به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـک له شـاری موسـڵ دادوه‌رێـک بریندارده‌بێت\nبه‌رپرسـانی پـۆلیسی عێراقی ده‌ڵێن به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـکی چـێنراوی نێو جاده دادوه‌رێـک و دوو کوڕی و هه‌روه‌ها پاسه‌وانه تایبه‌تیـیـه‌که‌ی برینداربوون.\nله‌و باره‌یه‌وه ده‌سه‌ڵاتداران ده‌ڵێن ڕووداوه‌که له شـاری نا ئارامی موسـڵی باکوری عێراق بووه. جگه له‌مه ورده‌کاری دیکه‌ی په‌یوه‌ست به ئاستی زامه‌کانیان ده‌سـتبه‌جێ ڕانه‌گه‌یه‌ندراوه.\nهه‌ر له عێراق و له هه‌واڵێـکی دیکه‌دا فه‌رمانده‌یه‌کی باڵای ئه‌مریکایی له عێراق ده‌ڵێت هاتنی یاخیبووانی ده‌ره‌کی بۆ عێراق له ماوه‌ی 8 هه‌تا 10 مانگی ڕابردوودا به ئه‌ندازه‌یه‌کی به‌رچاو که‌مبۆته‌وه.\nله‌و باره‌یه‌وه جه‌نه‌ڕاڵی ئه‌مریکایی ڕه‌ی ئۆدێرنۆ دوێنێ له به‌غدا به په‌یامنێرانی گوت دزه‌کردنی چه‌کدارانی بیانی له سوریاوه بۆ ناو خاکی عێراق زۆر که‌مبۆته‌وه. هه‌روه‌ها ناوبراو گوتیشی ده‌سه‌ڵاتدارانی سوریایی له‌م دوایـیه‌دا ڕێوشـوێنی توندئامێزیان گرتۆته‌به‌ر له پـێناو ڕێـگرتن له به‌زاندنی سـنووری عێراق و په‌ڕینه‌وه‌یان بۆ ناو وڵات.\nسه‌باره‌ت به ڕه‌وشی شـاری موسڵ ئه‌میر گۆران ڕاپـۆرتی ناردووه و هه‌روه‌ها له‌سه‌ر لێـدوانه‌کانی جه‌نه‌ڕاڵ ڕه‌ی ئۆدێرنۆ گۆران ته‌وفیق له به‌غداوه ڕاپـۆرتی ناردووه، ده‌توانن گوێبیسـتی هه‌ردوو ده‌قی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی ده‌سته چه‌پ.


بەبیانووی كۆچی دوایی سەرۆك وەزیرانی مەملەكەتی بەحرەین! دۆستە دیموكراتەكانی رۆژئاوا!\n2020-11-14 17:02 210 جار بینراوە کۆمێنت\nخەڵكی هەموو ئەوروپا بەگشتی هەوڵ و تێكۆشانی زۆریاندا تاكو وڵاتەكانیان گەیاند بەم رۆژەی ئێستا تیایداین، بەقوربانیدانی گیانیشەوە، ماندووبونی زۆر، شەڕی ناوخۆ ، شۆڕش، داهێنان، شەڕ لەگەڵ كەنیسە، چەسپاندنی یاسا، داهێنانی دیموكراسی و ئازادی و مافەكانی مرۆڤ، هەروەها ئەمریكاش. گومانیشی تیانییە رۆڵێكی گەورەیان گێڕاوە لە بەرەو پێشبردنی مرۆڤایەتی لەهەموو بوارەكانداو ئێستاش هاووڵاتیانیان لەژیانێكی ئارام و سەقامگیردا بەسەر ئەبەن، جگە لەمەترسی كۆرۆناو هەندێ كێشەی ورد نەبێ. بەڵام لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا وڵاتانی رۆژئاوا بەشی خۆیان گلەییان لەسەرەو دەكرێ لەسەر زۆر هەڵوێست گلەییان لێ بكرێ. بەشی هەرەزۆری وڵاتانی ئەوروپاو ئەمریكاش، داگیر كاری و شەڕو شۆری زۆریان ناوەتەوە، بریتانیا، فرەنسا، هۆڵەندا، بەلژیك، ئیتالیا، ئیسپانیا، پورتوگال، ئەڵمانیا..هتد، دەیان وڵاتیان داگیركردبوو هەندێكیان تائێستاش لەدەرەنجامی ئەو داگیركارییە دەناڵێنن. هەروەها ئەمریكا لەپاش جەنگی دووەمی جیهانییەوە، داگیركاری و شەڕو شۆری زۆری ناوەتەوە.\nبەهەرحاڵ مەبەستی بەندە ئەم لایەنەی هەڵسوكەوتی رۆژ ئاوا نییە، بەڵكو هێندەی ئەوان قسە لەسەر دیموكراسی و ئازادی دەكەن، كەچی هەندی دۆست و هاوكاریان هەیە لەم ناوچەیەی ئێمە، تووشی سەرسوڕمانت دەكەن. هەفتەیەك لەمەوبەر سەرۆك وەزیرانی مەمملەكەتی بەحرەین، شێخ خلیفەی كوڕی سەلمان ئال خلیفە دوای پەنجا ساڵ لەمانەوەی لەو پۆستەدا كۆچی دوایی كرد، كە زۆرترین ماوەی سەرۆك وەزیرییە لەسەرجەم وڵاتانی دونیادا. لەبەحرەین پێش سەربەخۆیی و پاش سەربەخۆییش لەساڵی ١٩٧١دا هەر بنەماڵەی ئال خەلیفە حاكمن و هەموو پۆستە كرنگەكان بەدەست ئەوانەوەیەو ئۆپۆزسیونیش وەزعی لەوپەڕی خراپیدایە، بەڵام بارودۆخی ئابووری زۆر سەقامگیرە. شانشینی عەرەبی سعودی لەساڵی ١٧٤٤ بنەماڵەی ئال سعود حوكمی دەكەن و هەموو دەسەڵاتەكانیان لەدەستدایە وڵاتەكەش بەناوی خۆیانەوەیەو حیزب و ئۆپۆزسیۆنیشی تیانییەو دیموكراسی و مافی مرۆڤیش لەوێ قەدەغەیە، بەڵام بەشێكی باشی خەڵكەكەی ئاستی ژیانیان باشە. ئیمارات هەروا، دوبنەماڵە دەستیان بەسەر هەموو جومگەكانی حوكم و ئابووریدا گرتووە، كە ئال نهیان و ئال مەكتومن، دیموكراسی و ئەوانەش نین لەوێ. ئەلحەق لەڕووی ئابوورییەوە لەپلەیەكی باڵادان. كوێت هەروەها، گەرچی كوەیت جیا لەم چەند وڵاتەی باسمان كرد هەر لەسەرەتای شەستەكانەوە تاڕادەیەك ئازادی رۆژنامەگەری تیایەو لەبواری رووناكبیری و هونەریشدا رۆڵی هەیە. بەڵام لەوێش یەك بنەماڵە حاكمە كە بنەماڵەی ئاڵ سەباحە.\nسەرسوڕمانەكە لەوەدایە كە لەپەیوەندی رۆژئاوا لەگەڵ ئەو وڵاتە بەڕێزانەی باسمان كردن، دیموكراسی و مافی مرۆڤ و ئازادی هیچ باس وخەبەرێكی نییە، بەڵام ئەبێ لیبیاو میسرو جەزائیرو سوریاو عیراق و تونس و ئێران و بیلاروسیاو روسیاو چین ...هتد دیموكراس بن و مافی مرۆڤ و ئازادی تیایاندا بەرقەرار بێ!


سیستمى کارکردنى بەڕێوەبەرایەتى کوالیتى کۆنترۆڵى دەرمان کرا بە ئەلیکترۆنى\n910 جار خوێندراوەتەوە\nبۆ ڕێگریكردن لە دەرمانی ساختە و ماوەبەسەرچوو لە بازارەكانی هەرێمى کوردستان، سیستمى کارکردنى بەڕێوبەرایەتى كوالێتی كۆنترۆڵی دەرمان کرا بە ئەلیكترۆنی، کە هەموو زانیارییەكانی دەرمان و كۆمپانیاكان و ڕێگەپێدانی بازرگانیكردنى بە دەرمانەوە لەخۆگرتووە.\nتا ئێستا ٢٩٧ كۆمپانیاى دەرمان لەناو سیستمەکەدا تۆمارکراون و ٦٧ كۆمپانیاش ماون تۆماربکرێن کە بەهۆى ئەنجامنەدانی ڕێكاری پێویستەوە تا ئێستا تۆمارنەکراون.\nوەزیری تەندروستی دەڵێت، تا دامەزراوەی نیشتمانی دەرمان دروستدەکرێت، ئەم سیستمە ڕێگرییەكی باشە بۆ كەمكردنەوەی دەرمانی ساختە و ڕێگریکردن لە مامەڵە و بازرگانی ڕێگەپێنەدراو.\nلە سیستمەکەدا سەرجەم ئەو دەرمانانەى كە بە كوالێتی كۆنترۆڵدا تێدەپەڕن، ڕەچەتەكانیان دەکرێت بە كوردی، بۆئەوەی نەخۆش زانیاری و زیانە لاوەكییەكانی دەرمانەكان بزانێت.\nجگە لەوە، دوو ئەپڵیكەیشن دروستدەكرێت تا هەموو هاوڵاتییەك لەڕێگەی موبایلەكەیەوە زانیاری لەسەر سەرجەم دەرمانخانە و سەنتەرەكانی دەرمان و نرخەكانیان بزانێت.\nجگە لە بەئەلیکترۆنیکردنى سیستمى کوالێتى کۆنترۆڵ، ئەنجومەنى وەزیران ١٨ بڕیارى تایبەت بە کۆمپانیاکانى دەرمانی دەرکردووە و لە هەوڵی دروستكردنی دامەزراوەی نیشتمانی دەرماندایە، بە ئامانجى کۆنترۆڵکردنى بازاڕى دەرمان و ڕێگریکردن لە دەرمانى ساختە و ماوە بەسەرچوو.\nبەپێی ئامارەکانى بەڕێوەبەرایەتى کۆنترۆڵى جۆرى هەرێم، لە سێ مانگى سەرەتاى ئەمساڵدا ١٧ کۆمپانیاى هاوردەکردنى دەرمان داخراون و سێ باندیش دەستگیرکراون و دراونەتە دادگا و١٠ دەرمانخانەش بەهۆى فرۆشتنى دەرمانى ساختە و ماوە بەسەرچووەوە داخراون.


بەهۆی خۆپیشاندانەوە سبەینێ لە پارێزگایەكی عیراق پشووە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/19 - 7:15 PM\nئێوارەی ئەمڕۆ دوو شەممە، زوهێر شەعلان، پارێزگای دیوانیە ڕایگەیاند، سبەینێ پشووی فەرمییە.\nلە ڕاگەیەندراوێكدا، كە میدیاكانی عیراق بڵاویانكردۆتەوە، پارێزگای دیوانیە وردەكاری و هۆكارەكەی ئاشكرانەكردووە، بەڵام تەنها وتویەتی بۆ پاراستنی سەلامەتی فەرمانبەران و هاووڵاتیان سبەینێ دەبێتە پشوو.\nئەمڕۆ لە خۆپیشاندانێكی فراواندا لە شاری دیوانیە توندوتیژی لێكەوتەوە و چەند خۆپیشاندەرێك برینداربوون.\nماوەی سێ مانگە خۆپیشاندانی فراوان لە عیراقدا بۆ گۆڕینی سیستمی وڵات بەڕێوەدەچێت و تائێستا سەرۆك وەزیرانی عیراق دەستی لەكاركێشاوەتەوە و چەند یاسایەكیش گۆڕانكارییان تێدا كراوە.\nپشووپشووی فەرمیپشووی هاوین\nبەشیر حەداد سەردانی سەڵاحەدین بەهادینی كرد\nپارێزگەیەكی عیراقی سبەینێ دەكاتە پشووی فەرمی\nوتەبێژی حكومەتی هەرێم: سبەینێ پشووی فەڕمییە\nدوو ڕۆژ لە هەرێمی كوردستان دەبێتە پشوو


زانکۆی سۆران - کۆرسی دەرچووان\nخوێندنی ماسته‌رو دکتۆرا\nهه‌رچه‌نده زانکۆی سۆران زانکۆیه‌کی نوێیه، به‌ڵام سه‌ربه‌رزه به‌و ده‌سکه‌وتانای که تا ئێستا به ده‌ستیهیناون. یه‌کێک له‌م ده‌سکه‌وتانه‌ش بریتیه له کردنه‌وه‌ی خوێندنی ماسته‌رو دکتۆرا، که تا دێت فراوانتر ده‌بێت.\nهه‌ر فاکه‌ڵتیه‌ک پرۆگرامی تایبه‌ت به خۆی هه‌یه بۆ خوێندنی ماسته‌رو دکتۆرا .هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ زیادبونی رێژه‌ی به ده‌ست هێنانی دکتۆرا له لایه‌ن ستافی زانکۆی سۆرانه‌وه، پرۆگرامه‌کان فروانتر ده‌کرین. بۆ زانیاری تێرو ته‌سه‌ل سه‌باره‌ت به کۆرسه‌کانی ماسته‌رو دکتۆرا له زانکۆکه‌ماندا، تکایه کلیک له‌سه‌ر لینکی به‌شی په‌یوه‌ندیدار بکه له‌سه‌ر وێبسایته‌که‌مان.\nبه خۆشییه‌وه بۆ ساڵی 2020-2021 له زۆربه‌ی به‌شه‌كانی زانكۆی سۆراندا، كورسی خوێندنی باڵای ماسته‌ر و دكتۆرا هه‌بوو، كه له پڕۆسه‌یه‌كی زانستی شه‌فافدا كۆتایی پێهات و، تێكڕا نزیكه‌ی له سه‌دا حه‌فتا و پێنجی كورسییه‌كانی ماسته‌ر و له سه‌دا نه‌وه‌د و پێنجی كورسییه‌كانی دكتۆرا، له لایه‌ن پێشبڕكێكارانی پڕۆسه‌كه‌وه، به‌ده‌ستهێنران.\nبه گوێره‌ی پلانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا، وا بڕیاره كه مانگی 6ی 2020 خولێكی دیكه‌ی خوێندنی باڵا رابگه‌یه‌ندرێ، كه ئه‌وكات ورده‌كارییه‌كان و پلانی زانكۆ راده‌گه‌یه‌نین.


گرژی لە نێوان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکان لە سلێمانی دروست بوو - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Azar ١٢ ١٢:٢٧\nNews Code 35020\nمامۆستایان و فەرمانبەران هاتنە سەر شەقام؛\nگرژی لە نێوان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکان لە سلێمانی دروست بوو\nله‌خۆپیشاندانه‌كه‌ی به‌یانی ئه‌مڕۆی به‌رده‌م باخی گشتی سلێمانی گرژی له‌نێوان خۆپیشانده‌ران و هێزه ئه‌منییه‌كان دروستبوو.\nبە پێی هەواڵی مێهر، دژی دواكه‌وتنی مووچه‌كانیان خۆپیشاندانی مامۆستایان و فه‌رمانبه‌رانی سلێمانی له‌به‌یانی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه‌وه ده‌ستیپێكردووه، به‌ڵام هێزه ئه‌منییه‌كان به‌به‌كارهێنانی گازی فرمێسكڕێژ ده‌یانه‌وێت بڵاوه به خۆپیشانده‌ران بكه‌ن.\nمامۆستایان‌و فه‌رمانبه‌ران له‌شارى سلێمانى خۆپیشاندانیان ده‌ستپێكردو ڕاشیده‌گه‌یه‌نن، تاوه‌كو داواكاریه‌كانیان جێبه‌جێنه‌كرێت، به‌رده‌وامده‌بن له‌خۆپیشاندان‌و گردبونه‌وه‌ى ناڕه‌زایی، له‌په‌یامێكیشدا بۆ حكومه‌تى هه‌رێم ده‌ڵێن:"ئه‌گه‌ر موچه‌ت بۆ نادرێت، لێگه‌ڕێ با بچینه سه‌ربه‌غداو به‌غدا موچه‌مان بداتێ".\nپه‌یامنێرى شارپرێس له‌شوێنى خۆپیشاندانه‌كه‌وه ڕایگه‌یاند، ژماره‌یه‌كى زۆر له‌مامۆستایان‌و فه‌رمانبه‌رانى ناڕازیی، له‌به‌رده‌م باخى گشتیی شارى سلێمانى ده‌ستیان به‌گردبونه‌وه‌ى ناڕه‌زایی كردوه‌و ڕێگه‌ى هاتن‌و چونیان له‌و شه‌قامه داخستوه.\nڕاشیگه‌یاند، مامۆستایان‌و فه‌رمانبه‌ران ته‌ئكیدده‌كه‌نه‌وه، له‌خۆپیشاندان به‌رده‌وامده‌بن تائه‌وكاته‌ى حكومه‌ت وه‌ڵامى داواكاریه‌كانیان ده‌داته‌وه.\nمامۆستایه‌كى ناڕازیی به‌شداری گردبونه‌وه ناڕه‌زاییه‌كه‌ى ئه‌مڕۆى سلێمانى به‌په‌یامنێرى شارپرێسى وت:"ئه‌گه‌ر حكومه‌تى هه‌رێم موچه‌ى پێنادرێت، با لێگه‌ڕێ بچینه سه‌ر به‌غداو به‌غدا موچه‌مان پێبدات".\nمامۆستایه‌كى دیكه‌ى ناڕازیی ڕه‌خنه‌ى له‌په‌رله‌مانتاران گرت‌و ڕایگه‌یاند، "ئه‌گه‌ر ڕاستده‌كه‌ن واز له‌ته‌پڵ لێدان بێنن‌و موزایه‌ده مه‌كه‌ن، وه‌رن پێشمان كه‌ون له‌م خۆپیشاندانه پێشڕه‌ویمان بكه‌ن".


دواى ئازادکردنى نزیکەى 335 زیندانیکراو، ئەنجومەنى پارێزگاى موسڵ لیژنەیەک بۆ تۆمارکردنى ناوى گیراوان لە گرتوخانەکانى دەرەوەى شارى موسڵ پـێکده‌هێنێت و داواش لە کەسوکارى گیراوان دەکات سەردانى ئەو لیژنەیە بکەن بۆ تۆمارکردنى ناوەکان، تاوەکو دواتر ڕەوانەى لیژنەکەى سەرۆک وەزیران مالیکى بکەن.\nلەیلا ڕێکانى سەرۆکى کۆمیتەى مافى مرۆڤى ئەنجومەنى پارێزگاى موسڵ کە بە سەرۆکى ئەو لیژنەیە دەستنیشان کراوە، بۆ دەنگى ئەمریکا دەڵێت لەماوەى دوو رۆژى کارى ئەو لیژنەیە ناوى نزیکەى 2هەزار زیندانیکراو تۆمارکراون و پرۆسەکەش هه‌تا 24 ى ئەم مانگە بەردەوام دەبێت. دەشڵێـت ئەمڕۆ ئەو ناوانه‌مان ڕەوانەى لیژنەکەى ئەنجومەنى وەزیران کرد بۆ سەیرکردن و چاوخشانەوە بە دۆسیەکانیان.\nلاى خۆیەوە جەبر عەبد رەبۆ سەرۆکى ئەنجومەنى پارێزگاى موسڵ رەخنە لە کارەکانى حکومەت و لیژنەکەى سەرۆک وەزیر نورى مالیکى دەگرێت، لەوەى جدى نین لە کارەکانیان. دەشڵێت 3 ساڵ بوو ئێمە کارمان بۆ یەکلایـیکردنەوەى دۆسیەى گیراوان دەکرد، بەڵام حکومەت خۆى گێل دەکرد.\nلەسەر ئاستى شەقامیش ئەمڕۆ دوایـین مۆڵەتى خۆپیشاندەران بوو بۆ حکومەت و گۆڕەپانى ئەحرار دەستیکرد بە مانگرتنى سەرتاسەرى و زۆربەى شەقام و بازاڕەکانیش داخران.


