سێ گەورە شاری وەک، قاهیرا و ئەسکەندەرییە و جیزە، جوو پێویستی بە (١٢) بۆمبی ئەتۆم هەیە.\nپانزدە: کە سەددام حوسێن، لە ساڵی (١٩٩١)، (٤٣) مووشەکی لە ئیسرائیل گرت، ئیسرائیل گەفی لە فەرنسا کرد، کە ئەگەر سەددام بە مووشەکی کیمیاوی لە ئیسرائیل بدا، ئەوا ئیسرائیل فەرنسا بە تاوانبار دەزانێ، چونکە ئەوان چەکی کیمیاویان بە سەددام داوە. یەکسەر فەرنسا، سەددامی لەوە ئاگادار کردەوە کە کەتنی وا نەکات. بۆ ڕازی کردنی دڵی جووش، بریاری دا کە ژێردەریاییەکی ئەتۆمی بفرؤشیتە جوو، کە توانای هاویشتنی چەکی ئە تۆمی هەیە. دواتر فەرنسا لە نێوەی نرخی غەواسەکە خۆش بوو کردیە دیاریی خۆی. پاش چەند ساڵی دیکە، فەرنسا دوو غەواسەی ئۆتۆمی دیکەشی فرۆشتە ئیسرائیل. جوو هەر ئەو سێ ژێردەرییایە هەیە کە بە وزەی ئەتۆم کاردەکەن و موشەکی ئەتۆمیش هەڵدەگرن.\nشانزدە:تاکو ئێستا جوو، بە حەرفێک لە زاری دەرنەچووە کە چەکی ئەتۆمی هەیە، بەڵام هەمیشە دەڵێن:”ئێمە یەکەم کەس نابین، ئەم چەکە وەدەست بێنین، لە ڕۆژهەڵاتی ناوەند.”\nحەڤدە: تاکو ئێستا جوو هیچ ڕێککەوتننامە و پەیماننامەوە و ڕەشنووسی خاوەنداریەتیی چەکی ئەتۆمی واژوو نەکردووە.\nهەژدە: کەس بە ئەسەحی نازانێ، جوو ئێستا خاوەن چەند بۆمب و مووشەکی ئەتۆمیە…. بە مەزەندە دەڵێن لە نێوان (٢٠٠ بۆ ٥٠٠) دانەیە. لە (٪٧٠) ی کڵاوەی موشەکی ئەتۆمیە و باقییەکەی فڕۆکەی تایبەت هەڵیان دەگرێ.\nنۆزدە: جوو یەکەم بۆمبی ئەتۆمی بە هاوکاریی کۆماری ئەفریقای خوارو لە زەریا تاقیکردەوە، ئێستا خاوەنی (٧) کارخانەی دروستکردنی ئەم چەکەیە. (دەڵێن!)\nبیست: مەودای مووشەکی ئەریحای ئیسرائیلی (١٤٥٠) کێلۆمەترە. مەودای نێوان تاران و تەلئەبیب (٢٤٢٧)کێلۆمەترە.\nبیست و یەک: ئەو نەورۆزە بێتەوە، (٣٠) ساڵی ڕێکە کوردی باشوور دەسەڵاتی ڕەهای لەدەستە…. نازانی کەی مووچەکە دەگات!\nPrevious واز لەکەم ئەندامان بێنن، پەرت پەرتیان مەکەن.. شارا موستەفا\nNext شاری شوێنه‌واری ده‌ربه‌ند، شاری ئه‌سكه‌نده‌ری مه‌كدۆنی نییه!.. ڕه‌سوڵ بۆسكێنی


