سەرۆک خەو دەبینێ - قەڵەم\nسەرۆک خەو دەبینێ\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 15 ارديبهشت 1395 16:03\nلەناو پەنجەرەکەی گووگل دا نووسی "دیتنی پیاو لەناو تاریکیدا". کۆمەڵێک لینک هات. چاوێکی بەسەردا خشاندن. ئەگەرچی هەندێ لەو وشانەی نووسیبوونی لەناو لینکەکاندا هەبوون، بەڵام رستەکە بە تەواوەتی نەهاتبوو. گووگل شتی تری دەهێنا.\nسەرۆک کتوپڕ لەخەو رادەچڵەکێ. لە تاریکیی شەودا بەدڵەخورپەوە سەیری دەورووبەری دەکا. منداڵ خەوتوون. ژوورەکە هەروا نوقمی تاریکی و رەنگی رەشی نیوەشەوە. بەپەلە دەست بۆ دەمانچەکەی دەبا کە لە پشت سەرییەوە لەژێر سەرینەکەیدایە. ئەوسا لە سەر کەلەکە لە پەنجەرەکەوە سەیری دەرەوە دەکا. نا، لە رووناکایی بەئاستەمی دەرەوە هیچ کەسێک لەحەوشەکەدا نابینرێ. دونیا ئارام ئارامە، بە بێ هیچ دەنگ و جوڵە و مەترسییەک. بەڵام ئەو، ئەوی رێک لەناو حەوشەکەدا بینیبوو. پەیکەرێکی رەشی وەستاوی بێ جوڵە، کە زەق زەق بە چاوە تاریکەکانی لە ژوورەکەی دەڕوانی. ئەو نیگاکانی بە بێ چاوەکانی بینیبوو. پەیکەرەکە خاوەنی نیگاترین نیگای جیهان بوو. سەرۆک ئارام رادەبێ و لەسەرەخۆ لە پەنجەرەکە نزیک دەکەوێتەوە. نا، کەس لەوێ لە حەوشەکە نیە. ئەوجا سەرۆک تێدەگا خەوی بینیوە، خەوێکی ترسناک. لە کاتێکدا بە بەری دەستی ئارەقەی ساردی ناوچاوانی دەسڕێتەوە، رقی لە خۆی دەبێتەوە. نا، نابێ خەوی وا ببینێ. تەنانەت پێشی سەیرە، ئەمە یەکەم جارە لە ژیانیدا خەوی ئاوا ترسناک بەرۆکی پێدەگرێ. نازانێ چۆنی لێک بداتەوە. ئاخر ئەوێک کە سەرتاسەری ژیانی لە مەترسیدا ژیاوە و بە دەیان جێی گۆڕیوە و لە دەیان و سەدان مەترسیی ترسناک رزگاری بووە، بۆ تاقە جارێکیش بێت خەوی ئاوای بەخۆیەوە نەبینیبوو. لادەکاتەوە و سەیری منداڵ دەکا. ئەوسا هەوەسی چوونە حەوشە دایدەگرێ. دەست دەبا بۆ دەسگیرەی دەرگاکە، بەڵام دەستی دەگەڕێتەوە. ترسێک لە سەر پەنجەکانییەوە دەگوازرێتەوە بۆ ناو دڵ و بۆ ناو مێشکی. ئەوەندەی تر پەست دەبێ. بەڵام بێسوودە، دەستی دەرگاکە ناکاتەوە. دەڵێی دەستی کەسێکی ترە و لە شوێنێکی ترەوە فرمانی پێدەدرێ. شتێکی نهێنی پێی دەڵێ نەکا خەوەکە راست بێت و هێشتا پەیکەرەکە لە شوێنێکی حەوشەکە خۆی حەشاردابێ. پشتاوپشت دەگەڕێتەوە سەرجێگاکەی. دوژمن غەددارە! دەنگی هەناسەی منداڵ ژوورەکەی تەنیوە. دیوارە تاریکەکان هێشتا لەچاوشارکێدان. بە دەستەکەی تری دەستێ بە سەر لوولەی دەمانچەکەیدا دێنێ و لە دڵەوە سوپاسی هەبوونی دەکا. ئەوسا ئارام دەخزێتەوە ناو جێگاکەی. پەتووەکە تا سەر برۆکانی هەڵدەکێشێ ولەسەر شان رووەو پەنجەرەکە پاڵدەکەوێ. هەوڵ دەدا لە رێگای ئەو رووناکاییەوە ژوورەکە کۆنتڕۆڵ بکا کە لە پەتووەکەوە لە سەر برۆکانییەوە بە ئاستەم خۆ بە ژێر بەتانییەکەدا دەکا. سەرۆک دەزانێ کە هەموو پەیکەرێک خاوەنی سێبەرە و، هەر ئەم سێبەرە لەقاوی دەدا. کتوپڕ دێتەوە بیری کە قەراوڵەکانیش لەدەرەوەن، بە دەوری خانووەکەیەوە. ئەوسا ئارام دەبێتەوە. نا، بێگومان ئەمە تەنیا خەونە و بەس. ئاساییشە پیاو بۆ ماوەیەک هەروا لە ژێر کاریگەریدا بمێنێتەوە. ئا، ئاساییە، جا هەر کەسێکیش بیت. بەدەم ئەم بیر و خەیاڵانەوە، سەرۆک دیسان خەوی لێدەکەوێتەوە. کاتژمێرەکە بە سەر دیوارە تاریکەکەوە سەعاتی چوارو نیوی دەمەوبەیان پیشان دەدا.\nبۆ سبەی لە ژووری کارەکەی وەک هەمیشە کار زۆرە. رۆژنامەکان بەسەردەکاتەوە، وەڵامی نامەکان دەداتەوە، هەندێ میوان و هاوڕێ بەڕێدەکا و سەرئەنجام وەک هەمیشە وتارێکیش دەنووسێ. وتارێک لە سەر دوژمنی غەددار. ئەو دوژمنەی کە لەپاش تێپەڕینی چل ساڵ هێشتا نەک تەنیا هیچ نەرمییەکی نەنواندووە، بگرە لە جارانیش رەقترە. لە جاران دڵنیاتر. 'ئای دوژمن!' بەڵام لە تەواوی ئەو ماوەیەدا سەرۆک دڵێکی هەر لای خەوەکەی دوێ شەوی بوو. بەرۆکی بەرنەدەدا. نە رۆشنایی رۆژ و نە دەنگی هاتوچۆی هاوڕێیان و نە دەنگی وڕەی ماشینەکان، یارمەتییان نەدەدا. تەنانەت چەند جارێک هەستایە سەرپێ و دەستەکانی لە پشت کەمەری گرێ دان و سینگی راست کردەوە و بە ناوچاوگرژی (وەک هەمیشە) لە بەرامبەری خۆی لە دیوارەکە و تەنانەت لەو دیوی پەنجەرەکەیشی رووانی. بگرە جارێکیشیان بە دەنگێکی بەرزتر لەجاران لە گەڵ چایچییەکە قسەیشی کرد، بەڵام هیچی ئەمانە یارمەتی نەدا. نائومێدانە لەسەر کورسییەکەی دانیشتەوە و شانی دادا. 'باشە ئەو خەوە چی بوو؟'\nساڵانی ساڵ لە دوژمن نەترسابوو، قەت قەت. بگرە 'رقی پیرۆز' رۆژبەڕۆژ زیاتر تێیدا گڕی سەندبوو، وەها کە ورە ببوو بە هاوڕێیەکی هەمیشەیی و رۆژانەی، بەڵام،... ئەو خەوە دۆخەکەی گۆڕیبوو. باشە بچێ بۆ لای کەسێک خەوەکەی بۆ لێکبداتەوە؟ دەیزانی زۆر کەس ئەم کارە دەکەن. بەڵام ئەم بیرەی بە راوەشاندنی دەستەکانی لەخۆی دوورخستەوە. ئەو نابێ بە هیچ شێوەیەک ئەم کارە بکا. حەیای خۆی و شۆڕش و نەتەوەیەک دەبا. ئەها! بە خۆشییەوە ئینتەرنێت هەیە. ئا، ئینتەرنێت و کۆمپیوتر! بە پەلە چووەوە پشت مێزەکەی. باشە بۆ زووتر ئەم بیرەی نەکردبووەوە. رقی لە گەمژەیی خۆی دەبووەوە. بەڵام ئەوەندەی پێ نەچوو هەستایەوە سەرپێ. بەپەلە چوو پەردەکەی دادایەوە. نا، نابێ کەس بیبینێ. هاوڕێی جگەرەکێش زۆرن و بەوێدا تێدەپەڕن. ژوورەکە کەمێک تاریک داگەڕا. بەڵام چاو خێرا عادەتی گرت. هاوین وایە. لە دەروونەوە سوپاسی بیلبیلەکانی خۆی کرد کە سەرەڕای هەڵکشانی تەمەن هەروا خێرا وەڵامی دۆخی نوێیان دەدایەوە. بە تاریکی زوو دەکرانەوە و بە رووناکی زوو خۆیان کۆدەکردەوە. گووگلی کردەوە. حەک کە رقی لە خاویی ئینتەرنێتە! بە تایبەت ئەمڕۆ، بەڵام چاری نیە. دەبێ سەبری هەبێ. وەک چۆن چل ساڵە سەبری گرتووە.\nلەناو پەنجەرەکەی گووگل دا نووسی "دیتنی پیاو لەناو تاریکیدا". کۆمەڵێک لینک هات. چاوێکی بەسەردا خشاندن. ئەگەرچی هەندێ لەو وشانەی نووسیبوونی لەناو لینکەکاندا هەبوون، بەڵام رستەکە بە تەواوەتی نەهاتبوو. گووگل شتی تری دەهێنا. بۆ وێنە 'لێکدانەوەی تاریکی لە خەودا'. یەکیانی کلیک کرد و، خوێندیەوە. سەرەتا هەر هەموو پەرەگرافەکەی پێکەوە خوێندەوە، ئەوسا دووهەم جار لەسەر هەر رستەیەک رادەوەستا و بیری لێدەکردەوە.\n"ئێمە نازانین لە دەروونی تاریکیدا چی هەیە، هەربۆیە هەندێ جار لە تاریکی دەترسین و ناوێرین بچینە ناویەوە. لە خەویشدا نەزانی و گومڕاهی و گوێنەدانەکانمان (غفڵەت) بە شێوازی تاریکی خۆیان دەنوێننەوە. ئەگەر لەخەودا بینیمان لە شوێنی روونەوە دەگەینە شوێنی تاریک، ئەوا لە کارەکانماندا دووچاری دڕدۆنگی دەبین و کارێکی نەزانانە دەکەین، بەڵام ئەگەر لە تاریکییەوە هاتینە دەر ئەوا لێکدانەوەیەکی باشی هەیە. ئەگەر لە تاریکی هاتیتە دەر و چوویتە ناو رۆشناییەوە ئەوا بە گشتی دۆخت باش دەبێ و 'تاریکیی نەزانی' جێ دێڵی...،... ئەگەر کەسێک لە تاریکی دا بوو و تۆ ناتوانی بیبینی بەڵام دەنگی دەبیستی، ئەوا مانای ئەوەیە کەسێکی سەرلێشێواو و رێگا لێ ونبوو داوای یارمەتیت لێدەکا...،... ."\n'نەزانی و گومڕاهی بە شێوازی تاریکی لە خەودا خۆ دەنوێننەوە.' ئەم رستەیە دایدەچڵەکاند. یانی چی، لە دووای ئەو هەموو ساڵە و ئەو هەموو ماندووبوون و بەدبەختی و زەحمەت کێشانە ئیستا خەوێک ببینی کە پێت بڵێ هەموو شتێ هەڵە بوو!... نەزانی و گومڕاهی بوو! مشتێکی بە مێزەکەدا کێشا. کاغەز و قەڵەمەکانی بەردەمی لەترسانا هەڵیانخستەوە. چاوی خستەوە سەر دەقەکە. لە هەموو رستەکاندا زیاتر لەئەوانی تر رستەی کەسەکە بوو سەرنجی رادەکێشا: "ئەگەر کەسێک لە تاریکی دا بوو و تۆ نەتوانی بیبینی بەڵام دەنگی ببیستی، ئەوا..." سەری هەڵبڕی. ئەو، کەسەکەی بینیبوو، بەڵام دەنگی نەبیستبوو. ئەی کەواتە تەعبیرەکەی چ دەبوو؟ دەستی خستە ژێر چەناگەی و بیری کردەوە. ئەها! کەواتە چونکە دەنگەکەی نەبیستبوو ئیتر بەو مانایەیە کەسێکە رێگای لێ ون نەبووە و، بۆیە داوای یارمەتی لێ ناکا. بەڵام پرسیار ئەوەیە ئەو کەسە چی دەوێ، بۆ لەوێیە و بۆ بە بێدەنگی لەو لە سەرۆکی دەڕوانی؟ ئەویش بەو نیوەشەوە؟\nدیسان دەچێتەوە ناو گووگل. زۆر شوێنی بەسەرکردەوە. شتێکی وای دەست نەکەوت. هەستایەوە سەرپێ و پەردەکەی لادا و لەدەرەوەی رووانی. داوای چاییەکی کرد و جگەرەیەکی داگیرساند. داخۆ بچێ بۆ لای ئەو پیرێژنە بەناوبانگەی وا دەیانگوت وەستای لێکدانەوەی خەونە؟ دیسان بە راوەشاندنی دەست بیرەکەی لەخۆی دوورکردەوە. نا، نابێ شتی وابکا. سەرۆکەکان خۆیان نادەنە دەستی هەست و بیرە بێ بنەما و بێ سەرەوبەرەکان. ئەوان تەنیا وەڵامی ئەقڵ دەدەنەوە. ئەم بیرە سینگی پێ راستکردەوە. ئا، ئەقڵ! چەند وشەیەکەی پڕمانا و خۆش ئاهەنگ! بزەیەک نیشتە سەر لێوەکانی. چ گەمژەیە واخۆی دابووە دەست خەیاڵە بێ ماناکان، خەیاڵە پڕوپووچەکان. ئەو تەنیا پێویستی بە کات هەبوو بۆ ئەوەی لەم گێژاوە مەسخەرەیە رزگاری ببێ. هەتا کاتیش زیاتر تێدەپەڕی، هەستی بە ئارامشێکی زۆرتر دەکرد. دەستی بردەوە ئەو رۆژنامەیەی هەڵگرت کە وتارێکی تێدا بە نیوەناچڵی بەجێ هێشتبوو. درێژەی نەدا. لاپەڕەیەکی هەڵدایەوە و گەیشتە بەشی ئەدەب و هونەر. ئەو کە زۆر هۆگری ئەدەب و هونەر نەبوو، وەک هەمیشە لە کاتێکدا رۆژنامەکەی بە دەستەوە بوو هەوڵیدا بە زمان پەنجە گەورەکەی تەڕبکا بۆ هەڵدانەوەیەکی خێرای تر، کە کتوپڕ سەردێڕێک سەرنجی راکێشا "سێبەرێک لە ناو تاریکیدا". بە پەلە راوەستا و بۆ یەکەم جار لە بەشی ئەدەب و هونەر وردبووەوە. چیرۆک بوو. چیرۆکێک لە سێ ستووندا. خوێندیەوە. مرۆڤێک رێگای دەکەوێتە تاریکی و بۆ هەمیشەیش لەناویدا دەمێنێتەوە. هەوڵێکی زۆردەدا بۆ ئەوەی لێی دەرباز بێ، بەڵام هەرچی هەوڵدەدا بێسوودە. تا وای لێدێ کە بۆ خۆیشی دەبێ بە سێبەر، بە بەشێک لە تاریکی. ئەوسا چونکە تاریکی بەشێکی ژیان و 'بوون'ە و بەردەوام پاڵی بە رووناکاییەکانەوەیە، ئەوا مرۆڤەکە زۆر جاران لە ناو تاریکیدا رادەوەستێ و سەیری دەرەوەی خۆی سەیری رووناکاییەکان دەکا! سەرۆک کە لە خوێندنەوەی دەبێتەوە، دادەچڵەکێ. نەکا مرۆڤی ئەم چیرۆکە بێت دوێ شەو هاتبووە خەوییەوە؟ رۆژنامەکە دادەنێ و بە تووڕییەوە رادەبێ و دەست دەکا بە قەدەم لێدان لە ژوورەکەدا. هەست دەکا پەیوەندییەک لەنێوان خەوەکە و ئەم چیرۆکەدا هەیە. نا، ئەمە بە رێکەوت نەبووە. ئەمانە هەمووی ئاماژەن بە شتێک. بەڵام چی؟... کام شت؟ ئەو مرۆڤە کێیە؟... لە کوێوە هاتووە؟ کێ ئەمەی رێک خستووە؟\nنەکا ئەم چیرۆکە تەعبیری خەوەکەی ئەو بێ؟ لێکدانەوە و تەعبیرێکی بە هەڵکەوت. کەسێک کە بووە بەو رێگایەی وا پێیدا دەڕۆیشت، رێگایەک بێ ئامانج، بە بێ شوێنێک بۆ ئەوەی بیگەیتێ، رێگایەک کە خۆی لەخۆیدا بووە بە ئامانج. ئەمە خراپترین و کارەساتبارترین جۆری هەبوونە. بەم بیرە ئەوەندە خەمگین دەبێ کە لە گۆشەیەکی ژوورە تەنیاکەی هەڵدەتروشکێت و دەستەکانی لەناو یەکتردا گرێدەدا و لە عەرزەکەی بەردەمی رادەمێنێ. چەند؟ کەس نازانێ. بیر لە چڵ ساڵی رابردوو دەکاتەوە. ئەو چڵ ساڵەی وا سات بە ساتی چاوەڕوانی روودانی رووداوە گەورە ببوو و هەر ئەمەیشی لەهەموو رۆژنامە و رادیۆ و کۆبوونەوە و چاوپێکەوتنەکاندا گوتبووەوە و دووپات و چەندپاتی کردبووەوە. ئەو چل ساڵەی دەڵێی ساڵێکن، ساتێکن. نەکا سێبەرەکە، ساڵەکان بن، ئەو چل ساڵە؟ ئیستا چەند حەزدەکا سێبەرەکە لانیکەم لە خەوەکەیدا هاواری کردبا. ئاخر بەو مانایە دەبوو فریادڕەسێکی فریا دەکەوت، بەڵام هەموو شتێ هەر بێدەنگی بوو و بێدەنگی. ئەو بێدەنگییەی سەرۆک پێی وابوو لەم چل ساڵەدا بەردەوام شکاندبووی و پاشەکشەی پێکردبوو.\nئارام رادەبێ. سەیری سەعاتەکەی دەستی دەکا. کات درەنگە. شمەکەکانی کۆدەکاتەوە و بەرەو ماڵەوە دەبێتەوە. قەراوڵ و حیمایەکان ئەم لاو لای دەگرن. ئاسمانی ئێوارە ساماڵە. هەورەکان لە هیچ شوێنێ دیارنین. بۆنی خاک بە ئاستەم تێکەڵ بە تەڕییەکە. دەزانێ ئەو تەڕییە هی ئاوپژێنی هاوڕێیانە. دەیانەوێ یارمەتی ئێوارە بدەن بۆ ئەوەی زەوی زووتر سارد بێتەوە.\nشەو لە هەمان شوێن ناخەوێتەوە. داوادەکا جێگاکەی بۆ بەرنە ژوورەکەی پشتەوە. ژنەکەی دەڵێ ئەوێ گەرمە. سەرۆک دەڵێ قەت بەقەدەر ئەمساڵ حەزی بە گەرما و بە ئارەق کردنەوەی ناو جێگا نەبووە! دەڵێ هیچ شتێک بە قەدەر ئارەقکردنەوە بۆ جەستەی مرۆڤی بەتەمەنداچوو باش نیە، سەلامەتی دێنێ.\nجێگاکەی لەوێ لە ژوورەکەی پشتەوە بۆ رادەخەن. لەوێ یەک تاقە پەنجەرەی تیایە کە ئەویش بەرزە و تەنیا ئاسمانی پڕ لە ئەستێرەی شەوانی لێوە دیارە. بزەیەکی دێتێ و لەبەرخۆیەوە دەڵێ تا ئیستا هیچ سێبەرێکیش لە ئاسمانی پڕ ئەستێرە نەبینراوە، ئەگەرچی چل ساڵیش بە سەر تەمەنیدا تێپەڕیبێ.\nسەرۆک ئەو شەوە خەو نابینێتەوە، بەڵام سێىەرەکە دیسان دێتەوە و رێک لەناو حەوشەکەدا لەهەمان شوێن رادەوستێتەوە و بە نیگا بێ چاوەکانی لە ژوورەکان دەڕوانێتەوە. سەرۆک تا بەیانی پەیتا پەیتا خەبەری دبێتەوە و دەست دەبا پەرداخ پەرداخ لە دۆلکە ئاوەکەی پشت سەری دەخواتەوە. دۆلکەکە چوارو نیوی دەمەوبەیان تەواو دەبێ. هەموو جەستەی شەڵاڵی ئارەقە و ئاوە. مووە سپییەکانی سەر سینگی بەیەکتر و بە پێستیدا لکاون. هاڵاوێکی گەرم ژوورەکەی داپۆشیوە. هەناسەکێشان ئەگەرچی زەحمەتە، بەڵام بۆنی ناو ژوورەکە پێی دەڵێ ئەو لێرە تەنیایە،... تەنیای تەنیا، بە بێ هیچ سێبەرێکی پڕ نیگای بێ چاو.\nبەیانی زوو بە دەنگی کەڵەشێری دراوسێکەیان خەبەری دەبێتەوە کە لێرە لەم ژوورەی پشتەوە دەنگی جوانتر دەبیسترێ. سەرۆک چاو هەڵدێنێ و لە ژێر پێڵوە هێشتا قورسەکانییەوە لەو رووناکاییە رادەمێنێ لە پەنجەرە گچکەکەی نزیک سەقفەکەوە خۆ بە ژوورێدا دەکا. لەو کاتەیدا بە دلێکی یەکجار خۆشەوە دەیەوێ سوپاسی ژیان بکا بۆ لەبیرکردنی ناخۆشترین رووداوی ژیانی، دەبینێ تیشکەکە لە وێنەی هەیکەلێک بە سەر سەقفەکەدا راکشاوە. سەرۆک دادەچڵەکێ. هەیکەلەکە چەند لە سێبەرەکە دەچێ. ئەو سێبەرە روونەی ئیستا زەق زەق بە چاوە تاریکەکانی لە ژوورەکە و لەوی دەڕوانی. نیگا بێ چاوەکان. پەیکەری خاوەنی نیگاترین نیگای جیهان.\nلەو ساڵانەوە، ئیستا ئیتر بەشێک لە کاری سەرۆک سیرچ کردن لە گووگلدایە بۆ لێکدانەوەی خەوەکانی. هەموو جارێکیش سیرچ کردنی ئەو سێبەرەی هەر جارەی لە شوێنێکەوە و بە شێوازێک و کەچی بە هەمان نیگاوە دەردەکەوێ. سەرۆک ئیستا یەکێک لە شارەزاترین خەوناسەکانی ناوچەکەیە، ئەگەرچی کەس ناوێرێ بۆ لێکدانەوەی خەوەکانی رووی تێبکا!


