Al Mamlakah al Ourdouniyah al Hashimiyah\nRouantelezh hachemit Jordania\nGer-stur broadel الله، الوطن، الملك\nAllāh, al-Wațan, al-Malik\nAn Doue, ar Vro, ar Roue\nKan broadel السلام الملكي الأردني\nAs-Salām al-Malakī al-Ourdonī\nPeoc'h da roue Jordania\n31° 00' N - 36° 00' R\nAozadur ar Stad\nha kêr vrasañ عمّان Ammān\n31° 57' N - 35° 56' R\nSaozneg (gouezet gant\nar renkadoù krenn hag uhel)\nDizalc'hiezh 25 a viz Mae 1946\nPan echuas al leuriadur bet roet d'ar Rouantelezh-Unanet\ngant Kevre ar Broadoù d'an 23 a viz Gwengolo 1922\nRoue Abdallah II\n(7 a viz C'hwevrer 1999)\nPennmaodiern Bisher Al-Khasawneh\n(12 a viz Gwengolo 2020)\nKambr uhel : Sened\nKambr izel : Kambr an Dilennidi\nGorread 89 342 km² (112vet er bed)\nDouar : 88 802 km²\nDour : 540 km²\nUhelder keitat 723 m\nIzelañ : – 408 m (Mor Marv)\nUhelañ : 1 854 m (Jebel Oum ad-Dami)\nBevennoù 1 635 km\nStadoù amezek Iraq (181 km)\nIsrael (238 km)\nArabia Saoudat (744 km)\nSiria (375 km)\nSisjordania (97 km)\nAodoù 26 km\nHin Dezerzhioù krin\nGlaveier er chornôg\nNiver 7 930 491 (Gouhere 2014, prizadur)\nRenk er bed 98vet\nStankter 88,77 annezad/km²\nKDK (US$ 2013) 40,02 milmilion (105vet)\n0,745 Krenn (77vet)\nMoneiz Dinar jordanian (JOD)\n1 JOD = 1 000 fil\nThe World Factbook • The Hashemite Kingdom of Jordan\nJordania, ent-ofisiel Rouantelezh hachemit Jordania, zo ur vro eus ar Reter-Nesañ lec'hiet er reter da Sisjordania hag Israel, en norzh da Arabia Saoudat, er c'hornôg da Irak hag er su da Siria.\nUr rouantelezh vonreizhel eo, hag un ezel eus ABU, eus ar C'hevre Arab hag eus Aozadur ar C'hevelerezh Islamek.\nDa heul ar Brezel-bed kentañ ha freuzidigezh an Impalaeriezh Otoman, Kevredigezh ar Broadoù a leuras ar Rouantelezh-Unanet (R.-U.) da c'houarn an tamm brasañ eus ar Reter-Nesañ. E 1921 e tivizas al leuriad krouiñ ur rannvro damemren, anvet Emirelezh Treuzjordania, disrannet diouzh Palestina. E 1946 e c'hoarvezas dizalc'hegezh Treuzjordania, a droas da Rouantelezh Hachemit Jordania, renet gant ar roue Abdallah Iañ Jordania betek 1951 ha Talal Iañ eus 1951 betek e zilez e 1952.\nAr roue Hussein Iañ, a renas war-lerc'h e dad, a zeuas a-benn da gas e vro war-raok en desped d'ar gevezerezh a voe etre SUA, URSS hag an R.-U., lod Stadoù arab, Israel hag un darn vras eus poblañs Palestina.\nE 1967 e rankas Jordania lezel Glann Gornôgel ar stêr Jordan gant Israel a-c'houde ar Brezel C'hwec'h Devezh. E 1988 e tilezas Hussein Iañ arc'hadur Jordania er Glann Gornôgel, da vat ha da viken. Ur feur-emglev peoc'h a sinas gant Israel e 1994.\nE vab Abdallah II, a voe roue e 1999 da heul marv e dad, a gendalc'has gant an adaozoù politikel hag armerzhel, met a-c'houde an Nevezamzer Arab a c'hoarvezas er Reter-Nesañ adalek ar bloavezh 2010 e kendalc'h Jordaniz da c'houlenn muioc'h a frankizouriezh politikel, adaozadoù er gouarnamant ha gwellaennoù armerzhel.\nAbaoe miz Genver 2014 emañ Jordania e Kuzul Surentez ABU, gant ur sez dibad, evit ar predad 2014-2015.,\n1.1 Hen Jordania\n1.2 Ar marevezh hellenadek\n1.3 Ar marevezh roman\n1.4 Ar marevezh bizantion\n1.5 Ar marevezh islamek\n1.6 An Impalaeriezh Otoman\n1.7 Emsavadeg Veur an Arabed\n1.8 Promesaoù ha deurioù\n1.9 Eus Treuzjordania da Jordania\n1.10 Jordania hag Israel\n1.11 Rouaned Jordania\n2.4 Arver an douar\n4.3 Sifroù keñver-ha-keñver\n4.4 Enporzhiañ hag ezporzhiañ\n5 Gweladenniñ Jordania\n9 Pajennoù kar\nE Jordania e voe ul lod eus ar c'hêriadennoù koshañ bet savet gant mab-den, ha darn eus sevenadurioù meur ar bed o deus lezet eno testenioù a c'heller gwelet hiziv an deiz c'hoazh.\nPeogwir e oa tiriadoù Palestina ha Jordania ur c'hroashent er Reter-Nesañ e voent ul liamm etre Afrika, Azia hag Europa. Neuze, abaoe ganedigezh ar sevenadur a anavomp e c'hoarias Jordania ur perzh pouezus en eskemmoù etre an norzh hag ar su, ar reter hag ar c'hornôg, evel ma ra en deiz a hiziv c'hoazh.\nEn abeg d'e lec'hiadur kreiz e voe meur a berc'henn da diriad Jordania e-pad an Henamzer, pa voe lodennoù anezhañ en Iraq kozh dre impalaerezhioù Sumer, Akkad, Babilon, Asiria ha Mezopotamia.\nO tont eus ar c'hornôg ez astennas Henegipt ar Faraoned he c'halloud hag he sevenadur betek bro ar stêr Jordan, tra ma 'z erruas an Nabateaned, ur boblad kenwerzhourien gantreat a-orin eus su Ledenez Arabia, da staliañ kreiz o impalaeriezh e su Jordan a-vremañ. En diwezh e voe lonket Jordania e sevenadurioù Henc'hres, an Impalaeriezh roman ha Persia.\nAbaoe kreiz ar VIIvet kantved ez eo chomet Jordania e daouarn lies tierniezhoù arab hag islamek.\nHen Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nEn Henoadvezh ar maen e oa poblet Jordania dija, gant hemolc'herien-gutuilherien a heulie tropelladoù loened en o c'hlask war andonioù ha peurlec'hioù.\nGlepoc'h a-galz e oa an hin d'ar mare-se, ha kompezennoù digor e oa ar pezh a zo dezerzhioù hiziv.\nE-kichen kêr Al-Azraq e biz ar vro ez eus bet kavet annezioù eus Henoadvezh ar maen, ha binvioù evel bouc'hili, kontilli ha kraverezoù.\nE Nevezoadvezh ar maen e voe staliet kêriadennoùigoù, a-drugarez da zonedigezh ar gounezerezh (edoù, piz, fer) ha d'an doñvadur (givri). Kreskiñ betek degadoù a viliadoù a reas ar boblañs neuze.\nAdalek ar bloavezhioù 6500–5500 kt JK e kemmas hin dezerzh ar reter, pa zeuas tommoc'h ha sec'hoc'h. Ret e voe d'an dud kuitaat an dachenn-se, ha betek hiziv e pad an diforc'h etre dezerzh ar reter ha douaroù-gounit ar c'hornôg.\nE dibenn ar predad (war-dro 5500–4500 kt JK) e krogas an dud da fardañ podoù pri. Hep mar e voe degaset an teknikoù-se gant sevenadurioù biz ar Reter-Nesañ, e Mezopotamia.\nEr C'halkoliteg (4500–3200 kt JK) e voe teuzet kouevr evit ar wech kentañ da fardañ bouc'hili, pennoù saezhoù ha krogoù, ar pezh na lakaas harz ebet da arver ar binvioù sileks.\nTamm-ha-tamm e wanaas perzh an hemolc'h hag ar c'hutuilherezh e buhez an dud, tra ma tiorroe al labour-douar gant donedigezh ar gwinizh, an heiz, an datez, an olivez hag an doñvadur (deñved). Damheñvel ouzh buhez Bedouined hon amzer e oa buhez an dud en dezerzh dija.\nE deroù Oadvezh an arem (3200–1950 kt JK) e oa kêriadennoù strewet dre an tiriad, koulz e traoñienn ar stêr Jordan ha war an uhelennoù. Un darn vat anezho e oa gronnet gant mogerioù-difenn a-benn o gwareziñ diouzh ar pobladoù kantreat a oa o vevañ er rannvro c'hoazh. Kanolioù-dour a voe kleuziet, ha stignadoù gwareziñ diouzh ar c'hrenoù-douar hag al liñvadennoù a voe savet.\nAraokadennoù meur a c'hoarvezhas e sevenadurioù kêrel Henegipt ha Mezopotamia d'ar mare-se, ma voe ijinet ar skrivañ kent 3000 kt JK ; tremen mil bloavezh war-lerc'h ez erruas e Jordania, Palestina ha Siria, met testeniekaet eo ar c'henwerzh etre Jordania, Henegipt ha Mezopotamia. Kerioù kreñvaet a voe savet war an uhelioù kent bezañ dilezet evit kêriadennoù digor war ar maez. Krenoù-douar a c'hallfe bezañ an abeg da gement-se, hervez an henoniourien.\nUr c'hemm en hin ar Reter-Nesañ a c'hoarvezas ivez, gant gwrezverkoù uheloc'h ha sec'hor.\nE kreiz Oadvezh an arem (1950–1550 kt JK) e fiñvas an dud a-dreuz ar Reter-Nesañ. Diorroet e voe ar c'henwerzh, blizikaet ha skignet ar sevenadur hag ar galvezoniezh. Gwellaet e voe ar binvioù hag an armoù a-drugarez d'an arem, a zo kouevr mesket gant staen. Kumuniezhoù distag a oa e norzh hag e kreiz ar vro, tra ma veve hendadoù ar Vedouined, ar Chasoued, er su. War-dro kreiz ar mare (bloavezhioù 1700 kt JK) e voe ar vro dindan veli ur vrientinelezh vilour, an Hiksosed, a zegasas kezeg, kirri-brezel hag un doare nevez da sevel mogerioù-difenn.\nGant ar faraon Thoutmose III e voe staliet Impalaeriezh Kanaan (Jordania, Palestina ha Siria) goude ur seziz a badas seizh mizvezh e kêr Megiddo e norzh Palestina (en Israel hiziv). E doare Egipt e voe meret ar vro adal neuze, peoc'h a voe, astennet e voe ar c'henwerzh betek ar broioù morkreizel.\nE dibenn Oadvezh an arem e voe distrujet kalz rouantelezhioù er Reter-Nesañ ha tro-dro d'ar Mor Kreizdouar, hep mar gant moraerien deuet eus broioù Mor Egea hag Anatolia. Trec'het e voent en diwezh gant ar faraoned Merneptah ha Ramses III, met unan eus ar pobladoù-se; ar Filistined, a chomas war aodoù su Palestina etre Gaza hag Achdod, ma tegasas labour an houarn.\nJordania e-tro 830 kt JK\nEn Oadvezh an houarn (1200–332 kt JK) e voe teir rouantelezh nevez e Jordania : Ammon en norzh (Amman e oa o c'hêr-benn), Moab war glann reter ar Mor Marv, hag Edom er su ; d'ar mare-se hag el lec'hioù-se e c'hoarvezas an darvoudoù a gaver en Testamant Kozh. D'ar mare-se ivez e stalias an Arameaned o c'hêr-benn e Damask, kement-se holl en abeg da bouez armerzhel an hent a gase eus Arabia hag a zezouge aour, temzoù ha metaloù prizius.\nKen pinvidik e oa ar rouantelezhioù-se ma voent preizhet meur a wech gant o amezeien ; dizalc'h e chomjont evelkent, petra bennak ma rankjont paeañ truaj da Asiria. Goude diskar Asiria e 612 kt JK e savas Impalaeriezh Babilon, ha kement a drubuilhoù a voe degaset gant Naboukadnesar II er Reter-Nesañ ma tivroas pobladoù a-bezh, en o zouez tud Edom a gavas repu e su Jordania, ma wanaas ar c'hêrioù ha ma tistroas ar galloud gant ar pobladoù kantreat.\nA-c'houde trec'h Impalaeriezh Persia war Vabilon e tistroas urzh ha buz er rannvro. Gant Persia e voe gouarnet Jordania betek ma voe diskaret Impalaeriezh Persia gant Aleksandr Veur e 332 kt JK. Dindan veli Henc'hres en em gavas Jordania neuze.\nAr marevezh hellenadek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKêrioù nevez a voe krouet gant ar C'hresianed, evel Gadara (Oum Qais hiziv) a-us Lenn Tiberias, hag adanvet e voe kêrioù all evel Amman, a oa Rabbath-Ammon kent bezañ anvet Philadelphia, ha Garchou a droas da Antioch kent bezañ Gerasa (Jerach hiziv).\nAn henc'hresianeg a voe lakaet da yezh ofisiel, petra bennak ma kendalc'has an dud voutin da gomz arameeg.\nDa heul marv Aleksandr Veur e voe brezel e-pad trement ugent bloavezh etre e jeneraled evit ren war ar Reter-Nesañ. Ptolemaios 1añ Sôter hag e dierniezh a renas war Egipt, ha war Jordania eus 301 betek 198 kt JK ; ar Seleukided a renas eno eus 198 betek 63 k.JK.\nAr marevezh roman[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHentoù kozh ar Reter-Nesañ\nE ruz emañ Via Nova Traiana\nE 63 kt JK e voe aloubet Jordania, Palestina ha Siria gant ar jeneral roman Gnaeus Pompeius Magnus. Dindan veli ar Romaned neuze e chomas Jordania pevar c'hantved-pad.\nE norzh Jordania e voe kevredet ar c'hêrioù gresian Gerasa (Jerach), Gadara (Oum Qais), Pella, Rafana, Capitolias (Beit Ras) ha Philadelphia (Amman) gant Scythopolis (Beth-Chean, en Israel), Hippos (en Israel), Canatha (Qanawat, e Siria) ha Damask da sevel an Dekapolis. Gant an istorour roman Plinius an Henañ e voe savet al listenn-se ; alies ez ouzhpenner Arbila (Irbid), ha kêrioù all betek un niver a driwec'h pe naontek. Dre ar c'henwerzh hag ar sevenadur e veze liammet ar c'hêrioù-se.\nGerasa e oa kêr bouezusañ an dekapolis, pa ouer e teuas an impalaer Hadrian d'he gweladenniñ er bloavezh 130.\nE su ar vro e chomas dizalc'h ar rouantelezh nabatean betek ar bloavezh 106, pa zeuas lu an impalaer roman Trajan d'he lakaat dindan beli Roma.\nDa heul ar soudarded e teuas ar saverien hentoù, hag e 111 e voe echuet ar Via Nova Traiana, "Hent Nevez Trajan", a gase eus porzh Aqaba e Jordania betek kêr Vosra e Siria.\nTennderioù a savas etre Jordaniz, a gomze henc'hresianeg, hag an alouberien roman, a lakaas al latin da yezh ofisiel hag a c'hourc'hemennas ma vije heuliet relijion Roma. Daoust da gement-se e renas ar Pax Romana, ar Peoc'h Roman, e Jordania a-hed ar marevezh roman.\nAr marevezh bizantion[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKen abred hag ar Iañ kantved e voe kristenien e Jordania, e Pella pergen, a voe ur repu evit ar re a zec'he a-zirak heskin Roma.\nE 324 e voe savet Kergustentin, kêr-benn Impalaeriezh roman ar Reter, gant Kustentin Iañ ; e 333 ez androas an impalaer ouzh ar gristeniezh.\nKalz kêraozañ a voe e Jordania a-hed ar marevezh bizantion, kenderc'hal d'ober berzh a reas ar c'hêrioù pennañ, kreskiñ a reas ar boblañs. Tamm-ha-tamm e voe degemeret ar gristeniezh a-hed ar IVe kantved, ha krog e voed da sevel ilizoù ha chapelioù dre Jordania a-bezh — alies e voe preizhet ha dismantret azeuldioù roman da sevel ilizoù.\nA-hed ren an impalaer Justinian I e voe kristenaet Jordania, pa voe savet kalz pennilizoù dre ar vro.\nEr c'hwec'hvet ha seizhvet kantvedoù ez eas Jordania war ziboblañ : un darreuziad bosenn a c'hoarvezas e 542, a lazhas an darn vuiañ eus ar boblañs, hag e 614 e voe aloubet ar vro gant ar Sasanided. Goude bezañ renet war Bersia hag Iraq abaoe deroù an trede kantved kent JK e chomas ar Sasanided e Jordania, Palestina ha Siria e-pad pemzek vloaz kent bezañ trec'het gant an impalaer bizantion Heraklius e 629.\nAr marevezh islamek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nTra ma oa Bizantiz oc'h ober war-dro ar Sasanided e kendalc'he Bedouined da breizhañ an norzh a vare da vare, evel m'o devoa graet a-hed kantadoù a vloavezhioù. Un nevezenti a voe ganto er VIIvet kantved koulskoude : unanet e voent gant feiz an Islâm.\nGoude bezañ klevet galv Allah er bloavezh 622 e klaskas ar profed Mouc'hammad (571-632) andreiñ tud e gêr c'henidik, Mekka ; pa voe argaset ganto ez eas betek kêr Vedina gant e ziskibled – Hijra a reer eus ar veaj-se, a zo bet lakaet da zeroù an deiziadur muzulmat. Eizh bloavezh diwezhatoc'h e tistroas da Vekka, ma reas berzh ; adalek 630 neuze en em strewas ar relijion nevez dre ar Reter-Nesañ hag Afrika an Norzh.\nAstenn ar c'halifiezhioù\n██ Da vare Mouc'hammad, 622-632\n██ Da vare ar Rachidouned, 632-661\n██ Da vare an Oumayyahed 661-750\nDek bloavezh hepken a voe trawalc'h d'an Arabed evit diskar beli Impalaeriezh roman ar Reter war Jordania, Palestina ha Siria : e 636 e kemerjont uhelennoù Treuzjordania hag e kerzhjont war-du Damask.\nE 661 e voe lakaet Damask da gêr-benn ar Galifiezh Oummayyah ; bleunius e voe Jordania a-hed marevezh an Oummayyahed, a-drugarez d'e nester da Zamask ha d'ar birc'hirined a skoe war-du lec'hioù nevet an islam en Arabia.\nA-feur m'en em strewe an islam e voe erlerc'hiet an arabeg ouzh ar gresianeg ; a-hed an VIIIvet kantved e chomas kreñv ar gristeniezh e Jordania.\nTud an dezerzh e oa an Oumayyahed ; dre ma kave dezho e oa didalvez ar savadurioù kreñvaat a oa bet staliet gant ar Romaned evit gwareziñ an hentoù kenwerzh en o lezjont da vont dirapar. En eskemm avat e lezjont savadurioù all a zo testenioù eus o c'harantez evit an hemolc'h hag an dudi : tiez-karaouanoù, tiez-kouronkañ, kemplezhioù-hemolc'hiñ ha kestell, an holl anezho e dezerzh reter Jordania.\nE 747 e voe ur c'hren-douar meur er vro, a zistrujas kalz savadurioù hag a harpas, hep mar, an Abbasided da zont a-benn eus an Oumayyahed e 750. E Baghdad e rejont o c'hêr-benn, lakaet e voe Jordania da doull kutez pell diouzh kreiz an impalaeriezh. Dilezet e voe ar c'hastilli, ha goude bezañ gouzañvet diwar an aloubadennoù e c'houzañvas Jordania muioc'h c'hoazh diwar an digenvez.\nE 969 e voe Jordania dindan beli Fatimided Egipt, a stourmas e-pad daou gantved evit e virout e-tal meur a gavailhad deuet eus Siria.\nAdalek deroù an XIIvet kantved avat e tistroas Jordania e kreiz ar c'hoari, a-drugarez d'ar c'hroaziadegoù.\nEus Aleksios I Komnenos, impalaer Kergustentin, e teuas luskad Brezelioù ar Groaz, pa c'houlennas skoazell e 1095 digant e vreudeur er c'hornôg en abeg ma oa e gêr-benn gristen en arvar da vezañ taget gant muzulmiz deuet eus Turkia. A-c'houde ar galv-se e tivizas ar pab Urban II harpañ Kergustentin ha, war an dro, aloubiñ Jerusalem.\nE 1096 enta e krogas ar Groaziadeg Kentañ ; trec'het e voe Jerusalem gant ar gristenien, a stalias ur rouantelezh eno dindan ren ar gall Baudouin I (1065-1118), a voe roue eus 1098 betek 1100. Kentañ tra a reas Baudouin I e voe lakaat sevel un aridennad kreñvlec'hioù a-hed an hent da Jerusalem. D'ar 4 a viz Gouhere 1187 avat e voe trec'het ar groazidi en emgann Hattin gant ar C'hurd Salah ad-Din al-Ayyoubi, a oa o paouez bodañ Siria hag Egipt dindan e veli ; da heul emgann Hattin e tieubas Jerusalem, ha Jordania ha kaout an dizober eus yev an estrenien.\nGant Salah ad-Din e voe diazezet tierniezh an Ayyoubided, a renas war an darn vrasañ eus ar Reter-Nesañ etre 1171 ha 1341, gant he c'hêr-benn e Kaero.\nE 1258 e voe aloubet ar Reter-Nesañ gant Mongoled ; daou vloaz war-lerc'h e voent trec'het gant ar Vamlouked deuet eus Azia ar C'hreiz hag ar C'haokaz. Goude-se e kemerjont Kaero hag e renjont war egipt, Jordania ha Siria.\nBerzh a reas Jordania dindan ren an Ayyoubided hag ar Vamlouked, p'en em gave e kreiz an tiriad. Kreñvaet e voe hentoù ar c'henwerzh, sukr a voe kenderc'het ha puraet e traoñienn ar stêr Jordan.\nE 1401 avat e voe gwastet ar rannvro a-bezh abalamour d'ur c'hleñved-red, d'un eil aloubadeg vongol ha d'ur gouarnamant gwan.\nE 1516 e voe trec'het ar Vamlouked gant an Durked ; entoueziet en Impalaeriezh Otoman e voe Jordania, ma chomas e-pad pevar c'hantved.\nAn Impalaeriezh Otoman[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nStlejerez, Hedjaz Railway, 1902\nSac'het e chomas Jordania a-hed ren an Otomaned, eus 1516 betek 1918, pa ne oa spletus ar vro evit ar renerien nemet en abeg d'he lec'h war hent ar birc'hirinded da Vekka. Ur steudad kreñvlec'hioù a voe savet a-benn diwall ar birc'hirined diouzh ar pobladoù kantreat ha pourchas boued ha dour dezho.\nGwan e oa e oa ar melestradur otoman avat, ha direol e chomas ar Vedouined. Kêrioù ha kêriadennoù a voe dilezet tamm-ha-tamm, war ziskar ez eas ar gounezerezh, hag ar Vedouined a chomas mistri war an dezerzh, ma kendalc'hjont da vevañ en o doare hengounel.\nDigreskiñ a reas ar boblañs betek dibenn an XIXvet kantved}, pa c'hoarvezas lies enbroadegoù : Sirianed ha Palestinianed a zeuas da Jordania da achapout ouzh an tailhoù hag ouzh tabutoù, tra ma teuas muzulmiz kirkasian ha Tchetchened a zec'he a-zirak heskin ar Rusianed.\nGwallekaet e voe danenframmoù Jordania gant an Otomaned, pa ne savent traoù nemet gant ur sell relijiel : moskeennoù, skolioù, ospitalioù, kibellec'hioù, puñsoù hag emzivatioù.\nGant an Otomaned e voe savet al Linenn Hedjaz (خط حديد الحجاز en arabeg, Hicaz Demiryolu e turkeg), un hent-houarn 1 320 km dezhañ a voe digoret e 1908 etre Damask ha Mekka evit treuzkas ar birc'hirined – biskoazh avat ne voe echuet an troc'had etre Medina ha Mekka. E 1920 e voe rannet an Hent-houarn Hedjaz e div gompagnunezh, ar Chemin de Fer de Hedjaz Syrie reoliet gant Bro-c'hall, hag an Hedjaz Jordan Railway reoliet gant ar Rouantelezh-Unanet.\nEmsavadeg Veur an Arabed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-c'houde Dispac'h an Durked Yaouank e 1908 ha kent tarzhadenn ar Brezel-bed kentañ e oa bet kemmet emzalc'h renerien an Impalaeriezh otoman : dilezet o devoa o folitikerezh liesek hag hollislamour, ha troet e oant war-du ar vroadelouriezh turk ha lik. Pa oant bet liesvroadek ha gouzañvus e krogjont da wallziforc'hañ etre o sujidi Turk hag ar re all ; an Arabed pergen a voe heskinet war an tachennoù politikel, sevenadurel ha yezhel. Strolladoù broadelour a savas en Arabia, en Iraq hag e Siria, hag en em vodañ a rejont dindan banniel hachemit an emired Abdallah ha Faisal, mibien da Husain Ibn Ali, anezhañ cherif hag emir Mekka, roue Hedjaz ha tad-you Hussein Iañ Jordania.\nPa zivizas an Impalaeriezh otoman mont tre er Brezel-bed kentañ diouzh tu an Impalaeriezhioù Kreiz (Alamagn, Aostria-Hungaria ha Bulgaria) hag a-enep ar Stadoù kevredet e torras statud ofisiel an arabeg, e verzas ma vije kelennet arabeg er skolioù hag e vac'has broadelourien arab e Damask hag e Beirout. Ouzhpenn, gourdrouzet e voe an Arabed gant al Linenn Hedjaz dre ma teuas aesoc'h treuzkas soudarded turk betek kreiz ar bed arabek.\nKompren a reas Hussein ben Ali e oa aze un digarez da zisammañ an tiriadoù arab diouzh yev an Otomaned ; p'en devoe fiziañs e pennadurezhioù ar rouantelezh-Unanet, o devoe embannet harpañ unaniezh an tiriadoù-se, e roas lañs da Emsavadeg Veur an Arabed a-enep an Otomaned, gant harp Bro-C'hall hag ar Rouantelezh-Unanet. Adpiaouet e voe Damask gant an Arabed e 1918, hag e dibenn ar Brezel-bed e voe Arabia, Jordania ha Siria ar su dindan o reolerezh.\nUnvaniñ an Arabed ha sevel ur Stad emren en em astennje eus Alep e Siria betek Aden e Yemen, doujañ da uhelvennadoù an islam, gwareziñ ha doujañ d'ar bihanniveroù kelenel ha relijiel e oa palioù Hussein ben Ali pa loc'has an emsavadeg.\nSiwazh, pa voe bet sinet an arsav-brezel e Compiègne d'an 11 a viz Du 1918 e vankas ar Gevredidi d'o ger, pa voe gwell dezho treiñ dismantroù an Impalaeriezh Otoman d'ur vozaikennad leuriadurioù ha broioù gwarezet. Petra bennak ma nac'has ar galloudoù trevadennour unvaniñ ar broioù arab en ur Stad hepken e teuas ar familh Hachemit a-benn da staliañ ar galloud arab war Arabia, Iraq ha Treuzjordania.\nPromesaoù ha deurioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAn emglev Sykes-Picot\nen The Times, 24/08/1917\nEtre ar 14 a viz Gouhere 1915 hag an 30 a viz Genver 1916 e oa bet eskemmet lizheroù etre Hussein ben Ali ha Sir Henry McMahon, a oa uhelgomiser ar Rouantelezh-Unanet en Egipt, a-benn termeniñ bevennoù ar Stad arab da zont. A-du e save an R.-U. gant raktres Hussein ben Ali, gant ma vije degaset kemmadennoù e diabarzh an tiriad a oa bet kinniget gant ar cherif – kement-se evit gwareziñ deurioù Bro-C'hall e rannvroioù e Siria. Respont a reas Hussein ben Ali ne oa ket e-sell da wallgas an emglev etre Bro-C'hall hag an R.-U., hogen a-c'houde ar Brezel-bed e rankje Bro-C'hall daskor Liban, rak ne vije anv ebet a lezel Stad pe Stad piaouañ tachenn pe dachenn e diabarzh bevennoù ar Stad arab.\nUn emglev a voe tizhet, hogen goulenn groñs a reas ar rouantelezh ma vije lezet teir zachenn e-maez eus ar Stad arab da zont : div rann velestradurel e Turkia (Iskenderun ha Mersin), div rann velestradurel otoman e Siria (Basra ha Baghdad), ha "rannoù eus Siria er c'hornôg da gêrioù Damask, Homs, Hama hag Alep". Tabut a savas diwar an trede zachenn-se, pa lavaras ar Rouantelezh-Unanet diwezhatoc'h e rankje Palestina bezañ lezet a-gostez ivez, peogwir emañ war an trede tachenn. A-du ganto e savas ar sionourien, a lakae Palestina da diriad yuzev ; Liban avat, n'eo ket Palestina, a oa en trede tachenn diouzh savboent an Arabed.\nE-kerzh ar c'henskriverezh-se, ha daoust dezho kenderc'hel da harpañ mennozh ar cherif, e voe sinet un emglev kuzh d'ar 16 a viz Mae 1916 etre ar Rouantelezh-Unanet, Bro-C'hall ha Rusia. Hervez an emglev-se e vije rannet un darn vras eus ar Reter-Nesañ e takadoù levezonet gant deurioù Stadoù trevadenner ar C'hornôg : Bro-C'hall e Siria-Veur hag e norzh Iraq, an R.-U. en ur vandenn en em astenne eus ar Mor Kreizdouar betek Pleg-mor Persia evit gwareziñ he c'henwerzh gant India ; etrebroadel e vije melestradur Palestina.\nDislavaret e oa ar promesa a oa bet graet da Hussein ben Ali neuze. Ouzhpenn-se, d'an 2 a viz Du 1917 e skrivas maodiern ar Rouantelezh-Unanet evit an Aferioù Estren, Arthur James Balfour, ul lizher berr en anv e c'houarnamant da Lord Rothschild ma tisklêrias harpañ krouidigezh ur Stad yuzev e Palestina. Heuliadoù al lizher-se a levezonas ar politikerezh er Reter-Nesañ a-hed an XXvet kantved, ha pelloc'h c'hoazh.\nEus Treuzjordania da Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nAbdallah Iañ Jordania\nPetra bennak ma voe degaset kemmoù bras en emglev Sykes-Picot e stalias ur framm evit ar reizhiad leuriadurioù a voe lakaet e pleustr goude diwezh ar Brezel-bed kentañ.\nE dibenn 1918 e krouas an emir hachemit Faisal ben Hussein ur gouarnamant dizalc'h e Damask ; bloaz diwezhatoc'h, da-geñver Kuzuliadeg Pariz evit ar Peoc'h e 1919, e c'houlennas an dizalc'h evit ar bed arab ; nac'het e voe gant ar Stadoù trevadenner. D'an 8 a viz Meurzh 1920 e voe dilennet Faisal roue Rouantelezh Arab Siria gant Kendalc'h Meur Siria ; Bro-c'hall hag an R.-U. a nac'has anavout ar c'hentañ Stad arab arnevez.\nE-keit-se e oa bet kinniget kurunenn Iraq d'an emir Abdallah ben Hussein, breur Faisal, gant pennadurezhioù ar vro ; nac'hañ a reas ar Rouantelezh-Unanet plegañ da youl pobl Iraq.