توركیا: باڵێوزخانەی وڵاتەكەمان لە قودسی شەرقی دەكەینەوە – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » توركیا: باڵێوزخانەی وڵاتەكەمان لە قودسی شەرقی دەكەینەوە\nخۆی بۆ سەركردایەتی جیهانی ئیسلامی تاودەدات\nتوركیا خواستی خۆی بۆ كردنەوەی باڵێوزخانەی وڵاتەكەی لە قودسی شەرقی دەردەبڕێت، ئەوەش لەكاتێكدا كە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا، شاری قودس بە پایتەختی ئیسرائیل دەناسێنێت و بڕیار دەدات لەچەند ساڵی داهاتوو باڵێوزخانەی وڵاتەكەی بۆ قودس بگوازێتەوە.\nتوركیا لەم تەنگژەی ئێستادا، دەیەوێت رۆڵی خۆی وەك وڵاتێكی پێشەنگ دەربخات و جارێكی تر بە هەمان شێوەی سەردەمی ئیمبراتۆری عوسمانی و بە جۆرێكی جیاواز، جڵەوی سەركردایەتیكردنی جیهانی ئیسلامی بگرێتەوەدەست.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا لەم چەند رۆژەی رابردوو، خواستی وڵاتەكەی بۆ كردنەوەی باڵێوزخانەی ئەنقەرە لە قودسی شەرقی «داگیركراو» دەربڕی.\nئەم لێدوانەی ئەردۆغان لە چوارچێوەی وتارێكیدا بوو كە تێیدا رەخنەی توندی لە بڕیارەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا گرتەوە كە قودسی وەك پایتەختی ئیسرائیل ناساندبوو.\nلە وتارەكەیدا لەبەردەم لایەنگرانی پارتی داد و گەشەپێدانی فەرمانڕەوا، سەرۆكی توركیا رایگەیاندبوو»لەبەر ئەوەی قودس لەژێر سایەی داگیركارییدا، ناتوانین بچینە شارەكە و باڵێوزخانەی تێدا بكەینەوە، بەڵام پشتیوان بە خودا و دوای رازیبوونی خودا، باڵێوزخانەكەمان لەوێ دەكەینەوە»، ئاماژەی بە بوونی كونسوڵگەرییەكی وڵاتەكەیشی كرد لە قودس.\nروون نییە چۆن توركیا دەتوانێت باڵێوزخانەی خۆی لەو شارەدا بكاتەوە كە لەژێر دەسەڵاتی ئیسرائیلدایە و دەوڵەتی عیبری بە پایتەختی تاهەتایی خۆی دادەنێت و سازش لەسەر دابەشكردنی ناكات.\nئەردۆغان بە توندی رەخنەی لە ترەمپ گرتبوو لەم ماوەیەی دواییدا قودسی بە پایتەختی ئیسرائیل ناساند و ئاماژەی بە گواستنەوەی باڵێوزخانەی وڵاتەكەی كردبوو بۆ شارەكە.\nلە 13ی كانوونی یەكەمی 2017، ئەردۆغان لە شاری ئیستەنبوڵ میوانداریی لوتكەی كۆبوونەوەی نائاسایی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی كرد كە ئامانج لێی گەڵاڵەكردنی هەڵوێستێكی یەكگرتووی وڵاتانی ئیسلامی بوو بەرانبەر بە بڕیارەكەی ترەمپ.\nسەرۆكی توركیا لە وتاری كردنەوەی لوتكەی كۆبوونەوەی نائاسایی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی لە ئیستەنبوڵ، ولایەتە یەكگرتووەكانی بەوە تۆمەتبار كردبوو كە دەیەوێت لەڕێی ناساندنی قودس بە پایتەختی ئیسرائیل، خۆی بەسەر وڵاتانی جیهاندا زاڵ بكات.\nلە بەیاننامەی كۆتایی ئەو لوتكە ئیسلامییەشدا، داوای لە كۆمەڵی نێودەوڵەتی كرا، دان بە قوسدا بنرێت وەك پایتەختی دەوڵەتی فەلەستینی، و «ئاشتییەكی دادپەروەرانە و هەمەلایەن لەسەر بنەمای چارسەری دوو دەوڵەت بهێنرێتەدی».\nسەكرردەكانی دەوڵەت و حكومەتە بەشداربووەكان لە لوتكەی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی، «بە توندی بڕیاری تاكلایەنە و نایاسایی: دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكایان ئیدانەكرد كە شاری قودسی بە پایتەختی ئیسرائیل ناساندبوو.\nبەشداربوان بڕیارەكەی ترەمپیان بە «هەڵوەشاوە و پوچ و دەستدرێژی بۆسەر مافی مێژوویی و یاسایی و سروشتی و نیشتمانی گەلی فەلەستین و لەباربردنی هەموو هەوڵەكانی بەدیهێنانی ئاشتی» وەسفكردبوو.\nهەروەها بڕیارەكەی سەرۆكی ئەمریكایان بە خزمەتكردن بە توندوڕەوی و تیرۆر لەقەڵەمدابوو كە بە گوتەی ئەوان «هەڕەشە لەسەر ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی دەكات».\nلە بەیاننامەی كۆتایی لوتكەی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی، داوای لە كۆمەڵی نێودەوڵەتی كردبوو، دان بە قوسدا بنرێت وەك پایتەختی دەوڵەتی فەلەستینی، و «ئاشتییەكی دادپەروەرانە و هەمەلایەن لەسەر بنەمای چارسەری دوو دەوڵەت بهێنرێتەدی».\nترەمپ تاوانێكی گەورەیە\nمەحمود عەباس سەرۆكی دەسەڵاتی فەلەستینی، لە وتارەكەیدا لە لوتكەی كۆبوونەوەی نائاسایی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی لە ئیستەنبوڵ، بڕیارەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكای بۆ داننان بە قودسدا وەك پایتەختی ئیسرائیل، بە «تاوانێكی گەورە» لەقەڵەمدابوو.\nسەرۆكی دەسەڵاتی فەلەستینی رایگەیاندبوو»هیچ رۆڵێكی ولایەتە یەكگرتووەكان قبوڵ ناكەین، چونكە سەلماندنی بە تەواوەتی پشتیوانی لە لایەنی ئیسرائیل دەكات».\nئامانجی لوتكەی هەماهەنگی ئیسلامی لە ئیستەنبوڵ\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا لە 13ی ئەم مانگەدا، میوانداریی لوتكەی كۆبوونەوەی نائاسایی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی كرد لە ئیستەنبوڵ كە سەركردەكان و وەزیرەكانی دەرەوەی دەیان وڵات ئامادەی بوون، ئامانج لەو كۆبوونەوەیەش، وەك لە میدیاكاندا ئاماژەی پێكرابوو، یەكخستنی هەڵوێستی وڵاتانی ئیسلامی بووە بەرانبەر بە بڕارەكەی ترەمپ كە قودسی بە پایتەختی دەوڵەتی ئیسرائیل ناساندبوو.\nبڕیاری ناساندنی شاری قودس بە پایتەختی دەوڵەتی ئیسرائیل كە لە سەرەتای ئەم مانگەدا لەلایەن ترەمپەوە ئیمزای لەسەر كرا، لەلایەن ئەردۆغانەوە بە نایاسایی و گێچەڵپێكردن وەسفكرا.\nسەرۆكی توركیا لەڕێی میوانداریكردنی لوتكەیەكی وەهای رێكخراوی هەماهەنگی وڵاتانی ئیسلامی، دەیەوێت بە هەمان شێوەی سەردەمی ئیپراتۆری عوسمانی، خۆی بكاتەوە بە پێشەنگ لە جیهانی ئیسلامیدا و رۆڵی گەورە لە رووداو و گۆڕانكاریی و وەرچەرخانەكاندا ببینێت لە ناوچەكە.\nشا عەبدوڵڵا پادشای ئوردن لە لوتكەی كۆبوونەوەی نائاسایی رێكخراوی وڵاتانی ئیسلامی رایگەیاندبوو، هەر هەوڵێك بۆ گۆڕینی دۆخی قودس و پیرۆزییە ئاینییەكان بدرێت رەتدەكرێتەوە، و ئاشتی هەمەلایەنەش لە ناوچەكەدا بەبێ چارە سەری ململانێی ئیسرائیل- فەلەستین، نایەتەدی.\nشا عەبدوڵڵا لە وتارەكەیدا لە كۆبوونەوەكەی ئیستەنبوڵ، هۆكاریی توندوتیژییەكانی ناوچەكەی بۆ شكستخواردنی هەوڵەكانی چارسەری كێشەی فەلەستینی گەڕاندبۆوە.\nهەندێك لە وڵاتە عەرەبییەكان رووبەڕووی رەخنە بوونەوە، بەو هۆیەی وەفدی باڵایان بۆ كۆبوونەوەی نائاسایی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی نەناردبوو.\nتوركیا گەورەترین ئەو وڵاتانە بوو كە رەخنەی توندی لە بڕیارەكەی ترەمپ گرت، بە جۆرێك كە ئەردۆغان ئیسرائیلی بە «دەوڵەتی تیرۆریستی» وەسفكردبوو، ولایەتە یەكگرتووەكانیشی بەوە تۆمەتبار كردبوو كە «دەستی بە خوێن سوربووە».\nبەر لە دەستپێكردنی كۆبوونەوەكە، سەرۆكی توركیا داوای لە سەركردەكانی وڵاتانی هەماهەنگی ئیسلامی كردبوو، هەڵوێستێكی یەكگرتوو بنوێنن بەرانبەر بە بڕیارەكەی ترەمپ.\nهەر لەو چوارچێوەیەدا، وەزیری دەرەوەی توركیا، رەخنەی لە وڵاتانی عەرەبی گرت بەو هۆیەی هەڵوێست و وەڵامی «لاواز و شەرمندە»یان هەبووە بەرانبەر بە ولایەتە یەكگرتووەكان.\nبڕیارەكەی دۆناڵد ترەمپ بۆ ناساندنی شاری قودس بە پایتەختی دەوڵەتی ئیسرائیل، توڕەیی و ناڕەزاییەكی بەرفراوانی بەدواداهات لەلایەن وڵاتە عەرەبی و ئیسلامییەكان و دەیان هەزار كەس بۆ پشتیوانی لە دۆزی فەلەستینی، خۆپیشاندانیان سازكرد.\nبەر لە كۆبوونەوەی رێكخراوی هەماهەنگی ئیسلامی لە ئیستەنبوڵ، وەزیرەكانی دەرەوەی كۆمەڵەی وڵاتانی عەرەب لە كۆبوونەوەیەكی نائاساییاندا، داوایان لە واشنتۆن كردبوو بڕیارەكەی تایبەت بە قودس هەڵبوەشێنێتەوە، كۆمەڵی نێودەوڵەتیشیان هاندابوو، دان بە دەوڵەتی ئیسرائیلدا بنێت.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا، دەیەوێت لەم تەنگژەیەدا، رۆڵی پێشەنگ ببینێت و توركیا بكاتەوە بە پێشڕەوی وڵاتانی ئیسلامی، لەو چوارچێوەیەشدا كار بۆ دەستخستنی پشتیوانی دەكات لە دەرەوەی وڵاتانی ئیسلامی و رایدەگەیەنێت كە سەرۆكی روسیاش لە دوایین چاوپێكەوتنی نێوانیان لە ئەنقەرە، هەمان بۆچوونی لەسەر كێشەكە هەبووە، ئیسرائیلیش بەوە تۆمەتبار دەكات كە دەیەوێت «ئاگرەكە زیاتر خۆش بكات».


<< < یەرمیا 19 > >>\n١ یەزدان ئەمە دەفەرموێت: «بڕۆ لای گۆزەکەر، گۆزەیەکی گڵ بکڕە. هەندێک لە پیرانی گەل و کاهینی پیر ببە، ٢ بڕۆ دەرەوە بۆ دۆڵی بەن‌هینۆم کە لەلای داڵانی دەروازەی زبڵدانە* ، لەوێ ئەو پەیامە جاڕبدە کە پێتی دەڵێم. ٣ بڵێ: ”ئەی پاشایانی یەهودا و ئەی دانیشتووانی ئۆرشەلیم، گوێ لە فەرمایشتی یەزدان بگرن. یەزدانی سوپاسالار، خودای ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت: ئاگاداربن! بەڵایەک بەسەر ئەم شوێنەدا دەهێنم کە هەرکەسێک بیبیستێت، گوێی بزرنگێتەوە. ٤ لەبەر ئەوەی وازیان لێ هێنام، ئەم شوێنەیان پیس کرد و تێیدا بخووریان بۆ خوداوەندەکانی دیکە سووتاند کە نەیان دەناسین، نە خۆیان و نە باوباپیرانیان و نە پاشایانی یەهودا، ئەم شوێنەیان پڕکرد لە خوێنی بێتاوانان. ٥ نزرگەی بەعلیان لەسەر بەرزاییەکان بنیاد نا، تاکو کوڕەکانیان بە ئاگر بسووتێنن و بیکەنە قوربانی سووتاندن بۆ بەعل، کە من نە فەرمانم پێکردبوو و نە فەرمووبووم و نە بەخەیاڵمدا هاتبوو. ٦ لەبەر ئەوە ئاگاداربن، سەردەمێک دێت، چیتر ئەم شوێنە پێی ناگوترێت تۆفەت یان دۆڵی بەن‌هینۆم، بەڵکو پێی دەگوترێت دۆڵی کوشتن. ئەوە فەرمایشتی یەزدانە.\n٧ «”جا لەم شوێنەدا پیلانی یەهودا و ئۆرشەلیم پووچ دەکەمەوە، وا دەکەم لەبەردەم دوژمنەکانیان بە شمشێر بکوژرێن، بە دەستی ئەوانەی دەیانەوێت لەناویان ببەن، تەرمەکانیان دەکەمە خۆراکی باڵندە و ئاژەڵی کێوی. ٨ ئەم شارە وێران دەکەم و دەیکەمە جێگای تانە و تەشەری خەڵک، هەرکەسێک پێیدا تێبپەڕێت سەرسام دەبێت، گاڵتەی پێ دەکات لەسەر هەموو ئەوەی بەسەری هاتووە. ٩ وایان لێ دەکەم گۆشتی کوڕ و کچەکانی خۆیان بخۆن، هەریەکە گۆشتی هاوڕێکەی خۆی دەخوات، لەبەر گەمارۆ و ئەو تەنگانەیەی تێی دەکەون بەدەستی دوژمنانیان کە بەدوای ئەوانەوەن بۆ کوشتنیان.“\n١٠ «ئینجا گۆزەکە لەبەرچاوی ئەو پیاوانە بشکێنە کە لەگەڵتدان، ١١ پێیان بڵێ: ”یەزدانی سوپاسالار ئەمە دەفەرموێت: ئاوا ئەم گەلە و ئەم شارە دەشکێنم، وەک چۆن دەفرە گۆزەکە کە نەتوانرێت جارێکی دیکە چاک بکرێتەوە. لە تۆفەت دەنێژرێن، هەتا ئەوەی جێی ناشتن نەمێنێت.“ ١٢ یەزدان دەفەرموێت: ”ئاوا لەم شوێنە و دانیشتووانەکەی دەکەم، ئەم شارە وەک تۆفەت لێ دەکەم. ١٣ جا ماڵەکانی ئۆرشەلیم و کۆشکەکانی پاشایانی یەهودا وەک شوێنی تۆفەت گڵاو دەبن، هەموو ئەو ماڵانەی لە سەربانەکانیان بخووریان سووتاند بۆ هەموو ئەستێرەکانی ئاسمان و شەرابی پێشکەشکراویان بۆ خوداوەندەکانی دیکە پێشکەش کرد.“»\n١٤ ئینجا یەرمیا لە تۆفەت هاتەوە کە یەزدان بۆ پێشبینیکردن ناردبوویە ئەوێ، لە حەوشەکەی پەرستگای یەزدان ڕاوەستا و بە هەموو گەلی گوت: ١٥ «یەزدانی سوپاسالار، خودای ئیسرائیل ئەمە دەفەرموێت: ”گوێ بگرن! من هەموو ئەو بەڵایە بەسەر ئەم شارە و بەسەر هەموو گوندەکانی دەوروبەریدا دەهێنم، ئەوەی سەبارەت بەو فەرمووم، چونکە کەللەڕەقییان کرد و گوێیان لە قسەی من نەگرت.“»


Basnews 24/05/2019 - 19:23 بڵاوکراوەتەوە لە تاراوگە\nدیمەنێكی شاری ناشڤیل\nبۆ یەکەم جار لە مێژووی ئەمەریکادا، بڕیار درا زمانی كوردی بە شێوەیەكی فەرمی لە قوتابخانە دواناوەندییەکانی شاری ناشڤیلی ویلایەتی تێنسی ئەمەریکا بخوێندرێت.\nڕادیۆی فەرمیی شاری ناشڤیل لە راپۆرتێكدا كە دوێنێ پێنجشەممە بڵاوی كردووەتەوە، ئاشكرای كردووە بە فەرمی بڕیار دراوە زمانی کوردی لە قوتابخانەكانی دواناوەندیدا بخوێندرێ و هەر كەسێك ئارەزووی لێ بێت دەتوانێ هەڵیبژێرێت.\nبە گوێرەی بڕیارەكە، لەمەودوا لە قوتابخانە دواناوەندییەكانی ناشڤیل زمانی كوردی بۆ سەر لیستی زمانە جیهانیەكانی خوێندن زیاد دەكرێت، هەر قوتابییەك ئارەزووی لێ بێت، دەتوانێ زمانی كوردی هەڵبژێرێت بۆ خوێندن.\nبە پێی هەواڵەكە، ئەم شێوازە نوێیەی خوێندن لە ئەمریكادا بووەتە جێی خۆشحاڵی پێكهاتە جیاوازەكان، بە شێوەیەك هەر پێكهاتەیەكی نەتەوەیی جیاواز دەتوانێ لە سایەی ئەم سیاسەتەدا تایبەتمەندییەكانی خۆی بپارێزێت و درێژە بە كولتووری خۆی بدات.\nلینكی هەواڵەكە بە زمانی ئینگلیزی


چێژ وەک کلتور - قەڵەم\nچێژ وەک کلتور\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 20 خرداد 1398 12:33\nچێژوەرگرتن لە سرووشت، کلتورە. ئەو مرۆڤانەی لە گونددا دەژین و بۆ بژیوی ژیانیان خەریکی کار و ململانێیکی دژوارن لەگەڵ سرووشت، چێژ لە سرووشت نابینن. بۆ ئەوان سرووشت دژێکی رەق و بێ بەزییە کە تەنیا لە رێگای کار و زەحمەتەوە و هەروەها لە رێگای بەختەوە (بۆ وێنە بەختی بارینی بارانێکی چاک) دەستەمۆدەکرێ. لای ئەوان سرووشت هێزێکی یاریدەدەر، بەڵام هاوکات بێ بەزییە کە ئاسان خۆی بە دەستەوە نادات.\nبۆیە بۆ ئەو،گەڕان بە ناو سرووشتدا بۆ ئەوەی چێژ لە سرووشت ببینێ، نیە. لای ئەوان سرووشت بەردەوام کانگا و ئامرازێکە بۆ ژیان و دابینکردنی پێداویستییەکان. لەوێ هەمیشە شەڕێک لە نێوان ئەو و سرووشتدا هەیە.\nچێژوەرگرتن لە سرووشت کاتێک دێتە ئاراوە کە ژیانی شارنشینی یاخود ئاسوودەیی لە ژیاندا دەست پێدەکا. کاتێک ئەمە روودەدات جوانیەکانی سرووشت لەبەر چاوی مرۆڤدا بەرجەستە دەبنەوە. لە راستیدا دوورکەوتنەوە لە سرووشت (وەک بابەتێکی کار و زەحمەت) دەستپێکی چێژوەرگرتنە لێی.\nبۆیە ئەم چێژە، دیاردەیەکی کلتوریە. دەبێ درووست بکرێ. هونەری نیگارکێشانەوە، شیعر، رۆمان و مۆسیقا ئەو کەرەسانەن کە لە بەرهەمهێنانی ئەم کلتورەدا دەوردەگێڕن. هەتا زیاتر تێکەڵ بەم بەشانە بین ئەوا زیاتر چێژ لە جوانییەکانی سرووشت دەبینین.\n١٠ یونی ٢٠١٩


با هەمووان ژینگەپارێز بین\nیەكێك لە مەترسیە گەورەكانی سەر ژیانی مرۆڤ لە زەویدا بە تایبەتی لە وڵاتە تازە گەشەكردووەكان، پیسبونی ژینگەیە، كە بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ كاردەكاتە سەر تەندروستی مرۆڤ و گیانلەبەرەكانی دیكەش، بۆیە دەكرێت هەر یەكەمان لە شوێنی خۆمان ژینگەپارێز بین.\nهۆكارەكانی پیسبوونی ژینگە\nیەكەم: بەهۆی زیادبوونی ژمارەی دانیشتوان لەسەر زەوی و زیاتر پەرەسەندنی پیشەسازی بۆ پڕكردنەوەی پێداویستی دانیشتوان، كاریگەرییەكی گەورە لەسەر پیسبوونی هەوا، ژینگەی وشكانی و ئاوی دادەنێن لە ڕێگەی پاشماوە كیمیاوییەكانیانەوە.\nدووەم: زیادبونی ژمارەی ئۆتۆمبێل كە لە ڕێگەی گازی یەكەم ئۆكسیدی كاربۆنەوە دەبنە هۆی پیسبوونی هەوا.\nسێیەم: ناهۆشیاری دانیشتوان بە تایبەتی لە وڵاتە تازەگەشەكردووەكان و گرینگی نەدان بە ژینگە.\nكاریگەرییەكانی پیسبوونی ژینگە\nبەهۆی پیسبونی هەوای زەوی، چینی ئۆزۆن زیانی پێدەگات، ئەم چینە سوودەكەی ئەوەیە ڕێگری دەكات لە تیشكە زیانبەخشەكانی خۆر، بە نەمان یاخود لاوازبونی چینی ئۆزۆن تیشكە زیانبەخشەكانی خۆر دەگەنە مرۆڤ و پلەی گەرمی زەویش زیاد دەكات، هەر بۆیە پێشبینی دەكرێت لە پەنجا ساڵی داهاتوو، پلەی گەرمی لە جیهاندا بە رێژەیەكی زیاتر بەرز ببێتەوە، ئەمەیش زیانی زۆری هەیە:\nیەكەم: بەرزبونەوەی پلەی گەرمی لەش، هۆكارێكە بۆ شێرپەنجەی پێست و بورانەوە و مردن.\nدووەم: زیادبوونی نەخۆشییەكانی سی و دڵ.\nڕۆڵی تاك لە نەهێشتنی پیسبوونی ژینگە\nتاك دەتوانێت ئەو زبڵ و خاشاكەی لەدوای بەحێ دەمێنێت، فرێ بداتە بۆ ناو تەنەكەی زبڵ.\nدووەم: دووركەوتنەوە لە ئاگركردنەوە و سووتاندنی پاشماوەكان.\nسێیەم: بەكارهێنانی ئامێری گواستنەوەی تەندروست وەك پاسكیل كە جگە لەوەی هیچ زیانێكی بۆ ژینگە نییە بۆ تەندروستی مرۆڤیش باشە.\nئەو ماوەیەی كە پێویستە بۆ شیبوونەوەی ماددە جیاوازەكان لە سروشتدا\nبتڵی پلاستیكی ٤٥٠ ساڵ، عەلاگە ١٠ تا ١٠٠ ساڵ، دایبی منداڵان ٢٥٠ تا ٥٠٠ ساڵ، قووتوی بیبسی ٨٠ تا ٢٠٠ ساڵ، پاشەڕۆی خۆراك نزیكەی ٦ مانگ، شووشە بە هەزار ساڵ.\nڕۆڵی حكوومەت لە نەهێشتنی پیسبوونی ژینگە\nدەكرێت حكوومەت ڕۆڵی كارای هەبێت لە نەهێشتنی پیسبوونی ژبنگە بەهۆی گرتنەبەری چەند ڕێكارێك لەوانە:\nیەكەم: دانانی یاسای تایبەت بە پیسبونی ژینگە.\nدووەم: دروستكردنی چەندین كارگە بۆ دووبارە بەكارهێنانەوەی ماددەبەكارهاتووەكان\nسێیەم: سزادانی ئەو كەس و لایەنانەی دەبنە هۆی پیسبوونی ژینگە


