Penaos e oe savet kalvar Plougastell - Wikimammenn\nPenaos e oe savet kalvar Plougastell\nTi moulerez Sant-Gwilherm, 1909 (p. 1-25)\n◄ Eur gerig hepken d’am c’henvroiz Penaos e oe savet kalvar Plougastell Kilhog sant Per ►\nPenaos e oe savet Kalvar kaer Plougastell\nBezomp trugarezus e-kenver ar beorien ; ar garantez a zistan justis an Aotrou Doue, roet en deus e c’her e talc’ho sonj vat eus eur werennad zour roet en e hano.\nGwechall n’oa ket eur c’hroaz-hent e Breiz-Izel ha n’en divije eur groaz bet savet gant tud devot ar c’harter. Pa ’z oant laouen e tiredent d’ar groaz, d’ar c’halvar, evel m’oa ar c’hiz ganto da lavaret, evit trugarekaat Doue hag ar Werc’hez. Pa zirolle warno eur walen pe eur gwall-darvoud bennak, d’ar c’halvar eo ez eant ive da c’houlen trugarez.\nHag ac’hano eo e teue d’an dud vat se ar gwir vignoniach, ar peoc’h a yoa etrezo. Beva a reant evel breudeur, dare atao da rei dourn an eil d’egile. Ha setu aze petra dalv eur zell great ouz kroaz hor Zalver ; setu aze frouez kaer an devosion da Groaz Jezuz, frouez douget zoken gant ar c’halonou kaleta.\nDaoust ha gallet o divije an dud-se lezel an avi, ar gasoni, hag ar youlou-all ken direiz, da c’hounit war o c’halon, pa gavent, kouls lavaret e pep tachen, lagad Jezuz war ar groaz o para warno, pa welent e zaouarn staget, e ziouvreac’h astennet evel evit o briata, pa zeue en o spered ar c’homzou ma eus an Aviel lavaret gant ar Zalver benniget evit ar re a rea d’ezan gwasa ma c’hellent : « Va Zad, pardonit d’ezo !… »\nE dibenn an triouec’hvet kantved, d’ar mare spontus-se anavezet en histor dindan an hano a « Zispac’h-Vras », ez oa o c’houarn Breiz-Izel aotronez dijipot ha dizoue hag a gredas ober eun taol eus an dibab o lakaat diskara eun niver bras a groaziou, o vac’hagna ar re a yoa dieas da deuler d’an traon. Fazia a reant kalz avat en o mennoziou. O welet ober kement a fae war ar pez a garient ar muia, ar Vretoned n’o doe nemet muioc’h a ze a zonjer oc’h ar sorc’hennou a c’hoantaed lakaat anezo da zigemeret.\nHogen, peoc’h gant an amzer drubuilhus-se, ha komzomp kentoc’h eus an histor-ma displeget d’in gant eul labourer-douar eus a barrez Kloc’harz Karnoët, en eskopti Kerne.\nTri bloaz war-nugent a yoa e pade ar brezel etre Yan Monfort ha Charlez Blez ; o daou e felle d’ezo beza duked a Vreiz-Izel. Nag a zienez er vro pen-da-benn ! Gwech ez oa peilhet gant ar Zaozon, ar re-ma a-du gant ar c’hont Yann, gwech-all gant ar C’hallaoued, hag ar re-ma a harpe Charlez.\nE-touez ar c’harteriou o devoe ar muia da c’houzanv, e teue da genta ar vro a zo bet great ar Morbihan anezi abaoue, hag al loden eus ar Finister a sko warni. Hag ar pen-abeg eo abalamour ma ’z oa dre eno meur a gastell krenv ha tachennou a vrezel, ha pep-hini eus an daou enebour, na petra ’ta, a c’hoantea o chaout evitan.\nKlocharz-Karnoët n’oa d’ar poent-se nemet-ken eur geriadennig zister, eun teskadig tiez kolo e-kreiz eul lanneg tost d’ar mor. An dud paour eus ar gear-ma, gwasket ha spontet dalc’hmad gant ar zoudarded kriz a dremene en o c’hear, a yoa leun a zisfizianz ouz an diavezidi. Peadra a yoa evit gwir.\nEur vintinvez e tigouezas eur bagad brao a dud e Kloc’harz. Atao war evez, ar gouerien a oe mall ganto mont da guzat, pep-hini eus e du ; setu perak, pa falvezas gant diavezidi gouzout eun dra bennak digant tud kear, e oe red mat d’ezan dizrei da gonta d’eun itron yaouank en doa kavet dre-oll dorojou serret. O klevet kement-se, penn houma a deuas da veza tenval.\n— « Ha da beleac’h ez aimp neuze ? emezi glac’haret oll ; penaos e c’hellimp-ni dont a-benn d’anaout hon hent, en eul lanneg evel-hen ? »\n— « N’eo ket d’ober droug d’eomp ez och deut eta, demezel ? » a lavaras mouez eur bugel. Hag ar veajourez da zistrei war zu ennan.\nAr bugel en doa komzet a oa eur pôtr bihan koant a zeg vloaz pe war-dro, daoulagad buezek o lugerni en e benn. Dispontet e oa bet, kredabl eo, o klevet an demezel o koms gant kement a reizded ; savet e oa war ar c’hleuz hag e teue da rei dourn d’ezi.\n— « O tra ! eme ar veajourez, ne glaskomp ober droug da zen ebet. C’hoant hon deus hepken da c’houzout ha pell emaomp c’hoaz dioc’h Kemperle, ha gallout a rafemp ive kaout ama eun nebeut bevanz. Ezom bras hon deus, bez sur, va faotrig. »\n— « Bevanz ? eme ar bugel oc’h heja e benn, dies e vezo rei d’eoc’h, mestoued ! N’eus ket c’hoaz pemp dervez ez eus bet skrab warnomp. Kredi ran ne vezo kavet en hon tiez-soul netra nemet marteze eun tamm bara du bennak ha leaz. »\n— « Ni a raio gant ar pez a vezo, mignon bihan, a lavaras an itron yaouank. Kea, mar plij, da lavaret da dud ar gear-ma n’o deus tam ezom ebet da gaout aon, hag e paeimp gant largentez ar pez a c’houlennomp. »\nPaea ! setu aze eur gomz ha n’oa ket bet klevet e Kloc’harz pell a yoa ; setu perak ar bugel a oe mall gantan mont, leun a fouge, d’hen lavaret da dud kear.\nE keit-se, holl dud ar gompagnunez a ziskennas diwar varc’h. Mez lezomp anezo eur pennad da ziskuiza, ha gwelomp piou eo an demezel-ze emaint ouz he heul.\nTereza a Blougastell e oa he hano. He zud a yoa brudet kaer. He zad, aotrou ha baron a Blougastell, a Zaoulaz, hag a n’ousped leac’h-all c’hoaz, en doa kalz a binvidigeziou. Ober a rea avat implij kaer gant an donezonou ze roet d’ezan gant Doue, ha Tereza, e benherez, a lakae he foan da gerzet war e roudou. Ar plac’hig yaouank a dremenas deiziou seder beteg an oad a zeg vloaz, e Plougastell, dindan lagad he zud ; hogen, neuze, siouaz ! e kollas he mamm, hag eur pennad goude he zad a yeas eus ar gear, n’ouied ket evit pegeit, evit atao marteze ! Ar baron a yoa eat a-du gant Charlez Blez, ha brema ez ea da dapa e zoudarded evit brezelekaat ganto.\nChomet he-unan er maner, Tereza a glaskas he flijadur oc’h ober c’hoaz muioc’h a vad eget diaraok.\nBeva a reas evel-se epad c’houec’h vloaz dindan kulatoriez eun den mat meurbed en em roet holl d’an tiegez. Ne jomme ganti evit beza eürus nemet kaout kelou aliesoc’h eus he zad ker. Hogen, ken dies ez oa d’an ampoent kas keleier ma n’oa ket leac’h da veza souezet o veza ne deue kelou ebet d’ar gear a-berz baron Plougastell. He c’halon a c’houzanve ar verzerenti, ha koulskoude e chomme sioul.\n— « Lakeat em eus va zad, a lavare hi, dindan gward Rouanez an nenvou, hag hep douetanz ebet e tizroio d’ar gear. » Hag e klaske, da c’hedal, dougen an dud da garet muioc’h-mui he zi.\nEun dervez ma’z oa daou-bleget oc’h eur prenestr, he daoulagad o para war mor Brest, ha hi ha gwelet eur manac’h baleer en e zav e-kichen dor ar voger, o c’houlen dont er c’hastell. Evit doare n’oad ket nec’het gant mont da zigeri d’ezan.\nHag ar plac’h ha gervel an hini en doa da welet war an ti, ha goulen digantan petra rea na lezed ket ar manac’h da zont beteg an ti.\n— « Demezel, emezan, n’em eus nep fizianz er rederien-vro ; soudarded aotrou Lanveog, enebour touet d’ho tad, a ya hag a deu dre ar vro. Aon am eus rak o zroiou-kuz, hag ar manac’h-baleer-ze n’en deus stum vat ebet gant e zellou faëus hag e zoareou prestet. Me laka eo eur spier, ha netra ken. »\n— « Mont a ran da welet va-unan », eme ar plac’h yaouank o sevel.\nMont a reas, evel m’he devoa lavaret, betek dor ar porz, ha dre doull barrennet an draf a yoa enni e c’houlennas digant ar perc’herin petra rea d’ezan kaout kement a c’hoant da vont er c’hastell.\n— « Eur c’helou eus ar re vrasa, demezel, a zigasan d’eoc’h, hag, ouspen-ze, skuiz maro oun ive. Klevet em eus bet lavaret n’ousped gwech ez eo an itron eus a Blougastell meurbed karantezus. N’hen diskouez ket nemeur, dre va feiz, p’eo gwir e ra d’in gedal keit all e-tal an nor-ma. »\nAr rebech a yeas war-eün betek kalon Tereza, hag e roas urz da zigemeret ar beachour ha d’ober brao d’ezan, daoust da lavarou ar gouarnour. Araok dibri eur c’hinaouad eus ar pez a ginniged d’ezan, ar beachour a c’houlennas ober e gefridi dioc’htu.\n— « Ho tad, emezan da Dereza, a zo er prizon, eun tachad a zo, klozet en unan eus touriou Henbont. Her gwelet em eus eno. E vrasa tristidigez e vezo mervel hep beza ho priatet…\n— « Mervel ? » a c’houlennas an demezel.\n— « Ya, siouaz ! Er c’hrogad diveza, a zo bet etre soudarded Monfort ha re Vlez, eo bet gwall-c’hlazet, ha n’en deus fizianz ebet da barea. Karget oun gantan da lavaret d’eoc’h n’en deus ket tremenet eun dervez hep kaout sonj achanoc’h ; pedi a ra ac’hanoc’h da renta henor d’ezan dirak an dud o kemeret skouer dioutan, o vale war e roudou. »\nKalon Tereza a vennas ranna o klevet eur seurt kelou. Ne falgalonas ket evelato. Mont a reas d’he c’hambr, hag e tastumas he braoigou, he arc’hant ha kement en doa eun dalvoudegez vras. Hag e c’halvas a-nevez an hini a yoa karget da ziwall ar c’hastell. Rei a reas urz d’ezan da lakaat dindan an armou kement a dud hag a vije ezom evit he difen eus a Blougastell da Henbont. Dioc’htu, emezi, edo o vont.\n— « N’hellit ket ober-ze ! eme Bol ; n’ouzoc’h ket, demezel, pegement a riskl a zo evit ar beachour dre eun amzer evel-hen. N ’hellit ket mont, e koustianz. »\n« Ma, mont a rin koulskoude, eme ar plac’h yaouank. Doue hag ar Werc’hez am diwallo a bep droug. Ne fell ket d’in e varvfe va zad araok m’am bezo e welet. »\nKement a lavaras Pol evit esa he distrei diouz he mennoz ne dalvezas da netra. O veza fiziet pep tra e Pol, ar c’hastell, an douarou, al leveou, Tereza a ouie e c’helle kaout fizianz ennan, hag ez eas en hent en deiz-se zoken.\nEun tregont leo bennak he devoa da ober, en eur vro breset a bep tu gant bep seurt soudarded, evel ma ’m eus hen lavaret uhelloc’h. Pemp dervez a yoa abaoue ma oa tec’het eus a Blougastell. Ha brema, evel m’hon deus gwelet, e tigoueze e Kloc’harz-Karnoët.\nTremen eun heur a yoa edont eno o c’hedal, hag ar paotr na zistroe ket. Tereza hag he c’hompagnunez a oe darbet d’ezo kredi e rankchent mont larkoc’h, pa weljont o tonet eur bagad gwazed ha merc’hed, ar paotrig en o fenn.\nDizale e oe kinniget d’ar veajourien kement a yoa er geriaden. Va Doue ! nebeut a-walc’h a dra : bara du, hag eus an hini grosa, ha neuze leaz. Plac’h ar c’hastell, avât, hag he zud a oe mall ganto terri o naon. O veza m’oa red d’ezo ober tro evit miret d’en em gavout fall, ez eant ama hag a hont, dre al lanneier, abaoue ar mintin, hep beza deuet a-ben da gaout netra da zibri.\nP’o doe debret dioc’h o naon, ha pa oent diskuizet eun tammig, hon tud a yeas da gemeret o hent adarre.\n— « Ha plijout a rafe gant unan bennak ac’hanoc’h, eme Dereza d’ar goueriaded, dont da ziskouez hon hent d’eomp eur pennadig ? »\nGoude beza chomet eur pennad da dorta, unan eus ar wazed a asantas kemeret warnan ar garg-se meurbed risklus d’ar mare, hag eur pennad goude edo an dijentilez o pellaat dioc’h Kloc’harz, goude beza roet d’an dud-se meur a desteni eus he c’halon vat.\nLezomp a gostez meur a hini eus an darvoudou a stourmas oc’h demezel Plougastell ; deomp ganti dioc’htu zoken war-eün da Henbont.\nJaned a Vonfort, intanvez Yann, a yoa hi hec’h-unan o rei he urziou da gear. Epad ma oa bet beo ar c’hont, hen he diwallas dioc’h taoliou arme Charlez Blez. Brema, pa z oa intanvez, e tifenne gant kement a nerz-kalon gwiriou he mab hena.\nWar bouez goulen alies hep skuiza da c’houlen, setu ma oe kaset Tereza a Blougastell beteg an itron intanvez Monfort, Tereza en em daolas e-harz he zreid hag a c’houlennas diganti, en han’ Doue, an aotre da vont betek he zad, baron Plougastell.\n— « N’eus ket ama aotrou ebet hag a zougfe an hano-ze, demezel, » a lavaras an intanvez gant eur vouez rust. Houma a gredas eur pennadig e teue an demezel, digaset gant enebourien tu Monfort, da c’houzout doare an traou e kear.\nO klevet lavaret n’edo ket he zad eno, an demezel a zavas en he zav evel eun tenn, drouk-livet ha souezet bras.\n— « Petra ! emezi, daoust ha gallet ez eus bet kas ar fallagriez betek fazia ac’hanon evelse ? O itron, kredit ac’hanon : digaset ez eus bet kelou d’in evit lavaret edo va zad ama o vervel en eun toull kuz bennak. Ha perak, va Doue ! ez eus lavaret d’in eun hevelep gaou ? »\nSkoet he c’halon o welet eur seurt glac’har, Janed a jenchas ton hag a reas oc’h Tereza eur maread goulennou. C’hoant he devoa da anaout an histor penn-da-benn. Pa deuas ar plac’h yaouank da gonta pe seurt douetanz en doa bet Pol diwar benn an aotrou a Lanveog, e oe gwelet an intanvez o sevel d’he zro, hag e lavaras :\n— « Bugel paour ! da enebour eo a zo falvezet gantan pellaat ac’hanout evit kregi easoc’h a ze ez peadra. Bremaïk e kredot ac’hanoun p’am bezo digaset dirazoc’h ar skoueder deuet er mintin-ma da zigas d’in ar c’helou, a-berz aotrou Lanveog, o deus pleget Plougastelliz ha Kraoniz. Hiviziken eta ar c’harteriou-ze a zo gounezet d’in. »\nEvel eur goumoulen a dreuzas spered Tereza hag e oe darbet d’ezi koueza d’an douar.\nSetu ma oe digaset ar skoueder, dre urz kontez Monfort.\nAr skoueder yaouank na gredas ket nac’h ar wirionez, gant aon da veza kastizet divezatoc’h, hag ouspen-ze, e spered a oe skoet o welet dirazan an demezel a yoa bet laeret gant e vestr. Hag e lavaras rag-eün kement en doa great an aotrou a Lanveog.\n— « Va mestr, emezan, a ouie ervad e Savche an holl Blougastelliz en e eneb, mar en divije klasket mont d’ho maner gant an armou, ha setu perak e kavas gwelloc’h kas eur c’hannad da lavaret d’eoc’h edo gwaskedet ho tad ama. Lavaret mat en doa n’ho pije ket gallet chom hep mont d’e welet kerkent, ha neuze e vije eas d’ezan kregi en ho madou. Eat mat eo e vennoz da benn.\nEn despet d’ar boan o deus kemeret he servicherien, Plougastell a zo bet trec’het. Gouarnour ho kastell a zo en disheol, klozet mat, hag ar vro a-bez a zo brema dindan galloud va mestr. Roet en deus da gredi d’ho kwizien (vassaux) e oa maro Pol, ha c’houi, emezan, a yoa eat kuit evit atao. Hag abalamour da ze, n’en deus enebet den, da lavaret enebi… Ha neuze, petra c’hallfed da ober brema eneb an hini a zo deuet da veza perc’hen ar c’hastell ?… »\nTereza a oa mantret o klevet kement-all. Gwelet a reas dioc’h-tu peger bras droug a yoa great d’ezi. Petra da ober ? Da beleac’h mont ? Evel a lavare ar skoueder, ne dalvezche da netra en em zevel oc’h perc’hen nevez ar c’hastell.\nAr plac’h yaouank a ouie ervât e vije a-walc’h eviti mont d’en em ziskouez d’he Flougastelliz evit ma’z aje an holl wazed d’he heul. Baron Plougastell, avât, hag hen hepken, a c’helle dont a-ben eus eur seurt labour ; ha p’eo gwir ne ouied pen ebet dioutan, ha marteze abarz pell ne vije klevet hano ebet anezan ! Ha goude m’en divije gallet mont da zifen e dra eat dindan galloud Monfort, an henor en divije harzet anezan da vont, rak a-du edo gant Charlez Blez, ha d’ar mare-ze zoken edo an diou arme o vont da steki an ell ouz eben, ha goude e vije gwelet gant piou ez aje ar gounid. Stag e oa eta.\nJaned Monfort a lavare a walc’h e roje urz d’an aotrou a Lanveog da vont eus a Blougastell. Hogen, Tereza a zante mat ne vije ket sentet oc’h he urz. Nec’het bras ez oa.\nAr gontez, kalon vat he devoa, a oe skoet o welet ar plac’h yaouank en eur seurt kuden ; kinnig a reas d’ezi eun ti kaer en Henbont. Houma avat a c’houlennas ma vije lezel da vont da Gemperle ; gouarnour ar gear-ze, emezi, a yoa kar pell d’he zad. Janed a aotreas d’ezi gant plijadur ar pez a c’houlenne.\n— « It, emezi, o lavaret kenavo d’an demezel, it, ha dac’hit sonj vat eus a gement-ma : Ma teu Doue da rei d’in an trec’h, me ho skoazello kement ha ma vezo em galloud. N’hoc’h ankounac’hain ket ! »\nTri miz goude, e kavomp demezel Plougastell eat da jom da Gloc’harz. Setu ama petra yoa bet penn-abeg da gement-se.\nGouarnour Kemperle a zigoueas d’ezan mervel. O veza m’edo an hini a deuas war e lerc’h a-du gant aotrou Lanveog, ha zoken e leverer ez oa unan eus e vignoned, setu ma oe red d’ar plac’h kez mont da jom en eul leac’h-all. Lakaat a eure neuze en he fenn mont da gouent Alre, da c’hedal ken na vije echu ar brezel. O veza great eur pennad brao a hent, setu ma oe taget ar vanden gant eur bagad skraberien. Pep-hini a yeas eus e du ; ar plac’h yaouank a c’hellas, o tec’hel prim ha prim, en em deuler en eur c’harz e lec’h ne oe ket gwelet gant he enebourien.\nHag ouspenn-ze ar goueriaded he c’harie kement ! Great o divije pep tra eviti ! Ma tisgouesche ganti en em gavout en eur riskl bennak, e c’helle kaout fizianz en o divreac’h, hini ebet anezo n’en divije troet kein d’ezi. Roet o defe o buez evit savetei hini o madoberourez, evel ma lavarent.\nN’eo ket hepken gant he arc’hant eo e rea vad an demezel, kenteliou mat a roe ive. Lakaat a rea ar peoc’h pa zave tabut, hag e lakea unvaniez e touez ar re a oa broc’hadeg etrezo ; en eur ger, ober a rea, e pep doare, ar muia vad a c’helle. Karet a rea dreist oll ar paotrig bihan hon deus gwelet e penn kenta an histor-ma ; hag eus e du, Perig ive a garie kenan an demezel. Pa zave c’hoant ganti da vont da ober eur bale, ne glaske nemet Perig, ha Perig a veze atao war evez evit ne gouesche ket e zemezel etre daouarn soudarded.\nPa zeue nozveziou hir ar goanv, an dijentilez yaouank a vode en he zi-soul, gwech ar vugale, gwech all o zud. En em blijout a rea kenan o tisplega d’ezo konchennou ar re goz, ar pez a ouie diwar-benn sent, maneriou, feunteuniou ha kustumou ar vro, endra ma teske d’ar yaouankiz eun niver bras a labourouigou talvoudus. N’eus netra da zouezi e kement-se ; gwelet eo bet an dijentiled, an noblanzou koz, epad eun niver bras a gantvejou, o neza hag o wriat. Kalz zoken a steue o-unan an dilhad a zougent.\nDaoust d’ezan da veza gant kalz a draou, spered Tereza evelato n’ankounac’hae ket he zad, hag alies, epad an deiz, e sonje ennan, e maner Plougastell. Siouaz ! petra dalve ? Red mat e oa d’ezi gortoz an termen, hag an termen-ze, marteze, a yoa c’hoaz pell. Meur a gannad he devoa kaset d’he zad, hag hini ebet anezo na zizroas. Evel-se eta, termen ar brezel hepken a c’helle digas adarre an tad hag ar verc’h an eil d’egile.\nEun dervez e teuas eur vandennad Saozon da dremen dre Gloc’harz ; hag evel ma kavent ne read ket brao a-walc’h d’ezo, e taoljont d’an traon eur groaz vean savet en eur c’hroaz-hent tostik d’ar vourc’h. Ar goueriaded a oe glac’haret bras gant an darvoud ; kustum e oant aboue eun maread bloaveziou da zont da bedi war bazennou o c’halvar. Ma vijent bet c’hoaz pinvidik a-walc’h evit e zevel adarre ! Ne dalie ket d’ezo sonjal, re baour eoant !\n« Me, eme Dereza, me eo a adsavo ar groaz-se. Gwir eo n’oun ket pindivik a-walc’h brema d’he zevel evel ma’z oa kent ; hogen, an hini a rin a vezo e koad, hag a-barz eur miz e vezo aze en he zav. »\nBras e oe laouenedigez ar goueriaded o klevet ar c’homzou-ze. Tereza a zalc’has d’he ger. En em glevet a reas gant an aotrou person, ha d’an deiz a oe dibabet e teuas ar barrez a-bez e prosesion evit gwelet he benniga,.\nHanvet e oe dre ar vro Kroaz-Tereza en envor eus an hini he devoa he savet. Bemdez e teue tud di da staga ouz ar groaz garlantez ha kurunennou, ha meur a desteni-all eus feiz ha doujanz an dud vat-se ; biken hini ebet n’ez eas ac’hano hep beza lavaret eur beden evit an demezel yaouank.\nTost da eur bloaz a dremenas evel-se evit Tereza. Edod er penn kenta a viz here, pa redas dre ar vro eur c’helou eus ar mantrusa. D’an 28 a viz gwengolo eus ar bloavez-se 1364, ez oa bet eur c’hrogad a-zoare e lanneier Alre. Lavaret a read ez oa bet lazet Charlez Blez, lakeat Gwesklin er prizon, hag o zoudarded lazet evit an darn vrasa. Lavaret a read ouspenn ez oa bet kurunet ar c’hont Monfort dug a Vreiz-Izel, dindan an hano a Yann, pevare eus an hano. Heman, hervez ar brud, a yoa o vont da gastiza kalet kement marc’heg a yoa bet a-du gant e enebour.\nEn dervez-se, goude meren, ez eas eur bagad bugale da gas bokedou d’ar c’halvar ha da c’houlen digant Doue plijout gantan rei e vennoz da veach an demezel ker. Spontet meurbet e oent pa weljont eun den astennet evel eur c’horf maro war bazennou ar groaz. Edont o vont kuit d’an daoulamm pa gredas Perig beza gwelet anezan o finval. Ar vugale a zispontas hag a dostaas.\nEvel en doa lavaret Perig, an divroad n’oa ket maro, skuiz eo ez oa gant an hent en devoa great.\n— « E pe leac’h emaon, bugaligou ? » a c’houlennas-hen ouz ar baotred.\n— « E Kloc’harz-Karnoët » a lavaras Perig.\n— « Mad, mad sur ; n’oun ket troet kalz diwar va hent neuze, eme ar beachour etre e zent. Hogen, emezan o koms uhelloc’h, daoust ha n’hellfac’h ket lavaret d’in ha kavout a rafen-me en ho kear kement hag a vije red d’in da gavout ? »\n— « O ya da ! eme Berig adarre. Ha goude ma n’ho pije netra eus a di va zud, e ti-soul an demezel Tereza e vez atao eun dra bennak evit ar veajourien. »\n— « Tereza ! » a lavaras an dianavezet war-lerc’h Perig. « Piou eo eta an demezel ze ? » a c’houlennas-hen adarre.\n— « Eur vaouez vat, eus ar re wella », a lavaras ar vugale a eur vouez.\n— « Gwir ? karet a rit eta kalz anezi ? »\n— « Ma karomp anezi ? eme Berig, ha piou n’he c’harfe ket ? Abaoue bloaz ’zo m’ema e Kloc’harz n’he deus great nemet vad d’an holl. O na poaniet omp o welet anezi o vont d’hor c’huitaat ! »\n— « A ! o vont kuit ema ? »\n— « Ya, warchoaz vintin. Evit an dra-ze eo e teuomp ama da zigas kurunennou, ma plijo gant Doue ober d’ezi dizrei dizale en hon touez. »\nN’en doa ket echu ar paotr gant e gomz pa oe klevet lavaret : « Setu hon demezel o tont ! »\nHag, e gwirionez, edo erru Tereza. Dont a rea, hi ive, da zaoulina e-harz ar groaz, evel evit lavaret kenavo d’ezi ha d’an dud vat o doa great d’ezi eun digemer ker kalonek.\nAn diaveziad en em roas da grena, evel an deliou er gwez gant eur zourrad avel, kerkent ha ma welas an demezel… » Ha posubl e ve ? » emezan.\nTereza ive a jomas a zav, nec’het bras. Kement-se, avat, ne badas ket pell ; hag ez eas en eul lamm d’en em skrinka etre divreac’h an hini a c’halvas dioc’htu : « Va zad ! »\nYa, baron Plougastel eo ez oa, hen e unan. A dra zur ar zeiz vloaz dienez en doa bet da c’houzanv o doa chenchet kalz anezan. Hogen kalon ar verc’h a zivinas evelato. Ha brema e rede eus he daoulagad eur mor a zaelou tener, daelou a levenez.\nEvit gouzout petra rea d’ar baron beza evel-se e-unanig oc’h ober hent, deomp gantan da di e verc’h : eno e klevimp.\nEas eo gwelet pegen souezet e oe ar baron o kaout e verc’h eat da jom da Gloc’harz ; ma oe red d’ezi displega hed-ha-hed ar pez a yoa digouezet ganti.\nAr baron a yeas e kounnar rus pa glevas pe seurt taol en doa great aotrou Lanveog. Ma touas war an heur e raje d’ezan paea ker. Skoet, teneraet e oe e galon, a vat, o klevet pe seurt digemer vat a reas ar gontez a Vonfort d’e verc’h.\n« N’oun tamm ebet souezet gant an dra-ze, emezan ; an aotrou dug ivez a zo bet meurbet madelezus em c’henver. Tud vat int. Ar pez a zo bet kiriek d’in da vont a du gant Blez eo abalamour ma kreden start edo ar gwir gantan. Hogen, lezomp an traou glac’harus-se. Lavaret a rin d’it hepken e kredan beza great en Alre va dlead a varc’heg leal ha kalonek. Ha neuze, penaos em bije gallet ober e giz-all, p’eogwir edon tostig d’ar marc’heg brudet Gwesklen ? Ugent gwech em eus gwelet ar maro a dost ; e goueled va c’halon, me lavar d’it em boa aon, nan, avât, rak ar maro, aon am boa da vervel hep kaout diaraok an eurvat d’az kwelet ; kement-se a vije bet re griz evidoun. Evit ne c’hoarvesche ket an dra-ze ganen, e ris gwestl da vont da bardona war droad da Itron-Varia Rumengol, ma plijche ganti va miret ouz pep droug. Emaon oc’h ober hervez va ger. An Itron-Varia a glevas va feden : dont a ris eus ar brezel hep beza bet pistiget an distera. Kaset e oen gant ar brizonierien-all da gaout an dug, hag e lavaras d’in o vousc’hoarzin : « It, emaez, it, baron a Blougastell, dishual oc’h. Ne c’houlennan ken paeamant diganeoc’h nemet e viot ker feal em c’henver ha ma’z oc’h bet ouz va enebour. C’houi a grede ober mat o tifen anezan ; ha p’eo gwir dre c’hras Doue, n’eus mui nemet eur gostezen e Breiz-Izel, it, ha n’ankounac’hait ket, me ho ped, ho tug nevez. » Plega ris va glin dirazan hag e pokis d’e zaouarn. Eur pennad goude e oep lezet da vale, me hag eur bagad mignoned. Daou zervez ’zo ez oun tec’het diouz Alre evit seveni va gwestl ha mont goude da Blougastell. Kredi ran eo ar Werc’hez eo he deus great d’in trei diwar va hent evit kaout ar blijadur d’az kavout ama. Petra vije c’hoarvezet ma vijen eat war eun da Blougastell, hep gouzout an darvoudou tremenet en hor maner ? Aotrou Lanveog, kredabl, en divije lakeat kregi ennoun dre drubarderez ; petra vijes-te deut da veza neuze, plac’hig paour ? Bezomp habask, dont a ray ar mare d’in da jench penn d’ar vaz. »\n— « N’hoc’h eus klevet hano ebet eus ar baotred am eus bet kaset da c’houlen eus ho kelou ? » a c’houlennas Tereza ouz e zad.\n— « Hini ebet. Dont a rean da veza nec’het, me ivez, o welet ne zizroe ket ar c’hannad am oa kaset da Blougastell. »\n— « An aotrou a Lanveog en devezo miret outan, kredabl. Ar c’hannaded am eus bet kaset d’eoc’h o deus kavet ar maro, me gred. »\n— « Gwelet a raimp, me lavar d’it. Mat eo d’eomp brema gwelet da genta petra ez eus da ober. »\nGoude beza pouezet mat pep tra, e oe roet ali d’ar baron, da genta, da beurechui e westl, hag e teuje goude da gemeret e verc’h gant an holl henor dleet d’eun demezel eus he lignez.\n— « Baron Lambezellec, kont Lesneven ha meur a hini-all, hep mar, a roio dourn d’in da deuler er-meaz eus va feadra ar marc’heg disleal en deus o c’hemeret hep gwir ebet, » a lavaras aotrou baron Plougastell.\nSetu ma oe klevet er-meaz youc’hadennou a levenez. Keariz eo o doa klevet he devoa Tereza kavet he zad, hag e teuent da ober d’ezi o gourc’hemennou.\nAr baron hag e verc’h o digemeras gant kalz a vadelez ; o veza roet d’ezo da c’houzout e tistroje dizale Tereza da Blougastell, an aotrou baron hag an demezel a lavaras mat n’ankounac’hajent biken Kloc’harziz.\nO klevet e vije red d’ezo dizale en em zispartia dioc’h o madoberourez pennou Kloc’harziz a deuas da veza tenval.\n— « Siouaz, emezo, kement e karomp anezi, ha hi a zo ker madelezus ! Pebeuz koll e vezo evidomp ! Ha piou a deuio da zerc’hel leac’h d’ezi morse ? »\nKaer he devoa Tereza lavaret he divije sonj anezo, ne zervije ket, chom a reant glac’haret. Ne oent sioulaet eun tammig, nemet pa lavaras Tereza e teuje eur wech bennak d’o gwelet da Gloc’harz.\nPemzek deiz goude, e tizroe baron Plougastell da Gloc’harz, kalz a dud gwisket kaer ouz e heul. N’oa ket bet dieas d’ar baron kaout tud d’e zikour da vouta al laer er-meaz. An dijentiled a oa mall ganto rei dourn d’ezan, rak ma ouient e teuje an dug Yann IV da harpa anezo oc’h red, kentoc’h eget lezel eur seurt tra vezus da vont da ben.\nBaron Plougastell a deue eta da gemeret e verc’h gant ar sked dleet d’he renk ha d’he hano.\nKalet e vije bet kalon an nep a vije bet eno hep beza teneraet o welet ar youc’h hag ar gouelvan a oe gant ar goueriaded, pa lavaras Tereza kenavo d’ezo. An demezel vat he-unan a ouelas dourek o kuitaat tud a ziskoueze kaout kement a stagedigez outi. Perig, dreist-oll, a zalc’he tost d’ezi, ha ne felle ket d’ezan dispartia diouti. O welet kement-se, ar baron a c’houlennas ouz e gerent lezel ar paotr da vont ganto da Blougastell. Asanti a rejont evit e vad, daoust ma kavent poanius. Tereza he devoe eta an eurvad da zerc’hel tost d’ezi ar paotrig koant karet kement ganti, hag a oa i ve karet meurbet gantan.\nEun nebeut derveziou goude, baron Plougastell, skoazellet gant aotrou Lambezelleg hag ar c’hont a Lesneven, a deue da lakat seziz dirak e vaner e-unan.\n— « A ! emezan o welet e vistri, kollet em boa pep fizianz d’ho kwelet a-nevez !… Eun nebeudig miziou divezatoc’h n’ho pije ket kavet ac’hanoun. Brema, avât, e c’hellan mervel. »\n— « Arabat eo d’eoc’h koms evel se, servicher kalonek, a lavaras Tereza ; me eo a zo bet ar penn-kaoz eus ho poaniou ; hogen, ni a raio kement ha ker brao d’eoc’h, ma c’hellimp pell amzer c’hoaz ho kavout en hor c’hichen. »\nPep tra e Plougastell a deuas da veza adarre evel diaraok. Ar peoc’h hag ar zioulded a renas a-nevez war ar c’hastell. Dindan gouarnamant mistri ker madelezus evit o gwizien, ker reiz en o youlou. ar Blougastelliz ne zalejont ket da gaout adarre an danvez hag an tammou douarou ha gwiriou laeret diganto gant an aotrou a Lanveog. N’hon deus ket ankounac’heat en doa lavaret ar baron e rache d’egile paea ker e dorfed ; hogen, Tereza a alias he zad da rei peoc’h.\n— « Roit peoc’h d’an den ze, a lavaras-hi kant gwech d’he zad ; ankounac’hait anezan zoken, me ho ped, va zad mat. Evit mont d’ezan da Lanveog e vije red d’eoc’h lakaat ho kwizien e brezel, ha neuze ar gwad a redche eus an diou gostezen !… »\nHa setu ma teuas ar baron da lavaret evel e verc’h. Baron Lanveog a oe kastizet koulskoude, ha kastizet a-zoare. Laosket e oe a gostez gant ar varc’heien-all eus ar vro ; hini ebet anezo ne zelle ha ne gomze outan, ma oa mezek ha mezek bras, hag ez eas da guzat en eur c’horn-all eus a Vreiz-Izel.\nBloaz goude dizro ar baron d’ar gear e oe eur gouel bras e-kichen iliz bourc’h Plougastell-Daoulaz. Dont a reas di eur maread tuchentiled ha gwizien, da drugarekaat Doue da veza o miret a zroug epad ar brezel, hag ivez abalamour m’oa echuet ker kaer ha ker kempen ar rendael a yoa bet etre baron Lanveog hag aotrou Plougastell. Heman en doa great sevel eur c’halvar e mein glas Kersanton, hag e felle d’ezan e vije gouel bras er vro en deiz ma tlied e vennigan.\nAr c’halvar-ze, eur pez labour eus ar re wella, en deus diou renkennad skeudennou da ziskouez darvoudou brasa ar Basion. En uhel, ema kroaz hor Zalver, hag eus an daou du d’ezi kroaziou al laeron.\nEvito da veza kizellet er mean, ar skeudennou-ze a yoa great kaer kenan. Setu perak e chommas an dud bammet-oll da zellet outo, ha ne oe nemet ar youc’h-ma e-touez ar re a yoa eno : « Nak hen a zo kaer ! » Setu ivez ar gomz a lavar c’hoaz hirio ar re her gwel evit ar wech kenta.\nGoude ma oe benniget ar c’halvar e oe eur banvez bras. Ar re holl a yoa bet o welet al lidou a yoa ivez pedet d’al lein. Tereza a yea hag a deue dre douez an dud, bepred laouen ouz an holl, ha modest en he doareou evel pa vije eur werc’hez eus an nenv. Perig a yoa tost d’ezi, gwisket e floc’hig, ker mignon, kel laouen hag eun ealig. Mes ive nak hen a yoa eürus e Plougastell ! Ar vuez a yoa ker c’houek evitan, kement a anaoudegez vat a yoa en e galon ma klaske dalc’hmad an doare d’he diskouez d’e vadoberourien. O chom evelse tost atao da Dereza e krede miret outi da goueza e droug ebet e kenkas ma vije riskl evit he buez. E galon vat a gase Perig eun tamm re bell marteze ; hogen, an demezel ne glemme ket eus se. Meurbet e karie ar bugel, ha neuze digas a rea envor d’ezi eus an amzer tremenet ganti e Kloc’harz. N’ankounac’hae ket penaos e oa bet frealzet en doare harlu-ze gant karantez ha stagedigez tud ar geriaden-ze, Sonj mat he devoa ive eus ar bromesa great d’ezo da vonet eur wech d’o gwelet. Araok pell e sevenas he c’homz.\nAr baron hag e verc’h e vevas pell, karet meurbet gant o zujidi. Mamm an dug koulskoude n’he devoa ket ankounac’heat Tereza. Gervel a reas anezi da zont da Roazon, evit ma vije da dosta d’an dukez. Bez e oe meulet ha karet eno kouls hag e Plougastell, abalamour d’he vertuziou ha d’he skoueriou kaer. Perig ne oe ket ankounac’heat. Tereza a gemeras preder gantan, hag hema dre e furnez a oe bepred din eus e vadoberourez.\nHa c’hoant hoc’h eus e lavarfen d’eoc’h brema petra eo deuet kalvar Kloc’harz da veza ? Siouaz ? an dispac’h vras n’he devoe ket muioc’h a zoujanz outan eget ouz kalz a re-all. Diskaret e oe ha kaset da netra. Klasket e oe divezatoc’h, pa deuas ar peoc’h, sevel ar C’halvar en e zav ; hogen, ar barrez n’oa ket pinvidik ; ma oe red tremen gant eur groaz koad henvel ouz an hini savet gant Tereza a Blougastell.\nN’oa ket eat koulskoude gant an tamm diveza eus ar C’halvar pep envor eus an demezel vat. Meur a dad koz o doa sonj c’hoaz da veza klevet o zud o tisplega an histor ; ha setu perak e oe hanvet ar groaz pell amzer c’hoaz Kroas Tereza. Bez’ ema bepred en he zav, e kroaz-hent Kloc’harz, hag alies ez eer, evel kent, da staga kurunennou ha garlantez outi.\nKalvar Plougastell avåt a zo bepred soun en e zav, mont an nep e garo d’e welet. Nak an dispacherien nak an amzer n’o deus gallet betek-hen dont a-benn aneza. Fizianz vat hon deus e chomo c’hoaz pell amzer evel-se.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Penaos_e_oe_savet_kalvar_Plougastell&oldid=157940 »