\nNebeut goude, Kevredigezh ar Broadoù a roas leuriadur d'an R.-U. en Iraq, Palestina ha Treuzjordania ; Bro-c'hall a voe leuriet e Liban ha Siria, ha dre nerzh e kemeras Damask d'an 24 a viz Gouhere 1920 digant Faisal ben Hussein.\nE miz Du 1920 e klaskas Abdallah ben Hussein, e penn ul lu eus an Hedjaz, adlakaat e vreur Faisal war gador rouantelezh Arab Siria. Abalamour ma oa staliet-mat ar C'hallaoued eno e rankas an emir distreiñ war e giz hag aozañ ur gouarnamant en Amman.\nRannet e tri distrig e oa bet Treuzjordania gant an R.-U. ; ken start e oa youl an emir Abdallah ben Hussein da unaniñ an tiriadoù arab ma plegas an R.-U. ha ma voe lakaet an emir da ren war Dreuzjordan. D'an 11 a viz Ebrel 1921 e voe staliet kentañ gouarnamant-kreiz Jordania neuze.\nD'an 15 a viz Mae 1925 e voe sinet ur feur-emglev ma voe anavet Emirelezh Treuzjordania evel Stad gant ar Rouantelez-Unanet. Fuloret e vet ar Sionourien, rak disrannet e oa Treuzjordania diouzh Palestina, ar pezh a vihanae gorread ur Stad yuzev da zont. E miz Mae 1925 e voe astennet an emirelezh betek ar Mor Ruz.\nKreñvaet e voe Treuzjordania etre an daou Vrezel-bed : krouidigezh al Legion Arab, da lavaret eo Lu Jordania, a oa renet gant ofiserien breizhveurat gopret gant an emirelezh ; embannadur ur Vonreizh hag aozadur ur Parlamant e miz Ebrel 1928 ; dilennadegoù e 21 ezel e miz C'hwevrer 1929.\nEtre 1928 ha 1946 e voe sinet ur steudad feurioù-emglev etre Treuzjordania hag ar Rouantelezh-Unanet a lakaas an emirelezh tostoc'h-tostañ d'an dizalc'h ; gant an R.-U. e chome reoliadur an aferioù estren, an arme, ar c'hellid hag ar pellgehenterezh tra ma reolie an emir ar melestradur ha rikoù an arme.\nD'an 22 a viz Meurzh 1946 e sinas an emir ur feur-emglev diwezhañ gant an R.-U. a lakae ar Stad treuzjordanian da vezañ dizalc'h. Daou vizvezh diwezhatoc'h, d'ar 25 a viz Mae 1946 e voe lakaet Abdallah ben Hussein da roue gant ar parlamant ha kemmet anv ar Stad ( Emirelezh Treuzjordania ) e Rouantelezh Jordania .\nJordania hag Israel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-choude an Eil Brezel-bed ha darvoud mantrus ar Shoah e pouezas ar Sionourien war ar Roantelezh-Unanet evit ma vije krouet ur Stad Yuzev e Palestina ; e miz C'hwevrer 1947 e tisklêrias ar R-U e lakaje termen d'he leuriadur e Palestina d'ar 14 a viz Mae 1948. E miz Du 1947 e vouezhias Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU) a-du gant rannadur Palestina e div Stad : unan arab hag unan yuzev ; Jeruzalem - a zo Al-Quds, ur gêr santel en islam – a vije dindan kulatoriezh ABU.\nSabatuet e voe an Arabed, pa yae tremen an hanter eus ar vro – hag hec'h aodoù prizius – gant ar Yuzevien, a oa perc'henn war 6% hepken eus an tiriad. Brezel a vije, hep mar.\nD'an deiziad merket ez echuas al leuriadur, ha kerkent ez embannas Stad Israel he dizalc'hiezh, d'ar 14 a viz Mae 1948 ivez neuze. Soviediz e voe ar re gantañ ouzh hec'h anavezout, heuliet dizale gant Stadunaniz. Egipt, Iraq, Jordania, Liban ha Syria a gasas soudarded da zifenn Arabed Palestina.\nD'ar 15 a viz Mae 1948 e krogas ar Brezel isralat-hag-arab kentañ, a badas betek an 20 a viz Mezheven 1949 etre 25 000 Arab ha 80 000 Israelat ; mirout a reas Israeliz an tiriadoù a oa bet grataet dezho, tremen 500 000 Palestinian a dec'has diouzh o bro. Dont a reas an Arabed a-benn da virout an darn vrasañ eus glann gornôgel ar stêr Jordan, hag arab e chomas Kêr Gozh Jeruzalem daoust da Israeliz.\nE miz Kerzu 1948 e c'houlennas Arabed glann gornôgel ar stêr Jordan ma vije staget o ziriad ouzh Jordania, ar pezh a voe graet dre zilennadeg Parlamant Jordania d'an 11 a viz Ebrel 1950.\nRouaned Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMoskeenn Al-Aqsa e Jeruzalem\nD'ar Gwener 20 a viz Gouhere 1951 ez eas er roue Abdallah Iañ Jordania da bediñ e moskeenn Al-Aqsa Jeruzalem, ma voe muntret. En e gichen e oa e vab-bihan ar priñs Hussein, a voe saveteet e vuhez a-drugarez d'ur vedalenn war e vruched a zistroas an tenn.\nDa heul marv roue kentañ Jordania e pignas e vab henañ Talal war ar gador d'ar 6 a viz Gwengolo 1951. Ur vonreizh nevez a voe savet, a lakaas ar gouarnamant a-stroll hag ar vaodierned a-hiniennoù da vezañ atebek dirak ar Parlamant ; peogwir e oa fall e yec'hed avat e rankas Talal I Jordania dilezel d'an 11 a viz Eost 1952, hag hervez ar vonreizh nevez e rankas gouarnamant Jordania ren ar vro da c'hortoz ma voe kozh a-walc'h mab henañ Talal da vont da roue, da lavaret eo 18 vloaz hervez an deiziadur muzulmat. D'an 2 a viz Mae 1953 neuze e voe ar priñs Hussein roue d'e dro dindan an anv Hussein Iañ Jordania.\nHussein Iañ Jordania e 1997\nBerzh a reas Jordania dindan ren Hussein Iañ, a ouezas kreñvaat armerzh ar rouantelezh, aozañ ur rouedad hentoù arnevez ha staliañ ur reizhiad kelenn nevez – e 1962 e voe krouet Jordan University en Amman, ma voe stummet studierien a felle dezho sevel o bro. Gwelloc'h e oa kresk armerzh Jordania eget hini an darn vuiañ eus ar Stadoù war ziorren all.\nE deroù 1963 e tivizas Israel distreiñ ul lodenn eus dourioù ar stêr Jordan a-benn gwazhiañ Dezerzh Negev ; respont an Arabed e voe krennañ war magadur Lenn Tiberias dre zistreiñ stêrioù e Liban ha Siria. E ken degouezh ma vije un argad milourel a-berzh Israel e voe krouet ul lu arab gant Egipt, Jordania, Liban ha Siria. Krogadoù a voe etre Israeliz hag Arabed betek 1967, pa drec'has Israel da vat dre hec'h aerlu ha bombezennoù napalm : a-c'houde an harz-tennañ bet gourc'hemennet gant ABU d'an 11 a viz Mezheven 1967 e voe Israeliz mistri war un tamm bras eus an tiriadoù arab, en o zouez ledenez Sinai en Egipt, Uhelioù Golan e Siria, glann gornôgel ar stêr Jordan, Bandenn Gaza ha karterioù arab Jeruzalzm.\nTremen 300 000 Palestinianed a gavas repu e Jordania. Gwastet e voe armerzh ar rouantelezh, pa oa 70% eus he douaroù-gounez er c'hlann gornôgel ma veze kenderc'het tost da 65% eus he frouezh hag he legumaj ; drastet he greanterezh ivez, pa oa an hanter eus al labouradegoù eno ivez ; gwallgaset an touristerezh er vro en abeg da goll Jeruzalem ha meur a lec'hienn relijiel all — en holl, war-dro 38% eus Kenderc'had Diabarzh Kriz (KDK) Jordania a yeas da get.\nPa nac'has Israel daskor an tiriadoù arab daoust da c'hourc'hemenn 242 A.B.U. an 22 a viz Du 1967 e klaskas Hussein Iañ Jordania kement hent diplomatek a oa, en ur stourm koulz ouzh strivoù Israeliz da astenn o beli war ar Reter-Nesañ koulz ouzh gwalldaolioù pellvanourien vroadelour Palestina a oa war-nes diframmañ ar rouantelezh eus an diabarzh. War an dachenn politikel ivez e klaskas ar roue diskoulmañ ar gudenn, pa ginnigas e 1972 treiñ Jordania d'ur rouantelezh kevreadel dre staliañ ur Parlamant war pep glann ar stêr Jordan ; re vras e oa an enebiezh etre Palestinanianed pep glann avat evit ma teuje ar raktres da bennvat.\nA-c'houde Brezel miz Here 1973, ma c'hwitas Egipt ha Siria adc'hounit an tiriadoù a oa bet kemeret gant Israel e 1967, e voe sinet emglevioù Camp David etre Egipt hag Israel ; distaolet e voent gant Hussein Iañ Jordania, war zigarez ma tistabilaent ar Reter-Nesañ. Er peoc'h damdost a renas da c'houde e teuas Jordania a-benn da adkavout he hent war-du ur Stad arnevez, daoust da badusted kudenn ar Glann C'hornôgel.\nD'an 30 a viz Gouhere 1988 e tilezas Hussein Iañ ar Glann Gornôgel dre zivodañ ar Parlamant ma oa 30 dilennad dezhi ; antronoz ez embannas torradur pep liamm lezennel, melestradurel hag arc'hantel etre Jordania hag ar Glann Gornôgel, a chomas dindan beli Israel. Ar glann zehou hepken a voe er Parlamant, hag adsavet e voe an demokratelezh er rouantelezh.\nD'ar 7 a viz C'hwevrer 1999 e varvas ar roue Hussein Iañ Jordania ; e vab henañ Abdallah ben al-Hussein a bignas war an tron, ha dindan an anv Abdallah II Jordania emañ o kenderc'hel labour rouaned Jordania betek bremañ.\nJordania a zo ur vro en Azia, er Reter-Nesañ, lec'hiet er reter da diriadoù palestinian Sisjordania ha da Israel, en norzh da Arabia Saoudat, er c'hornôg da Iraq hag er su da Siria. Emañ penn su ar vro war riblenn Norzh ar Mor Marv hag ur prenestr bihan war Pleg-mor Aqaba, ur vrec'h-vor d'ar Mor Ruz a zo dezhi ken ne ya gant Jordania nemet 26 km a aodoù.\nDezerzhioù bras zo en darn vrasañ eus ar vro, war-bouez e traoñienn norzh-su ar stêr Jordan, homañ o tiskenn eus menezioù Liban betek ar Mor Marv.\nKêrioù pennañ ar vro eo Amman (1 179 000 annezad enni e 2011), Irbid ha Az-Zarka, holl lec'hiet e gwalarn ar vro.\nPorzh Aqaba, staliet war ar Mor ruz, zo ul lec'h strategek ha pouezus evit armerzh Jordania.\nBevennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDa 1 635 km e sav sammad harzoù Jordania. Ne heuilh ket bevennoù etrebroadel Jordania plegoù an douar, war-bouez un nebeud troc'hadoù kostez Israel ha Siria. Dre veur a feur-emglev e voent termenet, ha n'eus bet tabut ebet diwar o fenn, panavet a-zivout an harzoù gant Israel.\nDaoust d'ar pobladoù kantreat bevañ war meur a Stad e c'hellont kenderc'hel da vevañ hervez o doareoù ; un nebeud troc'hadoù avat o disparti diouzh o douaroù peuriñ hengounel.\nE 1965 e voe sinet ur feur-emglev etre Jordania hag Arabia Saoudat ma voe eskemmet tachennoù a-benn hiraat ar vevenn a-hed Pleg-mor Aqaba, ar pezh a ros tro da Jordania da astenn porzh-mor Aqaba, ha da wareziñ gwirioù ar pobladoù kantreat war an dour ha war o peurlec'hioù.\nGlennadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUr bladenn etre 700 m ha 1 200 m sav dezhi eo an darn ec'honañ eus Jordania. Traoñiennoù zo a bep tu da gribennoù, ha bez' ez eus un nebeud tachennoù meneziek.\nE kornôg ar vro emañ an douar war zinaou war-du traoñienn ar stêr Jordan, a zo sanket etre div izelenn : Mor Galilea (-212,07 m) en norzh (hag ar Mor Marv (-408 m) er su. en abeg d'an disrann etre plakenn Afrika ha plakenn Arabia ez eo ken don an draoñienn-se.\nDezerzhioù krin traezhek zo en darn vrasañ eus glann reter ar stêr Jordan, pa 'z int lodennoù eus Dezerzh Siria hag eus Dezerzh Arabia.\nE su ar vro ez eus kompezennoù holenek ha takadoù krag ha greunvaen ma kaver an draoñienn Wadi Rum ("Traoñienn uhel" ; "Traoñienn al Loar" a reer anezhi ivez), 1 750 m he sav ; en he c'hichen emañ menezioù uhelañ Jordania, Jebel Oum ad-Dami (1 840 m) ha Jebel Rum (1 734 m).\nEr c'hornôg e sav an dezerzh betek 900 m war-du traoñienn ar stêr Jordan, gant menezioù ken uhel ha 1 200 m. Serzh eo glann reter ar stêr, gant kaniennoù strizh ma ne vez dour nemet e predadoù berr ha glavennek ar goañv.\nBerr eo ar stêr (251 km), ha war-naou : 3 000 m a-us live ar mor emañ hec'h andon, ha 400 m dindan live ar mor emañ he genoù. Div adstêr zo dezhi, ar stêr Yarmouk, a dalvez da vevenn gant Israel er gwalarn, hag ar stêr Zarka a red war ar glann reter.\nE penn ar stêr Jordan emañ ar Mor Marv, a zo 408 m dindan live ar mor ha gronnet gant uhelennoù etre 800 ha 1 200 m a uhelder dezho. War-dro 430 m eo donder al lennad dour sall-se, neuze emañ he strad da war-dro -840 m.\nHinadouriezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nGwrezverkoù ha glaveier en Aqaba e 2005\nDiskemmek eo hin Jordania, pa vez glaveier eus miz Du betek miz Ebrel ha sec'hor bras a-hed an nemorant eus ar bloavezh. Erc'h a vez er goañv war an uhelennoù, a-us 1 000 m. Fresk ha gleb e vez ar goañvezhioù, tomm-gor ha sec'h an hañvezhioù. E doare hin ar Mor Kreizdouar eo an hin neuze, gant aerwaskoù digemm en hañv ha kemm-digemm er goañv, ar pezh a c'hall degas un nebeud dour da zezerzhioù ar reter a vare da vare.\nWar reter Jordania e vez nebeutoc'h eget 120 mm a zour bep bloaz. War uhelennoù glann gleiz ar stêr Jordan e c'hall ar c'hementad sevel betek 300 mm er su ha 500 mm en norzh. E penn uhelañ an draoñienn e vez war-dro 300 mm a zour, pa ne vez nemet 120 mm tro-dro d'ar Mor Marv.\nWar-dro 13°C eo ar gwreverk keitat etre miz Du ha miz Ebrel, miz Genver o vezañ ar mizvezh yenañ ; betek 32 °C e sav e-pad ar peurrest eus ar bloavezh, miz Eost o vezañ ar mizvezh tommañ gant gwrezverkoù o pignat betek 36 °C alies.\nPa zigresk an aerwask hag ar wrez goude an hañv e vez desachet aer domm ha sec'h eus dezerzhioù ar su hag ar mervent, a dro da avelioù kreñv – c'hamsin a reer eus hevelep avelioù er Rter-nesañ, a-douez anvioù lec'hel all ; betek korventennoù e c'hallont kreñvaat, hag alies e vezont ambrouget gant koumoulennadoù traezh ha poultrenn. A-raok ma savfent e tigresk an aerwask, e teu an oabl da vezañ brumennek hag e teu sec'hoc'h an aergelc'h. Buan e kresk an tommder, eus 5 betek 9 °C ; e-pad un devezh e c'hwezh ar C'hamsin neuze, ar pezh a c'hall disec'hañ an eostoù.\nUn avel all eo ar Chamai, a zeu eus an norzh pe ar gwalarn etre miz Mezheven ha miz Gwengolo. Tomm ha sec'h eo an avel-se, a c'hall c'hwezhañ kreñv nav devezh-pad ha distreiñ adarre, met disteraat ha freskaat a ra diouzh noz.\nArver an douar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMengleuz potas ar Mor Marv\nE 2011 ne oa nemet 1 750 km² (1,97%) eus tiriad Jordania a oa douaroù-gounit, 844 km² hepken o vezañ labouret hañv-goañv.\nWar-dro 540 km² (0,6%) eus ar gorread zo goloet a zour, met 788,6 km² a oa gwazhiet e 2004 ; da 0,94 km3 e save ar c'hementad a zour nevezadus e 2011.\nAn holl zour-se a vez implijet : 65% gant ar gounezerezh, 31% gant an annezioù ha 4 % gant ar greanterezh ; war-dro 166 m3 dre zen a vez arveret bep bloaz (war-dro 512 m3 dre zen e Bro-C'hall).\nFosfatoù, potas ha tireoul skilt a gaver e kondon Jordania.\nRenk er bed\nFosfat 7 000 kt 5vet (2013)\nPotas 1 200 kt 7vet (2010)\nTireoul skilt 34 000 MBarilh 7vet (2013)\nDa 7 930 491 annezad e save poblañs Jordania e miz Gouhere 2014.\nSetu amañ sifroù all diwar-benn poblañs Jordania.\nOad keitat Hollad 21,8 bloaz • Merc'hed 22,1 vloaz • Paotred 21,5 bloaz\nKrugell an oadoù 0-14 35,8% (merc'hed 1 385 604, paotred 1 457 174 – P > M)\n15-24 20,4% (merc'hed 788 950, paotred 826 482 – P > M)\n25-54 35,7% (merc'hed 1 412 888, paotred 1 421 634 – P > M)\n55-64 4,2% (merc'hed 169 965, paotred 160 224 – M > P)\n65 + 5,1% (merc'hed 162 055, paotred 145 515 – M > P)\nOad ar mammoù\nd'o bugel kentañ 24,7 bloaz\nar reizhoù Ganedigezh 1,06 gourel / benel\n65 + 0,95\nar vugale 15,73 / 1 000 bugel bev • Renk er bed : 104re\nHoali ar vugale\nnevez-c'hanet 74,1 bloavezh • Renk er bed : 117vet\nFeur-kreskiñ 3,86% • Renk er bed : 4re\nFeur-genel 25,23 ganedigezh / 1 000 annezad • Renk er bed : 53de\nFeur-mervel 3,8 marv / 1 000 annezad • Renk er bed : 212vet\nDeskadurezh Hollad 95,9% • Merc'hed : 93,9% • Paotred : 97,7%\nKenelioù Arabed 98% • Kirkasianed 1% • Armenianed 1%\nRelijionoù Muzulmiz 97,2% (Sunnaaded dreist-holl)\nKristenien 2,2% (Iliz Ortodoks Gresian pergen)\nYuzevien < 1%\nHengounel < 1%\nNann-ezel < 1%\nArall < 1%\nE-touez ar re vihanañ er Reter-Nesañ eo armerzh Jordania, pa rank bezañ harpet gant broioù all abalamour d'an diouer a zour, tireoul ha danvezioù naturel all.\nUhel e chom feurioù an dilabour hag ar baourentez, kreñv eo ar monc'hwezh ha bras divigad ar ventel dalañ.\nKemmoù a bouez zo bet en armerzh ar rouantelezh abaoe tronidigezh ar roue Abdallah II d'ar (7 a viz C'hwevrer 1999), da skouer : digoret eo bet ar c'henwerzh, prevesaet ez eus bet kompagnunezhoù stadel ha dilamet eo bet lod yalc'hadoù evit an treloskoù ; da heul kement-se ez eo aet ar c'hresk armerzhel war yac'haat a-drugarez da bosterien estren ha da c'hourc'hwelioù nevez.\nGwanaet avat eo bet kresk KDK Jordania en abeg da c'horrekadur armerzh ar bed ha da strafuilh ar Reter-Nesañ ; an ezporzhiañ, an tisaverezh hag an touristelezh o deus gouzañvet ar muiañ.\nDiv skañvaenn armerzhel hag un astenn d'ar c'hellidsteuñv a voe lakaet e pleustr e 2011 ha 2012 gant ar gouarnamant a-benn gwellaat buhez ar renkadoù etre hag ar re baour.\nGwallgaset eo bet kellidsteuñv Jordania da heul ur steudad tagadennoù war eoulsanioù en Egipt, pa rankas prenañ gazeoul keroc'h digant Arabia Saoudat a-benn kenderc'hañ tredan ; emañ ar rouantelezh e sell da dreiñ war-du ar gremm derc'hanel, ar skilt bitumek hag ar gremmoù adnevezadus evit diarbenn ouzh an diouer a c'hremm.\nPeogwir ez eus nebeut a zarempredoù etre Jordania hag ar marc'hadoù kevalaour estren ez eo bet gwan a-walc'h skog an enkadenn gellidel etrebroadel ; e 2012 avat ez eus bet sinet un emglev a 2,1 milion a US$ war meur a vloavezh etre ar rouantelezh hag ar Font Moneizel Etrebroadel evit kempouezañ kellidsteuñv a Stad. Abaoe 2013 e rank Jordania goulenn sikour digant Stadoù estren evit klask stankañ an toull arc'hantel a zo bet kleuziet c'hoazh abalamour da skoazell ar rouantelezh d'ur 600 000 repuad sirian bennak o deus treuzet hec'h harzoù.\nGounezerezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBihan eo perzh ar gounezerezh en armerzh Jordania (3,1% eus KDK ar vro e 2013).\nSuravaloù, tomatez, kokombrez, olivez, sivi, frouezh askornek a vez gounezet e Jordania ; magerezh zo ivez, a genderc'h deñved, evned-porzh ha boudeoù-laezh.\nGreanterezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDa 29,9% eus KDK ar vro e save perzh ar greanterezh en armerzh ar rouantelezh er bloavezh 2013.\nMengleuzioù potas ha fosfatoù zo e Jordania, ar pezh a gas da genderc'hañ temzoù strujus ha danvezennoù kimiek ; simant a vez kenderc'het ivez, ha tireoul a vez puraet.\nIjinerezh-pleuskañ zo ivez : louzeier, dilhad ha greanterezh skañv ; an touristelezh zo pouezus ivez, en abeg da lec'hioù hen ar vro.\nSifroù keñver-ha-keñver[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMeizet gwelloc'h e vez sifroù armerzhel ur vro p'en o c'heñverier ouzh re ur vro a anavezer ; peogwir n'eus ket hevelep sifroù evit Breizh e vo diskouezet re Bro-C'hall e-tal re Jordania.\nE dollaroù stadunanat (US$) emañ ar gwerzhioù.\nLiorzhoù feurmet e Jordania\nRodoù-avel en norzh da Amman\nUr stal en Amman\n(21 900 M US$)\nKenderc'h diabarzh Kriz (KDK)\nParelezh galloud prenañ 40,02 milmilion 105 2,276 bilion 10\nFeur eskemm ofisiel 34,08 milmilion 2,739 bilion\nKresk gwirion 3,3% 106 0,3% 191\nDre zen 6 100 151 35 700 39\nOrin : gounezerezh 3,1% 1,9%\nOrin : greanterezh 29,9% 18,7%\nOrin : gwazerezh 67% 79,4%\nArver : bevezadoù an tiadoù 73,1% 57,6%\nArver : bevezadoù ar Stad 21% 25,1%\nArver : enporzhiañ –81,4% –28,8%\nArver : ezporzhiañ 44,1% 27,3%\nEspern broadel kriz 29,1% KDK 30 18,2% KDK 87\nTud labour (TL) 1,898 milion 123 29,194 milion 21\nTL : gounezerezh 2,7% 2,9%\nTL: greanterezh 20% 20,6%\nTL : gwazerezh 77,3% 76,4%\nKresk er greanterezh 2,8% 109 –0,4% 170\nDilabour 14% 133 10,2% 108\nDle ar Stad 79,1% KDK 28 93,4 KDK 18\nDle diavaez 22 040 80 5,371 bilion 5\nMonc'hwezh 5,9% 170 0,9% 21\nEnporzhiañ hag ezporzhiañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSetu amañ taolennoù enporzhiadurioù hag ezporzhiadurioù pennañ Jordania e 2012.\nE milionoù a zollaroù US emañ ar gwerzhioù.\nDasparzh an enporzhiañ e 2012 e oa : Arabia Saoudat 23,6%, Sina 9,4%, SUA 6,7%, Italia 4,7%, Turkia 4,6% ha broioù all 51%.\nDasparzh an ezporzhiañ e 2012 e oa : SUA 16,6%, Iraq 15,1%, Arabia Saoudat 11%, India 10,5%, Indonezia 4,2% ha broioù all 42,6%.\n(5 880 M US$)\nTireoul puraet 2 190 13,25\nTireoul kriz 2 360 10,75\nGaz tireoul 495 2,25\n(2 460 M US$)\nBinvioù skingas 201 0,92\nStlenneg 200 0,91\nPellgomzerioù 148 0,68\n(2 050 M US$)\nHouarn peuzaozet 323 1,47\nBarrennoù houarn 248 1,13\nHouarn 161 0,74\n(1 900 M US$)\nKirri-tan 887 4,04\nAerlistri 263 1,20\nSammgirri 249 1,14\n(1 750 M US$)\nLouzoù paket 463 2,11\nAozadoù all 136 0,62\nGwad den pe loen 71,6 0,33\n(1 440 M US$)\nGwinizh 373 1,70\nHeiz 189 0,86\nMaiz 163 0,74\n(1 100 M US$)\nStamm kaoutchouget 204 0,93\nDilhad stamm all 124 0,57\nGwiadoù kevanaozet 70 0,32\n(1 020 M US$)\nSukr kriz 207 0,94\nBoued aozet 139 0,63\nTorzhennoù soja 122 0,56\n(926 M US$)\nPolimeroù etilen 221 1,01\nBandennoù-rod 110 0,50\nPolimeroù propilen 72,1 0,33\n(906 M US$)\nha kig-gavr 162 0,74\nLaezh koazhet 127 0,58\nKig-yar 108 0,49\n(474 M US$)\nPaper diwisk 60,1 0,27\nPaper prevezioù 55,5 0,25\nToaz paper 52,7 0,24\nMein ha gwer\n(338 M US$)\nPriajoù gwerniset 103 0,47\nPriajoù kriz 37,1 0,17\nMein mañsoniñ 32,7 0,15\nBivioù mezegiezh 104 0,47\nRikoù korfeeunañ 37,4 0,61\nmetal boutin 32 0,15\n(286 M US$)\nDarbrenn 110 0,50\nKoad heskennet 96,3 0,44\nPanelloù lanfas koad 43,3 0,20\n(231 M US$)\nBragerizoù 156 0,71\nAour 58,2 0,27\nArc'hant 5,69 0,03\n(210 M US$)\nEoul palmez 49,6 0,23\nEoulioù hadoù 43,5 0,20\nEoulioù plant all 37,7 0,17\n(8 980 M US$)\n(2 740 M US$)\nTemzoù potasek 541 6,02\nLouzoù paket 503 5,60\nTemzoù kemmesk 302 3,36\n(1 200 M US$)\nStammennoù 284 3,16\nDilhad distamm 227 2,53\nT-shirtoù stamm 94,9 1,06\n(1 130 M US$)\nFosfatoù kalkiom 957 10,65\nTireoul kriz 100 1,12\nSimant 28,9 0,32\n(663 M US$)\nTomatez 242 2,69\nFrouezh askornek 104 1,15\nLegumaj 76 0,85\n(644 M US$)\nNeud tredan 162 1,80\nHinaozerioù 60,2 0,67\nRikoù skingas 53,9 0,60\n(446 M US$)\nDilerc'hioù kouevr 70,2 0,78\nBoestoù aluminiom 67,3 0,75\nFrammoù houarn 40,3 0,45\n(389 M US$)\nKig aozet 207 0,66\nBoued aozet 139 0,62\nBoued poazh 35,7 0,40\n(366 M US$)\nPolimeroù etilen 109 2,82\nGoloioù mezell 93,1 1,04\nTuellennoù mezell 43,7 0,49\n(309 M US$)\nDeñved ha givri 145 1,61\nKig yar 31,3 0,35\nKig-bevin skornet 26,8 0,30\n(307 M US$)\nAour 197 1,07\nBragerizoù 87,1 0,97\n(dilerc'hioù) 16,4 0,18\n(256 M US$)\nPaper prevezioù 69,7 0,78\nPaper diwezelañ 61,3 0,68\nBoestoù paper 58,1 0,65\n(154 M US$)\nPezhioù aerlistri 50,4 0,56\nKirri-tan 29,2 0,32\nPezhioù-kirri 24,1 0,27\n(83,4 M US$)\nKoad heskennet 61,6 0,69\nDarbrenn 8,63 0,1\nFrammoù prenn 7,7 0,09\nmetal boutin 16,2 0,18\nBinvioù mezegiezh 14,1 0,29\nKameraoù video 3,92 0,04\n(47,1 M US$)\nMein mañsoniñ 21,6 0,24\nTraezoù simant 5,03 0,06\nGwer-kinklañ 4,68 0,05\n(28,4 M US$)\nEoul plant all 14,5 0,16\nEoul olivez glan 8,2 0,09\nEoulioù hadoù 1,78 0,02\nGweladenniñ Jordania[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-drugarez d'hec'h Istor e c'haller gweladenniñ e Jordania un niver bras a lec'hioù hen ha liesdoare, darn anezho o vezañ rummet er Glad bedel.\nWadi Roum • Glad bedel\nWadi Roum, e Su Jordania, zo un dezerzh ma 'z eus meneziadoù krag. Eno e oa kamp Lawrence Arabia e-pad Emsavadeg Veur an Arabed (1917-1918), hag eno ivez e voe troet ar film Lawrence of Arabia e 1962.\nPetroglifoù e Wadi Roum\nNorzh ha Su\nLenn Tiberias hag Uhelioù Golan, gwelet eus Garada en Oum Qais\nAqaba, gwelet eus Eilat en Israel\nPetra (Oadvezh an Houarn) • Glad bedel\nBezioù e Petra\nAl Khazneh, « An Teñzor »\nJerach (marevezh hellenadek)\nAr forom vigelc'hiek\nAmman (marevezh roman)\nAr c'helc'hva roman, gwelet eus ar Wikadell\nKreiz ar c'helc'hva roman\nKestell (marevezh islamek)\nKibelldi Qasr al-Hallabat\nMaodiernezh jordanat ar C'helaouiñ, Jordan, Arabesque, Amman, Jordania, 1978, ISBN 978-0-09-133470-3 (en)\nThe Hashemite Kingdom of Jordan (en)\nThe World Factbook (en)\nKing Abdullah of Jordan, My Memoirs Completed - Al Takmilah, Longman, London, 1978, ASIN B001PBRY5W (en)\n↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 1430 ha Geriadur Ménard, 2012, p. 1458 – Bro-Jordan a gaver en Al Liamm niv. 44, 1954, p. 36 er pennad Notennoù Douaroniezh gant Frañsez Kervella\n↑ The Hashemite Kingdom of Jordan (en)\n↑ The World Factbook (en)\n↑ Kenskriverezh Hussein-McMahon a reer eus an eskemm-se ; gwelit Jordan-Syria Boundary, p. 8. (en).\n↑ An Emglev Sykes-Picot eo anv an emglev nann-ofisiel-se ; gwelit France diplomatie (fr).\n↑ Disklêiadur Balfour a reer eus al lizher-se ; gwelit The Avalon Project (en).\n↑ A.B.U. (en) (fr)\n↑ Prezegenn Hussein Iañ Jordania, d'an 31/07/88 (en)\n↑ Un tamm eus ar Glad bedel eo Wadi Rum.\n↑ USGS (en)\n↑ World Energy Resources 2013 (en)\n↑ Prizadur ; gwelit The World Factbook (en)\n↑ Tud koshoc'h eget 15 vloaz a oar lenn ha skrivañ.\n↑ Observatory of Economic Complexity (en) (fr)\nPajennoù kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nRoll rouaned Jordania\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jordania&oldid=1985805 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Ebr 2022, da 17:51.


