Aviel hon Aotrou Jesus-Christ hervez Sant Vaze - Wikimammenn\nAviel hon Aotrou Jesus-Christ hervez Sant Vaze\nMazhe (sant), an Avieler\ntroet gant Jenkins, John.\n[Société biblique britannique et étrangère], 1890\nHON AOTROU JESUS-CHRIST\nLAKEAT E BREZONEC , HA REIZET HERVEZ AR VAM-SCRID GREGACH\n(1) Levr lignez Jesus-Christ, mab David, mab Abraham.\n(2) Abraham a oe tad da Isaac. Isaac a oe tad da Jacob. Jacob a oe tad da Juda ha d’he vreudeur. (3) Juda hen doe euz a Damar Farez ha Zara. Farez a oe tad da Esrom. Esrom a oe tad da Aram. (4) Aram a oe tad Aminadab. Aminadab a oe tad da Naason. Naason a oe tad da Zalmon. (5) Salmon hen doe euz a Rahab Booz. Booz hen doe euz a Ruth Obed. Obed a oe tad da Jesse. Jesse a oe tad d’ar roue David. (6) Ar roue David hen doe Salomon, euz an hini a oa bet greg da Uri.\n(7) Salomon a oe tad da Roboam. Roboam a oe tad da Abia. Abia a oe tad da Asa. (8) Asa a oe tad da Josafat. Josafat a oe tad da Joram. Joram a oe tad da Hosias. (9) Hosias a oe tad da Joatham. Joatham a oe tad da Achas. Achas a oe tad da Ezekias. (10) Ezekias a oe tad da Vanasse. Manasse a oe tad da Amon. Amon a oe tadda Josias. (11) Josias a oe tad da Joakim. Joakim a oe tad da Jekonias ha d’he vreudeur, var-dro an amzer ma oent kasset e captivite da Vabilon. (12)\nHa goude ma oent bet kasset euz ho bro da Vabilon, Jekonias a oe tad da Zalathiel. Salathiel a oe tad da Zorobabel. (13) Zorobabel a oe tad da Abiud. Abiud a oe tad da Eliakim. Eliakim a oe tad da Azor. (14) Azor a oe tad da Zadoc. Sadoc a oe tad da Achim. Achim a oe tad da Eliud. (15) Eliud a oe tad da Eleazar. Eleazar a oetad da Vatthan. Matthan a oe tad da Jacob ; (16) ha Jacob a oe tad da Josef, pried Mari, euz a behini eo bet ganet Jesus, a c’halver Christ.\n(22) Hogen, kement-se holl a c’hoarvezaz, evit ma vije accomplisset ar pez a oa bet lavaret evel-hen gant an Aotrou dre ar profet : (23) Setu, ar verc’hez a vezo brazez, hag e c’hano eur mab, hag he hanô a vezo Emmanuel, da lavaret eo : DOUE GANEOMP.\n(24) Josef o veza dihunet euz he gousk, a reaz evel m’hen doa gourc’hemenet dezhan êl an Aotrou, hag e tigemeraz he vreg. (25) Mes ne anavezaz ket anezhi bete ma oe gwillioudet euz he mab kenta-ganet, hag hen a roaz dezhan an hanô a Jesus.\n(1) Jesus o veza ganet en Bethlehem, kear euz a Juda, en amzer ar roue Herodes, setu e teuaz majed euz ar Zaô-heol da Jerusalem, (2) en eur lavaret : Pe lec’h eman an hini a zo ganet da roue d’ar Judevien ? rag gwelet hon euz he stereden er Zaô-heol, hag ez omp deuet d’hen adori. (3) Ar roue Herodes, o veza klevet kement-se, a oe troublet, ha Jerusalem holl ganthan. (4) Hag o veza assamblet holl brinsed ar veleien, ha Scribed ar bobl, e c’houlennaz diganthe pe lec’h e tlie genel ar Christ. (5) Hag int a lavaraz dezhan : En Bethlehem, euz a Juda ; rag evel-hen eo bet scrivet dre ar profet : (6) Ha te, Bethlehem, douar Juda, n’oud ket an distera e-touez ar cheariou kenta euz a Juda ; rag ac’hanoud eo e teui ar Rener pehini a reno va fobl Israel.\n(7) Neuze Herodes, o veza galvet ar majed e-kuz, a c’houlennaz gant preder diganthe e pe amzer ho doa gwelet ar stereden ; (8) hag o kass anezhe da Vethlehem, e lavaraz : It, ha goulennit gant preder divarben ar bugel bihan, ha pa ho pezo kavet anezhan, livirit d’in, evit ma’z in-me ive d’hen adori.\n(9) Ar re-man eta, goude beza klevet ar roue, a bartiaz ; ha setu, ar stereden ho doa gwelet er Saô-heol az ea en ho raog, bete ma teuaz, ha ma choumaz a-uz al lec’h ma oa ar bugel bihan. (10) Ha pa veljont ar stereden, e oe karget ho c’halon gant eur joa vraz. (11) Hag o veza eat en ti, e kavjont ar bugel gant Mari he vam ; hag oc’h en em brosterni dirazhan, ec’h adorjont anezhan ; ha goude beza digoret ho zenzoriou, e rojont dezhan prezanchou, aour, ezans ha mirrh. (12) Hag o veza bet avertisset gant Doue, dre eun huvre, na zistrojent ket da gavout Herodes, e tistrojont d’ho bro dre eun hent all.\n(13) Pa oant eat kuit, eun êl aberz an Aotrou en em ziskouezaz da Josef, dre eun huvre, o lavaret : Sav ; kemer ar bugel bihan hag he vam, ba tec’h en Ejipt, ha choum eno bete ma livirin d’id ; rag Herodes a glasko ar bugel evit hen lakaad d’ar marô. (14) Josef, o veza savet, a gemeraz ar bugel bihan hag he vam, en noz, hag en em dennaz en Ejipt. (15) Hag e choumaz eno bete ma varvaz Herodes. Evel-se e oe accomplisset ar pez hen doa an Aotrou lavaret dre ar profet evelhen : Galvet em euz va mab euz an Ejipt.\n(16) Neuze Herodes, pa velaz ho doa ar majed grêt goab anezhan, a oe en coler vraz ; hag e kassaz tud da laza en Bethlehem hag en he holl vro, an holl vugale a zaou vloaz hag izeloc’h, hervez an amzer m’hen doa goulennet gant preder digant ar majed. (17) Neuze e oe accomplisset ar pez a oa bet lavaret dre ar profet Jeremias : (18) Klevet a zo bet en Rama criadennou, hirvoudou, gwelvan ha klemmou braz : Rachel o wela d’he bugale ; ha na felle ket dezhi beza consolet, abalamour n’emaint mui.\n(19) Mes pa oe marô Herodes, setu, eun êl a-berz an Aotrou en em ziskouezaz dre eun huvre da Josef, en Ejipt, o lavaret : (20) Sav, kemer ar bugel bihan hag he vam, ha distro da vro Israel ; rag ar re a glaske lemmel he vuez digant ar bugel a zo marô. (21) Josef eta, o veza savet, a gemeraz ar bugel hag he vam, hag a zeuaz en douar Israel. (22) Mes, pa glevaz e oa Arkelaüs o rên er Jude e plas he dad Herodes, hen doe aoun da vond d’y, hag o veza bet avertisset gant Doue dre eun huvre, en em dennaz en costeziou Galile, (23) hag o veza deuet, e choumaz en eur gear galvet Nazaret ; hag evel-se e oe accomplisset ar pez a oa bet lavaret dre ar brofeted: Galvet e vezo Nazaread.\n(1) En deiziou-ze e teuaz Ian ar Badezour, o prezeg en dezert ar Jude, (2) hag o lavaret : En em gonvertissit, rag rouantelez an envou a zo tost. (3) Rag hennes eo an hini a behini hen deuz komzet ar profet Izaias, pa lavaraz : Mouez an hini a gri en dezert : Preparit hent an Aotrou : lakit eün he wenojennou.\n(4) Hogen, ar Ian-ze hen doa he zae a vleô kanval, hag eur gouriz lêr en-dro d’he groazel ; hag he voued a oa kileien-raden ha mêl gwez.\n(7) Mes o velet kalz a Farizianed hag a Saduseed o tond d’he vadiziant, hen a lavaraz dezhe : Raç an aered-viber ! piou hen deuz desket deoc’h tec’hel rag ar goler da zond ? (8) Grit eta frouez hag a gonven d’ar gonversion. (9) Ha na sonjit ket lavaret enoc’h hoc’h-unan : Beza hon deuz Abraham da dad ; rag me a lavar deoc’h, ec’h hell Doue sevel euz ar vein-ze bugale da Abraham. (10) Hag ar vouc’hal a zo dija lakeat ouz grizien ar gwez ; pep gwezen eta ha na ro ket a frouez mâd a vez troc’het ha taolet en tân. (11) Evidoun-me a vadez ac’hanoc’h en dour evit ar gonversion ; mes an hini a zeu var va lerc’h a zo galloudussoc’h egedoun, ha n’oun ket dign da zougen dezhan he voutou ; hen ho padezo er Spered-Santel hag en tân. (12) He groe a zo ganthan en he zorn, hag e netaio ervad he leur, hag e tastumo he winiz er c’hreniel ; mes lakaad a rai ar pell da zevi en eun tân ha na varvo ket. (13) Neuze Jesus a zeuaz euz a C’halile d’ar Jourdan, da gavout Ian, evit beza badezet ganthan. (14) Mes Ian na felle ket dezhan he vadezi, hag a lavare : Me em euz ezom da veza badezet ganez, hag e teuez d’am c’havout ! (15) Ha Jesus, en eur respont, a lavaraz dezhan : Na stourm ket ouzin evit breman ; rag evel-se eo e tere ouzomp accomplissa peb justis. Neuze ne stourmaz ken outhan. (16) Ha goude ma oa bet badezet Jesus, e savaz rag-tal euz an dour, ha setu an envou en em zigoraz dezhan, hag e velaz Spered Doue o tisken evel eur goulm hag o tond varnezhan. (17) Ha setu eur vouez euz an envou, hag a lavaraz : He-man eo va mab muia-karet, e pehini em euz lakeat va holl joa.\n(1) Neuze Jesus a oe kasset gant ar Spered ebarz an dezert evit beza tentet gant an diaoul. (2) Ha goude m’hen doe iunet daou-ugent devez ha daou-ugent nosvez, hen doe naoun. (3) Hag an tentatour, o veza tosteat outhan, a lavaraz : Mar d’oud Mab Doue, lavar ma teui ar vein-ze da veza bara. (4) Mes Jesus o respont a lavaraz : Scrivet eo : N’eo ket gant bara hep-ken e vevo an den, mes gant pep ger a zeu euz a c’henou Doue. (5) Neuze an diaoul hen kassaz er gear zantel, hag a lekeaz anezhan var lein an templ ; (6) hag a lavaraz dezhan : Mar d’oud Mab Doue, en em daol d’an traon ; rag scrivet eo : Gourc’hemen a rai d’he elez divar da ben, hag e tougint ac’hanoud etre ho daouarn, gant aoun na stokfez da droad ouz eur mean-benag. (7) Jesus a lavaraz dezhan : Scrivet eo ive: Na denti ket an Aotrou da Zoue. (8) An diaoul a gassaz anezhan c’hoas var eur menez huel meurbed, hag a ziskouezaz dezhan holl rouantelezou ar bed hag ar gloar anezhe ; (9) hag e lavaraz dezhan : An holl draou-ze a roin d’id, mar en em brosternez d’am adori. (10) Neuze Jesus a lavaraz dezhan : Tec’h kuit, Satan ; rag scrivet eo : An Aotrou da Zoue a adori, hag hen hep-ken a zervichi. (11) Neuze an diaoul a lezaz anezhan; ha setu ma teuaz elez hag a zervichaz anezhan.\n(12) Hogen Jesus, o veza klevet e oa bet lakeat Ian er prizon, en em dennaz en Galile. (13) Hag o veza kuiteet Nazaret, e teuaz da choum e Cafarnaüm, kear arvorec, var harzou Zabulon ha Neftali ; (14) hag evel-se e oe accomplisset ar pez a oa bet lavaret evel-hen dre ar profet Izaias : (15) Douar Zabulon ha douar Neftali, var hent ar môr, en tu-all d’ar Jourdan, Galile ar Jentiled ! (16) Ar bobl a oa azezet en devalijen, he deuz gwelet eur sclerijen vraz ; hag en em zavet eo ar sclerijen var ar re a oa azezet en bro hag en skeud ar marô.\n(17) Adaleg neuze Jesus a gommansaz da brezeg ha da lavaret : En em gonvertissit, rag rouantelez an envou a zo tost. (18) Ha Jesus, en eur vale a-hed môr Galile, a velaz daou vreur, Simon, a c’halver Per, hag Andre he vreur, o teurel ho rouejou er môr ; rag pesketerien e oant. (19) Hag e lavaraz dezhe : Deut var va lerc’h, ha me a raio ac’hanoc’h pesketerien tud. (20) Hag int rag-tal, o lezel ho rouejou, a heuliaz anezhan. (21) Hag ac’hane o vond araog, e velaz daou vreur all, Jakes, mab Zebede, ha Ian he vreur, en eur vag, gant Zebede ho zad, o tressa ho rouejou, hag e c’halvaz anezhe. (22) Hag int rag-tal, o lezel ar vag hag ho zad, a heuliaz anezhan.\n(23) Ha Jesus az ea dre an holl C’halile, o kelen en ho zinagogou, hag o prezeg aviel rouantelez Doue, hag o iac’haad kement klenved, ha kement infirmite a oa e-touez ar bobl. (24) Hag ar vrud anezhan a ieaz dre an holl Siri ; hag e tigassent dezhan an holl dud klanv ha dalc’het gant meur a glenved hag a wall-boan, hag ar re dalc’het gant an drouk-spered, hag ar re loarec, hag ar re baralitic ; hag hen a iac’hae anezhe. (25) Ha mareadou braz a dud a heuliaz anezhan euz a C’halile, hag euz a Zecapolis, euz a Jerusalem, euz ar Jude, hag euz an tu-all d’ar Jourdan.\n(1) Hogen, o velet ar bobl, Jesus a bignaz var eur menez ; hag o veza azezet, he ziskibien a dostaaz outhan. (2) Hag o tigeri he c’henou, e kelenne anezhe, en eur lavaret :\n(3) Eürus ar re baour er spered ; rag rouantelez an envou a zo dezhe. (4) Eürus ar re a zo er glac’har ; rag consolet e vezint. (5) Eürus ar re dous ; rag int a herito deuz an douar. (6) Eürus ar re ho deuz naoun ha sec’hed euz ar justis ; rag int a vezo rassaziet. (7) Eürus ar re drugarezus ; rag int a gavo trugarez. (8) Eürus ar re bur a galon; rag int a velo Doue. (9) Eürus an dud a beoc’h ; rag int a vezo galvet bugale Doue. (10) Eürus ar re a zo persecutet abalamour d’ar justis ; rag rouantelez an envou a zo dezhe. (11) Eürus e vefet pa zeui an dud da ober rebechou deoc’h, d’ho persecuti, ha da lavaret e-gaou pep seurt droug a-enep deoc’h, abalamour d’in ; (12) en em laouenait ha tridit gant ar joa, rag ho recompans a vezo braz en envou ; rag evel-se eo ho deuz persecutet ar brofeted a zo bet araog deoc’h.\n(13) C’houi eo holen an douar ; mes mar koll an holen he vlaz, gant petra e vezo hen sallet ? N’eo mui mâd da netra, nemed da veza taolet er meaz, ha da veza mac’het gant treid an dud. (14) C’houi a zo sclerijen ar bed : eur gear diazezet var eur menez na hell ket beza kuzet ; (15) ha ne alumer ket eur c’houlaouen evit he lakaad dindan eur boezel, mes var eur c’hantoleur, hag e ro sclerijen d’ar re holl a zo en ti. (16) Ra sclerio evel-se ho sclerijen dirag an dud, evit ma velint ho mâd-oberou, ha ma c’hlorifiint ho Tad pehini a zo en envou. (17) Na sonjit ket e ven deuet evit diskar al lezen pe ar brofeted ; n’oun ket deuet evit diskar, mes evit accomplissa. (18) Rag e gwirionez hen lavaran deoc’h, bete ma vezo tremenet an env hag an douar, na dremeno euz al lezen eur iota hep-ken pe eur poentic euz a eul lizeren, ken na vezo accomplisset holl. (19) Piou-benag eta a doro unan euz ar bihana euz ar gourc’hemenou-man, hag a gelenno evel-se d’an dud, a vezo galvet ar bihana en rouantelez an envou ; mes piou-benag ho grai hag ho desko d’ar re all, hennes a vezo galvet braz en rouantelez an envou. (20) Rag me a lavar deoc’h : Ma n’ez a ket ho chustis dreist hini ar Scribed hag ar Farizianed, na antreot ket en rouantelez an envou.\n(21) Klevet hoc’h euz eo bet lavaret d’ar re goz : Na lazi ket; ha piou-benag a lazo a vezopunis- sabl dre ar barnerien. Hogen me a lavardeoc’h 22 penaos piou-benag en em laka en coler ouzhe vreur, hep caoz, a vezo punissabl dre an tribunal ; ha piou-benag a lavaro d’he vreur: Raka (den neant), a vezo punissabl dre ar c’honseil ; hag an hini a lavaro dezhan : Diot, a vezo punissabl dre dân an ifern. (23) Rag-se mar digassez da offrans d’an aoter, ha mar teu sonj d’id eno hen deuz da vreur eun dra-benag en da enep, (24) lez eno da offrans dirag an aoter, ha kea da genta d’en em reconcilia gant da vreur; ha neuze, deuz hag offr da offrans. (25) En em laka a-unvan hep-dale gant da enebour, epad ma’z oud en hent ganthan, gant aoun na zeufe da livra ac’hanoud d’ar barner, hag he-man da vinistr ar justis, ha na vez taolet er prizon. (26) E gwirionez hen lavaran did, na zeui ket er meaz ac’hane, ken az pezo paeet an diveza liard.\n(27) Klevet hoc’h euz eo bet lavaret d’ar re goz : Na ri ket a avoultriach. (28) Mes me a lavar deoc’h penaos kement hini hag a zell ouz eur vaouez gant c’hoantegez anezhi, hen deuz dija grêt avoultriach ganthi en he galon. (29) Mar ra d’id da lagad deô kweza er pec’hed, difram anezhan, hag hen taol kuit pell diouzid ; rag gwell eo d’id koll unan euz da izili, eget na ve taolet da gorf holl en ifern. (30) Mar ra d’id da zorn deô kweza er pec’hed troc’h-hen hag hen taol kuit pell diouzid ; rag gwell eo d’id koll unan euz da izili, eget na ve taolet da gorf holl en ifern.\n(31) Lavaret eo bet ive : Piou-benag a gasso kuit he vreg, a ranko rei dezhi eur scrid a zivors. (32) Mes me a lavar deoc’h penaos piou-benag a gasso kuit he vreg, nemed evit avoultriach e ve, a ra dezhi avoultri ; ha piou-benag a zimezo d’ar vreg kasset kuit, a ra avoultriach.\n(33) Klevet hoc’h euz c’hoas eo bet lavaret d’ar re goz : Na doui ket en faoz, mes derc’hel a ri e-kenver Doue d’al le az pezo grêt. (34) Mes me a lavar deoc’h : Na douit ket a-grenn, na dre an env, rag trôn Doue eo ; (35) na dre an douar, rag scabel he dreid eo ; na dre Jerusalem, rag kear ar Roue braz eo. (36) Na dou ket ken neubeut dre da ben ; rag na hellez ket ober da eur vleven beza gwenn pe zu. (37) Mes ra vezo ho ker: ia, ia, nann, nann ; rag kement a lavarer ouz-pen a zeu euz an drouk-spered.\n(38) Klevet hoc’h euz eo bet lavaret : Lagad evit lagad, ha dant evit dant. (29) Mes me a lavar deoc’h : Na stourmit ket ouz an hini drouk ; mes mar sko unan-benag ac’hanoud var da jod deô, tro e-ben ive outhan. (40) Ha mar fell da unan-benag ober proces ouzid ha kemeret da zae, lez c’hoas da vantel ganthan. (41) Ha piou-benag a oblijo ac’hanoud da vond eul leô ganthan, kea diou. (42) Ro d’an neb a c’houlen diganez, ha na dro ket kein d’an hini a fell dezhan empresta diganez.\n(43) Klevet hoc’h euz eo bet lavaret : Karoud a ri da nessa, hag e kasai da enebour. (44) Mes me a lavar deoch : Karit hoc’h enebourien, bennigit ar re a daol malloz varnoc’h ; grit vâd d’ar re ho deuz kas ouzoc’h, ha pedit evit ar re a outrach hag a bersecut ac’hanoc’h ; (45) evit ma veot bugale ho Tad pehini a zo en envou ; rag hen a ra d’he heol sevel var ar re fall ha var ar re vâd, hag a ra d’ar glaô kweza var ar re just ha var ar re injust. (46) Rag mar na garit nemed ar re ho kâr, pe seurt recompans ho pezo-hu ? Ar bublicaned ha na reont-hi ket ive kement-se ? (47) Ha mar na zigemerit nemed ho preudeur, petra a rit-hu dreist ar re all ? Ar bublicaned ho-unan ha na reont-hi ket ive kement-se ?