ئاب 2017 – مالپه‌رێ خابير\nسەرەتا / 2017 / ئاب\nنانی ژ ڤالێنسیا هاته ڤه‌گۆهاستن بۆ لازیۆ\nماڵپه‌رێ خابیر/زاخۆ بشێوه‌كێ فه‌رمی لۆیس نانی یاریكه‌رێ هه‌لبژارتیێ پۆرتۆگال و یانه‌یا ڤالێنسیا یا ئیسپانی په‌یوه‌ندی ب رێزێن یانه‌یا لازیۆ یا ئیتالی كر . بشێوه‌كێ فه‌رمی یانه‌یا لازیۆ یا ئیتالی ب رێكا ماڵپه‌رێ خوه‌یێ ئه‌نترنێتێ راگه‌هاند ” هێرشبه‌رێ پۆرتۆگالی نانی ژ یانه‌یا ڤالێنسیا یا ئیسپانی بشێوه‌یێ خۆاستن بۆ وه‌رزێ بهێت په‌یوه‌ندی …\nبفه‌رمی مباپێ بییه یاریكه‌رێ پاریسێ\nماڵپه‌رێ خابیر/زاخۆ بشێوه‌كێ فه‌رمی یاریكه‌رێ گه‌نجێ فره‌نسی كلیان مباپێ ژ یانه‌یا موناكوێ قاره‌مانا وه‌رزێ بۆ یا خۆلا فره‌نسا په‌یوه‌ندی ب رێزێن یانه‌یا پاریس سان جێرمانێ كر . یانه‌یا پاریسێ ب رێكا ماڵپه‌رێ خوه‌یێ ئه‌نترنێتێ راگه‌هاند ” بشێوه‌كێ خۆاستن بۆ وه‌رزێ داهاتی مباپێ ژ یانه‌یا موناكوێ په‌یوه‌ندی ب رێزێن یانێ كر …\nدانعه‌مره‌كێ توركی 4 باوه‌رنامه‌یێن زانینگه‌هێ پشتی 77 سالیێ ب ده‌ستڤه‌دئینت. مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ دانعه‌مره‌كێ تورك د ژیێ 77 سالیێ دا نمونه‌یه‌كا جوان یا پێداگری و دسه‌تنه‌به‌ردانێ نیشاندا، و شیا د ده‌مێ 16 سالان دا 4 باوه‌رنامه‌یێن زانینگه‌هێ ب ده‌ستڤه‌بینت، و ب ڤێ چه‌ندێ ژی ژ لایێ ناسیارێن وی ڤه …\nرۆژا ده‌واما ماموستا و قوتابییان دهێته راگه‌هاندن .\nرۆژا ده‌واما ماموستا و قوتابییان دهێته راگه‌هاندن . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ وەزارەتا پەروەردا هەرێما کوردستانێ، ل راگەهاندنه‌كێ دا، یەکەم رۆژا دەوامێ بۆ مامۆستایان و قوتابیان دەستنیشان کریه . و لدویڤ وێ راگه‌هاندنێ،دەستپێكرنا وەرزێ نویێ خواندنا ئەفساڵه 17 رۆژا دێ پاشكه‌ڤت . وه‌زاره‌تا په‌روه‌ردێ گوتییه، یەکەم رۆژا دەوامێ بۆ مامۆستایان …\nعبدالصمد تێلى : ئه‌ڤرۆ ملیونه‌كا لێترێن پانزینێ هاتینه دهوكێ وچ تشت نینه بناڤێ قه‌یرانا پانزینێ .\nعبدالصمد تێلى : ئه‌ڤرۆ ملیونه‌كا لێترێن پانزینێ هاتینه دهوكێ وچ تشت نینه بناڤێ قه‌یرانا پانزینێ . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ م.عبدالصه‌مه‌د تێلى سكرتێرێ ئه‌نجومه‌نێ پارێزگه‌ها دهوكێ و دهه‌مان ده‌مدا سه‌روكێ لژنه‌یا سوته‌مه‌نى و پێشه‌سازیێ یه ، ل ئه‌كوانتێ خوه یێ تایبه‌ت ل تورا كومه‌لایه‌تى فه‌یسبوكێ دا،رونكرنه‌ك نڤێسییه سەبارەت ب کێشەیا …\nڤیدیۆ : كه‌ناله‌كێ ئه‌مریكى بڤى شێوه‌ى باسێ حه‌جێ دكت .\nڤیدیۆ : كه‌ناله‌كێ ئه‌مریكى بڤى شێوه‌ى باسێ حه‌جێ دكت . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ https://youtu.be/I_h_-ZHOAdI ح.ى\nڤیدیۆ : چه‌كدارێن داعشێ د ده‌ستێن پێشمه‌رگه‌ى دا .\nڤیدیۆ : چه‌كدارێن داعشێ د ده‌ستێن پێشمه‌رگه‌ى دا . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ح.ى\nجاره‌كادى داعشێ ل عیازییه هێرشى پێشمه‌رگه‌ى كر و هێرش هاته ژناڤبرن .\nجاره‌كادى داعشێ ل عیازییه هێرشى پێشمه‌رگه‌ى كر و هێرش هاته ژناڤبرن . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ هێزێن پێشمەرگێ کوردستانێ هێرشه‌کا خۆه‌کوژییا چەکدارێن دەوڵەتا تیرۆریستییا داعشێ شكستن پێ ئینات . ل دویڤ زانیارییان، رۆژا پێنج شەمبیێ 31/8/2017، سێ خۆکوژێن داعشێ ب كه‌مه‌رێن بۆمڕێژکرى، هەوڵدان دزیيێ بکن نێزیک سەنگەرێن پێشمەرگەى ل گوندێ …\nكه‌ش و هه‌وایێ رۆژێن جه‌ژنا قوربانییا پیرۆز .\nكه‌ش و هه‌وایێ رۆژێن جه‌ژنا قوربانییا پیرۆز . مالپه‌رێ خابیر / زاخۆ ڕێڤەبەرییا گشتییا کەشناسى و بیڤەلەرزێن ھەرێما کوردستانێ، د ڕاگەهاندنه‌كێ دا باسێ، کەش و ھەوایێ ڕۆژێن جەژنا قوربانییا پیرۆز، دكت و د وان هه‌ر چوار رۆژاندا پلەیێن گەرمێ دێ بلند مینن . دەقێ وێ ڕاگەهاندنێ : گارتێكرنا بلندبینا پلێن …\nبفه‌رمی یانه‌یا تۆتنهامێ دگه‌ل یاریكه‌ره‌كێ ئه‌رجه‌نتینی رێكه‌فت\nماڵپه‌رێ خابیر/زاخۆ بشێوه‌كێ فه‌رمی یانه‌یا تۆتنهام هۆتسبێر یا ئینگلیزی دگه‌ل به‌رگریكارێ ئه‌رجه‌نتینی و یانه‌یا ئیستۆدیانتس یا ئه‌رجه‌نتینی (خۆان فۆیس)ـی رێكه‌فت . لدیڤ سازیێن راگه‌هاندنێ فۆیس (19 سالی) ب كۆژمێ حه‌فت ملیۆن جونه‌یهێن ئیسته‌ر لینی بۆ پێنچ وه‌رزێن داهاتی دگه‌ل یانه‌یا تۆتنهامێ رێكه‌فتی یه . فۆیسی دگه‌ل هه‌لبژارتیێ گه‌نجێن ئه‌رجه‌نتینی 12 …


ئارپاك سه‌رگه‌تی: به‌هاری ئازادی و هیوای جه‌ماوه‌ر. – WTARIKURD\nئارپاك سه‌رگه‌تی: به‌هاری ئازادی و هیوای جه‌ماوه‌ر.\nله‌گه‌ڵ هاتنی به‌هار،هه‌موو خه‌ڵكی باشوور پێكه‌وه ئاماده بوون بۆ به‌رنگاربوونه‌وه‌ی زستانێكی سارد. ساردی و سه‌هۆڵبه‌ندانێكی درێژخایه‌ن باڵی به‌سه‌ر ژیاندا راكێشابوو. به‌ڵام خه‌ڵك و جه‌ماوه‌ر هه‌ستان به ده‌ستپێكی ژیانێكی نوێ. ژیانێك له تینی خۆر به هێزتر و ئاوابوونی درنگتر. بۆیه بڕیار ده‌ده‌ن به ڕاپه‌ڕینی سه‌رتاسه‌ری بۆ به‌دیهێنانی خه‌ونی چه‌ن هه‌زار ساڵه‌ی ئه‌م گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یه. دروست كردنی ده‌وڵه‌تێكی ئازاد و سه‌ربه‌خۆ و به هێز له سه‌ر خاكی باب و باپیران، به مه‌به‌ستی دابین كردنی ژیانێكی ئاسووده و ئارام بۆ نه‌وه‌كانی داهاتوو وه كۆتایی هێنان به بیرۆكه‌ی كوشتن و ڕاگواستن و گرتن و بردن و ئه‌تك كردن.\nبووكی ئازادی به خۆشی و شادیه‌وه، بۆ شایی و زه‌ماوه‌ندێكی فراوان بانگهێشت كرا بۆ ئه‌وه‌ی كه هه‌وێنی ئه‌م خۆشی و شادیه بێت. هیواو ئومێد زیندوو ده‌بێته‌وه و ده‌ستی ڕه‌شی ده‌سه‌ڵاتداری سه‌ركوتكار له‌م خاكه پیرۆزه بنه‌بڕ ده‌كرێت. له به‌هاری ئازادیدا، هه‌موان سه‌رخۆش و دلخۆش بوون، چوون كاوه‌ی ئاسنگه‌ر له‌به‌رانبه‌ر زه‌حاكی (ئه‌ژده‌هاك) زه‌مانه به‌ره‌و سه‌ركه‌وتن هه‌نگاوی ده‌نا، هه‌موو نیشانه‌كان پێناسه‌ی ژیانیكی خۆش و ئارامیان ده‌كرد بۆ هه‌موو تاكێكی كورد له‌م وڵاته‌دا.\nبه‌ڵام زۆر به داخه‌وه ئه‌م خۆشیه درێژخایه‌ن نه‌بوو، هه‌وری ڕه‌ش ئاسمانی پاكی ئه‌م ولاته‌ی داپۆشیه‌وه. سه‌ر له نوێ خۆر له پشت چیاكانه‌وه به‌ره‌و ئاوابوون ده‌ڕۆیشت و تاریكی دووباره هه‌موو شه‌قام و كۆڵانه‌كانی داگرته‌وه. دووباره گرتن و كوشتن و ئه‌تك كردن له سه‌ر هه‌موو به‌رزایه‌ك و له‌سه‌ر هه‌موو سه‌كۆیه‌ك ده‌ستی پیكرده‌وه. پاسه‌وانانی رووناكی كه بڕیار بوو پارێزه‌رانی ژیانێكی ئاسووده بن، ده‌بنه به‌شێك له سوپای تاریكی و پێشێلكارانی یاسا. قۆرخ كاری و پاوانخوازی له هه‌موو بواره‌كاندا و به شێوازێكی نوێ و فراوانتر ده‌ستی پێكرد. بێ هیوایی و بێ ئومێدی وه‌كوو بایه‌قوژ له ئاسمانی ئه‌م وڵاته هێلانه ده‌كات و گرتووخانه‌كان پڕده‌بن له مۆمی ئازادی و گڵۆپی ڕووناكی له زانكۆكان ده‌كوژێنه‌وه. شه‌ق وه‌شێن و كوته‌ك به‌ده‌ست ڕابه‌رایه‌تی كاروانی به‌خته‌وه‌ری ده‌كه‌ن. په‌نا بردنه به‌رده‌م دادگا، كارێكی شێتانه ده‌بێت، چوون دادگاكان ده‌بنه موڵكی پێشێلكارانی یاسا. بۆیه له‌كه‌ش و هه‌وایه‌كی به‌م جۆره‌دا، شێعر نووستنی پێ خۆشتره، مۆمه‌كان ده‌كوژێنه‌وه و هه‌وره ڕشه‌كانی ئاسمانی ژیان فراونتر ده‌بن، زه‌حاك له تاودانی ئه‌سپی سه‌ركێش و كاوه له خه‌ونێكی درێژخایه‌نی زستانیدایه و نازانرێت كه ئایا ده‌بێت چاوه‌ڕوانی هه‌ستانه‌وه‌ی كاوه بین یان ڕاپه‌ڕینی به‌هار له به‌رانبه‌ر زستانێكی سارد یان هاتنی شنه‌ی به‌ره‌به‌یان بۆ لابردنی هه‌وره ڕه‌شه‌كان له ئاسمانی ئه‌م وڵاته.\nدڵشاد مەجید: ئۆفەرێک بۆ وەزیری دارایی تازەی ھەرێم.!


