نانێكی بێخوێ …حه‌یده‌ر عه‌بدوڵڵا – Denegkan\nbyحەیدەر\tFebruary 12, 2013\tگشتی\nنووسین ده‌نگداترین بێ ده‌نگه، هێژاترین په‌یامی مرۆڤ و مرۆڤایه‌تییه، مه‌زنترین گه‌نجینه‌یه كه مرۆ شانازی پێوه بكات. گه‌ر نووسین نه‌بوایه دنیا ده‌بوو به جه‌نگڵستان و جوداوازی نێوان بونیاده‌م و ئاژه‌ڵ له ئه‌سته‌م نزیك ده‌كه‌وته‌وه. ئه‌وه نووسینه په‌یامی په‌یامبه‌رانمان بۆ ده‌خاته ڕوو، حیكمه‌ت وبیرۆكه‌ی فه‌یله‌سووف و بیریارانی مێژوو بۆ نهامان، شی ده‌كاته‌وه.\nئه‌و وشانه‌ی له ئاسمانی هۆشه‌وه هێزی ده‌ربڕینیان پێ ده‌درێت و داوایی له قاڵبی ئه‌زموون و شاره‌زایییه‌وه داده‌ڕێژرێن و ده‌كرێنه ڕسته، هه‌میشه به زیندوویی و دره‌وشاوه‌یی ده‌مێننه‌وه.\nبه‌پێچه‌وانه‌وه وشه هۆشنه‌كرده‌كان، رسته ناحه‌ز ده‌كه‌ن و پێش له دایك بوونی ئیننالیللای بۆ ده‌خوێنن. نووسه‌ر و ئه‌ندازیار له زۆر ڕوووه‌وه له‌یه‌ك ده‌چن، ئه‌ندازیاری كارا هه‌میشه نه‌خشه‌ی جوانی پێیه بۆ ئه‌وته‌لاره‌ی مشووری ده‌خوات، چۆن حیساب بۆ تۆكمه‌یی و شێوه‌ی دامه‌زراندنی ده‌كات، هه‌رواش گرنگی به ڕواڵه‌ت و جوانسازی ده‌دات. نووسه‌ری هه‌قیقیش له نووسیندا هێزی ناوه‌رۆك و جوانیی ڕووخسار و وشه‌ئارایی به‌یه‌كه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه. ئه‌ندازیاری كارامه پرۆژه‌كه‌ی به كه‌مترین گوژمه و باشترین كه‌رسته ته‌واو ده‌كات، نووسه‌ری لێزانیش به‌رده‌وام خۆی له به‌خه‌ساردنی وشه و ده‌سته‌واژه‌ی زێده و ناحه‌ز ده‌پارێزێت.\nلێره‌دا نامه‌وێت پتر له‌سه‌ر باسی نووسین بڕۆم، چوون باسێكی به‌رفره و هه‌ناسه درێژه، هه‌ویرێكی ئاوكێشه و كاتێكی زۆری گه‌ره‌كه. ئه‌وه‌ی لێره‌دا ده‌مه‌وێت بۆ چه‌ند ساتێك به ده‌وریدا هه‌ر خولێم، كتێبێكی كاك زیاد نادر عاڵڵایییه، كه بریتییه له كۆكراوه‌ی چه‌ند بابه‌تێك له‌سه‌ر په‌شێوی شاعیر، به نێوی: “عه‌بدوڵڵا په‌شێو له‌ڕه‌گه‌زی سه‌ربزێوی”. كاك زیاد له كۆكردنه‌وه و رێكخستنه‌وه‌ی بابه‌ته‌كان ڕه‌نجی زۆری كێشاوه، بۆ ئه‌مه ده‌ستخۆشی لێ ده‌كه‌م و سوپاسی ئاڕاسته ده‌كه‌م، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ده‌كه‌وێته به‌ر سه‌رنج و ورده ڕه‌خنه‌ی من ناونیشان و پێشه‌كییه‌كه‌یه‌تی كه بۆ ئه‌م كتێبه نووسیویه‌تی.\n“عه‌بدوڵڵا په‌شێو شاعیرێك له ڕه‌گه‌زی سه‌ربزێوی”، تێگه‌یشتم كه مه‌به‌ستی كاكی نووسه‌ر ئه‌وه‌یه پێمان بڵێ: په‌شێو شاعیرێكی بزێو و ناڕاوه‌سته، هه‌میشه به شیعره ئاگرینه‌كانی هه‌ڵویستی وه‌رگرتووه و هه‌لی قۆستوه‌ته‌وه. به‌ڵام گه‌ر له‌رووی ڕووخساره‌وه ته‌ماشای ئه‌م ڕسته‌یه بكه‌ین زۆر ناحه‌ز و تێكقوپاوه. ئاخر “په‌شێو شاعیرێكی بزێو:، یان “عه‌بدوڵڵا په‌شێو شاعیرێكی سه‌ربزێو”، ناونیشانه‌كه لووس و بێگرفت ده‌كات و وشه‌ی “ڕه‌گه‌ز”یش كه ماناكه‌ی داله‌نگاندووه، قووت ده‌دات.\nدیاره ناونیشانی هه‌ر كتێب و نووسراوێك، ڕووی نێوه‌وه‌ی نووسراوه‌كه ده‌خاته ڕوو، بۆیه یان ده‌بێ روون و رۆشن بێت، یان ده‌بێت واتایێكی فه‌لسه‌فی له ژێره‌وه‌ی سه‌ر ببزێوێت. نه‌بوونی عینوانی جوان و سه‌رنج ڕاكێش، له بایه‌خی نووسراو ده‌هێننه خواره‌وه.\nله سه‌ره‌تای كتێبه‌كه‌ی دا ده‌نووسێت: ” له‌وه‌ته‌ی ئاشنا و ڕۆشنای دنیای سه‌وز و مه‌ستانه‌ی ئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگ و ڕووناكبیری بووم، له هه‌موو ئه‌دیب و نووسه‌ر و شاعیرێك زێده‌تر و زیاتر (عه‌بدوڵڵاپه‌شێو) چ وه‌ك شاعیر .. چ وه‌ك مرۆڤ و سیمبول .. چ وه‌ك كه‌سێكی كاریزما و خودان هه‌ڵوێستی ڕه‌ند و جوامێرانه له ڕۆژه ناسك و نه‌گریسه‌كاندا ، رۆح و چاو و هه‌ستی منی په‌لكێش و ڕاكێشی چه‌مه‌نستانی شیعره‌كانی خۆی كردووه”.\nدنیای سه‌وز بۆ ئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگ و ڕووناكبیری به‌كارهاتووه، دنیای ئه‌مانه سه‌وزه، بۆچی؟ كێ ئه‌م دنیایه‌ی بۆ ئه‌مانه هه‌ڵبژاردووه؟ نووسه‌ر له‌خۆیه‌وه ئه‌م ناوه‌ی بۆ ئه‌مانه داناوه؟ من هیچ له‌م باره‌وه، نازانم! به‌ڵام گه‌ر وابێت ده‌شێ دنیای سیاسه‌ت سوور بێت و دنیای عیشقیش سپی …تاد.\nهه‌ردوو وشه‌ی (زێتر و زیاتر)، یه‌ك مانان، هه‌ردووكیان له ڕیشه‌دا ده‌گه‌ڕێنه‌وه سه‌ر وشه‌ی (زیاد)، هه‌رچه‌ند ده‌كرێت له جیاتی (زیاد –زیاتر،زێتر) وشه‌ی (پتر) به‌كار بهێنین، به‌ڵام له به‌كارهێنانی هه‌ر یه‌ك له‌م دوو وشه‌یه‌ش به ته‌نیا، خه‌وشیێك نایه‌ته ئاراوه، وه‌لێ به‌دوای یه‌كدا هاتنی (زێتر و زیاتر)، له‌ڕووی داڕشتنه‌وه كرێته.\n“چ وه‌ك شاعیر .. چ وه‌ك مرۆڤ و سیمبول .. چ وه‌ك كه‌سێكی كاریزما”، بڕوانه، ئه‌م دووخاڵه‌ی له‌دوای وشه‌ی شاعیر و سیمبول دانراون، له‌ڕووی خاڵبه‌ندییه‌وه داهێنانێكی نوێیه! زۆربه‌مان ده‌زانین یه‌ك خاڵ له كۆتایی هه‌موو ڕسته‌كاندا جگه له رسته‌ی سه‌رسامی و پرسیاری داده‌ندرێت، نموونه: ” په‌شێو، شاعیرێكی خاوه‌ن هه‌ڵوێسته.” سێ خاڵ بۆ نیشاندانی وشه و ڕسته‌ی سڕاوه و به‌رده‌وام داده‌نرێت:( چووم بۆ هه‌ولێر و سلێمانی و …هتد). به‌ڵام دووخاڵ به‌دوای یه‌ك به شێوه‌ی ئاسۆیی له هیچ ڕێنووسێكی زمانه گشتییه‌كانی جیهان دا ده‌ست ناكه‌وێت، مه‌گه‌ر كه‌سێك قه‌ڵه‌می نسكۆ ببات، باشتر وایه بڵێین نسكۆ به قه‌ڵه‌م ببات.\nله جیاتی وشه‌ی (ناسك) جوانتر بوو، به‌ڵكوو باشتریش بوو وشه‌ی (هه‌ستیار)ی به‌كاربهێنایه، سه‌ره‌تا به‌كارهێنانی وشه‌ی ناسك له‌م شوێنه‌دا، له‌زمانی هێندێك سیاسه‌توان و نووسیاری كوردی كه‌وته خواره‌وه، به‌ڵام ئه‌م وشه‌یه له بنه‌ڕه‌تتدا بۆ بارودۆخ به‌كار نایێت، ناكرێ بڵێین: رۆژانی ناسك، یان دۆخی ناسك، به‌ڵكوو دۆخی هه‌ستیار، رۆژانی هه‌ستیار، جوانتر و ڕه‌وانترن.\nهه‌روه‌ها ده‌نووسێت: ( وه‌كو ئه‌وه‌ی شیعره‌كانی ئه‌و كاریگه‌رییان له‌سه‌ر زمان و زه‌ین و شیعر و دنیای تایبه‌تی من هه‌بێت، بڕوام نییه په‌شێو ئه‌و كاریگه‌رییه گران و گه‌وره‌یه‌ی هه‌بووبێ).\nوردبه‌وه و سه‌رنج بده، نووسه‌ر وشه‌ی (ئه‌و) و (په‌شێو)ی به‌یه‌ك مانا به‌كارهێناون، كه‌چی له‌مانای ڕسته‌كه‌دا وا ده‌رده‌كه‌وێت، وشه‌ی (ئه‌و) بۆ شاعیرێكی به‌ده‌ر له په‌شێو به‌كارهاتبێـت!\nپێشتر بینیمان كه له‌باره‌ی په‌شێو نووسیبووی: (رۆح و چاو و هه‌ستی منی په‌لكێش و ڕاكێشی چه‌مه‌نستانی شیعره‌كانی خۆی كردووه)، له‌لایه‌كی دیكه ده‌ڵێ په‌شێو كاریگه‌ری له‌سه‌ر من نییه! بانێكه و دوو هه‌وایه. كه‌سێك رووح و چاو و هه‌ستت ڕاكێش بكات، ئایا له‌مه پتر كاریگه‌ربوون ده‌بێ چۆن بێت؟ سه‌یره‌كه له‌وه‌دایه خه‌ڵك هه‌ستی یان چاوی یان رووحی ده‌كه‌وێته ژێر كاریگه‌ری ئه‌و به هه‌رسێ كه‌ناڵ كه‌وتووه‌ته ژێر كاریگه‌ری په‌شێو، ئه‌وه‌ش جێگه‌ی دڵخۆشییه، به‌ڵام دانپێدا نه‌هێنانه‌كه‌ی جێگه‌ی سه‌رسوڕمانه!\nدیسان كاریگه‌رنه‌بوونی به عه‌بدوڵڵا په‌شێو تۆخ ده‌كاته‌وه و ده‌ڵێ: “هه‌روه‌كو چۆن شیعره‌كانی كه‌ریم ده‌شتی و له‌تیف هه‌ڵمه‌ت و شێركۆ بێكه‌س و فه‌ریدوون موشڕی و ئۆكتافیوباز ده‌خوێنمه‌وه ئاواش شیعره‌كانی په‌شێو ده‌خوێنمه‌وه و نه‌یانتوانیوه ئه‌و كاریگه‌رییه له نێو تێكسته‌كانم دا جێ بهێڵن، مه‌گه‌ر جارجاره له دێڕێكدا ، له نائاگاییه‌وه خه‌یاڵێك .. ڕسته‌یه‌ك ..ده‌سته‌واژه‌یه‌ك خۆیان ترانجاندبێته ناو ڕه‌شبه‌ڵكی شیعرێكمه‌وه ئه‌ویش زۆر كه‌م.”\nبڕوانه و دیقه‌ت بده، له دیوی یه‌كه‌می كاریگه‌ربوونی خۆی به په‌شێو ده‌سڕێته‌وه، له دیوی دووم ده‌ڵێ: “…مه‌گه‌ر جارجاره له دێڕێكدا ، له نائاگاییه‌وه خه‌یاڵێك .. ڕسته‌یه‌ك ..ده‌سته‌واژه‌یه‌ك خۆیان ترانجاندبێته ناو ڕه‌شبه‌ڵكی شیعرێكمه‌وه ئه‌ویش زۆر كه‌م”. كاك زیاد ئه‌مجاره ته‌نیا باكه‌ریگه‌ری هه‌ست و رووح و چاو قایل نه‌بوو، به‌ڵكوو جاربه‌جار خه‌یاڵ، یان ڕسته، یان ده‌سته‌واژ، كه سێ كه‌رسته‌ی گرنگ بۆ نووسین خۆیان ده‌خزێننه نێو شیعره‌كانی. له كۆتاییدا ده‌ڵێت: (…ئه‌ویش زۆر كه‌م). كاك زیادی ئازیز كاریگه‌ربوونی كه‌سێك به كه‌سێكی دیكه مانای ئه‌وه نییه ببنه یه‌ك ڕوو، یان له نێو یه‌كدا بتوێنه‌وه، به‌ڵكوو كه‌سی كاریگه‌ربوو به‌جۆرێك له جۆره‌كان چێژی مه‌عنه‌وی ، یان سوودی ماددی -به هه‌موو به‌شه‌كانییه‌وه- لێ وه‌رده‌گرێت.\nهه‌روه‌ها ده‌نووسێت: ” دنیای شیعری من زۆر جیاوازه له‌گه‌ڵ دنیای شیعره‌كانی په‌شێو، مێژووش ئه‌و هه‌قیقه‌ت و ڕاستییه ده‌سلمێنێ”. له‌م به‌راورده دا، نووسه‌ر خۆی ده‌خاته ئاستی په‌شێو، به‌ڵكوو سه‌رووتریش، مێژووش ده‌كاته شایه‌ت، ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی نه‌بادا كه‌سێك له‌ملاوه قیت بێته‌وه و بڵێ : شیعری تۆ چۆن ده‌گاته شیعری په‌شێو؟\nبه‌بۆچوونی من به شان و شه‌پێلكی خۆدا هه‌ڵگوتن، لێره‌دا جێگه‌ی نابێته‌وه، نه‌خاسمه باسی به‌راوردی خۆت له گه‌ڵ په‌شێو و ئه‌وانی دیكه دا بكه‌یت، كه ئه‌مه توێژینه‌وه‌ی گه‌ره‌كه نه‌ك ئاماژه.\nلێره‌دا سه‌رنج و تێبینییه‌كانی من كۆتایی پێ هاتن، ته‌نێ شتێك ماوه هێمای بۆ بكه‌م، ئه‌ویش (نانێكی بێخوێ)، مه‌به‌ستی من له‌م ناونیشانه، ئه‌مه‌یه: ئه‌م هه‌وڵه بایه‌خداره‌ی كاك زیاد داویه‌تی جێگه‌ی نرخاندن و ستایشه، وه‌لێ له‌به‌ر ئه‌م پێشه‌كییه پڕ گرفت و ئاڵۆزكاوه، وه‌ك نانی بێ خوێی لێهاتووه وده‌رخواردی هه‌ركه‌سێكی ده‌ده‌ی ئیشتیهای دووچاری ئازار دێت و به‌ڕووتدا ده‌بۆڵێنێت.\nعه‌بدوڵڵاپه‌شێو شاعیرێك له ڕه‌گه‌زی سه‌ربزێوی، كۆكردنه‌وه و ئاماده‌كردنی: زیاد نادر عاڵڵایی،2013 .\nتێبینی: ئه‌م بابه‌ته له رۆژنامه‌ی (نسێ) ژماره (29) دووشه‌ممه 11ی 2/ 2013 بڵاو كراوه‌ته‌وه.\nPrevious چاوپێکەوتن لەگەڵ هۆشیار سەعید\nNext باسێکی سەرەتایی دەربارەی قەبوڵنەکردنی جیاوازییەکان لە ناوبزووتنەوەی چەپدا


ئایا ئەو کەسانەی ڤایرۆسی کۆرۆنا تێدەپەڕێنن دووبارە مەترسی توشبوونەوەیان هەیە؟ ئەوە پرسیارێکی زۆر دووبارەیە کە لە سەرەتای سەرهەڵدانی ڤایرۆسەکە لە جیهاندا چەندین جار قسەى لەسەر کراوە و دەیان توێژینەوە وەڵامیان داوەتەوە.\nتوێژینەوەکان دەرئەنجامی جیاوازیان لەبارەى دروستبوونی دژەتەن لە لەشی چاکبووەکاندا دەرخستووە، بەڵام دوو توێژینەوەی نوێ ئەوە دەردەخەن کە توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا بەرگریی لە دووبارە توشبوونەوە دەکات.\nئاژانسی ئاسۆشییەتد پرێس لە ڕاپۆرتێکیدا کە "ناس کورد" بەدواداچوونی بۆ کردووە (25ی کانونی یەکەمی 2020) دەڵێت، "توێژەرەوان دەریانخستووە کە ئەوانەى دژە تەنی کۆرۆنا لە لەشیان دروست دەبێت کەمترین چانسی دووبارە توشبوونەوەیان هەیە بە ڤایرۆسی کۆرۆنا."\nتوێژینەوەی یەکەم لەلایەن توێژەرانی پەیمانگای نیشتمانی ئەمریکی بۆ شێرپەنجە ئەنجام دراوە، زیاتر لە سێ ملیۆن کەس تاقیکردنەوەى دژە تەنیان ئەنجامداوە و دەرکەوتووە کە "تەنها 0.3%ی ئەوانەی تاقیکردنەوەکەیان ئەنجام داوە توشی ڤایرۆسەکە بوونەتەوە."\nلای خۆیەوە، نید شاربلس کە بەڕێوەبەری پەیمانگاکەیە دەڵێت، "ئەو کەسانەی دژە تەنی پەتای تریان تێدایە زۆر بە کەمی توشی پەتای تر دەبن، ئەوەش هەمان ئەو دژە تەنەیە کە بەهۆی وەرگرتنی ڤاکسینەوە وەریدەگرن."\nهاوکات توێژینەوەیەکی تر کە توێژەرانی زانکۆی ئۆکسفۆرد لە بەریتانیا ئەنجامیان داوە و 12 هەزار کارمەندی تەندروستی بەشدارییان تێدا کردووە لە نەخۆشخانەکانی ئەو وڵاتە دەرکەوتووە، "لەو ژمارە زۆرە کە بەشدارییان کردووە تەنها دوو کەسیان جارێکی تر توشی کۆرۆنا بوونەتەوە لە شەش مانگی یەکەمدا، ئەوانیش هیچ نیشانەیەکیان نەبووە."


👁 ئەڤ بابەتە 5,507 جار هاتیە دیتن\n📊 16 پێشێلکاری و توندوتیژی دژی رۆژنامەنوسان ئەنجامدراوە ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 29 2018 4:58PM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,472 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی نەقیبی سەندیکای رۆژنامەنوسانی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 29-3-2018 16:58:26\n📊 187 ڕۆژنامەوان لە زیندانەکانی تورکیادان ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Sep 3 2018 7:54PM\nدەستپێشخەریی ڕۆژنامەوانانی ئازاد لە بینای لقی ئامە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 3-9-2018 19:54:09\n📊 192 ڕۆژنامەوان لە زیندانەکانی تورکیادان ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 3 2018 11:43PM\nدەستپێشخەریی ڕۆژنامەوانانی ئازاد - OGÎ ئەمڕۆ ڕاپۆر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 3-6-2018 23:43:56\n👁 ئەڤ بابەتە 2,491 جار هاتیە دیتن\n📊 24٪ی ئەو کەسانەی کە لە شەش مانگی ڕابردوو لە وڵاتی ئێران لەسێدارە دراون، هاووڵاتیی کورد بوون ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 15 2020 12:59PM\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 15-7-2020 12:59:18\n📊 30% ئاوارەکانی سەرپێلی زەها لەشەقامەکان دەژین ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 13 2018 10:22AM\nبەرپرسێکی شاری سەرپێلی زەها ئاشکرایدەکات کە لەئێست [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 13-10-2018 10:22:38\n👁 ئەڤ بابەتە 235 جار هاتیە دیتن


قەبارەی بازرگانی ئێران و عێراق زیاد دەكات\n08:47 - 10/02/2019\nپسپۆڕێکی نەتەوەیەکگرتووەکان: رێژەی لەسێداردان لە ئێران بەرزترینە لەسەر ئاستی جیھان\nئاڵوگۆڕی ئێران و عێراق گەیشتوەتە یەك ملیار و 750 ملیۆن دۆلار\nهەرێمی كوردستان ئاڵوگۆڕی بازرگانی لەگەڵ توركیا زیاترە لە ئێران\nسەرەرای سەپاندنی سزا ئابورییەكانی ئەمریكا بەسەر ئێراندا و هەروەها دیاریكردنی سزای گەورە بۆ ئەو وڵاتانەی بازرگانی گەورە لەگەڵ تاراندا دەكەن، بەڵام تا دێت ئاڵوگۆری بازرگانی نێوان عێراق و ئێران روو لە زیادبوون دەكات، ئەمەش لە كاتێكدایە قەبارەی بازرگانی عێراق و ئێران زۆر زیاتر لە قەبارەی بازرگانی عێراق و توركیا.\nحەمید حسێنی، ئەمینداری گشتی ژوری بازرگانی هاوبەشی ئێران و عێراق، دەڵێت لە ساڵی 2018دا قەبارەی هەناردەی كاڵای ئێرانی بۆ عێراق زیادی كردووە بە رادەیەك كە دوو هێندە بەرامبەرە لەگەڵ قەبارەی هەناردەی توركیا بۆ عێراق.\nحەمید حسێنی، بەمیدیاكانی ئێرانی وتوە قەبارەی هەناردەی كاڵاو شتومەك لە نێوان عێراق و ئێراندا گەیشتوەتە ملیارێك و 750 ملیۆن دۆلارو ئەم بڕەش بەبەراورد بە ساڵی 2018 رووی لەزیاد بوون كردوەو پلانیان هەیە لە ساڵی ئایندەدا زیاتری بكەن.\nلە ساڵی 2018ە دا قەبارەی بازرگانی ئێران و عێراق گەیشتوەتە ملیارێك و 750 ملیۆن دۆلار.\nبەرپرسە ئێرانیەكە باسی لەوەكردوە، قەبارەی ناردنی مانگانە لە ساڵی رابردوودا لە بەرزترین ئاستدا 900 ملیۆن دۆلار بووەو نزمترین ئاستیش 510 ملیۆن دۆلار بووە.\nئاڵوگۆری بازرگانی ئێران لەگەڵ عێراق مانگانە 900 ملیۆن دۆلار بووە.\nئەمە لەكاتێكدایە قەبارەی بازرگانی لەنێوان توركیا و عێراق لە ساڵی 2017ە دا هەشت ملیار و 300 ملیۆن دۆلار بووە و لە ساڵی 2018 دا قەبارەی بازرگانی نێوان توركیا و عێراق كەمبوەتەوە بۆ 7 ملیار‌و 300 ملیۆن دۆلار , واتە قەبارەی بازرگانی ئێران و عێراق بەرێژەی 30 % بەرزبوەتەوەو قەبارەی بازرگانی لەگەڵا توركیادا بەرێژەی لە%13 دابەزیوە.\nقەبارەی بازرگانی توركیا و عێراق لە 2018دا حەوت ملیارو 300 ملیۆن دۆلار بووە.\nلە ساڵی 2017دا هەشت ملیار و 300 ملیۆن دۆلار بووە.\nهەرچەندە ئەمریكا سزای بەسەر ئێراندا سەپاندووە، بەڵام بۆ ماوەیەكی كاتی عێراقی بەخشیوە لە سزاكان و پێشتریش خواستێك لەلایەن بەرپرسانی بەغداوە هەبووە بۆ ئەوەی عێراق بە یەكجاری لەسزاكانی سەر ئێران ببەخشرێت و بەردەوام بێت لە ئاڵوگۆڕی بازرگانی.\nبەپێچەوانەی عێراقەوە، قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی هەرێمی كوردستان لەگەڵ توركیا زیاتر بووە وەك لە ئێران، بەجۆرێك قەبارەی بازرگانی هەرێمی كوردستان لەگەڵا ئێراندا 6 ملیار دۆلار بووەو لەگەڵ توركیا 8 ملیار دۆلار بووە.\nقەبارەی بازرگانی هەرێمی كوردستان لەگەڵا ئێراندا 6 ملیار دۆلار بووەو لەگەڵ توركیا 8 ملیار دۆلار بووە.