توركیا و چیك\nسیاسەتی دەرەوەی توركیا لە سەردەمی (ئاكەپە)دا وا داڕێژراوە كە هێزێكی هەم خۆرهەڵاتی و هەمیش خۆرئاوایی بێت. خۆرهەڵاتی واتە پارێزگاری لە بەها و نۆرم و بنەما ئاینی و كۆنزێرڤەتیڤەكانی خۆی بكات و ئەگەر بە ڕووكەشیش بێت وەك هێزێكی ئاینی دەربكەوێت. خۆرئاواییش واتە توركیا بەردەوام بەدوای دەرگە و ئەكتەری ئەوروپایی بگەڕێت و بیكات بە هاوڕێ و هاوبەشی سیاسی خۆی.\nدیارە لە دوای ٢٠٠٤ەوە و دوای ئەوەی دانوستانەكانی نێوان توركیا و یەكێتیی ئەوروپا دەست پێ دەكەن بۆ پرسی بە ئەندامبوون لە یەكێتییەكە، ئەنكەرە بەدوای دۆست و هاوبەش و لۆبیدا گەڕاوە لە نێوان ئەندامانی یەكێتیی ئەوروپادا، بەڵام وا دەبینرێت كە هێزە ئەوروپایییە گەورەكانی وەك ئەڵمانیا، فڕەنسا و هۆڵەندا و بەلجیكا خۆیشی وا بە ئاسانی دۆستایەتی توركیا قبووڵ نەكەن!\nلە ڕابردوودا ئەم هێزانە وەك دژە توركیا بوون دەركەوتوون بەتایبەت لە پرسی ناساندنی كۆمەڵكوژی ئەرمەنەكان لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە لە سەردەمی جەنگی یەكەمی جیهاندا. وا دیارە دواتر توركیا زیاتر بەدوای هێزە بچووكەكانی تری یەكێتی ئەوروپاوە بووە بەتایبەت وڵاتانی بەلقان و وڵاتێكی وەك (چیك). توركیا وای دەبینێت چیك دەتوانێت درزێكی بەسەردا بكاتەوە بۆ ناو ئەوڕوپا.\nدیارە پێوەندی و ئاشنابوونی ئەم دوو وڵاتە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٢٤ ئەوكاتەی توركیا وەك كۆمارێكی لایستێ خۆی پیشان دەدات. چیك بە دڵی ئەوروپا دەناسرێت. دڵ بەو مانایەی یەكەیەك ئەركێكی میكانیكیی ئەنجام بدات و لە نێوان یەكەكانی تردا. دیارە لێرەدا مەبەست لە دۆخی جیۆپۆڵەتیكی (چیك)ـە كە دەكەوێتە نێوان ئەڵمانیا و پۆڵەندا و نەمساوە!\nلە دوای ڕووخانی سۆڤیەت، چیك لە سلۆڤاكیا جیا دەبێتەوە و دووبارە دامەزراوە سیاسییەكانی خۆی بنیات دەنێتەوە. دیارە توركیا و چیك زیاتر لە سەروبەندی جەنگی جیهانی دووەمەوە لە پێوەندیدا دەبن لەگەڵ یەكتر، بەتایبەت دوای ئەوەی سوپای ئەڵمانیا لە دوای جەنگی دووەمی جیهان تێك دەشكێت و ئەو وڵاتە جێ دێڵێت. توركیا و چیك بەهۆی پرسی ئابوورییەوە زیاتر لەگەڵ یەكتردا دەبن و پێوەندییەكان فراوان دەكەن. لە ماوەی ١٥ ساڵی ڕابردوودا كۆماری چیك ٦٢٢ ملیۆن دۆلاری لە توركیا دەست كەوتووە بەهۆی سێكتەری ئابووری و بازرگانییەوە. بۆیە دەردەكەوێت چیك توركیا بە دەروازەیەكی جیۆئابووری بۆ وڵاتەكەی دابنێت و زیاتر لەگەڵیدا بمێنێتەوە.\nچیك لە ساڵی ١٩٩٩ بوو بە ئەندامی ناتۆ و دواتریش لە ٢٠٠٤ چووە ناو یەكێتیی ئەوروپا. ئەردۆغان زیاتر لە چیك نزیك دەبێتەوە و لە ساڵی ٢٠١٣ سەردانی ئەو وڵاتە دەكات و پێوەندییەكان دەباتە ئاستێكی ترەوە. بۆیە دوور نییە ئەردۆغان زیاتر مەبەستی بووبێت لەڕێی چیكەوە بگات بە یەكێتیی ئەوروپا. پرسەكەیش زیاتر پێوەندی بەوەوە هەیە كە توركیا لە رێی چیكەوە بە یەكێتیی ئەوروپا بڵێت ئەگەر ببم بە ئەندام لە یەكێتییەكەتان، ئەوەندە دەسكەوتە ئابوورییەتان دەبێت! هەر لەو چوارچێوەی پەرەپێدانی پێوەندی دوولایەنەدا، ساڵی ٢٠١٥ سەرۆكی پەرلەمانی توركیا سەردانی چیك دەكات بۆ لێكنزیكبوونەوەی زیاتر.\nدیارە دەزگە و كۆمپانیاكانی وزەی چیك پشكێكی گەورەیان هەیە لە دەستكەوتە ئابوورییەكانی توركیا و دەكرێت بڵێین بەشێكی گەشەپێدانی ئابووری ئەو وڵاتە پێوەستە بە توركیاوە و بەو وڵاتەوە بەستراوەتەوە، تەنانەت ڕێژەی گەشە ئابوورییەكە ساڵانە دەگاتە ١٢%. چیك زیاتر مانەوەی خۆی گرێ داوە بە توركیا لە ڕووی ئابوورییەوە و هەمیشە وەك (ناوەند و پەراوێز) یەكتر تەواو دەكەن و توركیاش دەیەوێت وەك هێزێكی زاڵ مامەڵەی لەگەڵدا بكات.\nچیك لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا دەیویست وای پیشان بدات كە بە فەرمانی پۆلیسی نێودەوڵەتی (ئینتەرپول) ساڵح موسلیم ڕادەگرێت، بەڵام لە بنەڕەتدا پرسەكە زاڵبوونی توركیایە بەسەر چیكدا. بەكارهێنانی پێگە جیۆپۆڵەتیكی و ئابوورییەكەی توركیایە وەك هێزێكی پیشەسازیی بەسەر هێزێكی خاوەن ئابوورییەكی لاواز. توركیا دەمێكە لە ئەڵمانیا و فڕەنسا و هۆڵەندا بێ ئومێد بووە وەك دەرگەی چوونە ژوورەوەی یەكێتیی ئەوڕوپا و وەك پلان B لە دوای ٢٠١٠ەوە (چیك)ی بۆ ئەم پرۆسەیە داناوە.


گەڕانەوە بۆ میساقی میللی ؟\nتوركەكان یەكێكن لەو میللەتانەی دنیا كەئارەزوویەكی زۆریان بۆ داگیركاری هەیە، تاكی تورك لەسەر ئەو بنەمایە پەروەردەدەكرێت كە سەد ساڵی رابردوو دوای كۆتای جەنگی یەكەم لە جیهان، براوەی جەنگ ستەمی لێكردوون و نەشخەی جوگرافی ووڵاتەكەیانی بچووك كردۆتەوە.\nلەمێژووی كۆن و نوێ نییە، كەپرۆسەیەكی داگیركاری نەبێت و لەبەرژەوەندی توركەكان نەشكابێتەوە. بەردەوام لە داگیركاری قازانجیان كردووە. تەنانەت بەمیوانیش چوبێتنە هەرشوێنێك لێی نەگەڕاونەتەوە و ئەو شوێنەیان بەهی خۆیان زانیوە یاخود شتێكیان چاندووە كە دەرفەت بدات بەگەڕانەوە بۆی، پەروەردەی ناسیۆنالیستی تورك، بڕوایان وایە خۆر لەهەركوێییەك بدات ئەوە زەوی توركە. تەنانەت لەپەروەردەی سەربازیشدا سەربازەكا بەردەم لەبەردەم نەخشەیەكی گەورەی جیهاندان و فێرئەكرێن كە سنوری ووڵاتەكەیان چۆن فراوانتربكەن.\nئۆغڵۆ بۆ هەڕەشە ئەكات؟\nلێدوانەكەی ئەم دواییەی مەولود چاوش ئۆغڵۆی وەزیری دەرەوەی توركیا، لەبارەی شاری سلێمانیەوە، هەڕەشەیەكی راستەوخۆی دەوڵەتی توركیایە بۆ ئەم شارە، چونكە دەوڵەتی توركیا ئەم شارە بە پاڵپشتی پەكەكە دەزانێت و پێی وایە چالاكییەكانی پەكەكە لەم شارەدا فراوانە و كاریگەری هەیە. هەڕەشەكانی ئۆغڵۆ دەبێت، بەهەند وەربگیرێت چونكە دەوڵەتی توركیا لە دوای هەموو هەڕەشەیەك كە دەیكات كاری سەربەخۆی خۆی بێ گەڕانەوە بۆ هیچ لایەك ئەنجام دەدات.\nتوركەكان دەمێك ساڵە چاویان لەوەیە كە كۆتایی بەڕێككەوتنە سەپاوەكانی پێش سەدەیەك لەمەوبەر بێت، لەگەڵ كەمالیستەكاندا كە لەدوای رووخانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە1918 و دروست بوونی كۆماری توركیا لە 1923 توركەكان بەقەوارەیەكی كۆماری بچووك لە قەڵەم رەوی ئیمبراتۆریەتی عوسمانی رەزامەندبوون.\nدەوڵەتی توركیا لەگەڵ نزیك بوونەوە لەوادەی كۆتایی تەمەنی رێككەوتنەكانی سەدساڵی رابردوو، دووبارە دەستی بە پرۆسەی داگیركاری ئەو ناوچانە كردۆتەوە كە پێشتر لەژێر فەرمان رەوای ئیمبراتۆریەتی عوسمانییەكاندا بوون.\nسەرۆك كۆماری توركیا (رەجەب تەیب ئەردۆگان)، تا پێش ساڵی 2023 دەیەوێت زۆر دەستكەوتی گرنگی ستراتیژی بۆ توركەكان بەدەستبهێنێت.\nبەتایبەت ئەو زەویانەی لە رابردوو لە دەستیان داوە. ئەردۆگان بەزەبری هێز دەیەوێت بۆیان بگەڕێتەوە. چونكە ئەم پیرە پیاوە، دەیەوێت لە كاریگەرییەكانی كەمالیست لەسەر سایكۆلۆژیای كۆمەڵگەی تورك كەم كاتەوە و دنیا بینینێكی نوێ لەناو نەتەوەپەرستی تورك دروست بكات. كە بیریان خاتەوە پێش كەمالییەكان ئیمبراتۆریەتەكەیان لە ساڵی( 1299 تا ساڵی 1923 ) بۆ ماوەی شەش سەدە فەرمان رەوای سنورێكی گەورە و فراوانی لەم جیهانە كردووە.\nبەوجۆرەبێت توركەكان ئەم سنورانەی ئێستای دەوڵەتەكەیان بەتەواوەتی رەت دەكاتەوە، لەسەر پشكی گەلان دەیانەوێت دووبارە فراوانی بكەنەوە.\nئەردۆگان لە دوای ئەوەی لە ئەوروپییەكان بێهیوا بوو، بەتەواوەتی بەرەو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی عەرەبی و ئەفریكا گەڕایەوە و بە حسابەكۆنەكەی باو باپیرانی چووە، تاڕادەیەكیش لەتەواوەی پلانەكانی سەركەتووبوو، لەو پرۆسە داگیركاریانەی لەماوەی رابردوو ئەنجامیداوە ؟! چونكە چ رووسەكان و چ ئەمریكاییەكان و ئەوروپییەكان لەبەرامبەر پێشێلكارییەكانی ئەردۆگان بێدەنگن و وەك ئەوەی لە عەفرین و رۆژئاوای كوردستان بینرا كە ئەردۆگان گڵۆپی سەوزی بۆ هەڵكراوە و زۆر شاری سەر سنوری لە باكوری سوریا بەزەبری هێز داگیركرد.\nتوركەكان هەڕەشەكەیان جددییە؟\nدەوڵەتی توركیا كە هەڕەشەدەكات، دەبێت سیاسییەكان بەهەند ئەو هەڕەشەیە وەربگرن، چونكە شەڕی ئەو هەژموونە سیاسی و سەربازییە زەبەلاحەی ناتۆ، بە ووتار و بەیان نامە لە سۆشیال میدیاوە ناكرێت. بەڵكو دەبێت سیاسییەكان بابەتیانە سەیری ئەو هەڕەشانە چاوشئۆغڵۆ بكەن. چونكە توركەكان لەم سۆنگەیەوە رەوایەتی بەخۆیان دەدەن:\n•توركیا حەق بەخۆی دەدات لەم ناوچانە كاری سەربەخۆی خۆیبكات.\n•توركەكان لەشەڕدان لەگەڵ پەكەكە ئیتر چۆن لە (كینایا و ئەوروپا و ئەمریكا) دژی پەكەكە بوو. ئاواش لەسەر خاكی عێراق ئۆپراسیۆنی خۆی درێژە پێدەدات.\n•توركەكان بە ئاشكرا باس لەكۆتایی میساقی میللی دەكات و باس لەگەڕانەوە بۆ سنوری ئیمبراتۆریەتەكەیان دەكەن.\n*دەشیانەوێ دەست بەسەر سەرچاوەكانی ووزەدا بگرن، وەك ئەوەی لە كەنارە ئاوییەكانی دەریای سپی ناوەڕاست و سوریا و فبرس دەیكەن و تەحەدای فەرەنسییەكان دەكەن كە ئەو پلانەی خۆیان هەرجێبەجێدەكەن و دەست بەسەر سەرچاوەی ووزەدا دەگرن.\nرێككەوتنی پێش جەنگ؟\nدەوڵەتی توركیا بۆ لێدانی پەكەكە لەگەڵ دوو دەوڵەتی ناوچە ئێران و عێراق، چەندین رێككەوتنی جۆراو جۆری ئەمنی ئەنجامداوە، بەردەوام لەگەڵ ئەو دەوڵەتانە لەپەیوەندیدا بووە، ئەو دەوڵەتانە لەسەر هەموو شت ناكۆك بن، لەسەر ئەوە كۆكن كە كۆتایی بە جوڵەی چەكداری كورد بهێنن و ئەو سەرئێشەیە لەكۆڵ خۆیان بكەنەوە. (جۆن بۆڵتن) راوێژكاری پێشووی ئاسایشی ئەمریكا لە یاداشتەكانیدا، بەڕوونی باس لەوە دەكات كە لەكاتی گفتوگۆی لەگەڵ ئەردۆگان ئەوەی بۆ دەركەوتووە كە بەناو هێنانی كورد ئەردۆگان پەست ئەبێت.\nبۆڵتن دەڵێت: كێشەكە لە خودی ئەردۆگانە كە گرێی دەروونی لەگەڵ كورد هەیە ، تەنهاكوردی مردو بە كوردێكی باش دەزانێت.\nبەشێوەیەكی گشتی سیاسەتی توركیا لەم قۆناغە دا لە چوارچێوەی لەناوبردنی كورد درێژبۆتەوە و نایەوێت دان بەبوونی گەلێكیتر بنێن و مافیان بداتێت لە چوار چێوەی یاسا دا.\nهێرشەكەی كونەماسی لێدانی زەنگێكی مەترسیدارە؟\nلە هێرشەكەی كونەماسیش ئەوە دەركەوت كە توركەكان دەست لە چەكدار و سڤیل ناپارێزن گوێبەوەنادەن كەهێرشەكانیان سڤیل دەكاتە قوربانی.\nلە دوای 16ی ئۆكتۆبەر ساڵی 2017 بۆ یەكەمینجار (حەیدەر عەبادی) سەرۆك وەزیرانی پێشووتری عێراق ئەوەی ئاشكرا كرد كە لەگەڵ توركیا رێككەوتوون بۆ وەدەرنانی مەترسیی تیرۆر لە نێوان خاكی هەردوولا كە زۆرتر مەبەست لێی چەكدارانی چەكەكە بوو ، تا ئێستا چەند جارێك لەسەر ئاستی باڵا توركەكان جەختیان لەسەر ئەوە كردۆتەوە كە لەگەڵ عێراق پێكەوە ئۆپەراسیۆنی هاوبەشیان دەبێت،بۆ لەناوبردنی پەكەكە لە قەندیل و شەنگال وەدەرنانیان لەو ناوچانەی نزیك سنور .\nدوور نییە لە ئایندە هەردوو سوپاكە بە پاساوی پاراستنی سنورەكانی هەردوو ووڵات ئۆپراسینۆی هاوبەش ئەنجامبدەن، چونكە لە دوای 16 ئۆكتۆبەر مانۆڕێكی هاوبەشیان لە سنوری (ئیبراهیم خەلیل) ئەنجامدا. ئەوەش وەك سەرەتایەك كە ئەو دوو سوپایە لە هەماهەنگیی كرداریدان لەگەڵ یەكدا.\nكۆتا جاریش سەرۆكی دەزگای هەواڵگری توركیا (هاكان فیدان) لە ناوەڕاستی مانگی 6 /2020 بەسەر دانێكی نهێنی خۆی گەیاندە بەغداد، لەگەڵ كاربەدەستانی عێراق لەكابینەی كازمی كۆبووە. هەچەندە ناوەڕۆكی سەردانەكەی ئاشكرا نەبووە، بەڵام چەند رۆژ لە دوای ئەو سەردانە، سوپای توركیا لە هەرێم ئۆپراسیۆنەكانی فراوانتر كرد و عێراقیش لەبەرامبەر بە ئۆپراسیۆنەكە هەڵوێستێكی جددی وەهای نەبوو. ئەمەش ئەوە دەرئەخات كە پێشوەخت رێككەوتن و هەماهەنگی بەردەوم لەنێوان هەردوولادا كراوە. توركەكان پرسیان بەعێراق كردووە. لە ساڵی 1983 تا ئێستا بەدەیان جار سوپای توركیا ئۆپراسیۆنی فراوانی لەناو خاكی عێراق ئەنجامداوە.\nساڵی 2018 بەهەمان شێوە لە چوار چێوەی رێككەوتنێكی بەغداد ئەنكەرە سوپای توركیا بە قوڵی( 15 كم ) ،هاتە ناو خاكی هەرێم لە ناوچەی سیدەكان و ئۆپراسیۆنی سەربازی خۆی دژی گەریلاكانی پەكەكە ئەنجامدا.\nلە ئێستادا باس لەوەدەكرێت كە سوپای توركیا بەقوڵی( 30 كم )لەناو خاكی هەرێمدایە و ستراتیژی سەربازی خۆی بۆ رووبەڕووبوونەوەی گەریلاكانی پەكەكە جێبەجێدەكات لەزۆر ناوچەی سنوریش شەڕ بەردەوامی هەیە.\nنائارامی عێراق دەرفەتی دەست وەردانی زیاتر بە توركەكان دەدات؟\nدوای ئەوەی لە ساڵی 2003 سیستمی سیاسی عێراق گۆڕدرا، ناسەقامگیری ئێخەی عێراقی بەتەواوەتی گرت، بەردەوام ئەم ووڵاتە لەناو گێژاوی نائارامی و شەڕدا بووە. ئەوانەش وەك دەرفەتێكی لەباربوون بۆ ئەوەی سوپای توركیا، بێگوێدانە سنور و پاراستنی سەروەری خاكێكیتر ئۆپراسیۆنی خۆی ئەنجامبدات و بنكەو بارەگای زیاتری لە قوڵی خاكی هەرێم و عێراق بكاتەوە.\nئێستا وەك دەبینرێت توركەكان بە هەماهەنگی لەگەڵ عێراق كەوتونەتە ناوخاكی هەرێمەوە، لە ئاسمان و زەوی كاری سەربازی خۆیان لەدژی چەكدارەكانی پەكەكە دەكەن. تەنانەت لە كاتی شەهیدكردنی هاوڵاتییە سڤیل ئامادە نین داوای لێبوردن بكەن، بەڵكو لە میدیاكانییەوە وەك چەكداری هاوڵاتییە بە ئامانج گیراوەكان پیشاندەدەن.\nتوركیا پێشتر تەنها بۆردوومانی قەندیل و مەخموور و شەنگال و هەندێ ناوچەی سنوری دەكرد بە پاساوی بوونی گەریلاكانی پەكەكە، بەڵام ئێستا ستراتیژی سەربازی توركیا لە بەرامبەر بە رووبەڕووبوونەوەی پەكەكە گۆڕانی بەسەردا هاتووە و تەنانەت نزیك لە شارو ئاوەدانیش فڕۆكە بێفڕۆكەوانەكانی توركیا، ئامانجی خۆیان دەپێكن، گوێ بە مەسەلەی پاراستنی سەروەری بەرامبەرنادەن.\nلە ماوەی رابردوو چەند سەركردەیەكی دیاری پەكەكە لە رێگەی ئەو هێرشانەوە شەهیدبوون،\n•دیار غەریب، ئەندامی كۆنسەی سەرۆكایەتیی پەكەكە و یەكێك لە حەوت دیارترین سەركردەكانی پەكەكە ، پاش گەڕانەوەی لە چالاكییەكی كۆمەڵایەتی لە كۆتایی مانگی 6 /2019 لە چیای كورتەك لە بناری قەندیل لە لایەن فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی دەوڵەتی توركیا شەهیدا كرا.\n• چیای ئەزمەڕ لە شاری سلێمانی، بەهەمان سیناریۆی دیاری غەریب ،دەمهات عەگید و جەمیل ئامەد، كە دوو سەركردەی دیاری پەكەكە بوون لە ناوەڕاستی مانگی 10 /2019 شەهید كران.\n• (قاسم ئەنگین)ی ئەندامی كۆمیتەی ناوەندیی پەكەكە ، لە كۆتایی ئایاری ساڵی 2020 لە چیای ئاسۆس كرایە ئامانجی فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی توركیا.\n•لە 15/8/2018 زەكی شەنگالی فەرماندەی دیاری پەكەكە، لە گەلی شلۆ لە سنوری شەنگال بووە ئامانجی فڕۆكە جەگییەكانی توركیاو شەهیدكرا.\nمیساقی میللی چییە؟ بۆ توركەكان زۆر باسی لێوە دەكەن ؟\nتوركەكان دوای كۆتایی میساقی میللی، بەڕەهای چاویان لەوەیە كە لەم سنورەی ئێستایان بێتە دەرەوە و هەژموونی حكومڕانی خۆیان بە واقیعی فراوانتر بكەن و زەوی و نفوزی زیاتر بەدەستبهێنن.لەم چەند ساڵەی رابردوو ئەو هەنگاوەیان بەزیادەوە ناوە. چونكە ئەردۆگان كە رێبەرایەتی ئەم قۆناغە گرنگە بۆ نەتەوەی تورك دەكات، وەك كەمالییەكان پابەند نییە بەو میساقەی سنوری جوگرافیەكی دیاری كراوی بەسەر توركیادا سەپاندووە.\nئەردۆگان و نەتەوە پەرستەكان لەو سنورانە هاتونەتە دەرەوەو بەدەوروبەری خۆیاندا پەل و پۆیان هاویشتووە.\nلە( سوریا ، عێراق ، لیبیا ، سۆماڵ،، سودان، قەتەڕ، باكوری قبرس) بنكەو بارەگایان لە قوڵای ئەو ووڵاتانە كردۆتەوە. هەژموونی خۆی لەرێگەی هێزەوە سەپاندووە.\nسەرۆك كۆماری توركیا رەجەب تەیب ئەردۆگان كار بۆ ئەوە دەكات وەك خەلیفەیەك یان سوڵتانێك دەركەوێت.\nمەرانیەتی هەژموونی خۆی فراوانتر بكات و بەووڵاتانی جیهانیش بڵێت: كە چیتر توركیا لە چوار چێوەی ئەو سنورانی پێشتر ئامادەنییە لە قاڵب بدرێت.\nلە ئێستادا زۆر باس لە میساقی میللی دەكرێت لەناو سیاسییەكانی توركیا و رایگشتیدا، میساقی میللی 28ی 1ی 1920، ویلایەتی موسڵ (باشوری كوردستان) و بەشێك لە خاكی ڕۆژئاوای كوردستان بە هۆی داگیركرنی لەلایەن عوسمانییەكانەوە بەشێك بوون لە خاكی توركیا.\nبەڵام لەدوای كۆتاییهاتنی جەنگی جیهانی یەكەم، دەسەڵاتدارێتی شەشە سەدەی حوكمی عوسمانییەكان كۆتاییان هات، خاكەكانیان بەش بەشكرا.\nعوسمانییەكان لە ویلایەتی موسڵ (باشوری كوردستان) و بەشێك لە خاكی ڕۆژئاوای كوردستانەوە دەسەڵاتیان كۆتایی پێهات.\n• لەسەردەمی حوكمی موستەفا كەمال ئەتاتوركدا، لە دوای ڕێككەوتنی لۆزانی ساڵی 1926، توركیا بە یەكجاری و بەشێوازێكی ناچاری دەستبەرداری شارەكانی سەر بە ویلایەتی موسڵ بوو.\nهەر بۆیە بە درێژایی سەدەی بیستەم و تا ئەمڕۆش دەوڵەتی توركیا ، هیچ دانپێدانانێكی نەبووە بۆ كوردستان و بەتایبەتی "ویلایەتی موسڵ و ڕۆژئاوای كوردستان"، دوای تێپەڕبوونی 100 ساڵ بەسەر ئەو پەیمانە دا.\nهێشتا توركەكان ئەو ناوچانە بە هی خۆی دەزانن. بە بەردەوامی هەوڵی داگیركردنەوەی دەدەن، پاساوی جیاواز دەهێننەوەو شەرعیەت بە فراوانكردنی قەڵەم رەویەكەیان دەدەن .\nزۆرێك لە بەرپرسانی توركیا لە ووتار و قسەكانیاندا هیچ كاتێك ئەو ڕاستییەیان پەردەپۆش نەكردووە، كە ئامانجیان زیندووكردنەوەی ئەو میساقەیە كەتەمەنی وا كۆتاییەت. ئەوان وەها بیردەكەنەوە كە لە رابردوو فێڵیان لێكراوەو ئەو ناوچانەیان لەدەستدەرهێنراوە .\n•(دەوڵەت باغچەلی) سەرۆكی پارتی بزوتنەوەی میللی (مەهەپە) كە پارتێكی نەژادپەرستی توركیایە و هاوبەشی ئاكەپەیە لە دەسەڵاتدا، لە ووتارێكیدا لەسەر كەركوك و ویلایەتی موسڵ دەڵێت:"كە كاتی خۆی هات و بارودۆخەكە گونجا، لە كاتێكدا كە مێژوو ناگونجێت لەگەڵ جوگرافیای ئەمڕۆدا، ئەوكات میساقی میللی زیندوودەكەینەوە.\nلە دوای81 پارێزگاكەی توركیا، كەركوك دەبێتە پارێزگای 82هەمین و موسڵ دەبێتە پارێزگای 83 هەمینی توركیا.\n• (سەلچوك ئوزداغ) پەرلەمانتاری ئاكەپە لە شاری مانیسای توركیا، دەڵێت:"ئەتاتورك پێش مردنی لە شەڕێكدا (هاتای) گەڕاندەوە سەر وڵاتەكەمان"، ئەگەر تەمەنی درێژتربوایە و زوو نەمردایە ئەوا بێگومان كەركوك و موسڵی دەخستەوە سەر توركیا.\nبەگشتی رای دەسەڵاتی حاكم لە توركیا بەو جۆرەیە كە دەیانەوێت پرۆسەی داگیركاری بەردەوام بكەن. تەنانەت لەو ململنێیانەی كە ئێستا لە ناوچەكەدا هەن.\nتوركیا دەیەوێت بەشی خۆی لەناو ئەو ململانێیانە بزانێت و ستراتیژی خۆی جێبەجێبكات، لە كێشەی سوریا و لە شەڕی داعش لە عێراق لەپێناو پاراستنی بەرژەوەندی خۆی هێزی بە قوڵی ناردە ناو خاكی ئەو دوو ووڵاتەوە.\nلە عێراق لە نزیك موسڵ لە بەعشیقە و لە بەشێك لەخاكی خۆرئاوای كوردستان و ئیدلیب و عەفرین و گرێسپی و هەرێمی شەهبا لە سوریا توركیا خۆی كردە بەشێك لە كێشەكە و سەرئەنجام پشكی خۆی لەو كێشمە كێشانە بەدەستخست.