\n(48) Bezit eta parfet, evel ma’z eo parfet ho Tad pehini a zo en envou.\n(1) Likit evez na rafac’h hoc’h aluzen dirag an dud, evit beza gwelet ganthe ; anez n’ho pezo ket a recompans digant ho Tad pehini a zo en envou. (2) Rag-se pa ri aluzen, na laka ket sôn an drompil en da raog, evel ma ra an hipocrited er sinagogou hag er ruiou, evit beza meulet gant an dud. (3) E gwirionez hen lavaran deoc’h, receô a reont ho recompans. Mes pa rez aluzen, gra ma na ouezo ket da zorn kleiz ar pez a ra da zorn deô ; (4) evit ma vezo da aluzen grêt e-kuz ; ha da Dad pehini a vel an traou kuzet, hen rento d’id dirag an holl.\n(5) Ha pa bedi, na ra ket evel an hipocrited; rag int a gâr pedi en ho za er sinagogou hag en corn ar ruiou, evit beza gwelet gant an dud. E gwirionez hen lavaran deoc’h, receô a reont ho recompans. (6) Mes te, pa bedez, antren en da gambr, hag o veza serret an nor, ped da Dad pehini a zo el lec’h secret-se ; ha da Dad pehini a vel er secret, hen rento d’id dirag an holl. (7) Hogen, pa bedit, n’en em zervichit ket a adlavariou didalvez, evel ma ra ar baianed ; rag int a gred eo dre galz a gomzou e vezint selaouet. (8) Na vezit ket eta henvel outhe ; rag ho Tad a oâr petra hoc’h euz ezom, araog ma c’houlennit diganthan.\n(9) C’houi eta pedit evel-hen : Hon Tad pehini a zo en envou, da hanô bezet santifiet ; (10) deuet da rouantelez ; da volontez bezet grêt var an douar evel en env ; (11) ro deomp hirio hor bara pemdeziec ; (12) pardon deomp hon pec’hejou, evel ma pardonomp ive d’ar re ho deuz hon offanset ; (13) ha n’hon lez ket da gweza en dentation; mes delivr ac’hanomp diouz an droug. Rag d’id eo ar rouantelez, ar galloud, hag ar gloar da viken. Amen!\n(14) Rag mar pardonit d’an dud ho offansou, ho Tad celestiel a bardono ive deoc’h. (15) Mes mar na bardonit ket d’an dud ho offansou, ho Tad na bardono ket ken neubeut deoc’h hoc’h offansou.\n(16) Ha c’hoas pa iunit, na rit ket eur min trist, evel an hipocrited ; rag kemer a reont eur visach strujet fall, evit diskouez d’an dud e iunont. E gwirionez hen lavaran deoc’h, receô a reont ho recompans. (17) Mes te, pa iunez, eôl da ben ha gwalc’h da visach ; (18) evit na vezo ket gwelet gant an dud emoud o iun, mes gant da Dad hep-ken pehini a zo el lec’h secret ; ha da Dad pehini a vel er secret, hen rento d’id dirag an holl.\n(19) Na zastumit ket a denzoriou evidoc’h var an douar, e pelec’h e vez kollet pep tra gant ar prenved hag ar merkl, hag e pelec’h e teu al laeron da doulla, hag e laeront ; (20) mes dastumit tenzoriou evidoc’h en env, e pelec’h na vez kollet netra, na gant ar prenved, na gant ar merkl, hag e pelec’h ne doul ket al laeron, ha ne laeront ket ; (21) rag el lec’h ma eman da denzor, eno e vezo ive da galon.\n(22) Sclerijen ar c’horf eo al lagad : rag-se mar d’eo sclêr da lagad, da holl gorf a vezo scleri jennet ; (23) mes mar d’eo fall da lagad, da holl gorf a vezo teval. Mar d’eo eta tevalijen ar sclerijen a zo enoud, peger braz an devalijen-ze !\n(24) Den e-bed na hell servicha daou vestr ; rag, kasaad a rai unan, hag e karo egile ; pe en em attacho ouz unan, hag e tisprijo egile. Na hellit ket servicha Doue ha Mammon. (25) Abalamour da ze hen lavaran deoc’h : Na vezit ket en sourci evit ho puez, petra a zebrot, ha petra a evot ; nag evit ho corf, petra a wiskot. Ha n’ed eo ket ar vuez muioc’h eged ar boued, hag ar c’horf muioc’h eged an dillad ? (26) Sellit ouz lapoused an env ; rag ne hadont ket, ne vedont ket, ha ne zastumont ket er c’hreunielou, koulskoude ho Tad celestiel a vâg anezhe. Ha n’och-hu ket kalz talvoudusoc’h egethe ?\n(27) Ha piou ac’hanoc’h-hu gant he zourci a helfe creski he vent euz a eun ilinad hep-ken ? (28) Ha perag oc’h-hu en sourci divarben ar wiskamant ? Deskit penaos e cresk lili ar parcou; na labouront ket, na nezont ket. (29) Koulskoude me a lavar deoc’h penaos Salomon he-unan, en he holl c’hloar, n’eo ket bet gwisket evel unan anezhe. (30) Mar gwisk eta Doue er giz-se yeot ar parcou, pehini a zo hirio, hag avezo varc’hoas taolet er forn, ha na wisko-hen ket ac’hanoc’h-hu kalz kentoc’h ô tud a neubeud a feiz? (31) Na vezit ket eta en sourci, o lavaret : Petra a zebrimp-ni ? pe, petra a evimp-ni ? pe, gant petra en em wiskimp-ni ? (32) Rag ar baianed eo a glask an holl draou-ze ; hag ho Tad celestiel a oâr hoc’h euz ezom euz an holl draou-ze. (33) Mes klaskit da genta rouantelez Doue hag he justis, hag an holl draou-ze a vezo roet deoc’h ouzpen. (34) Rag-se na vezit ket en sourci gant an deiz varlec’h ; rag an deiz varlerc’h hen devezo soagn euz ar pez a zell outhan. Da bep devez ez eo awalc’h he boan.\n(1) Na varnit ket, evit na veot ket barnet; (2) rag diouz ar varn ma varnit e veot barnet ; ha diouz ar muzur ma vuzurit e vezo muzuret deoc’h. (3) Ha perag e sellez-te ouz ar blouzen en lagad da vreur, ha na velez ket an treust a zo en da lagad da-unan ? (4) Pe c’hoas penaos e leverez-te d’az preur : Lez ac’hanoun da lemmel ar blouzen euz da lagad, ha setu eun treust en da lagad da unan ? (5) Hipocrit ! lam da genta an treust euz da lagad da-unan, ha neuze e veli penaos lemmel ar blouzen euz a lagad da vreur. (6) Na roit ket an traou zantel d’ar chass, ha na daolit ket ho perlez dirag ar moc’h, gant aoun na zeufent d’ho flastra dindan ho zreid, ha na zistrofent evit ho tiframma. (7) Goulennit, hag e vezo roet deoc’h ; klaskit, hag e kefot ; skoit, hag e vezo digoret deoc’h. (8) Rag piou-benag a c’houlen, a receô ; hag an hini a glask, a gav, ha d’an hini a sko, e vez digoret. (9) Ha piou eo an den ac’hanoc’h-hu, mar goulen he vab bara diganthan, a ro dezhan eur mean ? (10) Ha mar goulen eur pesk, a ro dezhan eur serpant ? (11) Mar gouzoc’h eta, evidoc’h da veza fall, rei traou mâd d’ho pugale, pegement mui ho Tad pehini a zo en envou, na roi-hen ket traou mâd d’ar re ho goulen diganthan ! (12) Grit eta d’an dud kement tra a garfac’h e rafent deoc’h ; rag se eo al lezen hag ar brofeted.\n(13) Antreit dre an nor striz ; rag ledan eo an nor ha frank an hent a gas d’ar gollidigez, ha kalz a dud a ia dre eno. (14) Rag henk eo an nor ha striz eo an hent a gas d’ar vuez, ha neubeud a dud a gav anezhan. (15) Diwallit ouz ar fals-pro-feted, pere a zeu d’ho kavout en gwiskamant denved, mes pere a zo en diabarz bleizi scrapus. (16) Ho anaoud a reot diouz ho frouez. Daoust ha dastum a rer rezin divar spern, pe fiez divar askol ? (17) Evel-se pep gwezen vâd a zoug frouez mâd ; mes eur wezen fall a zoug frouez fall. (18) Eur wezen vâd na hell ket dougen frouez fall, nag eur wezen fall dougen frouez mâd. (19) Pep gwezen ha na ro ket a frouez mâd a vez troc’het ha taolet en tân. (20) Ho anaoud a reot eta diouz ho frouez.\n(21) Kement hini a lavar d’in : Aotrou ! Aotrou ! na antreo ket en rouantelez an envou ; mes an hini a ra bolontez va Zad pehini a zo en envou. (22) Kalz a lavaro d’in en deiz-se : Aotrou ! Aotrou ! ha n’hon euz-ni ket profetiset en da hanô ? Ha n’hon euz-ni ket kasset kuit an drouk-sperejou en da hanô ? Ha n’hon euz-ni ket grêt kalz a viraclou en da hanô ? (23) Neuze e livirin dezhe sclêr : (24) Biskoas n’em euz hoc’h anavezet ; it kuit diouzin, c’houi pere en em ro d’ar fallentez.\n(24) Piou-benag eta a glev ar c’homzou-man a lavaran, hag ho laka en pratic, a gomparachin ouz eun den fûr hag hen deuz savet he di var ar roc’h ; (25) hag ar glaô a gwezaz, an debordamant a zeuaz, hag an avelou a c’houezaz, hag en em daolaz var an ti-ze ; n’eo ket bet kwezet, abalamour ma oa fontet var ar roc’h. (26) Mes piou-benag a glev ar c’homzou-man a lavaran, ha n’ho laka ket en pratic, a vezo comparachet ouz eun den diskiant hag hen deuz savet he di var an treaz ; (27) hag ar glaô a gwezaz, an debor[da]mant a zeuaz, hag an avelou a c’houezaz, hag en em daolaz var an ti-ze ; kwezet eo bet, ha braz eo bet he ziskar.\n(28) Hogen pa hen devoe Jesus peur-lavaret ar c’homzou-man, ar bobl a oe souezet gant he gelennadurez ; (29) rag ho c’helen a rea evel unan hag a oa otorite ganthan, ha n’e ket evel ar Scribed.\n(1) Pa oe diskennet Jesus divar ar menez, eur foul braz a bobl a heuliaz anezhan.\n(2) Ha setu, eun den lôr a zeuaz hag en em brosternaz dirazhan, en eur lavaret : Aotrou, mar fell d’id, ec’h hellez va netaad. (3) Ha Jesus a astennaz he zorn, hag a douchaz anezhan, en eur lavaret : Fellout a ra d’in, bez net. Ha diouc’h-tu e oe neteet euz he lorgnez. (4) Neuze Jesus a lavaraz dezhan : Laka evez na liviri an dra-man da zen ; mes kea, en em ziskouez d’ar beleg, hag offr an donezon gourc’hemenet gant Moises, evit ma vezo kement-se da desteni dezhe.\n(5) Ha Jesus o veza antreet en Cafernaüm, eur c’hantener a zeuaz d’he gavout, o pedi anezhan, hag o lavaret: (6) Aotrou ! va mevel a zo gourvezet er gear klanv gant ar paralizi, hag eman en gwall boan. (7) Ha Jesus a lavaraz dezhan : Mond a rin, hag e iac’hain anezhan. (8) Hag ar c’hantener, o respont, a lavaraz : Aotrou ! n’oun ket dign ec’h antrefez dindan va zoen ; mes lavar eur ger hep-ken, ha va mevel a vezo iac’heet. (9) Rag evidoun-me, petra-benag m’az oun dindan otorite tud-all, em euz dindanoun soudarded, hag e lavaran da unan : Kea, hag ez a ; ha da eun all : Deuz, hag e teu ; ha d’am mevel : Gra an dra-man, hag hen her gra. (10) Pa glevaz Jesus kement-se, e oe souezet, hag e lavaraz d’ar re a heulie anezhan : E gwirionez hen lavaran deoc’h, n’em euz ket kavet eur feiz ker braz, memeus en Israel. (11) Rag-se e lavaran deoc’h e teuio kalz euz ar Zaô-heol hag euz ar C’hus-heol, hag ec’h azezint ouz taol gant Abraham, Isaac ha Jacob, en rouantelez an envou, (12) mes bugale ar rouantelez a vezo taolet en devalijen a ziaveaz ; eno e vezo gwelvan ha skrign-dent. (13) Neuze Jesus a lavaraz d’ar c’hantener : Kea, ha ra vezo grêt d’id evel ma ec’h euz credet ; hag he vevel a oe rentet pare var an heur-ze.\n(14) Ha Jesus, o veza deuet en ti Per, a velaz he vam-gaer var he gwele klanv gant an derzien. (15) Hag hen a douchaz ouz he dorn, hag an derzien a guitaaz anezhi ; hag hi a zavaz, hag a zervichaz anezhe.\n(16) Ha pa oe deuet an abardaez, e oe digasset dezhan kalz hag a oa dalc’het gant drouk-sperejou, hag hen a gassaz kuit an drouk-sperejou dre he c’her ; hag a iac’heaz ive ar re holl a oa klanv ; (17) evit ma vije accomplisset ar pez a oa bet lavaret evel-hen dre ar profet Izaias : Kemeret hen deuz he-unan hon infirmiteou, ha douget hen deuz hor c’hlenvejou.\n(18) Hogen, Jesus, o velet kalz a bobl en-dro dezhan, a c’hourc’hemenaz tremen en tu-all d’ar môr.\n(19) Hag eur Scrib, o tostaad, a lavaraz dezhan : Mestr ! me a heulio ac’hanoud e pe lec’h-benag ma’z i. (20) Ha Jesus a lavaraz dezhan : Al lern ho deuz toullou, ha lapoused an env neiziou ; mes Mab an den n’hen deuz ket a lec’h evit harpa he ben.\n(21) Hag eun all euz he ziskibien a lavaraz dezhan : Aotrou ! lez ac’hanoun da vond da genta da enteri va zad. (22) Mes Jesus a lavaraz dezhan : Heul ac’hanoun, ha lez ar re varô da enteri ho re varô.\n(23) Ha goude m’hen doe pignet er vag, he ziskibien a ieaz var he lerc’h. (24) Ha setu e savaz eun tempest braz var ar môr, en hevelep doare ma oa ar vag goloet a darzou-môr ; mes hen a gouske. (25) Hag he ziskibien a zeuaz, hag e tihunjont anezhan, en eur lavaret : Aotrou, savetâ ac’hanomp, e momp o vond da goll. (26) Hag hen a lavaraz dezhe : Perag hoc’h euz-hu aoun, tud a neubeud a feiz ? Neuze e savaz, hag e c’hourc’hemenaz d’an avelou ha d’ar môr, hag e teuaz eur c’halm braz. (27) Hag an dud-se a oe souezet, hag e lavarent : Pe seurt den eo he- man, ma teu an avelou hag ar môr da zenti outhan ?\n(28) Pa oe erruet en tu-all, en bro ar Jerjezaned, daou zen dalc’het gant drouk-sperejou a zeuaz d’he zialben ; ar re-man, pere a oa deuet er meaz euz ar beziou, a oa ken furius, ken na grede den tremen dre an hent-se ; (29) en em lakaad a rejont da grial, en eur lavaret : Petra a zo etre ni ha te, Jesus, Mab Doue ? ha deuet oud-de aman d’hon tourmanti araog an amzer ? (30) Hogen, beza e oa eur pennad mâd diouthe eur vanden vraz a voc’h o peuri. (31) Hag an drouk- sperejou a bedaz anezhan, en eur lavaret : Mar kassez ac’hanomp kuit, lez ac’hanomp da vond er vanden voc’h-se. (32) Hag hen a lavaraz dezhe : It. Hag o veza sortiet, ez ejont er vanden voc’h ; ha kerkent an holl vanden voc’h a ieaz, var rêd, d’en em deurel d’an traon, er môr, hag e varvjont en doureier. (33) Neuze ar re ho diwalle a dec’haz, hag o veza deuet en kear, e tisclerjont pep-tra, hag ar pez a oa c’hoarvezet gant ar re a oa dalc’het gant an drouk-sperejou. (34) Ar gear holl a zeuaz rag-tal etrezeg Jesus ; ha kerkent ha ma veljont anezhan, her pedjont d’en em denn kuit euz ho bro.\n(1) Jesus, o veza eat er vag, a dreuzaz ar môr, hag a zeuaz en he gear he-unan.\n(9) Hag evel ma’z ea Jesus ac’hane, e velaz eun den hanvet Maze, azezet en bureô ar c’hargou, hag e lavaraz dezhan : Heûl ac’hanoun. Hag e savaz, hag ec’h heuliaz anezhan. (10) Hag evel ma oa Jesus azezet ouz taol en ti Maze, kalz a bublicaned hag a dud a vuez fall a zeuaz, hag en em lakeaz ouz taol gant Jesus ha gant he ziskibien. (11) Pa velaz ar Farizianed kement-se, e leverjont d’he ziskibien : Perag e tebr ho mestr gant ar bublicaned hag an dud a vuez fall ? (12) Jesus, o veza klevet kement-se, a lavaraz dezhe : N’eo ket ar re iac’h ho deuz ezom a vedeusin, mes ar re glanv. (13) Mes it, ha deskit petra a zinifi ar gomz-man : Mizericord a fell d’in, ha n’eo ket sacrifis ; rag n’oun ket deuet evit gervel ar re just d’ar gonversion, mes ar bec’herien.\n(14) Neuze diskibien Ian a zeuaz da gavout Jesus, en eur lavaret : Perag e iunomp alies, ni hag ar Farizianed, ha da ziskibien ne iunont ket ? (15) Ha Jesus a lavaraz dezhe : Ha gallout a ra mignoned ar pried en em glac’hari e-pad ma eman ar pried ganthe ? Mes dond a rai an amzer ma vezo lammet ar pried diganthe, ha neuze e iunint. (16) Den na laka eun tam mezer nevez ouz eur zae goz ; rag dond a rafe an tam nevez da zispen ar zae, hag ar rogaden a vefe gwassoc’h. (17) Na leker ket ken neubeut gwin nevez ebarz barikennou koz ; anez ar barikennou a freuz, ar gwin a red, hag ar barikennou a vez kollet ; mes lakaad a rer ar gwin nevez en barikennou nevez, hag e virer an eil hag egile.\n(18) Pa oa o lavaret kement-se dezhe, eur chef a zinagog a dostaaz, hag en em brosternaz dirazhan, en eur lavaret : Va merc’h a zo o paouez mervel ; mes deuz, astenn da zaouarn varnezhi, hag e vevo. (19) Ha Jesus, o veza savet, a ieaz var he lerc’h gant he ziskibien.\n(20) Hag eur vreg, hag a oa klanv gant an dioada abaoe daouzec vloaz, a dostaaz outhan a-ziadre, hag a douchaz ouz ar bord euz he zae ; (21) rag lavaret a rea enhi he-unan : Mar touchan hep-ken ouz he zae e vezin iac’heet. (22) Mes Jesus, o veza troet hag o sellet outhi, a lavaraz : Va merc’h, kemer courach, da feiz hen deuz da iac’heet ; hag ar vreg-sa a oe iac’heet adaleg an heur-ze.\n(23) Pa oe deuet Jesus en ti ar chef a zinagog, ha pa velaz ar fleüterien hag an dud a rea eun drouz vraz, (24) e lavaraz dezhe : It ac’hann ; rag ar plac’h-iaouank-man n’eo ket marô, mes kousket eo. Hag int a rea goab anezhan. (25) Ha goude ma oa bet kasset an dud-se er meaz, hen a antreaz, hag o veza croget en dorn ar plac’h-iaouank-se, hi a zavaz. (26) Hag ar vrûd euz a gement-se a ieaz dre an holl vro-ze.\n(27) Pa oa Jesus a vond ac’hane, daou zen dall a heuliaz anezhan, en eur grial, hag en eur lavaret : (28) Mab David ! kemer truez ouzomp. Ha pa oe deuet en ti, an dud dall-ze a dostaaz outhan, ha Jesus a lavaraz dezhe : Ha c’houi a gred ec’h hellan-me ober kement-se ? Int a lavaraz dezhan : Ia, Aotrou ! (29) Neuze hen a douchaz ho daou-lagad, en eur lavaret: Ra vezo grêt deoc’h hervez ho feiz. (30) Hag ho daou-lagad a oe digoret ; ha Jesus a zifennaz stard outhe, o lavaret : Diwallit na ouefe den an dra-ze. (31) Mes, o veza eat er meaz, ar re-man a skuliaz ar vrûd anezhan dre an holl vro-ze.\n(32) Hag evel ma oant o vond er meaz, e oe digasset dezhan eun den mûd, dalc’het gant eun drouk-spered. (33) Ha pa oe kasset kuit an drouk-spered, an den mûd a gomzaz. Hag ar bobl a oe souezet, hag e lavarent : Biskoas n’eo bet gwelet kemend all en Israel. (34) Mes ar Farizianed a lavare : Dre brins an drouk-sperejou eo e kas kuit an drouk-sperejou.\n(35) Ha Jesus az ea tro-var-dro dre an holl geariou hag ar villajennou, o kelen en ho zinagogou, hag o prezeg aviel rouantelez Doue, hag o iac’haad an holl glenvejou hag an holl infirmiteou e-touez ar bobl. (36) Hag o velet an holl bobl-ze, hen doe truez outhe, abalamour ma oant skuiz ha dianket, evel denved hep pastor. (37) Neuze e lavaraz d’he ziskibien : An eôst a zo braz, mes al labourerien a zo neubeud anezhe. (38) Pedit eta Aotrou an eôst da gas labourerien en he eôst.