ئه‌مریكا: له ناو هه‌ندێ هه‌مبه‌رگر DNA ی مشك و مرۆڤ بینراوه\nله لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كدا كه له‌باره‌ی ئاسایشی خۆراك له ئه‌مریكا ئه‌نجام دراوه، ده‌ركه‌وتووه كه‌وا له هه‌ندێ به‌رهه‌مدا ساخته‌كاریی كراوه و رێژه‌ی كالۆری تیایاندا به‌رزبووه.\nله لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كدا كه له باره‌ی ئاسایشی خۆراك له ئه‌مریكا ئه‌نجام دراوه، له ناو هه‌ندێ هه‌مبه‌رگردا DNAی مشك و مرۆڤ بینراوه.\nبه‌مه‌به‌ستی ئه‌نجامدانی لێكۆڵینه‌وه، كۆمپانیایه‌ك به‌ناوی Clear Labs، لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر گه‌ردیله‌ی گۆشتی 250 هه‌مبه‌رگر و گۆشتی به‌ستووی هه‌مبه‌رگر كرد كه وه‌ك نموونه له فرۆشیاران و دووكانه‌كانی فاست فود له ویلایه‌تی كالیفۆرنیای ئه‌مریكا كۆی كردبوونه‌وه.\nله ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه له به‌رهه‌می 97 ماركه، ده‌ركه‌وت كه‌وا له سیانیاندا DNAی مشك هه‌بووه و، له یه‌كێكیشیاندا DNAی مرۆڤ.\nبانگه‌شه‌ی ئه‌وه كرا گوایه ئه‌و DNAیانه‌ی له هه‌مبه‌رگره‌كاندا دۆزراونه‌ته‌وه زیانی بۆ ته‌ندروستی مرۆڤ نییه.\nهه‌رچه‌نده سه‌رچاوه‌ی DNAیه‌كانی مشك و مرۆڤ دیاری نه‌كراوه به‌ڵام باس له‌وه كراوه كه ره‌نگه DNAی مشك بگه‌ڕێته‌وه بۆ پیسایی مشك و DNAی مرۆڤیش بگه‌ڕێته‌وه بۆ تاڵه قژی مرۆڤ خۆی.\nهه‌روه‌ها ده‌ركه‌وت كه‌وا %14ی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌سه‌ر كراوه كێشه‌یان هه‌یه. نموونه‌كان ده‌ری ده‌خه‌ن كه %14ی ئه‌و به‌رهه‌مانه‌دا گۆشتی ساخته به‌كارهێنراوه، له‌بری گۆشتی سوور کە گۆشتی هه‌رزانتر وه‌ك گۆشتی مریشك و قه‌ل به‌كار هێنراوه. جگه له‌وه‌ش له‌و به‌رهه‌مه‌ی ده‌گوترا له گۆشتی گوێره‌كه دروست كراوه، گۆشتی به‌راز هه‌بووه، له‌و به‌رهه‌مه‌شی ده‌گوترا له گۆشتی به‌رخ دروست كراوه، گۆشتی گوێره‌كه به‌دیكراوه.\nلێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر به‌رهه‌مه رووه‌كییه‌كانیش كراوه و ده‌ركه‌وتووه كه %23.6ی ئه‌و به‌رهه‌مانه كێشه‌یان هه‌یه، له دووانیاندا گۆشت هه‌بووه، له 14یاندا مادده‌ی كه‌م به‌كارهێنراوه، بۆ نموونه له‌و هه‌مبه‌رگرەی ده‌گوترێت له فاسۆلیای ره‌ش دروست كراوه، فاسۆلیای ره‌شی تیایدا نه‌بووه.\nهاوكات باس له‌وه‌ش ده‌كرێت كه له 47 نموونه‌ی فاست فوود كه لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر كراوه، 38یان كالۆری زۆریان تێدا بووه.


توركیاو ئەمریكا: روژئاڤایێ كوردستانێ‌و ناوچەیا ئارام\nروژئاڤایێ كوردستان‌و توركیا: د ناڤبەرا ئەمریكاو روسیا\nدانوستاندنێن دیپلوماسیێن ئەمریكا د ڤی بواری دا بوینە ھوكارێ ھندێ كو ھەول بێتە دایتن ھاوشێوەی ھەرێما كوردستانێ پەیوەندیێن ناڤبەرا توركیا و روژئاڤایێ كوردستانێ ئاسیی بكەت. ئاسایی بونا پەیوەندیێن روژئاڤا د گەل توركیا بخوە د بەرژەوەندی یا توركیا دایە و دێ پێگەھا توركیا ل سوریا بھێز بكەت. د ھەمان دەم ژی دێ مەترسیێن گڤاشێن پ.ك.ك بو سەر توركیا گەلەك لاواز بكەت ئەگەر ھەرێمەك كوردستانی یاسایی ھاوشێوەی ھەرێما كوردستانێ ل سوریا بێتە ئاڤاكرن، كو خاوەن پێگەھا سیاسی و د ھەمان دەم ژی ھێزەك لەشكەری ھەبیت كو بشێت د بوارێ دابینكرنا ئاسایشێ ئەركدار بیت.\nسەبارەت ب چەند و چونیەتی یا دروستكرنا دەڤەرا ئارام ناكوكیێن جدی و بەرفرە د ناڤبەرا ئەمریكا، توركیا و رێڤەبەری یا روژئاڤا ھەیە. ئێكەم پرس پەیوەندی ب كویراتی یا دەڤەرەك وەھا ھەیە، كو توركیاژ بەر گەلەك ھوكاران داخوازا دروستكرنا ھەرێمەك ب كویراتی یا 30 كم، دكەت، كو ئەڤ ئێك مەترسی یە ژی بو سەر ھەرێما كوردستانێ. پێداگیری یا توركیا بو سەر كویراتی یەك وەھا دڤێت زەنگەك مەترسیدار بیت كو ل ھەرێما كوردستانێ لێ بێتە داین. توركیا نەك تەنیا ئامادە نینن كو دان ب سنورێ جوغرافی یا كوردستانی یا ھەرێما كوردستانێ بنیت، بەلكو ژ بەر ئەمرێ واقع ھەلسوكەوت د گەل ھەرێما كوردستانێ دكەت و فاكتەرێ دویەم ژی پرسا داھاتێ ئابوری یە، كو ھەرێم بویە جھەك بەرفرە بو ساخكرنا بەرھەمێن كومپانیایێن توركیا، و پرسا سێیەم ژی ھەرێم دەرگەھەك ستراتێژیكە بو ترانزیتا كالا و شمكێن وەبەرھێن یێن توركیا و دەرباس بون بو دەڤەرێێن دیێن عێراق و خەلیج فارس و بگرە ئیرانێ ژی. د بوارێ مەترسی یا ڤێ پرسێ بو سەر ھەرێما كوردستانێ بەری نوكە ژی د چەند ووتاران من ئاماژە پێدایە، كو توركیا دڤێت سنورێ ناڤبەرا ھەرێما كوردستانێ و روژئاڤا كونترول بكەت ب دروستكرنا ھەرێمەك كو كویراھی یا وێ 30 كم بیت. پرسا ھەرە گرینگ كو توركیا ئاماژە پێدكەت و دڤێت جێبجێ بكەت، جێگیر كرنا ئاوارەیێن سوریا یە ل ڤێ دەڤەرێ، كو ھەگەر بێتە دروستكرن و ل ژێر چاڤدێری یا توركیا بیت. توركیا دپلان دا ھەیە كو پروژەیا خانویان ژ بوی ڤان ئاوارایانن دروست بكەت. ئەڤە ژی دێ بیتە ھوكارێ ھندێ كو دیموگرافی یا دەڤەرێ بێتە گورین، ناكوكیێن د ناڤبەرا كورد و عەرەب بێنە دروست كرن ھاوشێوەی كەركوك، و ھەروەھا ژی دیوارەكێ د ناڤبەرا كورستانا باكور و روژئاڤا دروست بكەت پێكھاتی ژ ئاوارایێن ئەرەب. پرسەك وەھا د ھەمان دەم ژی مەترسی یە بو سەر ھەرێما كوردستانێ. خالا دی یا گرینگ كو پرسا ناكوكی یە، چاڤدێری كرنا دەڤەرا ئارامە، كو توركیا دڤێت ل ژێر چاڤدێری یا وێ بیت، و ئەمریكا ل رێڤەبەریا روژئاڤا ل دژی ڤێ یەكێ یە. لەورا پێشنیارا وان ئەوە كو دڤێت ھێزەك پێكھاتی ژ ھاوپەیمانەتی یا نێڤ نەتەوەی چاڤدێری یا دەڤەرێ بكەت. مەترسی یا ھەبونا چاڤدێری یا توركیا بو ھندێ دزڤریت كو توركیا لایەنگرە و دژی پرسا كوردستانی و گەلێ كوردە، لەورا ئەڤ ئێك مەترسی یا پێكدادان د ناڤبەرا كورد و توركیا ل دەڤەرێ پتر رون دكەت.\nھەلسوكەوتێن توركیا و ھێزێن ھاوپەیمانێن وێ ل عەفرین بویەنە فاكتەرێ ھندێ كو ئەو باوەری ب توركیا نەبیت وەكی چاڤدێر ل دەڤەرا ئارام رولەك ھەبیت. راپورتێن كو د ڤی بواری دا ژ لایێ لایەنێن باوەر پێكری ڤە ھاتینە بەلاڤ كرن، ئاماژە ب تالانكرن، وێران كرن و ئاوارەكرنا دەڤەرێ ژ لایێ توركیا و ھێزێن ھاوپەیمانێن وێ كو كومەك ھێزێن جیھانی نە، ئەڤ مەترسی ل دەڤ ئەمریكا و ھاوپەیمانێن وێ دروست كرینە، كو رێك پێدان ب توركیا و ھێرش بكەت سەر روژئاڤا دێ بیتە ھوكارێ ھندێ كو ئەمریكا بێتە تاوانباركرن، ب تایبەتی كو ئەمریكا ھەتا نوكە ژی سیاسەتا وێ یا فەرمی ئەوە كو ئەو دێ ھاوپەیمان و ھاوبەشێن خوە یێن ناڤخویی ب تەنێ ناھێلن، بەلكو دێ بەرەڤانی ژ وان ژی بكەن.\nھەلسوكەوتێن توركیا و ھێرشێن وێ ل سوریا بویننە ھوكارێ لاوازی یا پێگەیا توركیا و بھێزبونا پێگەھا رێڤەبەری یا روژئاڤا ل سەر ئاستێ نێڤ نەتەوەیی. توركیا ب ھەمی گڤاشێن خوە ژ لایێ دیپلوماسی ڤە ژی ھەول دایە كو رێگر بیت رێڤەبەری یا روژئاڤا بەشداری د دانوستاندنێن ژنێڤ و جنێڤا بكەت، كو تاكە پروسەیا فەرمی و دانپێكری یە ژ لایێ كومەلگەھا نێڤ نەتەوەی و خاوەن پشتەڤانی یا بریارا ئەنجومەنێ ئاسایشا نەتەوەیێن ئێكگرتوویە ن ناڤێ 1254 ژ بوی ئاسایی كرنا پروسەیا سیاسی ل سوریا. گڤاشێن توركیا بو ھندێ دزڤریت كو رێگر بیت ژ دروستبونا ھەرێمەك ئوتونوم یا كوردستانی ل روژئاڤا ل ژێر ھەر ناڤەكێ دا بیت.\nدڤی بواری دا ئەردوغان ل رەوشەك نالەبار دا دژیت. پوتین ب زیرەكی یەك ھێژا ئەردوغان خستی یە ناڤ تەلەیا خوە و ئەردوغان ژی نەشێت وەھا ب ئاسانی ژ بن سێبەرا پوتین دا دەربكەڤیت. ئێكەم ئەگەر ئەردوغان خووە نێزیكی ئەمریكا بكەت، پرسا ئیدلیب و ھێزێن توركیا ل دەڤەرێ دێ كەڤیت بن مەترسی دا. ب شیوەیەكێ ھێزێن سوریا و روسیا دێ ھێرش بكەن سەر بنكەیێن ھێزێن توركیا و ھێزێن سەر ب توركیا ل دەڤەرا ئیدلیب و حەلەب. دەڤەرا ئیدلیب خاوەن 3 ملیون ھاولاتی یانە. ھەر ھێرشەك یا روسیا و سوریا دبیتە ھوكارێ ئاوارەبونا سەدان ھەزار ھاولاتی یان بەرەڤ توركیا. ئەڤ ئێك دێ گوشارێن ناڤخوی ل سەر ئەردوغان زێدە بكەت، نەك د بوارێ سیاسی، بەلكو د بوارێ ئابوری و كومەلایەتی ژی. دبیت كو د ناڤ كومەلگەھا توركیا دژایەتی و شەر و پێكدادان د ناڤبەرا ئاوارەیێن سوریا و ھاولاتیێن توركیا دا بێتە ئارا و ئەڤ رەوش نەئێتە كونترول كرن. پرسەك دی ژی ئەوە، كو د رەوەشەك وەھا و تێكچونا پەیوەندیلن وێ د گەل روسیا و ھێرشا روسیا و سوریا بو سەر ئیدلیب و و ھێزێن كو توركیا پشتەڤانی یا وان دكەت، دێ كەڤنە بەر ھێرش و نەدویرە ژی كو ئەڤ ھێزێ ئیدی پشتا خوە بكەن توركیا و ل دژی توركیا شەر بكەن، یان ژی ل ناڤخویا توركیا دەست ب تولەڤەكرنێ بكەن. لەورا ئەڤ ئێك بو توركیا دەست نادەت كو رێككەفتنا موشەكێن ئێێس-400 د گەل روسیا ھەلوەشینیت. ل رەوشەك وەھا، ئەڤ ئێك بویە ھوكارێ ھندێ كو دژایەتی یا توركیا بەرامبەر ئەمریكا بھێزتو بویە، و راگەیاندنا نێزیك ل حكومەتێ روژانە ب گوتارێن ئاگرین، ئەمریكا تاوانبار دكەن ب ھاریكاری كرن ل گەل گروپێن تیروریستی وەكی گولەن و ھێزێن پ.ك.ك. و ی.پ.گ و ھێزێن سوریا دیموكرات و چەكداركرنا ڤان ھێزن ژ لایێ ئەمریكا ڤە. ھاوكات توركیا بو ھەر ھێرشەكێ بو سەر روژئاڤا، پێویستی یا وێ ب ھندێ ھەیە كو داخوازا رەزامەندی ژ ئەمریكا بكەت، كو رێكخوشكەر بیت ئاسمانێ روژئاڤا بو فروكەیێن توركیا ڤەكەت، دا كو ھێرش بكەت بو سەر روژئاڤایێ كوردستانێ. ئەڤ ئێك ژی گەلەك دژوارە كو ئەمریكا د رەوشەك وەھا دا رەزامەندی ل سەر دەربریت. نوكە د سەردەمەكێ دا كو موەكێن ئێس-400 رادەستی توركیا ھاتینە كرن، و ھەرچەندە كو پروژەیەك ھاوبەش یا دیموكرات و جمھوریخوازان پێداگیری ل سەر ھندێ دكەت كو دڤێت ئابلوقەیا سیاسی – ئابوری و لەشكەری ل سەر توركیا بێتە سەپاندن، ئەما ترامپ ھەتا نوكە ئەڤ بریار جێبجێ نەكری یە. دبیت كو ترامپ ژ ڤێ یەكێ تێگەھیشتیبیت، یان ژی ترامپ دڤێت كو " بازار و دانوستاندنەكێ" د گەل ئەدروغان بكەت. ئەڤ بازار ژی دێ وەھا بیت كو توركیا دێ گەرانتی بدەت ئەمریكا كو ھێرش ناكەت سەر روژئاڤا، توركیا رێگر نابیت بو بەشداری یا رێڤەبەری یا روژئاڤا د دانوستاندنێن سیاسی ناسراو ب پروسەیا ژنێڤ، د بەرامبەر ترامپ ئابلوقەیا ئابوری ناسەپینیت سەر توركیا. د ھەمان دەم ژی تترامپپ باش دزانیت كو گوشارخستن بو سەر ئەردوغان دێ وی پتر نێزیكی روسیا و ئیرانێ بكەت، و بو پروسەیەك داھاتو یا ھێرشككرنا بو سەر ئیرانێ ترامپ پێویستی ب ھندێ ھەیە كو پێگەھا ئیرانێ لاواز بكەت و نەھێلیت توركیا ھاریكارێ ئیرانێ بیت. لەورا، كومەك فاكتەرێن كو ئاماژە پێھاتین كرن دبیت رێگر بن كو ترامپپ ھەتا نوكە ئابلوقەیا ئابوری بو سەر توركیا پەسەند نەكری یە. دبیت ژی كو ھەگەر ترامپ ئابلوقەیا ئابوری بو سەر توركیا بسەپینیت، ئەڤ ئێك ببیتە ھوكارێ ھندێ كو د ناڤخویا توركیا پپێگەھا ئەردوغان بھێز بیت، و دژایەتی یا بەرفرەتر یا ئەمریكا بێتە كرن و بو ھەلبژارتنێن داھاتو، ئەڤ ئێك دێ پێگەھا ھێزا ئوپوزیسیون ل توركیا لاوازتر بكەت. لەورا ژی ترامپ ڤێ یەككێ ژی ل بەر چاڤ دگریت كو داھاتوی یا سیاسی یا ئەردوغان ل توركیا ھێدی ھێدی بەرەڤ لاوازی تەمام بونێ دچیت، و پێویست ناكەت كو پتر ل دەڤ ھاولاتیێن توركیا، دژبەری یا ئەمریكا زێدەتر بیت. ھەروەھا ژی ئابلوقەیا ئابوری دێ بیتە ھوكارێ ھندێ كو ئەردوغان توشی " رەفعل" بیت بەرامبەر ئیدارەی ترامپ و ھێرش بكەت سەر روژئاڤایێ كوردستانێ و ئەڤ ئێك نەئێتە كونترول كرن. ترامپ د ڤێێ باوەرێ دا یە كو ئابوری یا توركیا ھەتا رادەیەك باش لاواز بویە و ژ بن كونترولێ دەركەڤتی یە، لەورا پێویستی ب سەپاندنا ئابلوقەیێن زێدەتر ناكەت. ھەروەھا نوكە ل ناڤخویا توركیا ھێزێن ئوپوزیسیونێ گوشار بو سەر ئەردوغان دكەن كو دانوستاندنێن راستەوخو د گەلل سوریا دا بكەت و ئێدی بابەتەك وەھا نەھێلیت ب ھیڤی یا روسیا یان ئیران یان ژی للایەنەك سێیەم.\nھێرشا توركیا بو سەر روژئاڤایا كوردستانێ، ئەگەر ئەمریكا رێگری ژێ نەكەت، د بوارێ باوەری دا دێ پێگەھا ئەمریكا ل دەڤ ھاوپەیمانێن وێ لاواز بكەت. ل ئالی دی ڤە توركیا ل بەرژەوەندیێن خوە ل دەڤەرێ دگەرھیت، ب شێوەیەكێ ھەر داگیركاری یەك یا خاكا سوریا ژ لایێ توركیا ڤە، دێ بیتە كارتەك یا گوشارا سیاسی ل سەر دیمشق ژ لایێ توركیا ڤە ژ بوی وەرگرتنا ئیمتیازێن سیاسی و ئابوری و ئاسایشی. نەدویرە ژی رێككەفتنێن نوی بێنە ڤاژو كرن كو پتر د بەرژەوەندی یا توركیا دا بن و د ڤی بواری دا دەست و پێیێن سوریا بێنە گرتن.\nژ لایێ دی ڤە، ھێرش و گوشارێن توركیا بو سەر روژئاڤا، دشێت ب ڤی شێوەیێ خواندن بو بێتە كرن، كو توركیا دڤێت ژ بوی ئاسایی كرنا پەیوەندیێن خوە د گەل ئەمریكا و قەرەبوكرنا ئابوری، ڤان گڤاشان ل ئەمریكا دكەت. توركیا دزانیت كو ئەمریكا بێ ھوكار وەبەرھێنان ل سەر روژئاڤایێ كوردستانێ نەكری یە، و نەشێت بەرامبەر ھێزا ئەمریكا د ڤی بواری دا خوراگر بیت، لەورا ب گوشاران دڤێت كو ب جولەكرن ب ھێزا لەشكەری و كومكرنا ھێزێ لەشكەری ل سەر سنورێ روژئاڤا.\nلەورا پرسا ھێرشەك لەشكەری بو سەر روژئاڤا گەلەك لاوازە، و ڤێ ژی ھندەك ھوكارێن خوە ھەنە. ئەمریكا ب رێك ڤەكرن بو توركیا كو ھێرشش بكەت بو سەر بنكەیێێن پ.ك.ك. ل ھەرێما كوردستانێ و رێگەپێدان ب بكارئینانا ئاسمانێ عێراقێ، دڤێت قەرەبویا كەسایەتی یا ئەردوغان د پرسێن سیاسیێن ناڤخوی بكەت. توركیا ب ھێرش كرن بو سەر بنكەیێن پ.ك.ك. ل باشورێ كوردستانێ دڤێت پێگەھا پ.ك.ك. گەلەك لاواز بكەت، ھەروەھا ژی گوشار ل سەر ھەرێما كوردستانێ دكەت، كو پێنگاڤێن جدی باڤێت ژ بوی رێگریكرن ژ چالاكیێن پ.ك.ك.ێ ل ھەرێما كوردستانێ. ب خوە ژی د ڤان دەمێن بورین ھێرشێن توركیا بو سەر پ.ك.ك. گوشارەێن مەزن ل سەر ڤێ رێككخراوەیێ كرینە، و چەندین سەركردەیێن لەشكەری و سیاسی د ھێێرشێن راستەوخویێن توركیا دا ھاتینە شەھید كرن.\nد. سەردار موسی شەریف- بەشێ زانستێ سیاسی- ز. دھوك\n5 كونفرانسی ئاسایشی مونشن لەژێر سێبەرێ بێ روژئاوایی بونی جیھان، Westlessness!\n6 توركیا لەناو گێژاوی ناكۆكییەكانی روژھەڵاتی ناوەراست\n7 وێنەیێ گەورە: شەرێ ئەمریكاو ئیران \n8 دورپێچكردنی ئەردوغان\n9 ئەردۆغان: پرسی سەرئێشە و سەرگێژی روژھەلات\n10 كورد د ناڤە كەوانا نەتەوەپەرەستی یا سیستەما سیاسی یا توركیا\n11 توركیا و پێكدادن د ناڤبەرا بەرژەوەندیان\n12 بۆ بەرێز وەزیری خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی ھەرێمی كوردستان


پەردەی پەنجا و پێنجەم: ئەرکەکەی - پاشای شکۆمەندی\nعیسای په‌روه‌ردگار بۆ ماوه‌ی سێ ساڵ له ناوچه‌كانی فه‌له‌ستین «ده‌گه‌ڕا و چاكه‌ی ده‌كرد و هه‌موو ئه‌وانه‌ی ئیبلیس ده‌ستی به‌سه‌ریاندا گرتبوو چاكی ده‌كردنه‌وه.» (كردار ١٠: ٣٨). خه‌ڵكانی هه‌ژار و ساده و ساكار خۆشیان ده‌ویست، به‌ڵام پیاوانی ئايینی جوله‌كه له ئۆرشه‌لیم خه‌ریكی پیلاندانان بوون بۆ كوشتنی- مه‌سیح ئاگاداری پیلانه‌كه‌یان بوو.\nكه ڕۆژانی به‌رزكردنه‌وه‌ی نزیكبووه‌وه، پێداگری كرد له‌سه‌ر ڕۆیشتنی بۆ ئۆرشه‌لیم. (لۆقا ٩: ٥١)\nئه‌گه‌ر بزانی كۆمه‌ڵێ پیاوی به‌دكار له شارێكی دووره‌وه خه‌ریكی پیلاندانانن بۆ گرتن و ئازاردان و كوشتنت، ئایا ڕوو له‌و شاره ده‌كه‌ی؟\nبه‌ڵام مه‌سیح به‌ره‌و شاره‌كه چوو.\nله‌و كاته‌وه عیسا ده‌ستی به ڕوونكردنه‌وه كرد بۆ قوتابییه‌كانی كه ده‌بێت بچێته ئۆرشه‌لیم، له‌وێ به ده‌ستی پیران و كاهینانی باڵا و مامۆستایانی ته‌ورات زۆر ئازار بچێژێت و بكوژرێت و له ڕۆژی سێیه‌م هه‌ستێنرێته‌وه. (مه‌تا ١٦: ٢١)\nعیسا ئه‌و پاشا زه‌مینییه نه‌بوو كه قوتابییه‌كانی چاوه‌ڕوانی بوون. قوتابییه‌كان له‌و باوه‌ڕەدا نه‌بوون خودا ڕێگه بدات تاكه هه‌ڵبژێردراوه‌كه‌ی ئازار بكێشێ و له‌خاچ بدرێ. بۆیه په‌ترۆس به عیسای گوت:\n«خودا نه‌كات گه‌وره‌م! هه‌رگیز ئه‌مه‌ت به‌سه‌رنه‌یه‌ت!»\nعیسا ئاوڕی دایه‌وه و به په‌ترۆسی فه‌رموو: «له‌به‌رچاوم لاچۆ، ئه‌ی شه‌یتان! تۆ كۆسپی له‌به‌رده‌مم، چونكه بیر له شته خوداییه‌كان ناكه‌یته‌وه، به‌ڵكو شتی مرۆڤانه.» (مه‌تا ١٦: ٢٢-٢٣)\nقوتابییه‌كان پێشبینیان ده‌كرد مه‌سیحی پاشا ئیمپراتۆریه‌تی داگیركه‌ری ڕۆم له‌ناو به‌رێت و حكومه‌تێكی نوێ له ئۆرشه‌لیم دابمه‌زرێنێ. ته‌نانه‌ت له كاتێكدا گه‌شتیان ده‌كرد، قوتابییه‌كان له‌نێو خۆیاندا مشتومڕی ئه‌وه‌یان بوو كێ له‌و حكومه‌ته‌دا به‌رزترین پله وه‌رده‌گرێت. بۆیه مه‌سیح به قوتابییه‌كانی گوت،\n«ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێت له‌نێوتاندا پایه‌ی به‌رز بێت، با ببێته خزمه‌تكارتان… هه‌روه‌ك كوڕی مرۆڤ كه نه‌هاتووه تاكو خزمه‌ت بكرێت، به‌ڵكو خزمه‌ت بكات و ژیانی خۆی به‌خت بكات.» (مه‌تا ٢٠: ٢٦، ٢٨)\nمه‌سیح هات بۆ سه‌ر زه‌وی بۆ زاڵبوون به‌سه‌ر شه‌یتان و حكومڕانیكردن له دڵی مرۆڤه‌كاندا: نه‌ك بۆ داگیركردن و زاڵبوون به‌سه‌ر پاشایه‌تییه زه‌مینی و سیاسییه‌كاندا. بۆیه عیسا ده‌فه‌رموێ:\n«پاشایه‌تی خودا له نێوتاندایه.» (لۆقا ١٧: ٢١)\nبه‌ڵام پێش ئه‌وه‌ی پاشا ئاسمانییه‌كه حوكمڕانی له دڵی مرۆڤه‌كاندا بكات (پاشان له ته‌واوی جیهان)، ده‌بێت یه‌كه‌م جار باجی گوناهی جیهان بدات و زاڵبوون به‌سه‌ر مردندا جێبه‌جێ بكات.\nئه‌مه بوو ئه‌ركی عیسا له‌سه‌ر زه‌وی.


