Phaedrus - Wikipedia\nUr pennad Fedra zo ivez.\nUr pennad Phèdre zo ivez.\nPhaedrus, pe Caius Iulius Phaedrus, hervez e anv latin en e hed, bet ganet er bloaz 15 kent JK, marvet er bloaz 50 goude JK, a oa ur sklav hag ur skrivagner latin a vevas en amzer an impalaered Augustus, Tiberius, Gaius (Caligula) ha Claudius.\n2.1 Diwar Aesopos\n2.2 Pezhioù all\nPezh a ouzer diwar e benn eo pezh a gaver en e skridoù, e fablennoù. Hellazad e oa ganet e Trakia. En-bugel e voe degaset da sklav da Roma. Dishualet e voe gant Augustus. Marteze eo e ti an impalaer e tapas e zeskadurezh war al latin hag ar gregach, hag e kavas an dastumad eus fablennoù Aesopos, a-hervez, graet gant Demetrius eus Phaleron, un 250 bloaz war-lerc'h.\nNeuze e stagas da sevel fablennoù, ha da ober un dastumad anezho. Gantañ e teujont da vezañ un doare lennegezh.\nLabourat a rae e palez an impalaer ha gwelout a rae ar bec'h a veze pa varve unan, ha pevar impalaer eo a welas o vervel. Diskred a voe warnañ en amzer Tiberius : dre zindan en dije graet meneg eus gwellañ mignon an impalaer, Sejanus. Barnet e voe, ha kondaonet d'an harlu, eus ar bloaz 27 betek 31. War-lerc'h marv Tiberius e tistroas da Roma ma embannas 4 dastumad all a-raok mervel e penn kentañ ren Nero.\nPhaedri Augusti Liberti Fabulae Aesopiae (Fablennoù ezopek Phaedrus, disklav Aogust) eo anv oberenn Phaedrus, a ya 5 levrad d'ober anezhi, ha 135 fablenn enne. Ur rakskrid zo da bep levr, hag ur goude-skrid ivez, war-bouez al levr diwezhañ.\nN'eo ket treuzskrivañ e gwerzennoù hepken a reas peogwir ne oa nemet 47 pezh a zo tennet eus komz-plaen Aesopos. Kontañ istorioù loened ha tud a ra an oberour, ha lakaat Aesopos da vevañ a ra ivez.\nEvit ar peurrest eus ar pezhioù n'int ket bet tapet diwar skrivagnerien all, met krouet gantañ diwar darvoudoù eus an amzer.\nKoulskoude, en desped da berzhioù mat e fablennoù ne voe ket brudet-bras Phaedrus e-pad e vuhez, ha klemm a ra abalamour da se e rakskrid al Levrenn III, na kennebeut war-lerc'h. Meneget eo e anv gant Martialis hag Avianus, netra ken. Ne voe tennet e anv eus puñs an ankoun nemet pa voe diskoachet un dornskrid kozh gant al lenneg gall Pithou en 1596, a zo e dalc'h Markiz Rozambo hiriv. Awenet e voe Jean de La Fontaine gant kalz eus barzhonegoù Phaedrus evit sevel e re.\nFablennoù Phaedrus e latineg\nListenn e fablennoù\nFablennoù Phaedrus en italianeg\n"Buhez Phaedrus "\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Phaedrus&oldid=1766887 »\nDernière modification le 29 Eos 2017, à 15:17\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 29 Eos 2017, da 15:17.


Pajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/355 - Wikimammenn\nPajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/355\ndigeri dor e brizon, Brieg a c’hourc’hemennas kerkent d’ar bleidi en em denn, hag a gomzas neuze laouen ouz Konan. Gourc’hemenn a reas d’ezan ha d’e dud yun epad seiz devez ; epad ar seiz devez-ze, e kelennas aneze, ha d’an eizvet, e roas d’eze ar vadeziant.\nKoulskoude, an abad santel a dostae e dermen. Ar c’houec’hvet kantved a oa digor (510). Eur c’hannad a deuas da bark an derven da zigemenn da Vrieg mont da welet Rihgal a oa klanv.\nEn em gavet en Lez-Helion, ar manac’h a roas d’e genderv bara ar vue a bado da viken hag a lavaras d’ezan kenavo er baradoz. Dizro d’e vanati, ne zaleas ket da dremen e-unan. \nBue ar Venec’h\nAr Vretoned, pa zouarjont en Arvor, a oa dija kristenien ; n’o devoa ken beleien nemet beleien-menec’h. Ar veleien-ze eo a brezegas ar fe d’an Arvoriz hag a roas dorn d’ar Vretoned da zevel eur Vreiz neve war zouar Arvor. O bue a oa rannet etre tri dra : al labour-spered, al labour-korf hag ar beden.\nKerkent hag eiz heur ec’h eent d’o devez ; darn a yee da labourat koad ; darn da labourat houarn. Pep-hini a rê ar vicher a ouie ar gwellan ; nikun ne chome hep gonid e vara diouz c’houezen e dâl. Ar venec’h speredekan a renke labourat gant o c’horf, kenkouls hag ar re-all. Da der heur, e teued d’ar manati hag e kroged el labour-spered ; darn a studie, darn a skrive ha darn a rê skol, rak ouz pep manati e oa eur skol, ha ne oa nemet ar venec’h o skola ar vugale, en amzer-ze. Da c’houec’h heur, e kaned ar gousperou hag e vije koan : bara, lez, pesked, uou ha mel, setu ar bevanz pemdeziek ; tamm kig ebet, nemet a-wechou, d’ar zul. Goude ar pred, e veze grêt ar pedennou diouz an noz, ha pep-hini a ’n em denne en e beniti, d’ober eur gourvez ; eur c’holc’hedad foen, hep linsel na pallen, setu ar gwele ; gourvez ennan vije grêt, hep diwiskan an dilhad.\nDa hanter-noz, e vezer dihunet hag ec’h eer d’an iliz da ganan an ofis ; dizrei a rêr goude d’ober eun hun-all ; kerkent ha goulou-de, e oa an eil sao, hag ec’h eer da bedi, betek ma teue an heur da stagan gant al labour-korf.\nSetu aze ar vue kalet a renas ar zent koz a grouas ar vro-man. En de a hirie, tud berr-wel ha fallakr a glask, gwasan m’hellont, dis-\n↑ An devosion evit kentan pastor eskopti Sant-Brieg a zo bet neveaet gant an ôtrou Fallières, eskob er bla 1893. ’Barz ’n eul lizer kaset eur bla arôk da holl gristenien e eskopti, e roas urz d’ober eur gest, de sul ar Pantekost, en holl ilizou evit adsevel chapel sant Brieg, bet adgrêt dija e kerz ar XVet kantved, ha kouezet, kouls lavaret, en he foull.\nA-unan gant ar chapel e oe adsavet ar gouel. Gant sakridigez an ôtrou Dubourg, hirie arc’heskob ar Vretoned, e oe lidet an hini kentan, ar 16 a viz ebrel 1893. Aboue eo bet grêt bep bla, an eil zul goude Pask, herve gourc’hemenn an ôtrou Fallières.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Perrot_-_Bue_ar_Zent.djvu/355&oldid=140617 »


Gwengelouriezh - Wikipedia\n(Adkaset eus Mitologiezh)\nAr wengelouriezh (diwar gwenn ha kel/où) pe mitologiezh eo studi an holl danevelloù (pe istorioù) a zo bet savet e-barzh pep sevenadur lakaet da wir ha liammet gant ur sistem relijiel pe kredennoù. Lod a ra gant ar ger mojennelezh, met gwelloc'h eo mirout ar ger-mañ evit treiñ ar galleg légendaire ha mitenn evit mythe hag ivez mojenn evit légende.\n2 Treuzkas ar wengelouriezh?\n3 Gwengelouriezh vodern\n4 Ar gwengeloù hervez ar broioù\n5 Boudoù gwengelel\nMet, an displegañ n'eo ket abeg an holl vitennoù. En darnvuiañ eus ar mitennoù ez eus kaoz eus ur c'halloudegezh dreistnatur pe eus un doue, met meur a vojenn pe gontadenn tremenet a rummad da rummad a zo gwengelel. Prouet eo bet gant ar Vreudeur Grimm e oa posupl kavout ur vitenn e-barzh pep kontadenn-wrac'h. Koulskoude, n'eo ket ur vitenn ar vojenn hec'h-unan.\nKavet e vez neuzioù ha tudennoù gwengelel en darnvuiañ eus ar relijionoù ha kazi pep relijion a ra dave d'ur wengelouriezh. Tud zo a soñj ez eus mojennoù er relijionoù hag e lavaront evel-se ez int faos ha douetus.\nD'an aliesañ e vez implijet an termen evit daveiñ da relijionoù ar c'hevredigezhioù aet da get hag e vez kaoz eus ar wengelouriezh Hellaz, ar wengelouriezh roman hag ar wengelouriezh lec'hlennat ha ne c'heller ket kavout feizad ebet dezho pe gazi.\nBez' ez eus tud ha ne welont ket ar pantheonoù keltiek ha skandinavat evel pezhioù gwengelel, met tud all a ra relijionoù bev anezho, met n'eus kalz a draou gwirion e kredennoù ar feizidid a-vremañ. (Gwelet ivez : Nevez-paganiezh).\nDielfennet eo bet tudennoù ha temoù ar gwengeloù evel patromoù a gaver e meur a sevenadur ha meur a relijion. Kentpatromoù a vez graet anezho evit treiñ ar ger arkhetipos. Ar c'hentpatromoù a zo bet dielfennet gant al lennegourien hag ar vredelfennerien (Sigmund Freud, Carl Gustav Jüng).\nTreuzkas ar wengelouriezh?Aozañ\nD'an aliesañ, ar gwengeloù o deus bet ur stumm barzhonegel, stumm ar barzhonegoù hir-kenañ da vezañ kanet hag eilet gant ar sonerezh. Met stumm ar c'hontadennoù e lavar plaen he deus bet ar wengelouriezh e mareoù modern ha kempred ivez.\nMeur a levr (Tarzan, 1984, Lord of the Rings), a film (Star Wars) ha meur a abadenn skinwel (Star Trek) zo perzhioù gwengelel enno hag e c'hell bezañ liammet gant sistemoù prederourel. N'int ket gwengeloù, met ec'h implijont temoù gwengelel a c'hell seveniñ ezhommoù psikologel meur a zen.\nAr gwengeloù hervez ar broioùAozañ\nInizi ar bed all:\nEncyclopedia Mythica Holloueziadur ar wengelouriezh, folklor, mojennoù; doueoù, harozed ha loened gwengelel.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Gwengelouriezh&oldid=1936263 »\nKemm diwezhañ d'an 12 Gen 2022 da 02:50\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Gen 2022, da 02:50.


Degemer al lec’hienn > C’hoariva > Keloù > Petra nevez e rouedad C’hoariva ?\nPetra nevez e rouedad C’hoariva ?\nObererezhioù rouedad C’hoariva a zo o adkregiñ tamm-ha-tamm.\nC’hoariva : Hor c’huzul merañ kentañ goude-kenfinañ hor bo a-benn an 11/06. War ar stern : penaos ober ganti ?\nAn holl stajoù zo bet nullet. Un emvod hor bo d’an 10/06 evit studial an tuioù hag an temoù evit kenderc’hel gant hon heuliad stajoù diwar-benn treuzkas ar c’hoariva gant kevelerezh Ti ar C’hoariva Brest. Spi hon eus adkregiñ e-kerzh an diskar-amzer d’ar muiañ.\nAr Vro Bagan en deus adskoulmet gant ar pleustradennoù evit kregiñ gant ar pezh-c’hoari nevez Mont a raio kuit hag ivez gant pezhioù evit ar vugale da vezañ c’hoariet er-maez. Ne vo ket abadennoù diouzh noz er-maez evel bep hañv siwazh.\nUl lodenn eus an arvestoù nullet a zo bet ampellaet :\nAr pezh War an hent - Youenn Gwernig a vo c’hoariet d’ar 25/09 e Roazhon ha d’ar 25/10 en Oriant (aozet gant EBO - evit mirout ho plas)\nAr strollad en deus kollet ouzhpenn 300 eurvezh er skolioù dindan stignad Skol c’hoariva.\nMadarjeu en deus prederiet war an doareoù da labourat evit mont er skolioù e mareoù pandemiezh hag o deus savet ur raktres evit mont er c’hlasoù.\nLa Obra a zo oc’h ober tro ar skolioù evit prientiñ raktresoù nevez evit an distro-skol da zont. Ul lodenn vras eus an eurioù raktreset ar bloaz-mañ a oa evit sevel un arvest lies-skolaj e Kemper. An holl rakresoù 2020 er skolioù zo bet nullet.\nAr gompagnunezh a zo o c’hortoz diskleriadennoù ar gouarnamant evit gouzout ma vo dalc’het kampoù an hañv ha dindan peseurt kondisionoù. Divizet en deus memestra da zerc’hel gant un eskemm sevenadurel e Bro Alamagn.\nLa Obra a glask ur servij keodedel (ur v.brezhoneger.ez) evit miz Gwengolo.


(Adkaset eus Bahrain)\nRouantelezh Bahrein (arabeg مملكة البحرين Mamlakat al-Baḥrayn) a zo ur vro eneziat lec'hiet e Pleg-mor Persia. Daou vor eo troidigezh vrezhonek an anv Baḥrayn. Manama eo ar gêr-benn.\nWar-du ar c'hornôg emañ Arabia Saoudat ha liammet outi eo ar vro dre Sav-douar ar Roue Fahd. War-du ar su e kaver Katar.\nKan broadel: بحريننا\n(ha kêr vrasañ) Manama\n- Ministr kentañ Khalifah ibn Sulman Al Khalifah\n- Hollad 665 km² (189)\n- istimadur 207 1,046,814 ()\n- Stankter 1454/km² (7)\n- Hollad $19.75 miliard (118)\n- Keidenn $23,604 (32)\n0.866 (Uhel) (41)\nDinar Bahrain ([[ISO 4217|]])\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Bahrein&oldid=1979923 »\nKemm diwezhañ d'an 13 Meu 2022 da 08:56\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Meu 2022, da 08:56.


Laket on diaes er skol gant an droienn-se : " Avancer/reculer de X cases " Blaz ar galleg zo gant " mont war-raok deus X kombod ". Petore troienn a implij TES ? War al lec'hienn 'meus gwelet ar frazenn-se (F35328) : Pegement ’meus skañvaet ? combien ai-je perdu de poids ? = de combien ai-je maigri ?...\nPol Kervarc'heg : Profitañ a ran evit kas un evezhiadennig deoc'h diwar-benn ur fed yezh bennak, sachet eo bet ma evezh gant un droienn 'm eus kavet en ho lec'hienn hag a glevan stankik a-walc'h du-mañ : "(ha) neuze". Feidimik, 'michañs n'eo ket pismigañ emaon o vont d'ober ! Da dra m'eo efedus-tre ...