شاعیر‌و پێشمەرگەی شەهید: بەرزان عوسمان\nبەرزان عوسمان وەك مامۆستا‌و شانۆكار‌و شاعیرو پێشمەرگە خزمەتی كردووە و گیانی خۆشی كردۆتە خەڵاتی رێگای رزگاری كوردستان‌و بەخوێنی گەشی خۆی داستانی سەروەری خۆی نوسیوەتەوە.\nشەهید بەرزان عوسمان ساڵی 1957 لەشاری سلێمانی لەدایك بووە.\nقۆناغەكانی خوێندنی سەرەتایی‌و ناوەندی لەسلێمانی تەواو كردووە.\nلەبەرئەوەی خولیای هونەری شانۆ بووە، بۆ خوێندن چۆتە پەیمانگای هونەرەكانی جوانەكانی بەغدا‌و ساڵی 1980 بڕوانامەی لەبەشی شانۆدا بەدەستهێناوە.\nدواتر بووە بەمامۆستا‌و لە پێنجوێن‌و كارێزە خزمەتی بەخوێندكارانی كورد كردووە.\nشەهید بەرزان بێ لەهونەر،حەزی بەدنیای ئەدەب بەگشتی‌و شیعر بەتایبەتی كردووە.\nهێشتا خوێندكار بووە كە دەستی بەنوسین‌و هۆنینەوەی شیعر كردووە‌و بەرهەمەكانی لە گۆڤارەكانی بەیان‌و رۆژی كوردستان بڵاو كردۆتەوە.\nمامۆستا بەرزان كەسێكی دڵسۆزو نیشتمانپەروەر بووە‌و سەرباری خزمەتی ئەدەبی‌و هونەری‌و پەروەردەیی، ویستویەتی لەرێی خەباتی سیاسی‌و پێشمەرگایەتیشەوە خزمەت بەگەل‌و نیشتمانەكەی بكات، بۆ ئەو مەبەستە ساڵی 1977 پەیوەندی بەرێكحستنەكانی كۆمەڵەی ماركسی- لینینی كوردستان( كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان)ەوە كردووە‌و ساڵی 1982 پەیوەندی بەهێزی پێشمەرگەی كوردستانەوە كردووە، بەداخەوە لە18ی كانونی یەكەمی هەمان ساڵدا لەئۆردوگای كارێزە لەلایەن هێزێكی گەورەی رژێمی بەعسەوە گەمارۆ ئەدرێ‌و ئەیانەوێ بەزیندوویی دەستگیری بكەن، بەڵام ئەو خۆی نادا بەدەستەوە‌و ئازایانە رووبەڕوویان ئەبێتەوە‌و تا دوا فیشەك شەڕیان لەگەڵ ئەكات‌و دواتر شەهیدی ئەكەن.\nلەدوای شەهید بوونی شەهید بارزان، عوسمان شەیدای هاوڕێی لەمانگی ئایاری 1984 شیعرەكانی كۆكردەوە‌و لەدوو توێی نامیلكەیەكدا بەناوی (دایە شیعر قەدەغەیە) وەك زنجیرەی بڵاوكراوەكانی یەكێتیی نووسەرانی كوردستان چاپی كرد.\nئەمساڵیش وەك وەفایەك بۆ ئەو پێشمەرگە‌و شاعیرە شەهیدە، نەوزاد عەلی ئەحمەد نوسەر‌و رۆژنامەنووسی دۆكۆمێنتار، شیعرەكانی شەهید بەرزانی بەهەمان ناوونیشان(دایە شیعر قەدەغەیە) ئامادە كرد‌و بەچاپی گەیاندەوە، کە بابەکر دڕەیی پێشەکی بۆ نوسیوە و وەک ھاوڕێیەکی نزیکی تیشک ئەخاتە سەر ماجەرای شەھید بوونی ، ئەم کارە جێگەی ستایش‌و دەستخۆشییە.\nلەكۆتاییدا درود بۆ گیانی پاك و پیرۆزی شەهید بەرزان عوسمانی مامۆستا‌و شاعیر‌و هونەرمەند‌و پێشمەرگە.


هەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی دهۆك… – Knwe.org\nسەرەکی » هەمەڕەنگ » هەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی دهۆك…\nهەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی دهۆك…\nهەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی دهۆك کۆتاییهات\nدوای چەند رۆژێک بەردەوامبوون لە کار و چالاکییەکانی، رۆژی 22/11/2021 هەشتەمین فێستیڤاڵی فیلمی دهۆك کە لە بە دروشمی گرنگیدان بە ژینگە دەستیپێکرد کۆتاییهات و خەڵاتیش بەخشرایە سەرکەوتوانی فێستیڤاڵەکە، بەمشێوەیە: فیلمی\n«Sidiq and the panther» خەڵاتی باشترین فیلمی کوردیی بەدەستهێنا. فیلمی «نامۆ» خەڵاتی لیژنەی داوەرانی بەدەستهێنا. فیلمی «نانی پیرۆز» وەک باشترین فیلمی بەڵگەنامەیی کوردی خەڵاتی بەدەستهێنا. «مەریەم بووبانی» خەڵاتی باشترین ئەکتەری کچی پێبەخشرا. «نەڤید فەرجزادە» خەڵاتی باشترین ئەکتەری کوڕی پێبەخشرا. «هەڵۆ رامشتی» خەڵاتی تایبەتی باشترین ئەکتەری پێبەخشرا. فیلمی «سەمای عەلی و زین» خەڵاتی رەخنەگرانی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا. «ئەرسەلان ئەمیری» خەڵاتی باشترین دەرهێنەری بەدەستهێنا بۆ فیلمی زاڵاوا. خەڵاتی باشترین سیناریۆ بەخشرایە فیلمی «Brother›s keeper».\nفیلمی «Jiyan» خەڵاتی یەڵماز گونەی وەک باشترین فیلمی درێژی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا. فیلمی «بێدەنگی» خەڵاتی لیژنەی داوەرانی وەک باشترین کورتە فیلم پێبەخشرا.\nفیلمی «Great istanbul depression» خەڵاتی باشترین فیلمی نێودەوڵەتی پێبەخشرا.\nفیلمی «The other side of the river» خەڵاتی باشترین بەڵگە فیلمی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا.\nشایەنی باسە لەم خولەی فێستیڤاڵدا 94 فیلم بەشداربوون کە بریتیبوون لە 45 فیلمی کوردی و 49 فیلمی بیانی.


سەرۆکی کۆمووناڵ پۆستەکەی بەجێدەهێڵێت - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nسەرۆکی کۆمووناڵ پۆستەکەی بەجێدەهێڵێت\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 20 januari 2016 kl 16.52\nسەرۆکی سەندیکایی کرێکارانی کۆمووناڵ ئانەلی نوردستروێن لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا کەمێک بەرلەئێستا بڕیاریدا کە لەگۆنگرێسی داهاتووی سەندیکاکەدا لەو ئەرکەی پێسپێدراوە دەست بکێشێتەوە.\nکەمێک بەرلەئێستا سەرۆکی سەندیکایی کرێکارانی کۆمووناڵ ئانەلی نوردستروێن ڕایگەیاند کە ئەوان پلانێکی چڕیان ئاماددە کردووە بۆ ئەوەی ڕێگە لەو هەڵانەی کە پێشووتر ڕوویاندا بگرن بەردەستی دەخەن.