ئۆباڵى ئەو کوشتن و بڕینانەی كە بە ناوى دینەوە ئەنجام دەدرێن (٢) - وێب سایتى فتح لله گوله‌ن.\nئۆباڵى ئەو کوشتن و بڕینانەی كە بە ناوى دینەوە ئەنجام دەدرێن (٢)\nنوسراوە لە لایەن فتح الله گوله‌ن بةروار: 07 کانونی دووەم 2014 . بةشةكان گۆزەی شکاو\nهەڵسەنگاندنى بەکارهێنەر: / 10\nلەپاش ڕوخان و لێکترازانی دەوڵەتی عوسمانی، چەندین پەرتەوازەبوونی یەک لە دوای یەک لە جیهانى ئیسلامیدا ڕوویاندا. تازە بە تازە وا خەریکە لە ڕۆژگارى ئەمڕۆماندا چەند هەوڵ و تەقەلایەک دەدرێت بۆ سەرلەنوێ بووژانەوە و دۆزینەوەی ڕۆحی خۆمان. خۆ ئەگەر ئێوە نەک لە جوگرافیای ئیسلام بەڵکو تەنها و تەنها لە ڕووانگەی توركیاشەوە سەیر بکەن دەبینن کە هیچ شتێك وەك دوێنێی خۆی نەماوە و لە ماوەى ئەم چل پەنجا ساڵەی ڕابردوودا هەموو شتێك گۆڕانكارى بەسەردا هاتووە. جا ئیتر ئەو هێزانەى كە ناڕەحەتن بەو پێشكەوتن و گۆڕانكاریانەى كە لە جیهانى ئیسلامیدا ڕوودەدەن، هەڵدەستن بە وروژاندنی کەسانێک کە لە بنەما سەرەكیەكانى دین بێ ئاگان و بە هەست و حەماسەتەوە دەجوڵێنەوە و بەهەمان شێوەش خەڵكی هەر بەو هۆیەوە دەخەنە جوڵە و دەیانكەنە ئامرازێك بۆ هیوا چەپەڵەكانى خۆیان.\nپێویست بوون بە خۆ بەزلزانییەکی لە ڕادەبەدەر و گروپە خەڵەتێنراوەكان\nمەخابن ئەوە ڕاستیەكی حاشا هەڵنەگرە کە ئەمڕۆ هەموو ئەو کەسانەی لە جوگرافیای ئیسلامدا دەژین، كەسانێکی ژیر و خاوەن بیركردنەوەیەکی هاوسەنگ و شارەزاى سەرچاوەكانى خۆیان نین. خۆ ئەوانەش كە دەیانەوێت بە وروژاندنی هەستی خۆبەزلزانی كەسانى دى ڕای گشتی جیهانی بەلای بەرژەوەندیەكانى خۆیاندا ڕابکێشن، ئەو لاوازیانەی ئێمەیان بەدیکردووە کە سەرچاوەکەی لە نەزانى و هەژارى و ئاتاجییەوە دروست بووە، سیناریۆى تایبەتیان بۆ ئەم مەبەستە ئامادەكردووە و بەم هۆیەوە مرۆڤە سادەكانیان یان بەشێوازی خەڵەتاندن یاخود بە بەكارهێنانى دەرمان كردووە بە ڕۆبۆت و وەک ئەکتەرێک ئەم سیناریۆیەیان پێ نواندوون. بەڵێ، بە هەڵخەڵەتاندنی ئەم گروپانە، ئەو خەڵکانەیان بەکارهێناوە کە لە کۆمەڵگەدا فەرامۆشکراون و لەژێر چەکمەی نەزانیدا ماونەتەوە. جا ڕێگەى نەخەڵەتانیش بەوە دەبێت كە سیستەمى بەرگریتان بە بەهێزی بهێڵنەوە. خۆ ئەگەر سیستەمی بەرگریتان بەهێز بێت ئەوا دەتوانن بەسەر هەموو ئەو ڤایرۆس و میكرۆبانەدا زاڵ بن كە دێنە لەشتانەوە. بەڵام هەر کە سیستەمى بەرگریتان تووشى لاوازى هات، ئەوا كەسانى دى بە بەردەوامی دەرزی ڤایرۆساوی بەو لاشەیەدا دەکەن و هەوڵی بەزەویدادانی دەدەن، ئیدی ئێوە ئەوکات ناتوانن بەر بەمە بگرن. جا لە ڕۆژانی ئەمڕۆماندا کە دنیا وەک لادێیەکی لێ هاتووە، زۆر پێویستە ئەو کەسانەی كە شوێنكەوتەى پێغەمبەرى خودان (صلی اللە علیە وسلم) زۆر ژیرانەتر مامەڵە بكەن و بیر لە هەر هەنگاوێك بکەنەوە كە هەڵى دەنێن و کاردانەوەی هەر وتەیەک کە دەیڵێن. هەروەها دەبێت حساب بۆ ئەوەش بکرێت کە ئەو وتەیە چ هەستێک لای کەسی بەرامبەر دروست دەکات. جا پێش زار کردنەوە دەبێت حسابی ئەو دەستكەوت و زیانانە بکرێت کە ئەو وتەیە دەیبێت و هەتاكو دەجار بیر لە قسەیەك نەكرێتەوە نەدركێنرێت. بە تایبەتى کەسێک ئەگەر خاوەنى پێگەیەكى دیاریكراو بێت و نوێنەرایەتى دەستەیەك بكات، ئەوا دەبێت لەم بابەتەدا زۆر هەستیارانەتر مامەڵە بكات. چونکە هەریەک لە ئەندامانی ئەو دەستەیەی کە ئەم تێیدا ئەندامە دەبێت باجی ئەو هەڵەیە بدەن کە ئەم کردوویەتی. بۆ نموونە، لە حاڵەتێكدا ئەگەر كەسێكی سادەی ناو خەڵک قسەیەكى لەمجۆرەى لە دەم دەربچێت و بڵێت: "فڵانە لایەن بێڕێزییەكى لەمجۆرەیان بەرامبەر مزگەوتەكەى ئێوە نواند، ئێوەش بڕۆن و زەرەریان پێ بگەیەنن!" ئەوا دەبینی كەس گوێ بەم قسەیە نادات، بەڵام ئەگەر ئەم قسەیە لەلایەن كەسێكى سەرگەردان و سەرلێشێواوەوە بوترێت کە لەناو خەڵکدا گوێی لێ دەگیرێت، ئەوا دەبێتە هۆكارێک بۆ داڕوخانێكى وەها كە نۆژەنكردنەوەى گەلێك سەخت بێت. بەڵێ، ئەگەر شان بەشانى ئازایەتى و بوێرى، زانست و دانست و بەصیرەت و فیراسەت نەبێت، ئەوا ئازایى و بوێریەكى لەمجۆرە، مرۆڤ توشى شێتییەكى وەها دەكات كە کۆمەڵە هەڵەیەک بکات، نۆژەنکردنەوە و زاڵبوو بەسەریدا ئەستەم و مەحاڵ بێت. بەم پێیە تەنها و تەنها تاوانباركردنى لایەنی بەرامبەر لەسەر ئەو ناڕەحەتیانەی کە تووشی دەبین کارێکی دروست نییە. جا لە ڕاستیدا سوپاى دوژمن كە نایەوێت جوانیەكانى ئیسلام بژێتەوە و بەدەرکەوێت، هەر لە سەرەتاکانی سەرهەڵدانی ئیسلامەوە هەمیشە لە هەوڵى دانانى تەڵەو داودا بووە بۆ موسوڵمانان. بەڵام خەلیفە ڕاشیدیەکان و ئەو بەڕێوەبەرە خاوەن بەصیرەتانەش کە خەلیفەکانیان وەك نمونەیەک بۆ خۆیان بینیوە، بوارى ئەوەیان نەداوە. شایەنى باسە، دەستە دەرەکییەکانی ئەم دوو سێ سەدەیەی ڕابردوو توانیویانە لەوەدا سەرکەوتووبن کە چەندین کەسی فیترەت سادە بکەن بە ئامراز و بەکاریان بهێنن. مەخابن تونیویانە ئەو ڕووخسارە درەخشانەی ئیسلام ڕەش پیشان بدەن. خۆ دەکرێت بوترێت، لە هیچ سەردەمێک لە سەردەمەکانی ئیسلامدا دڕندەییەکی هاوشێوەی ئەم دڕندەییەی ئەمڕۆمان بەناوی دینەوە ئەنجام نەدراوە. خۆ لەوانەیە لە سەردەمێکدا موەحیدینەکان و لەسەردەمێکی تردا قەرمەتییەکان و لە سەردەمێکی تریشدا ئەو کەسانەی کە بە هزری باتینییەوە خۆیان بەستبووەوە پەنجەیان بۆ کۆمەڵە دڕندەییەکی هاوشێوەی ئەمانەی ئێستا درێژ کردبێت. بەڵام تەنانەت ئەوانیش خۆیان نەتەقاندووەتەوە و شەل و کوێرم ناپارێزم نەکەوتوونەتە گیانی پیر و پەککەوتەو منداڵ و ئافرەت و کوشتاری بەکۆمەڵیان ئەنجام نەداوە.\nشێوازى تێکۆشانی ئیماندارانە\nبەم بۆنەیەوە دەمەوێت یادەوەریەكى خۆمتان بۆ بگێڕمەوە. جارێک میوانێكم هاتبوو، باسى ئیسلامۆفۆبیا(ڕق و ترسی بێ بنەما و کوێرانە لە ئیسلام)ى بۆ كردم، باسى ئەوەى كرد كە چۆن وڵاتانی رۆژئاوا وەك دڕندەیەک لە موسوڵمانان دەڕوانن و لە كاریكاتێر و ڕۆژنامە و تەلەفزیۆنەکانیاندا هەمیشە بە خراپە باسى ئیسلام دەكەن. منیش وتم؛ ڕاستە ئەوان بە خراپە هێرش دەكەنە سەر ئیسلام، بەڵام بەداخەوە لە ناو خۆشماندا کۆمەڵە كەسانێك هەن كە عاتیفیانە مامەڵە دەکەن و بەهەمان شێوەی ئەوان بەرسڤیان دەدەنەوە و بەم هۆیەشەوە لوت لە کۆمەڵە کارێکەوە دەژەنن کە نەشیاوە و لەگەڵ ئیسلامدا یەک ناگرێتەوە. ئەوەشم بۆ باسکرد کە ڕاست نییە ئێمە خۆمان بە كەسانێكى زۆر پاك و بێ هەڵە دابنێین. خۆ هەرچەندە ئەمە وەڵامێك بوو كە ئەو چاوەڕوانى نەدەكرد و سەرى لێی سوڕما بەڵام ئەمە ڕاستیەكی حاشا هەڵنەگرە. جا لەکاتێکدا ئێمە بەرپەرچی ئەو خراپانە دەدەینەوە كە بەرامبەر ئیسلام دەكرێن، دەبێت بە شێوەیەك مامەڵە بکەین کە لە ئێمەی ئیماندار بوەشێتەوە. بە پێچەوانەوە ئەو هەڵانەی کە ئەنجام دەدرێن، هەموو موسوڵمانانی جیهان دەخەنە بارێکی قورس و زەحمەتەوە. چونكە ئەم هەڵس و كەوتە نەشیاوانە وا دەكەن کە ئامراز و چەک بدرێتە دەست کەسانێک کە دژی موسوڵمانان بەکاری دەهێنن. جا ئەو شێوەیەی کە پێویستە موسوڵمان بیگرێتە بەر ئەوەیە کە هێندەی نامووسمان ئاگاداری شێواز و مامەڵەمان بین و بە پەیوەست بوون بە بنەما سەرەكیەكانى ئاینەكەمانەوە لە هەوڵ و تێكۆشاندا بین بۆ بەرەنگاربوونەوە و نەهێشتنی ئەو هێرشانەى كە ڕوومان تێدەكەن.\nئەوانەى دڕندەیی دەنوێنن لە موسوڵمانێتی بێ بەشن\nلە كوێ بینراوە كە بە ڕەقى و بە بەكارهێنانى زەبروزەنگ و توندوتیژى و کوشتن و بڕین دین لاى خەڵکی خۆشەویست بكرێت؟ خۆ هەروەک لای بەڕێزیشتان ئاشكرایە، پێناسەی دین بەم شێوازەی خوارەوە کراوە:\nالدین وضع إلهی سائق لذوی العقول باختیارهم المحمود إلى الخیر بالذات\nدین بریتییە لە سیستەم گەلێكى نێردراو لە لایەن خواى گەورەوە كە خاوەن ژیرییەكان بە ئیرادەى سەربەستى خۆیانەوە بەرەو خێر ڕادەکێشێت.\n(بوخارى، كشف الأسرار ١/١٣)\nبە بڕواى من ئەو پێناسەیەی کە بۆ دین كراوە، پێناسە و دەستوورێکە کە لە پێشکەوتووترین سیستەمە دیموکراسییەکان پێشکەوتووترە. چونکە ئیرادەى مرۆڤ بە بنچینەی سەرەکی دادەنێت و خۆی و ئیرادەی بەیەکەوە جێدێڵێت بۆ بریاردان. بە پێى ئایینی ئیسلام، مرۆڤ لە ڕووى بە دیهاتنیەوە زۆر كەریم و ڕێزدارە. خۆ ئەگەر دین بەڕاستى و دروستى جێبەجێ بکرێت و دواتر هەموو ئەو جوانیانە بێنێتە گۆڕێ کە پەیوەندییان بە مرۆڤەوە هەیە، ئەوا ئەوکات مرۆڤەكان هەر خۆیان ئیرادەیان لەو ڕێیەدا بەکاردێنن. بەڵێ، ئەگەر ئێوە جوانیەكانى دین پیشان بدەن و دین لای خەڵکی خۆشەویست بكەن و لە ناخەكاندا بەتامەزرۆییەوە شوێنی بۆ بکەنەوە، ئەوا ئەو كات مرۆڤەكانیش بە ئیرادەیەکی سەربەستەوە هەڵى دەبژێرن و كەسیش ناتوانێت شتێک بەرامبەر بەمە بڵێت. هەموو كەس ئازادە لەوەی کە چ دینێك هەڵدەبژێرێت. خۆ ئەوەى كە لێرەشدا گرنگە؛ بریتیە لە جوان نمایشکردنی ئەو دینە. جا هەروەك خۆشتان دەزانن لایەنێكى ترى شانازى مرۆڤایەتى (دروودى خواى لێ بێت) کە لەگەڵ بانگەوازە ناوازەكەیدا هەردەم لە پێشکەوتندا بووە و هەرگیز لێی دوانەکەوتووە، بریتی بووە لە نمایش و نواندنی دین، هەرچیەكى وتبێت ملیم بە ملیمی لە ژیانیدا پیادە کردووە و هەر بەو شێوەیەش توانیویەتى لەناو دڵەكاندا تەختی خۆی دابمەزرێنێت.\nخۆ لە ڕاستیدا ئێمەش وەك ئوممەتى ئەو، ڕۆژانێک هەر بەم شێوەیە مامەڵەمان دەکرد. بەڵام لەم یەک دوو سەدەیەی دواییدا كەسانێك هاتن و بۆهێڵەکانی ئێمەیان شێواند. بەداخەوە هەندێک لەوان تەنانەت بە ناوى دینیشەوە چەندین خراپەكارییان ئەنجامدا. ئەمەش لەکاتێکدا ئەو كەسانەى کردەی دڕندانە ئەنجام دەدەن لە موسوڵمانیەتى بێ بەشن. هەروەك پێشتریش ئاماژەمان پێ كردبوو، چۆن تیرۆرست نابێت بە موسوڵمان، ئاواش موسوڵمان نابێت بە تیرۆرست. خۆ ئەگەر تیرۆریست لە ناو موسوڵماناندا پەیدا ببێت، ئەوا ئەو کەسە تیرۆریستە تایبەتمەندییەکانی موسوڵمانیەتى لە دەست داوە. هەرگیز بە کەسێكى ئاوا ناگوترێت موسوڵمانى ڕاستەقینە. ئاخر چۆن دەکرێت شتى وا بوترێت، لە كاتێكدا تەنانەت شەڕیش یاساى تایبەتی خۆى هەیە، کاتێک پیغەمبەری خوا (دروودى خواى لێ بێت) سوپایەكى بەڕێ دەكرد، دەیفەرموو: "دینەكەمان قەدەغەی کردووە لەسەرمان کە هێرش بكرێتە سەر ژن و منداڵ و ئەو كەسانەى كە پەنایان بردووەتە بەر پەرستگاكان." جا یەک گرتنەوەی ئەو کوشتن و بڕینانەی کە لەڕۆژگاری ئەمڕۆماندا بەناوی دینەوە ئەنجام دەدرێن لەگەڵ ئەو یاسا و دەستوورانەی کە قورئان و سونەت هێناونی شتێکی تابڵێی ئاستەم و مەحاڵە. لە كۆتاییدا، ئەوەى لەسەر ئێمە پێویستە ئەوەیە کە بە دروستی نمایشی دینەكەمان بکەین و بەرامبەر هەموو كەس بەڕێزەوە هەڵس و كەوت بكەین و ڕێز لە هەموو بیروڕایەک بگرین. چونكە بەزۆر سەپاندنى سیستەم و هزر بەسەر کەسانی تردا پێچەوانەى بنەماکانى دینە. لەبەرئەوە بەكارهێنانى تۆپ و تفەنگ، هەڕەشە و گوڕەشە و زەبروزەنگ و هێرش كردنە سەر خەڵکی و، سەربەخۆیانە بانگەواز کردنی شەڕ و دەست بەسەردا گرتنی بازاڕەکان و بەبارمتە گرتنی كەسانێكى بێتاوان هیچ لایەنێکی نییە کە لەگەڵ دیندا یەکبگرێتەوە. کەسانی وەک ئێمە كە سەر بە دینى ئاشتى و هێمنین، بەرپەرچدانەوەی هاوشێوەیی بە دەستوورێکی ستەمکارانە لەقەڵەم دەدەین و هەموو کات مامەڵەیەکی مرۆڤانە بەسەر ڕەفتارێکی دڕندانەدا پەسەند دەکەین. جا دیارە مرۆڤی باوەڕدار هەرگیز ئەوەندە بێ ئەرزش نەبووە و نابێت کە کۆمەڵە کارێکی هاوشێوەی ئەمانە بکات. خوای گەورە بە دانستەکەی خۆی دڵەکانمان ئاوەدان بکاتەوە. لە هەموو ئەو هەڵە و چەوتیانە بمانپارێزێت و لێمان خۆشبێت کە پێچەوانەی ویستی پڕ شکۆمەندی خۆین. لەسەر ڕێگەى پێغەمبەری خوا (صلی اللە علیە وسلم) و یاوەرانی بمانژێنێت و ئەو ڕێگەیەشمان بۆ ئاسان بکات.


ئاکەپە لە شارەکانی کوردستان بەردەوامە لە پاکتاوکردن و سڕینەوەى سیاسی و کولتوریی گەلی کورد و دوژمنایەتییەکەی لەگەڵ کورد لە دوای هەڵبژاردنى شارەوانییەکان لە ٣١ی ئاداری ٢٠١٩ / ١١ی نەورۆز (خاکەلێوە)ش بەردەوامیی هەیە و نمونەیەکیش لەو دوژمنکارییەى ئاکەپە ئاشکرا بوو.\nپارتی هەرێمە دیموکراتییەکان (دەبەپە - DBP) لە هەڵبژاردنی شارەوانی لە ساڵی ٢٠١٤دا بە رێژەیەکی بەرز لە بەدلیس سەرکەوتبوو، بەڵام حکومەتی ئاکەپە قەیومیی بەسەر شارەوانیدا سەپاند و لە دژی کولتور و زمانی کوردی دەستی بە پاکتاوکاری کرد.\nئاکەپە لە چوارچێوەى ئەو پاکتاوکارییەدا باخچەکانى ساوایان و کاروبارەکانی بواری کولتوری و رۆشنبیریى کوردیى قەدەغە کرد. ئاکەپە لە بەردەوامیى ئەو سیاسەتەیدا پێش هەڵبژاردنە خۆجێیەکانی ٣١ی ئاداری ٢٠١٩ / ١١ی نەورۆز (خاکەلێوە) و دوای ئەوەش هەزاران سیاسەتمەدار و وڵاتپارێز دەستگیر و زیندانیکرد.\nتابلۆی شارەوانیى بەدلیس، کە بە کوردی و تورکی لە سەردەمى شارەوانیى دەبەپەدا لە بەردەم بینای شارەوانیی بەدلیس دانرابوو بە فەرمانی نەسروڵا تانگلای سەرۆک شارەوانیی ئاکەپە، کە دوای ٣١ی ئادار / ١١ی نەورۆز هەڵبژێردرابوو، لابرا. لە جێگەی ئەو تابلۆیە، تابلۆیەک لە بەردەم شارەوانیى بەدلیس دانرا، کە تەنها بە زمانی تورکی لەسەری نووسرابوو شارەوانیى بەدلیس.\nهەروەها تانگلای ئاکەپەیى دواى ماوەیەک لە دەستبەکاربوونی ئەو تابلۆیەی لابرد، کە دەروازەى شاری بەدلیس دانرابوو و بە کوردی، تورکی و ئینگلیزی لەسەری نووسرابوو "بەخێر بێن بۆ بەدلیس". ئەو ئاکەپەییە لە جێگەی ئەو تابلۆییە، تابلۆیەکى دانا، کە تەنها بە تورکی لەسەری نووسراوە "بەخێر بێن بۆ بەدلیس".\nئاکەپە و ئاکەپەییەکان لە بەردەوامیى سیاسەتەکەیان بۆ پاکتاوکردن و سڕینەوەى سیاسیى گەلی کورد لە شاری تاتوانیش خۆیان لە بەرامبەر تابلۆ بە زمانى کوردی پێ رانەگیرا، بۆیە سەرۆک شارەوانیی تاتوانی ئاکەپە ئەو تابلۆیەی بەردەم بینای شارەوانیی تاتوانى لابرد، کە بە کوردی لەسەری نووسرابوو، شارەوانیى تاتوان.\nقەدەغەکردنی زمان و کولتوری کوردی و بەهاکانی گەلی کورد لە سەردەمی دەسەڵاتی ئاکەپە – مەهەپە دا بە بەرنامەیەکی ورد و چڕوپڕ بەڕێوەدەچن. لە زۆربەى شارەکانى باکووری کوردستان خوێندنگە کوردییەکان، مۆنۆمێنتەکان بۆ یادەکانى پەیوەندیدار بە کوردەوە، پەیکەری کەسایەتییەکان، تابلۆ کوردییەکان و رێکخراوە کوردییەکان قەدەغەکران و تەنانەت نکوڵیشیان لە بوونی گەلی کورد و کوردستان کرد!.\nئێستاش نمونەیەکی دیکەی ئەو هێرشە پاکتاوکارییەی ئاکەپە لە دژی گەلی کورد لە بەدلیس دەرکەوت. ئەمجارە هێرش کرایە سەر گۆڕی سیاسەتمەدار و مێژوونووسی ناوداری کورد شەرەفخانی بەدلیسی و بنەماڵەکەی و گۆڕەکانیان وێرانکردن.\nشەرەفخان بەدلیسی لە ساڵانى ١٥٤٣ بۆ ١٦٠٣ ژیاوە. سەر بە بنەماڵەى میرانى بەدلیس بووە و بۆ خۆیشی ماوەیەک میری بەدلیس بووە. نووسەر و مێژوونووسی دیاری کورد بووە و یەکێک لە گرنگترین و دیارترین نووسەر و رۆشنبیرەکانى سەردەمی خۆی بووە.\nشەرەفخان بە نووسینى کتێبی شەرەفنامە ناو و ناوبانگی بۆ هەمیشە پایەدار کردووە. لە شەرەفنامەدا زانیاریى ورد لەبارەى مێژووی کورد و کوردستان، دۆخی ئابووری و سیاسی و کۆمەڵایەتیى کورد، جوگرافیاى کوردستان، خێڵ و هۆز و تیرە و پێکهاتەکانى کوردستان و ئایینەکانى کۆمەڵگەى کوردستان خراونەتەڕوو. شەرەفنامە وەک سەرچاوەیەکى گرنگ لە چەندین تێز و نامەى ماستەر و کتۆرادا سوودی لێوەرگیراوە. شەرەفنامەى سەرچاوەیەکى گرنگی زۆربەى ئەو کتێبانەیە، کە لەبارەى کورد و کوردستانەوە نووسراون.\n299 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکۆی سه‌ردان: 18551627


به‌ره‌ی ڕزگاریی داوای نه‌مانی هاوکاریکردنی ئیسدرائیل ده‌کات\nبه‌ره‌ی ڕزگاریی فه‌له‌ستینیه‌کان داوا له مه‌حمود عه‌باس سه‌رۆکی فه‌له‌ستینیه‌کان ده‌کات تا هاوکاریه ئاسایشیه‌کان له‌گه‌ڵ ئیسرائیلدا ڕابگرێت.\nئه‌م داوایه‌ی به‌ره‌ی ڕزگاریی پێده‌چیت وه‌ک تۆڵه سه‌ندنه‌وه‌یه‌ک بێت له‌سه‌ر سڕ کردنی داهاتی باج له‌لایه‌ن ئیسرائیله‌وه.\nئه‌نجومه‌نی ناوه‌ندی به‌ره‌ی ڕزگاریی فه‌له‌ستینیه‌کان ڕۆژی 5شه‌ممه ئه‌م داوایه‌ی کردووه پاش دوو ڕۆژ کۆبوونه‌وه کردن و ده‌شڵێت ئیسرائیل شکستی هێناوه له وابه‌سته‌بوون به ڕێککه‌وتنه واژۆ کراوه‌کانی نێوان هه‌ردوو لا.\nهێشتا سه‌رۆکی فه‌له‌ستینیه‌کان باسی له‌وه نه‌کردووه ئایا ئه‌م پێشنیازه‌ی به‌ره‌ی ڕزگاریی به‌جێده‌گه‌یه‌نێت یان نا و هه‌روه‌هاش ئیسرائیلیش هێشاش هیچ وه‌ڵامێک یان تێبینیه‌کی نه‌بووه.\nئیسرائیل له مانگی یه‌که‌وه داهاتی باج ی له فه‌له‌ستینیه‌کان گرتووه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا که زۆر پێویستیانه. ئه‌م هه‌نگاوه‌ی ته‌لئه‌ڤیڤ پاش ڕاگه‌یاندنی ده‌سه‌ڵاتی فه‌له‌ستینیه‌کان هات سه‌باره‌ت به هه‌وڵه‌کانی بۆ چوونه ناو دادگای نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ تاوان، که ئیسرائیل و وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکاش به توندی دژی وه‌ستاونه‌ته‌وه.\nهاوکاری ئاسایشی نێوان فه‌له‌ستینیه‌کان و له‌شکری ئیسرائیل به مه‌به‌ستی ئاڵوگۆڕ کردنی زانیاریه‌کانه و هه‌روه‌هاش ڕێگه‌گرتن له ڕوودانی توندوتیژی له نێوان هێزه سه‌ربازیه‌کانی ئیسرائیل و فه‌له‌ستینیه‌کاندا.