ناوه‌ندێك بۆ چاکبوونەوەی جەستەیی لە موسڵ دەکرێتەوە\nئەو عێراقیانەی دەست و قاچیان لەدەستداوه بەهۆی بریندارییەوە لەژێر دەسەڵاتی داعشدا، ئێستا دەتوانن چارەسەر وەربگرن و لاق و دەستی دەستکردیشیان بۆ دابیندەکرێن بێئەوەی پێویست بکات بچن بۆ شارانی دیکە.\nشاره‌زایانی خاچی سووری نێودەوڵەتی لاقی دەستکرد تاقیدەکەنەوە لە ناوه‌ندی چاکبوونەوەی جەستەیی لە موسڵ. [خاوەنی وێنە: خاچی سووری نێودەوڵەتی - عێراق]\nبنکەیەکی نوێی چاکبوونەوەی جەستەیی، کە یەکەمجارە لە موسڵ دەکرێتەوە، چارەسەری کەمئەندامانی تێدا دەکرێت و خزمەتگوزاریی تایبەتیش دابیندەکات كه له‌وه‌پێش له‌به‌رده‌ستدا نه‌بوون، وەك بەشه ده‌ستكرده‌كانی جەستە و خزمه‌تگوزارییه‌كانی پته‌وكردنی ئێسك و چاره‌سه‌ری جه‌سته‌یی (فیزیۆتێراپی).\nناوه‌ندی چاکبوونەوەی جەستەیی نەینەوا، کە لەماوەی چوار مانگدا لەلایەن خاچی سووری نێودەوڵەتییەوە دامه‌زرێنرا، بەفەرمی لە 14 تشرینی یەکەمدا کرایەوە.\nله‌لایه‌ن بەڕێوبەرێتی تەندروستی نەینەواوه به‌ڕێوه‌ده‌برێت.\nبەڕێوبەری بەرنامەی چاکبوونەوەی جەستەیی خاچی سووری نێودەوڵەتی لە عێراق، تێرێسه پاوێڵ، وتی: "بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزاری و ئاستی وێرانی ژێرخانەوە، ئەوانەی قاچ و دەستی ده‌ستكردیان پێویستبوو دەبوایە چەندین کاتژمێر بڕۆن بۆ سلێمانی و هەولێر بۆ ئەوەی ده‌ستیان به‌و خزمەتگوزاریانه بگات."\nعێراقییەك کە بەشێکی جەستەی بڕدراوه‌ته‌وه چارەسەر وەردەگرێت لەو بنکە نوێیه بۆ چاکبوونەوەی جەستەیی لە موسڵ. [خاوەنی وێنە: ماڵپەڕی رادیۆی سەلام]\nبەرپرسانی عێراقیش دەڵێن هەزاران کەس برینداربوون لە سەردەمی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)دا و لە کاتی شەڕی دەرکردنی گروپەکەدا لە پارێزگاکە.\nمحەمەد جەمال، 25 ساڵ، بە دیارونای وت دوو ساڵ لەمەوپێش قاچی راستی لەدەستدا لەکاتێكدا موشەکێکی داعش لەنزیك ماڵه‌كه‌یانی دا لە گەڕەکی زەهرای رۆژهەڵاتی موسڵ.\nموشەکەکە لەو کاتەدا تەقیەوە کە ئەم و خێزانەکەی هەوڵیاندەدا هەڵبێن و خۆیان بگەیەننە هێزە عێراقییەکانی شەڕیاندەکرد بۆئەوەی گەڕەکەکە لە داعش بگرنەوە.\nجەمال وتی خەریكبوو لە رووداوەکەدا بکوژرێت. وتی له‌سه‌ره‌تادا لەدەستدانی قاچی خستبوویە رەوشێکی سامناکی دەروونییەوە، بەڵام توانیی بەردەوامی بداتەوە بە ژیانی و بە خوێندنەکەی لە زانکۆ.\nئێستاش هیواخوازە بنكه‌كه‌ی نەینەوا بتوانێت هاوکاری بێت بۆئەوەی بتوانێت بە دارشەق رێبکات.\nوتی: " پێویستمان بە بنكه‌كه‌یه. تیرۆریستەکان تاوانەکانیان ئەنجامدا بەڵام ناتوانن مافی بەردەوامیدانمان بە ژیانێکی ئاسایی لێبسێننەوە."\nکێشەی گەشتکردن نەما\nبەرپرسی راگەیاندنی تۆڕی رێکخراوەکانی کۆمه‌ڵگەی مەدەنی نەینەوا، موهەنەد ئه‌ومه‌ری، وتی ناوه‌نده‌كه‌ی نەیەنەوا دامه‌زرێنرا "لەئەنجامی هەوڵە هاوبەشەکانی دەزگا کۆمەکبەخشە ناوخۆییەکان و خاچی سووری نێودەوڵەتیدا."\nبە دیارونای وت بنكه‌كه لاق و دەستی ده‌ستكرد دابیندەکات لەگەڵ خزمەتگوزاری تەندروستی و چاکبوونەوە بۆ نزیکەی 5,000 کەمئەندام، كه 750 لەوانه منداڵن.\nوتی بۆ زیاتر لە ساڵ و نیوێك رێخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی هه‌وڵیانده‌دا بریندارانی مه‌ده‌نی ده‌ستنیشان بكه‌ن و چاره‌سه‌ری خێرایان بۆ دابینبكه‌ن لە گەڕەکەکانی سەرانسەری موسڵدا.\nئه‌ومه‌ری وتی: "سەردانمان دەکردن لە ماڵەکانیان و دوای بینینیان راپۆرتی تێروتەسەلمان لەسەر رەوشیان دەنوسی."\nوتی: "هاوکاریان بووین بۆئەوەی چارەسەریان بۆ دابینبکرێت له‌ڕێی ناردنیانه‌وه بۆ رێخراوە نێودەوڵەتییەکان وەك خاچی سوور و دکتۆرانی بێسنوور و رێخراوی کۆچی جیهانی."\nوتیشی بەر لە کردنەوەی بنكه‌كه‌ی نەینەوا، ئه‌و دانیشتوانه‌ی دەست و قاچیان لەدەستدابوو دەچوون بۆ هەولێر بۆ چارەسەر و ئەوەش ئەرکی دارایی و هیلاکی رێی دەخستە سەرشانیان.\nئه‌ومه‌ری وتی: "ئێستا ئەو ئەرکانەیان لەسەرشان نەماوه لەدوای کردنەوەی ناوه‌نده‌كه لە ناوجەرگەی موسڵدا."\nپشتیوانیکردنی عێراقییە کەمئەندامەکان\nئەندامی لیژنەی ئەمنی له ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا، حەسەن شەبیب بە دیارونای وت ئه‌و عێراقیانه‌ی بەدەست کەمئەندامییەوە دەناڵێنن، بەشێکن لەو میراتە "تراژیدی و قەیراناوییە"ی داعش دوای خۆی بەجێیهێشت.\nوتی: "هەندێك له کەمئەندامان لەکاتی شەڕەکە برینداربوون لەکاتێکدا ئەوانی دیکە دەست و قاچیان لەدەستداوە چونکە تیرۆریستەکان وەك سزا بۆیان بڕیونەتەوە."\nوتیشی: "ته‌ركیز ده‌خه‌ینه‌وه سەر چارەسەرکردنی قوربانییەکان. کردنەوەی [ناوه‌ندی چاکبوونەوەی جەستەیی نەینەوا] هەنگاوێکی ئەرێنییە بەڵام پێویسته خزمه‌تی و پشتیوانیی زیاتریشیان بۆ دابینبكه‌ین."\nئەندامی لیژنەی خزمەتگوزارییەکانی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا، حوسامەدین عەبار وتی قوربانییەکانی شەڕی داعش کە کەمئەندام بوون پێویستە نەك هەر لە نەینەوا بەڵكو لە تەواوی پارێزگا بەرکەوتووەکاندا هاوکاری بکرێن.\nبە دیارونای وت: "بەرلەوەی داعش شارەکانمان داگیربکات پلانمان هەبوو بۆ دروستکردنی بینای مەزن بۆ خزمەتکردنی هەموو جۆرەکانی کەمئەندامیی هاوڵاتیان و دابینکردنی خزمەتگوزاری پزیشكی و جەستەیی و دەروونی بۆیان."\nوتی: "ئێستا دەزانین کە دەبێت بگەڕێینەوە بۆ دەستبەجێ جێبەجێکردنی ئەو پلانانە." وتیشی پێویستە کەمئەندامان هەستنەکەن پەراوێزخراون.\nعەبار وتی: "دەبێت پشتیوانییان بكه‌ین و هاوکاریان بین بۆئەوەی داهاتوویان بونیاتبنێن و رەوتی ژیانیان بەرەو باشتر بچێت."\nئه‌و ناوه‌نده له‌كوێیه؟\nخەڵکی ئەنبار کە داعش کەمئەندامی کردوون یارمەتییان پێدەگات\nهەزاران مەدەنی کە به‌سه‌ختی بریندار یان کەمئەندام بوون بەدەستی داعش لەئێستادا پشتگیریی حکومەتی خۆجێیان پێدەگات.\nبۆردومانی ئۆپۆزسیۆن 3 کەس دەکوژێت لە بنکەیەکی خاچی سوور لە حەلەب


30/03/2020 843 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nهاوپەیمانی فەتح بەسەرۆكایەتی هادی عامری جارێكی تر رەتیدەكاتەوە ڕێگە بە تێپەڕاندنی كابینە وەزارییەكەی عەدنان زورفی بدات و دەشڵێت: كورد و سوننە بەشداری دانیشتنی پەرلەمان بۆ دەنگدان بەكابینەی عەدنان زورفی ناكەن.\nلەو بارەیەوە سەعد سەعدی پەرلەمانتاری هاوپەیمانییەكە لەلێدوانێكدا وتی: هاوپەیمانی فەتح سوورە لەسەر رەتكردنەوەی زورفی و لەو بڕیارەشی پاشەكشە ناكات.\nوتیشی: كوتلە كوردی و سووننییەكان پێیان راگەیاندوون، كە ئەوان بێ كۆدەنگی لایەنە شیعییەكان بەشداری دانیشتنی پەرلەمان ناكەن بۆ دەنگدان بە كابینەكەی زورفی، ئەوەشیان بەفەرمی پێڕاگەیاندووین.\nهاوپەیمانی فەتح بەهاوبەشی لەگەڵ هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا سەركردایەتی بەرەیەك دەكەن بۆ ڕێگرتن لە متمانەدان بە كابینەی زورفی و سوورن لەسەر ئەوەی دەبێت پاڵێوراوی پۆستی سەرۆك وەزیران كاندیدی لیستی گەورەی پەرلەمان بێت‌و بەكۆدەنگی لایەنە شیعییەكان بەربژێر بكرێت .\nبەڵام لەچەند رۆژی رابردوودا سەرچاوەیەك باسی لەوە كرد، كە زورفی توانیویەتی درز بخاتە ناو كوتلە شیعییە بەرهەڵستكارەكانییەوە بەجۆرێك نزیكەی سەد پەرلەمانتاری ئەو كوتلانە بەڵێنیان بەزورفی داوە لەكاتی دەنگدانی پەرلەمانی تایبەت بە متمانەدان بە حكومەت لەبەرژەوەندەی زورفی دەنگ بدەن.\nدوای ئەوەی لیژنە حەوت كەسییەكەی هێزە شیعییەكان نەیانتوانی پاڵێوراوێكی تەوافوقی بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆك وەزیران دەستنیشان بكەن ، رۆژی ١٦ی مارس بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق عەدنان زورفی پارێزگاری پێشووی نەجەفی بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت راسپارد .


كاك فوئاد لە نێوان دوو گوتاری جیاوازدا\n٩ی خەرمانانی ساڵی ٥٨ی هەتاوی رۆژێك بوو كە بزووتنەوەی كورد لە كوردستانی رۆژهەڵات و «چەپ» لە ناوچەكە، گەورە رابەرێكی خۆی لەدەستدا و تا ئەمڕۆشی لەگەڵ بێت كەس نەیتوانیوە جێگەی ئەو رابەرە پڕبكاتەوە. «كاك فوئاد» مستەفا سوڵتانی كە رەزبەری ٥٧دا لە زیندان ئازاد بوو و لە ماوەی كەمتر لە ساڵێكدا بە كردەوەی خۆی و پشتیووانی خەڵك، چۆكی بە كۆماری تازە بەدەسەڵات گەییشتووی مەلاكان دادا و توانی دۆخی كورد لە ئێران بباتە ئاستێكی ترەوە. سەرەڕای زاڵبوونی بیرۆكەی ئیسلامی بەهۆی ئاڵوگۆڕی سیاسیی ناوچەكە بەگشتی و دەستێوەردانی زلهێزەكان لە دۆخی سیاسی ئێران بە تایبەتی، كاك فوئاد وەكوو كەسایەتیەكی چەپ و شۆڕشگێڕ، خاوەن پێگە و پشتیوانی جەماوەرێكی زۆری خەڵكی كوردستان بوو. خەڵكێك كە زۆربەی هەرەزۆریان بڕوای تەواویان بە ئایین بوو بەڵام رێبازی كاك فوئادیان پێ رێگای گونجاو بۆ گەییشتن بە مافەكانیان دەزانی. رووداوەكانی زستانی ساڵی ٥٧ تا خەرمانانی ٥٨ و رۆڵی مەزن و كاریگەری كاك فوئاد و دەستكەوتەكانی خەباتی خەڵكی كوردستان لەم ماوەدا، جیاوازیی رێباز و بیرۆكەی كاك فوئاد لەگەڵ رابەرەكانی بزووتنەوەی كورد، لە پێش و پاش ئەم ماوەمان بۆ دەردەخات.\nهەر لە سەردەمی خوێندكاریەوە تا دوا هەناسە لە هەركوێ كاك فوئاد بووبێت، جووڵانەوە و خەبات بوونی هەبووە و بە گونجاوترین شێواز لەكاتی خۆیدا شۆڕش بەرەو پێش چووە. خۆتەیاركردنی تیۆریك، رێكخستنی نهێنی، هۆشیاركردنەوەی چینی بێبەش و چەوساوەی كۆمەڵگا، رێكخستنی عەلەنی و كۆكردنەوەی جوتیاران و رۆشنبیران و خەڵكی شار و لادێ لە دەوری یەك، خەباتی جەماوەری و دژەكردەوەی مەدەنی و لەكاتی خۆیدا خەباتی چەكداری بۆ پاراستنی كەرامەت و مافی رەوای تاك و كۆی خەڵكی كوردستان لەلایەك و مانەوە لە سەر بیروباوەڕ و بڕوای تەواو بە مافی خەڵكی چەوساوەی كوردستان تا دوا هەناسە و گیانبازی لەسەر ئەو رێبازەی كە خەڵكی لە دەوری كۆكردەوە لەلایەكیترەوە ئەوەمان بۆ دەردەخات كە كاك فوئاد رابەرێكی زۆر پێشكەوتووتر لە سەردەمی خۆی و تەنانەت ئێستاش بوو.\nكاك فوئاد لە هەر شێوازێكی خەبات بۆ گەییشتن بە مافە رەواكانی خەڵك كەڵكی وەردەگرت بەڵام هیچكات بەجێگەی جەماوەر بڕیاری نەدەدا. چاوەڕێی جووڵانەوەی جەماوەری نەدەكرد تا رەهبەری بكات و بە پێچەوانە، جەماوەر چاوەڕێی كاك فوئاد بوون بۆ رێنوێنی چۆنیەتی خەبات و شۆڕش لە هەر قۆناخێكدا. جێاوازی كاك فوئاد چ بوو كە لە كەمتر لە یەك ساڵدا خەباتی كوردی زۆرتر لەم ٤ دەیەی پاش گیانبەختكردنی بەرەو پێشبرد؟ كاك فوئاد بە كامە چەكەوە ئەو هەموو رۆشنبیر و بازاڕی و خوێندكار و جوتیار و ژن و پیر و لاو و ئایینی و كۆمۆنیستەی لە دەوری یەك كۆكردەوە؟\nزۆربەی هەرەزۆری كەسایەتیی و لایەنە چەپەكانی ئێران و كوردستان لە رابردوو و تەنانەت هەنووكەش، چەپ بوون وەكوو مەكتەبێكی نەگۆڕ دەبینن كە بۆ هەر رووداو و تەنانەت بڕیارێك بەپێویستی دەزانن كە سەردانێكی نووسراوەكانی بیرمەندانی چەپ بكەن و دەشترسن لەگەڵ لایەن و كەسایەتییە راست و ئائینیەكان دانیشتن یان كارێكی هاوبەشیان هەبێت. ئەم كەس و لایەنانە لەڕاستیدا چەپێكن وەكوو دەروێش و مووریدەكانی شێخ و مەلاكان و چاویان بەسراوە بە ڕووی راووداوەكانی كۆمەڵگای خۆیاندا. هیچكات هەوڵ بۆ ئاڵووگۆڕ لە دونیای واقیع نادەن و زۆرتر لە چوارچێوەی درووشمدا مانەتەوە و ئەگەر كەسێكیش هەنگاوێكی پراكتیكی بۆ رێكخستنێكی جەماوەری یان لێكنزیككردنەوەی لایەنە سیاسیەكان هەڵگرێت هێرشی دەبەنە سەر.\nجیاوازی كاك فوئاد لەوەدابوو كە بۆ دەستەبەركردنی ماڤی خەڵكی چەوساوەی كوردستان دژایەتیی هیچ كەس و لایەنێكی نەدەكرد جگە لە دەسەڵاتداران و لایەنەكانی نزیك لەوان. هەروەك لە وتەكانی مەهاباددا ئاماژەی پێداوە تەنانەت لە كاتی یەكێتی جووتیاراندا و بۆ پووچەڵكردنەوەی پڕووپاگەندەی نەیاران، لە جەولەی لادێكاندا هەوڵی دەدا كە مامۆستای ئایینیی دێهاتەكان و خەڵك لە میتینگەكاندا بەشداری بكەن و بە خوێندنەوەیەكی تایبەت بە كۆمەڵگای ئەو كات مامۆستاشیان ناچار بە تەئیدی داواكاریەكانی یەكێتیی جووتیاران كردووە. لەلایەكیترەوە بەشداریی كاك فوئاد لە نووسین و ئامدەكردنی داخوازییە ٨ ماددەییەكەی مەهاباد لەگەڵ لایەن و كەسایەتییەكانی ئەوكاتی كوردستاندا جیاوازی بیركردنەوەی لەگەڵ چەپەكانی‌تری ئێران و كوردستانمان بۆ دەردەخات.\nبڕوای قووڵی كاك فوئاد بەبیستنی دەنگی جەماوەر و داخوازییەكانیان راستییەكی حاشاهەڵنەگرە كە بەردەوام هەوڵی دەدا داخوازییەكانی خەڵك بەمێتۆدی چەپ دەستەبەر بكات. كاك فوئاد هیچكات بیرۆكە و بۆچوونی خۆی لە سەرووی داخوازیی جەماوەر نەدەدی هەر بۆیە كاتێك لێیدەپرسن بۆ پێكهێنانی حیزبێكی كۆمۆنیستی بۆچوونت چیە لە وەڵامدا دەڵێت هەلوومەرجی راستەقینەی كۆمەڵگا وەڵامی ئەو پرسیارە دەداتەوە و پێیوایە كە زەمینەی كۆمەڵایەتی دیاری دەكات كە پێویستی بە وەها حیزبێك هەیە یان نا.\nكاك فوئاد بڕوای تەواوی بە چاكسازی و رەخنە لەخۆ لەناو تەشكیلاتی كۆمەڵەدا بوو و ئەسنادی كۆنگرەی یەكەمی كۆمەڵە ئەو راستیەمان بۆ دەردەخات؛ كاك فوئاد رخنەگرێكی دڵسۆز و راستەقینە بوو كە چاوی بەسەر هیچ كەموكۆڕیەك لە هاوڕێیان و هاوخەباتەكانی خۆیدا نەدەبەست. سڕینەوەی كەسەكان لەبەر هەڵە یان تەنانەت تاوانی پێ باش نەبوو و هەوڵی درووستكردنی مرۆڤی شۆڕشگێری لەهەر جێگایەكدا دەدا و هەر لە قوتابخانەوە تا زانكۆ و زیندان، خەڵكی زۆری هێنایە جەرگەی خەبات و بوون بە شۆڕشگێڕی راستەقینە و ناویان لە مێژوودا بەدرۆشاوەیی ماوەتەوە.\nسیستەم و بەڕیوبەریی شوورایی مەریوان كە داڕێژەر و خاوەنی راستەقینەكەی كاك فوئاد بوو و خۆشی تێكەڵ بە هەمان سیستەم بوو و لەسەرووی یاسا نەماوە، نموونەیەكی سوسیالیست بوونی كاك فوئاد بوو كە لە كۆمەڵگای كوردستانی ئەو سەردەم و لەسەر ئەرزی واقیعدا پیادەكرا. دەسەڵاتێك كە خەڵك بەشدار و بەڕێوەبەری بوون و هەموو چینەكانی كۆمەڵگای ئەوكاتی لەخۆگرتبووەوە. سیستەمێك كە دەسەڵاتدارانی تاران و كۆنەپەرستانی كورد، توانای بینینیان نەبوو و هەوڵیان بۆ سەركوت و نەهێشتنی، بەزەبری چەك خستەگەڕ و تووانیان بیانوویەك لە رۆژێكدا كە كاك فوئاد لە مەریوان نەبوو، وەدەست بخەن. بەڵام ژیری و تێگەییشتووی كاك فوئاد پشتووانەیەكی قورس و قایمی ئەو سیستەمە شووراییەی مەریوان بوو. هەربۆیە كۆچی مێژوویی خەڵكی مەریوان كە ئەندەرزیارەكەی كاك فوئاد بوو و بیرۆكەیەكی زۆر پێشكەوتووتر لە ئەو سەردەمە بوو، رێكخراو ئەمەش هەم تەسلیم نەبوونی خەڵك بە ئیرادەی دوژمن بوو و هەم ئاشتیخوازیی خەڵكی كوردی نیشاندەدا.\nبەچاوخشاندنێك بەسەر ژیانی سیاسی كاك فوئادی رابەردا بۆهەمووان دەردەكەوێ كە شیوازی خەبات و سیاسەتكردنی كاك فوئاد، كۆپیكردن و دەقاودەق دەڕێژانی خەباتی چەپ لە سۆفیەت یان چین نەبوو. شێوازێكی زۆر جیاواز بوو كە هەڵقوڵاوی باروودۆخی سیاسیی تایبەتی ئەوكاتی كۆمەڵگای كوردستان بوو. لەڕاستیدا، خوێندنەوەی كاك فوئاد بۆ چەپ و خەباتی چینایەتی و جەماوەری لەگەڵ خەڵكیتر جیاوازیی زۆری هەبوو. كاك فوئاد هەر لە تەمەنی كەمەوە هەستی بە نەبوونی دادپەروەری و یەكسانی لە كۆمەڵگادا كرد و دواتر لەبەر ئەوەی ئەیویست دژ بەو ناعەداڵتییە بوەستێتەوە بە خوێندن و خۆبارهێنان لە چەپ و خەباتی سۆسیالیستیدا خۆی دۆزیەوە. كاك فوئاد سەرەتا مرۆڤێكی عەدەڵەتخواز و شۆڕشگێڕ بوو كە لەڕێگەی خەباتدا، چەپی لە كوردستان بەتایبەتمەندییەكانی كۆمەڵگاوە لە مەیدانی پراكتیكدا داڕشتەوە. "كاك فوئاد شۆڕشگێڕێكی چەپ بوو نە چەپێكی شۆڕشگێڕ". بۆ روونتر بوونەوەی جیاوازیەكە یەك نموونەیتر دەخەمە بەرچاو.\nلە سەردەمی شۆڕشی گەلانی ئێراندا دوو گوتاری زاڵ بوونی هەبوو كە بریتیبوون لە گوتاری ئیسلامی و گوتاری چەپ. پاش سەركەوتنی شۆڕشەكە چەپەكان بەتەواوی تووانەوە و هێز و پێگە كۆمەڵایەتیە مەزنەكەی خۆشیان لەدەستدا. گوتارە ئیسلامیەكە هەم دەسەڵات و هەم زۆربەی كۆمەڵگاشی لەخۆگرتەوە بەڵام لە كوردستان وا نەبوو، چەپ هەنووكەش پێگەیەكی مەزنی كۆمەڵایەتیی هەیە. هۆكاری ئەم جیاوازیە بوونی كاك فوئاد و كۆمەڵە بوو كە بەپێچەوانەی چەپی ئێرانی هیچكات بڕووای بە خومەینی و مەلاكان نەبوو و دژبەو شەپۆلە وستانەوە كە هەموو دەنگێكی دادپەروەرانەی نوقوم دەكرد. جیاوازیەكە لەوەدابوو كە ئەوان لە خوێندنەوەی تیۆریكی چەپەوە هاتبوونە جەرگەی شۆڕش و كاك فوئاد بەپێچەوانە لە پراكتیكی شۆڕشەوە چەپی لەخۆیدا بینیەوە.