Pearl pearl ankletand pearl ankletcrystal pearl ankletanklet. pearl anklet pearl ankletAnkle pearl ankletbracelet pearl ankletwith pearl ankletbeautiful pearl ankletBiwa pearl ankletstick pearl ankletpearl, pearl ankletfreshwater pearl ankletpotato pearl ankletpearls, pearl anklet4mm pearl ankletSwarovski pearl ankletCrystal pearl ankletAB pearl ankletbeads, pearl ankletand pearl anklet3mm pearl ankletfaceted pearl ankletjet pearl ankletbeads. pearl anklet pearl anklet pearl ankletThe pearl ankletBiwa pearl ankletpearl pearl ankletwill pearl ankletbe pearl ankletapprox pearl anklet3/8 pearl ankletto pearl anklet5/8 pearl ankletinch pearl ankletin pearl ankletlength. pearl ankletEach pearl ankletone pearl ankletis pearl ankletuniquely pearl ankletdifferent. pearl ankletAll pearl ankletmetal pearl ankletis pearl ankletSterling pearl ankletsilver pearl ankletincluding pearl ankletthe pearl ankletlobster pearl ankletclasp. pearl anklet pearl ankletStrung pearl ankleton pearl ankletsturdy pearl ankletnylon pearl ankletcoated pearl ankletbeading pearl ankletwire. pearl anklet pearl ankletOur pearl ankletanklets pearl ankletcome pearl ankletin pearl ankleta pearl ankletvariety pearl ankletof pearl ankletsizes. pearl anklet pearl ankletSmall pearl ankletsize pearl ankletto pearl ankletplus pearl ankletsize. pearl anklet pearl anklet9 pearl anklet- pearl anklet10 pearl anklet- pearl anklet11 pearl anklet- pearl anklet12 pearl ankletinch pearl ankletand pearl ankletsizes pearl ankletin pearl ankletbetween. pearl anklet pearl ankletUse pearl ankletthe pearl ankletdrop pearl ankletdown pearl ankletmenu pearl ankletto pearl ankletselect pearl ankletyour pearl ankletsize.Our pearl ankletanklets pearl ankletfor pearl ankletwomen pearl ankletare pearl ankleta pearl ankletcustomer pearl ankletfavorite. pearl ankletA pearl ankletpouch pearl ankletand pearl ankletgift pearl ankletbox pearl ankletis pearl ankletincluded.


Pajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/69 - Wikimammenn\nPajenn:Dizanv - Testamant Nevez Hon Aotrou hag Hor Zalver Jesus-Christ.djvu/69\nSANT VAZE, XXVII.\nhe ben, gant eur gorzen en he zorn deô, hag o plega ho glin dirazhan, e rent goab anezhan, en eur lavaret : Salud roue ar Judevien. (30) Hag o cranchat outhan, e kemerent ar gorzen, hag e skoent ganthan var he ben. (31) Goude m’ho doe great goab anezhan evel-se, e tennjont ar vantel divarnezhan, hag e wiskjont anezhan gant he zillad he- unan, hag e kasjont anezhan evit hen crucifia.\n(32) Pa oent o tond er meaz, e kavjont eun den euz a Ziren, hanvet Simon, hag e rejont dezhan dougen croaz Jesus. (33) Hag o veza erruet en eul leac’h galvet Golgotha, da lavaret eo, leac’h ar pen-maro, e rojont dezhan da eva gwin-egr mesket gant ar vestl ; (34) mes pa hen doe he danveet, na fellaz ket dezhan eva.\n(35) Ha goude m’ho doe staget anezhan ouz ar groaz, e rejont partach var he zillad, en eur denna d’ar sort varnezhe ; evit ma vije accomplisset ar pez a zo bet lavaret dre ar profet : Partajet ho deuz va dillad etrezhe, ha tennet ho deuz d’ar sort var va zae. (36) Hag o veza azezet, e tiwallent anezhan eno. (37) Lakaad a rejont ive a-uz d’he ben eur scrid evit rei da anaoud ar sujet euz he gondaonation : He-man eo Jesus Roue ar Judevien.\n(38) Crucifiet e oe assambles ganthan daou laer, unan a-zeô, hag egile a-gleiz.\n(39) Hag ar re a dremene a zrouk-komze diouthan en eur hija ho fen, hag e lavarent : (40) Te pehini a ziskar an templ, hag a zav anezhan en tri devez, en em zaveta da-unan ; mar d’oud Mab Doue, disken euz ar groaz. (41) Er memeus doare ive prinsed ar velein, ar Scribed hag ar re Ancien, a rea goab anezhan en eur lavaret : (42) Ar re all hen deuz saveteet, ha na hell ket en em zavetei he-unan. Mar d’eo roue Israel, ra ziskenno eta breman euz ar groaz, ha ni a gredo enhan. (43) Lakeat hen deuz he fizians en Doue ; mar kar Doue anezhan, delivro eta anezhan breman, pa’z eo gwir hen deuz lavaret : Me eo Mab Doue. (44) Al laeron pere a oa bet crucifiet assembles ganthan, a rea dezhan an hevelep rebechou.\n(45) Hogen, adaleg ar c’houec’hved beteg an naoved heur, e oa goloet an douar holl a devalijen.\n(46) Hag e-tro an naoved heur, Jesus a griaz gant eur vouez krenv, en eur lavaret : Eli, EH, lama sabachthani ! da lavaret eo : Va Doue, va\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Dizanv_-_Testamant_Nevez_Hon_Aotrou_hag_Hor_Zalver_Jesus-Christ.djvu/69&oldid=125668 »


Bertrand Tavernier e miz Meurzh 2010, e Pariz\nBertrand Tavernier (Lyon 25 a viz Ebrel 1941 - Sainte-Maxime 25 a viz Meurzh 2021), a zo ur filmaozour, saver senario ha produer gall. Ur skrivagner ez eo ivez hag anvet e oa bet da brezidant an Institut Lumière e miz Gouere 1982, kerkent ha ma oa bet krouet an ensavadur-mañ.\nTad eo d'ar filmaozour ha komedian Nils Tavernier ha d'ar romantourez Tiffany Tavernier.\nE-touez ar filmoù bet kaset da benn gantañ e c'haller menegiñ L'Horloger de Saint-Paul (1974), Que la fête commence (1975), Le Juge et l'Assassin (1976), Coup de torchon (1981), Un dimanche à la campagne (1984), La vie et rien d'autre (1989), L.627 (1992), Capitaine Conan (1996) peurgetket.\n1.1 Bloavezhioù 1960\n1.2 Bloavezhioù 1970\n1.3 Bloavezhioù 1980\n1963 : Les Baisers\n1982 : Philippe Soupault (film berr)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Bertrand_Tavernier&oldid=1900134 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Ebr 2021, da 17:14.


Foar an dilhad - Skol Diwan Roazhon\nFoar an dilhad\nAn dilahd dilezet er skol e-pad ar vakansoù bras zo bet lakaet war un daol kichen dor tre ar skol. Trugarez deoc’h da adtapout dilhad ho pugale a-benn ar 16 a viz Gwengolo (diwallit, chañs bras zo vo adkavet ur pezh dilhad ganeoc’h m’ho peus ur mab 6-10 vloaz !).\nGwerzhet e vo an dilhad na vint ket bet adtapet d’ar 16 a viz Gwengolo. Betek ar Yaou 22 e c’helloc’h o frenañ o lakaat un tamm moneiz er pod-espern (deoc’h da zibab ar priz). Kaset vo an dilhad a chomo neuze da Emmaũs.\nD’ar Sadorn 27 a viz Here, adalek 5e30 abardaez, e vo aozet eil dalc’h Samaĩn Fest er Meziaer, gant kuzul skoazell… Lenn pelloc’h


Buhez ar Sent/1894/Melar - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1894/Melar\n◄ Ann Elez Gardian Melar Fransez a Asiz ►\nHogen, Millio a leze eur mab, he hano Melar, ha ne oa c’hoaz nemed seiz vloaz. Rivod a zonjaz laza hema ive ; rak aoun en devoa da veza didronet ganthan divezatoc’h, pa vije deuet enn oad. Kas a eure eta soudarded da lamet he vuez digant ar prins iaouank ; mes ar zoudarded-se a gavaz anezhan kel laouen outho, ker karantezuz ha ken henvel ouz he dad, ma oue tenereat ho c’haloun ha ma’z ejont dioc’htu enn dro da c’houlenn gras evithan. Neuze Rivod, e leac’h rei urs d’hen lakaat d’ar maro, a lavaraz trouc’ha d’ezhan hebken he zorn deou hag he droad kleiz, evit na c’hellje biken manea eur c’hleze na pignat var varc’h ; ha setu ar pez a oue great var ann heur.\nKerioltanus a respountaz e renke da genta goulenn kuzul digant he c’hreg. Hogen, he c’hreg a oue avis e tle eunn tad hag eur vamm lezel gant ho bugale ar muia ma c’hellont a zanvez, ha var gement-se Kerioltanus a zistroaz da lavaret da Rivod oa prest da ober ann taol. Ar vech-ma, he vab hena, hanvet Justin, a ieaz ive asambles ganthan.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1894/Melar&oldid=30768 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Gen 2012, da 22:51.