له‌م ساڵانه‌ی دواییدا، نه‌ریتێكی نامۆ له دنیای ئه‌ده‌بی ئێمه‌دا ده‌ركه‌وتووه و به‌داخه‌وه خه‌ریكه ده‌بێته دیارده‌یه‌ك، كه ئه‌ویش نووسینی به ناو ڕۆمانه له‌لایه‌ن كه‌سانێكه‌وه كه هیچ ئه‌زموونێكی نووسینی ڕۆمان و هیچ شاره‌زایه‌كییان له هونه‌ری نووسینی ڕۆمان نییه.بگره واده‌زانن گێڕانه‌وه‌ی ڕووداوێك، یانیش ئه‌ندێشه‌سازیی و فه‌نتازیایێكی نێوخه‌یاڵییان، به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی بیخه‌نه سه‌ر كاغه‌زو بوێری ئه‌وه‌شیان هه‌بێت ناوی بنێن ڕۆمان.تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی له ساڵێكدا، چه‌ندین به‌ناو ڕۆمان ده‌كه‌ونه به‌ردیده‌ی خوێنه‌ر به بێ ئه‌وه‌ی هیچ چێژوجوانییه‌كی پێ ببه‌خشن.\nئه‌گه‌ر به مێژووی نووسین و قۆناغه‌كانی ئه‌ده‌بی كوردی دابچینه‌وه، ده‌بینین له هه‌ریه‌ك له‌و قۆناغانه‌دا، ته‌نها چه‌ند ڕۆماننووسێك ده‌ركه‌وتوون و ڕۆمانیان نووسیوه، چونكه هه‌موو كه‌س بوێری ئه‌وه‌ی نه‌بووه ورێنه‌یه‌ك چاپ بكات و ناوی بنێت ڕۆمان، وه‌ك ئه‌وه‌ی ئێستاو له‌لایه‌ن ئه‌و نه‌وه‌یه‌وه ده‌یبینین. كه ڕه‌نگه تیایاندا بێت، له هه‌موو ژیانیدا بیست ڕۆمانی نه‌خوێنبێته‌وه.\nله ڕاستیدا، ئه‌وه‌ی زه‌مینه‌ی بره‌ودانی بۆ ئه‌و جۆره به‌ناو ڕۆمانانه ڕه‌خساندووه و ڕه‌واجی پێداون، به داخه‌وه ستاییشنامه و پیاهه‌ڵدانی نابابه‌تییانه‌ی به‌شێك له‌وانه‌یه كه گوایه لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی و ئه‌كادیمی ده‌نووسن و ستاییشی ئه‌و به‌ناو ڕۆمانانه ده‌كه‌ن له په‌راوێزی هاوڕێیه‌تی و شارچییه‌تی و ئایدۆلۆژییه‌وه، كه‌چی ده‌یان ده‌قی جوانی دیكه فه‌رامۆش ده‌كه‌ن. له كاتێكدا به بڕوای من وه‌ك خوێنه‌رێك، ئه‌و جۆره به‌ناو ڕۆمانانه نه‌ك نابێت ستاییش بكرێن، به‌ڵكو ده‌بێ زۆر به قووڵی ڕه‌خنه بكرێن، هیچ نه‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی سنوورێك له به‌رده‌م كه‌سانی تر دابنرێت كه ئه‌وانیش نه‌كه‌ونه هه‌ڵه‌ی نووسینی ڕۆمانه‌وه كه یه‌كێكه له جوانترین و پڕچێژترین ژانڕی ئه‌ده‌بی.\nبێگومان ئه‌گه‌ر نووسین به گشتی وه‌ك په‌یامێك به‌ده‌ر له هونه‌ری نووسین و چێژ ببینین، ئه‌وا ئه‌و په‌یامه له ڕۆماندا تا سنوورێكی گه‌وره ده‌ڕوات. چونكه ده‌شێ ڕۆمان ئه‌و ڕووبه‌ره كراوه‌یه بێت كه خوێنه‌ر لێیه‌وه ئاشنای نه‌ته‌وه‌یه‌ك به هه‌موو سیما نه‌ته‌وه‌ییه‌كانییه‌وه بێت. خوێنه‌ر كه ڕۆمانه‌كانی خالید حوسێنی ده‌خوێنێته‌وه ئه‌فغانییه‌كان ده‌ناسێت، كه قه‌دی بامبۆ ده‌خوێنێته‌وه، ئازاری كاره‌كه‌ره فلیپینییه‌كانی به‌ده‌ستی عه‌ره‌به ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانی كه‌نداو دێته به‌رچاو، كه حه‌سارو سه‌گه‌كانی باوكم ده‌خوێنێته‌وه، سته‌می په‌تریاكی كۆمه‌لگای كوردی دێته به‌رچاو.چونكه له بنه‌ڕه‌تدا، ئه‌وانه له ماهیه‌تی ڕاسته‌قینه‌ی ڕۆماننووسین گه‌یشتوون. كه‌چی كاتێ سه‌رنج له به‌ناو به‌شێكی زۆری ڕۆمانی ئێستا ده‌ده‌ین، به‌تایبه‌تیش نه‌وه‌ی ئێستا، ده‌بینین نه‌ك هه‌ر ئه‌و نووسینانه ناچنه خانه‌ی ڕۆمانه‌وه، به‌ڵكو وه‌همسازییه‌كه كه‌له زۆركاتدا نووسه‌ره‌كه‌شی له به‌ردرێژدادڕی و ناشاره‌زایی له هونه‌ری نووسینی ڕۆمان، خۆشی نازانێت چی ده‌ڵێت.\nزۆر له‌و بنووسانه ڕۆمان به ڕووداو تێگه‌یشتوون، یاخود به ناونانی سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ی كاره‌كته‌ره‌كان وه‌ك پایان و گولناڤ (كه‌لاساییكردنه‌وه‌یه‌كی زه‌ق و كۆپیكراوی ناوی كاره‌كته‌ره‌كانی ڕۆمانه‌كانی به‌ختیار عه‌لی)یه، واده‌زانن ڕۆمانیان نووسیوه. كه‌چی به پێچه‌وانه‌وه هه‌ر ته‌نها ئه‌و كاتانه وه‌ك ڕۆمان ده‌بینرێن كه چاپ ده‌كرێن، ئیدی ده‌چنه په‌راوێزی مێژوو و فه‌رامۆش ده‌كرێن، له كاتێكدا تا چه‌ندین ڕۆمان هه‌ن، وێرای زه‌مه‌نێكی درێژ له نووسینیان،كه‌چی هێشتا به زیندوویی له هزری خوێنه‌ری كورد ماونه‌ته‌وه.چونكه ڕۆمانی نه‌مر، پێویستی به‌ناساندن نییه، به‌ڵكو خۆی خۆی به‌سه‌رخوێنه‌ر ده‌سه‌پێنێت. (له‌دایكبوونی دووه‌م) ناوی كتێبێكه كه ناوی ڕۆمانی به سه‌ره‌وه‌یه.\nكاتێ وه‌ك خوێنه‌رێك له خوێنه‌وه‌ی ئه‌و به‌ناو ڕۆمانه بوومه‌وه، دیمه‌ن و ڕووداوه‌كانیم، وه‌ك فلمێكی كۆمێدی كه لۆكێشنه‌كانی هیچ په‌یوه‌ندی مۆنتاژی و سینه‌مایان به‌یه‌كه و نییه هاته به‌رچاوه.چونكه بنووسی ئه‌و به‌ناو ڕۆمانه‌ش، له ڕۆمانه‌كه‌یدا باسی هه‌موو شتێك ده‌كات و هه‌ر شتێك به خه‌یاڵی داهاتبێت، وه‌ك قووتووی عه‌تار ئاخنیویه‌ته ڕۆمانه‌كه‌ی.\nئه‌م كتێبه، به‌رهه‌می وه‌همسازیی نووسه‌ره‌كه‌یه‌تی كه دواجار كه خوێنه‌ر له خوێنه‌وه‌ی ده‌بێته‌وه، نازانێت ئه‌وه‌ی خوێندییه‌وه ڕۆمان بوو، یان ورێنه‌ی نووسه‌رێك. چونكه ئه‌وه‌نده ڕووداوی نابابه‌تی، وه‌همی و نائۆرگانیكی كه هیچ په‌یوه‌ندییان به‌یه‌كه‌وه نییه له به‌ناو ڕۆمانه‌كه‌یدا هه‌ن.بۆنموونه:(ده‌مێك باسی ڤیستیڤاڵی شیعرو چیڕۆك ده‌كات، ده‌مێك باسی فیرعه‌ون و نوح و موسا ده‌كات، ده‌مێك باسی كاك ئه‌حمه‌دی شێخ و مارفی نۆدێی ده‌كات، ده‌مێك باسی ته‌لاقدانی ژن و بێ لانه كه‌وتنی منداڵ ده‌كات، ده‌مێك باسی دروستكردنی ئاده‌م و خوا ده‌كات، ده‌مێك نووسه‌ران به خوێری و سه‌رسه‌ری ده‌ناسێنێت، ده‌مێك باسی كه‌مپی په‌نابه‌ران و ژیانی ئینگلیزه‌كان ده‌كات، ده‌مێك باسی ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی دیوان ده‌كات) تا سه‌ره‌نجام هیچ ناڵێت، چونكه له بنه‌ڕه‌تدا ئه‌وه‌ی نووسیویه‌تی وه‌همه نه‌ك ڕۆمان.\nمن زۆرجار ئه‌و نووسه‌رانه‌م به مه‌له‌وانێكی نه‌زان له ده‌ریایێكی قووڵ دێنه به‌رچاو كه بێگومان چاره‌نووسیان خنكانه. نووسه‌ری ئه‌و جۆره ڕۆمانانه‌ش، خۆیان له قه‌ره‌ی ڕۆمان ده‌ده‌ن به بێ ئه‌وه‌ی بزانن ڕۆمان چییه و هونه‌ره‌كانی نووسینی ڕۆمان چین. لێره‌دا ئێمه وه‌كو خوێنه‌رێك له سه‌ركۆی ڕۆمانه‌كه ناوه‌ستین، ته‌نها ئاماژه به‌و هه‌ڵه بابه‌تی و زمانه‌وانییانه ده‌كه‌ین كه نووسه‌ر له ڕۆمانه‌كه‌یدا تێی كه‌وتووه كه پێده‌چێت هیچ پێداچوونه‌وه‌یه‌كی بۆ نه‌كردبێت.چونكه له زۆر شوێنی ڕۆمانه‌كه‌یدا، شتێكی نووسیوه، كه‌چی هه‌ر له‌هه‌مان په‌ڕه‌گراف ڕه‌تی كردۆته‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌ستی پێ بكات. له‌خواره‌وه ئاماژه به به‌شێك له‌و هه‌ڵانه ده‌كه‌ین:\n*لاپه‌ڕه 9 نووسیویه‌تی:(سێ چوكلێتی زۆر ساده‌ی هێنایه ده‌ركه هیچ خاسیه‌تێكی تایبه‌تییان نه‌بوو، دانه جیاوازه‌كه‌ی دایه پاوان). پرسیاری من وه‌ك خوێنه‌رێك ئه‌وه‌یه،ئه‌گه‌ردانه‌یه‌كییان جیاواز بووبێت، مانای وانیه خاسیه‌تێكی تایبه‌تی هه‌بووه؟.\n*لاپه‌ڕه 24 نووسیویه‌تی:(خه‌نجه‌ری زۆر تیژ). زۆرتیژ چ مانای هه‌یه جگه له درێژكردنه‌وه‌ی ڕسته و ڵاپه‌ڕه نه‌بێت؟ مه‌گه‌ر خه‌نجه‌رو شمشێرخۆیان هێمانین بۆ تیژی؟.\n*لاپه‌ڕه 36 نووسیویه‌تی:(زگی قه‌ڵه‌م). تا ئێستا، هه‌زاران ڵاپه‌ڕه‌ی ڕۆمانم خوێندوونه‌ته‌وه، هیچ ده‌ربڕینێكم نه‌دیوه هێنده ناهونه‌ری و نائستاتیكی. ئه‌و ده‌ربڕینانه ده‌رخه‌ری ئه‌و ڕاستییه‌ن كه چۆن كه‌سانێك به زمانێكی هه‌ژار له ڕووی ده‌ربڕینه‌وه ده‌یانه‌وێت ڕۆمان بنووسن!.\n*لاپه‌ڕه 37نووسیویه‌تی:( ته‌واو و كامل). هه‌ردووكییان یه‌ك مانایان هه‌یه.\n*لاپه‌ڕه 40 نووسیویه‌تی:(وه‌نه‌وزێك له نێوان خه‌و و بێ ئاگایی دایگرتم). دیاره لای ئه‌و ، وه‌نه‌وز مانای له نێوان خه‌و و بێ ئاگایی نییه !.\n*لاپه‌ڕه 46نووسیویه‌تی:(ڕێگاكه به پێیان هه‌شت ده‌قه بوو، نه‌ده‌كرا به‌درێژایی ئه‌و ڕێگه‌یه هیچ نه‌ڵێم). سه‌رنج له درێژی ڕێگاكه و ماوه‌ی خوله‌كی ڕێگاكه بده‌ن!!.\nلاپه‌ڕه 74 نووسیویه‌تی:(تكاو رجا).بێگومان هه‌ردووكییان یه‌كن.\nلاپه‌ڕه 77 نووسیویه‌تی:( ئه‌و ژنه كه‌ره‌ی من چی نه‌كرد) ئه‌گه‌ر ڕۆمانێك ژن به كه‌ر بچوێنێت، كه كه‌ر هێمای بێ ئه‌قڵی و گه‌مژه‌ییه، ئاخۆ شایه‌نی ئه‌وه‌یه خوێنه‌ران بیخوێننه‌وه و كاتی خۆیانی بۆ ته‌رخان بكه‌ن؟.\n*لاپه‌ره 78 نووسیویه‌تی:(ئه‌و ژنه مالۆسه‌ی من). دیاره بنووسی ڕۆمانه‌كه دڵی به‌وه‌نده ئاوی نه‌خواردۆته‌وه كه ژن به كه‌ر بچوێنێت، بۆیه ئه‌مجاره‌یان به به‌رازی ده‌چوێنێت!!.\n*لاپه‌ڕه 79نووسیویه‌تی:( نووسه‌ره‌كان لای من خوێڕی و سه‌رسه‌ری موحته‌ڕه‌من، بوده‌ڵه و قونلێكه‌وتوون، وه‌ك ئه‌فلام كارتۆنن). كۆمێدیاكه له‌وه دایه خۆشی نووسه‌ره!!!..\nڵاپه‌ڕ 82:( ئه‌مجاره‌یان نووسه‌ر ڕێزێكی تر بۆ نووسه‌ران له نێو ڕۆمانه‌كه‌ی دائه‌نێت، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه ده‌یانكات به كه‌ر!!).\n*لاپه‌ڕه 82نووسیویه‌تی:(كتێب ئه‌و ژه‌هره پیسه‌یه كه مرۆڤ ده‌كاته ده‌عباو قاڵۆنچه).ئه‌و به‌ڕێزه، به ئاشكرا ده‌یه‌وێت خه‌ڵك فێری نه‌خوێنده‌واری و جه‌هل بكات، له ڕێی نابووتكردن وپیس نیشاندانی كتێب. كه‌چی گوایه ڕۆمانیش ده‌نووسێت!!.\nلاپه‌ڕه 85 نووسیویه‌تی:(كتێبی پڕ له گوو). له ڕاستیدا، كاره‌ساته ئه‌و گاڵته‌جارییانه ناوبنرێن ڕۆمان، له‌وه كاره‌ساتریش ئه‌وه‌یه ده‌زگا هه‌بێت بۆیان چاپ بكات!!..\n*لاپه‌ڕه 94 نووسیویه‌تی:(خوێڕیه‌تیش قانونی خۆی هه‌یه، ده‌بێ بزانێت به‌رامبه‌ر به‌كێ خوێڕی ده‌بیت). ڕۆمان جیهانێكی بچوككراوه‌یه، سه‌یرم پێ دێت لای كه‌سانێك ڕۆماننووسین هێنده ساده و بێ به‌هاو بێ مانا بێت، كه شوێنی ئه‌و جۆره ده‌ربڕینانه‌ی تێدا ببێته‌وه!!..\n*لاپه‌ڕه 116 نووسیویه‌تی:( وه‌قف و وه‌ستان) هه‌ردووكییان هه‌ریه‌كن.\n*لاپه‌ڕه 126 نووسیویه‌تی:(ئه‌وشێتانه‌ی عه‌قڵێكییان نه‌بووخۆیان داپۆشن). جا ئه‌گه‌ر ئه‌قڵیان هه‌بوایه بۆ شێت ده‌بوون!.\n*لاپه‌ڕه 245نووسیویه‌تی:(مرۆڤ ئاوس بێت به‌نهێنی) سه‌رنج له‌و ده‌ربڕینه ناهونه‌رییه بده‌ن.\n*لاپه‌ڕه 246نووسیویه‌تی:(خودا حیسابی بانكی بۆ عه‌بده‌كانی ده‌كاته‌وه). له‌ڕاستیدا، ئه‌و جۆره گوزارشتكردنانه، نیشانه‌ی هه‌ژاری نووسه‌رن له نووسینی ڕۆمان!.\n*لاپه‌ڕه 254نووسیویه‌تی:(ئه‌و ڕێگه‌یه مه‌له‌وانی تایبه‌تی گه‌ره‌كه). سه‌رنج له ڕێگه و مه‌له‌وانی بده‌ن!.\n*لاپه‌ڕه 286نووسیویه‌تی:( یه‌ك مانگی ته‌واو قه‌له‌ق و ڕاڕابوو).مه‌گه‌ر قه‌له‌ق و ڕاڕا هه‌ردووكییان هه‌ریه‌ك نین؟.\n*لاپه‌ڕه 315نووسیویه‌تی:( هه‌روه‌ك ئه‌و دایكه‌ی كه مناڵی نابێت). جا كه مناڵی نه‌بووه چۆن دایك بووه؟!.\nهه‌ر له كتێبه‌كه‌دا ده‌یان هه‌ڵه‌ی ڕێنووس و ده‌ربڕین هه‌ن، كه به‌هه‌ڵه نووسراون و مانای وشه‌كانییان تێكداوه وه‌ك:\n*لاپه‌ڕه 56 نووسیویه‌تی:(بانگێكی له‌و كوڕه كرد) سه‌یری ئه‌و داڕشتنه زمانه‌وانییه بكه‌ن.\n*لاپه‌ڕه 57 نووسیویه‌تی:( ئه‌و غوربه‌ته به ئاشكرا به‌ناوچاوانییه‌وه نووسرابوو).\n*لاپه‌ڕه 58 نووسیویه‌تی:( كه گه‌یشتینه هۆڵی ناو فیستیڤاڵه‌كه). له كتێبه‌كه مه‌به‌ست ئه‌و هۆڵه‌یه كه فیستیڤاڵه‌كه‌ی لێ ده‌كرێت، كه‌چی به‌هۆی داڕشتنی هه‌ڵه‌وه چۆن مانای ڕسته‌كه گۆڕاوه.\n*لاپه‌ڕه 71 نووسیویه‌تی:(مه‌كه) بێگومان هه‌ڵه‌یه ده‌بێ بنووسرێت(مه‌ككه)چونكه مه‌به‌ست شاری(مه‌ككه)یه.\nلاپه‌ڕه 83نووسیویه‌تی:( ئه‌و باوشه گه‌رمه). كه مه‌به‌ست باوه‌شه.\n*لاپه‌ڕه 86نووسیویه‌تی:(مللی ڕێی گرته به‌ر). كه ده‌بوو بنوسێت(ملی ڕێی گرته به‌ر).واته به‌یه‌ك پیتی(ل)نه‌ك دوو.\nلاپه‌ڕه 138 نووسیویه‌تی:( خۆێن). كه‌مه‌به‌ست خوێنه!.\nلاپه‌ڕه 140 نووسیویه‌تی:(گرنگرترین).\nئه‌مانه و زۆر هه‌ڵه‌ی دیكه‌ش. بێگومان هیچ ژانرێكی ئه‌ده‌بی وه‌كو ڕۆمان،پێویستی به ئاگایی و ڕۆشنبیرییه‌كی قووڵ نییه. ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت به زمانێكی هه‌ژار له ڕووی ده‌ربڕینه‌وه و به پاشخانێكی ڕۆشنبیری لاوازه‌وه ڕۆمان بنووسن،له هه‌نگاوی یه‌كه‌مدا سه‌ركه‌وتوو نابن. ئه‌وانه وه‌همێك و ورێنه‌یه‌كی نێوخه‌یاڵی خۆیان ده‌خه‌نه سه‌ر كاغه‌زو ناوی ده‌نێن ڕۆمان، به‌داخه‌وه له‌وه‌ش دڵنیان كه زۆر كه‌من ئه‌وخوێنه‌رانه‌ی وه‌هم و ڕۆمان له یه‌كتری جیابكه‌نه‌وه، بۆیه ده‌زانن كاره‌كه‌یان به بێده‌نگی تێده‌په‌ڕێت. له‌دایكبوونی دووه‌م، هیچ بنه‌مایه‌كی ڕۆمانی تێدا نییه له ڕوانگه‌ی من وه‌ك خوێنه‌رێك. هه‌ر ڕۆمانێك خوێنه‌ر به‌دوای خۆی كه مه‌ندكێش نه‌كات، بڕوام وایه نووسینێكی ساده و ئاساییه به‌ناوی ڕۆمان كه هه‌موو كه‌س ده‌توانێت بینووسێت. هیوادارم ڕۆمانیش به ده‌ردی شیعر نه‌چێت، كه دوایین ژانڕه له ئێستادا ده‌زگاكانی چاپ و بڵاو كردنه‌وه بیر له‌چاپكردنی بكه‌نه‌وه!!!…\n*په‌راوێز/ له دایكبوونی دووه‌م/ نووسینی( پێشڕه‌و عه‌بدوڵا)/ ساڵی چاپ_ 2019.\n*ئه‌م بابه‌ته له ڕۆژنامه‌ی وشه بڵاوكراوه‌ته‌وه…