نابێ خه‌ڵکی کوردستانی سوریا له‌م میحنه‌ته‌دا به‌ته‌نیا جێ بهێڵین! … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 نابێ خه‌ڵکی کوردستانی سوریا له‌م میحنه‌ته‌دا به‌ته‌نیا جێ بهێڵین! …\nنابێ خه‌ڵکی کوردستانی سوریا له‌م میحنه‌ته‌دا به‌ته‌نیا جێ بهێڵین! …\nدوای ماوەیەکی زۆر لە دانوسان لەنێوان ئەمریکاو دەوڵەتی تورکیا، سەرەنجام ترامپ بڕیاری کشانه‌وه‌ی هێزه‌کانی داو دەرگایەکی بۆ دەستێوەردان و هێرشی سەربازی تورکیا بۆ سەر ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی پەیەدە کردەوە. ڕاستەوخۆ دوای ئەم بڕیارەش، حوکمه‌ته‌که‌ی ئۆردگان دەستی دایه هێرشی سه‌ربازی و تۆپبارانکردنی ناوچە سنوریەکانی ژێر دەسەڵاتی پەیەدە بەمەبەستی ئامادەسازی بۆ هێرشکردنە سەر ئەو ناوچانە بۆ دابینکردن و بەهێزکردنی پێگەی خۆی و دەستێوەردانی زیاتری لە چارەنوسی سوریاو رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.\nئەم بڕیارەی سەرۆکی ئەمریکا، ئەگەرچی لەناوخۆی ئەمریکاو بگرە لەناو بەرپرسانی پایەبڵندی حزبەکەی و دەستوپێوەندەکانیدا مایەی ناڕەزایەتی بوو، بەو بەڵگەیەی کە ئەم کارە دەستی ڕوسیا لە ناوچەکەدا درێژدەکات و هاوکات هەندێکیان بە زیانگەیاندن بە متمانەی ئەمریکا لێکیان دایەوە، ڕاستەوخۆ نیشانه‌ی شکست و ناکام مانه‌وه‌ی سیاسه‌ته‌کانی ئه‌مریکایه له‌به‌رامبە دۆخی سیاسی سوریادا. هاوکات سه‌لمێنه‌ری ئه‌و ڕاستیه‌یه کە ئەمریکاو تورکیا لەسەر بنەمای بەرژەوەندی سیاسی و ئابوری خۆیان، ساتوسەودایەکی سیاسیان ئەنجام داوەو ئەم بڕیارەی ترامپیش ئاکامی ئەو ساتوسەودایەیە. ساتوسه‌ودایه‌ک که بە نرخی داسه‌پاندنی جه‌نگو کوشتارو کاولکاری و ئاواره‌یی دانیشتوانی ناوچه کوردنشینه‌کان تەواودەبێت.\nبەرپرسانی پەیەدە باس لەوە دەکەن کە ئەمریکا خیانەتی لێکردوون، لەکاتێکدا ئەوان هاوشانی ئەمریکا شەڕی داعشیان کردوەو (١١) هەزار قوربانییان داوە. ترامپیش ڕایگەیاند کە ئەمریکا چەك و پارەی پێداون بەرامبەر بەوەی شەڕیان بۆ ئەمریکا کردوە! هاوکات پەیەدە ڕایگەیاند کە ئەوان ڕوو لە دەوڵەتی سوریا دەکەن بۆئەوەی لەگەڵیدا رێك بکەون. هەروەها ئەگەری ئەوەش هەیە ئەو هەزاران چەکدارە دیلەی داعش لای پەیەدە کۆنترۆڵ نەکرێن و دووبارە ببنەوە بە مەترسی بۆ ناوچەکەو ئەوروپا. لەولاشەوە ئەوروپا بەتوندی دژی بڕیارەکەی ترامپ وەستایەوەو هوشداری داوە بە تورکیا بەرامبەر بە هەر هێرشێکی سەربازی بۆسەر ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پەیەدە. تەنانەت بەریتانیای دۆستی هەمیشەیی ئەمریکا نیگەرانیەکانی خۆی لەو بڕیارەو لە ئاکامەکانی نەشاردەوە.\nڕوداوه‌کانی ئه‌م ڕۆژانه‌ی کوردستانی سوریا، جارێکی تر ئه‌و راستیه ده‌سه‌لمێنێته‌وه که ئه‌مریکاو هێزه ئیمپریالیستیه‌کان و ده‌وله‌تانی ناوچه‌که نه‌ک هه‌ر دۆست و پشتیوانی خه‌ڵکی ستەمدیدەی کوردستان نه‌بوون و نین وهیچ کاتێکیش له بەرنامەی ئەواندا نەبوە که داکۆکی له‌مافو ئازادیه‌کانی خه‌لکی کوردستان بکه‌ن، به‌ڵکو به‌رده‌وام کێشه‌ی کوردیان وه‌کو کارتێکی فشاری سیاسی بۆ گه‌یشتن به به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی خۆیان به‌ده‌سته‌وه گرتووه و ساتو سه‌ودایان پێوه‌کردوه. له‌هه‌مانکاتدا ئەم ڕوداوانە جارێکی دیکە سیاسه‌تی پشتبه‌ستنی ناسیونالیزمی کوردو حزبه‌کانی له‌کوردستانی سوریا، به‌هێزه ئیمپریالیستی و کۆنه‌په‌رسته‌کانی ناوچه‌که و بردنه‌پێشه‌وه‌ی ستراتیژی سیاسی خۆیان له‌سه‌ر بنەمای درزو که‌لێنی نیوان ده‌وڵه‌تان، له‌مه‌حه‌ک دایه‌وه. ستراتیژیه‌کی سیاسی کە باڵەکانی دیکەی ناسیۆنالیزمی کوردی لە عێراق و لە ئێران چەندین جار تەجروبەیان کردوە. خه‌لکی کوردستانی سوریا قوربانی سیاسەت و جه‌نگفرۆشی ده‌وڵه‌تی ئه‌مریکاو شکستی سیاسه‌تی ناسیونالیزمی کورده. نابێ خه‌لکی کوردستانی سوریا له‌م میحنه‌ته‌دا به‌ته‌نیا جێ بهێڵین. هاتنه‌میدانی خه‌ڵکی ئازادیخوازی جیهان ئه‌توانێت به‌ر به سیاسه‌تی له‌شکرکێشی ده‌وله‌تی تورکیا بگرێ و چاره‌نوسی دانیشتوانی ئه‌م ناوچه‌یه له مەترسی جه‌نگو کوشتارو ئاواره‌یی بپارێزێت.\nئێمە لە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، بەتوندی دژی هێرش و پەلاماری دەوڵەتی کۆنەپەرست و فاشیستی تورکیا بۆسەر ناوچە کوردنشینەکانی سوریا لە رۆژهەڵاتی فورات دەوەستینەوە. هەر جۆرە هەڕەشەو پەلاماردانێكی سەربازی بەناوی دروستکردنی ناوچەی ئارامەوە بۆسەر ئەو ناوچانە بە پێشێلکردنی ئیرادەی خەڵکی ئەو ناوچانە دەزانین و سەرکۆنەی دەکەین. دەوڵەتی تورکیا مافی ئەوەی نیە لەژێر هیچ بیانوویەکداهێرش بکاتە سەر دانیشتوانی ووڵاتێکی دیکە. دەبێ ڕای گشتی جیهان ئەوە قبوڵ نەکات و دامەزراوە جیهانیەکان رێگا لەم ملهوڕی و لەشکرکێشیە بگرن. خەڵکی کوردستانی سوریا مافی خۆیانە بە ئازادانەو بەوجۆرەی خۆیان دەیانەوێ بە ئارامی بژین و دوور بن لەهەرجۆرە هەڕەشەو پەلامارێکی دەوڵەتی تورکیا و هەڕەشەی دەوڵەتی سوریا. خەڵکی ناوچە کوردنشینەکان مافی خۆیانە لەرێگای ریفراندۆمێکی ئازادانەوە بڕیار لەسەر چارەنوسی سیاسی خۆیان بدەن و هەر بڕیارێك لە سەروو ئیرادەی ئەوانەوە لە ڕوانگەی ئێمەوە پووچە!\nنا بۆ هێرش و میلیتاریزمی دەوڵەتی تورکیا!\nبژی ئیرادەی ئازادانەی خەڵکی کوردستانی سوریا!


"60 هەزار کۆمپانیای وەهمی لە عێراق هەیە"\nHome›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›“60 هەزار کۆمپانیای وەهمی لە عێراق هەیە”\nسەرۆکی ژووری بازرگانی عێراق رایگەیاند: لە وڵاتەكەدا 80 هەزار كۆمپانیا هەن، كە 60 هەزاریان وەهمیین و بوونەتە کێشە بۆ کەرتی تایبەت و ئابووری عێراق.\nفیراس حەمدانی سەرۆكی ژووری بازرگانیی بەغدا ئاشكرای كرد لە عێراقدا 80 هەزار كۆمپانیا تۆمار كراون، كە تەنها 20 هەزاریان كۆمپانیا راستەقینەن و بە فعلی كار دەكەن، 60 هەزارەكەی تر كۆمپانیای وەهمیین و تەنها ناویان هەیە.\nدەشڵێت: ئەم كۆمپانیا وەهمیییانە قورساییەكی دارایی زۆریان لەسەر كەرتی تایبەت دروست كردووە و پێویستە یاساكانی بازرگانی هەموار بكرێنەوە، دەبێت سیاسەتێكی نوێ بۆ كەمكردنەوەی ناونیشانە بازرگانییەكان پەیڕەو بكرێت.\nئەم بەرپرسەی بەغدا ئەوەشی ئاشكرا كردووە: تا ئێستا نزیكەی 480 هەزار ناوی بازرگانی لە ژووری بازرگانی بەغدا، لە وەزارەتی بازرگانی و یەكێتی ژوورە بازرگانییەكانی عێراقدا تۆمار كراون.\n“گەر دووبارە هەڵبژاردن دوابخرێت، رێککەوتنی سیاسی هەیە بۆ لابردنی کازمی”\nئێران: پێويستە ئەمريکا پەلەبکات لە گەڕانەوە بۆ رێککەوتنی ئەتۆمی


قەفەزی ئاسنینی دەسەڵات\nکۆمەڵگە چەمکێکی سۆسیۆلۆژییە و کۆبوونەوەی تاکەکان لەژێر چەند پێوەر و بەهایەکی کۆمەڵایەتییدا. مرۆڤ بەسروشتی خۆی بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتییە و ناتوانێت بە تەنیا بژیی، دەبێت لەگەڵ تاکەکانی تر چالاکی کۆمەڵایەتی ئەنجام بدات. وەک ئەفلاتۆن گوتی مرۆڤ چوار پێیە، واتا مرۆڤ ناتوانێ تەنیا بە دوو پێیەکانی خۆی ژیان بکات و جالاکی بکات، بەڵکو ناچارە لە گەڵ تاکێکی تردا یان چەند تاکێکی تر چالاکی کۆمەڵایەتی ئەنجام بدات. واتا مرۆڤی چوار پێ، بە دوو پێیەکانی خۆی و دوو پێی تاکێکی تر بە کۆمەڵایەتیی دەبێت.\nکۆمەڵگەی کوردیی لە کوردستانی باشوور بەرەو وێران بوون چووە، واتا لەوە دەرچووە وێران نەبێت، ئێستا کاتی چارەسەری نەخۆشییەکەیە. بەدرێژایی مێژوو ئەم ناوچەیە شەڕ و نائارامی تێدابووە، بەردەوام وێرانکراوە بەناوی دین و سیاسەت و نەتەوە و شەڕە پەڕۆ. ماکینەی ئایدۆلۆجییاکان بەردەوام لێرە خراونەتە گەڕ و خەڵکیان وەک مێگەل گەوجاندووە، لەوێرانەیەکەوە چۆتە وێرانەیەکی تر.\nدوای ڕاپەڕین و درووستکردنی پارلەمان و حکومەت، گشت هیواکان بە یەکێتی و پارتییدا هەڵواسران. بەڵام هەرزوو شەڕی ناوخۆیی سەلماندی ئەمانە هی حکومەتداری نین، بەڵکو عەقڵی خێڵەکانن هاتوون لەڕێگەی دەسەڵاتەوە شەڕی ڕابوردوویان تەواودەکەن. شەڕی ناوخۆ گشت هیواکانی کردە سەراب، گشت ئومێدەکانی خستە ژێر پرسیارەوە.\nدوای ۲٨ ساڵ لە حکومڕانی، ئەم دەسەڵاتە کۆمەڵگەی وێرانتر کردووە، تاکی خستۆتە قەفەزێکی ئاسنینی نائۆمێدییەوە، وەک قەفەزە ئاسنینەکەی ماکس ڤیبەر. ئەم دەسەڵاتە دەوڵەمەندە بەپارە و نەوت بەڵام نەیتوانیوە پێداویستی سەرەتایی بۆ کۆمەڵگە دابین بکات، یەکێتی و پارتی دەیانتوانی وەک شانشینەکانی وڵاتانی عەرەبی دیکتاتۆرێکی باش ببن، بەڵام ئەوەشیان نەکرد. بە نەوت دەمانتوانی وە ئیماڕات و قەتەر بگەشێینەوە، بەڵام نەیانکردووە، چونکە عەقڵی حکومڕانییان نییە.\nئومێدەکانی تاکیان کوشتووە و کۆمەڵگەیان وێرانکردووە. ئەوەی هەیە وەک نیچە دەڵێت زۆرینەی گەنی و کەمینەی خەنین.\nلە گشت کایەکاندا کۆمەڵگە وێران بووە، لەپەروەردە و بیگرە بۆ تەندرووستی. هەرکاتێ ناوی حکومەتی هەرێم دێت لەخەیاڵدانی تاکدا گەندەڵی وێنا دەکرێت. هەر لەڕاپەڕینەوە کە شۆفڵ و عاموودی کارەبایان بەرەو سنوورەکان برد تا دزینی خەونی گەنجەکان، دەسەڵات لە وێرانکردن نەوەستاوە.\nئەم هەموو نائومێدی و وێرانییە دەکرێت ببێتە سەرچاوەی شەپۆلێکی کۆمەڵایەتی گەورە، شەپۆلێک دژی هەمووحیزب و سیاسییەکان، کۆمەڵگەیەکی بێدەنگ ڕۆژێک دێت جوڵە و قسەی تووندی هەبێت، وەک ماکیاڤیللی دەڵێت کە خەڵک هەڵسا هیچ قەڵایەک میر ناپارێزێت.\nبۆ درووستکردنەوەی کۆمەڵگەیەکی تەندرووست، دەبێت سیستمی پەروەردە دەور ببینێت، لەڕێگەی پەروەردەوە دەتوانین بۆ بیست ساڵی داهاتوو جیلێکی باشتر درووست بکەین. بەڵام کێ سیستەمی پەروەردە بگۆڕێت؟ دەبینین تائێستاش وەزارەتی پەروەردە هەرلای دەسەڵاتە، حیزبەکانی تریش ناوێرن وەریبگرن، ئەوەندەی شەڕی پۆست دەکەن شەڕی پەرۆشی و عەقڵ ناکەن.\nدەسەڵات بۆگەن بووە و فەشەلی هێناوە، هەمووحێزبەکانیش بەشدارن بەپێی دەسەڵاتیان لە ۲٨ساڵی ڕابوردوو، ئۆپۆزسیۆنیش هێندە تەمبەڵە مەگەر شەقام لەجێگە خەوەکەیدا بیهێنێتە دەر. هەموویان تووڕەیی کۆمەڵگەیان بەردەکەوێت. گشت حیزبەکان تاکیان فێری حیزبپەرەستی کرد نەک مرۆڤدۆستی. وەک ماڕکس دەڵێت کاتی کردارە و قسە و نووسین کۆتایی هات. ناکرێت چیتر لەسەر کەلـلەسەری تاکەکان ئێوە خۆش بژین، ناکرێت تاسەر ماکینەی گەوجاندن کاربکات. چوونکە ئەم نیشتیمانە داهات و نەوتی ئەوەندە زۆرە، گەر تۆزێ عادل بن ئەوروپایەکی بچووک دەبووین.\nگرفتەکە ئەوەیە وەک ماکس ڤیبەر دەڵێت هەندێک بۆ سیاسەت دەژین و هەندێک بە سیاسەت دەژین. دەسەڵات بەتایبەت یەکێتی و پارتی کەکۆنتڕۆڵی داهات و چەکیان لایە، بە سیاسەت دەژین بۆخۆیان. سیاسەت لای ئەوان کۆمپانییای پارەیە نەک خۆشگوزەرانی خەڵک. گەر گەمژانە بیر نەکەینەوە ۲٨ ساڵی ڕابوردووی ئەم ستایلەی دەسەڵات بەسە بۆئەوەی بزانیین چەند وێرانکەرە، تابزانین ئێمەی خستۆتەتە ناو قەفەزێکی ئاسنین.\nکۆمەڵگەش خۆی تەمبەڵە و ئیرادەی کەمە، تاکەکان لەبەر خەمی تایبەت خەمی گشتییان نییە، وەک ماڕکس دەڵێت گرفتەکە ئەوەیە ئەوان بە پێوەن و ئێمەش دانیشتووین.