\n(1) Jesus, o veza galvet d’he gavoud he zaouzec diskibl, a roaz dezhe galloud var ar sperejou impur, d’ho c’has kuit, ha da iac’haad an holl infirmiteou.\n(2) Hogen, setu aman hanoiou an daouzec abostol : Ar c’henta, Simon, a c’halver Per, hag Andre he vreur ; Jakes, mab Zebede, ha Ian he vreur ; (3) Philip, ha Bartelemi ; Tomas, ha Maze ar publican ; Jakes, mab Alfe, ha Lebbe, les-hanvet Tadde ; Simon ar C’hananead, ha Judas Iscariot, an hini a drahissaz Jesus.\n(5) Jesus a gassaz an daouzec-ze, goude beza kemennet dezhe, en eur lavaret : Na’z it ket etrezeg ar Jentiled, ha na antreit ket en hini euz a geariou ar Samaritaned ; (6) mes it kentoc’h etrezeg an denved kollet a di Israel. (7) Hag en eur vond, prezegit, ha livirit : Rouantelez an envou a zo tost. (8) Iac’hait ar re glanv, netait ar re lor, resussitit ar re varô, kassit kuit an drouk-sperejou. Recevet oc’h euz evit netra, roit evit netra. (9) Na gemerit nag aour, nag arc’hant, na moneiz en ho kouriz ; (10) na zac’h evit ho peach, na diou zae, na boutou, na baz ; rag al labourer a zo dign euz he voued. (11) Hag e pe kear pe villajen-benag ma’z eot, goulennit piou a zo dign enhi ; ha choumit eno bete m’az eot kuit. (12) Ha pa antreot en eun ti-benag, saludit-hen. (13) Ha mar d’eo dign an ti a gement-se, ra zeui ho peoc’h varnezhan ; mes mar n’ed eo ket dign, ra zistroio ho peoc’h deoc’h. (14) Ha piou-benag ha n’ho recevo ket, ha na zelaouo ket ho komzou, pa’z eot kuit euz an ti-ze, pe euz ar gear-ze, hijit ar boultren euz ho treid. (15) E gwirionez hen lavaran deoc’h, eassoc’h e vezo da zouar Sodom ha Gomor en deiz ar varn eged d’ar gear-ze.\n(16) Setu, e kassan ac’hanoc’h evel denved e- kreiz ar bleizi ; bezit eta prudant evel an aered, ha dizroug evel koulmed. (17) Mes diwallit ouz an dud ; rag ho livra a raint d’an tribunaliou, hag 18 e lakint ho skourjeza er sinagogou ; ha kasset e veot dirag ar gouarnerien, ha dirag ar rouane, abalamour d’in, evit beza da desteni dezhe ha d’an nationou. (19) Mes pa livrint ac’hanoc’h, n’en em likit ket en poan, na penaos na petra a leverot ; rag roet e vezo deoc’h var an heur-ze ar pez ho pezo da lavaret. (20) Rag n’eo ket c’houi eo a gomzo, mes Spered ho Tad eo a gomzo enoc’h. (21) Hogen, ar breur a livro he vreur d’ar marô, hag an tad he vugel ; hag ar vugale a zavo a-enep ho zadou hag ho mamou, hag ho lakaint da vervel. (22) Ha c’houi a vezo kaseet gant an holl, abalamour d’am hanô ; mes an hini a gendalc’ho beteg ar fin, hennes a vezo salvet. (23) Hogen, pa bersecutint ac’hanoc’h en eur gear, tec’hit da eun all ; rag e gwirionez hen lavaran deoc’h, n’ho pezo ket echuet mond dre holl geariou Israel, na vezo deuet Mab an den.\n(24) An diskibl n’eo ket huelloc’h eged he vestr, nag ar mevel huelloc’h eged he aotrou. (25) Awalc’h eo d’an diskibl beza evel he vestr, ha d’ar mevel beza evel he aotrou. Mar ho deuz galvet pen an tiegez Beelzebul, pegement mui ne chalvint-hi ket tud he di ? (26) N’ho pezet ket eta a aoun rag-he ; rag n’euz netra a c’holoet, ha na vezo dizoloet, ha netra a guzet, ha na vezo gouezet. (27) Ar pez a lavaran deoc’h en devalijen livirit-hen er sclerijen ; hag ar pez a lavaran deoc’h en ho skouarn, prezegit-hen var an toennou. (28) Ha n’ho pezet ket a aoun rag ar re a laz ar c’horf ha na hellont ket laza an ene ; mes ho pezet aoun kentoc’h rag an hini a hellkollhag anene hag ar c’horf en ifern. (29) Ha na verzer ket daou golvan evit eul liard ? Koulskoude hini anezhe na gwezo d’an douar hep bolontez ho Tad. (30) Ar bleô memeus euz ho pen a zo countet holl. (31) N’ho pezet ket eta a aoun ; c’houi a dalv muioc’h eged kalz a c’holvaned. (32) Piou-benag eta a anzavo ac’hanoun dirag an dud, me a anzavo anezhan ive dirag va Zad, pehini a zo en envou. (33) Mes piou-benag a nac’ho ac’hanoun dirag an dud, me a nac’ho ive anezhan dirag va Zad, pehini a zo en envou.\n(34) Na zonjit ket e ven deuet da zigas ar peoc’h var an douar ; n’oun ket deuet da zigas ar peoc’h, mes ar c’hleze. (35) Rag deuet oun da lakaad en dizunvan ar mab gant he dad, hag ar verc’h gant he mam, hag ar verc’h-kaer gant ar vam-gaer. (36) Hag an den hen devezo evit enebourien tud he di he-unan. (37) An neb a gâr tad pe vam en tu-all d’in n’eo ket dign ac’hanoun ; hag an neb a gâr mab pe verc’h en tu-all d’in, n’eo ket dign ac’hanoun ; (38) hag an neb na gemer ket he groaz, ha n’am heûl ket, n’eo ket dign ac’hanoun. (39) An neb hen devezo miret he vuez, he c’hollo ; mes an neb hen devezo kollet he vuez abalamour d’in, a gavo anezhi.\n(40) An neb a receô ac’hanoc’h, a receô ac’hanoun ; hag an neb am receô, a receô an hini hen deuz va digasset. (41) An neb a receô eur profet, en hanô a brofet, hen devezo recompans eur profet ; hag an neb a receô eun den just, en hanô a zen just, hen devezo recompans eun den just. (42) Ha piou-benag hen devezo roet da eva eur verennad dour iên hep-ken da unan euz ar re vihan-man, abalamour ma’z eo diskibl d’in, e gwirionez hen lavaran deoc’h, na gollo ket he recompans.\n(1) Pa hen doe Jesus echuet da rei ar gourc’hemenou-man d’he zaouzec diskibl, ez eaz ac’hane da gelen ha da brezeg en ho c’heariou.\n(2) Hogen, Ian, o veza klevet komz er prizon euz a oberou ar C’hrist, a gassaz daou euz he ziskibien da lavaret dezhan : (3) Ha te eo an hini a dle dont, pe dleoud a reomp-ni gortoz eun all ? (4) Ha Jesus a respontaz hag a lavaraz dezhe : It, ha livirit da Ian ar pez a glevit hag a velit : (5) Ar re dall a vel, ar re gam a vale, ar re lôr a zo neteet, ar re vouzar a glev, ar re varô a resussit, hag an aviel a zo prezeget d’ar re baour. (6) Eürus eo an hini n’en em scandalizo ket abalamour d’in.\n(7) Evel ma’z eant kuit, Jesus a gommansaz lavaret d’ar bobl divarben Ian : Da velet petra oc’h-hu eat en dezert ? Eur gorzen hijet gant an avel ? (8) Mes da velet petra oc’h-hu eat ? Eun den gwisket gant dillad kaer ? Setu, ar re a zoug dillad kaer a choum en tiez rouane. (9) Petra eta oc’h-hu eat da velet ? Eur profet ? Ia, a lavaran deoc’h, ha mui eged eur profet. (10) Rag hennes eo an hini divarben pehini eo scrivet : Setu, e kassan va c’hannad dirag da faç, da brepari an hent en da raog. (11) E gwirionez hen lavaran deoc’h, e-touez ar re a zo ganet divar groagez, n’eo bet savet hini brassoc’h eged Ian ar Badezour ; koulskoude, an hini distera en rouantelez an envou a zo brassoc’h egethan. (12) Mes abaoe amzer Ian ar Badezour bete vreman, rouantelez an envou a vez kemeret dre fors, hag an dud violant eo a gemer anezhi. (13) Rag an holl brofeted hag al lezen ho deuz profetiset beteg Ian. (14) Ha mar fell deoc’h va c’hredi, 14 hen eo an Elias-se a dlie dont. (15) Ra zelaouo an neb hen deuz diou-skouarn da glevet. (16) Mes ouz petra e comparachin-me ar generation-man ? Henvel eo ouz bugaie azezet er plasennou public, hag a gri d’ho c’hamaraded, (17) en eur lavaret : Sônet hon euz deoc’h gant ar fleüt, ha n’hoc’h euz ket danset ; kanet hon euz hirvoudou deoc’h, ha n’hoc’h euz ket skuliet a zaelou. (18) Rag Ian a zo deuet, hep na dibri nag eva ; hag e leveront : Eun drouk-spered azo enhan. (19) Mab an den a zo deuet, o tibri hag oc’h eva ; hag e leveront : Setu eun debrer hag eun ever, eur mignon d’ar bublicaned, ha d’ar bec’herien. Mes ar furnez a zo bet justifiet gant he bugale.\n(20) Neuze hen a gommansaz ober rebechou d’ar c’heariou en pere hen doa grêt an darnvuia euz he viraclou, abalamour n’ho doa ket en em gonvertisset. (21) Malheur d’id, Korazin ! malheur d’id Betsaida ! râg ma vije bet grêt en Tir hag en Sidon ar miraclou a zo bet grêt enoc’h, pell zo e vijent en em gonvertisset en eur gemer ar zac’h hag al ludu. (22) Rag-se hen lavaran deoc’h : Eassoc’h e vezo da Dir ha da Sidon en deiz ar i varn eged deoc’h-hu. (23) Ha te, Cafarnaüm, pehini a zo bet savet beteg an env, a vezo izeleet beteg an ifern ; rag ma vije bet gret en Sodom ar miraclou a zo bet grêt enoud, e vije c’hoas hirio en he za. (24) Rag-se hen lavaran deoc’h, eassoc’h e vezo da zouar Sodom en deiz ar varn eged d’id.\n(25) En amzer-ze Jesus a lavaraz: Da veuli a ran, ô Tad, Aotrou an env hag an douar, dre ma ec’h euz kuzet an traou-man ouz ar re fûr hag ar re wiziec, ha ma ec’h euz ho discleriet d’ar vugale vihan. (26) Ia, ô Tad, rag evel-se eo bet kavet mâd ganez.\n(27) Pep tra a zo bet roet d’in gant va Zad ; ha den na anaô ar Mab nemed an Tad ; ha den na anaô an Tad nemed ar Mab, hag an hini da behini e vezo bet plijet gant ar Mab hen rei da anaoud.\n(28) Deûd d’am c’havout, c’houi holl pere a zo skuiz ha bec’hiet, ha me ho soulajo. (29) Kemerit va ieô varnoc’h, ha deskit ganen, rag me a zo dous hag humbl a galon, hag e kevfot ar repos d’hoc’h eneou ; (30) rag va ieô a zo eazet, ha va beac’h a zo skanv.\n En amzer-ze Jesus a dremene adreuz an ed en deiz ar sabbat ; hag he ziskibien, o veza m’ho devoa naoun, en em lekeaz da denna pennou ed ha d’ho dibri. (2) Ar Farizianed, o velet kement-se, a lavaraz dezhan : Setu da ziskibien oc’h ober ar pez n’eo ket permetet da ober da zeiz ar sabbat. (3) Mes hen a lavaraz dezhe: N’hoc’h euz-hu ket lennet ar pez a reaz David, pa hen doe naoun, hen hag ar re a oa assambles ganthan, (4) penaos ec’h antreaz en ti Doue, hag e tebraz ar baraou consacret da Zoue, pere ne oa permetet ho dibri, na dezhan, na d’ar re a oa ganthan, nemed d’ar veleien hepken ? (5) Pe c’hoas, n’hoc’h euz-hu ket lennet el lezen, penaos en deiziou ar sabbat, ar veleien a dor ar sabbat, en templ, hag a choum koulskoude divlam ? (6) Mes, hen lavaret a ran deoc,h, beza ez euz aman unan hag a zo brassoc’h eged an templ. (7) Ma ouefac’h petra a zinifi ar gomz-man : Mizericord a fell d’in, ha n’eo ket sacrifis, n’ho pije ket condaonet ar re n’int ket coupabl. (8) Rag Mab an den a zo mestr memeus var ar sabbat.\n(9) O veza eat kuit ac’hane, e teuaz en ho zinagog. (10) Ha setu e oa eno eun den pehini hen doa eun dorn dizec’het ; hag e c’houlenjont diganthan, evit gallout hen tamal : Ha permetet eo iac’haad en deiziou ar sabbat ? (11) Hag hen a lavaraz dezhe : Pehini ac’hanoc’h-hu, hag hen deuz eun danvad, ha mar deu da gweza en eur poull en deiz ar sabbat, na grog ket enhan, ha n’her sav ket er meaz ? (12) Na pegement mui e talv eun den eged eun danvad ? Permetet eo eta ober vâd en deiziou ar sabbat. (13) Neuze e lavaraz d’an den: Astenn da zorn. Hag hen he astennaz, hag e teuaz iac’h evel egile. (14) Var gement-man ar Farizianed, o veza eat er meaz, en em guzuliaz evit gouzout penaos e rajent da goll anezhan.\n(15) Mes Jesus, o c’houzont kement-se, a ieaz kuit ac’hane ; ha kalz a dud a ieaz var he lerc’h, hag hen ho iac’heaz holl. (16) Hag e tifennaz stard outhe na zisclerjent ket anezhan ; (17) en hevelep doare ma oe accomplisset ar pez a oa bet lavaret dre ar profet Izaias, en eur lavaret : (18) Setu va zervicher pehini em euz choazet, va muia-karet e pehini hen deuz va ene kemeret plijadur ; lakaad a rin va Spered varnezhan, hag ec’h annonso ar justis d’an nationou; (19) na stourmo ket, ha na grio ket, ha den na glevo he vouez er ruiou ; (20) na doro ket ar gorzen flastret, ha na vougo ket ar vouchen a zo c’hoas o tivogeda ken hen devezo lakeat ar justis da veza trec’h ; (21) hag an nationou a espero en he hanô.\n(22) Neuze e oe digasset da Jesus eun den dall ha mûd, dalc’het gant eun drouk-spered, hag hen a iac’heaz anezhan, en hevelep doare ma komze ha ma vele an den a oa bet dall ha mûd. (23) An holl bobl a oe souezet braz, hag elavarent : Ha n’eo ket he-man mab David ? (24) Mes ar Farizianed, pa glevjont kement-se, a lavaraz : Heman na gas kuit an drouk-sperejou nemed dre Veelzebub, prins an drouk-sperejou.\n(25) Mes Jesus, oc’h anaoud ho zonjezonou, a lavaraz dezhe : Pep rouantelez diviset a-enep dezhi he-unan a deuio da veza dezert ; ha pep kear pe di diviset a-enep dezhan he-unan, na joumo ket en he za. (26) Mar deu Satan da gas kuit Satan, beza eman diviset a-enep dezhan he-unan ; penaos eta e choumo he rouantelez en he za ? (27) Ha mar kassan kuit an drouk-sperejou dre Beelzebub, dre biou e kas ho pugale anezhe kuit ? Rag-se e vezint ho-unan ho parnerien. (28) Mes mar d’eo dre Spered Doue e kassan kuit an drouk-sperejou, neuze rouantelez Doue a zo deuet beteg enoc’h. (29) Pe penaos ec’h hell unan-benag antren en ti eun den krenv, ha pillia he vadou, nemed da genta hen defe ereet an den krenv ? neuze e c’halfe pillia he di. (30) An nep n’eman ket ganen, a zo a-enep d’in, hag an nep na zastum ket assambles ganen, a sklabez.\n(31) Abalamour da ze hen lavaran deoc’h, pep pec’hed ha pep gwall-gomz a vezo pardonet d’an dud ; mes ar gwall-gomz a-enep ar Spered na vezo ket pardonet dezhe. (32) Ha piou-benag hen devezo komzet a-enep Mab an den, e vezo pardonet dezhan ; mes piou-benag a gomzo a-enep ar Spered-Santel na vezo pardonet dezhan, nag er bed-man, nag er bed da zond. (33) Pe livirit eo mâd ar wezen, ha mâd he frouez ; pe livirit eo fall ar wezen, ha fall he frouez ; rag ar wezen a zo anavezet diouz he frouez.\n(34) Raç, an aëred-viber ! penaos ec’h helfac’h-hu lavaret traou mâd, ha c’houi fall ? rag euz a leunder ar galon eo e komz ar genou. (35) An den mâd a denn traou mâd euz a denzor mâd he galon ; hag an den fall a denn traou fall euz a denzor fall he galon. (36) Hogen, hen lavaret a ran deoc’h, an dud a rento count en deiz ar varn euz a gement komz didalvez ho devezo lavaret ; (37) rag dre da gomzou e vezi justifiet, ha dre da gomzou e vezi condaonet.\n(38) Neuze eur re-benag euz ar Scribed hag euz ar Farizianed a respontaz, en eur lavaret : Mestr, ni a garfe gwelet ac’hanoud oc’h ober eur miracl-benag. (39) Mes hen a respontaz, hag a lavaraz dezhe : Eur raç fall hag avoultr a c’houlen eur miracl ; mes na vezo roet dezhi miracl e-bed nemed hini ar profet Jonas. (40) Rag evel ma oe Jonas tri devez ha teir nosvez e kov ar pesk braz, evel-se e vezo Mab an den tri devez ha teir nosvez e calon an douar. (41) Tud Niniv a zavo er varn a-enep ar generation-man, hag a gondaono anezhi, rag ar re-ze a zistroaz gant predication Jonas ; hag aman ez euz mui eged Jonas. (42) Rouanez ar c’hresteiz a zavo er varn, a-enep ar generation-man, hag a gondaono anezhi ; abalamour ma teuaz euz ar pen pella euz an douar evit klevet furnez Salomon ; hag aman ez euz mui eged Salomon.\n(43) Pa vez eat ar spered impur er meaz euz a eun den, bale a ra dre lec’hiou sec’h, o klask repos, ha ne gav ket. (44) Neuze e lavar : Distrei a rin d’am zi, euz a belec’h ez oun deuet. Hag o veza distroet, e kav anezhan goullo, skubet ha kempennet. (45) Neuze ez a hag e kemer ganthan seiz spered all gwassoc’h egethan ; mond a reont en ti, hag e choumont eno ; ha stad diveza an den-ze a zo gwassoc’h eged ar c’henta. Evel-se eo e c’hoarvezo gant ar generation fall-man.\n(46) Pa oa Jesus c’hoas o komz ouz ar bobl, he vam hag he vreudeur pere a oa er meaz, a glaske komz outhan. (47) Neuze unan-benag a lavaraz dezhan : Setu, da vam ha da vreudeur a zo ermeaz, o klask komz ouzid. (48) Mes hen a respontaz hag a lavaraz d’an hini hen doa komzet outhan : Piou eo va mam, ha piou eo va breudeur ? (49) Hag, oc’h astenn he zorn var he ziskibien, e lavaraz : Setu aman va mam ha va breudeur. (50) Rag piou-benag a ra bolontez va Zad pehini a zo en envou, hennes eo va breur ha va c’hoar ha va mam.\n(1) An devez-ze, Jesus, o veza eat er meaz euz an ti, a azezaz e-tal ar môr. (2) Hag eur maread braz a dud en em zastumaz var he dro, en hevelep doare ma pignaz var eur vag, hag ec’h azezaz eno ; hag ar bobl a choumaz var an aod. (3) Hag hen a lavaraz dezhe kalz a draou dre barabolennou, o komz evel-hen : Eun hader a ieaz er meaz evit hada ;\n(4) Hag evel ma hade, lod euz an had a gwezaz a-hed an hent ; hag al lapoused a zeuaz, hag a zebraz anezhan holl. (5) Lod all a gwezaz el lec’hiou meinec, e pelec’h n’hen doa nemeûr a zouar ; hag e savaz kerkent, dre ne oa ket doun en douar ; (6) mes, pa zavaz an heol, e oe devet ; ha dre n’hen doa ket a c’hrizien, e sec’haz. (7) Lod all a gwezaz e-touez ar spern ; hag ar spern a greskaz hag a vougaz anezhan. (8) Ha lod all a gwezaz en douar mâd, hag a roaz frouez ; darn o rapporti kant kemend all, darn tri-ugent, ha darn all tregont. (9) Ra zelaouo an neb hen deuz diou-skouarn da glevet.