Kriogenieg - Wikipedia\nAr c'hriogenieg eo maread diwezhañ an neoproterozoeg. Mont a ra eus 850 milion a vloavezhioù 'zo betek betek 635 milion a vloavezhioù 'zo. An daou varead-skorn eus istor an Douar, ar marinoeg hag ar sturtieg, a zo e-barzh.\nDont a ra e anv eus ar goueledennoù skornegek pennskoueriek eus ar maread-se. Diskouez a reont e c'houzañvas an Douar an daou varead-skorn pouezusañ en istor gant skornegoù hag a ya a-frapadoù betek ar c'heheder. Kavout a reer roudennoù anezho dindan ar furm a dilitoù e lec'hioù a voe e-kichen ar c'heheder e-pad ar c'hriogeneg. Kevreet ez eo ar re-mañ gant goueledennoù-raz na c'hellont bezañ bet furmet nemet en un hinad tomm-kenañ. An dra-se a laka da soñjal e oa bet un heuliad a vareadoù-skorn kreñv-kreñv hag a vareadoù tommoc'h diwanet diwar un efed ti-gwer bras.\nAn akritarc'hed a zo hogozik aet da get e-pad ar mareadoù-skorn-hont ha bezañs bandennoù houarnek er goueledennoù a ziskouez e oa aet da baour-baour an oksigen en atmosferenn.\nStudioù henvagnetek o deus diskouezet e oa aet buan-buan an diroud kevandirel. Un nebeud klaskourien a gred, avat, e c'hellje bezañ mareadoù-skorn ar c'hiogenek un artefakt krouet gant un fiñvadenn drumm eus ar penn-ahel magnetek. Tolpadur an doureier en ur c'hevandir hepken en dijee krouet un digempouez er vantell hag a vefe bet penn-kaoz d'ur fiñvadeg kalz buanoc'h eus ar c'hevandirioù eget da gustum.\nar c'hriogenieg war GeoWhen\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kriogenieg&oldid=1944407 »