◄ ئەنجام: 73 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 8 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 ئەم بابەتە 72,254 جار بینراوە\nئاڵای کوردستان پێکاهاتووە لە سێ رەنگ و دروشمێک لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 52 54 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 3-3-2009 9:54:57\n👁 ئەم بابەتە 120,778 جار بینراوە\n👫 ئیحسان نوری پاشا کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 26 2008 5:02PM\n👁 ئەم بابەتە 22,957 جار بینراوە\nساڵی 1893 لەبتلیسی کوردستانی تورکیا هاتۆتەژیانەوە، [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 11 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 26-11-2008 17:02:29\n✌ ئیسماعیل ئاغای شکاک - سمکۆ شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 8 2008 3:31PM\n👁 ئەم بابەتە 126,913 جار بینراوە\nبە (سمکۆ) ناسراوە ناوی ئیسماعیلی کوڕی محەمەد پاشای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 14 15 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 8-11-2008 15:31:01\n👁 ئەم بابەتە 65,508 جار بینراوە\nلە ساڵانی 1954 تا 1959 لەسەر ڕووباری زێی بچووکدا و [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 8 10 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 28-1-2009 16:53:52\n👁 ئەم بابەتە 56,716 جار بینراوە\n👁 ئەم بابەتە 46,730 جار بینراوە\n👁 ئەم بابەتە 54,816 جار بینراوە\n👁 ئەم بابەتە 96,939 جار بینراوە


ئەمریکا لێکۆڵینەوە دەکات و عێراق و کوێت نکوڵی دەکەن – Rojapp\n‘Li Rezanê hesabên qirêj û rêya rantê tê vekirin’\nئەمڕۆ سێ ساڵ بەسەر شەڕی پردێ تێدەپەڕێت، کە پێشمەرگە هێرشی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی وەستاند و دەبابەی ئەبرامزی ئەمریکی سووتاند\nkorek star 15 كۆڕەك ستار\nكەلانە و دۆغاو لە زرێبار خاتوو قەتحە جەعفەری، خەڵکی ئاوایی ژان و دانیشتووی شاری مەریوانە لە رۆژھەڵاتی كوردستان، ماوەی پێنچ ساڵە لە دەریاچەی زرێبار #كەلانە و #دۆغاو دروست دەكات. ئەو بژێوی ژیانی لەسەر ئەم کارە دابین دەكات. وەكخۆشی دەڵێ، کەلانە و دۆغاوەکەی تام و چێژی تایبەتی ھەیە. فۆتۆ: رێبوار مەحموود پور\nڕێژەی بێکاری کەمتر دەبێت وەک لەوەی چاوەڕوان دەکرا، داهاتی چێشتخانەکانی خوانی نیوەڕۆ نیوە بووە 19 oktober kl 16.16 – Radio Sweden Kurdish – ڕادیۆی سوید – Radyoya Swêdê\nHome/هەواڵنێرەکان/ئەمریکا لێکۆڵینەوە دەکات و عێراق و کوێت نکوڵی دەکەن\nئەمریکا لێکۆڵینەوە دەکات و عێراق و کوێت نکوڵی دەکەن\nHooshyar ئاب 11, 2020\tهەواڵنێرەکان Leave a comment 36 Views\nلەشکری ئەمریکا ڕایدەگەیەنێت لێکۆڵینەوەکردن دەکات لەو دەنگۆیانەی دەڵێن هێزێکی چەکداری شیعەکانی عێراق بۆمبێکیان لەسەر سنوری عێراق کوێت تەقاندۆتەوە.\nئەم ڕاگەیاندنە لە کاتێکدایە، هەردوو وڵاتی عێراق و کوێت نکوڵییان کردووە لەوەی هیچ تەقینەوەیەک ڕوویدابێت.\nبەڵام دواتر عێراق ئاماژەی بەوەکردووە، تەقینەوەیەک، کاروانێکی هێزەکانی هاوپەیمانێتی بە سەرکردایەتی ئەمریکای کردۆتە ئامانج لە ناوچەی تاجی و دەشڵێت زیانێکی سوکی هەبووە.\nهیچ لایەنێک بەرپرسیارێتی خۆی لەو هێرشە بۆمبییە ڕانەگەیاندووە.\nلایەنێک کە خۆی ناو ناوە “ئەسحابولکەهف” درەنگانێکی ڕۆژی 5 شەممە ڕاگەیاندنێکی بڵاوکردۆتەوە و نوسراوە “کەرەستە و ئامێری ئەمریکای دوژمنی تێکشکاندووە.” لە هێرشێکدا لە دەروازەیەکی سنوری لە پارێزگای بەسرەی باشوری عێراق.\nدواتریش هەمان لایەن دیمەنێکی ڤیدیۆیی 11 چرکەیی بڵاوکردۆتەوە و دەڵێت ئەوە دیمەنی هێرشەکەیەتی.\nوتەبێژی سەرکردایەتی نێوەندی لەشکری ئەمریکا دەڵێت لێکۆڵینەوە دەکرێت لەسەر ئەو ڕاپۆرتانەی سەبارەت بەو تەقینەوەیە دراون.\nلەشکری عێراق نکوڵی دەکات لەوەی هیچ تەقینەوەیەک ڕوویدابێت لەو ناوچە سنورییە و دەڵێت ئەو دیمەنە ڤیدیۆییە دروستکراوە و بە مەبەستی چەواشەکردنی ڕای گشتییە. بە هەمان شێوەش لە ڕاگەیاندراوێکدا لەشکری کوێت نکوڵی دەکات لەوەی هیچ هێرشێکی ئاژاوەگێڕیانە لە ناوچە سنورییەکانی باکوری وڵاتەکەدا ڕوویدابێت.\n“ئەسحابولکەهف”دوابەدوای هەڕەشەکانی میلیشیا شیعەکان, خۆی ڕاگەیاندووە، هاوکاتی بەرزبوونەوەی ئاستی پشێویەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران.\nPrevious Tîmên Tolhildanê li notirvan û tiryakkêşan da\nNext دادگا بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ هاوسەری سێوان قادر دەرکرد دادگای سلێمانی بڕیاریدا ھاوسەری سێوان قادر بە تاوانی کوشتنی خێزان و سێ منداڵەکەی، لەسێدارە بدرێت. 16-12-2018 سێوان قادر و سێ منداڵەکەی لە رووداوێکی تەمومژاویدا لە چەمچەماڵ سووتان و راستەوخۆ منداڵەکان گیانیان لەدەستدا، دوای چەند رۆژێکیش لە مانەوەی لە نەخۆشخانە، سێوان قادر گوتی هاوسەرەکەی ئەو تاوانەی بەرامبەریان ئەنجامداوە، دواتر بەهۆی سەختیی برینەکانی گیانی لەدەستدا. خێزانی سێوان بەهەمان شێوە هاوسەرەکەیان بە سووتاندنی ماڵ و منداڵەکەی تۆمەتبار کرد، لەسەر سکاڵای ئەوانیش هاوسەرەكەی دەستبەسەر کرا. رووداوەکە کاردانەوەی گەورەی لێکەوتەوە و چەندین گردبوونەوە لەلایەن رێکخراوەکانی ژنان و هاووڵاتیان بەگشتی ئەنجامدرا و، داواکرا تۆمەتباری رووداوەکە سزابدرێت. گوتەی دایک و باوکی سێوان لەدوای دەرچوونی بڕیاری دادگا قادر نووری شەریف، باوکی سێوان قادر لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەڤانیدا لەدوای دەرچوونی بڕیارەکە گوتی هیوادارم واژۆ لەسەر بڕیاری لەسێدارەدانەکە بکرێت. هەروەها گوڵچین ئەحمەد، دایکی سێوان دەڵێ “من هەموو رۆژێک سووتاوم و کوژاومەتەوە، مەگەر ئەمڕۆ برینەکەی من کەمێک کەمببێتەوە”.\nDoh lijneyeke ku li ser navê Mîrektîyên Yekbûyî yên Ereban ki bo asayîbûna bi siyonistên …


زەبەنگ بەهادین: چیلکەی لێ مەدەن با بۆگەنی خۆشتان تێکەلی نەبێت. – WTARIKURD\nکورد چەند پەندێکی هەیە هەمیشە بەسەر خۆیدا باش چەسپیوە کاتێک دەڵێن: هەزار خۆزگەم بە کفن دزی پێشوو. یان دەڵێن: ساڵ بە ساڵ خۆزگەم بە پار. لە پاش نۆزدە سال حوکمرانی ئامۆزا برای گەورە دەبێتە سەرۆک و لغاوی دەسەلاتێک دەگرێتە دەست بە کۆمەڵێک بەڵێنی قەبەو گەوورەوە، سەرۆکی تازە چیکرد لە دوای ساڵێک لە حوکمرانی، ئەو ساڵێکی بە هێمنی بۆ بەرێنەکرا، قەیرانەکان گەورەتر و توندوتیژیەکان زۆرتر و گرتن و رفاندنیش هەر بەردەوامە، هەرچی لۆمەش هەیە دەخرێتەوە ملی بەغداد بۆ شاردنەوەی شکست و دۆرانەکان.\nکێشەکە ئەوەیە بۆ پینەو پەرۆ کردن، ئەوانەی کەوتونەتە بەهانە هێنانەوە بۆ حکومەت کۆمەلێک دەم وچاون، ئەوندەی کە روخساری حیزب و حکومەت ناشرین دەکەن. کەسانێک زۆریان نوقمن لە خیانەت و کۆیلەی و بێفکری سیاسی، بۆیە دەبینین لە بری تیمار کردن، هێندەی کە جەستەی حوکمرانی بریندار دەکەن و رقی خەڵکیش زیاتر دەکەن. ئاخۆ کەسێک نەبێت بەمانە بڵێ چیلکەی لێ مەدەن با بۆنێ خۆشتان تێکەڵێ ئەو بۆنە ناخۆشە نەبێت و هێندەی کە ژەهر مەکەن بە گوێ و قورگی خەلکدا.\nئەگەر بە ووردی سەیر بکەن بەغدادێک لەو دوورەوە متمانەی پێتان نەماوە، دەبێت گەلی خۆتان چ متمانەیەکی پێتان هەبێت تا ئەمەندە ئەرێسن لەم میدیایانەی بە پارەی میللەت دەیبەن بەرێوە. گەر بەمشێوەیە بەردەوام بن دلنێاتان دەکەم تەنها یەک ئامانج دێتە دی ئەویش گواستنەوەی دۆخەکەیە بۆ ئالۆزتر و قورستر هەڵبەت بەردەوامیتان ئەوە دەگەیەنێت ئێوە ئەوەتان دەوێت تا شکستی زیاتر کۆ بکەنەوە هەڵیواسن بە ملی میللەتدا.


ئەردۆگان تورکیای کردووە بە زیندانستان.\nدەسەڵاتدارانی تورکیا رێش بە رێکخراوی چاودێریی مافەکانی مرۆڤ (هیومان رایتش ۆوچ) و بە رێکخراوەکانی داکۆکیکردن لە مافەکانی ئازادی و مافەکانی زیندانیان نادەن کە سەردانی بەندیخانەکانی تورکیا بکەن و پەردە لەسەر تاوانەکانیان و نامەردییەکانیان بەرانبەر بە بەندکـراوان لابـدەن.\nچەند ساڵێک بەر لە ئێستا (کۆمەڵەی کولتووری کوردی) لە شاری (بـێرگن) لە نەرویج کۆڕێکـمان بـۆ تێکۆشـەر و سیاسەتمـەداری گەلـەکەمان (مەهـدی زانـا) ی هـاوسەری سیاسەتمەدار و پەرلەمانتـار و چالاکـوانی قـارەمانی گەلەکەمـان (لەیـلا زانـا) سازکـرد. مامۆستا مەهـدی زانـا بە تومەتی کوردایەتی چەند ساڵێک لە بەندیخـانە سامناکەکـانی تورکیا بەنـدکرا. بە درێـژی باسی لە بیرەوەرییەکانی لە بەندیخانەکـانی تورکیا کـرد، کەبە شێوازێکی دڕندەیی و نامەردی و دڵڕەقییەوە ئازار و ئەشکەنجەی ئـەو و زیندانیای تـری کوردیـان دەدان و سووکـایەتیان پێدەکـردن. ستەمی زۆری بۆ گـێڕاینەوە.


چەند هۆکاری سەرکەوتوونەبوونی رجێم کردن\n14/6/2021 12:10 PM\nلەوانەیە ئێوەش لەو کەسانە بن کە بەردەوام نیگەرانی بەرزبوونەوەی کێشی جەستەیانن و بۆ لەناوبردنی ئەم حاڵەتە پارێز دەکەن لە خواردنی خۆراکەکاندا و وەرزش دەکەن و شتی لەم چەشنە، بەڵام کاتێک خۆتان ئەکێشن دەبینن کە گۆڕانێکی ئەوتۆ بەسەر کێشتاندا نەهاتووە. لەم بابەتەدا چەند هۆکاری سەرکەوتوونەبوونی رجێم کردن دەخەینە روو.\nئایا زۆر بیر لە وەرزش کردن دەکەنەوە؟\nزۆر کەس لەڕادەبەدەر بیر لە راهێنانە وەرزشییەکان دەکەنەوە. توێژینەوەیەک کە لەم بارەدا لە وڵاتی فەڕەنسا ئەنجام درا دەریخست هەر ئەم مەسەلەیە هۆکارە بۆ زۆرخۆری کەسەکان. دوکتۆر «کێری گلەسمان» دەڵێ ئەگەر دەتانهەوێ بەر لە وەرزش کردن شتێک بخۆن نابێ ژمارەی کالۆرییەکانی لە 150 زیاتر بێ.\nئایا لە شوێنی کارەکەتان هەمیشە دانیشتوون؟\nدەرئەنجامەکانی زانکۆی «میسۆری»ـی کۆلۆمبیا باس لەوە دەکات ئەگەر بە ماوەیەکی زۆر لەسەر کورسیی شوێنی کارەکەتان دابنیشم، جەستە ئەو ئەنزیمەی وا تایبەتە بە سووتاندنی چەوری و ناوی «لیپاز»ـە بەرهەم ناهێنێت. کەوابوو واباشە ناوبەناو جووڵەیەک بکەن و لە جێی خۆتان هەستن.\nئایا کەم دەخەون؟\nکەم‌خەوی هۆکارە بۆ زۆرخۆری! بەپێی توێژینەوەیەک لە لە گۆڤارێکی پزیشکیی ئەمریکادا بڵاو بووەتەوە، دەرکەوت ئەو ژنانەی کەمتر لە ٤ کاتژمێر لە شەو و رۆژێکدا دەخەون، رۆژی دوایی نزیکەی 300 کالۆری وزە و 21 گرام چەوریی زیاتر بەکار دێنن. کەوابوو هەوڵ بدەن ماوەیەک خەوەکەتان لە 7 کاتژمێر کەمتر نەبێت.\nئایا بەردەوام تووشی دڵەڕاوکێ دەبن؟\nدڵەڕاوکێ بە هەر هۆیەک دروست بێت، هەر لە گۆڕینی پیشەوە هەتا کێشەکانی ناو خێزان، سیستمی رجێم کردن دەشێوێنێت. هۆکاری ئەم بابەتەش بەرهەمهاتنی هۆرمۆنی «کۆرتیزۆڵ»ـە کە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی چەوری لە جەستەدا.


زیاتر زیپكه له چ به‌شێكی جه‌سته‌ت دێت؟ هۆكاری سه‌رهه‌ڵدانه‌كه‌ی بزانه – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدروستبونی زیپكه له‌سه‌ر ڕوخسارمان په‌یوه‌ندیه‌كی ڕاسته‌وخۆی به باری ته‌ندروستیمانه‌وه هه‌یه، به‌پێی لێكۆڵینه‌وه پزیشكیه‌كانیش شوێنی دروستبونی زیپكه‌كه له‌سه‌ر ڕوخسار باری ته‌ندروستیت دیاری ده‌كات.\n-ئه‌و زیپكانه‌ی له به‌شی سه‌ره‌وه‌ی روخسار و له ناوچه‌واندا دروستده‌بێت به‌هۆی بونی كێشه‌ی ته‌ندروستیه‌وه‌یه له گه‌ده‌و پرۆسه‌ی هه‌رسكردندا، بۆیه پێویسته شێوازی خواردنه‌كه‌ت بگۆڕیت.\n-ئه‌و زیبكانه‌ی له به‌شی خواره‌وه‌ی ناوچه‌وانته‌وه دروستده‌بێت په‌یوه‌سته به باری ده‌رونیته‌وه، هه‌ر بۆیه پێویستت به پشودان و خه‌وتنی پێویست هه‌یه.\n-زیپكه‌ی لوت، ئه‌م جۆره زیپكه‌یه زیاتر په‌یوه‌سته به دڵ و بونی كێشه‌ی ته‌ندروستی له دڵدا، هه‌روه‌ها ناته‌واوی سوڕی خوێن له جه‌سته‌دا.\n-زیپكه له نێوان برۆكه‌ن، ئه‌م جۆره زیپكه‌یه‌ش به‌هۆی به‌رزبونه‌وه‌ی رێژه‌ی كۆرستڕۆڵی جه‌سته‌وه دروستده‌بێت، هه‌ر بۆیه پێویسته خۆت له خواردنی چه‌ور به‌دور بگریت.\n-زیپكه له گوێچكه‌دا په‌یوه‌سته به بونی كێشه‌ی ته‌ندروستی و هه‌وكردن له گورچیله‌دا، پێویسته بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌و دۆخه ئاوی زۆر بخۆیته‌وه.\n-بونی زیپكه له‌سه‌ر سیه‌كان په‌یوه‌سته به بونی كێشه له سیه‌كاندا، به‌تایبه‌تیش له كه‌سانی جگه‌ره‌خۆر، یاخود ئه‌وانه‌ی دوكه‌ڵیان به‌رده‌كه‌وێت ڕوده‌دات.\n-بونی زیبكه له لێو و ده‌مدا، ئه‌مه‌ش هێمایه بۆ بونی كێشه‌ی ته‌ندروستی له قۆڵن و كۆئه‌ندامی هه‌رسكردندا.


ئامانجی سەردانەکەی زەریف چییە؟\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»ئامانجی سەردانەکەی زەریف چییە؟\nBy nuche.net on\t 2020/07/19 تایبه‌ت, شیکاری, گرنگ\nلە کاتێکدا ، ئەمرۆ یەکشەممە، ١٩ی جولای، سەرۆکی دەزگای دیپلۆماسی ئێران سەردانی بەغدا دەکات، کۆمەڵێک پرسیار لە سەر ئەجێندای سەردانەکەی جەواد زەریف، بۆ عێراق لە ئارادایە.\nبۆچی زەریف، لە سەروبەندی سەردانەکەی سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ تاران دێتە بەغدا؟ ئەم دەستپێشخەرییەی زەریف بۆ چی دەگەڕێتەوە؟\nلە دوای هەڵبژێرانی مستەفا کازمی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق، هاتنی زەریف بۆ بەغدا، بە یەکەمین سەردانی فەرمی بەرپرسێکی باڵای ئێرانی بۆ ئەم وڵاتە هەژمار دەکرێت.\nگریمانە دەکرێ سەردانەکەی وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ عێراق، کە بەر لە سەردانەکەی کازمی بۆ سعودیە ئەنجام دەدرێ، زۆرتر بە ئامانجی گواستنەوەی ڕوانگەی تاران بۆ ڕیاز بێت، لە رێگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق.\nواتە کازمی بیهەوێ نێووەندگیری نێوان ئێران و سعودیە بکات و پەیامی ئێران بگوازێتەوە بۆ بەرپرسانی باڵای سعودیە، ئەمەش ئەگەری نێوەندگیری کازمی لە نێوان دوو جەمسەری دژ بە یەکی تاران و ڕیاز بەرجەستە دەکاتەوە.\nبۆچونێکی جیاوزی دیکە ئەوەیە، کە بە دوور دەزانرێ کازمی بیهەوێ ئەم نێوەندگیرییە ئەنجام بدات،هەر چۆنێک بێت لە ڕابردووشدا وڵاتانی زۆر بەهێزتر لە عێراق و کەسایەتی و دبلۆماتکاری بەبڕشتتر لە سەرۆکوەزیرانی ئێستای عێراق، هەوڵی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی ئێران و سعودیەیان داوە، بەڵام ئەم هەوڵان نەبۆتە هۆی لێدانی پردی پێوەندی نێوان ئەم دو وڵاتە دژبەرە. بە دەر لە بێ ئەنجامبوونی ئەم هەوڵانەش، سعودیە هیچ کات سەبارەت بە نیازپاکی ئێران گەش بین نەبووە ، ئەمەش وای کردووە کە ئەم ترافیکی دبلۆماسییە نەکەوێتە خانەی نێوەندگیری لە نێوان تاران و ڕیاز، بە تایەت لە لایەن شەخسی کازمییەوە.\nگریمانەیەکی دیکەی سەردانەکەی ئەمڕۆ وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ عێراق، پەیوەستە بە گوشار وکەمپەینی سزاکانی سەر واشنتۆن کە هاوکاتە لە گەڵ دۆخی کۆرۆنا و بەڵای هەمەگیر کە ئابوری جیهانی خستۆتە ژێر پرسیارەوە و لەم نێوەدا ئابوری و دارایی ئێرانی بە یەکجاری لە بەریەک هەڵوەشاندۆتەوە. ڕەنگە هەوڵێکی زەریف ئەوە بێت، کە بیهەوێ چارەنوسی پارەکانی ئێران لە بانکەکانی عێراقی یەکلا بکاتەوە و لەم بارەوە لە گەڵ عێراقیەکان بکەوێتە دانوستانەوە. ئەمە هەمان ئە وپارەیە کە بەرامبەر بە هاوردەکردنی گاز و کارەبای ئێران لە لایەن عێراقەوە، بەغدا دەبێ حیسابەکەی لە گەڵ تاران پاک بکات، بەڵام بە هۆی گەمارۆکانی ئەمریکاوە تاکو ئێستا نەکراوە.\nبۆچوونێکی دیکە پەیوەستە بە ململانێکانی ئێران و سعودیە لە ناوچەکە و لە عێراق.\nزەریف ڕەنگە ئەم پەیامە بە گوێی عێراقییەکان بخوێنی، کە نابێ پەیوەندییەکانی تاران و بەغدا بکەوێتە ژێر کاریگەری وئەجێندای پەیوەندیەکانی بەغدا و ڕیاز. بە تایبەت کە تاکو ئێستا بە دیاریکرای ئامانجی سەردانەکەی سبەی سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ سعودیە، ڕوون نییە و بڕیارە کازمی لە گەڵ شازادەی جێنشینی سعودیە کۆبێتەوە و کۆمەڵێک کەیس و دۆسیە بخەنە سەر مێز و گفتوگۆی لە بارەوە بکەن، کە بێ گومان هێز و هەژمون و دەستوەردانەکانی ئێران لە عێراق، یەک لە کەسیە جیدیەکان دەبێت و کازمی و بن سەلمان لە سەری گفتوگۆ دەکەن.\nلایەن و رەهەندێکی دیکەی ئەم سەردانەی کازمی بۆ بەغدا، بۆ نیگەرانییەک کە ئێرانیەکان سەبارەت سسەردانەکەی کازمی هەیانە بۆ وڵاتیکی دژبەری دیکە واتە ئەمریکا، دەگەڕێتەوە. لێرەدا دوو خوێندنەوە بۆ ئەم سەردانەی کازمی بۆ واشنتۆن دەکرێت.\nیەکەم، لە ئاستی میدیاکانی عێراقیدا، کازمی وەک مۆرەیەکی ئەمریکا لێکدانەوەی بۆ دەکرێ و تاکو ئێستا کۆدەنگی گروپە شیعەکانی عێراقی لە سەر نەبووە. هەر چۆنێک بێت بە بڕیاری کازمی هەندێک هێڵی س\_وری ئێران و گروپەکانی سەر بەم وڵاتە لە عێراق بەزێندراون، کە دوایین نموونەیان پەلاماردانی بنکەکانی حەشدی شەعبی بوو بە هاوبەشی و بەشداری هێزی ئەمنی عێراق و هێزی تایبەتی ئەمریکی، ئەوەش نیگەرانی ئێرانی بە داوەوە بووە ولە میدیاکانی ئێرانی و عێراقی لە ماوەی ڕابردوودا ڕەنگی داوەتەوە.\nلێکدانەوەیەکی دیکە لە سەر هەمان هێڵی نێوەندگیری لە لایەن سەرۆکوەزیرانی عێراقەوەیە، دەگوترێ پێشتر کازمی هەوڵی دروستکردنی پردی پەیوەندی لە نێوان تاران و ئەمریکادا داوە، ئێستاش کازمی بیهەوێ بۆ ڕاگرتنی باڵانس و هاوسەنگی لە پەیوەندییەکانی بەغدا و تاران لە لایەن و بەغدا و واشنتۆن لە لایەکی دیکەوە، دیسان هەوڵی نێوەندگیر بدات.\nوەک خاڵی کۆتایی دەکرێ ئامانجێکی سەردانەکەی ئەمڕۆی کازمی، ئامادەکاری بێت بۆ دەستپێکردنی خولێکی نوێی گفتوگۆ ودانوستان لە نێوان تاران و بەغدا، دوای گەڕانەوەی کازمی لە سعوییە و دواتر سەردانکردنی واشنتۆن.


