Pask - Howling Pixel\nPask a zo ur gouel kristen a orin yuzev. Gouel pennañ ar gristenien eo pa lidont dasorc'hidigezh ar C'hrist a varv da vev. A bep seurt lidoù pobl a vez ivez da heul pe e-tro ar gouel-se, koulz gwechall ha bremañ, pa glot dre vras gant penn-kentañ an nevezamzer.\nDasorc'hidigezh Jezuz taolennet gant Matthias Grünewald.\nUr c'honikl hag uioù\nHervez ar gristenien eo an deiz ma savas Jezuz a varv da vev.\n(br) Pask e lec'hienn Lann Anna\nEil miz ar bloaz eo C'hwevrer en deiziadur gregorian.\nMiz berrañ ar bloavezh eo, 28 deiz ennañ ; un devezh ouzhpenn a vez bep pevar bloaz, er bloavezhioù bizeost evel 2020.\nPevare miz ar bloaz eo Ebrel en Deiziadur gregorian\nImbrel a reer eus anv ar miz e Bro-Wened a-wechoù.\nEmsavadeg Pask (iwerzhoneg: Éirí Amach na Cásca, saozneg: Easter Rising) a oa bet un emsavadeg a grogas en Iwerzhon da vare Pask 1916.\nAn emsavadeg a oa aozet gant an emsaverien republikan da zistagañ o bro diouzh Bro-Saoz diwar-bouez an armoù pa oa Breizh-Veur oc'h en emgannañ war douar-bras Europa. Embann a rejont e oa "British difficulty is irish opportunity". An emsavadeg vrasañ e oa en Iwerzhon abaoe emsavadeg 1798. Padout a reas an emsavadeg, a oa aozet dreist-holl gant an Irish Republican Brotherhood,eus Lun Fask, d'ar 24 a viz Ebrel 1916 betek an 30. Izili eus an Irish Volunteers, renet gant Padraig Pearse, harpet gant an Irish Citizen Army renet gant James Connolly a lakaas o dalc'h war savadurioù 'zo e lec'hioù strategek e Dulenn hag a embannas krouidigezh Republik Iwerzhon, dizalc'h diouzh Bro-Saoz. Dister e voe taolioù an emsavadeg er peurrest eus ar vro ha c'hwitañ a rejont nemet en Ashbourne, e kontelezh Meath. Mouget e voe an emsavadeg goude c'hwec'h devezh emgann. Kaset e voe he fennoù dirak al lez-vrezel, barnet d'ar marv ha lazhet. Dont a reas a-benn an emsavadeg avat da zegas en-dro republikanouriezh Iwerzhon e-kreiz al leurenn bolitikel er vro. Nebeutoc'h evit tri bloaz goude, e miz Genver 1919, e oa aozet an Dáil kentañ ha diazezet da vat Republik Iwerzhon gant stourmerien an emsavadeg chomet bev.\nE 2016 eo bet embannet gant Aleksandr ar Gall e Mouladurioù Hor Yezh un dastumad skridoù lies seurt diwar-benn an Emsavadeg e istor Iwerzhon hag he heklevioù e Breizh, dindan an titl Hep frankiz peoc'h ebet. Disklêriadur ar gouarnamant da-c'hortoz a gaver ennañ troet e brezhoneg.\nEnez Pask (Rapa Nui "Enez Vras" e rapanuieg hag Isla de Pascua e spagnoleg) zo un enez e-kreiz su ar Meurvor Habask, anezhi an dachenn douar pellañ eus pep douar all er bed, 3 700 km a-vaez da Chile ha 4 000 km a-vaez da Enez Tahiti. Ken pell all emañ an douaroù tostañ en norzh hag er su, gant 3 800 km alese d'an Inizi Galápagos ha 5 000 km da Antarktika. Stumm un tric'horn bihan zo d'an enez, ha hi un tammig brasoc'h he zachennad eget hini Pariz.\nIstrovanel eo an hin, gant ur gwrezverk keitat par da 21°C, ar gwrezverk izelañ o vout 18°C e miz Gouere/Eost hag an uhelañ 28°C e miz C'hwevrer. Alies e vez glav (1 138 mm ar bloaz), met a-gementadoù bihan bewech.\nTrevadennet eo bet an enez-se gant Polinezianed etre ar Vvet kantved hag an XIIvet kantved. Lakaet e vez Enez Pask da harz Polinezia e tu ar reter pellañ. Stummañ a ra, gant enezeg Hawaii en norzh ha Zeland-Nevez er su, unan eus bevennoù Polinezia, enni kantadoù a inizi.\nMakemake, eus hec'h anv leun (136472) Makemake, eo an trede brasañ planedenn-gorr anavezet eus Koskoriad an Heol. Emañ lec'hiet e Gourizad Kuiper ha dizoloet eo bet d'an 31 a viz Meurzh 2005, da zevezh Pask.\nC'hwec'hvet miz ar bloaz eo Mezheven en deiziadur gregorian.\nHervez ar steredoniezh eo an 21 a viz Mezheven goursav-heol an hañv en hantervoul norzh, ha gousav-heol ar goañv en hantervoul su, a verk kreiz pep rannamzer. Kentañ deiz an hañv ofisiel eo avat en Norzh, ar goañv ofisiel er Su.\nNauru, ent-hir Republik Nauru (e naoeroeg Naoero ha Ripublik Naoero, e saozneg Republic of Nauru), a zo ur enezenn-stad eus Oseania, e Mikronezia. 9 267 a dud a oa o chom enni e 2010. Bihanañ republik ar bed eo (21 km²) hag an eil riez poblet an nebeutañ (war-lerc'h ar Vatikan). N'eus kêr-benn ebet, daoust ma vez lavaret alies ez eo Yaren, an distrig pennañ e-lec'h m'emañ ar braz eus ar savadurioù ofisiel. N'eus kêr na kêr-benn en enez.\nNicaragua zo unan eus stadoù Amerika, ur republik etre Honduras ha Costa Rica, hag etre ar Meurvor Habask hag ar Meurvor Atlantel. Managua eo ar gêrbenn.\nPerou a zo ur vro eus reter Amerika ar Su ha Lima eo he c'hêr-benn.\nVenezuela zo ur vro e biz Suamerika, etre Colombia er c'hornôg, ha Guyana er reter; er su emañ Brazil. Caracas eo ar gêr-benn.