Rasmus Christian Nielsen Rasch, anavezetoc'h evel Rasmus Christian Rask pe Rasmus Rask, (22 a viz Du 1787 e Brændekilde (enez Fyn) - 14 a viz Du 1832 e Kopenhagen) a oa ur yezhour danat, arbennigour war ar yezhoù indezeuropek ha liesyezher. Gouest e oa da gomz 25 a yezhoù hag a rannyezhoù hag ouzhpenn 50 en doa studiet.\nGanet e voe Rasmus Rask e kêriadenn Brændekilde e-kichen Odense, en enez Fyn. Da drizek vloaz, e 1801, e voe kaset da skol latin Odense. Ouzhpenn daneg ha latin, e studias er skol-se gresianeg, hebraeg, galleg hag alamaneg. Enni e krogas da studiañ an norseg kozh, an islandeg hag ar yezhoù skandinavek all. E 1808 ez eas da skol-veur Kopenhagen da genderc'hel e studioù, studioù doueoniezh ha yezhoniezh. A-benn 1812 en doa desket samieg, svedeg, faeroeg, saozneg, nederlandeg, goteg, hensaozneg ha portugaleg, ha kendalc'het da studiañ ivez an alamaneg, ar galleg, ar spagnoleg, an italianeg, ar gresianeg, al latin, ar rusianeg, ar poloneg, an tchekeg, daoust ma oa gant an islandeg e oa troet dreist-holl.\nE 1811 e embannas ul levr yezhadur, Vejledning til det Islandske eller gamle Nordiske Sprog, savet diwar e studi eus ar skridoù islandek e Danmark. Goude ur veaj da Island e embannas e 1818 ur studiadenn anvet Undersøgelse om det gamle Nordiske eller Islandske Sprogs Oprindelse (da lavaret eo "Enklask diwar-benn orin an norseg pe an islandeg kozh"). Diwar neuze e wele e oa un tamm kerentiezh etre ar germaneg, al latin, ar slaveg hag ar gresianeg. En enep, emezañ, ne oa ket kar ar yezhoù germanek d'an euskareg, d'ar finneg, na d'ar yezhoù keltike (war ar poent-se e anzavas diwezhatoc'h e oa faziet).\nGant skoazell arc'hant ar roue e reas ur veaj da India, adalek 1816. Tremen a reas dre Stockholm, Sant-Petersbourg, Moskov, Tbilisi ha Persia a-raok erruout e Bombay e 1820 hag e Selan. Du-hont e c'hallas studiañ dornskridoù Pahlavi ha Pali, henyezhoù Persia hag India. Goude e zistro da skol-veur Kopenhagen, e 1823, e voe anvet da gelenner war "istor al lennegezh", evel ma veze lavaret. E 1831, bloaz a-raok e varv, e voe anvet da gelenner war yezhoù ar reter.\nAn hini kentañ e voe Rask o tiskouez e oa kar ar yezhoù germanek kenetrezo, hag e oant kar ivez d'al lituaneg, d'ar slaveg, d'ar gresianeg ha d'al latin. Gantañ e voe displeget evit ar wech kentañ ar pezh a voe anvet diwezhatoc'h "Lezenn Grimm" hag a zispleg penaos eo emdroet ar c'hensonennoù eus ar yezh indezeuropek kozh betek ar yezhoù germanek. Levezon o doe e studiadennoù war yezhoniourien all, evel Karl Verner hag a gasas e labour pelloc'h war-raok.\nDen ældste hebraiske Tidsregning indtil Moses, efter Kilderne på ny bearbejdet og forsynet med et Kårt over Paradis, Kopenhagen 1828\nHa traoù all c'hoazh, evel un embannadur eus Edda e gwerzennoù hag an Edda e komz-plaen (1818-1819) ;\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Rasmus_Rask&oldid=1979997 »\nKemm diwezhañ d'an 13 Meu 2022 da 09:09\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Meu 2022, da 09:09.


