Journal de Renaud Camus, lundi 12 mai 1980\ncréée le lundi 2 avril 2018, 19 h 21\nmodifiée le dimanche 15 avril 2018, 21 h 55Lundi 12 mai 1980. Marseille, Vieille-Charité, une heure et demie. Je raconterai plus tard mes “aventures” de la nuit et ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~-~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ prison, tandis qu’à ~~’~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ la cour à ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ reconstruits. De tels ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ simplement remplacées, à ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~ gravats.\nLa ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ la cour. Sa ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ théâtral.\nLa ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~, au sud, était ~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~. ~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~ ~~ ~~~~ un touriste. Deux ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ : “~~’~~~~ ~~~~~, ~~~~~...” ~~’~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~ ~~’~~~~~~~, complètement folle, au ~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~ ~~~~~ minoritaire.\nA ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~-~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~, Puget.\nTrois ~~~~~~~ ~~~~~~, devant le palais ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ la ~~~~. Voilà ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ soir assez piteuse ~~~~~~~~~~~. ~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~, ~~~ ~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ malgré leur proximité ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ du centre, mais ~~~ ~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ réussie. A mes ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~, ~~’~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~ ai.\nQ uatre heures. Notre-Dame-de-la-Garde. C’est ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ belvédère : à ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~ ~~~~~~~ le Belvédère. Le ~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~’~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ sauvages, comme celles ~~~~, ~~~~~~~-~~~, ~~’~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ parts.\nUn ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ somptuosité, qui n’est ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ : ~~~~~ ~~~~~~~ dans les églises d’aujourd’hui.\nCinq ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~. Eté ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~ juger de la ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ entretenu.\nArbres ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~. ~~~ y a de ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~ la postérité du ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ que ses somptueuses ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ prêt à donner.\nToulon, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~. En ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ siècle.\nJe suis allé ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~’~~~~~~~~~~ ~~~ Spartacus. Son ~~~~ ~~’~~~~~~~~ [~~~ ~~~~~~-~~~~], ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~, ~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~ ~~’~~~ avait recommandé un ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~-~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~~~~~~, ~~ ~~’~~~~~~ ~~~’~~ ~~~ parole.\nCours ~~~~~~~ ~~~ ~~ avait à peu ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ chalet pointu, l’un ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ [Interruption. Arrivée ~~’~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ qui se donne ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, sur un très ~~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ parasites.]\nPlus ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ : ~~ vrai ~~~~~ ~~’~~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ; ~~~~~ fonctionne dans l’ascenseur, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~-~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ la Liberté a ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~-~~~~~ (~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~), ~~~~ ~~~~~ confortable.\nDans ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~ demie du matin. Je ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~ Guide ~~~~~ ~~ ~~ dire ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, au cours de ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ Guide ~~~~~~~~~~, ou ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ Guide ~~~~~~~~~~, assez satisfaisants. Ceux-ci m’ont ~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~ ~~, ~~ ~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~, ~~~ à tout le ~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ Stalingrad.\nNotes (il ~~~~~ que je me ~~~~~~~). ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~’~~~~ m’ont laissé plutôt ~~~~~~~~. ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~ ~~’~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ d’être en si ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~, ~~~~~ ~~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ; ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~-~~~ ~~~ ~~ minuit, quand déjà ~~’~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ ~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ amis à Villefranche, ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ isolés...\nJe ~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~~ l’Arsenal : quelques ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ; ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~ ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~. ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ groupes de garçons ~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ou deux rôles ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~~~ don.\nJ’étais ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~-~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ : ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ folles, un ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ s’arrête un instant ~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~’~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~-~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~’~~~~~~ ~~~~~ au Pussy-Cat, sur ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~, ~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ : ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. L’un de ceux-ci ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~~~~~ un peu à ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~’~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ dit plus tôt : “~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~’ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ?” ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~’~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ agressivité dans leur ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~, ~~~~ étaient peut-être gais. Je ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~ ~~~’~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~-~~~~~~ ~~ ~~~ situation et comme ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~-~~~, ~~’~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~. ~~’~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~ ~~~~~~ trois voitures pour ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ l’Isère.\nLe ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ “~~~~~~~~~ ~~~~~~” ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~ garçons qu’on voit ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~’~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ polis, bien sages ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~. ~~’~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ “~~~~~ ~~~~~~~~” : ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~-~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ dans le dédain ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, peut-être.\nLa ~~~~~ ~~~ ~~~~~ : Puget, ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~. Faute ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ vers me tiennent ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~~~~~~~~~~~~~. ~~~ Chant ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ s’obstine, ~~~~~-~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~’~~ ~~~~~~~~, ~~’~~ guère semé au ~~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~. Mourir ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~-~~~~~ alors ? ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~-~~-~~~ ~~’~~~~~~ ? Je t’aimais. C’est ~~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~. Tous les chemins du ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~. ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~ s’égarent ~~~~ présages...


Revision as of 13:44, 15 July 2008 (view source)\n(fix template link)\nDre vras eo pouezus an treiñ hag al lec'helaat rak servijout a ra d'an dud na vestroniont ket mat ar saozneg d'ober gant ar meziantoù stlenn. Da skouer eo implijet [http://www.mediawiki.org/ MediaWiki] evit lakaat Wikipedia da dreiñ en ur bern yezhoù. Setu en ur dreiñ MediaWiki e skoazeller diouzhtu an dud da dapout gouiziegezh en o yezh dezho o-unan.\nRevision as of 13:44, 15 July 2008\nEn tu all da 250 yezh a ra gant MediaWiki c'hoazh. Padal n'eus nemet un nebeud dousennadoù anezho a vez dalc'het e ratre. Bep miz e ra Betawiki war-dro hizivaat ouzhpenn 70 yezh. Gwelet statud a-vremañ an troidigezhioù.\nRetrieved from "https://translatewiki.net/w/i.php?title=Translating:Old-Intro/br&oldid=501032"\nThis page was last edited on 15 July 2008, at 13:44.


Pajenn:Riou - Troiou-kamm Alanig al louarn I.djvu/64 - Wikimammenn\nPajenn:Riou - Troiou-kamm Alanig al louarn I.djvu/64\nburzudus. An aour-se a zo bet laeret, ha laeret d’ar mare mat. Aotrounez hag a gav d’eoc’h int servijerien vat ha leal o doa lakaet en o soñj laza ac’hanoc’h. Met eun nozvez e welis el loar e vijec’h bet lazet er bloaz ma ne vije ket bet laeret an teñzor-se. Dont a ris a-benn da laerez anezañ ha da savetei ac’hanoc’h war eun dro. Va zad a lavaras d’in e oa eun dra guz, ha ne dalveze ket ar boan goulenn hiroc’h digantañ. Al laeroñsi-se a goustas ker d’ezañ. Allas ! Allas ! Ha d’in-me, siouaz ! Rak ma vije chomet kuzet da viken an teñzor daonet-se, Job ar bleiz ha Lom an arz ne vijent ket bet enebourien d’in. Met, n’eus forz ! Laouen e varvin, rak, en eur laerez an teñzor em eus savetaet ho puhez. An droug c’hoarvezet ganin, evit gwella mad va roue eo bet ».\nAr rouanez a voe trubuilhet he c’halon o klevout an holl draou-se.\n« Alanig », emezi, « soñjit emaoc’h dirak ar maro. Lavarit d’imp ar wirionez eeun-hag-eeun ha penn-da-benn. Penaos e c’hoarvezas d’ar roue beza war var beza lazet, ha penaos, dre an teñzor-se, eo bet saveteet ? »\nNobl ar roue a lavaras :\n« Alanig, diskennit diouz ar skeul ha tostait ; tostik, tostik-tre, ma klevin fraez ».\nAlanig a ziskennas eta. E enebourien, avat, a oa droug enno. Al louarn a benndaoulinas dirak ar roue.\n« Va mestr », emezañ, « ne lavarin gaou ebet. Petra ’dalvezfe d’in eur gaou pe zaou, peogwir e vezin maro a-raok eun eur amañ ? Re a enebourien douet a zo en-dro d’in ! »\nAlanig a grene gant aon na vije ket bet kredet e sac’had gevier.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Riou_-_Troiou-kamm_Alanig_al_louarn_I.djvu/64&oldid=143436 »