بەرنامەی سەردانەکەی کازمی بۆ واشنتن و بەشداری کورد لە کۆبوونەوەکان | KURDPLAT\nبەرنامەی سەردانەکەی کازمی بۆ واشنتن و بەشداری کورد لە کۆبوونەوەکان\nکوردپلات 8/17/2020 11:20:00 ص ليست هناك تعليقات\nبڕیارە رۆژی سێشەممە 18ی ئاب، مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراق بگاتە واشنتن و لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ و بەرپرسانی ئەو وڵاتە کۆببێتەوە.\nبەگوێرەی پرۆتۆکۆلی نێوان هەردوو وڵات، ئەمڕۆ دووشەممە مستەفا کازمی بە یاوەری شاندێک کە لە وەزیرانی بەرگری، وەزیری نەوت، كارەبا، پلاندانان، كۆچبەران و ژمارەیەك راوێژكار پێکهاتوون، بەرەو واشنتن بەڕێدەکەون. بڕیارە كاژێر 6:00ی ئێوارەی رۆژی 18ی مانگ بگەنە فڕۆكەخانەی سەربازی ئەندروا لە نزیك واشنتن و بە رێوڕەسمێکی سەربازی پێشوازی لە كازمی و شاندی یاوەری دەكرێت.\nهەر لە میانەی سەردانەکەیدا كازمی و شاندەکەی یاوەری بۆ هۆتێلی ویلارد لە واشنتن بەڕێدەكەون و رۆژی چوارشەممە 19ی ئاب، دانوستاندنی ستراتیژی عێراق و ئەمریكا لە بارەگای وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا بە سەرۆكایەتی فوئاد حوسێن و مایک پۆمپەیۆ بەڕێوە دەچێت.\nمستەفا كازمی لە شوێنی مانەوەی لەگەڵ سەرمایەدارە عێراقی و ئەمریكییەکان و بەڕێوەبەری ژوورە بازرگانییەكان و ژمارەیەك كەسایەتی عێراقی و ئەمریكی كۆدەبێتەوە.\nکاژێر 6:00ی بەیانی بەکاتی واشنتن لە هۆتێل ویلارد پشکنینی کۆرۆنا بۆ مستەفا کازمی دەکرێت و دوای دڵنیابوونەوە لە باری تەندروستی، کاژێر 2:00ی دوای نیوەڕۆ کە دەکاتە 8:00ی ئێوارە بەکاتی بەغدا، کازمی و ترەمپ کۆدەبنەوە.\nبەگوێرەی راگەیێندراوێكی سکرتێری میدیایی کۆشکی سپی، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە رۆژی 20ـی ئابی 2020، پێشوازی لە مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراق دەکات.\nکۆشکی سپی لە راگەیێندراوەکەیدا ئاماژەی بەوە کردووە، سەردانەکەی کازمی لە کاتێکی هەستیاردایە بۆ ئەو وڵاتە لەکاتێکدا ئەمریکا و عێراق پێکەوە کاردەکەن بۆ دڵنیابوون لە تێکشکاندنی داعش و رووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا.\nکۆشکی سپی راشیدەگەیێنێت، ئەمریکا و عێراق وەک دوو وڵاتی هاوبەش چاویان لە پەرەدان بە پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوانیانە سەبارەت بە چەند بابەتێک لەنێویاندا پرسی ئەمنی، وزە، تەندروستی و هەروەها پێکەوە کارکردن.\nلە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵدا، ئەمریکا و عێراق دەستیان بە گفتوگۆی ستراتیژیی نێوانیان تایبەت بە دیاریکردنی چارەنووسی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق کرد و پێشبینیش دەکرێت ئەو بابەتە یەکێک بێت لە پرسە سەرەکییەکانی سەردانەکەی کازمی.\nپێنج کورد لەنێو شاندەکەدا هەن، فەوزی هەریری، سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان، ئامانج رەحیم، سکرتێری ئەنجوومەنی وەزیران، بەیان سامی عەبدولڕەحمان نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئەمریکا، عەمید هەژار عومەر، بەڕێوەبەری راگەیاندن و هۆشیاری وەزارەتی پێشمەرگە لەگەڵ بەڕێوەبەری نووسینگەی مستەفا سەید قادر، جێگری سەرۆکی هەرێمی کوردستان.\n11ی حوزەیرانی ئەمساڵ گفتوگۆی ستراتیژی نێوان ئەمریکا و عێراق بە بەشداری نوێنەری هەرێمی کوردستان، بە ڤیدیۆکۆنفرانس دەستیپێکرد، بەپێی راگەیێندراوی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا هەردوو وڵات پەیوەندییەکانیان باشتر پێشدەخەن.


Diplomatic Magazine | ئازاری بەندیخانە لای قانع و گۆران\nقانع م ئەمڕۆ لەزیندانا بەئازادی ئەژیم سەدهەزارلەحنەت لەوەی وانۆکەری بێگانەیە\nنوسەری کورد، پشکۆ نەجمەدین، لە کتێبی "ئەزموون و یاد"دا لە پیناسەی زینداندا دەنوسێت" زیندان: کەوڵکردنی کەرامەتە لە بەرپێی گزگلەکاندا".\nلە ژێر ڕۆشنایی ئەم پێناسەدا، ئەو شاعیرانەی کە ڕاپێچی زیندان کراون ئازاری زیندانیکردن و لێسەندەوەی ئازادییان، ڕۆحی سمیون و بەقوڵی کاریگەری کردۆتە سەریان و بۆتە هۆی ئەوەی لە هۆنراوەکانیاندا ئەو ئازارەی زیندان وێنا بکەن .\nلە چوارچێوەی ساڵەکانی تەمەنیدا، ناوبراو لە کۆتایی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا بە دەست بەسەری دەبرێت بۆ زیندانی بەسرەو پاشان بۆ زیندانی عەمارەو لە وێشەوە بۆ بەغدا دەگوازرێتەوە.\nدەڵێیت ئەم شاعیرە، زیندان بڕاوە بەباڵای چارەنوسیدا، قانع، کاتێک لە ساڵی ١٩٦٠ ماڵی لە شاری سلێمانی دەبێت، لە بەندینخانەی سلێمانی وانەی بە کوردی نوسین، بە بەندییەکان دەڵێتەوە.\nهاوتای قانع، گۆرانی شاعیر، کە لە ساڵی (١٩٠٤ – ١٩٦٢ز) لە ژیاندا بووە، بەهۆی هەڵوێستەکانییەوە ٣ جار ڕاپێچی زیندان کراوە، کە جارێکیان تۆمەتی دیارنەمانی چەند دینارێك لە پارەی حکومەت لە سەر دەستی (گۆران)ی بۆ هەڵدەبەستن. شاعیر ماوەی زیندانیەکانی لە شارەکانی " سلێمانی، کەرکوک، موسڵ، دیالە، کوت" بەسەر بردووە.\nگۆران، لە قەسیدە شیعرییەکەی "لە بەندینخانە"دا کە ٥٦ دێڕە، هۆنراوەیە لە سەر بارودۆخی دەستگیرکردنی، لە چەند دێڕێکدا زیاتر لەوانی تر گوزارشت لە ئازارەکانی زیندان دەکات\n" ئەوا ئێستا باخچەی ژین و شیعر و خەیاڵی\nبوو بەژوری بەندینخانەی تاریک و خاڵی" "دێری ٧"


عەلی ئەشرەف دەرویشیان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n۳ی خەرمانان ۱۳۲۰ی کۆچی ھەتاوی\nکرماشان، کوردستانی ئێران\n٢٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧\nلەتیف تەلخیستانی، عەلیجان دەرویش\nنووسەر، فولکلۆریست، وەرگێڕ\nعەلی ئەشرەف دەرویشیان (لەدایکبووی ۳ی خەرمانان ۱۳۲۰ی کۆچی ھەتاوی (١٩٤٦) لە کرماشان - کۆچکردووی ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧) نوسەری بەناوبانگی کوردی ئێران و ئەندامی چالاکی بنکەی نووسەرانی ئێرانە. دەرویشیان ھەندێک لە نوسراوەکانی بەر لە شۆرشی بەھمەنی ۱۳۵۷ی ئێران بە نازناوی لەتیف تەلخیستانی بڵاو کردوەتەوە. ئەو بەر و دوای شۆڕشی بەھمەن چەند کەڕەت بە ھۆی چالاکیە سیاسیەکانی دەستگیر کراوەتەوە. ھەندێک لە کارەکانی دەرویشیان وەرگیراونەتەوە بە کوردیی سۆرانی.\nعەلی ئەشرەف دەرویشیان لە ۳ی خەرمانان ساڵی ۱۳۲۰ی کۆچی ھەتاوی لە بنەماڵەیەکی کرێکاری لە گەڕەکی ئاوشووران لە شاری کرماشان لە دایک بوو. لەساڵی ۱۳۳۷ زانستگای سەڕەتایی پەروەردەی مامۆستای تارانی تێپەڕاند و بۆ موعەلمی چوو بۆ گوندەکانی دەوروبەری کرماشان و گیەڵان. لە ساڵی ۱۳۴۵ دەستی کرد بە خوێندنی وێژەی فارسی لە زانکۆی تاران و بڕوانامەی کارناسیی وەرگرت و بەدوای ئەو لە پۆلی کارناسیی باڵا دەرۆنناسیی پەروەردەی خوێند و ھاوکاتیش لە زانستگای باڵای پەروەردەی مامۆستای تاران خوێندنی خۆی لە رشتەی ڕاوێژکاری و ڕێنمونی بۆ فێرکاری بەردەوام کرد. دەرویشیان لە سەردەمی حەکۆمەتی محەممەدڕەزا پەھلەوی لە ساڵی ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ بۆ نوساندنی کتێبی «لە ئەم وڵاتە» و چالاکیی سیاسی سێ کەڕەت دەستگیر و نوساندنی بۆ قێخە کرا. ئەو یەکم جار لە کرماشان و بە ماوەی ٨ مانگ دەستگیر کرا بەڵام پاش لە ٢ مانگ دیسان و ئەم جارە لە تاران دەستگیر کرا و بە ٧ مانگ زیندان تاوانبار کرا. ھەروەھا بە ئەم تاوانە لە زانکۆ و ھەروەھا لە موعەلمییش دەر کرا. دەستگیری سوەمی دەرویشیان لە ١٣٥٣ بوو کە حوکمی ١١ ساڵ زیندانی بۆ درا و دەرویشیان لە ئەم ڕیکەفتە ھەتا پێڕۆزبوونی شۆرشی بەھمەن ماو لە زیندان. دەرویشیان لە دواییەکانی ساڵی ١٣٥٢ لەگەل شاناز دارابیان ئیزدواجی کرد.\nبابەتی کارەکانی دەرویشیان خەڵکی بندەستن. ئەو ھەروەھا لە زۆربەی کارەکانی سەبارەت بە بەشەکانی لە ژیانی کۆمەڵایەتیی خۆی دەنوسێت. دەرویشیان دەڵێت لە کاتی منداڵی و لە چیرۆکەکانی دایەپیرەکەی لەگەل چیرۆک و چیرۆکبیژی ئاشنا بووە و ھەروەھا بارودۆخی فەرھەنگیی دەستپێکی داساڵانی ٣٠ی کۆچیی ھەتاوی لە گەشەبوونی بیری خۆی کاریگەر دەزانێت. دەرویشیان یەکمین چیرۆکی خۆی کە قەت بڵاو نەکراوە لە بەندیخانەی دیزل ئابادی کرماشان نوسیوە. ئەو لە کارەکانی ھەروەھا سەبارەت بە قوتابیەکانی خۆی و خەڵکی چەوساوەی شاری کرماشان و گوندەکانی دەوروبەری دەنوسێت و تۆزێک لە نەداریەکان و کێشەکانی خەڵکەکە ئاشکرا دەکات. دەرویشیان دەڵێت بەدوای مردنی سەمەد بیھرەنگی لە ساڵی ١٣٤٨ تەسمیمی گرتووە ڕێەکەی بەردەوام بکات.\n^ ئ ا ب پ ڕۆژنامەی ھەمشەھری-ئانلاین(بە زمانی فارسی)، ژیاننامەی عەلی ئەشرەف دەرویشیان، سەردانەوە لە ٢٦ی ڕەشەمەی ٢٧١٣.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=عەلی_ئەشرەف_دەرویشیان&oldid=901194»\nنووسەرانی کورتەچیرۆکی ئێرانی\nفەرھەنگنووسانی خەڵکی ئێران\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٤٢ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ئینتەرنێتی خۆڕایی بۆ هەموو دانیشتووانی سەر زەوی\nئیلون ماسك داهێنەر و پێشەنگی كارە بلیمەتەكان، دەستی بە پڕۆژەی دابینكردنی ئینتەرنێتی بە خۆڕایی بۆ هەموو دانیشتووانی سەر زەوی كردووە لە رێی چوار هەزار مانگی دەستكردەوە.\nپێگەی (physics-astronomy) تەكنۆلۆجی بڵاوی كردووەتەوە كە گەورە كۆمپانیای موسكك (سبیس ئێكس) بەم دواییانە پڕۆژەیەكی ئاراستەی دەستەی پێوەندییەكانی فیدڕاڵی ئەمەریكی كردووە كە پڕۆژەی دابینكردنی ئینتەرنێتی خۆڕایی بۆ هەموو دانیشتووانی سەر زەوی هەیە.\nكۆمپانیاكە لە مانگی یەكی ئەمساڵەوە پلانی سەرەتایی پڕۆژەكەی ئاشكرا كردووە كە پێویستی بە چوار هەزار مانگی دەستكردن هەیە كە لە خولگەی نزم لە گۆی زەوی بخولێنەوە و تا ئینتەرنێتی وای فای بگەیەننە هەموو كونجێكی زەوی.\nئەگەر پڕۆژەكە بەربەستی نەیەتە پێشەوە و ئۆپۆزسیۆنی نەبێت، ئەوا لە پێنج ساڵی داهاتوودا دانیشتووانی سەر زەوی سوود دەبینن لە ئینتەرنێتی خۆڕایی لە رێی وای فای.\nكۆمپانیای سبیس ئێكس تاكە كۆمپانیا نییە كە ئەو بیرۆكەیە پێشنیاز بكات، بەڵكو پێشتر گەورە كۆمپانیای گووگڵ و كۆمپانیای سامسۆنگ وا بیرۆكەیەكیان پێشنیاز كردبوو، بەڵام ئەوەی كۆمپانیای ماسك جیا دەكاتەوە لە گووگڵ و سامسۆنگ، بە كۆمپانیایەكی بەهێز لەم بوارەدا نیشان دەدات ئەو هێزەیە كە كۆمپانیاكە هەیەتی لە دابینكردنی كەرەستەی پێویست بۆ جێبەجێكردنی پڕۆژەكە كە خۆی لە دروستكردنی چوار هەزار مانگی دەستكرد دەبینێتەوە.\nئەگەر پڕۆژەكەی كۆمپانیای ماسك بخرێتە بواری جێبەجێكردنەوە، ئەوا تۆڕی ئینتەرنێتی دەگاتە هەموو ناوچەیەكی دنیا، بە تایبەت وڵاتانی جیهانی سێیەم و بیابانە گەورەكان و ناوچە شاخاوییە سەختەكان.\nئه‌م بابه‌ته 14612 جار خوێنراوه‌ته‌وه


جەبەل تارق داوایەكی ئەمریكای دژی ئێران ڕەتكردەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/18 - 4:32 PM\nحكومەتی جەبەل تارق داوایەكی ئەمریكا بۆ هێشتنەوەی كەشتییە نەوتهەڵگرە ئێرانییەكە بە دەستبەسەرداگیراوی ڕەتكردەوە.\nئاژانسی (سكای نیوز عەرەبیە) بڵاویكردەوە، ئەمڕۆ یەك شەممە حكومەتی جەبەل تارق داوایەكی واشنتن-ی بۆ هێشتنەوەی كەشتییە نەوتیەكەی ئێران بە دەستبەسەرداگیراوی ڕەتكردەوە.\nحكومەتی جەبەل تاڕق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە لەلایەن ئەمریكاوە داواكارییەكیان بەدەست گەیشتووە لە 16ی ئابدا بۆ هێشتنەوەی كەشتی نەوتهەڵگری “گریس 1” بە دەستبەسەرداگیراوی تا ئەو كاتەی ئەمریكا دەست بە ڕێوشوێنەكانی دەستبەسەرداگرتنی دەكات.\nڕاشیگەیاندووە، كە حكومەتەكەیان لە جەبەل تارق ناتوانێت ئەو داواكاریە لە دادگای باڵا بكات بۆ هاوكاری كردن لە ڕێوشوێنەكانی كۆت و بەندكردن، كە ئەمریكا داوای دەكات.\nئاشكراشی كردووە، هۆكاری نەتوانینی وەڵامدانەوەی داواكەی ئەمریكا بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە یاساكانی یەكێتی ئەوروپا جیاوازە لەگەڵ ئەمریكا لە جێبەجێ كردنی سیستمی سزاكان لەسەر ئێران، چونكە سزاكانی ئەوروپا كەمترن.\nڕۆژی 4ی تەمموزی ئەمساڵ كەشتی (گرەیس 1)ی ئێرانی، كە نزیكەی یەك ملیۆن بەرمیل نەوتی هەڵگرتبوو، لەلایەن هێزی دەریایی شاهانەی بەریتانیاوە دەستیبەسەرداگیرا و ڕۆژی پێنج شەممەی ڕابردو دادگای باڵای جەبەل تارق فەرمانی ئازادكردنی دەركرد.


هاووڵاتییەك لە هەولێر گیانی لەدەستدا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nهاووڵاتییەك لە هەولێر گیانی لەدەستدا\n2020/03/18 - 3:52 PM\nئەمڕۆ چوار شەممە ۱۹ی ئاداری ۲۰۲۰ لەئەنجامی باران بارینی بەخوڕ لەشاری هەولێر، بوو بەهۆی دروستبوونی لافاو، جگە لەزیانی ماددی، زیانی گیانیشی لێ كەوتەوە، لەبەشێكی شەقامەكانی شاری هەولێریش ئاوێكی زۆر كۆبووەوە.\nسەركەوت كاڕەش، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی بەرگری شارستانی هەولێر بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەهۆی بارینی بارانی بەخووڕ و بەردەوام لافاو دروست بووە، كە بوو بەهۆی زیان گەیاندن بەچەند ماڵێك و ئاو چووبووە ژوورەوە.\nدەشڵێت: “لەنزیك ئەنجوومەنی وەزیران بەهۆی لافاوەوە ئۆتۆمبێلی هاووڵاتیەك لەكار كەوت و لەكاتی هاتنە خوارەوەی لەئۆتۆمبێلەكەی لەئەنجامی كەوتنەخوارەوەی تەلی كارەبا بۆناو ئاوەكە كارەبا گرتوویەتی و گیانی لەدەستداوە.\nڕوونیشیكردەوە، ئێستا هیچ كێشەیەك لەهەولێر نەماوە وهەمووی كۆنتڕۆڵكراوە، بەڵام لە كۆمەڵگەی شاوێس لەسەر ڕێگەی هەولێر- پیرمام، لافاو دروست بووە و لەگەڵ تیمێكی گەورەی بەرگری شارستانی بەرەو شاوێس بەڕێگاوەین.\nبەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) ئەو كەسە ناوی (شوان ئەمین)ە و پیشەی مامۆستایە.\nباران بارينبەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی هەولێرلافاو\nبەڤیدیۆ: شارێكی عیراق لافاو چەند گەڕەكێكی دەداپۆشێت\nبەرمیلێك بە 27 دۆلارە\nڕوسیا پێشنیارێكی عیراق لەبارەی نرخی نەوتەوە تاوتوێ دەكات