KDSK, Centre de Ressources Culturelles CeltiquesDocumentos : Goude J.-K.\nAutores : ALEKSAKIS Vasilis ; BOTREL Alan (Troet gant)\nISBN/ISSN : 978-2-9525135-8-6\nSignatura : LBR.3(ALE) - Doc n° : 14287\n2013 - 260 pajenn\nDoare : Romant ; Relijion\nTraducción diwar ar Gresianeg\nTitl orin : u. X.\n- Ne nac'han ket o doa Tadoù an Iliz amprestet un nebeud neuzennoù prezeg digant an hen skrivagnerion, a respontas Vezirtzis. Bez' e oant padal enebourion touet an desaverezh klasel hag an hen sevenadurezh. (...) Kousiadur an Hellenegezh gant an Iliz a voe ken aketus ken e voe rediet Helleniz da cheñch anv, da vezañ anvet Romeed, Romiz pe Greged. War murlivadurioù 'zo er Menez Santel ez eus dec'hennet e-ser ar sent hag an aeled un nebeud prederourion, Aristoteles, Platon, Sokrates, Pitagoras. An holl anezhe a zoug ur gurunenn, dezhe ur barv hir, ha gwisket int evel priñsed vizantat. Pep hini a zalc'h ur papiruz en e zorn, skrivet warnañ ur frazenn faltaziek oc'h embann, da skouer, anien dreindedel Doue. Gouzout a reer e klaskas an Iliz kevrediñ outi ar furion gozh, ar re n'he doa ket tizhet diskar da nebeutañ, o falsañ o freder. Daoust ha ne vez ket desket ouzhpenn da skolidi an eil derez he deus legadet an Henamzer he sevenadurezh da vBizañs ? Ar gristeniezh, mignon ker, ne gendalc'h ket an Henamzer, dont a ra d'he heul evel ma teu an noz da heul an deiz. An doueoniezh a zinac'h ar brederouriezh. An hini gentañ a respont da bep tra, endra oar an eil goulenn dreist-holl.\nBet ganet e 1943 en Atena hag o vevañ abaoe 1968 e Bro-C'hall hag e bro-C'hes e skriv Vasilis Aleksakis en div yezh, galleg ha gresianeg. Oberennoù niverus en deus savet, meur a hini anezhe bet prizet en div vro. (Hervez an diverradenn war gein al levr).\nDescriptores : Relijion / Iliz / Prederouriezh / Platoniezh / Aristotelouriezh / Sokrates / Doue / Henamzer / Bizantion / Kristenelezh / Enklask / Steuzidigezh\nURL : http://www.brezhoneg.org/br/livres/goude-j-k - http://www.brezhoneg.org/fr/livres/goude-j-k\n1 002199 [disponible] YRéserver\n2 002200 [disponible] YRéserver