✌ بێریڤان ئۆناڵ - ئارارات زەرزان شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 30 2022 11:37PM\nناو: بێریڤان ئۆناڵ نازناو: ئارارات زەرزان ناوی ب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 3/30/2022 11:37:25 PM\nپارتی دیموکراتیکی هەرێمەکان (دەبەپە) بە بۆنەی 1ی ئ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 9/3/2020 9:11:20 PM\n📝 دەرگای خۆپاڵاوتن بۆ پۆستی سەرۆکی دەستەی مافی مرۆڤ دەکرێتەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 1 2020 11:41AM\nپاڵپشت بەبڕگەی (دووەم و سێیەم) لەماددەی (پێنجەم)ی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 9/1/2020 11:41:11 AM\nبەڕێوەبەری راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کاروبا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 9/3/2020 8:04:12 PM\n📝 راکان جبووری پێنج بڕیاری دەرکرد بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 26 2020 3:13PM\nراکان سەعید جبووری، پارێزگاری کەرکوک بە وەکالەت پێ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 8/26/2020 3:13:58 PM\n📝 سەرەخۆشی سەرۆکی پەڕلەمان بۆ کۆچی لیوا ئەنوەر عەزیز بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2020 7:45PM\nبەڕێزان خانەوادەو کەسوکاری فەرماندەو پێشمەرگەی دێر [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 9/3/2020 7:45:05 PM\n📝 گەریلا لە حەفتانین و جودی لە داگیرکەرانیدا بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2020 9:21PM\nناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی هەپەگە لە بارەی چالاک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 9/3/2020 9:21:24 PM\nلە نووسراوێکی فەرمیی وەزارەتی بازرگانیی حکوومەتی ه [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ ر.هـ. 9/3/2020 9:14:35 PM\n📝 ڕاگەیاندراوی ژمارە(188) وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 5 2020 4:30PM\nڕاگەیاندراوی (24) کاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆس [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ر.ف. 9/5/2020 4:30:17 PM\n📝 ڕۆڵەکانی ئاگر لە مانگێکدا 101 شوێنی تورکە فاشیستەکانیان سووتاندووە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2020 7:47PM\nدەستپێشخەریی ڕۆڵەکانی ئاگر ڕایانگەیاند، لە ماوەی م [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ ر.هـ. 9/3/2020 7:47:23 PM


گروپی پیادەڕەوی خانمان – chawyxelk.org\nگروپی پیادەڕەوی خانمان\nگروپی پیادەڕەوی خانمان گروپێکە هەموو ئەندام و سەرپەرشتیارەکانی خانمن و نزیکەی ٥٠٠ ئەندامن و بۆ هەر گەشتێکیان ١٠٠ ئەندام بەشدارن.\nچیمەن عوسمان یەکێکە لە سەرپەرشتیارەکانی گروپەکە و لە لێدوانێکیدا بۆ چاوی خەڵک وتی”ئێمە وەک پیشەی خۆمان کە وەرزشەوانین و خاوەنی هۆڵێکی وەرزشین پێشتر ئەم چالاکیانەمان ئەنجام داوە بۆیاریزانەکانی خۆمان، دواتر بیرمان لەوە کردەوە چالاکیەکەمان فراوانتر بکەین و زۆرینەی ژن بەشدار بێت لەم گرووپە.”\nهەروەها لەبارەی ئامانجی دروستبوونی گروپەکەوە وتی “سوود و قازانجی وەرزشی پیادەڕەوی جگە لەوەی بەشداربووان لە لایەنی جەستەییەوە سودمەند دەبن، لایەنی دەرونیش ئارام دەکاتەوە و ڕۆیشتن بۆ هەوایەکی پاک و سروشتی جوانی گوند و دەشتەکان ڕۆح ئاسودە دەکات.”\nدەربارەی بەربەست و ئاستەنگییەکان بۆ چاوی خەڵک وتی “کارەکانمان تا ئێستا بە باشی ڕۆیشتووە و هیچ ئاستەنگی و بەربەستێک نەهاتوەتە پێشەوە، ئەندامەکان پابەندن و چەند یاسایەکی تایبەت گروپەکە بەڕێوە دەبات.”\nئەندامانی گرووپەکە هەموو تەمەن و ئاستێک لە خۆدەگرێت، لەتەمەنی ۱٤ ساڵەوە بۆسەرو ٥٥ ساڵ بەشدارە. لە هەموو گەشتێکیاندا ڕەچاوی پاک وخاوێن ڕاگرتنی ژینگە و فڕێ نەدانی پاشەڕۆ و تەنانەت فریاگوزارییە سەراتاییەکانیان پێیە وەکو ئامێری فشار و شەکرە و لەفاف و معقم و ئازارشکێن.\nچیمەن عوسمان لەبارەی هەستیی بەشداربووانەوە وتی “بەشداربووان زۆر ئاسودەن کاتێک دێنە ئەم گروپە و بەماڵی دووەمی خۆیانی دەزانن، ئەو ڕۆژەی چالاکیی تەواو دەبێت بە تامەزرۆییەوە چاوەڕوانی چالاکیی هەفتەی داهاتوو دەبن.”\nلەبارەی بەڕێوەچوونی ڕۆژانەی گەشتەکانەوە وتی “جگە لە پیادەڕەوی هەوڵی دابەزاندنی کێشیان دەدەین بە ئەنجامدانی بەرنامەی کێشبڕکێ بۆ ماوەی مانگێک. سەرەتا کێشیان وەرئەگرین وبەرنامەی خۆراکی دروستیان بۆ دادەنێین و هەندێک ڕاهێنانیان بۆ دەنێرین و چاودێرییان دەکەین و لەکۆتاییدا کێشیان پێوانە دەکەین و براوەکان خەڵات دەکرێن.”\nلە کۆتاییدا لەبارەی ئەو شوێنانەوە بۆمان دوا کە گەشتی بۆ دەکەن “بۆ هەر شوێنێک بچین پێشتر چێکی دەکەینەوە و دڵنیادەبینەوە لە سەلامەتی ڕێگەکە و شوینی دابەزین و هەڵبژاردنی فیناڵێکی گونجاو و خۆش.” هەروەها وتی “پێدانی هەندێک زانیاری لەسەر جوگرافیا و مێژووی گوندەکە و پێدانی زانیاری وەرزشی و تەندرووستی و بەهێزکردنی ئیرادەو بەرزکردنەوەی توانا و لێهاتوییەکانیان.”\nگروپی پیادەڕەوی خانمان لە سلێمانی لە 1/7/2020 دروست بووە بەسەرپەرشتی مامۆستایان چیمەن عوسمان و ناهیدە ئەحمەد دروست بووە و هەفتانە گەشتی پیادەڕەوی خانمان ڕێکدەخات.


وەزیری بەرگریی تورکیا: ئه‌وانه‌ی له دووره‌وه هاتوون خۆیان ده‌سه‌پێنن وه‌ك هاتوون، ده‌شڕۆن\n2020-09-03 [11:23 AM]\nخولوسی ئاكار له میانی به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی بنكه‌ی ئۆپه‌راسیۆنی ئاسمانیی یه‌كخراو، له وتارێكدا وەزیری بەرگریی تورکیا، خولوسی ئاکار رایگه‌یاند، پێویسته هه‌موو كه‌سێك باش بزانێت له یه‌ك تۆزقاڵ مافی خۆمان خۆش نابین و چاوی لێ ناپۆشین. هەیە لە هەزاران کیلۆمەترەوە هاتووە خۆی دەسەپێنێت، رۆڵی فریشتەی پارێز دەگێڕێت. ئه‌و شتانه قابیلی قبوڵ نین، ئەوانە دێن و وەک هاتوون دەشڕۆن''.\nخولوسی ئاكار وتیشی، یۆنان به گوتنی ئه‌وه‌ی كه فه‌ڕه‌نسا و یه‌كێتیی ئه‌ورووپا پشتگیری ده‌كه‌ن، به شێوه‌یه‌كی نالۆژیكیانه و ناعه‌قڵانه بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌كات كه له‌سه‌ر حه‌قه. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر هه‌موو جیهانیش له خۆت كۆ بكه‌یته‌وه كه‌س ناتوانێت ده‌نگۆ نالۆژیكییه‌كانتان به ئێمه بسه‌لمێنێت. كه‌س ناتوانێت راستییه‌كان بگۆڕێت. قوبرس دۆزی ره‌وای ئێمه‌یه، وه‌ك چۆن له ١٩٧٤ مافی خوشك و براكانمان له‌وێ پاراست، به هه‌مان تێگه‌یشتنه‌وه له ٢٠٢٠یش مافه‌كانیان ده‌پارێزین.\nوه‌زیری به‌رگریی توركیا باسی له‌وه كرد كه یۆنان به پێچه‌وانه‌ی رێككه‌وتننامه‌ی لۆزانه‌وه ١٦ دوورگه‌ی پڕ چه‌ك كردووه، له‌مه‌ودوا ناتوانێت شتی ئاوا بكات. سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌وانه‌یش توركیا له‌گه‌ڵ دیالۆگ بووه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی روون نییه ئه‌وه‌یه وڵاتێكی وه‌ك فه‌ڕه‌نسا كه وڵاتی دڵنیاییده‌ر نییه و له رێككه‌وتننامه‌كه‌شدا نییه، نوێنه‌ری یه‌كێتیی ئه‌ورووپاش نییه به چ مافێك دێته ناوچه‌كه؟ ئه‌گه‌ر له خۆته‌وه هاتوویی و ده‌ڵێی 'من قاره‌مانم'، ئه‌و سه‌رده‌مه به‌سه‌ر چووه. ئێمه له‌گه‌ڵ گرژیی و خۆگیفكردنه‌وه نین. به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی روون و ئاشكرا به باوه‌ڕ، زانست لۆژیك، زانست، ماف و یاسا به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانمان ده‌پارێزین. كه‌سیش ناتوانێت رێگه له‌وه بگرێت. پێویسته وڵاتانی سێیه‌م له‌باره‌ی پێشهاته‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ده‌ریای ناوه‌راسته‌وه ژیرانه مامه‌ڵه بكه‌ن، چونكه ته‌نها به‌م شێوه‌یه كێشه‌كه چاره‌سه‌ر ده‌كرێت.\nوەزیری بەرگریی تورکیا، خولوسی ئاکار گوتیشی: ''ئەگەر ئێوە گەمارۆی چەکی سەر قوبرسی باشوور هەڵگرن و بەوشێوەیە هاوسەنگییەکان تێکبدەن، ئەوا ئەمە پێکدادانی لێ دەکەوێتەوە نەوەک ئاشتیی فەراهەم بکات، بێچارەیی دروست دەکات نەوەک چارەسەر''.\nئەم هەواڵە 5179جار خوێندراوەتەوە


پێنج تایبەتمەندی خانمان کە وەک سیکۆتین پیاو بە خۆیەوە دەبەستێتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپێنج تایبەتمەندی خانمان کە وەک سیکۆتین پیاو بە خۆیەوە دەبەستێتەوە\nبەتەنها وشەی خۆشمدەوێت بەس نیە بۆ ئەوەی دڵی پیاو بەدەست بهێنیت، بەڵکو هەندێ تایبەتمەندی هەیە کە پیاو لەهەمو ئافرەتێکدا بۆی دەگەرێت، ئەگەر تۆ ئەم تایبەت ماندیانەت هەبێت ئەوە دەتوانیت دڵی خۆشەویستەکەت بۆ هەمیشە داگیر بکەیت:\n– یارمەتیدەر: پیاو پێویستی بە ئافرەتێکە هەمیشە پاڵپشتی بکات و یارمەتی بدات لە بەدیهێنانی ئامانجەکانی چونکە وەک وتراوە لەپشت هەمو پیاوێکی سەرکەوتو ئافرەتێک هەیە، کاتێ تۆ هانی دەدەیت و پاڵپشتی دەکەیت لەهەمو بوارەکانی ژیانی سەرکەوتو دەبێت.\n– قسەخۆش و کراوە : پیاو کەمتر حەز بە ئافرەتی داخراو گۆشەگیر دەکات بۆیە تا گەشبین و ڕوخۆشبیت بە پێکەنینەکەت زیاتر دڵی داگیر دەکەیت و وای لێدەکەیت هەست بکات هەمیشە لەگەڵ تۆ بەختەوەر و دڵخۆشدەبێت.\n– تێگەیشتو: ئەگەر بتوانیت ئافرەتێکی تێگەشتو بیت و بەزوی کێشەکان چارە بکەیت ئەوە هیچ پیاوێک ناتوانێت دەستت لێهەڵبگرێت، بەڵام بە پێچەوانەوە پیاوەکان هەمیشە لە ئافرەتی کەلە ڕەق هەڵدێن.\n– زیرەک : ئەگەر پێت وابێت پیاو حەز بە ئافرەتی گێژو فەقیر دەکات ئەوە لە هەڵەدایت، پیاو حەز بە ئافرەتی ڕۆشنبیر و زیرەک دەکات کە بتوانێت لەهەمو دۆخێکدا گفتوگۆی لەگەڵ بکات.\n-بەهێز و کچانی: پیاو حەز بە ئافرەتی لاواز و بێ متمانە ناکات بەڵکو عاشقی ئەو ئافرەتانە دەبێت کە بەهێزن و زۆر متمانەیان بەخۆیان و ژوانیەکەیان هەیە، ئەوە ئەگەر ناسکی و کچانەی لەگەڵبێت زۆر زیاتر هۆگرت دەبێت.\nسۆسیالیست: بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان خۆمان ڕێكدەخەینەوە


بە پێی ماددەی حەوتەمی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، کە لەسەر بنەمای فیکری دکتۆرقاسملوو یەکەمجار بەو شێوەیە دارێژراوە، لە ناو حیزبی دێموکرات دا ”داڕشتنی پلان و بڕیار لە بەرزترین ئۆرگانەوە تا خوارترین ئۆرگان بە کۆمەڵە، تاکڕەوی و سەرەڕۆیی لە ناو حیزبدا جێگایان نیە”. ئەم بەندەی پێرەوی ناوخۆیی حدکا، لە راستیدا رێبەرایەتی ئەو حیزبە ئەرکدار دەکات بە پەروەردەکردنی کاری تیمی و گرووپی و پێکهێنانی فەرهەنگی گرووپی. رێکخراوی خۆفێرکار، فێربوونی گرووپی و تیمی ئاسان دەکات و ئەندامان بۆ ئەو شێوە فێربوونە هان دەدات. رێکخراوی خۆفێرکار بە کەڵک وەرگرتن لە شێوازەکانی دیالۆگ و گفتگۆ فێربوونی گرووپی لە ناو رێکخراودا گەشە پێبدات. ئەندامان دەبێ فێربکرێن کە کۆی گشتی چالاکی ئەوان وەک گرووپ یان تیمێک زیاتر لە کۆی گشتی کاری دانە دانەی ئەوانە. گرووپە هاوکار و هاوئاهەنگەکان دەتوانن پێکەوە فێربن و فێربوونی ئەوان دەتوانێت هێزێکی سەیر بۆ گەشەکردن و پێشڤەچوونی رێکخراوەکە هەبێت. باسوگفتگۆ دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئەندامان لە بیروبۆچوونی ئەندامان ئاگادار بن. دیالۆگ زمانی هاوبەش لە نێوان ئەندامانی حیزب پێک دێنێت و دەبێتە هۆی کەمبوونی جیاوازی نێوانیان. باسوگفتگۆ دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئەزموون، شارەزایی و زانیاری ئەندامان لە نێوان یەکتر ئاڵوگۆری بەسەردابێت و پێوەندی نێوان ئەندامان قووڵتر و بەهێزتر بێت. بۆ ئەوەی دیالۆگ بەئاکام بگات دەشێ ئەندامان پێش قەزاوەتی خۆیان وەلا بدەن و بە بیرێکی کراوەوە بەشداری دیالۆگەکان بن. ئەمە بە واتای دەست هەڵگرتن لە بیرورای خۆ نیە بەڵکوو دەشێ ئاگاداری بیروڕای خۆیان بن و بەڵام توانای ئەوەیان هەبێت کە بیروبۆچوونی خۆیان بۆ ماوەیەک راگرن. لەو کاتەدا ئەندامان ناشێ دەرهەق بە بیروبۆچوونی خۆیان حەساسیەتیان نیشان بدەن و بەرگریان لێ بکەن. بەڵکوو لە کەشێکی ئارامدایە کە بیروڕاکان ئاڵوگۆریان بەسەر دادێت. قازانجێکی دیکەی ئەوجۆرە گفتگۆیانە جۆری بۆچوونی ئەندامان بەرامبەر یەکترە.\n« چۆن لە نێو ئەو ئاگرە دەچینە دەر؟ ئیبراهیم لاجانی\n٢٥ وتار پێشکەش بە ڕێگا و بیرو هزری نەمر قاسملوو، محەممەد سولەیمانی »


محەممەدئەمین عەبدوڵڵاهی به شێوەی مەرجدار لە زیندان ئازاد کرا\n16:36 - 13 سەرماوەز 2718\nئاژانسی کوردپا: زیندانییەکی سیاسیی کوردی خەڵکی شاری بۆکان به شێوەی مەرجدار لە زیندانی بیرجەند ئازاد کرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی دووشەممە ١٢ی سەرماوەز، محەممەدئەمین عەبدوڵڵاهی، زیندانیی سیاسیی خەڵکی شاری بۆکان پاش ١٣ساڵ و شەش مانگ زیندان به شێوەی مەرجدار لە زیندانی بیرجەند ئازاد کرا.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، دەزگای قەزاییی حکوومەتی ئێران لە کۆتاییدا داخوازیی \_"ئازادیی بێمەرجی\_" ئەو زیندانییە سیاسییەی قەبووڵ کردووە و ناوبراو ئێستا لە ڕێگای گەڕانەوە بەرەو شاری بۆکانە.\nپێشتر دەزگای قەزاییی حکوومەتی ئێران داخوازیی \_"ئازادیی بێمەرجی\_" ئەو زیندانییە سیاسییەی ڕەت کرد بوو.\n٣ی خەرمانانی ئەمساڵ، محەممەدئەمین عەبدوڵڵاهی لە لایەن لقی ١٠٤ دادگای گشتیی بیرجەندەوە بە سەرۆکایەتی دادوەر موجتەبا بە لێدانی ٧٤ زەربە قامچی مەحکووم کرا.\nئەو زیندانییە سیاسییە کوردە، پاییزی ساڵی ٨٤ی هەتاوی، بە تۆمەتی \_"هاوکاریی لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران \_"بە ١٨ ساڵ زیندانی تەعزیری و دوورخرانەوەی بۆ زیندانی \_"تەبەس\_" مەحکووم کرا.\nئەنجومەنی ئەدەبیی شنۆ جێژنی بیست ساڵەی خۆی گرت\n15:54 - 22 خەرمانان 2719\nوەرزشوانێکی کورد میداڵی زیوی لە کێبڕکێی جیهانی بە دەست هێنا\n18:13 - 17 خەرمانان 2719\nچواردەهەمین فێستیڤاڵی شانۆی سەرشەقامی مەریوان دەستی پێکرد\n14:17 - 3 خەرمانان 2719


ئارەزوو مستەفایی لە ئیدارەی ئیتلاعاتی مەریوان ئازاد کرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / ئارەزوو مستەفایی لە ئیدارەی ئیتلاعاتی مەریوان ئازاد کرا\nئارەزوو مستەفایی لە ئیدارەی ئیتلاعاتی مەریوان ئازاد کرا\nدوو شه‌ممه 8 شوبات 2021\tسیاسی, کوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 27 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nرۆژی شەممە ١٨ی ڕێبەندان، “ئارەزوو مستەفایی”، ناسراو بە “هەنسک”، شاعیر و چیرۆکنووس، کچە شاعیری خەڵکی شاری مەریوان، پاش وەرگرتنی بەڵێننامە لە ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو شارە ئازاد کرا.\nڕۆژی چوارشەممە ١٥ی ڕێبەندان، ئارەزوو مستەفایی تەمەن ١٧ ساڵ، بانگهێشتی ئیدارەی ئیتلاعاتی مەریوان کرابوو کە ناوبراو لە ئامادەبوونی لەو ئیدارەیە خۆی بواردبوو.\nڕۆژی پێنجشەممە ١٦ی ڕێبەندان، ئەو شاعیرە پاش هەڕەشە بەردەوامەکانی هێزە ئەمنییەتییەکانی رژیم، سەردانی ئیدارەی ئیتلاعاتی مەریوانی کردبوو کە پاش ئامادەبوونی لەوێ دەستگیر کرا.\nهێزە ئەمنییەتییەکان ئەو کچە شاعیرەیان بەهۆی بەشداری لە بەرنامەی تێلێڤیزیۆنە کوردییەکانی دەرەوەی وڵات بانگهێشت کردبوو و ناوبراو لە کاتی لێپرسینەوەدا لەگەڵ توندوتیژی و هەڕەشەکانی هێزە ئەمنییەتییەکانەوە ڕووبەڕوو بووەتەوە.\nهەروەها هێزە ئەمنییەتییەکان لەو شاعیرە بەڵێننامەیان وەرگرتووە کە جارێکی دیکە لە بەرنامە کولتوورییەکانی تێلێڤیزیۆنە کوردییەکانی دەرەوەی وڵات بەشداری نەکات.\nئارەزوو مستەفایی، شاعیر و چیرۆکنووسی خەڵکی شاری مەریوانە کە چالاکییە فەرهەنگییەکانی خۆی لە ئەنجومەنە ئەدەبییەکانی ئەو شارەوە دەست پێکردووە و خاوەن دوو بەرهەمی ئەدەبی بە ناوەکانی “هەنسک و دار تووەکان و وەتەن”ە.


نەتەوە یەكگرتووەكان داوای بەهاناوەچوونی منداڵانی ناو كەمپی ئاوارەكانی سوریا دەكات\nنەتەوە یەكگرتووەكان: 70 هەزار كەس لە كەمپی هۆل دەژین\nلە ئێستادا زیاتر لە 30 هەزار منداڵی خوار تەمەن 18 ساڵ لە كەمپێكی ئاوارەكانی سوریادا دەژین, كە بەهۆی شەڕی داعشەوە ناوچەكانیان جێهێشتووە. نێردراوێكی نەتەوە یەكگرتووەكان-یش هۆشداری دەدات لەوەی كە گەشەكردنی بیری توندڕەوی لەناو ئەو منداڵانەدا ئەگەرێكی زۆر بەهێزە و داوا لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكات, كە لەم ڕووەوە هەنگاوی جددی بنێت.\nئێرە كەمپی هۆل-ە، كە دەكەوێتە باكوری رۆژهەڵاتی سوریاوە. لەم كەمپەدا 70 هەزار ئاوارەی شەڕی دژ بە داعش دەژین. بەپێی خەمڵاندنێكی رێكخراوی یونیسێفی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان، ژن و منداڵ رێژەی %90ی دانیشتوانی كەمپەكە پێكدەهێنن.\nنزیكەی 20 هەزار منداڵی سوری لە كەمپەكەدا دەژین و منداڵانی دیكەی ناو كەمپەكە بیانین، كە لە نێویاندا 9 هەزار منداڵی عێراقی هەن.\nزۆرێك لە دانیشتوانی كەمپی هۆل، ئەو خێزانانەن كە لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی داعش هەڵهاتوون. ئەوەی لێرەدا جێی مەترسییە ئەوەیە كە بەشێك لەو خانەوادانە تاكو ئێستا پشتیوانی داعش-ن و لەناو كەمپەكەدا ژیان بەسەردەبەن.\nبەپێی وتەی فران ئیكویزا، نێردراوی یونیسێفی سەر بە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان, دۆخی ژیان لە ناو كەمپەكەدا زۆر سەختە و ئاسان نییە، كە مرۆڤ بتوانێت تیایدا ژیان بەسەر بەرێت.\nناوبراو هۆشدارییدا لەوەی، دۆخی كەمپەكە بەجۆرێكە، كە ئەگەر منداڵەكان هەر لەوێدا بهێڵدرێنەوە، ئەوا سەرە‌ڕای تەواوی هەوڵەكان چاوەڕوان ناكرێت ژیانی گەنجیی ئەو منداڵانە دوور بێت لە توندوتیژی، هەربۆیە تاكو زووتر منداڵەكان ئەو ژینگەیە جێبهێڵن، ئەگەری سەركەوتنی هەوڵەكان بۆ دوورخستنەوەیان لە بیری توندڕەوی زیاتر دەبێت.\nسەرەڕای ئەوەی كە پێداویستیی سەرەكیی ئاوارەكان بریتییە لە دابینكردنی شوێنی مانەوە و خۆراك و تەندروستی، رێكخراوی یونیسێفی نەتەوەیەكگرتووەكان تەئكید دەكاتەوە لەوەی كە دابینكردنی كەشێكی پەروەردەیی لەبار بۆ منداڵانی ناو كەمپی ئاوارەكان گرنگییەكی بنچینەیی بۆ دوورخستنەوەی بیری توندڕەوی هەیە لە داهاتوودا.