botan 23/05/2020 - 13:44 بڵاوکراوەتەوە لە وه‌رزش\nچه‌ند یاریزانێك ئاستێكی به‌رزیان له‌خولی نایابی ئینگلته‌را پێشكه‌ش كرد به‌ر له‌ڕاوه‌ستانی یارییه‌كان به‌هۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا.\nئێستاش گومان ده‌كرێت ئه‌و یاریزانانه له‌سه‌ر هه‌مان ئاست به‌رزی به‌رده‌وام بن به‌تایبه‌تی به‌هۆی زۆری یارییه‌كان له‌سه‌ر یه‌كتری و ئه‌نجامدانی مه‌شق و راهێنان له‌ماوه‌ی رابردوو ته‌نها له ماڵه‌وه.\nله‌م راپۆرته باس له چوار یاریزان ده‌كه‌ین كه ده‌یانه‌وێت له‌سه‌ر ئاسته به‌رزه‌كه‌یان به‌رده‌وام بن.\nبۆكایۆ ساكای یاریزانی ئینگلیزی به‌ڕه‌گه‌ز نێجیری ، ئه‌م یاریزانه ئاستێكی به‌رزی له‌گه‌ڵ ئه‌رسناڵ له‌م وه‌رزه پێشكه‌ش كردووه سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی له‌چه‌ندین بۆنه شوێنی یاری كردن گۆڕاوه له‌لایه‌ن راهێنه‌ر .\nله‌سه‌رده‌می ڕاهێنه‌ر ئۆنای ئیمری ساكای ته‌مه‌ن 18 ساڵه له باڵی چه‌پ یاری ده‌كرد كاتێك به پلانی 4-2-3-1 یارییان ده‌كرد.\nله‌كاتێكدا له ناوه‌ڕاستی ئه‌م وه‌رزه ئارتیتا شوێنی ئیمری گرته‌وه شوێنی یاری كردنی ساكای گۆڕی به‌هۆی پێكانی سیاد كۆلاسیناچ و كیران تیرنی.\nساكا له به‌رگری لای چه‌پ یاری ده‌كات و ئاستێكی به‌رز پێشكه‌ش ده‌كات ، ڕه‌گه‌زێكی سه‌ره‌كی پێكهاته‌ی تیپه‌كه‌یه‌و تا ئێستا له‌م وه‌رزه 10 گۆڵی دروست كردووه.\nیاریزانی دووه‌م بیلی جیلمۆره ئه‌م یاریزانه لاوه تاوی خۆی به زێڕ نوسیوه‌ته‌وه ، ئه‌م یاریزانه‌ی چێڵسی رۆژ و شه‌و بۆته جێگای خۆشه‌ویستی هانده‌رانی چێڵسی.\nفرانك لامپاردی راهێنه‌ری چێڵسی جیلمۆری وه‌ك یاریزانی سه‌ره‌كی له‌یاری به‌رامبه‌ر لیڤه‌رپول به‌شداری پێ كرد له جامی ئینگلته‌را كاتێك به‌ئه‌نجامی (3-0) گۆڵ براوه بوون.\nله‌وكاته‌وه ره‌خنه‌گران پێشبینی داهاتوویه‌كی گه‌ش بۆ بیلی جیلمۆر ده‌كه‌ن ، به كاپتنی پێشووی مانچسته‌ریۆنایتد رۆی كین به‌راوردی ده‌كه‌ن.\nسێیه‌م یاریزان جۆ گۆمێزه ، ئه‌م یاریزانه‌ی به‌رگری له‌سه‌ره‌تای ئه‌م وه‌رزه له‌گه‌ڵ لیڤه‌رپول به‌شداری نه‌كرد ، به‌ڵام ئه‌و دۆخه‌ی له تیپه‌كه دروست بوو چه‌ند یاریزانێك توشی پێكان بوو ئه‌م یاریزانه‌ی كرده یاریزانی سه‌ره‌كی.\nله‌سه‌ره‌تای ئه‌م وه‌رزه یۆرگن كلوبی راهێنه‌ر گویل ماتیبی له پێكهاته‌ی سه‌ره‌كی یاری پێ ده‌كرد، پاش ئه‌وه‌ی ئه‌و توشی پێكان بوو به‌شداری به دیان لوفرین كرد ئه‌ویش توشی پێكان بوو ئێستا گۆمێز هێزێكی گه‌وره‌ی به به‌رگری تیپه‌كه داوه له‌پاڵ فیرگل ڤان دایك.\nدواین یاریزانی ئۆدیون ئیگالۆی یاریزانی مانچسته‌ریۆنایتده ، هانده‌ران توشی سه‌رسامی بوون كاتێك یانه‌كه گرێبه‌ستی له‌شێوه‌ی خواستن له‌گه‌ڵ ئه‌م هێرشبه‌ره نێجیریه ته‌مه‌ن 30 ساڵیه كرد كه له یانه‌ی شینگها شینوای چینی یاری ده‌كرد .\nبه‌ڵام ئه‌م یاریزانه خاوه‌ن ئه‌زمونێكی زۆری یاری كردنه له ئینگلته‌را له‌گه‌ڵ یانه‌ی واتفۆرد له‌سه‌ر ئاست به‌رزی به‌رده‌وام بوو.\nئه‌م یاریزانه له‌دوای په‌یوه‌ندی كردنی به مانچسته‌ریۆنایتد له هه‌شت یاری به‌شداری كردووه‌و چوار گۆڵی تۆمار كردووه‌و، ئێستا هانده‌ران داوا ده‌كه‌ن گرێبه‌سته‌كه‌ی له خواستنه‌وه بكرێته هه‌میشه‌یی.


پێگەی "هۆڵیود ریپۆرتەر"،ڕۆژی دوشەممە، رایگەیاند، هیلاری كلینتۆن، وەزیری پێشوی دەرەوەی ئەمریكاو چێڵسی كچی، كاردەكەن لەسەر بەرهەمهێنانی زنجیرە درامایەكی تەلەفزیۆنی لەبارەی بەرخۆدانی ژنە شەڕڤانانی كورد لە كۆبانێ دژبە چەكدارانی رێكخراوی داعش.\nئاوێنە: بەپێی هەواڵێكی پێگەكە، زنجیرە دراماكە لەڕێگەی كۆمپانیای "هیدن لایت"ەوە بەرهەم دەهێنن كە هیلاری كلینتۆن و چێڵسی كچی خاوەندارێتی ئەو كۆمپانیایە دەكەن.\nزنجیرە دراماكە پشت بە كتێبەكەی "گیال زیمك لێمۆن" دەبەستێت بەناونیشانی "كچانی كۆبانێ: چیرۆكی یاخیبون و ئازایەتی و دادپەروەری."\nكتێبەكە كە بڕیارە رۆژی 16ی شوبات لەلایەن دەزگای "پەنگوین پرێس"ەوە بڵاوبكرێتەوە، لەسەر بنەمای سەدان سەعات چاوپێكەوتن و راپۆرتی مەیدانی سەبارەت بە یەكینەكانی پاراستنی ژنان(یەپەژە) لە رۆژئاوای كوردستان، نوسراوە.\nهیلاری كلینتۆن وتویەتی: كچانی كۆبانێ، گێڕانەوەیەكی نائاساییە لەبارەی ژنانێكی ئازاو كۆڵنەدەر لەبەرخۆداندا لەپێناو دادپەروەری و یەكسانی. هایدن لایت-مان بۆ بەرزڕاگرتنی ئەو پاڵەوانانە دامەزراند كە ناسراون یاخود نا، ئەوانەی كە زۆرجار ئازایەتیان نادیدە دەگیرێت، هیچ شتێك لەوە زیاتر خۆشحاڵمان ناكات كە دەتوانین ئەم چیرۆكە ئیلهامبەخشە پێشكەش بە بینەران لەسەرتاسەری جیهان بكەین.\nکۆی سه‌ردان: 22487925


لاڤرۆڤ: پەیوەندییەكانمان لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژئاوایی لە خراپترین ئاستدایە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزیری دەرەوەی ڕوسیا ئاشكرایدەكات، پەیوەندییەكانی وڵاتەكەی لەگەڵ ئەمریكا و هاوپەیمانە ڕۆژئاواییەكانی لە خراپترین ئاستدایە.\nسێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا ئاشكرایكرد، وتەكانی جۆ بایدن سەرۆكی ئەمریكا لە بارەی ڤلاديمیر پوتن، كە بە بكوژ ناویبردبوو، قێزەونن، هەر بۆیە مۆسكۆ بڕیاریداوە چاو بە پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئەمریكادا بخشێنێتەوە.\nلاڤرۆڤ باسی لەوەشكرد، ڕوسیا بە مەبەستی ڕەواندنەوەی ئەو بارگرژییە، پێشنیازی كردبوو، كە پەیوەندییەكی تەلەفونی لە نێوان پوتن و بایدندا ئەنجام بدرێت، بەڵام لایەنی ئەمریكی ڕەتیكردبووەوە.\nوەزیری دەرەوەی ڕوسیا ئاماژەی بەوەشكرد، لەئێستادا پەیوەندییەكانیان لەگەڵ ئەمریكا و هاوپەیمانە ڕۆژئاواییەكانی لە نزمترین و خراپترین ئاستدایە.\nسێرگی لاڤرۆڤ ئەوەشی خستەڕوو، سەرباری ئەو پەیوەندییە خراپە هەموولایەك باش دەزانن كە مەترسییەكانی بەردەوام بوونی ئەو دۆخە لە چ ئاستێكدایە.\nدوای وتەكانی بایدن لە بارەی پوتن، ڕوسیا باڵیۆزی خۆی لە واشنتۆن كشاندەوە، لاڤرۆف سەبارەت بە كاتی گەڕانەوەی باڵیۆزەكەیان بۆ ئەمریكا وتی، تائێستا لەو بارەوە بڕیاریان نەداوە و ئەو بڕیارە لەدەست ڤلاديمیر پوتندایە.


بە سێ رۆژ کێشت دابەزێنە\n22/7/2020 02:57 PM\nستایی ژیان لەم سەردەمەدا کارێکی کردووە کە هەمووان ئارەزووی دابەزینی کێش بکەن. هەر بۆیە زۆر کەس رجیمی جۆراوجۆر پەیڕەو دەکەن و خواردن و خواردنەکانیان سنووردار دەکەنەوە. لەدرێژەدا لەگەڵ رجیمێکی تایبەت و کورتماوە ئاشنا دەبین کە قاوە سەرەکیترین بەشەکەیەتی و لە ٣ رۆژدا ئەنجام دەدرێت.\nبۆ نانی بەیانی کوپێک قاوە بخۆ بەبێ شەکر، نیو سندی بخۆ، لەگەڵ پارچەیەک تۆست بە کەرەی عەلیبابا. لە نێوان بەیانی و نیوەڕۆ کوپێک قاوەی تاڵ بخۆ، نیوەڕۆ پارچەیەکی بچوک سنگی مریشک لەگەڵ سەوزە بخۆ، لە بەینی نیوەڕۆ و ئێوارە کوپێک قاوە لەگەڵ کەوچکێک ئاوی لیمۆ بخۆ، بۆ ئێوارە نیو قتوی ماسی تونە و پارچەیەک تۆست بخۆ.\nبۆ ژەمی بەیانی پارچەیەک تۆست لەگەڵ کوپێک قاوە بخۆ، چەند کاتژمێرێک دواتر کوپێک قاوەی بێشەکر بخۆ لەگەڵ پسکیتی رجیم، بۆ نیوەڕۆ پارچەیەک ماسی بخۆ لەگەڵ زەڵاتەی سەوزە، بۆ ئێوارە کوپێک قاوە بخۆ لەگەڵ دو دانە پسکیتی رجیم.\nبۆ بەیانی پارچەیەک تۆست و یەک کەوچکی چا مرەبای سێوی کەمشەکر بخۆ، لەگەڵ کوپێک قاوە، چەند کاتژمێرێک دواتر قاوەی بێشەکر بخۆ، بۆ نیوەڕۆ، پارچەیەک ماسی و پارچەیەک تۆست بخۆ، بۆ ئێوارە ماستی بێشەکر بخۆ، لەگەڵ میوەیەکی وەرزی.\nلە سێ رۆژ زیاتر ئەم رجیمە پەیڕەو مەکەن و ئەگەر نەخۆشییەکی تایبەتتان هەیە وا باشترە بەر لەوەی ئەم رجیمە ئەنجام بدەیت، لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕی خۆراک راوێژ بکەیت.


2018-01-29 – basknet.org\nئەرشیفی ڕۆژانە: 2018-01-29\nبەهمەن ئەحمەد مامۆستای ناڕازی راگەیاند، وەك رۆژانی رابردوو ئەمڕۆش ژمارەیەكی زۆر لە قوتابخانەكان بایكۆتی دەوامیان كردووەو وەك پێشتر بڕیارمانداوە بەهیچ شێوەیەك رێگە نادەین یاری بە قووتی مامۆستایان بكرێت لەنێوان هەرێم‌و بەغدادا. ئاشكراشیكرد، تاكو موچەی تەواوەتی وەرنەگرین ناچینە هۆڵەكانی خوێندن، چونكە ئەمە بایكۆت نییە، ئەمە ئەو حاڵەتەیە كە مامۆستا ناتوانێت دەوام …\nرابەری گشتی لەگەڵ مەكتەبەكانی بزووتنەوەی ئیسلامی كۆبوویەوە\nباسك نێت ڕابەری گشتی بزووتنەوەی ئیسلامی لە‌گە‌ڵ پە‌رپرس و ئە‌ندامانی مە‌كتە‌بە‌كانی بزووتنە‌وە‌ی ئیسلامی كۆبوە‌وە. مامۆستا عیرفان عەلی عبدالعزیز ڕابەری گشتی بزوتنەوەی ئیسلامی بەرواری ٢٨/١/٢٠١٨ سەرپەرشتی كۆبونەوەی بەرفراوانی بەرپرس و ئەندامانی مەكتەبەكانی بزوتنەوەی ئیسلامی كردو لە نزیكە‌وە باسی بارودۆخی ئە‌مڕۆی كورستان و ئە‌گە‌رە‌كانی ئایندە‌ی بۆ كردن. بەپێی زانیارییەكان، پرسە هەنووكەییەكانی ئێستای …\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم كەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوكردەوە. بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی هەرێم، ئەمڕۆ دووشەمە بەرزترین پلەی گەرما لە هەولێر ١٢ پلە و لە سلێمانی ٦ پلە و لە دهۆك ١٢ پلە و لە كەركوكیش ١٥ پلە دەبێت‌و ئاسمانیش ساماڵ دەبێت. ڕاشیگەیاند، سبەینێ سێ شەممە بەرزترین پلەی گەرما …\nسولەیمانی هۆشداری پێكدادانی سەربازی دەداتە توركیا\nقاسم سولەیمانی هۆشداری دەداتە توركیا بۆ ئەو هەنگاوانەی بێ ئەوەی هەماهەنگی لەگەڵ ئێران و سوریا بكات لە ناوچەكە ئەنجامی دەدات و ناڕازییە. ئاژانسی (نامە نیوز) بڵاویكردەوە، سەرچاوەیەكی نزیك لە قاسم سلێمانی فەرماندەی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران ئاشكرایكرد، سولەیمانی نامەیەكی بۆ فەرماندەیەكی سوپای توركیا ناردووەو ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە، كە لە …


ئایا پاش رینۆپلاستی دەرزی لەسەر لووت دەوەشێنن؟\nئایا پاش رینۆپلاستی دەرزی لەسەر لووت دەوەشێنن؟\nبۆ کەمکردنەوەی هەڵماسیوی لووت یەک حەوته پاش نەشتەرگەریی جوانکاریی لووت ڕەنگه پێویست بێت له هەنێک شوێن وێنەی پشت نوکی لووت یاخود supra-tip دەرزی کورتۆن بوەشێندرێت تا له هەڵماسین بەرگری بکرێت. ئەگەر ئەم شوێنه هەڵماسێت لەسەر شێوەی لووت کاریگەری ناگونجاوی هەیه و جوانی لووت کەمدەکاتەوە. چونکا بەپێی ستانداردەکانی جوانی لەسەر بەشی dorsum یاخود پشت لووت بەتایبەت له خانمەکاندا دەبێ تۆزێک چەماوەیی هەبێت. ئەگەر ئەم شوێنه هەڵماسێت چەماوەیی لووت نامێنێت و شکاویی پشت لووت که جوانی لووت زیاتردەکات لەناودەچێت.\nپتر یەک حەوته پاش نەشتەرگەری وەشاندنی ئەم دەرزییه له لووتی گۆشتیدا پێویسته. هەڵماسینی لووتی ئێسکی بەخێرایی چاکدەبێتەوه و پتر پێویست به وەشاندنی دەرزی ناکات. بۆ لووتی گۆشتی دوو تا سێ جار بە مەودای یەک مانگ دەتوانین ئەم کارە بکەین. وەشاندنی ئەم دەرزییه زۆر بەوردی ئەنجامدەدرێت و دەبێ لەلایەن پزیشکەوە ئەنجامبدرێت. دەرزییەکه له قوڵاییدا دەوەشێندرێت چونکا ئەگەر لە ژێر پێست بوەشێندرێت دەبێته هۆی ئاترۆفی یاخود ناسکبوونەوەی پێست. ناسکی پێست دەبێته هۆی دیتنی پێکهاتەکانی ژێر پێست و هەم شێوەی جوانی نییه و هەم برینداربوونی پێستی ناسک زیادتر ڕوودەدات. ڕەنگه وەشاندنی ئاستی و نابنەمایی تەنانەت پێستی لووت کەمڕەنگ بکات و بارودۆخێک پێکبێنێت که ڕەنگی پێستی لووت لەگەڵ ڕەنگی پێستی دەوروبەری جیاوازبێت. وەشاندنی ئەم دەرزییه لێهاتوویی زۆری دەوێت و دەبێ زۆر بە وردی بکرێت. ئەگەر به دروستی ئەنجامبدرێت یارمەتی دەداته پاراستنی شێوه و جوانی لووت.


سوتاندن، یان سڕینه‌وه.\nله نووسینێکی (٥\_١٢\_٢٠١١)ه‌مدا، له بۆنه‌ی سوتاندنی باره‌گا حیزبیه‌کان دا، بیرو تێگه‌یشتنی خۆم ده‌رباره‌ی دیارده‌ی سوتاندن خستبووه روو، ئه‌گه‌ر خوێنه‌ر بیه‌وه‌یت دوباره به‌سه‌ری بکاته‌وه، ده‌توانی سه‌ردانی ئه‌م لینکه بکات*. له‌و ڕووه ،باش نیه، له‌ڕوداوی سوتاندنێکی تردا خۆم که‌نار بگرم.\nکورد ده‌ڵێت: (تێگه‌یشتن له‌دۆشاو خواردن خۆشتره).\nنازانم ئه‌م په‌نده له‌چی حیکایه‌ت و نه‌زیله‌یه‌که‌وه‌هاتوه ، خۆ خاوه‌نی (ڕشته‌ی مرواری)ش نه‌ماوه له قوژبنێک دا چیرۆک و ڕه‌گی ئه‌م بابه‌ته‌مان بۆ بدۆزێته‌وه.\nله‌م جاره‌دا ، ڕووداو ، سوتاندنی کتێب و یادگاره.\nدوو لایه‌نی جیاواز هه‌ڵده‌ستن به‌سوتاندنی کتێب:\nیه‌که‌میان: لایه‌نی ده‌سه‌لات وتاکی ده‌سه‌ڵات.\nدوه‌میان: لایه‌نی خه‌ڵک ، یان تاکی خه‌ڵک.\nئه‌مجاره‌یان ، له وێنه‌ی سوتاندنی کتێب له‌لایه‌نی ده‌سه‌ڵاته‌وه ،( نازیه‌کان) زۆر به‌نمونه هێنراونه‌وه‌ته‌وه بۆ ئه‌م ڕوداوه ، ده‌کرێت هه‌ندێک ورد کردنه‌وه له به‌ری مێژویی ئه‌و بابه‌ته‌دا بکرێ.\n- هه‌رله‌زوه‌وه ، ده‌سه‌ڵاتداران کتێب وکتێبخانه نه‌ویسه‌کانی نامۆو دژ به‌خۆیان سوتاندووه ، به‌تایبه‌ت ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌ڵگری بڕوایه‌کی تایبه‌تی ئاینی ، یان ئایدۆلۆجی بوبێتن ، له‌نمونه مێژوییه‌کانی فتوحاتی ئیسلامی ، به ڕاسپارده وبڕیاری خه‌لیفه‌ی ئیسلام (عومه‌ری کوڕی خه‌تاب) ، کتێبخانه‌ی (ساسانییە‌کان) له ته‌یسه‌فونی پایته‌ختیان دا سوتێنرا.**\nــ پاش دۆزینه‌وه داگیر کردنی ئه‌مریکای خوارو له‌لایه‌ن ئیسپانییە‌کانه‌وه ، هه‌رچی تێکستی شارستانی ئه‌زته‌که، له ئه‌مریکای خوارودا ، له‌سه‌ر ده‌ستی ده‌سه‌ڵات و قه‌شه کاسۆلیکه‌ئیسپانه‌کان له‌ناوبران.\nــ نمونه‌ی مێژویی جیاتریش ، له‌ناوبردنی کتێبخانه‌ی عه‌باسیه‌کان له به‌غدا که خه‌لیفه مه‌ئمون بنیات نه‌ری بو ، به هۆی هۆڤێتی و نه‌هێلستی مه‌غۆله‌کانه‌وه . ئه‌ویش به‌فڕیدانی کتێبه‌کان بۆ ناو ئاوی دیجله به‌جۆرێک مێژو ده‌گیڕێته‌وه ، ئه‌وکتبانه وه‌کو به‌رده‌بازو په‌ڕیوه‌ی سه‌ربازانی مه‌غۆل بۆ په‌ڕینه‌وه‌ی ڕوباره‌که به‌کارهێنرابون.\nبه‌ڵام کتێب سوتاندنی نازیه‌کان له‌م ڕوداوه‌دا ،وه‌کو ناتۆره‌و جنیوێکی لێ هاتوه ، به‌رامبه‌ر به‌جنیوێکی تر ی، کتێب و یادگار سوتاندنه‌که.\nلێره‌دا وشه‌ی جنیو ناتۆره‌م ، به‌بێ مه‌رام به‌کار نه‌هێناوه .***\nئه‌گه‌ر کتێب سوتاندن ناشارستانی بێت. ده‌بێت بزانین ، جیاواز له نمونه مێژویه‌کانی تر، (نازیزم) و (فاشیزم) بیرو باوه‌ڕو ئایدۆلۆژیایه‌کن ،ده‌ردراوی فه‌رهه‌نگی ڕاشیونیستی ڕۆژئاواین (عه‌قلانی غه‌ربی) ، بۆ مه‌به‌ستی تۆخکردنه‌وه شوناسی ناسیونالیستی (هه‌ویه‌ی قه‌ومی) . به تایبه‌ت( نازیه‌کان) باوه‌ڕیان به وه بو ، که‌وا زانسته‌کانیش ، وه‌کو ئه‌ده‌بو هونه‌ر ، ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی جیا جیای هه‌یه ، له‌و ڕوه‌وه به‌نمونه‌ی ناوهێنانی زانسته‌کان له‌میدیاکانیاندا به ( فیزیای ئه‌ڵمانی ) ،یان ( کیمیای ئه‌ڵمانی ) و (گه‌ردونناسی ئه‌ڵمانی )، زۆر بابه‌تی تر.****\nلێره‌وه چه‌مکێ (ئێمه) و ( ئه‌وان )ی جوداکارنه سه‌رهه‌ڵده‌دات ، که هه‌میشهو زوربه‌ی کات ، (ئێمه) ،له‌به‌ر مه‌ترسی له‌ناو چونی (ئه‌وان)ین.\nدیارده‌ی کتێب سوتاندن له ئه‌ڵمانیاو له ساڵی ١٩٣٢ دا له‌م بنه‌ماو بنخانه‌وه سه‌ری هه‌ڵدا . ئه‌و کاره ،مه‌ترسی و فۆبیای ده‌سه‌ڵاتێک بوه ، له شێواندن و کاڵبونه‌وه‌ی شوناس.\nدواتریش له دونیای دیموکراتی و لانکی ئازیبه‌خشی ئه‌مریکادا ،دوای کۆتایی جه‌نگی جیهانی دووه‌م . له سه‌ر ده‌م و قۆناخی ترس و فۆبیای بڵابونه‌وه‌ی ئایدۆلۆجیای کۆمۆنیستی دا ، هه‌ڵمه‌تی ڕه‌شی کتێب سوتاندنی ( ئارسه‌ر ماکارسی ) هاوشێوه‌ی نازیه‌کان دوباره بۆته‌وه.\nئه‌مانه ده‌کاته ، کتێب سوتاندن له فه‌رهه‌نگی خۆرئاوایی دا و له‌دوێنێ یه‌کی نزیک دا روی داوه ، جگه له‌وه له‌م پارساڵه‌دا به‌دیوی فۆبیای دژه ئیسلامدا، دیسان قه‌شه یه‌کی ئه‌مه‌ریکی ، له هات وهه‌ڵایه‌کی میدیای دا ،به‌تاک و قورئانێکی سوتاند.\nسوتاندنی کتێب له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه ، ده‌کاته پیشاندانی هێز ، یان سڕینه‌وه وفه‌نا کردنی به‌رامبه‌رو نه‌یاره‌کانی خۆی ، ئاینی بن یان ئایدۆلۆجی.\n- به‌لام شێوازی دووه‌می سوتاندن.\nکاتێک خه‌ڵکو جه‌ماوه‌ر ، به‌کۆ ،یان به‌تاک ، کتێب و تیکستێک ده‌سوتێنن ، به‌پێچه‌وانه‌ی نواندنی هێز نواندنی ده‌سه‌ڵاته‌وه یه ، به‌ڵکو له‌به‌ر نه‌بونی هێزو توانستێک ، په‌نا ده‌به‌نه به‌ر سوتاندنی سیمبۆلی به‌رامبه‌رێک ، که خاوه‌نی هێزه یان له‌پاڵ هێزێک دایه ، جه‌ماوه‌ر و تاکی جه‌ماوه‌ر ، کاتێک ناتوانن بگه ن به خودی (نه‌ویستراو ناحه‌زه‌که‌یان) ، ئاڵا وسیمبۆله‌که‌ی ، یان( بوکه‌ڵه په‌ڕۆینه‌که‌ی) ده‌سوتێنن ، هیمان له‌م سه‌رده‌مه‌دا زۆر به ساده‌یی ، ئه‌و وێنه‌و هه‌واڵی ڕوداوانه ده‌بینین وده‌بیستین.\nلێره‌دا کتێب و تیکست ، هه‌مان شێوازی سیمبۆلین بۆ لایه‌ن وکه‌سی نه‌ویس و ناحه‌ز.\nمه‌رج نییە که‌سی ناحه‌ز له‌بنه‌ماو بنچینه‌وه ناحه‌زبێت ، ده‌کرێت و خۆشه‌ویست و دڵخوازێکی دوێنی جه‌ماوه‌ره‌که‌بێت .له‌دیدگای ئه‌وانه‌وه به‌هۆی لادانێک ، یان بادانه‌وه و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌نوکه‌یی ، سیماو ره‌نگی ناحه‌زی لێ بنیشێت.\nجه‌ماوه‌ر و تاکی جه‌ماوه‌ر ، له‌لاوازترین دژه هه‌ڵویستی دا ، له‌داخی فریوخواردویی و ده‌سخه‌ڕۆ بونی خۆی له‌ناو شه‌رواڵی خۆیه‌وه ، چه‌مۆڵه له خۆشه‌ویستی دوێنێ و ناحه‌زی ئه‌مڕۆ ده‌نێت.\nیان له‌وه توندتر ، هه‌لده‌ستێت به‌سوتاندنی کتێب و یادگاره‌کانی ، ئیتر ، له‌وه به‌دوا پله‌ی تریش هه‌یه بۆ داخ پێ ڕشتن،ئومێد ده‌که‌م له‌وه‌ی ئێستا تێنه‌په‌ڕێنێت و له‌وه‌ش بگه‌ڕینه دواوه.\nخۆ هه‌میشه سوتاندنی کتێب له‌لایه‌ن ناحه‌زو نه‌یاره‌وه نییە.\nله‌وانه ( گۆگۆل ) نوسه‌ری به‌ناوبانگی ڕوس له‌دواینه‌ی ته‌مه‌نیدا و پاش کاریگه‌ر بونی به سۆفیزم وگۆشه‌گیری هه‌ڵسا به‌سوتاندنی به‌رهه‌مه‌کانی.\nبه‌ڵام وه‌کو ئومێدی کۆتایی . ده‌خوازم سوتاندنی کتێب نه‌بێته دیارده‌یه‌کی قۆناغی هه‌نوکه‌یی ، چونکه هه‌میشه بێده‌سه‌ڵاتی ، جنێو ده‌خوڵقێنێت.\nسوتاندنیش جۆرێکه له جنێوی بێده‌سه‌لاتی ، له‌به‌رده‌م ده‌سخه‌ڕۆ بونی زه‌مه‌نێکی له‌ده‌ست چودا . ئه‌و زه‌مه‌نه‌ی له‌به‌رده‌م دایه ، ده‌کرێت زمانێکی شارستانی ترو به‌تواناتری له پرۆتیستۆ تیا بدۆزرێته‌وه ، زۆر کاریگه‌ر ترێک ده‌بێت له جنێوی سوتاندنی سیمبۆل.\n* ئاگر و سوتاندن، له ئه‌فسانه و مێژووه‌کاندا. سه‌عید عارف باپیر. ٧\_١٢\_٢٠١١ http://www.emrro.com/agirusutandinle.htm\n** ده‌گێڕنه‌وه، کاتێک له‌شکری ئیسلامی عه‌ره‌ب ده‌گه‌نه پایته‌ختی ساسانییە‌کان له ته‌یسه‌فون (تاقی کیسرای هه‌نوکه‌یی) ده‌گڕنه‌وه کتێبخانه‌یه‌کی گه‌وره‌و گران له‌وێدا ده‌بێت، عه‌ره‌به‌کان هیچ سه‌رو ده‌رێک له کتێبو نووسینه‌کان ده‌رناکه‌ن، به‌و سۆنگه‌یه‌وه جواب ده‌گه‌ننه خه‌لیفه ( عومه‌ری کوڕی خه‌تاب) ئاخۆ چی له‌م کتێبخانه‌و په‌ڕتوکانه بکه‌ن؟ عومه‌ر له وه‌ڵام داده‌ڵیت، به‌رزی هیچ نووسینێک ناگاته قورئان، له‌به‌ر ئه‌وه هه‌مو ئه‌و نوسراوه نزم ترانه له‌رناو به‌رن، ته‌نها قورئان کیفایه.\n*** ڕای تایبه‌تی خۆم هه‌یه ده‌رباره‌ی جنێو ، پێم وایه: (جنێو ئه‌و ته‌ندورو دۆزه‌خه‌یه، مافی که‌سی مه‌غدوری به خۆڕایی تیا ده‌سوتێ)ده‌بێت، جنێو له چه‌پاندن و ئاڵۆزی و به‌سه‌ریه‌کدا گرمۆڵه‌بونی مافدا ده‌خوڵقێت، خۆ ئه‌گه‌ربتوانین جنێو خاو بکه‌ینه‌وه، ده‌توانین داوه‌سپیه‌کانی مافی له داوی ره‌شی بێ مافی لێک دوباره بدۆزرێته‌وه لێکیان جیا بکه‌ینه‌وه. هه‌روه‌ها، (ناتۆره)ش، به ده‌ربونه‌یه‌کی تر، جنێوێکی به‌رده‌وام و زیندو تره. ئه‌وه بابه‌تێکه له‌سه‌رهه‌ڵوه‌ستانێکی تایبه‌تی خۆی ده‌وێت لێره‌دا له‌کرۆکی باس دورمان ده‌خانه‌وه.\n**** سه‌رچاوه، به‌رگی یه‌که‌می (التاریخ المانیا الهتلریة) - وه‌رگێڕانی (خه‌یری حه‌ماد).\n٢٢\_٧\_٢٠١٣ - سلێمانی