فیلیپ فرێنچی ڕەخنەگر، کە بۆ ماوەی ٣٥ ساڵە ڕەخنەی فیلم دەنووسێت لە Observer، کۆچی دوایی کرد. پاش ماوەیەکی زۆر لە بەسەر بردنی ژیانی لەگەڵ نەخۆشیدا، فرێنچ لە بەیانی ئەمڕۆدا بەهۆی جەڵدەی دڵەوە لە تەمەنی ٨٢ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nلە ئێستادا هاوسەرەکەی، کرێستی، سین، پاتریک و کارڵی کوڕی ماون لەگەڵ ١٠ کوڕەزادا.\nفرێنچ یەکێکە لە باشترین ڕەخنەگرەکانی فیلم پاش ئەوەی توانی ببێتە ڕەخنەگری سەرەکی لەساڵی ١٩٧٨ لە Observer و هەروەها کارکردنیشی لە کەناڵی BBCدا.\nلەساڵی ٢٠٠٩ خەڵاتی ڕەخنەگرانی ڕۆژنامەوانی بەڕیتانیا وەرگرت و لەساڵی ٢٠١٣ش بەهۆی خزمەتەکانی بە فیلم و سینەما خەڵاتکرا. لە کۆتایی ئەو ساڵەدا کاتێک تەمەنی گەیشتە ٨٠ ساڵ، فرێنچ وازی لە کارەکەی هێنا، بەڵام بەردەوامبوو لە نووسینی وتاری هەفتانە.\nلە بەیانی ئەمڕۆدا سینی کوڕی بۆ گاردیان قسەی کرد و وتی، "ئەو دەیویست چێژ و خۆشی سینەما بە خەڵکی بگەیەنێت و ڕێنیشاندەربێت بۆیان تاوەکو ئەو فیلمانەیان پێ بناسێنێت کە ئەو پێی وابوو گرنگن."\n"ئەو دەربارەی کارەکەی کەسێکی زۆر بە ئەخلاق بوو. یەکێک لەو شتانەی کە ئەوی توشی شۆک دەکرد جێهێشتنی نمایشی فیلمێک بوو پێش تەواوبوونی. ئەمەش خراپترین شتێک بوو لای ئەو كه ده‌یبینی."\nته‌نانەت لە ساڵەکانی کۆتایی خۆشیدا، فرێنچ بەردەوامبوو لە پیشاندانی سۆزی خۆی بۆ سینەما، زیاتر سەیری فیلمی دەکرد وەک لەو کاتەشی کە ڕەخنەگربوو.\nکاڕڵی کوڕی دەڵێت، "ئەو هەرگیز یەکێک نەبوو لەوانەی کە باخچەکەیان هەڵدەکۆڵی." پاتریکیش وتی، "پێم وایە ئەو زۆر دڵخۆش دەبێت گەر وەک ڕەخنەگرێکی سینەما یادی بکرێتەوە. پێی وابوو ئەوە زۆر بەسوودە. تا ئەو ڕۆژەشی کە مرد، ئەو کارەی خۆشدەویست کە دەیکرد."\nفرێنچ لەساڵی ١٩٣٣ لە لیڤەرپوڵ لەدایکبووە. وەک بەرهەمهێنەری ڕادیۆیی لەساڵی ١٩٥٩ لە BBC دەست بەکاربووە و زۆرینەی کاتەکانی ژیانی لە ئەمریکا بەسەربردووە. ئاگاداری سیاسەتی ئەمریکا بووە وەک چۆن بە ئاگا بووە لە کلتوری ئەو وڵاتە.


ئەگەر دوور لەدەمارگیریی تەسکی سیاسیی ، بە شیکردنەوەیەکی بابەتیی و دیفاکتۆیی ؛ ئەزموونی سیاسیی لەهەرێمی کوردستان ، لەڕووی ڕۆڵ و کاریگەریی میکانیزمەی هاوسەنگیی هێز هەڵبسەنگێنین ؛ لەدەرەنجامدا ئەتوانین بڵێین ، تێکچوونی هاوسەنگیی هێز ، ئەو فاکتەرە بوو کە بووە هۆی دروستبوونی چەندین هەڕەشە و مەترسیی و سەرکێشیی و گرفت و قەیران ، بۆ سیستەمی فەرمانڕەوایی کوردستان و چارەنووسی سیاسیی هەرێمەکە و باری بژێویی هاووڵاتییان و ڕەوشی دیموکراسیی و مافی مرۆڤ و ئازادییەکان و …هتد.\nمێژووی تێکچوونی هاوسەنگیی هێز لەکوردستان لەنێوان (ی ن ک) و (پارتی)،لەڕابردوودا دوو قۆناغی بڕیووە؛ یەکەمیان لەدوای هەرەسهێنان بە شۆڕشی ئەیلول، لەساڵی (١٩٧٥)؛ کە تیایدا (پارتی) بڕیاری هەرەسهێنانی بەسەر شۆڕشەکە و بە سەر خودی (پارتی)یشدا سەپاند و جێبەجێیکرد، بەدوایدا هێزێکی تازە سەریهەڵدا؛ ئەو هێزە لەڕووی سیاسیی و ڕێکخراوەیی و خەباتی چەکدارییەوە ، بووە ئەلتەرناتیڤی (پارتی) و شۆڕشی ئەیلول ؛ ئەویش (ی ن ک) و (شۆڕشی نوێ) .\nماڵی بەرزانی و سەرکردایەتیی (پارتی) ؛ نەک هەر مانەوەی خۆی ، وەکو تەنها هێز بەلاوە گرنگ و پێویست بوو، بەڵکو خۆی بە (پارتی پێشڕەو) ئەزانی و لەدوای بڕیاری خۆهەرەسهێنانەکەشی ، ئامادەنەبوو بوونی هێزی تری سیاسیی و چەکداریی ؛ لەسەر گۆڕەپانەکە پەسەند بکات ، ئەوەبوو لەدوای ڕاگەیاندنی (ی ن ک) ، بەکتوپڕیی هێزێکیان ڕاگەیاند بە ناوی (سەرکردایەتیی کاتیی پارتی دیموکراتی کوردستان) و مێژوویەکی زووتریشیان لەمێژووی هەڵگیرسانەوەی (شۆڕشی نوێ) ؛ بۆ (شۆڕشی گوڵان!)ەکەی خۆیان دانا !\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە؛ لەدوای هەرەس و بەو ماوە کەمە ، چ وەرچەرخان و گۆڕانکارییەکی سیاسیی لەعێراق و ئێران و ناوچەکە و جیهاندا ڕوویدا بوو،تاکو (پارتی) بیقۆزێتەوە و خۆی تیا ببووژێنێتەوە؟\nبەدڵنیایی هیچ ڕووداو و گۆڕانکارییەکی دەرەکیی ڕووینەدابوو ، هەلومەرج و بارودۆخ وەکو خۆی بوو ؛ هیچ ڕەوشێک لەئارادا نەبوو ؛ تاکو ببێتە ڕەخسانی هەل و زەمینە بۆ گەڕانەوەی (پارتی) بۆ سەر گۆڕەپانی سیاسیی و سەربازیی، بەڵکو تەنها یەک ڕووداوی سیاسیی ناوخۆیی بوو ؛ بووە هۆی دروستبوونی کاردانەوە لای ماڵی بەرزانی و پاشماوەی سەرکردایەتیی (پارتی) ؛ ئەویش بریتییبوو لەدامەزراندن و ڕاگەیاندنی (ی ن ک)\nئەتوانین بڵێین لەدوای بڕیاری هەرەس ؛ (پارتی) لەسەر بنەمای پەرچەکردار بووژێنرایەوە، ئەگەر وانییە ؛ ئەی بۆ بڕیاری هەرەسیان دا ، لەکاتێکدا ئەوان بتوانن لەماوەیەکی زۆر کەمی دوای هەرەس ، لەناو ئێرانەوە دەستپێبکەنەوە ! .\nئەگەر لەژێر گووشار و فشار و هەڕەشەی دەوڵەتی ئێران ؛ بڕیاری هەرەسیان بەسەر شۆڕشی کورددا هێنا ، ئەی چۆن هەمان دەوڵەت ؛ بێ ئەوەی سیستەمی فەرمانڕەواییەکەشی گۆڕابێت ؛ دەرفەت و ڕێی پێدان لەناو خاکی ئەو دەوڵەتەوە و بە ئاشکرا ، دەستبکەنەوە بە کاری سیاسی و خەباتی چەکداریی ؟!\nسەرکردایەتیی (پارتی) لەدوای دامەزراندنی (ی ن ک) و هەڵگیرسانەوەی (شۆڕشی نوێ) ؛ ئەوەندەی لەخەمی ئەوەدا بووە ، کە ئەم هێزە تازەیە نەبێتە ئەلتەرناتیڤی ؛ ئەوەندە لەخەمی ئەو (کوردایەتیی)دا نەبووە ، کە هەمیشە خۆی بە دەمڕاست و خاوەنی زانیوە! .