\nهەر لەم کۆنفرانسە ڕۆژنامەوانییەدا ئاماژەی بەوەکرد کە خۆی دەست لەوە ئەرکەی کە وەک سەرۆکی سەندیکاکە پێسپێردراوە لە مانگی پێنجدا لەکاتی کۆنگرێسی داهاتوودا دەکێشێتەوە. هاوکات ئاماژەی بەچەندین خاڵی چاکسازی کرد کە لەئەمڕۆوە دەیخەنە بواری جێبەجێکردنەوە.\nیەکێک لەو هەنگاوانە دەبێت بەخۆیاندا بچنەوە و ئەو هەڵانەی ڕوویان داوە دەستنیشانی بکەن و بەردەوامبن لە کۆنترۆڵکردن و پێداچوونەوەی ئەرکەکانی سەندیکاکە لەلایەن لیژنەی تایبەتەوە کە لەئێستاوە پێکدەهێنرێت.\nهاوکات ڕایگەیاند کە دەبێت گۆرانکاری بەسەر شێوازی کارکردنیاندا بهێن چونکە ئەوان لەو کولتورکۆنەی کارکردندا ماونەتەوە. هاوکات خەڵاتکردن و دیاری ناردن و بەکارهێنانی موڵکی سەندیکاکە دەبێت چاکسازی بەسەردا بهێنێت.\nهەروەها تیشکی خستە سەر کۆمپانیای بازرگانی لیران کە سەندیکاکە خاوەنداری دەکات و دەبێت ئەو کەمووڕیانەیانەی کە لەو کۆمپانیایەدا ڕوویانداوە لە ئەمڕۆوە چارسەر بکەن. ئەوەش ئەرکی ئەندامانی ئەنجوومەنی کۆمپانیاکەن.\nلەداهاتوودا ڕێگری لەو هەڵانەی کە لەبەکرێدانی خانوو، بەکارهێنانی مەیی لەکاتی ئاهەنگ و چالاکییەکاندا بەشی ئابووریی و بەڕێوەبەرانی ئابووریدا بهێنن.\nگەورەترین بڕیاری سەندیکای کرێکارانی کۆمووناڵ لەوە پێکدەهات کە بەهەموو شێوەیەک کولتووری کاردنیان گۆڕانکاری بەسەردا بێت و هەموو ئەو چاوپۆشیانەی لە بەرنامە و پەیرۆی سەندیکاکەدا هەبوون نابێت بمێنن و هەڵدەوشێنرێنەوە و بەرنامەو پەیڕەوی نوێ دەهێنە ئاراوە.\nهاوکات هەموو بەڕێوەبەرو بەرپرسانی سەندیکاکە دەبێت بەو بەرنامەو پەێرەوانەی کە دێنە ئاراوە هەنگابنێن. ئانەلی نوردستروێم لەکۆتایدا داوایی لێبوردنی لە ئەندامانی سەندیکاکە کرد و بەڵێنی چاکسازیدا. جێگەی باسە لەپاش ئاشکرابوونی ئەوەی کە سەندیکایی کرێکارانی کۆمووناڵ هەستاون بەگێڕانی ئاهەنگی شەوانەو خەرجیەکی زۆر بۆ ئەو ئاهەنگانە و بەکرێدانی خانووی بەوەزیری دەرەوەی سوید، ئەو سەندیکاییە ڕووبەڕووی ڕووی ڕەخنەی تووند بووە.\nجێگەی باسە لە ڕۆژی دووشەممەوە کە ڕۆژنامەی ئافتۆنبلادێت ئەو بابەتی ئاشکراکرد هەتاوەکو ئێستا ٩٦٠٠ ئەندامی ئەو سەندیکایە وازانیان لەسەندیکاکە هێناوە.


7/12/2021 05:16 PM\nچەمکێکی دیکە کە یارمەتیدەری شوناسی یاسایی دەوڵەت و هاووڵاتیان و دواجار دیموکراسییە، دیاردەی «دەوڵەت-نەتەوە»ـیە. لێکدراوی دەوڵەت-نەتەوە و یان نەتەوە-دەوڵەت دوو فۆرمی یەک دیاردەن بە دوو پێشینەی جیاواز و هەروەها لێکەوتەی جیاوازەوە. بە واتایەکی دیکە رەوتی پێکهاتنی حکومەتی نەتەوەیی لە هەندیک لە کۆمەڵگەکاندا جیاواز بووە. بەو واتایەی کە بەر لە پێکهاتنی نەتەوەیەکی یەکە، دەوڵەت پێک هاتووە، و یان بەسەریاندا سەپاوە و نەتەوەیەکی بە دەوری خۆیەوە دروست کردووە.