Kastell Keryann Koadanskourr - Wikipedia\nKastell Keryann Koadanskourr\n(Adkaset eus Kastell Ker Iann Koatanskour)\nKastell Keryann Koadanskourr (Kastel Ker Iann Koatanskour en doare-skrivañ orin) eo titl ar romant kentañ zo bet skrivet e brezhoneg. Skrivet eo bet gant Yves-Marie Gabriel Laouenan e 1830. Diembann e oa, ha kollet an dornskrid. Adkavet eo bet e paperioù Kervarker gant Fañch Postig e diwezh 2001 hag embannet gant un droidigezh diwar zorn Yves Le Berre, kelenner e Skol-Veur Brest, e 2004.\n1 An dornskrid\n1.1 Deskrivadenn an dornskrid\n1.2 An Istor\n1.3 Yezh ar skrivagner\n2 Embannadur KEBK\nAn dornskrid[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDeskrivadenn an dornskrid[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn dornskrid a ya tost 200 pajenn d'e ober. Anvet eo Kastel Ker Iann Koatanskour ha gallout a reer lenn dindan an titl : Pe buhez ur veteran eus ar Revolusion dastumet ha skrivet e brezhoneg gant Y. M. G. Lxxx. Kavout a reer un arroudenn eus Cicero war ar memes pajenn, nostra nos patria delectat, troet div wezh e brezhoneg.\nAr skritur zo hini un den desket, bihan ha diaes da lenn alies. Un eilenn eo ar skrid ha buan e oa bet skrivet moarvat rak ur bern fazioù dievezhted zo hag e weler kalz traoù disoñjet ha fazioù en ereadur, en doare-skrivañ pe er gerioù implijet. Frazennoù zo n'int ket reizh : mankout a ra ar verb, ar rener pe al lavarenn bennañ. Renablet eo bet ar fazioù-se gant aozer an embann en notennoù. Kavout a reer ivez ur bern niverennoù en destenn a oa da dalvezout evit notennoù. N'eo ket bet adkavet ar re-se avat. Meneget int en ul lizher eus ar Gonideg da Laouenan.\nKregiñ a reas Laouenan da skrivañ ur raktres eus ar romant e galleg adalek 1824. Lakaat a ra dek vloaz evit treiñ ha skrivañ e romant en esper e plijo d'e genvroidi.\nLaouenan a estlamme ouzh oberenn ar Gonideg ha sellet a rae outañ evel e vestr. Kaset en doa un eilenn dre skrid dezhañ da vezañ difaziet, pa voe echu, e 1834. Anv zo anezhañ en o lizheroù. Deg vloaz goude marv ar Gonideg, just goude al lid-koun aozet e 1845 e bered Lokrist e-kichen Konk-Leon, e skrivas Laouenan da Gervarker hag e kasas e romant dezhañ. Ne oa ket e zornskrid orin rak kavout a reer ennañ lod eus ar reizhadennoù kinniget gant ar Gonideg en e lizheroù. N'eo ket kennebeut an eilenn reizhet gant ar Gonideg ha gwelet e 1949 gant Loeiz Dujardin abalamour ma'z eo skrivet pep tra gant ar memes dorn.\nUn trede dornskrid eo eta, skrivet war-dro 1845 moarvat ha miret gant Kervarker en e levraoueg.\nTeir lodenn a gaver er skrid.\nKregiñ a ra al lodenn gentañ gant danevell un den dizanv a ra anv eus danevell e vreur dezhañ e-unan a gont ar veaj a reas da Gastell-Paol gant e vab pa zistroas hemañ eus ar skolaj. Bizitañ a reont Kastell Keryann hag ober a reont anaoudegezh gant ar perc'henn. Hemañ a laka anezhe da anaout ar c'hastell hag ar parrezioù a weler tro-war-dro : Kastell-Paol, Plougouloum Sibirill, Kleder, Ploueskad, Gwinevez, Goulc'hen, Plouneour-Traezh. Kaoz a zo goude se etre perc'henn ar c'hastell hag an danevellour eus ar beñseerien hag eus an doare gwellañ da viret ouzh ar breizherien da ober o reuz. Un digarez eo ar gaozeadenn evit komz eus ar relijion (gant ur flemmadenn all ouzh ar gloer virour), eus ar pardonioù (gant ur gondaonidigezh eus ar bedagogiezh dre ar spont) hag eus ar brezhoneg (difennet gant gred).\nEvit echuiñ ar c'hentañ lodenn e skriv c'hwec'h pennad berr ma laka keñver-ha-keñver stad ar rannvro da vare ar Renad Kozh hag e stad da neuze. En amzer dremenet : an noblañsoù arvevat, ar gloer re niverus, ar waskerezh, an dienez, an direizhded, met ivez ur melestradur efedus a-walc'h en desped d'e zigempoell, ha Breujoù a roe ur skeudenn vat eus ar pezh a vefe ar renad dindan ar parlamantoù. E mare ar renad nevez : ar skiant, ar poell deuet da vezañ hollc'halloudek hag an eeurusted e amen an holl a-drugarez d'an dra-se. Echuiñ a ra ar skrid gant meuleudioù roet d'ar roue keodedad Loeiz-Fulup.\nEn eil lodenn, heñcher al lodenn gentañ, dianv ha kevrinus, a zeu da vezañ an aotrou G..., haroz pennañ ar romant. Danevelliñ a ra an oberour e vuhez en ur c'hant pajenn bennak, en urzh an amzer dre vras. Kregiñ a ra an istor gant eured e dud ha deroù ar vignoniezh etre ar varkizez hag an eontr kourser, war-dro 1770 moarvat. Goude se e kendalc'her gant bugaleaj an haroz e kastell Keryann ha marv klodus e dad e 1778. Mont a ra da skolaj Sant-Paol. E 1778 ez a an aotrou G. war studi ar Gwir e Roazhon. Kemer a ra perzh en afer Breujoù Breizh dindan renerezh ur studier war ar Gwir all, ar montroulezad Jean-Victor Moreau ha goude-se e darvoudoù deroù an Dispac'h, Gouel ar C'hevredad peurgetket, e 1790.\nLakaat a ra e anv en arme e 1793 dindan ar jeneral Canclaux ha war a seblant e kemer perzh e mougerezh an emsavadeg a-du gant ar roue e Bro-Leon. E diwezh ar bloaz e wel reuz ar Sponterezh e Naoned. Saveteiñ a ra eno Sofi goant a deuio da vezañ e vaouez. Doñjeret gant doareoù ober Carrier e c'houlenn bezañ kaset da arme an Norzh dindan renerezh Moreau zo o paouez bezañ anvet da jeneral. Dont a ra da vezañ e eiler. Da-geñver un dreverzh e ra anaoudegezh gant danvez e dad-kaer, an aotrou B., ofiser en arme Condé. E 1795 ez eo dimezet hag e kemer perzh e dizoloadenn kentañ treitouriezh Pichegru. Goude peoc'h Campo-Formio e 1797 e kuita an arme hag ez a d'an Naoned davet e vuiañ-karet hag ec'h eured ganti nebeut amzer goude.\nEn em soñjal a ra neuze diwar deroù an Dispac'h hag arme ar Sans-culottes, war an avanturioù e Bro-Alamagn da vare ar c'hentañ kengevredad. Daou vugel en deus neuze gant e vaouez. Adalek deroù galloud Napoleone Buonaparte e rakwel ar gwalleurioù da zont.\nKregiñ a ra ar brezel en-dro e 1799. Eiler Moreau eo adarre hag heuliañ a ra anezhañ en Italia. Kemer a ra perzh en emgann Novi. Goude peoc'h Amiens (1801) e tistro adarre d'ar vuhez disoudard ha n'emell er politikerezh nemet evit reiñ harp da Voreau e-pad e brozez e 1804. Ne zistroio d'an arme nemet e 1814, e-pad egerzh-brezel Bro-C'hall, evit diwall e vab zo er varc'hegiezh.\nEn trede lodenn ez eus kaoz eus prantadoù an Eil Adaozidigezh hag eus ren Loeiz-Fulup. Gouestlet eo da gudennoù an haroz republikan en e diegezh. Gwastet eo e vuhez prevez gant an tabutoù ideologel gant e dad-kaer hag e vreur-kaer roueelour. Pa ra anaoudegezh e 1830 gant beajer-daneveller ar c'hentañ lodenn emañ en e 60 vloaz, oad ar furnez evit doare. Deuet eo a-benn gant poan da blegañ ouzh e donkad ha tizhet en deus un doare peoc'h diabarzh en e zamani santsimonian o ouestlañ e vuhez da vad an holl, nepell eus lec'h e c'hanedigezh.\nYezh ar skrivagner[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nFazioù a bep seurt a zo en destenn ha meneget gant an aozer embann. Da skouer :\nLakaet e vez alies an anv-gwan dirak an anv doareet (e zellezuz minoun, ar skoueruz kuré, p. 358 ; he just buanegez, p. 292)\nTroidigezhioù ger-ha-ger diwar ar galleg evit traoù zo (ober ho kalluz, p. 358)\nEmbannadur KEBK[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEmbannet eo ar romant gant kinnig, troidigezh ha notennoù Yves Le Berre dindan anv Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK), (Centre de recherche bretonne et celtique (CRBC)) diwar an anv gallek) e Brest.\nMiret eo bet evit an embann an doare-skrivañ a oa d'an oberour e-unan. Diaes eo da lenn a-wezhioù abalamour da se. Marteze ne c'halle ket bezañ graet mod-all gant KEBK hag herzel a raio un niver brasoc'h a dud da ober anaoudegezh gant an oberenn pa n'eus ket un destenn en doare-skrivañ a-vremañ c'hoazh. Ul labour kempenn a vije d'ober e-keñver ar yezh implijet.\nKastel Ker Iann Koatanskour, le chateau de Kerjean-Coatanscour, troet ha kinniget gant Yves Le Berre, Brest : Centre de recherches bretonnes et celtiques, 2004\n↑ Pé Vuez eur vétérand euz ar Révolusion dastumet ha skrivet é brézonek gant Y. M. G. Lxxx\n↑ Hor mammvro a ra hol levenez\n↑ Kastel Ker Iann Koatanskour, le chateau de Kerjean-Coatanskour, p. 9\n↑ Kastel Ker Iann Koatanskour, le chateau de Kerjean-Coatanskour, p. 14\n↑ Kastel Ker Iann Koatanskour, le chateau de Kerjean-Coatanskour, p. 6\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kastell_Keryann_Koadanskourr&oldid=1873428 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Ebr 2020, da 21:21.


Mervent ~ TI AR VRO KEMPER BZH\nKrouet e 1994, ar gevredigezh a vod ha kas war-raok ar c'helenn brezhoneg e bro Gerne. Kinnig a ra Mervent kentelioù brezhoneg diouzh an noz pe e-pad an deiz o kemer harp war frammoù sokial ha sevenadurel Kerne.\nAN DUD DEUET - Kentelioù bep sizhun evit 410 den : 40 kentel-noz aozet gant 23 gevredigezh ezel, 8 kentel « 2 lamm » (3 eurvezh ar sizhun).- Stajoù berr : devezhioù da studiañ ar yezh, devezhioù dudi dalc’het e brezhoneg (keginañ, liorzhañ...).- Stummadur dibaouez : 15 kentel evit gopridi an embregerezhioù, evit ar strollegezhioù lec’hel, ha neuze an implijidi en tiez ar re gozh.\nAR VUGALE - AR GRENNARDED - Er skolioù publik kentañ derez, reiñ d’ar skolidi un tañva eus ar brezhoneg bep sizhun : 160 eur e-barzh 63 skol. Gant sikour Kuzul Departamant Penn-ar-Bed hag Ensellerezh an Akademiezh.- Abadennoù da zizoloiñ ar yezh pe abadennoù dudi e brezhoneg evit bugale pe krennarded ( er c’hreizennoù dudi, skolajoù…).


Kaozeal:Rainbow Warrior - Wikipedia\nEilet diwar: Wikipedia:Pajennoù da nullañ Gwendal 18 Eos 2010 da 15:41 (UTC)\nAdkasoù diezhomm[kemmañ ar vammenn]\nDistruj an adkasoù.\nRainbow Warrior II\nRainbow Warrior I\nMe gred int kontet evel pennadoù ouzhpenn. Gwir pe get? Bianchi-Bihan 15 Du 2009 da 18:52 (UTC)\nAn adkasoù n'int ket kontet evel pennadoù ouzhpenn. --Y-M D 15 Du 2009 da 19:27 (UTC)\nNe gav ket din ez eo adkasoù diezhomm. Ma skriv un den bennak ar pennad Afer ar Rainbow Warrior e vo menneget ar Rainbow Warrior I, met e ruz e vo neuze, padal ez ur pennad. Memestra war pajenn Greenpeace (pe all) ne vo liamm ebet pa vo lakaet anv klok (hag ofisiel) ar bigi. Ar memestra rik eget sevel un adakas davet Benead XVI er bajenn Josef Alois Ratzinger (e anv gwir), am eus gwelet e Wikipediaoù all. A galon --Y-M D 15 Du 2009 da 10:14 (UTC)\nEr pennad Afer ar Rainbow Warrior e reer : Afer ar Rainbow Warrior, ha n'eus ket ezhomm eus liammoù all keit ma n'eus pennad Rainbow Warrior I ebet. Pa vo unan e vo graet un adkas talvoudus. Bianchi-Bihan 15 Du 2009 da 18:52 (UTC)\nGortoz a rin un emglev a-raok e diverkañ da vat. Neal (Kaozeal) 16 Du 2009 da 17:57 (UTC)\nN'eus nemet ur pennad db an daou lestr en holl wikipediaoù all, war-bouez an hini gallek. N'eo ket ret heuliañ skouer ar galleg pa vez diezhomm. Bianchi-Bihan 19 Du 2009 da 20:09 (UTC)\nEvel ma 'm eus lavaret dija ne gav ket din e vez diezhomm. Ha n'eo ket peogwir n'eus nemet ar C'hallaoued a ra n'eo ket un dra vat. Ar re-se a ra traoù mat a-wechoù ivez. Me 'zo bet o pourmen er Wikipedia saoz hag em eus kavet pennadoù disheñvel ivez. --Y-M D 19 Du 2009 da 20:13 (UTC)\nMeur a ali zo, meur a yezh ivez, e-kichen ar galleg. Er wiki galleg e vez graet brezel d'an adkasoù diezhomm. Hep mont ken pell e kavan fur skarzhañ ar re a gaver. Bianchi-Bihan 19 Du 2009 da 20:26 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:Rainbow_Warrior&oldid=791010 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 Eos 2010, da 15:41.