Bibl/Levr Malac’hias - Wikimammenn\nL. Prud’homme, 1866 (Levr kentañ Eil levr, p. 291-294)\n◄ Levr Zac’harias. Levr Malac’hias. Levr ken̄ta ar Vakabéed. ►\nRébéchou a râ Malac’hias d’ar bobl a Israel.\n1. Béac’h gér ann Aotrou da Israel dré zourn Malac’hias.\n2. Hô karet em eûz, émé ann Aotrou, hag hoc’h eûz lavaret : É pétrâ éc’h eûz-té hor c’haret ? Ésau hag hén̄ né oa két breûr da Jakob, émé ann Aotrou ? ha koulskoudé em eûz karet Jakob,\n3. Hag em eûz kaséet Ésau, hag em eûz lékéat hé vénésiou da eunn distrô, ha rôet hé zigwéz da éréven̄t ann distrô.\n4. Ma lavar ann Iduméa : Disman̄tret omb bét, hôgen nî a zistrôi hag a assavô ar péz a zô bét disman̄tret : ével-henn é lavar Aotrou ann arméou : Hî a zavô, ha mé a ziskarô ; hag hî a vézô galvet harzou ar fallagriez, hag ar bobl out péhini eo buanékéet ann Aotrou da-vikenn.\n5. Hag hô taoulagad a wélô, hag é léverrot : Ra vézô meûlet ann Aotrou war harzou Israel.\n6. Ar mâb a énor hé dâd, hag ar mével a zouj hé vestr : mar d-ounn éta tâd, péléac’h éma va énor ? ha mar d-ounn mestr, péléac’h éma va douj ? émé Aotrou ann arméou, d’é-hoc’h-hu, béleien, péré a zispriz va hanô, hag a lavar : É pétrâ hon eûz-ni disprizet da hanô ?\n7. Kenniga a rît war va aoter bara saotret, hag é livirit : É pétrâ hon eûz-ni da zaotret ? Enn abek ma hoc’h eûz lavaret : Disprizet eo taol ann Aotrou.\n8. Mar kennigit eul loen dall évit béza lazet, ha né két eunn drouk ? mar kennigit eul loen gamm pé glan̄v, ha né két eunn drouk ? Kennig-hén̄ d’as dûg, évit gwélout, ma hétô d’ézhan̄, ha ma vézi digéméret mâd gan̄t-han̄, émé Aotrou ann arméou.\n9. Pédit éta breman̄, dirâg ann Aotrou, m’en dévézo truez ouz-hoc’h (râg gan̄d hô tourn eo bét gréat kémen̄t-sé), ha m’hô tigémérô mâd, émé Aotrou ann arméou.\n10. Piou ac’hanoc’h a zerr ann ôriou, hag a c’houéz ann tân war va aoter évit nétrâ ? N’éma két va ioul enn-hoc’h, émé Aotrou ann arméou : ha na zigémérinn két a c’hôbr eûz hô taouarn.\n11. Râg adaleg ar sâv-héol bétég ar c’hûs-héol, eo brâz va hanô é-touez ar brôadou : hag é pép léac’h é réeur sakrifisou d’in, hag é kennigeur d’am hanô eur c’hennig glân : ô véza ma eo brâz va hanô é-touez ar brôadou, émé Aotrou ann arméou.\n12. Hôgen c’houi hoc’h eûz hé zaotret, pa livirit : Taol ann Aotrou a zô saotret ; hag ar péz a lékéeur war-n-ézhi a zô disprizuz, gan̄d ann tân a zev anézhan̄.\n13. Hag é livirit : Chétu eûz hol labour, hag é c’houézit war-n-ézhan̄, émé Aotrou ann arméou ; hag hoc’h eûz digaset eûz hô preiz eul loen gamm pé glañv, hag hoc’h eûz hé c’henniget e gôbr : hag hé digémérout a rinn-mé eûz hô tourn, émé ann Aotrou ?\n17. Héget hoc’h eûz ann Aotrou gan̄d hô komsiou : ha c’houi hoc’h eûz lavaret : Kémen̄d hini a râ droug, a zô mâd dirâg ann Aotrou ; hag hî a zô hétuz d’ézhan̄ ével-sé : anéz, péléac’h éma Doué ar varn ?\n1. Râk chétu é teûi eunn deiz hag a loskô ével eur fourn : hag ann holl ré valc’h, hag ann holl ré fallagr a vézô ével kôlô : hag ann deiz-zé da zon̄t a loskô anézhô, émé Aotrou ann arméou, hép lézel gan̄t-hô na gwenn, na grisien.\n2. Hôgen ann héol a reizded a zavô évid-hoc’h, c’houi péré a zouj va hanô, hag ar zilvidigez a géfot dindân hé ziou-askel : ha c’houi a zeûi er-méaz, hag a zaḻô ével leûé eunn tropel.\n3. Ha c’houi a vac’hô ar ré fallagr, pa vézin̄t deûet da ludu dindân kaloun hô treid, enn deiz a rinn, émé Aotrou ann arméou.\n4. Hô pézet koun eûz a lézen Moizes va zervicher, em eûz gourc’hémennet d’ézhan̄ é Horeb, évit kâs da Israel holl va c’hélennou ha va barnédigézou.\n5. Chétu mé a gasô d’é-hoc’h Élias ar profed, abarz ma teûi deiz braz hag eûzuz ann Aotrou.\n6. Hag hén̄ a drôi kaloun ann tadou oud hô bugalé, ha kaloun ar vugalé oud hô zadou ; gan̄d aoun na zeûfenn, ha na skôfenn ann douar a valloz.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Bibl/Levr_Malac’hias&oldid=63286 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Mae 2014, da 22:42.


Hidalgo (noblañs) - Wikipedia\n*Gwelout ivez Hidalgo.\nHidalgo en trevadennoù.\nKurunenn ardamezel hidalgos Spagn\nUn hidalgo (e spagnoleg) pe fidalgo (e portugaleg) a oa un den eus an noblañs e Spagn ha Portugal.\nE Kastilha ha Portugal, e veze graet gant ar ger hidalguia adalek an XIIIvet kantved da ober anv eus an holl dud eus an noblañs izel a ouenn el ledenez.\nDont a ra ar ger hidalgo eus fijodalgo, a dalv kement haж « mab da unan bennak». Abred e voe graet gant an anv-se eus an holl dud en noblañs a oa dezho dreistgwirioù hag enorioù a zeue dezhe a-berzh o lignez hag a legadent d'o mibien (tailhoù zo ha n'o deveze ket da baeañ, kastizoù a gorf n'halled ket reiñ dezho). En Aragon e veze graet gant ur ger all, ciutadans honrats, (keodedourion enoret), hag e Nafarroa e veze lavaret infanzones anezho.\nNoblañs a ouenn gozh hag a lorc'hAozañ\nE Kastilha e lavar tud an noblañs-se, deuet dre ar gwad, bezañ bet a viskoazh, ha kemeret perzh er brezelioù enep ar Vuzulmaned. Diskouez a raent o galloud dre anv an douar a oa o anv dezho ivez, ha dre berc'hennañ un ti kreñv e vogerioù (casa y solar = ti ha douar) a arouezie o gwir war an douar. Ur skeul noblañs a oa, ha meur a bazenn dezhi. Ar pep gwellañ e oa an hidalgos solariegos, gwir noblañs Kastilha. Ne veze ket douget kement a vri d'an hidalgos all ha n'o devoa bet an hidalguia nemet dre lizhiri dreistgwirioù a orin arvarus.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Hidalgo_(noblañs)&oldid=1849912 »\nDernière modification le 3 Her 2019, à 08:58


Pajenn:Inisan - Emgann Kergidu.djvu/118 - Wikimammenn\nPajenn:Inisan - Emgann Kergidu.djvu/118\nAr pennou braz, digaset euz a Baris evit rena Breiz-Izel, a ioa o chomm e Brest. Dre an tu-ze ive e oue skoet an taoliou kenta. Kaset e oue, var ar meaz, bandennou soudardet da lakaat ar veleien da doui senti ouc’h lezennou ar republik, pe d’ho digas gantho d’ar prizoun. Evelse kastel Brest ne zaleaz ket da veza karget a veleien, rak dibaod oa ar re a blege da urzou ken dizoue. Ne c’hellan ket ho henvel oll d’ehoc’h. Mar oc’h euz c’hoant da c’houzout ho hanoiou, lennit al leor en deuz skrivet, var an amzeriou-ze, e Breiz, an Aoutrou Levot, euz a Vrest. El leor-ze e kafot meur a dra ha ne gountan ket d’ehoc’h aman. An Aoutrou Levot, enn he leor, hervez va c’hreden-me, a zo demdost a du gand ar republikaned ; zoken enn deuz evel eun tamm c’hoant da vennaat lod euz an traou kriz ho deuz great er vro, hag\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Inisan_-_Emgann_Kergidu.djvu/118&oldid=103328 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Mez 2017, da 14:41.


Kenta levr - XVI - Wikimammenn\nKenta levr - XVI\n◄ War ann oberiou a garantez Kenta levr - XVI War ar vuez enn eur manac’h-ti ►\nRed eo d’e-omp gonzanv faziou ar re all.\n1. — Ar pez ne d’eo ket ann den evit digas da vad, pe enn-han he-unan, pe er re all, bez’ e tle her gouzanv keit ha ma plijo gant Doue. Kredit n’euz marteze netra gwelloc’h evit lakaat ac’hanoc’h da c’houzanv heb en em glemm ; rak ma ne ouzomp gouzanv netra, ne dalvezomp nemeur. Koulskoude, pa harz ouz-hoc’h eunn dra-bennag, e tleit pidi stard evit ma plijo gant Doue rei d’e-hoc’h skoaz ha nerz da c’houzanv ho poan heb en em glemm.\n2. — Goude ma vezo bet kelennet unan-bennag eur weach pe ziou, ma ne zent ket ouz-hoc’h, arabad eo d’e-hoc’h ober dael out-han : likit pep tra etre daouarn Doue, evit ma vezo great pep tra evel ma plij gant-han, hag evit ma vezo he hano meulet enn he holl zervicherien. Gouzout a ra trei ann drouk e mad.\nRed eo d’e-hoc’h gouzanv sempladurez ha faziou ho nesa, pe seurt-bennag e vent, rak c’houi ivez hoc’h euz ho re, a zo rankout d’ar re all da c’houzanv. Ma ne hellit ket hoc’h-unan dont da veza kerkouls hag e fallfe d’e-hoc’h e vec’h, penaoz ec’h hellot-hu lakaat ar re all da veza dioc’h ho tiviz ?\n3. — Ni a fell d’e-omp e ve ar re all fur ha mad, ha koulskoude ne ouzomp ket terri hor boasiou fall ; falvezout a ra d’e-omp e ve difaziet grons ar re all, ha ne fell ket d’e-omp e vemp difaziet hou-unan. Ne blij ket d’e-omp gwelet ar re-all o veva enn ho roll, ha koulskoude e fell d’e-omp kaout kement tra a c’houlennomp. Bez’e fell d’e-omp e ve dalc’het ar re all gant gourc’hemennou striz, ha ne fell ket d’e-omp beza dalc’het gant netra. Dre-ze e weler anat eo dibaot d’e-omp ober d’hon hentez ar pez a reomp d e-omp hon-unan.\n4. — Ma ve ann holl hep fazi, petra hor be-ni neuze da c’houzanv evit Doue euz a berz ar re all ? Gourc’hemenn Doue a zo breman evel-se, evit ma teskimp ann eil dougen beac’h egile; rak pep-hini ac’hanomp en deuz he veac’h : n’euz den n’en deuz he fazi, n’euz den n’en deuz ezomm euz ar re all, n’euz den fur a-walc’h evit en em rena gant he stur he-unan. Red eo eta d’e-omp en em c’houzanv etre-z-omp, en em ziboania, en em skoazia, en em gelenn hag en em zifazia ann eil egile.\nPa stag ar boan hag ann enkrez oc’h eunn den, neuze e weler gwelloc’h a ze petra eo he furnez ; rak ne d-eo ket ann enkrez a ra d’ann den beza sempl ha bresk ; diskouez a ra petra eo.\nN’hellfac’h ket, eme c’houi, gouzanv ann dra-man-dra a berz ar re all ; setu aze eunn abek vad d’e-hoc’h d’en em izelaat ! Rak Doue pehini a zo mad ha santel dreist pep tra, a c’houzanv ann dra-ze ha meur a dra all gwasoc’h c’hoaz. Ne d-eo ket dre garantez ouz ho nesa eo ez oc’h ker kizidik ; dre garantez ouz hoc’h hoc’h-unan eo e teuit da veza dieaz ha diskredik. Troit ho taoulagad war-n-hoc’h hoc’h-unan, ha gwelit hag ar re all n’ho deuz netra da c’houzanv gan-e-hoc’h ? Neb en deuz doujans Doue a oar gouzanv sioul, o veza ma oar petra dal hen he-unan. Neb a wel, enn eur vouela, ez eo bresk he-unan, hen-nez ne d-eo ket divarc’het buhan gant faziou ar re all ; gouzout a ra ne d-omp ket evit dioueret skoazel hag e tleomp dre-ze beza madelezuz ha trugarezuz e-kenver ar re all. Didamall a ra ann holl, truez en deuz out-ho ha karet a ra ober trugarez d’ezho. Oc’h ober evel-se e vev bepred e peoc’h hag e karantez he nesa.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Kenta_levr_-_XVI&oldid=74506 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Gwe 2015, da 12:20.


Cerezo rosa - Wikipedia\n(Adkaset eus Cerisiers Roses et Pommiers Blancs)\nCerezo rosa zo anv ur ganaouenn spagnolek savet e 1950.\n2 Un doare gallek\n3 Mec'hiko : lazoù ha mambo\n4 Doare saoznek\n5 Doare italianek\n6 Doare norgeek\n7 Der Gummy Mambo\nDa gentañ e oa ur bolero spagnolek, savet ha kanet gant ar c'haner spagnol Jorge Sepúlveda e 1950 .\nUn doare gallekAozañ\nUn doare gallek a voe savet neuze, ton, a-hervez, gant Louiguy (Louis Guglielmi, ur soner gall, ganet e Spagn), son gant Jacques Larue, ha setu an oberenn Cerisiers roses et pommiers blancs, kanet e 1950 gant ar Parizian André Claveau. War a seblant eo bet kemeret ton Sepúlveda gant Louiguy, ha lakaet e anv warnañ ken aes ha tra, ha gant tud all evel Tino Rossi ivez.\nMec'hiko : lazoù ha mamboAozañ\nUn tamm brud a dapas ar ganaouenn c'hallek peogwir e voe savet ur mambo diwarni, kenkent ha 1951, gant ar soner kuban-mec'hikan Damaso Pérez Prado. Evit ar c'homzoù ne voe ket nec'het : un tamm kempenn hepmui a reas da werzennoù Jorge Sepúlveda,, anat d'ar selaouer un tamm aketus. Marteze e oa bet emglev etre an daou zen, met eus se n'eus roud ebet.\nAbostol ar mambo e oa Pérez Prado neuze, hag abaoe un toullad bloavezhioù. En ton kempennet gantañ e klever un drompilh o son. An doare-se zo bet adkemeret gant meur a laz mec'hikan ha kanet ganto ivez, met meur a zoare komzoù zo lazoù evel Los Panchos, Los Tecolines, Los Tres Ases ... pe c'hoazh lazoù perouat evel Los Ratones.\nE 1955 ec'h adenrollas an ton evit ar film Underwater, gant Billy Regis o trompilhat. Chom a reas neuze da niverenn 1 er charts stadunanat e-pad 10 sizhun e 1955, ha distroadet e voe gant "Rock Around The Clock", gant Bill Haley & The Comets, deroù istor ar Rock & Roll.\nDiv sizhun goude distroadet ivez eus an niverenn 1 er Rouantelezh-Unanet ez eas an trompilher Eddie Calvert da niverenn 1 gant e zoare-eñ e-pad 4 sizhun, 2 muioc'h eget Perez Prado.\nE saozneg eo deuet Cerezo rosa da vout "Cherry Pink and Apple Blossom White", ton gant Louiguy, komzoù savet gant Mack David (1912-1993).\nEr film Underwater! (1955), e weler Jane Russell o tañsal war an ton, ac'h eas da niverenn 1 er Billboard, e 1955. Un doare all gant Alan Dale a voe niverenn 14 er charts en 1955 .\n"Ciliegi Rosa" eo anv italianek ar ganaouenn kanet gant Nilla Pizzi, Luciano Tajoli, Claudio Villa, Miranda Martino .\nGant Jacob Hjelte, anvet «Den ene hvit, den andre rød».\nDer Gummy MamboAozañ\n"Der Gummy Mambo" eo anv an ton er broioù alamanek, ha sonet e vez gant lazioù trompilhoù .\nAndré Claveau (1950) (fr)\nTino Rossi (fr)\nNilla Pizzi (1951) (it)\nLuciano Tajoli (it)\nFotis Polymeris (1952) (el)\nAlan Dale (kaner) (1955)\nPerez Prado (sonet hepken) (1955 ha 1960)\nEddie Calvert (1955) \nChet Atkins (1955)\nLester Sterling (1969) \ngant Pérez Prado : [YouTube] ha [YouTube]\ngant Los Panchos : YouTube\ngant Carlos Cuevas : YouTube\ngant Manu Dibongo hag Eliades Ochoa : YouTube\ngant n'ouzer ket piv (anvet Danzones mexicanos e YouTube\n↑ Cerezo rosa, kanet gant Jorge Sepúlveda, gant ar c'homzoù : .\n↑ Doare gallek \n↑ Komzoù spagnolek Perez Prado : https://es.answers.yahoo.com/question/index?qid=20130108155151AAwcupe\n↑ Komzoù spagnolek nevez: 1) doare Los Tecolines: http://www.musica.com/letras.asp?letra=1429579 ]; 2) e doare Los Tres Ases: [http://www.musica.com/letras.asp?letra=1421535 a zo ivez hini laz-seniñ Luis Arcaraz, ha n'eus kaoz ebet a wezenn-gerez ebet er ganaouenn\n↑ Kanet gant Los Tecolines : \n↑ Kanet gant Alan Dale : \n↑ Kanet gant Nilla Pizzi : \n↑ Kanet gant Miranda Martino : \n↑ Sonet hepken: adal 2'40 : \n↑ Brudet bras er Filipinez : Kanet e saozneg gant Pat Boone\n↑ Lesanvet « Mr. Versatile » ; sonet hepken.\n↑ "Jabuke i trešnje", e kroateg, savet gant Mario Kinel.\n↑ Gant laz alaman James Last\n↑ Lesanvet "Davey Crackpot" ; e doare Perez Prado, gant George Rock o trompilhat.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Cerezo_rosa&oldid=1855701 »


Ganet eo bet Jef Le Penven (1919 – 1967) e Pondi d’an 3 a viz du 1919.\nKompozer ha rener laz-seniñ e oa. Renet eo bet Laz-seniñ Breizh gantañ abaoe 1940. Brudet eo dreistoll evit ar barzhonegoù reizhet gantañ. Me zo ganet e-kreiz ar mor skrivet gant Yann-Ber Kalloc’h a zo unan eus e donioù o deus graet e berzh.\nChom a ra hiziv unan eus an arzourien atav c’hoariet gant sonerien an nevez amzer Keltiek evel Gilles Servat pe Alan Stivell.\nKompozet eo bet oberennoù sonerezh sinfonek evel Kanadenn Penn ar Bed pe Sinfoni ar Morbihan. Brudet eo deuet evel kompozer Breizh goude-se. Liammet kreñv gant kompozerien e amzer e oa. Kenlabouret e deus o vrudañ an tonioù hengounel dre an oberennoù kompozet gantañ. Marv eo Jef Le Penven e Douarnenez, d’an 30 a viz ebrel 1967.\nGouestlet e deus e vuhez da Vreizh ha da sonerezh ar vro. Peptra en e oberenn a lak da soñjal da sonerezh ar vro : an tonioù, an dañsoù, ar pezhoù evit ograou pe e sonerezh sinfonek.\n(divyezhek, skrid e galleg gant Pierre Jakez Hélias), Coop Breizh, 1995\n(divyezheg, skrif e gallek gant Paol Keineg), Editions Mignoned Anjela, 2005


Degemer al lec’hienn > Kreizenn dafar > Diazlec’h ar pezhioù-c’hoari > Per Mari Mevel () > Naig Rozmor () > Krouidigez ar vaouez\nPetra e hell Doue ijiñ evit diduiñ Adam ?\nAdam, e-unan e liorzh Eden a gav hir e amzer. Goulenn a ra gant an Aotrou Doue un dra nevez, kalz-na-vern peseurt tra evit e cheñch e soñjoù... Hag an Aotroe Doue da grouiñ Eva.\nHonnezh a ziskenn da welet Adam : nend a ket an traoù war an tu mat etreze... Kement ma ta an Aotrou da vout skuizh gante ha da c’houlenn gant ar zarpant kavet un abeg bennak evit o c’has kuit deus ar baradoz.\nMont a ra-hi da welet Eva, ha da ginnig dezhi debriñ an aval, ar frouezh difennet.\nE liorzh Eden emeur. Ar wezenn avaloù.\nBarv hir hag ur sae lin\nAn nebeutañ a wiskamant\nPorpant liv ganti.\nTi-Embann : Emgleo Breiz. Bloavezh : 1983.


Pajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/29 - Wikimammenn\nPajenn:Le Gonidec - Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, eil levr.djvu/29\n16. Hag hoc’h eûz lavaret : É nép doaré ; ha nî a dec’hô war varc’h ; râk-sé hoc’h eûz tec’het. War gézeg eskuit é piñimp : râk-sé ar ré a iélô war hô lerc’h, a iélô c’hoaz buanoc’h.\n17. Eunn dén hép-kén a spoun̄tô mîl ac’hanoc’h ; ha pemp anézhô hô lakai da déc’hout ; kén na viot dilézet ével gwern eul léstr war eur ménez, hag ével eur bannier war eur grec’hien.\n18. Râk-sé ann Aotrou a c’hortoz ac’hanoc’h évid hô trugarézi ; hag hén̄ en em uc’hélai ô trugarézi ac’hanoc’h ; râg eunn Doué a reizded eo ann Aotrou. Euruz ar ré holl péré a laka hô géd enn-han̄.\n19. Râk pobl Sion a choumô é Jéruzalem, éhana a rî da wéla ; da drugarézi a rai ; kerken̄t ha ma en dévézô klévet klemm da vouéz, é respoun̄tô, d’id.\n20. Hag ann Aotrou a rôi d’é-hoc’h bara a an̄ken, ha dour a c’hlac’har ; lakaad a rai pénaoz da gélenner n’az ai két kuît a zira-z-od, ha ma wélô da zaoulagad da gen̄télier.\n21. Ha da ziskouarn a glevô hé vouéz pa c’harmô adré d’id. Hé-man̄ eo ann hen̄t, kerz enn-han̄ ; ha na zistrô nag a zéou nag a gleiz.\n22. Neûzé é selli ével traou dizan̄tel lamennou da idolou arc’han̄t ha gwiskou da skeudennou aour ; hag é tistoli anézhô ével lien saotret gan̄d ann amzeriou : Kéa er-méaz, a liviri d’ézhô.\n23. Glaô a vézô roet d’as hâd, é pé léac’h-bennâg m’az pézô hadet ; da zouar a rôi kalz a éd gan̄t péhini é rî bara mâd ; enn amzer-zé ann ein a gavô kalz a beûri enn da barkéier.\n24. Ha da éjenned ha da ézen iaouan̄k, péré hô deûz labouret da zouar, a zebrô édou a bép seurt, ével ma vézin̄t bét nizet war al leûr.\n25. War bép ménez, war bép krec’hien uc’hel e vézô gwélet goueriou ô rédek, enn deiz é péhini é vézô bét lazet kalz a dûd, ha ma vézô kouézet ann touriou.\n26. Goulou al loar a vézô ével goulou ann héol, ha goulou ann héol a vézô seiz gwéach brasoc’h, ével goulou seiz deiz kévret, enn deiz é péhini é liammô ann Aotrou gouli hé bobl, ha ma iac’hai hé c’hlâz.\n27. Chétu hanô ann Aotrou a zeû a bell ; brâz é vézô hé frouden, ha diez da c’houzan̄vi : leûn eo hé vuzellou a vuanégez, hag hé déôd a zô ével eunn tân dévuz.\n28. Hé c’houéz a zô ével eur froud dic’hlannet, hag a ia bétég ar gouzouk évit kâs ar brôadou da-nétra, hag évit terri gwesken ar fazi a zalc’hé karvanou ar boblou.\n29. Kana a réot neûzé ével é nôzvez eur gwél lîd ; hô kaloun a vézô laouen, ével ann hini a gerz diouc’h son ar zutel, évit piña war vénez ann Aotrou, étrézé kré Israel.\n30. Hag ann Aotrou a lakai da glevout gloar hé vouéz, hag a ziskouézô spoun̄t hé vréac’h gan̄t gourdrouzou hé frouden, gan̄t flamm eunn tân dévuz ; hag hén̄ a dorrô pép-trâ gan̄d ar gourven̄tennou, ha gan̄d ar c’hazarc’h kalet ével ar vein.\n31. Assur, skôet gan̄d hé walen, a grénô diouc’h mouéz ann Aotrou.\n32. Ar walen a dréménô, hag a zeûi da véza stard ; ann Aotrou hé lakai da arzaôi war-n-ézhan̄ diouc’h son ann daboulinou hag ann télennou ; hag enn eur stourm téar é trec’hô anézhô.\n33. Pell zô eo bét aozet Tofet ; aozed eo gan̄d ar roué ; doun eo hag éc’hon ; kalz a dân hag a geûneûd a vâg ; c’houézaden ann Aotrou ével eur froud soufr hé laka da dana.\n1. Gwâ ar ré a ziskenn enn Éjipt évit klaskout skoazel, a laka hô géd enn hô c’hézek, hag hô fisian̄s enn hô c’hirri, ô véza ma hô deûz kalz anézhô ; hag enn hô marc’heien, ô véza ma in̄t kré-brâz ; ha n’hô deûz két lékéat hô fisian̄s é san̄t Israel, ha n’hô deûz két en̄klasket ann Aotrou.\n2. Hôgen hén̄ péhini a zô fûr, en deûz digaset ann drouk, hag en deûz sévénet hé c’hér. Sével a rai out ti ar\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Gonidec_-_Bibl_Santel_pe_Levr_ar_Skritur_Sakr,_eil_levr.djvu/29&oldid=156670 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Meu 2020, da 20:23.


C'hariklo - Wikipedia\nC'hariklo (Χαρικλώ e gregach) a oa un nimfenn, merc'h da gKyc'hreüs ha Stilbe, met hervez tud zo eo merc'h d'an doue Apollon an hini e oa kentoc'h. Alies e veze da-heul an doueez Athena, merc'h Zeus.\nUr mab he doe gant Eueres, Teiresias e anv, a voe diouganer. Gwelet en doa Athena en he noazh ma voe dallet ganti. Pediñ hag aspediñ a reas e baourkaezh mamm, met lavarout a reas an doueez n'halle ket dizober pezh he devoa graet. Se zo kaoz e roas dezhañ ar galloud da ziouganañ evel frealz.\nGoude e timezas da Skiron, roue Megara, hag ur verc'h o doe, anvet Endeis, a vije koulskoude, hervez skridoù zo, merc'h d'an den-marc'h C'heiron. Lakaet eo C'heiron da dad ar vugale all he dije bet c'hoazh: Hippe, Okyroe, ha Karystos.\nRoet he deus hec'h anv da (10199) Chariklo.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=C%27hariklo&oldid=1819365 »\nDernière modification le 8 Gen 2019, à 10:59\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Gen 2019, da 10:59.


Pajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/785 - Wikimammenn\nPajenn:Perrot - Bue ar Zent.djvu/785\nDaouzekvet devez a viz Du\nPab ha merzer (649-653)\nMartin, ginidik eus a Dodi, en Toskan, a deuas da vezan brudet abred e-touez beleien Rom dre e ouiziegez hag e zantelez.\nNe oa c’hoaz nemet avieler pa oe kaset evel kannad da Gonstantinopl.\nDa varo ar pab Theodor, er bla 649, e oe hanvet da bignal war Gador sant Per.\nAn Iliz he devoa neuze da stourm ouz eun nebeut heretiked a c’hoantae rei da gredi ne oa en Jezuz-Krist nemet eur volonte. Konstant II, impalaer Konstantinopl, a oa a-du gante. Difennet an evoa, gwir eo, lavaret n’eus en Jezuz-Krist nemet eur volonte, mes er memes amzer e tifenne lavaret e oa diou, evel pa vije gallet kuz ar wirione, pa ve hano eus ar fe.\nAr pab sant Martin a vodas, en eur c’honsil, pemp eskob ha kant en Rom, a gondaonas an heretiked hag an impalaer. Embann a reas e oa en Jezuz-Krist diou volonte, bolonte Doue ha bolonte an den, evel ma oa ennan diou natur. Eul lizer-meur a roas da anaout an neventiou-ze d’ar bed kristen.\nKonstant, pa glevas petra oa digouezet, ac’h eas kement a zrouk ennan, ma roas urz da gas raktal ar pab eus a Rom da Gonstantinopl ; eno e oe grêt dismegans d’ezan en pep doare, ha stlejet dre ruiou kêr gant eur gorden en e c’houg.\nEn eul lizer a skrivas er mare-ze, e lavar :\n« Seiz devez ha daou-ugent so, n’eus ket roët d’in eur banne dour, na tomm na yen, evit en em walc’hi ; krenan ran gant ar riou ha ma nerz a ya diganin. Klanv on bet war ar mor, hag abaoue n’on ket yac’h. Brêvet eo ma c’horf ; bec’h am eus o chom ’n em zav. Rukun am eus ouz kement a ve kinniget d’in da zibri. »\nGoude bezan tremenet tri miz en prizon Konstantinopl, Martin a oe harluet er C’hersonez. Ar gernez a oa er vro-ze, p’en em gavas enni.\n« Komz a rêr eus a vara, a lavar ar pab santel en unan eus al lizeriou a gasas ac’hane da Rom, mes aman ne weler ket al liou anezan. Ne chomfomp ket beo, ma ne ve digaset d’imp hepdale eun draïg bennak eus an Itali pe eus ar Pont. Ne deu d’imp netra nemet ar pez a deu gant ar\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Perrot_-_Bue_ar_Zent.djvu/785&oldid=141093 »


Gwerzhet e vo ar c’hilometradoù d’an dud, d’ar strollegezhioù, d’an embregerezhioù, d’ar c’hevredigezhioù,... da lâret eo d’an nep a fell dezhañ kemer perzh en darvoud a-benn skoazellañ ar brezhoneg. An hanter eus ar gounidoù az aio da arc’hantiñ rouedad ar skolioù Diwan. An hanter all a sikouro kevredigezhioù da implij, diorren ha treuzkas ar brezhoneg er gevredigezh a-vremañ.\nUr c’hresk a gilometroù hag a berzhidi hag ivez ur c’hresk a zastum arc’hant evit ar brezhoneg.\n2008 > Naoned/Karaez 600 km > 50 000€\n2010 > Roazhon/Pondi 1200 km > 93 000€\n2014 > Montroulez/Groñvel 1500 km > 125 000€\n2016 > Sant-Ervlan/Lokoal-Mendon 1700 km > 124 000€\n2018 > Kemper/Plougerne 1800 km > 134 000€\n2020/2021 > Karaez/Gwengamp 2020 km > 130 000€\n2022 > Gwitreg/Gwened eus an 20 betek an 28 a viz Mae 2022 > 155000€ raktreset\nUr vazh a zo douget gant ur pennreder (ez), dezhañ ur vailhurenn, niverenn ar c’hilometr warni. Da bep kilometr e/he ro e vazh d’unan all a zougo anezhi d’e dro.\nEr vazh-eilañ ez eus ur gemennadenn a chom kuzh betek an degouezh. Ken kuzh all e chom anv ar skridaozer(ez) ha danvez an destenn a vo kaset a zorn da zorn betek kêr ar pal, hag a vo lennet ’benn neuze dirak an holl arvesterien.\nWar-lerc’h ar pennreder(ez) e teu ar rederien all : an holl re a fell dezho kemer perzh evit ur c’hilometrig pe meur a zek kilometr a zo degemeret mat. Un darvoud digoust ha digor d’an holl eo.\nPerzh 2020 an dastum\nEmbregerezhioù 11 % (PME, artizaned, tud war o anv, ... ), …)\nKevredigezhioù 24 % (sevenadur, sport, mediaioù, kelenn, ...)\nStrollegezhioù 28 % (tiez-kêr, departamantoù, Rannvro Breizh, ...)\nPiv a redo ma km ?


Bretagne indépendante | Indépendance ou soumission\nThis entry was posted on Merc'her, Even 16th, 2010 at 10 h 43 min\tand tagged with Breizh dieub, Breizh dizalc'h, Bretagne indépendante, Bretagne libre, france and posted in Breizh dieub ? Indépendance ?.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.\nSkipailh Frañs d’ar gêr ! »\n4 responses to “Bretagne indépendante”\nEven 17th, 2010 at 10 h 17 min\nMarteze e vije mat a-walc’h skrivañ seurt traoù-se e brezhoneg, neketa ? Skrivañ gant an div yezh d’an nebeutañ, met evidon komzoù e-giz-se skrivet en galleg ne dalvez netra…\nDizalc’h ar yezh ‘vefe trawalc’h, arabat mont pelloc’h ganti ! Strivoù zo d’ober evit sikour ar skolioù diyezhek, diwan da skouer. Ne ra ket ar boan lakaat kement a startijenn ‘ba traoù e-mod-se ha ne gas da neblec’h…\nEven 17th, 2010 at 17 h 15 min\nTrugarez evit da gerig !\n‘H an da lâret dit ma soñj krenn ha krak. Skrivañ en brezhoneg a rin ivez, met testennoù berr alies-mat. Testennoù a-sort-se (diwar-benn mennozhioù) na skrivin ket ‘ne en brezhoneg, ‘dal ket boan koll kement a amzer pa ‘oaramp ervat ‘vo ket ‘met un torkad tud kat (?) da lenn ‘ne. Din-me, se zo ‘vel skrivan sloganioù en brezhoneg nemetken : ‘vo ket ‘met bedig-bed ar vrezhonegerien kat da lenn ‘ne… n’eo ket gwall efedus. Pezh ‘meus c’hoant d’ober eo lakaat an darn vrasañ da soñjal ha prederiañ war an traoù-se… neuze en galleg ‘ni eo ‘ran se.\nHa ma soñj eo penaos n’haller ket dispartiañ ar stourm politikel deus ar stourm ‘wit ar yezh. Tout ‘zo liammet, ha stourm ‘wit ar brezhoneg a dalv stourm enep d’ar Stad.\nEven 17th, 2010 at 20 h 43 min\nYa kompren ‘ran mat evit an testennoù bras, met ret eo lakaat ul linenn bennak gant yezh ar vro memes tra.\nMod-all evit distreiñ d’ar sujed pennañ, stourm enep d’ar stad ne gas da neblec’h ! Ar pezh a zo d’ober eo stourm evit sevel un dra bennak. Gouzout a rez sur a-walc’h eo kazi dibosupl dizalc’h breizh. A-hend-all, ar pezh a zo posubl eo lakaat identelezh Breizh mont war wellaat, lakaat ar yezh war-wel gant strolladoù ‘vel ai’ta pe traoù all n’ouzon ket…\nSed-amañ ma ali, goude-se pep hini zo libr 🙂 (hogos…)\nEven 20th, 2010 at 14 h 43 min\nEvel ‘lârez eo ret sevel traoù en brezhoneg. Pezh a ran ‘ba ar vuhez gwir. Met e’mm zo ivez prederiañ war stad ar brezhoneg, war stad Breizh en deiz-a-herie, war an demokratelezh ha kement ‘zo tout. Soñjal ‘ba r politik koura ! Ha beañ poellek : penaos doujañ deus ar Stad gall, penaos ‘n on santout gall, pa ‘h omp bet ha pa vemp dismegañset kement-se…\nSevel traoù ya, met en ur c’hoût ervat piv eo an enebour !


Pajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/88 - Wikimammenn\nPajenn:Koñchennoù eus Bro ar Ster Aon.djvu/88\nbrasa ! en eun ti brao, ar brava ! hag ennañ e ruilho steriadou gwin ! hag ennañ e vezo friko war-lerc’h friko ! »\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Koñchennoù_eus_Bro_ar_Ster_Aon.djvu/88&oldid=148242 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Kzu 2018, da 19:22.


Romanos 6 CCO - Lafaˈ dseaˋ ˈmɨ́ɨngˉ - Bible Gateway\nRomanos 6 Chinanteco de Comaltepec (CCO)\nLafaˈ dseaˋ ˈmɨ́ɨngˉ nɨlɨ́ɨˊnaaˈ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ\n6 Jo̱ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ, e jaˋ cuǿøngˋ e niˈíˆguɨ dsiˋnaaˈ e nibeáangˈ˜guɨ dseeˉ yee˜naaˈ e laco̱ˈ eáangˊguɨ nilɨguiúngˉ Fidiéeˇ có̱o̱ˈ˜ jneaa˜aaˈ. 2 ¡Co̱ˈ dseángˈˉ o̱ˈ lajo̱! Dsʉco̱ˈ jneaa˜aaˈ lafaˈ nɨcajúmˉbaaˈ uíiˈ˜ e nɨcaˈnángˋnaaˈ jee˜ jaléˈˋ dseeˉ e lamɨ˜ quie̱ˊ nifɨˊ quíˉiiˈ. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b nɨlɨ́ɨˊnaaˈ, jo̱baˈ joˋ cuǿøngˋ faˈ e nibeáangˈ˜guɨ dseeˉ yee˜naaˈ. 3 Dsʉco̱ˈ nɨne˜baaˈ guiʉ́ˉ e ie˜ mɨ˜ cajgáangˉnaaˈ jmɨɨˋ uíiˈ˜ e nɨlɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ lafaˈ e cajúmˉbaaˈ jóng có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do fɨˊ dseˈˋ crúuˆ. 4 Co̱ˈ ie˜ mɨ˜ cajgáangˉnaaˈ jmɨɨˋ do lɨ́ɨˊ lafaˈ e røøbˋ caˈángˉnaaˈ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajúiñˉ. Jo̱guɨ mɨ˜ cají̱ˈˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ˜ e güeaˈˆ ˈgøngˈˊ quiáˈˉ Tiquiáˈrˆ Fidiéeˇ, jo̱baˈ lafaˈ cají̱bˈˊtu̱ jneaa˜aaˈ cajo̱ e laco̱ˈ nilɨse̱e̱ˉnaaˈ e nɨlɨ́ɨˊnaaˈ lafaˈ dseaˋ ˈmɨ́ɨngˉ.\n5 Jo̱ co̱ˈ lafaˈ cajúmˉbaaˈ ie˜ lamɨ˜ cajúngˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ lana lafaˈ jaamˋ dseaˋ nɨlɨ́ɨˊnaˈ có̱o̱ˈr˜. Jo̱ co̱ˈ cají̱bˈˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, jo̱baˈ jneaa˜aaˈ cajo̱ nijí̱bˈˊtú̱u̱ˈ ie˜ jo̱ e laco̱ˈ nilɨse̱e̱ˉnaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈr˜. 6 Jo̱ nɨne˜baaˈ guiʉ́ˉ e ie˜ mɨ˜ catángˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ, cacó̱ˉbre lajaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e lamɨ˜ jmooˉnaaˈ do, jo̱ lajo̱baˈ caˈímˉ e siˈˊ fɨˊ quíˉiiˈ e niˈeeˉnaaˈ dseeˉ do. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b calɨ́ˉ, jo̱baˈ lana joˋ quiʉˈˊguɨ ta˜ jneaa˜aaˈ jaléˈˋ dseeˉ. 7 Dsʉco̱ˈ faˈ mɨ˜ júungˉ jaangˋ dseaˋ, jo̱baˈ joˋ cuǿøngˋ faˈ e nijmɨrǿngˋguɨ ˈñiaˈrˊ dseeˉ.\n8 Jo̱guɨ co̱ˈ jneaa˜aaˈ lafaˈ nɨcajúmˉbaaˈ røøˋ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ nɨtab˜ dsiˋnaaˈ e dseángˈˉ nilɨse̱e̱ˉbaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈr˜ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜. 9 Jo̱ co̱ˈ cají̱bˈˊtu̱ Dseaˋ Jmáangˉ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajúiñˉ, jo̱baˈ guiʉ́bˉ nɨne˜naaˈ e joˋ cuǿøngˋguɨ faˈ e nijúungˉtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ, co̱ˈ joˋ seaˋ bíˋ quiáˈˉ ˈmóˉ faˈ e niquiʉ́ˈˉguɨ ta˜ írˋ. 10 Jo̱ co̱o̱ˋ ya̱ˈˊbaˈ cajúngˉ Dseaˋ Jmáangˉ fɨˊ dseˈˋ crúuˆ uíiˈ˜ jaléˈˋ dseeˉ quíˉiiˈ, jo̱ lajo̱baˈ caˈíiñˉ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜ e bíˋ quiáˈˉ jaléˈˋ e dseeˉ jo̱. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cají̱ˈˊtu̱r caléˈˋ catú̱ˉ e laco̱ˈ lana nɨseeiñˋ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜. 11 Jo̱ lajo̱b jaléngˈˋ ˈnʉ́ˈˋ cajo̱ ˈnéˉ ɨ́ˆ óoˊnaˈ e lafaˈ nɨcajúmˉbaˈ uíiˈ˜ e joˋ quiʉˈˊguɨ ta˜ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ dseeˉ quíiˉnaˈ. Co̱ˈ lanaguɨ ˈnéˉ ɨ́ˆ óoˊnaˈ e seengˋnaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ laˈeáangˊ e nɨlɨ́ɨngˊnaˈ jaangˋ dseaˋ có̱o̱ˈ˜ Dseaˋ Jmáangˉ.\n12 Jo̱ co̱ˈ lajo̱b lɨ́ɨˊ, dseaˋ rúˈˋnaaˈ dseaˋ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ, jo̱baˈ fɨ́ɨˉguɨ́ɨ ˈnʉ́ˈˋ e jaˋ cuøˈˊguɨ fɨˊ yaang˜naˈ faˈ e dseeˉ quíiˉnaˈ quiʉ́ˈˉguɨ ta˜ ˈnʉ́ˈˋ e laco̱ˈ nijmitíˆnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e lɨ́ˋ óoˊnaˈ yaang˜naˈ. 13 Jo̱ jaˋ jáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ ni˜ dseeˉ e laco̱ˈ nilɨseaˋ fɨˊ quíiˉnaˈ e nijméeˆnaˈ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e lɨ́ˋ óoˊnaˈ yaang˜naˈ, dsʉco̱ˈ o̱ˈ lajo̱ e ˈnéˉ jméeˆnaˈ lana; co̱ˈ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈnéˉ jméeˆnaˈ e nijáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ, co̱ˈ lana nɨlɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ lafaˈ nɨcajúngˉ jo̱guɨ i̱ lafaˈ nɨcají̱ˈˊtu̱ caléˈˋ catú̱ˉ. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b nɨlɨ́ɨngˊnaˈ, jo̱baˈ ˈnéˉ jméeˆnaˈ e nijáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ dseaˋ do nijmérˉ có̱o̱ˈ˜ ˈnʉ́ˈˋ jialco̱ˈ iiñ˜ e nijméeˆnaˈ jmangˈˉ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ. 14 Jo̱ joˋ ˈnéˉguɨ faˈ e quiʉˈˊguɨ ta˜ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ dseeˉ quíiˉnaˈ, co̱ˈ lana nɨseengˋnaˈ uíiˈ˜ e eáangˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ joˋ seengˋnaˈ faˈ e quiʉˈˊguɨ ta˜ quíiˉnaˈ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ e cajmeˈˊ Moi˜ do.\nJial laangˋ dseaˋ e seeiñˋ e joˋ quiʉˈˊ ta˜ dseeˉ írˋ\n15 Jo̱ co̱ˈ lana nɨse̱e̱ˉnaaˈ uíiˈ˜ e eáangˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ jo̱guɨ e joˋ quiʉˈˊguɨ ta˜ quíˉiiˈ e júuˆ quiʉˈˊ ta˜ do, jo̱baˈ jaˋ dseengˋ faˈ e nibeáangˈ˜guɨ dseeˉ yee˜naaˈ. 16 Jo̱ guiʉ́bˉ nɨñíˆ ˈnʉ́ˈˋ e song nijáangˈ˜ yaang˜naˈ e nijméeˆnaˈ ta˜ quiáˈˉ jaangˋ dseaˋ, jo̱baˈ ˈnéˉ jmitíˆbaˈ jóng jaléˈˋ ta˜ e niquiʉ́ˈˉ i̱ dseaˋ do, co̱ˈ lafaˈ dseaˋ sɨˈnɨɨmˇ nilíingˉnaˈ quiáˈˉ i̱ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ fíiˋnaˈ do. Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ e la, song ˈnʉ́ˈˋ jmitíˆnaˈ lají̱i̱ˈ˜ ta˜ quiʉˈˊ dseeˉ quíiˉnaˈ, jo̱baˈ lafaˈ dseaˋ i̱ nɨsɨjúumˉ lɨ́ɨngˊnaˈ jóng, co̱ˈ nɨsɨˈnaamˋbaˈ có̱o̱ˈ˜ Fidiéeˇ. Jo̱ dsʉˈ song ˈnʉ́ˈˋguɨ jmooˋnaˈ nʉ́ʉˈ˜naˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ, jo̱baˈ niˈímˈˋbre ˈnʉ́ˈˋ jóng e lɨ́ɨngˊnaˈ dseaˋ i̱ jaˋ røøngˋ dseeˉ fɨˊ quinirˇ. 17 Dsʉˈ lana guiˈmáamˈˇ Fidiéeˇ uii˜ quíiˆnaˈ, co̱ˈ ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do dseeˉ quíiˉbaˈ sɨlɨ́ɨˈˇ ˈnʉ́ˈˋ, jo̱ dsʉˈ lanaguɨ nɨcajmitíˆbaˈ e ngocángˋ óoˊnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nɨcaˈíingˈ˜naˈ do. 18 Jo̱ co̱ˈ joˋ sɨlɨ́ɨˈˇguɨ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ dseeˉ quíiˉnaˈ lana, jo̱baˈ nɨcajáangˈ˜ yaang˜naˈ e nijméeˆnaˈ jmangˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e guiʉ́ˉ. 19 Jo̱ nifáˈˆa e júuˆ la có̱o̱ˈ˜ júuˆ e féˈˋ doñiˊ i̱i̱ˋ dseaˋ jmɨgüíˋ e laco̱ˈ ningángˈˋnaˈ røøˋ e júuˆ la, co̱ˈ fɨng jaˋ nijmee˜e lajo̱, huɨ́ɨmˊjiʉ lɨ́ɨˊ quíiˉnaˈ e ningángˈˋnaˈ. Co̱ˈ ˈnʉ́ˈˋ, ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do, dseángˈˉ cajáangˈ˜ yaang˜naˈ e cajmeeˉnaˈ jmangˈˉ jaléˈˋ e ˈlɨˈˆ e jaˋ dseengˋ; jo̱ dsʉˈ lajo̱b lana cajo̱ ˈnéˉ e nijáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ e laco̱ˈ nijméeˆnaˈ jmangˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e guiʉ́ˉ e iing˜ dseaˋ do e nijméeˆnaˈ.\n20 Jo̱ lajeeˇ e sɨlɨ́ɨˈˇ ˈnʉ́ˈˋ jaléˈˋ dseeˉ quíiˉnaˈ, jaˋ cajáangˈ˜ yaang˜naˈ faˈ e cajméeˆnaˈ lají̱i̱ˈ˜ e iing˜ Fidiéeˇ. 21 Jo̱ jí̱i̱ˈ˜ co̱o̱ˋ e guiʉ́ˉ cadséˈˋnaˈ quiáˈˉ jaléˈˋ e jaˋ dseengˋ e cajméeˆnaˈ ie˜ lamɨ˜ jéengˊguɨ do, co̱ˈ lanaguɨ nɨˈɨˈˋ lɨ́ɨmˉbaˈ cuaiñ˜ quiáˈˉ jaléˈˋ e jo̱. Co̱ˈ mɨ˜ jmóoˋ dseaˋ jaléˈˋ e jo̱, jí̱i̱ˈ˜ fɨˊ ˈmóbˉ siˈˊ. 22 Dsʉˈ lanaguɨ joˋ sɨlɨ́ɨˈˇguɨ quíiˉnaˈ jaléˈˋ dseeˉ, co̱ˈ lanaguɨ nɨcajáangˈ˜ yaang˜naˈ fɨˊ jaguóˋ Fidiéeˇ. Jo̱ co̱ˈ lajo̱b nɨcajmeeˉnaˈ, jo̱baˈ lana dseángˈˉ jmangˈˉ lají̱i̱ˈ˜ e guiʉ́ˉ e iing˜ Fidiéeˇ nɨjmooˋnaˈ jo̱guɨ e nilɨseengˋnaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ dseaˋ do carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜. 23 Jo̱ lajo̱b lɨ́ɨˊ, dseángˈˉ jí̱i̱ˈ˜ ˈmóˆbaˈ íngˈˋ dseaˋ mɨ˜ éerˋ dseeˉ. Jo̱ dsʉˈ laˈeáangˊ e eáangˊ ˈneáangˋ Fidiéeˇ jneaa˜aaˈ, jo̱baˈ cacuørˊ e iáangˋ dsíirˊ e nilɨse̱e̱ˉnaaˈ cøøngˋ có̱o̱ˈ˜ Fíiˋnaaˈ Dseaˋ Jmáangˉ carˋ ngongɨ́ɨˋ jmɨɨ˜ .


Kastell Vincennes - Wikipedia\nKastell Vincennes zo ur c'hastell eus ar XIVvet kantved a oa da rouaned Bro-C'hall, e-kichen Pariz. Gant e dour-meur 52 vetr uhelder emañ e-touez ar c'hestell uhelañ en Europa.\nDa gentañ ne oa eno nemet un ti-chase a oa d'ar roue Loeiz VII, e koad Vincennes, er reter da Bariz. Dindan ren Fulup Aogust ha Loeiz IX e teuas da vezañ lec'h-annez ar roueed. Daou roue a zimezas eno (Fulup III e 1274 ha Fulup IV e 1284) ha tri roue a varvas eno (Loeiz X e 1316, Fulup V e 1322 ha Charlez IV e 1328).\nGant Fulup VI Valois e voe roet lañs da labourioù bras evit ober anezhañ ur c'hastell-kreñv ha sevel an tour-meur, war-dro 1337. Ganet e voe Charlez V eno hag ober a reas anezhañ e di-annez ha sez e c'houarnamant hag e velestradur. En tour-meur e voe toullbac'het tud brudet, evel Herri III Navarra (Herri IV Bro-C'hall) er c'hastell, e-pad ar Brezelioù a relijion, pe c'hoazh Jean-François Paul de Gondi, kardinal Raez, ha Nicolas Fouquet.\nLoeiz XIV a lakaas sevel div gazel nevez, treset gant Louis Le Vau, a-raok dilezel kastell Vincennes ha lakaat sevel kastell Versailhez. En XVIIIvet kantved e oa ur prizon ma voe bac'het tud evel markiz Sade, Mirabeau ha Diderot. Goude an Dispac'h Gall, e 1796, e teuas da vezañ un arsanailh evit an arme. Labourioù bras a voe graet ennañ da neuze. Distrujet e voe an ti-chase eus mare Loeiz IX ha savet e voe savadurioù nevez.\nAr jeneral Pierre Daumesnil, a oa bet anvet da c'houarnour ar c'hastell gant Napoleon, a zifennas anezhañ e-pad 5 miz, e 1815, pa oa bet lakaet seziz warnañ gant soudarded Prusia. Dindan ren Napoleon III e voe adkempennet ar savadurioù gant Eugène Viollet-le-Duc hag adaozet al liorzh. Mata Hari, a oa bet tamallet dezhi bezañ spierez evit Alamagn e-pad ar Brezel-bed Kentañ, a voe fuzuilhet e fozioù kastell Vincennes d'ar 15 a viz Here 1917. E 1944 ivez e voe fuzuilhet 30 den eno, tud bet harzet gant an Alamaned.\nHiziv an deiz eo perc'hennet ar c'hastell gant Ministrerezh gall ar Sevenadur ha hini an Difenn. Er c'hastell emañ dielloù an arme, e servij istorel Ministrerezh an Difenn (Service Historique de la Défense).\nLec'hienn ofisiel Kastell Vincennes\nFichenn diwar-benn kastell Vincennes e structurae.de (galleg, saozneg, alamaneg)\nFichenn diwar-benn kastell Vincennes el lec'hienn montjoye.net.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kastell_Vincennes&oldid=1930191 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gen 2022, da 21:33.