هەڕەشەیەکی مافیا ئاسا بۆ سەر بزاڤی خزمەت لەلایەن دەستە ڕاستی ئێردۆغانەوە – بزاڤی خزمەت\nلەسەر دۆسیەکەی زەڕڕاب هەڕەشەی لەو ٢٥٠ هەزار کەسەی تورکیا و ١ ملیۆن ناسراو و خزمی ئەوان دەکات.\nئایدن ئوناڵ پەڕلەمانتاری ئاکەپە و ڕاوێژکار و نوسەری دەقی بەیاننامەکانی ڕەجەب تەییب ئێردۆغان، لە نوسینێکیدا لە گۆشەی ڕۆژنامەی یەنی شەفەق با ئاشکرا ڕایگەیاند کە دەتوانن هێزی دەوڵەت بە شێوەیەکی مافیاییانە بەکاربهێنن.\nنوسینەکە کە لە ١٨ ماددە پێکهاتبوو لەسەر دەرئەنجامی کەیسەکەی زەڕڕاب لە ئەمریکا، ئوناڵ لە نوسینەکەیدا دوو بابەتی کۆتایی بۆ بزاڤی خزمەت جیاکردبووەوە.\nئوناڵ بە هۆی دۆسیەکەی زەڕڕابەوە ئاماژەی داوە بە “قورسترکردنی ژیانی” هاوسۆزانی خزمەت لە تورکیا کە ڕێژەیان لە ٢٥٠ هەزار کەس زیاترە. ئوناڵ بەمەوە نەوەستاوە و بە شێوازێکی مافیاییانە “خزمەکانیشیانی” بۆ بابەتەکە زیاد کردووە.\nئوناڵ خزم و کەسی لایەنگران و هاوسۆزانی بزاڤی خزمەت کە نزیک ١ ملیۆن کەس دەبن خستبوویە چواچێوەی هەڕەشەکەیەوە. تەنانەت ئەمەش بەس نەبوو بۆ ئوناڵ هەڕەشەی لە سەرجەم شوێنکەوتوانی بزاڤی خزمەت کرد لە سەرانسەری دونیا.\nبڕگەی ١٧ و ١٨ لە نوسینەکەی ئایدن ئوناڵ بەم شێوەیە:\n١٧. پەرۆشییەکەی فەتحوڵڵا گولەن، ماوەیەکی زۆرە لە مێشکیدایە. بۆ ئارام کردنی دەروونی خۆی و تۆڵە سەندنەوە لە ئاک پارتی و ڕەجەب تەیب ئێردۆغان، بە پەرۆشەوە لە کەسەکەی زەڕڕابدا بە ڕێکاری سیخوڕی هاوکاری لۆجستی پێشکەش بە ئەمریکا کردووە و دەکات. لە کاتێکدا لە تورکیادا زیاد لە ٢٥٠ هەزار کەسی “بێ مێشک” هەیە کە هەڵنەهاتوون و نەیانتوانیوە هەڵبێن، نزیکەی ١ ملیۆن خزم و کەس و کاری ئەوانیش هەن. دۆسیەکەی زەڕڕاب دۆخی لایەنگرانی فەتحوڵا گولەن لە تورکیا قورستر دەکات.\n١٨. بەکارهێنانی کەیسەکەی زەڕڕاب وەک هێرشێکی سیاسی دژ بە تورکیا دۆخی لایەنگرانی گولەن لە تورکیا و سەرانسەری جیهان قورستر و خراپتر دەکات لەو دۆخەی ئەمڕۆ تێیدان.\nپارێزەرەکانی م. فەتحوڵڵا گولەن: پەیوەندیمان بە پڕۆسەی دادگایکردنی زەرابەوە نیە


بۆچی ڕژێمی سوریا تائێستا مایەوە؟ کورد چۆن جەنگی ناوخۆی سوریای قازانج کرد؟ ئومید ناسح جیهانی : چاوی گەل\nجەنگی ناوخۆی سوریا بە دەستوەردانی دەرەکی لە ساڵی (2011) دا پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە هەژموون و بەرژەوەندی سیاسی و ئابوری (ئەمریکا – ڕووسیا) و (سونە – شیعە)وە هەیە. ئەمریکا و یەکێتی سوڤیەت لە پێش جەنگی سارد و سەردەمی جەنگی ساردەوە ململانێییەکی بەهێزیان هەبوو، بە سیاسەتی تەوقدان و سیاسەتی تەوق شکاندن لە هەوڵی لاواز کردن و ڕووخاندنی یەکتریدا بوون. بۆنموونە کۆریای باشور دوای دابەش بوونی لەگەڵ کۆریای باکور لەبەرەی ئەمریکا و سەرمایەداریدایە، بەڵام کۆریای باکور لە بەرەی شۆسیالیست – یەکێتی سوڤیەت(ڕووسیا)دایە. عێراق دوای کودەتا سەربازییەکەی عبدولکەریم قاسیم لە 14 تموزی 1958 دا و دوای گەڕانەوەی مستەفا بارزانی لە ڕووسا و گۆڕینی ڕژێمی پاشایەتی بۆ کۆماری پەیوەندییەکی توند و تۆڵێ لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەت دا هەبوو، تەنانەت حیزبی شیوعی عێراق لەو سەرووەمەدا زۆر بەهێز بوو. لەسەردەمی کودەتای یەکەمی بەعس لە ساڵی 1963 دژی عبدولکەریم قاسم و کودەتای دووەمی بەعس لە ساڵی 1968 بەعس پەیوەندییەکی توندوتۆڵی ئابوری و سیاسی لەگەڵ ئیسڕائیل و ئەمریکا و ڕووسیادا هەبوو، لە جەنگی عێراق – ئێران لە نێوان ساڵانی 1980 – 1988 حکومەتی بەعسی عێراق هاوکارییە سیاسی و سەربازی و ئابورییەکانی لە ئەمریکا و ڕووسیاوە وەردەگرت. بەڵام دوای پەلاماردان و داگیرکردنی کوێت لە ساڵی 1990 دا ، لە ساڵی 1991 دا ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی عێراقیان لە چنگی عێراق دەکرد بە سەرکردایەتی سەدام حسێن. ئیدی لەو زەمانەوە ئەمریکا کاری لەسەر لاوازکردن و لە ناوبردنی حکومەتی عێراق دەکرد، عێراقیش پەیوەندییەکی توندوتۆڵی لەگەڵ یەکێتی سۆڤیەت دا هەبوو.\nیەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی 1991 دا لێک هەڵوەشایەوە ڵە بەرامبەر بەرەی خۆرئاوای سەرمایەداری بەڕابەرایەتی ئەمریکا، زۆربەی ووڵاتەکانی چوارچێوەی یەکێتی سۆڤیەت سەربەخۆ بوون و کۆماری سەربەخۆیان دامەزراند، دوای کەوتنی یەکێتی سۆڤیەت ووڵاتانی بەرەی خۆرهەڵات لاواز بوون لەبەرامبەرم بەرەی خۆرئاوای سەرمایەداری.\nئەمریکا لە دەیەی کۆتایی سەدەی بیستەم لەڕێگەی بزووتنەوەی توندئاژۆی تاڵیبان و قاعیدە ڕێژێمی کۆمۆنیستی ئەفغانستانی لایەنگری سۆڤیەت لەناوبرد، واتە ئەفغانستان کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئەمریکاوە. لە ساڵی 2001 دا ئەمریکا دوای ڕووداوی یانزەی سێپتەمبەر ڕاستەوخۆ لەگەڵ هاوپەمانەکانی حکومەتی تاڵیبانی لە ئەفغانستان لە ناوبرد و ئەفغانستان ڕاستەوخۆ کەوتە ژێر دەسەڵاتی ئەمریکاوە.\nلە ساڵی 2003 دا ئەمریکا هەوڵەکانی خستەگەڕ بۆلەناوبردنی حکومەتی سەدام حسێنی لایەنگری ڕووسیا، هەرچەندە ڕووسیا لە ئەنجومەنی ئاسایشی دەوڵەتە یەکگرتووەکان مافی ڤیتۆی بەکارهێنا بۆ هێرش نەکردنە سەر عێراق، بەڵام ڤیتۆکەی کاریگەری نەبوو، ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە ساڵی 2003 دا حکومەتی بەعسی عێراقی لە ڕێگەی سەربازییەوە لەناوبرد، دواتر حکومەتێکی لایەنگری ئەمریکا لە شیعە و سونە و کورد پێکهێنا.\nلەسەردەمی کابینەی دووەمی باراک ئۆبامادا ئەمریکا پەیوەندییەکانی لەگەڵ کوبا دا ئاسایی کردەوە، ئەمە لە کاتێکدا لەسەردەمی جەنگی ساردی نێوان ئەمریکا و یەکێتی سۆڤیەت، یەکێتی سۆڤیەت سیستمی موشەکی دژی ئەمریکا لە کۆبا جێگیرکردبوو، بەڵام لەسەردەمی ئۆبامادا پەیوەندی سیاسی و ئابوری و دبلۆماسی و بازرگانی کوبا و ئەمریکا ئاسایی بوویەوە.\nکاتێک جەنگی ناوخۆی سوریا لەساڵی 2011 دا دەستی پێکرد، ڕووسیا خێرا هاتە سەرخەت بۆ پشتگیریکردنی ڕژێمی ئەسەد، تاکو چۆن کۆریای باکور و ئەفغانستان و عێراق و کوبای لە دەستچوو، بەهەمان شێوەی سوریاشی لەدەست نەچێت. ڕووسیا بە هەموو جۆرێک لەگەڵ مانەوەی بەشار ئەسەد دا بوو، ئەمریکا و ووڵاتە عەرەبییەکان و ئەوروپییەکان لەگەڵ ڕووخاندنی ڕژێمەکەی ئەسەد دا بوون و پشتیوانی گروپە ئۆپۆزسیۆنەکانی سوریایان دەکرد لە ڕووی سیاسی و سەربازی و ئابورییەوە، دواتریش ئەم گروپانە خۆیان لە داعش و جەبهەت نوسڕە و سوپای ئازادی سوریا و ئەحرار سام دا خۆی یان نمایش کرد، دواتر ئەم گروپانە تورکیا هاوکاری دەکردن. لەلایەکی دیکەوە بەشار ئەسەد کە دیکتاتۆر بوو، نەیارەکانی ئەسەد گروپی تیرۆرستی بوون و سیاسەتکردنیان لە ئەسەد باشتر نەبوو.\nلە جەنگی سوریادا دوو بەرەی دیکە هەوڵی هەژمونگەراییان دەدا ئەویش تورکیای سونی و ئێرانی شیعی. سوریا کە لە سەردەەمی ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانی دا لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانی تورکی سونە مەزهەب دا بوو، بەڵام لە سەردەمی حافز ئەسەد و بەشار ئەسەد دا لەبەرەی شیعە و ئێران دا بوو. کەوتنی ئەسەدی شیعی هاوکێشەکەی پێچەوانەدەکردەوە و تورکیای سونی لە ناوچەکەدا بەهێز دەبوو، وەکو چۆن بە کەوتنی عێراقی بەعسی سونی، ئێرانی شیعی لە ناوچەکەدا بەهێزبوو و عێراق کەوتە ژێر هەژموونگەرایی شیعەوە. لەبەرئەوە تورکیا هەموو هەوڵێکی دەدا لەڕێگەی داعش و سوپای سوریای ئازاد و گروپە توندڕەوەکانی دیکەوە دژایەتی ڕژێمەکەی ئەسەد و کوردی خۆرئاوای کوردستان بکات، ئێرانیش بەهەموو هاوکارییەکی سەربازی و ئابوری و سیاسی لەگەڵ ڕووسیا ڕژێمەکەی ئەسەدیان پاراستوو مایەوە. لە ڕاستیدا تا سەرکەوتنی کۆبانی تورکیا لەبەرەی ئەمریکا و خۆرئاوادابوو بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی سوریا، بەڵام دوای سەرکەوتنی کۆبانێ و هاوکاریکردنی کورد لەلایەن ئەمریکا و هاوپەیمانەکانەوە تورکیا چووە بەرەی ڕووسیا و خۆرهەڵاتەوە تا لە ڕێگەی ئێران و ڕووسیاوە دژایەتی کورد بکات.\nلە کێشەمەکێشی سوریادا و سیاسەتکردنی ئەمریکا – ڕوسیا، تورکیای سونی – ئێرانی شیعی، کورد عاقڵانە توانی سوود لەو سیاسەتکردنانە وەربگرێت بۆ بنیاتنانی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی. واتە گەر چۆن هەر لەسەرەتاوە ئەمریکا و هاوپەیمانە ئەوروپی و عارەبییەکانی دژی ڕژێمەکەی بەشار ئەسەد بوون، ڕووسیا و ئێرانیش لەگەڵ لەناوچوونی ڕژێمەکەی بەشار ئەسەد دا بوونایە، ئەوە جەنگی سوریا ئەوەندە درێژەی نەدەکێشا. چونکە بەشار ئەسەد لە (زەینەل عابدین سەرۆکی تونس و حوسنی موبارەک سەرۆکی میسڕ و موعەمەر قەزافی سەرۆکی لیبیا) بەهێز تر نەبوو. لەڕاستیدا کوردیش پێڕانەدەگەیشت ئەو ڕووداوە مێژووییە قازانج بکات و خۆبەڕێوەبەری دیموکراتی بنیاد بنێت، بەڵکو هەر بەژێر دەستەیی دەمایەوە.\nلەگەڵ سەرهەڵدانی جەنگی ناوخۆی سوریا بە دەستێوەردانی دەرەکی لە ساڵی 2011 دا، کورد لە خۆرئاوای کوردستان هێزی دروست کرد بۆ پاراستنی نەتەوە و خاکی. بۆ پاراستنی خۆی هێڵی سێیەمی هەڵبژارد، نەبوو بە دۆستی نەیارەکانی ئەسەد لە بەرژەوەندی نەیارەکانی ئەسەد دژی ڕژێمەکەی ئەسەد، نەبوو بە هاوپەیمانی ئەسەد دژی نەیارەکانی ئەسەد و ڕژێمەکەی لەکاتێکدا هەڵوێستی نەیارەکانی ئەسەد لە ئەسەد باشتر نەبوو بەرامبەر کورد. لێرەوە کورد بەپێی بەرژەوەندی نەتەوەیی هەنگاوی هەڵناوە، بەشێوەی سیاسەتی عاقڵانە سوودی لە سیاسەتکردنی ئەمریکا – ڕووسا، تورکی سونی – ئێرانی شیعی بۆ بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانی وەرگرت.\nلەڕاستیدا لە دوای جەنگی چاڵدێران ساڵی 1514 عیسایی نێوان ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانی سونی – سەفەوی شیعی، دووبەرە لەناو کورد دا دەرکەوتووە: یەکەم هێڵی خیانەت. دووەم هێڵی نەتەوەیی، ئەوەی ڕاستییەکی تاڵ و بەڵگە نەویستە ئەوەیە کە تا سەرکەوتنی شۆڕشی خۆرئاوای کوردستان هەمیشە هێڵی خیانەت لە ناو کورد دا لە سەرکەوتنێکی کارەساتباریدا بووە بۆ سەر کورد، هەمیشە دوژمنانی کورد ئەم هێڵەیان لە ناو کورد دا پێشخستووە، تاکو هێڵی نەتەوەیی تێکبشکێنن و کوردستان بە داگیرکاری و جینۆساید کراوی بمێنێتەوە، بەڵام شۆڕشی خۆرئاوا سەرەڕای پیلانگێڕییە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکانی تورکیا و داعش و ئێران و سوریا و پێلانگێڕییەکانی هێڵی خیانەتی ناو کورد سەرکەوتنی مەزنی بەدەستهێنان و پیلانگێڕییەکانی تێکشکاندووە.\nئومید ناسح جیهانی ، ماستەر لە مێژوودا


نەبەز گۆران - 18-09-2017 - 12580 جار خوێندراوەتەوە\nئەگەر هێزێكی سیاسیی،هێزە سیاسییەكەی بەرامبەری نەناسێت، باشترە نەكەوێتە ململانێوە لەگەڵی. (پارتی و یەكێتیی) دوو هێزن ناكرێت لەسەر جوڵەی یاسایی و بەرگریكردنی یاسایی بیانپێوی، چونكە ئەم دوو هێزە بەدرێژایی مێژووی دەسەڵاتداریان بەشێكی جوڵەكانیان نایاسایی بووە و نایاسایش دەبێت. بۆ ئەوەی بێیت بەر بەم جوڵە نایاساییانە بگریت لەبری جێهێشتنی شوێن، پێویستە شوێنەكەی خۆت بكەیتە رووبەرێك بۆ بەرگریكردن لە داخوازی و گوتار و پاراستنی یاسا، ئەما كاتێك شوێنەكەت چۆڵكرد، ئیدی قسەكردن لە دونیای شاشەكان لەسەر جوڵەی نایاسایی تەنها قسەكردنە لە بۆشاییدا.\nلەم وتارەدا قسە لەسەر هێزی سیاسیی دەكەم، نەك بۆچوونی تاكە كەسی. بۆچوونی تاكەكەسی و بۆچوونی هێزی سیاسیی دوو دونیای زۆر جیاوازن و تەنها ئەوانە لێكی جیاناكەنەوە لە دونیا تایبەت و سنوردارەكەی خۆیانەوە سەیری هێزی سیاسیی دەكەن. هەر هێزێك لە رۆژهەڵاتدا بەتایبەت لەم هەرێمەی ئێمەدا بیەوێت كاریگەریی هەبێت، بیەوێت لەناو رووبەری سیاسیدا بەرگری لە گوتارەكەی خۆی بكات، پێش ئەوەی بیرلە سیاسەت بكاتەوە پێویستە بیر لەشوێن بكاتەوە لەناو رووبەری سیاسیدا. هیچ شتێك هێندەی شوێن بۆ كایەی سیاسیی گرنگ نییە.\nلەسەر شوێن لەكایەی سیاسیدا جارێكیان كاك (نەوشیروان) بەراوردێكی كردو، وتی: "لە پێشمەرگایەتیدا پێویستە پێشمەرگە یان سەنگەرێك بۆخۆی چاك بكات، یان بچێتە ناو سەنگەرێكەوە بۆئەوەی ئەو سەنگەرە بكاتە شوێنی بەرگریكردن. ئەگەر سەنگەرە چاككراوەكەی، یان ئەو سەنگەرەی چوەتە ناوی، چۆلێكرد و جێیهێشت بۆ ئەوەی بەرامبەرەكەی بێتە ناوی، ئیدی پاش چۆڵكردن و جێهێشتنەكەی هەرشتێك بڵێت ناتوانێت قەرەبووی جۆڵكردنەكە بكاتەوە."\nكتومت رووبەری سیاسیی ئێستاش وای لێهاتووە. پێش هەمووشت ناكرێت زەمەنەكان لەیەك جیانەكەینەوە، ناشكرێت گرنگی بەشوێن نەدەین. بۆ ئەوەی كارەكە ئاسانتربكەم لەسەر گرنگی شوێن، مێشكی خۆم دەگوشم و چەند خاڵێك دەخەمە روو. بۆ نمونە: ئەگەر گۆڕان و كۆمەڵ ئەو شوێنەی بەدەستیانەوەیە كە پەرلەمانە، لەم دوایەدا چۆڵیان نەكردایە و چۆڵی نەكەن، لانیكەم دەتوانن رێگری لەم خاڵانەبكەن.\nیەكەم: دواخستنی هەڵبژاردن بۆ دووساڵ.\nدووهەم: درێژكردنەوەی ماوەی سەرۆكایەتی هەرێم، حوكومەت، پەرلەمان.\nسێهەم: تێواربوونی داهاتی نەوت تارادەیەك و پاشەكەوتی موچە.\n(كە شوێنت هەبوو، شوێنەكەشت گرنگ و كاریگەربوو، دەتوانی هەمیشە ئەو شوێنە بكەیتە كارتێكی بەهێز بۆ دانوستان)\nئەم سێ خاڵە جەوهەرییە بنەمای گوتاری گۆڕان و كۆمەڵ بووە. هەرسێخاڵەكەش بۆ هێزەكانی دەسەڵات دونیایەك سەرپێچی یاساییان تێداكردوە، تەنها شوێنێك بتوانێت ئەم سەرپێچیە یاسایانە بارگاوی بكات بە یاسا، پەرلەمانە. تەنها شوێنێكیش بتوانێت ئەم سێ خاڵە جەوهەرییە بگەڕێنێتەوە سەر دیوە یاساییەكەی، دیسان هەر پەرلەمانە. ئەما دوو هێزی گەورە شوێنەكەی خۆیان چۆڵكردوە، ناشتوانن شەقام بكەن بەشوێنی خۆیان. لەم نێوانەدا هاتوون دونیای شاشەكانیان كردوە بەكەرەستەی بەرگریكردن!! پێناچێت ئەمە بیركردنەوەیەكی لۆژیكی بێت.\n(هەندێكجار دەرك بەوە دەكەم، دونیای شاشەكان ناهێڵێت بیركردنەوەی لۆژیكی سیاسیی كاری خۆی بكات.)\nگەر بیانووی ئەوان ئەوەبێت پارتی و یەكێتیی و یەكگرتوو رێككەوتوون و هیچیان بۆ ئەمان نەهێشتووە. من یارمەتیاندەدەم ئەو بیانوەیان نەهێڵم و هەنگاوێك دەیانگەرێنمەوە دواوە و بیریان دەهێنمەوە لەم گۆرانكارییە نوێیانەدا، واتە لە دووسێ مانگی رابردوو پارتی و یەكێتیی چەندین هەوڵیاندا و ئەمان وەڵامیشیان نەدانەوە! دوای وەڵام نەدانەوەی ئەمان ئەوان كاری خۆیانكرد. پاشان ئەم دوو هێزە كێشەی گەورەیان ئەوەیە دەسكەوتەكانی خۆیان نابینن! لەوەش كێشەتر ئەوەیە پاشەكشێ لە سیاسەتدا و دانوستان بە تێكشكان دەبینن! یانی لەبەر هەڵوێستێكی زۆركاتی شاشەیی ئایندەكەی بەردەمیان فەرامۆشدەكەن.\n(ئێمە ناڵێین پاشەكشێ لەگوتارەكانتان و برواكانات بكەن، بەڵام ناشتوانین بەرگری لەو نالۆژیكییە بكەین.)\nوەك هاوڵاتییەكی ئەم هەرێمە كەسێك نیم سیاسەت تەنها لە هەڵوێستدا ببینم، زۆرجار دەستكەوتێك بۆ میلەتەكەت گەر زۆر گەورەش نەبێت، زۆر بەباشتر دەزانم لە سەد هەڵوێست. پاشەكشێكی كاتیش لە سیاسەتدا زۆر باشترە لە چۆڵكردنی شوێنێك كە تاقە شوێنە بۆ بەرگریكردن لە گوتارەكەی خۆت و، لە مافی میلەتەكەت. هەركاتێكیش شوێنەكەت چۆڵكرد بۆ بەرامبەرەكەت كە شەیدای یاسا شكێنییە، ئیدی لە فەزای شاشەكاندا ناتوانیت رێگری بكەیت، تەنها دەتوانیت بۆ مێژوو بڵێیت :" ئەوە نایاسایی بوو."\nلە ماوەكانی رابردوو، لە ئێستاشدا كە ئایندەم بەلاوە گرنگە، بە هەڵەیەكی سیاسیی دەزانم گۆڕان و كۆمەڵ پەرلەمان چۆڵبكەن و نەچنەوە شوێنەكەی خۆیان. چونكە ئەوان گەر نایانەوێت شەقام بكەنە شوێنی خۆیان، لانیكەم با بتوانن پەرلەمان بكەنە شەقام و لەوێوە بەرگری لە گوتارەكەی خۆیان بكەن. گەر ئەمانەشیان پێناكرێت، لە دورەوە و لەناو شاشەكاندا رستەی (ئەوە نایاسایی بوو) بەكەڵكی دەردەكانی ئەم كۆمەڵگەیە نایەت.