\nنەتەوە-دەوڵەت فۆرمی کۆنتری کۆمەڵگەکانە. لەم جۆرە کۆمەڵگەیانەدا سەرەتا نەتەوەیەک خۆیان رێک خستووە و پاشان دەوڵەتێکی نەتەوەیی پێک هاتووە. فۆرمی کلاسیکی ئەم دیاردەیە لە ئەوروپا و لەدوای شۆڕشە بۆرژواییەکان یان ئاڵوگۆڕی هاوشێوەدا رووی دا و کۆتایی بە دەسەڵاتی چەند رەهەندیی حکومەتی دەرەبەگایەتی هێنا و حکومەتە ناوەندییە بەهێزەکان دروست بوون و سەرجەم ئەو حکومەتە ناوچەییانەی لە ژێر کۆنتڕۆڵی دەرەبەگە خۆجێییەکاندا بوون، هاتنە ژێر رکێفی ئەم حکومەتە ناوەندییە بەهێزەوە.\nمەبەست لە بۆرژوازی، چینی مامناوەندی پیشەساز و شاری بوو کە لە بەرامبەر فێئۆدالەکانی ئەوروپا بە دەرکەوتنی سەرمایەداری و شۆڕشی پیشەسازی هاتە ساحەی بوونەوە. ئەم چینە کە هاوتەریب لەگەڵ گەشەی ئابووریی پیشەسازی و شارنشینی گەشەی سەند، خوازیاری بەشداربوون لە دەسەڵاتی سیاسی و جێگیر کردنی پێوەندیگەلی عەقڵانی، یاسایی و ئازادانە بوو بۆ ئەوەی کەشێک بۆ چالاکیی بەرهەمهێنەرانە بخولقێنێت و پاراستنی سەرمایەکەی گەرەنتی بکات. مارکس و ئەنگێلس دەڵێن: «مەبەست لە بورژوازی، چینی سەرمایەداری هاوچەرخ و خاوەنەکانی ئامرازەکانی بەرهەمهێنانی کۆمەڵایەتییە کە جێبەجێ‌کاری کاری «رۆژمز»ـن».


ئه‌گه‌ر کورد له مه‌نبه‌ج نه‌کشێته‌وه، هێرش ده‌که‌ین - Mehr News Agency\n17 kewçêrê 2018 - 16:04\nNews Code 22463\nئه‌گه‌ر کورد له مه‌نبه‌ج نه‌کشێته‌وه، هێرش ده‌که‌ین\nسه‌رۆک کۆماری تورکیا جارێکی دیکه هه‌ڕه‌شه‌ی کرد: ئه‌گه‌ر هێزه‌کانی یه‌په‌گه له مه‌نبه‌ج نه‌کشێنه‌وه ئه‌وه هه‌رچی له ده‌ستیان بێت له دژیان ده‌یکه‌ن.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له ئاناتۆلی، ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان، سه‌رۆک کۆماری تورکیا وتی: ئه‌گه‌ر هه‌نگاوه پێویسته‌کان له ڕۆژهه‌ڵاتی فورات هه‌ڵنه‌گیردرێت هه‌رچی له ده‌ستمان بێت له باڵاترین ئاست ئه‌نجامی ده‌ده‌ین.\nئه‌و زیادی کرد: ئه‌م کارانه‌ش ته‌نیا بۆ ئه‌منیه‌ت و ئارامی تورکیا نییه به‌ڵکوو بۆ ئارامی خه‌ڵکی سووریا و ناوچه‌که‌شه هه‌رچی پێویست بکات ئه‌نجامی ده‌ده‌ین.\nئه‌ردۆغان پاگه‌نده‌ی کرد: کاتی ۹۰ ڕۆژه‌ی مه‌نبه‌ج کۆتایی پێهاتووه و به‌داخه‌وه تاکوو ئێسته هیچ نه‌کراوه و ئه‌گه‌ر له‌م ماوه که ماوه کارێک نه‌کرێت، ئه‌وه ئیمه‌ش خۆمان ده‌زانین که چۆن هه‌نگاوه پێویسته‌کان هه‌ڵبگرین.\nئه‌و سه‌باره‌ت به ئه‌دله‌ب وتی: هاتنی خه‌ڵکی سڤیل و ئاواره بوونیان بێ هۆ نه‌بوو. ئێمه هه‌ر کارێک له ئه‌دله‌ب ده‌یکه‌ین هه‌مان ئه‌و کاره‌یه له جرابڵۆس و عه‌فرین ده‌یکه‌ین و ڕووبه‌ڕووی کۆریدۆری تیرۆر ده‌بینه‌وه و ڕێگه ناده‌ین سه‌ر بگرێت.