:: PM:02:31:08/01/2019 \nكۆبوونه‌وه‌كه‌ى نێوان جۆن بۆڵتنى راوێژكارى ئاسایشى نه‌ته‌وه‌یى ئه‌مه‌ریكا له‌گه‌ڵ به‌رپرسانى تورك كۆتایى هات و رۆژنامه‌یه‌كى توركیش باس له‌وه ده‌كات گرژیى له‌نێوان بۆڵتن و به‌رپرسانى توركیا دروست بووه، بۆیه بۆڵتن توركیا جێده‌هێڵێ.\nبه‌پێى هه‌واڵێكى تورك پرێس، كۆبوونه‌وه‌ى نێوان شاندى ئه‌مه‌ریكا به‌سه‌رۆكایه‌تى جۆن بۆڵتن و به‌رپرسانى تورك ته‌واو بووه و دانیشتنه‌كه دوو سه‌عات و 10 خووله‌كى خایه‌ند، كۆبوونه‌وه‌كه‌ش دوور له چاوى میدیاكان به داخراوى به‌ڕێوه‌چووه.\nوه‌ك میدیاكانى توركیا باسى لێوه ده‌كه‌ن، شانده‌كه‌ى ئه‌مه‌ریكا جگه له بۆڵتن پێكهاتبوو له جۆزیف دانفۆرد سوپاسالارى ئه‌مه‌ریكا و جیمس جیفرى نێرده‌ى تایبه‌تى سه‌رۆكى ئه‌مه‌ریكا له جه‌نگى دژ به داعش.\nشاندى توركیایش له‌لایه‌ن ئیبراهیم كاڵنى گوته‌بێژى سه‌رۆكایه‌تى توركیا و سادات ئۆناڵى یاریده‌ده‌رى وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى توركیا و یاریده‌ده‌رى هه‌وڵگرى توركیا پێكهاتبوو.\nبه‌رله‌وه‌ى كۆبوونه‌وه‌كه‌ى نێوان به‌رپرسانى توركیا و ئه‌مه‌ریكا ئه‌نجام بدرێت، ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغانى سه‌رۆكى توركیا له راگه‌یاندن هێرشى كرده سه‌ر جۆن بۆلتن، بۆیه ماڵپه‌رێكى توركى به ناوى " A HABER" ئه‌ردۆغان ئاماده‌نه‌بووه پێشوازى له بۆڵتن بكات، بۆیه گرژى دروست بووه و بۆڵتن به‌نیازه توركیا به جێبهێڵێ، هه‌مان زانیارى له ماڵپه‌ڕى ئارتى رووسیش بڵاوكراوه‌ته‌وه،.\nشه‌وى رابردوو جۆن بۆڵتن گه‌یشته ئه‌نكه‌ره، به‌ڵام به‌ر له‌وه‌ى سه‌ردانى توركیا بكات، له‌سه‌ر كورد چه‌ند لێدوانێكى له دژى توركیا دا و دووپاتى كرده‌وه كه ئه‌مه‌ریكا بێ گره‌تنیكردنى پاراستنى كورد سووریا جێناهێڵێ.\nئه‌م بابه‌ته 7145 جار خوێنراوه‌ته‌وه


Diplomatic Magazine | ئەنجامی دەنگی ساختە\nلە 2015 پەرلەمانی كوردستان بە دوو زێرەڤانی داخرا! لەكاتێكدا پەرلەمان نەموڵكی بزوتنەوەی گۆڕان و نە یەكێتی و پارتی و نەهیچ حزبێكی كوردستانە، كاتێكیش لەدەرەوەی پەرلەمان بڕیاری ریفراندۆم-درا ئەوەندەی دیكە بێبایەخ كرا. خراپتر ئەوەبوو پەرلەمانتار لەژورێكی پەرلەمان بەند بكرێت و جگە لەسوكایەتی شەخسی، داركاریی بكرێت، ئەم دیمەنە لەمێژووی هیچ پەرلەمانێكی دونیا نەبووەو نییە.\nهەڵبژاردنی 2018 و قەبارەی تەزویرو ساختەكردنی دەنگی خەڵك ئەوەندە گەورەبوو، هیچ قیمەتی بۆ دامەزراوەی نوێنەرایەتی خەڵكی كوردستان نەهێشتەوە، قەبوڵكردنی ئەنجامەكەیشی شەرعیەتدان بوو دەنگی ساختە! ئەو ژمارە زۆرەی بەدەنگی ساختەش بەدەستهات، بووە بارێكی گران بەسەر سەقامگیریی سیاسی و پرسی سازانی نیشتیمانیی لە كوردستان.\nبۆیە دەبێ بەئاسایی بیبینن بەشێك لەوانەی ئێستا لەپەرلەمانن شەق بوەشێنن یان یان هەڵسوكەوتی نەشیاو و دوور لە عورف و هەڵسوكەوتی گشتیی بكەن، چونكە لەبنەڕەتدا بەشەرعی نەهاتوون و نەبوونەتە پەرلەمانتار! واوەتریش غەدرێكی زۆر لە پێكهاتەكانی دیكەی وەك كلدۆ ئاشوریی و توركمانەكان كرا! بەدەنگی پۆلیس و ئاسایش و زێرەڤانی و پێشمەرگە، ژمارەیەك داردەست كرانە نوێنەری ئەو پێكهاتانە، لەكاتێكدا كۆتا بۆ گرەنتیكردنی مافی بەشداریی پێكهاتەكان بوو نەك زوڵم لێكردن و بەكارهێنانیان بۆ خواستی سیاسی و كردنیان بە بەشێك لە ململانێی سیاسی لەكاتێكدا ئەوانەی بەناوی ئەوانەوە لە پەرلەمانن، نوێنەرایەتی خۆیشیان ناكەن نەك پێكهاتەكانیان.\nبا لەحكومەت بپرسین، بزانین چ دامەزراوەیەكە؟\nلەهەموو دونیا حكومەت سێ ئەركی سەرەكی لەئەستۆدایە، یەكەم؛ دابینكردنی ئەمن و ئاسایش، دووەم؛ دابینكردنی خزمەتگوزاریی گشتیی، سێیەمیش؛ مسۆگەركردنی عەدالەتی كۆمەڵایەتی.\nئەوەی سەرەوە بەشێکە لەواقع و ژیانی کۆمەڵگای کوردستان، بۆیە ئاساییە پەرلەمان لەبری ببێتە سەکۆی گفتوگۆو بەیەکگەیشتنی دیدو بۆچونە جیاوازەکان، ببێتە شوێنی شەق وەشاندن و سەپاندنی مەنتقی زرینەی ساختەو تەزویر.


سەربازگه‌ى سەرەکى ڕێکخراوى ئه‌لقاعیدە لە موسڵ ده‌ته‌قێنرێته‌وه\nلە میانەى ئۆپەراسۆنێکى گه‌وره‌ی سەربازى لە باشورى شارى موسڵ گەورەترین موڵگەى رێکخراوى ئه‌لقاعیدە لە عێراق دۆزرایەوە و پاشـان ته‌قێنرایه‌وه.\nسەرکردایەتى ئۆپەراسۆنەکانى موسڵ لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند لە ناوچەى جەزیرەى باشورى موسڵ هێزەکانیان، سەربازگه‌ى سەرەکى رێکحراوى قاعیدەیان لەناوبرد کە شوێنى حەشاردانى چەک و تەقەمەنى و مەشقى سەربازى و گۆڕه‌پانی ڕاهێنانی نیشـانگرتنه‌وه بووه.\nلەم باریەوە، لە لێدوانێکیدا بۆ دەنگى ئەمریکا لیوا مەهدى غەڕڕاوى فەرماندەى پۆلیسى فیدرالى کە رێبەرایەتى ئەو ئۆپەراسۆنەى دەکرد، رایگەیاند لەو هەڵمەتەدا شەڕێکى یەک کاژمێری ڕوویدا و دوو لە ئەندامانى قاعیدە کوژران و 7ى دیکەش دەستگیرکران.\nگوتیشى ئەوەى لەناوبرا سەربازگه‌ى سەرەکى قاعیدە بوو نەک تەنها لە موسڵ بەڵکو لە تەواوى عیراقدا.\nراشیگەیاند 6 بنکە و بارەگاى سەرەکى رێکخراوەکەى لەخۆدەگرت و پاش ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی لەگەل دوو تۆن مادەى سیفۆر و 8 کامیۆنى بارهەڵگرى بۆمبڕێژکراو سەدان بۆمبى لاڕێگا و زیاتر لە دوو هەزار موشەکى هاون و کاتیۆشا تەقێندرانه‌وه.


چەند بڕیارێك بۆ قەدەغەی هاتووچۆ و دەوام دەركرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلیژنەی باڵای تەندروستی و سەلامەتی نیشتمانی لە چەنجوومەنی وەزیرانی عێراق چەند بڕیارێكی دەربارەی ڕێكارەكانی ڕوووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا دەركرد و بڕیاریشیدا دەوامی فەرمانبەران كەم بكرێتەوە.\nئەمیندارێتی گشتی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لیژنەی باڵای تەندروستی و سەلامەتی نیشتمانی كۆبۆتەوە و بڕیاریداوە لە ڕۆژانی جەژنی قورباندا قەدەغەی هاتووچۆی تەواوەتی پەیڕەو نەكرێت، بەڵكو تەنها نیمچە قەدەغە كاری پێ دەكرێت.\nبەپێیی بڕیارەكانی لیژنە باڵاكە، دەوامی فەرمانبەران لە دامودەزگاكانی دەوڵە بەڕێژەی 50% كەم دەكرێتەوە بۆ كەم كردنەوەی قەرەباڵغی لە بەش و هۆبەكاندا.\nجەختیشكراوەتەوە، ڕێكارەكانی خۆپارێزی زۆر توند دەكرێن و هەر دوكان و خاوەن مۆڵ و بازاڕێك پابەند نەبێت سزای دارایی دەدرێت.\nبەپێی ڕاگەیەنراوی وەزارەتی تەندروستی عێراق لە ئێستادا شەپۆلی سێیەمی كۆرۆنا وڵاتی گرتۆتەوە و ڕۆژانە نزیكەی 8 تا 10 هەزار كەس تووشی ڤایرۆسەكە دەبن، كە بەشێكی زۆریان لە جۆری گۆڕاوی (دەلتا)یە.\nئەم بڕیارانەی عێراق لەكاتێكدایە، كە لە هەرێمی كوردستان سەرەڕای هەڵكشانی ئامارەكانی تووشبوون و مردن بە كۆرۆنا، كە دوێنێ چۆتە نزیكەی 2 هەزار كەس، بەڵام دەوامی فەرمانگەكان بەتەواوی كراوەتەوە و هیچ ڕێكارێكی قەدەغە و خۆپارێزی توند نەگیراوەتە بەر و زۆربەی شوێنەكان كراوەن.


خامه‌نه‌یی: ڕێگه ناده‌ین پـشـکنه‌رانی نێوده‌وڵه‌تی شوێنه له‌شـکریـیه‌کانمان بپـشـکنن\nڕێبه‌ری باڵای ئێران ده‌ڵێت وڵاته‌که‌ی ڕێگه نادات پشـکنه‌رانی نێوده‌وڵه‌تی بچنه نێو شوێنه له‌شـکریـیه‌کانی وڵاته‌که‌ی یان چاوپـێکه‌وتن له‌گه‌ڵ زانایانی بکه‌ن له چوارچێوه‌ی ئه‌و ڕێکه‌وتنه چاوه‌ڕوانکراوه‌ی نێوان ئێران و کۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تی له‌سه‌ر به‌رنامه ناوکیـیه‌که.\nعه‌لی خامه‌نه‌یی ڕۆژی چوارشه‌ممه ئه‌مه‌ی له میانه‌ی ئاهه‌نگێـک ڕاگه‌یاند که بۆ ده‌رچوونی خوێندکاران له زانکۆی ئیمام حسێن له تاران به‌ڕێوه‌چوو.\nخامه‌نه‌یی گوتی داوای لایه‌نه بیانیـیه‌کان بۆ چاوپـێـکه‌وتن له‌گه‌ڵ زانایانی ئێرانی وه‌کو لێکۆڵینه‌وه‌یه وایه، بۆیه ئێران ڕێگه نادات به‌و شێوه‌یه سووکایه‌تی به زاناکانی بکرێت.\nئه‌م لێدوانه‌ی ڕێبه‌ری باڵای ئێران نێگه‌رانی دروسـتکردووه له‌وه‌ی ببێته سه‌ره‌تایه‌ک بۆ قایل نه‌بوونی ئێران به هه‌ندێک مه‌رجی نێوده‌وڵه‌تی بۆ گه‌یشـتن به ڕێکه‌وتنێـکی کۆتایی له‌سه‌ر به‌رنامه ناوکیـیه‌که.\nزلهێزانی جیهان و ئێران له 2 ی مانگی چواردا ڕێکه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پشـکنه‌رانی ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆم ده‌سه‌ڵاتی زیاتریان هه‌بێت بۆ ئه‌نجامدانی پشکنینی له ناکاو بۆ هه‌ر شوێنێـک گومانی لێبکرێت چالاکی ناوکی نائاسایی لێ ئه‌نجام ده‌درێت.\nڕۆژی چوارشه‌ممه له ڤیه‌نـنا وتووێژکارانی ئێرانی و نێوده‌وڵه‌تی ده‌سـتیان به دانوسـتاندن کرده‌وه و بڕیاره هه‌تا ڕۆژی چوارشه‌ممه به‌رده‌وام بـبێت.


عێراق سەرکەوتن بەسەر داعشدا رادەگەینێت لە نەینەوا\nبە سەرکەوتن بەسەر داعشدا لە تەلەعفەر ئەو پارێزگایەی باکور ئێستا بەتەواوی لەدەستی هێزەکانی عێراقدایە، سەرەکوەزیران حەیدەر عەبادی وتی.\nئاژنسی فرانس پرێس\nهێزەکانی عێراق نیشانەی سەرکەوتن پیشانده‌ده‌ن له‌كاتێكدا پێشڕەویدەکەن بەرەو عەیازییە لە باکوری تەلەعفەر لەدوایین قۆناغەکانی شەڕەکەدا بۆ وەدەرنانی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) لە ناوچەکە لە 30 ئاب.\nعێراق پێنجشەممە (31 ئاب) رایگەیاند هێزەکانی شاری تەلەعفەری پارێزگای نەینەوا و ناوچەكانی دەوروبەری گرتۆتەوە لە سەرکەوتنێکی تری گەورەدا بەسەر رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)دا.\nتەلەعفەر دوایین ناوه‌ندی گەورەی دانیشتوان بوو لە باکوری عێراق کە هێشتا لەژێردەستی گروپەکەدا بوو، شکستهێنانی لەوێ داعش بێبەری دەکات لەوشوێنەی کە پێشتر ناوه‌ندێكی سەرەکی بوو بۆ هێنانوبردنی شمه‌ك له‌نێوان ناوچه‌كانی ژێرده‌ستیدا له سوریا و عێراق.\nبەیاننامەیەك لە نوسینگەی سەرەکوەزیران، حەیدەر عەبادی، رایگەیاند: "بەختەوەریمان تەواوە، سەرکەوتن گەیشت و ئێستا پارێزگای نەینەوا بەتەواوی لەدەستی هێزەکانی ئێمەدایە."\nدوای 12 رۆژ لە شەڕکردن، عەبادی رایگەیاند تەلەعفەر "شوێنی خۆی بەدەستهێنایەوە لە سنوری نیشتیماندا."\nگرتنەوەی تەواوی پارێزگای نەینەوا دوای چەند هەفتەیەك لە وەدەرنانی داعش دێت لە موسڵ لەلایەن هێزەکانی عێراقه‌وه بە پاڵپشتی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دوای سێ ساڵ لەوەی گروپەکە "خەلافەت"ێكی تێداڕاگەیاند كه به‌شێكی عێراق و سوریای ده‌گرته‌وه.\nداعش زۆربەی ئەو سنورەی کۆنتڕۆڵی کردبوو لەدەستیداوه لەو دوو وڵاتەدا لە کۆتایی 2014ەوە کاتێك هاوپەیمانی نێودەوڵەتی راگەیەندرا.\nشەڕکەرانی داعش لە عێراق ئێستا تەنیا شاری حەویجەیان لەژێر دەستدایە لەگەڵ چەند ناوچەیەکی کەم لە بیاباندا لەسەر سنوری سوریا.\nگروپەکە تەلەعفەری داگیرکرد لە حوزەیرانی 2014. لەوکاتەدا شارەکە 200,000 دانیشتوی هەبوو بەڵام بەرپرسان دەڵێن کاتێك شەڕەکە بۆ گرتنەوەی شارەکە لە ئاب دەستیپێکرد نه‌ده‌زانرا چەند کەسی تێدا مابوو.\n'کۆتایی داعش لە باکوری عێراق'\nجێگری فەرماندەی هاوپەیمانان، جەنەڕاڵ روپه‌رت جۆنس، وتی كه‌وتنی ته‌له‌عفه‌ر مانای کۆتاییهاتنی داعشە لە باکوری عێراق.\nجۆنس وتی: "ئازادکردنی شارەکە و ئەوەی لە پارێزگای نەینەوا ماوەته‌وه بەشێوەیەکی بنەڕەتی کۆتایی بە بوونی سەربازیی داعش دەهێنێت لە باکوری عێراقدا."\nبەرپرسان دەڵێن گرتنی تەلەعفەر زیاتر کاری گروپەکە سەختدەکات بۆ گواستنەوەی شەڕکەران و چەك لەنێوان عێراق و سوریادا.\nداعش لە سوریاش توشی شکستی گەورە هاتووە کە هێزەکانی سوریای دیموکرات زیاتر لە نیوەی شاری رەققەیان گرتۆتەوە.\nبەرپرسانی عێراق ئێستا چاوەڕێدەکرێت هێرشیکی نوێ دژی داعش ئەنجامبدەن لە شارۆچکەی حەویجەی پارێزگای کەرکوك بە دووری نزیکەی 300 کیلۆمەتر لە باکوری بەغدا.