(314) جار خوێندراوەتەوە\nچەمکى ئەکت (كرده-Act): لاى سلاڤۆى ژیژەک\nئەکت (هەندی جار دەشگوترێت ئەکتی ئیتیکی یان ڕەسەن)، یەکێکە لە بنەڕەتیترین چەمکەکانی فەلسەفەی ژیژەک و کلیلی تێگەیشتنە لە ڕەهەندە ئیتیکی و سیاسییەکانی فیکری وی. ئەم چەمکە بۆ هەوەڵین جار لە کتێبی ئۆبێکتی باڵای ئایدۆلۆژیادا دەرکەوت، کە لەوێدا ژیژەک ئەکتی پڕاگماتی-سیاسی لە "ئەکتی پێش ئەکت" جیادەکاتەوە، [ئەکتی پێش ئەکتیش] دەبێتە بایسی دانانی بناغەی درک و تێگەیشتن لە جیهان و کرانەوە بەڕوویدا لەلایەن سوبێکتەوە، هەروابێتەوە وا دەکات سوبێکت ڕیترۆئەکتیڤانە پێشگریمانەی چالاکی(ئەکتیڤتی)یەکانی جێگیربکات. جێگیرکردنی پێشگریمانە، هەمان ئەو چەمکە هیگڵییەیە کەوا ژیژەک لە کارەکانیدا بەسەریدا دەچێتەوە و لەگەڵ دەروونشیکاریی لاکان و فەلسەفەی فریدریش ویلهێلم ڤۆن شیلینگدا هەڵیدەژەنێت؛ ئەویش لەپێناو تێگەیشتن لە ئەکت لەنێو بونیادی فۆرماڵی پارادۆکسدا. لەنێو فەزای ڕەمزی(سیمبولى)دا، ئەکت هەمان ئەو شتە وەدەستدێنێت کەوا مەحاڵ‌ە، بەڵام هەلومەرجی خۆیشی بە جۆرێک دەگۆڕێت کەوا ڕیترۆئەکتیڤانە مومکین‌بوونی خۆی بڕەخسێنێت. ئەکت شۆرت لە پانتایی کتوپڕێتی و پێویستی، ناونشین و بڵندنشین، سیاسەت و ئیتیک و هۆ و ئەنجامدا درووستدەکات؛ بۆیە بەبێ حسابوکتابی دەرەنجام(واتە ئەوەی چی روودەدات)، ئەکت درووستدەبێت. ساتێک دەخوڵقێنێت تێیدا ئازادیی ڕەها لەگەڵ پێویستییەکی بێ‌قەیدوشەرتدا سەردەردێنن و سوبێکت لەنێوان بوونی خۆی و مانادا گیردەبێت.\nژیژەک بەدریژایی کارەکانی چەندین نمونەی ئەدەبی، فیلم، ئایینی، دەروونشیکاری و سیاسی بۆ ڕوونکردنەوەی ئەکت وەک دەرچەیەکی نۆرماڵ کە لێیەوە گۆڕان بەشێوەیەکی ڕیترۆئەکتیڤ درووستدەبێت، دەهێنێتەوە. ڕەتکردنەوەی ناشتنی براکەی لەلایەن ئەنتیگۆناوە بەبێ مەراسیمێکی گونجاو، پاشەوپاش و ڕیترۆئەکتیڤ چاکە لە سنوری یاساکانی کریۆن دەکاتەدەرێ؛ خوای مەسیحییەکان کوڕەکەی بەسەر خاچەوە کردە قوربانی، دواتر و بەشێوەیەکی ڕیترۆئەکتیڤ ڕێی بۆ باوەڕ خۆشکرد؛ هەڵوەشاندنەوەی قوتابخانەی فرۆیدی لە ساڵی ١٩٧٩دا و لەلایەن لاکانەوە ڕێی بۆ دەستپێکێکی نوێ خۆشکرد. لە Fountainheadی ئەین ڕانددا، هاوارد ڕۆکی تەلارساز یەکێک لە بیناکانی خۆی دەڕووخێنێت، ئەمەش پێماندەڵێت کە چۆنچۆنی لەنێو پانتایی ڕەمزیدا گیربووین. سیت لە ماشووقەی تۆنی مۆریسۆندا مناڵەکانی خۆی دەکوژێت تاکو لە ژیانی کۆیلایەتیی ڕزگاریانبکات. ئەکتی کوشتنی خێزانەکەی لەلایەن کیسەر سوزی لە فیلمی گوومان‌لێ‌کراوە ئاساییەکان‌دا، کیسەر لە هاوەڵەکانی نەجاتدەدات و خۆیشی لەوە نەجاتدەدات چیتر بەدوای وان‌دا بڕوات؛ هەروابێتەوە کارەکتەری میل جیبسۆن لە فیلمی قوربانیدا [هاوشێوەی فیلمی گوومان‌لێ‌کراوە ئاساییەکان]ە، ئەویش کاتێک لە تۆڵەی کوڕە ڕفێندراوەکەی وەزعەکە قڵپدەکاتەوە. هەموو ئەم ئەکتانە پێویستیان بە لۆژیکی "هیرشکردنە سەر خود" و بەقوربانی‌کردنی زەخیرەکانمانە تاکو لە سنوری یاسا دەرچین، یان با بێژین نواندنی ئەکت بەبێ ئەویترێکی گەرەنتیکەر. بۆیە دەبێت ئەکتی ڕەسەن، لە هەردوو ئەکتی هیستریایی (ئەکتی نماییشی و خۆوادەرخستن لەبەردەم ئەویتردا) و ئەکتی دەروونپەشێوانە(ئەکتی وێرانکردنێکی بێمانا کە ئەویتر هەڵدەپەسێرێت) جودابکەینەوە. لەبەر ئەوەی ئەکت تەنها لەخۆیدا دەڕەخسێت، [واتە] بەپێی نۆرمی نەزمە کۆمەڵایەتی-ڕەمزییەکان ئەکت شتێکی شێتانە و دەعبائاسایە؛ بەڵام هەر کە گرتمان، ئیتر ئەوەی پێشتر شێتانە، ئەخلاقی و تەنانەت ڕاستەقینەش بووە، پێناسەدەکرێنەوە. کەواتە:\n"ئەکت خەرەندێک نیە بەو مانایەی ژێستێکی نائەقڵانی بێت و خۆی لە هەر بنەمایەکی ئەقڵانی بدزێتەوە، بەڵکو خۆی لەلایەن بنەمایەکی گشتەکی(کلی)ی ئەقڵانییەوە حوکمی لەسەر دەدرێت. مەسەلەکە تەنیا ئەمەیە؛ [ئەکت] هەمان ئەو بنەمایە دەگۆڕێت و درووستدەکاتەوە کە پێشتر حوکمی لەسەر ئەکت خۆی دابوو... ئەکت لە تەداخولێک زیاترە بۆ سەر واقیع(بەو واتایەی دەرەنجامی ڕاستەقینەی هەبێت)، بەڵکو هەموو ئەو شتانە پێناسەدەکاتەوە وا دەچنە نێو چێوەی واقیعەوە".\nبەڵام ئەکت لەوەش زیاترە تەنیا گۆڕینی ئەو شتانە بێت وا بە واقیع حسێب دەکرێن، بگرە ئەوەشمان پێدەڵێت کەوا چۆن واقیع ئۆنتۆلۆژییانە پڕ و پێرفێکت و یەکانگیر نیە. لە بنچینەییترین ئاستی خۆیدا، ئەکت هەر ئەمەیە؛ پچڕان یان نابەردەوامییەک لە ناوکی نەزمی کۆمەڵایەتی-ڕەمزیدا. ئەوەمان پێدەڵێت کەوا چۆن لە ناواخندا واقیع درزیبردووە. یان بەو جۆرەی ژیژەک خۆی باسیدەکات:\n"ئەکت پانتایی رەمزی لەڕێی تەداخولێکەوە تێکدەدات، بەڵام ئەم تەداخولە لە جێیەکەوە نایەت، بەڵکو ڕێک لە پنتی مەحاڵیتیی خۆیەوە دەردەچێت. ئەم پنتە مەحاڵە، بنەمایەکی بونیادیی شاراوە و وەدەرنراوە". ژیژەک نمونەی تیتۆ دێنێتەوە، کە لە ساڵی ١٩٤٨دا ڕایگەیاند یوگۆسلاڤیا وڵاتێکی سەربەخۆیە. [تیتۆ بەم کارە] مەحاڵی بەدیهێنا، و ئەم ئەکتە درزەکەی ناو جیهانی کۆمۆنیستیی ستالینی دەرخست. بە هەمان شێوە، ئەکتی شۆڕشی ١٩١٧ ی ڕووسیا لەلایەن لینینەوە، پاشەوپاش و ڕیترۆئەکتیڤانە، مەودایەکی بۆ جووڵەی چینی کرێکار ڕەخساند تاکو لەژێر سایەی کۆمۆنیزمدا زۆرینەیەک بۆ خۆیان پێکبهێنن و چەوسانەوەی دەسەڵاتی پێشووی قەیسەری بە چاوی خۆیان ببینن.\nئەکتی ڕەسەن شوێن لۆژیکی پارادۆکسیکاڵی "نەفیی نەفی" هیگڵی و، سێکسواڵیتەی ژنانە"ی لاکانی دەکەوێت. ئەمەش واتە، ئەکت لە بەرامبەر شادال یان کارێک ناوەستێت کە پێچەوانەی نەزمی ڕەمزی بێت، چونکە [خودی ئەکت] لە هەناوی نەزمی ڕەمزیدایە و هەرکە درووست بوو، دەریدەخات کە ئەم نەزمە چەند نا-هەموو و ناتەواوە؛ ئەکت ئەو درز(void)ە دەردەخات کەوا پانتایی ڕەمزی لە چواردەوریدا دەڕسکێت. ژیژەک بۆ ئەوەی ئەکت وەک ژێستێکی ژنانە ڕوونبکاتەوە، ئاماژە بە ئەنتیگۆنای سۆفۆکڵ دەدات و دوو ڕێگەمان دەخاتە بەردەست تاکو لە ڕەتکردنەوەی ناشتنی براکەی ئەنتیگۆنا لەلایەن کریۆنەوە بەبێ مەراسیمێکی شایستە، تێبگەین. یەکەمین خوێندنەوە شوێنپێی لاکان لە سیمیناری ٧: ئیتیکی دەروونشیکاری هەڵدەگرێت، کەوا لاکان ئەم ئەکتەی ئەنتیگۆنا بە ڕەسەن دادەنێت چونکە ئەو دووبارە لەدەرەوەی یاسای کریۆنەوە پێناسەی چاکە دەکاتەوە. هەرچەندە خوێندنەوە ئەلتەرناتیڤەکەی ژیژەک ئەکتەکەی ئەنتیگۆنا دەخاتەناو لۆژیکی ئیتیکی پیاوانەەوە(ئەویش چونکە ئەو شتانەی دەیانکاتە قوربانی، وەک؛ ژینی داهاتوو لەگەڵ هاوسەر و مناڵەکانی)، بەتەواوی هاوشووناسیان ناکات لەگەڵ ئامانجەکەی خۆیدا، بەڵکو لەجیاتیی ئەوەدا، ئەنتیگۆنا خۆی وەک ئاوارتە دەردەخات. بەدوای ئەو شتەدا دەڕوات کە کردوویەتی بە قوربانی(داهاتووی خێزانەکەی) و بەم شێوەیە دەبێتە فیگەرێکی باڵا. ژیژەک ئەنتیگۆنا دەخاتە بەرامبەر دوو ژنی تر لەنێو ئەدەبیاتدا، کە لەجیاتیی ئەوەی ئامانجەکەیان لەپێناو شتێکدا بکەنە قوربانی، ئامانجەکەیان لەپێناو هیچدا دەکەنە قوربانی. ئەو دووانەش میدیای تراژیدیای یۆنانی و سیتی کتێبی ماشووقەی تۆنی مۆریسۆنن. ئەم دوو فیگەرە ئەکتێکی ڕەسەن دەنوێنن کاتێ هەڵدەستن بە کوشتنی مناڵەکانیان. ئەوەی یەکەمیان لەپێناو لەناوبردنی شتە بەنرخەکەی جەیسنی مێردی، و ئەوەی دووەمیان لەپێناو رزگارکردنی مناڵەکانی لە کۆیلایەتی.\nژیژەک لە [هەردوو کتێبی] پاشماوەی دابەشنەبوو و خەرەندی ئازادیدا، لۆژیکی ژنانەی نا-هەموو لەڕێی فەلسەفەی ماتریالیستیی شیلینگەوە دەخوێنێتەوە تاکو ئەکتی سەرەتایی وەک دەستپێک بناسێنێت. بە پەیڕەوی لە میتافیزیکی "گرژبوون و فراوانبوون"، "فۆرم و ناوەڕۆک" و "جوڵەی بازنەیی پاڵنەرەکان"ی شیلینگ، ژیژەک دەڵێت کەوا ئەکت و شادال پەیوەستن پێکەوە. لە کاتێکدا ئەکت درز و پچڕان دەخاتە پانتایی ڕەمزی، لۆچەکانی پانتایی ڕەمزیش دەکرێنەوە تاکو [کاریگەرییەکانی] ئەکتەکە ئاسایی‌ببنەوە. کەواتە ئەکت و شادال دوو دیاردەی دابڕاو نین لە یەکتر، بەڵکو دوو دیوی یەک دراون. بەپێی ژیژەک، هیچ ئەکتێکی سەرەتایی بوونی نیە کە ببێتە دەستپێکێکی کاتی، بەڵکو هەردوو شادال و ئەکت لە بازنە و ڕیزێکی لۆژیکی-نەک هۆمەند-دا دەسووڕێنەوە. جوڵەی بازنەیی پاڵنەرەکان ڕێ بۆ ئارەزوو خۆشدەکات و، جوڵە لە ڕیاڵەوە ڕووەو ڕەمزی لەڕێی زنجیرەیەک دووقات‌بوونەوە دەستپێدەکات. دووبارە، ئەمە پێمان دەڵێت کەوا چۆنچۆنی پانتایی ڕەمزی لەناوەوە درزبردووە و ئەم درزەش ئەویتر ڕادیکالیزە دەکات و بناغەکانی دادەڕێژێتەوە.\nلە کۆتاییدا، ژیژەک لە مامەڵەکردن بە ئەکتەوە، بە شوێنپێی لاکاندا دەڕوات و ئیتیکی ئەنتیگۆنایی ڕووەو ئەکتێکی بێدەنگ تر(بەڵام بە هەمان تراوماوە)، کە ئەکتی کارەکتەری سین دو کوفۆنتێنە لە بارمتەی پۆل کلۆدێلدا. لە کاتێکدا ئەنتیگۆنا درێژەی بە ئارەزووەکەی خۆی دا و چارەنووسی خۆی لەڕێی ناڕەزایەتی‌دەربڕین دژی یاساکانی کریۆن قبووڵکرد، ئەکتی خۆدانە بەر فیشەکی سین کەوا بۆ مێردە تڕۆکراوەکەی هاتبوو، ئەکتێک بوو کەوا لە ناوەکییترین ئازادیی بوونیەوە سەرچاوەی گرتبوو. ئەم ئەکتەی سین، ئەکتێکی باڵای تراژیدیی نەبوو لەپێناو ئامانجێکی باڵاتردا، بەڵکو نا-وەڵامێکە وا شۆرت دەخاتە ڕەهەندەکانی فۆرم و ناوەڕۆک، و بوون و ماناوە. کاتێک مێردەکەی لە سەرەمەرگدا پرسیاری لێ دەکات بۆچی ژیانی ئەوی ڕزگارکردووە، سین هیچ وەڵامێکی ناداتەوە، بەڵکو بە ددان‌جیڕکردنەوەیەک، کە هیچ ئاماژەیەکی عەشقی تێدا نەبوو، دەریدەخات کەوا ڕەتیدەکاتەوە هیچ وەڵامێکی هەبێت. بە تێڕوانینی ژیژەک، ئەم "نا"یەی سین، "نا"یەک نیە بە ڕووی ناوەڕۆکێکی دیاریکراودا، بەڵکو "نا"یەکی ڕووتە، فۆرمی "نا"یە کەوا هەموو ناوەڕۆکیشی لە خۆیدا هەڵگرتووە؛ واتە لەپشتیەوە هیچ شتێک بوونی نیە. کەواتە ئەم ددان‌جیڕکردنەوەیەی سین، بە مانا لاکانییەکەی، لە دەرەوەی پانتایی ڕەمزییەوەیە چونکە نوێنەرەوەی بەشێکی بچوکی ڕیاڵە؛ یان با بڵێین زیادەی پیسی ددان‌جیڕکردنەوەیەکی پاتۆلۆژیی قێزەونە کەوا لکاوە بە فۆرمی ڕەمزییەوە.\nکاتێ لەمڕۆدا سەرمایەداریی هەموو لەسنووردەرچوونێک لە خۆیدا گلدەداتەوە و بووەتە سیستەمێک کەوا چیتر زیادەکەی فڕنادات بەڵکو دەیکاتەوە بە پاڵهێزی خۆی، ژیژەک ئەم "نا"یە وەک ئەکتێکی سیاسی تەرحدەکات. لێرەدا ژیژەک پەیڕەویی لە ئایدیای داشکاندنی ئالان بادیۆ دەکات، ئەم ئایدیایە هەر وەک ئاوفهیبۆنگی هیگڵ، ڕێگەی پاشەکشە و کشانەوە لە نقوومبوون لە دۆخێکدا دەکاتەوە و ئەم پاشەکشەیەش وا دەکات بچوکترین جیاوازی ببینین کەوا فرەیی دۆخ دەپارێزێت؛ هەر ئەمە [لە کۆتاییدا] دەبێتەهۆی هەڵوەشانەوەشی. لەمڕۆدا بزووتنەوەیەکی نوێ بە تەرحی ئەجێندایەکی پۆزەتیڤەوە بۆ گۆڕان نابێتە ئەکتی سیاسی، بەڵکو ئەوە درووستکردنی پچڕانێکە لە نەزمی ڕەمزیدا [وا دەبێتە ئەکتی سیاسی]. هەر لێرەشدایە تیبینیی بنەڕەتیترین جیاوازیی نێوان ئەکتی ژیژەکی و ڕووداوی بادیۆیی دەکەین. ژیژەک لە کتێبی سوبێکتی ختوکاویدا دەنووسێت:\nلاکان پێداگریی لەسەر لەپێشتربوونی ئەکتی نێگەتیڤ دەکردەوە تاکو بونیادنانێکی پۆزەتیڤانەی هارمۆنیەتێکی نوێ لەڕێی هەندێ شادالەوە، لە کاتێکدا لای بادیۆ، ڕووە جیاوازەکانی نێگەتیڤیتە(کارەساتە ئیتیکییەکان) کورتکراونەتەوە بۆ هەندێ نوسخەی خیانەت (نادڵسۆزی، نکۆڵی) لە حەقیقەت-ڕووداو.\nبە لای ژیژەکەوە، بێگومان لاکانیش، پاڵنەری مەرگ لە ئەکتی ڕەسەندا کارایە، کەواتە بە لای ئەم دوو بیریارەوە ئەکت کاتیگۆرییەکی نێگەتیڤی پەتییە. [ئەکت] دەلاقەیەک دەکاتەوە تاکو سوبێکت لە سنووری بوونی خۆی دەرچێت و، چاڵی نێگەتیڤیتە و درزی پڕنەکراوە بە بوون واڵادەکات. ژیژەک بۆ ئەم جۆرە ئەکتە، لە کتێبی "دیدی پارالاکسی"دا نمونەی کارەکتەری بارتلبی (بارتلبی کۆپیکەر)ی هێرمان مێلڤیل دەهێنێتەوە؛ [بارتلبی] سوبێکتیکە کەوا لەڕێی وەڵامە دەمکوتکەر و فرەماناکەیەوە "پێم باشترە نەیکەم"، پچڕانێک دەخاتە بزووتنەوەی سیاسیی ئەو دەمە. ئەم "نا"یە هیچ ڕاناگەیەنێت و شتێکیش دژی ئەویترێک ناکات، بەڵکو بۆشاییەک لەودیو هەژمونی باڵادەستیی نەزمەکە و نەفییەکەیەوە درووستدەکات. بە تێڕوانینی ژیژەک، ئەوەی ئەم ئەکتە بێدەنگە درووستیدەکات، بۆشایی بچوکترین جیاوازییەکانە لەنێوان کۆمەڵەی ڕێسا کۆمەڵایەتییەکان و درزی غیابەکەیاندا. بە دەربڕینێکی تر، ئەم ژێستەی بارتلبی (وتنی "نا")، "هەمان ئەو زیادەیەی یاسایە کاتێک لە ناوەڕۆکە قێزەونە سوپەرئیگۆییەکەی بەتاڵدەکرێتەوە"(ژیژەک). لە کارەکانی دواتریدا (لە داکۆکى لە ئایدیاڵە لەدەستچووەکاندا، ژیان لە کۆتا ساتەکاندا، کەمتر لە هیچ)، ژیژەک جێگیرکردنی پێشگریمانەی هیگڵ لەگەڵ "کارەساتگەریی ڕۆشنگەر"ی ژان-پیەر دوپوی لەیەک‌دەدات، ئەویش بۆ ئەوەی پێمان بڵێت چۆنچۆنی ئەکت مومکینبوون(یان مەحاڵبوون)ی گۆڕانی ڕیترۆئەکتیڤانەی "ڕابردووی داهاتوومان" دەڕەخسێنێت. لۆژیکەکە بەم چەشنەیە: دۆخێ مە (بۆنمونە مانەوەی فیزیکیمان) تازە قووڕی بەسەردا کراوە، ئێمە پێشوەخت تیاچووین، تاکە ڕێگە بۆ خۆپاراستنمان ئەوەیە وا ئەکت بنوێنین وەکبڵێی پێشوەخت کۆتایی دنیا هاتووە و ڕوویداوە. واتە، دەبێ بچینە ئەودیو نکۆڵییە فیتیشیستییەکانمان و ئەو شێتییەی کەپیتالیزم کەوا ڕووەو پاڵنەری مەرگ(نەوەک مەرگ خۆی) ئاڕاستەمان دەکات(ئەمەش واتە داوامان لێ دەکات ڕیاڵ بۆ داڕشتنەوەی نەزمی ڕەمزی بەکاربهێنین). گەر وای دانێین خراپترین شت ڕوویداوە، ئەوا ئەوکات ئازاددەبین بۆ ئەوەی ڕیترۆئەکتیڤانە هەلومەرجێک بۆ دۆخێکی نوێ بخوڵقێنین، یانژی ڕێگایەک دەگرینەبەر کەوا پێشتر نەگیراوەتەبەر، هۆکارێک دەگرینە دەستمانەوە کەوا پێشتر وەک لەدەستچوو تەماشاکراوە. هەمان ڕووداو بە چەشنێکی تر دووبارەناکەینەوە، بەڵکو شتێکی نوێ (لەڕێی دووبارەکردنەوەی بازنەی ئەکتی خەرەندئاسا و شادالەوە) دەخوڵقێنین. هەر هەیکەلێکی ئیتیکی، بناغەکەی لە ئەکتێکی خەرەندئاسادایە و، تەنیا دەروونشیکاریش لەگەڵ پلەی سفری سیاسەت و هەلومەرجی ترانسێندێنتاڵی پێش‌سیاسیی مومکینبوونی سیاسەتدا ڕووبەڕووماندەکاتەوە؛[ئەم هەلومەرجە] ئەو بۆشاییەیە کەوا ئەکتی سیاسیی تێدا دەخولقێت. گۆڕانی ڕاستەقینە تەنیا ئەوکات ڕوودەدات کە قبووڵیکەین هیچ ئەویترێک بوونی نیە و ئەم کرانەوە فۆرماڵەش، وا دەکات ئازادی لە ئەکتێکی سیاسیی ڕەسەنەوە فیچقەبکات کەوا لە کۆتاییشدا دەبێتەهۆی درووستبوونی گۆڕان لە پانتایی ئیمکان‌دا. بە تیۆریزەکردنی ئەکت، ژیژەک دەیەوێت پێمان بڵێت کەوا دەتوانین مەحاڵ بکەینە مومکین، واقیع لە ناوەوەڕا درزبردوو و شەقبردووە و، دەتوانین دنیایەکی تر بۆ خۆمان درووستکەین ئەگەرچی لە ئیستاشدا نەبێت.\n . سەرچاوە: فەرهەنگى چەمکەکانى ژیژەک- ئیدیتى ڕێکس باتلەر: ئەم فەرهەنگە بەردەوام دەبێت و بە نۆرە چەمکە دیارەکانى سلاڤۆى ژیژەک شیدەکاتەوە- و\n Non-response، غیابی وەڵام