Piramidenn (Egipt) - Wikipedia\nEmañ piramidennoù Henegipt e-mesk ar brasañ savadurioù a voe savet biskoazh gant an dud hag ez eont d'ober unan eus an arouezioù kreñvañ ha padusañ eus sevenadurezh Henegipt. Savet e oa ar pep brasañ anezhe e-doug an Henimpalaeriezh hag ar grennimpalaeriezh. Anvet int krugelloù-maen e Sketla Segobrani.\nUr gwel eus piramidennoù Gizeh diouzh ar bladenn er su d'ar savadurioù. A gleiz da zehou emañ Piramidenn vras C'houfou, Piramidenn Kafre ha Piramidenn Menkaoura. Liammet e oa an teir firamidenn vihan en diaraog ouzh Piramidenn Menkaoura.\n1 Ijinadenn hag emdroadur ar piramidennoù\n2 Arouezelezh ar piramidennoù\n3 Niver ha lec'h ar piramidennoù\n3.1 Abou Rawash\nIjinadenn hag emdroadur ar piramidennoùAozañ\nDa vare an tierniezhoù kentañ eus istor Henegipt e veze beziet ar pennoù bras e frammoù heñvel ouzh un hirgarrezenn anvet mastabaoù.\nAr c'hentañ piramidenn egiptat anavezet zo lakaet war gont ar savour Imhotep, a lakaas sevel ar pezh a zlee bezañ ur bez evit ar faraon Djoser, diouzh a soñj an arkeologourien. Imhotep a c'hallfe bezañ bet an hini kentañ a empentas mennozh ar mastabaoù berniet an eil re war ar re all. Ar savadur krouet e-giz-se en doa ur serten niver a "zerezioù" a zigreske o ment seul ma saved etrezek an nec'h anezhañ. An disoc'h eus e labour e oa Piramidenn dereziek Djoser — a oa savet evit talvezout e-giz ur viñs ramzel ma c'hallfe ene ar faraon marv pignat betek an neñv. Ken pouezus e oa e oberenn ma oa lakaet Imhotep da zoue gant Egiptiz diwezhatoc'h.\nKlotañ a ra ar prantad ma oa savet ar muiañ a biramidennoù gant an hini ma oa hollveliegezh ar faraoned en he c'hreñvañ. E-pad ar mare-se eo e oa savet ar piramidennoù brudetañ, ar re e-kichen Gizah. Diwezhatoc'h, abalamour ma oa digresket kreizennadur ar galloud, e tigreskas ivez ar c'halloudez hag ar youl da ouestlañ ar pinvidigezhioù ret evit sevel hevelep savadurioù divent. Dont a reas ar piramidennoù da vezañ bihanoc'h, savet en un doare disteroc'h, hag alies diwar vall.\nPell goude diwezh ar prantad ma veze savet piramidennoù en Henegipt, ez eus bet savet ur bern piramidennoù e Nubia, e norzh ar Soudan hiziv, goude aloubadenn ar pep brasañ eus Henegipt gant rouanez Napata. Daoust ma oa bet berr ren Napataiz e traoñienn an Nil ha ma paouezas e 661 kent J.-K., e voe bras levezon ar sevenadur egiptat warne, ha da vare rouantelezh nubiaat Meroe (er prantad etre 300 kent J.-K.– 300 eus hon oadvezh) e vleuñvas ur prantad ma oa savet ur bern piramidennoù eno. En tu all da zaou c'hant piramidenn nubiat, awenet gant bezioù faraoned Henegipt, a oa savet e-kichen kêr-benn ar rouantelezh.\nDiskouez a ra an daolenn da-heul kronologiezh savadur ar pep brasañ eus ar piramidennoù pennañ meneget amañ da-heul. Evit pep piramidenn ez eo merket anv ar faraon en deus lakaet he sevel, e ren ha lec'h ar biramidenn.\nPiramidenn / Faraon\n2630 - 2612 kent J.-K. Saqqara\n2612 - 2589 kent J.-K. Dashur\n2612 - 2589 kent J.-K. Meidum\n2589 - 2566 kent J.-K. Gizah\n2566 - 2558 kent J.-K. Abou Rawash\n2558 - 2532 kent J.-K. Gizah\n2532 - 2504 kent J.-K. Gizah\n2487 - 2477 kent J.-K. Abousir\n24 77 - 2467 kent J.-K. Abousir\n24 16 - 2392 kent J.-K. Abousir\n1991 - 1962 kent J.-K. Lisht\n1971 - 1926 kent J.-K. Lisht\n1897 - 1878 kent J.-K. el-Lahoun\n1860 - 1814 kent J.-K. Hawara\nArouezelezh ar piramidennoùAozañ\nDaoust ma'z eo ali an holl e oant savadurioù da veziañ ar Faraoned, e sav dizemglev etre ar skiantourien diwar ar pennaennoù teologel o defe broudet Henegiptiz da sevel anezhe. Hervez un damkan e vezent aozet evel un doare "ardivink da zasorc'hiñ".\nKrediñ a rae da Egiptiz e oa al lodenn deñfal eus an oabl, a seblante ar stered treiñ en-dro dezhi diouzh an noz, an nor fetis etrezek ar baradoz. Unan eus ar ribouloù strizh a ya eus ar gambr-bez pennañ a-dreuz holl gorf ar Biramidenn Vras zo buket war-eeun trema kreiz al lodenn-se eus an oabl. Lakaat a ra kement-se da soñjal e oa bet aozet evit bezañ imlijet evel un doare da gas ene ar faraon marv dre hud war-eeun e bed an doueed.\nSavet e oa holl biramidennoù Henegipt war c'hlann gornôg an Nil, e tu ar c'huzh-heol, hag a oa liammet ouzh rouantelezh ar marv e mitologiezh Henegipt\nSoñjal a reer e taolenne framm ar piramidennoù ar bern douar kentañ a oa bet krouet ar bed diwarnañ hervez kredennoù Henegiptiz. Soñjal a reer ivez ez eo heñvel framm ar piramidennoù ouzh ar bannoù heol o tiskenn, hag ar pep brasañ anezhe a veze goloet gant ur gwiskad maen-raz gwenn levnet, a zistaol mat bannoù an heol, abalamour da reiñ dezhe un neuz skedus pa vezent gwelet a-bell. Badezet e veze alies ar Piramidennoù en un doare a ra anv eus sked an heol. Da skouer, anv gwirion ar Biramidenn gamm e Dahshour a oa Ar biramidenn skedus er su, hag hini piramidenn Senwosret, en el-Lahoun, a oa Senwosret a sked.\nNiver ha lec'h ar piramidennoùAozañ\nAn niver a biramidennoù en Egipt hiziv an deiz a vefe, hervez ar mammennoù, etre 81 ha 112, met ar muiañ niver a soñj ez eus muioc'h. E 1842 e savas Lepsius ur roll piramidennoù, ma kontas 67 savadur, met kalz re all zo bet dizoloet hag anavezet abaoe an amzer-se. Diresis eo ar gont rak kalz piramidennoù bihan zo en ur stad fall-kenañ hag a denn da bernioù atredoù. Bremañ hepken e vezont dizoloet ha renablet gant an arkeologourien. Emañ bodet ar pep brasañ anezhe en un niver a dachennoù piramidennoù. Emañ renablet ar re vrasañ, eus an norzh d'ar su, amañ da-heul.\nAbou Rawash eo lec'h ar biramidenn norshañ en Egipt (estroc'h evit dismantroù piramidenn niverenn unan Lepsius), Piramidenn Djedefre, mab hag hêr ar faraon C'houfou, kouezhet en he foull evit an darn vrasañ. En deroù e soñjed ne oa ket bet peurechuet ar biramidenn-se biskoazh. Bremañ, avat, e kred d'an arkeologourien e oa bet echuet, hag ouzhpenn-se e oa tamm-pe-damm a vent gant piramidenn Menkaoura, ar pezh a rafe anezhi unan eus an hanter zousennad piramidennoù brasañ en Egipt.\nEvel ma oa e-kichen ur c'hroashent a-bouez e oa deuet da vezañ ul lec'h aes evit kemer mein. Kregiñ a reas ar preizerezh-se en amzer ar Romaned ha lezel a reas nebeut a dra estreget un nebeud tammoù maen war an duchenn naturel a yae d'ober sichenn ar biramidenn. Ur biramidenn vihan a oa e-kichen zo bet miret en ur stad welloc'h.\nTaolenn eus strollad piramidennoù Gizeh.\nSellet ouzh ar pennad Gizah\nE Gizah emañ Piramidenn C'houfou (Anavezet ivez evel ar "Biramidenn vras" ha "Piramidenn C'houfou"); Piramidenn C'hefren, un tamm bihanoc'h ; Piramidenn Menkaoura (pe Mykerinos), krenn a-walc'h he ment, asambles gant un niver a savadurioù bihanoc'h anvet "piramidennoù rouanez"; ha Sfiñs Gizah.\nDiwar an deir vrasañ, hini C'hefren hepken he deus miret ul lodenn eus he gwiskad orin e maen-raz levnet, tost d'hec'h apex. Seblantout a ra brasoc'h ar biramidenn-se evit hini C'houfou zo en he c'hichen abalamour ma oa bet savet en ul lec'h uheloc'h, ha dre ma'z eo sershoc'h speurennoù ar savadur. E gwirionez ez eo bihanoc'h koulz e-keñver he ment hag he zolzennad.\nBered-Veur Gizah zo bet darempredet abaoe an Henamzer gant beajerien ha touristed, ha brudet e oa er marevezh hellenadek pa oa lakaet ar Biramidenn vras war roll seizh marzh ar bed gant Antipater Sidon. Hiziv an deiz ez eo an hini nemetañ eus holl ar marzhoù-se a chom.\nEl lec'h-se, e-kreiz etre Gizeh hag Abousir, e kaver div biramidenn diechu eus an Henimpalaeriezh. Perc'henn ar biramidenn zo en norzh a oa ar faraon Nebka moarvat, hag ar framm er su zo lakaet war gont ur faraon eus an trede tierniezh anvet C'haba, anavezet ivez evel Houdjefa, warlerc'hiad Sec'hemc'het. Ren pevar bloavezh C'haba a zispleg moarvat e oa chomet diechu e biramidenn dereziek. Hiziv ez eo ugent metrad uhelder ; ma vije bet peurechuet e vije savet betek 40 metrad uhelder.\nSellet ouzh ar pennad Abousir Kavout a reer seizh piramidenn en dachenn-se, a dalvezas da vered-veur bennañ ar faraoned e-pad ar pempvet tierniezh. Disteroc'h eo perzh mat piramidennoù Abousir evit hini piramidennoù ar pevare tierniezh. Diskouez a ra marteze un digresk e galloud ar faraoned pe un ekonomiezh gwanoc'h. Bihanoc'h int evit ar re a oa bet savet diagent, ha savet int bet gant maen-raz lec'hel, izel o c'halite.\nAn teir firamidenn vrasañ eo re Niouserre (zo ivez an hini zo er stad wellañ), Neferirkare Kakai ha Sahoure. Kavout a reer ivez eno Piramidenn ziglok Neferefre. Holl ar piramidennoù brasañ en Abousir a oa savet e stumm piramidenoù dereziek. Soñjal a reer e oa savet an hini vrasañ anezhe, Piramidenn Neferirkare Kakai, e stumm ur biramidenn dereziek, dezhi 70 metrad uhelder, hag a oa kempennet diwezhatoc'h e piramidenn "wirion" o leuniañ ar pazennoù gant pezhioù mañsonerezh.\nPiramidenn derezek Djoser\nE-mesk ar piramidennoù bras zo eno emañ Piramidenn dereziek Djoser, a seller outi peurliesañ evel ar framm savadur koshañ er bed da vezañ bet savet gant mein aozet, Piramidenn Merikare, Piramidenn Ouserkaf ha Piramidenn Teti. E Sakkara emañ ivez Piramidenn Ounas, gant unan eus ar chaoserioù piramidennoù zo bet dalc'het er stad wellañ en Egipt. Houmañ zo bet renet enni unan eus an esaeoù koshañ da adaozañ ur savadur, renet gant unan eus mibien Ramses II. Gallout a reer gwelet ivez ar biramidenn dereziek diglok savet evit warlerc'hiad Djoser, Sec'hemc'het, anvet ar "biramidenn douaret". Soñjal a ra an arkeologourien e vije bet brasoc'h evit hini Djoser, ma vije bet echuet.