Luskad arallour - Wikipedia\nAl luskad arallour e Bro-C'hall a zo ganet er bloavezhioù 1980-85, gant ar re yaouank o doa c’hoant da vezañ gwelet ha klevet er gevredigezh. C’hoant o doa ivez e vefe ar sevenadurezh hag an deskadurezh digoret d’an holl. Kerzhedoù sonerezhel, sevenadurel, kelaouennel… a zo bet, gant doareoù da vezañ ha da soñjal.\nAdperc’hennadur a doareoù eztaolan eo.\nAn dud el luskad-mañ o doa c’hoant mont a-enep d’ar mediaoù kenwerzhel ha da werzhadennoù an deskadurezh, aet oant skuizh gant an dud brudet dizedennus ha gant marc’had an arc’hant. Mennozhioù enepgouennelour, enepfaskour, evit gwirioù ar merc'hed, enep-kapistalistour... a oa ganto. Klevet ‘vez nebeutoc’h eus an traoù-se peogwir eo cheñchet an traoù, nebeutoc’h a draoù a zo graet met chom a ra bev al luskad gant strolladoù sonerezh, fanzinoù…\nEr skwatoù eo ganet unan eus mennozhioù al luskad arallour.\nGraet eo oant bet gant tud yaouank o doa ezhomm plas ha lec’hioù disheñvel evit eztaolañ ha bevañ, aloubiñ a reont neuze tiez didud : krouet eo ar skwatoù.\nEnno e vez aozet sonadegoù, taolioù-kelaouiñ, skignet ‘vez filmoù… Tu ‘oa da livañ, aozañ stalioù evit dizoleiñ dudioù… An dud o doa c’hoant e vefe ar sevenadurezh hag an deskadurezh digor d’an holl.\nAr raktresoù hag an divizoù ‘vez kemeret asambles, den ebet zo e penn, ul lec’h emveret eo ar skwatoù ha ne vez ket a geñverioù arc’hant.\nMennozh an « DO IT YOURSELF » a zo erruet ivez, « gra an traoù da unan ». N'eus ket ezhomm bezañ mab/merc'h un den brudet, bezañ ur mailh war ur beñveg sonerezh pe gaout arc'hant evit ober sonerezh hag arzoù.\nStrolladoù sonerezh, un endro sonerezhel disheñvel a vez savet, fanzinoù, kelaouennoù a deu war-wel gant keleier disheñvel eus ar bed. Ul lec’h gant kalz a arzoù eo ha mont e-biou ar bed kenwerzhel. Atav gant ar mennozh a sevennadur evit an holl hag a digoradur war ar bed.\nEr bed arallour ez eus un engouestladur sokial, un doare da vevañ, da vezañ, un doare all da welout an traoù.\nDIY[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn anv "Do It Yourself ", DIY, a ziskouez an traoù graet gant tud ha n'int ket a-vicher, graet gant an dud o unan. Ar sonerien DIY a grou an holl draoù o-unan, ar pladennoù, sonadegoù, meret eo tout ganto. N'eus ket ezhomm a arc'hant. Evit strolladoù eo evit gortoz kaout arc'hant, bezañ anavezetoc'h pe c'hoazh kavout tud evit ober war-o-zro; met el luskad arallour eo ur c'herzhed (politikel). Graet 'vez an enrolladurioù, an dasparzhadur, etc, gant ar strolladoù, dre rouedadoù, mignoned... Nac'het eo gant ar sonerien bezañ war majorioù ha bezañ dasparzhet gant labelioù bras, nac'hañ a reont bezañ gwerzhet e stalioù bras (evel ar FNAC, Virgins...), ne vez ket komzet diouto er c'hazetennoù brudet nag er radioù kenwerzhel. En DIY e vez ivez laosket ar prizioù ar marc'hadmatañ posupl (pe digoust ma 'vez tu).\nAr sonerezh arallour[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-drugarez d’ar sonerezh e vez skignet muioc’h c’hoazh al luskad. Ar rock a vez klevet ar muiañ met tu ‘zo kaout dub, reggae, new wave… Chom a rae an arzourien hag an dud o selaou er-maez eus an embregerezhioù bras hag ar sistem sonerezhel a arc'hant. Evit-se an dud o deus lakaet e plas doareoù disheñvel da dreuzkas ar sonerezh. Krouet eo radioù-dieub, sonadegoù ha strolladoù gant mennozhioù disheñvel a zo. Ar sonerien n’o deus ket atav un deskadurezh war ar sonerezh met ur c’hoant bras o deus da c'hoari. Unan eus ar strolladoù brasañ hag en deus bountet kalz al luskad a zo ar « Béruriers Noirs ». Sonerezh punk gant tro-war-dro kalz a arzoù, sirk, c’hoarioù…\nAr radioioù-dieub[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr radioù-dieub a zo lesanvet radioù-morlaerien ivez. Aotreet int bet gant ar prezidant Mitterrand e penn ar Stad, e 1981. E pep lec’h e vez savet radioioù lec’hel ha dreist-holl arallel. Radioù sonerezhel int. Tu zo dre-se da zizoloiñ kalz a strolladoù disheñvel eus ar bed a-bezh (Bro-C’hall, Bro-Saoz, Broioù ar Reter, SUA…) ha eus kalz a stiloù, punk-rock, new-wave, dub... Skingasadennoù a bep seurt a zo tu klevout. Diwar-benn sonerezh met ivez diwar-benn politikerezh : ar merc’hed, an heñvelrevder, ar pobloù bihan… War ar radioioù-se n’eus ket a vruderezh. Graet ha meret int gant tud mennet hag o deus c'hoant da lakaat da zizoleiñ traoù d'an dud, ha mont a-enep d'ar radioù kenwerzhel. En deiz a-hiziv eo deuet ar radioioù da vezañ embregerezhioù bras pe ar radioioù lec'hel a zo kenwerzhel.\nStrolladoù ‘vez savet gant tud n’int ket barrek-tre war ar sonerezh dre ret. Diskouez a reont ez eus tu ober sonerezh gant an holl, e vefemp pinvidik, brudet … pe get. Ober a reont sonerezh evit ar blijadur. N’o deus ket c’hoant da rastellat arc’hant na da zont da vezañ brudet, un doare da vevañ eo hag ur c’hoant d’ober sonerezh. An testennoù n’int ket atav politikel, met kaozeal a reont ivez eus ar vuhez… Un emzalc’h disheñvel eo eget ar sonerezh a oa a-raok, hep kenwerzh(ur mennozh c’hoazh a sevenadur evit an holl), gant leun a eskemmoù denel.\nSetu un nebeud a strolladoù o deus lakaet war-raok al luskad hag ar mennozhioù:\nAr re gentañ, etre 1979 ha 1980: Les cadavres, OTH...\n-etre 1980 ha 1982 e teuas war-wel: Lucrate milk, the Brigades, Camera silens, Haine brigade,...\n-eus 1983 betek 1984: Les Béruriers noirs, Ludwig von 88, Les Thugs, Nuclear device, les Kamioners du suicide, Parabellum, Babylon fighters, Laid Thenardier, Parkaj mentale...\n-goude 1985: Desert culturel, Neurones en folie, Heyoka, Scraps, Kochise...\nGoude-se e vez krouet ivez gant ar strolladoù al labeloù evit produin pladennoù ha pladennoù du. Produet int gant ar strolladoù o-unan pe gant labeloù arallour evit chom hep mont er c’henwerzheladur. An dud a ra o zraoù o-unan, emveret. Bondage (e Pariz), On a faim, Gougnaf mouvement, Négative records a oa labeloù, Maloka (hag a zo anezhañ c’hoazh). Dasparzhadur ar pladennoù hag ar c'heleier diwar-benn ar sonerien a veze graet ivez en un doare emveret, dre rouedadoù, tud o deus kemeret e karg an dra-se. Kelaouet ‘veze an dud eus ar pladennoù nevez embannet dre ar fanzinoù (kelaouennoù), an dasparzh a veze graet gant an dud ha dre ar rouedadoù krouet.\nAr strollad Bérurier noir\nSonadegoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTud 'zo a aoze sonadegoù ivez gant ar strolladoù. Bodadoù tud a oa krouet evit aozañ sonadegoù ha troiadoù. C’hoariet ‘veze e salioù-kêr, salioù ar gouelioù… Kregiñ a ra kalz ivez an tavarnioù da aozañ sonadegoù. Rock e vez an aliesañ met tu ‘zo gwelout a bep seut stiloù. An tavarnioù-sonadeg a zeu kalz war-wel.\nUnan eus mennozhioù ar sonadegoù (hag al luskad) arallour a zo ivez kaout prizioù mont e-barzh izel. Tro-dro 4 pe 5 euro eo gant memestra 4 pe 5 strollad o c’hoari. Diorroet eo ivez ar priz dieub. Roet ‘vez gant an dud ar priz o deus c’hoant evit mont e-barzh ; hervez ar pezh a c’hellont pe o deus c’hoant. Ar pal eo e vefe tu gant an holl da zont memes ar re paourañ. Ur c'henskoazell eo, met ret eo d'an holl kemer perzh er spered-se.\nUr mennozh all a oa a-wechoù : dramm ebet, e skwatoù zo e vez lakaet an dra-se plas.\nAl label a-vremañ "Crashdisques" graet gant tud a oa e a-raok e Bondage records\nParabellum (hag a zo c’hoazh bev), ar Beruriers noirs, Désert culturel, Kochise, Heyoka (bev c’hoazh),… a zo bet hag a zo c’hoazh skeudennoù ar sonerezh gall arallour.\nAr c'helaouiñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAr fanzinoù a zo doareoù kelaouiñ war baper al luskad. Seurtoù kelaouennoù, er penn-kentañ savet evit kaozeal diwar-benn ar strolladoù hag a blije d'an dud.\nUn den pe zaou a embanne ar pezh o doa c’hoant, ar pezh o doa plijet dezho. Moulet e oant gant ar pezh ‘oa gant an dud hag graet gant an dorn e oa. A-wechoù ne pade ket muioc’h a 1 pe 2 niverenn. Tu ‘oa kaout fanzinoù miziek, trimiziek pe memes bloaziek. Lakaet ‘veze da zizoleiñ strolladoù sonerezh nevez pe heuliet reoù all. Kaozeet ‘veze eus ar strolladoù lec’hel hag eus ar sonadegoù a oa o tont. Fanzinoù ‘zo a kaozee eus sujedoù an nevezenti. Keleier eus ar bed a-bezh a oa tu kavout.. Temoù ne vezent ket gwelet er mediaoù bras, an Apartheid, Palestinia… Met ar fanzinoù ne oant ket kelaouennoù strolladoù politikerezh, argaset e oant. Kanaï, Apatrid, Poupée rebelle… a oa fanzinoù da skouer.\nAr sinema ‘oa ivez. Filmoù kelaouiñ pe filmoù arzel disheñvel a oa krouet. Skignet e oant er skwatoù pe e salioù bihan.\nAr radioù-dieub a zo ivez un doare da gelaouiñ. Keleier a zo ha tu 'zo dizoleiñ bed ar sonerezh.\nKenderc'hel a ra[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAl luskad arallour a zo bev c'hoazh memes ma ne vez ket klevet kalz dioutañ ken, nebeutoc'h a traoù a vez aozet met strolladoù nevez a zo deuet war-wel evit erlec'hiañ ar re goshañ.\nKendalc'het 'vez da stourm, enep ar gouennelouriezh, ar faskouriezh hag ar gevredigezh a arc'hant.\nStrolladoù evel La Fraction, Junior Cony, Ethnopaire a zo, labeloù zo a gendalc'h da embann sonerezh, gouelioù ha sonadegoù a vez aozet alies. Maloka a zo ul label arallour hag a embann strolladoù bihan ha gant mennozhioù arallour ivez. Amañ dindan ez eus tu gwelet al logo e-kichen skritell ur sonadeg bras aozet e Geneve en ur sal bras arallour.\nAr strollad Ethnopaire\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Luskad_arallour&oldid=1952296 »\nTu kleiz pellañ\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 C'hwe 2022, da 08:20.


Pajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/196 - Wikimammenn\nPajenn:Morvan - Buez ar Zent, 1894.djvu/196\n14 a Veurs\nsantez mathild, impalaerez\nanaout he faot, hag o veza galvet he vamm da vont d’he gaout, e c’houlennaz pardoun outhi dirak ann holl, hag e roaz d’ezhi enn dro ar pez en doa lamet diganthi. Ann duk Herri a reaz eveldhan, hag ar Zantez a veve adarre e peoc’h pa blijaz gant Doue digas d’ezhi eur groaz all. Ann duk Herri a varvaz prest goude, hag ar c’helou-ma a lakeaz he c’haloun da ranna enn he c’hreiz.\nDivar neuze ne zougaz mui nemed dillad kanv, ha ne gemeraz mui plijadur gant netra ebed. Mes ato e kendalc’he da bourvei da ezommou ar beorien, da zervicha ar re glanv, ha da ober bemdez eur pennad griat pe eul labour all bennag.\nO veza kouezet klanv he-unan, e resevaz he zakramanchou diveza digant arc’heskop Maians, a ioa mab bihan d’ezhi. Diskouez a eure kaout c’hoant da rei eunn dra bennag d’ann arc’heskop-se; mes al leanez a ioa var he zro a respountaz : « — Ne jom mui netra ganehoc’h nemed al linseriou oc’h euz lavaret da viret evit ho liena. » « — Mad, eme ar Zantez, roit unan euz al linseriou-ze d’am mab bihan, ezomm en devezo anezhi em raok-me. » Guir a lavare; rak ann arc’heskop a varvaz enn eunn taol trumm abarz erruout enn he eskopti, hag hi a vevaz c’hoaz daouzek devez goude.\nPa oue var he zremenvan, santez Mathild a lavaraz he lakaat da c’hourvez var ann douar, eur c’houriz reun dindanhi. Neuze e taolaz he-unan eunn dornad ludu var he fenn, hag o veza great sin ar groaz, e roaz e peoc’h he ene d’he c’hrouer d’ar pevarzek a viz meurs euz ar bloaz 968.\nAr zantez-ma e devoue kalz da c’houzanv euz a berz he daou vab kosa; mes ar re-ma a ioa bet savet mad, ne zalejont ket da anaout ho faot ha da c’houlenn pardoun digant ho mamm. Tadou ha mammou, lakit evez dreist peb tra da zevel ho pugale e doujans Doue, hag evelse, ha pa deufent da ober poan dehoc’h eunn dro bennag, ne zaleint ket ken nebeut da anaout ho faot, ha goudeze e raint adarre ho choa hag ho kloar er bed-ma da c’hortoz ma raint ho kurunenn er bed all.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Morvan_-_Buez_ar_Zent,_1894.djvu/196&oldid=137377 »


abretañ - Wikeriadur\nSavet diwar « abred » hag an dibenn-ger « -añ ».\nDerez-uhelañ an anv-gwan « abred ».\nen droienn an abretañ ar gwellañ:\n— [...]. Ken spegus, ivez, ar c'hleñved, m'eo fur plantañ ar c'horfoù marv an abretañ ar gwellañ en archedoù hag an archedoù an douar. [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 139.)\nHa c'hwi, treboulet holl, ha skrivañ d'ho pried e oac'h klañv, d'e lakaat da zistreiñ d'ar gêr an abretañ ar gwellañ evit ma c'hellfe tremen c'hoazh, gant un tammig youl vat, da dad ho pastard.. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 24.)\ngalleg : (le) plus tôt (fr) ;\nkembraeg : cyntaf (cy)\nsaozneg : soonest (en)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=abretañ&oldid=271585 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Mez 2018, da 04:08.


Pajenn:Marigo - Buez ar Saent.djvu/284 - Wikimammenn\nPajenn:Marigo - Buez ar Saent.djvu/284\nguemeret ar Garg a Superiores. Neuse e crescas he mortificationou, yun a ree bemdez, ha ne devoa quen guele nemet an douar pe ar plench.\nPetra bennâc ma voa quer rust en he andret e-unan e voa bepret leun a zouçder hac a vadelez e quenver he C’hoareset. Mar manque unan bennâc eus al Leaneset en he dever, an Abades santel a bede Doue evit-y, evit ma plicheze gantàn rei dezi ar c’hraç da aznaout, he faut ha d’en em amandi : hac he feden e devoa peurvuya e effet. Mar en em gave obliget da avertissa pe da repren unan bennâc, er gree gant ur garantez ous pehini ne alle netra resista.\nAr brassa pligeadur e devoa er bed, oa d’en em arreti da sellet ous an Eê. Ar gloar hac an eürusdet a behini e jouis ar Sænt er Barados a oa ar sujet ordinal eus he meditationou ; ha meur a veich en deiz e lavare ar c’homzou-mâ a Sant Augustin : Jerusalem celestiel, Pales santel a Zoue, peguement ho car-hu va c’halon ! Peguement eo ravisset va speret en ur gontempli ho quenet !\nErfin, goude beza exhortet en he c’hlènvet diveza he Leaneset da veva en ur garantez vras an eil evit hé-bên, ha da labourad gant fervor da acquisita ar berfection eus o stad, ez eas da receo en Eê ar Gurunen e devoa militet dre he vertuziou bras.\nAr Superiores santel-mâ, prudant ha carantezus, pa vele ur re bennâc eus ar re a oa dindan he c’harg o vancout en o dever, en em lequee da bidi Doue evit-o ; ha dre he fedennou e corrige muy anezo eguet ne devize græt dre gomsou pe dre gourdrouzou. O caëra fæçoun da gorrigea ar re-all ! Pidi Doue da guenta evit-o, ha goudeze o avertissa gant douçder ha gant carantez : dre ar voyen-ze e c’houneer o c’halonou, hac o lequeer da rantren en o dever. Er c’hontrol ur gorrection rust, ispicial mar be græt dre goler, a zeu alies da irrita ar sperejou ha da voassaat an drouc.\nEil Reflexion. Ar Santes-mâ a selle alies ous an\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marigo_-_Buez_ar_Saent.djvu/284&oldid=134393 »