\n(10) Hag he ziskibien a dostaaz, hag a lavaraz dezhan : Perag e komzez-te outhe dre barabolennou ? (11) Hen a respontaz hag a lavaraz dezhe: Dre ma’z eo roet deoc’h da anaoud mysteriou rouantelez an envou, mes n’ed eo ket roet dezhe. (12) Rag piou-benag hen deuz, e vezo roet dezhan, hag hen devezo c’hoas muioc’h ; mes piou-benag n’hen deuz ket, e vezo lammet diganthan memeus ar pez hen deuz. (13) Dre-ze eo e komzan outhe dre barabolennou, rag o velet na velont ket, hag o klevet na glevont ket ha na gomprenont ket. (14) Evel-se eo accomplisset enhe profesi Izaias pehini a lavar : C’houi a glevo gant ho tiou-skouarn, ha na gomprenfot ket ; o velet e velfot ha na ziferansfot ket. (15) Rag calon ar bobl-man a zo kaledet ; ho diou-skouarn a zo pounner-glev, hag ho daou-lagad ho deuz serret, gant aoun da velet gant ho daou-lagad, da glevet gant ho diou-skouarn, ha da gompren gant ho c’halon, gant aoun ne zistrofent, ha na zeufen-me d’ho iac’haad. (16) Mes, eürus oc’h dre ma hoc’h euz daou-lagad hag a vel ha diouskouarn hag a glev. (17) Rag e gwirionez hen lavaran deoc’h, kalz a brofeted hag a re just ho deuz c’hoanteet gwelet an traou a velit, ha n’ho deuz ket ho gwelet ; ha klevet an traou a gle- vit, ha n’ho deuz ket ho c’hlevet.\n(18) Comprenit eta c’houi parabolen an hader : (19) an den a glev ger ar rouantelez, ha na gompren ket anezhan, an drouk-spered a zeu, hag a skrap ar pez a zo bet hadet en he galon ; hennes eo an hini hen deuz recevet an had a-hed an hent. (20) Hag an hini hen deuz recevet an had el lec’hiou meinec, hennes eo an hini a zelaou ar ger hag a receô anezhan kerkent gant joa ; (21) Mes n’hen deuz ket a c’hrizien enhan he-unan ; ne bâd nemed eur pennad, ha pa zeu affliction pe bersecution abalamour d’ar ger, e vez kerent scandalizet. (22) Hag an hini hen deuz recevet an had e-touez ar spern, hennes eo an hini a zelaou ar ger ; mes sourciou ar bed-man ha tromplerez ar madou a voug ar ger, hag e teu da veza difrouez. (23) Mes an hini hen deuz recevet an hâd en douar mâd, hennes eo an hini a zelaou ar ger hag a gompren anezhan, hag a zoug frouez, en hevelep doare ma rapport darn kant kemend all, darn tri-ugent, ha darn all tregont.\n(24) Eur barabolen all a broposaz dezhe, en eur lavaret : Rouantelez an envou a zo henvel ouz eun den pehini hen doa hadet had mad en he bark. (25) Mes, e-pad ma oa kousket an dud, he enebour a zeuaz, hag a hadaz ivre e-touez ar gwiniz, hag a ieaz kuit. (26) Pa oe diwanet an had, ha deuet he frouez, an ivre en em ziskouezaz ive. (27) Mevelien ar pen-tiegez a ieaz neuze d’hen kavout, hag a lavaraz dezhan : Aotrou, ha n’ec’h euz-te ket hadet had mad en da bark ? A be lec’h eta e teu ma’z euz ivre enhan ? (28) Hag hen a lavaraz dezhe : Eun enebour eo hen deuz grêt an dra-ze. He vevelien a lavaraz dezhan : Ha te a fell d’id ez afemp d’ho zenna ? (29) Hag hen a lavaraz : Nann, gant aoun en eur denna an ivre, na zic’hrizienfac’h ive ar gwiniz ganthan. (30) Lest-he ho daou da greski assambles beteg an eôst ; hag en amzer an eôst e livirin d’ar vederien : Tennit da genta an ivre, hag ereit anezhe a horzennou evit ho devi ; mes dastumit ar gwiniz em greuniel.\n(31) Eur barabolen all a broposaz dezhe, hag e lavaraz : Rouantelez an envou a zo henvel ouz eur c’hreunen moutard kemeret gant eun den hag hadet ganthan en he bark ; (32) houman eo ar bihana euz an holl hadou ; mes pa eo cresket, ez eo brassoc’h eged al louzou, hag e teu da veza eur wezen, en hevelep doare ma teu lapoused an env, hag e neiziont en he brancou.\n(33) Lavaret a reaz dezhe ar barabolen all man : Rouantelez an envou a zo henvel ouz ar goell kemeret gant eur vaouez, ha lakeat ganthi en tri muzulat bleud, bete ma vefe goet holl.\n(34) Jesus a lavaraz an holl draou-ze d’ar bobl en parabolennou, ha na gomze ket outhe hep parabolen. (35) En hevelep doare ma oe accomplisset ar pez a oa bet lavaret dre ar profet, en eur lavaret : Digeri a rin va genou en parabolennou, discleria a rin traou hag a oa kuzet abaoe crouidigez ar bed.\n(36) Neuze Jesus, o veza kasset kuit ar bobl, a ieaz en ti ; hag he ziskibien a dostaaz outhan, o lavaret : Displeg deomp parabolen an ivre er park. (37) Hen a respontaz hag a lavaraz dezhe : An hini a had an had mad, eo Mab an den ;\n(38) Ar park, eo ar bed ; an had mad, eo bugale ar rouantelez ; an ivre, eo bugale an Drouk-Spered ; (39) an enebour hen deuz hadet anezhan, eo an diaoul ; an eôst, eo fin ar bed ; hag ar vederien eo an elez. (40) Evel eta ma tastumer an ivre ha ma tever anezhan en tân, evel-se e c’hoarvezo da fin ar bed. (41) Mab an den a gasso he elez, hag e tennint er meaz euz he rouantelez an holl skoueriou fall hag ar reara fallentez; (42) hag e sklapint anezhe er fournes tân ; eno e vezo gwelvan ha skrign-dent. (43) Neuze an dud just a lugerno evel an heol en rouantelez ho Zad. Ra zelaouo an neb hen deuz diou-skouarn da glevet.\n(44) Rouantelez an envou a zo c’hoas henvel ouz eun tenzor kuzet en eur park, pa gav an den anezhan, hen kuz ; ha gant ar joa hen deuz, ez a, hag e verz kement hen deuz, hag e pren ar park-se.\n(45) Rouantelez an envou a zo c’hoas henvel ouz eur marc’hadour hag a glask perlez kaer, (46) pe- hini, o veza kavet eur berlezen a briz vraz, a ieaz, a verzaz kement hen doa, hag he frenaz.\n(47) Rouantelez an envou a zo c’hoas henvelouz eur roued taolet er môr, hag a zastum a bep seurt traou. (48) Pa vez leûn, ar besketerien a denn anezhan var an aod ; hag o veza azezet, e lekeont ar re vad en besseliou, hag e taolont kuit ar re fall. (49) Evel-se e vezo e fin ar bed ; an elez a zeuio, hag a separo ar re drouk euz a-douez ar re just ; (50) hag e sklapint anezhe er fournes tân ; eno e vezo gwelvan ha skrign-dent.\n(51) Jesus a lavaraz d’he ziskibien : Ha comprenet hoc’h euz-hu an holl draou-ze ? Int a respontaz dezhan : Ia, Aotrou. (52) Hag hen a lavaraz dezhe : Evel-se pep doctor desket er pez a zell ouz rouantelez an envou, a zo henvel ouz eur pen-tiegez hag a denn euz he denzor traou nevez ha traou koz.\n(53) Ha goude m’hen doe Jesus echuet ar barabolennou-ze, ez eaz kuit ac’hane. (54) Hag o veza deuet en he vro he-unan, e kelenne anezhe en ho zinagogou, en hevelep doare ma oant mantret, ha ma lavarent : A be lec’h e teu da heman ar furnez hag ar burzudou-ze ? (55) Ha n’eo ket he-man mab ar c’halvez ? Ha na c’halver ket he vam Mari, hag he vreudeur Jakes, ha Joses, ha Simon, ha Jud ? (56) Hag he c’hoarezed ha n’emaint-hi ket holl en hon touez ? A be lec’h eta e teu da he-man an holl draou-ze ? (57) Hag e oent scandalizet ganthan. Mes Jesus a lavaraz dezhe : Eur profet n’ed eo ket hep henor nemed en he vro hag en he di he-unan. (58) Ha na reaz ket nemeur a viraclou eno abalamour ne gredent ket[.]\n(1) En amzer-ze Herodes an Tetrark a glevaz ar pez a lavaret divarben Jesus ; (2) hag e lavaraz d’he zervicherien : Ian ar Badezour eo hennes ; savet eo a-douez ar re varô, hag abalamour da ze eo e vez grêt miraclou dreizhan.\n(3) Rag Herodes hen doa lakeat cregi en Ian, eren anezhan, hag he lakaad er prizon, abalamour da Herodias, greg Philip he vreur; (4) rag Ian a lavare dezhan : N’eo ket permetet d’id he c’haoud evit greg. (5) C’hoanteet hen divije lakaad anezhan d’ar marô ; mes aoun hen doa rag ar bobl, rag Ian a oa kemeret ganthe evit eur profet.\n(6) Mes da deiz ginidigez Herodes, merc’h Herodias a zansaz dirazhe, hag e plijaz da Herodes ; (7) en hevelep doare ma touaz rei dezhi kement a c’houlenje. (8) Hi, o veza bet aliet gant he mam, a lavaraz : Ro d’in aman en eur plad pen Ian ar Badezour. (9) Hag ar roue a oe glac’haret ; koulskoude abalamour d’he le, ha d’ar re a oa ouz taol ganthan, e c’hourc’hemenaz her rei dezhi. (10) Hag e kassaz tud da zibenna Ian er prizon. (11) Hag he ben a oe digasset en eur plad, ha roet d’ar plac’h iaouank ; hag hi a gassaz anezhan d’he mam. (12) Hag he ziskibien a zeuaz, hag a gemeraz he gorf, hag e c’henterjont anezhan ; hag e teujont d’hen lavaret da Jesus.\n(13) Ha Jesus, o veza klevet kement-se, en em dennaz ac’hane en eur vag a-du en eul lec’h distro. Pa glevaz ar bobl kement-se, ec’h heuljont anezhan euz ar c’heariou var droad. (14) Ha pa deuaz Jesus ac’hane e velaz eur foul braz a dud ; hag hen doe truez outhe, hag e iac’heaz ho c’hlanvourien.\n(15) Ha diouz an abardaez, he ziskibien a zeuaz d’he gavout, en eur lavaret : Al lec’h-man a zo dezert ha divezad eo dija ; kas kuit ar bobl, evit maz aint er villajennou, ha ma prenint boued. (16) Mes Jesus a lavaraz dezhe : N’eo ket red dezhe mond kuit ; roit c’houi da zebri dezhe. (17) Lavaret a rejont dezhan : N’hon euz aman nemed pemp bara ha daou besk. (18) Hag hen a lavaraz : Digassit-he aman. (19) Ha goude beza gourc’hemenet d’ar bobl azeza var ar yeot, e kemeraz ar pemp bara hag an daou besk, hag en eur zevel he zaou-lagad etrezeg an env, e rentaz grasou ; hag o veza torret anezhe, e roaz ar baraou d’he ziskibien, hag an diskibien ho roaz d’ar bobl. (20) Hag e tebrjont holl, hag e oent rassaziet ; hag e tastumjont a damou choumet en ho dilerc’h daouzec panerad leûn. (21) Hag ar re ho doa debret a oa var dro pemp mil den, hep counta ar groagez hag ar vugale.\n(24) Hogen ar vag a oa neuze e-kreiz ar môr, gwall-gasset gant an tarzou-môr, rag an avel a oa a-enep. (25) Ha d’ar bevare veilladen euz an noz, Jesus a ieaz d’ho c’havoud o vale var ar môr. (26) Ha pa velaz an diskibien anezhan o vale var ar môr, e oent troublet, hag e leverjont : Eun teûz eo ; hag e crijont gant ar spount. (27) Mes kerkent Jesus a gomzaz outhe, en eur lavaret : Ho pezet fizians ; me eo, n’ho pezet ket a aoun. (28) Ha Per a respontaz dezhan, o lavaret ; Aotrou ! mar d’eo te, ro urz d’in da vond d’az kavout var an doureier. (29) Jesus a lavaraz dezhan : Deuz. Ha Per a ziskennaz euz ar vag, hag a valeaz var an dour, evit mond da gavout Jesus. (30) Mes pa velaz e oa krenv an avel, e teuaz aoun dezhan ; hag evel ma commanse da anfonsi, hen a griaz, o lavaret : Aotrou ! Savetâ ac’hanoun. (31) Ha rag-tal Jesus, oc’h asten he zorn, a grogaz enhan, hag a lavaraz dezhan : Den a neubeud a feiz, perag ec’h euz-te douetet ? (32) Ha pa oent pignet er vag, an avel a baouezaz. (33) Neuze ar re a oa er vag a dostaaz, hag a adoraz anezhan, o lavaret : E gwirionez, te eo Mab Doue.\n(34) Ha goude m’ho doa treuzet ar môr e teujont e bro Jennezaret. (35) Ha pa ho doe tud al lec’h-se anavezet anezhan, e kassjont tud dre an holl vro-ze tro-var-dro, hag e tigassjont an holl dud klanv. (36) Hag e pedent anezhan d’ho lezel da douch hep-ken ouz ar bord euz he zae ; ha kement hini a douchaz outhan a oe iac’heet.\n(1) Neuze Scribed ha Farizianed a zeuaz euz a Jerusalem da gavout Jesus, hag e leverjont dezhan : (2) Perag e tor da ziskibien-te tradition ar re goz ? rag ne walc’hont ket ho daouarn pa zebront ho frêd. (3) Mes hen a respontaz dezhe : Ha c’houi, perag e torrit-hu gourc’hemen Doue dre ho tradition ? (4) Rag Doue hen deuz roet ar gourc’hemen-man : Henor da dad ha da vam; ha c’hoas : Piou-benag a lavaro malloz var he dad pe var he vam, ra vezo lakeat d’ar marô. (5) Mes c’houi a lavar : Piou-benag a lavaro d’he dad pe d’he vam : Kement am euz evit gallout da zicour a zo eun donezon consacret da Zoue, hennes na ranko ket henori he dad pe he vam. (6) Hag evel-se c’houi hoc’h euz diskaret gourc’hemen Doue gant ho tradition. (7) Hipocrited ! profetiset mad hen deuz Izaias divar ho pen, pa hen deuz lavaret : (8) Ar bobl-man a dosta ouzin gant ho genou, hag a henor ac’hanoun gant ho muzelou ; mes ho c’halon a zo gwall bell diouzin. (9) Mes en vên eo ec’h henoront ac’hanoun, o tiski doctrinou hag a zo gourc’hemenou tud.\n(10) Hag o veza galvet ar bobl, hen a lavaraz dezhe : (11) Klevit ha comprenit an dra-man : N’eo ket ar pez a ia er genou eo a souil an den ; mes ar pez a zeu er meaz euz ar genou, setu eno ar pez a souil an den.\n(12) Neuze he ziskibien a dostaaz hag a lavaraz dezhan : Ha n’ec’h euz-te ket anavezet eo bet scandalizet ar Farizianed pa ho deuz klevet ar pez ec’h euz lavaret ? (13) Mes hen a respontaz : Kement planten ha n’eo ket bet plantet gant va Zad celestiel, a vezo dic’hriziennet. (14) Lest anezhe ; ar re ze a zo renerien dall o rên ar re dall ; hogen mar bez eun den dall o rena eun den dall e kwezint ho daou er poull.\n(15) Neuze Per, o komz outhan, a lavaraz : Displeg deomp ar barabolen-ze. (16) Ha Jesus a lavaraz : Daoust ha c’houi ive a zo c’hoas hep intentamant ? (17) Ha na gomprenit-hu ket c’hoas penaos kement a ia er genou a zisken er c’hov, hag a vez taolet el lec’hiou distro. (18) Mes ar pez a zeu er meaz euz ar genou, a zeu euz ar galon, hag an traou-ze eo ar re a souil an den. (19) Rag euz ar galon eo e teu ar sonjezonou fall, al lazerezou, an avoultriajou, al libertinach, al laeronsiou, ar fals testeniou, ar blasphemou. (20) Setu eno an traou a souil an den ; mes debri hep beza gwalc’het he zaouarn na souil ket an den.\n(21) Ha Jesus a ieaz ac’hane, hag en em dennaz e costeziou Tir a Sidon. (22) Ha setu eur vreg euz a Ganaan, hag a zeue euz ar c’hosteziou-ze, a griaz, o lavaret dezhan : Aotrou, mab David ! bez truez ouzin ! va merc’h a zo gwall-dourmantet gant an drouk-spered. Mes hen na res pontaz ger e-bed dezhi. Hag he ziskibien a dostaaz, hag a bedaz anezhan, en eur lavaret : Kas anezhi kuit, rag crial a ra var hon lerc’h. (24) Hag hen a respontaz : N’oun bet kasset nemed etrezeg an denved kollet euz a di Israel. (25) Neuze hi a dostaaz, hag en em brosternaz, en eur lavaret: Aotrou ! sicour ac’hanoun. (26) Hen a respontaz : N’eo ket mad kemeret bara ar vugale, hag hen teurel d’ar chass bihan. (27) Mes hi a lavaraz : Gwir eo, Aotrou ! koulskoude ar chass bihan a zebr ar bruzun a gwez euz a daol ho mestrou. (28) Neuze Jesus a respontaz hag a lavaraz dezhi : Greg ! da feiz a zo braz ; ra vezo grêt d’id evel ma c’hoanteez. Hag he merc’h a oe iac’heet var an heur-ze.\n(29) Jesus, o veza eat ac’hane, a zeuaz tost da vôr Galile ; hag o veza pignet var eur menez, ec’h azezaz eno.\n(30) Ha bandennou braz a dud a zeuaz d’hen kavout, o tigas ganthe re gam, re dall, re vûd, re vac’haniet, ha kalz a glanvourien all, hag e lekejont anezhe e c’harz treid Jesus ; hag hen ho iac’heaz. (31) En hevelep doare ma oe ar bobl en admiration, o velet an dud mûd o komz, an dud vac’haniet pareet, ar re gam o vale, hag ar re dall o velet ; hag e c’hlorifient Doue Israel.\n(32) Neuze Jesus a c’halvaz d’he gavoud he ziskibien, hag a lavaraz dezhe : Truez em euz ouz ar bobl-ze, rag tri devez zo emaint ganen, ha n’ho deuz netra da zibri ; ha na fell ket d’in ho c’has kuit var iûn, gant aoun ne vankfe ho nerz dezhe en hent. (33) Hag heziskibien a lavaraz dezhan : A be lec’h ec’h helfemp-ni kaoud awalc’h a vara er vro dezert-man evit contanti kement a dud ? (34) Ha Jesus a lavaraz dezhe : Ped bara hoc’h euz-hu ? Hag e leverjont : Seiz, hag eun neubeut peskedigou. (35) Neuze e c’hourc’hemenaz d’ar bobl azeza var an douar. (36) Hag e kemeraz ar seiz bara hag ar pesked, hag o veza rentet grasou, e torraz anezhe, hag ho roaz d’he ziskibien, hag an diskibien ho roaz d’ar bobl. (37) Hag e tebrjont holl, hag e oent rassaziet ; hag e testumjont seiz panerad a damou choumet en ho dilec’h. (38) Hogen, ar re ho doa debret a oa pevar mil den anezhe, hep counta ar groagez hag ar vugale.\n(39) Goude beza kasset kuit ar bobl, Jesus a bignaz en eur vag, hag e teuaz var douarou Magdala.\n(1) Neuze e teuaz Farizianed ha Saduseed d’he gavout, hag evit he denti e c’houlenjont diganthan diskouez dezhe eur miracl-benag euz an env. (2) Mes hen a respontaz dezhe : Pa vez deuet an abardaez, e livirit : Amzer gaer a rai, rag an oabl a zo rûz. (3) Ha diouz ar mintin : Arne a vezo hirio, rag an oabl a zo tenval ha rûz. Hipocrited ! c’houi a ôar anaoud diouz apparans an oabl ; ha na hellit-hu ket anaoud diouz siniou an amzeriou ? (4) Eur raç fall hag avoultr a c’houlen eur miracl ; mes ne vezo roet miracl e-bed dezhi nemed hini ar profet Jonas. Hag o veza lezet anezhe, ez eaz kuit.\n(5) An diskibien, en eur vond en tu all d’ar môr, ho doa ankounac’heet kemer bara ganthe. (6) Ha Jesus a lavaraz dezhe : En em virit gant evez euz goell ar Farizianed hag ar Saduseed. (7) O veza klevet kement-man, e rezonent hag e lavarent enhe ho-unan : Abalamour n’hon euz ket kemeret a vara eo e komz evel-se. (8) Ha Jesus o c’houzout kement-se, a lavaraz dezhe : Tud a neubeud a feiz, perag e rezonit-hu enoc’h hoc’h-unan divarben n’hoch euz ket kemeret a vara ? (9) Ha na gomprenit-hu ket c’hoas, hag ankounac’heet hoc’h euz-hu dija ar pemp bara euz ar pemp mil den, ha ped panerad ho poa dastumet ? (10) Hag ive ar seiz bara euz ar pevar mil den, ha ped kestad ho poa dastumet ? (11) Penaos na gomprenit-hu ket, n’eo ket divarben bara eo e komzen, p’am euz lavaret deoc’h en em viret ouz goell ar Farizianed hag ar Saduseed ? (12) Neuze e comprenjont penaos n’hen doa ket lavaret diwall ouz goell ar bara, mes ouz doctrin ar Farizianed hag ar Saduseed.