\nEr su d'ar strollad piramidennoù pennañ ez eus ur strollad all, savet diwezhatoc'h, ennañ piramidennoù bihanoc'h, en o mesk re Isesi, Pepi Iañ, Merenre, Ibi, Pepi II ha Chepseskaf. Emañ ar pep brasañ en ur stad fall.\nPiramidenn ruz Sneferou\nAn hini bouezusañ eus tachennoù piramidennoù Egipt a-bezh eo houmañ estroc'h evit Gizah ha Sakkara. Betek 1996 ne c'halled ket mont da welet an dachenn-se abalamour ma oa war un dachenn eus an arme ha dre-se ne oa ket anavet e diavaez metoù an arkeologourien.\nPiramidenn Sneferou, er su, anvet peurliesañ ar biramidenn gamm a oa bet, war a greder, ar c'hentañ esae (pe an eil, hervez lod) evit sevel ur biramidenn gant kostezioù levn. Er c'heñver-se o doa graet berzh en un doare diglok. Chom a ra ar biramidenn nemeti en Egipt he deus dalc'het ul lodenn vras eus he gwiskad mein-raz, hag ez eo ar skouer wellañ eus doare skedus a oa hini an holl biramidennoù en o stad orin. Ar biramidenn ruz savet er memes lec'h gant Sneferou a oa peurechuet diwezhatoc'h gant berzh hag ez eo ar c'hentañ piramidenn gant kostezioù levnet gwirion. Daoust ma n'eo ket gwall anavet ez eo an trede piramidenn vrasañ en Egipt, goude piramidennoù C'houfou ja C'hafre e Gizah. E Dahshour emañ ivez piramidenn zu Amenemhet III.\nEr su da Zahshour e oa implijet an dachenn-se e-doug ar "C'hentañ marevezh etre" gant meur a faraon a savas o firamidennoù e brikennoù fank. Hiziv, ar savadurioù-se zo dianav eus ar pep brasañ ha dister-kenañ da welet.\nDismantroù Piramidenn Amenemhet Iañ e Lisht\nAnavout a reer div biramidenn vras zo bet savet e Lisht, hini Amenemhet Iañ hag hini e vab, Senousret Iañ. Gronnet eo an hini diwezhañ gant dismantroù dek piramidenn bihanoc'h. Unan anezhe zo anavezet evel hini kenderv Amenemhet, C'haba II.\nEmañ an dachenn-se e trowardroioù oaziz Fayyoum, e-kreiz etre Dahshour ha Meidoum, ha war-dro 100 kilometrad e su Kaero. Soñjal a reer emañ tost eus kêr gozh Itjtawy (ne anavezer ket al lec'h resis ma oa), a dalvezas da gêrbenn da Henegipt e-pad an XIIvet tierniezh .\nEmañ piramidenn Sneferou e Meidoum. Chom a ra kreiz ar framm, gronnet gant un duchennad atredoù a ya dielrc'hioù ar gwiskad maen-raz d'he ober.\nPiramidenn Meidoum zo unan eus an teir a oa savet e-pad ren Snefrou, ha krediñ a ra lod e oa bet loc'het gant tad ha diagentad ar faraon, Houni. Koulskoude n'eo ket gwall wirheñvel, rak ne gaver ket en anv en dismantroù. Arkeologourien zo a laka ivez e vije bet piramidenn Meidoum ar c'hentañ esae difrouezh da sevel ur biramidenn "wirion" he c'hostezioù levn.\nKouezhañ a reas ar biramidenn en he foull en henamzer, hag hiziv ne chom ket en he sav ken lodennoù kreiz he diabarzh dereziek, ar pezh a ro dezhi neuz iskis un tour ez eo an hini nemeti da gaout e-mesk piramidennoù Egipt. An duchenn a oa savet ar biramidenn warni n'eo ket naturel. Savet eo bet diwar an dilerc'hioù eus gwiskad ar biramidenn pa gouezhjont d'an traoñ.\nPiramidenn Amenemhet III e Hawarra\nAmenemhet III a oa an diwezhañ rener galloudus eus an XIIvet tierniezh, hag ar biramidenn a savas e Hawarra, e-tal Faiyoum, a vije bet savet, war a greder, goude an hini a anver ar "biramidenn zu" savet gant ar memes rener e Dahshour. Soñjal a reer ez eo piramidenn Hawarra a vije bet bez Amenemhet a-benn ar fin.\nPiramidenn Senousret II. Gallout a reer gwelet fraezh diazez naturel ar biramidenn dindan stumm ar gwiskad melen en traoñ.\nPiramidenn Senousret II en el-Lahoun eo ar bez roueel e stumm ur biramidenn a oa savet ar pellañ e su en Egipt. Bihanaat a reas e saverien ar c'hementad labour ret d'he sevel gant finesa oc'h implij ur grugell maen-raz 12 metrad da ziazez d'ar savadur.\n↑ The Great Pyramid of Khufu. dastumet e miz Ebrel, 2005. "The Great Pyramid of Khufu is the largest pyramid in Egypt and was the tallest man-made structure in the world until 1888."\n↑ Michael Ritter (2003) "Dating the Pyramids". dastumet e miz Ebrel 2005\n↑ "Burial customs: mastabas". University College London (2001) Dastumet e miz Ebrel 2005\n↑  Burial customs in Early Dynastic Egypt. University College London (2001). Dastumet e miz Ebrel 2005\n↑ Jimmy Dunn, "Imhotep, Doctor, Architect, High Priest, Scribe and Vizier to King Djoser". Retrieved April 24, 2005\n↑ The Pyramids: "Resurrection Machines". (Houghton Mifflin College), 2005\n↑ Hidden History of Egypt (The Discovery Channel (2002-2004)) dastumet d'an 13 a viz ebrel 2005\n↑ miz Here 2007\n↑ Ritter, 2003\n↑ James P. Allen ha Peter Der Manuelian, The Ancient Egyptian Pyramid Texts (Writings from the Ancient World, Nnn 23), Brill Academic, 2005, ISBN 978-90-04-13777-6\nPiramidennoù an henimpalaeriezh en Egipt - Aldokkan\nPyramids of Egypt – Lec'hienn savet gant un amatour arkeologiezh egiptat gant poltredoù piramidennoù niverus.\nAncient Authors – Lec'hienn gant deskrivadennoù eus "milhendall" piramidenn Amenemhet III en el-Lahun gant skrivagnierien eus an Henamzer.\nAncient Egyptian History, istor Henegipt\nANCIENT EGYPT - History & Chronology – Ul lec'hienn a zeskriv ar piramidennoù brasañ en Henegipt hag e Nubia (Soudan).\nwww.great-pyramid.info – Poltredoù ha titouroù diwar ar piramidennoù.\nPiramidennoù Gizeh, skeudennoù dre loarell (Wikimapia - Google maps)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Piramidenn_(Egipt)&oldid=1861329 »


Fant Rozeg / Françoise Rozec (Brest-Sant-Mark 1911 – Plegastell 2001)\nMarv er gêr\nEmeur e ti un den-a-vor e Bro-Leon. Marv eo eizh deiz 'zo. Emañ an intañvez, Liz, oc'h evañ kafe gant c'hoar an hini marv, Chann, a zo plac'h yaouank kozh, ha kemenerez eus he micher. Emaint er sal vras en traoñ, e-touez an arrebeuri eus ar vro hag an holl draoù a vro estren bet degaset gwechall gant an hini marv. A bep seurt ez eus, armoù dreist-holl, ha pennoù koad du renket ingal war ar mogerioù. An noz a zo deuet, koan a zo bet debret. Pell 'zo dija he deus lavaret Chann e rankfe mont d'he gwele, er gambr war lein.\nChann - Nann, Liz, amzer 'zo. N'ouzon ket ha ma 'z oc'h graet eveldon, c'hwi ivez. N'on bet morse evit komz eus traoù sirius goude koan. Chom a reont war va c'halon ha ne c'heller ket kousket goude-se. N'oc'h ket skuizh, c'hwi? C'hoant am eus da vont da gousket, evit gwir...Ya, 'vat, ur banne kafe ho pije c'hoazh? Ne rankfen ket, sur... Ma vijen en ho lec'h e stlapfen an holl banneoù du-se e-barzh an tan. Dañjerus int. Dañjerus int, m'hel lavar deoc'h. Lavaret e vije o deus un dra bennak da lavaret.\nLiz - N'int ket bev, Chann. Kemerit un tamm sukr. Petra o dije da lavaret?\nChann - Evel m'o dije gwelet un dra bennak en ti-mañ.\nLiz - Meur a dra o deus gwelet... Ho preur a naetae anezho bep Gwener. Ha marv eo d'ur Gwener ivez.\nChann - Ganet d'ur Gwener, marv d'ur Gwener. Pep hini a gav din en deus un devezh dezhañ e-unan e-giz-se... hag ez eus devezhioù a gasaan me, al Lun, ar Merc'her, n'ouzon ket. N'eus ket un devezh hag a zo deoc'h? Nann? Souezhus e kavan ac'hanoc'h, Liz. Mestrez-skol oc'h chomet atav. Lavaret e vije emaoc'h e-touez tud hanter ziot hag hanter zrouk, evel bugale, ha neuze n'hoc'h eus fiziañs nemet ennoc'h... Sellit, sot on bet o kemer kafe ur wech all. Santout a ran va c'halon o piltrotat...\nLiz -Skuizh ez oc'h, Chann. Labourat a rit un hanter re.\nChann - O, ne ran ket mui. Dres evel va breur e teuin da vezañ moarvat. Dec'h e selaouen ouzh va c'halon e-pad an noz. Mont a rae evel un treñ patatez diviet. Ne gleven nemeti en deñvalijenn, hag ar razhed...Gwechall Liz, en ti-mañ e oant dañserien dispar, ar razhed. Bremañ int labourerien. Ret e vije deoc'h kaout ur c'hazh pe kemer arsenik. N'hoc'h eus ket soñjet prenañ arsenik morse?\nLiz - Nann, sur, perak?\nChann - Met evit ar razhed evel-just.\nLiz - Me m'eus aon rak an holl loened.\nChann - E-giz ur gwir vestrez-skol, a lavaran deoc'h, e-giz ur plac'h savet e kêr... Atav ez eus bet razhed amañ. Karout a raen selaou outo e-pad an noz. Soñjet em eus em bugaleaj, a zo bet ken hir.\nLiz - Ar bugaleaj a vez bepred re hir.\nChann -Marteze a-walc'h. Hag en ti-mañ e kreden klevet a-greiz-holl, hep soñjal, mouezh va mamm, mouezh va breur. Soñj hoc'h eus eus mouezh va mamm pa oa mezvez?\nLiz - Met, Chann...\nChann - Gouzout a ran. Ne oa ket tomm deoc'h. Ur vamm-gaer a c'hell ober n'eus forzh petra. Marv eo avat. Marv eo va breur ivez...Ret eo da bep hini mervel a drugarez Doue. Ha ne vije ket lavaret pa weler an holl ardoù a ra an dud war-lerc'h o zud marv. Daoust hag ez omp graet da badout? Ma ! Petra fell deoc'h, ken iskis eo spered an den....\nPebezh sotoni... Ar marv da skouer, me zo sur e teu deoc'h e-giz ar c'housked pe ur bugel, d'an diaesañ. Ne vije ket diaes lazhañ unan bennak pa ouzer petra eo ar marv e gwirionez.\n(Gwalarn, niv. 160, Kerzu 1943)\nGouel al levrioù e Breizh 2020\n"Abadenn skignet d'ar 07.09.2020\nPennad-komz gant Magali Baron kaset da benn gant Tomaz Laquaine\nEmgav gant tud Kuzul ar Brezhoneg a ginnig al levrioù nevez embannet gant an tier-embann brezhonek. Lakaet vo ar gaoz war TRI DEVEZH, un danevell gant Petros Markaris, troet diwar ar gresianeg gant Alan Botrel, hag embannet gant An Alarc'h. Un danevell o c'hoarvezout en Istanboul e Turkia er bloavezhioù 50 e-metoù ar gumuniezh c'hresian, da-geñver un darvoud istorel nebeut anavezet."\nKaB war RKB\n"Abadenn skignet d'an 02.09.2020\nEmgav gant tud Kuzul ar Brezhoneg a ginnig al levrioù nevez embannet gant an tier-embann brezhonek. Demp War an aod vev hudu, da heul Davy Jaouen, ul levr embannet gant An Alarc'h Embannadurioù."