ڕیفۆرمی ئیسلامی لە بەریتانیا |\nHome ڕاپۆرت ڕیفۆرمی ئیسلامی لە بەریتانیا\nڕیفۆرمی ئیسلامی لە بەریتانیا\non: شوبات 11, 2018 In: ڕاپۆرت, سەرەکیNo Comments\nدوو ناوی دیار و دابەشبوونێكی هاوتەریب و بەردەوام\n״ئەگەر بە دوای مارتن لۆسەر لە دونیای ئیسلامدا بگەڕێین ئەوا هەر خودی ئەبوبەکری بەغدادییە و کەسی تر نییە״\nبەریتانیا – زانا ئیبراهیم\nماجید نەواز؛ یەکێکە لە دیارترین دەنگەکانی ڕیفۆرمی دینی لە وڵاتی بەریتانیا و خاوەنی دەزگای ‹کیولیوم›ە بۆ لێکۆڵینەوەی دژە توندڕەوی و شارەزاییەکی بواری ئیسلامی ئوسوڵی و بواری توندڕەوی ئایینییە.\nگرنگترین داوای بەردەوامی ماجید نەواز بریتییە لەو ڕاستییەی پێویستە ״موسڵمانەکان شێوەی سەیرکردنیان بۆ قورئان و تێکستی ئایینی بگۆڕن״.\nهەمیشە جەخت لەوە دەکاتەوە کە ‹کێشەی ئەو لەگەڵ ئەو جۆرە لە خوێندنەوەی دەقی دینیدایە کە ناوی دەنێت ״خوێندنەوەی چەرخی ناوەڕاست و پاشەكشەیی بۆ دەقی قورئان״.\nناوبڕاو دووپاتی دەکاتەوە ״پێویستە ڕیفۆرم لە شیوەی تێڕوانینی موسوڵمانان بۆ دەق بکرێت״.\nئەو پێشی وایە ״دەبێت ئەو ڕیفۆرمە موسوڵمان، موسوڵمانە ناسیاسییەکانیش بگرێتەوە؛ ئەوەی ئەو ناوی دەنێت״ موسوڵمانی نائیسلامی״.\nماجید نەواز نووسەر و سیاسییە خاوەنی چەند كتێبێكە دەربارەی ئیسلام و دامەزرێنەری دەزگایەكی فیكرییە و لەدایكبووی بەریتانیایە.\nنەواز دەڵێت: ״ئەم گفتۆگۆ گرنگە تا ئێستا ڕووی نەداوە، بە پێچەوانەوە ئەوەی تا ئێستا ڕووی داوە یەک شتە ئەویش هێرش و بەرگرییە.״\n״من ناوێرم شتیک بڵێم ڕاستەوخۆ تۆ دەڵیی بریندارت کردم بەو تێروانینەت״.\nئەم حاڵەتە زۆرتر نزیکە لە ڕاستییەوە بۆ وڵاتێکی وەک بەریتانیا بەتایبەت کە تێیدا واقیعی سیاسی و یاسایی وەهایە کە پاراستنی هەستی ئایین و ئایینزاکان زیاد لە ڕادە گرنگی پێدراوە.\nماجید نەواز بە نیگەرانییەوە دەڵێت ״هەر ئەو ساتەی گفتگۆ لەبارەی کرانەوەی ئایینی دەست پێ دەکات، ئیسلامییەکان هاواریان لێ بەرز دەبێتەوە کە سوکایەتی با ئایینەکەیان کراوە و ئیدی گفتوگۆ لە نیوەی ڕێگە کۆتایی پێدێت״.\nداوا لە هاو ئایینەکانی دەکات ‹بەسە نکوڵیکردن لە سروشتی جیهادییانەی ئایینی ئیسلام› بەو شێوەیەی ئێستا کە هەیە و بوونی پەیداکردووە لە بەریتانیا.\nنەواز داوای ‹وازهێنان لە ئیسلامی نەریتی دەکات و هەنگاونان بەرەو ئیسلامێکی سێکیولار›. خاوەنی دیدی جیاوازی خۆیەتی لەباری پەیوەندی ئایین بە گشتی و ئیسلام بە تایبەتی بە پرسەکانی وەک ئاسایش و عەلمانییەت و مافەکانی مرۆڤ، جیهاد و ئازادی ڕادەربڕین و چالاکییە کولتوورییەکان.\nلە بەرامبەردا چالاکوانێکی تری بواری ئەکادیمیی ئیسلامی، مەهدی حەسەن میدیاکار و چاودێری سیاسی دیاری بەریتانی بیرکردنەوەیەکی تر دەخاتە ڕوو؛ ئەو لە زۆربەی دەركەوتنەكانیدا پەیوەندی ئەم ئایینە، ئیسلام، بە وڵاتیکی وەک بەریتانیاوە باس و گەنگەشە دەكات .\nلە یەكێك لە بانگەشەكانیدا سەبارەت بە ڕیفۆرم لە ئیسلامدا مەهدی حەسەن بانگەواز دەکات ״ئیسلام پێویستی بە ڕیفۆرم نییە״.\nئەو دەڵێت ״ئەوانەی بە دوای مارتن لوسەرێکی موسوڵماندا وێڵن دەبێت وریابن لەو داوا و خەونەیان״ ڕەنگە بێتە دی!\nهەڵبەت ئەم ڕستەیەی حەسەن لە وەڵامی ناونیشانی کتێبێکی ‹ئایان هیرسی عەلی› خانمە نووسەری بەریتانیی و بەڕەگەز سۆماڵی دێت کە دەپرسێت ״بۆچی ئیسلام پێویستی بە ڕیفۆرمە״.\nحەسەن ئەم خانمە نووسەرە بە مولحیدی ئێستا و موسوڵمانی پێشتر ناو دەبات.\n(ئایان) لە کتێبەكەیدا ئاماژە بە گرنگیی ئەوە دەکات کە موسوڵمانان دەبێت دەستبەرداری زۆر ڕەهەندی ئایینەکەیان بن و بە دوای مارتن لوسەرێکی موسوڵماندا بگەڕێن و لە دەوری کۆ ببنەوە.\nمەهدی حەسەن لە وەڵامدا دەست بۆ هەمان ئارگیومێنت دەباتەوە کە ״ئەم گوتارە نوێ نییە بە دنیای ئیسلام و لە مێژە هەیە״.\nبەڵام پرسیارەكە ئەوەیە ئایا لێرەدا خودی ئەو تێبینییە لەسەر مەهدی خۆشی درووست نابێت؟ ئەویش شتێکی نوێ ناڵیت بەڵکو هەمیشە ئەو گووتارە باوە دەڵیتەوە؛ کە گوایە ئیسلام وەک ئایینی مەسیحی نییە. ئەوەتا هەمیشە مەهدی دەڵێت ״ئەوە جەهالەتە کە ئەو دوو ئایینە بە یەکتر بچوێنرێت״.\nمەهدی ڕەخنەی ئەوە دەگرێت ناکرێت وەک چەرخی زێرین سەیری ئەو پرۆسەیە بکرێت کە لوسەر هێنای بەسەر ئایینەکەیدا واتە بەسەر مەسیحییەیدا.\nچونکە ״وەک لە مێژووەوە دیارە جووڵانەوەكەی لوسەر دەرگای بە ڕووی ڕژانی خوێنێکی ئێجگار زۆردا کردەوە״. مەهدی وا دەڵێت.\nهەر بۆیە مەهدی ئەنتی ڕیفۆرمیست لەو باوەڕەدایە ״هەر هەوڵێک لە دنیای ئیسلامدا بکرێت هیچ کات لەوە باشتر نابێت״.\nمەهدی حەسەن نووسەر و ڕۆژنامەوانە خاوەنی چەندین دیبه‌یتی گرنگە دەربارەی ئیسلام وچەند كتێبێكیشی لەم بارەیەوە دەركردووە.\nپرسیار دەکات و دەڵیت ״ئایا ئەوە ڕیفۆرم نەبوو لەسەر دەستی موحەمەدی کوڕی عەبدولوەهاب ئەنجام درا و ڕەشەکوژی حیجازی بەرپا کرد؟״\nلە دەرەنجامدا هەموو بەرهەمەکەی لەدایکبوونی دەوڵەتی سعوودییە بوو! مەهدی بە سەرسووڕمانەوە بەم شێوەیە ڕیفۆرمی ئیسلامی ڕەت دەكاتەوە.\nماجید و مەهدی دوو نموونەن لە دەنگە دیارەکانی پرۆسەی ڕیفۆرمی ئیسلامی لە وڵاتی بەریتانیا .\nئەم دوو ناوە دوای کردەوە تیرۆریستییەکان وەک دوو دەم و چاوی ئایینی دەکەونە ژێر فشاری میدیا و داواکاریی خەڵک بۆ ڕوون کردنەوە و ئاشكراكردنی هەڵوێستیان.\nئەم دوو دیدە تەواو لەیەک جیاوازن هەریەکەو لە گۆشەیەکەوە سەیری بابەتی ڕیفۆرمی دینی دەکەن.\nئەم نموونەیە زۆر هاوشیوەی ئەوەیە کە لوسەر پێی هەستا، ئەو ڕیفۆرمەی بە ״ڕیفۆرمی پوختەکاری״ ناسراوە: هێشتنەوەی ئەوەی بۆ ئایین پێویستە و فرێدانی ئەوی تر،\nمەهدی هەردوو حالەتەکە بە یەکتر دەچوێنێت کە لوسەر و عەبدولوەهاب دەرگایان بەڕووی خوێنیکی زۆردا کردەوە.\nئەگەرچی لە حاڵەتی لوسەردا دەرگا هەم لەسەر فرەیی و لێبوردەیی ئایینیشدا کرایەوە.بەڵام ئەم حاڵەتە لە دنیای ئیسلامدا ڕووی نەدا، بەڵکو بە پێچەوانەوە بەرەو دابەشبوونی ترسناکتر ڕۆیی.\nلە کۆتاییدا ئەم نووسەرە مەترسی زیاتر دەخاتەڕوو، بە ئاشکرا دەڵیت ئەگەربە دوای لوسەردا لە دونیای ئیسلامدا بگەڕێین ئەوا هەرخودی ئەبوبەکری بەغدادیە و کەسی تر نییە، هەمووشمان شاهیدی ئەو هەموو خوێنەین تا ئێستا لە دوای خۆی بەجێی هێشتووە.\nلەبەر ئەمەیە مەهدی حەسەن ڕیفۆرم بە ئاکتێکی سیاسی دادەنێت نەوەك بزووتنەوەیەکی فیکری لە ناو هەناوی ئاییندا.\nئەو دوو دیدەی سەرەوە هەرچەند لە هەمان دونیا و هەمان وڵات لەژێر سایەی بنەما و ئازادی هاوبەشدا دەژین بەڵام کاتێک دێتە سەر باسی کرانەوەی ئایینی، بە تەواوی دوو دیدگای جیاوازن.\nدەزگای بیرو هزری Quilliam\nماڵپەری ئکسپرێسی بەریتانی\nنووسەر و سیاسی و چالاکوانی لەدایکبووی بەریتانیا، جگە لەوەی دامەزرێنەری دەزگا هیزرییەکە، خاوەنی چەند کتێبێکی گرنگە بە ناوەکانی (1- ناوەو دەرەوەی ئیسلامیزم، 2- گەشتەکەم بەرەو دەرەوەی ئیسلامی ئسوڵیی، 3- ئسوووڵیی).\nئایان هیرسی عەلی\nبە ڕەچەڵەک سۆماڵی، خاوەنی ڕەگەزنامەی هۆڵەندی و ئەمریکی. نووسەری کتێبەکانی وەک: 1- پاکیزەی ناو قەفەز…2- کافر: چیرۆکی ژیانم… 3- کۆچەری: لە ئیسلامەوە بۆ ئەمەریکا.\nنووسەر و ڕۆژنامەنووسی سیاسی بەریتانی، سەرنووسەری هافینگتن پۆست، خاوەنی چەندین دیبەتی گەرم دەربارەی ئەم پرسە، هەروەها خاونی کتێبەکانی وەک (ئێد: دەربارەی ژیانی یەکێک لە سەرکردەکانی پارتی کرێکاران، هەروەها هاوینێک لە نەحەوانەوە، کەشفکردنی وەهمەکانی سیاسەتی پارێزگاران.)\nناوبراو لەسەر پرسی پاراستنی شوناسی ئیسلامی، دیبەتی لەگەڵ ئەیتیستە بەناو بانگەکان هەیە وەک ڕیچارد دۆکیینز.\nدیارترینیان ئەو دیبەتە مێژووییە بوو کە لە زانکۆی ئۆکسفۆرد بۆی ڕێکخرابوو لەگەڵ ئەیتیەست و سێکیۆلارە دیارەکانی بەریتانیا و دواتر لە تۆڕە کۆمەڵایه‌تییەکان لە دنیادا دەنگۆی زۆری بە دوای خۆیا هێنا.\nچی بكەین دوای داعش؟\nپەروەردەیەكی شایستە بە نەوەی نوێ\nبزوتنه‌وه‌ی گۆڕان: ریفراندۆم گەر ده‌نگی پێویستیش به‌ده‌ستبهێنێ دانی پێداناندرێت\nتاهیر عەبدولڵا: تورکیا سورە لەسەر بڕیاری گەمارۆخستنە سەر فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی.\nله كه‌ركوك بۆ كاره‌كته‌ره سیاسییه‌كانی پشته‌وه بگه‌ڕێن\nوه‌زیری خوێندنی باڵای هه‌رێم: بەغدا دان بە ١٠ زانکۆی هەرێمدا نانێت\nفراوانكردنی بازنەی حەرام


دەوڵەت هاوسەرەکانی ئێمەی ڕفاندووە – بزاڤی خزمەت\nئەو خانمانەی لە ماوەی ڕابردوودا هاوسەرەکانیان لەلایەن چەند ئۆتۆمبیلێکی ترانسپۆرتەی ڕەشەوە ڕفێندرا، باس لە هەوڵەکانی خۆیان بۆ ڕزگارکردنی هاوسەرەکانیان دەکەن.\nڕێکخراوە مەدەنیە نێودەوڵەتی و ناوخۆیەکانی تورکیاش باس لە ڕفاندنی هاوڵاتیانی تورکیا دەکەن لەلایەن دەزگای هەواڵگری و کەسوکارەکانیشیان دەرگایەک نەماوە سەری پێدا نەکەن.\nکاربەدەستانی دەوڵەت بە فاتمە بەتول زەیبەکیان وتووە “هاوسەرەکەت لە دەستی دەوڵەتدایە”، بە سومەییە یڵمازیشیان وتووە “هاوسەرەکەت وازی لێهێناویت و ڕایکردووە”.\nئێستا ئەم دوو خانمە دەپرسن” دەوڵەت کەوا بەرپرسە لە پاراستنی سەلامەتی گیانی هاوڵاتیان، هاوسەرەکانی ئێمەی ڕفاندووە، ئەمە چۆن دەوڵەتێکی یاسایە؟”.\nبە گوێرەی هەواڵێکی بورجو یڵدرم لە ڕۆژنامەی ئێڤرەنسەل، فاتمە بەتول زەیبەک کە دەکاتە هاوسەری سالم زەیبەک، باس لەوە دەکات کە هاوسەرەکەی لە بەرواری ١٩ ی شوباتی ئەمساڵەوە ڕفێندراوە.\nناوبراو پەیوەندی بە تەواوی دامودەزگاکانی ناوخۆی تورکیا و دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەوروپا و نەتەوەیەکگرتوەکان کردووە.\nفاتمە لە درێژەی قسەکانیدا دەڵێت” هەموو خێزانەکە خەومان لێ حەرام بووە. هاوسەرەکەم لەبەرچاوی خۆم و منداڵەکانم ڕفێندرا. لە کاتێکدا بە ئۆتۆمبیلەکەی خۆمان دەڕۆشتین، ئۆتۆمبیلێکی تر شکاندیەوە سەرمان و ڕێگەی پێدەگرتین. لەبەر ئەوەی ئۆتۆمبیلەکە هیچ ژمارەیەک و لۆگۆیەکی فەرمی پێوە نەبوو، هەوڵماندا نەوەستین. ئێمەش لەم کاتەدا خۆمان کێشا بە ئۆتۆمبیلێکدا و ئەوانیش لەو کاتەدا دەستیان بە تەقەکردن کرد. ئێستا زۆر نیگەرانی باری ژیان و تەندروستی مێردەکەمم”.\nزەیبەک باس لەوەش دەکات کە ئەو کەسانەی هاوسەرەکەیان ڕفاندووە پۆلیسی مەدەنی بوون و یەکێک لەوان ناسنامەی خۆی پشانداوە.\n“من و منداڵەکانیان هەتا ماڵەوە گەیاند و، لە ڕێگا ڕێگەیان بە هاوسەرەکەم دا هەتا بە تەلەفۆن قسەم لەگەڵدا بکات، هاوسەرەکەم پێی وتم: ئێوە بڕۆنە ئەنقەرە، لەسەر ژیانی ئاسایی خۆتان بەردەوام بن. منیش هەستم کرد کە بەرەو چارەنوسێکی نادیار دەچێت و لێمپرسی “تۆ باشیت؟”، ئەویش کەمێک وەستا و وتی: باشم… منیش یەکسەر چوومە بنکەی پۆلیسی ئەسەنتەپە و باسی ڕووداوەکەم بۆ کردن. لە وەڵامدا وتیان “هاوسەرەکەت لە دەستی دەوڵەتدایە، با ماوەی دەستگیر کردنەکەی تەواو بێت، خۆیان شوێنەکەیت پێ ڕادەگەیەنن”. پاشان منیان ناردەوە بۆ ماڵەوە”.\n“متمانەمان لە دەستداوە”\nفاتمە باس لەوە دەکات کە پەیوەندی بە داواکاری گشتی و دادگای دەستوری، ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ کردووە، پاشان دەڵێت” ماوەی چەند مانگێکە منداڵەکانم بە شێوەیەکی بەردەوام دەڵێن: دایە تۆ خەمی چیتە، مەگەر پۆلیسەکان مرۆڤی باش نین، ئەوان هیچ لە باوکمان ناکەن. ئێستا من و منداڵەکانم بە شێوەیەک متمانەمان لە دەستداوە، هەر مەپرسە. لە حاڵێکداین کەوا لە ڕووی ماددی و مەعنەویەوە زۆر پەرێشان بووین. پێویستە نەخۆش نەکەوین هەتا بە دوای بەدواداچونەکانماندا بڕۆین. پێویستە خۆمان بە باشی دەربخەین هەتا منداڵەکان خەفەت نەخۆن. چاوم بەردەوام لەسەر دەرگا و زەنگی دەرگاکەیە”.\nفاتمە باس لە دوورخستنەوەی لە کارەکەی دەکات و دەڵێت” لەگەڵ دایکمان “مانتی”مان دروست کرد و فرۆشتمان، لەلای بەرگدروویەک کارم کرد، ڕێکلامی چاپکراوم بەسەر خەڵکدا دابەش دەکرد، ئێستاش بە هۆی پاڵپشتی خانەوادەکەمەوە دەتوانین بژین”.\nلە پاش ٣٣ ڕۆژ لە هەوڵدان، فاتمە بە شێوەیەکی فەرمی بڕیاری گەڕان بە دوای هاوسەرەکەی بە کاربەدەستان قبوڵ دەکات ” سەرەتا وتیان ئەمە کاری فەتۆیە، شەو کاتژمیر ١ هاتنە سەر مالەکەم و سەیری ژێر جێگای منداڵەکانیان کرد کە لە خەودا بوون. سەرەڕای ئەوەی هەموو بەڵگەیەکمان پێیە، کامێرای چاودێری وێنەکانی تۆمار کردووە، کاتێک داوای بڕیاری گەڕان بە دوای هاوسەرەکەمدا دەکەم، هەموویان خۆیان بێدەنگ دەکەن”.\n“ئەم دەوڵەتەی ئێمە هێندە بێ دەسەڵاتە؟”\nفاتمە لە درێژەی قسەکانیدا باس لەوە دەکات کە وەزارەتی ناوخۆ و وەزارەتی داد هەتا ئێستا هیچ لێدوانێکیان سەبارەت بە چارەنوسی هاوڵاتیە ڕفێندراوەکان نەداوە و پاشان دەڵێت” چاوەڕێی ئەوە دەکەم کە کاربەدەستان خۆیان بخەنە شوێنی ئێمە، ئایا ئەم دەوڵەتەی ئێمە هێندە بێ دەسەڵاتە؟ ئایا هێندە لاوازە کە نەتوانێت هاوڵاتیە ڕفێندراوەکانی خۆی بدۆزێتەوە؟”.\nپێش جەژن بۆ ئەوەی ڕێکارەکانم بە هۆی پشوەوە دوا نەکەوێت، سەردانی پەڕلەمانم کرد و قسەم لەگەڵ ٧٠ پەڕلەمانتار کرد. ئەوانەشی لە ژوورەکانی خۆیان نەبوون، نوسخەیەکی دۆسیەی سکاڵاکەم خستە ژێر دەرگاکانیانەوە. ئیدی نازانم لەمە زیاتر دەبێت چی بکەم. دەزگا فەرمیەکان پێمان دەڵێن بڕۆینە ماڵەوە و چاوەڕی بکەین. چۆنی چاوەڕێی کەسێکی نادیار بکەم هەتا ماوەیەکی نادیار؟ هەموو لایەک باس لە ئەشکەنجەدانی هاوڵاتیان دەکەن. داوا لە هەموو بەرپرسان دەکەم و بە هیواوە چاوەڕێی وەڵامێکیان دەکەم”.\n“وتیان هاوسەرەکەت دەستی لێهەڵگرتویت و بەجێیهێشتوویت”\nسومەییە یڵمازیش کە هاوسەری موستەفا یڵمازە، باس لەوە دەکات کە پێشتر کارمەندی زانکۆی حاجیتەپە بووە و بە فەرمانی ئەنجومەنی وەزیران لە کارەکەی دوور خراوەتەوە. پاشان هاوسەرەکەی چەند مانگێک لە زیندان دەبێت و، لە بەرواری ١٩ ی شوبات دیسان دیار نامێنێتەوە دەڕفێندرێت.\nسومەییە باس لەوە دەکات کە هاوسەرەکەی لە دوای چوونە دەرەوە لە ماڵەوە، لەلایەن چەند کەسێکەوە کە لە پێش دەرگاکەی چاوەڕێیان کردووە و پێش نیو کاتژمێرێک هاتوون، ڕفێندراوە.\nسومەییە دەڵێت” پۆلیسەکان بەردەوام پێمدەڵێن هاوسەرەکەت وازی لێهێناویت و ڕایکردووە”.\nسومەییە دوای ئەوەی هەموو هەوڵەکانی لەگەڵ پۆلیس بێ هودە دەبێت، خۆی بە دوای هۆکاری پشت دیارنەمانی هاوسەرەکەیدا دەگەڕێت و لە کامێراکانی چاودێریەوە گرتەیەکی ڤیدیۆیی تایبەت بە هاوسەرەکەی دەدۆزیتەوە.\nبە گوێرەی گرتە ڤیدیۆیەکە، دوو کەس لە نزیک ماڵەکەی خۆی پەلاماری دەدەن و دەکێشن بەناو سکیدا، پاشان تورەکەیەکی لەسەر دەکەن و دەیخەنە ناو ئۆتۆمبیلێکی ترانسپۆرتەری ڕەشەوە.\nپاشان کەسێک هەندێک لە جلەکانی هاوسەرەکەم لەبەر دەکات و وا پشان دەدات کە خودی هاوسەرەکەمە و سواری پاسێک دەبێت.\nکاتێک گرتە ڤیدیۆیەکانی خۆمم بردە بنکەی پۆلیس، لە وەڵامدا پێیان وتم” ڕاستە لەم گرتە ڤیدیۆیەدا هاوسەرەکەت ڕفێندراوە، بەڵام دواتر بەرەڵایان کردووە و سواری پاس بووە و ڕۆشتووە. کاتێک وێنەی ئەو کەسانەم پشاندان کە سەیری کامێرای چاودێری دەکەن، لە وەڵامدا وتیان ئەوە دزە و، پاشان هیچ قسەیەکی تریان نەکرد. هەر دەڵێن چاوەڕێ بکە، ئەوە ٤ مانگە من چاوەڕێم، لەوە زیاتر چۆن بەرگە بگرم، کچێکی تەمەن ١ ساڵم هەیە”.\nسومەیە لە درێژەی قسەکانیدا دەڵێت” تەنانەت وەڵامی پرسیاری کۆمیسیۆنی سەر بە نەتەوەیەکگگرتوەکانیش نادەنەوە. لە ماوەی ڕابردوودا کۆمیسیۆنی مافەکانی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتوەکان نامەیەک ئاڕاستەی وەزارەتی دادی تورکیا دەکات و پرسیاری دیارنەمانی هاوڵاتیەکانی لێدەکات.\nبە گوێرەی زانیاریەکانی سومەیە، وەزارەتی دادی تورکیا هەتا ئێستا وەڵامی نەتەوەیەکگرتوەکانیشی نەداوەتەوە.\n358 جار بینراوە 4 جار ئەمرۆ بینراوە\n"با منداڵەکانم هەتیو نەبن، خەریکە دەمرم"\n"دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەروپا بە ١٠ڕۆژ وەڵامیان دامەوە، تورکیا هەتا ئێستا وەڵامی نیە"