Pajenn:Le Clerc - Ma beaj Londrez, 1910.djvu/167 - Wikimammenn\nPajenn:Le Clerc - Ma beaj Londrez, 1910.djvu/167\nmont. An norjo a zo serret. Ha neuze ni d’en em voutan war eun trotouer, e-mesk an dud a zo dastumet eno bern wa vern. « Ac’han, e sonjemp ennomp hon unan, ac’han e welfomp da vihanan ar prozision o tremen ’benn eun heur pe diou heur aman, mar n’hallomp ket en em lakat ennan. »\nHa gir ebet, koulz laret, gant kement a dud ! Mar n’ê ket ze souezus, en gwirione ? Pez a drouz a reont a dalv ar boubou a zav elec’h ma zo eun\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Le_Clerc_-_Ma_beaj_Londrez,_1910.djvu/167&oldid=150147 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Meu 2019, da 17:40.


Pec'hed — Wikipedia\nAr ger pec'hed a zo implijet er relijionoù, er ranngredennoù ha disivoudoù 'zo evit termeniñ treuzvarchadenn (mennedig pe get) e keñver ar pezh a weler evel al lezenn doueel. Gwelet eo ar pec'hed (an aliesañ) evel un disentidigezh, un nac'hañ, un harz d'ar silvidigezh pe a-wechoù unan eus abegoù marv an ene.\nAr ger se a deufe eus al latin peccatum. Er penn kentañ, ar ger a deue eus an hebraeg, ha talvezout a ra diheñchadur, pellaat diouzh Doue. Ar meizad-se a zo liammet gant ar prederioù a denn d'an droug.\nPelagierezh (diazezet war preder ar manac'h Pelagius) eo an anv a vez roet da nac'hadur meizadoù ar pec'hed hag ar gras. Ur c'helennadurezh eretik eo.\nDa welet ivez pennadoù resisoc'h diwar-benn ar meizad a bec'hed e relijionoù disheñvel:\nTsumi (ger heñvelster d'ar pec'hed er relijion shinto)\nSellit ouzh ar ger Pec'hed er\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Pec%27hed&oldid=1743841 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 21 Meu 2017, da 20:51.