Hristo Botev (bulgareg: Христо Ботев) a oa ur barzh bulgar, bet ganet d'ar 6 a viz Genver 1848 e Kalofer ha marvet d'ar 1añ a viz Mezheven 1876 war menez Okoltchitsa. Unan eus harozed Bulgaria eo ivez abalamour dezhañ bezañ stourmet d'ar marv evit e vro er bloavezhioù 1870.\nH. Botev, 1875.\nE 1863 ez eas d'ul lise ag Odessa e-lec'h ma reas un tañva d'al lennegezh rusianek ha d'ar mennozhioù dispac'hus. E 1867 e rankas kuitaat Kalofer ha mont d'an harlu e Romania. Nav vloavezh e chomas eno, paour-razh, o vont a gêr da gêr: Brăila, Alexandria, Galați... Mont a reas war ar vicher mestr-skol ur pennadig, evel e dad Botyo Petkov. Hogen e Romania an hini e veze bodet an harluidi a oa e soñj da zieubiñ Bulgaria diouzh gwask an Impalaeriezh otoman. Kerkent hag arruet eno e reas Botev anaoudegezh ganto, Vasil Levski en o zouez. Ingal e skrivas pennadoù er c'hazetennoù dispac'hus. Un nebeud anezho a voe embannet gantañ memes: Komzoù an Harluidi Vulgar, An Dihuner, Bulgaria Nevez.... Goude bezañ graet e annez e Bukarest e kemeras perzh e Poellgor Kreiz Dispac'h Bulgaria muioc'h-mui. E 1872 e oa aet da sekretour.\nGoude marv kriz Vasil Levski, e 1873, e savas daou savboent an eil a-enep egile evit sturiañ ar PKDB. A-du gant Botev e save ar re daerañ; gant Lyouben Karavelov e save an habaskterourien. A-benn ar fin ez eas ar maout gant tu Botev: e 1875 e oa deuet da vezañ rener ar PKDB. Hennezh a glaskas ober war-dro an harluidi a zispac'h evit ma c'halljent en em sevel an abretañ ar gwellañ. Hogen pa darzhas dispac'h miz Ebrel 1876 e voe souezhet-mik Botev: soñjal a rae dezhañ e vije c'hoarvezet diwezhatoc'h.\nBuan e voe mouget an emsavadeg, ken prim ma oa c'hoarvezet-hi. A-benn skoazellañ an dispac'herien e voe dibabet krouiñ ur bagad-stourm hag a asantas Botev kemer penn anezhañ. Evit treuziñ stêr Dounav e rankjont lestrañ er vag Radetzky dindan guzh ha goulenn digant ar c'habiten o dilestrañ e Kozlodouy. Aze e kemerjont penn an hent war-du menezioù Balkan. Siwazh dezho ne gredas ket tud ar vro en em sevel. E dibenn miz Mae 1876 e tiazezas Botev gant e soudarded war menez Okoltchitsa, nepell diouzh kêr Vratsa, e-lec'h ma voent argadet diouzhtu gant strolladoù bachi-bouzouk. E-kerzh an emgann e voe lazhet Botev, da serr-noz, d'ar 1añ a viz Mezheven 1876.\nMonumant e koun Hristo Botev hag ar stourmerien broadelour o devoa stourmet evit dieubidigezh Bulgaria\nМайце си, 1867.\nКъм брата си, 1868.\nДо моето първо либе, 1871.\nНа прощаване в 1868 г., 1871.\nЗащо не съм...?, 1873.\nПослание (на св. Търновски), 1873.\nХаджи Димитър, 1873.\nВ механата, 1873.\nМоята молитва, 1873.\nЗададе се облак темен, 1873.\nбесването на Васил Левски, 1876.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Hristo_Botev&oldid=1835023 »\nDernière modification le 29 Ebr 2019, à 10:53\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 29 Ebr 2019, da 10:53.


Iann he vaz houarn - Wikimammenn\nIann he vaz houarn\n◄ Barvouskenn ar roue Fortunatus Iann he vaz houarn Ar C’hillek aour, ar Iar arc’hant hag ann Delienn euz al lore a gan ►\nIann he vaz houarn a ioa map eunn inkarder euz a Ger-Savater. E-pad tri bloaz hanter e oe maget gant he vamm, ha pa veze eat hou-ma da walc’hi he dillad, pe d’ar fourn da boazat, Iannik a zave euz he wele hag a rede da glask anezhi, enn eur wela, evel eul leue war-lerc’h he vamm.\nEunn dervez e oa eat Biganna d’ober kouez ; da wener oa ann dra-man, siouaz ! ha Iannik ar Pennok, evel a rea anezhan ann amezeien, ha mont da gaout ar poull-kanna, herr enn-han. Pa en em gavaz eno : — Mamm, bronn d’in, eme ar skil-baotr, ken teo he zivesker hag he ziou-vreac’h ha postou eur gwele kloz, ha ker braz he benn hag eur girin da lakaat dienn. — M’ho kaso du-ze, ampouaill dizoare, eme ar merc’hed all a ioa enn-dro d’ar poull. Gant ar vez dihana ! paotr braz, keit da zent hag eur vioc’h koz ! Bremaik n’hi ho kaso da zeski chaogat bara pelloc’h.\nBiganna ne lavare ger, rak mez e devoa gant he c’holladenn, hag aoun o senti ouz he moumoun keaz, enn avantur na vije great goap anezhi ivez. — Jezuz ! Gwerc’hez Vari ! eme eur c’hrek, daoust ha n’emoc’h ket e santimant da zizouna ar paotr iaouank-ze morse, va c’homer geaz ? — E feac’h eo, eme Biganna, ha pell zo emounn zo-ken o klask ann dro d’hen ober, rak feaz-maro ounn o vaga va map. N’ouzounn ket a-vad penaoz dont a-benn euz va zaol, hag oc’h-penn zo, ar bara a zo bihan, evel a ouzoc’h, ha va hanter-tiegez, mar d-eo mad da c’hounid, a zo gwelloc’h c’hoas da zispign. — Ravoderez, eme ar merc’hed all enn eur vouez, ha netra ken ! Biskoaz bravoc’h tro ; list ar golladenn-ze da c’houlenn kement ha ma karo ; choumit aze seder hag en devezo mez.\nIannik a reaz eunn talabao mar d-oa spount, o pidi hag oc’h aspidi be vamm da vont da rei bronn d’ezhan.Pa oe skuiz, a-benn eur pennad, ar paotr a ieaz d’ar gear da gerc’hat eur skabell goat, hag a zeuaz bete dindan fri he vamm da lavaret d’ezhi dont da rei bronn d-ezhan.\nAr merc’hed all ne rejont nemet c’hoarzin ha lavaret d’ar paotr min-livriz, pep-hini he besiad, kaeroc’h ann eil evit egile. Unan anezho, o welet n’oat ket evit dont a-benn anezhan a hend-all, a ieaz d’he gaout ha souba anezhan el lenn, o rei pensadou d’ezhan, ken na c’houlennfe dour da eva. — List ac’hanoun da vont kuit, eme-z-han. — Lavar na zeni mui eta birviken. — Biken ne zeninn mui, eme Iann ; hag hen kuit gant he skaon, kel lostok hag eul louarn paket gant eur iar.\nAbaoue, Iann ne garaz ket gwelet ober kouez da wener. Biganna e devoe eunn toullad mez ; n’e devoe ket a geuz a-vad, dre ma krede e oa penn-kaos d’he mabik keaz da veza oc’h-penn ann hanter krevoc’h evit ar vugale all euz he oad. Ha krevoc’h e oa evit gwir, rak Iann Ker-Savater, hag hen c’hoaz iaouankik-flamm, a veze o c’hourenn ouz ar baotred iaouank hag o tougen ar baniell, da zul, e-tro ar vered. N’oa nemet eur pevarzek vloaz-bennag pa’z eaz d’al leur nevez da Gerne ; hag ac’hano e teuaz gant-han maout ar c’hourennadek.\nEunn dervez, Iann a ieaz euz ar gear hag a oe kollet e koat ar Ruskek, e-kichennik Sant-Herbot, pa edo o tistrei d’ar gear. O veza n’en em gave ket diwar eur mare, ann holl a gredaz ez oa bet plaouiet gant eur bleiz pe eur penn-moc’h gouez-bennag, ha great kaon d’ezhan. Darn a lavare koulskoude : — Piou ar bleiz, a gav d’e-hoc’h, hag a garfe tostaat oc’h Iann ; he hano a zo ken anavezet, ma ve a-walc’h evit lakaat holl bleizi menez Are da redek, evel pa ve eunn diaoul war ho lerc’h, pe eur skod tan dindan ho lost. — Daoust da ze, Iann a iea hag a rede evel eunn difelc’het, ken a gouezaz war he fri, feaz-maro. Kiliet e oa bet, m’oar-vad, gant ar c’heler a-red enn noz dre ar c’hoajou ha dre ar parkeier.\nMiliner Treiz-logod o tont er-meaz euz ann ti goude he iod, a glevaz eunn dra-bennag hag a ieaz dioc’h ann tu-ze, enn eur chaokat he damm kreun. Setu hag hen hag en em gaout gant Iann. — Petra c’hoari gan-e-hoc’h, va den mad, eme ar miliner pa her gwelaz ? Eunn truez eo ho kwelet ! — Aotrou sant Herbot benniget, kalz a draou, siouaz ! eme Iann. Dare ounn gant ann naoun, ha feaz-maro o c’haloupat er c’hoajou-ma. — Dalit, va den keaz, eme ar miliner, o rei da Iann ann delienn vara a choume c’hoaz enn he zourn.\n— He-ma zo mad, eme Iann o lounka bara ar miliner enn eur c’henaouad. Kant bennoz Doue d’e-hoc’h ! Rekouret hoc’h euz va huez d’in. Biskoaz ne gaviz eunn eskenn voed ker c’houek d’am c’haloun hag ann tamm bara-ma. — Neuze setu ha Iann hag a zao war he ellou. — Deomp ac’han d’ar vilin, eme baotr Treiz-logod, rak gwall-dirapar eo ho tillad enn-dro d’e-hoc’h ha leun bri oc’h ivez. Krena a rit oc’h-penn gant ar riou pe ann dersienn. — Iann n’en doa ket a nerz a-walc’h da vale, hag ar miliner ha rei ann doum d’ezhan. Hag ann daou-ze neuze d’ar vilin war ho fouezik.\nIann Ker-Savater a gave den brao miliner Treiz-logod, evit-han da veza eul laer bleud, evel m’en doa klevet ez oa ar vilinerien peurliesa :\nAr mlliner laer ar bleud\nA vo daonet beteg he veud ;\nHag he veud ann daoneta\nA ia er zac’h da genta.\nAr miliner-ma, o veza m’oa dour kre d’ann nmpoent-ze enn he vilin, evel a lavarer, a zalc’haz Iann da bortezat. Biskoaz mevell e-bed par da Iann, na tost zo-ken. Pa veze ezomm da zevel ar mean milin da lemma, Iann ne d-ea ket da glask na kordenn na troell, nemet sevel ar mean diwar bouez he zivreac’h. Kas a rea ive mui a ed hag a vleud d’ar marc’had, war he chouk, eget marc’h e-bed euz a Gerne hag euz a Leon, zo koantoc’h.\nDre-ze ar miliner o welet ez oa Iann eunn den dispar ha mad-distaill da labourat, a ginnigaz he verc’h d’ezhan da bried. Iann a-vad, pa glevaz, a oe souezet, hag o veza ne gomprene ket a draou evel-se, e krogaz mez enn-han, hag hen mont ha tec’het kuit dre laer, evel p’en divije great eunn torfed-bennag.\nEnn eur vont er-meaz euz ar vilin, e welaz eunn houarn braz eno, e-tro kein ann or, ha tapout peg enn-han hag he gas gant-han evel eur wialennik skanv. Ma tigouezaz Iann gan milin Lenn-veur, ha gwelet eno eur paotr iaouank o c’hoari ’r c’horn gant eur varrikenn ha daou vean milin. Ha mont Iann dioc’h-tu ha tenna he dok : — Demateoc’h, va mestr, eme-z-han. — Ha d’e-hoc’h ive, va den mad, eme egile. C’houi a lavar va mestr, em euz douet c’houi a zo paotr mad ivez. — Bete vrema n’em boa ket kavet va far, eme Iann ; c’houi a-vad a zo eur barr enn tu all d’in c’hoaz. — Deut ama ho paz d’in, eme egile, ha krogit er pesiou, da welet ha c’houi a raio ho taol. — Diwallit, eme Iann, na ve koueza a rafe va baz war ho treid, rak pounneroc’h eo evit eur wialenn gelvez. — M’euz aoun eo eunn houarn milin a zo gan-e-hoc’h da vaz. — Ia da, eme Iann o kregi enn daou vean milin, hag o teurel he bez kenta pell dreist ar varrikenn, e-touez ar ieot er prad, ha darbet d’ezhan zo-ken koueza er ganol a ioa pell enn tu all. — A-walc’h, eme baotr ar vein vilin, gant aoun da goll ar pesiou. Hag hep beza re ranel, eme-z-han c’hoaz, ha c’houi lavarfe d’in-me o vont da be leac’h emoc’h ? — O vont da redek bro, eme Iann ; dont a rit ivez ? — Ker laouen hag ann heol, eme egile ; hag hen lakaat eur pez e pep godell, ha kregi er varrikenn da c’hoari enn eur vont gant ann hent.