پێشبینی بورجەکان بۆ ئەمڕۆ 16ی ئاب لە خەندان لایفەوە بخوێنەرەوە.\nئەمڕۆ هەندێک ناکۆکی رودەدات لەگەڵ هاوپیشکانت بەهۆی کارەکەتەوە، بەڵام دەکرێت بەخێرایی چارەسەری بکەیت. هەرگیز بەشێوە و روخسار هەڵمەخڵەتێ و هەمیشە سەیری رەفتار و کردەوە بکە لە خۆشەویستیدا، رێگامەدە بارودۆخی ناخۆش کاریگەری نەرێنی لەسەر دەرونت دروست بکات، ئاسودە بە.\nزیاتر وریابە و بە وردی کارەکانت بکە و زانیاریەکان وەربگرە، بۆ ئەوەی هەنگاوی نوێ بنێیت، هێندە کاریگەر مەبە بە کێشە و پەستانی کاری رۆژانە و مەهێڵە کاربکاتە سەر پەیوەندی سۆزداریت، لەگەڵ خۆشەویستەکەت راوێژ بکە، دەرونت ئێستا نائارامە بەهۆی کێشەوە لە پیشەکەت.\nئەمڕۆ هەندێک هەنگاوی نوێ دەنێیت لە کارەکەت و هەندێک ئامانج کە پێشتر پیلان بۆ داناوە جێبەجێیان دەکەیت، متمانەت بە کەسانێک کە شایەنی نین زیان پێ دەگەیەنێت ئاگاداربە بەتایبە لەلایەنی سۆزداریەوە، رێگامەدە هەمو قسەیەکی چواردەورەکەت کار تێبکات و دەرونت ماندوبکات.\nهەوڵبدە بوێربە کاتێک بڕیار دەربارەی چارەنوسی خۆت دەدەیت لە کارەکەت، بەتایبەت کاتێک چانسی نوێ دێتەبەردەمت، هاوکات گرنگە زیاتر لە خۆشەویستەکەت تێبگەیت و رەچاوی کێشەکانی بکەیت، هەوڵبدە کەمێک جوڵە جەستەییەکانت کەم بکەیتەوە و پشو بدەیت.\nهەنگاوی نوێ دەنێیت بە بوێرانە و زیاتر متمانەت بە خۆت دەبێت، لەگەڵ خۆشەویستەکەت راوێژ بکە و بەرپرسیاریەتی نێوانتان دابەش بکەن، کەمێک پشو وەربگرە و ئەو پەستانەی سەرشانت کەمبکەرەوە.\nبیرکردنەوە بە رێگایەکی ئەرێنی لە کارەکەت یارمەتیت دەدات بەشێوەیەکی ئارام کاربکەیت و هەنگاوی نوێ بنێیت، هەرکاتێک هەست بە پەستانێکی زۆر کرد لەلایەنی سۆزداریەوە، دەتوانیت لەگەڵ خۆشەویستەکەت راوێژ بکەیت و گرفتەکان پێکەوە چارەسەر بکەن، پلەکانی گەرما کاریگەری نەرێنی لەسەر جەستەت هەیە.\nهەلی کاری نوێ و چانسی باشتر دێتە بەردەمت، بەڵام دەبێت باش لێکۆڵینەوەی بۆ بکەیت، راستگۆی هەستەکانت بەرامبەر خۆشەویستەکەت دەبێتە هۆی گەشەکردنی پەیوەندی سۆزداریت، کۆمپیوتەر و شاشە ئەلکترۆنیەکان بەگشتی کاریگەری نەرێنی دەبێت لەسەر تەندروستی چاوەکانت ئاگاداربە.\nهەوڵبدە پەیوەست بە ئەرک و کارەکانتەوە و متمانەی بەرپرسانت بەدەستبهێنە، کاتە بەتاڵەکانت تەرخان بکە بۆ خۆشەویستەکەت، چونکە بەهۆی بەرپرسیاریەتی زۆرەوە لەو دورکەوتویتەتەوە، وەرزش گرنگە و فەرامۆشی مەکە و رۆژانە ئەنجامی بدە.\nرێگانەدەیت کێشە تایبەتیەکانی خۆت تێکەڵی کار و پیشەکەت ببێت، کاتەکانت دابەش بکە و هەموو شتێک بە هاوسەنگی رابگرە، بەپێی توانا خۆت بەدوربگرە لە بوختان و ئەو قسانەی لەدەرەوە دەکرێت دەربارەی پەیوەندی سۆزداریت، باشترە خودی خۆتان متمانەی نێوانتان زیاد بکەن، بەرپرسیاریەتی زۆر کاریگەری نەرێنی لەسەر تەندروستی و دەرونی و بیرکردنەوەکانت دەبێت.\nبیرۆکە و پێشنیارەکانت کاریگەری بەهێزی دەبێت لەسەرت و سەرکەوتنی گەورە بەدەستدەهێنیت لە پیشەکەت، هەوڵبدە زیاتر لە خۆشەویستەکەت تێبگە و عینادی زیانی دەبێت و شکست دەهێنیت، وەرزش کردن گرنگە و فەرامۆشی مەکە.\nئەم ماوەیە کار و پیشەکەت جێگیر دەبێت و بەشێوەیەکی باش و رێکخراو بەڕێوەدەچێت، باس کردن لە خۆشەویستی و دەربڕینی هەستەکانت باشترین هەنگاوە بۆ ئەوەی زیاتر دڵی خۆشەویستەکەت بەدەستبهێنیت و هێندە دودڵ مەبە، ئەو ئازارەی هەستی پێدەکەیت بەهۆی ماندوبونی زۆرەوەیە.\nلەگەڵ گروپەکی کارەکەت چالاکانە پێکەوە کاردەکەن و هەنگاوی نوێ دەنێن، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی لە دەزگاکەتان جێگای بایەخ بن، زۆر گرنگیدان بە ژیانی کۆمەڵایەتی دور دەخاتەوە لەوەی هەست بە تەنهای بکەیت، ئیسراحەتی خۆت لەهەموو شتێک گرنگترە و فەرامۆشی مەکە.\nئه‌م بابه‌ته 37412 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nکچەکەی زە رۆک دێتە ناو جیهانی زۆرانبازیەوە\nهاوسەرەکەی جەستن بیبەر چۆن بیر لە پەیوەندی رابردوی جەستن و سێلینا دەکاتەوە؟\nوێنە؛ ئەو ئەستێرانەی شەرم ناکەن لەوەی جلی هەرزان بپۆشن و سەرنجراکێشیش دەردەکەون\nچوار هەڵەی لایەنی ماددی کە ژیانی هاوسەرگیری دەشێوێنێت\nئەو پرسیارانەی پێویستە لە خۆتی بکەیت پێش ئەوەی پەیوەندی خۆشەویستی دروست بکەیت


پارچە شیعری ژمارە ١٢، لاپەڕە ٧٣ ی دیوانی چاپی ئەنیسی\nئەی زیبی گوڵستانم، تەشریف قەدەمت دڵبەند\nتەعریفی بەچیکەم من؟ سەروە، گوڵی لێ پەیوەند!\nموددێکە گرفتاری ڕەفتاری بەد وچاکم\nجارێ درۆ، جارێ ڕاست؛ عاشق بە چ بێ خورسەند؟\nئەو قامەتە ڕەعنایە بۆمن کە لەدەس نایە\nجێگەی من ودڵ ناکا، سەدها دڵی لێ بوو بەند\nخاکی بەری پێت، چاوم! سورمەی 'بەسەر' ی کوێرە\nتیری موژەکەت فێرە کوێرکا 'بەسەرم'  هەرچەند\nفەرمایشی تۆ چابوو، شیرین و دڵ ئارا بوو\nبەولێوە جنێوشەکرە، بەو شێوە کەلامت قەند\nبێچارە دڵی "کامیل" گیرۆدەیی خاڵت بوو\nبۆ دانەفڕی زولفت کردی لە پڕا دەربەند؟\nچۆمی زەنبیل، ١٣١٤ ی هەتاوی\nشیعرەکە ڕێکەوتی ١٣١٤ و شوێنی چۆمی زەنبیلی بە سەرەوەیە. سەبارەت بە ڕێکەوتی ئەو ساڵە دەبێ بڵێم من بە دیوانی چاپی مامۆستا ئەنیسیدا چوومەوە بۆ ئەوەی بزانم یەکەم شیعرەکانی ئاوات هی چ ساڵێکن. بە داخەوە زوربەی شیعرەکان ساڵ و مانگیان بۆ دیاری نەکراوە بەڵام لە نێو ئەوانەدا کە دەست نیشانی ڕێکەوتی گوترانی شیعرەکە کراوە، پارچە شیعری "بەهار هاتەوە (لاپەڕە ١٠٤) هی ساڵی ١٣١٢  یە، پێنج خشتەکییەک (لاپەڕە ١٣٤) هی ساڵی ١٣١٣  ە وپاشان دەگاتە ئەم شیعرە، کە لە ساڵی ١٣١٤  دا گوتراوە. واتە ئەوانە کۆنترینی ئەو شیعرانەن وا ڕێکەوتیان بۆ ڕاگەیێنراوە. ئەوانیتر هی ساڵی ١٣١٥ بەرەوژوورن و زۆریشن. بە گوێرەی ئوتۆ بیۆگڕافیی کورتی سەرەتای دیوانەکە، مامۆستا سەید کامیل لە ١٢٩١ چۆتە بەر خوێندن و لە سەروحەدی ساڵی ١٣٠٠ (ساڵیک و داون کەمتر)دا، لەگەڵ مامۆستا عەباس حەقیقی لە ئاوایی "باغچە" دا فەقێ بوون و شیعریان هۆندۆتەوە (لاپەڕە چاردە). بەم پێیە، دەبێ لە ساڵی ١٣١٤ دا کە ئەو پارچە شێعرەی سەرەوەی هۆندۆتەوە، ٣٢ ساڵان بووبێت و ئەزموونی شیعریشی کەم نەبووبێت.\nسەبارەت بەشوێنی گوترانی شیعرەکەش ژیننامەی سەرەتای دیوانی چاپکراو یارمەتییەکی باش دەدات: "لە ساڵی ١٣١٣ دا بابم وەفاتی کرد و دوای ساڵێک ماڵم چووە "ئاشی چۆمی زەنبیل"، ساڵێک لەوێ بووم و بە کشتوکاڵ ڕامدەبوارد..." کە وابوو، ئاوات لە ساڵی ١٣١٤ دا لە ئاشی چۆمی زەنبیل بووە و ئەو شیعرەشی لەوێ گوتووە. من دڵنیا نیم نیازی لە "ئاشی چۆمی زەنبیل" چییە و بەوناوە گوندێک یان ناوچەیەک لە دەوروبەری زەنبیل هەیە یان نا؟ بەڵام دەزانم چۆمەکە لەو شوێنانەی خوار گوندی زەنبیل تا نزیک بۆکان بە ناوی "چۆمی زەنبیل" ەوە دەناسرێت، بەڵام هەر ئەوەندەی دەڵێ ماڵم چووە ئاشی چۆمی زەنبیل، واتای ئەوەی هەیە ئاوەدانی و ماڵی خەڵکانی دیکەشی لێ بووبێت.\nدیاردەی بەرچاوی شیعرەکە چەند تەرکیبی ڕازاوە و بیکرن : "تەشریف قەدەمت دڵبەند"، "سەروی گوڵ لێ پەیوەند"، "جنێو شەکر"، و "شێوەکەلام قەند".\n"زیبی گوڵستان" تەرکیبێکی تازە نییە بەڵام جوانە. واتە دۆستەکەی شاعیرئەوندە جوانە تەنانەت باخ و گوڵستانیش دەڕازاێنێتەوە.\n"تەشریف قەدەمت دڵبەند": دەبێ واتای ئەوە بداتەوە کە دڵم بەند بوو بە قەدەمی خاوەن شەرەفتەوە.\n"سەروە، گوڵی لێ پەیوەند": واتە باڵای دۆست بەرزە وەک سەرو و دەم و چاوی گوڵێکە لەو دارە پەیوەند کراوە.\n"ڕەفتاری بەد وچاک" هی دۆستی شاعیرن نەک هی خۆی. یار درۆ و ڕاستی پێ دەڵێت و هەر ئەوەش وای کردووە نەتوانێت لە بەڵێنەکەی دڵنیابێت، کەوابوو ناکرێ ڕەزامەند و خۆشحاڵ بێت.\n"جێگەی من و دڵ من ناکا،....": لە کاتێکدا سەدان دڵ بە قامەتی یارەوە بەندن، یارە بێوەفاکەی شاعیر لە ماڵی دڵیدا جێگەی دڵی ئەو ناکاتەوە و لێناگەڕێت لەوێدا دابنیشێت و بەوەوە ببەسترێت.\n"خاکی بەری پێت....": ئەی چاوەکەم! خاکی بەری پێت سورمەی چاوی کوێرە ئەوەش لەکاتێکدایە کە تیری موژگانت چاوم کوێر دەکات. واتە تۆ هەم دەردی و هەم دەرمان. لەلایەکەوە بە برژۆڵەکانت چاوم کوێر دەکەی لەلایەکی دیکەشەوە خاکی بەری پێت سورمەیە بۆ ئەو چاوە کوێرە و چاکی دەکاتەوە.\n"بەو لێوە....": جنێویش بەو لێوەوە شیرینانەوە، وەک شەکرە و بەو شێوە و شێوازەشەوە کە تۆ هەتە، کەلامت وەک قەندە.\n"بۆ دانە فڕی؟ ...." واتە دڵی کامیلی بێچارە فریوی خاڵی ڕووتی خوارد و چوو بۆ دانە بەڵام لە پڕێکدا زولفت خستیە داو! لە دیوانەکەدا "بۆ دا نەفڕی" نووسراوە کە هەڵەی تایپە و دەبێ "دانە" بەسەریەکەوە بنووسرێت و بۆشایی نەکەوێتە نێوان پیتەکانیەوە: بۆ دانە، فڕی....\nشاعیر لەم شیعرەشدا وەک چەند شوێنی دیکەی دیوان، خۆی لە دڵی جیاواز دادەنێت : "جێگەی من و دڵ ناکا..." واتە بە تەعبیری شاعیرانی کۆن، بێدڵە.\n . لە دەقی چاپی مامۆستا ئەنیسیدا "بەسەڕ" هاتووە و واهەیە حونجە عەرەبییەکەشی هەر وابێت بەڵام وشەکە لە کوردی و فارسیدا بیچمی "بەسەر" ی پێدراوە و منیش بە "بەسەر" م\n . بڕوانە پەراوێزی پێشتر.


چینی کرێكار و بەرەنگاربوونەوەی پەتای کۆرۆنا\n2020.12.15 - 21:00 43 like 0\nسەرمایەداری گەورە و بچوکی دونیا، ڕاگەیاندن و ڕۆشنبیران و بیرمەندانیان، ڕیێککەوتوون کە ئەزمەی قوڵی سیستەمی سەرمایەداری بەهۆی کۆرۆناوە داپۆشن. کۆرۆنا بووە بە ڕووکاری شاردنەوەی قەیرانی قولی ئابوری سەرمایەداری لە جیهاندا، بەلام کۆرۆنا قەیرانەکەی چەند بار قوڵتر و قوڵتر کردۆتەوە. دوای قەیرانی کۆرۆنا و سووک بوونەوەی قەیرانی ئابوری، کۆمەڵگەی بەشەری لە سایەی هێز هاوسەنگیەکی تازەی نێوان زلهێزەکان، وە هەروەها هێز هاوسەنگی تازەی نێوان بورجوازی و چینی پرۆلیتاریادا دەژی.\nپەتای کۆرۆنا بوارێکی داوەتە دەست چینی بورژوای و قەڵەم بەدەستانی بەکرێگیراویان لە ئاستی جیهانیدا، کە جارێکی دیکە و لە سایەی هەلومەرجێکی سەخت و دژوارو ترس و دڵەڕاوکێدا، سنوری نێوان چینەکانی کۆمەلگە بسڕنەوە و لە ژێر ناوی “هەموومان چارەنوسمان هاوبەشە” درۆیەکی ئاشکرا بکەن بۆ خۆڵکردنە چاوی چینی کرێکار و خەڵکی مەحروم. وە بەم پێیە ژیان و گوزەران و تەندروستی و زەمانەتی کاریان، بکەنە مەکۆی بەرژەوەندی چینایەتی و قەیرانی ئابوری خۆیانی پێ پینە و پەڕۆ بکەن. لەوەش زیاتر لە حالێکدا کە بەشی زۆرینەی چینی کریکار لە ئاستی جیهانیدا لەسەر کارە و ناچارە بچێتە سەرکار، بورجوازی دەسەڵاتدار بە درۆی گەورەی “لە ماڵەوە بـمێننەوە” دا دەستیشتووە لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری تەندروستی بەرانبەر بەم پەتایە. ئەم پڕوپاگەندانەی بورجوازی و دەسەڵات و میدیاکەی، جگە لە بەلاڕێدابردنی خەباتی ئەم چینە و خاڵیکردنەوەی ناڕەزایەتیان هیچی تر نیە.\nسەرمایەداری و دەوڵەتەکانیان داوای “مانەوە لە ماڵەوە” دەکەن لە کاتێکدا کە زۆربەی کرێکارانی کۆمپانیا گەورە ودامەزراوە خزمەتگوزاری و بازرگانی و لۆجستیەکان کارەکانیان نەوەستاوە. ئێستاشی لەگەڵدا بێت، کارگەکانی ئاسن و ئەلەمەنیۆم و چەک و تەقەمەنی و کەرتەکانی تەندروستی و ئاو و کارەباو و وزە و خانوبەرە و گواستنەوە و پاکردنەوە و بەندەرەکان و دامەزراوە لۆجستیەکانی هاوردە و نێردراوە و مارکێتەکان و دەیان کەرتی بازرگانی و پیشەسازی دیکە لە سەرتاسەری دونیادا و بێ گوێدانە هیچ مەرجێکی کارنەتینەکردن و خۆپارێزی کاردەکەن. تەنانەت کرێکاران لەسەر داواکاریەکانیان بۆ خۆپارێزی لەم پەتایە هەڕەشەی لەسەرکارلابردنیان لێدەکرێت.\nبەم پێیە، بەشی زۆری چینی کرێکار و خەڵكی مەحرومی کۆمەڵگە بە ناچار لە دەرەوەن و دەچنە سەر کار. بۆیە هەنگاوی یەکەمی چینی کرێکار ئەوەیە کە خۆیان ڕێکخراوبکەن لە شوێنی کاری خۆیاندا و هەم خواستی زەمانەتی تەندروستی و دابینکردنی تەواوی پێداویستی یە تەندروستیەکان بکەنە داوایەکی ئەمڕۆی خۆیان و هەم لە هەوڵی سەپاندنی داخوازیە ئابووری و کۆمەڵایەتیەکانی دیکەیاندا بن. هەنگاوی دووەم ئەوەیە کە ئەم هەلومەرجە بکەنە سەکۆی خۆ ئامادەکردن بۆ نەبەردی دوای قەیرانی کۆرۆنا، کە هەر لەئێستاوە یەکێک لە نیشانە مەترسیدارەکانی لە بێکاری چەند سەد ملیۆنیدا خۆی نیشان دەدات.\nبۆیە لە سەردەمی کرۆناشدا چینی کرێکار و بورژوازی لە ململانێی چینایەتیدان و دوو چارەنوسی جیاوازیان هەیە. چینی کرێکار، ئەگەر خۆی ڕێکخراو و ئامادە بکات دەتوانێت، لە ئایندەیەکی نزیکدا، وەک هێزێکی بەهێزی کۆمەلگە ڕۆڵی خۆی بگێرێت لە دیاریکردنی چارەنوسی کۆمەڵگەدا. هاتنەمەیدانی چینی کرێکار لە سەرەتای مانگی ڕابردووەوە، لە ئیتاڵیا و ئیسپانیا و فەرەنسا و ئەمریکا و کەنەدا و یۆنان مشتێکن لە خەرواری ناڕەزایەتی ئەم چینە، کە لە شێواز و چوارچێوەی سەندیکایی هاتۆتە دەرەوە. لەهەمانکاتدا، کرێکاران دەتوانن بۆ بەڕێوەبردنی گەڕەکەکان، کۆمیتەی گەڕەکەکان پێکبهێنن، و کۆمیتەکانی دیکەی خزمەتگوزاری خۆبەخش بە دەوری خۆیاندا ڕێکخراوبکەن. بەم پێیە تۆڕێکی فراونی ڕێکخراوبوون، بەڕابەری کرێکاران لە ئاستی هەر شارێکدا مومکنە کە دەتوانێت هیزێکی گەورە نمایش بکات بۆ سەپاندنی خواستەکانی کۆمەڵگە. هیوایەک هەیە بۆ کۆمەڵگەی بەشەری. ئەو هیوایە لێرەوە، لە ناڕەزایەتیەکانی چینی کرێکارەوە دەستپێدەکات.\nبۆ بەرەنگاری و دەربازبوون لەدەست ڤایرۆسی کرۆنا و هەرچی نەخۆشی و بەڵایەکی تر هەیە پێویستە لە ڕێگای شۆرشی کرێکاریەوە لە دەست نیزامی سەرمایەدارای ڕزگارمان بێت تا ئینسانەکان بتوان بە ئاسوودەیی و یەکسانی و خۆشگوزەرانی بژین و ئەگەریش ئافاتێکی لەم جۆرە ڕووبەڕووی خەڵک بووەوە، ئەوا کۆمەلگە بە کەمترین زیان لێی دەربچێت. لە سایەی نیزامی سوودهێنەری سەرمایەداریدا ئەم کارە مومکن نیە و تا ئەو کاتە چارەسەری ئینسان دەکات کە پێویستی پێی بێت بۆ بەدەستهێنانی قازانج.\n١٢ی ئەپریل ٢٠٢٠