\nلەسەرەتاکانی هەڵگیرسانەوەی (شۆڕشی نوێ)وە ، چەندین ڕووداوی پاکتاوکردن لەدژی هێزە ئەلتەرناتیڤەکەی (پارتی) ڕوویداوە ، لەنموونەی شەهیدکردنی (ئیبراهیم عەزۆ و هاوڕێکانی) و (کارەساتی هەکاریی) و …هتد .\nئەم ڕووداوانە و چەندین هەڵوێست و هەنگاو و سیاسەتی تری دواتری (پارتی) ؛ تەنها بۆ یەکێک لەم دوو ئامانجە بووە ، ئەویش شکستهێنان و پاکتاوکردنی (ی ن ک) ، یان بۆ گۆڕینی هاوسەنگیی هێز ؛ بە بەرژەوەندیی خۆی ، هەر بۆیە سەرکردایەتیی (پارتی) لەکاری سیاسی خۆیدا و لەبەڕێوەبردنی ناکۆکیی و ململانێ لەگەڵ ڕکابەر و نەیارەکان ؛ نیگەرانیی و دوودڵیی و هێڵی سووری نەبووە ، بگرە هەموو میکانیزمە و ئامراز و هۆکارێکی بەڕەهایی ؛ بۆ خۆی بە ڕەوا بینیووە ، بۆ ئەوەی هەمیشە بە هێزی یەکەم بمێنێتەوە و لەبەرامبەردا ؛ هێزی باڵادەستتر و بەهێزتر لەگۆڕەپانەکدا لەئارا نەبێت !\nلەسەر ئەم بنەمایە و بۆ ئەم ئامانجە ؛ سەرکردایەتیی (پارتی) لەڕابردوودا ، درێژەی بەو ڕێبازە داوە و لەپێناوی خۆبەهێزکردن لەڕووی چەکداریی و بەدەستهێنانی پشتگیریی و کۆمەکی سەربازیی و دارایی و سیاسیی و ڕۆڵی لەکردنی بە هێزی یەکەم ؛ هەر لەسەرەتاکانی دامەزراندنی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە ، بوونە هاوکاری سەربازیی ئەو دەوڵەتە لەدژی هێزە کوردییەکانی ڕۆژهەڵات، پاشان هەر بۆ هەمان ئامانج (بەرەی جوود)ی پێکهێنا و چەندین هەنگاوی تریشی نا و شەڕی ناوخۆش نەیتوانی هاوسەنگییەکە بگۆڕێت و نەیتوانی ببێتە هێزی یەکەم .\nلەدوای ڕاپەرینی (١٩٩١) ؛ سەرکردایەتیی (پارتی) بەردەوام بوو لەکارکردن بۆ گۆڕینی هاوسەنگیی هێز ، هەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆ لەنێوان (پارتی) و (ی ن ک) ؛ بوو بە میکانیزمەیەک و (پارتی) لەسێ قۆناغی جیاوازدا ، سوودی لەسێ وڵاتی ناوچەکە وەرگرت بۆ ئامانجی گۆڕینی هاوسەنگیی هێز ؛ یەکەم لەساڵی (١٩٩٤) و بە پشتیوانیی و هاوکاریی دەوڵەتی ئێران و بە بەشداریی بزووتنەوەی ئیسلامیی و حیزبوڵڵاکەی (ئەدهەم بارزانی)، لەدووەمجاریشدا و لە(٣١/٨/١٩٩٦)دا ؛ ئەویش بە پشتیوانیی و لەشکرکێشیی سوپای دەوڵەتی عێراق؛ ئەوەبوو ئەو سوپایە هەولێری پایتەختی داگیرکرد و ڕادەستی (پارتی) کرد ، لەقۆناغی سێیەمیشدا سوپای توورکیا لەساڵی (١٩٩٧)دا ، بە هانای هێزەکانی (پارتی)ەوە هاتن و شەڕیان بۆ کردن !\nلەدەرەوەی ئەو پشتیوانیی و لەشکرکێشیی و هاوکارییە سەربازیەی ئەو سێ دەوڵەتە ؛ بە بۆچوونی (بەندە) هۆکارێکی تر زیاتر ڕۆڵی سەرەکیی و بنەڕەتیی هەبوو ، بۆ گۆڕینی هاوسەنگیی هێز بە بەرژەوەندیی (پارتی) ؛ ئەویش تەشەنەسەندنی ناکۆکیی و ململانێ ناوخۆییەکانی ناو (ی ن ک) و لێکترازان و جیابوونەوەی بزووتنەوەی گۆڕان .\nبەشبوونی (ی ن ک) بۆ دوو هێز و تەشەنەسەندنی ناکۆکیی و ململانێ لەنێوانیاندا و نەبوونی ئیرادە بۆ یەکگرتنەوە ، یان کاری هاوبەش لای بەشێک لەسەرکردە دەستڕۆیشتووەکان ؛ ئەوەندەی تر دەرفەتی بۆ (پارتی) ڕەخساند ، تاکو هەموو جڵەو و جومگە بەهێزەکانی سیستەمی فەرمانڕەوایی بخاتە ژێردەستی خۆی !\nئەتوانین بڵێین بە دوو کەرتبوونی (ی ن ک)، گرانترین و بەبەهاترین و گرنگترین دیاریی ، لەسەر سینییەکی زێڕ ؛ پێشکەش بە (پارتی) کرا ، دیارییەک کە سەرکردایەتیی ئەو پارتە لەساڵی (١٩٧٥)ەوە ، هەوڵی بەدەستهێنانی ئەدا و مێژوویەکی خوێناویی پڕ لەگوومان و نیگەرانیی و پرسیاریان ؛ لەپێناویدا لەسەر دروستکرد !!\nپرسیار ؛ پاش تێکچوونی هاوسەنگی هێز و بوونی (پارتی) بە هێزی یەکەم ؛ چی بەدەستهاتووە ؟، ئەوانەی بەدەست هاتووە ، بریتیین لەتاکڕەویی لەبڕیاری چارەنووسسازی شکستخواردووی وەکو ڕیفراندۆم و ئەنجام و دەرهاویشتە نەخوازراو و خراپەکانی ، پەیوەندییەکی گرژ و ئاڵۆز لەگەڵ حکومەتی ناوەند ، نا ڕوونیی لەسەرچاوەکانی داهات و دۆسیەی نەوت و تەشەنەسەندنی گەندەڵیی و قەیرانی ئابووریی و تەشەنەسەندنی هەژاریی و گرانیی و بێکاریی و کەمیی مووچە و بێهیوابوونی جەماوەر لەپرۆسەی هەڵبژاردنەکان و بەرتەسکبوونەوەی پانتایی دیموکراسیی و پاشەکشەی ئازادییەکان و پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و …هتد .\nئەتوانم بڵێم ؛ پرۆسەی گۆڕینی هاوسەنگی هێز ، بەو میکانیزمە و هۆکارانە گۆڕدرا، نەک لەسەر بنەمای شایستەیی و ڕەوایی و پشتیوانیی جەماوەریی ، ئەوەش ئەنجامەکانیەتی و چارەنووسی هەرێمی کوردستانی چۆتە ناو توونێڵێکی تاریک ، کە ئەوسەری دیار نییە و کەوتووینەتە ناو چەندین قەیرانی سیاسیی و ئابووریی و لەبەردەمی چەندین هەڕەشەو مەترسیی !!\nلەکۆتاییدا ئەتوانم بڵێم ؛ (ی ن ک) و بزووتنەوەی گۆڕانیش ، بە راستەوخۆ و ناراستەوخۆ ؛ پشکیان بەر ئەکەوێت لەدروستکردنی بۆشایی و لەچۆڵکردنی گۆڕەپانەکە و دەفعکردنی (پارتی) بۆ بوونی بە هێزی یەکەم !\n1 پارە پەیداکردن لە ناو پەرلەمانی عێراقدا …!\n2 ڕیفراندۆم، داواکارییەکی ڕەوا، بەڵام لەکاتێکی ناڕەوا و زەمینەیەکی شڕا !!\n8 بەرەو کۆنگرە\n9 لەیادی ٤٩ ساڵەی دامەزراندنی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان


گاڵتەجاڕی سیاسەت و ئابڕووچوونی دیموکراسی … نەوزاد جەمال – Dengekan\nbyNawzad Jamal\tSeptember 14, 2016\tGeneral, Opinion\nلەئێستەدا ئەو بۆچوونەی دەڵیت ‘دیموکراسی لەسیستمە سیاسیەکانیتر کەمترخراپە’، بێمانایە. بەتایبەت، کاتێک دیموکراسی بۆتە گاڵتەبازاڕی و شوێنی ئاستنزمەکانی دونیای سیاسەت. بەسەرنجدانێکی کاندیدی سەرۆکایەتی ئەمریکا ‘ترەمپ’ باشتر لەمە تێدەگەین. هەڵسوکەوت و دەربڕینی راوهەڵوێستەکانی پڕن لەجەماوەرگەریی و وەک پەرچەکردارێکی دەروونی و توڕەیی هەرچییەک بەدەمیدابێت. لەکاتێکدا بەبێ ڕەچاوکردنی ئەتەکێتی دیپلۆماسی و سیاسی، قسەدەردەپەڕێنێ، چەپڵەشی بۆ لێدەدرێت! تازەترین هەڵوێستشی لەبەرامبەر رکابەرەکەیدا ووتنی، ‘ئیتر سەردەمی ریۆپیکی سیاسی بەسەرچوو’!\nبەم دەربڕینە، ئەو سنوورەجیاکەرەوەی نێوان سیاسەت لەسەر بنەمای شارەزایی و لێزانی و پیشەیی لە هەڵەشەیی و گۆترەکاری نەهێشتەوە. مرۆڤێک کەهەرچی حەزی لێبو بیڵێ، چونکە جەماوەر پێخۆشە. گوزارشە هەلەقومەلەقەکانی نەک هەر بێپێوەرو فیلتەرە، بەڵکو بێئەوەی روانگەو دیدیکی سیاسیشی لەپشتەوەبێت. دەرپەڕاندنی ووتە سەیروسەمەرەکانیش، زۆرترین بینەری لەتویتەرو فەیسبوک و ماسمیدیاکاندا هەیە. بەوهۆیەوە وەک ئەستیرەیەکی ناسراو، گاڵتەو گەمە بەهەستوهۆش و نەستی خەڵکی دەکات. بۆیە، دیمەنی وتارو هەڵوێستەکانی ئەم کاندیدە هاوشێوەی زۆرانبازی ئەمریکیە کەپاڵەوانێکی ‘گلادیەتەر’ی درۆینە بەئاسانی جەماوەری دەوری شانۆکە جۆشدەدات.\nئەگەرچی دژی دیموکوراسی نیم، بەڵام لەسەر ئاستی جیهان و کوردستانیش مرۆڤە پۆپولیستە کەمدەست و کەمشارەزا لەسیاسەت و ئاستنزم لەرۆشنبیری سیاسی و بەڕێوەبردندا، شانسی سەرکەوتنیان زیاترە. کەسێک بەقاتێک و بۆیانباخ، بەئۆتۆمبیلی مۆدێلبەرزەوە، باوەڕی وایە بەسەر هەموو پلەکانی بیرۆکراسی سیاسیدا سەردەکەوێت، هەر لەبەرئەوەی دەنگی زۆرە! ئاخر، ئەوە بەرهەمی دیموکراسیەکە کە بازاڕی دەنگهێنان کارایە. لەبەرئەوە، رەخنەکردنی دیموکراسی لای بەشێکی فەیلەسوفەکان لەکۆن و نوێدا، شتێکی نامۆ نییە. بەتایبەت کە ‘دیموکراسی فەرمانڕەوایەتی مێگەلە، بۆیە کوشتنی سیسستمە’، وەک فەیلەسوفی فەرەنسی ‘رانسێر’ دەڵێت. دواجار پێدانی دیموکراسی بەگەل واتە رێکردنەوە بۆ فەوزاو پشێویی. بۆیە، دیموکراسی کەمڕەویکردنە-کورتهێنانە- لەهەموو شتێکدا کە سیاسەت دەیخوازێت، بەڕای رانسێر.\nبەڵام بۆ دژەسیاسەتە؟ سیاسەت چالاکیەکە کەدان بەجیاوازی گروپەکان و بەرژەوندی و راوبۆچوونەکاندا دەنێت. هەروەها ‘شێوازێکی فەرمانڕەوایەتی کۆمەڵگەی دابەشبووە، بەبێ بەکارهینانی توندوتیژیەکی ناپیویست’ بەڕای ‘بیرنارد کریک’ کە لەکتێبی ‘لەپێناو بەرگری لەسیاسەت’ باسیکردووە. بەڵام، پۆپولیزم، رێزوپێگەی پسپۆڕی و لێهاتوویی سیاسی و بەڕێوەبردن رەتدەکاتەوە. بێگومان، پۆپولیزم ئایدۆلۆجیایەکی تایبەت نییە، بەڵکو رەفتارێکی دژەسیاسیە کە تەنها توانای تاودانی ململانێکانی هەیە، بێئەوەی میکانیزم و ئامرازی بەڕیوەبردنی ململانێی سیاسی لابێت. هەر کار لەسەر پێکدادان و بەریەککەوتنی دژیەکەکان دەکات. دەیەوێت لەشەقام و خەڵکەوە پەرلەمان و باڵاترین دامەزراوەی سیاسی ئاڕاستەکات. وەلێ ئامرازو میکانیزمی رێکخستنی ناکۆکی سیاسی و ململانێی حزب و هێزەکۆمەڵایەتیەکانی نییە، جگەلە خرۆشاندن و وروژاندنی رای گشتی! پۆپولیستێکی وەک ‘ئەردۆگان’ بەناوی بەرگری لەدیموکراسی، هەموو هێزی بۆ ریشەکێشکردنی دیموکراسیە. نەیارەکەی کە سوپایە، باشترین بەهانەیە بۆ لێدانی دیموکراسی و داڕشتنەوەی سوپاو گۆرینی دەستور بەپاڵپشتی جەماوەر!\nهەر لەم سۆنگەوەیە فەیلەسوفی فەرەنسی ‘رانسیر’ دەڵێت: ‘ئەبێت بزانین خراپەکە لەجێگەیەی دوروترەوەودێت. تاوانی دیموکراسی دژی مرۆڤایەتی، یەکەم تاوانی سیاسیە بەپلەیەک. چونکە، رێکخستنێکی کۆمەڵکاریانەی مرۆڤە، بەبێ بوونی پێوەرێک’. ئیدی، دیموکراسی دەبێتە بازاڕگەی دەستورو بانگەشەکان. چیدی سیاسەت لەدەستی چینێکی تایبەتدانییە، بەڵکو بۆهەمووانە. واوەتریش، رەخنەکردنی دیموکراسی لیبراڵی دەگەڕێتەوە بۆ کاریگەی ئەفلاتون و ئەرستۆ. لای ئەفلاتون خاوەن پیشەکان کاتی سیاسەتیان نییە، بۆیە رێی سیاسەتیان لێگیراوە. لەبەرئەوەی، هەمیشە سیاسەت بابەتی ناکۆکی و پیکدانانە، پێویستی بەرێکخستنە. بۆیە، بەڕای ئەو دیموکراسی چڵكاوو پاشەڕۆی شاری فەزیلەتە. لادانی دەوڵەتە لەو پرەنسیپە رەوشتیانەی لەپێناویدا هاتۆتەدی. لەکتیبی ‘سیاسەت'(٣)دا ‘ئەرستۆ’ش پێیوایە، مەترسی سەرەکی لەسەر دیموکراسی سەرهەڵدانی دیماگۆجیەتە، زاڵبوونی چینێکی مشەخۆرە بەسەر دەسەڵاتدا. هەڵبەت، ئەو دیموکراسیەی یۆنان کە فەیلەسوفەکان ئەزموونیانکردووە سیستمێکە لەسەر ئازادی دامەزراوەو چاوبڕیبووە بەدیهێنانی بڕیاری زۆرینەی گەل– دیمۆس.\nدیارە، ناپەرۆشی و ناحەزی دیموکراسی لای فەیلەسوفەکان، لەبەر ئەو بنەماو ئامانج و مەبەستانە نییە کە سیستمەکە هەوڵی بۆ دەدات. نەخێر، ترس ونیگەرانیەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ نەزانی، کەمزانایی زۆرینە لەکاروباری بەڕێوەبردندا. لەئەنجامی نەبوونی هۆشیاری و مەعریفەی زۆرینەشدا، بەئاسانی مرۆڤی گەندەو بودەڵەو هەلپەرست دزەدەکەنە ناو دیموکراسیەوە. ئەمەش ئەوە رووندەکاتەوە، چۆن لە وڵاتەگەوەرەکاندا بێ هیچ پێشینەی سیاسی وئاستنزمی کۆمەڵگە کاندیدی بەهێز سەرهەڵدەدات. هەربۆیە پرسیارەکە لای ئەفلاتون ئەوەیە: ‘چۆن داوای دادوەری دەکەیت، ئەگەر مانای راستینەی ‘داد’ نەزانیت؟ لێرەوە، دیموکراسی لەکۆمەڵگەی زۆرینەی نەزاندا، خراپەکاری لێدەکەوێتەوە. ئیدی، سەیرنییە ئەگەر بووترێت ستەمکاری لەزێدانی دیموکراسیەوە بەدەنگ و رای زۆرینەی نەزانەوە دێتەدەر!\nPrevious پاتریۆتیزمی ئابووریی و ناسیۆنالیزمی بیزنس لەنێوان، نەوشیروان موصطەفا و بارزانییدا\nNext ژماره‌یه‌كی دی له‌و شوێن پێیانه‌ی به‌سه‌ر شه‌خته‌دا مابوونه‌وه ..