رانانێک بۆ کتێبی دەسەڵات و ئازادی.. سیڤەر یاسین – Dengekan\nرانانێک بۆ کتێبی دەسەڵات و ئازادی.. سیڤەر یاسین\nbyDenegkan\tNovember 25, 2021\tGeneral, Literature\nنوسینی: ڕامین جەهانبەگلوو\nلەبەشەکانی کۆتای کتێبی”دەسەڵات و ئازادیدا”، باس لەبیریارێکی فەرانسی دەکات، ناوی ئەو: ئەلێکسی دۆتۆکڤیلە. بێگومان ئەو گۆڕانە خێرایانە لەسەدەی نۆزدەهەمدا ڕودەدات، دەبێتەهۆی جێ سرنجی فەیلەسوف کۆمەڵناسەکان . هەر لەوسەدەیەدا کۆمەڵناسی وەک زانستێکی سەربەخۆ لەدایک دەبێت.\nکاری ئەمانە لێکۆڵینەوەو تێڕامانە لەو پێشکەوتنانەیە لەبوارە جیاجیاکانی کۆمەڵگادا ڕودەدات. یەکێک لەوکەسانەی کەزۆر بەجدی و گرنگیەوە هەوڵی لێکدانەوەی گۆڕانکاریەکانە دەدات کە لەبارەی کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابوریدا ، تۆکڤێلە. تۆکفیل دەڵێت : دوونەتەوەی گەورەهەن کەدروسبونیان جیاوازە بەڵام داهاتویان هاوشێوەی یەکدیە، ئەوانیش ڕوسەکان و ئەمریکێکانە. ئەودەڵێت ڕوسەکان بەپرۆسەیەکی نادیموکرات و کۆیلایەتی داتێپەڕدەبێت. ئەمرکێکانیش وڵاتێکی دیموکراتن. ئەو دەڵێ گەرچی دروسبونی ئەو دوودەوڵەتە جودایە بەڵام هێزێک هەیە بەرەویەک ئاراستەیان دەبات.\nتۆکڤیل بەوردو گرنگیەوە لەشۆڕشی فەڕانسی دەکۆڵێتەوە. ئەو ململانە درێژخایەنەی چینی ئەریستۆکرات وچینی خوارەوەی کۆمەڵگا کەتوانای بەشداریکردنیان نیە لەسیاسەت و پێگە گرنگەکانی دەوڵەت، والەم بیریارە دەکات، بۆ نمونەیەکی دیموکراتی بگەڕێت. ئەو وڵاتەی تۆکڤیل گرنگی پێدەدات، ئەمریکایە کە ڕوانینێکی نوێ و دیموکراتی بۆ کۆمەڵگای ئەوروپێکان بەرهەمبێنێت. بەتوندیش ئەوە ڕەد دەکاتەوە کە ئەزمونی ئەمریکا لەئەوروپا دوبارە بکرێتەوە. دوای سەردانەکەی تۆکڤێل لەساڵی 1930بۆ ئەمریکا، هەست بەوە دەکات کێشەی ئەمریکا و ئەوروپا دین نیە. ئەوروپا دەبێت پاساو نەهێنێتەوە بۆ گەڕانەوە ، بەڵکودەبێت هەنگاو بەرەو پێشەوە بنێت و کاتی گەڕانەوە نیە.\nدووپرسیارەکەی تۆکفێل لەفەرانسا:\n١- ئەمریکا بۆچی وڵاتێکی دیموکرات لیبڕاڵە؟\n٢- فەڕانسا بۆچی بێتوانایە لەدروستکردن وپێکهێنانی سیستمیکی دیمکراتی؟\nتۆکفێل جیاوازی نێوان ئەمریکاو ئەوروپا دەکات و پێی وایە ئەمریکاشۆڕشی بۆدیموکراتی تێپەڕاندوە نەک وەک فەڕانسا لەژێر ئینتیبداد وهەلومەرجەکانییدابێت. ئەمریکا خاوەن سیستمێکی کۆن نەبوە هەتا بەربەست دروستبکات بۆ دیموکراتی و نوێبونەوە.\nزۆربەی کۆمەڵگای ئەمریکا لە چینی وەرزێرە مەمناوەندەکات پێکهاتوە.\nگەلی ئەمریکی هەست بەنایەکسانی ناکەن . ئەمەش بە پێچەونەی فەڕانساوە کەجیاوازیەکی چینایەتی قوڵ بونی هەیە.\nبەگشتی تۆکفیل باوەڕی وایە ، مانای دیموکراسی مانای دروستکردنی هەلومەرجی یەکسانە، پلەوپۆستەکان لەدەستی یەکدیدان. دەبێت حاکمێت بەتەواوی لەدەستی خەڵکدابێت نەک لەدەست چینێک و گروپێکدا کە خاوەنی هەموو بڕیارێکی بەرژەوەدنی خوازانەبێت. حاکمێت لە ئەمریکادا شتێک نیە شارەوە بێت لەچاوی خەڵک.\nلەچاخەکانی بەرلەدیموکراتی ، واتا سەردەمی یوێنایو ڕۆمەکاندا ، ئەوروپا توشی نایەکسانیەکی ئاشکرا بووە ، بەهۆی ئەوحاکمێتەی کەلەلایەن چینی ئەریستۆکرات و دەسەڵات داروە بەڕێوە دەبران.\nتۆکڤیل دەڵێت: پاش شۆڕشی فەڕانسی پێناچێت مۆدێرنەکان بنەماکان و ئازادی بەپێی پێوەری نایەکسان لەمەرجەکاندا پێناسەبکرێت.ل 222\nئەو باوەڕی وایە دوای شۆڕشی فەڕانسی کۆتای بەنایەکسانەکاندێ لەهەلومەرجەکاندا. حاکمێت لەدەستی بەشێکی دیاریکراوی کۆمەڵگادا نامێنێت.\nجیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لەئەمریکادا، دەبێتەهۆی بەرگریکردن لەهەر جوڵەیەک بۆ قۆرخکاری و دورستکردنی نایەکسانی لەنێوان چینەکاندا.\nئەوانیش دەسەڵاتی یاسا دانان و دادوەریکردنە.\nتۆکڤێل باسی ڕویەکی تری دیموکراتی دەکات لە ئەمریکادا، ئەویش: چاپەمەنی و ڕۆژنامەگەریە. لەئەمریکادا ڕۆژنامەو چاپەمەنێکان سەربەخۆن و تەعبیر لە چینێکی دیاریکراو ناکات ، بەڵکو تەعبیر لە حەزو داواکاریو کێشەکانی زۆرینەی کۆمەڵگادەکات.\nئەمە پێچەوانەی ڕۆژنامەگەریە لەفەڕانسادا ، کە ڕۆژنامەگەری پێناسەی چینێک دەکات، تەعبیر لە داواکاری چینێک لەچینەکانی کۆمەڵگادەکات. ئەمەش مانای ئەوەدەگەیەنێت، ڕۆژنامەیەک لە فەڕانسادا نەهاتۆتەبون کەبەرگری لەکۆمەڵگا بکات.\nتۆکڤێل دەیەوێت لەڕێگای سیستەمێکی دیموکراتیەوە ، کۆتای بێنێت بەو نایەکسانیانە و نادادیەی کەبەرۆکی مرۆڤی ئەوروپی گرتوە.\nPrevious بەیەکداچوونی دوو دیمەن.. ئازاد سوبحی\nNext لە بەختەوەرییەوە بۆ بەدبەختی سەبارەت بە ڕۆمانی لافاو.. ڕانانی: ئیدریس عەلی


بڕیاری سەربەخۆیی کوردستان لە جیهاندا تاوتوێ دەکرێت\nپرسی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان لە کۆڕ و کۆبوونەوەکانی جیهاندا باسی لێ دەکرێت و\nزۆربەی ناوەند و ڕێکخراوە سیاسییەکانی جیهان لەو بارەیەوە لێدوان دەدەن.\nلە دوای دیاریکردنی ڕۆژی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی کوردستان و دیاریکردنی مافی چارەنووسی نەتەوەی کورد بە دەستی خۆی سەرەڕای ئەوەیکە دژایەتی چەند وڵاتی دراوسێی لێکەوتەوە، بەڵام هەوڵەکان بۆ ئەنجامدانی ئەو ڕێفراندۆمە لەلایەن بەرپرسانی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە درێژەی هەیە.\nلەو پێوەندییەدا چەندین ماڵپەڕ، کاناڵی تەلەفزیۆنی، ناوەندی سیاسی، ئاکادمی و مەدەنی کورد و غەیری کورد لە بارەی پرسی ڕێفراندۆمی کوردستان ڕاپرسیان داناوە و ڕای نەتەوەی کوردیان لەو بارەیەوە پرسیوە.\nلەو ڕاپرسییەدا زۆربەری کاربەران لە دوو بژاردەی بەڵێ و نا بۆ زیاترین کاربەران دەنگیان بە بەڵێ بۆ سەربەخۆیی کوردستان داوە.\nکاناڵی تەلەفزیۆنی ئەلجەزیره، ماڵپەڕی (RT) ڕووسیه، پەیمانگای دێموکراسیی نیشتمانیی ئامریکایی، ماڵپەڕی کۆشکی سپی و ماڵپەڕی دەنگی بەشی فارسیی دەنگی ئامریکا، ڕاپرسیان لە بارەی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام داوە.\nهەروەها چەندین ماڵپەڕ و تەلەفزیۆنی کوردی لەبارەی سەربەخۆیی کوردستان ڕاپرسیان ئەنجام داوە کە ئاکامی ئەو ڕاپرسییە دەریخستووە خەڵک دەنگ به سەربەخۆیی کوردستان دەدەن.\nهەروەها ڕێکخراوە مەدەنییەکان کەمپەینی پشتگیریان بۆ سەربەخۆیی کوردستان ڕێکخستووە.\nلەلایەکی دیکەشەوە هاووڵاتییانی عەرەب و بەتایبەت لە وڵاتی عەرەبستانی سعوودیە پشتیوانیان لە ڕێفراندۆم دەربڕیوە و له تۆڕی کۆمەڵایەتیی تویتەر لەژێر ناونیشانی هەشتەکی SaudiWithKurdistan پشتگیریان لە سەربەخۆیی کوردستان کردووە.\nڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانیش سەرەڕای ڕاپرسی ڕایگەیاندووە کە دیاریکردنی مافی چارەنووس مافی سروشتی هەموو گەلانی جیهان و نەتەوەی کوردیشە و ئێمە ڕێز لە ئیرادە و ویستی نەتەوەی کورد دەگرین.\nبەرپرسانی حکومەتی هەرێمی کوردستانی باشوور لە کۆبوونەوەیەکدا بە سەرپەرەستیی "مەسعوود بارزانی" سەرۆکی هەرێمی کوردستان مانگی جۆزەرەدانی ئەمساڵ لە سەر پرسی سەربەخۆیی و بەڕێوەچوونی ڕێفراندۆم گفتۆگۆیان کرد.\nڕۆژی بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان لە ماوەی ٥٥ ڕۆژی داهاتوودا سەرەڕای هەڕەشە و دژایەتی چەند وڵاتی دراوسێ بەتایبەت ڕێژیمی ئێران بەڕێوە دەچێت.\nڕێژێمی ئێران سەرەڕای تاڵانکردنی سامان و سەروەتی کوردستان هیچ خزم�


ئەو هاووڵاتیانەى کە بەدواى هەواڵى دەست درێژیەکانى تورکیادا ئەچن لە هەرێم / ى کوردوستان دا. زۆریان سەریان سوور ئەخوات لەم هێرش و پەلامارە هەمە جۆرەى تورکیا. دژى خەڵکى بێ خەتاو تاوانى کوردوستان. لەم دەست درێژى و تاوانە کە چل ساڵە بەرانبەر بە کورد پەیڕەوى ئەکات. کوشتن, ماڵ و زەرعات و باخ و ئاژاڵ سوتاندن. دەربەدەر کردن کە ڕۆژ لە دواى ڕۆژ لە پەرەسەندن دایە و توندو تیژتر ئەبێ. سەریان سوڕماوە و ئەپرسن تۆ بڵێى هەرێم بەشێک بێت لە تورکیا؟! ئەگینا چۆن فڕۆکە جەنگیەکانى بۆمباران کردنى کوردوستان ئەگەنە پێنجوێن؟ کە زیاد لە دو سەد کیلۆمەتر لە سنورى تورکیاوە دورە!! چۆن لە هەر ناوچەیەک بیانەوێ. بنکەو پایەگاى سوپا دائەمەزرێنن؟ ئەگینا چۆن وەزیرى بەرگرى تورکیا بەسەر ئەو بنکە و پایەگانەدا ئەگەڕێ. هەروەک لەناو خاکى تورکیا دابێ.. چۆن بە بێ پرس و ڕا سنورى نێو دەوڵەتى عێراق ئەبەزێنێ...؟!\nئەم هەڵوێستە دوژمنانەى تورکیا بەرانبەر بە گەلى کورد. پەیوەست نیە بە بون و نەبونى (پەکەکە) ەوە بەڵکو رق و کینەى دەمارگیرى نەتەوەییە بەرانبەر بە کورد. کێشەى پەکەکە تەنها بیانوە, چونکە دوژمنایەتى تورکیا بەرانبەر بە کورد ئەگەڕێتەوە بۆ ساڵى ١٩٩٣ کە لە ئەنجامى ڕاپەڕینەکەى ئازارى ٩٩١. یەکەم حکومەتى کورد لەم بەشەى کوردوستان دا پێک هات. ئەو کاتە تورکیاو ئیران و سوریا بە هاندان و دەست خۆشى لێکردنى (سەدام). هەڵوێستى دوژمنانەى خۆیان یەکخست و چەند کۆبونەوەیەکى (سێ قۆڵى) یان لە ئەتفەرە و دیمەشق و تاران ساز دا. بەمەبەستى هەڵوەشاندنەوەى قەوارە کوردیەکەى کوردوستانى عێراق. تا ئەوە بو بە پیلان و دەست تێوەردانى ئەوان شەڕى ناوخۆى هەرێم لە ١/٥/٩٩٤ دا هەڵگیرسا و حکومەتەکەى کەرت وپەرت بو. جاریکى تر خەڵکى ئەم وڵاتە ماڵ وێران و دەربەدەرکرا. و هێزى چەکدار و موخابەراتى تورکیا و ئێران ڕژانە هەرێم/ ەوە.\nلەو کاتەوە تورکیا بە تایبەتى چەندین بنکە و پایەگاى سەربازى لە هەرێم دا داکوتاوە... ئەم دەست درێژیەى تورکیا هۆکارێکى مێژویى ترى هەیە. ئەگەڕێتەوە بۆ ساڵى ٩١٨ کە حکومەتى عوسمانى ڕوخێنرا. و ولایەتى موسڵ واتە کوردوستان بو بە کێشە لە بەینى حکومەتى (کەمال ئەتاتورک) و حکومەتى بەریتانیا دا. تا ساڵى ٩٢٥ کە ئەو ولایەتە بە شارەزور/ یشەوە کەوتە دەست بەریتانیا و لەگەڵ هەردو ولایەتى بەغداد و بەسرە دا دەوڵەتى عێراق/ یان لێ پێک هێنرا!!\nلەو ساڵەوە حکومەتەکانى تورکیا بە تەماى ئەوەن کە ئەم هەرێم/ ە جارێکى تر بخەنەوە سەر کۆمارى تورکیا چونکە بە ئەقڵیەتى سوڵتانەکانى عوسمانى بیر ئەکەنەوە.\nلەبەر ئەمەیە کە لە ساڵى ٩٨٢ وە وەبە بیانوى ئەوەى کە گوایا پەکەکە, لە خاکى هەرێم/ ەوە پەلامارى تورکیا ئەدەن... ئەم دەست درێژیە بگرە ئەم داگیرکردنە ساڵ لە دواى ساڵ لە پەرەسەندن دایە و خەریکە هەمو هەرێم ئەگرێتەوە. واتە ئەمە لە خۆى دا هەوڵێکە بۆ زەوتکردنەوەى ولایەتى موسڵ/ ى جاران\nئەوەى زیاتر سەرنج رائەکێشێ ئەم دەست درێژیە تاوانکارییەى تورکیا بە ئاگادارى حکومەتى ئەمریکا ڕوئەدات. کە خۆى بە هاوپەیمانى ستراتیژى عێراق دائەنێ. و لە لایەکى ترەوە بنکەى سەربازى و فڕۆکەخانەى جەنگى و باڵیۆزخانەى لە هەرێم دا هەیە. کورد واتەنى ( ئەم ماستە مویەکى تێدایە یان ئەم دوکەڵە بێ ئاگر نیە).\nجاتۆ بلێى هێزو کەسایەتیە نیشتمان پەروەرەکانى کورد دەرکیان بەم پیلانە کردبێ؟!


ئازادی ژنان..منیش چیرۆکێکم هەیە (١)\nلەم ڕۆژانەدا، دوای بڵاوکردنەوەی هەواڵێک و تێکەڵکێش کردنی بەڕای خۆم لەسەر تاوانێکی کوشتن دژی ژنێک کورد لە سوید، پێش ئەوەش بابەتێکی تر لەسەر سوتاندنی سێوان لە کوردستان؛ هاورێ و هاوپیشەم ستران عەبدوڵا، بابەتێکی گرنگی دەوروژێهنێت: ئازادیی ژنان یان ئازادی نەتەوە؟ ئەمە بابەتی سیجالی نێوان قاسم ئەمین و موستەفا کامل بو لە میسر لە کۆتایی سەدەی نوزدەو سەرەتای سەدەی بیستەمدا. قاسم ئەمین بڕوای وابو فێرکردن و پەروەردەی کچان بنەمای کۆمەڵگەیەکی میسری باش و پێشکەوتوە. لەبەرامبەردا موستەفا کامل کە سەرۆکی (حزبی نیشتمانیی) بو، هەروەها چەندەها ڕۆشنبیرو سیاسەتمەداری تری ئەو کاتەی میسر، لەگەڵ هێڕشکردنە سەر قاسم ئەمین کە پێیان وابو نوێنەرایەتی بیری ڕۆژاواو کۆڵۆنیالیزم دەکات، ئازادیی ژنانیان گرێدەدا بە ئازادیی "ئوممە"ەوە.\nلێرەدا نامەوێت بگەڕێمەوە بۆ ناو وردەکاریی ئەو سیجالە کە پێش زیاتر لەسەدەیەک ڕودیداوە، بەڵام ئەیکەمە دەروازەیەک بۆ بابەتێک کە ئەمڕۆ لە کوردستاندا، وەک ئەوەی لە سەدەی نۆزدەدا بژین، لە هەمو کاتێک زیاتر پێویستمان پێیەتی، چونکە ژنانی ئێمە تا ئێستا ئەسوتێنرێن، ئەکوژرێن، دڵڕەقییان بەرامبەر دەکرێت، لەبەهاکانیان کەم دەکرێتەوەو پشتگوێ دەخرێن، بابەتی "مەجلیسی" پیاوانەن، قوربانیی دنیابینی سێکسیزم و راسیزمی کۆمەڵایەتین .. هتد.\nمن چیرۆکێکم هەیە، چیرۆکێک لە هەناوی خۆیدا دەیان و بگرە سەدان چیرۆک هەڵدەگرێ. بەپێچەوانەی چیرۆکەکانی (هەزارو یەک شەوە) کە خەیاڵی شەهرەزادی کچی وەزیری شا شەهەرەیار، ئارەزوی سێکس و کوشتن لە تۆڵەی خیانەتدا ئەوەستێنێت، ئەم چیرۆکانەی ئەیانگێڕمەوە، خەیاڵی پیاوانە تیایدا بەردەوامە لە کوشتن. چیرۆکی یەکەم بەم شێوەیە بو:\nلە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی ڕابوردودا، کچێک لە لادێیەکی کوردستاندا لەگەڵ باوکێکی بەتەمەندا دەژیا. بەپێی کولتوری کوردی ئەو کاتە، ئێستاشی پێوەبێت، ئەو قەیرە بو، باوکیشی لەبەر تەمەن دەسەڵاتی بەسەر کەس وکاری خۆیدا نەمابو. کچەکەمان ژیانی خۆی تەرخان کردبو بۆ خزمەتکردنی باوک و ڕۆژانەش جگە لە کاری ناوماڵ و کشتوکاڵ و بەخێوکردنی مەڕو ماڵات، لە بیرێکی دور لە لادێکەوە، چەندەها تەنەکە ئاوی ئەگواستەوە بۆ ماڵ. تاکە ڕوبەروی قسەو گفتوگۆو پەیوندی لەگەڵ خەڵکدا، ئەو ڕێگایە بو کە ئاوی لێوە دەهێنا.\nڕۆژێک لەناو کەس و کاری خۆیدا هەواڵێک بڵاو بوەوە کە سکی هەیەو تاوانبارکرا کە لەگەڵ کوڕە خزمێکی خۆی پەیوەندی هەیە. چیرۆکەکە وەک ئاگری ژێر خەرمان تەشەنەی کردو خەڵکیش بڕوایان کرد. کچەکە لە ترسی کوشتن پەنا دەباتە بەر لادێیەکی ترو بۆ ماوەیەک لەوێ خۆی دەشارێتەوە. کەس وکارەکەی ئەچن بەدوایداو لەسەر ئەوە ڕێکدەکەون کە مارەی ببڕن لە کوڕە خزمەکەو کۆتایی بە کێشەکە بێنن. بەڵام لە شەوی بوکێنیدا، لە بێدەنگیدا دەکوژرێت و، وەک شەهرەزاد دەستە خوشکێکیشی نەبو داوای لێبکات چیرۆکێک بگێڕێتەوە تا شەهرەیار گوێی لێبگرێت و بیرۆکەی کوشتنەکە دوابخات.\nلەو لادێیەی کوردستاندا کە ئەم تاوانەی تیا ڕویدا، کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان و حزبی شیوعی و پارتی دیموکراتی کوردستان و پارتی سۆسیالیستی کوردستان و زەحمەتکێشان و حزبی تریش باڵادەست بون. هەر ڕۆژەی مەفرەزەی یەکێک لەو حزبانە دەهاتنە لادێکەو خەڵکیان کۆئەکردەوەو باسی ڕزگاریی نیشتمانیان بۆ دەکردن. وەک ئەگێڕنەوەو باسی دەکەن، چیرۆکی کوشتنی ئەو ژنە هەرگیز نەبوە بابەتی حزبەکانی بزوتنەوەی ڕزگاریی نیشتمانیی کوردستان.