\nMarvaillou a zavaz gant ann daou-ma o kounta ho c’hoariou kaer ann eil d’egile. Chetu ne wient doare, ken na weljont eunn den o kerc’hat dour gant eunn donell. — Demateoc’h, paotred vad, eme-z-han, ma teuit-hu ha ma’z it-hu evel-se ? — C’houi a zo kouls goaz ha ni, war a welann, eme Iann he vaz houarn ; ni zo o redek bro, ha mar c’hoantait e teuot ivez gan-e-omp ? — Mont a-walc’h a rinn, eme baotr ann donell, rak biskoaz ne gleviz hano a dud par d’e-hoc’h-hu, na tost. — Hag hi enn hent ho zri, evel tri gamarad, eur jolori hag eur marvaillou gant-ho ; eunn ebad oa ho c’hlevet hag ho gwelet.\nDigouezout a rejont e-tal eur feunteun, hag hi da eva dour ann eil goude egile. Iann a ioa war-lerc’h, ha pa’z edo o sevel enn he za evit mont da baka ann daou all, e welaz eur c’hrac’hik koz-koz evel ann douar, o tont enn eul lamm euz a douez ar beler, hag o lavaret d’ezhan e pleg e skouarn : — Laka evez, va mabik keaz, rak aze, e-kreiz ar c’hoat, ez euz tri jeant braz ha krevoc’h evit Samson gwechall, hag a zo e servich eur roufl koz a zo o choum eun eur c’hastell-kre, kant goured dindan ann douar. He-ma a glev c’houez ar c’hristen teir leo round diouz he vaner, ha p’en deuz naoun e kas he jeanted da baka tud d’ezhan da zibri. Tri gi braz a zo ivez noz-deiz o tiwall ar c’hastell. Te a vezo paket da genta, ma ne lakez ket evez, rak da zaou gamarad n’int ket badezet, hag ar roufl ne glevo ket buhan ar c’houez euz ar re-ze.\nSetu ama, va mabik, ann aour-ieotenn dastumet oc’h sklerijenn al loar, d’ar c’houec’hved dervez, hag a rento servich vad d’id. N’as pezo nemet lavaret d’ezhi evelhen : Ieotennik, grit ho teverik. — Chans vad d’id mabik… Hag hi e-touez ar beler, hep n’oe na klevet, na gwelet nemet gant Iann. He-ma a gemeraz he amzer o trei komzou ar c’hrac’h koz war he spered.\n— Me gleo tud o vale er c’hoat, eme ar roufl koz.Eon hent buhan ! paotred vad. Me gleo c’houez ar c’hristen, eme-z-han, kerkent ha m’en doa taolet Iann he droad er c’hoat. Herr ha beac’h ! Me laka e reot eunn dervez mad hirio. — Hag ann tri jeant braz ha lakaat ho boutou a nao c’houred bep kammed. N’oent ket pell evit digwezout gant paotr ar vein milin ha paotr ann donell. — Petra eo d’e-hoc’h beza ken afrontet da zont er c’hoat-ma, eme unan anezho, hep na goulenn na diskenn ? N’hoc’h euz nemet ar maro da c’hedal brema. — Ni a welo bremaik ha c’houi zo kouls goazed hag a livirit, eme paotr ar vein milin. Pe laza pe beza lazet, gwell eo beza kiger eget beza leue. Dao ! eur mean milin oc’h penn ar jeant brasa, hag hen oc’h torgenn. — Dal a unan, eme paotr ar vein milin. — Dao ! eur mean all oc’h penn ar jeant all, hag hen oc’h traon ivez. — Dal a zaou, eme-z-han.\nAnn trede jeant ne bakaz nemet eunn taol barrikenn, ha ne reaz ket nemeur a van. Lammet ra evel eur c’hi kounnaret da daga ann daou-ze hag ho zamma war he chouk, ha d’ar c’hastell gant-ho enn eur zutal evel eur gadouner, diouz ar pardaez, pa vez daou dakoun besk gant-han enn he zac’h, o tistrei d’ar gear dre ama.\nEtretant, Iann he vaz houarn a ioa digwezet tost a-walc’h evit gwelet darn euz ann abadenn, ha klevet lod euz ar gaoz, hep beza bet diskuliet. Hag hen war-lerc’h ar jeant d’ar c’hastell, ha mont pa oe eno, ha lakaat he skouarn oc’h stolikez eur c’hoz prenestr a ioa eno war eur zal vraz, ha klevet ar roufl koz o lavaret d’ar jeant : — Em euz douet euz bet eur gwall abadenn gan-e-hoc’h, va mabik. — E fi-Doue ! Ia da, eur gwall grogad zo-ken a zo bet, foeltr-biskoaz ne weliz kemend all ; va daou vreur kosa a zo choumet war dachenn ar brezel, maro-mik.\nHag ar jeant ha dont da zonj d’ezhan ez edo atao he zaou breiz war he chouk, hag ho zeurel eno war al leur-zi evel daou zac’had pillou, enn eur lavaret d’ar roufl koz ha drouk enn-han : — Chetu aze daou evit daou, gwall ger ho c’havann. Ar re-ma ne ket tud int, diaoulou eo. — Tud int, va mabik paour, tud divadez hep-mui-ken. — Mad ! pep-hini anezho a dale ouzpenn kant den badezet, rak n’am euz gwezet doare, ken n’am euz gwelet unan anezho o teurel eur mean milin oc’h penn va breur kosa a gouezaz eno oc’h traon maro-mik. Ha ker buhan all e tennaz eur mean milin all euz he c’hodell, ha dao oc’h penn va breur all ; hag hen ivez d’ann traon maro. Etretant, egile a daolaz eur varrikenn oc’h va fri-me, ha me badinellet ivez, ken a weliz tri heol o para, ha kant steredenn o lugerni. M’en divije kavet eur skod dero koz pe eur roc’h-bennag dre eno, oa great va zro gan-en ivez.\nKemer eul louzou-bennag, va mabik, eme ar roufl koz, ha gra eur pennadik kousket, hag abarz nemeur e vezi kuit ha pare. Muioc’h a aoun ec’h euz bet evit a c’hloaz. Me a-vad a zo gwall dizet, rak petra e teuinn-me da veza, ker koz ha ma’z ounn, mar teuez-te da vankout d’in brema ? Hast affo, va mabik paour, rapari da nerz, rak me gleo c’houez ar c’hristen. Ne blij ket nemeur kik ar baganed d’in ; gwelloc’h a vezo em-berr, a gredann, eme ar roufl koz, o lipat he vuzellou gant he deod ; ann daou breiz-ma n’int mad nemet d’ann tri gi-porz a zo war iun eur pennad zo.\nAnn tri gi stag-ze n’ho doa ket ehanet da razaillat abaoue m’oa distroet ar jeant, gant mall da lammet war eunn tamm kik, pe gant drouk oc’h Iann he vaz houarn. Stag mad oant a-vad oc’h peb a chadenn dir hag a ioa teo ha gwenn evel arc’hant, kement e troent hag e tistroent ouz ho stag.\nIann, o welet en doa eur pennad amzer da c’hedal ar jeant da ziskuiza, a reaz eur bale enn-dro d’ar c’hastell evit gwelet ann doareou dre eno ha klask ann tu da gaout ann ardamez evit dont beteg ar brinsez a ioa er c’hastell, dioc’h a lavare ar roufl koz d’ar jeant. Ha Iann, dre ma’z ea, a skoe taoliou baz houarn gant ann douar hag ar mogeriou, hag a furche kement prenestr a gave war he hent, enn eur lavaret : — Tud zo aze ?\nP’oe digwezet enn eur fos doun a ioa, e lekeaz he fri enn eunn toullik bihan a ioa eno, hag e lavaraz adarre : — Tud zo aze ? — Ia, va den mad, eme eur vouezik tano ha displet evel mouez eur bugel, hag a zeue dre zindan ann douar. — Petra rit-hu aze ? ha piou oc’h-hu ? eme Iann. — Me a zo merc’h roue ann Hiberni, eme ar brinsez iaouank. — Ha c’houi, eme-z-hi, pe zen pe eal oc’h-hu ? — Me a vez great Iann he vaz houarn ac’hanoun, hag a zo map eunn inkarder euz a Ger-Savater, e Breiz-Izel, hag a rento servich vad d’e-hoc’h, mar gellann ; fisians am euz da zont a-benn d’ho tenna euz ann toull daonet-ze. — Doue r’ho kennerzo, kaloun vad a zen ! va eal mad eo ho tigas ama, rak va zad-koz a ioa ivez euz a Vreiz-lzel, ha biskoaz den ne d-eo deut beteg ama, nemet ar re a vez paket, evel-d-oun-me, evit beza lounket gant ar roufl koz hag he chas kounnaret. — Kenavezo ar c’henta m’hellinn ! eme Iann, ha pedit Doue hag ar Werc’hez Vari d’am diwall, hag hirio pe warc’hoaz me a zigaso kelou mad d’e-hoc’h.\nEndra edo Iann o tec’het kuit, e klevaz ar brinsez o lavaret : — Hon Tad ao enn env, hor mirit dioc’h drouk ! Santez Mari, pedit evid-omp brema ! Eal Doue, kendalc’hit bepred da deurel evez ac’hanoun ! — Evel-se bezet great, eme Iann o tec’het sioul-sibouroun evel eul laer ; hag he er c’hoat, ha pignat enn eur wezenn gant he vaz, enn eur lavaret out-han he-unan : — Mar d-ann da vale er c’hoat, ar jeant a zeuio war va lerc’h hag a bako ac’hanoun, ha mar mankann war ann taol kenta, eo sklear va abadenn. Lezomp hen da zont d’am c’hlask da welet.\nNeuze ar jeant a lentaaz o klevet Iann, hag o welet he benn-baz houarn. Setu ma lavaraz : — Greomp ar peoc’h. — Mad a rez, eme Iann, ha diwall ouz-in atao, mar klaskez ober drouk e-bed. Oc’h-penn zo ; n’es pezo foeltr peoc’h digan-en-me, ma ne valeez ket atao em raok, ha bale eeun zo-ken, pe me dorro da zivesker. — Hag e rinn, eme ar jeant, a ioa brema eur pez bern kaoc’h tomm enn he vragez. — Ha Iann neuze ha diskenn euz he wezenn, ha d’ar c’hastell, he vaz houarn gant-han enn he zourn, hag ar jeant enn he raok atao, enn avantur na vije o klask ober eunn taol fobiez-bennag d’ezhan.\n— Brema, eme ar jeant, pa oent en em gavet er c’hastell, me zo o vont da ziskouez eur gampr d’e-hoc’h da guzet, rak ma oufe ar roufl emoc’h ama, dioc’h-tu e lazfe ac’hanoun hag a rafe stripou gant va eskern. Rak-se, arabad eo d’e-hoc’h en em ziskouez da zen, nemet d’in-me, nag ober ann distera trouz. Boed, dillad ha kement tra ho pezo ezomm, a gavot enn ho kampr. — Me a zo poent d’in distrei da gaout ar roufl koz.\n— Me gleo c’houez ar c’hristen, eme ar roufl koz, kerkent ha m’oe distroet ar jeant d’he gaout. — Ia, tad koz, c’houez ann daou zen am boa digaset d’e-hoc’h deac’h. — Ar re-ze a ioa tud divadez, va faotrik-me, ha me gleo c’houez ar c’hristen, ha c’houez pounner zo-ken. — Ia, c’houez ar brinsez iaouank. — Tro wenn ac’h euz great hirio, em euz douet ? — Ia da, eme he-ma, ne ket marz, rak deac’h am boa great eur gwall dervez ive. — Mad, kea adarre, buhana ha ma c’helli, d’ober eunn dro dre’r c’hoat, rak ne dle ket beza pell ac’han ann den a glevann ar c’houez anezhan. Kas daou gi gan-ez ; ar re-ze a wezo, gwell evid-oud, ann tres euz ann den badezet-ze, hag a roio skoaz d’id, mar bez ezomm evel deac’h. Ha chans vad d’id ; ha taol evez, rak petra e teuinn-me da veza ma c’hoarvezfe d’id mankout, evel da zaou vreur ?\nAr jeant a ieaz neuze da gaout Iann he vaz houarn, hag he-ma a bedaz ar jeant da ziskouez d’ezhan ann ardamez dre ann ti.