Isoroku Yamamoto (japaneg: 山本五十六, Yamamoto Isoroku, ganet d'ar 4 a viz Ebrel 1884 hag aet da anaon d'an 18 a viz Ebrel 1943, a oa un amiral japanat e-pad hanterenn gentañ an Eil brezel bed. Bet eo unan eus tud pouezusañ istor an Eil Brezel-bed. E penn morlu Japan e oa ha gantañ e voe aozet bombezadeg dic'hortoz Pearl Harbor.\nAlies-kenañ e vez kontet e-touez gwellañ strategourien an Eil Brezel-bed. Komprenet en doa buan ar pezh a roe al listri-spluj hag an dougerioù kirri-nij an tu d'ober. Rakwelet en doa fin mestroni hag aotrouniezh Bro-Japan er Meurvor Habask (hervezañ ne badfe nemet c'hwec'h miz pe ur bloavezh, ar pezh a oa gwir peogwir c'hwec'h miz goude tagadenn Pearl Harbor, ar Japaniz a oa trec'het en emgann Midway).\nBetek ar fin eo chomet leal d'an impalaeriezh memes m'en doa komprenet penaos e echufe ar brezel. Mervel a reas d'an 18 a viz Ebrel 1943 pa oa distrujet ar bombezer a gase anezhañ hag ar c'hirri-nij a ambrouge anezhañ gant un dagadenn amerikan savet a-ratozh.\n2 Penn kentañ e hent er morlu\n3 Diaz an eil brezel bed\n4 Ar pezh en deus cheñchet e keñver teknologiezh ha strategiezh\n5 Tagadenn war Pearl Harbor\n6 Ar maread etre miz Kerzu 1941 ha Mae 1942\n7 Emgann Midway e miz Even 1942\n8 Goude emgann Midway\n9 Marv Yamamoto\nIsoroku Sadayoshi a zo ganet d'ar 4 aviz Ebrel 1884 e Nagaoka e rannvro an Niigato. E dad Takano Sadayoshi a oa ur samourai a renk izel e rannbarzh Nagoaka. "Isoroku" a zo ur ger e henjapaneg a dalvez 56 pe an oad a oa gant e dad da vare e ganedigezh.\nE 1916 e oa bet degemeret gant ar familh Yamamoto hag en doa kemeret o anv. Gouzout a ouie ar familhoù hep mab advabañ paotred yaouank evit ned afe ket o anv da get. Dimezet eo e 1918 gant Reiko Misashi. Ganti en do daou vab ha div verc'h.\nPenn kentañ e hent er morluAozañ\nE 1901 en akademiezh ar morlu e Etajima (ul lodenn eus Hiroshima) hag e oa diplomet e 1904. E 1905, e-pad ar brezel Russed-Japaniz e kemer perzh en emgann Tsouhima evel martolod er Nisshin. D'ar 27 a viz Mae 1905, goude tarzhadenn ar c'hanolioù e koll Yamamoto daou viz eus e zorn dehou hag un tamm eus e c'har dehou hag ez eo tizhet gant 120 skolpad houarn. Goude ar brezel e servijo war meur a vag all. Etre 1907 ha 1908 e heulio kentelioù e skol an torpilherezh.\nE 1911 ez aio da heuliañ kentelioù a renk B e skol ar morlu Tsukij ha da-heul e A adalek 1916 a-benn sevel e renk ar morlu. Da c'houde ez aio er SUA e skol-veur Haward etre 1919 ha 1921. Labouret en deus evel labourer-douar e Dartmouth er Massachusetts. Labourat a raio goude evel eil kabiten war ar Kitakami, gant an ofiserien-se ez aio da Europa ha da Amerika evel eil un amiral etre 1923 ha 1924. Da c'houde e vo eilkomandant en ur c'hamp aerlu ar morlu.\nEtre 1925 ha 1929 e laboure Yamamoto e kannati Japan e Washington. E 1928 e voe roet dezhañ ur post komandant war ar vag douger kirri-nij Akagi. Goude-se e voe lakaet e penn an teknikoù aeronotek e morlu Japan betek 1933. Da c'houde e voe eil Amiral an Akagi e 1933.\nGoude e labour diplomatek e-pad emgav Londrez war dizarmadur ar morlu e vo e penn an aeronotek er morlu japanat. Dont a raio da vezañ eil ministr ar morlu e 1936, chomm a raio er post-se betek ma teufe da vezañ e penn ar morlu. Chomm a raio e penn an aeronotek betek 1939 ouzhpenn d'e gargoù all.\nDiaz an eil brezel bedAozañ\nDaoust dezañ bezañ plijet ha liammet gant ar SUA dre e labour diplomateg e kannati Washington e vo Yamamoto liammet en un doare eeun pe ameeun e raktres ar brezel a enep ar SUA. Met e perzh e pad emgav Londrez e 1930 a vo gwelet evel ur c'hwitadenn evit al lu Japanad dre ma n'en deus ket paket ar Japan ar parentezh gant ar SUA war ar morlu. Ha enep penn eo bet Yamamoto gant trevadennadenn Manchouria e 1931 hag a enep ar brezel e Sina e 1937. Ne oa ket adu kennebeut evit an emglevioù etre Japan, Alamagn Hitler hag Italia Mussolini.\nE 1937 d'an 12 a viz kerzu e voe bombezet an USS panay e-kichen aodoù Sina. An dagadenn se, penn kentañ ar brezel etre SUA hag Japan en deus rannet ar gouarnamant Japanad ha digoret un tabut taer gant SUA.\nEn em zigareziñ a raio Yamamoto da gannad ar Stadoù-Unanet, Joseph C Crew. Lavaret eo bet a bep tu e oa ur gwallzarvoud memes ma oa gant ar Stadoù-Unanet prouennoù a walc'h diwar-benn c'hoantoù ar Japan. Yamamoto a zo bet kalz adlakaet e gont goude se el lu hag en deus klasket un nebeut e ziskar. D'ar 15 a viz du 1940 e vo lakaet Amiral. Displeget en deus e vefe diaes trec'hiñ ar Stadoù-Unanet goude c'hwec'h miz emgann da Gonoe Fumimaro a oa kentañ ministr ar Japan d'ar mare se. Gwelet eo bet Da c'houde dre ar fedoù e oa ar gwirionez gantañ. E miz Even 1942 c'hwec'h miz goude tagadenn Pearl harbor e vo trec'het arme Bro-Japan e Midway (gwelet eo an emgann se evel an emgann a-bouez e brezel ar meurvor Habask).\nAr pezh en deus cheñchet e keñver teknologiezh ha strategiezhAozañ\nYamamoto e penn kentañ ar bloavezhioù 1940\nYamamoto a zo bet a-enep savidigezh an div vag meur ar Yamato hag ar Musashi a oa gwelet gantañ evel koustus ha didalvez. N'eo ket bet gwelet mat evit ar sonjoù se a oa gwelet evel kilsellour. Yamamoto a oa kentoc'h evit sevel meur a bigi doug kirri-nij. Diskouezhet en deus ar brezel e oa ar gwir gantañ dre me deus bet ar bigi bras evel ar Yamato ur perzh gwann tre war ar brezel hag int bet distrujet gant kirri-nij.\nYamamoto a zo bet e karg eus un nebeut a cheñchamantoù a bouezh e aeronotik ar morlu. Liammet e vez alies anv Yamamoto gant ar bigi doug kirri-nij abalamour d'ho perzh e pad an dagadenn war Pearl Harbor hag e Midway. Met an araokadennoù pennaén degaset gant Yamamoto a zo bet evit ar c'hirri-nij hag a loc'he eus an douzr evel ar bombezenerien G3M (1935) hag ar G4M (1939). E c'hoantoù a oa da hirraat an hent a oa tu d'ar c'hirri nij ober hag o galloudegezh da dezougenn torpilhoù ha benn herzel ar morlu er mor uhel. Savet eo bet da heul bombezenerien efedus tre met ar gudenn ha oa gant ar c'hirri-nij e garg eus o difenn dre ma oant deeuet da vezañ re bonnner gant ar c'hementad a eoul maen e oa ret dezho kemeret evit ar bombezenerien en deus savet ar gudenn se kudennoù setu perak ez eo bet lezanvet ar G4m "dirrenn ha nij" al lezanv se a zo ur mouzfent dre ma'z eo marvet Yamamoto en ur c'harr-nij evel se. Ret eo bet gortoz ijinadenn an A6M lzanvet zero evit gelout heuliañ ar bombezenerien en o veajioù hir met ur gudenn bras e oa gant ar c'hirri-nij se dre ma oa aes tre plantañ an tan e-barzh disoc'hoù drastus en deus bet e pad ar brezel.\nE miz genver 1941 e kinnigas Yamamoto ur strategiezh nevez evit ar morlu. E pad 20 vloaz, pennoù ar morlu a d'oa ragtresset ur strategiezh diazezet war un dagadenn gant bigi skañv, listri spluj ha gant kirri-nij staliet war an douar. Ar strategiezh se a oa sañset bezañ heuliet betek trec'hiñ d'un taol ar morlu Amerikan hag a vefe bet gwanaet er zonenn etre inizi Ryukyu ar c'hornog hag an inizi Marianne ar reter.\nDiazezet diwar an teknikoù European a dreist holl diwar tagadenn porzh Italian Tarente gant ar Rouantelezh Unaned e miz du 1940 hag emskiant eus an dreistelezh teknik ha fetis a oa gant ar SUA e tivizas Yamamoto da gemm ar ragtress se.\nDifenn a raio ar fed e vefe ret skeign un taol bras da gentañ tout heuliet gant un emgann final gant ur strategiezh argad kentoc'h evit ur strategiezh difenn. Soñjet en deus Yamamoto e vefe dipitet an Amerikaned diwar ar c'holioù trumm e penn kentañ ar brezel hag e vefe ar c'hoantganto parlamantiñ. Gwelet ez eo bet da heul n'eo ket bet mad ar strategiezh se dre ma'z eo bet da torret al liammoù diplomatek goude tagadenn Pearl Harbor. Liammet gant ar fed a vefe bet erruet an diskleriadenn brezel goude an dagadenn sa eo diorroet ar spered anvet "remember Pearl Harbor" hag ar c'haont gant ar SUA d'en em veñjiñ deus an dagadenn dre guzh se. Gwelet e vez mad an darvoud se er film "Tora!Tora!Tora!" e lerc'h ma lavar Yamamoto (c'hoariet gant Sô Yamamure)"Aon m'eus da vezañ diunet ur ramz kousket". N'eo ket sur en defe lavaret se Yamamoto met, diskkleriet en deus diwar benn ar brezel a enep ar SUA " Gelout a rin paboc'hiñ e pad c'hwech miz... goude se ne mo spi ebet mui da drec'hiñ".\nDiaes eo bet d'ar pennoù bezañ a-du gant Yamamoto met a benn ar fin e vo kendrec'het an amiral Osami Nagano. Kregiñ a reas ar c'hentañ aerlu da brientiñ an dagadenn war Pearl Harbor.\nTagadenn war Pearl HarborAozañ\nEvel ma oa bet rag treset gant Yamamoto e tagfe 6 vag doug kirri-nij d'ar 7 a viz kerzhu 1941 dre div wagenn a 353 karr-nij war Pearl Harbor hag Hawaii. An dagdenn a zo bet ur berzh bras evit ar Japaniz dre ma oa bet kaset d'ar strad peder Kuirasek hag en deus harzhet diorroadur ar morlu Amerikan er meurvor Habask. Ar bigi Doug kirr-nij a oant poentoù a bouezh en tagadenn met, n'int ket bet laket evel pouezhusoc'h evit ar bigi al war kartenn an objekifoù.\nEvit gwir ez eus bet kaset d'ar strad: pemp Kuirasek, teir all a zo bet damm distrujet ha dek vag all a zo bet kaset d'an traoñ. Dipitet eo bet memes tra Yamamoto gant Nagumo Chuichi a oa e penn an dagadenn dre ma ne oa ket bet distrujet ar bigi a ne oant ket er porzh hag re dister e oa bet ar bombezenadur war al lec'hioù strategel eus Oahu. Nagumo a oa laouen gant ar c'holloù bras a oa bet graet d'ar morlu Amerikan. N'eo bet kollet gant ar Japaniz nemet 29 karr-nij padal e oa bet rakwellet ur c'holl a daou vag ganto.\nMet ne oa ket tu da Yamamoto da gourdrouziñ Nagumo dre ma oa un nebeut kudenioù ( nebeut a armoù evit tagañ lec'hioù stretegel zo, diouer a gwiziegezh war lec'hiadur ar bigi ne oant ket er porzh, dachenn well re berr evit kass un trde argad,...) War an dachenn politikel eo bet un drast evit bro Japan. Kasoni a zo bet a enep bro Japan gant ar SUA dre ma'zeo bet gwellet tagadenn Pearl Harbor evel un dagadenn dre dindan ha gant disoc'hoù drastus. Lakaet en deus ar bobl da reaktiñhag en deus roet an tu da Roosevelt da diskleriañ ar brezel d'ar Japan. Lavaret en devoa F.D.Roosevelt ne vefe kaset soudard ebet da brezeliñ pell eus e vro keit ma ne vefe ket bet taget ar vro. Gant tagadenn Pearl Harbor ez eus bet tu da F.D.Roosevelt da dagañ ar Japan hep mont a enep e gêr. War an tu strategel ez eo bet dreist disoc'hoù tagadenn Pearl Harbor, harzhet eo bet an nerzhioù Amerikan da vont er meurvor Habask. Met ne ouie ket Yamamoto e oa bet ehanaet ar soñj brezel er meurvor Habask gant an Amerikaned evit ur strategiezh difenn ha kreizhenniñ an nerzhioù evit tagañ bro Alamagn. Hag an urzhioù roet d'an amiral Husband Kimmel a oa da difenn d'ar Japaniz da mont e Reter ar meurvor Habask hag e Australia.\nAr maread etre miz Kerzu 1941 ha Mae 1942Aozañ\nSkritell propaganda Amerikan gant ul lavarenn eus Yamamoto: Laouen on da degas ar peoc'h er Stadoù Unaned en Ti Gwenn e Washington. Hag ar respont en traoñ: Petra E lavarez, AMERIKA ?\nGoude bezañ bet harzhet an Amerikaned, en deus ar morlu Japanad gant Yamamoto e penn un heuliad ha tagdennoù er meurvor Habask hag er meurvor Indian. Ar pal ha oa da distrujañ al lec'hiennoù Amerikan, Australian, Saoz ha Izelvroiz ha oa er zonenn etre enzenn Wake, Australia ha ar Skri Lanka. Un nebeut eurvezhioù goude tagadenn Pearl Harbor, an 11vet aerlu Japanad ha tagas ar 7vet Air force Amerikan lec'hiet er Filipinez hag an nerzh "Z" Saoz.\nAn izurzherienn da Yamamoto (Ozawa, Kondo, Takahashi) a zo bet lakaet e kargda distrujañ nerzhioù an enebourien dre tagadennoù dre an aer hag izmorel. Erruet eo ar maread se en e bar da'r 27 a viz C'hwevrer 1942 e pad brezel mor Java e lec'h ma'z eo bet trec'h ar Japaniz war ar er unaned. Gant trevadennerezh Indea ar Reter ha diskarr an nerzhioù Amerikan e oa gant ar Japan kalzh a danvez diaoz evit e industriezh (heoul maen ha gom-gwevn)\nGoude an trec'h se en deus ehanaet ar Japan e argerzh evit stabilaat al lec'hioù dindan ho beli. Yamamoto a zo bet lakaet e karg ragtressoù strategel met ne oa ket entanaet gant ar strategiezhioù kinniget dezañ. Klasket en deus kavout ar c'heizh etre ar furnez ha emled ar Japan. Goude trevadenn India, Australia ha Hawaii ne oa ket a soudard a walc'h evit derc'hel an tachennoù dindan ho beli ha mont da drevadenniñ re. Adu eo bet pennoù al lu evit strollañ an nerzhioù war Birmania ha Guinea nevez. Yamamoto ha ao evit un "emgann final" ha enep an Amerikaned e zonenn Reter ar meurvor Habask met ne oa ket adu pennoù ar muiañ gwarezour. E pad an tabutoù ez eus bet an dagadenn Doolittle war Tokyo hag en deus c'heñchet penn d'an traoù dre ma diskouezhe e oa tu gant ar SUA tagañ Hondo gant ho kirri-nij. An dagadenn se en deus servijet da Yamamoto en d'oa c'hoant da sevel un dagadenn war Midway.\nAn dagadennoù kichen bro Guinea a zo bet diaesoc'h. An amiral Tagaki en deus bet da ober gant un arme Amerikan ha oa gant nerzhioù brasoc'h. E pad emgann ar C'houral e penn kentañ miz Mae ez eo bet dammdistrujet ar vag doug kirri-nij Shokaku ha ez eus bet kollioù bras e touezh an nerzh Zuikaku. Diouer ar bigi se e pad emgann Midway en deus cheñchet kalzh traoù.\nEmgann Midway e miz Even 1942Aozañ\nKartenn an inizi Midway\nChester Nimitz e 1942\nAlies kennañ, e veze gwelet strategiezh Yamamoto evit emgann Midway, evel ur plan hag a ziskoueze e rogoni. Hervez ar burutelerien-se, argad an amiral oa bet aozet re vuhan goude raid Doolittle. Met diwezhatoc'h, e voe laret gant kalz a istorourien ne oa ket ken fall ha-se raktres Ymamoto: ur strategiezh a eneberezh kreñv a-enep ar morlu amerikan. Yamamoto a glaske pellaat an US Navy amaerikan eus inizi an impalaeriezh, a-benn kreñvaat difennoù Bro-Japan. Yamamoto a pouie e oa ret kaout un trec'h kreñv war ar morlu amerikan evit gellout kaout ar maout diwezhatoch, pe adlañsañ an tabutoù diplomatek. (Yamamoto oa ket a-enep mennoz ur peoc'h gwenn).\nC'hoant en oa lakkat an amerikaned da zont en un trap, en ur pellaat anezho eus Pearl Harbor. Pemvet lu Bro-Japan (ket al lu a bez, 2 douger-nijerezed, 5 morreder, 13 destroyer ha 4 lestr-karg) a ranke mont war-zu an inizi Aleoutian, tagañ Dutch Harbor, Unalaska ha aloubiñ an inizi Kiska ha Attu.\nAn devezh goude an dagadenn-mañ, ar morlu japaneg (4 douger-nijerezed, 2 lestr-hobrejonet, 3 morreder ha 12 destroyer) en ije taget ha distrujet an aerlu amaerikan e Midway. Goude bezañ bet trec'het an aerlu, Ymamoto en ije kaset an eil lu (1 douger-nijerezed, 2 lestr-hobrejonet, 10 morreder, 21 destroyer ha 11 lestr-transport) ah 5000 soudard a-benn aloubiñ attol Midway ha skarzañ ar Marines. Ur wech Midway tapet, an dougeroù-nijerezed amerikan o dije ranket kilaat e barzh an trap japaneg e lec'h ma vfen bet gortozet gant ar japaniz evit bezañ distrujet ganto. Goude an emgann, ar c'hentañ lu (1 douger-nijerezed, 3 morreder ha 13 destroyer) gant elfennoù an eil lu o dije ranket distrujañ an tachennoù herzel diwezhañ an amerikaned e barzh ar meurvor Habask.\nYamamoto en oa raktreset kas ur c'harg (badezet ar c'harg K) a-benn lec'hiañ a-vat tachenn strollañ al lu amerikan ha gouzout fiñvadennoù an douger-nijerezed en dro da Bearl Harbor. Ha aozet en eus ur stollad listri-spluj oc'h heuliañ an dougeroù-nijerezed amerikan en dro da Vidway. Ar strategiezh hag he lakaat e pleustr a zo bet aozet hag adaozet e pad pell. Ar japaned o doa kaset 79 lestr hag an amerikaned 26. Ne oa nemet nerzhioù an aerlu hag al listri-spluj hag a oant damm-kevatal.\nMet Ymamaoto n'en oa ket soñjet an amerikaned a ouien toud e strategiezh: kavet o doa un doare da dapout ha da dreiñ kellaouennoù sekred ha kuzh al lu japaneg. Evel-se, an amiral Chester Nimitz, hag a oa e penn ar morlu amerikan ar meurvor Habask, ivez en eus lakaet e plas un trap spontus a-benn trec'hiñ Yamamoto. Un destroyer amerikan en eus harzet pourvezadur ar c'harg K. E giz-se, Yamamoto n'en eus ket gellet kas da benn ar c'harg-mañ, nulaet eo bet ha n'en eus ket fellet gouzout ma morlu amerikan ar meurvor Habask oa c'hoazh e Pearl Harbor. Nimitz a gasas e dougeroù-nijerezed e Midway, evit kaout un nerzh div wech pouezusoc'h ha herzel lu listri-spluj Yamamoto a erruas re ziwezhat. Kuzhet, an amerikaned a gortozen tagadenn ar japaned ( an hini a ranke distruj an aerlu amerikan). An amerikaned n'o deus ket dalc'het kont eus an dagadenn japaneg war an inizi aleoutian ( un dagadenn savet dreist-holl evit disachañ evezh an amerikaned) hag un nebeut devezhioù a-raok an dagadenn japaned, ar 4 a viz Even 1942, Nimitz a zistrujas ar pevar douger-nijerezed japaned pa oan ar gwoannañ, a raok ma vefen prest d'an argad war an aerlu.\nAn Hiryu, ul lestr japaned, o deviñ\nGant e nerzhioù dasparzet ha gwoannaet, Yamamoto na deuas ket a-benn da enebiñ ouzh an amerikaned. Nimitz a adlakas e nerzhioù war-zu ar reter a-benn non paz bezañ paket en un argad diouzh noz. An amiral japaned a gomprennas en oa kollet ha divizas non paz aloubiñ Midway ha distreiñ en a-dreñv.\nAn darvoud-mañ a zo pouezus kennañ e barzh istor brezel ar meurvor Habask: an dreistelezh japaned er meurvor Habask a grogas da vont da get, war-dro c'hwec'h miz goude Pearl Habor, evel ma oa bet rakwelet gant Yamamoto. Goude-se, kalz a dud o deus pizmiget war strategiezh Yamamoto, met hep derc'hel kont eus holl elfennoù an emgann. Met arabat ankounac'hat, marteze, ne vefe ket bet gounezet an emgann gant an amerikaned ma ne vefen ket deuet a-benn da gomprenn kellaouennoù ar japaned. Ma vefe bet an trec'h gant Yamamoto, an dra-se en ije sur awalc'h kemmet mont en dro ar brezel: ar japaned o dije gellet astenn o tachenn war zu Hawai, Haïti hag aodoù reter ar Stadoù-Unanet ( gant netra evit o difenn!). An trec'h-mañ en ije, pe astennet padelezh ar brezel, pe, marteze met gant darvoudoù all en e dro, lakaet nerzhioù an Axe da gaout an trec'h.\nGoude emgann MidwayAozañ\nN'eo ket bet diskalonekaet diustu ar pennoù hag o deus klasket sevel tagadennoù damm heñvel war Samoa hag an inizi Fidji evit terriñ al liamm etre Australia hag ar SUA. Ar pall a oa stankañ ar jeneral Douglas MacArthur ar c'hoant gantañ adtrevadenniñ Guinea nevez. An amiral Ernest King en d'oa c'hoant kemer al lec'hienn kirri-nij Japanad lec'hiet e Gudalcanal ha skarzhañ an nerzhioù Japanad eus al lec'hioù se. Kroget en deus an emgann meur se e 1942 evit echuiñ e miz c'hwevrer 1943.\nYamamoto a chommas e penn ar morlu, d'an nebeutañ evit n'omp pas digalonekaat ar soudarded hag a gwelle anezhañ evel ur gwir doue. Met goude bezañ bet trec'het e Midway ne oa ket mui gwelet mad gant ar pennoù. Kollet eo bet gantañ un tamm mad eus ar galloudegezh diviz a oa ezhomm evit kas da benn argadoù nevez.\nLakaet diaes e Guadalcanal, a dispaket e Azia a bez hag er meurvor Habask ez eo bet rediet ar Japaniz da lakaat a gostez ragtressioù damm heñvel ouzh hini Midway. C'hoazhet o deus da kreizhenniñ o nerzhioù war Guinea nevez ha Guadalcanal met un diouer ha resisder en o doareoù kejañ etre an nerzhioù douarel hag ar morlu en deus difennet d'ar Japaniz da trec'hiñ nerzhioù ar re unaned.\nYamomoto a divizhas neuze da sevel argadoù gant ar morlu met en deus kollet kalzh bigi hag deus bet kalzh a diaesamantoù da kempouezhañ an difoc'h se. Goude se e prientas tri argad war an inizi Salomon ha war Santa Cruz etre miz Gwengolo ha miz du 1942 an disochoù a zo bet kalzh gwelloc'h evit ar Japaniz met re munut evit e talvezfe kemen da trec'hiñ ar SUA. Eus an tu al, trec'hoù ar er unaned o deus kroget da gwanaat kalzh an nerzhioù Japanad hag ar fed da goll un niver bras a bigi hag a kirri-nij en deus lakaet tennet ar spi divezhañ a chomme gant ar Japaniz. E miz C'hweverer 1943 an trec'h Amerikan e Guadalcanal en deus lakaet anat e oa dibosubl evit ar Japaniz da drec'hiñ e inizi Salomon. Goude un nebeut argadoù bihan e tivisas Yamamoto da lec'hiañ ar c'hirri-nij a oa war ar bigi war an douar.\nEvit adreiñ kalon d'ar soudarded goude emgann drastus Guadalcanal e reas Yamamoto ur veaj evit gweladenniñ meur a kamp eus su ar meurvor Habask. D'ar 14 a viz Ebrel 1943 e kerzh ar program Magic ez eo bet tu d'ar servijoù kuzh Amerikan da zikodiñ ar roadoù hag a tisplege dre ar munut pegoulzh, dre pelec'h ha gant peseurt difennoù e vo graet ar veaj eus Yamamoto.Raktreset e oa bet da ober ar vaej etre Rabaul ha aerborzh Ballale ( un enezenn e kichen hini Bougainville nebell diouzh an inizi Salomon). Lakaet e oa bet ar veaj se d'an 18 a viz Ebrel d'ar mintin. An amiral Amerikan Nimitz a tivisas d'ar 17 a viz Ebrel da distrujañ karr-nij Yamamoto e pad e veaj. An 339vet izrann eus ar 347vet rann an 13vet Air force a zo bet lakaet e karg al labour se: ne oa kirri-nij gouest da mont ken pell (700 km) d'ar mare se nemet ar P-38 Lightning. Lavaret e oa bet dezho e vefe bet da distrujañ ur c'harr-nij ennañ un ofiser uhel met n'eo ket bet komezt eus anv Yamamoto neblerc'h.\nD'an 18 a viz Ebrel d'ar mintin en desped da alioù e kuzulerienn a rakwelle kudennoù en deus loc'het Yamamoto evel ragtreset eus aerborzh Rabaul gant c'hwec'h zeros evit e tifenn e pad e veaj eus tro 500 km. E pad an amzer se e veze 18 karr-nij o mont kuit eus Guadalcanal. Da 9e34 (da eur Tokyo) ez eo kroget an emgann a us da enezenn Bougainville. Al Letanant Rex T. Barber en deus tennet war karr-nij Yamamoto hag en deus kroget da mogediñ eus tu e reaktor kleiz da heul ar gudenn se ez eo kouezhet ar C'harr-nij er janglenn.\nDizoloet eo bet lec'h ar "crash" an deiz war-lec'h gant al Letanant Hamosuma hag a oa e karg an enklask. Deskrivet en deus ar pezh e welle: Yamamoto a zo bet skarzhet eus ar c'harr-nij hag ez eo erruet en ur wezenn derc'hel a ra en e zorn e sabrenn samouraï. Herzez ar medisined ez eo bet tizhet Yamamoto gant div ganetenn, unan er skoaz hag an eil er penn e live ar jod. Daoust d'ar gloazadennoù grevus se ez eo bet tud er Japan evit laret ne oa ket marv dioustu goude bezañ bet tizhet. Roet eo bet un anv d'an darvoud se: 海軍甲事件 pe "Kaigunkô Jiken" pe "afer diskar ar morlu" hag a zo c'hoazh renket e "sekred difenn". ar pezh en deus adroet spi d'ar soudarded Amerikan ha digalonekaet ar soudarded Japanad hag a welle Yamamoto evel un doue. Evit skoachañ o araokadennoù bras graet war an dikodiñ en deus lavaret an Amerikaned e oa bet gwellet Yamamoto o pignat en ur c'harr-nij e Rabaul.\nAr C'habitan Watanabe hag ar peurrest eus skipailh Yamamoto o deus devet korf Yamamoto e Buin ha kaset e ludu betek Tokyo war ar Musashi. Obidoù broadel en deus bet d'an 3 a viz Even 1943, meret int bet gant Mitsumasa Yonai ha zo deuet da vezan goude ar brezel kentan ministr bro Japan. Roet eo bet dezañ goude e marv medalenn ar bleunioù an hollzent (krizantem). An estrañjour nemetan eo ivez da vezañ bet roet dezañ uhelañ medalenn bro Alamagn Hitler. Douaret eo bet e ludu evit ul lodenn e vered publik Tama e Tokyo hag evit ar peurrest e templ e hendadoù Chulo-Hi e Nagaoka.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Isoroku_Yamamoto&oldid=1963539 »\nKemm diwezhañ d'an 18 C'hwe 2022 da 07:16\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 18 C'hwe 2022, da 07:16.