Manifest evit al Liesseurted Vevsevenadurel – Biocultural Diversity Manifesto\nManifest evit al Liesseurted Vevsevenadurel\nHervez danevell ar Broadoù Unanet diwar-benn ar vevliesseurted ez ay ur million a spesadoù da get diwar an douar e-pad ar bloavezhioù o tont. E-keit-se hag evel ma vez embannet gant an UNESCO ez eus bet diskouezet ken splann all penaos an dispennadurioù graet ouzh ar vevliesseurted a vez ivez o wallgas end-eeun liesseurted ar sevenadurioù hag ar yezhoù. Hiriv an deiz, ur yezh diwar teir dre ar bed ne chom ken met ur mil bennak a dud evit he c’homz hag al lodenn vrasañ eus ar yezhoù-se, war a soñjer, a yay da goll e-pad ar c’hantved o tont. Maget e vez ar sevenadurioù gant al liammoù dibar a zo etre an dud hag ar bed en-dro dezho, pezh a brodu talvoudoù, gouiziegezhioù ha pleustroù a bep seurt, liammet ouzh ar vevliesseurted (da gompren ledan, evel ar jenoù, ar spesadoù hag an ekosistemoù). E-keit-se c’hoazh e vez klevet mui-ouzh-mui a vouezhioù evit mirout ar vevliesseurted, gant gerioù a zo evel jenoù sokial ar sevenadur.\nGant ar manifest-mañ e embannomp ez eo liammet ha kevreet don ar vevliesseurted ha liesseurted ar sevenadurioù. Hogen, evel m’ez eus bet diskouezet gant klaskerezhioù skiantel a-nevez, emañ ar liesseuted vevsevenadurel war un digresk a-herr dre ar bed a-bezh. Daoust d’al lezennoù ha strategiezhioù bet degemeret gant broioù so evit difenn ar vevliesseurted evel m’emañ, ni, a sin amañ, ne gredomp ket ez eo a-walc’h. Diskleriañ a reomp ivez eo mallus-ruz ober traoù evit paraat ouzh ar c’holl a yezhoù hag a sevenadurioù a welomp oc’h erruout war-un-dro.\nAr manifest-mañ a zo evit klask diskouez an hentoù ma produomp al liammoù-se ganto, koulz hag evit diorren doareoù pozitivel d’ober hon lod evit mirout komplekselezh an endroioù hag ar c’hevredigezhioù a zo en-dro deomp. Evel-mañ e vo padus hor bed en amzer da zont, ur bed a vo meur a ved ennañ o ren pep unan e vuhez. Evit kement-mañ e fell deomp diskouez al liammoù sistemikel a zo etre al liveoù a-vras hag a-vunud lec’h e vez gwelet ar c’holl el liesseurted vevsevenadurel.\nAr pleustroù sevenadurel hag ar sistemoù gouiziegezhioù treuskaset dre ar yezhoù hag ar sevenadurioù a zo ur stern a c’hell bezañ pozitivel pe negativel, hag a vag hon doare da empenntañ penaos mirout danvezioù an douar hag ar vevliesseurted. Setu perak eo mall kemmañ ar pleustroù sevenadurel ha diorren doareoù-komz a vo ar padusted hag ar c’henvevañ en o c’hreiz, ma karomp tizhout dasoc’hoù pozitivel.\nEkonomiezh hag an endro\nKevreet eo mabden hag an natur, evel m’eo kevreet an dud etrezo er bed. Kompren an etrekevreadennoù etre an natur ha kevredigezhioù mabden a zo eus ar pep pouezusañ evit talañ ouzh kemmoù ar bed, evit en em ober outo ha bezañ prest da bareañ gwell diouto. Ar sistem ekonomikel a-vremañ a zo unan savet war an eztennañ dizehan, hep soñjal ez ay da hesk an danvezioù tennet eus an douar. Gwallgaset e vez al liesseurted vevsevenadurel gant an eztennañ-se hag an disoc’hoù eus-outi o vont bern-ouzh-bern. A zo gwashoc’h, gant an dra-se ne welomp ket ken ez omp ivez ur spesad hag izili eus an ekosistem a-vras.\nAr gouarnamantoù, ar c’hevredadoù ken publik, ken privez, hag ar gevredigezh en he fezh a renk bezañ kiriek eus ar pezh a reont ha sklaer en o modoù d’ober. Dleet eo ganto diorren modoù nevez da sellout ouzh an traoù ha degemer strategiezhioù efedus. Ret eo dezho diouzh un tu kaout evezh ouzh danvezelezh ar madoù tennet eus an douar, ha diouzh an tu all ouzh an dalvoudegezh hag ouzh ar mojennoù stag ouzh an danvezoù-se e-barzh sevenadurioù an dud. Evit respont d’ar gudenn-mañ e kinnigomp a pezh a heuilh :\nKrouiñ ul label evit ar produiñ hag a ziskouezo an doujañs ouzh al liesseurted sevenadurel hag ar vevliesseurted (en ur geñveriañ diouzh un tu an douaroù labouret gant ar vroiz pe dilabouret ha diouzh an tu all an douaroù labouret gant ur gounid greantel hepken ; pe c’hoazh liesseurted ar sevenadurioù hag an orinoù e-mesk izili ar c’hevredadoù).\nKrouiñ ur program arbennik evit ar c’hevredadoù a c’hounidfe al label-se, goude m’o defe graet traoù resis evit derc’hel bev al liesseurted hag ar vevliesseurted.\nReiñ ur stumm ledan evit termeniñ al liesseurted vevsevenadurel ha sevel un oustilh kementañ a-vod evit he muzuliañ (en ur gemer skouer war ar re a zo savet dija evel hini an entropiezh, hini Shannon, hini Simpson pe c’hoazh hini Berger-Parker).\nBroudañ ar c’hlaskerezh diwar-benn an addasparzh hag evit kementañ koustoù ar gwareziñ eus al liesseurted vevsevenadurel e-barzh priz ar produioù aozet (produioù sevenadurel, marc’hadouriezh, boued hag all) hag er servijoù.\nDiorren politikerezhioù publik evit gwareziñ savboentoù sevenadurel an holl, a-benn sevel darempredoù ekonomikel doujus ha diwall na chomfe ekosistem ebet hep ur sevenadur da gomz evitañ.\nBroudañ ar c’hevredadoù privez ha publik da gemer da lezenn palioù ar Broadoù Unanet evit an diorren doujus, stag ouzh al liesseurted vevsevenadurel.\nStudiañ penaos e c’hellfe bezañ dalc’het kont eus an efed bevsistemikel, eus an addasparzh, eus ar gouarnerezh hag eus an taosañ e-barzh politikerezhioù merañ nevez.\nBroudañ ar c’hlaskerezh ha skoueriañ pezh a vez graet dre ar bed evit kas al liesserted vevsevenaurel war-raok, a-benn ober kement-all e lec’hioù all.\nOber traoù evit ar c’hendarempredoù ha kendivizoù e lec’hioù termenet, koulz evit brudañ al liesseurted vevsevenadurel hag evit sevel politikerezhioù adas el lec’hioù-se.\nDeskadurezh ha koustiañs\nMall-ruz a zo e vefe aesaet e-barzh hon kevredigezhioù ar c’hompren, an emskiantañ hag ar preder diwar-benn ar c’hoari etre ar sevenadur hag ar yezhoù ha penaos int lodek el liesseurted. Evit kement-mañ eo mil bouezus an deskadurezh, a renk bezañ kinniget d’an holl rummadoù. O vezañ un argerzh strukturel ha sokial, an deskadurezh ne zle ket bezañ empenntet evel un dra o vont eus al laez d’an traoñ (etre ar re a zalc’h ur ouiziegezh hag ar re a c’houlenn ar ouiziegezh-se), met kentoc’h evel ur c’hoari eskemmoù etre tud war ar memes renk, pep unan o reiñ ha kemer pleustroù ha gouiziegezhioù boutin. Pep den, o tont eus pep strollad, a renk kavout (h)e lec’h, ne vern o flas er gevredigezh. Evel m’emañ termenet geneomp, ez eo an deskadurezh ur benveg evit rannañ pleustroù ha gouiziegezhioù en ur genlabourat en eil gant egile hag evit mat an holl. Sellet evel-se, dont da vezañ emskiantoc’h eus al liesseurted dre an deskadurezh a zo un dra ret, un dra a renk bezañ tizhout e-barzh buhez pep keodadour, pep keodadourez.\nDeskiñ a zo c’hoazh liammet ouzh an treuskas, dreist-holl pa vez anv a dreuskas pleustroù ha gouiziegezhioù a vez bev e-barzh strolladoù so (strolladoù henvroat diouzh ar pep pouezusañ) ha n’eo ket gouiziegezhioù degemeret a-berzh klaskerien ha kelennerien hepken, pe tud all a vefe lakaet reishoc’h dre m’int anavezet gant un ensavadur testeniekaat bennak. Ledanaat ha stankaat ar goustiañs eus al liesseurted vevoniel, sevenadurel ha yezhoniel a c’houlenn e vefe graet o lod gant tud a bep seurt.\nAr c’hudennoù pennañ a renk bezañ war soñj an dud a-fed an deskadurezh hag ar preder diwar-benn ar vevliesseurted sevenadurel eo ar re-mañ, en ur glask ober ur c’hempouez etreze :\nAl liesseurted (pe bevoniel, pe sevenadurel, pe yezhoniel e ve) a zle bezañ ul lod eus an holl brogramoù-studi, evit he gwareziñ ha lakaat dindan ar gouloù an holl duioù eus-outi, en ur implij studi an antropologiezh, al labour-douar, an ekologiezh, an endro hag ar skiantoù sokial.\nEvit ar c’hizidikaat ouzh al liesseurted vevsevenadurel, mil bouezus eo c’hoazh implij hentennoù ha dafar deskadurezh a glotfe mat gant buhez hag ezhommoù an dud el lec’h ma vezont kelennet.\nMall bras a zo kaout programoù ha kentelioù savet ha kinniget a-bare ha dre un dibab ledan a hentennoù, a oustilhoù, a zoareioù hag a zanvezioù.\nHentennoù deskiñ disheñvel ha divoas a renk ivez bezañ roet lañs dezhe : deskiñ dre soubañ, gweladennoù an eil strollad d’egile, stalieroù, c’hoarioù, koulz hag implij doujus eus an teknologiezhioù nevez a zle bezañ degemeret gant skiant vat hag en ur soñjal bepred en endro.\nEvit a sell ouzh al lec’hioù deskiñ, un dra vat e vije prederiañ evit sevel ar skolioù hag al lec’hioù-deskiñ hervez an ezhommoù a zo er vro evit un diorren doujus hag en ur soñjal er vevliesseurted. An deskiñ a zle bezañ graet er-maez seul gwezh ma vez tu en ober, evit ma vije soubet an deskarded e-barzh ar vevlieseurted hag ar sevenadur, ha ma vije bevet e-kreiz ar pezh a zo da studial, da wareziñ, da zifenn ha da ziorren.\nAn holl dud a-ziavaez a renk bezañ pedet d’ober ar muiañ ma c’hellont er programmoù deskiñ hag emskiantañ, da zegas o lod er brederouriezh hag er c’hompren eus ar pezh a ra al lec’h.\nAbalamour m’eo a-bouez-penn ar gweled evit brudiñ ha reiñ da ouzout ar preder diwar-benn al lieseurted vevsevenadurel, dleet eo diorren un implij eus teknologiezhioù interaktivel evit takad an arzoù hag ar c’hlaskerezh.\nAn deskadurezh hag ar c’helenn a zo da vezañ komprenet amañ evel binvioù evit skorañ, derc’hel ha strewiñ ar preder eus al liesseurted evel un dra bozitivel, a zo ret en em ouestlañ eviti, dezhi da vezañ gwarezet.\nRet eo ivez empenntañ an deskadurezh evel ur benveg da zeskiñ ar rannañ ha penaos kavout evezh an eil war egile ; da vezañ emskiant eus ar gomplekselezh sistemikel, etrekevreet ha kenstag ouzh natur al liesseurted, evit degemer ar savboentoù hag ar modoù disheñvel da empenntañ ar bed, evel ma vezont e sevenadurioù mabden.\nKen ret all eo dielfennañ ha prederiañ diwar-benn an talvezout, en ur gompren ledan ar ger-se hag en ur studial ar skizhennoù, ar stereotipoù, an arketipoù, an arouezioù, an empenntadurioù ; kement-mañ evit kavout ur c’hempouez doujus etre deskiñ, bezañ ha gober.\nUn dra all a-bouez eo studial ha strewiñ ar meizadoù a gempouezted hag a emglev, a-benn kompren ha soñjal el liammoù etre kevredigezhioù mabden hag o endro.\nSavet eo bet ar manifest-mañ diwar ur « sprint » skrivañ e kenlabour, aozet e-barzh an tachad furcherezh e Akademiezh aostriat ar skiantoù, d’an 23 ha 24 a viz Here 2019 e Wien. Arc’hantet e oa bet gant ar yalc’hadoù exploreAT!, PROVIDEDH hag ur yalc’had arbennik DARIAH-EU. Emañ ar frouezh eus an divizoù, an emglevoù, ar savboentoù hag ar raktresoù a-bell a zo bet en ur strollad tud a bep seurt, o doa labouret war ar skrid kentañ eus an diell-mañ, hag a oa o fal krouiñ danvez preder e kenlabour. Kenlabouret hor boa a-hed daou zevezh, en ur lakaat a-stroll gouiziegezhioù a glokae an eil eben, o tont eus tachad ar vevoniezh, ar yezhoniezh, skiantoù mabden, an diorren doujus, ar sokiologiezh, an design ha skiantoù ar stlenneg. O tont e oamp eus meur a ensavadur hag eus meur a vro : Bro-Aostria, Bro-Vrazil, Bro-Salavdor, Bro-C’hall, Bro-Alamagn, Bro-Indez, Bro-Meksik, Bro-Bortugal, Bro-Spagn ha Bro-Sued, lec’h ma omp klaskerien, pleustrerien ha stourmerion sevenadurel. Un eil pazenn a zo bet da heul, pa oa bet skrivet an destenn-mañ en-linenn dre ur c’henlabour digoret da galz muioc’h a dud.


Ecotourisme Bretagne | Tourisme Durable et responsable\nMor, arvor ha takadoù gwarezet\nHerberc'hierien skouerius bodet e-barzh ar « C'hlub Touristerezh Padus »\nUnan eus ar Rannvroioù pennañ eo Breizh evit a sell ouzh an touristerezh e Frañs. An dra-se zo kaoz e vez kalz a dud e Breizh da vareoù zo eus ar bloaz ha dreist-holl e vezont stank e lec'hioù zo. Evit gwareziñ hec'h endro ha sikour an diorren war an dachenn he deus divizet Breizh mont war-zu an diorren touristel padus.\nEn em vodet eo an dud a labour war dachenn an touristerezh hag an dud a zo o vevañ en takadoù touristel evit mont war-raok abalamour da brientiñ touristerezh an amzer-da-zont. Kement obererezh kaset da benn dija a laka ac'hanomp da dostaat muioc'h-mui ouzh un doare touristerezh padus hag a skiant-vat.\nUl labour hir a vo d'ober ha n'emaomp nemet gant ar penn-kentañ. Fellout a ra deomp avat lakaat brudañ diwar vremañ an obererien a-fed touristerezh o deus grataet e lakafent o louc'h ekologel da zigreskiñ ha kalite ar vuhez da vont war wellaat, deomp da ziskouez e c'haller beajiñ en un doare all.\nPep hini en deus e lod d'ober evit gwareziñ hor planedenn, neuze labouromp holl asambles !\nUn intrudu nevezus : ar C'hlub Touristerezh Padus\nSavet eo bet ar « C'hlub Touristerezh Padus » digor d'ar bourchaserien a youl mont war-raok, evit skoazellañ anezho da zelc'her gant an diorren padus en o embregerezh. Dibabet eo bet an herberc'herien renablet amañ pelloc'h abalamour m'o deus grataet lakaat pevar zra diazez da dalvezout : un degemer a galite, ur politikerezh armerzhel ha sokial a skiant-vat, doujañ d'an endro.\nEvit bezañ sur e vo kinniget ar pep gwellañ deoc'h a-fed kalite ha doujañs d'an engouestloù, eo bet amprouet an holl chomlec'hioù a roomp amañ hervez un hollad eko-notenniñ gant un embregerezh diavaez hag a labour war dachenn an touristerezh padus.\nDibabit ho lec'h degemer diouzh ho tepartamant : mont d'ar bajenn herberc'hiañ\nUr sturlevr 100% Touristerezh Padus\nLennit ar sturlevr « TAO Bretagne », unan eus ar sturlevrioù bihan hag a ginnig ar « chomlec'hioù a-zoare » dibabet diouzh dezverkoù an touristerezh padus.\nLec'hienn : http://viatao.com/\nPetra eo an Touristerezh Padus ?\nAn touristerezh padus zo un doare touristerezh a skiant-vat hag a zouj, hag a warez war hir amzer an danvezioù naturel, sevenadurel ha sokial, a sikour an diorren ekonomikel ha sokial, a aesa d'an dud a zo o vevañ, o labourat pe o veajiñ en takadoù touristel da vezañ en o jeu, kement-se en un doare kengret ha reizh.\nE Breizh e reomp kement a c'haller evit kavout ar c'hempouez, e-barzh gennad an touristerezh, etre al lodennoù armerzhel, sokial hag ar re a sell ouzh an endro. Labourat a reomp asambles gant an holl obererien war dachenn an touristerezh (herberc'hierien, ensavadurioù...), ar pennadurezhioù lec'hel ha rannvroel, ar vizitourien hag an annezidi evit mont a-stroll war-zu un touristerezh padusoc'h ha diouzh ment an den. Lusket omp amañ gant kaerder ha pinvidigezh an dremmvroioù hag ar glad naturel e Breizh, hag ivez gant ar sevenadur bev a vez treuzkaset gant ar Vretoned. Mar fell deomp gwareziñ glad Breizh ha lezel anezhañ war hol lerc'h gant ar remziadoù da zont eo poent ober un dra bennak !\nTalvezout a ra touristerezh padus ha touristerezh a skiant-vat kement an eil hag egile, enno e kaver an holl seurtoù touristerezh a reer anv anezho izeloc'h hag a dalvez evit holl skourroù gennad an touristerezh (mor, menezioù, maezioù, evit an dud pinvidik ha kement zo).\nEkotouristerezh, touristerezh reizh, kengret, sokial... zo skourroù strishoc'h el luskad bras-se a glask stummañ ur bed gwelloc'h dre ar veaj.\nTouristerezh reizh ha kengret\nSellet a ra dreist-holl ouzh an darempred etre an Norzh hag ar Su. Gant an touristerezh reizh e c'hall pobladoù ar Su tennañ muioc'h a c'hounid sokioarmerzhel diwar an touristerezh, rak asambles ganto e vez kaset war-raok hag evit gwellaat o stad bevañ.\nBodañ a ra an touristerezh kengret an doareoù touristerezh dazeilat a laka an dud hag ar c'hejañ e-kreiz ar veaj, hag a sikour diorren al lec'hioù m'int staliet. Lakaat tud ar vro da gemer perzh en obererezhioù touristel, doujañ an den en e-unan, ar sevenadurioù hag an endro, rannañ an danvezioù a vez produet en un doare reizh, setu aze diazezoù an doare touristerezh-se.