\nSetu ma’z ejont, ar jeant o vont ebarz hag o tont er-meaz euz ar c’hamprou, ha Iann war he lerc’h, he vaz atao gant-han enn he zourn dre ma’z eant. Ar jeant a lavare da Iann hano ar c’hamprou ha da betra e servichent.\nDigwezout a rejont em-berr gant eur skalier vean ; hag hi da ziskenn, ha Iann o welet eunn orik voan hag izel enn eur c’horn eno, a c’houlennaz : — N’omp ket bet ama c’hoaz ? — Peoc’h, eme ar jeant, aze eo ema merc’h roue ann Hiberni, o c’hortoz ma plijo gant ar roufl koz he dibri ; ha mar d-afemp-ni da zigeri ann or-ze, e klevfe ann tad-koz ac’hanomp marteze, ha kerkent ez afe kounnar enn-han, hag e vemp malet etre he zent pe draillet gant he ivinou a zo ker kalet hag ann houarn. — Petra, eme Iann, daoust ha n’hellfez ket diskouez al loen fall-ze d’in-me, hep m’hon defe drouk e-bed ?\n— Eo da, eme ar jeant, m’ho pefe ann aour-ieotenn, pe ar velchenenn a bemp delienn da lakaat d’ezhan enn he voed, rak neuze e rafe eur c’housk a beder heur war-n-ugent, hep dihuna, hag e c’hellfe beza lazet dre he gousk. Evit a hend all n’euz na den, na diaoul e-bed hag a ve evit dont a benn anezhan, rak sorset eo gant eur c’hrac’h koz a zo o choum e-kever eur feunteun, enn tu all d’ar c’hoat braz du-hont, hag e deuz breou hag ardou Satan, war a lavarer. — Me laka d’in ema mad ar bed brema, eme Iann out-han he-unan. Ha te, eme-z-han, petra ’ra d’id beza ama oc’h ober ar vicher a rez, eunn den evel-d-oud-te ? — Peoc’h war gement-se, eme ar jeant, ha kenavezo em-berr. Setu aze dor ho kampr ; me a zo mall braz d’in mont enn hent adarre, gant aoun na oufe ar roufl koz em euz daleet keit all. Serrit kloz dor ha prenestou war-n-hoc’h, rak c’houez ar c’hristen a gleo ar roufl koz, a zo, m’oar-vad, ar c’houez ac’hanoc’h-hu.\nP’oe eat ar jeant kuit, Iann en em lekeaz da gompren ar pez en doa klevet gant ar jeant diwar-benn ar zorserez koz. — Va brepoz, eme-z-han, houn-nez a rank beza ar c’hrac’h koz e deuz komzet ouz-in e-tal ar feunteun, ha lavaret hano d’in diwar-benn ar c’hastell-ma hag al laboused treud a zo enn-dro d’ezhan. Chetu ama c’hoaz ann aour-ieotenn erm godell, hag a rentfe servich vad d’in ma ve red, eme-z-hi. — Grac’hik koz, eme Iann, ma ve gwir a lavarac’h, ar roufl koz a zo ar maro etre he zent, ha goude me welo piou a vezo ar mestr enn ti-ma.\nIann a glevaz ar roufl koz o roc’hal gwasoc’h evit eur moroc’h, ken a grene ar c’hastell gant-han. — Evit brema, eme Iann, e c’hellann mont d’ober eur bale, da welet penaoz ema ar bed gant ar brinsez, ha da gas kelou d’ezhi euz ann doare m’ema ar bed dre ama. — Ha Iann, goustadik war he barlochou, da gaout ar prenestr moan a ioa war doull ar brinsez. — Aze emoc’h, va frinsez keaz, eme-z-han. — Ia da, pell zo zo-ken, eme-z-hi, emounn oc’h ho kortoz. Atao emoc’h e buez ive ? — O ia e feac’h, hep aoun da vervel c’hoaz ; me a denno ac’hanoc’h ac’halesse hep dale. — O ! ma ve gwir a lavarac’h, e C’hellfenn eta gwelet c’hoaz sklerijenn ann heol benniget, ha bale e-touez ar gristenien all ! Hogen na d-it ket da drahisa eur plac’h iaouank e deuz great he c’himiad da holl draou ar bed-ma, ha d’he lakaat da gredi, diwar c’hoari, e tistroio daved he zad evit beza c’hoaz pell amzer enn he flijadur. — Me gollo va buez da genta, eme Iann ker kalounek. ha tra, ma n’ho tennann ket ac’halesse abarz diou pe beder heur war-n-ugent ama. Kenavezo ar c’henta, rak mall eo d’in distrei. — Kenavezo, den iaouank karantezuz, eme ar brinsez, ha kant bennoz Doue d’e-hoc’h, ha chans vad da gas ho mennoz da benn !\nIann a zistroaz d’he gampr evel m’oa deut, hag ar roufl koz a roc’he atao. Em-berr e tistroaz ar jeant, hag hen da gaout Iann. — Ac’hanta, eme Iann, em euz douet n’euz preiz e-bed enn da sac’h ? — Nann da, eme ar jeant, ar c’hoat a zo ker brudet, na dremen ket nemeur a dud dre-z-han pell-braz zo, nag a dost zo-ken ; ha n’hi n’hellomp ket mont er meaz euz ar c’hoat kennebeut, dindan boan da goll hon nerz hag hon ijin. Koantoc’h zo, ar roufl koz en deuz peadra eur pennad mad a amzer gant ann daou am boa paket deac’h, rak ne zebr ket nemeur a dra brema, ha p’en devezo naoun, e kavo ar brinsez iaouank, da c’hortoz eur preiz all-bennag.\n— Va brepoz, eme Iann, gan-en-me ez euz ama eunn tamm ieotenn ; daoust ha ma rofez anezhan d’ar roufl koz, e-touez he voed, rak me a zo mall gan-en gwelet anezhan ? — Mad, eme ar jeant, n’euz netra easoc’h evit gwelet ha nerz e deuz ho ieotenn.\nEunn heur goude m’oa bet debret he bred-boed gant ar roufl koz, e roc’he ken a horjelle ar c’hastell traon ha kreac’h, hag ar jeant neuze ha dont da lavaret da Iann diskenn, pa garje, da welet ar roufl koz heb aonn e-bed. — Biskoaz, eme-z-han, n’em euz he welet o kousket evel hirio, nag o roc’hal ker kre. Daoust hag hen a varvfe, eme ar jeant ? Marteze al louzaonenn-ze a zo ampoezon ? — Kalz a geuz as pe d’ezhan, eme Iann ? — Keuz e-bed, eme ar jeant, rak feaz-maro ounn oc’h ober ar vicher a rann ama, dreist-holl brema, p’eo maro va breudeur. — Mar kerez, me a zo o vont da zistaga eunn taol baz houarn gant-han, da welet pe veo pe varo eo. — Amzer, eme ar jeant, o krena evel eur barr deliou. Red eo da genta laza ann tri gi-porz, pe emomp draillet gant-ho kerkent ha ma vezo glazet ar roufl koz. — Kent a ze, eme Iann, setu ama eunn tamm ieotenn all ; laka anezhi e boed ar chas braz, ha marteze e kouskint evel ar roufl. — Gwir a-walc’h e lavare, rak a-veac’h m’oe debret ho boed gant-ho, ann tri gi kounnaret n’oa peoc’h diouz ho genou na deiz na noz, a gouskaz mik ; ha Iann ha mont ha rei eunn taolik baz da bep-bini anezho, diwar gern ar skouarn, hag ann tri gi braz hag astenn ho fevar ivin ha choum reud e-kichenn ho zoull. — Ouf ! eme Iann. kel laouen ha tra.\nAr roufl koz a roc’he bepred kouls ba biskoaz. — Hastomp affo, eme Iann, p’ema ar voul gan-e-omp. — Hag hi da gaout ar roufl koz, ha Iann ha mont ha darc’hai eunn taol baz houarn gant-han diwar he benn hag he laza. hep na reaz zo-keit na bramm na klemmadenn. — Ouf ! eme Iann, lamet ann dersienn diwar-n-han brema, rak, bete neuze oa gwenn-kann he zremm, ha krena a rea evel eur barr deliou, ken en doa beac’h o choum war he ellou. — Deomp ac’han brema, eme-z-han, da welet penaoz ema ar bed gant ar brinsez. — Amzer, eme ar-jeant, houn-nez a zo d’in-me, rak me eo em euz miret he dibri…. — Lez da drouz, eme Iann, ha deomp atao d’he c’haout ; goude ni a gaozeo euz a galz a draou all. — Setu ama ann alc’houez, eme ar jeant da Iann. — Kea a-raok atao, eme Iann, rak evel-se eo great ar marc’had gan-e-omp. — Gwir eo, eme ar jeant ; hag he-ma ha mont ha digeri ann or voan hag izel, ha goude-ze diou zor all a ioa adre kein ann hini a skoe war ar skalierou. Hag ann daou-ma ha diskenn neuze e kampr ar brinsez ; souezet maro e oe o welet Iann eno.\n— Mad ar bed, eme-z-hi out-hi he-unan, hag hi kel laouen hag ann heol benniget. — Kelou mad a zigasann d’e-hoc’h, va frinsez, eme ar jeant. Lazet eo bet ar roufl koz hag ar chas braz gan-e-omp, ha chetu c’houi zo kuit ha pare diouz ar maro kriz a c’hourdrouze ac’hanoc’h bep mare. Mar kirit e choumot ama atao gan-en, pe mar d-eo gwell gan-e-hoc’h, e tistroot da di ho tad. — Hag ar brinsez keaz a ioa nec’het-maro o klask gouzout petra da lavaret war gement-se, rak ne wie ket penaoz edo ar bed etre ar jeant ha Iann he vaz houarn. Iann a gomprenaz ann dra-ze, hag a lavaraz neuze : — Greomp kaeroc’h ; deomp hon daou da gas ar brinsez da di he zad a zo glac’haret-braz he galoun, ha goude dizoania anezhan, e tistroio ar brinsez ama adarre pe e choumo eno, evel ma kavo gwella.\nAr jeant ne grede ket lavaret nann dirak Iann, ha gwelet a rea er-vad ouzpenn, dioc’h ann doare euz ar brinsez, e doa mall da zistrei d’he bro. — Setu hag hi enn hent ho zri.\nIann he vaz houarn a ioa atao war evez, rak ar jeant a glaske choum war-lerc’h, war bouez eunn digarez-bennag. Dre-ze Iann en doa diskred, enn aoun na raje eur gwall dro-bennag d’ezhan, kenta ma kavche ann tu. P’oent digwezet e-tal ar feunteun m’edo ar c’hrac’hik koz enn he c’hichenn, Iann a choumaz eur pennadik brao war-lerc’h ar re all hag a lavaraz : — Mammik koz, enn hano Doue, hag aze emoc’h ? — Ia, va mabik paour. — Kant bennoz Doue d’e-hoc’h, rak anez-d-hoc’h-c’houi, me ioa va c’hroc’henn o sec’ha, pe a bez e kof ar roufl koz pell zo. — Laka evez, va mabik-me, oc’h ar jeant-ze ivez, rak ker kriz eo hag ar roufl koz, nemet ne ket hevel out-han a ziaveaz. Torr he benn out-han kenta ma kavi ann tu ; laka evez a-vad da vankout war da daol. Chetu ama adarre eul louzaouenn all, ar velchenenn a bemp delienn, ha mar gellez lakaat anezhan da danva anezhi, e tigwezo gant-han evel gant ar roufl koz hag he chas kounnaret, ha neuze ne vezo ket diez d’id dont a-benn anezhan. Kenavezo ; brema n’as kwelinn birviken mui. Chans vad d’id ha taol evez ! — Me na ankounac’hainn biken ac’hanoc’h, mammik koz, ha m’ho pe ezomm ac’hanoun eur mare-bennag, me rento servich vad d’e-hoc’h, evel hoc’h euz great d’in. Iec’hedou ha buez hirr !\nHa Iann gant he vaz houarn war-lerc’h ar brinsez. Hogen ar jeant, ann haillevod anezhan, en doa digaset he voutou braz gant-han ha sammet ar brinsez war he gein. hag herr enn-han etrezek ann Hiberni, keit ha m’edo Iann o varvaillat gant ar c’hrac’hik koz. Iann, o welet n’oa ket evit paka anezho, a gomprenaz, diwar eunn nebeud, oa bet great eunn dro louz-bennag d’ezhan. — Mar d-eo eat ar jeant da gas ar brinsez da di he zad, eme Iann ont-han he-unan, ne ket braz ann drouk ; hogen mar en deuz sammet anezhi ha kaset d’he vaner, houn-nez a zo eunn dra all.