ئاریتما موحه‌ممه‌دی : كوردستان ڕووی له گۆڕانكارییه . – WTARIKURD\nڕووداوه‌كانی باشووری كوردستان هه‌ڵگری دوو په‌یامی گرینگ و پڕ باییخن !\nیه‌كکەم : ده‌بێ ده‌سه‌ڵاتی حیزبیی و حوكوومیی له داواكارییه‌كانی خه‌ڵك تێ بگات و ده‌رفه‌تی له‌بار بۆ پێشه‌وه‌چوونی دۆخی سیاسیی ، كۆمه‌ڵایه‌تیی و ئابووریی هه‌موار بكات و دۆخی ژیانی گه‌لیش ئاوری لێبدرێته‌وه . پێویسته ده‌سه‌ڵاتی حیزب و حوكوومه‌ت له‌وه بگات كه گه‌ل توانای ئه‌وه‌ی هه‌یه كه وه‌ك ڕه‌شه‌با كۆشكی ده‌سه‌ڵاتی حیزب و حوكوومه‌ت بله‌رزێنێت و ده‌سه‌ڵات تووشی كێشه‌ی بنه‌ڕه‌تیی بكات . ئه‌م دۆخه‌ی كه ئه‌مڕۆ باشووری كوردستانی پێدا تێپه‌ڕ ده‌بێ ، گه‌لێك چاره‌نووسسازه و كاریگه‌ریی ئه‌رێنیی و نه‌رێنیشی له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی سیاسیی كورد له هه‌موو به‌شه‌كانی كوردستان هه‌یه . نابێ ئیزن به‌وه بدرێ كه داخوازییه‌كانی گه‌ل و مافی ڕه‌وای گه‌ل تێكه‌ڵ به قینی كۆنه بكرێت و نه‌یاران داخی خۆیان له ڕێگای ناڕه‌زایه‌تییه‌كانی چینوتوێژه‌كانی كوردستانه‌وه به‌سه‌ر لایه‌نه‌كانی دیكه‌دا بڕژێنن . چونكه ئه‌وه به مانای فێڵكردن له‌گه‌ل دێت . ده‌بێ گه‌لیش ڕێ له‌وه بگرێت و ئیزن نه‌دات كه داخوازییه ڕه‌واكانیان له‌لایه‌ن هندێك لایه‌نی تاییبه‌ته‌وه ده‌ستی به‌سه‌ردا بگیردرێت و وه‌ك گوشار بۆسه‌ر ده‌سه‌ڵات به‌كار ببردرێت . گه‌ل هه‌رده‌م ده‌توانێ به گوشار خستنه‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات داخوازییه‌كانی به‌ده‌ست بهێنێت و پێویست به‌وه ناكات كه گرژیی ، ئاڵۆزی و تنوتیژیی تێكه‌ڵ به ویسته‌كانی بكات.\nدوووم : ئه‌م گرژیی و ئاڵۆزییانه بینه‌ری تاییبه‌ت به‌خۆی هه‌یه و وڵاتانێكی ناوچه‌یی و ده‌كرێت بڵه‌یین كه جیهانییش چاوه‌دێریی دۆخه‌كه ده‌كه‌ن و پێویسته كه ده‌سه‌ڵات به باییخه‌وه چاو له داخوازییه‌كانی گه‌ل بكات . له‌وانه‌یه هندێك له وڵاتانی ناوچه‌یی ئه‌م ئاڵۆزییانه وه‌ك ده‌رفه‌ت بۆ شێواندنی دۆخی سیاسیی هه‌رێمی كوردستان به‌كار بێنن و نێوبانگی كورد و ده‌سه‌ڵاتی كوردیی له وڵاتانیی بڕیارده‌ر له‌كه‌دار بكه‌ن . له ماوه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابردوودا نه‌ته‌وه‌ی كورد و ده‌سه‌ڵاتیی كوردیی به‌چه‌شنێكیی ئه‌رێنیی ڕۆژه‌ڤی ڕۆژنامه و گۆڤاره‌كانی جیهانیی بۆخۆی ته‌رخان كردبوو ، نابێ ئاڵۆزییه‌كان له ڕێچكه‌ی خۆی لابدات و كاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر هێزی كورد له ناوچه‌كه دابنێت . نابێ ئه‌م ئاڵۆزییانه ببنه هۆی ئه‌وه‌كه كورد پاڵپشتیی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌ده‌ست بدات .\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌موو چینوتوێژه‌كانی كۆمه‌ڵگای كوردستان هه‌ست به ناسكیی ئه‌م دۆخه ناكه‌ن و پتر كۆمه‌ڵگای ئێمه له چینه‌كانی جیاواز پێك دێت كه به‌داخه‌وه به‌شێك له‌وان ئاگاداری دۆخی سیاسیی ناوچه‌یی نیین و له كۆدا هۆشیاریی سیاسیی نه‌ته‌وه‌ییمان لاواز و بێ په‌رژێنه . ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات و ئه‌و به‌شه له چینه‌كانی كۆمه‌ڵگا كه له ڕووناكبیرانی سیاسیی، قوتابیان و خوێندكاران پێك دێن به وریاییه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌م دۆخه‌دا هه‌ڵسووكه‌و‌ت نه‌كه‌ن ، له‌وانه‌یه ئاسۆی گه‌شی كورد به‌ره‌و زه‌رده‌په‌ڕی ئێواران هه‌ڵزنێت .\nئه‌مه‌ش كاره‌ساتی سیاسیی لێ ده‌كه‌وێته‌وه . چونكه نه‌یارانی كورد هێنده زۆرن كه دائیم و به‌رده‌وام له كه‌مینی ئه‌و هه‌رێمه خنجیلانه دان . من لێره‌وه ده‌سه‌ڵاتی حیزبیی به به‌رپرسی سه‌ره‌كیی ئه‌م دۆخه ئه‌ژمار ده‌كه‌م و به‌ڕاستی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته له ئاست داخوازییه‌كانی گه‌لی ئه‌م هه‌رێمه نابه‌رپرسانه جووڵاوه‌ته‌وه . ئێمه وڵاتێكی سه‌رمایه‌دار و خاكێكی به پیتوبه‌ره‌كه‌ت به سیسته‌می سه‌رمایه‌داریی له‌و هه‌رێمه ده‌بینین كه به‌شێكی زۆر له دانیشتووانی شه‌وانه به‌برسێتییه‌وه سه‌ر ده‌نێنه سه‌ر سه‌رنیاكه‌یان . هاوكات به‌شێكی دیكه‌ش له كۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌م هه‌رێمه به‌هۆی ده‌سه‌ڵاته‌وه تووشی جۆره سه‌رلێشێواوییه‌ك بووه . هه‌نووكه به‌شێكی سه‌ره‌كیی له كۆمه‌ڵگا گه‌نده‌ڵ بووه . ئه‌مه‌ش به‌هۆی مووچه‌وه، مووچه‌یه‌ك كه له‌ژێر ناوی مووچه‌ی حیزبیی خۆی پێناسه ده‌كات . ئه‌م چه‌شنه له مووچه‌خۆران ڕۆژانه بێكارن و به به‌رده‌وام له چاییخانه‌كاندا پاڵیان داوه‌ته‌وه و بێكار ده‌سووڕێنه‌وه و به شه‌قامه‌كانی شاردا ده‌خولێنه‌وه .\nمووچه‌داری بێكار بۆخۆی كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌یه كه ده‌توانێ له داهاتوودا كاره‌سات بخووڵقێنێت . ئه‌وه‌یكه لێره‌دا جێگای ڕامان و وردبوونه‌وه‌یه ئه‌وه‌یه كه بنچینه‌ی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته پێویستی به هه‌ڵته‌كان و نۆژه‌نكردنه‌وه هه‌یه كه ڕێ بۆ پووچه‌ڵكردنه‌وه‌ی هه‌موو چه‌شنه گه‌نده‌ڵیكارییه‌ك خۆش بكات و ده‌سه‌ڵاتێكی گه‌لیی و به‌رپرس لاپه‌ڕه‌یه‌كی نوێ له ژیانی خزمه‌ت به كۆمه‌ڵگا هه‌ڵبداته‌وه . ئه‌م گۆڕانكارییانه له‌هه‌ر ئانوساتێكدا ڕوو بدات جێگای دڵخۆشییه و نابێ به‌هۆی ناسكیی دۆخی ناوچه‌ییه‌وه كڵاوڕۆشنه له‌سه‌ر ڕێی هاتنی وزه‌ی ڕووناكیی بۆنێو ماڵ دابنێین . ده‌بێ ده‌سه‌ڵات به‌رپرسانه‌تر له‌گه‌ڵ ئه‌م دۆخه‌دا بجووڵێته‌وه و دابینكردنی به‌خته‌وه‌ریی له ژیانی دانیشتووانی ئه‌م كۆمه‌ڵگا وه‌ك ئامانجیی سه‌ره‌كیی خۆی دابنێت . چونكه كۆمه‌ڵگه برسیی ، هه‌ژار و نه‌داره . له‌و لاشه‌وه ده‌سه‌ڵات سكتێر، خومار و سه‌رخۆشه .\nخه‌ڵكی برسیی و نه‌داریش بیر له نان و ئاو ده‌كاته‌وه ، بیر له سه‌ربه‌ستیی و ده‌وڵه‌تیی كوردیی ناكاته‌وه . هه‌روه‌ك چون بۆچوونێكی سه‌رمایه‌داریی هه‌یه كه ده‌ڵێت هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی له‌سه‌رده‌می سه‌رمایه‌داریدا له‌دایك ده‌بێ ، كه‌واتا ده‌سه‌ڵات ئه‌گه‌ر هه‌موو ئه‌م كێشانه به پرسی ده‌وڵه‌تی كوردییه‌وه گرێ ده‌ده‌یت ، ده‌بێ له پێشدا برسێتی بڕه‌وێنیته‌وه . ده‌وڵه‌تێكیش كه برسێتیی چاره‌سه‌ر نه‌كات و نه‌توانێ گۆڕانكاریی له ژیانی كۆمه‌ڵگا پێك بهێنێت ، ناتوانێ ده‌وڵه‌تی كوردستان له‌م دۆخ و دۆخه‌كانی دیكه‌ش مسۆگه‌ر بكات . هه‌رێمی كوردستان خاوه‌ن نه‌وت و گاز و ئاوه، خاوه‌ن زه‌ویی پانوبه‌رین و به‌راوه .\nحوكوومه‌تێك كه نه‌توانێ به‌و هه‌موو وزه‌وه سه‌ربه‌ستیی دابین بكات و نه‌توانێ كه كێشه‌ی ئابووریی بڕه‌وێنێته‌وه و خه‌ڵكی برسیی تێر نه‌كات ، ئیتر بوونی له قه‌یرانه و قه‌یرانیش قه‌یران ده‌خووڵقێنێت و ناكرێ به قه‌یران قه‌یران چاره‌سه‌ر بكرێت . من له‌گه‌ڵ ڕاپه‌ڕینیی گه‌لی كورد له باشوورم و پێموایه كه ده‌سه‌ڵاتی حیزبیی نه‌یتوانیوه دادپه‌روه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تیی دابین بكات و برسێتیی و هه‌ژاریی بنبڕ بكات . ده‌سه‌ڵاتێك كه به‌وهه‌موو سامانه سرووشتییه‌وه نه‌توانێ هه‌ژاریی و نه‌داریی ڕیشه‌كێش بكات و له دابینكردنی دادپه‌روه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تیی سه‌ركه‌وتوو نه‌بێت و تووشی شڵه‌ژان بێت ، نه‌بوونی باشتره له بوون . ئه‌مه به‌و واتایه دێ كه كۆمه‌ڵگه هه‌وڵ بۆ گۆڕانكاریی ڕیشه‌یی له بنه‌ماكانی ده‌سه‌ڵاتیی سیاسیی ئه‌م هه‌رێمه بدات ، نه‌ك ته‌نیا بیر له چاره‌سه‌ر كردنی بێمووچه‌یی بكاته‌وه . بوونی مووچه‌ی زۆر یه‌كێ له كێشه‌كانی گه‌وره‌ی ئه‌م هه‌رێمه‌یه . زۆر مووچه‌یی به یه‌كێ له هۆیه‌كانی كۆمه‌ڵگا و ده‌سه‌ڵاتی گه‌نده‌ڵ پێناسه ده‌كرێت .\nنەبەز گۆران : ئێمە تاقمی نەوشیروان مستەفاين !


دامەزراندنی پەکەکە گەورەترین رووداوی مێژووی هاوچەرخی گەلی کوردە\n٢٧ی مژدار ساڵیادی ٢٩هەمین دامەزراندنی پارتی کرێکارانی کوردستان پەکەکە. دامەزراندنی پەکەکە گەورەترین رووداوی مێژووی هاوچەرخی گەلی کورد و هاوکات وەکوو سەرکەوتووترین ئەزموونی بەرخۆدان و تێکۆشانی ئازادیخوازی نەتەوەی کورد دەنرخێندرێت. ساڵیادی سیەمینی ئەو قەڵەمبازە شکۆدارە مێژووییە لە گەلی کۆڵنەدەر و بەرخۆدان‌ڤانی کورد لە هەر لایێکی جیهان، لە مرۆڤایەتی و سەرجەم تێکۆشەرانی ئازادی و دیموکراسی پیرۆز بێت.\nلە کاتێک‌دا کە کۆمەڵگای کورد، لە ژێر کاریگەری سیاسەتی قڕ کردن و نکۆڵی کردنی داگیرکەران پارچە پارچە و پەرتەوازە بووە، وەکوو جەستەیێکی نیوە گیان تووشی نەهامەت و شکەست و بە دەیان جۆرە قەیرانی کۆمەلایەتی و فەرهەنگی و تەنانەت تێک‌چوونی شۆناسی نەتەوەیی ببۆوە، ئەو گەلەی کە لە ژێر چەتری کۆلۆنیالیستی نێونەتەوەیی لە لێواری مان و نەمان‌دا قەتیس مابوو، گەلێک کە لە مێژوو شکۆدارەکەی‌دا بڕدرا بوو، لە تێگەیشتنی هاوچەرخی هەبوونی خۆی سەرگەردان کرابوو، زۆربەی هیواکانی بۆداهاتوو نەزۆک و هەڵواسراو بوو، ئەو گەلەی کە لە نێو کۆمەڵی جیهانی‌دا و لە نێو بازنەی مرۆڤایەتی‌دا، تەریک کرابوو و ناسنامەی خەڵکێکی نەفرەت لێکراو و کۆیلایەتی هەتاهەتایی بۆ نەخشێنرا بوو. گەلێک کە ئەوەی ناوی چارەنووس بێت لێ ون بوو، ئەوەی ناوی ئیرادە بێت لێ سەندرابوو، گەلێک کە بە هەڵاتن بەرەو پەسەند کردنی فەلسەفەی نەبوون، پەلکێش دەکرا. وڵاتێک کە مرۆڤە‌کانی، سرووشتەکەی، و هەرچی ناوی هەبوون بێت، خاپوور دەکرا. قۆناخێک کە کوردستان ئیدی نەک هەر لە نەخشەی سیاسی باو لە جیهان‌دا سڕا بووە، بەڵکوو ئیدی لە‌نەخشەی یاد و خەیاڵەکانی مرۆڤیش‌دا بەرەو سڕینەوە دەچوو. وڵاتێک کە ئەوپەڕی کۆلۆنیالیزم بە بێ هیچ ئاستەنگیێک، تێدا هەڵدەسووڕا. ژینۆسایدی زیهنیەتی و رۆحی و مێژوویی و فەرهەنگی، لەو پەڕی خۆی‌دا بوو. فەلسەفەی هەبوون ژینۆساید دەکرا.\nلەو کوردستانەی کە ئەمڕۆ بە سەربەرزیەوە ناوی دەهێنن، شیعر و شادی، بەیت و بالۆرە، لاوک و حەیران و هەتا دواندنی ئاسایی بە کوردی قەدەخە بوو. لاواندنەوەی دایکان، پێکەنینی منداڵان و هەرهەموو شتێک قەدەخە بوو. دوژمن ماڵ بە ماڵ دەگەڕا و داخوا کامە منداڵ لە کامە ماڵ تەنیا جارێَََک بە کوردی لە گەڵ دایک و باوکی دواوە. لەو وڵاتە بە گوێرەی سەرەتایی‌ترین پیوانە هاوچەرخەکانی مرۆڤایەتی، هەموو شتێک لە گەلی کورد زەوت کرابوو. لە ماوەی دەیان ساڵ هەرچی هەڵوێستی خۆڕاگرانە و هەڵبژاردەی رێبازی بەرەنگاری داگیرکەریش دەرکەوتە پێش، هەمووی بە خوێن و ئاسن تێک‌شکێندرا و لە کۆتایی هەموویان‌دا سەردەمی “ئاش‌بەتاڵ” هەناسەی لە گەلی کورد بڕی. ئیدی دروشمی وەها دەگوترانەوە کە بە زیندوویی لە چاڵێکی زۆر قووڵمان ناشتن و سەریشمان بە چیمەنتۆ گرتوون و ئەو هەڵڵایە کۆتایی هات. ئەوە تاریکترن قۆناخی مێژووی گەلی کوردە کە ئیدی خۆشی بە چارەنووسێکی وەها هێدی هێدی رازی دەبوو.\nلە دایک بوونی پەکەکە لەو قۆناخە شەوەزەنگە مێَژوویی گەلی کورد، پێش هەموو شتێک، هەڵوێست و سەرهەڵدانێکە لە بەرامبەر بن‌دەستی سەپێندراو لە سەر گەلی کورد. بونیادنانەوەی ئیرادەیێکی پۆڵایین و ئافراندنی ئایدیۆلۆژیا و فەلسەفەی بەرخۆدانیە. پەکەکە ئەو رووداوەیە کە چەرخی مێژووی گۆڕیوە و روح و گیانێکی نوێی خۆڕاگری کردۆتەوە بە بەر جەستەی بێ‌گیانی نەتەوەی کورد دا. پەکەکە رووداوی مێژوویی ژیانەوەی نەتەوەیی کوردە. پەکەکە بۆ گەلی کورد واتای هەبوونە. شەڕێکی هەمەلایەنەیە دژ بە فەلسەفەی نەمان. پەکەکە شکۆدارترین قەڵەمبازی ئازادیخوازیە. شەڕێکە لە نەبوون، هەبوونێکی سەرکەوتوانەی ئافراندوە. هەبونێکی ئازاد، ناسنامەیێکی ئازاد لەگەڵ لە دایک بوونی پەکەکە. چەرخی سڕینەوە و نکۆڵی و کوێلە کردنی گەلی کورد، رادەوەستێت. گەورەترین ئاکاری زوڵم و ستەمی مێژووی چەند سەد ساڵی رابردوو لە مەڕ پاکتاو کردنەوەی گەلی کورد، ئاشکرا دەبێت. سیستەمی بێدادی جیهانی بە ناچاری روبەڕووی کۆمەڵێک پێناسەی نوێ دەکرێتەوە؛ کوردی ئازاد و کوردستانێکی ئازاد.\nرێبەر ئاپۆ دەڵێت: شۆڕشی پەکەکە لە‌کوردستان‌دا هێندەی بیرێکی قووڵ بە دەرزی بکۆڵیت، دژوارە. پەکەکە ئایدیۆلۆژیا و فەلسەفەی گۆڕینی تاک و کۆمەڵێکی نەفرەت لێکراو و بێ‌ئیرادەیە بۆ گەل و نەتەوەیێکی تێکۆشەر و ئازادیخواز و رێکخراو لە چوارچێوەی پێوانی هاوچەرخی دیموکراتیک. پەکەکە رەنج و ماندووبوونی پێوەنەدانەوەی گەلێکی بێ ناسنامەیە لەگەڵ پێشکەوتووترین قۆناخەکانی مرۆڤایەتی هاوچەرخ. بۆیە لەدایک بوونی پەکەکە، لەدایک بوونەوە و بووژانەوەی نەتەوەی کورد و ئەو کاروانەی کە بەرەو ئازادی و دیموکراسی دەڕوات، هەر یەکن و قەت لە یەک داناپچڕن. مێژووی تێکۆشانی پەکەکە و مێژووی هاوچەرخی گەلی کورد هەر یەکە و ئەوەش بە دۆست و دوژمن سەلمێندراوە. پەکەکە پێ دەنێتە سی ساڵ تەمەنی سەرکەوتوانەی خۆی. رێبەر ئاپۆ بە ئایدیۆلۆژیا و فەلسەفە و چەمک و رێبازی شۆڕشگێرانەی خۆی، میعماری پەکەکە و ئەو مێژوویە نوێیەیە کە گەلی کوردی لە نێو کۆمەڵگای مرۆڤایەتی‌دا بە ناسنامەی بەرخۆدانی و ئازادیخوازی جێگیر کردووە. رەنج و تێکۆشانی بونیادنانەوەی کەسایەتی و کۆمەڵگایێکی ئازاد و پێشەنگایەتی هەمیشەیی ئەو قەڵەمبازە پیرۆزە لە پێواژۆی مێژووی رێبەرایەتی ئەودا لە هەموو لاپەڕەکانی ئەو تێکۆشانە درێژ خایەنە‌دا، نەخشێندراوە. لەو وڵاتە‌دا هەرچی واتای ئازادی و خۆڕاگری پێوە دیار بێت، هەرچی نرخ و بەهای پێرۆزی ئەو گەلەیە، هەرچی تێگەیشتن بۆ مێژوو و ئیرادەی ئازادیخوازی ئەمڕۆ، هیواکانی داهاتووی چارەنووسی گەلی کوردە، هەر هەمووی لەگەڵ ئەودا دەستی بە ژیان کردووە و ئەمڕۆ دەژی و بۆ دواڕۆژیش بێ ئەو نابێ. گەلی کورد بەو تێگەیشتنەوە لە بەرامبەر هەرچی زەختی ئەم دونیایە هەر دەڵێت: ” بێ رێبەر ئاپۆ ژیان نابێ”\nپەکەکە پێناسەیێکی ئایدیۆلۆژیکی ـ فەلسەفیە بۆ هەموو بوارەکانی ژیان. لەو ٢٩ ساڵە‌دا، رۆژ بە رۆژ و هەرچی رووداو و ئێش و ئازاری خۆی و نەخۆشی ئەو بزاڤە بۆ گەلی کورد بووتەوە مێژوو، ماڵ بە ماڵ و تاک بە تاکی مرۆڤی کورد لە‌شیعر و گورانی و مۆسیقا تا کوو گووتنەوە و لەبەر کردن وەکوو رۆمانێکی، تۆمارکردنی مێژووی نوێ بە رەنجی خۆی دەزانێ. مەیدانی شەڕی گەریلا تاکوو بەرخۆدانی زیندانەکان، ریزی جەماوەری سەرهەڵدانەکان و هەر هەموو شتێک هی گەلە و لەگەڵ گەلە. لێرەدایە کە پەکەکە یەکێک لە گەلێریترین و جەماوەریترین شۆڕشەکانی دونیایە.\nپەکەکە لە رۆژی دامەزراندنی هەتا ئێستا بەرخۆدانێکی بێ‌هاوتا و مێژوویی لە بەرامبەر سیستەمی داگیرکاری و ئینکار و قڕ کردنی گەلی کورد کردووە. هەر لەم لایەنەشەوە لە هەموو قۆناخەکانی مێژووی تێکۆشانی خۆی‌دا روبەڕووی کۆنسێپتی هەمەلایەنەی داگیرکەران بووەتەوە. لە ماوەی دە ساڵی رابردوودا پلانگێڕی نێونەتەوەیی کە بە رفاندنی رێبەر ئاپۆ گەیشتە لووتکە و دوا بە دوای ئەوەش قۆناخ بە قۆناخ بە رەنگ و شێوەی جیاوازتر بەڕێوە چووە، هەتا ئەمڕۆش بەردەوامە. دوژمنانی گەلی کورد سەرەڕای ئەوەی کە بە تێکۆشانێکی زۆرتر لە سی ساڵ هەموو پلانەکانیان لە مەڕ پاکتاو کردنی یەکجاری کورد پووچەڵ بووەتەوە و بێ‌ئاکام ماوە و لە سەروبەندی ئەو سیاسەتانە‌دا بە رێبەرایەتی “رێبەر ئاپۆ” گەلی کورد وەکوو گەلێکی یەکگرتوو، یەک ئیرادە، لە تێکۆشانێکی بێ وچان دایە. بەڵام هێشتاش ئامادەی ناسینی گەلی کورد نین و دان بە ماف و ئازادیەکانی دانانێن. سیاسەتی ئینکار و قڕ کردن ئێستاکەش لە ئاستی ژووردا پێداگری لە سەر دەکرێت. پلانگێڕی نێونەتەوەیی لە قۆناخی هەرە دژواری خۆی دایە. لە کاتێک‌دا ساڵیادی دامەزراندنی پەکەکە دەکەین کە یەکێک لە هەستیارترین قۆناخەکانی مێژووی تێکۆشانی گەلی کورد لە ئارا دایە. سیاسەتی پاکتاو کردنی گەلی کورد و بزاڤی ئازادیخوازی بە شێوەیێکی هەمەلایەنە بەڕێوە دەچێت. رەوشی تەندروستی رێبەر ئاپۆ بە هۆکاری ژەهر داینی لە لایەن رژیمی تورکیاوە لە مەترسی‌دایە. رژیمی تورکیا بە هاوپەیمانی داگیرکەرانی دیکە شەڕێکی هەمەلایەنەی دژ بە گەلی کورد راگەیاندووە. هەموو دەسکەوتەکانی گەل لە باکوور و باشوور و رۆژهەڵات و رۆژئاوا و هەموو شوێنێکی تر لە ژێر هێرش و زەختێکی بێ وێنە دایە. گەلی کورد و هەموو دەسکەوتەکانی تێرۆریزە دەکرێن. سیاسەتی چارەسەری کێشەی کورد بە بێ پەکەکە و رێبەر ئاپۆ پەیرەو دەکرێت. هێزی خیانەت‌کار و خۆ بە دەستەوەدەر لە باشووری کوردستان جارێکی تر رێبازی هاوکاری دوژمن لە دژی کورد دەگرێتە بەر. مەترسی هاندانی کوردان بۆ هەڵگیرساندنی شەڕی نێوخۆیی و براکوژی دەسەپێندرێت. هەر بۆیە یەکێک لە هەستیارترین قۆناخەکانی مێژووی تێکۆشانی گەلی کورد لە ئارا دایە.\n٢٩مین ساڵیادی پەکەکە واتایێکی زۆر تایبەتی هەیە. ئەو روح و ئیرادەیەی کە لە نێوان ئەو هەموو زەحمەتیانە‌دا توانی گەلێکی یەکگرتوو و بە ئیرادە و خۆڕاگر بئافرێنێت، هەر ئەو روحە پێویستە ئەمڕۆکەش لە بەرزترین ئاست‌دا بێتە هێز و ورە و ئیرادەی بەرخۆدانی و تێکۆشانی هەموولایەنەی گەلی کورد. پێویستە ئەوە بسەلمێندرێت کە ئەو گەلە هیچ کاتێک ژێردەستی، خۆبەدەستەوەدان، بەکرێگیراوی و خیانەت قەبووڵ و پەسەند ناکات. لەو قۆناخە‌دا هەر کەسێک پێویستە لە بەرامبەر ئەو سیاسەتانە، لە بەرەی تێکۆشان و بەرخۆدانی نەتەوەیی‌دا جێ بگرێت. ژنان و لاوان و هەموو چین و توێژەکانی گەلی کورد پێویستە لە هەستیاری ئەو قۆناخە تێبگەن و بە چالاکی خۆیان بەرپرسیاری مێژوویی خۆیان بەجێ بێنن. وەکوو پژاک و گەلی رۆژهەڵاتی کوردستان، ٢٩مین ساڵیادی دامەزراندنی پەکەکە بەو روحەوە پێشوازی دەکەین و لە بەرامبەر کۆنسێپتی دژی گەلی کورد و چەمک و سیاسەتی خیانەت و هاوکاری دوژمن، لە بەرەی بەرخۆدانی نەتەوەیی‌دا جێ دەگرین و بە دروشمی ” یان ئازادی یان مردنێکی بە شەڕەف ” هەتا دوایی خۆڕاگری دەکەین.