\n(13) Hogen Jesus, o veza deuet en douarou Cezare-Philip, a c’houlennaz digant he ziskibien, o lavaret : Piou a lavar an dud ez oun-me, me, Mab an den ? (14) Hag int a lavaraz : Lod a lavar ez oud Ian ar Badezour ; lod all, Elias ; ha lod all, Jeremias, pe unan euz ar brofeted. (15) Hen a lavaraz dezhe : Ha c’houi, piou a livirit-hu ez oun-me ? (16) Simon Per a respontaz hag a lavaraz : Te eo ar C’hrist, Mab an Doue beô. (17) Ha Jesus o respont a lavaraz dezhan : Eürus oud Simon, mab Jona ; rag n’eo ket ar c’hig hag ar goad ho deuz discleriet kement-se d’id, mes va Zad pehini a zo en envou. (18) Ha me a lavar d’id ive, penaos ez oud Per (mean) ha var ar roc’h-man e savin va Iliz ; ha doriou an ifern na vezint ket trec’h dezhi. (19) Ha me a roio d’id alc’houeziou rouantelez an envou ; ha kement a liammi var an douar a vezo liammet en envou ; ha kement a ziliammi var an douar a vezo diliammet en envou. (20) Neuze e c’hourc’hemenaz d’he ziskibien na lavarjent da zen e oa hen ar C’hrist.\n(21) Divar neuze Jesus a gommansaz discleria d’he ziskibien e oa red dezhan mond da Jerusalem, ha souffr kalz euz a-berz ar Senatourien hag ar re genta e-touez ar veleien hag ar Scribed, beza lakeet d’ar marô, ha resussita an trede deiz. (22) Neuze Per, o veza kemeret anezhan a-gostez, a gommansaz he repren, en eur lavaret: Doue ra viro, Aotrou ! an dra-ze na c’hoarvezo ket ganez. (23) Mes Jesus, o veza distroet, a lavaraz da Ber : Tec’h kuit, Satan ! eur scandal oud evidoun ; rag da zonjezonou n’emaint ket var an traou a zell ouz Doue, mes var an traou a zell ouz an dud.\n(24) Neuze Jesus a lavaraz d’he ziskibien : Mar fell da unan-benag dond var va lerc’h, ra zeuio da renons dezhan he-unan, ra zougo he groaz, ha ra heulio ac’hanoun. (25) Rag piou-benag a fello dezhan savetei he vuez, he c’hollo ; ha piou-benag a gollo he vuez abalamour d’in, he c’havo ; (26) rag petra a dalfe da eun den gounid ar bed holl, mar teu da goll he ene ? pe aotramant petra a c’helfe an den da rei en trok evit he ene ? (27) Rag Mab an den a zeuio en gloar he Dad gant he elez ; ha neuze e rento da bep hini hervez he oberou. (28) E gwirionez hen lavaran deoc’h, beza ez euz hinienou hag a zo aman prezant, ha na varvint ket, ken n’ho devezo gwelet Mab an den o tond en he rouantelez.\n(1) C’houec’h devez goude Jesus a gemeraz ganthan Per, Jakes, ha Ian, he vreur, hag ho c’hassaz a-gostez var eur menez huel. (2) Hag e oe transfiguret dirazhe ; he vizach a zeuaz lugernuz evel an heol, hag he zillad skeduz evel ar sclerijen. (3) Er memeus amzer e veljont Moises hag Elias, pere a gomze ganthan. (4) Neuze Per o komz, a lavaraz da Jesus : Aotrou, mâd eo deomp choum aman ; mar fell d’id, greomp aman teir danten ; unan evidoud, unan evit Moises, hag unan evit Elias. (5) Pa oa c’hoas o komz, eur goabren lugernuz a c’holoaz anezhe ; hag eur vouez, o tond er meaz euz ar goabren a lavaraz : He-man eo va Mab muia-karet, e pehini eman va holl joa; selaouit anezhan. (6) Ar diskibien, o klevet ar vouez-ze, a gwezaz var ho bizach, spouronet-holl. (7) Mes Jesus o tostaad a douchaz outhe, hag a lavaraz dezhe : Savit, ha n’ho pezet ket a aoun. (8) Hag o veza savet ho daou-lagad, na veljont den nemed Jesus he-unan.\n(9) Ha pa oant o tisken divar ar menez, Jesus a reaz outhe an difen-man : Na livirit da zen ar pez hoc’h euz gwelet, ken a vezo savet Mab an den a-douez ar re varo. (10) Hag he ziskibien a c’houlennaz diganthan : Perag eta e lavar ar Scribed e tle Elias dond da genta ? (11) Ha Jesus a respontaz dezhe : Gwir eo e tlie Elias dond da genta, ha dressa pep tra. (12) Mes hen lavaret a ran deoc’h, Elias a zo deuet dija, ha n’ho deuz ket anavezet anezhan ; mes grêt ho deuz dezhan kement a felle dezhe ; evel-se ive eo e tle Mab an den souffr euz ho ferz. (13) Neuze an diskibien a gomprenaz hen doa komzet outhe divarben Ian ar Badezour.\n(19) Neuze an diskibien a zeuaz da gavout Jesus en eul lec’h distro, hag e leverjont dezhan : Perag n’hon euz-ni ket gallet kas an drouk-spered-se kuit ? (20) Ha Jesus a lavaraz dezhe : Abalamour d’ho neubeud a feiz eo ; rag e gwirionez hen lavaran deoc’h, mar ho pije feiz kement hag eur c’hreunen zezo, e lavarjec’h d’ar menez-man : Kerz ac’hann du-hont, hag ez aje, ha netra na vije impossubl deoc’h. (21) Mes ar seurt drouc-sperejou n’ed eont kuit nemed dre ar beden hag ar iûn.\n(22) Hogen pa oent distro en Galile, Jesus a lavaraz dezhe : Mab an den a dle beza livret etre daouarn an dud ; (23) ha lakaad a raint anezhan d’ar marô ; mes resussita a rai an drede deiz. Hag an diskibien a oe glac’haret meurbed.\n(24) Ha pa oent erruet en Cafarnaüm, ar re a receve an didrakmou (arc’hant an taillou), a dostaaz ouz Per, hag a lavaraz dezhan : Daoust hag ho mestr na bae ket ive an didrakmou ? He-man arespontaz : Eo. (25) Ha pa oe eat en ti, Jesus a zialbennaz anezhan, en eur lavaret : Petra a gav d’id, Simon ? digant piou e kemer rouane an douar an taillou pe ar gwiriou ? Di- gant ho bugale ho-unan, pe digant an estranjourien ? Per a lavaraz : Digant an estranjourien. (26) Jesus a respontaz dezhan : Ar vugale ’ta a zo kuit d’ho faea. (27) Koulskoude gant aoun ne deufemp d’ho scandaliza, kea d’ar môr, ha taol eun higen, ha kemer ar c’henta pesk a zavo ; ha pa pezo digoret he c’henou, e kavi eur stater (eur pez arc’hant) ; kemer anezhan, ha ro anezhan dezhe evidoun hag evidoud.\n(1) En heur-ze an diskibien a dostaaz ouz Jesus, hag a lavaraz : Piou eo ar brassa en rouantelez an envou ? (2) Ha Jesus, o veza galvet eur bugel bihan da zond d’he gavout, a lakeaz anezhan en ho c’hreiz, (3) hag a lavaraz : E gwirionez hen lavaran deoc’h, ma n’en em gonvertissit ket, ha ma ne deuit da veza henvel ouz bugale vihan, ne antreot ket en rouantelez an envou. (4) Piou-benag eta en em izelaio he-unan evel ar bugel bihan-man, hennes eo ar brassa en rouantelez an envou. (5) Ha piou-benag a receô eur bugel evel he-man em hanô, a receô ac’hanoun. (6) Mes piou-benag a roio gwall-exempl da unan euz ar re vihan-ze hag a gred enoun, gwelloc’h e vez dezhan e vez staget ouz he c’houzoug eur mean milin, hag e vez taolet en gweled ar môr.\n(7) Malheur d’ar bed abalamour d’ar gwal exempl ; red eo, evit gwir, e c’hoarvezfe gwall-exempl ; koulskoude malheur d’an den dre behini e teu ar gwall exempl ! (8) Mar ro d’id da zorn pe da droad lec’h da bec’hi, troc’h anezhan, ha taol anezhan pell diouzid ; rag gwell eo d’id mond er vuez monz pe gam, eget kaout daou zorn, pe daou droad, ha beza taolet en tân eternel. (9) Ha mar ro da lagad lec’h d’id da bec’hi, difram anezhan, ha taol anezhan pell diouzid ; rag gwell eo d’id mond er vuez o kaoud eul lagad hepken eget kaout daou-lagad, ha beza taolet en tân an ifern.\n(10) Likit evez na zisprijfac’h nicun euz ar re vihan-man ; rag hen lavaret a ran deoc’h, ho elez en envou a vel hep ehan faç va Zad pehini a zo en envou. (11) Rag Mab an den a zo deuet da zavetei ar pez a oa kollet. (12) Petra a zeblant deoc’h ? Mar hen deuz eun den kant danvad, ha mar deu unan anezhe da veza dianket, daoust ha na lez ket eno an naontec ha pevar-ugent all, evit mond er meneziou da glask an hini a zo dianket ? (13) Ha mar c’hoarvez dezhan hen kavoud, e gwirionez hen lavaran deoc’h, beza hen deuz muioc’h a joa divarben he-man, eged divarben an naontec ha pevar-ugent ha na oant ket bet dianket. (14) Evel-se n’eo ket bolontez ho Tad, pehini a zo en envou, e vez kollet hini euz ar re vihan-man.\n(15) Mar hen deuz da vreur pec’het en da enep, kea ha diskouez dezhan he faot etre te hag hen hep-ken ; mar selaou ac’hanoud, e pezo gounezet da vreur. (16) Mes mar na zelaou ket, kemer c’hoas ganez unan pe zaou, evit ma vezo reglet an affer var ger daou pe dri dest. (17) Mar na zelaou ket anezhe, lavar kement-se d’an Iliz ; ha mar na fell ket dezhan selaou an Iliz, kemer anezhan evel eur payan hag eur publican. (18) E gwirionez hen lavaran deoc’h, kement tra a liammot var an douar, a vezo liammet en env ; ha kement tra a ziliammot var an douar, a vezo diliammet en env. (19) Lavaret a ran c’hoas deoc’h : mar deu daou ac’hanoc’h d’en em glevet var an douar da c’houlen eun dra-benag assambles, kement-se a vezo roet dezhe gant va Zad pehini a zo en envou. (20) Rag el lec’h ma’z euz daou pe dri assamblet em hanô, me a zo eno en ho c’hreiz.\n(21) Neuze Per a dostaaz outhan, hag a lavaraz : Aotrou, ped gwech e rankin-me pardoni d’am breur, pa hen devezo pec’het a-enep d’in ? Bete seiz gwech ? (22) Jesus a respontaz dezhan : Na lavaran ket d’id bete seiz gwech, mes bete deg ha tri-ugent gwech seiz gwech. (23) Abalamour da ze, rouantelez an envou a zo henvel ouz eur roue pehini a fellaz dezhan ober count gant he zervicherien. (24) Pa hen devoe commanset da ober count, e oe digasset dezhan unan pehini a dlie dezhan deg mil talant ; (25) mes dre n’hen doa ket peadra da baea, he aotrou a c’hourc’memenaz hen gwerza, hen, he vreg, he vugale, ha kement hen doa, evit paea he c’hle. (26) Hag ar zervicher-ze, oc’h en em deurel d’an douar, a bede anezhan en eur lavaret : Aotrou, kemer patianted em c’hever, hag e paein d’id kement a glean. (27) Neuze aotrou ar zervicher-ze, o kaout truez outhan, a lezaz anezhan da vond kuit, hag a bardonaz dezhan he c’hle. (28) Mes ar zervicher-ze, o veza eat er meaz, a gavaz unan euz he gen-zervicherien hag a dlie dezhan kant diner, hag, o veza croget enhan, e vouge anezhan en eur lavaret : Pae d’in-me ar pez a dleez d’in. (29) Hag he gen-zervicher, oc’h en em deurel d’he dreid, a bede anezhan, en eur lavaret : Kemer patianted em c’hever, hag e paein d’id kement a glean. (30) Mes he-man na fellaz ket dezhan, hag, o veza eat kuit, e lakeaz hen teurel er prizon ken hen divije paet he c’hle. (31) He gen-zervicherien, o velet kement-se, a oe glac’haret braz, hag e teujont da lavaret d’ho aotrou kement a oa c’hoarvezet. (32) Neuze he aotrou, o veza galvet anezhan, a lavaraz dezhan : Servicher fall, pardonet em oa d’id da holl c’hle, dre ma ez poa va fedet ; (33) ha na dliez-te ket kaout truez ive ouz da gen-zervicher, evel ma em boa bet truez ouzid ? (34) Hag he aotrou, o veza drouk enhan, a livraz anezhan da vinistred ar justis, ken na baeje kement a dlie dezhan. (35) Evel-se ive e rai deoc’h va Zad celestiel, mar na bardon ket pep hini ac’hanoc’h a greiz he galon d’he vreur.\n(1) Pa hen doe Jesus peur-lavaret ar c’homzou-ze, e ieaz kuit euz a Chalile, hag e teuaz e costeziou ar Jude, en tu-all d’ar Jourdan. (2) Ha kalz a bobl a ieaz var he lerc’h, hag hen a iac’heaz eno ho c’hlanvourien.\n(3) Dond a reaz ive Farizianed d’he gavout evit en tenti, hag e leverjont dezhan : Ha permetet eo da eun den kas kuit he vreg n’euz fors evit pe seurt digarez ? (4) Hag hen a respontaz dezhe : Ha n’hoc’h euz-hu ket lennet penaos ar C’hrouer a reaz er pen-kenta eur goaz hag eur vaouez ; (5) ha penaos hen deuz lavaret : Abalamour da ze an den a zilezo he dad hag he vam, hag en em roio d’he vreg, hag ho daou ne vezint nemed eur c’hig hep-ken ? (6) Evel-se n’edint mui daou, mes eur c’hig hep-ken. Arabad eo eta d’an den dispartia ar pez a zo bet unanet gant Doue.\n(7) Int a lavaraz dezhan : Perag eta hen deuz Moises gourc’hemenet rei d’ar vreg eur scrid a zivors, hag he c’has kuit ? (8) Hen a lavaraz dezhe : Abalamour da galeder ho calonou eo hen deuz Moises permetet deoc’h kas kuit ho kroagez ; mes ne oa ket evel-se er pen-kenta. (9) Mes me a lavar deoc’h penaos piou-benag a gasso kuit he vreg, nemed evit avoultriach a vez, hag a zimezo da eun all, a ra avoultriach ; ha piou-benag a zimezo da eur vreg kasset kuit, a ra ive avoultriach.\n(10) He ziskibien a lavaraz dezhan : Mar d’eo evel-se stad an den gant ar vreg, n’eo ket mâd dimezi. (11) Mes hen a lavaraz dezhe : An holl n’int ket evit receô ar gomz-ze, n’ez euz nemed ar re da bere ez eo bet roet ar galloud a gement-se. (12) Rag bez’ ez euz eunuked, hag a zo eunuked azaleg kov ho mam ; re all pere a zo bet grêt eunuked gant an dud ; ha bez’ ez euz re all pere a zo en em c’hrêt eunuked ho-unan abalamour da rouantelez an envou. Piou-benag a hell compren an dra-man, ra zeui d’her c’hompren. (13) Neuze e oe digasset dezhan bugaligou, evit ma lakaje he zaouarn varnezhe, ha ma pedje ; mes an diskibien a reprene anezhe. (14) Mes Jesus a lavaraz : Lezit ar vugaligou, ha na zifennit ket outhe dond d’am c’havout ; rag rouantelez an envou a zo d’ar re a zo henvel outhe. (15) Ha goude beza astennet he zaouarn varnezhe, ez eaz kuit ac’hane.\n(16) Ha setu ma teuaz unan hag a lavaraz dezhan : Mestr mâd, petra a dlean-me da ober a vâd evit kaoud ar vuez eternel ? (17) Hen a respontaz : Perag am galvez-te mâd ? N’ez euz hini mâd e-bed, nemed Doue hep-ken. Hogen mar fell d’id mond er vuez, mir ar gourc’hemenou. Pe re ? emezhan. (18) Jesus a respontaz dezhan : Na lazi ket ; na ri ket a avoultriach ; na laeri ket ; na liviri ket a desteni-faoz ; (19) henor da dad ha da vam ; ha karoud a ri da nessa eveldoud da-unan. (20) An den iaouank a lavaraz dezhan : Miret em euz an holl draou-ze adaleg va iaouankiz ; petra a vank d’in-me c’hoas ? (21) Jesus a lavaraz dezhan : Mar fell d’id beza parfet, kea, gwerz ar pez ec’h euz, ha ro-hen d’ar beorien ; hag e pezo eun tenzor en env ; neuze, deuz hag heul ac’hanoun. (22) Mes, pa glevaz an den iaouank ar gomz-se, ez eaz kuit gwall-drist, rag madou braz hen doa.\n(23) Neuze Jesus a lavaraz d’he ziskibien : E gwirionez hen lavaran deoc’h, dies eo da eun den pinvidic antren en rouantelez an envou. (24) Ha me a lavar deoc’h c’hoas : Ezetoc’h eo da eur c’hanval tremen dre graouen eun nadoz, eged n’ed eo da eun den pinvidic antren en rouantelez Doue. (25) He ziskibien, o veza klevet kement-se, a oe souezet braz, hag e lavarent : Piou eta a hell beza salvet ? (26) Ha Jesus, o sellet outhe, a lavaraz dezhe : Evit an dud, an dra-ze a zo impossubl ; mes evit Doue, pep tra a zo possubl.\n(27) Neuze Per, o komz outhan, a lavaraz : Setu, ni hon euz dilezet pep tra, hag hon euz da heuliet ; petra ’ta a erruo evidomp-ni ? (28) Ha Jesus a lavaraz dezhe : E gwirionez e lavaran deoc’h, penaos c’houi, pere hoc’h euz va heuliet, en eil c’hanedigez, pa azezo Mab an den var drôn he c’hloar, e veot ive azezet var daouzec trôn, o varna an daouzec tribu a Israel. (29) Ha kement hini hen devezo dilezet ties, pe breudeur, pe c’hoarezed, pe tad, pe vam, pe greg, pe bugale, pe douarou, abalamour d’am hanô, a recevo kant gwech kemend all, hag ec’h herito euz ar vuez eternel. (30) Mes kalz euz ar re genta a vezo ar re ziveza ; hag ar re ziveza a vezo ar re genta.\n(1) Rag rouantelez an envou a zo henvel ouz eur pen-tiegez hag a ieaz er meaz beure-mâd da c’hopra labourerien evit he winien. (2) Hag o veza grêt marc’had gant al labourerien eun diner evit eun devez, e kassaz anezhe d’he winien. (3) Mond a reaz c’hoas er meaz var-dro an trede heur, hag e velaz darn all pere a oa var ar blasen hep ober netra, (4) hag e lavaraz dezhe : It ive c’houi d’am gwinien, hag e roin deoc’h ar pez a vezo just. Hag ec’h ejont d’ar winien. (5) Mond a reaz er meaz adare e-tro ar c’houec’hved, hag an naôved heur, hag e reaz ar memeus tra. (6) Hag o veza eat er meaz e-tro an unecved heur, e kavaz re all hag a oa dilabour, hag e lavaraz dezhe : Perag e choumit-hu aze hed an deiz hep ober netra ? (7) Int a respontaz dezhan : Dre n’eo deuet den e-bed da c’hopra ac’hanomp. Hag hen a lavaraz dezhe : It ive c’houi d’am gwinien, hag e recevot ar pez a vezo just. (8) Pa oe deuet an abardaez, mestr ar winien a lavaraz d’he vevel braz : Galv al labourerien, ha ro dezhe ho gopr, o commans gant ar re ziveza beteg ar re genta. (9) Ar re a oa bet gopreet e-tro an unecved heur o veza deuet, e recevjont peb a ziner. (10) Pa zeuaz ar re genta, e sonje dezhe e recevjent muioc’h ; mes ar re-man a recevaz ive peb a ziner. (11) Ha pa ho doe recevet anezhan e vurmurent a-enep ar pen- tiegez, en eur lavaret : (12) Ar re ziveza-ze n’ho deuz labouret nemed eun heur, hag ec’h euz lakeat anezhe ingal deomp-ni, pere hon euz douget ar beac’h euz an deiz hag euz an domder. (13) Mes hen, o respont, a lavaraz da unan anezhe : Va mignon, na ran gaou e-bed ouzid ; ha n’ec’h euz-te ket grêt marc’had ganen evit eun diner ? (14) Kemer ar pez a zo d’id, ha kea kuit. Felloud a ra d’in rei d’an diveza-man kement ha d’id. (15) Daoust ha neo ket permetet d’in ober ar pez a garan gant ar pez a zo d’in ? Pe daoust ha da lagad-te a zo fall, abalamour ma’z oun-me mâd ? (16) Evel-se ar re ziveza a vezo ar re genta, hag ar re genta ar re ziveza ; rag kalz a zo galvet, mes neubeud a zo choazet.