Petra eo Diwan? – Qu’est-ce que Diwan ? « Skol Diwan Brest\nPetra eo Diwan?\nUr skol gevredigezhel eo, laik, digoust ha digor d’an holl, eus ar skol-vamm d’al lise, a vez kelennet enni hervez ar bedagogiezh dre soubidigezh evit degas ar vugale d’an divyezhegezh — brezhoneg galleg — kempouez.\nEvit talvoudegezh he disoc’hoù ha peogwir eo soupl hec’h implij. Ar pal eo dont a-benn buan hag abred da implij ar yezh evel benveg kelenn. Reiñ a ra tro d’ar vugale goude-se da vevari e div yezh. Dre implij anezhi an hini eo e teskont ar yezh. Krouet e vez gant ar soubidigezh un endro hag a lak ar vugale barrek da zeskiñ ar yezh hep na vefe ur gwall samm.\nBezañ divyezhek, ya, met perak e brezhoneg ?\nUr choaz sevenadurel eo. Ar brezhoneg a zo ut lodenn eus an herezh sevenadurel a c’hellomp bezari fier anezhi. E c’heller mont drezañ betek ur c’hlad pinvidik. Daoust ma ya e implij war zisteraat abaoe un nebeud degadoù a vloavezh-ioù e chom ur yezh eus ar pemdez hag a zo bet gouest d’en em ober diouzh ar vuhez a-vremañ. Ar yezhoù estren a zo er programoù ivez ouzhpenn-se, azalek ar C’hentañ Derez hag en Eil Derez ivez, evel-just.\nEr skol-vamm hag e CP eo e brezhoneg hepken e vez graet skol ; en diavaez eus ar c’hlasoù (ehanoù, kantin, diwallerezh…) e reer a seurt ma c’hellfe ar vugale ober gant ar brezhoneg met komz galleg a c’hellont ma karont.\nDeskiñ a ray trawalc’h a c’halleg ivez ?\nOui, mais apprendra-t-il bien le français ?\nNe gomzomp ket brezhoneg. Barrek e vimp da heuliañ labour hor bugel ?\nEvit an darn vrasañ eus ar familhoù eo heñvel. Ne gomzit ket brezhoneg met ho pugel a ray, ha gouest e vo da zisplegañ deoc’h e galleg peseurt labour en do d’ober er gêr. Barrek e vo ivez da dreuzkas e brezhoneg an displegadennoù ho po roet dezhañ e galleg. Ar pep pouezusañ evitañ eo reiñ c’hoant dezhañ da zeskiñ ha kalonekaat anezhañ en ur zisplegañ dezhañ peseurt choaz raktres desavadurel a zo bet graet ganeoc’h evitañ Ar skolaerien a vez aze ouzhpenn-se evit skoazellañ ha reiñ alioù deoc’h.\nNous ne parlons pas breton, pourrons nous assurer le suivi scolaire ?


Aber Ac’h - Aber Benniged - Sant-Pabu\nAl Lenn Veur\nBeg an trein\nSant-Kast ha Sant-Yagu\nSant-Suliav hag ar Renk\nLec’h ma teu an douar da gejañ ouzh ar mor\nNag un aod kaer-meurbet eo hini an Aberioù, a reer aod ar mojennoù anezhi ivez. Amañ e teu an dour tre e-barzh an douaroù, ur marzh eo da welet, peadra da chom sabatuet. Bordet eo ar mor glas-pers gant aodoù traezh fin, ken ne c’haller nemet bezañ boemet gant ar c’hornad brav-se.\nAn Aber Ac’h eo an hini vrasañ eus an teir aber a gaver en aod ar mojennoù. Enni e kaver lec’hioù liesseurt, evel Aod an Aelez ha Pont Krac’h. Goude bezañ tremenet hebiou Tour-tan Enez Werc’h e welot ur bravik a borzh pesketa artizanel. It pelloc’h war-zu ar c’hornôg avat. Tevennoù Gourenez Santez Marc’harid, morhesk o kreskiñ warno, a dalvez ar boan mont da welet anezho ! Bez’ ez eo an aod, gwarezet gant kerreg hag enezennigoù e-leizh, ul lec’h naturel ha gouez a-feson evit bale pe mont war blankennoù dre lien.\nHmmm... Istr !\nBrudet eo an Aber Benniged, a zo o jilgammat etre parkeier ha maezioù koadek, evit an istr saourus, re blat ha re gleuz, a c’hounezer enni (Prad ar C’houmm ha Prad ar Vilin). Da dañva hep tortal ! E beg an aber ez eus ur porzh eoriañ hag a blij kalz d’ar vageerien. Nag an aodoù traezh gwenn eus ar c’haerañ ? Ne viot ket evit padout ken.\nMor glas-pers ha traezh fin\nDeuet e oa sant Pabu eus Breizh-Veur. Savet en doa ur manati kentañ e Trebabu, a-raok mont da chom da Sant-Pabu. Emañ ar gumun vrav-se e beg an aber hag enni ez eus aodoù traezh fin eus ar re gaerañ. Peadra da lakaat anezhi da vezañ ur gêr gouronkañ hag a ra berzh. It da vale war ar wenodenn a-hed an arvor. An doare gwellañ eo da welet pegen kaer eo an aod.\nBro ar 101 a vilinoù\nE penn kentañ an 20vet kantved e oa 101 a vilinoù-dour e kornad an Aber Benniged, na petra ’ta ! Pep ti-feurm a briente e vleud d’ar mare-se. Lakaet int bet abaoe e pretioù pe e tiez-annez. Grit un arsav e milin Trouzilid Kozh e Treglonoù, ur bod eo hiziv an deiz


Seizved pennad — XII - Wikimammenn\nSeizved pennad — XII\nR. Prud’homme, 1903 (p. 210-212)\n◄ En goetur ’trezek Betani. — *Lazdi kigerien Jeruzalem Betani. — Lazar hag e diou c’hoar o tigemer Jezus Lazar adroet d’ean ar vue gant Jezus ►\nBetani. — Lazar hag e diou c’hoar o tigemer Jezus.\nSetu pemzek pe c’hwezek ti, tier divalo, hanter c’holoet gant rec’hier : ec’h omp en Betani. An Arabed a ro d’ar geriaden-man an hano a El-Azarieh, eun hano a lez da intent e oa Lazar o chom aman. Lazar ? piou ’n’anve ket ’nean ? Brasan mignon an efoa Jezus en bro Jude. En e di e tiskenne pa deue da Jeruzalem ’vit ar gouelio berz. En em anvout a rænt ’boue ma tigoueaz da Jezus, en ti Simon a Naim, ober da Vari Madelen, c’hoar Lazar, kaout keu deuz he goall bue ha distrei diouti a-grenn. Eur c’hoar all an efoa, hanvet Marta, a gomzer anei ive ’barz an Aviel.\nEn o zi, en Betani, e oa Jezus ’vel er gær. Eun de, heb e oad en gortoz anean, ec’h arruaz euz a Jeriko : dre eno e tremene pa deue euz ar Galile. Skwiz e oa ’michans, ha d’ean naon ha sec’hed, ’C’hanta ! Mari, ’læc’h auzan boed d’ean, ac’h aze ouz e dreid hag an em lak da selaou ’pez a lavar. Marta, hi, a labour herr da m’hall, evit auzan ar pred hag eünan peb tra en ti. Dont a ra, ’vit-se, da skwizan hag ober ’ra goad fall o welet he c’hoar e-keit-se, o chom hep finval. Ha hi raktal o vont da gât Jezuz. « Autro, emei, gwelout a ret, homan a lez an holl vec’h war ma c’hein ; laret d’ei, mar plich, sikour ac’hanon, » — « Marta, Marta, e respont Jezus gant dousder, kalz a reuz a gemeret, ha koulskoude eun dra hepken ec’h eo red hen ober. Mari he deuz dibabet al loden wellan, na vo ket lemet diganti. » O komz evelse, na lar ket Jezuz ec’h eo arabad pleal gant treo ar vue-man ; mes krozal a ra d’ar re a ble gante hepken, hep kaout soursi euz o ine, hep he magan gant komzo Doue ha gant ar beden. Da gentan bue an ine, n’eo ket ar maro ’vit lemel ’nei diganimp, ha goude bue ar c’horf a gollfomp ’nei en heur euz hon maro, da vihanan ’vit eur pennad, betek de braz ar varnidigez.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Seizved_pennad_—_XII&oldid=104818 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 31 Gou 2017, da 09:59.