هەندێک پێودانگ و دڵدانەوەی مامۆستا سەعیدی نورسی – بزاڤی خزمەت\n795 11 minutes read\nبەرواری ٢٣ ی ئازاری ١٩٦٠ ڕۆژی وەفاتی مامۆستا سەعید نورسی بوو. مامۆستا ٨٣ ساڵی تەمەنی بۆ خزمەتی قورئان و ئیمان تەرخان کرد و، لەم پێناوەشدا گیرۆدەی ئەشکەنجە و ئازاری کەم وێنە بۆتەوە.\nژیانی ئەم نوێکەرەوە گەورەیەی سەدەی خۆی لەگەڵ خوێندکارەکانی، کە هەموو شتێکی لە پێناو پەیامەکەی بەخت کرد، هێندە لە ڕووداوەکانی ئەمڕۆ دەچێت، وەک ئەوە وایە هەمان ڕووداو بێت، بەڵام شوێن و کات و کەسەکانی گۆڕابێت.\nنورسی ٣٥ ساڵی تەمەنی لە تاراوگە بردۆتە سەر و، ٥ جار دادگایی کراوە و ٣ جار زیندانی کراوە، ٢١ جار ژەهرخوارد کراوە. ئەو نامانەی لە زیندانەوە نوسیونی، لە پشتی پەردەوە بە شێوەیەکی زۆر جوان تیشک دەخاتە سەر ڕووداوەکانی ئەمڕۆمان، هەر بۆیە پێویست ناکات من شتێک بڵێم و چەند پارچەیەک لەو پەیامانەی بە بیری خۆم و ئێوەش دەهێنمەوە. کاتێک دەیخوێننەوە، بە چاوی خۆتان ئەوە دەبینن، کە جگە لێکدانەوەی ڕووداوەکانی سەردەمی خۆی، ڕووداوەکانی ئەمرۆشی باس کردووە و لێکدانەوەی بۆ ئەنجامداوە و چەند تەسبیت و دڵدانەوەیەکیشمان پێ ڕادەگەیەنێت.\nمن لێرەدا دەکشێمە دواوە و سوڵتانی وشە مامۆستا بەدیعوززەمان سەعیدی نورسی دەست بە قسەکردن دەکات:\nگەر قەدەری ئیلاهی و چاودێری ڕەبانی ئەو ڕێگە بدات ئەم شتانەتان بەسەر بێت و بەم تاقیکردنەوە سەختانە تێپەڕن؛ کە ورد و درشتان دەخرێنە سەر سەنگی مەحەک و تێیدا دەردەکەوێت کامتان مسە و کامتان زێڕ، کاتێک لە هەموو لایەکەوە بە شێوەیەکی بێ ویژدانانە بخرێنە ژێر ئەزموونەوە، کە تێیدا دەسیسە و فێڵی نەفستان ئاشکرا دەکات، گەر هەتان بێت، بێژینەوەتان بە هۆی ٣ تا ٤ هێڵەکی جۆراو جۆر کە پێیدا تێدەپەڕن و پاڵفتە دەکرێن، تەواوی ئەمانە لە پێناو ئەوەیە خزمەتی خالیسانە و دڵسۆزانەی پاک و بێگەردی ئێوە بە دەرکەوێت، کە تەنیا حەق و حەقیقەتی کردبێتە ئامانجی نە شتێکی تر.\nچونکە ئێوە بەم تاقیکردنەوە مەیدانیانەی لە بەرامبەر بەرەنگاربوونەوەی ڕۆحە سەرکەشە عیناد و بێ ئینسافەکاندا توشتان بوو، هەموو کەستان لەوە تێگەیاند کە ئێوە: هیچ فێڵ و غەرەز و خۆپەرستی و بەرژەوەندی دونیایتان بە کارەکانتان تێکەڵ نەکردووە و تەنیا پەرۆشی و دڵسۆزیتان بۆ حەق و حەقیقەت وای لێکردوون بەرامبەریان بوەستن.\nگەر کارەکانتان وەک هەمیشە لە ژێر پەردەوە بمایایەتەوە، لەوە دەچوو زۆر خوێندنەوەی جیاوازی بۆ بکرێت. ئەو کات زۆرێک لە عەوامی ئەهلی ئیمان پشتیان پێ نەدەبەستن و باوەڕیان پێ نەدەکردن. لەوە دەچوو هەندێکیان بڵێن ” لەوە دەچێت فریومان بدەن”، ئیدی هەست و وەسوەسەی نەفسیان بەسەریاندا زاڵ دەبوو.\nیاخود پێدەچوو وەها بیر بکەنەوە کە ئێوەش وەک هەندێک کەسی گەڕیدە بە دوای پۆست و مەقامی دونیاییدا، ئەم کارانە ئەنجام دەدەن و مەبەستان بەرژەوەندی دونیاییە. ئیدی دوای ئەم تاقیکردنەوانەی بەسەرتاندا هات، عینادترین و وەسواسترین کەسیش ناچار بە خۆ ڕادەستکردن دەبێت. گەر زەحمەتی ئێوە یەک بێت، ئەوا قازانجتان هەزارە بە پشتیوانی خودا”. تیشکەکان لاپەڕەی ٥١١….\nبەڵێ پەیامەکانی نور وەک کەشتیەکەی نوحە و، ناوچەی ئەنەدۆڵی بۆ خۆیی کردۆتە شاخی جودی و، بەو هۆیەوە خۆی لەو ئاگر و تۆفان و گەردەلولە دەپارێزێت، کە هەموو گۆی زەوی گرتۆتەوە.\nچونکە ئەو سەرکەشیەی لە لاوازی ئیمانەوە سەرچاوە دەگرێت، زۆر جار بەڵای گشتگیر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت و هەمووان گیرۆدە دەکات، بەڵام پەیامەکانی نور کە ئیمانی مرۆڤ لە ڕادەبەدەر بەهێز دەکەن، بە هۆی ڕەحمەتی ئیلاهیەوە بووە هۆکارێک تا خوێنەرانی لە بازنەی ئەو بەڵاو موسیبەتە گشتگیرانە بکاتە دەرەوە.\nئەم بەڵاو موسیبەتانە وا دەکات ئەهلی دونیا چیتر نەبنە لەمپەر لە بەردەم خەڵکی ئەنەدۆڵ و پەیامەکانی نور. خۆ گەر هەر بەردەوام بن لەوەی ببنە لەمپەر، ئەوا با ترسی هێرشی ئاگر، گەردەلول، بومەلەرزە و نەخۆشی تاعون دایانبگرێت و، ئەقڵیان بهێننەوە سەر خۆیان.\nمادام ئێمە خۆمان لە دونیای ئەوان هەڵناقورتێنین و دەستی تێوەرنادەین، با ئەوانیش لە خۆڕا دەست وەرنەدەنە ژیانی ئاخیرەتی ئێمەوە و، گەر وایان کرد با بزانن ئەگەری تیاچوونیان زۆر بەهێزە.( پاشکۆی کاستەمۆنو لاپەڕە ١٠٢).\nئەوانەی لە تاقیکردنەوەی چەتوونی زیندانە کۆنەکە و ئەم زیندانە نوێیەی بە خوێندنگەی یوسفی ناوی دەبەین توشی لەرزین نەبوون و بەردەوامن لەسەر خوێندنی وانەی خۆیان، ئەوانەی سەرەڕای سوتانی دەمیان بە شۆربای گەرم، هێشتا بەردەوامن لە خوێندکارێتی خۆیان، هەروەها لە بەرامبەر ئەم هەموو هێرشە بەهێزە هێشتا هێزی ئیمانیان نەشکاوە، هەروەک چۆن لەلایەن ئەهلی حەقیقەت و نەوەی نوێوە دەسخۆشیان لێدەکرێت، پێم وایە لەلایەن فریشە باڵاکان و کەسانی ڕۆحانیشەوە دەسخۆشیان لێ دەکرێت و چەپڵەیان بۆ لێ دەدرێت.\nبەڵام لەبەر ئەوەی لە ناو ئێوەدا کەسانێکی هەژار و نەخۆش و زۆر بە ئابڕوو بوونیان هەیە، لە حاڵی ئێستادا کێشەی ماددی زۆر بوونی هەیە. دەبێت لە بەرامبەر ئەم کێشانەدا، هەریەک لە ئێوە دڵنەوایدەر بێت بۆ ئەوانی تر، لە ڕەوشت و ئارامگریدا نمونە بن بۆ یەکتری و، لە دەستگیرۆی و یارمەتیدانی یەکتردا برایەکی میهرەبان بن، لە وانەکانیشتاندا بۆ یەکتری ببنە گوێگر وەڵامدەرەوەیەکی زیرەک، لە ڕەنگدانەوەی خو و ڕەوشتی جوانیشدا بۆ یەکتری بە چەشنی ئاوێنە بن. پێم وایە هەر بەم هۆیەشەوە کێشە ماددیەکانتان سفر دەبێتەوە و، کاتێک بیر لەمانە دەکەمەوە، بە ناوی ئێوەی شیرینتر لە رۆحی خۆم، شاد دەبم.(تیشکەکان لاپەڕە ٢٩٦).\nمادام ئەمە حەقیقەتە و لە خزمەتی پەیامەکانی نوردا شاهیدی دەرکەوتەی کۆمەکی خودا بووین بە شێوەیەک کە نکوڵی لێ نەکرێت، هەر یەکەشمان بە شێوەیەکی ڕێژەیی بێت یان گشتی هەستمان بەم کۆمەکە خوداییە کردووە، جا بۆیە لە بەرامبەر ڕووداوە سیاسیەکان و دونیایەکان کە تەواوکەری یەکترن و لە دژتان دەوەستنەوە، مادام هیچ شتێکمان لە دەست نایەت جگە لە ڕازی بوون بە قەزا و تەسلیم بوون بە قەدەرمان و ئەو دڵخۆشیە گەورە و پیرۆزەی خزمەتی ئیمان و قورئان پێمان دەبەخشێت، ئەوەی لەسەر شانمانە لە حاڵی ئێستادا ئەنجامی بدەین ئەوەیە نەشڵەژێین و توشی بێ هیوایی نەبین، هێزی مەعنەوی یەکتر پتەوتر بکەین، نەترسین و بە پشتبەستن بە خوداوە ڕوبەڕوی ئەم بەڵاو موسیبەتە ببینەوە، گوێش نەدەین بەو ڕۆژنامە بودەڵانەی بڵقەکانی سەر ئاوت، هێندەی گومەزێک لەبەرچاو گەورە دەکەن و، گومەزەکانیان بە بڵقی سەر ئاو ببینین. ژیانی دونیا، بە تایبەت لەم سەردەمەدا، لە ژێر ئەم دەسەڵاتەی ئێستادا هیچ نرخێکی نیە. هەر بۆیە هەرچی شتێکت بەسەر بێت، پێویستە بە خۆشحاڵیەوە پێشوازی لێ بکەیت”.\nدەگێڕنەوە لە سەردەمێکدا زاتێک هەبووە هێندە موریدەکانی زۆر بوون، دەسەڵاتی سیاسی ئەو مەملەکەتە ویستویەتی هەموویان لەناو بەرێت. ئەویش چۆتە لای سەرانی حکومەت و پێی وتوون:\nمن تەنیا مورید و نێوێکم هەیە، کەسی تر موریدی من نیە. گەر دەتانەوێت با تاقی بکەینەوە. ئیدی لە شوێنێکدا خێمە هەڵدەدەن و هەموو موریدەکانی کۆ دەکەنەوە. دەچێتە ناویان و هاوار دەکات: هەرکەسێک خۆی بە موریدی من دەزانێت و گوێڕایەڵی فەرمانەکانم دەکات، ئەوا ئێستا تاقیدەکەمەوە و گەر لە تاقیکردنەوەکەدا سەرکەوتوو بوو دەینێرم بۆ بەهەشت. ئیدی یەکێک لە موریدەکانی بانگ دەکاتە ژێر خێمەکە و لەو کاتەدا مەڕێک سەردەبڕێت. کاتێک لە ژێر خێمەکەوە خوێن دەڕژێتە دەرەوە، هەموویان وا دەزانن سەری یەکێک لە موریدە نزیکەکانی خۆی بە چەقۆ بڕیوە. ئیدی موریدەکانی دەرەوە بێ ئەوەی هیچ شتێک ببیستن، دەستیان کرد بە نکوڵی کردن لە ڕاستی شێخەکەیان. تەنیا پیاو و ژنێک لە هەموویاندا هاتنە دەرەوە و وتیان “گیانمان بە فیدای ئەو زاتە بێت” و، ئامادەییان پشاندا بچنە ژێر خێمەکە هەتا سەریان ببڕێت. بەڵام ئەوانی دی هەموویان بڵاوەیان لێکرد و ڕابەرەکەیان جێهێشت. ئەو زاتەش بە دەسەڵاتدارانی وت: خۆ بینیتان کە من تەنیا مورید و نیوێکم هەیە نە زیاتر…\nسەدان هەزار سوپاس بۆ جەنابی حەق، لە دوای تاقیکردنەوە و دادگایەکەی شاری ئێسکیشەهیر، پەیامەکانی نور تەنیا خوێندکار و نیوێکی لە دەستداوە. بە پێچەوانەی ئەو زاتەی باسمان کرد، لە سایەی هیممەتی قارەمانانەی خەڵکی ئیسپارتە و چواردەوریەوە، قەرەبوی ئەو کەس و نیوەش کراوەتەوە و دەیان هەزار هاتۆتە ڕیزەوە. پشتیوانی بە خودا لەم تاقیکردنەوەیەشدا، بە هیمەتی قارەمانەکانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای وڵات، لە بری لە دەستدانی هەرکەسێک دەیان کەسی تر دێننە ڕیزەوە.\nوەک لە پەیامی قەدەردا باسکراوە، هەر ڕووداوێک ڕوو دەدات دوو هۆکاری هەیە، یەکەمیان ڕوکەشە و زۆربەی خەڵک بە گوێرەی ئەو ڕووکەشە بڕیار دەدەن و، زۆر جاریش لەم بڕیارەیاندا زوڵم دەکەن. دووهەمیشیان هۆکاری ڕاستەقینەی ڕوودانی ڕووداوەکەیە و قەدەری خودا بە گوێرەی ئەوە فەرمانڕەوایی دەکات. هەر لەو ڕووداوەدا و لە ژێر زوڵمی مرۆڤەکاندا دادپەروەری خودایی بە دەردەکەوێت.\nبۆ نمونە پیاوێک لەبەر تاوانی دزیەک سزای زیندانی بەسەردا دەسەپێنرێت، کە ئەنجامی نەداوە و بە هەڵە بەسەریدا سەپێندراوە. بەڵام ئەم پیاوە لە پێشتردا جینایەتێکی ئەنجام داوە و قەدەری ئیلاهی سزای زیندانی بەسەردا سەپاندووە و، لە ناو زوڵمی قەزاوەتی مرۆڤەکاندا، ئەم دادپەروەریە بە شێوەیەکی تر خۆی بە دەردەخات.\nلەم تاقیکردنەوانەی خۆشماندا، ئەڵماس لە شوشە، ڕاستگۆ و فیداکار لە دوو دڵ و بێ بناغەکان، دڵسۆز و خەمخۆرەکان لە خۆپەرست و بەرژەوەندیخوازەکان جیا دەبێتەوە، هەربۆیە تێپەڕبوونمان بەم تاقیکردنەوە چەتوونانە دوو هۆکاری هەیە:\nیەکەم: کۆشش و ئیخلاسی لە ڕادەبەدەری شوێنکەوتوانی پەیامەکانی نور، ئەهلی دونیا و سیاسەتی توشی وەهم کرد و، ئەمە وای لێکردن دەست بکەن بە زوڵم کردن.\nدووەم: لەبەر ئەوەی هەرکەسێک لای خۆیەوە بە تەواوی ئیخلاس و کۆششیەوە نەچووە ژێر باری ئەم خزمەتە پیرۆزە و تەواوی توانستی خۆیان نەخستە گەڕ، قەدەری ئیلاهی ئێمەی ئاڕاستەی ئەم ڕێگەیە کرد.\nقەدەری ئیلاهی بە دادپەروەری و ڕەحمەتی خۆی، هەموو ئەو برایانەی موشتاقی بینینی یەکتر بوون لە یەک مەجلیسدا(زیندان) کۆی کردنەوە و ، زەحمەتەکانی بۆ گۆڕین بە عیبادەت و زیانەکانیشی بۆ کردنە سەدەقە و خێر و چاکە.\nهەروەها بە مەبەستی ئەوەی سەرنجی هەموو لایەک بۆ ئەو پەیامانە ڕابکێشرێت کە دەینوسن ، لەبەر ئەوەی فێرمان بکات ماڵ و منداڵ و خۆشی ژیان ڕاگوزەر و کاتیە و هەر ڕۆژێک دێت بەجێی دێڵین و دەچینە ناو خاک، بۆ ئەوەی ئەمانە نەبنە هۆی لە دەستدانی ژیانی ئاخیرەت و فێری ئارامگری و سەبر ببین، لە هەمان کاتدا نمونەیەکی قارەمانانە پێشکەش بە ئەهلی ئیمان بکەن، کە لە دوای ئێوەوە دێن، یاخود بۆ ئەوەی ببنە ئیمام و ڕابەریان لە چۆنیەتی خزمەتکردندا ئەم شتانەی بەسەر هێنان، جا لەبەر ئەوە ئەمەی بەسەرتان دێت، لە چەندین لاوە خێر و ڕەحمەتە و ڕووی تێکردوون”.\nکاربەدەستانی حکومەت و سیاسەت و هێزەکانی پۆلیس و دادگاکان، هۆیەکیان نیە بۆ ئەوەی خۆیان بە ئێمەوە خەریک بکەن.\nخۆ گەر ئەمانە پاساوێکیان هەبێت، ئەوا هیچ دەسەڵاتێکی دونیا ناتوانێت بەرگری لەم کارانە بکات و هەر مرۆڤێک ئەقڵی لەسەری دابێت، ڕازی نابێت بەم کوفرە ڕەهایەی ئەنجامی دەدەن، کە لە تاعونی بەشەری سەرچاوە گرتوو لە دەماگیری کافرێتی و ماددەگەراییەوە هەڵدەقوڵێت، هەندێک زەندیقی شاراوە بە شەیتانیەتی خۆیان کاربەدەستانی وڵات فریو دەدەن و توشی وەهمیان دەکەن و، وایان لێدەکەن هەڵبکوتنە سەرمان.\nئێمەش دەڵێین: نەک چەند کەسێکی وەهمکاری وەک ئەمانە، گەر هەموو دونیاش هەڵبکوتنە سەرمان، بە هێزی قورئان و چاودێری خودا لە دەستی ئەمانە هەڵنایەیین. خۆمان ڕادەستی کوفری ڕەهای هەڵگەڕاوەکان و زەندیقەکان ناکەین و ناهێڵین چەکمان بکەن!\nناتوانن بە هۆی کەموکەرتی من و هەندێک لە هاوڕێکانمەوە هێرش بکەنە سەر پەیامەکانی نور. چونکە پەیامەکانی نور ڕاستەوخۆ وابەستەی قورئانن و قورئانیش ڕاستەوخۆ بە عەرشی خوداوە بەستراوە. کێ زاتی ئەوەی هەیە با دەستی خۆی بۆ ئەوێ درێژ بکات و ئەو پەتە بەهێزەی نێوانیان بپسێنێت.\nپەیامەکانی نور بەرەکەتێکی ماددی و مەعنەویە و لە هەمان کاتدا خزمەتێکی ناوازەی پێشکەش بەم وڵاتە کردووە، ناکرێت بە کەموکوڕی ئێمە و هەڵە تاکە کەسیەکانمانەوە ببەسترێتەوە. بە پێچەوانەوە زیانێکی ماددی و مەعنەوی زۆر دەدات لەم وڵاتە.\nبە پشتیوانی خودا ئەو پیلان و هێرشە شەیتانیانەی لەلایەن هەندێک زەندیق و دوژمنە شاراوەکانمانەوە بۆ سەر پەیامەکانی نور ڕێک دەخرێت، هەموویان شکست دەهێنن، شاگردی پەیامەکان لەگەڵ کەسانی تردا بەراورد ناکرێن، ناتوانیت پەرش و بڵاویان بکەیتەوە و وازیان پێ بهێنیت. بە چاودێری جەنابی حەق، هەرگیز ناتوانن شکستیان پێ بهێنن. وەلحاسل مادام ئێمە خۆمان لە دونیای ئەوان هەڵناقورتێنین و دەستی تێوەرنادەین، ئەوانیش با دەست نەخەنە ژیانی ئاخیرەت و خزمەتی ئیمانی ئێمەوە.\nمن بەهۆی زۆر ڕووداوەوە گەشتوومەتە ئەو قەناعەتەی کە حکومەت، بە پاساوی پێشێلی یاسای ” بەکارهێنانی هەستی ئاینی بۆ زیانگەیاندن بە ئاسایشی وڵات” هێرش ناکاتە سەر ئێمە. بەڵکو لە ژێر ئەم پەردە درۆزنەوە کە لەلایەن زەندیقەکانەوە لە دژمان خراوەتە گەڕ، بە هۆی ئیمان و ئەو خزمەتەی پێشکەش بە ئاسایشی وڵات و ئیمانی هاوڵاتیانی دەکەین، هێرش دەکەنە سەرمان. چونکە ماوەی ٢٠ ساڵە پەیامەکانی نور بڵاو بۆتەوە و زیاتر لە ٢٠ هەزار دانەی وەک دەستنوس لەبەر گیراوەتەوە و، لەلایەن ٢٠ هەزار هاوڵاتیەوە خوێندراوەتەوە و قبوڵکراوە، بەڵام هەتا ئێستا هیچ کام لە شاگردەکانی پەیامی نور، لە دژی ئاسایشی وڵات پێشێلکاریەکیان ئەنجام نەداوە و حکومەتیش کارێکی وەهای تۆمار نەکردووە و لە هەردوو دادگای کۆن و نوێشدا بەڵگەیەکی وەها لە دژیان نەخراوەتە ڕوو. ئەمە لە کاتێکدایە پڕوپاگەندەیەکی بەهێزی وەهایان لە دژ خراوەتە گەڕ، گەر بە کارێکی وەها هەڵبستانایە، دەبوو لە ماوەی ٢٠ ڕۆژدا شتێکی لەو جۆرە بدۆزنەوە، کە خۆیان بانگەشەی بۆ دەکەن. هەربۆیە یاسای ژمارە ١٦٣ بە پێچەوانەی هەموو ویژدانێکی ئازاد و زیندوەوە و، بە شێوەیەکی لاستیکی و وەک ماسکێکی درۆزنانە بەکاردەهێنرێت بۆ دەستگیرکردنی هەرکەسێک دیندار بێت و ئامۆژگاریکەری خەڵک بێت سەبارەت بەم دینە. زەندیقەکان هەندێک کاربەدەستی حکومەت و دادگاکانیان غافڵ کردووە و لە ڕێگەی ئەوانەوە دەیانەوێت ئێمە بچەوسێننەوە.\nمادام ڕاستی بابەتەکە بەم شێوەیەیە، ئێمەش بە هەموو هێزمان دەڵێین:\nئەی ئەو بەدبەختانەی دینی خۆتان بە دونیا فرۆشتووە و کەوتوونەتە ناو کوفری ڕەهاوە! هەرچی لە دەستان دێت بیکەن. دونیا سەرتان بخوات و هەر دەشی خوات! سەدان ملیۆن قارەمان کە سەری خۆیان لە پێناو ئەم ڕاستی و حەقیقەتە داناوە، هەموو شتێکی ئێمەش بە سەریشمانەوە فیدای ئەو ڕێگەیە بێت! ئامادەی هەموو سزا و لە سێدارەدانێکین. لە کاتێکی ئاوەهادا دەرەوەی زیندان سەد قاتی ناو زیندانەکان خراپترە بۆ ئێمە.\nئەم هێرشە داگیرکەرانەی بۆ سەر ئێمە ئەنجام دەدرێت، کە هیچ ئازادیەکی ویژدانی، زانستی، دینی بۆ ئێمە نەهێشتۆتەوە، بۆ سەر هەرکەسێک ئەنجام بدرێت کە ئەهلی ناموس و ئاین و ئازادی بێت، بێجگە بژاردەی مردن و چوونە زیندانەوە چارەیەکی تری بۆ ناهێڵێتەوە. ئێمەش بە دووپاتکردنەوەی ” إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّـا إِلَيْهِ رَاجِعونَ” پشت بە خودای خۆمان دەبەستین و پەنای بۆ دەبەین.(تیشکەکان لاپەڕە ٢٧٢).\nدوو هۆکار وایکرد کە ڕاکردن لەم بەڵاو موسیبەتانە و قورتار بوون لێیان کاری نەکردە بێت:\nیەکەم: بەشێک لەو ناڕەحەتیەی دەبوو لەو دونیا بەسەرمان بێت، جەنابی حەق لەم دونیا بەسەری هێنانین و ئەمەش بۆ ئێمە باشترێکە لەوەی لەو دونیا بەسەرمان بهاتایە.\nدووەم: هیچ دەرچەیەک نەبوو بۆ ڕزگاربوون لەو پیلانانەی لە دژمان دەیانگیڕا. من هەر لە پێشتریش هەستم بەمە کردبوو، بەڵام چارەیەک نەبوو. شێخ عەبدولحاکیم و شێخ باقی ڕەحمەتیش بە هەمان شێوە نەیانتوانی خۆیان قورتار بکەن. خۆ گەر بە هۆی ئەم بەڵا و موسیبەتانەوە سکاڵا لە یەکتر بکەین، ئەوا کارێکی ناحەقی و بێ واتا و زیانبەخشە و بە واتای پشتکردنە پەیامەکانی نور دێت. ئامان سەد ئامان، هەرگیز چالاکی هەڵگران و کۆڵەکە ڕاستەقینەکانی پەیامەکانی نور نەکەنە هۆکاری ئەو بەڵاو موسیبەتانەی بەسەرتان هاتووە، گەر ئەوان بکەنە هۆکار، ئەوا بە واتای پاشگەزبوونەوە لە پەیامەکانی نور و پەشیمان بوونەوە لە فێربوونی ئیمانی ڕاستەقینە دێت. ئەمەش زۆر لە بەڵاو موسیبەتی ماددی گەورەتر و قورسترە و، بەڵایەکی گەورەی مەعنەویە. من سوێندتان بۆ دەخۆم: سەرەڕای ئەوەی ٢٠ تا ٣٠ قاتی هەریەک لە ئێوە دەردەداری ئەم بەڵاو موسیبەتانە بووم، هەرگیز دڵم لەو کەسانە ناڕەنجێت کە بە هۆی نیەتی دڵسۆزانەی خۆیانەوە هەندێک چالاکیان ئەنجامدابێت و ئیحتیاتیاتی پێویستیان وەرنەگرتبێت، خۆ گەر ئەو بەڵاو موسیبەتانەی بەسەرمان هاتووە ١٠ قاتی ئێستاش گەورەبوونایە هەر دڵم لێیان نەدەڕەنجا. خۆ سکاڵا کردنیش سەبارەت بە شتانی ڕابردوو بێ هوودەیە، چونکە لە دەست دەرچووە و دارای نۆژەنکردنەوەیان نیت.\nبراکانم! خەم وا لە مرۆڤ دەکات بەڵاو موسیبەت لەسەر خۆی بکاتە دوو هێندە. هەروەها بەڵای ماددی لەسەر دڵی مرۆڤ دەکاتە پشکۆی ئاگر و تێیدا جێگیر دەبێت، وەک ناڕەزایی بەرامبەر قەدەری خودا و ڕەخنەکردنی وەهایە و بەرەنگاربوونەوەی ڕەحمەتی ئیلاهی وتۆمەتبارکردنێتی بە شومێتی. مادام لە هەموو شتێکدا جوانیەک هەیە و ڕەحمەتێکی خودایی تێدا بەدەردەکەوێت و، دادپەروەری دانایی خودا لەو ڕووداوانەدا خۆی بەدەردەخات، مادام ئێمە ئەرکێکی پیرۆزمان خستۆتە سەر شانمان کە پەیوەندی بە هەموو جیهانی ئیسلامەوە هەیە، ئەوەی لەسەرشانمانە ئەوەیە گوێ بە هەندێک زەحمەت و ناڕەحەتی نەدەین، کە بەرۆکمانی گرتووە. (تیشکەکان ٣١٣).\nئەم بەڵاو موسیبەتانەی بەسەرمان هاتووە، بە شێوەیەک سوودی گەیاندووە بە برایەتیمان و پەیامەکانی نور و ڕەمەزانەکەمان، سوود و قازانجێکی وەهاشی بە ئێوە گەیاندووە گەر پەردەی سەر چاوتان هەڵبگیرێت دەڵێن ” خودایە هەزاران سوپاس بۆ تۆ، ئەم بەڵاو موسیبەت و قەزا و قەدەرانەی بەسەرمان هات هەمووی خێری تێدا بوو”. پێم وایە گەر پەردەی سەر چاوتان هەڵبگیرایە ئەمانەتان دەوت.\nلۆمەی ئەو کەسانە مەکەن کە بوونەتە ڕوودانی هەندێک شت. پیلانی فراوان و تۆقێنەری ئەم بەڵا و موسیبەتانە دەمێک بوو داڕێژرابوو بۆتان. بەڵام لە ڕووی مەعنەویەوە زۆر بە ئاسانی بەسەرماندا تێپەڕی. پشتیوانی بە خودا زۆر بە زوویی تێدەپەڕێت. ئێوەش مەچنە ژێر باری نهێنی ” وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ” و خەفت بە شتانێک مەخۆن کە پێدەچێت خێری زۆر بۆ ئێوە تێدابێت.( تیشکەکان ٢٨٥).\nگەرچی شوێنەکانتان زۆر تەسک و تەنگەبەرە، بەڵام فراوانی دڵی ئێوە گوێ نادات بەو تەنگەبەریە، خۆ گەر بەراوردی بکەین لەگەڵ ئەو شوێنانەی خۆمان کە تێیدا دەژیایین ئەوا ئێرە فراوانترە(زیندان). ئەوە بزانن : هێزی سەرەکی ئێوە و خاڵێک کە دەبێت پشتی پێ ببەستن یەکگرتووی و هەماهەنگیتانە. ئامان سەد ئامان بە هۆی ئەم ناڕەحەتیانەوە توشی دەمارگیری نەبن و یەکتر تاوانبار مەکەن. ئەمە دەبێتە ناڕەزایی و بەرامبەر قەدەر و قیسمەت، بە هۆی گازندە و سکاڵای “گەر وا نەبووایە فڵان شت رووینەدەدا” لە یەکتر زویر مەبن. ئەوەی ئاشکرایە ئەوەیە ئێمە چارەیەکمان نەبوو بۆ خۆ قورتارکردن لە هێرشی ئەمانە. ئێمە هەرچیەکمان بکردایە ئەوان هەر هێرشیان دەکردینە سەر. ئێمە دەبێت بە ئارامگری و سوپاسگوزاری خوداوە ڕازی بین بە قەزای و خودا و تەسلیمی قەدەری ببین، هەتا ئەو کاتەی دەستگیرۆی خودایی بە هانامان دەگات. با ئێمە خەریکی ئەوە بین لە کاتێکی کورت و کردارێکی کەمدا خێر و پاداشتێکی گەورە بەدەستی خۆمان بخەین.(تیشکەکان لاپەڕە ٣٠٠).\nئەمانەی سەرەوە بەشێک بوون لە پەیامەکانی نور کە باسی ڕۆژانی ڕابردوو دەکات و تیشکیش دەخاتە سەر ئەمڕۆمان، خۆتان دەتوانن سەیریان بکەن و پێداچوونەوەی بۆ بکەن. لەوە دەچێت لە هەندێک کتێبدا ژمارەی لاپەڕەکان وەک یەک نەبن، بە هۆی هەندێک وشەوە دەتوانن لەسەر تۆڕەکانی ئینتەر نێت بیاندۆزنەوە…\nچەند تێبینیەک لەسەر ژیانی پڕ ناسۆری نورسی:\nبەدیعوزەمان سەعید نورسی دوای دروستبوونی کۆماری تورکیا بە ماوەیەکی کەم، لە ساڵی ١٩٢٦ نەفی دەکرێت و هەتا ساڵی ١٩٦٠ کە وەفاتی تێدا دەکات چەندین جار لە شوێنی خۆی نەفی کراوە. بارلا، ئیسپارتا، کاستامۆنو، ئێمیرداغ ئەو شوێنانەن کە نورسی بۆ نەفی کراوە و ژیانی تاراوگەی تێدا بردوونەتە سەر.\nنورسی چەندین جار دووچاری ژیانی زیندانیش بووە، لە نێوان ساڵی ١٩٣٥-١٩٣٦ لە شاری ئێسکیشەهیر زیندانی بووە، لە نێوان ساڵانی ١٩٤٣- ١٩٤٤ لە زیندانی دەنیزلی، لە نێوان ساڵانی ١٩٤٨-١٩٤٩ لە زیندانی ئافیۆن بووە. لە نێوان ئەو ساڵانەی لە دەرەوەی زیندان ژیاوە، بەردەوام لە ژێر چاودێری پۆلیس بووە و کتێبەکانی لەو ساڵانەدا نوسیوە.\nلە ساڵی ١٩٥٢ لە دۆسیەی ” ڕابەری گەنجان” دادگای شاری ئیستەنبول دادگایی کراوە و بە هۆی بێ گوناحیەوە ئازاد کراوە.\nنورسی لە ساڵی ١٩٥٣ لە شاری ئیسپارتە نیشتەجێ بووە و لە ساڵی ١٩٦٠ لە شاری شانلیئورفا کۆچی دوایی کردووە.\nتەنانەت زوڵمی دەسەلاتدارانی تورکیا لە دوای کۆچی دوای ناوبراوی بەردەوام بوو، هەربۆیە دوای کودەتای ٢٧ ی ئایار، دەسەڵاتی سوپا گۆڕی نورسیان لە شانلیئورفا گواستەوە بۆ شوێنێکی نادیار، کە بێجگە براکەی و دوو خوێندکاری کەس نەیدەزانی لە کوێیە.\n1647 جار بینراوە 2 جار ئەمرۆ بینراوە\nمنداڵەکانی دوو مامۆستا دەستبەسەرکراوەکە بێسەروشوێنن\nتووشبووییەکی شێرپەنجە دوای ئازادکردنی گیانی لەدەستدا\nکورسی سپی لە گۆڕەپانەکانی ئەمریکا و کەنەدا\nنەتەوە یەکگرتووەکان داوای دەستبەجێ ئازادکردنی مامۆستاکانی خزمەت دەکات\nلە ئیستانبوڵ چەند بازرگانێک دەستگیرکران