Accueil / Degemer / À la Une / Breizh ha skate\nBrieg Marais-Jegat 23 juillet 2016\nSkatepark « Le Hangar » e Naoned\nAbaoe bloavezhioù eo anavezet ar skateboard evel ur sport pe un arz evit lod, met ivez ur filozofiezh vuhez evit an darn vrasañ eus ar skatourien. Evel ma lavare Tony Hawk unan eus skatourien brudetañ ar bloavezhioù 80 : « I consider skateboarding an art form, a lifestyle and a sport (1)». War dro ar bloavezhioù 60-70 pa veze nebeutoc’h a wagennoù evit ar surfourien ez eo deuet war wel ar skateboard, dreist-holl e Kalifornia hag a zo c’hoazh hiziv deiz-kavell ar skateboard ‘blam’ eo aze ez eo o chom an darn vrasañ eus ar skatourien a-vicher brudetañ hag al lec’hioù gwelet er videoioù-skateboard.\nGoude-se, kresket eo industriezh ar skateboard. Gwir plankennoù a zo erruet war ar march’ad, graet gant seizh tamm koad skav-gwrac’h pleget an eil ouzh egile, rodoù e urethane ivez evit chom hep diflipat. Merkoù a bep seurt a zo bet krouet ha reoù anavezet er bed a-bezh evel Vans krouet e 1966 gant Steve ha Paul Van Doren. Hiziv an deiz ez eus war-dro 150 merk liammet d’ar skateboard, merkoù plankenn, botoù, rodoù, trucks, grip, ruilhadur pe dilhad. Merkoù nevez a zo krouet c’hoazh hag a ziskouezh startijenn « leunrenn-skateboard e Bro-Frañs hag e Breizh zoken. « Gros skateboard » e 2014 e Naoned pe c’hoazh Magenta e Bourdel.\nVideoioù eus « Nantes skateboard » a ziskouez startijenn ar skateboard e Naoned. Da skouer, « Le Hangar », brasañ skatepark kevredigezhel e Breizh, a zo ul lec’h-arbennik a 5300m2 evit pleustriñ skateboard, roller-skate pe BMX. Dre-vras eo bet digoret muioc’h-muiañ a skateparkoù er c’herioù bras (Naoned, Roazhon, Kemper…) met arabat disoñjal ez eo ar skateboard ur sport pleustret er straedoù en un implijout lodennoù vrasañ annezioù ker (skalieroù, bankoù, riblennoù-straed, barrennoù…) evit kaout plijadur d’ober troioù pe tricks. Chris Cole ur skatour brudet eus Philadelphia a lavare : « It’s a strange phenomenom how this piece of wood, wheels and a turning system has made so many people so happy (2) ».\n(1) « Koñsideriñ a ran ar skate evel un arz, ur stil bevañ hag ur sport »\n(2) « Un anadenn iskis eo, penaos an tamm koad gant rodoù hag e sistem a lak un niver bras a dud da vezañ ken eurus »\nPartager la publication "Breizh ha skate"\n> Brieg Marais-Jegat\nBrieg Marais-Jegat est né en 1999 à Nantes, ville où il pratique le skate. Il est lycéen à Diwan, à Carhaix.