Kod pellgomz 22\nAmzer gefridi Dai Xianglong 戴相龙\nGorread 11,920 km²\nPoblañs hep kontoù doubl 10,240,000 (2004)\nUr gêr e Sina an hanternoz eo Tianjin (Sinaeg: 天津; Pinyin: Tiānjīn; Pinyin: Tientsin en he stumm romanizaet) hag unan eus ar peder c'heoded e RPS a zo par d'ur rannvro er frammadur melestradurel sinat. Stok ouzh kumun Beijing eo, e-kreiz rannvro Hebei. Ouzhpenn pemzek milion a dud a oa e 2015. An pevarvet kêr Sina dre he ment eo goude Shanghai, Beijing ha Guangzhou.\nWar ribl ar stêr Hai emañ hag he forzh a zo war vord pleg-mor Bohai er Mor Melen. Emañ 111 km e gevred Beijing.\nAl lec'h m'emañ Tianjin hiziv a voe krouet gant goueledennoù ar stêrioù a en em daole e pleg-mor Bohai, ar Stêr Velen en-o-touez.\nKleuziadeg Kanol Bras Sina gant ar Suied a lakkas Tianjin d'ur greizenn-genwerzh vras. Betek 1404 e oa anvet "Zhigu" (直沽), pe "Porzh Reizh". Er bloaz-se e adanvas an impalaer Yongle anezhi "Tianjin", ar pezh a dalvez "Roudouz an Neñv" peogwir e oa aet an impalaer a-dreuz ur roudouz en-he-c'hichen p'edo o vrezeliñ ouzh e niz. Ur c'hreñlec'h a savas, Tianjin Wei e anv (h: 天津衛 / e: 天津卫).\nD'un prefeti e voe lusket Tianjin e 1725.\nE 1856 e abourzhe soudarded sinat an Arrow, ul lestr perc'hennet gant ur sinat met o tougen ar banniel saoz. War vezañ ur morlaer ha war ober floderezh opiom e tiskredent e gabiten. 12 a dud a vac'hjont. E distro-gwall e kasas ar saozon hag ar c'halloued bigi-kanoliañ bleniet gant an amiral Michael Seymour da gemer kreñvlec'hioù an Taku e mae 1858. E fin an darn gentañ an eil brezel an opium e tigoras ar feur-skrid Tianjin Tianjin d'ar c'henwerzh etrevroadel. Peurwiriekaet e voent gant impalaer Sina e 1860.\nEtre 1895 ha 1900 e savas bro-Saoz, Frañs, Japan, Alamagn, Rusia, Aostria ha Belgia lec'hioù er vered e-barzh Tianjin. An dalc'h estrañjour a voe abeg un nebeud trubuilhoù evel Tabut Iliz Tianjin(天津教案)er viz Even 1870. Iliz Wanghailou (H: 望海樓教堂 / E: 望海楼教堂) a voe tamallet da vezañ bet kaoz eus skrapadeg ha marv bugale sinat. D'ar 21 miz Even e aozas mistri-kêr Tianjin ur vanifestadeg a droas d'un taol-dispac'h. Un emgann a voe etre izili an iliz hag ar vanifestourien. An iliz ha ti ar c'hoñsul gall a voe peurdevet. Klemm a ra ar gouarnamant gall ouzh ar Qinged hag d'hemañ e voe ret paeañ un digoll.\nEr viz Even 1870 e teuas a-benn ar voxerien da gontrolliñ un darn vras eus ar gêr. D'ar 26 miz Even e harpjont luioù ar broioù europeat o vont war-du Beijing e-kichen Langfang hag o rediañ da vont en dro da Dianjin a rejont. Sezizet e voent al lec'hioù er vered e-pad meur a viz.\nD'ur geoded e voe lakaet Tianjin e 1927.\nWar aod kôrnog pleg-mor Bohai emañ Tianjin.\nPevar amzer en deus ar gêr. Ar goañvoù a vez yen, avelek ha sec'h kenañ, delanvadet gant antisiklonenn Siberia, pa vez gleb ha tomm an hañvoù abalamour d'ar monson. An neveramzerioù a vez sec'h hag avelek, a-wechoù gant korventennoù-traezh o tont eus dezerzh Gobi.\n(en) Lec'hienn titouroù evit an ezvroidi\n(zh) Lec'hienn ar gouarnamant\n(en) Steuñv ar gêr\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Tianjin&oldid=1984753 »\nKemm diwezhañ d'an 4 Ebr 2022 da 19:18\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Ebr 2022, da 19:18.


Charles Baratoux, ganet d'an 19 a viz Genver 1846 e Sant-Brieg hag aet d'an Anaon d'an 19 a viz Meurzh 1898 er memes kêr , a oa un embreger labourioù foran hag ur politikour breizhat. Goude bezañ aet war e leve evel embreger e voe kuzulier-kêr Sant-Brieg (1888), maer e 1890, kuzulier-departamant Aodoù-an-Arvor, prezidant kambr kenwerzh (1891) ha besprezidant sindikad embregerien labourioù foran Bro-C'hall.\nUn delwenn a oa bet savet gant Jean Boucher en enor da Charlez Baratoux ha staliet e Sant-Brieg dirak ti kozh an aotrou en un doare da c'hortoz. D'an 10 a viz Ebrel 1904 ez eo lidet ar staliadur ofisiel da c'hortoz, al labour a oa bet evit ar priz a 3000 lur. 14 a viz Gouhere 1907 ez eo echu labourioù al leurgêr ha lidet ar staliadur ofisiel ha da viken plasenn Baratoux . E miz Genver bloavezh 1942 e oa bet tennet ha teuzet. E 1949 e oa bet staliet ur gopienn gant Elie Le Goff savet er bloavezh 1906. \nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Charles_Baratoux&oldid=1660533 »\nDernière modification le 5 Gwe 2015, à 07:56\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 5 Gwe 2015, da 07:56.


Buhez ar Zent. pages 381, 382, 383. Encyclopédie Marikavel.\npages 381, 382, 383\nTrede devez warn-ugent a viz Mae\nSant Donasian ha sant Rogasian\nBugale an Naoned, merzerien (***-288)\nAr vro gaer omp enni o chom, breman zo daou vil bla e vije grêt an Arvor anezi. He zud a heuilhe relijion an drouized, o beleien goz, pe nini ar Romaned, o mistri neve. Sklerijen ar fe ne baras war an Arvor nemet daou-c'hant hanter-kant vla bennak goude ma pignas Jezuz-Krist en nenv, ha Rogasian ha Donasian eo an daou arvoriad kentan zo hano aneze war rollou an Iliz.\nDaou vreur oant, a ouen uhel, ginidik eus an Naoned. N'o devoa na tad na mamm, na den ebet; kelennet oant bet war ar relijion gristen gant eun eskob o tremen dre ar vro. Donasian, ar yaouankan, a oa badezet hag a gatekize e vreur a-benn e vadeziant.\nEn miz mae 288, gouarner bras Bro-C'hall a deuas d'ober eun dro d'an Naoned. Kement hini en devoa c'hoant da vezan arru mat gant an impalaer, a reas d'ezan digemer bras. Evel ma c'houlenne kelou eus stad kêr, eur pagan alavaras :\n- En em gavet mat-oc'h da zont aman, rak marteze c'houi, da vihanan, a c'hallo tennan eus pennou tud a zo en hon zouez, ar frouden fall a ra d'eze mont da goll, war-lerc'h an den o deus ar Judevien staget ouz ar groaz. Unan aneze, Donasian e hano, ho peus ezom da skei warnan da gentan, rak n'eo ket bet awalc'h d'ezan chom hep kinnig ezanz d'an doueou, deut eo, dre e c'heier, a benn da douelli e vreur. N'ho peus nemet ober d'eze dont d'ho kaout hag e welfet.\nAr gouarner a oe estlammet o klevet an neventi-ze. Lakat a reas digas an daou gristen dirak e gador-varn. War Donasian, e-unan, e oe grêt an enklask kentan.\nAr Gouarner. - - Donasian, ar vrud a zo deut betek ennon a teus nac'het a-grenn adori Jupiter hag Apollon, doueou bras an impalaered, hag ez out o klask rei da gredi d'ar bobl e vezo salvet, dre varo eur reuzeudik zo bet staget ouz ar groaz.\nDonasian. - - Lavaret a teus ar wirione hep zonjal. Ya ! karet a rafen digas an dud dianket da adori an hini a renk bezan servijet gant an holl.\nAr Gouarner. -- Didrouz gant da demziou divalo, pe me a lako lazan ac'hanout hepdale.\nDonasian. — Tenvalijen an droug a zo gwell ganac'h eget sklerijen ar C'hrist; mat, mervel a rafet en ho tenvalijen.\nAr gouarner en devoa klevet awalc'h gant Donasian. Lakat a reas digas Rogasian, hag o vezan ne oa ket badezet c'hoaz, e krede bezan goest da c'honid anezan dre gomzou flour.\nMes Rogasian a respontas hep marc'hata :\n- N'eus nemet fallagriez en ho spered hag en ho komzou. N'ouzoc'h ket, zoken, pe an doueou pe an impalaered da lakat da gentan. Ho toueou n'eus bue ebet enne, hag ennoc'h, kennebeut, n'eus ket a skiant, rak ar re a ador ar vein n'int ket dishenvel diouz ar pez a adoront.\nAr gouarner a youc'has kerkent evel eur blei :\n- Kaset ar foll-ze da gaout ken foll hag hen ! Stlapet anezan er prizon gant e vreur ! Varc'hoaz, dirak ar bobl, e vefont dibennet ! An dra-ze a zesko d'eze ober gwap eus an doueou hag eus ar brinsed !\nAn daou vreur a dremenas an noz o pedi hag oc'h ober o c'himiadou an eil d'egile.\nRogasian, doaniet abalamour ne oa ket c'hoaz badezet, a c'houlennas ouz e vreur bihan rei d'ezan, da vihanan, pok ar peuc'h, ha Donasian, en eur beden c'houek, a c'houlennas ouz Doue rei d'e vreur henan, dre vadeziant ar gwad, an holl c'hrasou an ije bet dre vadeziant an dour.\nAn de war-lerc'h, karget a chadennou, e oent kaset adarre dirak ar gouarner :\n- Hiviziken, ernezan, e renkan bezan striz en ho kenver.\nAn daou vreur a respontas laouen :\n- Ne gollfomp ket ar vue o rei anezi evit an hini en deus he roët d'imp, hag a ouezo he renti d'imp adarre er baradoz.\nDallet gant ar gounnar, ar gouarner a reas stagan an daou vugel kalonek war eur marc'h koat. Goude bruzunan o izili, ar bourreo a doullas d'eze o goug hag o dibennas.\nDen, a lavar d'imp ar skridou koz, ne gemeras true ouz ar verzerien yaouank, ar pez a ziskouez ne oa c'hoaz kristen-all ebet nemete o teuler o zreid binniget war douar an Arvor.\nAr vadeziant eo dor Iliz Jezuz-Krist, dor ar vue dreist natur, dor ar zakramanchou.\nHeb ar vadeziant, n'eus baradoz ebet da c'hedal, rak Jezuz-Krist en deus lavaret : « Nemet genel a rafe a neve an den eus an dour hag eus ar Spered-Santel, ne yelo ket da rouantelez Doue. »\nN'eo ket red bezan konfirmet, na kommuniet, nag absolvet, na nouet, nag eureujet, na beleget evit mont d'ar baradoz, mes red eëo bezan badezet. « Den ebet n'eo dispanset eus ar vadeziant », evel a lavar sant Ambroaz. Petra dleer da zonjal neuze eus ar baganed a zo c'hoaz, zoken en de a hirie, seiz gwech niverusoc'h evit ar gristenien ? Daoust hag holl e vefont daonet ?\nNan, a drugare Doue.\nBadeziant ar gwad, pe badeziant ar c'hoant a zigoro dor ar baradoz d'an dudigou kez-ze n'hallont ket kaout badeziant au dour.\nBadeziant ar gwad eo ar verzerenti.\nBadeziant ar c'hoant eo ar volonte d'ober kement a zo red evit mont d'ar baradoz.\nMeur a bagan ha meur a baganez a zo, ha n'o deus biskoaz klevet hano'eus a Jezuz-Krist nag eus e Iliz, a vev gwellan m'hallont ouz ar sklerijen o deus, hag a gavo dor-zigor er baradoz, badezet ma\nvefont bet gant badeziant ar c'hoant. Doue ne zerr ket e rouantelez ouz an neb a ra ar pez a zo en e c'halloud evit mont ebarz.


Star Wars: Rebellion - Wikipedia\nArabat kemmeskañ gant Star Wars rebellion (c'hoari-taol)\nStar Wars: Rebellion (pe Star Wars Supremacy er Rouantelezh-Unanet pe en Iwerzhon)  zo ur c'hoari video strategiezh doare 4X embannet d'an 28 a viz C'hwevrer 1998 gant LucasArts. \nLogo Star Wars Rebellion\nLogo kozh LucasArts\nUr c'hoari strategiezh tro-ha-tro eo met dre niver uhel an tiriadoù a c'heller trevadenniñ ez eo muioc'h ur c'hoari doare 4X evel Master of Orion. Lodennoù eus ar c'hoari a zo reoù c'hoari-taol, evit ul lod all eo doare RPG.\nAr c'hoarier a ra war-dro an uzinoù, ar sevel soudarded ha listri-egor brezel. Ret eo ivez d'ar c'hoarier ober war-dro ar rastellañ danvezioù diazez, kas ar flodadoù brezel pe dezougen ha kefridioù an unvezioù soudard, spiañ pe re an tudennoù. 60 tudenn a zo en holl: 6 bennañ, 54 izeloc'h, 30 d'ar muiañ e-pad pep c'hoariadenn. Tro daou c'hant planedenn a c'heller trevadenniñ ha mestroniañ a-benn bezañ trec'h war an enebour.\nEus un tu e c'heller c'hoari an Impaleriezh Galaktek, eus un tu all e c'heller c'hoari an Emglev rebell.\nDres goude Emgann Yavin, an Impalaeriezh Galaktek a chom mestr war ar galaksienn en desped d'ar c'holloù meur e-pad an emgann. Eus an tu all an Emglev Rebell laouen gant an taol brav bet sevenet a rank klask kreskiñ e nerzh evit dreistbevañ ouzh tagadennoù an Impalaeriezh Galaktek. Ar brezel diabarzh a blant tan dre ar galaksienn en he fezh.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Star_Wars:_Rebellion&oldid=1740295 »\nDernière modification le 22 C'hwe 2017, à 12:55\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 22 C'hwe 2017, da 12:55.


Journal de Renaud Camus, jeudi 15 mai 2014\ncréée le vendredi 16 mai 2014, 18 h 03\nmodifiée le vendredi 16 mai 2014, 18 h 19Jeudi 15 mai 2014, une heure du matin (le 16). Oui, je pourrais écrire une Vie de mon frère, ou bien une Vie d’Emmanuel Michon, avec ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~ peu près rien. ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~, ~~~~~~, ~~~~~~, ~~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ n’est même pas ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~-~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~~, ~~~’~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ faire ou pour ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~-~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ il y a ~~~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~-~~~~~~ ~~~ lambeaux. Parfois on ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~ est à leur ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ : ~~’~~~~ ~~~’~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ — or, avec ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ facile.\nMon ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~ ~~~~~. ~~~ ~~ ~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, au moins aux ~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ (~~ ~~~~ ~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~ ~~~~~…) ~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ regard, vouloir sortir ~~~ ~~’~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ pourquoi il n’y ~~ rien.\nJe ~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~. ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ autre alcool. Il ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~’~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~. Jeune homme il ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~ Les ~~~~~~~~ sauvages, ~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~ il aimait l’absence, ~~’~~~~~ ~~~~ ~~~, ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ Bourbonnais qu’il a ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ pense.\nNon : ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~ — ~~~ Souvigny, ~~~~~~~~~~~. ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~ ~~~~~~~ vers ces bocages ~~~~~ “~~~~~~”, ~~~~~~-~~~~-~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~-~~~~~~-~~~~~~~, ~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~~~ ~~’~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~’~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~’~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~~ à comprendre, il ~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~-~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~, ~~~~ sait, par son ~~~~~~~~~~~~~~~~. ~~ ~~~~~~-~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ qu’elle ne veuille ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~’~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~ ~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~. ~~~~~~~~~, moi, la seule ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~~ parée d’une indéniable ~~~~~~~~~. ~~~~~~~ ~~~ ~~~~, ~~~~~ ~~’~~ ~~~~~~~~~ ~~~~. ~~’~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~ ~~~~ tout à fait ~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~, ~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~-~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~ promenade.\nAu ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ Vie ~~~ ~~~ belle-sœur, ~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~~ ~~~~~, je sais encore ~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~-~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~’~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~’~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ connaître son sujet — ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ des vainqueurs.\nÀ cet ~~~~~~~~ ~~~~~~~ (la grâce ?), flash : ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ — ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ île.\nvoir l’entrée du jeudi 15 mai 2014 et son image dans Le Jour ni l’Heure


Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ?\nSujet: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ? Jeu 20 Déc 2012 - 0:22\nUr soñj vat eo sevel ur forum e brezhoneg. Met petore brezhoneg e vo kavet (lennet) e-barzh ? Pa welan an deiziad en titl ec'h on nec'het. N'eus ket peadra da reiñ ton d'an nen (< d'an den) da zont da skrivañ amañ.\nForom digoret an 19 Kerdu\nPiv a zifazio ?\nDa vihanañ e vo un digarez da luskañ ar forum nevez-mañ ;-)\n(En un titl all e lenner "métiers, micheroù", pelec'h ma Doue e vez klevet "micheroù el liester ?) Betek-henn em eus klevet (lennet) : micherioù" (E Bro-Dreger : "michéryo")).\nSujet: Re: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ? Jeu 20 Déc 2012 - 9:36\nReizhet eo bet micheroù > micherioù.\nEvit an deizioù, kaoz a zo bet dija diwar an dre war ur forum all.\nStummoù disheñvel a vez gwelet evit skrivañ an deizioù.\nForom digoret an 19 Kerdu > Forum bet digoret (d') 19 (vet) a viz Kerdu / Kerzu ?\nSujet: Re: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ? Jeu 20 Déc 2012 - 15:03\n"*an 19 kerdu"\nNeblec'h ne vez lâret se, din da c'hoût bepred. Lakaet e vez ar ger miz dirak anvioù ar mizioù.\nX a viz Genver\nX a viz C'hwevrer\nha kement a zo.\nSell 'ta. Hag e pelec'h teus gwelet e vije skrivet en o zouez "*an (ar) X kerdu" ? Ro ur skouer din. Mann nemet ur skouer.\nSujet: Re: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ? Ven 21 Déc 2012 - 9:12\nDaoust hag eñ eo ur skouer evel hemañ hag a zo klask warnañ ?\ntraoñ ar bajenn 846 :\nSujet: Re: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ? Ven 21 Déc 2012 - 16:35\nSkrivet eo "ar bemp a viz Kerdu". Ha tamm ebet evel 'teus skrivet en titl : *an 19 kerdu.\n"An driwec'h hag an naontek a viz Du e vez foar Vaodez war ar ru."\n"D'an eizh a viz Meurzh e oa skoet klañv."\n"An deiz kentañ a viz Ebrel e vez tapet ar wrac'h er c'hevell"\n"O ren ma bloaz-ha-pevar-ugent ez on abaoe ar c'hwec'h a viz Ebrel"\n"Pa vez tomm an heol an deiz kentañ a viz C'hwevrer e teu al louz er-maez eus e doull da c'harmat d'ar goañv da zonet,"\nSujet: Re: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ? Ven 21 Déc 2012 - 18:03\n"Lakaet e vez dalc'hmat a viz war-lerc'h an niver, dirak anv ar miz. Evelse e ranker lavarout ar 15 a viz meurzh, ar 27 a viz here ha neket : ar 15 a veurzh pe ar 27 a here (ha nebeutoc'h c'hoazh ar 15 meurzh pe ar 27 here !)"\nYezhadur bras ar brezhoneg - F. Kervella - Al Liamm - (p.269).\nSujet: Re: Penaos lâret (skrivañ) an deiziad e brezhoneg ?


Buhez ar Sent/1894/Mari ann Inkarnasion - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1894/Mari ann Inkarnasion\n◄ Aniset Mari ann Inkarnasion Leon IX ►\nEvit kaout peoc’h dioc’h he zud, e timezaz erfin da eunn dijentil hag a ioa dioc’h he doare ; rak eunn den a relijion oa hag eunn den devot zoken. Eur vech dimezet, Barba ne rea netra hep goulenn ali he fried; evit plijout d’ezhan e lakeaz dillad bravoc’h ha ker sentuz oa enn he genver ma teue dioc’htu euz ann iliz pa veze galvet gant-han ha pa vije bet dija ouz ann daol zantel prest da reseo ar gommunion.\nDoue a roaz d’ezhi c’houec’h krouadur, tri mab ha teir merc’h, ha Barba, e c’hellit kredi, ne espernaz netra evit ober anezho bugale fur ha kristenien vad. Ho boaza a eure da zevel mintin, da lavaret ho fedennou asambles ha da vont d’ann offerenn goudeze. Merka a rea d’ezho ann amzer da labourat hag ann amzer da c’hoari, ha keit ha ma vezent o c’hoari pe o studia, e veze bepred he lagad o para varnho. N’ho c’huitea morse, kouls lavaret. Ho boaza a eure ive da ober aluzenn d’ar paour, ha difenn a rea out-ho en em glemm euz ho boued, pe euz ho dillad, pe euz ar zervicherien.\n0 velet penaoz e save he bugale, lod a zonje e felle d’ezhi ho c’has holl da veleien pe da leanezed. Mes hi a respounte d’ar re a gomze d’ezhi euz ann dra-ze : « — Ar pez a glaskann hebken eo ma rai va bugale bolontez Doue. Ma vijenn bet rouanez, ha ma n’em bije bet nemed eur c’hrouadur, n’em bije ket miret outhan da vont da velek pe da vont d’ar gouent, ma vije bet galvet gant Doue. Ma vijenn bet paour, er c’hountrol, ha ma’m bije bet daouzek krouadur, n’em bije great da nikun anezho mont da velek pe d’ar gouent, ma ne vije ket bet galvet gant Doue. »\nAr vamm vertuzuz-ma a oue digollet er bed-ma zoken, euz ar boan e devoa kemeret gant he bugale: holl e rejont henor d’ezhi dre ho buez a skouer vad. He zeir merc’h a oue leanezed ho zeir enn urz ar C’harmelitezed, hag euz he zri mab, unan a ieaz da velek, eunn all a oue den a justis, hag ann trede, offiser. Ann den a justis hag ann offiser a oe ato ive tud a zoujans Doue evel ho breur belek hag ho c’hoarezed.\nMes Doue en em blij peurvuia o tigas kroaziou d’he vrasa servicherien; Barba e devoue he lod. Eunn devez, epad m’edo ouz taol, e teuaz ann hurcher da ober rins enn he zi ha da lamet diganthi beteg he asied hag he c’hador. He fried en devoa dastumet dle evit mad ar relijion, ha kement tra en doa a renke beza lakeat etre daouarn eunn tredeok da c’hortoz m’en devije paet ar pez a vanke. Tamallet e oue, ouspenn, da veza kemeret perz enn eunn torfed bennag a enep ar roue, ha koundaonet evit ann dra-ze da vont da jom pell dioc’h Paris.\nHogen, kroaziou ker pouner ne virjont ket ouz Barba da veza kel laouen ha kent pe laouenoc’h zoken. Ann amzer ma oue reuzeudik evelse a hanve he amzer vella: biskoaz, emezhi, ne oa bet eurusoc’h. Guir eo, Doue he c’honzole enn eur rei d’ezhi avechou eunn tanva euz a joaiou ar baradoz. Dont a reaz erfin a benn da ziskouez, dre desteniou sklear, oa gaou ar pez a ioa bet tamallet d’he fried ; hema en devoue eta kounje da zistrei d’ar gear, hag a c’hellaz kaout adarre danvez aoualc’h da veva hervez he renk goude beza paet he zle.\nBarba a veze ato er penn araok pa veze hano a oberiou a zevosion pe a drugarez. He c’harantez evit ar beorien a ioa anavezet gant ann holl e Paris, hag ar roue hag ar rouanez a garge anezhi da ingala ho aluzennou. Hi eo a lakeaz sevel e Frans ar c’houenchou kenta euz a Urs ar C’harmelitezed, goude ar jenchamant kaer a ioa bet great en Urs-se gant santez Thereza, ha dre he ali ha gant he zikour e oue savet ive Urs ann Ursulinezed, a ra kement a vad enn hor bro dre ann deskadurez kristen a roont d’ar merc’hed iaouank.\nGoude maro he fried, Barba a ieaz he-unan enn Urs ar C’harmelitezed, ha neuze e kemeraz ann hano a Vari ann Inkarnasion. Mes klanv oa dija d’ann ampoent, ha ne vevaz mui pell goudeze. Mervel a eure d’ann trivac’h a viz ebrel euz ar bloaz 1618, a greiz m’edot oc’h he noui, hag ar pab Pi VI he diskleriaz euruz er bloaz 1791.\nAr plac’h euruz-ma a voaze he bugale da zevel mintin ha da lavaret ho fedennou asambles. Merka a rea d’ezho ann amzer da labourat hag ann amzer da c’hoari, ha n’ho c’huitea morse, kouls lavaret. Ouspenn-ze, ho boaze c’hoaz da ober aluzenn d’ar paour, hag e tifenne outho en em glemm euz ho boued, pe euz ho dillad, pe euz ar zervicherien. Grit eveldhi, tadou ha mammou, hag evelse o pezo ive bugale fur, bugale hag a rai henor d’ehoc’h er bed-ma da c’hortoz ma raint ho kloar hag ho kurunenn er bed all.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1894/Mari_ann_Inkarnasion&oldid=23210 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 30 Mez 2011, da 12:58.


Peer-categories: Uncategorised Ar skolioù An divyezhegezh Mont en-dro ar c'hlasoù divyezhek Div Yezh Breizh Evit tizhout ac'hanomp Magazin Keleier Dafar kehentiñ Menegoù lezennel Keleier lec'hel Dont e div yezh Breizh APÉRO - RENCONTRE des parents div yezh\nPennaennoù an divyezhegezh abred\nEtre 0 ha 7 vloaz e vez stummet ar galloud lavar gant ar vugale. Ur wech hepken e vez stummet ar galloud-se er vuhez.\nEr c’heit amzer-se eo e pleustr ar vugale o skouarn hag o galloud da zistagañ sonioù. O mad a reont eus kement a c’hallont klevet evit en em stummañ, arnodiñ a reont hervez o endro.\nSeul vui a sonioù disheñvel tro-dro d’ar vugale seul varrekoc’h o benveg distagañ ha klevout.\nPell a vezañ andon strafuilh, klevout meur a yezh a zo frouezhus ha spletus evit en em varrekaat.\nAn divyezhegezh, penaos?\nGraet e vez skol war reolenn ar parded, da lavarout eo hanter amzer e brezhoneg hag an hanter all e galleg.\nHeñvel-mik eo ar programmoù hag al levrioù-skol ouzh re ar c’hlasoù all. Gant TES, ur skourr eus ar KRDK e vez graet hag embannet ostilhoù pedagogel e brezhoneg hag a vez alies-mat troidigezhioù eus dornlevrioù gallek.\nPerzh a vez kemeret e buhez ar skol koulz gant skolidi an hentad divyezhek ha skolidi ar c’hlasoù unyezhek.\nAr reol eo an divyezhegezh e-touez ar 46 milion a Europeaned hag a ra ingal gant ur yezh rannvro pe bihanniver.\n66500 skoliad a dape deskadurezh dre ur yezh rannvro e Frañs e 2012/2011 e-barzh servij publik an deskadurezh.\nPerak ar brezhoneg\nEn un doare poellek ha broudus e vez desavet ar vugale e div yezh pa denn ar yezh d’an endro trivliadel ha kulturel.\nAnat eo deskiñ ar yezh nes, hini ar familh pe ar c’horn-bro m’emeur o chom.\nE Breizh eo ar brezhoneg an eil yezh komzet ar muiañ goude ar galleg. Gwelet ha klevet e vez en anvioù-lec’h, en anvioù-den, er skinwel, er skingomz er genrouedad, en embann.\nN’eus mann ebet a ziboell eta o teskiñ brezhoneg e-skoaz ur yezh estren.\nE familhoù zo ez eo ivez un doare da greñvaat al liammoù etre ar rummadoù. Tud-kozh a-leizh a zo a vourr komz brezhoneg gant tud yaouank ha re vihan...\nAesoc’h ober berzh er skol\nPourvezetoc’h en em gav pakad fonetek ha yezhadur ar vugale abalamour d’ar c’hemm etre ar galleg hag ar brezhoneg.\nAn embreg a vez en ur zeskiñ div yezh a dalvez d’ar vugale d’en em varrekaat war ar yezhoù (galleg, brezhoneg...) ha kement yezh o devo tro da zeskiñ. Dre ar c’hoari keñveriañ ez eo barrekoc’h da zielfennañ ar yezhadur hag ar gerioù.\nLakaet ez eus bet anat ivez gant studiadennoù e wella an embreg-se ar varregezh da gompren an traoù difetis. A gentañ renk eo ar varregezh-se er matematikoù da skouer. Gwelloc’h e vez disoc’hoù ar vugale zivyezhek en danvez-se eget re o c’hamaladed unyezhek.\nUn digoradur spered ha puilhded sevenadurioù lies adakel an oad tenerañ.\nUr pedadogiezh a-zoare.\nUn aezamant evit deskiñ yezhoù.\nUr gomprenidigezh welloc'h eus an dud hag eus ar vro zo en-dro dezho.\nAesaet an darempredoù etre ar rummadoù.\nUn digor d'an divyezhegezh ha d'ar brezhoneg evit an holl.\nNe ouzon ket brezhoneg, un diaester eo ?\nN'eo ket ret da dud ar bugel gouzout brezhoneg.\nKalz eu ar skolidi a zo eus familhoù divrezhonek, a-orin eus rannvroioù all pe broioù all gwech a vez.\nHa ne vo ket ar brezhoneg ur garg ouzhpenn evit ma bugel?\nNe vo ket! Evel ar galleg e vo desket ar yezh tamm-ha-tamm adalek ar c'hlasoù-mamm. Desket e vez dre ar brezhoneg n'eo ket un danvez ouzhpenn.\nHag ar yezh vev estren?\nEvel ma vez desket er c'hlasoù unyezhek e vez desket ar yezh estren er c'hlasoù divyezhek brezhoneg-galleg er memes doare.\nPa zeu ar vugale er bed o deus peadra evit deskiñ komz meur a yezh, lakaomp ar varregezh-se da vleuniañ en-naturel.\nUr yezh keltiek eo evel an iwerzhoneg, ar c'hembraeg hag ar c'herneveureg. Dre voaz e troc'her Breizh etre daou, Breizh-Izel, diouzh un tu, ma vez komzet brezhoneg a-gozh, ha Breizh-Uhel diouzh an tu all, ma vez komzet gallaoueg a-gozh. Ar "vevenn"-se zo o vont da get tamm-ha-tamm abalamour da fiñvadeg an dud hag ar gomzerien e 5 departamant Breizh.\nStartijenn zo gant ar sevenadur brezhonek eus an embann (etre 80 ha 90 titl bep bloaz, an internet, ar c'hampoù vakañsoù, ar pezhioù-c'hoari, ar sonadegoù betek ar c'hleweled...\nEus ar c'hentañ eo gouzout brezhoneg evit kavout labour e Breizh en deskadurezh, er buheziñ, en touristerezh, en implijoù evit ar familhoù, e gennad ar vugaleaj hag ar vugale vihan, e gennad ar vezegiezh sokial, h.a.h.a