\n(17) Ha Jesus, o pignad da Jerusalem, a gemeraz he zaouzec diskibl a-gostez var an hent, hag a lavaraz dezhe : (18) Setu ni o pignat da Jerusalem, ha Mab an den a vezo livret da brinsed ar veleien ha d’ar Scribed, hag e condaonint anezhan d’ar marô, (19) hag e livrint anezhan d’ar Jentiled, evit ober goab anezhan, hen skourjeza, hag hen crucifia ; mes an drede deiz e resussito.\n(20) Neuze mam mibien Zebede a dostaaz outhan, gant he mibien, hag en em brosternaz da c’houlen eun dra-benag diganthan. (21) Hag hen a lavaraz dezhi : Petra a fell d’id ? Hi a lavaraz dezhan : Lavar ma vezo azezet an daou vab-man d’in, unan a-zeô d’id, hag egile a-gleiz, en da rouantelez. (22) Mes Jesus a respontaz hag a lavaraz : Na ouzoc’h ket petra a c’houlennit. Gallout a hellit-hu eva ar c’halir ez an-me da eva, pe beza badezet gant ar vadiziant, a behini e tlean- me beza badezet ? Int a lavaraz dezhan: Gallout a reomp. (23) Hag hen a lavaraz dezhe : Gwir eo ec’h evfot va c’halir, hag e veot badezet gant ar vadiziant a behini e vezin badezet ; mes evit beza azezet a-zeô hag a-gleiz d’in, n’eo ket d’in-me hen rei ; kement-se na vezo roet nemed d’ar re da bere ez eo destinet gant va Zad.\n(24) Pa glevaz an deg all an dra-ze e kemerjont kâs ouz an daou vreur-ze. (25) Ha Jesus, o veza galvet anezhe, a lavaraz dezhe : Gouzoud a rit penaos prinsed an nationou a zo mestr varnezhe, ha penaos ar re vraz a c’houarn anezhe gant otorite. (26) Mes n’e ket evel-se eo e tle beza en ho touez ; er c’hontrol, piou-benag a fello dezhan beza braz en ho touez, ra vezo servicher deoc’h. (27) Ha piou-benag a fello dezhan beza ar c’henta en ho touez, ra vezo esclav deoc’h, (28) evel ma’z eo deuet Mab an den, nann evit beza servichet, mes evit servicha hag evit rei he vuez da rançon evit kalz a dud.\n(29) Hag evel ma’z eant kuit euz a Jerico, eur bobl vraz a ieaz var he lerc’h. (30) Ha setu daou zen dall, pere a oa azezet var bord an hent, o klevet e oa Jesus o tremen, a gommansaz da grial, en eur lavaret : Aotrou, Mab David, bez truez ouzomp ! (31) Hag ar bobl a c’hourdrouze anezhe evit ober dezhe tevel ; mes int a grie c’hoas krenvoc’h, en eur lavaret : Aotrou, Mab David, bez truez ouzomp ! (32) Ha Jesus a choumaz en he za, hag o veza galvet anezhe, e lavaraz dezhe : Petra hoc’h euz c’hoant e rafen deoc’h ? (33) Hag e leverjont dezhan : Aotrou, ra vezo digoret hon daoulagad deomp. (34) Ha Jesus, o kaout truez outhe, a douchaz ouz ho daou-lagad, ha kerkent e veljont sclêr, hag ec’h heuljont anezhan.\n(1) Evel ma tostaent ouz Jerusalem, ha pa oant deuet da Vethfage, tost da Venez Olived, Jesus a gassaz daou ziskibl, o lavaret dezhe : (2) It d’ar villajen a zô dirazoc’h ; kavout a refot eno kerkent eun azenes stâg, hag he eubeûl ganthi ; (3) distagit anezhe hag ho digassit d’in. Ha mar lavar unan-benag eun dra-benag deoc’h, livirit da hennes hen deuz an Aotrou ezom anezhe, ha rag-tal ho lezo da zond.\n(4) Hogen, kement-man holl a c’hoarvezaz evit ma vije accomplisset ar c’homzou-man lavaret gant ar profet : (5) Livirit da verc’h Sion : Setu aman da roue, o tond d’az kavout, leun a zouzter, hag azezet var eun azen, var eubeûl an hini a zoug ar yeô.\n(6) An diskibien a ieaz eta, hag a reaz evel ma oa bet gourc’hemenet dezhe gant Jesus ; (7) digas a rejont an azenes hag he eubeûl, hag o veza lakeat ho dillad varnezhe, e lakejont anezhan da azeza var-c’horre. (8) Neuze tud e niver braz a astenne ho dillad var an hent ; ha darn all a droc’he brancou gwez, hag ho zaole var an hent ; (9) hag ar bobl, a iea araog dezhan, hag ar re a zeue var lec’h, a grie, en eur lavaret : Hozanna da Vab David! benniget ra vezo an hini a zeu en hanô an Aotrou ! Hozanna en huella euz an envou ! (10) Ha pa oe antreet en Jerusalem, ar gear holl a oe mantret, hag e lavarent : Piou eo he-man ? (11) Hag ar bobl a lavare : He-man eo Jesus ar profet, pehini a zo euz a Nazareth en Galile.\n(12) Ha Jesus a antreaz en templ Doue, hag e taolaz er meaz ar re holl a oa o verza, hag o prena en templ ; hag e tiskaraz taoliou ar chenchourien arc’hant, ha kadoriou ar re a verze koulmed. (13) Hag e lavaraz dezhe : Scrivet eo : Va zi a vezo galvet eun ti a beden ; mes c’houi hoc’h euz grêt anezhan eur c’havern a laeron.\n(14) Neuze tud dall, ha tud kam a zeuaz d’he gavoud ebarz en templ, hag hen ho iac’heaz. (15) Mes pa velaz prinsed ar veleien hag ar Scribed ar burzudou hen doa grêt, hag ar vugale pere a grie en templ, hag a lavare : Hozanna da Vab David ! e savaz drouk enhe, (16) hag e leverjont dezhan : Ha klevet a rez-te ar pez a lavar ar re- man ? Ha Jesus a lavaraz dezhe : Ia. Ha n’hoc’h euz-hu ket lennet biskoas ar c’homzou-man : Te ec’h euz tennet meuleudi euz a c’henou ar vugaligou, hag euz ar re a zo c’hoas ouz ar vrôn.\n(17) Hen ho lezaz neuze, hag o veza eat kuit euz ar gear-ze e teuaz da Vethani, lec’h ma tremenaz an noz.\n(18) Ha d’ar mintin, pa oa o tistrei en kear, e teuaz naon dezhan ; (19) hag o velet eur wezen-fiez var an hent, e tostaaz outhi, mes ne gavaz netra enhi nemed deliou hep-ken, hag e lavaraz dezhi : Ra na zeui biken frouezen e-bed ouzid ; ha rag-tal ar wezen-fiez a zec’haz. (20) Pa velaz an diskibien kement-se, e oent souezet, hag e leverjont : Penaos eo deuet ar wezen-fiez-ze da veza sec’h en eun taol ? (21) Jesus, o respont, a lavaraz dezhe : E gwiriônez hen lavaran deoc’h, mar ho pije feiz, ha mar na zouetjec’h ket, n’e ket ar pez a zo bet grêt d’ar wezen-fiez a ra- jec’h hep-ken ; mes memeus ma lavarjec’h d’ar menez-man : Sav alese, hag en em daol er môr, kement-se a erruje. (22) Ha kement tra a c’houlennot, en eur bedi, mar credet, hen recevfot.\n(23) Ha pa oe deuet en templ, prinsed ar veleien ha Senatourien ar bobl a dostaaz outhan, e-pad ma oa o kelen, hag e leverjont dezhan : Dre be otorite e rez-te an traou-ze ? (24) Ha piou hen deuz roet d’id an otorite-ze ? Ha Jesus, o respont, a lavaraz dezhe : Me a c’houlenno ive eun dra diganeoc’h-hu, ha mar livirit anezhan d’in, e livirin ive deoc’h-hu dre be otorite e ran an traou-ze. (25) Euz a belec’h e teue badiziant Ian ? euz an env, pe euz an dud ? Hogen, int a rezone enhe ho-unan, hag a lavare : Mar leveromp : Euz an env, e lavaro deomp : Perag eta n’hoc’h euz-hu ket credet enhan ? (26) Ha mar leveromp : Euz an dud, hon euz lec’h da gaoud aoun rag ar bobl ; rag an holl a gemer Ian evit eur profet. (27) Respont a rejont eta da Jesus : Na ouzomp ket. Ha me, emezhan, na livirin ket deoc’h ken neubeud dre be otorite e ran an traou-man.\n(28) Mes petra a sonjit-hu deuz an dra-man ? Eun den hen doa daou vab, hag o vond etrezeg ar c’henta, e lavaraz dezhan : Va mab, kea da labourat hirio em gwinien. (29) Mes he-man a respontaz : Na’z in ket ; mes goude-ze e teuaz keûz dezhan, hag ez eaz. (30) Dond a reaz neuze etrezeg egile, hag e lavaraz dezhan ar memeus tra. He-man a respontaz hag a lavaraz : Mond a ran, Aotrou ; mes ne’z eaz ket. (31) Pe hini anezhe ho daou a reaz bolontez he dad ? Hag e lever- jont dezhan : Ar c’henta. Jesus a lavaraz dezhe : E gwirionez hen lavaran deoc’h, ar bublicaned hag ar merc’hed fall a ia araog deoc’h en rouantelez Doue. (32) Rag Ian a zo deuet d’ho kavout en hent ar justis, ha n’hoc’h euz ket credet anezhan ; mes ar bublicaned hag ar merc’hed fall ho deuz credet anezhan; ha c’houi, o veza gwelet kement-se, n’hoc’h ket distroet goude-ze da gredi anezhan.\n(33) Selaouit eur barabolen all : Bez’ e oa eur pen-tiegez, pehini a blantaz eur winien, hag a reaz eur c’harz en-dro dezhi ; kleuzia reaz enhi eur waskerez, ha sevel a reaz eun tour ; goude- ze e feurmaz anezhi da labourerien hag ez eaz da ober eur veaj. (34) Pa dostae amzer ar frouez, e kassaz he vevelien etrezeg he vererien evit kaoud ar frouez euz he winien. (35) Mes ar vererien, o veza croget en he vevelien, a gannaz unan, a lazaz egile, hag a veinaz unan all. (36) Kas a reaz adare mevelien all e niver brassoc’h eged ar re-genta, hag e rejont dezhe ar memeus tra. (37) Da ziveza e kassaz dezhe he vab, en eur lavaret : Douja a raint va Mab ! (38) Mes ar vererien, pa veljont ar mab, a lavaraz etrezhe : Setu aman an heritour ; deuit, lazomp anezhan, ha kemeromp he heritach. (39) Hag o veza croget enhan, e taoljont anezhan er meaz euz ar winien hag hen lazjont. (40) Pa vezo eta deuet mestr ar winien, petra a raio-hen d’ar vererien-ze ?\n(42) Jesus a lavaraz dezhe : Ha n’hoc’heuz-hu ket biskoas lennet er Scrituriou ar c’homzou-man : Ar mean a zo bet taolet a gostez gant ar re a vatisse a zo deuet da veza ar c’henta mean-corn ; gant an Aotrou eo bet grêt kement-man, hag eun dra souezus eo d’hon daou-lagad ? (43) Rag-se hen lavaran deoc’h, rouantelez Doue a vezo lammet diganeoc’h, ha roet da eur bobl hag a roio ar frouez anezhi. (44) Piou-benag a gwezo var ar mean-ze a vezo brevet ; ha friket a vezo piou- benag a gwezo ar mean-ze varnezhan.\n(45) Pa ho doe prinsed ar veleien hag ar Farizianed klevet ar parabolennou-man, ec’h anavezjont e komze divar ho fen ; (46) hag e klaskent cregi enhan ; mes aoun ho doa rag ar bobl, rag kemeret a reant Jesus evit eur profet.\n(1) Jesus a gomzaz c’hoas outhe dre barabolennou, hag a lavaraz :\n(2) Rouantelez an envou a zo henvel ouz eur roue pehini a reaz eured he vab ; (3) hag e kassaz he vevelien da c’hervel ar re a oa bet pedet d’an eured ; mes ne fellaz ket dezhe dond. (4) Kas a reaz adare mevelien all en eur lavaret dezhe : Livirit d’ar re a zo pedet : Va lein em euz preparet ; va eujened ha va loened lard a zo lazet, ha pep tra a zo prest ; deuit d’an eured. (5) Mes int na rejont van ebed euz a gement-se, hag ez ejont kuit, unan d’he vereri, hag eun all d’he drafic. (6) Hag ar re all a grogaz en he vevelien, ho gwall-dretaz, hag ho lazaz. (7) Pa glevaz ar roue kement-se, e savaz drouk enhan, hag o veza kasset he zoudarded d’y, e tistrujaz ar vuntrerien-ze, hag e tevaz ho c’hear. (8) Neuze e lavaraz d’he vevelien : An eured a zo prest, mes ar re a oa pedet ne oant ket dign. (9) It eta er c’hroaz-hentchou, ha pedit d’an eured ar re holl a gavfot. (10) Hag he vevelien, o veza eat dre an hentchou, a zastumaz kement a gavjont a dud, mâd ha fall, ha sâl an eured a oe karget a dud pere a oa ouz taol. (11) Hag ar roue, o veza eat ebarz evit gwelet ar re a oa ouz taol, a velaz eno eun den ha n’hen doa ket gwisket eur zae a eured. (12) Hag e lavaraz dezhan: Va mignon, penaos oud-de antreet aman hep kaoud eur zae a eured ? Hag he-man a choumaz serret he c’henou. (13) Neuze ar roue a lavaraz d’ar vevelien : Ereit he zaouarn hag he dreid, kassit anezhan kuit, ha taolit-hen en devalijen a-ziaveaz ; eno e vezo ar gwelvan hag ar skrign-dent. (14) Rag kalz a zo galvet, mes neubeud a zo choazet.\n(15) Neuze ar Farizianed, o veza eat kuit, en em guzuliaz evit klask tapoud anezhan en he gomzou. (16) Hag e kassjont dezhan lod euz ho diskibien gant an Herodianed, pere a lavaraz dezhan : Mestr, gouzoud a reomp penaos ez oud gwirion, ha penaos e teskez hent Doue hervez ar wirionez, hep sourcial petra vez an den, rag na zellez ket ouz apparans an dud. (17) Lavar deomp eta petra a zeblant did euz an dra-man : Ha permetet eo, pe n’hen d’eo ket, paea an taillou da Cezar ? (18) Mes Jesus, oc’h anaoud ho fallagriez, a lavaraz : Hipocrited ma’z oc’h ! perag e tentit-hu ac’hanoun ? (19) Diskouezit d’in ar pez arc’hant gant pehini e paeer an taillou. Hag int a ziskouezaz dezhan eun diner. (20) Hag hen a lavaraz dezhe : Imach piou, hag hanô piou eo ar re-man. Int a lavaraz dezhan : Euz a Cezar. (21) Neuze e lavaraz dezhe : Rentit eta da Cezar ar pez a zo da Cezar, ha da Zoue ar pez a zo da Zoue. (22) Pa glevjont kement-se e oent souezet ; hag o veza lezet anezhan, ec’h ejont kuit.\n(29) Mes Jesus, o respont, a lavaraz dezhe : En errol emoc’h, o veza na anavezit ket ar Scrituriou, nag ar galloud euz a Zoue. (30) Rag er resurrection, ar oazed na gemerint ket a c’hroagez, nag ar groagez a briejou, mes beza e vezint evel elez Doue en env. (31) Hag evit ar pez a zell resurrection ar re varô, n’hoc’h euz-hu ket lennet ar pez a zo bet lavaret deoc’h gant Doue : (32) Me eo Doue Abraham, Doue Isaac, ha Doue Jacob ? Doue n’eo ket Doue ar re varô, mes Doue ar re veô. (33) Hag ar bobl, o klevet kement-se a oa souezet braz euz he gelennadurez.\n(34) Ar Farizianed, o veza klevet hen doa serret ho genou d’ar Saduseed, en em assamblaz. (35) Hag unan anezhe, eun doctor euz al lezen, a c’houlennaz diganthan evit hen amprouv : (36) Mestr, pehini eo ar gourc’hemen braz euz al lezen ?\n(37) Jesus a lavaraz dezhan: Karoud a ri an Aotrou da Zoue euz da holl galon, hag euz da holl ene, hag euz da holl spered. (38) Hennes eo ar c’henta hag ar gourc’hemen braz. (39) Ha setu aman an eil hag a zo henvel outhan : Karoud a ri da nessa evel-d’oud da-unan. (40) Euz an daou c’hourc’hemen-ze e talc’h an holl lezen hag ar brofeted.\n(41) Hag ar Farizianed, o veza en em assamblet, Jesus a c’houlennaz diganthe : (42) Petra a zeblant deoc’h euz ar C’hrist ? Da biou ez eo mab ? Int a respontaz dezhan : Da Zavid. (43) Hag hen a lavaraz dezhe : Penaos eta e c’halv David anezhan, dre ar Spered, he Aotrou, en eur lavaret : (44) An Aotrou hen deuz lavaret d’am Aotrou : Azez a-zeo d’in, bete ma lakain da inimied da scabel dindan da dreid ? (45) Mar galv eta David anezhan he Aotrou, penaos ec’h hell hen beza mab dezban ?\n(45) Ha den na hellaz respont eur ger dezhan ; hag adaleg an devez-ze den na gredaz ken hen interroji.\n(1) Neuze Jesus a gomzaz ouz ar bobl, hag ouz he ziskibien, hag a lavaraz dezhe : (2) Ar Scribed hag ar Farizianed a zo azezet var gador Moises. (3) Mirit eta, ha grit kement a lavaront deoc’h da ober ; mes na rit ket hervez ho oberou, rag lavaret a reont, mes ne reont ket. Rag eren a reont bec’hiou pounner, pere na heller ket da zougen, hag e lekeont anezhe var diou-skoaz an dud ; mes na fell ket dezhe lakaad ho biz d’ho finval. (5) Hag ober a reont ho holl oberou evit beza gwelet gant an dud ; rag ledan a reont ho phulacteriou, hag asten a reont franjou ho dillad ; (6) karoud a reont ar plasou kenta er festou, hag ar c’hadoriou kenta er sinagogou ; (7) ha beza saludet er plasennou public, ha beza galvet gant an dud : Mestr, mestr. (8) Mes c’houi, ne lakit ket gervel ac’hanoc’h, Mestr ; rag unan hep-ken eo ho mestr, ar C’hrist ; ha c’houi holl a zo breudeur. (9) Ha na c’halvit den var an douar ho tad ; rag n’hoc’h euz nemed eun Tad hep-ken, an hini a zo en envou. (10) Ha na lakit ket gervel ac’hanoc’h doctored ; rag n’hoc’h euz nemed eun Doctor hep-ken, pehini eo ar C’hrist. (11) Mes ra vezo ar brassa en ho touez ho servicher. (12) Rag piou-benag en em huellaio, a vezo izelleet ; ha piou-benag en em izellaio, a vezo huelleet.\n(15) Malheur deoc’h, Scribed ha Farizianed hipocrit, rag redec a rit dre ar môr ha dre an douar evit ober eun diskibl ; hag eur wech grêt, e rentit anezhan mab d’an ifern diou wech muioc’h egedoc’h hoc’h-unan.\n(16) Malheur deoc’h, renerien dall, pere a lavar : Mar deu unan-benag da douat dre an templ, an dra-ze n’ed eo netra ; mes an hini a dou dre aour an templ, hennes a rank derc’hel d’he c’her ! (17) Tud diskiant ha dall ! pehini eo ar brassa, pe an aour, pe an templ dre behini eo santifiet an aour ? (18) Ha piou-benag, eme c’houi, hen deuz touet dre an aoter, an dra-ze n’eo, netra ; mes mar hen deuz touet dre an offrans pehini a zo varnezhi, e ranko derc’hel d’he c’her. (19) Tud diskiant ha dall ! rag pehini eo ar brassa, pe an offrans, pe an aoter dre behini eo santifiet an offrans ? (20) Piou-benag eta a dou dre an aoter, a dou dreizhi, ha dre gement a zo varnezhi ; (21) ha piou-benag a dou dre an templ, a dou dre an templ ha dre an hini a zo o choum enhan ; ha piou-benag a dou dre an env, a dou dre drôn Doue, ha dre an hini a zo azezet varnezhan.\n(23) Malheur deoc’h, Scribed ha Farizianed hipocrit, rag paea a rit an deog var ar menth, var an anet, ha var ar c’houmin, hag e lezit an traou ar muia talvoudec euz al lezen, ar justis, an drugarez hag ar fidelite. An traou-man a oa dleet da ober, hep tremen ober ar re-all. (24) Renerien dall, pere a zil eur fubuen, hag a lounk eur c’hanval!\n(25) Malheur deoc’h, Scribed ha Farizianed hipocrit, rag netaad a rit an diaveaz euz an tass hag euz ar plâd, ha c’houi en diabarz a zo leun a laeronsiou hag a zireizded. (26) Farizian dall, netâ da genta an diabarz euz an tass hag euz ar plâd, evit ma teui ive an diaveaz da veza nêt.