ئەڵقەی 6 – (وه‌رزی سێیەم) – پڕۆژە نوێەکەی ناسا و چوونە سەر مەریخ - بڵۆگی چاوگ\nنێردراوە بۆ شوبات 20, 2021 نیسان 1, 2021\nکورتە باسێک لەسەر زمانی کوردی و کێشەکانی تاکی کورد لە دەرەوەی وڵات. (1:40)\nپڕۆژە نوێەکەی ناسا چ نرخێکی هەیە بۆ مرۆڤایەتی؟ (20:50)\nگنۆم کۆگای داگرتنی پرۆگرامەکانی شێوەیەکی نوێ وەردەگرێت. (41:45)\nچیتر سیستەمی کارپێکردنی ماک لە پلەی دووەم نییە لە سیستەمەکانی کارپێکردن بۆ ڕوومێز. (47:16)\nپرۆگرامێکی سەربەخۆ بە زمانی رەست نوسراوە بۆ لێدانی سپۆتیفای. (45:47)\nسیستەمی فوشیای گووگڵ ئێستا پرۆگرامەکانی لینوکس بەسەربەخۆ دەتوانرێت کاری پێ بکرێت. (59:45)\nئینتەرنێت خزمەتگوزاری گرانتر کردووە لە زەمەنی بێ نێت.\nنوسراوە لە پۆدکاستتاگکراوە لە ئەپڵ، ئینتەرنێت، پرۆگرامكردن، زمان، فوشیا، لینکوس، ناسا، نێتفلێکس، ویندۆز\nپێشوو پشووی چاوگ – ئەڵقەی 2 – ڕەگەزپەرستی\nداهاتوو WordPress.org و WordPress.com چین و جیاوازییەکانیان چییە؟\nیەک وەڵام بۆ “ئەڵقەی 6 – (وه‌رزی سێیەم) – پڕۆژە نوێەکەی ناسا و چوونە سەر مەریخ”\nموحسین بورهان دەڵێت:\nشوبات 22, 2021 له 8:37 pm\nئامانجی ئەم “مەریخ پێو”ەی ناسا دوو شتە:\n١. بۆ لێکۆڵینەوە و گەڕان بە دوای ئەگەری هەبوونی ژیان لەسەر هەسارەی مەریخ لە ڕابردوودا لە ڕێگەی لێکۆڵینەوە وەرگرتنی نمونەی تایبەت لە خاکەکەیەوە. هەرچەندە ئەمە لە ڕابردوودا لە چەند ناوچەیەکی مەریخدا ئەنجام دراوە وەکو بەشێک لە پرۆگرامی ناسا بۆ لێکۆڵینەوەی مەریخ (NASA’s Mars Exploration Program) ، بەڵام ئەم جارە ناوچەیەکی جیاوازی تریان هەڵبژاردووە کە گوماندەکرێت لە ڕابردوودا ژیانی تێدابوو بێت.\n٢. ڕۆبۆتۆکە هەلیکۆپتەرێکی لەگەڵدایە کە بڕیارە رۆژانە بەسەر مەریخدا بفڕێت بۆ ماوەی خولەک و نیوک. گەر ئەم فڕینە سەرکەوتوو بێت، ئەوە دەبێتە یەکەمجار لە مێژوودا کە مرۆڤ بتوانێت لە سەر هەسارەیەکی دیکە فڕین ئەنجام بدات. ئەمە گرنگییەکی زۆری هەیە چونکە لە ڕێگەی ئەو کامێرا و هەستەورانەی کە بە کۆپتەرەکەوە بەستراون، ئەندازیارانی بواری دروست کردنی ڕۆبۆتەکان لە ناسا دەتوانن لە بارودۆخی فڕین لە سەر مەریخ بە باشی تێبگەن و لە داهاتوودا دیزانی فڕۆکەی بچوکی تایبەت بکەن بە فڕین لەسەر ئەم هەسارەیە. کە دەکرێت لە دهاتوودا لەگەڵ ناردنی هەموو مەریخپێویکدا، فڕۆکەی تایبەت بنێردرێت تاکو لە هەسارەکە خێراتر و ئاسانتر بکۆڵێتەوە یان کاتێک مرۆڤ دەڕواتە سەر هەسارەکە، ئەنجامدانی چالاکییە زانستیەکانی ئاسان بکات. یان لە دهاتووی دووردا بۆ لێکۆڵینەوەیە لە هەسارەکانی دیکە لە جیاتی ڕۆبۆت تەنیا فڕۆکە بەکاربهێندرێت،


ڕۆیته‌رز: توركیا هاوكاری عێراق بووه له ده‌ستگیركردنی جێگره‌كه‌ی ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی\nئاژانسی هه‌واڵی (ڕۆیته‌رز) ئاشكرای كرد، هه‌واڵگری توركیا هاوكاری عێراقی كردووه له ده‌ستگیركردنی یه‌كێك له گه‌وره‌ترین سه‌ركرده‌كانی داعش و جێگری ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی ئه‌میری پێشووی ڕێكخراوه‌كه له باكوری ڕۆژئاوای سووریا.\nدوێنێ دووشه‌م ده‌زگا ئه‌منییه‌كانی عێراق ده‌ستگیركردنی سامی جاسم كه‌سی دووه‌می داعشی له ده‌ره‌وه‌ی سنووری عێراق له ئۆپه‌ڕاسیۆنێكدا ڕاگه‌یاند.\nسامی یه‌كێكه له گه‌وره‌ترین سه‌ركرده‌كانی داعش كه تا ئێستا به زیندوویی ده‌ستگیركرابێت، حكوومه‌تی عێراقیش جه‌ختی كردۆته‌وه كه سامی پێشتر پۆستی جێگری ئه‌بوبه‌كر به‌غدادی ئه‌میری پێشووی ڕێكخراوی تیرۆریستی داعشی هه‌بووه.\nئه‌بوبه‌كر به‌غدادی له ساڵی 2019 له هێرشێكی فڕۆكه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له باكوری ڕۆژئاوای سووریا كوژرا، ئێستاش سه‌ركردایه‌تی ڕێكخراوه‌كه به‌ده‌ست ئه‌بو ئیبراهیم ئه‌لهاشمی قوڕه‌یشییه.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی باڵای ئه‌منی عێراق كه نه‌یویستووه ناوه‌كه‌ی ئاشكرا بكرێت به ئاژانسی هه‌واڵی(ڕۆیته‌رز)ی ڕاگه‌یاندووه، جێگره‌كه‌ی به‌غدادی به هاوكاری و زانیاری هه‌واڵگری توركیا له باكوری ڕۆژئاوای سووریا ده‌ستگیركراوه.\nجێی باسه تا ئێستا به‌رپرسانی هه‌ردوو حكوومه‌تی عێراق و توركیا ڕه‌تی ده‌كه‌نه‌وه شێوازی ده‌ستگیركردنی سامی جێگری به‌غدادی ئه‌میری پێشووی داعش بۆ ده‌زگاكانی ڕاگه‌یاندن ئاشكرا بكه‌ن.


زانا عەبدولرەحمان: تا ئێستا سەرکەوتوو نەبووین لەپرسی فرۆشتنی نەوتدا، نەمانتوانی ژیان و گوزەرانی خەڵک باش بکەین\nکێشمەکێش و لێدوانەکان لەبارەی بودجەی ساڵی 2017 ی عێراق و بەشە بودجەی هەرێمی کوردستان تێکرا لەبەردەم نەهامەتی خەڵک و بێ موچەیی و دابەزینی بژێوی ژیانی گشتی هاوڵاتیاندا؛ شارەزایان و چاودێرانی خستۆتە بەردەم لێکدانەوەی جیاواز و رەخنەو شرۆڤەکارییەوە. هاوکات سەرباری جەنگی تیرۆر و هەبوونی زیاد لە ملیۆنێک ئاوارە لەهەرێمی کوردستاندا، بەڵام هێشتا گرفتە ئابورییەکان بوونەتە ئاستەنگێکی گەورە هەم بۆ حکومەت و هەم بۆ هاوڵاتیان و ژیانی گشتی.\nئاسۆ جەبار بۆ دەنگی ئەمریکا وتوێژێکی لەگەڵ پەرلەمانتار زانا عەبدولرەحماندا سازکردووە.\nزانا عەبدولڕەحمان دەڵێت "متمانە نەماوە لەنێوان حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی عێراقدا".\nهاوکات دەشڵێت "تائێستا سەرکەوتوو نەبووین لەپرسی فرۆشتنی نەوتدا، ئەوەی کە بینیمان ئەزمونێک بوو، وە نەمانتوانی بەو بەشە نەوتەی کە هەیە بەو داهاتەی کە لەناوخۆ هەمانە ژیان و گوزەرانی خەڵک لەهەرێمی کوردستان باش بکەین".\nزانا عەبدولرەحمان سەبارەت بە ژیان و گوزەرانی خەڵک دەڵێت "" بە ڕاستی پێوستە ژیان و بەرژەوەندی حیزبی و دروشم و ئەوانە وەلا بنێین و بیربکەینەوە ژیانی خەڵک بە چی چاک دەبێت، خەڵک ژیان و گوزەرانی هێجگار خراپە".\nوتووێژ لەگەڵ زانا عەبدولرەحمان


17/1/2021 03:39 PM\nتایبەتمەندیی سەرەکیی خواردنەوە وزەبەخشەکان بەرزکردنەوەی ئاستی هوشیاری و وزەیە بۆ راپەڕاندنی چالاکیی رۆژانە، بەڵام لە مەوادێک پێکهاتوون کە کاریگەریی نەرێنیان لەسەر جەستە هەیە؛ ئەم مەوادە بریتین لە: کافەئین، شەکر، ڤیتامین B، گیا بۆنخۆشەکان بۆ نموونە زەنجەفیل و ... . لەدرێژەدا بەشێک لەم زیانانە دەخەینە روو.\nتەندوستیی دڵ دەخەنە مەترسییەوە\nکافەئین بە هۆی ئەوەی ئاستی هوشیاری بەرز دەکاتەوە مادەی سەرەکیی پێکهاتنی خواردنەوە وزەبەخشەکانە. کاتێک ئەم مادەیە بە رێژەیەکی زۆر بەکار بێت (400 میلی‌گرام لە رۆژێکدا) دەتوانێ ئەم کێشانەی لێبکەوەێتەوە: کێشەکانی دڵ و دەمارەکان، بەرزبوونەوەی فشاری خوێن، بەرزبوونەوەی ژومارەی لێدانی دڵ و نارێکبوونی لێدانی دڵ.\nپڕاوپڕن لە شەکر\nلە 225 گرام خواردنەوەی وزەبەخش، 27 بۆ 31 گرامی شەکرە. بە گوتەی کارناسان خواردنی شەکر لەلایەن ژنانەوە نابێ رۆژانە لە 25 گرام یان 5 کەوچکەچا تێپەڕ بێت و بۆ پیاوانیش نابێ لە 36 گرام یان 9 کەوچکەچا زیاتر بێت. زێدەڕۆیی لە بەکارهێنانی شەکردا کۆمەڵێک کێشەی لێدەکەوێتەوە، بۆ نموونە: شێرپەنجە، شەکرە و کێشەکانی دڵ.\nئەم خواردنەوانە نابێ لەگەڵ خواردنەوەی کحولی تێکەڵ بکرێن\nزۆر جار ئەم خواردنەوانە لەگەڵ خواردنەوەی کحولی تێکەڵ دەکرێن و دەبێتە هۆی ئەوەی کەسەکان کحولێکی زیاتر بخۆنەوە و ئەمەش گیرۆدەبوون بە کحول و کۆمەڵێک کێشەی دیکەی لێدەکەوێتەوە، بۆ نموونە: لەدەستدانی هاوسەنگیی جەستە، کێشەکانی دڵ و دەمار و شتی لەم چەشنە.\nزیانی خواردنەوە وزەبەخشەکان بۆ مێرمناڵان زیاترە\nمێرمناڵان چونکە جەستەیان خەریکی گەشەیە ناتوانێ لەبەرانبەر زیانەکانی خواردنەوە وزەبەخشەکاندا خۆڕاگری بکات. هەر بۆیە بە گوتەی کارناسان زێدەڕۆیی مێرمناڵان لە بەکارهێنانی خواردنەوە وزەبەخشەکاندا دەتوانێ ئەم کێشانەی لێبکەوێتەوە: کێشەکانی دڵ و مێشک، گەشەی ناتەواو، بەرزبوونەوەی مەترسیی خەمۆکی و نەخۆشییە دەروونییەکانی دیکە و ئاڵۆزبوونی خەو.\n#بوونی 7 بۆ 8 کاتژمێر خەوی شەوانە، خواردنی پرۆتین و کاربۆهیدراتەکان لە نێوان ژەمە سەرەکییەکاندا و خواردنی ئەو چۆڵکێتانەی ئەنتی‌ئۆکسیدەنت و فلاونۆئید و کافەئینیان تێدایە دەتوانێ جێگرەوەیەکی باش بن بۆ خواردنەوە وزەبەخشەکان.


ڤه‌كولین: هاریكاریا بابى بۆ هه‌ڤژینێ زاروكان فێرى ره‌وشتێن جوان دكت. – مالپه‌رێ خابير\nسەرەتا / به‌شێن مالپه‌ری / ڤه‌كولین / ڤه‌كولین: هاریكاریا بابى بۆ هه‌ڤژینێ زاروكان فێرى ره‌وشتێن جوان دكت.\nڤه‌كولین: هاریكاریا بابى بۆ هه‌ڤژینێ زاروكان فێرى ره‌وشتێن جوان دكت.\nأ.ن 2018-10-04\tڤه‌كولین لابردنی بۆچوون 176 بینین\nتیمه‌كا ڤه‌كوله‌رێن ئه‌مریكى دووپاتكرینه كو زاروك گه‌له‌ك مفاى ژ دیتنا هاریكاریيا بابێ خوه دبینن ده‌مێ كارێن خیزانى دكت، و هه‌روه‌سا ئافره‌ت ژى سه‌رنجا وان پتر بۆ وان زه‌لاما دچت ئه‌وێن هاریكاریا وان دكن بۆ كارێن خێزانى.\nڤه‌كولینه‌ك ژلایێ كومه‌كا ڤه‌كوله‌رێن زانینگه‌ها “كالیفورنیا”ڤه هاتییه ئه‌نجامدان ل دور دیتنا زاروكا بۆ وان بابێت هاریكاريیا هه‌ڤژینا خوه دكن بۆ كارێن نافمالێ، و وه‌سا دیاربیه زاروكێن وان بابێن هاریكاریێ دكن پتر فێرى رامانێن ژیانا كومه‌لایه‌تى دبن، چونكى ئه‌و ژ وێ دیتنێ فێرێ ره‌وشت و بهابه‌رزیێن خیزانى دبت، و هه‌روه‌سا فێرى خوه‌شكاندنا دورست دبن ل ژیێ خوه یێ ده‌ستپێكێ.\nڤه‌كولینێ ئه‌و چه‌نده ژى ئاشكه‌راكریه ل ڤى سه‌رده‌مى باب پتر ژ چه‌رخێ بورى هاریكارييا خێزانێن خوه دكن، و پتر هاریكاریێ دلایێ به‌رهه‌ڤكرن و فێرێكرن و دویڤچوونا زاروكێن خوه ده‌مێ دچنه قوتابخانێ.\n“سكوت كولترین” ڤه‌كوله‌رێ كومه‌لایه‌تى ل زانینگه‌ها “كالیفورنیا” و سه‌روكێ تیما ڤه‌كولینێ دبێژت: ل ده‌مێ باب هاریكاریيا خێزانا خوه دكت بۆ كارێن نافمالێ زاروكێن وى پتر فێرێ ره‌وشت و بهابه‌رزیيان دبن، وه‌كى پشته‌ڤانى و گیانێ هاریكارى.\nدواتر ڤيديو: كارتێكرنا ستران و موزيكێ لسه‌ر چێلان\nدواتر ئاریشه و هونه‌رێن چاره‌سه‌ركرنێ.