Région_Bretagne - Breizh, er penn a-raok evit an debriñ mat en amzer-da-zont\nUn toullad devezhioù a-raok digoradur saloñs ar sevel loened e Roazhon (Space, eus an 11 d’ar 14 a viz Gwengolo) en deus lavaret sklaer ar prezidant Loïg Chesnais-Girard e fell d’ar Rannvro sikour muioc’h filierennoù al labour-douar ha re industriezh ar boued da cheñch o doareoù ha da lakaat Breizh er penn a-raok evit an debriñ mat en amzer-da-zont.\nAmpartiz an dud a vicher, ar varregezh da neveziñ, patromoù a bep seurt... : gallout a ra Breizh kontañ war he ferzhioù gwellañ. JC Moschetti\nSoñjal da vat a ra prezidant ar Rannvro eo ret-mat mont war-zu patromoù nevez ha goude bezañ gwelet penaos eo bet gouest an obererien d’en em sevel er mizioù diwezhañ, e kred ez eus danvez e Breizh evit bezañ er penn a-raok evit an debriñ mat en Europa. En lavaret a ra sklaer en e bennad « Dleet eo da Vreizh bezañ er penn a-raok er cheñchamantoù bras a sell ouzh an debriñ mat » (sellet izeloc’h) : emaomp en ur blegenn gant cheñchamantoù sokial, kemmoù niverel, redioù e-keñver an endro hag an ekonomiezh, rak-se e rank al labour-douar cheñch. Emañ ar Rannvro a-unan gant an dud a labour war an dachenn-se evit luskañ ha skoazellañ ar cheñchamantoù-se. Seblantoù a ra deomp gwelet, ar pezh ne oamp ket evit soñjal un toullad mizioù pe bloavezhioù zo, eo krog an dud da gompren an dalc’hoù hag e fell da dud zo ober traoù hag emdreiñ.\nAr perzhioù gwellañ evit bezañ er penn a-raok !\nAmpartiz an dud a vicher, barregezh da neveziñ, gwellentez yec’hedel, ur stummadur hag a ra berzh, produioù kemmesk, patromoù a bep seurt, bezañ gouest da vodañ an obererien, dezho da labourat asambles : ganeomp emañ ar perzhioù gwellañ evit mont war-raok. Ar Rannvro he deus he ferzh da gemer en afer.\nFellout a ra dezhi delc’her gant hec’h obererezhioù ha mont pelloc’h ganto, broudañ an obererien e Breizh da labourat asambles evit bezañ er penn a-raok. Bezañ er plas kentañ war dachenn an debriñ mat eo ar pal a ranko bezañ tizhet gant filierennoù al labour-douar ha re industriezh ar boued e Breizh abalamour da zegas korvoderioù sur d’ar broduerien, gwareziñ kalite an endro, mont diouzh ezhommoù ar gevredigezh ha delc’her postoù-labour.\nBreizh er Space\nKenlabourat a ra ar Rannvro gant ar Space, gant se e kemero perzh en emgav etrebroadel bloaziek-se, gouestlet d’ar sevel loened, etre an 11 hag ar 14 a viz Gwengolo. Eno, evel bep bloaz, e lakay anaout hec’h oberoù evit sikour filierennoù al labour-douar ha re industriezh ar boued : ur gennad istorel en ekonomiezh Breizh hag a rank emdreiñ hiziv an deiz.\nPolitikerezh ar Rannvro evit al labour-douar hag industriezh ar boued\nTribune Psdt Space 2018 1.7 MB\nPublié le Friday, September 14, 2018


Viessoix - Wikipedia\n48° 50′ 23″ Norzh\n0° 47′ 55″ Kornôg / 48.839722, -0.798611\nbihanañ 139 m — brasañ 302 m\nViessoix a oa ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.\nUr skol a oa e Viessoix e 1723 dija. Ouzh marilhoù ar gumun e kaver meneg eus beziadur Fleurie Fleury, mestrez-skol, d'an 19 a viz C'hwevrer 1723, tro tri-ugent vloaz dezhi, aet da Anaon an neizhour.\nEil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: mervel a reas eizh den nann soudard e Viessoix abalamour d'ar brezel, ur babig, daou baotrig hag ur plac'hig en o mesk; pevar anezhe a varvas e miz Even, ar re all e miz Eost, unan eus ar re-mañ a voe lazhet pa darzhas ur vinenn; dieubet e voe Viessoix d'an 13 a viz Eost gant ar 1st Battalion eus ar rejimant The Royal Norfolk Regiment hag ar 3rd Battalion eus ar rejimant The Monmouthshire Regiment eus ar 3rd British Infantry Division eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet.\nIliz katolik Sant Andrev, XIIvet-XIIIvet kantved, adkempennet en XVIIIvet kantved, gant tri bez enni.\nAl leurgêr The Normous hag ur blakenn dirak ar maerdi evit enoriñ milourion The Royal Norfolk Regiment ha The Monmouthshire Regiment eus tirlu ar Rouantelezh-Unanet, bet dieubet Viessoix dezhe d'an 13 a viz Eost 1944..\nStêr: ar Maine, adstêr d'an Allière.\nWar al linenn hent-houarn eus Argentan da Granville emañ Viessoix; serret eo an ti-gar.\nMeurzh 2008 Kerzu 2015 Patrick Poupion digostezenn Implijad bank\nMeurzh 2001 Meurzh 2008 Ghislaine Leverrier digostezenn Retredadez eus an deskadurezh-stad\n1989 Meurzh 2001 Marcel Chénel digostezenn\n1971 1995 Robert Désert\n1956 1971 Adrien Poulain\n1945 1956 Fernand Baron\n↑ Arcisse de Caumont, Statistique monumentale du Calvados, Arrondissements de Vire et de Bayeux, Embannadurioù Hardel, Caen, 1857, Levrenn 3, pajennoù 77 ha 78\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Viessoix&oldid=1987711 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 23 Ebr 2022, da 15:24.


Annia Faustina - Wikipedia\nAnnia Faustina, pe Annia Aurelia Faustina, ganet war-dro 201 ha arvet goude 221, a oa ur briñsez roman eus Anatolia, diskennadez d'an impalaer roman Marcus Aurelius, ha trede pried an impalaer Elagabalus.\nMerc'h e oa da Tiberius Claudius Severus Proculus, senedour roman, ha da Annia Faustina, merc'h da Ummidia Cornificia Faustina. Ganet ha maget e voe e douaroù he mamm, e Pisidia. E 218 e oa marvet he zud, ha perc'hennez pinvidik e oa.\nEtre 216 ha 218 e timezas Annia Aurelia Faustina d'ar politikour roman Pomponius Bassus ha bevañ a raent en o domani e Pisidia. Daou vugel o doe da nebeutañ:\nur verc'h anvet Pomponia Ummidia ganet e 219,\nur mab, Pomponius Bassus (ganet e 220).\nBrudet e oa he c'hened, ma voe sachet evezh an impalaer Elagabalus warni. A-raok Mezheven 221 e fellas d'an impalaer dimeziñ dezhi. Evit se e ranke kaout an dizober eus he fried. Urzh a roas da lakaat ar gwaz d'ar marv, ha distlabez an dachenn. Goude e tifennas outi dougen kañv d'he fried.\nDimeziñ a reas an impalaer ganti e miz Gouhere 221, e drede pried e oa, goude ar vestalenn Julia Aquilia Severa. Ha setu hi impalaerez. Anvet e voe da Elagabalus gave her the title of Augusta. Hervez ar pezhioù moneiz e oa Annia Faustina Augusta, ha lakaet e voe Julia ouzhpenn.\nC'hoant en doa an impalaer da gaout ur mab diganti, rak ne felle ket dezhañ gwelout e genderv Alexander Severus o kemer war e lerc'h, met divugel e chome ar wreg nevez. Neuze e kasas anezhi kuit a-benn un nebeud mizioù a-raok dibenn 221. Elagabalus a zistroas etre divvrec'h Julia Aquilia Severa haga zimezas dezhi adarre, ma voe e eil hag e bevare bried. Distreiñ a reas Annia Aurelia Faustina da Bisidia gant he bugale. He merc'h Pomponia Ummidia a zeuas da vout perc'hennez an domani.\nMarcus Aurelius, Anthony Richard Birley, Routledge, 2000\nSeptimius Severus: the African emperor, Anthony Richard Birley Edition: 2 - 1999\nDescriptive catalogue of a cabinet of Roman imperial large-brass medals, William Henry Smyth 1834\nThe Cities and Bishoprics of Phyrgia: Being an Essay of the Local History of Phrygia from the Earliest Times to the Turkish Conquest, Volume One, Part One - William M. Ramsay 2004\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Annia_Faustina&oldid=1848828 »


Aotreadur | SDE35\nRéclamation sur le réseau électrique\nAr servij publik dre aotreadur\nSDE35 eo ar bennadurezh a ra war-dro servij publik an tredan en Il-ha-Gwilen.\nRak-se eo perc’henn war ar rouedad publik skignañ tredan (tredanvarr izel ha krenn)… a zo ouzhpenn 26 000 km hirder en Il-ha-Gwilen… da lavaret eo tost da 5 gwech an hed etre Roazhon ha New York.\nEnedis eo a ra war-dro korvoiñ ar servij publik skignañ tredan hervez ur gevrat aotreadur sinet d’an 30 a viz Gouere 1992 hag a dalvez evit 30 vloaz.\nAr stal a vez fiziet ar servij publik enni a rank ober war-dro ivez pourchas tredan d’ar pratikoù koumanantet diouzh an TRV (priz gwerzhañ reolennet) kinniget gant EDF.\nOber a ra SDE35 war-dro ul lodenn eus mestroniezh an oberiadur evit al labourioù war ar rouedad tredan, tra ma vez graet war-dro ar peurrest gant Enedis. Termenet eo an doare m’eo dasparzhet mestroniezh an oberiadur gant ar gevrat aotreadur.\nHervez al lezennoù a dalvez hiziv an deiz n’eus nemet Enedis hag a zo aotreet da gorvoiñ ar servij publik skignañ tredan en Il-ha-Gwilen.\nRoadennoù glad ar rouedad tredan e 2018 - SDE35\nKontrolliñ an aotreadurioù\nDelc’her a ra SDE35 da gontrolliñ ar stalioù aotreet EDF hag Enedis abalamour da deuler evezh ma ma vo doujet d’an engouestloù a zo er gevrat ha ma vo dalc’het da galite an tredan pourchaset.\nBep bloaz e vez aozet, gant SDE35, ar c’hendalc’h a vez graet “Loi NOME” anezhañ (aozadur nevez evit marc’had an tredan), dindan aotrouniezh veur Prefed an Il-ha-Gwilen, abalamour da sevel stad ar postadurioù graet pe da vezañ graet gant Enedis ha SDE35 war ar rouedad tredan.\nRenet e vez kontrolloù zo gant PEBreizh evit Rannvro Breizh a-bezh. Graet e oa bet ar re diwezhañ diwar-benn kalite ha priz ar c’henstagadurioù gant ar broduerien energiezhioù nevezadus, ar servijoù ouzhpenn kinniget gant Enedis ha staliadur ar c’honterioù Linky.\nPrésentation conférence NOME 2018\nRapport conférence NOME 2018\nWar-zu ur gevrat aotreadur nevez\nE fin 2017 e oa bet divizet gant FNCCR, France Urbaine, Enedis hag EDF ober gant ur patrom nevez evit kaier broadel ar c’hargoù a vez aozet gantañ an doare da skignañ an tredan e Frañs. Ret eo da SDE35 adwelet e gevrat sinet e 1992.\nAbaoe 2018 ez eus ur bodad lec’hel, staliet gant SDE35, evit reneveziñ ar gevrat aotreadur. Karget eo da brientiñ ha da gas ar c’houlzad marc’hata da benn gant ar stalioù aotreet Enedis hag EDF.\nN’eo ket frank SDE35 da varc’hata ar c’hevratoù evel ma vez graet evit korvoiñ ar rouedadoù publik all (dour mat da evañ, yac’husaat, tommañ…), rak Enedis eo ar merer nemetañ evit ar rouedad skignañ aotreet e departamant an Il-ha-Gwilen, ha termenet e vez ar priz daskeitet evit implijout ar rouedad tredan e Frañs gant ar CRE (komision evit reoliñ an tredan).\nEvit gouzout hiroc’h : https://www.cre.fr\nEn tu all da se e fell da SDE35, gant ar gevrat aotreadur da zont, gwarantiñ kement-mañ :\nkalite an tredan pourchaset d’an implijerien,\ndelc’her gant glad an aotreadur ha lakaat anezhañ da vont diouzh ezhommoù nevez an tiriad, koulz evit ar goulenn energiezh hag digreizennañ ar produiñ. Dav eo d’an daou bal-se bezañ merket e Brastres-ren ar postadurioù (SDI) war hir dermen hag e programmoù postañ youlek war meur a vloaz boutin da Enedis ha da SDE35,\nharpantiz ar rouedad e-keñver anadennoù an hin,\nkemer perzh en treuzkemm energiezh : ober gant an ostilhoù produiñ nevez, mestroniañ ar goulenn energiezh, lakaat kreskiñ ar monedone gant kirri tredan,\ndasparzhañ, en un doare kempouez, mestroniezh an oberiadur etre SDE35 hag Enedis evit al labourioù,\ndelc’her gant gounidoù SDE35 diwar ar pennwirioù roet gant Enedis hervez ar gevrat aotreadur.\nKalite an tredan skignet\nAr sifroù pennañ a sell ouzh kalite an tredan*\n3 868 a implijerien tredan hag a vez pourchaset fall evit a sell ouzh delc’her d’an tredanvarr (jedet en un doare teorikel)\n55 mn a droc’hoù tredan evit pep implijer tredanvarr izel well-wazh\n* Ar sifroù a dalveze d’an 31 a viz Kerzu 2018\nPa vez klemmoù war-lerc’h ar rouedad tredan (pourchas tredan er Prizioù Gwerzhañ Reolennet, skignañ, labourioù, direizhderioù teknikel) e c’hall SDE35 ober war o zro. Rak-se e vez lakaet ur furmskrid klemm en ho kerz abalamour da reiñ deomp da c’houzout pa vez direizhderioù pe traoù a-dreuz evit a sell ouzh skignañ pe pourchas energiezh.\nContrat de concession 1992


Buhez ar Sent/1912/An Azvent - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/An Azvent\n◄ Andre An Azvent Tual ►\nAn Azvent eo, goude ar C’hoaraiz, kaeran ha talvoudusan amzer a zo er bla. Gant an Azvent, e tigouez war an douar kelou eus ter donedigez Jezuz-Krist : e zonedigez ’barz an natur-den, e zonedigez ’barz an eneou hag e zonedigez daze ar varn,\nE zonedigez ’barz an natur-den\nBezan eo an Azvent ar skouer eus ar c’hantvejou leun a hirvoudou hag a hirnez, pa oa ar bed o c’hortoz e Zalver. An Iliz a c’houlenn diganimp ’n em unani gant ar Brofeted ha sent an amzer goz, evit gervel ar Mesias, en eur ganan gante ; a greiz kalon : Rorate, cœli, desuper, et nubes pluant Justum : Envou, shuilhet warnomp ho klizen, ha ra gouezo eus ar c’hoummoul ar Just, evel ar glao.\nE zonedigez ’barz an eneou\nJezuz-Krist a fell d’ezan genel ha kreski en peb ene, dre e c’hras. Epad an Azvent, e teu da skei war dor pep-hini aneze, evel ma skoe gwechall war dorojou Bethleem, hag e c’houlen ha bezan zo plas evitan. Fellout a ra da bep hristen kompezi mat ar wenojen dirak e di ha digeri d’ezan frank an nor, rak Jezuz-Krist an eus c’hoant da zont da chom gant pep-hini ac’hanomp ha da ginnig d’imp eur mor a bep seurt madou.\nE zonedigez dre ar varn\nAn Iliz eo strafuilhet he c’halon a vamm o sonjal en de ma vo gwelet an nenvou « o serri evel eul levr », ha Jezuz-Krist, dasprener an dud, o tont d’o barn.\nGourc’hemen a ra eta d’he bugale lakat ive o zonj gant an donedigez-man leun a spouron, evit ma teuio, da vihanan, an doujanz d’ober d’ar garante diwan en o c’hreiz.\n« Eünet, kompezet an hent d’ar Zalver » setu ar ger a zo war he muzellou epad ar peder zun-man hag e lavar kouls d’ar pec’her evel d’an den just !\nDoue a fell d’ezan dont en eneou, rak e goulz eo da dremen ha da skei war an dorojou. Tôlomp evez na vefe skrivet diwar hon fenn, evel diwar-benn tud Bethleem : « Ne oa ket a blas evitan en o zi. » Gwaz a ze ma ne ve ket digemeret hirie evel mignon, rak evel barner vo red hen digemer eun de.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/An_Azvent&oldid=38434 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 9 Gou 2012, da 10:57.