\n(27) Malheur deoc’h, Scribed ha Farizianed hipocrit, rag henvel oc’h ouz beziou gwennet, pere a zo kaer da velet en diaveaz, mes pere a zo en diabarz leûn a eskern tud varô hag a bep seurt traou brein. (28) Evel-se c’houi ive, en diaveaz a zeblant d’an dud beza just, mes en diabarz ez oc’h leûn a hipocrizi hag a fallagriez. (29) Malheur deoc’h, Scribed ha Farizianed hipocrit, rag sevel a rit beziou d’ar brofeted, hag ec’h ornit beziou ar re just;\n(30) Hag e livirit : Mar vijemp bet en amzer hon tadou, na vijemp ket bet en em lakeat ganthe da skull goad ar brofeted. (31) Evel-se c’houi a zo testou a-enep deoc’h hoc’h-unan, penaos ez oc’h bugale ar re ho deuz lazet ar brofeted. (32) Ha c’houi a laka bâr muzur ho tadou. (33) Serpanted, raç an aered-viber, penaos e tec’hot-hu diouz barnedigez an ifern ?\n(34) Dre-ze, setu, e kassan deoc’h profeted, tud fur ha Scribed ; c’houi a lazo hag a grucifio lod ; a skourjezo lod all en ho sinagogou, hag a bersecuto anezhe deuz an eil kear d’eben. (35) Evit ma kwezo varnoc’h an holl oâd just a zo bet skuliet var an douar, adaleg goâd Abel, an den just-se, bete goâd Zakari, mab Barachi, a zo bet lazet ganeoc’h etre an templ hag an aoter. (36) E gwirionez hen lavaran deoc’h, kement-se holl a gwezo var ar generation-man.\n(37) Jerusalem, Jerusalem, te, pehini a laka ar brofeted d’ar marô, hag a vein ar re a vez kasset d’id, na ped gwech n’em euz-me ket c’hoanteet dastum da vugale, evel ma tastum ar iâr he lapoused dindan he diou-askel, ha n’eo ket bet fellet deoc’h. (38) Setu, ho ti a ia da veza rentet dezert. (39) Rag hen lavaret a ran deoc’h, n’am gwelot mui, ken na lavarfot : Benniget ra vezo an hini a zeu en hanô an Aotrou !\n(1) Pa oa Jesus o sortial euz an templ hag o vont kuit, he ziskibien a dostaaz outhan evit diskouez dezhan al labouriou kaer euz an templ. (2) Ha Jesus a lavaraz dezhe : Ha na velit-hu ket an holl draou-ze ? E gwirionez hen lavaran deoc’h, na vezo ket lezet aman an eil mean var egile, holl e vezint diskaret.\n(3) Ha pa oe azezet var menez Olived, he ziskibien a dostaaz outhan a-du, hag a lavaraz dezhan : Lavar deomp peur e c’hoarvezo kement-se, ha pehini a vezo ar sîn euz da zonedigez hag euz a fin ar bed.\n(4) Ha Jesus, o respont, a lavaraz dezhe : Diwallit na dromplfe den ac’hanoc’h. (5) Rag meur a hini a zeuio em hanô, en eur lavaret : Me eo ar C’hrist, hag e tromplint kalz a dud. (6) Klevet a refot komz euz a vrezelliou hag euz a vrud-brezel ; likit evez na vec’h troublet, rag red eo d’an holl draou-ze c’hoarvezoud ; mes ar fin na vezo ket c’hoas. (7) Rag eur bobl a zavo a-enep eur bobl all, hag eur rouantelez a-enep eur rouantelez all ; ha beza e vezo kernez, ha bossen ha krennamant douar e meur a lec’h. (8) Mes kement-se holl na vezo nemed commansamant ar poaniou. (9) Neuze e livrint ac’hanoc’h da veza tourmantet, hag e lazint ac’hanoc’h ; hag e veot kaseet gant an holl nationou abalamour d’am hanô. (10) Neuze ive kalz a vezo scandalizet, hag en em drahissint an eil egile, hag ho devezo kassoni an eil deuz egile. (11) Ha meûr a fals-profet a zavo, hag a dromplo kalz a dud. (12) Ha dre ma cresko ar fallentez, ar garantez a ienao en calon kalz a dud. (13) Mes an neb a gendalc’ho beteg ar fin, hennes a vezo salvet. (14) Hag an aviel-man euz ar rouantelez a vezo prezeget dre ar bed holl, en testeni d’an holl nationou ; ha neuze e teuio ar fin.\n(15) Pa velot eta el lec’h santel an abomination euz an dezolation, a behini hen deuz komzet ar profet Daniel (ra dolo-plêt an hini a lenno anezhan), (16) neuze, ar re a vezo er Jude, ra dec’hint er meneziou ; (17) an hini a vezo var gorre an ti, diwallo da zisken evit kemeret tra e-bed euz he di; (18) hag an hini a vezo er park, diwallo da zistrei var he giz evit kemeret he zillad. (19) Malheur d’ar groagez o tougen frouez, ha d’ar magerezed en deiziou-ze ! (20) Pedit evit ne rankoc’h ket tec’hel er goan, nag en deiz ar sabbat ; (21) rag bez’ e vezo neuze eun affliction vraz, evel n’euz ket bet adaleg commansamant ar bed bete vreman, ha na vezo biken. (22) Ha ma na vije ket bet diveret an deiziou-ze, na vije bet den saveteet ; mes diveret e vezint abalamour d’ar re a zo choazet.\n(23) Neuze, mar lavar unan-benag deoc’h : Ar C’hrist a zo aman ; pe : A-hont ema ; na gredit ket. (24) Rag sevel a raio fals-Christed, ha fals-profeted hag a rai miraclou braz ha burzudou, evit trompla, mar gellont, ar re choazet ho-unan. (35) Setu c’houi avertisset breman. (36) Rag-se mar bez lavaret deoc’h : Eman ar C’hrist en dezert ; n’az it ket : Eman er c’hambchou distro, na gredit ket. (27) Rag, evel ma teu al luc’heden euz ar Zav-heol ha ma sclera beteg ar C’huz-heol, evel se ive e vezo donedigez Mab an den. (28) Rag en pelec’h-benag ma vezo ar c’horf marô, eno en em zastumo an êgled.\n(29) Rag-tal goude an affliction euz an deiziou-ze, an heol a devalaio, hag al loar na roio ket he sclerijen, hag ar stered a gwezo euz an env, ha puissansou an envou a vezo bransellet. (30) Neuze e vezo gwelet sîn Mab an den en env ; neuze ive an holl boblou euz an douar a vezo glac’haret, hag a skoio var boul ho c’halon, hag e velint Mab an den o tond var goabrennou an env, gant eur galloud hag eur c’hloar braz. (31) Hag hen a gasso he elez gant sôn skiltruz an drompil, hag an elez a zastumo assambles ar re choazet ganthan euz ar pevar avel, adaleg eur pen euz an env beteg ar pen all.\n(32) Hogen deskit eur barabolen dre ar wezen-fiez : Pa gommans he brancou beza tener hag he deliou da zispaka, ec’h ouzoc’h penaos eo tost an hanv. (33) Evel-se ive c’houi, pa velot kement-se holl, gouezit ervad ema tost Mâb an den hag ema e-kichen an nor. (34) E gwirionez hen lavaran deoc’h, ar generation-man na dremeno ket ken na vezo c’hoarvezet an holl draou-ze. (35) An env hag an douar a dremeno, mes va c’homzou-me na dremenint ket.\n(36) Mes den ne anavez an deiz nag an heur-ze, nag an êlez euz an env ken-neubeud, n’euz nemed va Zad hag ho anavez. Hag evel ma c’hoarvezaz en amzer Noe, evel-se ive e c’hoarvezo pa zeuio Mab an den ; (38) rag, evel en deiziou araog an diluj, e oant o tibri hag oc’h eva, o timezi hag o rei da zimezi, beteg an deiz ma’z eaz Noe ebarz an arc’h ; (39) hag evel na ouient netra ken a zeuaz an diluj d’ho c’has holl ganthan ; evel-se ive e c’hoarvezo pa zeuio Mab an den. (40) Neuze, deuz daou a vezo er park, unan a vezo kemeret hag egile lezet ; (41) deuz diou a vezo o vala en eur vilin, unan a vezo kemeret hag eben lezet. (42) Beillit eta ; rag na ouzoc’h ket da be heur e tle dond hoc’h Aotrou.\n(43) Hogen gouezit an dra man, penaos ma ouefe ar pen-tiegez da be boent euz an noz e tle al laër dond, e veillfe ha na lezfe ket toulla he di. (44) Rag-se c’houi ive en em zalc’hit prest ; rag Mab an den a zeuio d’an heur ha na sonjit ket. (45) Piou eo eta ar servicher fidel ha fûr a zo bet lakeat gant he aotrou da vestr var he diegez, evit rei d’he vevelien ho boued d’ar poent ? (46) Eürus ar servicher-ze mar kav he aotrou anezhan oc’h ober evel-se pa erruo. (47) E gwirionez hen lavaran deoc’h, he lakaad a raio da gommandi var he holl vadou. (48) Mes m’ar d’eo eur servicher fall, pehini a lavar en he galon : Dale a ra va aotrou da zond ; (49) ha mar en em laka da skei gant he gen-servicherien, da zibri ha da eva gant mezverien ; (50) aotrou ar servicher-ze a zeuio d’an deiz na vezo ket ouz he c’hortoz, ha d’an heur na ouvezo ket ; (51) hag e tispartio anezhan diouz ar re all, hag e roio dezhan he lod gant an hipocrited : eno e vezo ar gwelvan hag ar skrign-dent.\n(1) Neuze rouantelez an envou a vezo henvel ouz deg gwerc’hez pere, o veza kemeret ho lampou, a ieaz er meaz da zialben ar pried. (2) Hogen, pemp anezhe a oa fûr, ha pemp a oa foll. (3) Ar re foll, en eur gemeret ho lampou, na gemerjont ket a eôl ganthe. (4) Mes ar re fûr a gemeraz eôl en ho vesselliou gant ho lampou. (5) Hag evel ma talee ar pried da zond, e voredjont holl hag e choumjont kousket. (6) Hogen var-dro hanter-noz, e oe klevet tud o crial : Setu erru ar pried, deuit er meaz da rancontr anezhan. (7) Neuze an holl werc’hezed a zavaz, hag a breparaz ho lampou. (8) Hag ar re foll a lavaraz d’ar re fûr : Roit deomp euz hoc’h eôl, rag mouga a ra hon lampou. (9) Mes ar re fûr a respontaz, en eur lavaret : Gant aoun n’hor be ket awalc’h evidomp hag evidoc’h, it kentoc’h da gavoud ar re a werz, ha prenit evidoc’h hoc’h-unan. Mes, e-pad ma’z eent da brena, (10) ar pried a zeuaz ; hag ar re a oa prest a antreaz ganthan en sâl an eured, hag e oe serret an nor. (11) Goude-ze, e teuaz ive ar gwerc’hezed all, hag e lavarjont : Aotrou, Aotrou, digor deomp ! (12) Mes hen a respontaz : E gwirionez hen lavaran deoc’h, n’hoc’h anavezan ket.\n(13) Beillit eta, rag na ouzoc’h nag an deiz nag an heur ma teuio Mab an den.\n(14) Rag henvel eo ouz eun den pehini, o vond da eur vro bell, a c’halvaz he vevelien hag a lekeaz he vadou etre ho daouarn. (15) Ha da unan e roaz pemp talant, da eun all daou, ha da eun all unan ; da bep hini hervez he c’halloud ; hag ez eaz en hent rag-tal. (16) Neuze, an hini hen doa bet ar pemp talant a ieaz, hag a drafikaz ganthe ; hag a c’hounezaz pemp talant all. (17) Er memeus feçon, an hini hen doa bet daou, a c’hounezaz ive daou all. (18) Mes an hini n’hen doa bet nemed unan, a ieaz hag a doullaz en douar, hag a guzaz arc’hant he aotrou. (19) Pell goude, aotrou ar vevelien-ze a zistroaz, hag a reaz dezhe renta count. (20) An hini hen doa bet pemp talant a zeuaz eta, hag a zigassaz pemp talant all, en eur lavaret : Aotrou, pemp talant ez poa roet d’in ; setu aman pemp talant all em euz gounezet ouz-pen. (21) He aotrou a lavaraz dezhan : Ervad, servicher mâd ha fidel ; bet oud fidel var neubeud a dra, da lakaad a rin var galz ; antren e joa da Aotrou. (22) An hini hen doa bet daou dalant a zeuaz ive, hag a-lavaraz : Aotrou, daou dalant ez poa roet d’in ; setu aman daou dalant all em euz gounezet ouz-pen. (23) He aotrou a lavaraz dezhan : Ervad, servicher mâd ha fidel ; bet oud fidel var neubeud a dra, da lakaad a rin var galz ; antren e joa da aotrou. (24) Mes an hini n’hen doa bet nemed eun talant, a zeuaz hag a lavaraz : Aotrou, gouzoud a rean penaos ez oud eun den criz, hag a vêd elec’h n’ec’h euz ket hadet, hag a zastum elec’h n’ec’h euz ket skuliet ; (25) ha dre ma’m boa aoun araz’oud, ez oun eat hag em euz kuzet da dalant en douar ; setu aman d’id ar pez a zo d’id. (26) Mes he Aotrou a respontaz dezhan : Servicher fall ha didalvez, te a ouie penaos e vedan e lec’h n’em euz ket hadet, ha penaos e tastuman e lec’h n’em euz ket skuliet, (27) neuze ’ta e tliez rei va arc’hant d’ar varc’hadourien-arc’hant, ha pa vijen deuet em bije tennet ar pez a zo d’in gant an interest. (28) Lammit eta an talant diganthan ; ha roit-han d’an hini hen deuz dek talant. (29) Rag d’an hini hen deuz, e vezo roet c’hoas, hag hen devezo muioc’h ; mes digant an hini n’hen deuz ket, e vezo lammet memeus ar pez hen deuz. (30) Taolit eta ar servicher didalvoudec-se en devalijen a ziaveaz ; eno e vezo ar gwelvan hag ar skrign-dent.\n(31) Hogen, pa zeui Mab an den en he c’hloar, hag an holl elez santel ganthan, neuze ec’h azezo var an trôn euz he c’hloar. (32) Hag an holl nationou a vezo dastumet dirazhan, hag hen a zispartio an eil diouz egile, evel ma tisparti ar mesaer an denved diouz ar bouc’hed. (33) Hag e lakaio an denved a-zeô dezhan, hag ar bouc’hed a-gleiz.\n(34) Neuze ar Roue a lavaro d’ar re a vezo a-zeô dezhan : Deuit, c’houi pere a zo benniget gant va Zad, da bossedi en heritach ar rouantelez a zo bet preparet deoc’h abaoe crouidigez ar bed ; (35) rag naoun am euz bet, ha c’houi hoc’h euz roet da zibri d’in ; sec’hed am euz bet, ha c’houi hoc’h euz roet da eva d’in ; estranjour oun bet, ha c’houi hoc’h euz va digemeret ; (36) noaz e oann, ha c’houi hoc’h euz va gwisket ; klanv e oann, hag hoc’h euz va bizitet ; er prizon e oann, hag ez oc’h deuet d’am gwelet. (37) Neuze ar re just a responto dezhan : Aotrou, pegoulz hon euz-ni da velet o kaout naoun, hag hon euz roet da zibri d’id ; pe o kaout sec’hed, hag hon euz roet da eva did ? (38) Ha pegoulz hon euz-ni da velet estranjour, hag hon euz da zigemeret ; pe noaz, hag hon euz da wisket ? (39) Ha pegoulz hon euz-ni da velet klanv pe er prizon, hag ez omp deuet d’az kavout ? (40) Hag ar Roue a responto hag a lavaro dezhe : E gwirionez hen lavaran deoc’h, dre ma hoc’h euz grêt kement-se da unan euz ar re vihana-man euz va breudeur, hoc’h euz hen grêt d’in-me va-unan.\n(41) Neuze e lavaro ive d’ar re a vezo a-gleiz : Tec’hit diouzin, tud milliget, hag it en tân eternel, a zo bet preparet evit an diaoul hag he elez ; (42) rag naoun am euz bet, ha n’hoc’h euz ket roet da zibri d’in ; sec’hed am euz bet, ha n’hoc’h euz ket roet da eva d’in ; estranjour e oann, ha n’hoc’h euz ket va digemeret ; noaz e oann ha n’hoc’h euz ket va gwisket ; klanv e oann hag er prizon, ha n’hoc’h euz ket va bizitet. (44) Ar re-man a responto ive : Aotrou, pegoulz hon euz-ni da velet o kaout naoun, pe sec’hed, pe o veza estranjour, pe en noaz, pe klanv, pe er prizon, ha n’hon euz-ni ket da zicouret ? (45) Hag hen a responto dezhe : E gwirionez hen lavaran deoc’h, pa n’hoc’h euz ket grêt kement-se da unan euz ar re vihana-man, n’hoc’h euz ket hen grêt d’in-me va-unan.\n(46) Hag ar re-man az ai kuit d’ar poaniou eternel ; mes ar re just az ai er vuez eternel.\n(1) Goude m’hen doe Jesus peur-lavaret an holl gomzou-ze, e lavaraz d’he ziskibien : (2) Gouzoud a rit ema ar Pask a-ben daou zervez, hag e vezo livret Mab an den evit beza crucifiet. (3) Neuze prinsed ar veleien, ar Scribed ha re Ancien ar bobl en em assamblaz e pales ar beleg-braz, galvet Caïphas, (4) hag en em guzuljont evit tapout Jesus dre finesse hag hen lakaad d’ar marô. (5) Mes lavaret a reant : Arabad e ve e-pad ar gouel, gant aoun na zavfe trouz e-touez ar bobl.\n(6) Hogen pa oa Jesus en Bethani, en ti Simon, an den lôr, (7) e teuaz d’he gavoud eur vaouez, ha ganthi eur vessel alabastr leun a eôl a c’houez-vâd ha precius meurbed, hag her skuliaz var he ben pa oa ouz taol. (8) He ziskibien, o velet kement-se, a oe indiniet, hag e leverjont : Da betra ar c’holl-ze ? (9) Rag gallet e vije bet gwerza kêr an eôl-ze, ha rei an arc’hant d’ar beorien. (10) Mes Jesus, o c’houzoud an dra-ze, a lavaraz dezhe : Perag e rit-hu poan d’ar vaouez-ze ? rag eun dra vâd he deuz grêt em c’henver. (11) Choui ho pezo peorien bepred ganeoc’h, mes n’ho pezo ket bepred ac’hanoun-me ; (12) ha ma he deuz-hi skuliet an eôl-ze var va c’horf, he deuz hen grêt evit va sebelia. (13) E gwirionez hen lavaran deoc’h, en pe lec’h-benag er bed holl ma vezo prezeget an Aviel-man, e vezo lavaret ive en memor anezhi, ar pez he deuz grêt. (14) Neuze unan euz an daouzec, hanvet Judas Iscariot, a ieaz da gavoud prinsed ar veleien, (15) hag e lavaraz dezhe : Petra a rofet-hu d’in-me, hag e livrin anezhan deoc’h ? Hag e countchont dezhan tregont pez arc’hant. (16) Ha divar neuze e klaske eun occasion vâd-benag d’hen livra.\n(17) Hogen, d’an deiz kenta euz a ouel ar bara hep goell, an diskibien a zeuaz da gavout Jesus, hag e leverjont dezhan : En pelec’h e fell d’id e preparfemp d’id evit dibri prêd ar Pask ? (18) Hen a respontaz : It en kear da gavoud hen-a-hen, ha livirit dezhan : Ar mestr a lavar : Va amzer a zo tost ; ober a rin ar Pask en da di gant va diskihien. (19) Hag an diskibien a reaz evel m’hen doa Jesus gourc’hemenet dezhe, hag e preparjont ar Pask.\n(20) Pa oe deuet an abardaez, en em lakaad a reaz ouz taol gant an daouzec. (21) Ha pa oant o tibri, e lavaraz : E gwirionez hen lavaran deoc’h, unan ac’hanoc’h am zrahisso. (22) Hag int glac’haret braz, en em lekeaz, pep hini anezhe, da lavaret dezhan : Aotrou, ha me eo ? (23) Mes hen a respontaz : An hini a laka he zorn ganen er plât, hennes eo am zrahisso. (24) Mab an den evit gwir a ia kuit evel ma’z eo bet scrivet divar he ben ; mes malheur d’an hini gant pehini e vezo trahisset Mab an den ; gwell e vez d’an den-ze na vije ket bet ganet. (25) Ha Judas, pehini hen trahisse, o komz outhan, a lavaraz : Mestr, ha me eo ? Jesus a lavaraz dezhan : Hen lavaret ec’h euz.\n(26) Hag evel ma oant o tibri, Jesus a gemeraz hara, hag o veza rentet grasou, e torraz anezhan, hag hen roaz d’he ziskibien, en eur lavaret : Kemerit, debrit, he-man eo va c’horf. (27) Neuze e kemeraz ar c’halir, hag o veza rentet grasou, hen roaz dezhe, en eur lavaret : Efit holl euz anezhan ; (28) rag he-man eo va goâd, goâd an allians nevez, pehini a zo skuliet evit kalz evit remission ar pec’hejou. (29) Hogen, lavaret a ran deoc’h penaos na evin mui euz ar frouez-se euz ar winien, beteg an deiz-ze en pehini ec’h evin anezhan nevez ganeoc’h en rouantelez va Zad.