فێرگه‌ئازاده‌کانی سوید هه‌ر دێ و زیاد ده‌بن - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nفێرگه‌ئازاده‌کانی سوید هه‌ر دێ و زیاد ده‌بن\nبڵاو کرایه‌وه måndag 8 oktober 2007 kl 01.44\nداخوازیینامه‌کی یه‌کجار زۆر بۆ دامه‌زراندنی فێرگه‌ی ئازاد (friskolor) گه‌یشتۆته ده‌زگای نه‌ته‌وه‌یی کاروباری فێرگه‌کانی سوید (Skolverket). ئه‌م ژماره داخوازیینامه‌یه هیچ کات ئه‌وه‌نده زۆر نه‌بووه. هه‌ر ئه‌وه‌ش بۆته هۆی نیگه‌رانیی گه‌لێ کۆمۆنی وڵات که ژماره‌ی فێرگه ئازاده‌کان زیاتر له قوتابیانی داواکار بێت. به‌تایبه‌ت که مه‌زه‌نده ده‌کرێ هه‌ژماری قوتابیانی فێرگه‌ئازاده‌کان (friskolor) له که‌میی بدات.\nئومیۆ یه‌کێ له‌و کۆمۆنانه‌یه که هه‌ست به مه‌ترسیی زێده‌تربوونی فێرگه‌ئازاده‌کان و واڵابوونی فێرگه ئاساییه‌کانی مامناوه‌ندی له چه‌ند ساڵی داهاتوودا ده‌کا.\nهانس لیندبه‌ری (Hans Lindberg) سه‌رۆکی کومیته‌ی خوێندنی گه‌وره‌ساڵان و مامناوه‌ندیی (gymnasie- och vuxenutbildningsnämnden) له باژاری ئۆمیۆ که سه‌ر به حیزبی سوسیال دیمۆکراته ده‌ڵێ ئێمه نزیکه‌ی ٧٧٠٠ جێگه‌ی خوندنمان ده‌بێ ته‌نیا بۆ چوار هه‌زار که‌س.\nئه‌و ده‌ڵێ ئه‌م زێده‌بوونه هیچ شتێک له وه‌ی تا ئێستا هه‌بووه زیاده ناکا ته‌نیا ئه‌وه نه‌بێ هه‌ر هه‌مان به‌رنامه جارێکی‌تر داده‌نرێته‌وه ئه‌مه هه‌رچه‌ند هه‌ژماری قوتابیان که‌متریش ده‌بێته‌وه.\nکۆمۆنی ئومیۆ جگه له‌و پێنج فێرگه مامناوه‌ندییه ئازادانه‌ی ئێستا هه‌یه‌تی، داخوازینانه‌ی پێنجی تریشی بۆ هاتووه. دوو فێرگه‌ی هه‌یی ده‌یانه‌وێ چالاکییه‌کانیان به‌ربلاوتریش بکه‌ن، به‌محاڵه‌وه ئه‌مه وا ده‌گه‌یێنێ که نزیکه‌ی ٣٧٠٠ جێگه زیاد دێته‌وه.\nکۆمۆنی ئومیۆش وه‌ک چه‌ندین کۆمۆنی‌تری وڵات له نامه‌ی خۆیدا بۆ ده‌زگای نه‌ته‌وه‌یی کاروباری فێرگه‌کان (Skolverket) ئاماژه ده‌کاته ئه‌وه که زۆربوونی فێرگه ئازاده‌کان کێشه بۆ نیزا‌می فێرگه‌ی کۆمۆنه‌کان ده‌خوڵقێنێ.\nبه‌رپرسانی خوێندکاریی ئومیۆ پێیان وایه که بناغه‌ی قوتابیان بۆ به‌رنامه‌کانی فێرگه‌ی مامناوه‌ندی وه‌ها وێران ده‌بێ که ئیدی کۆمۆن ناتوانێ ئه‌و به‌رنامه سه‌رانسه‌رییانه‌ی له گشت وڵاتدا ده‌درێن، پێشکه‌شیان بکات.\nله ستۆکهۆڵم کۆمۆنه‌کان باس له‌وه ده‌که‌ن که چه‌ند فێرگه‌ی ئازاد له په‌راوێزی شار (förorten) ده‌کرێ لێکبدرێن و به‌شێکی زۆری ئه‌و ناوچانه له داهاتوویه‌کی نزیکدا خاوه‌نی هیچ قوتابخانه‌یه‌کی مامناوه‌ندی نابن.\nبه‌ڵام به‌رله هه‌موو شت چه‌ندین کۆمۆنی وڵات له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ن که کاتێ کۆمۆن به پێی یاسا بیه‌وێ بۆ هه‌موو قوتابییه‌ک جێیه‌کی خوێندن بپارێزێ ئه‌وا مونافه‌سه‌یه‌کی گه‌وره له نێوان فێرگه ئازاده‌کان و فێرگه ڕه‌سمییه‌کان دێته گۆڕێ.\nهانس لیندبه‌ری سه‌رۆکی کومیته‌ی خوێندنی گه‌وره‌ساڵان و مامناوه‌ندیی له باژاری ئۆمیۆ ده‌ڵێ یاسا له سه‌ر ئه‌م خاڵه نه‌دواوه.\nئه‌و ده‌ڵێ له ئومئۆ چه‌ند فێرگه‌یه‌کی ئازاد له لایه‌ن ده‌زگای نه‌ته‌وه‌یی کاروباری فێرگه‌کانه‌وه(Skolverket) ئیزنیان پێدراوه به‌رنامه‌کانی فێرکاریی خۆیان ده‌ست پێبکه‌ن به‌ڵام هێشتا ئه‌و کاره‌یان نه‌کردوه. که‌وابێ ئه‌وه ئه‌رکی کۆمۆنه ئیمکاناتی خوێندن پێشکه‌ش بکات. له‌م ڕوانگه‌یه‌وه ده‌بێ کۆمۆن ئاماده‌یی خۆی له‌مباره‌وه هه‌بێ چونکه به پێی یاسا ده‌بێ ئێمه ئیمکاناتی خوێندن له ئیختیار خوێندکاران بنێین. ئه‌مه‌ش له سه‌ر ماڵیاتده‌ران پاره‌یه‌کی زۆر ده‌کات.\nبڕیاردان له سه‌ر ئه‌و ٣٠٢ داواکارییه‌ی بۆ دامه‌زراندنی فێرگه‌ی ئازاد له ئاستی مامناوه‌ندیدا پێشکه‌شکراوه، ئێستا به‌ده‌ست ده‌زگای نه‌ته‌وه‌یی کاروباری فێرگه‌کانی سوید (Skolverket)ه که وای داناوه تا کۆتایی ئه‌مساڵ وه‌ڵامیان بداته‌وه. که‌چی به گوێره‌ی قسه‌کانی په‌ر ئارنێ هۆکانسۆن (Per-Arne Håkansson)ی سوسیالدیمۆکرات و سه‌رۆکی کومیته‌ی فێرکاری له کۆمۆنی ئۆستۆرپ (Åstorps) بڕیار له‌مباره‌وه ده‌بێ له لایه‌ن کۆمۆنه‌کانه‌وه بدرێ نه‌ک سکولڤه‌رکێت.\nهۆکانسۆن ده‌ڵێ چونکه ئه‌وه کۆمۆنه‌کانن له‌م جۆره چالاکییه‌و دابینکردنی خه‌رجی جێگه‌ی خوێندن به‌رپرسن که‌وابێ ده‌بێ هه‌ر خۆشیان ده‌رباره‌ی ئه‌گه‌ری دامه‌زراندنی ئه‌م فێرگانه بڕیارده‌ر بن.


سەرەكیترین ناكۆكی لەنێوان ئیسلام لەلایەك و مەسیحی و جولەكە لەلاكەی ترەوە، لەسەر جێگرەوەی ئیبراهیمە وەك باوكی پێغەمبەران.\nشەرعیەتی میراتگری ئیبراهیم لەنێوان پێغەمبەران محەمەد و عیسا و موسادا، ناكۆكیەكی هەزاران ساڵەی بۆماوەیی ژنەكانی ئیبراهیم، سارا و هاجەرە.\nكوڕەكانی ئیبراهیم، ئیسماعیل لە هاجەر و ئیسحاق لە سارا، دەبنە باپیرەی پێغەمبەری سێ ئایینە ناكۆكەكەی پاش خۆیان.\nلەپاش چاوەڕوانیی دەیان ساڵەی ئیبراهیم بۆ منداڵبوونی سارا، ئیبراهیم لە هاجەری جاریە، ئیسماعیلی كوڕە گەورەی لەدایك دەبێت. سارا لە ئیرەییدا ناچاریان دەكات دوور لە نشینگەی خۆیان بژین. ئیسماعیل و هاجەر لە مەنفاكەیانەوە دەبنە دامەزرێنەری مەككە و بابەگەورەی محەمەد پێغەمبەر.\nلەپاش جێهێشتنی هاجەر و ئیسماعیل لە بیابانەكەدا، ئیبراهیم دەگەڕێتەوە لای سارا و خواوەند بۆئەوەی پاداشتی پەژارەییان بكاتەوە، لە تەمەنی پیریدا توانایان پێدەخشێت تا ئیسحاق لەدایك بێت. نەوەكانی ئیسحاق، یەعقوبی باپیرەی موسای دامەزرێنەری ئایینی جولەكە و دواتر داوودی نەجاڕ لەزوڕییەتی یەعقوب دەكاتە باوكی عەمرانی نەجاڕ. عەمران مریەمی دایكی عیسای لێدەبێت.\nلەنێوان ئەم دوو كوڕەی ئیبراهیمی باوكی پێغەمبەراندا، ناكۆكی لەسەر ئەوەی كامیان میراتگری شەرعیی پێغەمبەربون، بەردەوامە.\nلەدیدی ئیسلامەوە ئیسماعیل میراتگرە چونكە كوڕەگەورە شوێنی باوك دەگرێتەوە و محەمەد پێغەمبەریش نەوەی ئیسماعیلە. بەڵام لەلای مەسیحی و جولەكەكان ئیسحاق بە شوێنگرەوە دەزانن، چونكە پێیان وایە منداڵی جاریە نابێتە میراتگر و كوڕی ژنە فەرمیەكە (سارا)، كە ئیسحاقە، جێگرەوەی شەرعیی ئیبراهیمە.\nئەم خیلافەی، كە لەنێوان سارا و هاجەردا لەسەر ئیسماعیل و ئیسحاق دروستبووە، تائەمڕۆ بەردەوامە لەسەر شەرعیبوون و نەبوونی پیغەمبەراتیی نەوەكانی ئیبراهیم لەنێوان ئیسلام و مەسیحی و جووەكاندا.


ئه‌م كتێبه وه‌ك ڕێبه‌رێك بۆ هه‌موو ئه‌و خێزانانه دێته ئه‌ژمار كه ڕووبه‌ڕووی كاره‌ساته له‌ناكاوه‌كان ده‌بنه‌وه، كتێبه‌كه به زمانێكی ساده بۆ پسۆڕان‌و خێزان نووسراوه بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو خێزانێك لێی تێبگات.\nنووسه‌ری كتێبه‌كه‌ی عێراقیه، عێراق یه‌كێكه له‌و وڵاتانه‌ی كه به هۆی سروشت‌و هه‌ڵكه‌وته‌یه‌وه ڕووبه‌ڕووی زۆرترین كاره‌ساتی مرۆیی بووه‌ته‌وه. هه‌ر له كاره‌ساتی مه‌زهه‌بیه‌وه بیگره، هه‌تا دواین كاره‌ساتی تاعوون و له‌ناوبردنی سێ به‌شی خه‌ڵكی به‌غداد له چاره‌كی سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی نۆزده‌دا.\nوڵاتی گه‌وره‌ترین گۆڕستان له جیهاندا، وڵاتی كۆماری بێوه‌ژنه‌كان، وڵاتی دڵه‌ڕاوكێ وڵاتی كۆماری قه‌یره‌كانه. وه‌رگێڕانی ئه‌م كتێبه بۆ زمانی كوردی پێویست بوو، چونكه ده‌رهاویشته‌ی كاره‌ساته‌كانمان هه‌مان ماكی هه‌یه.\nمردن، جیابوونه‌وه، شه‌ڕ، لاقه‌كردن، ئالووده‌بوونی هه‌رزه‌كاران، نه‌خۆشیه درێژخایه‌نه‌كان به‌هۆی پیسبوونی ژینگه‌وه یه‌خه‌ی هه‌موومانی گرتووه.\nهه‌موو ئه‌وانه كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ته‌ندروستی ده‌روونی‌و جه‌سته‌یی تاك هه‌یه.\nنووسه‌ر له پێشه‌كی كتێبه‌كه‌یدا ده‌ڵێ: خێزانه عێراقیه‌كان ئه‌و پاڵه‌وانانه‌ن كه كه‌س گۆرانییان به‌سه‌ردا ناچڕێ. هه‌ر بۆیه نووسه‌ر ئه‌م ڕێبه‌ره‌ی بۆ خێزان و كه‌سانی پسپۆڕ نوسیوه تا ئه‌و بۆشاییه پڕ بكاته‌وه كه له‌و نێوه‌نده‌دا هه‌یه. به‌هێنانه‌وه‌ی نموونه‌ی واقیعی بۆ هه‌ر كاره‌ساتێك كه ڕووبه‌ڕووی خێزان ده‌بێته‌وه. چۆنیه‌تی مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و كاره‌ساته‌و ڕاسپارده و ڕێنمایی بۆ قوربانیه‌كه و خێزان خستۆته ڕوو.\nهه‌موو ئه‌و كاره‌ساتانه‌ی به‌سه‌ر مرۆڤدا دێت ده‌بێته هۆی دروستبوونی خه‌م‌و په‌ژاره، به‌تایبه‌ت خێزان له‌سه‌ره‌تای كاره‌ساته له‌ناكاوه‌كاندا تووشی خه‌م‌و په‌ژاره‌ی زۆر ده‌بێت. هه‌بوونی زانیاری له‌و باره‌یه‌وه ڕۆڵی هه‌یه له كه‌مكردنه‌وه‌ی په‌ژاره‌و خه‌مدا.\nنووسه‌ر له‌م كتێبه‌دا باسی جه‌نگاوه‌رێك ده‌كات له كاتی جه‌نگدا نامه‌یه‌كی بۆ دایكی نووسیوه، دوای خوێندنه‌وه‌ی نامه‌كه دایكی تێده‌گات كه كوڕه‌كه‌ی گۆڕاوه. پێشتر كوڕه‌كه‌ی كه‌سێكی له‌سه‌رخۆو هێمن‌و ئارام بووه، به‌ڵام كاتێك بووه به سه‌رباز‌و له‌به‌ره‌كانی جه‌نگدا خۆی بینیوه‌ته‌وه دڵڕه‌ق بووه‌و كوڕه سه‌ربازه‌كه‌ی وشه‌كانی ناو نامه‌كه‌ی به زبری نوسیوه.\nنووسه‌ر ده‌ڵێ: سه‌رباری ئه‌مانه كه‌سه به‌شداربووه‌كانی شه‌ڕ به‌ده‌گمه‌ن ئاماده ده‌كرێن بۆ ژیانی مه‌ده‌نی‌و گێڕانه‌وه بۆ نێو ژیانی ئاسایی. له هه‌مووی قورستر بۆ جه‌نگاوه‌ر ئه‌و گۆڕانه‌یه كه له بونیادی خێزان دا دروست ده‌بێت. زۆرجار جه‌نگاوه‌ر گومان دروست ده‌كات له پیاوه‌تی‌و ده‌سه‌ڵاتی خۆی له خێزاندا، چونكه سه‌رۆكی خێزان ده‌سه‌ڵاتی پێشووی نامێنێت. نووسه‌ر له كۆتایی به‌شی كاره‌ساتی جه‌نگدا نوسیویه‌تی: له نێو هه‌موو كاره‌ساته‌كان كه تووشی مرۆڤایه‌تی دێن هیچ كامیان بارته‌قای جه‌نگ كاریگه‌ریی ڕیشه‌ییان نیه بۆ سه‌ر زۆرینه‌ی كۆمه‌ڵگه، چونكه جه‌نگ زیان به‌ڕۆح‌و ماڵ ده‌گه‌یه‌نێ و برینی درێژخایه‌ن له ده‌روونی جه‌نگاوه‌ردا دروست ده‌كات.\nله‌به‌شێكی تری كتێبه‌كه‌دا نووسه‌ر باس له مردن ده‌كات وه‌ك كاره‌ساتێكی له‌ناكاو كه ده‌بێته هۆی دروستبوونی خه‌مۆكی‌و ده‌ماركرژی.\nله‌ده‌ستدانی باوك لای منداڵ و هه‌رزه‌كار كار ده‌كاته سه‌ر گه‌شه‌كردنی دواتری.\nله ده‌ستدانی مام‌و پوور و هاوڕێ خه‌م‌و په‌ژاره دروست ده‌كه‌ن. ئه‌م كتێبه شێوازی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه له دوای كاره‌ساتی مردنه‌كه‌یش ڕوون ده‌كاته‌وه.\nنووسه‌ر بۆچوونێكی هه‌ڵه ڕاست ده‌كاته‌وه كه له نێو خێزاندا بڵاوه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه منداڵ كاتێك پرسیار ده‌كات ده‌رباره‌ی مردنی ئازیزێكی له وه‌ڵامدا پێی ده‌ڵێن. خوا ڕۆحی كێشاوه. ئه‌م وه‌ڵامه بۆ منداڵ ده‌بێته هۆی هه‌ستكردن به‌وه‌ی كه خوا ئیشی ئه‌وه‌یه كه‌سه ئازیزه‌كانی لێ بسه‌نێته‌وه، بۆیه ده‌بێت خێزان هۆشیار بێت‌و وه‌ڵامی زانستی منداڵ بدرێته‌وه.\nله‌و به‌شه‌دا كاریگه‌ری كه‌مكردنه‌وه‌ی خه‌م‌و په‌ژاره به هۆی مردنه‌وه باسده‌كات. ده‌نووسێت: ئه‌وانه‌ی خه‌م و په‌ژاره كه‌مده‌كه‌نه‌وه بریتین له: ئه‌زمونی پێویست، بڕوای ئاینی، تێڕوانینی ئیجابی بۆ ژیان.\nله‌به‌شی چوارهه‌مدا نووسه‌ر كاره‌ساتی به‌دیل گیران ڕاڤه ده‌كات.\nبه بڕوای نووسه‌ر به دیلگیران له كاره‌ساته‌كانی دیكه ده‌چێت، به‌ڵام له بنچینه‌دا لێیان جیاوازه، چونكه فشاره‌كانی له‌سه‌ر خێزان درێژ مه‌ودایه.\nبه‌شی پینجه‌میش تایبه‌ته به جیابوونه‌وه. نووسه‌ر له‌م به‌شه‌دا ده‌ڵێت: توێژه‌ران ته‌نیا بایه‌خیان به فاكته‌ره‌كانی جیابوونه‌وه داوه، به‌ڵام كاتی جیابووه و دوای جیابوونه‌وه‌یان فه‌رامۆشكردووه. له‌م كتێبه‌دا باس له ورده‌كارییه‌كانی كه‌سانی جیابووه‌وه كراوه هاوكاری‌و یارمه‌تی خێزان بۆ سه‌ر له‌نوێ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌م تاكه بۆ خۆگونجاندن باسكراوه.\nله به‌شی بێكاریشدا نووسه‌ر باس له‌كاریگه‌ری ده‌روونی‌و جه‌سته‌یی‌و ژیریی ده‌كات له‌كاتی بێكاریدا، به‌تایبه‌ت كاتێك بێكارییه‌كه كتوپڕه و شوێنی كار ئاگاداری كاركه‌ر ناكرێته‌وه بۆ له‌كاركه‌وتن‌و وه‌ستان‌و مایه‌پووچی كۆمپانیاكه‌ی.\nبه بۆچوونی نووسه‌ر بێكاری ته‌نیا بریتی نیه له‌وه‌ی كه‌سێك بێكار بێت. به‌ڵكو بریتیه له‌وه‌ی ئه‌گه‌ر كه‌سێك داهاته‌كه‌ی به‌شی بژێوی ژیانی نه‌كرد بێكاره. به‌م پێیه بێت زۆربه‌ی خێزان ئه‌مڕۆ له كوردستان بێكارن، چونكه داهاته‌كه‌یان به‌شی بژێوی ژیانیان ناكات، ئه‌و باسی ئه‌م دۆخه ده‌كات كه تاك تووشی چ مه‌رگه‌ساتێك ده‌بێت‌و چۆن هه‌نگاو بنێت.\nبه‌شێكی تری كتێبه‌كه تایبه‌ته به‌كاره‌ساتی نه‌خۆشیه درێژخایه‌نه‌كان له نێو خێزان‌و كاریگه‌ری له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان‌و خێزان. چونكه نه‌خۆش ته‌نیا خۆی نیه، به‌ڵكو خێزانێك به‌خۆیه‌وه ده‌خاته نێو جیهانی نه‌خۆشیه‌كه‌یه‌وه. دواتر باس له كێشه‌یه‌كی هه‌نووكه‌یی ده‌كات كه ئه‌مڕۆ زۆر له خێزانه‌كان پێوه‌ی گیرۆده‌ن ئه‌ویش ئالووده‌بوونی هه‌ره‌زكاره به ماده زیانبه‌خشه‌كانه‌وه‌و ڕۆڵی دایك و باوك‌و پسۆڕ چیه‌و چۆن مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌م دیارده‌یه بكه‌ن؟\nله به‌شی كۆتایشدا نووسه‌ر باسی لاقه‌كردن ده‌كات وه‌ك كاره‌ساتێك كه به‌م دواییه زیادیكردووه‌و كاریگه‌ری ده‌روونی كه‌سی لاقه‌كراو شێوازی كه‌مكردنه‌وه‌ی ئه‌و ته‌نگژه‌یه دووچاری كه‌سه‌كه ده‌بێته‌وه چیه.\nله پاشكۆی كتێبه‌كه‌یشدا نووسه‌ر ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌یه‌كی له‌سه‌ر ئازار گه‌یاندن به خود لای هه‌رزه‌كار خستۆته ڕوو وه‌ك توێژینه‌ویه‌كی مه‌یدانی له‌سه‌ر ژماره‌یه‌ك نه‌خۆش كه به‌شێوه‌یه‌كی كرده‌یی ئه‌م كاره‌یان كردووه‌و خوێنیان له جه‌سته‌ی خۆیان هێناوه‌و چێژیان له‌بینینی خوێن بینیوه.\nنووسه‌ر ده‌ڵێت: ئازارگه‌یاندنی خود ڕه‌فتارێكی به ئه‌نقه‌سته ئامانج لێی ئازاردانی جه‌سته‌یه ئه‌و كه‌سه‌ی ئه‌م ڕه‌فتاره ده‌كات مه‌به‌ستی خۆكوشتن نیه.\nوه‌ك له ڕاپرسیه‌كه‌دا هاتووه: ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه كه خۆیان ئازارداوه له%54 گه‌نجانی سه‌ڵت بوون كه سه‌رده‌می منداڵییان منداڵییه‌كی كه‌ساسیان هه‌بووه‌و قۆناغی سه‌ره‌تایی وازیان له خوێندن هێناوه. ئه‌وانه‌یشی هاوسه‌رگیرییانكردووه له په‌یوه‌ندییه‌كانیان سه‌ركه‌وتوو نه‌بوون.