بە گوێرەی سه‌رچاوه‌یه‌کی ماڵپه‌ڕی سه‌ربه‌خۆ، پارێزگاریی ئامەد رۆژی هەینی بە دەرکردنی ڕاگەیێندراوێک رایگەیاند: لە دوازدە گەڕەکی شاری لیجە و چاردە گەڕەکی شارستانی هانی باری سەربازی ڕاگەیێندراوە و دانیشتوانی ئەم گەڕەکانە تا ماوەیەی خۆی بۆیان نییە لە ماڵەکانیان بێنە دەر. ئه‌وه‌ش زیاتر خه‌ڵکی کوردی ئه‌و ناوچانه‌ی بێزار و تووره کردووه. ڕژێم به‌هۆی تێکشکانی له به‌ره‌کانی جه‌نگی هێزه کوردیه‌کان، خه‌ڵکی سیڤیلی گه‌ڕه‌که کورد‌نیشینه‌کان ئه‌زیه‌ت ده‌کات.\nهه‌روه‌ها پارێزگاریی ئامەد بە ئاماژە بە درێژەی هێرشه ناڕه‌واکانی هێزە ئەمنییەکانی ڕژێمی تورکیا لە دژی پارتی کرێکارانی کوردستان، پەکەکە داوای لە خەڵک کرد بۆ پاراستنی سەروماڵی خۆیان یاسای قەدەغەبوونی هاتوچۆ رەچاوکەن.\nلە پێنج مانگی رابردوو دا لە ئاڵۆزی و بشێوییەکانی نێوان هێزەکانی سوپای تورکیا و شه‌رڤاناننی کورد لە نێو خاکی کوردستاندا و هێرشی ئاسمانی فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا بۆ سه‌ر بنکەکانی شه‌رڤانان لە باشوور کوردستان نزیکەی هه‌زاران که‌س گیانیان له‌ده‌ست داوه. ده‌وڵه‌تی تورک سیاسه‌تی تیرۆری گه‌ل په‌یره‌و ده‌کات. هه‌روه‌ها له دواترین هه‌ڵبژاردندا که ئاک پارتی، پارته‌که‌ی ڕژێمی ئه‌ردوغان زۆرینه‌ی هێنایه‌وه و ئاشکرا بوو که ساخته‌کاری کراوه بۆ سه‌رکه‌وتنی ئاک پارتی، هه‌ڵبژاردنه‌کاندا.


ساڵانە ٢ ملیۆن و ٦٠٠ هەزار کەس، بەهۆی هەڵەی پزیشکییەوە دەمرن\n12:04 - 24 خەرمانان 2719\nکوردستان میدیا: لە هەر یەک خولەک لە جیهاندا، ٥ کەس بەهۆی هەڵە پزیشکییەکانەوە گیانیان لەدەست دەدەن و دەبنە قوربانیی نوسخە هەڵەکانی دوکتورەکان.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO) ڕایگەیاندووە کە ساڵانە بە ملیۆن کەس، بەهۆی دەرمان و نوسخەی هەڵەی دوکتورەکانەوە گیانیان لەدەست دەدەن.\nبەرپرسی ئەو ڕێکخراوەیە وتوویەتی: "لە هەر خولەکێکدا، ٥ کەس بەهۆی هەڵەی پزیشکییەوە گیانیان لەدەست دەدەن".\nبەپێی ئامارەکانی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، ٤٠ لەسەدی ئەو نەخۆشانەی کە سەرپێیی دەرمان دەکرین و ١٠ لەسەدی ئەو نەخۆشانەی کە لەژێر چاوەدێریی پزیشکیدان، بەهۆی لێکدانەوەی پزیشکیی هەڵەی دوکتورەکانەوە، تووشی کێشە دەبن.\nساڵانە ٢ ملیۆن و ٦٠٠ هەزار کەس، بەهۆی لێکدانەوەی هەڵەی دوکتورەکانەوە لە ١٥٠ وڵاتی کەمداهات و نێونجیدا، گیانیان لەدەست دەدەن. لە هەندێک حاڵەتدا نەخۆشەکان بە هەڵە "شیمیدەرمانی" دەکرێن و جەستەیان ژەهراوی دەبێت.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی بۆ یەکەمین جار، ڕۆژی سێشەممە، ٢٦ی خەرمانان، بڕیارە "ڕۆژی لەشساغیی نەخۆشەکان" بەڕێوە ببات، تا سەرنجی جیهان بۆ بابەتی دەرمانکردنی هەڵە لە پزیشکیدا ڕابکێشێت.\nئەو ڕێکخراوەیە هەروەها وتوویەتی کە وڵاتی ئاڵمان نموونەیەکی باشە بۆ پێشگرتن بە هەڵە پزیشکییەکان کە ڕێژەی هەڵەی پزیشکییان گەیاندووەتە کەمترین ئاست.\nهەروەها ڕۆژانە لە نەخۆشخانەکانی ئێراندا بەگشتی و لە نەخۆشخانەکانی کوردستاندا بەتایبەتی، بەهۆی ناشارەزایی زۆرێک لە پزیشکەکان و نووسینی نوسخەی هەڵەوە، هاووڵاتییانێکی زۆر گیانیان لەدەست دەدەن یان تووشی کێشەی جیددی دەبنەوە.


خەڵاتی (CAP Herzberg)ی ساڵی ٢٠٢٠ بەخشرایە پڕۆفیسۆرێکی فیزیازانی کورد\n27/12/2020 - 11:39\nلەلایەن ( کۆمەڵگەی شاهانەی کەنەدی) خەڵاتکراوە\nزانای کورد لە بواری فیزیا پرۆفیسۆر د. ئیبراهیم کەریمی لە زانکۆی ئۆتاوای کەنەدا لە لایەن کۆمەڵەی فیزیازانی کەنەدی CAP ) ) میدالیای CAP Herzberg ی ساڵی 2020 پێبەخشرا.\nئەم هەواڵە خۆشە وزەیەکی زیاتر دەبەخشێتە زانا و لێکۆڵەرانی کورد لە ناو زانکۆکانی کوردستان و زانکۆکانی دونیا کە هەر یەکەیان لە بوارێکی دیاریکراوی زانستدا خەریکی توێژینەوەن. ئەو ڕووداوە ئەوەمان بیردێنێتەوە کە ئەگەر دەرفەت و زەمینەی گونجاو هەبێت، لێکۆڵەرانی کورد هیچیان لە زانا و توێژەرانی گەلانی دیکە کەمتر نیە و دەتوانن لە بوارەکانی خۆیاندا پێشەنگێتی بسەلمێنن و بەشداری کارا لە بەرهەمهێنانی مەعریفەی نوێدا بکەن.\nپرۆفیسۆر کەریمی لە زانکۆی ئۆتاوا بۆتە فیگەر و وزەیەکی پێشەنگ لە بواری فۆتۆنی و ئەلیکترۆنی، و ئەنجامی توێژینەوەکانی له ناودارترین گۆڤارەکانی بواری فیزیا و زانستەکانی دیکە بڵاودەبنەوە. بەشدارییە بەرچاوەکانی پرۆفیسۆر کەریمی بۆ فیزیا چەندین خەڵات و ناسینەوەی بەپێز و پایەداری بۆ پەیدا کردووە.\nلە ناو ئەوانەدا، خەڵاتی سەرۆکی توێژینەوەی کەنەدا لە پێکهاتەی ڕووناکی، خەڵاتی توێژەری ئۆنتاریۆ، خەڵاتی توێژەری ساڵی ٢٠١٩ی زانکۆی ئۆتاوا بۆ توێژەری تازە دەستبەکاربوو، ئەندامێتی لە کۆلێژی توێژەرە نوێیەکان لە کۆمەڵگای شاهانەی کەنەدا و ئەکادیمیای جیهانی یۆنگ، هاوەڵێتی لە کۆمەڵگەی ڕووناکی. هەروەها پڕۆفیسۆر کەریمی ڕۆڵێکی سەرکردایەتی سەرەکی بینی لە دامەزراندنی سەنتەرێکی نوێی توێژینەوەدا، کە تایبەتە بە پێشڕەویی بینایی کوانتەمی لە کەنەدا.\nئەو میدالیایەی ئەمساڵ بەخشرایە پڕۆفیسۆری کورد ئیبراهیم کەریمی بە هۆی سەرکردایەتیە داهێنەرەکەی بوو لە بواری پەرەپێدانی شەپۆلی کوانتەمیی بۆ پەیوەندی کوانتەمی و کۆمپیتەیشن و مایکرۆسکۆپ و زانستی ماددەکان. مەدالیای CAP Herzberg ساڵانە لە هەر بوارێکی توێژینەوە لە فیزیا، دەبەخشرێتە فیزیازانە دیار و پێشەنگەکانی کەنەدا. لە ساڵی 1970 ەوە یەکەم مەدالیای لەم جۆرە بەخشرا و تا پێش ساڵی 2011 ئەو مەدالیایە دەبەخشرایە فیزیازانانی کەنەدی خوار تەمەن 40 ساڵە کە خاوەن دەستکەوتی دیارن لە بواری فیزیا. ئەم خەڵاتە لە لایەن کۆمەڵەی فیزیاناسانی کەنەدی دابەش دەکرێت کە لە ساڵی 1945 دامەزراوە.\nئەو کۆمەڵەیە دامەزراوەیەکی پڕۆفیشناڵی فیزیاییە کە نوێنەرایەتی زیاتر لە 1600 خوێندکاری فیزیا و فیزیاناسەکان دەکات لە کەنەدا، ئەمریکا و وڵاتانی دیکە، هەروەها ژمارەیەک لە ئەندامانی کۆمپانیا و دامەزراوە زانستییەکان ئەندامی ئەو کۆمەڵەیەن.\nبە گوێرەی سایتی زانکۆی ئۆتاوا، پرۆفیسیۆر کەریمی لە ساڵی 1997 دیپلۆمای لە بیرکاری و فیزیا لە ئیغباڵ لاهۆری لە شارۆچکەی سەقز وەرگرتووە. لە ساڵی 2001 دا بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بواری فیزیادا لە زانکۆی کرمان بەدەست هێناوە و لە زانکۆی کوردستان لە سنەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ ماوەی سێ ساڵ وانەبێژی کردووە. دواتر لە ساڵی 2007 دا چۆتە ئیتالیا بۆ کارکردن لەسەر دکتۆراکەی کە دوو ساڵ دواتر لە زانکۆی ناپلس بەدەستی هێناوە و پاشان وەک هاوەڵی دکتۆرا کاری کردووە. ساڵی 2012 بۆ فێرکردن و ئەنجامدانی توێژینەوە چۆتە کەنەدا و دوای سێ ساڵ نازناوی سەرۆکی توێژینەوەی کەنەدای وەرگرت و لە ئەیلولی 2020 دا لەلایەن ( کۆمەڵگەی شاهانەی کەنەدی) خەڵاتکراوە.\nبە ناوی خۆم و ئەنجومەنی زانکۆی سۆرانەوە پیرۆزبایی لە پرۆفیسۆر ئیبراهیم کەریمی و هەموو لێکۆڵەر و زانستخوازانی کوردستان دەکەم. ئەو خەڵاتەی بە جەنابیان بەخشراوە وەڵامێکی کرداری ئەو خەڵکانەیە کە نایانەوێ بە چاوی باڵاوە لە میللەتی ئێمە بڕوانن.\nد. موسڵح مسته‌فا سه‌رۆكی زانكۆی سۆران


چین تاوانبارە لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرونا\nSaturday, 03.07.2020, 11:15\nلەمەڕ سەرهەڵدانی ڤایرۆسی کۆرونا هەریەکەی لە لایەن خۆیەوە ووڵاتێ یان لایەنێ تاوانبار دەکات بەبێ هیچ بەڵگەیەکی کۆنکریت. ئەمریکا،ماسۆنی،زایۆنیزم، خودی ڕژێمی چین تاوانبار دەکرێن، لە هەمووی خۆشتر لە هەندێ شوێن باس لەمە دەکرێت بەر لە ١٤٠٠ ساڵ پێغەمبەر محمد باسی کردووە چۆن خۆمان لە پەتای کوشندە بپاریزین دەقاو دەق ئەو پەتایە ڤایرۆسی کرۆنایەی ئێستایە.\nگریمان ئەو بۆچوونانەی سەرەوە هەمووی بێ بنەمان و ئەو ڤایرۆسە لە ئاژەڵ پەڕیوەتە مرۆڤ. من باس لە بڵاوبوونەوەکەی کۆرونا دەکەم نەك سەرهەڵدانەکەی. لەمەڕ بڵاوبوونەوەی ئەم ڤایرۆسە کوشندەیە ڕژێمی چین بەرپرسیارە، بەگوێرەی زۆر لەسەرچاوەکان لە مانگی ١١ و ١٢ ی پارساڵ ئەم ڤایرۆسە سەری هەڵداوە کەچی چین بێدەنگی هەڵبژارد دونیای ئاگادار نەکردەوە وایانزانی بە ئاسانی کۆنترۆلی ئەو پەتایە دەکرێت. وابزانم زۆرینەمان چیرۆکی دکتۆرە گەنجەکەی وهانمان بیستووە، دکتۆرێکی گەنج هاوڕێکی ئاگادار دەکاتەوە و دەڵێت نەخۆش بینراوە هەندێ لە نیشانەکانی ئەم نەخۆشەیە لە پەتای سارس دەچێت کە ساڵی ٢٠٠٢ ڤایرۆسی سارس لە چین سەری هەڵدابوو. هاوڕێی ئەم دکتۆرە گەنجە ئەم هەواڵە لە فەیسبوك بڵاودەکاتەوە، یەکسەر پۆلیس دەچنە لای دکتۆرە گەنجەکە و ئاگاداری دەکەنەوە دەمی دابخات و ئەم جۆرە هەواڵە بێ بنەمایانە بە گوێی خەڵکا نەدا. ئەم دکتۆرە گەنجەش دوای ماوەیەك بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گیانی لەدەست دا. ئێستا ئەگەر چین ووڵاتێکی ئازاد بوایە لە جیاتی هەڕەشە لەم دکتۆرە و هاوڕێکەی بکرێت بە دواچوون دەکرا و لێکۆڵینەوە دەکرا لەوانەیە هەرزوو کۆنترۆلی ئەو پەتایە بکرایە.\nئێستاش واپێدەچێت ئەو پەتایە درێژە بکێشێت و کەس نازانێت دواڕۆژ چۆن دەبێت. ئێمەی کورد پێویستە هەندێ هەڵسوکەوتی ڕۆژانەمان بگۆڕین، ماچی یەکتر نەکەین، تەوقە لەگەڵ یەکتر نەکەین، کاتێ لەگەڵ یەکتر قسە دەکەین زۆر لە یەك نزیك نەبینەوە. تف فڕێ نەدەیەن لە هەمووی ناشیرینتر و ترسناکتر بەڵغەم فڕێ نەدەین. پێویستە لاشەی مردوو بە ڤایرۆسی کۆرونا نەشوردرێت هەر بە بلدۆزەر ژێرخاك بکرێت.


حەکیم: وڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی یەکدەنگ و هاوهەڵوێست بن بەرامبەر بە دەسدرێژکارییەکانی ئیسراییل - SAHAR KURDISH (Sorani)\nحەکیم: وڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی یەکدەنگ و هاوهەڵوێست بن بەرامبەر بە دەسدرێژکارییەکانی ئیسراییل\nئه‌یلوول 13, 2019 13:00 Asia/Tehran\nڕێبەری بزووتنەوەی حیکمەتی نیشتمانیی ئێراق داوای لە وڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی کرد یەکدەنگ و هاوهەڵوێست بن بەرامبەر بە دەسدرێژکارییەکانی ئەمدواییەی ڕژێمی زایۆنی.\nبە پێی ڕاپۆرتی ئیرنا؛ "سەید عەمار حەکیم" ڕێبەری بزووتنەوەی حیکمەتی نیشتمانیی ئێراق هەوڵەکانی ئەمدواییەی ڕژێمی زایۆنی بۆ چەپاو کردن و دەس گرتن بە سەر زەوی و زاری دیکەی فەلەستینییەکان لە کەرتی ڕۆژاوای چۆمی ئەردەنی ئیدانە کرد و نەیارەتی توند و لێبڕاوانەی خۆی دژ بەو هەوڵانە دەربڕی.\nڕێبەری بزووتنەوەی حیکمەتی نیشتمانیی ئێراق راشکاوانە ڕایگەیاند: ستراتژیای نوێی ئیسراییل لە بواری داگیرکاری دەس گرتن بە سەر زەوی و زاری زیاترە.\nسەید عەمار حەکیم پێی داگرت: کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەوان ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان و ناوەندە نێودەوڵەتییەکانی دیکە دەبێ بەرامبەر بە داگیرکارییەکانی ئیسراییل کە دژ بە هەموو یاسا و ڕێساکانی دیپلۆماتیک و بەڵێن و ئەستۆگرییە نێودەوڵەتییەکانە، ڕاوەستن.\n"بنیامین نەتانیاهوو"ی سەرۆک وەزیرانی ڕژێمی زایۆنی ڕۆژی سێشەممە بە دووپات کردنەوەی بەڵێنە هەڵبژاردەییەکانی خۆی رایگەیاند کە پاش هەڵبژاردنەکانی کنێست (پەرلەمانی ئیسراییل) چەن بەشێک لە کەرتی ڕژاوای چۆمی ئەردەن و باکووری بەحرولمەیت زێدە دەکات بە فەلەستینی داگیرکراو.


هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق - Mehr News Agency\nدانیشتنی نائاسایی پەرلەمانی عێراق بەرێوەچوو؛\nپەرلەمانتارانی جێگرەوەی سەدرییەکان سوێندی یاساییان خوارد\nدانیشتنی نائاسایی پەرلەمانی عێراق دەستیپێکرد و فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان و هاوپەیمانی سیادە بەشدارییان کرد.\nبۆ دەنگدان بە کاندیدەکانى جێگرتنەوەى سەدرییەکان؛\nبریاری نوێی پارتی لەبارەی کۆبوونەوەى ئەمرۆی پەرلەمانى عێراق\nپارتی لەبارەى کۆبوونەوەى سبەینێی پەرلەمانى عێراق بریاری خۆیداو بریارە بەشدارى ئەو کۆبوونەوەیە بکات کە تایبەتە بە دەنگدان بە کاندیدەکانى جێگرتنەوەى پەرلەمانتارەکانى سەدر.\nهیچ هه‌نگاوێك بۆ پڕكردنه‌وه‌ى شوێنى په‌رله‌مانتاره‌كانى سه‌در نانێن\nئه‌مڕۆ موقته‌دا سه‌در له‌گه‌ڵ په‌رله‌مانتاره ده‌ستله‌كاركێشاوه‌كانى كۆده‌بێته‌وه‌و چوارچێوه‌ى هه‌ماهه‌نگیش ئاشكرایده‌كات، هیچ هه‌نگاوێك بۆ پڕكردنه‌وه‌ى شوێنى په‌رله‌مانتاره‌كانى سه‌در نانێن، سه‌رچاوه‌یه‌كیش.\nلەدوای کۆبوونەوەی لایەنە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان؛\nداوای دواخستنی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان دەکرێت\nلەدوای کۆبوونەوەی لایەنە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان لەگەڵ نێردەی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ عێراق، کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و راپرسی لە هەرێمی کوردستان داوای دواخستنی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان دەکات.\nشەرقولئەوسەت شرۆڤەی کرد؛\nکاریگەری کێشەی ناوخۆیی کورد لەسەر پێکهێنانی حکومەت لە بەغدا\nڕۆژنامەی شەرقولئەوسەت بە ئاماژە بە کێشەکانی نێوان لایەنە کوردییەکان لەسەر هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەرێم و نەسازان لەسەر پێکهێنانی حکومەت لە بەغدا نووسی: ئەو دوو بابەتە نیشانەی قووڵی کێشەی نێوان کوردەکانە.\nبە بریاری دادگای فیدڕاڵی عێراق:\nکارەکانی دەستەی نوێی سەرۆکایەتی پەرلەمانی عێراق بەشێوەیەکی کاتی هەڵپەسێردرا\nدادگای فیدڕاڵی عێراق لەسەر سکاڵایەکی پەرلەمانتاران مەحمود مەشهەدانی و باسم خشان، بڕیاریدا کارەکانی دەستەی نوێی سەرۆکایەتی پەرلەمانی عێراق بەشێوەیەکی کاتی هەڵپەسێردرێت\nلە دۆخی شڵەژاوی پەرلەماندا؛\nمحه‌مه‌د حه‌لبوسى دووبارە بووە سەرۆکی پەرلەمانی عێراق\nمحه‌مه‌د حه‌لبوسى كاندیدى سوننه‌كان‌و سه‌رۆكى خولى چواره‌مى په‌رله‌مان، جارێكى دیكه بۆ خولى پێنجه‌میش هه‌ڵبژێردرایه‌وه.\nلایەنە کورد و سوننەکان لەسەر پێکهێنانی حكومەت، هاودەنگن\nڕەسوول ڕازی ئەندامی چوارچێوەی هاوئاهەنگی لایەنە شیعەکانی عێراق جەختی کرد کە لایەن و پارتە سوننە و کوردەکان دەتوانن لە سەر پێکهێنانی دەوڵەتێک ڕێکبکەون.\nهەموو لایەنەکان‌گفتوگۆ دەکەن؛\nدوایین گۆڕانکارییەکان لە هەڵوێستی کوردەکان سەبارەت بە پێکهێنانی حکومەتی عێراق\nدلشاد شەهاب ڕاوێژکاری سەرۆکی هەرێم و هێمن هەورامی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان دوایین گۆڕانکارییەکان سەبارەت بە پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق و هەڵوێستی کوردەکانیان ڕاگەیاند.\nکۆبوونەوەی هاوبەشی شاندی هاوئاهەنگی شیعی لەگەڵ موقتەدا سەدر\nسەرچاوە مێدیاییەکان ڕایانگەیاند کە کاتی بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی هاوبەشی نێوان ساندی هاوئاهەنگی شیعەکان لەگەڵ ڕێبەری ڕەوتی سەدر دیاری کراوە.\nلە لایەن وەفدی هەماهەنگی شیعیەوە ئەنجام دار؛\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە ڕێککەوتنی گرینگی نێوان ماڵی شیعە بۆ دووبارە هەڵنەبژاردنەوەی کەسایەتییەکانی ڕابردوو لە بۆ پۆستی سێ سەرۆکایەتیەکەی عێراق.\nلە دیدار لەگەڵ پلاسخارتدا هاتە ئاراوە؛\nسەرۆکی هاوپەیمانی فەتح لە ڕەوتی دیدار لەگەڵ نوێنەری نەتەوەیەکگرتووەکان ب کاروباری عێراق بە توندی لە ڕاپۆرتی دوایی ئەو لە ئەنجومەنی ئاسایش سەبارەت بە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی عێارق ڕەخنەی گرت.\nنوێنەری نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ کاروباری عێراق:\nپارت و بەرپرسانی عێراقی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی بە فەرمی بناسێنن\nنوێنەری نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ کاروباری عێراق جارێکی دیکە داوای بە فەرمی ناساندنی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی ئەو وڵاتە لەلایەن بەرپرسانی پارت و لایەنە سیاسییەکانی کرد.\nهادی عامری :\nئەنجامی 18 لەسەدی ناوەندە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق هەڵوەشاوەتەوە\nسەرۆکی هاوپەیمانی فەتح بە ڕاگەیاندنی هەڵەوشاندنەوەی 10 هەزار ناوەندی هەڵبژاردنەکان جەختی کرد کە ئەو بابەتە دەبێتە هۆی دروست بوونی گۆڕاناکری بەرچاو لە ئەنجامی گشتی هەڵبژاردنەکان.\nداوا دەکرێت هەندێ لایەن شکست قبووڵ بکەن؛\nمەرجەکانی موقتەدا سەدر بۆ بەشداری لایەنە دۆڕاوەکان لە کابینەی داهاتووی عێراق\nموقتەدا سەدر ڕێبەری ڕەوتی سەدر بە داخوازی لە لایەنە دۆڕاوەکان لە هەڵبژاردنەکانی عێراق بۆ قبووڵ کردنی شکست و خۆبواردن لە خستنی لەمپەر لەسەر ڕێگای دیمۆکراتیک لە ئەو وڵاتە، بۆ بەشدارییان لە کابینەی داهاتووی عێراق مەرجی دیاری کرد.\nپەرلەمانتارێکی عێراق جەختی کرد؛\nشکستی ئەمریکا لە دروست کردنی ئاژاوەی شیعە-شیعە لە عێراق\nئەندامی هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عێراق هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ دروست کردنی ئاژاوەی شیعە- شیعە لە عێراقی شکست خواردوو وەسف کرد.\nوتەبێژی بزووتنەوەی "عەسائیب ئەهلی حەق"ی عێراق:\nبەرەو شەڕی ناوخۆیی ناڕۆین/ئەگەری هەیە ڕەوتی سیاسی بایکۆت بکەین\nوتەبێژی بزووتنەوەی عەسائیب ئەهلی حەقی عێراق لە لێدوانێکدا وتی: سەرەڕای ئەوەی کە ئەگەری هەیە ڕەوتی سیاسی لە عێراق بایکۆت بکەین بەڵام بەرەو شەڕی ناوخۆیی ناڕۆین.\nئەندامی هاوپەیمانی "فەتح" ی عێراق:\nبە بێ ژماردنەوەی دەستی دەنگەکان لە دەوڵەتی داهاتووی عێراق بەشدار نابین\nئەندامێکی هاوپەیمانی فەتح لە لێدوانێکدا وتی: بە بێ ژماردنەوەی دەستی دەنگەکان لە دەوڵەتی داهاتووی عێراق بەشدار نابین.\nباڵوێزی ئێران لە بەغدا ڕایگەیاند:\nسەردار قائانی جەختی کرد ڕێز لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکان بگیردرێت\nئیرەج مەسجدی ڕایگەیاند کە سەردار قائانی فەرماندەی سوپای قودس لە سەفەر بۆ بەغدا و دیدارە ئەنجام دراوەکان، لەسەر زەروورەتی ڕێز بۆ ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی عێراق و گرینگایەتی لێکۆڵینەوەی ورد سەبارەت بە هێرش بۆ سەر ماڵی مستەفا کازمی هەواڵی دا.\nناوچەی هاویشتنی درۆنەکان بەرەو ماڵی سەرۆک وەزیرانی عێراق ناسرایەوە\nوەزارەتی ناوخۆی عێراق ڕایگەیاند کە ناوچەی هاویشتنی درۆنەکان بۆ سەر ماڵی سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی بەغدا دۆزرایەوە.\nڕوودانی پێکدادان لە نێوان ناڕازیان بە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی عێراق و هێزە ئەمنییەکانی ئەو وڵاتە لە ناوچەی سەوزی بەغدا بووەتە هۆی ئاڵۆزی دۆخی ئەو ناوچە.\nدەبێ ئەندامانی کۆمیساریای باڵای هەڵبژاردنی عێراق دادگایی بکرێن\nسەرۆکی هاوپەیمانی فەتح لە بەیاننامەیەکدا داوای لێپرسینەوە لە سەرۆک و ئەندامانی کۆمیساریای باڵای هەڵبژاردنەکانی عێراق بەهۆی ساختەکاری لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکان کرد.\nهاوپەیمانی فەتح لە کاردانەوە بە بەیاننامەی ئەنجومەنی ئاسایش:\nهاوپەیمانی فەتحی عێراق بە ڕێبەری هادی عامری بەیاننامەی ئەم دواییەی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان لە پشت ڕاست کردنەوەی ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ئەو وڵاتەی دەستێوەردان وەسف کرد.