Published 2014-06-27 | By saman\nرێبەرایەتی بەرپرس و بەمشوور ئاگاداری گرنگی بوونی کادر و بەرێوەبەری گونجاوە. حیزبە پێشکەوتووەکانی جیهان لە رێگای رێکخراوی لاوانی خۆیانەوە هەمووساڵێ بە چالاکیە جۆراوجۆرەکان هەوڵ دەدەن باشترینەکان بۆ رێبەرایەتی و بەرێوەبەری رێکخراوەیی خۆیان هەڵبژێرن، پەروەردەیان بکەن و بەرپرسایەتیان پێ بدەن. نموونەی ئەوجۆرە رێکخراوانە لاوانی سۆسیال دێموکرات و ئەنترناسیۆنالیست سۆسیالیستە. زۆربەی هەرەزۆری رێبەرانی حیزبە سۆسیالیستەکان بەتایبەت لە وڵاتانی سکاندیناوی، رێگای رێبەریان لە یەکیەتی لاوانەوە دەست پێ کردووە و قۆناغەکانی پەروەردەی ریکخراوەیی لەوێدا پێواوە و بەرەو لووتکەی بەرزی بەرپرسایەتی و رێبەری پێشکەوتوون. هەلکەوتێکی سەرنجراکێش لەو پێوەندیەدا ئەوە کە دکتۆر قاسملوو لە سەردەمی کۆماری کوردستاندا بۆخۆی دامەزرێنەری یەکیەتی لاوانی دێموکراتی کوردستان بووە و سەرەرای ئەوەی کە رێکخراوەکە دوای داگیرکران و هەڵوەشانەوەی کۆمار بە هۆی دەسەڵاتی ناوەندی پەهلەویەوە بەکردەوە نەما، بەڵام شوێندانەری لە سەر قاسملوو ئەوەندە بووە کە دوای رووخانی کۆماری کوردستانیش هەروا وەفادار بە باوەڕی نیشتیمانی و نەتەوەیی مایەوە و کاتێک کە لە چێکوسلواکی و لە وڵاتێکی سۆسیالیست بوو، فەلسەفەی ”جیاواز بیر بکەوە”ی ئەو بوو بە هۆی ئەوە کە داگیرکردنی پۆلەند (لێهستان) لە لایەن یەکیەتی سۆڤیەتەوە شەرمەزار بکات و ڕازی نەبێت ”بە وەزعی مەوجوود” و ریسکی دەرکران لە چێکوسلاڤاکی قبووڵ بکات بەڵام داگیرکاری و سیاسەتی زۆرەملی سۆڤیەت و سۆسیالیزمی ئەوکات ”مەوجوود” قبووڵ نەکات و دژی دیکتاتۆری بوەستێت. بۆیە وتەیەکی بەناوبانگی هەیە کە دەڵێت: ”خراپترین دێموکراسی لە باشترین دیکتاتۆری چاکترە”.\nدوای قاسملوو دینامیزمی زیندوویی لە ناو رێکخراودا بەتایبەت لە ئاستی رێبەری حدکادا تووشی لاوازیەکی دڵهەژێن هاتووە. رێبەرانی ئەمرۆی حیزب کەمتر بەدوای لێگەر و چالش دەگەرێن و زۆرتر بە کەسانی مورید و پێرەوانێک بەسەندە دەکەن کە ”بە دڵی ئەوان قسە بکەن” و لە بەرامبەر ئەواندا خۆیان بە بچووک بزانن. بۆیە چۆنیەتی پێرەوان و لایەنگرانی رێبەران شیکەرەوەی چۆنیەتی و کەسایەتی رێبەریشە. داخوا لایەنگرانی رێبەرانی ئەمرۆ کەسانێکن کە داهێنانی ئەرێنی و گەشەکردوویان هەبێت، یان تەنیا چەپڵە لیدەر و بەلێ قوربان بێژن؟\nبۆچوونی ئەرێنی بەنرخترین سەرمایەی ژیانی هەر مرۆڤێکە. بە بڕوای نووسەری بەناوبانگی بواری رێبەری و گەشەسەندنی کەسایەتی جان ماکسوێل (John C. Maxwell) لە کتێبی ” رانگەی براوە، رەمزی سەرکەوتنی تاکەکەسی” ئەوەی کە خەڵک بە کێشەی خۆیان دەزانن لە راستیدا کێشەی ئەوان نیە. کێشەی ئەوان بە هۆی جۆری هەڵسوکەوتێکە، کە هەیانە و ئەو هەڵسوکەوتەشە کە رێگایان نادات لە کێشە و سەختیەکان دوور کەون. کەسێک کە بە هۆی جۆری روانینی بە ژیان ئەرێنی بیر بکاتەوە، دەتوانێت هەلومەرجەکان بە ”هەلی نوێ” ناو ببات و بە پێچەوانەی کەسانی ئاسایی بە جیاتی قبووڵی شکست هەوڵ دەدات تواناییەکان و شارازاییەکان بۆ بەرهەمهێنان و خوڵقاندنی نوێ بەکار ببات. رێبەرانی ئەرێنی ئەندێش دەتوانن رێکخراوی خۆیان بەرەو ئاسۆیەک رێبەری بکەن کە ئەوانی دیکە لێی بێ بەشن. هەرچۆنێک قاسملوو لە ئاستەمترین هەلومەرجی سیاسی، کۆمەڵایەتی، ئابووری و کولتووری بزاڤی نەتەوایەتی کورد، حیزبی دێموکراتی بەرەو گەرەترین و شوێندانەرترین حیزبی سیاسی کورد لە سەردەمی خۆیدا رێبەری کرد و نەریتێکی بەجێ هێشت، کە ئەمرۆش جێگرانی لێی دەخۆن.\nهەر مرۆڤێک هەندێک تایبەتمەندی تایبەت بەخۆی هەیە. یەکێک لە ئەرکەکانی رێبەری لە کاتی پەروەردەی رێبەرانی داهاتوو سەرنج دان بە لێهاتوویی کەسان و هەگەری سەرکەوتنیان لە کارەکاندا و بەرەوپێش بردنی رێکخراو زۆر گرنگە. ئەمرۆ بەداخەوە بەشێکی زۆر لە هەڵبژاردنەکان بە پێچتەوانەی ئەوە بە پێی ئاستی نزیکی و پێرەوی بوونی بەرپرسان لە کەسێکە کە هەڵیان دەبژێرێت و دیاریان دەکات. رێبەرانی ئەمرۆ دوای کەسانێک دەگەرێن کە ”کەم دەردی سەر بن”.\nشاعیری ئەمریکی ئارچی مک لیش (Archibald MacLeish) دەلێت: ”تەنیا شتێک کە لە تاقی کردنەوە ناخۆشترە، تاقی نەکردنەوەیە.” ئەو رێبەرانەی کە ئەو راستیە دەزانن هێلی سەرکەوتوویی خۆیان لە درێژەی ژیانیاندا درێژە دەدەن. هەرکەسێک شتێکی ئەزموونکراو دووبارە تاقی بکاتەوە شکست دەخوات، بەڵام رێبەرانێک کە لە تاقی کردنەوە بترسن بۆ هەمیشە شکست دەخۆن. رابێرت تاونسەند (Robert Townsend) کارناسی بواری بەرێوەبەری دەڵێت: ”رێبەران سنووری تەمەن، شوێن، هەڵکەوت و هەلومەرجی تایبەت ناناسن، ئەوان هەمووجارێ لە هەموو شوێنێک رێبەری دەکەن. تەنانەت لەوانەیە رێبەر لە ئاستی کارمەندێکی سادە بێت، بەڵام ئەوان بە هۆی شوێندانەریان بە سەر خەڵک و پێگەی کۆمەڵایەتیان دەناسرێن.” کەسێک کە لە رێگایەک دەپێوێت و خاوەنی باوەڕێکی بەهێزە، لە ناو خەڵکدا بەبێ پلە و پایەی رێکخراوەیش دیارە.\nبەبێ جیاوازی هەموو رێبەرانی گەورەی جیهان خاوەنی تایبەتمەندی خۆدیسیپلینین. بەداخەوە بەشێکی زۆر لە رێبەرانی ئێمە بەجیاتی خۆ دیسیپلینی خەریکی ژیانێکی جیاواز لەو باوەڕاننە کە پرۆپاگەندەی بۆ دەکەن و جیاوازی چینایەتی لە نێوان ئەندامانی رێبەری و بەدەنەدا بووتە یەکێک لە هۆیەکانی مەودا نێوان رێبەری و ئەندامانی حیزب و بنەماڵەی حیزبی لە بنکە و ئۆردووگاکاندا. هیچ سەرکەوتنێک بە مامەلە و هەڵسوکەوتی ”یەک بان و دووهەوا” بەدەست نایەت. بەهۆی هەلومەرجی کۆمەڵایەتی – سیاسیەک کە بەشی ئاشکرای حیزب لە باشووری کوردستان تێکەوتووە لەوانەیە نەتوانین چاوەڕیی ئەوە بین رێبەرانی ئێمە خۆدیسیپلینی بەرێوە ببەن وئامادە بن نرخی خۆدیسیپلینی بدەن. کاتێک باس لە خۆدیسیپلینی دێتە پێش مرۆڤەکان دوو رێگا زیاتریان لە بەر دەست نیە: یا ئێش و ئازاری خۆدیسیپلینی کە بریتی بێت لە فیداکاری، رێکوپێکی و گەشەکردن قبووڵ دەکەن یا خود ئێش و ئازاری پەشیمانی بەهۆی لەدەست دانی هەلەکان و خۆخەریک کردن بە شتەلاوەکیەکانی خەبات. هەرکەسێک لە ژیاندا هەڵبژاردەیەکی هەیە. دکتۆر قاسملوو رێگای خۆ دسیپلینی هەلبژارد و تەنانەت شتێکی بۆ بنەماڵەی خۆشی بەجێ نەهێشت و هەموو میراتەکەی پێشکەشی حیزبی دێموکرات کرد.\nپێوەندی بەشێکی گرنگ لە ژیانی ئێمەیە. لێکۆلینەوەکان دەسەلمێنن کە نزیک بە 70%ی کاتی مرۆڤ لە پێوەندیەکاندا تێپەر دەبێت. رێبەریک کە توانایی پێوەندی گرتنی نەبێت ناتوانێت بەشێوەیەکی کاریگەر و شیاو بۆچوونەکانی خۆی بە خەڵک و دەوروبەری رابگەیەنێت. توانایی رێبەر لە متمانەدان بە خەڵک هاوسانە لە گەڵ توانایی ئەو لە پێکهێنانی پێوەندیدا. هەردووک تایبەتمەندی سەرەوە پێویستی بە کردەوە لە لایەن رێبەر و دژکردەوە لەلایەن لایەنگرانیەوە دەکەن. پێوەندی کردەوەیەکی دوولایەنەی ئەرێنیە. کاتێک پێوەندیەکە یەک لایەنانە بێت، درەنگ یا زوو ئەو پێوەندیە دەمرێت. قاسملوو لە هەموو ئاستەکانی پێوەندیدا چ وەک دیپلۆماتێک و چ وەک رێبەر و کەسێکی ئاسایی لە ناو کۆمەڵگادا دەیتوانی لە گەڵ دەوروبەری خۆی پێوەندی بگرێت و ئەوەندە شوێندانەر بێت، کە دوای خۆی هەستێکی بەهێز بەجێ بێلێت. لە تایبەتمەندیەکانی توانایی قاسملوو لەو پێوەندیەدا دەتوانین ئاماژە بەوە بکەین کە ئەو گرنگیەکی تایبەتی دەدا بەو کەسانەی کە قسەیان بۆ دەکرد. کاتێک گرنگی بە کەسێک یان کۆمەڵێک دەدرێ کە قسەیان بۆ دەکرێ، کۆمەڵەکەش بە دڵ و گیان گوێی لە کەسەکە دەگرێت. توارننایی سەرنجدان و بەو کەسەی کە وەڵام دەداتەوە، ئەو کەسانەی کە لە پێوەندیەکاندا لاوازن، تەنیا لە کاتی قسەکردن دا سەرنج دەدەن و کاتی بیستنی وەڵامی لایەنی بەرامبەر سەرنجیان پێنادەن. کەسێک کە دەتوانێت پێوەندی چاک بگرێت، تەنانەت سەرنج دەداتە بزاڤی جەستەی لایەنێک کە گفتگۆی لە گەڵ دەکرێت و بە پێی هەو هەڵسوکەوت دەکات. توانایی پیوەندی بە هەموو خەڵک، قاسملوو لە پێوەندی خۆیدا دەیتوانی هەستی ئارامی و ئینسانی بە هەموو کەس بدات. ئەو دەیتوانی لە گەڵ هەرکەسێک و بەهەر سەلیقەیەکەوە کە هەیبوو پێوەندی بگرێت و گفتگۆی لە گەل بکات. پێوەندی چاوبەچاو لە گەڵ لایەنی گفتگۆ، بە یەک چاوخشاندن بە وێنەکانی قاسملوو لە کاتی قسەکردن یان گوێگرتن لە کەسێک کە قسە دەکات، مرۆڤ دەبینێت کە بەهۆی ئەوەی کە ئەو لە گفتگۆی خۆیدا راستگۆ بوو، لە کاتی قسەکردن و گوێگرتندا چاوی لە ناوچاوی لایەنەکە بوو. پێکەنینی قاسملوو لەوانەیە ”موعجزە” خوڵقێنترین تایبەتمەندی ئەوبوو بێت لە پێوەندی گرتندا. ئەو دەیتوانی بە بزەی سەر لێو و پێکەنینی خۆی هەستی زیندوویی بە لایەنی بەرامبەر ببەخشێ و گوێگرانی خۆی لە گەڵ لایەنی مرۆڤدۆستی و ژیان خۆشەویستی خۆی ئاشنا بکات.\nرێبەران ئەوەی کە هەیە دەبینن. بەڵام گرنگتر لەوە هۆیەکانی ئەویش دەبینن. رێبەری راستی قەت بە رەوشی ئێستا”قانع” نیە. قاسملوو رێبەرێک بوو کە زیاتر لەوانی دیکە بۆ کردنەوەی دەروازەکانی پێشکەوتن و سەرکەوتن هەوڵی دەدا. ئەو بەدوای کردنەوەی ئاسۆی تازە و جیهانی نوێ بۆ کورد بوو. قاسملوو قەت لە ئاستی رەوشی ئێستای حیزبەکەی رازی نەبوو و هەمیشە لە دوای ئەوە دەگەڕا بە کەمترین ”هەزینە” زۆرترین دەستکەوت بەدەستەوە بێنێت. ئەو سەرەرای رەوشی تایبەتی پێوەندیدار بە شەڕی چەکداری و تەنگەژەی ئایدیۆلۆژیەکان حیزبەکەی بە رێبەریەکی بێوێنەوە رۆژ لە گەڵ رۆژ بەهێزتر دەکرد.\nناڕازیبوون لە وەزعی مەوجوود بە واتای بۆڵەبۆل کردن و گلایە کردن نیە، بەڵکوو بەو واتایەیە کە ویستی ئاڵوگۆڕ بەهێزە. کەسێک کە ئامادە نەبێت ریسکی گۆڕانکاری قبووڵ بکات ناتوانێت پێشکەوێت. رێبەرانی پارێزەری ”وەزعی مەوجوود” بەداخەوە بۆخۆیان دەبنە ”پێرەوی” رەوشی مەوجوود. رایمۆند سمیت (Raymond Smith) سەرۆکی بێل ئاتلانتیک دەڵێت: ” هەنگاونان لە رێگای بێ مەترسی و بە شێوەی یەکسان چوون، لەوانەیە بێکارت نەکات بەڵام بەدڵنیاییەوە لە درێژخایەندا هیچ سوودێکی بۆ رێکخراوەکە بە دواوە نابێت.” رێبەرایەتی ئەمرۆی حیزبی دێموکرات راست لەو خاڵەدا ماوەتەوە: ترسی گۆڕانی وەزعیەتی مەوجوود و هەڵگرتنی ریسکی گۆڕان و بەروپێش چوون. چونکە لەناو ئێمەدا نایابن ئەو رێبەرانەی کە ”مەترسی هەڵگر” بن و بوێرن هەنگاوی بوێرانە هەڵگرن بۆ گۆڕانکاری بنەڕەتی.\n« اعتراضات خاموش و قربانیان بیپناه ، کیهان یوسفی\nقاسملو هێمای نه‌ته‌وەیەک یان خودی نه‌ته‌وه؟ حیسام دەست پیش »


پارێزەران چاویان بە ئۆجەلان كەوت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/05/06 - 1:08 PM\nدوای هەشت ساڵ دەسەڵاتدارانی توركیا ڕێگەیاندا بەچوونی پارێزەران بۆ لای عەبدوڵڵا ئۆجەلان ڕێبەری زیندانیكراوی پارتی كرێكارانی كوردستان.\nبەپێی ئاژانسەكانی هەواڵ، پارێزەرانی ڕێبەری پەكەكە چوونە گرتووخانەی ئێمڕاڵی و چاویان بە ئۆجەلان كەوتووە لە دوای هەشت ساڵ لە ڕەتكردنەوەی داواكارییەكانیان بۆ بینینی ئۆجەلان.\nبڕیارە پاش كەمێكی دیكە پارێزەرانی ئۆجەلان لە بارەی چوونیان بۆ لای ناوبراو كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانی سازبكەن و نێوەرۆكی سەردانەكەیان ئاشكرابكەن.\nبۆ سەدان جار دەسەڵاتدارانی توركیا داوای بینینی ئۆجەلانیان لەلایەن پارێزەرەكانیانەوە ڕەتكردووەتەوە، بەڵام چەند جارێك ڕێگەیان بەكەسوكارەكەی داوە بیبینن.\nعەبدوڵڵا ئۆجەلان ڕێبەری زیندانیكراوی پارتی كرێكارانی كوردستان لە پلانگێڕییەكی نێونەتەوەییدا لە شوباتی 1999 دەستگیركرا.


په‌رتوکا پیرۆز » مزگینیا یوحەننای » به‌شێ 10\nعیسایە شڤانێ باش\n«ب راستی ب راستی دبێژمە هەوە: ئەوێ د دەرگەهی را نەچیتە د كۆتانا پەزی ڤە، لێ د رێكەكا دی را سەربكەڤیت، ئەو دز و رێگرە.\nلێ ئەوێ د دەرگەهی را دچیتە ژۆر، ئەو شڤانێ پەزیە.\nبۆ وی دەرگەهڤان دەرگەهی ڤەدكەت و پەز گوهێ خۆ ددەنە دەنگێ وی، ب ناڤ گازی پەزێن خۆ دكەت و دئینیتە ژ دەرڤە.\nدەمێ هەمی پەزێ خۆ ئینا ژ دەرڤە، ب پێش وان دكەڤیت و ئەو ددەنە دویڤ، چنكو دەنگێ وی دنیاسن.\nئەو چ جاران ل دویڤ یێ بیانی ناچن، لێ ژێ دڕەڤن، چنكو ئەو دەنگێ بیانیان نانیاسن.»\nعیسای ئەڤ نموونە بۆ وان ئینا، لێ ئەو د رامانا ئاخفتنا وی نەگەهشتن.\nلەوما دیسان عیسای گۆتە وان: «ب راستی ب راستی دبێژمە هەوە: ئەزم دەرگەهێ پەزی.\nهەمی ئەوێن بەری من هاتین دز و رێگر بوون[a] ، لێ پەزی گوهێ خۆ نەدا وان.\nئەزم دەرگەه. هەر كەسێ ب رێكا من ب ژۆر دكەڤیت، دێ قورتال بیت. ئەو دێ هێتە ژۆر و دەركەڤیت و چەروانی بینیت.\nدز ناهێت ئەگەر بۆ دزینێ و كوشتنێ و ژناڤبرنێ نەبیت، لێ ئەز یێ هاتیم دا وان ژیان هەبیت، ژیانەكا پڕ هەبیت.\nئەزم شڤانێ باش. شڤانێ باش ژی ژیانا خۆ گۆری پەزێ خۆ دكەت.\nیێ ب كرێ هاتیە گرتن، كو نە شڤانە و پەز نە ملكێ ویە، دەمێ ئەو دبینیت گورگ یێ دهێت، پەزی دهێلیت و دڕەڤیت، ئەڤجا گورگ هێرشێ دكەتە پەزی و بەڵاڤ دكەت.\nئەو دڕەڤیت، چنكو ئەو ب كرێ هاتیە گرتن و خەما پەزی ناخۆت.\nئەزم شڤانێ باش. ئەز پەزێ خۆ دنیاسم و پەزێ من ژی من دنیاسیت،\nهەروەكو باب من دنیاسیت و ئەز وی دنیاسم. ئەز ژیانا خۆ گۆری پەزێ خۆ دكەم.\nمن پەزێن دی ژی یێن هەین، كو نە ژ ڤێ كۆتانێنە، دڤێت ئەز وان ژی بینم و ئەو دێ گوهێ خۆ دەنە دەنگێ من و دێ بنە ئێك كەرێ پەزی ل گەل ئێك شڤان.\nلەوما باب حەز ژ من دكەت، چنكو ئەز ژیانا خۆ دكەمە گۆری، دا جارەكا دی وێ ب دەست خۆ ڤە بینم.\nكەس ژیانا من ژ من ناستینیت، لێ ئەز ژ نك خۆ دكەمە گۆری. من دەستهەلاتا هەی بكەمە گۆری و من دەستهەلاتا هەی جارەكا دی ب دەست خۆ ڤە بینم. ئەڤ فەرمانە من ژ بابێ خۆ یا وەرگرتی.»\nب ڤێ گۆتنێ، جارەكا دی دووبەرەكی كەفتە د ناڤ جوهیان دا.\nگەلەك ژ وان دگۆت: «ئەجنەیەك یێ د وی دا و یێ دینە! ئەڤجا بۆچی هوین گوهێ خۆ ددەنە وی؟»\nهندەكێن دی دگۆت: «ئەڤە نە ئاخفتنا مرۆڤەكیە ئەجنەی ئەو هنگافت بیت. ما ئەجنە دشێن چاڤێن كۆرەیان ڤەكەن؟»\nعیسا ژ لایێ جوهیان ڤە دهێتە رەتكرن\nجەژنا پیرۆزكرنا پەرستگەهێ[b] ل ئورشەلیمێ دەست پێ كربوو و زڤستان بوو،\nعیسا ل پەرستگەهێ د ناڤ ئەیوانا سلێمانی دا دگەڕیا.\nجوهی[c] ل دۆر وی كۆم بوون و پرسیار ژێ كر: «هەتا كەنگی دێ مە هێلیە هەلاویستی؟ ئەگەر تۆی مەسیح، ب ئاشكرایی بێژە مە.»\nعیسای بەرسڤا وان دا: «من گۆتە هەوە، لێ هەوە باوەر نەكر. ئەو كارێن ئەز ب ناڤێ بابێ خۆ دكەم، ئەو بۆ من شاهدەییێ ددەن،\nلێ هەوە باوەر نەكر، چنكو هوین نە ژ پەزێ منن.\nپەزێ من گوهێ خۆ ددەتە دەنگێ من و ئەز وان دنیاسم و ئەو ل دویڤ من دهێن.\nئەز ژیانا هەروهەر ددەمێ و ئەو قەت ژ ناڤ ناچن، كەس ژی وان ژ دەستێ من دەرنائێخیت.\nبابێ من یێ كو ئەو داینە من، ژ هەمیان مەزنترە و كەس نەشێت وان ژ دەستێ بابی دەربئێخیت.\nئەز و باب ئێكین.»\nجارەكا دی جوهیان بەر راكرن دا وی بەرباران بكەن.\nعیسای گۆتە وان: «من گەلەك كارێن باش ژ لایێ بابی ڤە نیشا هەوە دان. ژ بەر كیژان كاری ژ وان هوین دێ من بەرباران كەن؟»\nجوهیان بەرسڤا وی دا: «ئەم نە ژ بەر كارەكێ باش دێ تە بەرباران كەین، لێ ژ بەر كوفریێ، چنكو تۆ مرۆڤی و خۆ دكەیە خودێ.»\nعیسای بەرسڤا وان دا: «ما د دەستوورێ هەوە دا نە نڤیسیە: ‹من یێ گۆتی هوین خوداوەندن›؟[d]\nئەگەر وی گۆتبیتە وان یێن پەیڤا خودێ بۆ هاتی: ‹خوداوەند›، نڤیسار ژی ناهێتە ژ كارئێخستن،\nئەڤجا ئەوێ بابی پیرۆز كری و بۆ جیهانێ هنارتی، هوین چەوا دبێژنە وی: ‹تۆ كوفریان دكەی،› چنكو من گۆت: ‹ئەز كوڕێ خودێمە›؟\nئەگەر ئەز كارێن بابێ خۆ ناكەم، باوەر ژ من نەكەن.\nلێ ئەگەر ئەز كارێن وی دكەم، خۆ ئەگەر هوین باوەر ژ من ژی نەكەن، باوەر ژ وان كاران بكەن، دا هوین بزانن و تێبگەهن كو باب یێ د ناڤ من دا و ئەز یێ د ناڤ وی دا.»\nئینا وان بزاڤ كرەڤە كو وی بگرن، لێ ئەو ژ دەستێن وان دەركەفت.\nئەڤجا عیسا جارەكا دی چوو لایێ دی یێ رویبارێ ئوردن[e] و ل وێرێ ما، ل وی جهێ یوحەننای بەری هنگی تافیركرن لێ دكر.\nئینا گەلەك كەس هاتنە نك وی و وان دگۆت: «یوحەننای چ نیشان نەكرن، لێ هەر تشتێ وی دەربارەی ڤی زەڵامی گۆتی، راست بوو.»\nل وێرێ گەلەكان باوەری ب وی ئینا.\na. 10:8 ئەو فێلبازێن بەری هاتنا عیسای گۆتیە خەلكی ‹ئەز مەسیحم›. بنێڕە كارێن هنارتیان 5:36-37\nb. 10:22 q جەژنا پیرۆزكرنا پەرستگەهێ: ئانكو جەژنا نویكرنا پەرستگەهێ ل ساڵا 164 ب. ز. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە.\nc. 10:24 مەبەست پێ رێبەرێن جوهیانن.\nd. 10:34 هەروەكو د زەبوور 82:6 دا هاتی، ئەڤ گۆتنە ژ لایێ خودێ ڤەیە.\ne. 10:40 رویبارێ ئوردن دكەڤیتە رۆژهەلاتێ ئورشەلیمێ و ‹لایێ دی یێ رویبارێ ئوردن› رۆژهەلاتێ رویباریە.