Sizhuniadoù sonerezh - Kemper (BR)\nDegemer Bevañ e Kemper Sevenadur C’hoariva, sonerezh, dañs Sizhuniadoù sonerezh\nGant ar festival sonerezh klasel hag a vremañ e vez kinniget ur programm puilh ha diseurt.\nSizhuniadoù sonerezh Kemper, bet krouet e 1979, a c’hoarvez bep bloaz en teir sizhunvezh kentañ eus miz Eost. An oberennoù kaerañ eus ar Grennamzer, ar mare barok, klasel pe a vremañ, brudet pe dianav, a vez c’hoariet a-bep-eil evit rein sked d’ar sonaozerien vrasañ. Gant ar festival-se e vez kinniget ur programm puilh ha diseurt ma c’haller klevet ar piano, ar c’hlavisim, an ograoù, ar binvioù dre gerdin pe dre c’hwezh o’n em veskañ gant ar mouezhioù fromusañ.\nAozet e vez ar sonadegoù e lec’hioù mat-kaer ar c’hleved enno, lec’hioù ma vez fromet an dud gant an hoalus hag ar c’haer ma’z int : chapel Itron-Varia Kerzevot hag iliz Sant Gwinal an Erge-Vras, iliz romanek Itron-Varia Lokmaria, iliz-veur Sant-Kaourantin hag Orañjezeg Lanniron. E C’hoariva Kerne e vez dalc’het, ouzhpenn ar sonadegoù, prezegennoù hag atalieroù “luderezh” kaset en-dro gant tud a-vicher brudet.\nGant ar festival e vez aozet ar genstrivadeg « Pluennoù ha skridoù-sonerezh» evit ar skolajidi hag al liseidi e Rannvro Breizh. Tost da 500 a zanevelloù pe a gontadennoù, skrivet gant ar skolidi, a vez kinniget d’ur juri hag a zo ennañ kelennerien, skrivagnerien, sonerien, levraouegerien… An danevell a ya ar maout ganti a vez lakaet sonerezh warni gant ur sonaozer brudet hag er bloaz war-lerc’h e vez aozet div sonadeg digoust, an eil e Kemper, eben e Roazhon. Un teskad ennañ an ugent testenn wellañ a vez profet d’ar skolioù, d’al levraouegoù, d’an dud dre vras, ha kement zo…\nSkoazellet e vez Sizhuniadoù sonerezh Kemper gant Kêr Gemper, kêr an Erge-Vras, Kuzul-departamant Penn-ar-Bed, Rannvro Breizh hag akademiezh Roazhon.\nSizhuniadoù sonerezh Kemper\n29105 Kemper Cedex\nPgz 02 98 95 32 43 - contact@semaines-musicales.bzh\nEvit gouzout hiroc’h, sellet ouzh lec’hienn ar Sizhuniadoù sonerezh des Semaines musicales.


Edmund Blair Leighton - Wikipedia\nEdmund Blair Leighton (21 a viz Gwengolo 1853 e Londrez – 1añ a viz Gwengolo 1922 e Londrez) a oa ul livour breizhveuriat ezel eus al luskad rakrafaelour. Lod brasañ e oberennoù a zo diwar-benn ar Grennamzer, hag e-touez ar re vrudetañ emañ "The Accolade" (An adoubañ) ha "God Speed" (Ra vi gwarezet gant Doue).\nMab al livour Charles Blair Leighton e oa. Goude bezañ bet o studiañ er skol-veur, ez eas da Royal Academy, ma tiskouezas e livadurioù etre 1878 ha1880. Prizioù a resevas gant e oberennoù "Witness My Act and Seal" hag "A Flaw in the Title". Goude-se e voe diskouezet e oberennoù e Burlington House. E Londrez edo o chom, hag eno e varvas d'an oad a 68 vloaz.\nAbelard hag e skoliadez Heloiza\nGalv da gemer an Armoù\nAr roue hag ar glaskerez-vara\nKen d'ar marv hon dispartiañ\nKoantenn eus ar Grennamzer\nUl lodenn eus e oberennoù\nLivadurioù gant Edmund Blair Leighton\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Edmund_Blair_Leighton&oldid=1950996 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 C'hwe 2022, da 07:38.


Google (lusker enklask) - Wikipedia\nGoogle (lusker enklask)\nAl lusker enklask Google, hag en deus roet anv an embregerezh Google, eo al lusker enklask implijetañ er bed.\nAn anv leun a zo Google Search, pe Google Web Search. E 2009, 67 % eus ar wedeidi a implij anezhañ. e miz C'hwevrer 2016 ez eo 64% eus implijerien internet.\n15 a viz Genwgolo 1997\nLusker enklask web\nDont a ra an anv Google eus ar ger googol, ur berradur eus an anv googolplex a vez roet d'an niver 10100. Dibabet eo bet an niver-mañ evit aroueziañ ez eo gouest Google da geweriañ ur c'hementad bras-divent a roadennoù.\nEr bannoù-treset Little Nemo in Slumberland gant Winsor McCay (1871-1934) e kaver ar ger google moullet evit ar wech kentañ, e kombod 4 ar bajenn bet embannet d'ar 15 a viz Gwengolo 1907 er gazetenn New York Herald.\n↑ « Qui a peur de Google ?», G.F., Challenges, niverenn 180, 17/09/2009, p. 49\n↑ Davis Koller (2004), Origin of the name "Google", WebCite (en)\n↑ Winsor McKay, Little Nemo, Pierre Horay, 2005, ISBN 978-2-7058-0381-0 (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Google_(lusker_enklask)&oldid=1754049 »\nDernière modification le 5 Gou 2017, à 16:26\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Gou 2017, da 16:26.