ئەڵقەی 41 – (وه‌رزی دووه‌م) – هەرەمی پێداویستییەکانی مرۆڤ! - بڵۆگی چاوگ\nنێردراوە بۆ كانونی یه‌كه‌م 6, 2020 نیسان 2, 2021\nبۆچی چاڵاکییەکانی پۆدکستی چاوک لە شۆشیال میدیا ڕاگیراوە؟ (2:33)\nئایتی بەشێکە لە خۆێندەواری ئەوەی ئایتی نەزانێ نەخۆێندەوارە. (9:31)\nکاتژمێری ئامازفیت. بەستەر (14:56)\nئایا ئێمە بەکارهێنەری بەرهەم و خزمەتگوزاریە بەردەستەکانین؟ یاخود بێویستی خۆمان لەناو ئەم جیهانەدا لە نێو بازنەیەکدا دەسوڕێینەوە؟ (16:06)\n– ئەبراهام ماسلۆو چۆن لە مرۆڤی کۆڵیەوە و هەرەمی پێداویستیەکانی دانا؟ (18:37)\n– هەرەمی پێداویستییەکانی مرۆڤ. بەستەر (22:02)\n– کۆمپانیا زەبەلاحەکان چۆن ئەم هەرەمەیان بەکارهێنا و بەکاریدەهێنن؟ (29:10)\n– ئایا ئێمە لەم جیهانە تەکنەلۆجیەدا خودی خۆمانین یاخود ترومان بێربانک؟ بەستەر (35:30)\nنوسراوە لە پۆدکاستتاگکراوە لە ئەبراهام ماسلۆو، ئەپڵ، ئەندرۆید، خزمەتگوزاری، شۆشیال میدیا، گۆگڵ، هەرەمی پێداویستییەکانی مرۆڤ\nپێشوو ئەڵقەی 40 – (وه‌رزی دووه‌م) – ڕاسپبێری پای 400\nداهاتوو ئەڵقەی 42 – (وه‌رزی دووه‌م) – چۆن بازار و فرۆشگاکان بکەین بە ئەلیکترۆنی؟\nیەک وەڵام بۆ “ئەڵقەی 41 – (وه‌رزی دووه‌م) – هەرەمی پێداویستییەکانی مرۆڤ!”\nكانونی یه‌كه‌م 22, 2020 له 1:57 pm\nبەرێزان لە ئێستادا دووگمەی caps lock هەیە بەكارهێنەری سیستمەی ئایفۆن ئەتوان سوودی لێ ببین.\nئایتی ئه‌پڵ ئوبونتو ئینتەرنێت ئەندرۆید ئەپڵ ته‌كنه‌لۆژیا تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان تەکنۆلۆجیای زانیاری تەکنەلۆژیا دراما دزینی زانیاری زانست زانیاری زمان زمانی کوردی زنجیرە سامسۆنگ سەرچاوە کراوە سەرچاوەکراوە فایەرفۆکس فیلم فەیسبووک لینوکس لینکوس ماک ماڵپەڕ مایکرۆسۆفت مۆبایل نێتفلێکس هاک هواوی وۆردپرێس ویندۆز ویکیپیدیا پاراستن پۆدكاست پۆدکاست پۆدکاستی چاوگ چاوگ کوردستان کوردی کۆمپیوتەر گووگڵ یاری\nپشووی چاوگ – ئەڵقەی 8 – گەشتکردن بۆ بۆشایی ئاسمان بەکوێ گەیشتووە؟\nئەڵقەی 14 – (وه‌رزی سێیەم) – ئایا منداڵان پێویستە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی بن؟\nئەڵقەی 13 – (وه‌رزی سێیەم) – ئایا ئێمە لەسەر نێت پارێزراوین؟ داهاتووی ئامێرەکان چۆن دەبێت؟\nدانیال لە ئەڵقەی 13 – (وه‌رزی سێیەم) – ئایا ئێمە لەسەر نێت پارێزراوین؟ داهاتووی ئامێرەکان چۆن دەبێت؟\nبێشە لە پشووی چاوگ – ئەڵقەی 7 – شێوازی ژیان و کارکردن لە کوردستان\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه تشرینی دووه‌م 2021 تشرینی یه‌كه‌م 2021 ئه‌یلول 2021 ئاب 2021 ته‌مموز 2021 ئایار 2021 نیسان 2021 ئازار 2021 شوبات 2021 كانونی دووه‌م 2021 كانونی یه‌كه‌م 2020 تشرینی دووه‌م 2020 تشرینی یه‌كه‌م 2020 ئه‌یلول 2020 ئاب 2020 ته‌مموز 2020 حوزه‌یران 2020 ئایار 2020 نیسان 2020 ئازار 2020 شوبات 2020 كانونی دووه‌م 2020 كانونی یه‌كه‌م 2019 تشرینی دووه‌م 2019 تشرینی یه‌كه‌م 2019 ئه‌یلول 2019 ئاب 2019 ته‌مموز 2019 حوزه‌یران 2019 ئایار 2019 نیسان 2019 ئازار 2019 ته‌مموز 2018 حوزه‌یران 2018 ئایار 2018 نیسان 2018 ئازار 2018 شوبات 2018 كانونی دووه‌م 2018 كانونی یه‌كه‌م 2017 تشرینی دووه‌م 2017 تشرینی یه‌كه‌م 2017 ئه‌یلول 2017 ئاب 2017 ته‌مموز 2017 حوزه‌یران 2017 ئایار 2017 نیسان 2017 ئازار 2017 شوبات 2017 كانونی دووه‌م 2017 كانونی یه‌كه‌م 2016


لە سەردەمی ناتنیاهۆدا ٢٠ هەزار یەکەی نوێ نیشتەجێبوون لە سەر خاکی داگیر کراو دروست کراوە\nلە سەردەمی ناتنیاهۆدا ٢٠ هەزار یەکەی نوێ نیشتەجێبوون لە سەر خاکی داگیر کراو دروست کراوە\nبه رواری داگرتن : 2019-05-16 15:18\nناوەندی ھەواڵەكان - بزووتنەوەی ئێستای ئاشتی ناڕەزایەتی لە بەرامبەر داگیرکەری سەهیۆنیەکان دەربڕی و ڕایگەیاند، لە سەردەمی ناتنیاهۆدا لە سەر خاکی فەلەستینیەکان ٢٠ هەزار یەکەی نوێ نیشتەجێبوون دروست کرا.\nبزووتنەوەی ئێستای ئاشتی ناڕەزایەتی لە بەرامبەر داگیرکەری سەهیۆنیەکان دەربڕی و ڕایگەیاند، لە ساڵی ٢٠٠٩ کە بنیامین ناتنیاهۆ بۆتە سەرۆک وەزیرانی چەتەی تیرۆر تا ئێستا لە سەر زەوی فەلەستینیەکان کە بە زۆر لێیان وەرگیراوە ٢٠ هەزار یەکەی نوێ نیشتەجێبوون دروست کرا.\nبە پێی ڕاپۆرتێک بزووتنەوەکە بڵاو کردوە، لە ساڵی ٢٠٠٩ کە ناتنیاهۆ بۆتە دەسهەڵاتدار تا ئێستا ١٩ هەزار و ٣٤٦ یەکەی نیشتەجێبوون دروست کرا.\nبە پێی ڕاپۆرتەکە لە کەناری ڕۆژئاوا ٦٣٠ هەزار سەهیۆنی داگیرکەر نیشتەجێ بووە.\nبزووتنەوەکە باسی لەوە کرد، بەهۆی پشتگری ترامپ سەرۆکی ئەمریکا دروست کردنی نیشتەجێ لە شوێنەکانی داگیر کراوی کەناری ڕۆژئاوا زیاتر بووە.\nهەروەها بە پێی ڕاگەیەندراوکانی چەتەی تیرۆری لە ساڵی ٢٠١٧ بودجە بۆ دروست کردنی ڕێگا و قوتابخانە و بیناکانی دەوڵەتی لە سەدا ٣٩ زیاتر بووە. (İLKHA)\nبليته كان فەلەستین دروست کردنی نیشتەجێگا


فیردیناند دیوور: دەستاری کوشتن و هەڵواسینەکەی بەشار ئەسەد هێشتا گۆشت و ئێسقان دەهاڕێت. – WTARIKURD\nلە ئەڵمانییەوە بۆ کوردی/ پشکۆ ئەمین\nدوو پەناهێندەی سوری لەشاری کۆبلنزی ئەڵەمانیا لەبەردەم دادگادان، ئەم دووکەسە تاوانبارن بەکوشتن و لێدان و پەلامار و دەست درێژی سێکسی کردنە سەر ژنان و کچان لەگەڵ شەرو پەلامار و دزی کردندا، کەچی نە لە هۆکانی راگەیاندنە کۆمەڵایەتیەکاندا و نە هیچ دەنگێکی دژیش دژ بەم تاوانانە نابیسترێت،\nهیچ کەسێک نیە داوای توندترکردنی یاساکانی پەناهیندە بکات.\nکاتێک تاوانباران دەبرێنە دادگا ، قازی نازانێت چیان لێبکات، زیاتر لە 58 کوشتن و زیاتر لە 400 جار هەڵواسین و تەعزیبدان هەرگیز لە ئەڵمانیادا رووینەداوە، بەڵام لە زیندانەکانی سوریادا رۆژانە کوشتن و هەڵواسین دووبارە دەبنەوە، ئەو ژمارانە زیاتر دەبن و دەکرێت و بەردەوامیشە. ئەم دادگایکردنەی ناوچەی کۆبڵنز تەنها پەیوەندی نیە بەم دوو کەسە مرۆڤ کوژەوە ئەنوەر کێ و ئیاد ئیکسەوە. بەڵکو زیاتر پەیوەستە بە رژێمە دیکتاتۆر و سەرکوتکەرەکەی ئەسەدەوە کە لە زیندانەکانیدا هەرچی کاری ناشیرین و نامرۆڤانە هەیە پێرەو دەکرێت، بۆ سەرشۆرکردن و زەلیل کردن و کرینی ئۆپۆزسیون و هەموو دەنگێکی نارازی. لەزیندانەکانی سوریادا دەستگایەکی نامرۆڤانە خراوەتە کارو ناوەستێت، لێدان و هەڵواسین و کوشتن، ئەو کارانەن کە رۆژانە لە زیندانەکانی ئەسەدا جێبەجێدەکرێت و لێپرسینەوە بوونی نیە، سوپا سەرکوتکەر و ئەمنیەکانی ئەسەدی دیکتاتۆر ئەم دەستگا سەر کوتکەرەیان خستۆتەگەر، بۆ چاوترساندن و لەناوبردنی هەموو دەنگێکی دژو پچوکترین نارەزای دژی رژێمەکەی بەشار ئەسەد و بۆ مانەوەی ئەم دیکتاتورە لە دەسەڵاتدا.\nکاتێک وزیرەکانی ناوخۆی ئەڵمانیا لە هەفتەی داهاتوودا کۆدەبنە وە بۆ کۆنگرەی نیوەی ئەم ساڵ، بەڵام دیسانەوە وەزیرەکان ناردنەوەی سوریەکان دوا دەخەن.\nسوریا وڵاتی ئەشکەنجەدانەو هێشتا لە زیندانەکانیدا زیاتر لە 100.000 زیندانی هەیە، ژیانیکی زۆر نائینسانیانە دەژین و ژیان بەسەردەبەن، چەند کەسێک لەسیاسەتمەدارەکانی ناوخۆ پێیانوایە سوریە تاوانبارانی لێرەن، ئەمرۆ بنێررێنەوە باشترە لە سبەی! ئەم داوایە تەنها بۆدوو تاوانبارەکەی کۆبلنزنیە، بەڵکوو بۆ هەموو تاوانباران و تەعەداکەران و بکوژێک و تاڵانکەریکە لەم وڵاتە. لە پێناو رزگاربوون لێیان هەندێک لە وەزیرانی ناوخۆی هەریمەکان بە فەڕمی داوایان کردووە کە حوکمەتی فیدارڵی ئەڵمانیا رێگە چارەیەک بدۆزیتەوە بۆ ناردنەوەی پیاوکوژەکان بۆ سوریا. لە کاتێکدا ئەڵمانیا هیچ پەیوەندیەک سیاسی و دبلۆماسی نیە لە گەڵ دیمەشقدا و کەسیش نیە کە پەیوەندی ناردنەوە رێکبخات.\nحوکمەتی ئەڵمانیا لەساڵانی 2012وە پەیوەندی نیە لەگەڵ ئەسەدی دیکتاتۆردا بەهۆی ئەوکارە نامرۆڤانەیەی کەدەیکات دەرهەق بە خەلکی سوریا. ئەلمانیا پەیوەندی ناکات لەگەڵ رژێمێکدا کەبیەوێت بە چەکی کیمیاوی و بە بەرمیلە باروت و برسیکردن و زیندانیکردن و سەرکوتکاریی، هەروەها خەڵکەکەی رازیبکات و سەری بۆ دانەوێنین. کاری ئاوها هەر ئەوەنیە کە ناشیرین و نا شەرەفەمەندانەیە، نا ئەمە کارێکی نا یاسایشە.\nوەزیری ناوخۆی سوریاو بەشێکی زۆری دەسەڵاتە ئەشکەنجەدەرو سەرکوتەکەرەکەی سوریا بەئەمن و سوپایەوە، ناویان لە لیستی داوا کراوانی یەکیەتی ئەوروپادایە بۆ دادگایکردن و سزادانیان، رێگە نادرێت هەروا بە ئاسانی کاریان لەگەڵدا بکرێت.\nدەزانین کە مۆسکۆ و دیمەشق گرەویان لەسەر ئەوە دەکرد، ئەوروپیەکان لەپاشدا کۆڵدەدەن و ریکەوتنێک لەگەل ئەسەدا دەکەن، رازیدەبن بە مانەوەی ئەسەدو هاوکاری بنیاتنانەوە سوریاش دەکەن، تا ئەسەدیش رازیبێت بە رێگەدان و گەرانەوەی پەناهێندەکان و نیشتەجێ کردنەوەیان، لە ئێستادا هەندێک لە وەزیرانی ناوخۆی هەریمەکان هەرەشە دەکەن و داوادەکەن کە پیویستە وەزارەتی ناوخۆ ئەم ستراتیژە وازلێبێنیێت و لە گەڵ رژیمەکەی ئەسەدا رێکەوتنێک بکات،بە کارێکی ئاوها هەموو بروابوونێک کە وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا هەیەتی و بنیاتیناوە دەیدۆرینێت، تا لەچەند کەسێکی تاوانبار، کەئیستا لە زیندانەکانی ئەڵمانیادان رزگارمان بێت.\nهەندێک لە وەزیرەکانی ناوخۆ ئامادەن کە پەیوەندی لەگەڵ رژێمەکەی ئەسەد لەسەر مستوای دەوڵەتی بکەن وەک شەریکێک لەگفت و گۆدا، ئەمەش کارێکی خۆ کوژیە کە لەگەڵ خوێنمژێکدا بیکەیت، ئەوسا هیچ کەسێک ترسینابێت و دەست ناگێرێتەوە لەتاوانی کۆمەڵکوژی!\nوەزارەتی ناوخۆ باش ئاگاداری ئەم رەوشە سیاسیەیەو ناردنەوەی خراپەکارانی بۆ ماوەیەک دریژ دەکاتەوەو نایان نێرێتەوە، چوونکە ناردنەوەیان بۆ سوریا لەم کاتەدا کاری نەکردەیەو رێگە پێنەدراوە، نابێت بکرێت. رژیمی سوریا سەرکوتکەرەو هەرواش دەمینێتەوە تا ئەسەد دەسەڵات بەدەستبێت، بۆیە نابێت کە تاوانبارە بکوژەکانیش بنێررینەوە بۆ ژێر ئەشکەنجەدانی سوریا ، پیویستە هەر لێرە دادگای بکرێن و سزابدرین.\nهاوکاریکردن لەگەڵ رژیمی ئەسەدا مانای گاڵتەکردنە بەو بیتاوانانەی بەدەستی ئەسەد کوژراون، ئەو هەنگاوانەی ئێستا لەدادگای کۆبلنز دەنرێت دژ بە تاوانبارترین کەسانێک کە ئێستا لەژیردەستماندان باشترین هەنگاوە کەدەنریت.\nنووسینی/ Ferdinand Dürr- فیردیناند دیوور\nئەندامی ریکخراوی مافی مرۆڤی ئەڵمانی و سوری\nپشکۆ ئەمین: تالیبان چۆن رۆیشت و پاش20 ساڵ بە بێشەر گەرایەوە دەسەڵات؟ - 2021-11-27\nسەر سنوری پۆڵۆنیاو بەلارووس, کێشەی کۆچبەران لە سودی حوکمەتی پۆلۆنیایە - 2021-11-16


چۆن وەڵامی مێژوو دەدەنەوە!\n2019-10-15 [11:54 AM]\nئەو میللەتە بەلەنگازەی لە رۆژئاوای كوردستان دووچاری كارەسات بوونەتەوە و دەكوژرێن و دەسوتێن و ئاوارە دەبن دەبن، هاوخوێن و هاوزمانی ئێمەن، نە رەعیەتی پەكەكە و پەیەدەن و نە كۆیلەی ئەم و ئەو ووڵات، تا بەو بێ منەتییە ساڵەها بكرێنە سوتەمەنی شەڕێكی بێهودەی بێ ئامانج و دواجاریش ئەوها بێكەس كوژ و ماڵوێران بكرێن.\nمافی هەر رۆڵەیەكی میللەتی كوردە كە بۆ حاڵی پەرێشانی كوردانی بێ كەسی رۆژئاوا خوێن لە دڵی دەچۆڕێ، بپرسێ و وەڵامی دەستكەوێ كە بۆچی و لە پێناوی بەدەستهێنانی كام دەسكەوت، ئەو كارەساتە بەسەر خوشك و براكانمان هات.\nئیتر كاتی ئەوەیە راستییەكان رونبكرێنەوە، وەڵامی پرسیارە سەختەكان بدرێنەوە:\n- بەكوشتدانی یازدە هەزار و بریندار و كەمئەندام بوونی بیست و چوار هەزار رۆڵەی خێرله خۆنەدیوی میللەتەكەمان لە پای چی و لە پێناوی چی و بە قوربانی چی كران؟\n- بۆچی گەلی بەشمەینەتی رۆژئاواتان كردە سوتەمەنی ئەجیندایەكی نامۆ كە دوور و نزیك پەیوەندی بە كوردی سوریاوە نەبوو و هێندەی چڵە پوشێك بەرژەوەندی و خێری ئەوانی تێدا نەبوو، بۆ ئەو خەڵكە بێ گوناهەتان دەسخەڕۆ كرد و وەك مقاشی یاریكردن بە ئاگر بەكارتان هێنان؟\n- بۆچی بە بێ بەڵێن و بێ رێكەوتن و بێ بەرنامە، لە بەلاش ئەو هەموو خوێنەی كوردتان بە فیڕۆ دا و كارێكتان كرد ئەمریكا پارە و چەك لە خوێنی ئینسانی كورد بە نرختر بزانێ؟\n- بۆچی سواری سەری خۆتان بوون و گوێتان بە ئامۆژگاری و تكا و رەجای برایانە و خەمخۆرانەی كەس نەدا، بۆ لە ئاست برایانی خۆتان لووتبەرز و لە ئاست فرمانی بێگانەدا گوێلەمست و جێبەجێكارێكی بێ داوا بوون؟\n- لە پێناوی چی و بۆ بەدیهێنانی كەم ئامانج و بەرژەوەندی، تێكۆشەران و كوردپەروەرانتان ئازار دا و لەسەر كوردایەتی و ئاڵای كوردستان لە زیندانتان نان و لە خاكی خۆیان وەدەرتان نان؟ لە دژایەتی كردنی كوردایەتی، چ خێرێكتان دەسكەوت و لە كام ئاگر پارێزران و كێ مەمنونتان بوو؟\n- بۆ نەتانهێشت هەموو هێزەكانی رۆژئاوا پێكەوە و بە عەقڵ و حیكمەت نەخشە رێگەیەك داڕێژن كە هەم رۆڵەكانمان لە شەڕ و ماڵوێرانی بپارێزرێن و هەم ماف و ئایندەیان مسۆگەر بێت. ئەم قومارە دۆڕاوە چی بوو بە خوێنی كوردتان كرد؟ ئەم تاكڕەوی و خۆسەپاندنەتان چی لێ شین بوو؟.\nئەمانە و دەیان پرسیاری دیكە كە لە دەرونی توڕە و برینداری هەر كوردێكی بەشەرەفدا شەپۆل دەدات، دەبێ وەڵام بدرێنەوە. دەبێ ئەو ئەجیندا سەرلێشێواو و گومڕایەی كارەساتی بەسەر رۆژئاوا هێنا و بەم چارەنووسە رەشەی گەیاند، وەڵامی مێژوو بداتەوە.


چاوشئۆغڵو:"دانانی ڤیزا له نێوان تورکیا و عێراق هه‌میشه‌یی نیه، کە کاتی خۆی هات پەیڕەویی ڤیزا ھەڵدەگرین"\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو لەبارەی ڤیزای نێوان تورکیا و عێراق رایگەیاند، "ڤیزا پەیڕەویەکی ھەمیشەیی نییە. لێرەدا (عێراق) کاتێک کارەکان ئاسایی دەبنەوە، ئێمە دووبارە چاو بەمەدا دەخشێنینەوە. لە کاتی خۆیدا پەیڕەویی ڤیزا دووبارە بۆ برایانمان ھەڵدەگرین".\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو لە دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ پارێزگاری بەسڕە، ئەسعەد ئەلعیدانی کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی لە باڵەخانەی پارێزگای بەسڕە ئەنجامدا.\nمەولود چاوشئۆغڵو سوپاسی ئەلعیدانی کرد بەھۆی میوانداریکردنی و خۆشحاڵی خۆی دەربڕی بە سەردانیکردنی بۆ بەسڕە.\nچاوشئۆغڵو رایگەیاند کە بەسڕە خاوەنی پێگەی ستراتیژی گرنگە بۆ عێراق و گشت ناوچەکان و جەختیشی لەوە کردەوە کە ئەو شارە پایتەختی ئابووری عێراقە.\nچاوشئۆغڵو راشیگەیاند کە جێبەجێکردنی ئەو پڕۆژانەی ئەلعیدانی ئاماژەی پێکردووە زۆر گرنگن بۆ دووبارە گەشەپێدانی ئابووری و بونیاتنانەوەی عێراق.\nچاوشئۆغڵو وتیشی: "من لەم باوەڕەدام کە بەسڕە و عێراق دەبێتە ناوەندی گەیاندن و بازرگانی لە نێوان کەنداو و ئەورووپا".\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو ئاماژەی بەوەشدا کە پێشتر کۆمپانیاکانی تورکیا رۆڵی گرنگیان ھەبووە لە دووبارە بوژاندنەوە و بونیاتنانەوەی عێراق و بەسڕە و ئێستاش پێکەوە ھەوڵدراوە بۆ ئەوەی دووبارە کۆمپانیاکانی تورکیا بگەڕێنەوە ئەو شوێنە.\nچاوشئۆغڵو بانگھێشتی بۆ کۆمپانیاکانی تورکیا کرد و رایگەیاند کە رێکخراوی تیرۆریستی داعش لە عێراق لە ناوبردراوە و رێوشوێنی ئەمنی تەواو گیراوەتەبەر. راشیگەیاند کە گشت ھاوکارییەک بۆ گەڕانەوەی کۆمپانیا تورکییەکان پێشکەش دەکەن.\nچاوشئۆغڵو لەمبارەیەوە وتیشی: "بەڵام پشتیوانی سەرەکی لێرەدا لە لایەن پارێزگاری بەسڕە، ئەنجوومەنی پارێزگا و ھۆزەکانی ئێرە پێشکەش دەکرێت".\nوەزیری دەرەوەی تورکیا ئەوەی خستەڕوو کە کونسڵخانەی نوێی تورکیا لە بەسڕە تەنھا راسپاردەی پارێزگا، ئەلعیدانی و ئەندامانی ئەنجوومەن ناکەن بەڵکو راسپاردەی گشت خەڵکی بەسڕە دەکەن.\nچاوشئۆغڵو راشیگەیاند کە لەبارەی کێشەی ئاو لەگەڵ بەرپرسانی بەغدا و بەسڕە تاوتوێی کردووە و ئاماژەی بەوەشدا کە ساڵی رابردوو کێشەی ئاو لە بەسڕە و عێراق سەریھەڵداوە و لەمبارەیەوە چەند رەخنەیەک ئاراستەی تورکیا کراوە.\nچلوشئۆغڵو لەمبارەیەوە وتی: "تورکیا بۆ سووکردنی ئەو کێشەی عێراق ئەوەی لەدەستی ھاتووە کردوویەتی. سەڕێژی بەنداوی ئلیسومان دواخست. لەو رۆژەوە تا ئێستا دەرگاکانی ئەو بەنداوە دانەخراون. ئەو ئاوەی بە بەنداوەکەدا تێپەڕ دەبێت بە روونی گەیشتووەتە عێراق".\nچاوشئۆغڵو جەختیشی لەوە کردەوە کە بە ھیچ شێوەیەک تورکیا ھۆکاری کێشەکەی ئاوی ساڵی رابردوو نییە لە عێراق.\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو ئاشکراشی کرد کە عێراق ئەزموونی بەڕێوەبردنی ئاوی نییە و لەمبارەیەوە پێویستە کاری پێویست ئەنجام بدرێت و تورکیا ئامادەیە ئەزموونی خۆی لەم بوارە بۆ عێراق گواستەوە.\nمەولود چاوشئۆغڵو لەبارەی پرسی ڤیزا لە نێوان ھەردوو وڵات رایگەیاند کە تورکیا بە ھۆکاری ئەمنی پەیڕەوی ڤیزای بۆ ھاووڵاتیانی عێراق دەستپێکردووە. ئەوەشی راگەیاند کە ھیچ کێشەیەک لەبارەی ڤیزا بوونی نییە و پێش دەستپێکردنی پەیڕەوی ڤیزا زیاتر لە یەک ملیۆن کەس لە عێراقەوە ھاتوونەتە تورکیا.\nوەزیری دەرەوەی تورکیا ئاشکراشی کرد کە لە دوای کردنەوەی کونسڵخانەی وڵاتەکەی لە بەسڕە ئیتر ھاووڵاتیان پێویست ناکات بۆ وەرگرتنی ڤیزا سەردانی بەغدا بکەن و گوتیشی: "ڤیزا پەیڕەویەکی ھەمیشەیی نییە. لێرەدا (عێراق) کاتێک کارەکان ئاسایی دەبنەوە، ئێمە دووبارە چاو بەمەدا دەخشێنینەوە. لە کاتی خۆیدا پەیڕەویی ڤیزا دووبارە بۆ برایانمان ھەڵدەگرین".\nدەروازەیەکی سنووری دیکەی نێوان عێراق و ئێران دەکرێتەوە\nخورما و سیری عێراقی له ڕوسیا خواستێكی زۆری له‌سه‌ره\nفرۆشتنی نەوتی عێراق بە بەراورد لەگەڵ مانگەکانی رابردوو کەمی کردووە