پێداچوونەوی ١٧:١٢، ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ لە لایەن ئامانج (لێدوان | بەشدارییەکان)\nمەکۆکان و ویکی چاوگ : گرووپێکی ئایتی کوردیین لەبواری سەرچاوەی کراوەدا دەمانەوێت پەرە بەو بوارە بدەین. ئێمە گرنگی دەدەین بەسەرچاوە کراوە، لینوکس/یونیکس بەگشتی و بەپڕۆژەی وێب و ڕاژەکار و ڕاژەخوازی وێب. هەمان کات چوونە نێو ئەودیوی سیستەم و پاراستن و بەرگری وبەڕێوەبردنی ڕاژە و بەرنامەداڕێژی. دەماونەوێت ئەوە بنووسین و بکەین کە خۆمان بەدیمان نەکردبێت پێشتر. بۆیە هاوکارمان بە پەیوەندیگرتن.\nتێبینی گرنگ: وەکو پێویستییەک بۆ نووسینی کوردی لەکۆمپیوتەر بەگشتی و سەر پەڕەکانی چاوگ بەتایبەتی. ئامۆژگاری ئەوانە دەکەین، کەسیستەمی کارگێڕی ویندۆز جۆری XP,Vista,Windows7 بەکار دەبەن. تەختەکلیلی چاوگ بەکاربهێنن. زانیاری زۆرتر و هۆکاری بەکاربردنەکە لەپەڕەکەدا نوسراوە..\n١ دوو کۆمپیوتەر یەک مشک و تەختەکلیل\nتەختەکلیلی کوردی لەسەر سیستەمی ماک - چارەسەر\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=دەستپێک&oldid=2605»


لەدۆسیەی شەنگالدا چ لایەک کەمتەرخەم نییە؟\nدوای تاوانی شەنگال بەچەند رۆژێک پرۆژە بڕیارێکم ئامادەکرد لەپەرلەمانی کوردستان و بە واژۆی شانزە پەرلەمانتاری یەکێتی پێشکەشی سەرۆکایەتی پەرلەمانمان کرد لە 16-8-2014 پرۆژە بڕیاری (تاوانی شەنگال و دەوروبەری) بەمەبەستی ئەوەی بخرێتە بەرنامەی کاری پەرلەمانەوە بۆ بڕیاردان لەسەری.\nسێیەم: بەفەرمی رۆژی 3-8 بکرێتە رۆژی جینۆسایدی شەنگال.\nلە چوارەمین ساڵیادی قوربانیانی شەنگالدا بە گرنگی دەزانم پەرلەمانی کوردستان لە دوایین رۆژی کارکردنیشدا بێ ئەو پرۆژە بڕیارە پەسەند بکات،\nپرۆژە بڕیاری (تاوانی شەنگال و دەوروبەری).\nئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بە بڕیاری (2379) تاوانەکەی بەجینۆساید ناساندو داوای لێکۆڵینەوەی هەمە لایەنەی کردوە بۆ ئەو تاوانە. پەرلەمانی ئەرمینیا بەفەرمی جینۆسایدی شەنگالی ناساندوە، پەرلەمانی چەند وڵاتێکی ئەوروپایی بەیاننامەو نوسراویان لەبارەی جینۆسایدی شەنگال دەرکردوە.


🏰 11ی ئەیلول شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2019 11:40PM\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 10 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:40:59\n🏰 ئالەیێ شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 11 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:40:59\n🏰 ئاکرێ شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 19 2009 8:53PM\nشارێکی باشووری کوردستانە. لەنێوان سێ چیادایە٬ خانو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 9 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 19-1-2009 20:53:28\n🏰 باشقال ئاغا ژێری شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2019 11:41PM\n👁 ئەم بابەتە 1,068 جار بینراوە\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 18 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:41:05\n🏰 باشقال ئاغا شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 1,051 جار بینراوە\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 17 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:41:04\n🏰 جوستەیی شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2019 11:33PM\n👁 ئەم بابەتە 937 جار بینراوە\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 19 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:33:16\n🏰 خرگا شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 971 جار بینراوە\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 8 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:40:58\n🏰 رفایێ شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 909 جار بینراوە\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 5 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:40:58\n🏰 زێوکێ شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 923 جار بینراوە\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:40:58\n🏰 سارمیێ شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینە لە شارۆچکەی ئاکرێ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 7 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 3-9-2019 23:40:58


لە رۆژی جیهانیی ژینگەدا؛ بوژانەوەی مێزوپۆتۆمیا بۆ ژینگە و ژیانێکی باشتر\nئه‌م بابه‌ته‌ی د. به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆماری عیراق به‌بۆنه‌ی رۆژی جیهانیی ژینگه‌وە نووسراوه و له‌ژماره‌یه‌ك ناوه‌ندی راگه‌یاندنی عیراق و جیهان بڵاوده‌كرێته‌وه، له‌به‌ر گرنگی بابه‌ته‌كه (كوردستانی نوێ)یش لێره‌دا بڵاوی ده‌كاته‌وه..\nلە ماوەی 40 ساڵی رابردوودا، رەشەبای بەردەوام عیراقی هەژاند، جەنگ و چەوساندنەوە و سزای ئابووری و تیرۆر و ململانێ ناوخۆییەکان، هەڕەشەبوون لەسەر ئارامی وڵات و خۆشگوزەرانی هاووڵاتیانی.\nبەڵام مەترسیدارترین هەڕەشەی دوواڕۆژ کە رووبەڕوومان دەبێتەوە، گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوا و کاریگەرییە ئابووریی و زیانە ژینگەییە گەورەکانێتی لەسەرجەم ناوچەکانی عیراقدا. بەگوێرەی بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکانیش بۆ ژینگە، عیراق پێنجەم وڵاتی لاوازی دنیایە لەبەردەم گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوادا.\nبەڵگەکانی زیادبوونی مەترسییەکانی گۆڕانکاری کەش و هەوا لەگەڵماندا دەژین، وەک بەرزبوونەوەی بەرچاوی پلەکانی گەرما، وشکەساڵییەکی سەخت و دووبارەبوونەوەی زۆری خۆڵبارین. بیابان بوون کاریگەری لەسەر 39% لە رووبەری عیراق هەیە، لە 54٪ خاک بەهۆی سوێرییەوە لەبەردەم مەترسی ئەوەدایە چیتر بۆ کشتوکاڵکردن دەست نەدات.\nبونیادنانی بەنداو لەسەر چەم و سەرچاوەکانی هەردوو رووباری مێژوویی دیجلە و فورات کە سەرچاوەی ژیانی وڵاتن، هەڵقوڵانی ئاویان کەمکردووەتەوە و بوەتە هۆی هەڵکشانی زمانە ئاوی سوێر بەرەو شەتولعەرەب.\nبوونیاتنانی ئەم بەنداوانە، بووەتە هۆی کەمبوونەوەیەکی بەرچاوی ئاو کە هەڕەشەیە لەسەر بەرهەمی کشتوکاڵیمان و تەنانەت لەسەر ئاوی خواردنەوەش لە شار و لادێکاندا. بەگوێرەی وەزیری سەرچاوەکانی ئاوی عیراقیش تا ساڵی 2035، ساڵانە 10.8 ملیار مەتر سێجا ئاو لە دەست دەدات.\nکاریگەریی گۆڕانکاری کەشوهەوا زۆر گەورەیە\nکاریگەرییە مرۆییە مەزەندەکراوەکانی گۆڕانکاری کەش و هەوا زۆر گەورەن. حەوت ملیۆن هاووڵاتی عیراق زیانمەندبوون و بەهۆی وشکەساڵییەوە جێ لەق بوون. لەگەڵ بەرزتربونەوەی رێژەی زیادبوونی دانیشتوانیشدا لەعیراقدا، داتاکان پێمان دەڵێن ژمارەی دانیشتوانی وڵات، لە 38 ملیۆنەوە ئەمڕۆ، ساڵی 2050 دەگاتە 80 ملیۆن. ئەمەش بەبێ دۆزینەوەی چارەسەرێک، مەترسییە ئابوری و کۆمەڵایەتیەکانی گۆڕانی کەش و هەوا زیاتر دەکات.\nدەبێت بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا، پرسی لەپێشینەی نیشتیمانیی بێت لە عیراقدا و پێویستە هەرچی زووە دەست بەکار بکەین، کە ئایندەی نەوەکانمان پشتی بەئێمە بەستووە و لەبەردەم ئەم ئالەنگارییەدا، بەرپرسیارێتییەکی گەورەمان لە ئەستۆدایە.\nبۆیە لەرۆژی جیهانیی ژینگەدا، بە پێویستی دەزانم بانگهێشت بۆ داڕشتنی بەرنامەیەکی نیشتیمانیی بکەم لەپێناو بوژانەوەی دۆڵی رافیدەین، کە جەوهەرەکەی پێداگریی بێت لەسەر خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکاریەکانی کەشوهەوا، هەروەها دەرفەتێکیش بۆ گۆڕینی ئابووری عیراق بەرەو هەمەڕەنگی و پشتیوانیکردن لە وزە نوێبووەکان و میکانیزمە خاوێنەکان، لەگەڵ چونەناو بازاڕەکانی کاربۆن و پشتیوانی ئەو ناوچانەی ئەگەری ئەوەیان هەیە، گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوا کاریگەری زیاتری لەسەریان هەبێت و رووبەڕووی هەڵئاوسانی ئابوری سەخت ببنەوە. ئامانجیش لەم رێکارانە دابینکردنی ژیانێکی شایستەو دوورمەودایە بۆ هاوڵاتیان.\nمانگی کانونی دووەمی 2021 واژۆی بڕیاری ئەنجومەنی نوێنەرانم کرد بۆ ئەندامێتیی عێراق لەرێکەوتنی پاریس بۆ کەش و هەوا، کە دەرفەتێکی گرنگی هەسارەکەمانە بۆ بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوا لەرێگەی هاوهەڵوێستییەکی نێودەوڵەتی یەکانگیرەوە.\nهەروەها لەشوباتی 2021 ئەنجومەنی وەزیران دەنگی داوە لەسەر وەبەرهێنان و دروستکردنی وێستگەی بەرهەمهێنانی کارەبا لە وزەی هەتاو، پێشوتریش وەزارەتی ژینگە دەستیکرد بەنووسینی بەڵگەنامەی بەشداریی نیشتمانیی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوا لەوڵاتدا.\nنەخشەڕێگا پێویستە بۆ پاراستنی ژینگە و سەرچاوە سروشتییەکان\nهێشتا زۆر شتمان لەبەردەمدایە، پێویستە نەخشەڕێگایەکی گشتگیر لە دەسپێشخەرییەکی لەم شێوەیەدا دابنرێت، ژینگە بۆ دوورمەودا بەهێزبکات و سەرچاوە سروشتییەکان بپارێزێت و ئابوورییەکی سەوز دابمەزرێنێت.\nئەمەش بۆئەوەی ببێتە دەسپێکی بەرنامەیەکی دوور مەوداو خوازراو، پێویستی بە ژمارەیەک هەنگاوی خۆگونجاندنی بەرچاو هەیە، وەک گرنگیدان بە بەکارهێنانی زەوی، پاراستنی ئاو و توانای وزە. بەرنامەکانی دواتریش کە ئومێد بەخشتر و درێژخایەنتر دەبن.\nبەهۆی زۆریی سەوزایی و خاکە بەپیتەکەی کە بەداخەوە لەئێستادا بەرەو بیابانێکی وشک دەڕوات، خاکی رەش و بەهەشتی عەدەن، کۆنترین ئەو پێناسانەن کە مرۆڤایەتی پێیان ئاشنایە بۆ وەسفکردنی خاکی رافیدەین.\nجیاوازیی ئەوەیە کە چاومان لەسەر داهاتوو، گەڕانەوە دەخوازێت بۆ رابرودی سەوزی نزیکمان، ئەویش لەڕێگەی هەڵمەتێکی نیشتمانیی بۆ سەوزکردنەوەیەکی فراوانی باشور و رۆژئاوای وڵات، کە گرنگی بدات بەدارخورما وەک ناسنامەی کولتووری و شارستانیی میزۆپۆتامیا، هەروەها بوژاندندنەوەی دارستانەکان شاخ و شارەکانی کوردستان.\nئەمەش بە تەنها رێگە لە بڵابوونەوەی کاربۆن ناگرێت، بەڵکو پاڵپشتی بەروبوومی کشتوکاڵی دەکات و خاکەکەش دەپارێزێت. هەڵمەتێکی لەم جۆرەش گونجاو و تەواوکەری دەسپێشخەریی سعودییەیە بۆ رۆژهەڵاتێکی سەوز.\nجگە لەم هەوڵانەش، پێویستمان بە دەسپێشخەریی نوێ هەیە لە پێناو تازەکردنەوەی رێگەچارەکانی ئاودێری و ئاو و ستانداردەکانی بیناسازی و چاککردنی ئامرازەکانی رزگاربوون لەپاشەڕۆکان و دوبارە بەکارهێنانەوەیان، لەگەڵ گرتنی گازی سووتاو.\nئەم خەسڵەتانە بەسەریەکەوە، لە دەیەی داهاتوودا سوودی ئابووری بەرچاویان دەبێت، ئەوەش لە رێگەی دروستکردنی هەلی کاری نوێ لە کەرتەکانی کشتوکاڵ و بنیادنان و پیشەسازیی سووکدا.\nهەروەها پاڵپشتیی لە پێشخستنی پیشەسازی نوێ لە بواری پلاستیک و پێداویستییەکانی بنیادنان و بەرهەمهێنانی خۆراک و یارمەتیدانی کەرتی تایبەت و هاندانی وەبەرهێنانی بیانیی؛ لەگەڵ پشتیوانیی رۆڵی گەنجان لە گەشەی ئابووریدا.\nبەهۆی هەڵکەوتە جوگرافییەکەیەوە لەناو دڵی ناوچەکەداو هەمەجۆریی ژینگەیی لە دارخورما و زۆنگاو و چیاکانی کوردستان، عیراق دەتوانێت ببێتە سەکۆی کۆکردنەوەی هەموو وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست .\nیەکگرتوو لە بەرامبەر گۆڕانکارییەکانی کەشو هەوادا\nرەنگە جیاوازیی سیاسیمان هەبێت، بەڵام پێویستە لە بەرامبەر گۆڕانکارییەکانی کەش و هەوادا یەکبگرین، چونکە هەڕەشەیە بۆ سەر هەمووان، ئەمەش وادەخوازێت پلانە نیشتیمانییەکانمان بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئالەنگارییە ژینگەیی و ئابوورییەکان ببەستینەوە بەدەستپێشخەرییە ناوچەییەکان.\nدووبارەبوونەوەی خۆڵبارین، کەمئاویی، بەرزبوونەوەی پلەی گەرما و بیابانبوون و کەمبوونەوەی سەرچاوەکانی دارایی بەهۆی لاوازیی خواست لەسەر نەوت، پێویستی بەکۆششێکی فراوانە لە پێناو کەمکردنەوەی کاریگەری گۆڕانکارییە بێسنوورەکانی کەش و هەواو بەڕێوەبردنی ئاو بەشێوەیەکی هاوبەش و دادپەروەرانە.\nدۆسیەی ئاو پێویستی بە گفتوگۆی راشکاو و بنیاتنەرانە هەیە لەنێوان عێراق و تورکیا و ئێران و سوریا، ئەویش لەسەر پرانسیپی نەگەیاندنی زیان بەهیچ لایەنێک و هەڵگرتنی بەرپرسیارێتی هاوبەش و یەکخستنی کۆششی هاوبەش لە پێناو بەڕێوەبردنێکی دوورمەودای ئاو.\nپڕۆژەی بوژاندنەوەی مێزۆپۆتۆمیا پێویستی بە هەڵمەتێکی نیشتیمانیی هەیە لە هەموو ئاستەکاندا، بە حکومەت و هەموو دەزگا و فەرمانگەکانیەوە، تا ئەنجومەنی نوێنەران و رۆڵی گرنگیی لە یاسادانان و پشتیوانییدا.\nکۆکردنەوەی ئیرادەی سیاسی پێویست بۆ ئەم پرۆژەیە حەتمییەو، وەزارەتەکان پێویستیان بە تواناسازییە، هەروەها دامەزراندنی دامەزراوەی تایبەت و شۆڕشێک بۆ یاسادانان و یاساو لیستی نوێ. ئەمە جگە لە رۆڵی جڤاکی کۆمەڵایەتی و مەدەنیی گەنجانە.\nبۆ پاڵپشتی هونەری و پلاندانان و گواستنەوەی تەکنۆلۆژیا لەم بوارەدا، عێراق پێویستی بە هاوکاری دۆستەکانێتی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی. یەکێک لە ئەرکە سەرەتاییەکان بۆ پێشخستنی کۆششەکانمان، رێکخستن دەبێت لەگەڵ ئاژانسەکانی تایبەت بە کەش و هەوا.\nلە پێناو یارمەتی و تەمویلکردنی وەبەرهێنان لەم بوارەدا، کار دەکەین بۆ گەیشتن بە سندوقی سەوز و بازاڕی سەرمایە و دەوڵەتانی بەخشێنەر.\nئێستا کاتی کارکردنە و ئەرکێکی قورسمان لەپێشە، کاتی ساردبوونەوە نییە لەبەردەم ئالەنگاریی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا دا، کە لە هەمان کاتدا دەرفەتێکە بۆ عیراق و ناوچەکە بۆ چارەسەر گەلێک لەسەر بنەمای پتەو بۆ بەرەنگاربوونەوەی دەیەکانی داهاتوو.


مۆزەخانەی پاكیزەیی ئۆرهان پامووك وەرگێڕانە كوردییەكە پشتگوێ دەخات\nچیرۆكی پێغەمبەران، یان چیرۆكە نەمرەكان - 41\nهێشتا دوو هەزار و 893 رەڤاندیێن ئێزدی نەهاتینە رزگاركرن\nفەرمانگەی پاسپۆرتی سۆران بە فەرمی کرایەوە\nمۆزەخانەكە وەرگێڕانی كتێبەكەی بە هەموو زمانە جیهانیەكان تێدایە تەنها كوردییەكە نەبێ\nکارزان گلی 26/07/2019 - 20:42 بڵاوکراوەتەوە لە پەرتوك\nلە ناوچەی تەقسیمی شەقامی ئیستیقلالی ئیستەنبۆڵ، مۆزەخانەیەكی قەشەنگ بە ناوی "مۆزەخانەی پاكیزەیی" هەیە كە هی ئۆرهان پامووكی رۆماننوسی ناوداری توركیا و هەڵگری خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی جیهانیە، لەم مۆزەخانەیەدا هەموو وەرگێڕانەكانی رۆمانەكە هەیە، تەنها وەرگێڕانە كوردییەكە پشتگوێ خراوە.\nئەوانەی رۆمانەكەیان خوێندووەتەوە، كاتێ دەچنە نێو مۆزەخانەكە، یەكسەر هەست بە هاوسۆزی و دیژاڤۆ دەكەن لەگەڵ دیمەنە كلاسیك و سەرنجڕاكێشەكانی ژوورەوە، بە تایبەتی كاتێك كەرەستەكان دەبینن، وردتر لە مانای وشە و رستەكانی نێو رۆمانەكە تێدەگەن.\nخوێندنەوەی رۆمانەكە خۆی دەتباتە ناو دنیایەكی جوانی عاشقانە، بەڵام كە دەچیتە ناو مۆزەخانەكە، پەیوەندییەكی جیاواز و نزیكتری لەگەڵ دروست دەكەی.\nئەو شوێنەی كراوەتە مۆزەخانە، بە ڕاستی ماڵی پاڵەوانی كەسایەتیی رۆمانەكەیە بە ناوی كەمال، كە لە ساڵی ٢٠١٢ كۆچی دوایی كردووە.\nكەمال عەشقی كچێك دەبێت بە ناوی فیسوون، بۆیە هەموو ئەو كەلوپەل و كەرەستانەی ئەو ئافرەتە بەكاری هێناوە لە ژیانی رۆژانەیدا ئەو كۆی كردووەتەوە و لەناو ماڵەكەی خۆیدا هەڵیگرتووە، پاشان وەكو مۆزەخانەیەكی عاشقانەی ژیانی خۆی لێ كردووە، بۆیە بەر لەوەی بمرێ دەڵێ "با هەموو كەس بزانێت ژیانێكی زۆر خۆشم هەبووە".\nئەم رۆمانەی پامووك بۆ زیاتر لە ٣٠ زمانی جێهانی وەرگێڕدراوە، كە زمانی كوردیش یەكێكە لەو زمانانە و لەلایەن بەكر شوانی نووسەر و رۆژنامەنووسەوە وەرگێڕدراوەتە سەر كوردییەكی ورد و رەوان. بەڵام كاتێك دەچیتە نهۆمی سێیەمی مۆزەخانەكە، دەبینیت مۆزەخانەی پاكیزەیی بە هەموو ئەو زمانانەی كتێبەكەی تێدا وەرگێردراوە، كتێبەكان دانراون، تەنیا ئەو رۆمانە بە زمانی كوردی بوونی نیە.\nپەیامنێری (باسنیوز) لە بەڕێوەبەری مۆزەخانەكەی پرسی، بۆچی ئەم مۆزەخانەیە وەرگێرانی رۆمانەكەی بە هەموو زمانەكان گرنگی پێ داوە و لە بەشێكی ناو مۆزەخانەكە كتێبەكان پێشانی خەڵك دەدرێن، تەنیا وەرگێرانە كوردییەكەی تێدا نیە؟ ئەویش لە وەڵامدا گوتی ”چاپە كوردییەكەی بۆ ئەوان نەچووە“.\nئەگەرچی وەڵامی بەڕێوەبەری مۆزەخانەكە ڕوونە، بەڵام پێدەچێت راستیەكەی ئەوە بێت بە فەرمانێك وەرگێڕانە كوردییەكە لەو مۆزەخانەیە قەدەخە كرابێت و ئۆرهان پامووكیش بێدەنگی لێكردبێت.\nپەیامنێری (باسنیوز) لە رێگەی ئەم راپۆرتەوە، چاوەڕێی بەدواداچوونی بەكر شوانی وەرگێڕ و نووسەر دەكات، داخۆ راستی بابەتەكە چیە، چونكە رۆژانە دەیان كەسی بیانی سەردانی ئەو مۆزەخانەیە دەكەن و وێنە لەگەڵ ئەو بەشە دەگرن كە وەرگێڕانەكانیان تێدا نمایش كردووە.\nسێ رۆژی دیکە هەدەپە بڕیاری یەکلاکەرەوە دەدات\nچیرۆكی پێغەمبەران، یان چیرۆكە نەمرە…