Echedoù - Wikipedia\nC'hoari an echedoù zo ur c'hoari strategiezh a zrevez ur brezel etre div rouantelezh, unan sklaer hag unan deñval (gwenn ha du peurliesañ, hogen forzh pe livioù diskemmet a-walc'h evit diforc'hañ etre an daou gostez), gant pep a gastell, roue, rouanez, marc'heion, farouelled ha soudarded. Daou zen hepken a c'hoari, unan evit pep rouantelezh. Reiñ lamm d'ar roue enebour eo ratozh ar c'hoari.\nPezhioù echedoù doare Staunton\nBukit war penn ur pezh evit lenn e anv\nKrouidigezh c. VIvet kantved\nDoare C'hoari stroll\n4.1 Staliañ ar c'hoari\n4.2 Dibun ar c'hrogad\n4.3 Kerzh ar pezhioù\n4.4 Ar rok\n4.5 Bec'h d'ar roue !\n4.6 Diwezh ar c'hrogad\n6 Ur c'hrogad displeget\nAr ger sanskritek चतुरङ्गक्रीडा tchatouranga "pevar ezel eus ul lu" (olifanted, kezeg, kirri ha soudarded war droad) eo orin ar ger.\nEus ar sanskriteg e teuas ar ger persek chatrang, alese an arabeg شطرنج chat-ranj hag ar spagnoleg ajedrez dre an Arabed.\nEus ar perseg as chah "ar roue" ha dre an Arabed ivez e teuas ar ger gallek eschac, a droas da eschecs (1080), alese ar saozneg chess hag ar brezhoneg "echedoù".\nDen ne oar piv a ijinas ar c'hoari echedoù. Meur a vojenn zo, en o zouez hini ar mael henc'hresian Palamedes en devije ijinet ar c'hoari evit diduiñ e soudarded a-kerzh Brezel Troia ha hini ar braman Indian Sissa ibn Dair en devije ijinet ar tchatouranga evit plijadur ar roue.\nKavet ez eus bet izelvosoù henegiptat a zo bet graet en trede milved kent J.-K. hag a ziskouez daou c'hoarier a bep tu d'un tablez ma'z eus pezhioù. Pezhioù ha tresadennoù zo bet kavet e Mezopotamia, e Pakistan, e Sina, e Roma, en Aten hag en India.\nDre ziouer a brouennoù ez eo savet an istorourion a-du gant o c'henpar H. J. R. Murray (1868-1955) evit lavaret ez eo deveret c'hoari an echedoù eus ar tchatouranga a oa deuet war wel en India war-dro ar bloaz 570. C'hoariet e veze gant pevar den war un tablez 8 x 8 = 64 c'hombod dezhañ, pep den evit ur rouantelezh, dre vannañ un diñs a ziskoueze pe bezh a ranked dilec'hiañ ; ret e oa d'an den en em soñjal ha diuzañ ur c'hombod a-douez ar re ma c'helle ar pezh mont. Pa veze lazhet ur roue e veze kollet ar brezel gantañ, ha kenderc'hel a rae ar c'hoari gant an dud all betek ma ne chomje nemet unan, Gant ar roue bev diwezhañ ez ae ar maout.\nAbred e voe kaset an diñs da get — hag ar chañs ivez war an dro. D'ur c'hoari poellata e troas ar tchatouranga neuze. Goude-se e voe c'hoariet a-zaou (2 + 2), ne voe mui nemet div rouantelezh. Pelloc'h e voe lakaet pep rouantezh tal-ouzh-tal, hag e voe lakaet ar pezhioù a-linennad dirak daou zen hepken. Evel-se e vez c'hoariet hiziv an deiz.\nDre dri hent dre vras e veajas ar tchatouranga eus India dre ar bed : da Sina, hag alese da Gorea ha Japan dre hentoù hengounel ar c'henwerzh ; er VIvet kantved e voe degaset da Iran, goude aloubadeg an Arabed ez eas da Vro-C'hall a-drugarez d'ur c'hoari a voe profet da Garl Veur gant ar c'halif Haroun al-Rachid (766-809) ; dre islamekadur aodoù ar Mor Kreizdouar e tizhas Spagn hag alese holl vroioù kristen Europa ; war-dro an XIIIvet kantved ez eas eus India da Rusia dre ar Vongoled, an Datared hag an Impalaeriezh roman ar Reter, hag eus Rusia e tizhas Skandinavia, Alamagn ha Bro-Skos.\nE-kerzh ar beajoù-se e voe ganet c'hoarioù deveret diouzh an echedoù : tablezoù 9 x 9 = 81 c'hombod, pezhioù disheñvel, hag all, hep na vefe kemmet ratozh ar c'hoari : diskar ar roue enebour.\nEn XIXvet kantved ez erruas c'hoari an echedoù en Amerika\nAn Arabed a skrivas dornlevrioù chat-ranj a voe troet e yezhoù all ; goude-se e voe savet dornskridoù europat, unan eus ar re gentañ anezho o vout ar Bonus socius (c. 1286).\nAdalek neuze e voe kemmet lod fiñvoù (re ar rouanez hag ar farouell) hag e voe ouzhpennet reolennoù evel kerzh ar soudarded e deroù ur c'hrogad, ar pakañ en ur dremen, ar savidigezh hag ar rok. En XVIIIvet kantved e voe ar c'hoari evel m'emañ hiziv an deiz.\nGoude ar Reconquista e voe aozet e Spagn ar c'hentañ tournamant e 1575 gant ar roue Felipe II. Italia a voe kalon bed c'hoari an echedoù goude-se betek dibenn ar Renad Kozh e Bro-C'hall, a voe o ren betek kreiz an XIXvet kantved. Er bloaz 1851 e voe aozet e London, Rouantelezh-Unanet, ar c'hentañ tournamant arnevez. Kreizennoù a zeuas war wel en Alamagn, e Kreizeuropa, e Rusia hag e Stadoù-Unanet Amerika.\nD'ar 20 a viz Gouere 1924 e voe krouet ar Fédération Internationale des Échecs (FIDE) e Paris gant ar C'hallaoued Pierre Vincent ha Henri Delaire, ar Rouman Jon Gudju ha kannaded eus broioù all. E dibenn an Eil Brezel-bed e voe anzavet er bed a-bezh. D'ar mare-se e oa Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel o ren war bed c'hoari an echedoù.\nE 2020 e vode ar FIDE 190 Stad dindan renerez Arkadi Dvorkovitch, a oa besprezidant Rusia kent bout dilennet er FIDE e 2018.\nAbred en istor ar stlenneg e voe klasket sevel urzhiataerioù a vefe gouest da c'hoari an echedoù. Adalek 1979 e voe lakaet war ar marc'had ar c'hentañ c'hoari elektronek, Chess Challenger 7, e voe gwerzhet trement 600 000 skouerenn anezhañ er bed a-bezh. Degadoù a ardivinkoù a zeuas d'e heul.\nD'an 10 a viz C'hwevrer 1996 e kollas ar Mestr etrebroadel Garry Kasparov ur c'hrogad enep an urzhiataer stadunanat Deep Blue bet savet gant IBM.\nUn tablez goullo\nWar un tablez karrezek rannet e 64 c'hombod (8 x 8) sklaer ha teñval a bep eil e vez c'hoariet. Tablezoù a bep ment zo, eus ar re vunut evit c'hoari en ur veajiñ betek ar re zivent a weler e lod liorzhioù-kêr, pezhioù tremen ur metr uhelder dezho. E forzh pe danvez : koad, maen, metal, mezell hag all e vez fardet tablezoù ha pezhioù.\nLies ivez eo stumm ar pezhioù (ret eo c'hellfer o anavout evelato), war dodenn Star Wars da skouer, hogen ar stumm ofisiel eo an hini a voe ijinet gant ar c'hazetenner breizhveuriat Nathaniel Cooke e 1842, hag a anvas Staunton en enor d'ar Mestr etrebroadel Howard Staunton (1810-1874).\nBannoù a reer eus al linennadoù kombodoù a zo etre pep den (eizh bann en holl), renkoù eus al linennadoù kombodoù etre kostezioù kleiz ha dehoù an tablez (eizh renk en holl) ha beskelloù eus ul linennad eeun a gombodoù a-liv etre daou gostez.\nA-serzh e fiñv ar pezhioù war ar bannoù, a-led war ar renkoù ; lod pezhioù a c'hall fiñval a-veskell.\nC'hwezhek pezh zo da bep rouantelezh : 1 roue, 1 rouanez, 2 farouell, 2 varc'heg, 2 dour hag 8 soudard. Setu amañ neuz ar pezhioù hag o arouezioù el levrioù :\nPezhioù er rouantelezh sklaer\nPezhioù er rouantelezh teñval\nAbalamour ma vez graet bishop, "eskob" anezhañ e saozneg ez eus ur groaz war arouez ar farouell.\nDamez e reer ivez eus ar rouanez, evit digemmañ he fennlizherenn « R » diouzh hini ar roue el levrioù ; heñvel a vo graet er pennad-mañ.\nGant ar FIDE e vez termenet reolennoù ar c'hoari. E 2018 ez embannas e zornlevr ofisiel diwezhañ.\nStaliañ ar c'hoariAozañ\nStaliadur kent ar fiñv kentañ\nAn daou zen en em stailh a bep tu d'an tablez, gant pep a gombod gwenn er c'horn dehoù. Un doare resis zo da staliañ pep rouantelezh war an tablez dirak pep den :\nwar ar renk tostañ d'an den, a gleiz da zehoù : tour, marc'heg, farouell, rouanez, roue, farouell, marc'heg, tour ;\nwar an eil renk : an eizh soudard.\nMerkit e vez ar rouanez war ur c'hombod a-liv ganti a-raok ma fiñvfe pezh pe bezh.\nPevar renk goullo zo etre an div rouantelezh neuze.\nDibun ar c'hrogadAozañ\nAr rouantelezh wenn a voulc'h ar c'hoari dre zilec'hiañ ur pezh hepken evit e lakaat war ur c'hombod goullo a zo aotreet dezhañ hervez e doare da gerzhet.\nGoude-se e tilec'h ar rouantelezh zu ur pezh hepken d'he zro, hag evel-se a bep eil betek ma vo roet lamm d'ur roue pe ma kodiano ur rouantelezh.\nPep rouantelezh a glask argadiñ ar roue enebour en doare ma ne c'hall mui en em zifenn dre ur fiñv aotreet.\nPa zeu ur rouantelezh a-benn e tiskleir "lamm d'ar roue" hag e c'hounez ar c'hrogad.\nRet eo d'ur rouantelezh fiñval ur pezh pa vez he zro da c'hoari ; mar ne ra ket e talvez e kodian.\nKerzh ar pezhioùAozañ\nArabat eo lakaat ur pezh war ur c'hombod ma'z eus dija ur pezh eus an hevelep rouantelezh.\nMar lakaer ur pezh war ur c'hombod ma'z eus dija ur pezh eus ar rouantelezh enebour, ar pezh-se zo paket ha tennet diouzhtu a-ziwar an tablez.\nMar fell d'un den reizhañ lec'h unan eus e bezhioù war ur c'hombod, evit e greizennañ da skouer, e rank lavaret j'adoube ("marc'hegañ a ran") kent ober, anez e rank fiñval ar pezh-se.\nNe c'hall mont nemet da unan eus ar c'hombodoù a zo stok ouzh e hini war bep tu.\nUn nemedenn zo : ar rok, a zo deskrivet amañ pelloc'h.\nGouest eo an damez da fiñval betek forzh pe gombod a zo war ar bann, ar renk pe ar veskell m'emañ pa vez he zro da c'hoari. Ne c'hall ket tremen dreist ur pezh a zo war he hent.\nAr farouell a c'hall fiñval betek forzh pe gombod a zo war ar veskell m'emañ pa vez he zro da c'hoari. Ne c'hall ket tremen dreist ur pezh a zo war e hent.\nNe c'hall ar marc'heg mont nemet d'ur c'hombod a zo an tostañ dezhañ hep bout war an hevelep bann, renk pe veskell m'emañ. Lammat dreist pezhioù all a ra neuze, ha gwenn pe zu e vefent. Merkit e fiñv neuze eus ur c'hombod sklaer da unan teñval, pe d'ur c'hombod teñval da unan sklaer.\nFiñval a ra betek forzh pe gombod a zo war ar bann pe ar renk m'emañ. Ne c'hall ket tremen dreist ur pezh a zo war e hent.\nSavidigezh (kleiz) hag en passant (dehoù)\nNe c'hall mont nemet d'ar c'hombod a zo dirazañ war an hevelep bann, gant ma ne vo pezh ebet war ar c'hombod-se.\nPa fiñv ur soudard evit ar wezh kentañ er c'hrogad ez eo aotreet da vont daou gombod war-raok.\nUr soudard a c'hall pakañ forzh pe bezh enebour a zo war unan eus ar c'hombodoù a zo a-veskell stok outañ (gant un « X » war an dresenn emañ merket ar c'hombodoù ma c'hall ur soudard pakañ ur pezh). Ne c'hall ket kilañ.\nPakañ en passant ("en ur dremen") : pa vez ur soudard war ur c'hombod stok ouzh hini ur soudard enebour a zo o paouez mont daou gombod war-raok e c'hall pakañ an enebour-se dre fiñval betek ar c'hombod ez eo aet an enebour dreistañ.\nSavidigezh : pa dizh ur soudard kastell an enebour, eleze forzh pe gombod war ar renk m'edo ar roue enebour a-raok ar fiñv kentañ er c'hrogad, e rank treiñ d'un damez, pe d'ur faourell, pe d'un marc'heg pe d'un tour, a gemer kerkent e lec'h war ar c'hombod-se ; dre-se e c'hall ur rouantelezh kaout div rouanez pe tri zour, da skouer, diouzh an ezhomm en emgann. Dizalc'h diouzh ar pezhioù a zo bet paket kentoc'h eo an dibab : ur soudard a c'hall treiñ da farouell zoken pa'z eo bet paket daou farouell e rouantelezh dija.\nPa seller ouzh ar staliadur kent ar fiñv kentañ neuze e verker ez eus pezhioù a c'hall fiñval (an 8 soudard hag an daou varc'heg), tra m'emañ stanket ar pezhioù all gant ar soudarded. Dre ma c'hall ur soudard mont ur c'hombod pe zaou war-raok er fiñv kentañ ha ma c'hall pep marc'heg mont d'e du kleiz pe d'e du dehoù e c'hall pep rouantelezh dibab a-douez 20 fiñv evit he fiñvadenn gentañ. Lod zo mat, ha lod zo fall-tre evel ma vo gwelet gant Lamm ar beulke.\nAn daou rok\nEn un degouezh hepken e c'hall ur roue fiñval a-hed muioc'h eget ur c'hombod en un taol : rok a reer eus an degouezh-se, diwar roque, anv gallek kozh an tour ; rokañ a reer neuze. Ur wezh hepken ez eo aotreet ar rok e-kerzh ur c'hrogad.\nUr fiñvadenn hepken eo ar rok, daoust ma fiñv daou bezh war an dro, ar roue hag unan eus e dourioù.\nEvel-mañ e vez roket : ar roue a fiñv eus e gombod orin d'an eil kombod war-du an tour, ha war an dro ez a an tour betek ar c'hombod diwezhañ a zo bet treuzet gant ar roue.\nRok bihan a reer eus ar fiñvadeg pa vez graet diouzh tu an tour nesañ, rok bras pa vez graet diouzh an tour pellañ (hini an damez).\nNe c'heller ket rokañ forzh pegoulz avat...\nRet eo n'o devefe nag ar roue nag an tour fiñvet c'hoazh adalek deroù ar c'hrogad ; kerkent ha fiñvet ar roue pe an tour ez eo kollet ar gwir da rokañ.\nRet eo e vefe goullo ar c'hombodoù a zo etre ar roue hag an tour.\nArabat eo e vefe ar roue e bec'h, da lavaret eo e vefe en arvar da vout paket gant ur pezh enebour.\nArabat eo e treuzfe ar roue ur c'hombod a c'hellfe bout tizhet gant ur pezh enebour.\n...Na forzh penaos !\nAr roue a rank bout dilec'hiet a-raok an tour, mod all ez eo lakaet fiñv an tour d'ar pezh eo : fiñv an tour, n'eo ket ar rok ; ha neuze e koller ar gwir da rokañ, peogwir n'emañ mui an tour war e gombod orin.\nBec'h d'ar roue !Aozañ\nMard da an tour da b1 pe e4 e vo bec'h d'ar roue ! div wezh war an dro.\nE bec'h e vez ar roue pa vez en arvar da vout paket gant ur pezh enebour (pe zaou, gwelit ar skeudenn a-zehoù), zoken pa ne c'hall ket ar pezh-se e bakañ hep lakaat e roue dezhañ e bec'h. N'eo ket ret lavaret « bec'h d'ar roue » p'e zager, evit gouzaviñ an enebour, met alies e vez graet dre gourtezi.\nArabat eo lakaat ur pezh da fiñval mar chom e roue e bec'h goude ar fiñv, pe mar laka e roue e bec'h dre e fiñv. Hag, evel-just, arabat eo d'ur roue en em lakaat e bec'h.\nAn dresenn 1 a ziskouez ar roue gwenn taget gant 5 pezh du (ne c'hall ket hevelep degouezh c'hoarvezout en ur c'hrogad, evel-just, peogwir ez eo arabat lezel ur bec'h). Ne c'hall ket mont d'ar c'hombod c4 peogwir e c'hellfe bout paket gant ar roue du ; un diflip hepken zo dezhañ : pakañ ar soudard du, ha ne vefe mui pezh ebet ouzh e argadiñ (evit poent).\nEn dresenn 2 emañ taget ar roue gwenn gant ar farouell du, hogen en arvar n'emañ ket : mar fiñvfe ar farouell e lakafe e roue e bec'h dre an tour gwenn, ar pezh a zo berzet (tachet emañ ar farouell-se gant an tour gwenn, a lavarer). Ret eo d'ar roue gwenn en em zivec'hiañ koulskoude ; an tour ne bako ket ar farouell, rak paket e vefe d'e dro gant ar soudard, a glaskfe mont d'ar savidigezh goude-se (kombod c1). Ar roue gwenn a c'hall mont d'ur veskell sklaer (f1, g2 pe h1), na c'hallo biken ar faourell tagañ, pe d'ar c'hombod teñval h2. Hevelep degouezh a c'hall c'hoarvezout e-kerzh ur c'hrogad.\nGwirheñvel ivez eo an tresennoù 3 ha 4, ma weler ur bec'h dre ziskuilh. An tour gwenn a laka ar roue du e bec'h (dresenn 3). Ar roue a c'hellfe mont a-gostez, met finoc'h zo da ober : lakaat ar marc'heg krak dirak ar roue (dresenn 4), da sparlañ bann an tour gwenn en ur lakaat ar roue gwenn e bec'h gant an tour du !\nMerkit e vefe gwanoc'h lakaat ar marc'heg war ar c'hombod g5, rak en arvar e vefe da vout paket gant an tour gwenn (a adlakafe ar roue e bec'h, en ur vout gwarezet gant ar soudard war ar marc'had) pe gant ar soudard end-eeun. Merkit ivez emañ tachet ar marc'heg gant an tour bremañ.\n1. E bec'h bras emañ ar roue !\n2. E bec'h bihan emañ ar roue amañ.\n3. Bec'h a-raok...\n4. ... bec'h.\nHollret eo divec'hiañ ur roue. Pa ne c'hall ket ober e-unan (kombod dieub ebet tro-dro dezhañ, meur a bezh ouzh e dagañ), pe pa ne c'hall pezh all ebet ober, e tap ul lamm ha faezhet eo e rouantelezh.\nTri doare zo da zivec'hiañ ur roue : pakañ ar pezh tager, fiñval d'ur c'hombod dieub, pe sparlañ ar bec'h.\nPakañ ar pezh tager\nAr roue e-unan a c'hall pakañ ar pezh tager, mar n'en em laka ket e bec'h en ur ober ; da skouer, en dresenn 1 amañ a-us, ne c'hellfe ket ar roue pakañ ar soudard mar bije an damez war ar c'hombod e1.\nUr pezh all a c'hall divec'hiañ ar roue : en dresenn 5 amañ dindan e c'hall ar marc'heg du pakañ ar farouell gwenn a zo o tagañ ar roue gwenn.\nDilec'hiañ ar roue\nKement-se a c'haller ober pa vez ur c'hombod dieub tost d'ar roue, pe pa c'hall pakañ ur pezh war unan eus ar c'hombodoù-se — unan eus an daou fiñv-se, hep en em lakaat e bec'h evel-just. En dresenn 6 e c'hall ar roue diflipañ dre unan eus ar c'hombodoù a zo merket gant ur groaz ; ne c'hall ket mont d'ar bann f abalamour d'an tour gwenn.\nSparlañ ar bec'h.\nPa ne c'hall ket ar roue fiñval e c'heller klask lakaat ur pezh etre eñ hag ar pezh tager.\nEn dresenn 7 e c'hall ar marc'heg mont d'ar c'hombod g7 (ront gwenn) evit en em lakaat etre ar farouell tager hag ar roue : sparlet eo beskell ar farouell neuze (ha tachet ar marc'heg evit ar mare).\nNemet ez eo arabat d'ar pezh-se fiñval mar degas un eil bec'h, evel en dresenn 8 : taget eo ar roue du gant an damez ; lamet e vefe ar bec'h mard afe ar marc'heg d'ar c'hombod d5 (ront gwenn), hogen berzet eo dezhañ ober peogwir e lakafe e roue e bec'h abalamour d'ar farouell gwenn ; tachet emañ ar marc'heg neuze. Dilec'hiañ ar roue eo an diskoulm nemetañ.\n5. Pakañ ar pezh tager\n6. Dilec'hiañ ar roue\n7. Sparlañ ar bec'h\n8. Arabat eo dilec'hiañ ar marc'heg\nDiwezh ar c'hrogadAozañ\nMeur a zoare zo da c'houzout pegoulz ez echu ur c'hrogad ha piv a c'hounez.\nLamm d'ar roue : faezhet eo ar rouantelezh enebour, p'emañ he roue e bec'h ha ne c'hall ket diflipañ.\nDilez : ur rouantelezh a godian, pa wel ne c'hall ket diflipañ diouzh al lamm, pe n'en deus spi ebet da c'hounez an emgann.\nDiskar : ur rouantelezh a c'hall bout diskaret mard he deus truchet pe c'hoariet enep ar reolennoù.\nLod degouezhioù a gas da dennañ d'ar sord pe rouantelezh he deus gounezet.\nEmglev : pa wel an div rouantelezh ne c'hall hini ebet anezho gounez e c'hallont en em glevout evit ma vefe tennet an disoc'h d'ar sord.\nPat : ur rouantelezh ne c'hall mui fiñval, bout ma n'emañ ket he roue e bec'h.\nArreadur : ur rouantelezh a c'hall goulenn ma ve tennet d'ar sort mard deu teir gwezh an hevelep stad resis er c'hrogad, eleze 1) tro an hevelep rouantelezh eo da c'hoari, 2) en hevelep lec'hioù war an tablez emañ an holl bezhioù ha 3) an hevelep fiñvoù hepken a c'heller ober. Mar ne c'houlenn rouantelezh ebet ma vefe tennet d'ar sord, an tredeog a c'hall divizout ober goude ar pempvet gwezh.\nReolenn an 50 fiñv : ur rouantelezh a c'hall goulenn ma ve tennet d'ar sord mar n'eus bet na soudard o fiñval na pezh paket a-hed an 50 fiñv kent ; alese talvoudegezh an notadur.\nLamm dic'hallus : rouantelezh ebet n'eo gouest da reiñ lamm d'ar roue enebour, dre ziouer a bezhioù peurliesañ, da skouer pa chom ur roue en eil tu hag ur roue hag ur marc'heg en egile.\nLamm d'ar roue du\nAn tour gwenn (c5) a laka ar roue du e bec'h. Ne c'hall ket an tour du (c7) pakañ an tour du, rak tachet emañ gant ar faourell gwenn (b8); ne c'hall ket ar roue tec'hel da d5 pe f5 (bann an tour gwenn tager), na da d4 abalamour d'ar roue gwenn, na da d6 abalamour d'ar marc'heg (e8), na da e6 (e soudard), na da f6 (e soudard, pe ar marc'heg ma vefe f6 dieub), na da f4 m'emañ e rouanez, na da e4 abalamour d'ar soudard gwenn ; pezh all ebet ne c'hall e zivec'hañ : e varc'heg e3 ne c'hall ket mont da d5 rak tachet emañ gant an tour gwenn e1, hag ar pezhioù all ne c'hallont ober netra.\nTro ar re Zu. N'emañ ket o roue e bec'h, hogen ne c'hallont ober fiñv ebet : tachet emañ o zour (g5) gant ar farouell hag o soudard e4 gant an damez ; stanket eo ar soudarded du all ; ne c'hall ket ar roue fiñval hep en em lakaat e bec'h, abalamour d'ar soudard gwenn ha d'ar roue gwenn. Pat emañ ar c'hrogad neuze, ha tennet e vo an disoc'h d'ar sord.\nEmañ ar roue gwenn lakaet e bec'h gant ar marc'heg, met gallout a ra diflipañ d'ar c'hombod a2 ha tagañ ar marc'heg. Hennezh avat a c'hall mont da c3 — ha bec'h d'ar roue adarre ! Eus a2 neuze e c'hall ar roue gwenn dibab etre distreiñ da a1 (didalvez e vefe) pe mont da a3. Ar roue du a fiñvo da c3, neuze e ranko ar roue gwenn fiñval da a4, hag all. Biken ne zeuio ar re zu a-benn da reiñ lamm d'ar re wenn. Den ebet ne c'hall gounez. N'eo ket dav gortoz reolenn an 50 fiñv, koulz tennañ d'ar sord diouzhtu.\nEn tournamantoù e vez ret da bep c'hoarier(ez) notañ dibun ar c'hrogad, e ken degouezh ma vefe nac'het an disoc'h pe goulennet ma vefe tennet d'ar sort (reolenn ar 50 fiñv, da skouer).\nMeur a zoare da notañ ur c'hrogad zo bet a-hed istor ar c'hoari echedoù, betek ma voe termenet unan ofisiel gant ar FIDE, a zo displeget amañ berr-ha-berr.\nPep kombod zo merket gant ul lizherenn (ar bann m'emañ) hag ur sifr (ar renk m'emañ).\nAr bannoù zo merket a, b, c, d, e, f, g, h a gleiz da zehoù :.\nAr renkoù zo merket 1 betek 8 eus ar rouantelezh sklaer d'an hini deñval.\nE deroù ar c'hrogad neuze, emañ ar roue sklaer war ar c'hombod e1 hag an damez teñval war ar c'hombod d8.\nUrzh an notadur\nNiverennet e vez an troioù adalek 1. ; goude an niver e teu fiñv ar rouantelezh wenn, heuliet gant fiñv an hini zu. Ur varrennig-stagañ a c'heller skrivañ etre an daou fiñv.\nA-linennoù pe a-vannoù e skriver an troioù.\nDre o fennlizherenn e vezont merket : Roue, Damez, Farouell, Marc'heg, Tour. N'eus merk ebet evit ar soudarded.\nPa vez forc'hellek al lec'hiadur e vez resisaet ar bann goude anv ar pezh, evel a-zivout an daou varc'heg du en dresenn 9 pelloc'h.\nMg7 eo bet fiñv ar marc'heg.\nMagnus Carlsen, kampion ar bed (nebeut-tre a ?? gantañ)\nNotet e vezont er stumm pennlizherenn ar pezh a fiñv – bann a zo tizhet — renk a zo tizhet. Da skouer, en dresenn 4, ez eo bet Mg7 fiñv ar marc'heg, m'emañ M pennlizherenn ar pezh, g ar bann m'eo erru, ha 7 ar renk m'eo erru, alese ar c'hombod g7. Evit a sell ouzh ar soudarded, ne verker nemet ar c'hombod ma erruont.\nGwir zo da verkañ ar c'hombod m'edo ar pezh a-raok fiñval : Me6g7, peogwir en deus ar marc'heg fiñvet eus e6 da g7.\nPa c'hoarvez savidigezh ur soudard e verker ar pezh nevez e dibenn ar fiñv, da skouer c1D (ur soudard gwenn zo erru er c'hombod c1 ha kerkent eo troet d'un damez).\nArouezioù dibar zo evit merkañ ar pezh a c'hoarvez er c'hrogad.\n0-0 a verk ur rok bihan\n0-0-0 : ur rok bras\nx : ur pakadur\ne.p. : ur pakadur en passant\n+ : ur bec'h\n++ : lamm (FIDE) ; daou vec'h war an dro (levrioù)\n# : lamm\nN'eus erbedadenn ebet digant ar FIDE a-fet priziadur, hogen boas e vezer da briziañ lod fiñvoù dre arouezioù.\n!! : dispar (ha souezhus peurliesañ)\n! : mat-tre\n? : fall\n?? : fall-tre, ur fazi\n!? : dedennus, met a c'hall bout fall\n?! : arvarus, met a c'hall bout mat\n9. An daou lamm\nUr stad dibar zo diskouezet en dresenn 9 : an div rouantelezh a c'hall gounez, met ur fiñv lañs zo gant an hini zu.\nAn 20vet tro eo. Ar rouantelezh wenn zo o paouez lakaat he damez en e5, gant ar soñj c'hoari 21. Dg7# (ne c'hallo ket ar roue du tec'hel da h8, a zo war beskell an damez, na pakañ an damez en abeg d'ar marc'h gwenn ; koll e vo neuze).\nN'he deus ket gwelet avat an trap a zo bet stegnet gant ar re Zu : unan eus an daou varc'heg du a c'hall pakañ ar farouell gwenn (e2) ha reiñ lamm d'ar roue, a zo gennet etre e daou dour hep gallout tec'hel da d2 abalamour d'ar farouell du (a5). Evel-just e vo paket ar marc'heg du gant an damez wenn, met an eil marc'h a bako an damez hag a roio lamm d'ar roue. Amañ ez eus un degouezh ma ranker diforc'hañ etre an daou varc'heg en notadur, rak koulz an eil pe egile a c'hall pakañ ar faourell gwenn.\nSetu penaos e vefe notet, hervez ar marc'heg (renk d pe renk g) a c'hoari da gentañ : 20. De5 Mdxe2+ 21. Dxe2 Mxe2# pe 20. De5 Mgxe2+ 21. Dxe2 – Mxe2#\nN'eus ket ezhomm da resisaat bann ar marc'heg a ro lamm, peogwir n'eus nemet unan du war an tablez goude eil fiñv an damez wenn.\n10. "Lamm an neveziad"\nLamm an neveziad\nUr c'hrogad berr, ma vez roet lamm d'ar rouantelezh enebour e peder zro hepken.\n2. Dh5 Mc6\n3. Fc4 Mf6??\n11. "Lamm ar beulke"\nLamm ar beulke\nBerroc'h c'hoazh : 2 dro hepken, ar pezh a ziskouez ez eo arabat ober forzh petra e deroù ur c'hrogad (nag er c'hreiz nag en diwezh, evel-just).\n2. g4?? Dh4#\nUr c'hrogad displegetAozañ\nPotter vs. Matthews\nGoude 13. Mxh8#\nEtre an ao. Potter ("Gwenn") hag an ao. Matthews ("Du") e voe c'hoariet ar c'hrogad-mañ e London e 1888.\n1. e4 e5 — 2. d4 exd4 Gwenn a c'hall pakañ ar soudard gant an damez, met gwell eo dezhañ diorren e bezhioù.\n3. Fc4 c5? Klask a ra Du difenn e soudard evit mirout e lañs war an niver a brizonidi ; un dibab fall peurliesañ.\n4. Mf3 Mc6 — 5. 0-0 d6 — 6. c3! Evit 7. cxd4, pe diorren mar deu 6. ... dxc3 → 7. Mxc3.\n6. ... d3 Dilezet ar soudard gant Du, ha taget ar farouell ; re ziwezhat avat.\n7. Te1! Gwell eo da Wenn pouezañ war ar c'hreiz, ar pezh a vez atav ar gwellañ da ober.\n7. ... Fg4 Tachet ar marc'h gwenn a warez an damez, met gwell e vije bet 7. ... Fe7 evit gwareziñ ar roue.\n8. e5! Krog eo an argadeg war bann ar roue du.\n8. ... Mxe5?? Ur fazi. Tachet eo ar marc'heg du bremañ ; ret e oa c'hoari 8. ... d5 evit tagañ ar farouell.\n9. Mxe5!! Aberzhet eo an damez, na gemer ket perzh en argadeg a zo rakjedet.\n9. ... Fxd1\n10. Fb5+! Evit rediañ ar roue du da vont da e7.\n10. ... Re7\n11. Fg5+! f6 Netra gwelloc'h da ober eget sparlañ an hent d'ar farouell, rak 11. ... Re6 a goll an damez ha 11. ...Mf6 → 12. Mg6#.\n12. Mg6++ Rf7 Bec'h gant ar marc'heg ha bec'h dre ziskuilh gant an tour ; un diflip hepken evit ar roue, rak d7 zo war bann ar farouell gwenn.\nGwell e oa da Zu pakañ pezhioù eget diorren e armead... Enep tra eo ret ober.\nMilimilionoù a grogadoù hag a fiñvoù zo bet, lod dispar ha kaer, lod fall pe falloc'h, ha dister an darn vuiañ anezho. Abred-tre ez eus bet tud a gave gwelloc'h ar gened eget an nerzh, ha mennet e oant da ober un arz eus c'hoari an echedoù, alese ar saviadoù o deus ijinet, a anver kudennoù hiziv. Peadra da lakaat an neuron da labourat, ha da saouriñ kened dibar "c'hoari ar roue ha roue ar c'hoarioù".\nUn nebeud zo kinniget amañ. E traoñ pep tablez emañ stignet e gudenn. Ar re Wenn a c'hoari da gentañ bepred. Dindan an tresennoù emañ kuzhet an diskoulmoù (nepred ne drucher er c'hoari echedoù !).\nAbu an-Na'am, c. 840\nLamm dre 3 fiñv\nDornskrid Göttingen, 1497\nLamm dre 5 fiñv\nJ. Mendheim, c. 1832\nLamm dre 9 fiñv\nLamm dre 2 fiñv\nLamm dre 1 fiñv (ya !)\n1. Mh5+ Txh5\n2. Txg6+ Rxg6\n2. Mf7+ Rg8\n3. Mh6++ Rh8\nUl lamm mouget, p'emañ gennet\nar roue gant e bezhioù dezhañ.\n1. Mb5++ Ra8 — 2. Da7+ Fxa7\n3. Mc7+ Rb8 — 4. Mxa6++ Ra8\n5. Mc7+ Rb8 — 6. Mxd5+ Ra8\n7. Mb6+ Fxb6 — 8. a5xb6+ Ma6\n1. Dc8 fd7\nAlc'hwez al lamm eo 1. Dc8, forzh\npetra bennak a respontfe Du.\n1. a5xb6 e.p.#\nDre zielfennañ ar fiñvoù a zo bet\na-raok ar stad-mañ e weler ez eo bet\n... b5 fiñv diwezhañ Du, alese ar gwir\nda bakañ en ur dremen.\nGwennole ar Menn (+ notenn gant Roparz Hemon). Deskomp c'hoari an echedoù. Ar Bed Keltiek, Ebrel 1965, Niv. 76.\nVéronique hag Aurore Houck. Bibou ha bed an echedoù (brezhoneg gant Serj Richard). Sant-Brieg : Ti-Embann ar Skolioù, 2009(ISBN 978-2-35573-006-1)\nVéronique Houck. Un tañva d'an echedoù evit skolaerien ar c'helc'hiad 2 (brezhoneg gant Serj Richard). Sant-Brieg : Ti-Embann ar Skolioù, 2009 (ISBN 978-2-35573-016-0)\n(fr) Giffard, Nicolas & Biénabe, Alain. Le nouveau guide des échecs – Traité complet. Paris : Bouquins, 2009 (ISBN 978-2-221-11013-3)\nKampioned bedel echedoù\nKampionezed bedel echedoù\nKampioned skolveurel bedel echedoù (skipailhoù)\nPezhioù echedoù Leòdhas\nRoll c'hoarierion echedoù\n(en) FIDE. Kavet : 05/02/2021.\n(en) WikiChess ha c'hoari en-linenn. Kavet : 05/02/2021.\n(fr) 248 kudenn en-linenn. Kavet : 05/02/2021.\n↑ 1,0 ha1,1 (en) H. J. R. Murray. A History of Chess. Oxford : Oxford University Press, 1913 (ISBN 978-0-19-827403-2) — Lenn en-linenn. Kavet : 05/02/2021.\n↑ (fr) Electronic Chess. Kavet : 05/02/2021.\n↑ (en) FIDE Handbook. Kavet : 05/02/2021.\n↑ Abalamour ma oa gall an FIDE er penn-kentañ ez eo chomet ar bommoù gallek j'adoube hag en passant e bed an echedoù.\n↑ Eus an italianeg patta "kuit".\n↑ "Roue kudennoù en echedoù" e oa lesanv an aozer kudennoù stadunanat Sam Loyd (1841-1911).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Echedoù&oldid=1972782 »