ئێران ده‌ڵێت هه‌رچ كردارێـك له دژی له لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه هه‌ڵئه‌گیرسـێنێت\nئێران ده‌ڵێت هه‌رچ كردارێـك له دژی به‌رنامه ناوه‌كیـیه‌كه‌ی له لایه‌ن نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان نایاسایـی‌یه و ده‌بێته هۆی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه له‌گه‌ڵ ڕۆژئاوا.\nگوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران حه‌مید ڕزا ئاسفی ڕۆژی یه‌كشه‌ممه له تاران له كۆنـگره‌ی ڕۆژنامه‌وانی هه‌فتانه‌یـیدا ئه‌و هۆشـداریـیه‌ی ڕاگه‌یاندووه.\nئاسفی گوتی هه‌رچ كردارێـك له دژی وڵاته‌كه‌ی له لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه كاریـگه‌ریـیه‌كی خراپـی ده‌بێت له‌سه‌ر هاوكاریـكردنمان له‌گه‌ڵ ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تی وزه‌ی ئه‌تۆم. گوتیشی ئه‌گه‌ر بڕیارێـكی هه‌ڵه ده‌رچێت له لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی ئاسایشـه‌وه له دژمان هه‌ڵوێسـتمان له هاوكاریـیه‌وه ده‌گۆڕێت بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه.\nله لایه‌كی دیكه‌وه پـه‌رله‌مانی ئێرانی كه نیوه‌ی ئه‌ندامانی سه‌ر به باڵی توندڕه‌ون یاداشـتـنامه‌یه‌كیان مۆر كردووه تیایدا داوا له حكومه‌ته‌كه‌یان ده‌كه‌ن له په‌یـمانـنامه‌ی بڵاونه‌كردنه‌وه‌ی چه‌كی ناوه‌كی بـكشـێـته‌وه ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی ئاسایش بڕیارێـك له ژێر به‌ندی حه‌وتی په‌یمانـنامه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كـگرتووه‌كان له دژی وڵاته‌كه‌یان بدات.\nشایه‌نی باسه په‌یمانـنامه‌ی بڵاونه‌كردنه‌وه‌ی چه‌كی ناوه‌كی ڕێـگه ده‌دات به‌و وڵاتانه‌ی مۆریان كردووه لێی بـكشـێنه‌وه ئه‌گه‌ر بـبینن به‌رژه‌وه‌ندیـیه باڵاكانیان له مه‌ترسـیدایه. كۆریای باكوریش له ساڵی 2003 دا له‌سه‌ر هه‌مان بناغه له په‌یمانـنامه‌كه كشـایه‌وه.\nله لایه‌كی دیكه‌شه‌وه سه‌رۆك بوش جارێـكی دیكه دووپاتی كرده‌وه كه هه‌موو بژاره‌كان له‌به‌ر ده‌ستان له‌وانه كرداری سه‌ربازی، گوتیشی ده‌بێت ئه‌مانه له‌به‌ر چاو بـگیرێن تا ئێران ناچار بكرێت به‌رنامه ناوه‌كیـیه‌كه‌ی ڕابـگرێت. هه‌روه‌ها گوتیشی به‌رنامه ناوه‌كیـیه‌كه‌ی ئێران و ڕاگه‌یاندنه‌كانیان بۆ له‌ناوبردنی ئیسرائیل هه‌ڕه‌شه‌یه بۆ وڵاتانی دیكه‌ش.\nئه‌م تـێـبیـنی‌یانه‌ی سه‌رۆك بوش ڕۆژی یه‌كشه‌ممه له هه‌فته‌نامه‌یه‌كی ئه‌ڵمانی به ناوی Bild Am Sonntag بڵاو كرایه‌وه.\nوڵاته ڕۆژئاوایـیه‌كان ده‌ڵێن ئێران ده‌یه‌وێت بـبێته خاوه‌نی بۆمبی ناوه‌كی، تارانیش ده‌ڵێت به‌رنامه ناوه‌كیـیه‌كه‌ی بۆ كاری ئاشـتیخوازانه‌یه.


نوێترین چاوپێکەوتنی ڕۆناڵدۆ بخوێنەرەوە\nڕۆناڵدۆ دوپاتیکردەوە تەنیا گرنگی بە نازناوە تاکە کەسییەکان نادات و هەر کاتێکیش نەیتوانی ڕابکات واز لە یاریکردن دەهێنێت.\nلە نوێترین چاوپێکەوتنیدا لەگەڵ تۆڕی سکای سپۆرت، کریستیانۆ ڕۆناڵدۆی ئەستێرەی پورتوگال و یانەی مانچستەر یونایتد ڕایگەیاند، لە مانچستەر یونایتد لەبەردەم گۆڕانکاری و کێبڕکێی گەورەدان بە کڕینی ئەو و ڤاران و سانچۆ .\nڕۆناڵدۆ وتی: پێویستمان بە هەندێک کاتی زیاترە تا لێکتێگەیشتنی تەواو لە نێوانماندا دروست ببێت، دەبێتە هەنگاو بە هەنگاو ئەوە لە بیکردنەوەماندا بچەسپێنین کە دەتوانین هەموو شتێک بکەین.\nوتیشی: من تەنیا باسی نازناوە تاکە کەسییەکان ناکەم و گرنگی بە نازناوە بە کۆمەڵەکان لەگەڵ هەڵبژاردەکەم و یانەکەم دەدەم کە ئەوە کاری لە پێشینەمە، پێویستە نازناوەکان ببەینەوە و پێموایە لە تواناماندایە ئەو کارە ئەنجامبدەین.\nڕۆناڵدۆ لەسەر کاتی وازهێنانی لە یاریکردن دەڵێت، هێشتا بیرم لە وازهێنان نەکردوەتەوە و هاندەرانیش ئەوەیان ناوێت، کاتێک ئەو بڕیارە دەدەم کە نەتوانم لە یاریگادا ڕابکەم و یاریزانی بەرامبەر تێبپەڕێنم و تۆپ ئاراستەی گۆڵ بکەم، بەڵام تا ئێستاش دەتوانم هەموو ئەوانە بکەم ئیتر بۆ بیر لە وازهێنان بکەمەوە.\nئاماژەی بەوەشدا، لە چامپیۆنز لیگ زۆرترین گۆڵ و ئەسیست و بردنەوەی هەیە سەرەڕای ئەوانەش هێتا دەیەوێت بەردەوام بێت و دڵخۆشە کە بوەتە هۆی دڵخۆشکردنی هاندەران.


فۆنت بەڵێنی گەڕاندنەوەی بەرشلۆنە دەدات بۆ ئەوپەڕی تواناکانی\nیەکێک لە بەهێزترین کاندیدەکان بۆ پۆستی سەرۆکی یانەی بەرشلۆنە، ڤیکتۆر فۆنت پلانەکانی ئاشکراکرد و بەڵێنیدا چاڤی هێرناندێز و جۆردی کرۆیف بگەڕینێتەوە.\nفۆنت لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا بە فەرمی پلان و بەڵێنەکانی بۆ هاندەران و ئەندامانی یانەی بەرشلۆنە ئاشکراکرد و دووپاتیکردەوە، لە ئەگەری هەڵبژاردنیدا هەریەک لە چاڤی هێرناندێز و جۆردی کرۆیف وەک بەڕێوەبەر لە یانەکە بەگەڕدەخات.\nبەپێی ئەو پەیکەرە کارگێڕیەی کاندیدە ناودارەکە بە هاوکاری گروپی نونێز دایڕشتووە، خۆی وەک سەرۆکی یانە کاردەکات، لە خوار خۆیەوە کەسایەتیەک بەناوی جولی لۆپێز وەک بەڕێوبەری گشتی دەستبەکاردەبێت، ئەم کەسایەتییەش برای جێرارد لۆپێزی یاریزانی پێشووی یانەکەیە.\nفۆنت هەریەک لە جۆردی کرۆیفی وەک بەڕێوبەری وەرزشی و ڕۆناڵد کومانی وەک ڕاهێنەر دیاریکردووە، واتا لە بەڵێنەکانی پێشووی بۆ دوورخستنەوەی کومان پاشگەزبووەتەوە، بەڵام لەسەرو ئەم ڕاهێنەرەوە چاڤی هێرناندێز وەک بەڕێوەبەری هونەری بەکاردەخات، ئەوەش هەمان ئەو پێگەیەیە کە سێر ئەلێکس فێرگسۆن لە یانەی مانچستەر یونایتد پێیبەخشراوە.\nڤۆکتۆر فۆنت پلانەکانی ئاشکراکرد، وەک دەردەکەوێت چاڤی و کرۆیفی وەک بەڕێوەبەر دەستنیشانکردووە\nکرۆیف بەرپرس دەبێت لە گواستنەوە و دەستنیشانکردنی داواکراوان، چاڤی هێرناندێزیش وەک ئەقڵی ڕاهێنان و پلاندانان کاردەکات.\nلە پێگەی سکرتێری یانە تیتۆ بیانکۆ ناوی هاتووە و ناوی سکرتێری دووەم دیارینەکراوە و بەنهێنێ ماوەتەوە، بەڵام زۆرینەی میدیاکانی ئیسپانیا پێیان وایە ئەو کەسە کارلیس پویۆڵە، بەڵام بەر لە پڕۆسەی هەڵبژاردنەکان نەیویستووە ناوی ئاشکرابکرێت.\nڕیاڵ مەدرید بۆ بوون بە پاڵەوانی وەرز پێویستی بە چییە؟\nڕیاڵ مەدرید بە سەرپەرشتی کارلۆ ئەنچیلۆتی، نزیک بووەتەوە لە بردنەوەی نازناوی لالیگا بۆ 35 جار لە مێژووی خۆیدا.…\nلێدوانی گواردیۆلا پاش بردنەوەی سیتی لە ڕیاڵ مەدرید\nگواردیۆلا لە ئاستی یاریزانەكانی ڕازییە و دەڵێت ناتوانم لەوە زیاتر داوا بكەم. پاش بردنەوەی سیتی لە ڕیاڵ، گواردیۆلا…\nئەو یاریزانانەی نرخی گواستنەوەیان لە ساڵی 2021 زیادیکردووە\nلە ساڵی 2021دا لاوانی بواری تۆپی پێ بەهۆی پێشکەشکردنی ئاستێکی بەرزەوە، بەشێوەیەکی بەرچاو نرخیان زیادیکردووە. بەپێی داتا بەدەستهاتووەکان…


تەکنیک Archives - کەحلان\nئەرشیفەکانى هاوپۆل: تەکنیک\nمرۆڤ هەر لەسەرەتای کۆمەڵبوونیەوە پێش باڵابوونی و جیاکردنەوەی چینایەتی، لە گەردوون و خولی وەرزەکان وردبۆتەوە. بۆ ئەمەش تەریب بەو بیروباوەڕەی هەی بووە، هەمیشە بەدوای ڕێکخستنی خۆی و گەردووندا گەڕاوە. ئەمەش شتێکی ژیرانەیەتی، کە بناغەی دامەزراندنی سیستەمی کشتوکاڵی و شارستانی و دەوڵەتی بووە. هەموو ئەمانە کردەی مرۆڤن، جا بەرامبەر یاد و بۆنەی نەتەوەیی، ئاینی و ڕەسەنی کرابن و هەبن. وتوێژ و دۆزینەوەی دەرچەچارە (ئەلتەرناتیڤ) بژاردەی وشیاریەتی. بۆیە لەم ئەڵقەیەدا دەمانەوێت بچینەوە سەر: درێژە بخوێنەوە ←\nئەم وتارە بڵاوکراوەتەوە لە ئاین، ئیسلام، بۆنە، بەکارهێنان، تەفسیر، تەکنیک، تەکنەلۆژیا، حکومەت، حەق، خۆلیۆس، دین، دەوڵەت، رۆمانی، زانیاری، سۆمەری، سیاسی، سیستەم، عوسمانی، قورئان، قەڵەم، میسر، مێژوو، مەزهەب، کوردی، گریگۆری، یۆنانی ڕێکەوتی ئازار 19, 2021 لەڕێگەی Sia.\n(نا هەرگیز بۆ وێبمڵیەکی دی!) Nie wieder Wembley!\nبەم ناونیشانە، ئەمرۆ کۆمپانیایەکی ئەڵمانی تەکنیکی کامێرای گۆڵ یان هێڵ بەزاندنی تۆپی پێشکەش کرد.\nئەم تەکنیکە نوێیە، بریتییە لە چەندین کامێرای هەستیار، کە لە چەندین شوێنەوە چاودێری گۆڵەکە دەکەن. وە بە میلمەتر و لە چرکەدا، ئەگەر تۆپەکە هێڵی گۆڵەکەی لە هەموو بەرزییەکاندا بەزاند، ئەوا پەیامێک دەداتە کاتژمێری دەستی دادوەرەکە و دەڵێ GOAL.\nئەم تەکنیکە لە مۆندیالی بەرازیل بەکاردەبرێت و نرخی تێچوونی نزیکەی ٣٠٠ هەزار یۆرۆیە.\nناونیشانەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ یاریگای وێمبڵی شاری لەندەن، ساڵی ١٩٦٦ کە تێدا ئینگلزەکان لە ئەڵمانیان بردەوە بە گۆڵێک، کە کامێرا و تەکنیک دوای ئەوە دەریان خست. کە گۆڵ نەبووە.\nئەم وتارە بڵاوکراوەتەوە لە ئەڵمان، تەکنیک، دادوەر، دووگۆڵی، مۆندیالی بەرزایل، وێمبلی، وەرزش، کامێرای چاودێری، یاریگا ڕێکەوتی ئایار 30, 2014 لەڕێگەی Sia.