چوار شه‌ممه 2021-04-21\nهەموو خوێندکارێک شایەنی هەلێکە کە خوێندنەکای تەواو بکات بۆیە زانکۆی (Leiden) هەلێک دابین دەکات بۆ خوێندکاران بۆ وەرگرتنی سکۆلەرشیپ لە هۆڵەندا.\nپرۆگرامەکە کراوەیە بۆ خوێندکارانی وڵاتانی عەرەبی کە ساڵی یەکەمی خوێندنیانە لە زانکۆی (Leiden)، سکۆلەرشیپ کرێی تەواوی خوێندنی یەک ساڵی خوێندکار دابین دەکات ، سکۆلەرشیپەکە کرێی ساڵانەی خوێندن بۆ خوێندکارانی پرۆگرامی ماستەر لە (Leiden).\nزانکۆی (Leiden) لەساڵی ١٥٧٥ دامەزراوە یەکێکە لە سەنتەرە پێشکەوتوەکانی لێکۆڵینەوە لە ئەوروپا،زانکۆ سکۆلەرشیپی ئاستی بەکالۆریۆس و ماستەر و دکتۆرا دابین دەکات.\nزانکۆ خوێندنی ئاست بەرز پێشکەش بە خوێندکاران دەکات بۆ پرۆگرامی ئاستی ماستەر وە بۆ هەموو پرۆگرامەکان لەگەڵ پاڵپشتی تایبەتی خوێندکار بۆ ئەوەی زانکۆی (Leiden) ببێت بە باشترین هەڵبژاردە بۆ خوێندنی سەرکەوتووی خوێندکار بۆ قۆناغی ئایندەی لە خوێندندا.\n-کاتی کۆتای پێشکەشکردنی داواکاری ٣١/٠٣/٢٠٢١\n-خوێندکارانی عێراق و هەرێمی کوردستان دەتوانن داواکاری پێشکەش بکەن.\n– سکۆلەرشیپ دابین کراوە بۆ خوێندنی هەر کۆرسێک کە لەلایەن زانکۆوە دابین کراوە بۆ خوێندن.\n– سکۆلەرشیپ کرێی تەواوی خوێندنی یەک ساڵی خوێندکار دابین دەکات.\n– سکۆلەرشیپ دەدرێت بەوخوێندکارانەی کە پێشەکی نامەی قبوڵیان وەرگرتوە لە زانکۆی (Leiden)بۆ پرۆگرامی یەک ساڵەی خوێندنی ماستەر.\n-خوێندکار دەبێت نامەی پێشەکی و دەقی داواکاری بە زمانی ئینگلیزی و سی ڤی بە زمانی ئینگلیزی و کۆپی پاسپۆرت و کۆپی بروانامەی ئەکادیمی ئاستی دیبلۆم بە زمانی ئینگلیزی و دوو نامەی پشتگیری لە دوو کەسی باوەرپێکراوەوە هەروەها نامەی قبوڵ لە زانکۆی (Leiden) پێشکەش بکات.\nئەو خوێندکارانەی کە زمانی یەکەمیان ئینگلیزی نیە لێیان داواکراوە کە بەڵگەی شارەزاییان لەئاستێکی بەرزی زمانی ئینگلیزیدا بسەلمێنن کەلەلایەن زانکۆوە لێیان داواکراوە.\nپرۆگرامی سکۆلەرشیپەکە ساڵانە یەک کورسی ئاستی ماستەر دابین دەکات وە هەموو تێچوویەک لە ئەستۆ دەگرێت کە خوێندکارانی وڵاتانی عەرەبی دابین کراوە.\n#زەمالەی خوێندن PHD زانکۆی لیدن لە هۆڵەندا\n2021-04-17 60 0 لێدوانەکانBy: Bilal Mukryan\nزەمالەی خوێندن PHD زانکۆی لیدن لە هۆڵەندا زانکۆی لیدن لە هۆڵەندا خۆشحاڵە بە پێدانی زەمالەی خوێندن بۆ ئاستی PHD بۆ\n# زەمالەی خوێندن لە وڵاتی ئەڵمانیا\n2021-04-14 111 0 لێدوانەکانBy: Bilal Mukryan\nزەمالەی خوێندنی ڕێکخراوی ( BIO-MED- X) لە وڵاتی ئەڵمانیا . ڕێکخراوی (BIO-MED- X) ئەڵمانی خۆشحاڵە بە دابین کردنی پڕۆگرامی زەمالە\n# زەمالەی خوێندن لە وڵاتی سلۆڤاکیا\n2021-04-10 162 0 لێدوانەکانBy: Bilal Mukryan\nزەمالەی خوێندن لە وڵاتی سلۆڤاکیا بەبێ پێویستی بە بڕوانامەی زمانی ئنگلیزی بۆ ساڵی ٢٠٢١-٢٠٢٢ دەوڵەتی سلۆڤاکیا خۆشحاڵە بە پێدانی کۆمەڵێک\nسکۆلەر شیپی خوێندنی پزیشکی\nزەمالەی خوێندن لە ئازەربایجان


لە پەسنی فەراستمەندی نیشتیمان - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nلە پەسنی فەراستمەندی نیشتیمان\n“رۆنیێکم بەدڵداهات دیم لە یادی تۆ دەچێ” ئاسۆ\nکاروان کەریمخان گوندەژۆری\nڕۆژی 28ی خەزەڵوەری 2720ی ماد، بای خەزانی مەرگ خاسەگوڵێکی تازە پشکووتووی بوستانی لێبژارد و تێکەڵی گەڵاڕێزانی پاییزێکی خەماوی کرد و ڕەنگی زەردی کردە خەڵاتی گوڵزار. خەزان نەیزانی ئەو گوڵە هێشتا شەهدی کارامەیی و توانایی تێدایە و زانای گەلێ ڕازە، هێشتا زووە و بۆ وەرین ناشێ. ئاخر «چەپ گەردی گەردوون» کەی چاک و بەجێ گەڕاوە، هەرچی چاکە لەگەڵی خرابە، هەی داد لەو بێدادییە. فەلەک نەیزانی فەرسەتی بە فەراسەت فورسەتێکی سیمیاگەر بوو بۆ گەلە بەشسەندراوەکەی. لە ناو تەمی خەمی ئەو نادادییە، خامە بەرگی ماتەمی لەبەر کردوە و ناتوانێ لە ناو جۆگەی فرمێسکان بە دەستی لەرزۆک و دڵی پڕ کوڵ بە لاڵەپەتێ پڕ بە گەورەیی لە دکتۆر فەرسەت بدوێت.\nئوستادی بەرزەبیر فەرسەتی بە فەراسەت، هەر کەسێ بە دیدەیەک و لە کەلێندیدێک ڕۆندکت بۆ دەڕێژێت، بەڵام من بە بیستنی کۆچە ناوادەکەت پڕ بە کانیی چاوان بۆ خۆم و کۆمەڵگای هەژار لە ڕووی زانستی و فەرهەنگیی دەگریام. بۆ ژیانی بێناز و خاکەڕای تۆش دەگریام. لە چاویلکەی قوتابیت تۆ لە ناو بەردەڵانێکی ڕک و لێژ تاقە گوڵێک بووی کە ڕوو بە ئاسمان و بەروە خۆر سەرت هەڵدابوو و هەر زووش بەرەو ئاسمان هەڵفڕی. شوێنی تۆ ئەو بەردەڵانە نەبوو کە تێیدا بەدڕەوشتانی تاریکەبیر بەردی ڕشک و ئیرەییان تێدەگرتی. مەیدانی تۆ حەوتەوانانی ئاسمان بوو. تۆ بە کردە، وێنەی شیعری سوارەت کێشا: «چەند جوانن پەلەوەڕ لەو بەرزە ـــ ئاخ کە چەند خوێڕیگرە ئەم عەرزە». کە هاتمە سەر خاکی خاکیشت بۆ نیشتیمانێک دەگریام کە عامی و ڕەشۆکی پۆشتەی تێدا زۆر و بۆرە و سیاهی لەشکەر دەنوێنێ و کوڕە خاسەی خاکەڕای تێگەیییشتوو و پێگەییشتووی وەک تۆی ئەنگوست ژمێر و کەم. هەر ڕۆندکێک ڕەنگێکی دەنواند، بۆ وارگەی زانستیی دەگریام کە لەبەر نەبوونی کات و سەرقاڵی، بوارت نەبوو دەیان توێژینەوە و کتێبی زانستی بنووسیت و لە ناو زەینی ئایەندە ئاکادیمییەکان بە هەرمان بمێنێتەوە. خەڵکی چاولەدونیا پێیان وابوو چاوی چاوەندازی ژیرانە و پاکی تۆ لە پلە و پایە بوو، ئەوان نازانن تۆ لە خەمی وڵات خۆت بۆ گەل تەرخان کردبوو دەنا شوێن و ڕێی سەرەکی تۆ کونجی کتێبخانە بوو، مەیدانی تۆ کاری نەمر و سەنگینی زانستی و زانکۆیی بوو. جیاوازیی تۆ ئەوە بوو کە بە لێزانی و کارزانیی خۆت، فورسەتت بۆ وڵات هێنابوە ئارا تاکو سوودت لێ ببینێت نەک وەک هەندێک کەس کە بە فورسەتێکی ناڕەوا لە سەر کورسی بەرپرسیارێتی چەسپیون.\nئاخر تۆ چ پەرجویەکی ئاسمانیی بووی کە وەک خۆر زوو هەڵاتی، زوو بارگەت لێنا و هەڵاتی و ئاوڕت لە دڵی زاری قوتابیی هەمیشەیی خۆت نەدایەوە. نازانی جگە لە حەسرەتی نەبوونی تۆ بەرنامە جوانەکانیشت بە نیوەچڵی مانەوە. خۆزگە مابای و خۆت بدیتبا کە باری ئامانجە پڕ لە ئاڕمانەکانت لە کام مێرگوزار و جاڕەگوڵ دادەنا، نەک وا زوو هەرێم و هەواری دڵی دۆستانت بکەیە بەستەڵەک جانا. تۆ پەڕ و باڵی شادیت بەرەو ئاسمان لێدا بەڵام بەو هەڵفڕینە بێ لەنگەرەت پەڕوباڵی هیوای یارانت هەڵوەراند، ئەمە کەی دادوەرییە قوربان. نازانی چ تاڵاوێکت ڕژاندە ناو گەرووی یاران، نازانی چۆن ڕۆژگاری ئێمەت تاڵ کرد گوڵم، مەگەر تۆ نازانی… .\nخۆ دکتۆر تەنیا هەر بەرپرسێک نەبوو، ئەو دکتۆرێک بوو کە دەردی کۆمەڵگا و وڵاتی دەزانی و بە عەشق و ڕێکاری زانستیانە لەهەوڵی ڕێچارە بوو بۆی. ئەو گەورهەرە ناب و نایابە سەرمایەیەک بوو کە هەڵقووڵاوی ئاخ و هەناسەی پڕ لە ئارەزووی پێشمەرگە ڕاستەقینەکانی قاف و لوتکەی شاخ بوو. ڕوانین بۆ ئەو لوتکە سەربەرزە ئەوی کردە سەرمایەی زانستی و ئاکاریی بۆ نیشتیمان.\nدروست بوونی سەرمایەی قووڵی زانستی، ژیرایەتی، ڕەوشتمەندی و خەڵکمەداری خۆ هەوەنتە نیە و کاری شەو و ڕۆژێک نیە. سەرمایەی زانستی و فەرهەنگیی ئەو سەرمایەیە کە دەبێتە مەکینە و چەرخدەندەی پێشکەوتنی کۆمەڵگا و وڵاتێک. ئەم سەرمایە مەزنە بە کەڵەکەی زانست و ئەزموون و ئەدەب و پەروەردەی دروست ساز دەبێت کە بە سووڕ و هەژماری زۆری ڕۆژ و مانگ و ساڵان دێتە بەر و بەرهەم. یەکێک لە هۆیەکانی دواکەوتوویی دەوڵەتانی وڵاتانی جیهانی سێیەم کەم بوون یان بێ دەسەڵاتیی ئەم جۆرە سەرمایانەیە. ئەم جۆرە کۆمەڵگایانە بیرمەندانی خۆیان ناناسن. باشووری کوردستانیش بە هۆی ئەو نەهاتیی و بەدبەختیە مێژووییەی کە تێی کەوتووە لە ڕووی سەرمایەی زانستی و فەرهەنگیی فرە هەژارە و زیاتر لە دەبدەبەیەکی قەبە و ناوبەتاڵ دەچێت و دەبێ بە خوێناو بۆی بگری.\nلەگەڵ ئەوەشدا بەقەد پەنجە دەستێک خۆسازی لێوەشاوە و بەپەرۆشی و مەتینی وەک دکتۆر فەرسەت سۆفیی، گوڵئاسا لە ناو ئەو گوڵخەنە سەردەردێنن و گەرەکیانە وڵات بکەنە گوڵشەن. ئەم جۆرە کەسانە واز لە کەیف و حەزی هەرمان دێنن و پێشمەرگانە خۆیان بۆ خاک و خەڵک تەرخان دەکەن. بەڵام هێشتاش نرخیان نازانین، کۆمەڵگای دواکەوتوو هەموو کەسە بەناوبانگەکانی خۆی دەناسێت بەڵام بیرمەندی لەبیر نیە و نازانێ کە ودم و کۆڵەگەی سەرەکیی پێشخستنی وڵات وەکازی سیحرەکەی لە دەست مەسیحێکی بیرمەند دایە. ڕۆژێک دۆستێکی ئاکادیمی بە فەرسەت سۆفی گوتبوو: «تۆ وازت لە کاری بناغەیی و ناوبانگی هەمیشەیی هێناوە و لە جیاتی ئەوەی کات بۆ کاری زانستی و مانەر دابنێی، بۆ وێنە ببیە دکتۆر کاتووزیان، خۆت سەرقاڵی کاری کاتگر و ڕۆژمەڕە و ماندووکەری وەک پەرلەمان و کاری حکوومیی کردوە»، ئەو لە وەڵامدا پێی گوتبوو: «دەزانم، زۆر چاکیش دەزانم کە ڕێگای دروست ڕێگەی کەسانی وەک د. کاتووزیانە بەڵام پێم وایە جارێ لەم قۆناغە ئۆرژانسیەی باشووری کوردستاندا دەبێ واز لە ناوبانگی ئەبەدیی بێنین و ناچارین لە ئێستا کات بۆ خزمەت کردنی وڵاتێکی خوێنبەربوو دابنێین».\nهەر واشی کرد؛ هەموو کات و ساتی بۆ خزمەت دانا. بە هۆی سەختی کار، خەو و خواردنی نامیزان و ناڕێک بوو و سیستەمی بەرگریی لەشی بە توندیی تووشی هەڕەشە و داهێزان بوو. ئەرکی ئەو، وەک کەسایەتی خۆی، زۆر گران و سەنگین بوو. لە لایەک دەیویست ڕێڕەوی پێشکەوتنی پایتەخت بگرێتەبەر و لە لایەک ئازایانە شەڕی گەندەکار و گەندەڵکارانی دەکرد. هەروەها بە ئاوری دەروونی پڕ لە بەزە ئاوڕی وەهەژار و نەدارانیش بوو. لە لایەک تیۆری و زانستیی بیری دەکردەوە و لە لای دی پیاوێکی عەمەلگەرا و کارا و ماندوویی نەناس بوو. جگە لە کاری بەڕێوەبردن، کاری تەریبیی دیکەشی دەکردن، بۆ وێنە ئەو دەیزانی ڤایرۆسی شوومی کۆڕۆنا زیان بە ڕشتەی بیرکردنەوە دەگەیێنێت و ناوەندە زانستیەکانیش تووشی هەناسەی ڤێنتیلاتۆر دەکات، بۆیە هەر زوو پێشنیاری وەرگێڕانی ڕێنماییەکانی خۆپارێزیی لە کۆڕۆنای وەک کارنامەی فەرهەنگی پاکپارێزیی پارێزگا پەسند کرد و توانیمان پێکەوە بیگەیێنینە قۆناغی پێش چاپ، بەڵام هێشتا چاپ نەکراوە.\nئەوەی جێی سەرنجە ئەو بەو گەنجییەی تەمەنی پڕباری خۆی، بە زانست و ئەزموون و تەهزیبی نەفس خۆسازیی بۆ کەماڵاتی بەرزی مرۆیی کردە پیشە و بە وازهێنان لە تام و حەزی دونیای کاتی و تێپەڕ خۆی گەیاندە قووڵایی عەقڵ و زانست و مرۆڤایەتیی ڕاستەقینە. لە خرابە بەریی بوو، بۆ هەموان وەک داری بەری بوو کە تازە هاتبوو بەر و سەمەر بدات. لە ناکاو بای ئەجەل ڕستەی هومێدی هەمووانی پسپس کرد و نەیهێشت لە بەری زانست و کار و کۆششی ئەو بچنین. لە ڕووی بیرکردنەوە و نوێخوازیی، دەکرێ بڵێین فەرسەت، ئەمیر کەبیری کوردستان بوو کە ڕێگای بۆ ئاسۆی ڕوونی ئایندە خۆش دەکرد بۆیە نەوەی خوێندەواری دڵسۆز و ڕاستەقینەی داهاتوو دەزانن کە فەرسەت سۆفی، سۆفیی ڕێگای زانست و بەرزەئاکاری و پێشکەوتن و ئاشتی و ئازادیی و دادپەروەریی بوو.\nتەنانەت مەرگی دکتۆر فەرسەت وانەی ئاکار و ئەخلاق و مرۆڤایەتی بوو، ئەم جۆرە مەرگە واتادارە ژیانبەخش و پڕشکۆ بوو. ئەو ڕۆژەی هەموومان لە سەر خاکی پیرۆزی ئەو بووین دیمان کە بەری خەڵکمەداری و هەژارنەوازیی چەندە جوان و مرۆپەسەندە. پیر و پەککەوتە ڕۆڕۆیان بوو و خۆیان بە هێتیم دەدیت. ئەو لە ناو دڵی گەل ژییا بۆیە نەک هەر لە باشوور بەڵکو لە ناو دڵی پارچەکانی دیکەی کوردستان دڵان شینیان بۆ گێڕا. بە مەرگی ئەو قەسەم، بە مەرگی ئەو دەبێ زۆرێک لە خاسبیران بەچاوێکی خەسارناسی بیر لەوە بکەنەوە کە دەبێ پێستەی ناشایستەسالاریی بدڕێنین و بەرەو حکوومەتێکی شیاوسالاری بژاردەپەسەند هەنگاو بنێین. ئەگەرچی قاتی و قڕیی زانایی و لێهاتوویی و شایستەیی لەم کۆمەڵگایەی داوە، بەڵام هێشتاش ڕێگای دکتۆر فەرسەت هەندێک کەسی دڵسۆز و لێوەشاوە و ژیربیری دەستەبژێری تێدایە؛ ئەگەر لێنزی شکاری بژاردەی شایستە لە چاو بکەین هەندێک زانا و دڵسۆزی شیاومان هەن کە ئازایەتی و دڵسۆزی و ئەدەب و دیرایەت و کیاسەت و فەراسەتی فەرسەت ئاسایان هەیە. ئەم لاوە خۆسازانەی کە بە تەپشووی ڕۆژگاری سەخت و پەروەردەی ڕاست داتاشراون و بە هزر و خوێندنەوە و ژیرایەتی و هۆشمەندیی عەقڵ و دەروونیان جەلا دراوە ئەگەر هەڵێن و بچنە ناو سیستەمی وڵاتانی دیکە هەر یەکەی لە ناوەندێکی گرینگی زانستی و بەڕێوەبەریی ئەو وڵاتانە سودیان لێوەردەگیرێت و ئەگەر ئەوێ جێ بێڵن سوویان لێییە. کەواتا ئەگەرچی فەرسەتمان لەدەست چوو دەبێ ئەم فورسەتە نەفەوتێندرێت.\nبابه‌تی پێشوو عێراق له قه‌یرانی نافه‌رمی ده‌وڵه‌تدایه\nبابه‌تی دواتر ئایا دەوڵەتی شکستخواردووی عێراق لەسەر دووڕیانە؟