Kaozeadenn vrezhoneg gant Frañsez Favereau\nKavout an izili\nArzBeilhadegoùDañsoù BreizhDiskouezadegoùEmbannFest-deizFest-nozFestivalFoar levrioù ar re yaouankGladKan ar BoblKanañKaozeadennoùKelennKentelioù brezhonegLivañMuzik BreizhObererezhioù a bep seurtPrezegennoùSouten hentadoù divyezhekSouten hentadoù dre soubidigezhStajoùTeatr\nRoll ar vuzisianed Roll ar c'hentelioù dañs Ensavadurioù Aozadurioù kelenn all Kevredigezhioù all An holl liammoù\nD'ar merc'her 20 a viz Gwengolo 2017\nOstaleri Le Tempo\nFrañsez Favereau zo bet, da gentañ, er bloazioù dek ha tri-ugent, kelenner saozneg e lise publik Karaez ha goude-se kelenner brezhoneg e Gwengamp e-pad un toullad bloavezhioù, e-keit ha ma oa o prientiñ un dezenn Stad (soutenet a-benn 1984) diwar-benn brezhoneg Poullaouen ha tro-war-dro. Kelennet en deus brezhoneg e-pad ouzhpenn ugent vloaz e skol-veur Breizh-Uhel (Roazhon 2) evel mestr-prezegenner hag al lennegezh war un dro evel kelenner skol-veur.\nSavet en deus ur guchennad levrioù a bep seurt hag anavezet eo gant kalz brezhonegerien evit bezañ savet geriadurioù. Meur a hini zo bet embannet hag adembannet (geriadurioù livet glas, gwer, melen ha ruz pelloc'h - ar geriadur godell deut er-maez e 2017). Danvez darn zo bet laket war Internet ivez evel ar geriadur bras kresket kalz gantañ. Nevez so eo bet embannet e levr Celticismes, ur studi etimologel eus gwrizioù kozh ar brezhoneg hag ar c'heltieg.\nAbaoe 2010 emañ war e leve. Anvet eo bet da neuze prezidant Kuzul skiantel nevez Ofis publik ar brezhoneg ha war ar memes tro en deus kenlabouret ingal gant TES, Ti-embann ar skolioù, evit pourchas dafar pedagogel d'ar skolioù divyezhek.\nSite Francis Favereau\nTud ar vro - Yezh ar vro\nAn holl fotoioù