دەرد دڵ کردن یانی چە؟ – Yarsanmedia\nHome / پانل آزاد / دەرد دڵ کردن یانی چە؟\nبازی مەوقە وەختیك توایم وەل خانەوادەو کەسکار یا ڕەفیقەکانمانا دەرددڵ بکەیم وە موشکڵەکانمان ئەڕایان باس بکەیم، خوەمان وە دەس خوەمان باییس بیمن کە چەقووەکان زیاتر ئەڕا ھاڵ ڕەوانی وە وجوود فیزیکی یه کتری تیژ بکەیم.\nدەلیل ئی جوور ڕەفتارو بە رخوەردگەلمانە چووتوە ڕا سەر یە دەسەواژە کە لە ڕەفتار دەرمانیا وە پی ھیوشن (Unconsciousness) یانی (ناخودآگاه).\nئیە وەو ماناسە کە فرە جار بی ئەوەیکە خوەمان وە خوەمان بزانیم، بە ھانە دەیمە دەس چواردەورەکەمان تا ئەوانیچ وەکەیف و سەڵای خوەیان قەزاوەت زندەگیمان بکەن و ئەرزیابیەکان خوەیان وە موشکڵ و موئزەڵەکان ئیمە زیاگتر بکەن، بدون ئەوەیکە بزانن نەتیجەی قسەکانیان چووکارسەھاتگەل خەتەرناکیك ئەڕا وجوود ڕەوانی و ھاڵ فیزیکی دوو تەرەفە دیریت.\nئیمە لە جیایی ئیەیکە لە دەردو گرفتارییەکان یە کتری گوش بگریم و ھورمەت ئەڕا ھاڵ و ئھساسات و شەرایەت یەکتری داشتیوومن ناووت بی ئەوەیکە تەرەف لەلیمان دەرخاست کومەك کردووت ھەر لە خوەمانوە نەزەر بیەییم، یا بیوشیم تو یا ئیوە باییەت ئیەو ئەوەو ئەوە بکرداین.\nئاقبەت ئی جوور ڕەفتارو گوفتارگەل قەڵەتمانە وە پی ھیوشن(Destructive behavior) یانی (رفتار مخرب). ئیە یانی خوەمان وە دەس خوەمان بەممە ئە تومەکە(فعال)کردیمنە!!!\nئەوامڵ ئی جوور ڕەفتارو کردارگەل ئشتبامانا بووتە بایس ئەوەیکە یەکتری تەخسیر بارو تاوانکار بکەیم و ھەرچی پیڵ ئرتبایمانیچە قەڵپ وەکەیم تا مەوقەی دی یەواش یەواش وردە وڕاوەکانمان جوور (فیلمە دراماکان) فرەتر بوونوە بی ئەوەیکیچە بزانیم چوو خوینگەلیک دروس کردیمنەوە ھە\nتا متەوەجیچ ناییومن ئاقبەت ئی جوور خراوکاریگەلمانە وەرەو کام مەسیروە کیشیت.\nئیمە قەرارە لە جیاتی ئەوەیکە خار یەکتر بیم، یار یەکتر بیم. لە جیایی ئیەیکە یەکتری تاوانبار بکەیم، فرسەت گوشگردن بیەیمە یەکان. لە جیایی ئەوەیکە قەیبەت و بەی ناییوی بخەیمە شون یەكتری، دەرکمان ئەڕا پیچیدەگی مەسەڵەکان بوویمنە بان.\nئنسان سڵامەت و مودڕن وە کەسیك ھیوشنەی کە بیشتر گوش بگریت و کەمتر قسە بکەیت. ئنسان مەوەفق و ئاقڵ کەسیکە کە ھەرچی ڕوژە وەر لە ئەوەیکە دیگەران موقەسەرو ماکووم بکەی، چووتە جەنگ فکرگەل قەیر بەڕەسی شودەی خوەی. ئنسان(خردمند) وە کەسی ھیوشنەی کە ھەمیوشە پەی بووەیتەئشتباکان خوەی وە خوەی لە دیگەران فرەتر نەقدو بەڕەسی کەی. ئنسان ئاقڵ و دانا کەسیکە کە داییم یارو پشتیوان و ڕەھم دارە. (ئەبەر ئنسان)، کەسیکە کە بدون ترس و لەرز کەم کەسریەکان خوەی ھیوشیت و داییم ئامادەس وە ماسولیەتوە وەل ئشتباکان خوەی و دیگەرانا بەرخورد بکەی.\nئیمە قە رارە چوو لە خانەوادەو چوو لە ناو دوس و قە وم و خیش و قەبیلەمانا، مودڵ(Diversity) یانی (تەفاوەت) یاگ بگریم. موتاڵەگەل علوم ئشتمایی ئیجورە تاریف ئەسەبانیەت کەن:\nئەسەبانیەت یانی تەمبی خوەی کردن وە خاتر ئشتبای یەکیتر!\nئیجورەیچە تاریف (قین) کەن:\nقین یانی، خواردن ژار وە خاتر کوشتن دیگەران!\nپەس ئیمە قەرارە بیمنە دەرمان ئەڕا دەوا کردن دەرد یەکتری. قەرارە لە جی تەمبی وە فەلاقەی یەکتر کردن، دیالوگ یا گوفتگو بکەیمە موتر یا مە کینەی پیشڕەفت وە مونزور ڕەسین تا ئاخر. وە با سیستم( Forgive Forget) یانی بوەخشیم و فەراموش کەیم تەمرین بکە یم. ئەڕا ڕەسینوە ئی جوور مەدینەی فازڵەیك، ئتیاجیم وە پەنج دەقە تەمەرین لە ڕوژیکا تا زەمانیك جادەی بەخشش و شەفەقەت و فەزیلەت لە جەھەت مەسیر دروس پەییا کەیم.\nئی کووتە باسە فەقەت وە تەنیا قسەی من نیەن بەڵکم دادەگەل علمی و سییتم موئسسەیی و (University) و جامەگەل مودڕن وڵاتگەلیکەن کە ئیمڕو دی وە سەر گشت کەم کەسرییکوە، وە کردەوە لە جامەئەییا پیادەی کردگنە و لە گچشتی موھمتر، قانون سەروەری کردگنەسە سەنگ بەنای بەرخوردئازادی و دموکراسی ئەڕا ھەڵ سەنگانن کول مەوزوەکان جامەی مودڕن بەشەرییەت.


گۆڕانکاری لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکان ڕوویدا: پارتی زیاد کرد و یەکگرتوو کەم\nدوێنێ کۆمسیۆن ئاشکرای کرد، دەنگی هەشت هەزار و 547 وێستگە بە دەست جیاکرانەوە و دەنگەکانیان دەخرێتە سەر ئەنجامە گشتییەکە.\nژمارەی کورسییەکانی یەکگرتووش کە بەپێی ئەنجامە بەراییەکان چوار کورسی بوون، بۆ سێ دابەزی.\nشەوی ڕابردوو سەرچاوەیەکى بەرپرس لە کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان سڕینەوەى ئەنجامى هەڵبژاردنى لەسەر پێگەى فەرمى ڕەتکردەوە و جەختی کردەوە ئەو پرسە پەیوەستە ئەنجامى 8574 سندوقەوە کە بۆ ئەنجامەکان زیاد دەکرێن.\nسەرچاوەکە شەوی سێشەممە بۆ "ناس کورد" ئاماژەى بەوەکرد، لەهەندێ دەزگاى راگەیاندن هەواڵێک بڵاوکراوەتەوە لەبارەى سڕینەوەى ئەنجامى هەڵبژاردن لە پێگەى فەرمى، بەڵام راستییەکەى ئەوەیە ئەو بابەتە پەیوەستە بە کێشانەوەى ئەنجام و گۆڕانکاریکردن تێیدا دواى زیادکردنى ئەنجامى 8574 سندوق دواى بەڕێوەچوونى جیاکردنەوەى دەستى دەنگەکان بەپێی ئەو تیروپشکەى ئەنجامدراوە.\nوتیشى "ئەنجامەکان دوبارە بڵاودەکرێنەوە لەسەر پێگى فەرمى لەچەند کاتژمێرى داهاتوودا، دواى وردبینى و زیادکردنى ئەنجامى جیاکردنەوەى دەستى دەنگەکان".\nبەوتەى سەرچاوەکە، 3681 سندوق کێشەى تەکنیکیان هەبووە لە رۆژى دەنگدان، لە چوارشەممەوە بەشێوەى قۆناغ بەندى دەکرێنەوە و دەنگەکانیان دەژمێردرێن لەبەرچاوى دەزگاکانى راگەیاندن و نوێنەرانى حزبەکان و کاندیدان لەناوچەى سەوز.\nجەختیشیکردەوە، ئەنجامى ئەو سندوقانە زیاد دەکرێن بۆ ئەنجامى گشتى دواى کۆتایی هاتنى پڕۆسەى ژماردنى دەستى، ئەوەش دەبێتە ئەنجامى کۆتایی خولى پێنجەمى پەرلەمان.