خانمانی دووگیان لە ئیستەنبوڵ و ئەرزڕۆم کەلەپچە دەکرێن و لە زینداندا منداڵیان دەبێت – بزاڤی خزمەت\nخانمانی دووگیان لە ئیستەنبوڵ و ئەرزڕۆم کەلەپچە دەکرێن و لە زینداندا منداڵیان دەبێت\nستەمکاریی و نادادییەکانی تورکیا بەرانبەر زیندانییەکان درێژە هەیە و لە هەفتەی ڕابردوودا ئافرەتێکی دووگیان بە کەلەپچەکراوی بردرا بۆ نەخۆشخانە، پاش ئەوە کە منداڵەکەی بوو، دوای ٥ ڕۆژ هەردووکیان بردرانەوە بۆ زیندان. لە ڕووداوێکی تریشدا لە شاری ئەرزڕۆم ئافرەتێکی دووگیان لە زینداندا خەریکە منداڵی دەبێت.\nعومەرفاروق گەرگەرلیئۆغڵو ئەندامپەرلەمانی هەدەپە و چالاکی مافی مرۆڤ توویتێکی لەو بارەیەوە کردووە و ڕووی دەمی کردووەتە وەزارەتی دادی تورکیا، گەرگەرلیئۆغڵو نووسیویەتی:\n” شەیما تەکین، زیندانییەکی دووگیانە و کاتی دانانی سکەکەیەتی، هاکا منداڵەکەی لەدایکبوو. پزیشکەکان پێیان وتووە:” بەم دۆخەوە چۆن لە ژوورەوە دەتهێڵنەوە، ئەگەر تا سبەی منداڵەکەت نەبێت پێویستە نەشتەرگەریت بۆ ئەنجام بدرێت.ئازادی بکەن، ستەمەکە زیادی کردووە، ناکرێت ئیتر ٢ خوینی تریش بخەنە ملتان..”\nبەپێی یاسا نابێت ئافرەتی دووگیان لە زینداندا بێت\nلەلایەکی ترەوە پارێزەر نوروڵا ئاڵبایراک ڕایگەیاندووە کە یاساکانی تورکیا ڕێگە نادەن ئافرەتی دووگیان لە زینداندا بهێڵدرێتەوە، ئاماژەشی بە قسەکانی گەرگەرلیئۆغڵو کردووە سەبارەت بە حاڵەتەکانی ئیستەنبوڵ و ئەرزڕۆم.\nئەو پارێزەرە لە لێدوانێکیدا بۆ ئاژانسی T24 وتی:\n” لە گرتوخانەکاندا نزیکەی ٧٠٠ منداڵ لەگەڵ دایکیاندا زیندانین. بەر لە هەفتەیەک لە ئیستەنبوڵ ئافرەتێکی زیندانیی دووگیان بەکەلەپچەکراوی بردراوە بۆ نەخۆشخانە و لەوێ منداڵەکەی بووە. دواتر دایکەکە و کۆرپە تازەلەدایکبووەکەی بردراونەتەوە بۆ زیندان. هیچ مرۆڤێک، تەنانەت ئەگەر تاوانباریش بێت نابێت ئاوا هەڵسوکەوتی لەگەڵ بکرێت.\nسەبارەت بە یاساکانی خۆشمان، واز لە دەستگیرکردنەکەی بهێنن، کەسێک کە دووگیانە تەنانەت ئەگەر سزاش درابێت نابێت لە زینداندا بهێڵرێتەوە. لەکاتێکدا یاساکانمان ئەوەندە ڕوونن، ئەو بیرکردنەوەیەی کە ئافرەتانی دووگیان یاخود ئەوانەی تازە منداڵیان بووە زیندانیی دەکات زۆر مەترسیدارە. بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکانیش زیندانیی کردنی ئافرەتی دووگیان نایاساییە. بۆیە هەرکەسێک کە ئەو کارانە دەکات، هەرچەندە پێیان وابێت کە ئیستا پارێزراون، بەڵام ئەگەر درەنگیش بێت هەر سزا دەدرێن.”\nقەڵای مرۆڤایەتی، کۆشکی مرۆڤایەتی\nبەلجیکا هاوڵاتییەکی تورکی سزادا کە بە بیانووی 15ی تەمووزەوە هەوڵیدابوو ناسیاوێکی سەرببڕێت


برۆکسل، هەولێر نییە – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 13, 2017 3145 جار بینراوە 0 سەرنج\nکاری دیپلۆماسی لە قونسڵخانە و باڵیۆخانە و نوێنەرایەتی و شاندە فەرمییەکاندا، جێی خۆی ئەکاتەوە،. ئەم بنەما بە هێزەی سیاسیەتکردن، کۆد و ئاماژە و هونەری خۆی هەیە، کە جگە لە کات و شوێن، زمانی جەستە و تۆنی دەنگ و ڕوخسار کاریگەری خۆی هەیە،،.، کۆمەڵێک ئەتێکێتی بنچینەیی فرەی هەیە کە نابێت فەرامۆش بکرێت،،.\nجارێکیان شای سعود لە کۆشکی شایانەی ئینگلاند، بە میوانداری شا ئێلازبیت، نان ئەخۆن،، سەرەتا بەرخوادنی ئەوروپییەکان سوپ(شۆربا)یە، شای سعود یەکەم کەس دەستپێئەکات و بە بێ کەوچک شۆرباکە هەڵئەقوڕێنیت، شای بریتانیاش بەدوای ئەودا بە بێ کەوچک دەست بە شۆربا هەڵقوڕان ئەکات،،. ئەم جوڵەیەی شای بریتانیا وای کرد کە سعودییەکان هەست بە خاوەن ماڵییەتی خۆیان بکەن و هەست بە ئاسودەیی و ئارامی بکەن، بەڵام لە هەمان کاتیشدا داواکارییەکانیان بەسەر شای سعوددا بە ئاسانی سەپاند،،. دەیان نمونەی تری هونەری دیپلۆماسیەت هەیە، کە بە داخەوە تا ئەوەی من لە کورددا بینیومە، زۆر لە ئاستێکی کۆمیدیایە.\nشاندێک کە ئەچێتە شوێنیکەوە، ڕێوشوێنی تایبەت، وە ئاستی بەشداربووان، گرنگایەتی بابەتەکە یاخود پرسەکەی کە لەسەری کۆ ئەبنەوە دیاری ئەکات.\nشاندەکەی بە ناو ڕیفراندۆم کە بارزانی سەرۆکایەتی ئەکرد، جگە لەئەوەی کە لە ئاستێکی نزمدا بوو، وەک شاندێکی فەرمی و یاسایی پەسەند نەکرابوو، نە لە هوندر و نە لە هەندەران.\nبیننی سەرۆک و چەند ئەندامێکی پارتێکی ناسیۆنالیستی یەکێک لە هەرێمەکانی بەلجیکا کە ئەویش فلامییەکان بێت، هیچ لە دۆزی کورد ناگۆڕیت و کاریگەری لەسەر نابێت.\nیەکەم: کۆبونەوەکە لە هۆڵی کۆنفرانسی تایبەتی گیرابوو، کە هەموو دەزگا و ڕیکخراوێک ئەتوانن ئەو هۆڵە بە کرێ بگرن و چالاکی خۆیانی تێدا ئەنجام بدەن، وە خۆم دەیان جار بەشداریم کردووە لەو هۆڵانەدا، راستە لە ساختمانی پەرلەمانی ئەوروپایە، بەڵام هیچ پەیوەندییەکی بە بڕیار و سیاسیەت و ئەندامانی یەکێتیی ئەوروپاوە نییەوە، وەک هەر هۆڵێک بە کرێ ئەدرێت.\nکەواتە شاندەکە دانیشتنی فەرمی لەگەڵ هیچ کۆمیسێۆنێکی پەرلەمان نەکردووە، چ جا سەرۆکایەتی یەکێتیی ئەورپا!.\nشاندەکە لە هۆدەیەکی ساختمانی پەرلەمانی ئەوروپا لەگەڵ پارتێکی هەرێمێکی بەلجیکا میواندداری کراون، نەک وتووێژی فەرمی و نەک پەرلەمانی یەکێتیی ئەوروپا.\nدووەم: کام بەڵگەنامە و کام دۆکومێنتی فەرمییان هێناوە و کام پرۆتۆکۆڵ و ڕێکەوتنی لێکتێگەیشتن واژوو کرا؟؟\nسێێەم: خۆێندنەوەی زمانی جەستەی بارزانی، کەسێکی بێ ئوقرە و توڕە و بێ منەت و پەلە بوو،. نەجمەدین کەریم، کەسێک بوو هەمیشە خۆی ئەخست بە پشتی کورسییەکی خۆیدا، کە گوزارشت بوو لەوەی کە کێشەی ئەو نییە و ناچارکراوە کە لەوێیە، چپەیەکی بۆ بارزانی کرد، ئەویش فەررامۆش کرا. هۆشیار زیباریش کە دوانزە ساڵ وەزیر بوو و خۆم لە نزیکەوە لە هەندێک بۆنەی هۆڵەندا هاوشاندی بووم، ئەبوایە بیزانایە چی ئەکات، بەڵام ئەو بە تەواوی دەریخست کە چەندە ڕووخاو و پەشۆکاو بووە، بە لا دانیشتن و سەری خۆی خستنە ناو دەستی و شاردنەوەی لایەکی ڕوخساری بە هەمیشەیی، جگە لە خۆشاردنەوە و داڕمان و بێ هیوایی، هیچ پەیامێکی دی پێ نەبوو، پاشان ناردنی کاخەزی تێبینی بۆ بارزانی، هێمایەکی زۆر ناماقوڵی دیپلۆماسییە، تەنیا لە ڕۆژهەڵات کاری پێ دەکرێت، کە دەلالەتی زۆر نێگەتەیفانەی هەبوو لە سەر بارزانی،،،.\nچوارەم: ئەم دانیشتنە زیاتر لە کۆنگەرەی ڕۆژنامە نووسی ئەچوو، تا لە کۆبونەوەیکی فەرمی، چونکە قسەکان هەمووی سەرپێی و راگوزەر بوون، بە بێ بڕیاردان کۆتایی پێ هات.\nپێنجەم : ئاخاوتنەکەی بارزانی زۆر خۆماڵییانە بوو، لەوە نە ئەچوو قسە بۆ ئەورپییەک بکات، چونکە ئەوە ئەتکێتی ئاخاواتنی یەکێک نەبوو کە داوا و خواستی نەتەوەکەی هێنابێت بۆ ئەوەی پشتگیری بکرێت .\nبەکارهێنای ڕۆژەکانی هەفتە، کودەتای سیاسی! لەبیرچوونەوەی ساڵی هەڵبژاردن، مەرج ئاسا قسەکردن، سەرلقاندن و بە گاڵتە ئامێزی نیگاکرد،،.\nزۆری تریش کە مایەی بە جدی وەرنەگرتنی قسەکانی بوو.\nپاشان، لەو هۆڵەدا، وەرگێڕی ڕاستەوخۆ هەیە و بە هیدفۆن هەوموو زمانەکان ئەگوێزریتەوە بۆ ئامادەبووان، کاتژمێری بە سەد دۆلار، وەرگێڕی فەرمی و دانپیانراو هەیە، ئیتر ئەم کات کوشتنەی فەلاح مستەفای بۆ چی بوو، کە زۆری ئەپەڕاند و زۆریشی ئەخستە سەر، لە هەمووی خۆشتر لەو وەرگیڕانێکدا، بە بارزانی ووت کە ئەو کابرا ئەوروپییە ئەڵێت: ئیشەڵا سەرکەوتوو ئەبن،،. ئاخرکام ئەوروپی وشەی ئیشەڵا، ان یشاء اللة بەکاردێنێت؟؟!.\nوە بە ڕاستی نزمی ئاستی کۆبونەوەکەی یەکێک لە هۆڵە بە کرێگیراوەکانی ناو ساختمانی پەرلەمانی ئەوروپا، لەوە خۆی بینی کە جگە لە میدیای پارتی و ئێن ئارتی، نە لە هیچ تەلەڤزێونێکی بەلجیکی و ڕۆژنامەیەک باس نەکراو و نەکرایە مانشێت، وە لە سایتی خودی پەرلەمانیشدا لە کولەکەی تەڕ باس نەکرا،،.\nئەمە یەکەم جار نییە کە بارزانی شەرمەزار ئەکەن، لە ئیتالیاش بەناوی کۆنگرەی ئاشتییەوە، زەنگێک و مەدالیایەکی ساختەیان پێ بەخشی، کە هیچ ئەسڵ و ئەساسێکی نەبوو، و لە کوردستانیش کردیانە هەرا و ڕیکلام بۆ بارزانی،،بێ ئەزموونی و ناکارامەیی ئاستی کارگیرەکانی نوێنەرایەتی دەرەوەی پارتی، ئەم جارەیان دەرکەوت.\nئیتر بۆ کوردی داماوتان هێناوەتە چۆک کە گوایە هاتوون بۆ ئەروپا پشتگیری بۆ ڕیفراندۆم پەیا ئەکەن، تۆ دووەم حیزبی کودستانت لە پەرلەمان دەرکرد، کەچی بە میوانە ئەوروپییەکان ئەڵێت، ئەی کوا مافی مرۆڤ و دیموکراسی و ئازادی، ئەگەر پشتگیریمان نەکەن؟ یانی ئەو کۆمەڵە پرنسیپەی ئەوروپا کە جێگیربووە، تەنیا بەستراوەتەوە بە پشتگیرییەکی بارزانی،. ئەمە ئەوپەڕی بێ ئاستی ئاخافتن و نەزانینی دیپلۆماسیەتی سیاسی بووە تا ئێستا بیسترا بێت،،.\nلە کۆتا قسەمدا ئەوەیە، کەسێک بەلەمێکی پێ بەڕێوە نەچێت، چۆن کەشتییەکی ئەخەیتە بەردەست؟؟.\nبڵاوکراوەی پێشووپرۆژەیەکی ئەردۆغان لەپەرلەمان بۆ سزادانی ئەوەی ناوی کوردستان دەھێنێت\nبڵاوکراوەی نوێترشاناز ئیبراھیم ئەحمەد چەند نھێنیەکی کۆبونەوەی رێکخسانی یەکێتی ئاشکرادەکات


:: AM:10:00:09/07/2020 \nسەرەڕای ئەوەی كە چوار مانگ ماوە سزا نێودەوڵەتییەكانی بواری چەك لەسەر ئێران كۆتایی بێت، ئەم وڵاتە لە گواستنەوەی چەك بۆ وڵاتانی تر بەردەوامە و لە نوێترین حاڵەتدا كەشتییەكی چەك دەستی بەسەردا گیرا كە بەرەو یەمەن دەڕۆیشت.\nمایك پۆمیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا باسی لەوە كردووە، هێزەكانی ئەمەریكا و هاوپەیمانەكانی دەستیان بەسەر كەشتییەكی ئێرانیدا گرتووە كە چەكی پێ بووە و دەیانویست رادەستی حووسییەكانی یەمەنی بكەن. ئەمەریكا ئاشكرای نەكردووە ئەم هەڵمەتەی بە یارمەتی چ وڵاتێكی هاوپەیمان ئەنجام داوە.\nئەو پێداگری كردووە لەوەی ئێران سەرجەم سزا نێودەوڵەتییەكانی بواری چەكی پێشێل كردووە و شایانی ئەوەیە سزاكان لەسەری درێژ بكرێنەوە.\nبە بۆچوونی پۆمپیۆ، هیچ مرۆڤێكی ژیر باوەڕی بەوە نییە ئێران لەو چەكانەی لە داهاتوودا دەیانكڕێت بۆ مەبەستی ئاشتیخوازی سوودیان لێ وەربگرێت.\nپێویستە بگوترێ لە مانگی تشرینی یەكەمی ئەمساڵ كۆتایی بە بڕیاری قەدەغەكردنی كڕینی چەك دەهێنرێ كە بەسەر ئێراندا سەپاوە و هەموو هەوڵێكی ئەمەریكا ئەوەیە سزاكە درێژ بكاتەوە.\nرووسیا و چین كە مافی ڤێتۆیان هەیە، هەڵوێستی پێچەوانەیان هەبووە.\nبەگوێرەی دۆیچەوێلە، هەریەك لە رووسیا و چین كە ئەندامی هەمیشەیی ئەنجوومەنی ئاسایشن و مافی ڤێتۆیان هەیە، هەڵوێستی پێچەوانەیان هەبووە.\nماوەی رابردوو ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكانیش، ئەوەی پشتڕاست كردەوە ئەو چەكانەی ساڵی رابردوو و سەرەتای ئەمساڵ دەستیان بەسەردا گیرابوو لە ئێرانەوە هاتبوون، بەڵام ئێران رەتی كردەوە.


Azad Kurdi – CHRA.TV\nسەرەتا / Azad Kurdi\nهونەری, چاند و هونەر 0\nجیهان, جیهان 0\nئەنتالیا-زەمان : کارەبا لە هۆتێلێکی پێنج ئەستێرەی شارۆچکەی مانافگات ی سەر بە ئەنتالیا بە هۆی قەرزی کەڵەکەبووی هوتێلەکە دەبڕن. لەناکاو توریستە ناوخۆییەکان و بیانییەکان بە هۆی بڕینی هێڵی کارەبا دوچاری زیان دەبن. هەروەها هۆتێلەکە دوچاری کێشەی ئاویش دەبێت بە هۆی بڕینی کارەبا. دوای ناوبژێوی پارێزگاری شارۆچکەکە و بەڵێنی دەستەی بەڕێوەبردنی …\n( زاڵم )\nبەغەیری مەزهەبی زاڵمان سەر بەچ مەزهەبێکی!! لە شەونوێژدا نزادەکەی لەبیرتکەم. ***\nکەمال محەمەد (لەدوای تۆوە)


یەکەم تیمۆساوس 4\n<< < یەکەم تیمۆساوس 4 > >>\n١ ڕۆح بە ڕاشکاوی دەفەرموێ، لە کۆتایی ڕۆژگاردا هەندێک لە باوەڕ هەڵدەگەڕێنەوە، شوێنی ڕۆحی چەواشە و فێرکردنەکانی ڕۆحە پیسەکان دەکەون، ٢ لە دووڕوویی درۆزنان، ویژدانیان داخکراوە. ٣ هاوسەرگیری قەدەغە* دەکەن، فەرمانی نەخواردن دەدەن لەو خۆراکەی کە خودا بەدییهێناوە بۆ ئەوەی بە سوپاسی باوەڕداران و ڕاستیناسان وەربگیردرێت. ٤ هەموو بەدیهێنراوی خودا چاکە، ئەگەر شتێک بە سوپاسەوە وەرگیرا ڕەت ناکرێتەوە، ٥ چونکە بە وشەی خودا و نوێژەوە پیرۆزکراوە.\n٦ ئەگەر تۆ بەمانە ڕێنمایی خوشکان و برایان بکەیت، ئەوا دەبیتە خزمەتکارێکی باشی عیسای مەسیح، بە وشەکانی باوەڕ و فێرکردنی باش پەروەردە کرایت، ئەوەی شوێنی دەکەویت. ٧ ئەفسانەی پووچ و هەقایەتی پیرێژنان ڕەت بکەوە، بەڵام مەشق بکە لەسەر لەخواترسی. ٨ وەرزشی جەستەیی بۆ هەندێک شت سوودبەخشە، بەڵام لەخواترسی بۆ هەموو شتێک سوودبەخشە، چونکە بەڵێنی ژیانی ئێستا و داهاتووی تێدایە.\n٩ ئەم قسەیە ڕاستە و شایانی تەواو پەسەندکردنە. ١٠ بۆ ئەمە ڕەنج دەدەین و تێدەکۆشین، کە هیوامان بە خودای زیندووە، ئەوەی ڕزگارکەری هەموو خەڵکە، بە تایبەتیش باوەڕداران.\n١١ بەم شتانە ڕاسپێرە و فێر بکە. ١٢ با کەس سووکایەتی بە گەنجییەتیت نەکات، بەڵکو ببە نموونەی باوەڕداران لە قسە و ڕەفتاردا، لە خۆشەویستی و باوەڕ و پاکیتدا. ١٣ هەتا دێم بایەخ بە خوێندنەوەی گشتی نووسراوە پیرۆزەکان و وتاردان و فێرکردن بدە. ١٤ ئەو بەهرەیەی لە تۆدایە پشتگوێی مەخە، ئەوەی بە پێشبینی وەرتگرتووە کاتێک پیرانی کڵێسا دەستیان لەسەر دانایت.\n١٥ بایەخ بەم شتانە بدە، هەموو توانای خۆتی تێدا بەکاربهێنە، تاکو پێشکەوتنت بۆ هەمووان دەربکەوێت. ١٦ ئاگاداری خۆت و فێرکردنت بە، لەسەری بەردەوام بە، چونکە ئەگەر ئەمەت کرد خۆت و گوێگرانیشت ڕزگار دەکەیت.