Kevredigezh Kembre-Breizh: Devezh-Studi war ar brezhoneg Kevredigezh Kembre-Breizh hag Emvod-Bloaz 2009\nDevezh-Studi war ar brezhoneg Kevredigezh Kembre-Breizh hag Emvod-Bloaz 2009\nEvit ar wech kentañ en istor ar gevredigezh ez eo bet dalc’het an emvod-bloaz e Merthyr Tudful. En Aberystwyth e vez dalc’het peurvuiañ, met ur wech da nebeutañ e oa bet e Kerdiz, pa oa Guto Rhys e karg, ha gwechall en em vodemp ivez, ur wech an amzer, e Tafarn y Groes nepell eus Dolgellau, en un ostaleri hag a zo dilezet bremañ hag e ratre fall.\nUl liamm anat zo etre Merthyr hag ar brezhoneg, rak e 1899 e oa aet an tad Vallée di:\n'Kêr Verzer a zo e-kreiz ar vro c’hlaouüs-se. N’eo ket bras pa n’eus anezi nemet eur straed veur gant an hent a dreuz anezi. Nemet, a-nes hag a-bell, tro-war-dro d’ezi, ez eus farbourziou ha kêriou all, enno labouradegou bras, teuzerezou-houarn, goveliou, forniou glaou-teuzerez, hag all. Er vro-se eo en em gav ar goveliou-houarn pouezusa a Vreiz-Veur. Dowlais, Tredegar, Cyfarthfa, Penydarren a zo da lakaat a-renk gant Essen en Alamagn, Creusot e Gall, Pittsburg er Stadou-Unanet.'\nPlijus e vije bet m’en dije roet Vallée muioc’h a amzer da daolennañ ar pezh a voe bet gwelet gantañ, kentoc’h eget chom da gontañ istor ar vro.\nEr Greizenn Gembraeg nevez e Pontmorlais eo e voe dalc’het hon devezh-studi hag hon emvod-bloaz. Kavet em eus dudius-meurbet ober tro kêr, rak Pontmorlais zo paour da welet hag e stad fall, met leun a savadurioù bras a laka anat al lorc’h hag ar vuhez a oa eno gwechall a-raok diskar ar greanterezh hag ar poulloù-glaou. Soar zo un templ hag a zo bet nevesaet, met e-kichen, chapel kaer ar Vetodourien Wesley, livet gwenn ha gant e anv livet e glas, a zo bet stal hag a zo bremañ da werzhañ. E-tal ar vatimant-se ez eus un ostaleri dilezet. Fiñvskeuti kozh ar C’hastell zo geot o vountañ diouzh ar faoutoù en e vogerioù, Sal ar Gontelezh, ur savadur meurdezus graet e brik ruz, zo goullo ha war-nes kouezhañ en e boull, ar mell C’hoariva ‘Royal’ zo trist da welet ha ti ar YMCA prest da vezañ pe diskaret pe adsavet. Ar pezh zo anat, ne vefe ket fun da chom ennañ... Pontmorlais a zo ken disheñvel ha ma c’hallfe bezañ diouzh Bae Kerdiz ha diouzh ar skeudenn a Gembre a glasker he c’hinnig, da lâret eo hini ur vro hag a warez he glad hag he sevenadur. E kreiz pep tra e seblante ar stal levrioù ha pladennoù kembraek e Sal Soar bezañ un oaziz. Na brav e oa klevet kement a gembraeg eno! Ur c’hemm anat a oa ivez etre ar gêr hag ostaleri an Dic Penderyn e-kichen, rak bras, aeset ha leun a glianted e oa.\nUnnek a dud a oa deuet da heuliañ ar c’hentelioù brezhoneg: Lynne Davies, Gary Bevan, Lionel Hughes, Gerard Roll, David Hale, Iestyn ap Robert, Nic ap Glyn, Dafydd Frayling, Marc Tomos Davies, Jamie Bevan ha Nona Evans, hag ar gelennerien a oa Janig Bodiou (al live uhelañ), Lena Peron (al live kreiz) ha Rhisiart Hincks (an deraouidi). Daoust ma ne oa ket niverus-tre an dud deuet da studiañ brezhoneg, ne oa ket re fall kennebeut, hag en em glevet a raent mat. Un degemer eus ar c’hentañ hon eus bet gant Jamie ha gant tud all ar greizenn, ha trawalc’h a de hag a gafe hep komz eus ar gwestell kembreat hag ar gwestell-sec’h... An darn vrasañ ac’hanomp a oa aet da bakañ merenn d’an Dic Penderyn.\nEn emvod-bloaz e oa Marc, Jamie, Nic, Nona, Lynne, David, Dafydd a Rhisiart (a oa er gador hag a savas an danevellskrid).\n1. Lennet e voe rentañ-kont emvod-bloaz 2008.\n2. Lennet e voe ul lizher bet kaset gant an deñzorierez, Sarah Rolwes, o tisplegañ perak e felle dezhi reiñ he dilez. Divizet e voe kas dezhi hor gwellañ gourc’hemennoù hag he zrugarekaat evit meur a vloavezh labour.\n3. Anvet e voe Nic ap Glyn evel teñzorier nevez.\n4. Lennet e voe danevellskrid an deñzorierez ha diviziet e voe feurmiñ ur stand en Eisteddfod y Bala. Klasket e vo kaout muioc’h a varc’hadourezh da werzhañ eno, dreist-holl t-cheurtoù ha tasoù.\n5. Ar re en emvod a gave dezho ne dalveze ket ar boan klask prientiñ ul lotiri, dre ma’z eus re a lotirioù war tachenn an Eisteddfod hag ivez o vezañ ma’z eo ken diaes kendrec’hiñ an embregerezhioù da ginnig deomp prizoù – gwashoc’h c’hoazh e c’hallfe bezañ gant enkadenn an armerezh.\n6. Trugarekaet e voe Jamie evit hor pediñ da Greizenn Soar. Ar re war al lec’h a gave dezho e talavezfe ar boan derc’hel tra pe dra evit ar brezhoneg eno c’hoazh, met lavaret e voe ivez e vefe fur derc’hel an emvod-bloaz a zeu pe en Aberystwyth pe en Hanternoz, a-benn reiñ tro da dud all da gemer perzh.\ntagioù cyfarfod cyffredinol, devezh studi, emvod bloaz, Jamie Bevan, Merthyr Tudful, Pontmorlais, Soar, ysgol undydd


Atersadennoù – Page 2 – Radio Kerne\nBank ar Boued e Kemper\nFoto : © Cedric-Doux.fr\nBet eo bet Benjamin Bouard o vizitañ Bank ar Boued e Kemper, asambles gant Charles Normand, a zo o labourat eno a-volontez vat. Amañ e Penn-ar-Bed ‘vez sikouret tro 8000 familh gant bank ar boued ar bloaz-mañ, ha kaset boued da gomunioù an departamant bep sizhun. Sikouret ‘vez bank ar boued gant ar gouarnamant, an Europ ha stalioù ‘zo deus ar vro. Met n’eo ket trawalc’h, hag an dra-se zo kaoz ‘vo graet un dastum boued partout er Frañs a-benn ar 26 hag ar 27 a viz-Du.\nCCFD – Terre Solidaire a zo tri-ugent vloaz !\nTri-ugent vloaz ‘zo emañ ar CCFD Terre Solidaire o sikour ar beisanted amañ giz-mañ er Frañs koulz evel er broioù all : sikour anezho da broduiñ boued a-walc’h evit tout an dud, ar gwellañ posubl, a-nes bezañ oblijet da labourat evit an agroeñdustrioù.\nBenjamin Bouard a zo bet e Brieg oc’h en em gavout asambles gant René Férec, a ra parti deus ar CCFD pell zo. Lâret a raio deomp petra ra ar gevredigezh en deiz-hiziv ha safaret vo deus programm an abadennoù a vo dalc’het er vro a-benn ar sizhun a zeu beked miz-Du e kêrioù ‘zo (feurmioù) deus departamant Penn-ar-Bed.\nBord an Oabl, barzhonegoù gant Louis-Jacques Suignard\nLouis-Jacques Suignard, hag a vez boaz d’ober deomp c’hwezhañ dour er festoù-noz, en deus strollet barzhonegoù ha n’int ket troet da ganaouennoù en ul levr kaer.\nDeuet eo dindan an til ‘Bord an Oabl, embannet eo bet gant ti Goater.\nEvit klevet hiroc’h barzhonegoù Louis-Jacques Suignard ‘vo kinniget araok pell enrolladennoù gant Maëlle Ausias eus Radio Kreiz Breizh.\nOuzhpenn barzhonegoù zo, luc’hskeudennoù ivez , ul labour arzel gant Isabelle Vaillant, Gaëlle de Trescadec, Aïcha Dupoy de Guitard, Myriam Jegat, Eric Legret, Alexis Leroux, Sophie Patry.\nDiskouezadeg Henry Moret e Mirdi an Arzoù Kaer e Kemper\nHenry Moret ne oa ket eus ar vro, met memestra ‘oa-eñ sot gant Breizh. E-pad bloavezhioù ha bloavezhioù eo bet o taolenniñ aodoù Penn-ar-Bed ha re ar Morbihan, gant ur mod da livañ dibar a-walc’h.\nUn diskouezadeg a vez dalc’het bremañ betek miz-Here e Mirdi an Arzoù Kaer e Kemper. Benjamin Bouard zo bet o welet anezhi, asambles gant an heñchourez Annaick Loizel.\nRe Bell Ganti – Lun 13/05/2022


Andrev Sezneg, konter eus Pont-'N-Abad - DR\nA orin eus Plogoneg (29) e bro C'hlazig eo Andrev Sezneg, met emañ o chom e Pont-'n-Abad dibaoe un dregont vloaz bennak. Dre-se en deus tapet ar stummer war ar brezhoneg-se ar mod da brezeg eus bro Vigoudenn.\nAr wech kentañ en doa kontet Andrev e oa e-kerzh gouel ar Broderezed e 1996 e Pont-'n-Abad (29) just a-walc'h etre div abadenn : an eil gant kelc'h keltiek Pont-'n-Abad hag egile gant Pascal Jaouen. Evit enoriñ Pierre-Jakez Helias 'oa aet d'an anaon e 1995, e oa bet kontet ar bloaz-se gant Andrev un diviz etre ur bigouter hag e wreg evit diskouez mat e oa ar vigoudenn e penn ar jeu, e penn an tiegezh !\nAr pezh a oar mat Andrev eo ar sketchoù a rae Helias gant radio Kimerc'h ha digarez en deus bet da lenn "Marc'h al loc'h" evel just, skrivet gant ar bigouter. "Marc'h ourgouilh" e vez lâret kentoc'h e bro Vigoudenn. Hervez Andrev Sezneg, el levr-mañ skrivet gant Helias eo ar galleg re war e brezhoneg. Gwelloc'h brezhoneg 'gaver gantañ gant istoroioù "Biskoaz kemend-all".\nAmañ e vez klevet ar sizhun-mañ istor "Youenn al laer" 'oa bet bet dastumet dindan anv "Al laer hag ar person" gant Fañch an Uhel (François-Marie Luzel e galleg), ar skrivagner ganet e 1821 e bro Dreger. Ar gontadenn-mañ 'bet kempennet gant Andrev Sezneg a zo kontet deoc'h gantañ.


Abadenn Larsen ha mediator ! : 10 : Sun Records ha Rouaned ar rock 'n roll\nAbadenn Larsen ha mediator ! - Pennad skignet d'ar 08.11.2021\nSetu-ni en em gavet e 1954, gant ur paotr a entano kalon ar c'hrennardezed hag a aweno doare en em wiskañ ar baotred. Met n'eo ket ganet ar rock p'en deus Elvis bountet dor ar stuidioù Sun e Memphis, amañ e oa dija a-raok, Elvis a voe e dreizher, ur seurt soner fleüt Hamelin o kas ar bed a-bezh d'e heul. Ur paotr koant, goullo e chakodoù, setu ar pezh a oa ezhomm evit cheñch red an amzer.\nElvis Presley : First appearance on « Louisiana Hayride »\nCarl Perkins : Honey don't\nSun Records : The return of Jerry Lee\nJerry Lee Lewis featuring Jimmy Page : Rock 'n roll\nTrailer ar film Elvis ha Nixon


Diffusion du vendredi 6 décembre 2019 Durée : 20min\nAr mintin-mañ eo 'n em vodet pevar ugent falc'her OGK e Brest. Staliet e oant dirak dor-vras ar porzh a goñverzh. Met n'eo ket tout ar porzh 'oa vizet met an uzin a oa tal dezho. Setu 'pezh n'eus displeget ur stourmer da Vorgane Heuclin Reffait.\nHag a-raok dek eur vintin eo bet skarzhet ar falc'herien gant ar CRS. Un enklask polis a zo kaset da-benn.