پەیەدە خۆی لەپەكەكە دووردەخاتەوە و لە ئەنەكەسە نزیك دەبێتەوە\nپەیەدە بەفشاری ئەمریكا خۆی لەپەكەكە بە دوور دەگرێت و لەگەڵ ئەنەكەسە رێكدەكەوێت. بەپێی ئەو زانیارییانەی دەست چاودێر كەوتوون پەیەدە لە ژێر فشاری ئەمریكادا رێككەوتنی لەگەڵ ئەنەكەسەدا كردووە.\nسەرچاوەیەك بۆ چاودێر گوتی: لە ماوەی ڕابردوودا ئەمریكا لە رێگای نوێنەر و كاربەدەستەكانی خۆیەوە راستەوخۆ بە سەركردەكانی پەیەدە و كاربەدەستانی باڵای رۆژئاوای كوردستانی گوتووە تاكو لەگەڵ ئەنجومەنی نیشتمانی كوردی سووریا ئەنەكەسەدا رێككەوتن بكەن.\nرونیشیكردەوە ئەمریكا بە پەیەدەی گوتوە كە رێكنەكەون لەگەڵ ئەنەكەسە و لەسەر سیاسەتی پێشووی خۆیان لە رۆژئاوای كوردستان و باكوری سووریا بەردەوام بن، توركیا قۆناغی دیكەی ئۆپەراسیۆنی دەبێت بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان و رەنگە ئەوجارە بگاتە قامیشلۆ.\nهاوكات ئەمریكاییەكان فشاریان لە پەیەدە كردووە خۆشی لە پەكەكە دووربخاتەوە و هێندە بە ئاشكرا پەكەكە رۆڵی نەبێت لە بڕیار و گۆڕانكارییەكانی رۆژئاوای كوردستان.\nسەرچاوەكەی نزیك لە پەیەدە كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە، بۆ چاودێر گوتی: پێشتریش ئەمریكا داوای لە پەیەدە كردووە خۆی لە پەكەكە دووربخاتەوە، تاكو بەهانە نەدرێتە توركیا بۆ هێرشكردنەسەر رۆژئاوای كوردستان و ئەمریكاش بتوانێت بەرگری لە كورد بكات.\nگوتیشی: هەرچەندە پێشتر پەیەدە ئامادەنەبوو بە هیچ شێوەیەك لەگەڵ ئەنەكەسەدا رێبكەوێت، هەرچەندە هەندێكیان لەگەڵ خۆلادان بوون لە پەكەكە، بەڵام زۆرینەی سەركردایەتی پەیەدە ئەو پێشنیازەی رەتكردبووەوە، بەڵام دوای هێرشەكانی توركیا بۆ سەر رۆژئاوا و كۆنترۆڵكردنی گرێسپی و سەرێكانی و فراوانبوونی هێرشەكان بۆ سەر هەرێمی كوردستان، پەیەدە گەیشتە ئەو بڕوایەی ڕەوشەكە مەترسیدارە و دەبێت بە پێشنیار و داواكارییەكانی واشنتن رازی بێت.\nئەو زانیارییانە لەكاتێكدان لە ماوەی رابردوودا بە زیندوكردنەوەی رێككەوتننامەی دهۆك ئەنەكەسە و پەیەدە رێككەوتن و بڕیاریاندا پەیوەندییەكانیان ئاسایی بكەنەوە و ئەنەسەكە بگەڕێتەوە رۆژئاوا.\nلەلایەكی دیكەوە بەپێی هەندێك سەرچاوەی ڕۆژنامەوانی عەرەبی لە باكوری سوریاوە، پەیەدە رێوشوێنی بۆ جێبەجێكردنی داواكارییەكەی ئەمریكا گرتووەتەبەر و خۆی لە پەكەكە دوورخستووەتەوە و تەنانەت هەندێك سەركردە و ئەندامی پەكەكەشی لەرۆژئاوا دورخستوەتەوە.\nبەپێی زانیارییەكان، لەنێو ئەو سەركردانەی لە رۆژئاوا دورخراونەتەوە، سەبری ئۆك سەركردەی باڵای پەكەكە هەیە، بەڵام تاكو ئێستا هیچ سەرچاوەیەك ئەو زانیارییانەی بە فەڕمی پشتڕاست نەكردووەتەوە.\nلە دوای سەرهەڵدانەكانی 2012وە لە رۆژئاوا و گرتنە دەستی دەسەڵات لەلایەن پەیەدەوە، توركیا خوازیاری دروستكردنی پەیوەندی بوو، لەگەڵ ساڵح موسلیم هاوسەرۆكی ئەو كاتی پەیەدە لە توركیا گفتووگۆ كرا، بەڵام نەگەیشتنە ئەنجام.\nدواتر پەیوەندییەكانی پەیەدە و ئەنەسەكە خراپبوو، پەیەدە ئەنەكەسەی بە "بەكرێگیراو"ی توركیا و پارتی دیموكراتی كوردستان لە قەڵەمدا و بەشێك لەسەركردەكانی دەستگیركردن و بارەگاكانی داخستن.\nسەرباری دوو رێككەوتن و چەندین هەوڵی دیكەی پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتمانی كوردستان بۆ نزیككردنەوەی لایەنەكانی رۆژئاوا، بەڵام پەیەدە سووربوو لە بەشداریپێنەكردنی ئەنەكەسە لە دەسەڵاتدا.\nلە چەند ئۆپەراسیۆنێكی توركیا و گرووپە چەكدارەكانی ئۆپۆزسیۆنی سووریا لە عەفرین و سەرێكانی و گرێسپی چەكدارەكانی ئەنەكەسە بەشداریان كردووە.\nئەنەكەسە خاوەنی هێزێكی چەكدارە بەنێوی لەشكری پێشمەرگەی رۆژ كە لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە پێكهێنراوە و مەشق و راهێنانیان پێكراوە و بودجەیان بۆ دابینكراوە بە پشتیوانی توركیا و بەپێی سەرچاوەكان ژمارەیان دەگاتە پێنج هەزار كەس.\nهێزی پێشمەرگەی رۆژ چەند جارێك لەگەڵ گرووپە چەكدارەكانی سەر بە پەیەدە و پەكەكە لە شنگال بەرەوڕووبوونەوە، لەخانەسۆر شەڕی قورس روویدا و كوژراو و بریندار هەن.\nهەندێك سەرچاوەی زانیاری و هەندێك شرۆڤەكاری سیاسیش دەڵێن، كە توركیا و ئێران و روسیا و عیراق بە رەزامەندبوونی ئەمریكاش رێككەوتوون لەسەر هەڵوەشاندنەوە یان بەلایەنی كەمەوە كەمكردنەوەی پێگە و دەسەڵاتی دوو ئیدارەی كوردی باكوری عیراق و باكوری سووریا، بەتایبەت لەگەڵ هاتنەسەر كاری سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق كە ئەمریكا پشتیوانی دەكات و شاندی توركیاش سەردانی بەغدای كردووە و هاوكات دواین كۆبونەوەی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا و حەسەن رۆحانی سەرۆكی ئێران لەگەڵ فلادمێر پۆتن سەرۆكی روسیا.\nچڕكردنەوەی هێرشە زەوینی و هەواییەكانی توركیا و ئێران بۆ سەر هەرێمی كوردستان ورۆژئاوای كوردستان و توندكردنەوەی فشارەكانی بەغدا لەسەر هەرێم و بڕینی بودجە دەبنە فاكتۆری سەرەكی ئەو زانیارییانە.\nلە ماوەكانی ئایندەدا ئاسۆی گۆڕانكارییەكان روون دەبێتەوە، بەڵام بە پێی گوتەی شرۆڤەكاران ئەستەمە كورد بە سەلامەتی لێی دەربچێت، بەتایبەت هەرێمی كوردستان، هەرچەندە هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم لەڕووی دەستوورییەوە بە دوور دەزاندرێت، بەڵام رەنگە بچێتە قۆناغی دووهەمی لاوازكردنیەوە دوای كۆتاییهاتنی قۆناغی یەكەمی كە لە 2017 بە كۆنترۆڵكردنی ناوچە كێشەلەسەرەكان دوای ریفراندۆم دەستیپێكرد.\nراپۆرتی تایبەتی چاودێر\nكەی سیتی سكانی سنگ لەنەخۆشی كۆرۆنادا بكرێت ؟\nمەترسی خواردنە خێراكان بۆ سەر تەندروستی مرۆڤ\nئێران و توركیا پلانێكی میدیایی هاوبەش دادەڕێژن\n30 ساڵ بەسەر داگیركردنی كوەیت دا تێپەڕدەبێت\nشەڕی دەسەڵات دوو محەمەدە ئامۆزاكەی بنەماڵەی پاشایەتی سعودیەى گەیاندە دەستبردن بۆ خوێنی یەكتر\nئەمریكا هاتە نێو ململانێكانی لیبیاوە\nتوركیا ئاوی فورات دەگرێتەوەو ملیۆنەها هاوڵاتی سوریا تینوو دەكات\nتووشبوانی كۆرۆنا 16ملیۆن كەسی تێپەڕاند\nئەوروپاییەكان لەسەر پرۆژەیەك بۆ بوژاندنەوەی ئابوورییەكەیان رێككەوتن\nدوای 35 ساڵ، مەلا بەختیار وەڵامی هەڵکوتانە سەر ئاڵای شۆڕش دەداتەوە


چین وەڵامى 22 تۆمەتى ئەمریکا لەبارەى کۆرۆناوە دەداتەوە - هيوای کۆرد\nHome هەواڵ جێهان چین وەڵامى 22 تۆمەتى ئەمریکا لەبارەى کۆرۆناوە دەداتەوە\nچین وەڵامى 22 تۆمەتى ئەمریکا لەبارەى کۆرۆناوە دەداتەوە\non: ئایار 11, 2020 In: جێهان, هەواڵ\nچین وەڵامى 22 تۆمەتى دایەوە، کە لەلایەن سیاسەتمەدارانى دیارى ئەمریکاوە ئاڕاستەی کراوە لەبارەى مامەڵەکردنى لەگەڵ بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسى کۆرۆنا.\nوەزارەتى دەرەوەى چین زۆربەى ڕاگەیەندراوە ڕۆژنامەوانییەکانى بەدرێژایی هەفتەى ڕابردوو تەرخانکردووە بۆ ڕەتکردنەوەى تۆمەتى سیاسەتمەدارانى ئەمریکا، بەتایبەتى مایک پۆمپیۆ وەزیرى دەرەوە، کە چینى تۆمەتبارکردووە بە شاردنەوەى زانیارییەکان لەسەر ئەو ڤایرۆسە و چۆنیەتى بڵاوبوونەوەى.\nلە وتارێکى 30 لاپەڕەیدا کە 11 هەزار وشەى لەخۆ گرتووە و وەزارەتەکە لەسەر ماڵپەرى فەرمى خۆى بڵاویکردووەتەوە، جارێکى تر بەتەواوى تۆمەتەکانى ئەمریکا رەتکراوەتەوە.\nلە وتارەکەدا باس لە وتەیەکى ئابراهام لینکۆڵن سەرۆکى ئەمریکا لەسەدەى نۆزەدا کراوە کە دەڵێت: دەکرێت هەندێک کەس هەمووکات و هەندێکى دیکەش بۆ ماوەیەکى کاتى بخەڵەتێنرێن، بەڵام ناکرێت هەموو خەڵک هەمووکات بخەڵەتێنرێن.\nهەروەها ئاماژە بە چەند راپۆرتێکى ڕۆژنامەوانى کراوە کە باس لەوە دەکەن، پێش ئەوەى توشبوون بە کۆرۆنا لە ووهان تۆماربکرێت، لە ئەمریکا تۆمارکراوە. بەڵام هێشتا هیچ بەڵگەیەک نییە راستى ئەوە بسەلمێنێت.\nلەچوارچێوەى هەوڵەکان بۆ پوچەڵکردنەوەى تۆمەتەکانى ئەمریکا لەبارەى ئەوەى ڤایرۆسەکە دروستکراوە یاخود دزەیپێکراوە لە چینەوە، لە وتارەکەدا جەختکراوەتەوە کە بەڵگەکان دەیسەلمێنن ڤایرۆسەکە لەلایەن مرۆڤەوە دروستنەکراوە و تاقیگەکەى ووهانیش توانایەکى لەو شێوەیەى نییە.\nلە وتارەکەدا هەروەها خشتەیەکى کاتى لەبارەى پێدانى زانیارى لەلایەن چینەوە بە جیهان “لەکاتى گونجاودا و بەشێوەیەکى شەفاف” ئاماژەى پێکراوە.\nسەرەڕاى جەختکردنەوە دوبارەکانى چین لەو بارەیەوە، بەڵام تا ئێستا نیگەرانییەکان لەبارەى ڤایرۆسى کۆرۆنا و کاتى پێدانى زانیارییەکان لەو بارەیەوە لە ئارادان.\nوتارەکە پێشنیازەکانى ترەمپ و مایک پۆمپیۆى رەتکردووەتەوە بۆ ئەوەى ڤایرۆسەکە بەناوى “ڤایرۆسى چین” یان “ڤایرۆسى ووهان” ناوبنرێت و جەختکراوەتەوە کە بەپێی بەڵگەنامەکانى رێکخراوى تەندروستى جیهانى ناکرێت ئەو ڤایرۆسە پەیوەست بکرێت بە شوێن یان وڵاتێکى دیاریکراوەوە.\nپارێزگاری هەولێر راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە


پەنجا وهەشت نوێترین بەرهەمی مەحموود نەجمەدینە، کە لەدوو نۆڤلێت پێکدێ، " پەنجاوهەشت " و"موفید بەگ " ئەم بەرهەمە لە بڵاوکراوەکانی چاپەمەنی خانییە. لەدوو توێی 103 لاپەڕەدا چاپ بووە. جەماڵ کاڕەشی هەڵەگریی بۆ کردووە و ڕووبەرگ کاری ئەسرین کاکییە و پەڕڕازێن ئومێد موقەددەس. بەتیراژی 500دانە چاپ بووە.\nبەرهەمەکە سەرەتا لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و پاشان لەباشووری کوردستان بڵاودەبێتەوە.\nهەردوو نۆڤلێتەکە بە شێوازی مەنەلۆگ نووسراون. ناوەڕۆکی هەردووکیان چیرۆکی ستەمکاری دەسەڵات و پاوانکردنی ژیانی بێ دەسەڵاتەکانە. سێڵاوی خوێن و شەهوەت و ڕەشاوی دڵی بەسوتماک بووی ئینسانەکانە، چیرۆکی برسیکردن و کۆیلەکردن و یاخیبوون و بەگژداچوونەوەیە...\nمانیفێستی ڕەش، سێڵاوی خوێن و شەهوەت. چیرۆکی برسی کردن و کۆیلەکردن و بەگژاچوونەوەی ستەمکاریی و یاخیبوون... چیرۆکی جەردەی پۆشتە و پەرداغ، کە چۆن پارە و دەسەڵات کردنی بە نەجیبزادە...\nئەم بەرهەمە لە دوو نۆڤلێت پێکدێ"پەنجاوهەشت"و "موفید بەگ " لە بڵاوکراوەکانی چاپەمەنی خانی یە. لە ناوەندی خانی دەست دەکەوێت و بڕیار وایە ڕۆژانی ئایندە لە شارەکانی دیکەی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان بڵاوببێتەوە.


بەلگە فیلما بازێ مالا ئالیخان، عەگیدێ رۆژێن دژوار - دارکا مازی\nبەلگە فیلما بازێ مالا ئالیخان، عەگیدێ رۆژێن دژوار\nئیرۆ 40 رۆژ ب سەر شەهیدکرنا بازێ مالا ئالیخان دەرباز دبن\nئیرۆ 40 رۆژ ب سەر شەهیدکرنا بازێ مالا ئالیخان، ئانکو غازی سالح ئالیخان، بەرپرسێ ئاساییشا گومرکا سەرزێری، ئێک ژ وان روویێن جوان یێن عەشیرەتا بەرواریا کو د ٨ێ چرییێ دا ژ لایێ پەکەکێ ڤە هاتە شەهید کرن دەرباس دبن.\nPosted by داركا مازى – كوردى on Tuesday, November 17, 2020\nغازی سالح ئالیخان ل 8ی چریێ ژبەرکو رۆژا بێهنڤەدانێ بوو چوو گوندێ خوە، بێھنڤەدانێ. ئەوی باخچەیەکێ بچووک یێ بابکی ھەبوو. ئەو گوللـەیا ل بەر چاڤێن زارۆکێن وی ل بەدەنێ وی کەتی لاشێ وی پارچەکر. کچا وی یا بچووک سەرین ب چاڤێن ماتمایی ل بابێ خوەیێ کو ل سەر ئەردی بریندار رازای، دنێری. ئالیخان سەرەرایی ھەموو ھەولدانان نەھاتە رزگارکرن. وی پشت خوە پێنج زارۆک و ژنەکا چاڤبارین هێلا.\nشەھید کرنا ئالیخان نە بریار و پلانا یەکینەیێن پەکەکێ یێن ل وێ دەڤەرێ بوو. ئەو ب بریارەکا ناڤەندی یا پەکەکێ – کەجەکێ ھاتە تیرۆرکرن. داخویانیێن کو ل سەر ناڤێ ھەڤسەرۆکاتیا کۆنسەیا رێڤەبەرا کەجەکێ دهاتنە دان، ددەتە خویاکرن کو بریارەک هەڤبەش ژ بۆ ئەنجامدانا جینایەتان ل باشوورێ کوردستانێ ھاتیە دان. د ڤی واری دا، ئیحالە ب موراد قەرەیلان ھاتە دایین، ژبەرکو سەرۆکێ ھێزێن چەکدارە. ژ خوە د تەباخێ دا، ھەڤسەرۆکا کەجەکێ بەسێ ھۆزاتێ د ھەڤپەیڤینەکێ دا گۆت کو کوشتنا لایەنگرێن پارتییا دیمۆکراتا کوردستانێ رەوایە، و هەر شەرەکێ دگەل پارتییا دیمۆکراتا کوردستانێ ب براکوژی ناهێتە حساب کرن.\nب کورتی، کوژەرێن غازی سالح ئالیخان ئەڤ سێ کەسەنە: جەمیل بایک، بەسێ ھۆزات و موراد قەرەیلان. دانا داخویانیەکا فەرمی یا پەکەکێ – کەجەکێ د دەربارێ شەهیدبوونا غازی دا و حاساکرن ژ ئەنجام دایینا ڤێ تەرۆرێ، ڤێ راستیێ ناگوهرە کو غازی سالحئالیخان ژ هێلا پەکەکێ و ب بریارا رێڤەبەرێن وێ پارتیێ ڤە هاتیە تەرۆرکرن.\nغازی سالح ئالیخان کو ل رۆژا 8ی چریێ ب دەستێن قرێژی یێن پەکەکێ ھاتە تیرۆر کرن، د ڤێ بەلگە فیلمێ دا کو ل سالا 2017ێ دا ھاتییە چێکرن، باس ل خەبات و تەکۆشینا رۆژێن سەخت یێن بزاڤا رزگاریخوازی یا گەلێ کورد دکەت، غازی چیرۆکا دەرباسبوونا خوە و گرووپەک ژ جانفیدایێن کوردستانێ ژ بۆ پارچەیێن دی یێن کوردستانێ دکەت، چ ھاتە رێکا وان، چ ئەرک بوو سەرۆک بارزانی پێ سپارتی و چاوا ڤەگەرین، ب کورتاھی غازی وەکو عەگید ژیا و ل سەر رێیا ولاتپارێزیێ جان فیدا کر.\nغازی سالح د ڤێ بەلگە فلمێ دا چیرۆک و سەرپێھاتی یا ھەژمارەک جانفیدایێن کوردستانێ ڤەدگێریت، ب تنێ دیتنا ڤێ بەلگە فلمێ بەسە ژ بۆ کو مرۆڤ بزانیت کی ژ لایێ پەکەکێ ڤە دهێتە ئارمانج کرن، ئەڤ بەلگە فیلمە دیار دکەت ھەر کەسێ ولاتپارێز بیت، ھەر کەسێ ژ بۆ ڤی وەلاتی کار بکەت و خەبات کربیت، کەسێ کو چ جاران رازی نە بووی بکەڤیتە بن کارتێکرنا دوژمنان، دبتە ئارمانجا پەکەکێ.\nشەھید غازی ل ڤێرە باس ل ھندەک سەرپێھاتیێن خوە دگەل کۆمەک ژ پێشمەرگەیان دکەت، ئەو باس ل دەرباسبوونا گرووپەک ژ پێشمەرگەیان ژ رۆژھلاتێ کوردستانێ بەر ب باکور و ل وێرێ بەر ب باشوور دکەت، پێنگاڤ ب پێنگاڤ، دەم ب دەم ھەر تشتی ب دیکۆمێنت باس دکەت.\nغازی سالح دگەل ھەڤالرێیێن خوە دا ل سالا 1990ێ ب بریارا مەسعوود بارزانی، ب چ رەنگ گەھیشتن باشوورێ کوردستانێ؟\nدەما چووین باکورێ کوردستانێ لەشکەرێن ترکیێ چ ژ ڤێ گرووپا پێشمەرگەیان خواست و پێشمەرگەیان چ بەرسڤا لەشکەرێن ترکیێ دا؟\nوان ب چ رەنگ دەبارا ژیانا خوە دکر؟\nپێشمەرگەیێن بریندار چاوا ھاتنە دەرمانکرن؟\nگەلێ کورد ل باکورێ کوردستانێ ب چ رەنگ سەرەدەری دگەل وان دکر؟\nخارنا وان د دەما پێشمەرگاتیێ دا چ بوو؟\nژیێ غازی چەند بوو دەما بوویە پێشمەرگە؟\nدەما خاترخواستنێ ل باژارێ شنوویێ بارزانی چ گۆتە غازی؟\nکێ بۆ فەرماندارێ ڤێ گرووپا پێشمەرگەیان؟\nبەرسڤا ڤان پرسیاران و ب دەهان پرسیارێن دی د ڤێ بەلگە فیلمێ دا ببینن.