\nHa Iann enn dro da gaout ar feunteun : — Mammik koz, eme-z-han, chetu me ken nec’het ha biskoaz, rak kaer am euz bet bale, n’em euz na gwelet, na klevet menek euz a brinsez na jeant e-bed. Aoun am euz na ve eat ar brinsez gant ar jeant d’ar c’hastell, rak c’hoant en doa d’he derc’hel eno, goude maro ar roufl koz hag ar chas braz. Enn hano Doue, kelennit ac’hanoun eur weach c’hoaz !\n— N’euz erruet drouk e-bed, va mabik ; ar jeant en deuz aoun ar maro ra-z-oud, anez e vije bet eat d’he gastell gant ar brinsez, pe saillet gan-ez er c’hoat, evel m’en divije great, ma vijez eat eur c’hammed-bennag enn he raok. Kenta a ioa da ober, a gave d’ezhan, oa samma ar brinsez ha redek gant-hi da di he zad evit he c’haout da bried, a-raok ma vezi-te en em gavet eno, ha goude-ze distrei gant-hi d’he gastell rak-tal. Lez anezhan da ober ; ne zigwezo drouk e-bed gant merc’h ar roue, a-raok m’en em gavo e palez he zad, ha te a vezo ivez eno tost-da-vad kerkent hag hi ; ha goude-ze e vezo mad ar bed gan-ez. Kea ’ta enn hent affo, ha iec’hedou ! — Kant ha kant bennoz Doue, mammik koz !\nPa zigwezaz Iann e palez roue ann Hiberni, ez oa eur cholori hag eunn talabao war-dro eno, ma oe nec’het-braz bor paotr, gant aoun na vije fest ann eured. Hag hen mont ha goulenn ouz ar porsier petra ioa a nevez dre eno, ma’z oa kel Jaouen ann holl. — Petra, va den mad, eme ar porsier, c’houi rank beza a bell ac’han, pa ne ouzoc’h ket eo distroet merc’h ar roue a grede ann holl a ioa maro pell a ioa ? — Ha dimezet eo ivez ? eme Iann. — O ! ne d-eo ket c’hoaz ; evelato m’oar-vad, unan euz ann deisiou-ma e vezo eureujet d’ar jeant en deuz digaset anezhi hep drouk e-bed d’he zad. N’euz ken kaoz dre ama, enn-dro d’ar palez hag e kear ivez, nemet euz ann dra-ze.\n— Me garfe lavaret eur ger ouz ar brinsez, eme Iann, pe dihana kas kelou d’ezhi emounn ama, ma ve ho madelez. — Feiz eo, eme ar porsier, labour gedal ho pezo, m’oar-vad, rak ann holl brinsed hag ann holl dudchentil vraz euz ar vro a zired d’ar palez, dre ma klevont ar c’helou, pe dre zoujans, pe gant fisians da zimezi d’ar brinsez iaouank. — Daoust pegen dister ounn, eme Iann, ma oufe ar brinsez emounn-me ama, ne zalefe ket da zigas d’in euz he c’helou, ha da lavaret d’in petra am euz da ober, rak en em anaout mad a reomp. — Chetu aze gwella den a zebr bara dre ama ; pedit-hen da ober ho kefridi. Den ne oufe ober gwelloc’h evit-han.\n— Demateoc’h, aotrou, eme Iann, m’ho pe ar vadelez d’am zelaou, me lavarfe eur gerik pe zaou d’e-hoc’h. — Ia da, paour keaz den, komzit hep aoun e-bed, evit beza n’em euz ket amzer da zale. — Me garfe, eme Iann, gwelet ar brinsez ha prezek out-hi. C’houi a wel ar vaz-ma ? Lakit ho tourn out-hi da welet petra eo. aotrou, mar plij gan e-hoc’h. — Houarn eo, em euz aoun, eme ann aotrou-ze. — Mad ! m’ho pe ar vadelez da lavaret da verc’h ar roue ema Iann he vaz houarn e-tal ann or-borz, e rafac’h kalz a vad d’in-me ha d’ar brinsez ivez, a gredann. — Ma ne d-euz ken d’ober, ho kefridi a vezo great. — Netra ken, eme Iann, ha bennoz Doue d’e-hoc’h, aotrou mad !\nHep dale oe gwelet eur bagad mevellou o tont a benn herr da glask Iann, hep sellet oc’h den all e-bed. Ha Iann gant-ho rak-tal d’ar palez. — Sellit, eme Iann d’ar porsier, me lakaio va bazik ama enn eur c’horn ; ne d-aio ket gant al laer a-vad, rak pounnerik eo hag a briz bihan. Dizale ho pezo euz va c’helou, hag e wezot piou ounn. — M’oar-vad brema n’hoc’h ket den dister. evel m’hoc’h euz doare. — Arc’hant ar butun a vezo da nebeuta digant ann den-ma, eme ar porsier, o frota he zaouarn.\nIann a oe kaset enn eur gampr, ha lekeat d’ezhan dillad unan euz ar brinsed kenta euz ann Hiberni, hag a oe kaset dirak ar roue hag he verc’h.\nKerkent ha ma welaz Iann, merc’h ar roue a lavaraz d’ezhan mont war-lerc’h he zad enn eur gampr all. — Iann geaz, eme ar brinsez, anken ha glac’har am boa em c’haloun, gant aoun na vijac’h ket erruet e poent er palez, rak ann holl a zo war c’hed da welet ac’hanoun o timezi d’ar jeant milliget-ze. Brema va c’haloun a zo barr a levenez. Hogen penaoz dont a-benn da lakaat anezhan da zistrei diwar he vennoz ? Goest eo d’hor laza holl, pe d’am zamma adarre, ha d’am c’has gant-han d’he gastell, rak lavaret en deuz oa hen eo en doa va zennet euz a grabanou ar roufl, hag ann holl a gred e kemerinn anezhan hep dale evit pried ; n’her grinn biken. — List ac’hanoun da gas ann taol da benn, eme Iann, rak louzou ar jeant-ma a zo gan-en ive, hag hep dale e vezo kaset da glask roudou he zaou vreur all.\nAr roue a lekeaz Iann enn he gichenn da goania, hag ar jeant a oe lekeat enn tu deou. d’ar brinsez ; hag eunn niver braz a dudchentil euz ar vro a oe pedet ive da goania oc’h taol ar roue.\nAr jeant a gare he vanne, hag e oe roet d’ezhan ar pez a gare, ma teuaz mezo-dall. Neuze merc’h ar roue a lekeaz ar velchenenn a bemp delienn, e devoa bet digant Iann, e gwerenn ar jeant. Hema n’en devoa ket lounket anezhi a weac’h, ma kouezaz d’ann traon war leur ar zal, maro-mik evel eur pez ejenn kountellet. Kaset e oe ac’hano he gorf d’ar prenved ha d’al loened all da zibri.\nIann hag ar brinsez, seder brema ha laouen ho daou, a oe dimezet ann eil gant egile. Ar brud zo e oent euruz hag ho devoe eunn torrad bugale a zo c’hoaz ar wenn anezho enn Hiberni.\n↑ Kiliet, participe de kilia ou kelc’hia, entourer dans un cercle, par allusion aux opérations préliminaires des magiciens avec leur baguette.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Iann_he_vaz_houarn&oldid=42619 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 Gwe 2012, da 20:11.


Pêr (abostol) - Wikipedia\n(Adkaset eus Sant Pêr)\nSimon, mab Jonas, anvet Simon-Pêr pe sant Pêr, ganet e deroù an oadvezh kristen e Galile ha marvet e 65 e Roma zo unan eus daouzek abostol Jezuz Krist. Choazet gant Jezuz evel penn an ebestel, Pêr a zeuas da vezañ penn an Iliz goude marv ar C'hrist. Sellet e vez outañ evel eskob kentañ Roma, ar pezh zo diazez aotrouniezh ar pab, eskob Roma, er gatoligiezh. Awenet en deus ur bern oberennoù arz, dreist-holl er c'hornôg latin.\nSant Pêr gant alc'hwezioù ar Baradoz ha re salud an eneoù(Sant Petersbourg)\n1 Pêr en Testamant Nevez\n2 Hengoun ar verzherinti e Roma\nPêr en Testamant NevezAozañ\nSant Pêr gant Guido Reni\nSimon pe Simeon e oa e anv gwirion, ha mab da Jonas e oa. Hervez an avieloù, e oa genidik eus Betsaida, dimezet e oa hag ober a rae ar vicher pesketaer war al lenn Tiberiad e Galile. Ne oar ket lenn marteze, met evel ar pep brasañ eus yuzevien e amzer eo gouest da « lavaret dindan eñvor prezegennoù an diouganerien kenkoulz hag istor klok ar rouantelezhioù yuzev »\nGant e vreur Andrev e tivizaz heuliañ Jezuz Krist (Mz 4,18). Degemer a reas Jezuz en e di e Kafarnaom.\nMeneget e vez atav da gentañ e-touez an ebestel. (Mk. 3, 16 ; Akt. 1, 13). Dre veur a daolad, en danevelloù e anavez Yann ha Paol ar renk-se. Evel se e tiskouez e feiz en anv an holl ziskibled : « Ha c'hwi, a c'houlennas gante, piv a lavarit on-me ? Pêr a respontas hag a lavaras dezhañ : Te eo ar C'hrist. » (Mk 8, 29) Diskouezet eo bet gant ar C'hrist evel penn da zont an Iliz :\n« Ha me a lavar dit: Te a zo Roc'h, ha war ar Roc'h-se e savin va Iliz » (Mz 16, 18)\nPêr en deus gwelet ha kemeret perzh e meur a vurzhud pe darvoud a-bouez e buhez ar C'hrist, evel pa valeas war an dourioù (Mz 14, 28-31), an Treuzdremmadur, pa voe harzhet Jezuz, da vare e varn, ha goude da vare ar Basion. Deskrivet eo en Avieloù evel un den birvidik met chom a ra etre daou vennozh a-wezhioù ha faziañ a ra ivez : dilezel a ra Jezuz Krist e-pad ar Basion daoust d'ar pezh en doa dislêriet kent : « Ha goude ma teufe an holl da gaout droukskoilh, me avat n'em bo ket » (Mk 14, 29). Keuziañ a reas d'e nac'hidigezh da c'houde : « Ha Pêr a zeuas soñj dezhañ eus ar c'homzoù en devoa lavaret Jezuz dezhañ: “Kent d'ar c'hilhog kanañ div wech, eo a-benn teir gwech az po va dinac'het ! » (Mk 14, 72).\nSant Pêr livet gant Pieter Paul Rubens gant ar pallium hag alc'hwezioù ar Baradoz\nHengoun ar verzherinti e RomaAozañ\nHervez hengoun an Iliz e vije bet renet Iliz Antioch gant Pêr. Kentañ eskob ar gêr-se e voe. Lidet e vez ur gouel eus « Kador Sant Pêr en Antioch » d'an 22 a viz C'hwever abaoe ar IVe kantved. Seizh vloaz e vefe chomet eno.\nKaoz zo eus donedigezh Pêr e kentañ lizher Pêr : « Iliz ar re ziuzet zo e Babilone a salud ac'hanoc'h, ha Mark ivez, ma mab. » (1 P 5, 13) e lec'h m'emañ implijet ar ger Babilone evit komz en un doare faeus eus Roma evel ur gêr aet brein hag a azeul an idoloù, skeudenn anavezet gant lennerien ar Bibl. Mark, meneget, el lizher, eo skrivagner an eil aviel hervez an eskob Yann meneget gant Eusebius (Hist. Eccl. 3, 39,15).\nMeur a destenn eus an Henamzer a ra anv eus merzherinti Pêr, hag eus hini Paol, a vije c'hoarvezet war urzh Nero. An hini goshañ eus an destennoù-se, al lizher d'ar Gorintiz, skrivet gant Klemañs Roman e 96, ne veneg ket al lec'h en un doare splann, memes ma'z eus abegoù evit krediñ ez eo Roma.\n↑ Alain Decaux, La révolution de la croix, Néron et les chrétiens, p.205\n↑ Kefas en arameeg, Petros e gregach. Gant se eo deuet ar ger petros da dalvoud e-giz anv-den : Petrus e latin, Pierre e galleg, Peter e saozneg ha Pêr e brezhoneg. E meur a yezh, an anv-den, deveret eus Petrus, ne glot ket ken gant ar ster "maen" pe "roc'h" ; dre se troidigezhioù eus ar werzenn-mañ o kammigellat (da skouer : "You are Peter and on this rock…). " An droidigezh kinniget amañ a chom tost ouzh ar bomm a orin, a-raok ma vefe deuet petros da anv-badez.\n↑ Ar Pevar Aviel, Al Liamm, 1969, p. 124\n↑ Ne c'hall ket bezañ ar Babilon gwirion a oa hogoz dilezet d'ar mare-se (Sellet ouzh Strabon, Geografiezh XVI, 1)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Pêr_(abostol)&oldid=1879838 »\nDernière modification le 28 Mez 2020, à 07:44\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 28 Mez 2020, da 07:44.