بایدن بێهۆش دەکرێت و دەسەڵاتەکانی ڕادەستی جێگرەکەی دەکات – کوردی – RojNews.News\n19/11/2021 - 6:16:37 pm\nUS President Joe Biden removes his face mask as he walks to the Oval Office upon return to the White House in Washington, DC, on October 25, 2021. - President Biden returns from New Jersey, where he spoke to promote his Build Back Better Agenda. (Photo by Nicholas Kamm / AFP)\nكۆشكی سپی راگەیاند، بەهۆی ئەنجامدانی پشكنینێكی پزیشكی بۆ سەرۆكی ئەمریكا، بۆ ماوەیەك دەسەڵاتەكانی رادەستی كامالا هاریسی جێگری دەكات.\nبەگوێرەی راگەیەندراوێکی جین ساکی، وتەبێژی كۆشكی سپی، ئەمڕۆ هەیینی جۆ بایدن، سەرۆكی ئەمریكا پشكنینی قۆڵۆنی بۆ دەكرێت و بەهۆی ئەوەی پشكنینەكە پێویستی بەوەیە بێهۆش بكرێت، بۆ ماوەیەكی كورت دەسەڵاتەكانی رادەستی كامالا هاریس، جێگری سەرۆكی ئەمریكا دەكات.\nساکی ئەوەشی وتووە: بایدن ئەو ڕێکارە ئەنجام دەدات لەسەنتەری پزیشکی واڵتەر رەید وەک بەشێک لە پشکنینی ساڵانەی خۆی. دەشڵێتئەم کارە پێشتر بۆ سەرۆک جۆرج دەبلیو بۆش کراوە لە ساڵانی 2002 و 2007 ئەوەش بە گوێرەی دەستوور دانراوە.\nئەوەشی روونكردەوە، لەچەند كاتژمێری داهاتوودا ئەنجامی پشكنینەكانی بایدن دەردەكەون کۆشکی سپی کورتەیەک لە ئەنجامەکانی جەستەیی بایدن دوای ئەمڕۆ هەینی بڵاودەکاتەوە.\nبایدن رۆژی شەممە کۆتا ڕۆژی یەمەنی 79 ساڵی دەبێت، بایدن یەکەم سەرۆکی ئەمریکا بوو کە بەوتەمەنەوە ببێتە براوەی هەڵبژاردن، هەر تەمەنەکشی بووە سەرچاوەی هێرش لەلایەن نەیارەکانیەوە.\nلە ڕانیە کۆنسێرتێک بۆ بەرخۆدانی گەریلا ئەنجامدرا


کراوەیی ئیسلامی .. دوو شەو‌و و دوو ڕۆژ تەرمی پێغەمبەر نەنێژرا، داخۆ چی دەگوزەرا؟\nحەسەن بەننا، کە دامەزرێنەری ڕێکخراوی ئیخوانی موسلمین، هەروەها قەرەزاوی، باوکی ڕۆحی ئیخوانیەکان لە دنیا، هەردووکیان باس لەوە دەکەن کە یاوەرانی (ئەسحابەکانی) پێغەمبەر، دەستنیشانکردنی خەلیفەیان لە ناشتنی تەرمی پێغەمبەری موسڵمانان پێگرنگتر بوو، بۆیە تا خەلیفەیان دیارینەکرد پێغەمبەریان نەناشت.\nقەبوڵکردنی ئەو گۆتانەی حەسەن بەننا و قەرەزاوی، بۆ هەر کەسێک کە تۆزێک شارەزای ڕێوڕەسم‌و دابونەریتی ناشتنی تەرمی مردو‌و لەلای موسڵمانان بێت، شتێکی مەحاڵە. بەپێی نەریتی ئەوساو ئێستای موسڵمانان، کە پێغەمبەری موسڵمانان بەخۆی ڕۆڵی هەرە سەرەکی هەبوو لە پێشنیازکردنی، لاشەی مردوو دەبێت بە زووترین کات بنێژرێ. لە یەکێک لەو فەرمودانەی کە بوخاری‌و موسلم بە ڕاستیان داناوە پێغەمبەری موسڵمانان دەفەرموێت "أسرعوا بالجنازە، فإن تک صالحە فخیر تقدمونها، وإن یک سوی ژلک، فشر تچعونە عن رقابکم"، واتە: پەلەبکەن لە ناشتنی مردوەکانتان ئەگەر کەسانی باش بن ئەوا باشترە بۆیان زوو پێشکەشی گۆڕ بکرێن، ئەگەریش خراپەکارن ئەوا شەڕێکەو لە کۆڵتان دەبێتەوە.\nبۆ وەڵامی ئەو پرسیارە دەکرێت بڵیین کە پێش مردنی پێغەمبەری موسڵمانان کۆمەڵگەی موسڵمانان گەشەیەکی بەرفراوانی بەخۆوە دیبوو، چ وەک ژمارە چ وەک قەڵەمڕەویی. لەو سەروبەندا زۆربەی هەرە زۆری خەڵکی نیمچە دوورگەی عەرەب ببوونە موسڵمان. پێغەمبەری موسڵمانان بەخۆی لە بنەماڵەی هاشمی خێڵی قوڕەیش بوو کە بەهێزترین‌و گەورەترین خێڵی مەککە بوو. کە دەشڵێین زۆربەی خێڵ‌و تیرە عەرەبییەکان ببوونە موسڵمان ئەوە وادەگەیەنێت کە بەشێوەیەک لە شێوەکان دەسەڵاتی قوڕەیشیان قبوڵکردبوو، چونکە پاش گرتنی مەککە خێڵ‌و تیرە عەرەبییەکان ترسیان لە گەورەیی دەسەڵاتی موسڵمانان‌و قوڕەیش لێنیشتبو‌و و هەڵپەی هاتنە ژێرباری ئیسلامیان دەکرد.\nئەوە بۆ قوڕەیشییەکان بارودۆخێکی تازە‌و بێوێنە بوو لە مێژوویاندا. لەبەرئەوە، پاراستنی ئەو ڕەوشە هەنوکەییە (الوچع الرا‌هن) بۆ قوڕەیش‌و پیاوماقوڵانیان (ڕعیان) گرنگییەکی تایبەتی هەبوو. ئەوان دەیانزانی ڕاگرتنی ئەو بارە تەنیا بە هەڵبژاردنی یەکێک لەناو خۆیان وەک خەلیفەی پێغەمبەرەکەیان دەکرێت بەردەوامیی پێبدرێت. بۆیە کاتێک دوای مردنی پێغەمبەری موسڵمانان بەچەند ساتێک مقۆمقۆی ئەوە بڵاوبۆوە کە ئەنسارەکان خەریکی دانانی کەسێکن بە خەلیفە، پیاوەناودارەکانی قوڕەیش بە هەڵەداوان کەوتنەخۆ‌و هاواریان گەیاندە ئەبو بەکر‌و عومەری بن خەتاب. پرسی چۆن‌و کێ بە خەلیفەی پێغەمبەری موسڵمانان دانێن باڵی بەسەر هەموو شتێکی ئەوسای مەدینەدا کێشا، بە ناشتنی تەرمی پێغەمبەریشەوە.\nبە تێڕامان لەو ڕووداوە مێژووییانەی لە ئانوساتی مردنی پێغەمبەری موسڵمانان، بەتایبەتی ئەوانەی لە مەدینە هاتنەپێش، ئەوە دەردەکەوێت کە دواخستنەکە پەیوەندی بە چەند هۆیەکەوە هەبووە.\nیەکەم: لاوازی چاوگە سەرەکییەکانی ئیسلام، قورئان‌و سوننەت بەتایبەتی، لە مامەڵەکردنیان لەگەڵ پرسی حوکمکردن‌و بەڕێوەبردن‌و جێنشین دیاریکردن. نە قورئان نە سوننەت لە دوور یان لە نزیک باس لە پڕۆسەی حوکمکردن یان ئەوەی لەوکاتەوە بە خەلافەت ناویدەرکرد، ناکەن. دیارە لەوانەیە هۆی سەرەکی ئەوەش بگەڕێتەوە بۆئەوەی کە قورئان لە کۆمەڵگەیەکی بێ‌دەوڵەت دابەزیوەو حوکمکردنی فەرمی لەناو کۆمەڵگە خێڵەکییەکەی ئەوکاتی عەرەبان باوی نەبووەو پراکتیزنەکراوە. پێغەمبەری موسڵمانانیش سەرەڕای ئەوەی کە بە گۆتەی شیعەکان لە حەجی ماڵئاوایی فەرمویەتی "من کنت مولاە فهژا علی مولاە"، واتە: "ئەو کەسەی من مەولای بووم، ئەوە عەلی مەولایەتی" کەچی وەک دەردەکەوێت کە فەرمودە ڕوون نییە مەبەستی پێغەمبەر چی بووە، جێنشینی دینیی یان دنیایی.\nبەهەرحاڵ، شیعەکان ئەو "فەرمودەیە" بەوە لێکدەدەنەوە کە پێغەمبەری موسڵمانان عەلی بن ئەبی تالیبی وەک خەلیفەی خۆی دیاریکردوە. لەبەرابەردا سوننەکان بۆ پاڵپشتی لە دانانی ئەبوبەکر ئەو ڕووداوە بە نمونە دێنەوە کە جارێک پێغەمبەری موسڵمانان زۆر نەخۆش دەبێت‌و ناتوانێت پێشنوێژی موسڵمانان بکات، بۆیە ئەبوبەکر دەنێرێت بۆ پێشنوێژیکردن. ئەوەی یەکەم لەلایەن سوننەکان ڕەتکراوەتەوە‌و ئەوەی دووەمیش تەنانەت سوننەکان بەخۆشیان وەک بەڵگەیەکی ڕەها بۆ دانانی خەلیفە وەریان نەگرتوە بەڵکو تەنها بۆ بەهێزکردنی کەیسی ئەبوبەکر بۆ خەلافەت پشتی پێدەبەستن. ئیبن خەلدون لەو باوەڕەدایە پێغەمبەری موسڵمانان قەت باسی لەوە نەکردوە کێ جێگەی دەگرێتەوە چونکە پێیوابووە ئەوە شتێکی"بێنرخ‌و ئیمتیازێکی بێباوەڕانە". ئەوە بەڵگەیەکی دیکەی ئەوەیە کە پێغەمبەری موسڵمانان زۆر بایەخی بە مەسەلە دنیاییەکان، لە چوارچێوەی ڕۆڵی وەک پێغەمبەرێک، نەداوە.