\n(30) Ha goude beza canet ar c’hantic, ez ejont er meaz da Venez Olived.\n(31) Neuze Jesus a lavaraz dezhe : En noz-man e vezin caoz deoc’h holl da gweza ; rag scrivet eo : Skei a rin ar pastor, hag ar vanden denved a vezo disperset. (32) Mes, goude ma vezin resussited, ez in araog deoc’h en Galile. (33) Ha Per, o komz, a lavaraz dezhan : Ha pa gavfe an holl lec’h enoud da gweza, evidoun-me na gwezin biken. (34) Jesus a lavaraz dezhan : E gwirionez e lavaran d’id penaos, en noz-man, araog ma cano ar c’hilloc, em nac’hi teir gwech. (35) Per a lavaraz dezhan: Ha pa ve rêd d’in mervel ganez, na nac’hin ket ac’hanoud. Hag an diskibien holl a lavaraz evel-t’han.\n(36) Neuze Jesus a ieaz ganthe da eul lec’h hanvet Gethsemane ; hag e lavaraz d’he ziskibien : Azezit aman epad ma’z in a-hont da bedi.\n(37) Hag o veza kemeret ganthan Per ha daou vab Zebede, e commansaz beza trist ha gwall ankeniet. (38) Hag e lavaraz dezhe : Va ene a zo trist beteg ar marô ; choumit aman ha beillit ganen.\n(39) Hag o veza eat eun neubeut pelloc’h, e kwezaz var he vizach, o pedi hag o lavaret : Va Zad, mar d’eo possubl ma’z ai ar c’halir-ze pell diouzin... Koulskoude, n’eo ket evel ma fell d’in, mes evel ma fell d’id. (40) Neuze o tond etrezeg he ziskibien, e kavaz anezhe kousket ; hag e lavaraz da Ber : Petra, ha n’hoc’h euz-hu ket gallet beillia eun heur ganen ! (41) Beillit ha pedit, gant aoun ne zeufec’h da gweza en dentation ; rag ar spered a zo pront, mes ar c’hig a zo sempl.\n(42) Mond a reaz adare eun eil gwech, hag e pedaz, en eur lavaret : Va Zad, ma na hell ar c’halir-ze mond pell diouzin hep ma c’hevin anezhan, ra vezo grêt da volontez.\n(43) Hag e teuaz, hag ho c’havaz kousket adare ; rag ho daou-lagad a oa pounereet.\n(44) Hag o veza kuiteet anezhe, ez eaz adare hag e pedaz evit an derved gwech, en eur lavaret ar memeus komzou.\n(45) Neuze e teuaz da gavoud he ziskibien, hag e lavaraz dezhe : Kouskit c’hoas ha kemerit ho repos ! Setu deuet an heur, ha Mab an den a ia da veza livret etre daouarn ar bec’herien. (46) Savit ; deomp ; setu, an hini a drahis ac’hanoun a dostâ.\n(47) Hag evel ma komze c’hoas, setu Judas, unan euz an daouzec, a zeuaz, hag assambles ganthan eur vanden vraz a dud gant klezeier ha bizier, deuet a-berz prinsed ar veleien hag ar re Ancien euz ar bobl. (48) Hag an hini a drahisse anezhan hen doa roet dezhe ar sîn-man: An hini a bokin dezhan, hennes eo, crogit enhan. (49) Ha rag-tal e tostaaz ouz Jesus, hag e lavaraz dezhan : Salud, Mestr ; hag e pokaz dezhan. (50) Mes Jesus a lavaraz dezhan : Va mignon, da betra oud-de deuet aman ? Neuze o tostaad, e lekejont ho daouarn var Jesus, hag e crogjont enhan.\n(51) Ha setu, unan euz ar re a oa gant Jesus, oc’h astenn he zorn, a dennaz he gleze, hag o skei gant eur servicher d’ar beleg braz, e troc’haz he skouarn dezhan. (52) Neuze Jesus a lavaraz dezhan : Laka a-nevez da gleze en he blas ; rag ar re holl a gemero ar c’hleze a berisso dre ar c’hleze. (53) Ha sonjal a rez-te na helfen-me ket breman pedi va Zad, hag e tigasfe d’in rag-tal ouzpen daouzec lejion a elez ? (54) Penaos eta e vefe neuze accomplisset ar Scrituriou, pere a lavar ez eo red e c’hoarvezfe an traou-man holl.\n(55) Neuze e lavaraz Jesus d’an dud-se : C’houi a zo deuet gant klezeier ha gant bizier, evel varlerc’h eul laër, da gemeret ac’hanoun ; bemdez e oann azezet en ho touez, o kelen en templ ha n’hoc’h euz ket croget enoun. (56) Mes an holl draou-man a zo c’hoarvezet, evit ma vije accomplisset ar pez ho deuz scrivet ar brofeted. Neuze an diskibien holl hen dilezaz, hag a dec’haz kuit.\n(57) Mes ar re ho doa kemeret Jesus a gassaz anezhan da Gaïphas, ar beleg-braz, en pelec’h e oa assamblet ar Scribed hag ar re Ancien.\n(58) Ha Per a heuliaz anezhan a-ziabell, bete lez ar beleg-braz, hag, o veza eat ebarz, ec’h azezaz e-touez ar zervicherien, evit gwelet ar fin.\n(59) Hogen, prinsed ar veleien, ar re Ancien, hag an holl Sanhedrin a glaske eun desteni faoz benag a-enep Jesus, evit hen lakaad d’ar marô. (60) Mes na gavent ket ; ha petra-benag ma teuaz kalz a destou faoz ne gavent hini e-bed. Mes er fin e teuaz daou dest faoz, hag a lavaraz : (61) He-man hen deuz lavaret : Me a hell diskar templ Doue, hag hen adsevel en tri deiz.\n(62) Neuze ar beleg-braz a zavaz hag a lavaraz dezhan : Ne respontez eta netra ? Petra a lavar ar re-ze a-enep d’id ?\n(63) Mes Jesus a davaz. Neuze ar beleg-braz, o komz, a lavaraz dezhan : Me a gonjur ac’hanoud, dre an Doue beô, da lavaret deomp ha te eo ar Christ, Mab Doue ? (64) Jesus a respontaz dezhan : Hen lavaret ec’h euz ; mes c’hoas me a lavar deoc’h, penaos divar-vreman e velot Mab an den azezet a-zeô da c’halloud Doue, hag o tond var goabrennou an env. (65) Neuze ar beleg-braz a rogaz he zillad, en eur lavaret : Gwall-gomzet hen deuz ; daoust hag ezom hon euz-ni c’hoas a destou ? Klevet hoc’h euz breman he wall-gomz. (66) Petra a zeblant deoc’h ? Int a respontaz : Meritout a ra ar marô ! (67) Neuze e cranchjont ouz he vizach, hag e rojont taoliou-dorn dezhan, ha re all a skoe anezhan gant ho bizier, en eur lavaret : (68) Christ, difin gant piou oud bet skoet.\n(69) Hogen Per a oa azezet en diaveaz ebarz ar porz, hag eur vatez a dostaaz outhan hag a lavaraz dezhan : Te a oa ive gant Jesus a C’halile. (70) Mes hen nac’h a reaz dirag an holl, en eur lavaret : Na ouzon ket petra a leverez. (71) Hag evel ma oa o vond er meaz dre an nor, eur vatez all a velaz anezhan, hag a lavaraz d’ar re a oa eno : He-man a oa ive gant Jesus a Nazaret. (72) Per hen nac’haz adare gant le-douet, en eur lavaret : Ne anavezan ket an den-ze. (73) Eun neubeud amzer goude, ar re a oa eno a dostaaz hag a lavaraz da Ber : A-dra zur te a zo ive euz an dud-se ; rag da anaoud a rer diouz da langach. (74) Neuze e commansaz da zrouk-pedi ha da douat, en eur lavaret : Ne anavezan ket an den-ze ; ha rag-tal ar c’hilloc a ganaz. (75) Hag e teuaz sonj da Ber euz a c’her Jesus, pehini hen doa lavaret dezhan : Araog ma cano ar c’hilloc, ez pezo va nac’het teir gwech. Hag o veza eat er meaz, e welaz c’houero.\n(1) Kerkent ha ma oe deiz, holl brinsed ar veleien ha re Ancien ar bobl en em guzuliaz a enep Jesus evit hen lakaad d’ar marô. (2) Ha goude beza ereet anezhan, e kasjont anezhan hag hen livrjont da Bons-Pilat, ar gouarner.\n(3) Neuze Judas, pehini hen doa trahisset anezhan, o velet e oa condaonet, a zeuaz keûz dezhan hag a zigassaz an tregont pez arc’hant da brinsed ar veleien ha d’ar re Ancien, en eur lavaret : (4) Pec’het em euz ; trahisset em euz ar goâd innosant. Mes int a lavaraz : Petra a ra an dra-ze deomp-ni ? Kement-se a zell ouzid-te. (5) Neuze, goude m’hen doe sklapet ar peziou arc’hant en templ, e sortiaz ac’hane, hag o veza eat kuit, en em grougaz.\n(6) Prinsed ar veleien, o veza kemeret ar peziou arc’hant, a lavaraz : N’eo ket permetet lakaad anezhe ebarz an tenzor, rag an arc’hant-se eo priz ar goâd. (7) Ha goude m’ho doe en em guzuliet, e prenjont park eur poder, evit interri an estranjourien. (8) Abalamour da ze ar park-se a zo c’hoas kanvet hirio Park ar goâd. (9) Neuze e oe accomplisset ar pez a oa bet lavaret dre Jeremi, ar profet, en eur lavaret : Kemeret ho deuz an tregont pez arc’hant, priz an hini a zo bet lakeat he priz, euz an hini a zo bet lakeat he priz gant bugale Israel, (10) hag ho deuz roet anezhe evit park ar poder, hervez ma oa bet kemennet d’in gant an Aotrou.\n(11) Hogen, Jesus a zeuaz dirag ar gouarner, hag ar gouarner a c’houlennaz diganthan, en eur lavaret : Ha te eo roue ar Judevien ? Ha Jesus a lavaraz dezhan : Hen lavaret a rez. (12) Ha pa oe tamallet gant prinsed ar veleien hag ar re Ancien, na respontaz netra. (13) Neuze Pilat a lavaraz dezhan : Ha na glevez-te ket pegement a draou a desteniont a-enep d’id ? (14) Mes Jesus na respontaz ket eur ger dezhan ; en hevelep doare ma oa souezet meurbed ar gouarner. (15) Hogen, ar gouarner hen doa ar c’hustum, bep gwech ma teue gouel Pask, da leuskel d’ar bobl unan euz ar brizonierien, an hini a c’hoan- taent kaoud. Ha neuze ho doa eur prizonier gwall-vrudet, a c’halvet Barabbas. (17) Evel ma oant assamblet, Pilat a lavaraz dezhe : Pe hini a fell deoc’h a laoskfen ganeoc’h, Barabbas, pe Jesus a c’halver Christ ? (18) Rag gouzoud a rea dre jalouzi e oa ho doa livret anezhan.\n(19) Hogen e-pad ma oa azezet var he dribunal, he vreg a gassaz eur re-benag da lavaret dezhan : Diwall da zourcial deuz ar pez a zell ouz an den just-se ; rag eun huvre em euz bet hirio divar he ben hag hen deuz grêt kalz a boan d’in.\n(20) Mes prinsed ar veleien hag ar re Ancien a reaz d’ar bobl goulen Barabbas, ha lakaad koll Jesus. (21) Hag ar gouarner, o komz adare, a lavaraz dezhe : Pe hini anezhe ho daou a fell deoc’h a laoskfen deoc’h ? Hag e respontjont : Barabbas. (22) Pilat a lavaraz dezhe : Petra a rin-me eta euz a Jesus a c’halver Christ ? Holl e leverjont dezhan : Ra vezo crucifiet. (23) Hag ar gouarner a lavaraz : Mes pe seurt drouk hen deuz-han grêt ? Neuze e crijont c’hoas krenvoc’h, en eur lavaret : Ra vezo crucifiet. (24) Pa velaz Pilat penaos na c’houneze netra, mes e creske an trubuil, e kemeraz dour, hag e walc’haz he zaouarn dirag ar bobl, en eur lavaret : Me a zo nêt euz a voâd an den just-se ; ouzoc’h-c’houi e sell kement-se. (25) Hag ar bobl holl a respontaz : Ra gwezo he voâd varnomp-ni, ha var hor bugale !\n(26) Neuze e laoskaz ganthe Barabbas, ha goude m’hen doa lakeat skourjeza Jesus, e livraz anezhan dezhe da veza crucifiet.\n(27) Neuze ar zoudarded a gassaz Jesus da balez ar gouarner, hag e tastumjont var he dro an holl vanden soudarded. (28) Ha goude beza diwisket anezhan, e lekejont en-dro dezhan eur vantel bourpr. (29) Hag o veza grêt eur gurunen gant spern, e lekejont anezhi var he ben, gant eur gorzen en he zorn deô, hag o plega ho glin dirazhan, e rent goab anezhan, en eur lavaret : (30) Salud, roue ar Judevien. Hag o cranchat outhan, e kemerent ar gorzen, hag e skoent ganthan var he ben. (31) Goude m’ho doe grêt goab anezhan evel-se, e tennjont ar vantel divarnezhan, hag e wiskjont anezhan gant he zillad he-unan, hag e kasjont anezhan evit hen crucifia.\n(32) Pa oent o tond er meaz, e kavjont eun den euz a Ziren, hanvet Simon, hag e rejont dezhan dougen croaz Jesus. (33) Hag o veza erruet en eul lec’h galvet Golgotha, da lavaret eo, lec’h ar pen-marô, (34) e rojont dezhan da eva gwin-egr mesket gant ar vestl ; mes pa hen doe he danveet, na fellaz ket dezhan eva.\n(38) Crucifiet e oe assambles ganthan daou laër, unan a-zeô, hag egile a-gleiz.\n(39) Hag ar re a dremene a zrouk-komze diouthan en eur hija ho fen, hag e lavarent: (40) Te pehini a ziskar an templ, hag a zav anezhan en tri devez, en em zaveta da-unan ; mar d’oud Mab Doue, disken euz ar groaz. (41) Er memeus doare ive prinsed ar veleien, ar Scribed hag ar re Ancien, a rea goab anezhan, en eur lavaret : (42) Ar re all hen deuz saveteet, ha na hell ket en em zavetei he-unan. Mar d’eo roue Israel, ra ziskenno eta breman euz ar groaz, ha ni a gredo enhan. (43) Lakeat hen deuz he fizians en Doue ; mar kâr Doue anezhan, delivro eta anezhan breman, pa’z eo gwir hen deuz lavaret : Me eo Mab Doue. (44) Al laeron pere a oa bet crucifiet assembles ganthan, a rea dezhan an hevelep rebechou.\n(46) Hag e-tro an naoved heur, Jesus a griaz gant eur vouez krenv, en eur lavaret : Eli, Eli, lama sabachthani ? da lavaret eo : Va Doue, va Doue, perag ec’h euz-te va dilezet ? (47) Hag hinienou euz ar re a oa enô, o veza klevet anezhan a lavaraz : He-man a c’halv Elias. Ha rag-tal unan anezhe a redaz, hag a gemeraz eur spoue, hag o veza he leuniet a win-egr, hel lekeaz e pen eur gorzen, hag e roaz dezhan da eva. (49) Mes ar re all a lavare : Lest, gwelomp ha dond a raio Elias d’he zavetei.\n(50) Neuze Jesus, o veza criet adare gant eur vouez krenv, a rentaz he spered.\n(51) Er memeus amzer ar voal euz an templ en em rogaz en daou hanter, adaleg an neac’h beteg an traoun, an douar a grenaz, hag ar rec’hier a fraillaz, (52) ar beziou a zigoraz, ha kalz a gorfou zent, pere a oa marô, a resussitaz ; hag o veza deuet er meaz euz ho beziou goude he resurrection, ez ejont er gear zantel, hag e oent gwelet gant kalz a dud.\n(54) Neuze ar c’hantener hag ar re a oa ganthan o tiwal Jesus, pa veljont an douar o krena ha kement a oa c’hoarvezet, a oe spountet braz, hag a lavaraz : E gwirionez, he-man a oa Mab Doue.\n(55) Bez’ e oa eno kalz a c’hroagez pere a zelle a-ziabell, hag ho doa heuliet Jesus adaleg ar C’halile, oc’h he zervicha ; (56) en ho zouez e oa Mari Magdalen, ha Mari, mam Jakes ha Joses, ha mam mibien Zebede.\n(57) Ha diouz an abardaez, e teuaz eun den pinvidic euz a Arimathe, hanvet Josef, pehini a oa bet ive diskibl da Jesus ; (58) he-man a ieaz da gavout Pilat hag a c’houlennaz corf Jesus ; ha Pilat a c’hourc’hemenaz hen rei dezhan. Goude m’hen doa Josef kemeret ar c’horf, e lienaz anezhan gant eul linsel wenn, (60) hag e lekeaz anezhan en eur bez nevez hen doa grêt toulla er roc’h evithan he-unan ; ha goude beza ruliet eur mean braz ouz dor ar bez, ez eaz kuit. (61) Ha Mari Magdalen, hag ar Mari all, a oa azezet eno dirag ar bez.\n(62) An deiz varlerc’h, da lavaret eo, an deiz goude preparation ar sabbat, prinsed ar veleien hag ar Farizianed a ieaz assambles da gavout Pilat, (63) hag e leverjont dezhan : Aotrou, deuet eo da vemor deomp penaos an trompler-ze a lavare pa oa beô : A-ben tri devez me a resussito. (64) Gourc’hemen eta ma vezo diwallet mâd ar bez beteg an trede deiz, gant aoun na zeufe he ziskibien en noz da laërez anezhan, ha na lavarfent d’ar bobl : Savet eo a-douez ar re varô. An dromplerez diveza-man a vez gwassoc’h eget ar c’henta. (65) Pilat a lavaraz dezhe : Bez’ hoc’h euz gwarded ; it, ha diwallit anezhan evel ma karfet. (66) Mond a rejont eta kuit, hag e lekejont sûr ar bez, en eur siella ar mean, hag o lakaad gwarded en dro dezhan.\n(1) Pa oe tremenet ar sabbat, da c’houlou deiz an devez kenta euz ar sizun, e teuaz Mari Magdalen hag ar Vari all evit gwelet ar bez. (2) Ha setu eur c’hrennamant douar braz a oa bet, rag eun êl a-berz an Aotrou a oa diskennet euz an env, hag o tostaad, hen doa ruliet kuit ar mean a-zirag an nor hag azezet varnezhan. (3) He vizach a oa evel eul luc’heden, hag he zae gwenn evel an erc’h. (4) Ha gant ar spount ar gwarded ho doa krenet hag a oa deuet da veza evel tud varô. (5) Hogen an êl, o komz outhe, a lavaraz d’ar groagez : Evidoc’h-hu, n’ho pezet ket a aoun, rag gouzoud a ran penaos e klaskit Jesus pehini a zo bet crucifiet. (6) N’ema ket aman, rag resussited eo, hervez m’hen doa lavaret. Deuit, ha gwelit al lec’h e pehini e oa gourvezet an Aotrou ; (7) hag it buhan da lavaret d’he ziskibien penaos eo resussitet a-douez ar re varô ; ha setu, ema o vond araog deoc’h en Galile ; eno e velot anezhan, hen lavaret em euz deoc’h.\n(8) Neuze ez ejont buhan er meaz euz ar bez, gant spount ha gant eur joa vraz, hag e redjont da ziscleria kement-man d’he ziskibien.\n(9) Mes, pa oant o vond da ziscleria kement-man dezhe, setu Jesus a zeuaz d’ho dialben, en eur lavaret : Me ho salud. Hag int a dostaaz, hag a bokaz d’he dreid, hag a adoraz anezhan. (10) Neuze Jesus a lavaraz dezhe : N’ho pezet ket a aoun ; it, ha livirit d’am breudeur mond en Galile, hag eno e velint achanoun.\n(11) Pa oent eat kuit, eur re-benag euz ar gwarded a zeuaz en kear, hag a ziscleriaz da brinsed ar veleien kement a oa c’hoarvezet. (12) Ar re-man en em assemblaz kerkent gant ar re Ancien, ha goude beza en em guzuliet, e rojont eur som braz a arc’hant d’ar zoudarded. (13) Hag e leverjont dezhe : Livirit evel-hen : He ziskibien a zo deuet e-pad an noz, hag ho deuz laeret he gorf pa oamp kousket. (14) Ha mar deu ar gouarner da glevet kement-se, ni a c’hounezo anezhan hag e tennimp ac’hanoc’h a boan. (15) Ar zoudarded, o veza kemeret an arc’hant, a reaz evel ma oant bet kelennet ; hag ar vrud-se hen deuz redet e-touez ar Judevien beteg hirio.\n↑ Gant John Jenkins, pastor an Iliz Reformet a Vontroulez\n↑ Chomlec’h ar Société biblique britannique et étrangère.\n↑ Adembannet, er memes amzer gant Avieloù S. Lukas, S. Mark ha s. Yann, diwar an Testamant nevez hon Aotrou hac hor Salver Jesus Christ, Brest, 1847.\n↑ Er skrid orin, niverennet eo ar pennadouigoù er marj, ar pezh n’eo ket posubl da zrevezañ amañ.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Aviel_hon_Aotrou_Jesus-Christ_hervez_Sant_Vaze&oldid=166372 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Gen 2021, da 11:37.