پەیڕەو عومەر ئەحمەد : ئایا بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بزاڤێكی فاشیلی گۆرانخوازین ؟ – WTARIKURD\nپەیڕەو عومەر ئەحمەد : ئایا بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بزاڤێكی فاشیلی گۆرانخوازین ؟\nوه‌ك رونكردنه‌وه سه‌ره - وتاری ئه‌م بابه‌ته به‌هیچ جۆرێك بۆ ناشیرین كردن و ناوزراندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان نیه ، ته‌نها چه‌ند پێداچونه‌نه‌وه‌یاكمه به‌سه‌ر بزاڤی نوێی سیاسی ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه و هه‌ڵسه‌نگاندنی به‌رنامه سیاسیه‌كه‌یانه . به پێچه‌وانه‌وه به‌كارهێنانی وشه‌ی ره‌خنه ئامێزی وه‌ك “فاشیل ” له‌كۆمه‌ڵگای دیموكراسیدا ده‌ربری رق و كینه نیه كاتێك به لێكدانه‌وه‌ی لۆژیكیانه و هاوسه‌نگ پاڵپشتی كرابێ .\nنه‌وشیروان موسته‌فا سه‌رده‌مێك وه‌ك كه‌سایه‌تی دووه‌می یه‌كێتی نیشتیمانی ناسرابوو ، به‌ڵام مێژووی شۆرشگێری سیاسی له‌نگه‌رێكی تری ره‌وتی به‌ره‌و پێشچوونی به خۆیه‌وه‌گرت ، كاتێك به هه‌ڵوێستێكی كت و پڕ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانی هێنایه گۆره‌پانی سیاسی كوردستان . ئه‌م كاره‌ی بوو به جێگای پرسیارێكی زۆر و ترس و نادیاری كاردانه‌وه‌ی پارته باڵاده‌سته‌كان له ناسه‌قامگیركردن و تێكدانی بارو و دۆخی باشووری كوردستان . به‌ڵام سه‌رده‌مه‌كه ته‌نگه‌ژه‌یه‌كی كه‌می هێناییه‌كایه‌وه و ده‌ستپێكێكی نوێی سیاسه‌تكردنی به كوردستان ناساند .\nگۆڕان بوو به هۆكاری خستنه سه‌ركاری چه‌نده‌ها گه‌نج و چالاكوانی خۆماڵی ، “ده‌رگا داخراوه‌كانی ” به‌سه‌ر رووی كوردستانیاندا كرده‌وه و خه‌ڵكیان ئاشناكرد به چه‌ند مافێكی سه‌ره‌كی كۆمه‌ڵگای دیموكراسی . به‌ڵام ئایا ئه‌م راوه‌شاندنه‌ی هه‌ست و نه‌ستی خه‌ڵكی به رێكارێكی راست ئه‌نجامدرا ؟ ئایا ستراتیژی گۆڕانخوازی به چاو ته‌قاندنی خه‌ڵكی ده‌كرێت یان به چاو رۆشنكردن ؟\nبۆ وه‌رگرتنی وه‌ڵامی پێویست ، ناو و مانهه‌جی گۆڕان یه‌كه‌م فاكته‌ری شیكاركردن ده‌بێت . وشه‌كاری “ گۆڕان ” به مانای هه‌ڵاویرده‌كردنی شت ، مه‌نهه‌ج یان بارودۆخ دێت ، به‌ڵام ئه‌م گۆڕینه ده‌كرێت بۆ ئامانجێكی باش یان خراپ بێت . به‌پێی بنه‌ماكانی گۆڕان  “ده‌سه‌ڵات ده‌بێت ده‌سه‌ڵاتی خه‌ڵك بێت نه‌ك پارت و بنه‌ماڵه‌ی سیاسی ” لێره‌دا مه‌به‌ستی گۆڕان مه‌به‌ستێكی باش ده‌رده‌كه‌وێت . به‌ڵام پرسیاری هه‌ره گه‌وره ئه‌وه‌یه گۆڕان ئاڕاسته‌ی گۆڕینه‌كه‌ی هاوته‌ریبه له‌گه‌ڵ مه‌نهه‌جه‌كه‌ی ؟ وه‌ڵامه‌كه با بۆ تۆی خوێنه‌ر بێت ، من لێره تیشك ده‌خه‌مه سه‌ر چه‌ند فاكته‌رێكی بنه‌ره‌تی و سه‌ره‌كی كه بۆ گۆڕانخوزی – به‌دیموكراسیكردنی كۆمه‌ڵگا و موئه‌سه‌سات كاریگه‌ر ده‌بێت . وه‌ك ده‌ستپێك، كۆمه‌ڵگا جێگای هێز و پاڵپشتی بزوتنه‌وه‌كه‌یه ، بۆیه یه‌كه‌م هه‌نگاوی گۆڕانكاری ده‌بێت لێره سه‌رچاوه بگرێت .\nبنه‌ره‌تی كۆمه‌ڵگاش نیشنگه‌یه و سێ چه‌مكی سه‌ره‌كی نیشینگه دروستده‌كه‌ن ، خاك و هه‌وا و دانیشتووان . به‌ڵام له‌مه گرنگتر بنه‌ماكانی یه‌كتر قبوڵكردن ، هه‌ره‌وه‌ز و هاوكاری بۆگه‌شتن به ئامانجێكی سودبه‌خش بۆهه‌موو لایه‌ك نیشنگه‌یه‌كی ته‌ندروست دروست ده‌كات . كۆمه‌ڵگای كوردی تائه‌مرۆش به‌دووره له‌م بنه‌مایانه به جۆرێك تا سوودمه‌ندی سه‌ره‌كی منبم تۆ گرنگن نیت ، كورد حه‌زی له هه‌ڵته‌كاندنی شه‌رواڵیه‌تی و پاره‌ی لێببارێت ، نه‌ك هه‌رەوه‌ز و هاوكار له دڵی تاكه‌كان وشك بووه به‌ڵكو هه‌مووی به‌دڵنیای و به‌ئاشكرا ده‌ڵێن تۆش ببیته ده‌سه‌ڵاتدار ده‌ستده‌كه‌یت به دزی و چه‌وساندنه‌وه! له‌سه‌رووی ئه‌مانه‌ش كوردستانی باشوور نیشنگه‌یه‌كی هه‌مه‌چه‌شنه له چه‌نده‌ها نه‌ته‌وه و ئایینی جیاواز پێكدێت ، وه‌هه‌روه‌ها كوردستان ده‌روازه‌ی نێوده‌وڵه‌تی له هه‌موو لایه‌كه‌وه بۆ كراوه‌ته‌وه و تاكه‌كانی ئاشنای جیهانیزه‌بوون “ globalization ” بوون ، كه‌چی قبوڵی هیچ كامێك له‌م راستیانه نه‌كراوه ! كه‌مه نه‌ته‌وه‌كان رۆڵه‌ی ئه‌م هه‌رێمه‌ن به‌ڵام بێگانه ده‌رده‌كه‌ون كاتێك ناسنامه‌ی خۆیان ئاشكرا ده‌كه‌ن ، جیهانیزه‌بوون ئێستاش له زۆرێك له میمبه‌ره‌كان و قسه‌ی ناو خه‌ڵك به ده‌رگای دۆزه‌خ ده‌چوێنرێت .\nبۆیه یه‌كه‌م هه‌نگاوی هه‌ر گۆڕان خوازێك بێت ، ده‌بوو داچه‌سپاندنی بنه‌ماكانی كۆماڵگایه‌كی ته‌ندروست بێت ، به‌شێوازێك تاكه‌كان له مێشكبه‌ندی خۆپه‌رستی و دژایه‌تی یه‌كتر بنبڕبكرێن . گۆڕانخواز سیسته‌می خوێندن راست ده‌كاته‌وه ، گۆران خواز كۆمه‌ڵگا وشیارده‌كاته‌وه له راماڵینی ده‌مارگیری و دیكتاتۆری و خۆسه‌پاندن . “ ده‌سه‌ڵاتی خه‌ڵك بۆ خه‌ڵك ” سودی چیه ئه‌گه‌ر خه‌ڵكه‌كه یه‌كتری بنبڕبكه‌ن بۆ خۆپه‌رستی و نه‌فامی ؟ به وردی ئه‌مه پێی ده‌گوترێ هه‌ڵاوێرده‌كردنی ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆری بۆ ده‌سه‌ڵاتێكی تری نوێی دیكتاتۆری .\nدووه‌م فاكته‌ر، كۆڵه‌كه‌ی مێژو و راستی به‌رجه‌سته‌كراوی بارودۆخی رامیاری كوردستانی باشووره . باشوور هه‌ر له كۆنه‌وه تاراوگه‌ی سه‌قامگیری و رۆشنبیری و جیهانیزه‌بوون بووه ! ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆری رێگری په‌ره‌سه‌ندنی هێز و دادپه‌روه‌ری سیاسه‌تمه‌دارانی كوردبووه كه له سیمای هۆز و ناوچه‌وه به‌رزببێته‌وه بۆ مێشكبه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی . به‌جۆرێك كه سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی ناوچه‌ی زه‌رد و سه‌وز له داهاتوویه‌كی حاشاهه‌ڵنه‌گر ده‌چێت نه‌ك له هێلی سووری سیاسی . چۆن و بۆچی ؟ ناوچه‌ی سه‌وز بۆته ده‌شتی چه‌ند خاوه‌نماڵێك كه باوه‌ڕیان به هێشتنه‌وه‌ی ئاسایشی بازرگانی و ده‌سه‌ڵاتیانه ، ناوچه‌ی زه‌ردیش بۆته پاییزی هۆزێكی باڵاده‌ست كاتێك چاو له چاویان هه‌ڵبڕی به‌ڕوون و ئاشكرا پێت ده‌ڵێن “با به‌شیبكه‌ین ”! لێره مره‌كه‌بێكی شین به‌سه‌ر ناخشه‌كه داڕێژرا ، به‌ڵام گۆڕانكاری رووی نه‌دا ! باشه چی شتێك گۆراوه كه تا دوێنی په‌رۆكان زه‌رد و سه‌وزبوون ، به‌ڵام ئه‌مڕۆ ره‌نگی شین زیادبوو ؟\nله‌گه‌ڵ ته‌نگه‌ژه‌كانی ئه‌م دواییه نه‌وشیروان سه‌لماندی كه هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه تۆكمه‌كاری له بنیادنانی گۆڕانخوازیه‌كه‌ی دانه‌بووه. باڕاستگۆ بین، گۆڕان بۆچی قبوڵی رێككه‌وتنبوو له‌گه‌ڵ پارتی، به‌ڵام له‌ناكاو ده‌ستی دایه‌وه قیژه قیژی میدیایی و خه‌ڵكی هه‌ڵوروژاند و له‌ئاكامدا چه‌ن گه‌نجێك ماڵ وێرانكران! ئاخر دیاره ئوه به‌ڕێزانه سوودمه‌ندی سه‌ره‌كی ده‌بن له داته‌كاندنی خۆپێشانده‌رانێكی ساویلكه . باشه كه‌من هاتم پێم گوتی ئه‌م پارته سیاسیه دز و نانبڕی تۆ و هه‌موو كه‌سێكی به‌دبه‌خت و داماوه ، به‌ڵام وشیاركردنه‌وه‌ی خۆ به‌دورگرتنی له ده‌مارگیری له‌گه‌ڵ دانه‌بوو ، كاتێك پێم نه‌گوتی به به‌ردبارانكردنی هێچ ده‌ستكه‌وتێك به‌ده‌ست نایه‌ت چیم كرد به چی ؟ ئه‌گه‌ر ئه‌وكات شه‌ری براكوژی گوله به‌رامبه‌ر گوله بوو ، ئێستا شه‌ره‌كه‌یان كرد به به‌رد به‌رامبه‌ر گوله .\nئازاد حەمدی : ئێستاتان سەرەتایە ، چیتان دەووت .


Sorani Kurdish | Brook House Inquiry\nلێکۆڵینەوەی فەرمی برووک هاوس\nئایا مەبەست لە لێکۆڵینەوەی فەرمی برووک هاوس چییە؟\nئێمە لێکۆڵینەوە لە مامەڵەکردنی خراپ دەکەین لەگەڵ ڕاگیراوەکان لە بنکەی ڕاگواستنی کۆچی برووک هاوس لەنێوان 01-04-2017 و 31-08-2017 دا. ‘مامەڵەکردنی خراپ’ واتە مامەڵەیەک کە پێچەوانەی بەندی 3 لە جاڕنامەی ئەوروپی بۆ مافەکانی مرۆڤ بێت.\nمەبەست لە لێکۆڵینەوە فەرمییەکە بۆ ئەوەیە بزانین پانتایی مامەڵەکردنی خراپ لە بنکەی ڕاگواستنی کۆچی برووك هاوس چەند بووە لەو ماوەیەدا کە لە مەرجەکانی ئاماژە دا هاتووە. لێکۆڵینەوە فەرمییەکە لەوە دەکۆڵێتەوە کە کێ بەرپرسیار بووە لەو مامەڵەکردنە خراپە و ئایا خراپی لە سیستەمی بەڕێوەبردندا ڕۆڵی لەوەدا هەبووە. لەڕێگەی کۆکردنەوەی بەڵگە و کۆبوونەوە لەگەڵ خەڵک، لێکۆڵینەوە فەرمییەکە لەوە دەکۆڵێتەوە کە کێ بەرپرسیاربووە لەو ڕوداوانەی بنکەی ڕاگواستنی کۆچ لە برووک هاوس و لەڕێگەی بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتێکەوە هەندێک ڕاسپاردە دەخەنە ڕوو بۆئەوەی هەموو ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکان لەو ڕوداوانەوە وانەیەک فێر ببن.\nبێلایەن لە حکومەت\nلێکۆڵینەوە فەرمییەکە لێکۆڵینەوەیەکی یاسایی بێلایەنە کە بەدواداچوون بۆ ئەو ڕوداوانە دەکات کە لە 01-04-2017 هەتا 31-08-2017 لە برووك هاوس ڕوویان داوە.\nبەوەی کە بێلایەنە واتە لێکۆڵینەوە فەرمییەکە بەشێک نییە لە حکومەت و لەلایەن دامودەزگایەکی حکومەتەوە ئەنجام نادرێت.\nبەوەی کە یاساییە واتە لێکۆڵینەوە فەرمییەکە لە لێکۆڵینەوەیەوە کە ئێستا بەردەوامە گۆڕاوە بۆ لێکۆڵینەوەیەکی فەرمی بەگوێرەی یاسای لێکۆڵینەوە فەرمییەکان سالی 2005 و دەسەڵاتی ئەوەی هەیە کە شایەتەکان ناچار بکات بەڵگەی خۆیان بخەنە ڕوو وە بەڵگەنامە پێشکەش بکەن.\nچۆن پەیوەندی بە ئێمەوە دەکەیت\nئایا تۆ لە لە بنکەی ڕاگواستنی کۆچی برووک هاوس ڕاگیرا بوویت لەنێوان 01-04-2017 و 31-08-2017 دا؟ ئەگەر وەهایە، ئێمە دەمانەوێت گوێبیستی قسەکانی تۆ بین. تۆ دەتوانیت پەیوەندیمان پێوە بکەیت لەڕێگەی بەکارهێنانی فۆڕمی پەیوەندی ئێمە یان لەڕێگەی یەکێک لەو شێوازانەی خوارەوەوە:\nتەلەفون: 0800 181 4363\nنامە: Freepost BOOK HOUSE INQUIRY\nئایا من هەر دەبێت بە ئینگلیزی پەیوەندی بە ئێوەوە بکەم؟\nئەگەر وەهات بەلاوە باشترە کە بە زمانێکی تر، بێجگە لە ئینگلیزی، پەیوەندیمان پێوە بکەیت، تکایە ئاگادارمان بکەرەوە و ئێمە ڕێوشوێن ساز دەکەین کە لەڕێگەی خزمەتگوزاری وەرگێڕانی خۆمانەوە قسەت لەگەڵ بکەین.\nمن دەمەوێت لە لێکۆڵینەوە فەرمییەکەدا بەشداری بکەم\nئەگەر تۆ خۆت پارێزەرێکت هەیە کە نوێنەرایەتیت دەکات، تکایە قسەی لەگەڵ بکە سەبارەت بەوەی کە ببیت بە بەشدارێکی ناوەندی. ئەگەر هێشتا پارێزەرێکت نییە یان هێشتا پەیوەندیت بە ئێمەوە نەکردووە، تکایە بە یەکێک لەو ڕێگایانەی سەرەوە پەیوەندیمان پێوە بکە.\nئایا لە کوێ دەتوانم زانیاری زیاترم دەستگیر ببێت؟\nزانیاری زیاتر دەکرێت لەسەر ماڵپەڕەکەمان ببینرێتەوە لەوانە ڕێکەوتی دانیشتنەکان، زانیاری دەربارەی شوێنەکەمان و هەواڵ دەربارەی لێکۆڵینەوە فەرمییەکە.\nهەندێک که‌سان هه‌ن که ئه‌زمونێکی سه‌ختیان یان ترسیان له دڵدا دەبێت سەبارەت بە پرۆسەی شایه‌تی دان لەکاتی لێكۆڵينەوەی گشتیی دا. ئێمه ده‌مانه‌وێت پشتگیری شایه‌تی دەرەکان بکه‌ین له پرۆسه‌ی شایه‌تی داندا بە بێ گوێدان بە ناسنامەکانیان. لێكۆڵينەوەکە ئەم خاڵانە ڕەچاودەکات، سەربەست وەشاردنەوەی نهێنى شايەتیەکە،پشتگيرى خزمەتگوزارى لە لایەن هێستیا وە دابين کراوە. هێستیا دەتوانێت پێدانی پشتگيرى ڕێك بخات بۆ دابین کردنی زمانی جیاواز. بۆ ئه‌وه‌ی که پشتگيرى شایه‌تی به‌رده‌ست بێت تکایه په‌یوه‌ندی بکه به هێستیاوە بە ژماره ته‌له‌فۆنی پشتگيرى ۰۸۰۸۱٦٤۰۰۰۸ وه په‌یامێک به‌جێبهێله بۆ دوپات کردنه‌وه‌ی ناو وه بە کام زاراوە یە پشتگيریه‌که‌ت بۆ بنێردرێت. بۆ ئه‌وه‌ی که پشتگيرى شایه‌تی به‌رده‌ست بێت تکایه په‌یوه‌ندی بکه به برۆک هاوس کە پرسیار نامه‌یه‌کی دروست کردوه بۆ زانیاری زیاتر له‌سه‌ر واتای شایه‌تی بۆ لێکۆلینەوەی گشتی. ئه‌گه‌ر تۆ پێویستت به ڕوونووسی ئه‌م پرسیار نامه‌یه هه‌یه به زاراوەیەکی جیاواز بێجگه له ئینگلیزی ، تکایه ئیمێل بنووسه بۆ enquiries@brookhouse.staging.wp.dsd.io وه باس له‌وه بکه که به کام زاراوەیە ده‌ته‌وێت زانیاریه‌که‌ت به ده‌ست بگات.\nبەداخەوە، ئێمە ناتوانین یارمەتی یان ڕێنمایی سەبارەت بە باری کۆچبەری فەراهەم بکەین، کە لە دەرەوەی سنوری ئەم لێکۆڵینەوە فەرمییەدایە. ئەگەر پێویستیت بە هەر پشتگیرییەکە سەبارەت بە باری کۆچبەریت یان هەر نیگەرانیەکی خۆشگوزەرانیت هەیە، تکایە پەیوەندی بە یەکێک لەو ڕێکخراوانەی خوارەوەوە بکە:\nدەتوانن یارمەتی خۆشگوزەرانی بەپەلە فەراهەم بکەن بۆ پەنابەران و پەناخوازان و قوربانیانی تاوان قاچاخچێتی بە مرۆڤەوە\nBail for Immigration Detainees کەفالەت بۆ ڕاگیراوانی کۆچبەری – تەلەفون 9750 7456 020 (دووشەممە – پێنجشەممە 10 بەیانی – 12 نیوەڕۆ)\nڕێنمایی یاسایی و نوێنەرایەتی بۆ ئەو کۆچبەرانە فەراهەم دەکەن کە لە ناوەندی ڕاگواستن و بەندیخانەکاندا ڕاگیراون.\nMigrant Help مایگرەنت هێڵپ – هێڵی یارمەتی بێ بەرامبەری پەناخوازی 503 8010 0808\nڕێنمایی و یارمەتی بۆ کۆچبەران فەراهەم دەکەن.\nMedical Justice مێدیکەڵ جەستس – تەلەفون 7498 561 0207\nڕێنمایی و هەڵسەنگاندنی پزیشکی بێلایەن بۆ ڕاگیراوانی کۆچبەری پێشنیاز دەکەن و ڕاپۆرتی پزیشکی یاسایی و نامە دەنووسن کە نیگەرانی پزیشکی گرنگیان تێدا دەخرێتە ڕوو.\nگرووپی خۆشگوزەرانی ڕاگیراوانی گاتویک – تەلەفون 657070 01293\nپشتگیری و هاوڕێیەتی بۆ ئەو ڕاگیراوانە کە لە بنکەی ڕاگواستنی کۆچ لە گاتویک ڕاگیراون هەروەها بۆ خێزانەکانیشیان پێشنیاز دەکەن.\nناوبژیوانی بەندیخانە و پرۆبەیشن – تەلەفون lo-call ژمارە 7938 010 0845 (خزمەتگوزاری وەڵامدانەوەی تەلەفونی)\nلێکۆڵینەوەی بێلایەن بۆ سکاڵا لەو کەسانەوە کە لە بەندیخانەن یان لە ڕاگرتنی کۆچبەریدا ڕاگیراون\nساماریتانس Samaritans -. یان تەلەفون 123 116 بەبێ بەرامبەر\nگوێڕاگرتنی بێ بەرامبەر بۆ ئەوانەی کە پێویستییان بە یارمەتییە\nبۆ داگرتنی ڕوونووسێکی پی دی ئێفی ئەم زانیاریانە PDF LINK لێرە کرتە بکە


بەیاننامەی كۆمەڵە بە بۆنەی رۆژی جیهانیی دژی سزای ئیعدام - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک ڕاگەیاندن بەیاننامەی كۆمەڵە بە بۆنەی رۆژی جیهانیی دژی سزای ئیعدام\nبزوتنەوەی دژایەتی لە گەڵ كوشتنی مرۆڤ لە ژێر ناوی ئیعدام و یاسا رۆژ لە گەڵ رۆژ زیاتر پەرە دەسێنێت و زۆرتر لە لایەن مرۆڤە پێشكەوتوو و ئازادیخوازەكان مەحكوم و شەرمەزار دەكرێت.\nكۆماری ئیسلامی بەردی بناغەی یەكێك لەهارترین رژیمەكانی هاوچەرخی بە سێدارەدان ئەویش لە جۆری نامرۆڤانەترین شێواز واتە ئیعدام لە پێش چاوی خەڵك، داناوە. شەپۆلی ئیعدامەكانی دەیەی شەست بە ئیعدامی هەزاران زیندانی سیاسی لە خەرمانانی 1367 رەهەندێكی ترسناكی لە خۆ گرت. هیچ نیشانەیەك لە وەستانی ماشینی سەركوت وكوشتنی كۆماری ئیسلامی بەدی ناكرێت و حكومەتی ؛ئیعتداڵ؛ی ئێستا كە بە ؛نەرمشی قارەمانانە؛ و سەفەرە دیپلۆماتیەكان دەیهەوێت سیمایەكیتر لە سیستەم و كۆماری سێدارەی ئیسلامی نیشان بدات، بە بەردەوامبوونی ماشینی كوشتاری ئیعدام بەرەو پێش دەچێت. لە كاتی هاتنەسەركاری روحانیەوە هەموو رۆژێك دوو كەس لە سێدارە دەدرێن.\nدوای هاتنە سەركاری كۆماری ئیسلامی، شەپۆلی ئیعدامی خەباتگێڕانی سیاسی و خەڵكی مەدەنی لەكوردستان لە پادگان و لە بیابان و پەنای دیوارەكان، یەكەم حزوری ئەم رژیمە لە كوردستان بوو كە بە ئیعدامی ژنان و تازە لاوان و خەباتگێرانی سیاسی، رەهەندێكی ترسناكی لە خۆ گرت.\nئێستاكە زیاتر لە سی زیندانی سیاسی كوردستان بە مەرگ مەحكوم كراون و هەموو رۆژێك ئەگەری لە سێدارەدانی ئەوان لە ئارادایە. ساڵانێكە ئیعدامی سیاسی تەنیا لە كوردستان جێبەجێ دەكرێت و كۆماری ئیسلامی، كوردستان و سەركوت وبێ مافی ئەوان، وەك پێوەر و هەڵسەنگاندنی سەركوت و چاوترسێن كردنی كەسانیتر بە كار هێناوە.\nهاودەنگ لە گەڵ كۆمەڵگای جیهانی و ئازاد و شارستانی دنیای ئەمرۆ، دژایەتی و بێزاری خۆمان دژی سزای ئیعدام دەردەبڕین و خەبات بۆ هەڵوەشاندنەوەی لە ئاجێندای كاری خۆمان دادەنین و وەك یەكێك لە بنەماكانی بەرنامەی ئێمە دێتە ئەژمار كە دەبێ لە ریزی چالاكیەكانی ئۆرگان و تەشیكلاتەكانی كۆمەڵە دابنرێت.\n10ی ئۆكتۆبری 2013\nبابەتی پێشووراگەیاندنی كۆمەڵە سەبارەت بە دەسپێكردنی شەپۆلێكی نوێی لەسێدارەدان لەئێران\nبابەتی دواترهاوڕێ عومەر: هه‌تا ئێستاش كۆمه‌ڵه‌و دێموكرات دوو حیزبی سه‌ره‌كین


15/04/2021 4906 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nجه‌میل بایك، هاوسه‌رۆكی كه‌جه‌كه له‌نوێترین چاوپێكه‌وتنیدا نهێنیی كۆبوونه‌وه‌ی پارتی كرێكارانی كوردستان له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا ئاشكراده‌كات.\nجه‌میل بایك له‌میانی چاوپێكه‌وتنێكی ڕۆژنامه‌وانیدا له‌گه‌ڵ پێگه‌ی "Responsible Statecraft" باس له ئاڵوگۆڕی نامه‌ی ناڕاسته‌وخۆی په‌كه‌كه له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا ده‌كات و ده‌شڵێت "هه‌ندێك له‌یه‌كه‌كانی په‌كه‌كه چه‌ند كۆبوونه‌وه‌یه‌كیان له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی ئه‌مریكا ئه‌نجامداوه".\nهه‌رچه‌نده ئه‌مریكا چوار ملیۆن دۆلاری وه‌ك پاداشت بۆ هه‌ركه‌سێك داناوه كه زانیاریی له‌باره‌ی جه‌میل بایك ئاشكرابكات، به‌ڵام به‌وته‌ی بایك ئه‌و ئاماده‌یه بۆ "ڕاستكردنه‌وه"ی هه‌ندێك بابه‌تی ڕابردوو.\nجه‌میل بایك ورده‌كاریی كۆبوونه‌وه‌ی په‌كه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا ئاشكرانه‌كردوه و ته‌نیا گوتویه‌تی "ده‌مانه‌وێت په‌یوه‌ندیی دۆستانه‌مان له‌گه‌ڵیان هه‌بێت".\nهه‌ر له‌و چاوپێكه‌وتنه‌دا بایك ڕه‌تیده‌كاته‌وه په‌كه‌كه په‌یوه‌ندیی به هێزه‌كانی سوریای دیموكرات (هه‌سه‌ده)وه هه‌بێت، به‌ڵام نایشارێته‌وه به‌شێك له شه‌ڕڤانانی هه‌سه‌ده، پێشتر گه‌ریلای په‌كه‌كه بوون.\nبه‌گوێره‌ی ڕاپۆرته‌كه‌ی ئه‌و پێگه‌یه، ئه‌مریكا نیگه‌رانه له هه‌ندێك له هێرشه‌كانی ئه‌مدواییه‌ی توركیا بۆسه‌ر هه‌سه‌ده و پێیوایه ناكرێت هێرشبكرێته سه‌ر هاوپه‌یمانه‌كه‌ی كه شه‌ڕڤانانن.