\nهەراوهۆریا بەدانانی سەعد بن ئەبی عوبەیدە وەک جێنشینی پێغەمبەری موسڵمانان دەستیپێکردو بە بەرەنگاربوونەوەی قوڕەیشییەکان گەیشتە ترۆپک. لایەنە سەرەکییەکان لە سەقیفەی بەنی ساعیدە، کە وەک هۆڵێکی گەورەی کۆبوونەوە وابوو، کۆبوونەوە‌و دەستە‌ویەخەی یەکدی بوون. ئەم کێشەیە دواتر لە مێژووی موسڵمانان بە کێشەی سەقیفە ناویدەرکرد. بەگوێرەی گێڕانەوەکەی تەبەری (الگبری)، یەکێک لە بەناوبانگترین مێژوونوسانی سەرەتای ئیسلام، لە کتێب "تاریخ الگبری" دا، کار گەیشتە ئەوەی هاواری "ئەمیرێک لە ئێمە‌و ئەمیرێکیش لە ئێوە" بەرزبێتەوە. گفتوگۆیەکانی ناو سەقیفە لەسەر خەلیفە ململانێیەکی دینی نەبوون بەڵکو ناوەڕۆک سیاسیی بوون. مەبەست لەو ڕاکێش ڕاکێشکردنەش وەرگرتنی دەسەڵات‌و زاڵبوونی سیاسییانە بوو، ئەوەبوو لەجیاتی دین، گەیشتن بە دەسەڵات، بوو بە تەوەری سەرەکی ململانێکان.\nبەگشتی باس لەوە دەکرێت کە پێغەمبەری موسڵمانان کەسێکی تەگبیرکەر‌و لێهاتوو شارەزا بووبێت، کەچی پرسیار ئەوەیە ئەدی بۆچی ئەو کەسە شارەزایە درکی ئەوەی نەکرد کە تەگبیرێک‌و ڕێوشوێنێک بۆ موسڵمانان پێش مردنی پێشنیاز بکات لەپەیوەند بە پرسی جێنشین.\nدیارە ئیسلامییەکان پێیانوایە پێغەمبەری موسڵمانان ئەو ئەرکەی بۆ موسڵمانان جێهێشت، بەڵام ئەوە بەمەزەندەی من زۆر لە ڕاستیی دوورە. هۆی سەرەکی ئەم ئاماژەپێنەکردنە ئەوەیە کە لەسەردەمی پێغەمبەری موسڵمانان شتێک نەبوو بەناوی دەوڵەت‌و پڕۆسەیەکی فەرمی بەڕێوەبردنی دەوڵەت نەچەسپی بوو. کۆمەڵگە عەرەبییەکانی نیمچە دوورگەی عەرەبی پێش ئیسلام، بە کۆمەڵگە تازە-دروستبووەکەی موسڵمانانیشەوە دوای هاتنی ئیسلام، لەسەر بنەمایەکی خێڵەکی بەڕێوەدەچوون، بەها ئیسلامییە نوێکان‌و خێڵەکییە کۆنەکان گرێبەستی کۆمەڵگەکە بوون نەک یاساو ڕێسا.


نه‌خۆشی شه‌کره جۆری دوو\nجۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، ناسراوه به جۆری مرۆڤی پێگه‌یشتوو "بالغ" یاخود جۆری ناپابه‌ند له‌سه‌ر ئه‌نسۆلین. نه‌خۆشیه‌کی درێژخایه‌نه، کار ده‌کات له‌سه‌ر چۆنیه‌تی به‌کاربردنی شه‌کره له‌خوێن. جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره به پێچه‌وانه‌ی جۆری یه‌ک، ده‌تواندرێت خۆبپارێزرێت لێی، به‌ڵام نه‌خۆشیه‌که له ئاستی جیهانی له زیاد بوون دایه به‌تایبه‌تی له‌و کۆمه‌ڵگانه‌ی که قه‌ڵه‌وی باوه.\nله جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، خانه‌کانی له‌ش هه‌ستیاریان که‌م ده‌بێته‌وه بۆ ئه‌نسۆلین یاخود له‌ش بڕێكی که‌م له ئه‌نسۆلین دروست ده‌کات. ئه‌نسۆلین ئه‌و هۆڕمۆنه‌یه که ئاستی شه‌کره له خوێن کۆنتڕۆڵ ده‌کات.\nچاره‌سه‌ری ته‌واو و یه‌کجاره‌کی نیه بۆ جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، به‌ڵام ڕێگای جۆراو جۆر هه‌یه بۆ کۆنتڕۆڵکردن و خۆپاراستن.\nتێنوبوونێکی زۆر سه‌خت یاخود میزکردنێکی ئێجگار زۆر؛ زۆر تێنوو بوون یاخود زۆر میز کردن نیشانه کلاسیکه‌کانی نه‌خۆشی شه‌کره‌یه.\nهه‌ست کردن به ماندوویی و شه‌که‌تی\nڕه‌شکه‌و پێشکه‌یی له بینین\nساڕێژ بوونی برین به دره‌نگی، یاخود زۆر نه‌خۆش که‌وتن "بۆ نموونه هه‌ڵامه‌ت و هه‌وکردن"\nهۆکاری دروست بوون؛\nله جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره، شه‌کره له ناو لووله‌کانی خوێن کۆ ده‌بنه‌وه به‌هۆی که‌م بوونه‌وه‌ی هه‌ستیاری خانه‌کانی له‌ش بۆ هۆڕمۆنی ئه‌نسلۆلین یاخود که‌می له دروست کردنی هۆڕمۆنی ئه‌نسۆلین. هۆکاری ئه‌مه تاکو ئێستا ڕوون نیه، به‌ڵام زۆری چه‌وری "قه‌ڵه‌وی" و ناچاڵاکی "نه‌جوولان" دوو هۆکاری سه‌ره‌کی و تاوانباران له ڕوودانی جۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره.\nمێژووی خێزانی؛ ئه‌گه‌ر باوان یاخود خوشک و برا نه‌خۆشی شه‌کره‌ی جۆری دوویان هه‌بوو.\nنه‌ژاد؛ ڕه‌شپێست و ئه‌مریکی هیندی و ئه‌مریکی ئاسیایی زۆر له‌بارن بۆ تووشبوون.\nته‌مه‌ن؛ له‌گه‌ڵ زیاد بوونی ته‌مه‌ن مه‌ترسی ڕوودان زیاد ده‌بێت.\nنه‌خۆشی شه‌کره‌ی دووگیانی؛ ئه‌گه‌ر تۆ له کاتی دووگیانی تووشی نه‌خۆشی شه‌کره بیت، مه‌ترسی تووشبوونت دوای دووگیانی زیاد ده‌بێت.\nجۆری دووی نه‌خۆشی شه‌کره له‌وانه‌یه کار بکاته سه‌ر زۆرێک له ئه‌ندامه گه‌وره‌کانی له‌ش، وه‌ک دڵ و ده‌مار و لووله‌کانی خوێن و چاو و گورچیلکه‌کان. پاراستنی ئاستی شه‌کره له خوێن بۆ ئاستێکی ئاسایی، زۆربه‌ی جاره‌کان له ئاڵۆزیه‌کان دوور ده‌خات. ئاڵۆزیه‌کان بریتین له دوو کۆمه‌ڵه، کاتی و درێژ خایه‌ن.\nبه‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌کره له خوێن؛ به‌هۆی چاودێری نه‌کردن و که‌م ته‌رخه‌می.\nکه‌م بوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌کره له خوێن؛ هه‌ندێک جار که‌سی نه‌خۆش پارێزیه‌کی زۆر تووند ده‌کات یاخود چه‌ندین ده‌رزی ئه‌نسۆلین له‌خۆی ده‌دات یاخود دوای وه‌رزشێکی تونده و سه‌خت، له‌م بارانه‌دا که‌سه‌که تووشی دابه‌زینی سه‌ختی ئاستی شه‌کره‌ی خوێن ده‌بێت. پێویسته به شێوه‌یه‌کی ڕێک و پێک و به‌رده‌وام ئاستی شه‌کره بپشکندرێت. نیشانه‌کانی که‌م دابه‌زینی ئاستی شه‌کره‌ی خوێن بریتین له؛ ئاره‌قه‌کردن، له‌رزین، بێ هێزی، برسیه‌تی، گێژبوون، هێلنج هاتن، تێکچوون و نارێکی له قسه‌کردن، سه‌رسووڕان.\nئه‌گه‌ر تۆ هه‌ستت به نیشانه‌کانی که‌م بوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌کره‌ی خوێنت کرد، شتێک بخۆ یاخود بخۆوه که ئاستی شه‌کره‌ی خوێن به خێرایی زیاد ده‌کات، وه‌ک شه‌ربه‌تی میوه، کێکێکی شیرین.\nنه‌خۆشیه‌کانی دڵ و لووله‌کانی خوێن؛\nتێکدانی پێست و ناو ده‌م؛\nخۆپاراستن له نه‌خۆشی شه‌کره‌ی جۆری دوو؛\nخۆراکی ته‌ندروست بخۆ؛ ئه‌و خۆراکانه هه‌ڵبژێره که ڕێژی چه‌وری و کالۆریان که‌مه. زیاتر میوه و سه‌وزه و دانه‌وێله‌ی ته‌واو بخۆ.\nزیاتر وه‌رزش بکه؛ ڕۆژانه 30 خوله‌ک به ڕێکی و به‌رده‌وامی.هه‌ر چ جۆره وه‌رزشێک بێت، هه‌روه‌ڵه، پایسکل لێخوڕین، مه‌له کردن..\nکێشی زیاد دابه‌زێنه؛ ئه‌گه‌ر تۆ کێشت زیاده پێویسته کێشی زیاد دابه‌زێنی.