Amzer (meteorologiezh) - Wikipedia\nAn amzer, pa n'eo ket an amzer a dremen (an eurvezhioù, ar mizioù, ar bloavezhioù, ar c'hantvedoù...), eo ar pezh a c'hoarvez en oabl, e gwiskadoù izelañ an aergelc'h. Lavaret e vez an "amzer a ra". An avel, an arnev (luc'hed...), ar c'horventennoù, an erc'h, ar glav, ar c'hazarc'h, al latar, hag ur bern traoù all c'hoazh a zo lodek en amzer. An energiezh a zeu dimp eus an Heol he deus ur perzh bras en amzer an Douar. N'eo ket unvan an amzer war an Douar. Kalz eo hervez an hin hag ar c'houlz-amzer. Kalz a levezon en deus an amzer a ren war buhez an dud hag ar boudoù bev. Alies e vez kaoz eus "amzer vrav" hag "amzer fall" hep na rofe ar memes talvoudegezh an holl war ar pezh ez eo pep hini anezho. Met traoù evel ar sec'hor hag ar glav-beuz a vez lakaet da vezañ gwall draoù.\nAn arnev a zo un darvoud eus an amzer.\nKlask a ra an dud studiañ ar pezh a c'hallo an amzer bezañ en devezhioù war-lerc'h: meteorologiezh eo ar skiant-se. Studiet e vez da skouer an avel, e dizh, e duadur, hag ivez an temperadur (ar wrez), al leizhien en aer... Ar skiant a bled gant an hinoù eo an hinouriezh.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Amzer_(meteorologiezh)&oldid=1659810 »\nDernière modification le 1 Gwe 2015, à 14:41\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 1 Gwe 2015, da 14:41.


Aretha Franklin e 1968\n25 a viz Meurzh 1942 e Detroit\n16 a viz Eost 2018\nAretha Louise Franklin , ganet d'ar 25 a viz Meurzh 1942 ha marvet d'ar 16 a viz Eost 2018, a oa ur ganerez, skrivagnerez kanaouennoù ha pianourez stadunanat. Franklin he devoa kroget gant hent ar sonerezh pa oa-hi bugel, o kanañ gospel en iliz New Bethel Baptist Church e Detroit, Michigan lec'h ma oa ministr he zad C. L. Franklin. Da 18 vloaz, e oa kroget gant sonerezh nann relijiel o enrollañ evit Columbia Records. D'ar mare-se ne oa ket deuet a-benn da gaout brud. Franklin a oa deuet a-benn da werzhañ pladennoù ha da vezañ brudet mat ur wech sinet gant Atlantic Records e 1966.\nKanaouennoù brudet he deus bet kanet evel "Respect", "Chain of Fools", "Think", "(You Make Me Feel Like) A Natural Woman", "I Never Loved a Man (The Way I Love You)", pe "I Say a Little Prayer". Gant ar c'hanaouennoù-se e oa deuet da vezañ dreistbrudet Franklin. E fin ar bloavezhioù 1960, Aretha Franklin a oa deuet da vezañ anavezet evel "The Queen of Soul".\nMarvet eo d'ar 16 a viz Eost 2018 gant ur c'hrign-bev eus ar pankreas oadet e oa a 76 vloaz.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Aretha_Franklin&oldid=1843385 »\nDernière modification le 12 Eos 2019, à 10:40\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Eos 2019, da 10:40.


Robert Morris - Wikipedia\nRobert Morris (9 a viz C'hwevrer 1931 e Kansas City) zo un arzour ha skrivagner stadunanat. Asambles gant Donald Judd ez eo gwelet evel unan eus diazezerien an arz bihanañ. Bras eo e berzh ivez evit a sell ouzh an taolioù-kaer, ar staliadurioù hag al Land Art. O chom hag o labourat e New York emañ.\nA-raok dont da vezañ livour e studias Robert Morris e skol-veur Kansas, e Kansas City Art Institute hag e Reed College. En oberennoù a savas er bloavezhioù 1950 e weler levezon arzourien an diheverzded varzhoniel, ha dreist-holl hini Jackson Pollock. E California e studias Morris labour sonaozerien evel La Monte Young ha John Cage.\nE 1960 en em stalias e New York ma kinnigas un taol-kaer diazezet war korfoù en ul lec'h ma kouezh ur golonenn en he foull. Damheñvel e voe e delwennoù bihanañ kentañ anvet Two Columns (1961) ha L Beams (1965).\nPa oa e New York e stagas gant studiañ oberennoù Marcel Duchamp hag e savas oberennoù levezonet gantañ evel Box with the Sound of its Own Making ( 1961) ha Fountain (1963). E 1963 e voe kinniget e zelwennoù bihanañ e diskouezva Green e New York. E 1964 ec'h aozas daou daol-kaer brudet : 21.3 ha Site, gant Carolee Schneemann. Enskrivañ a reas e Hunter College New York, hag e savas e gounskrid mestroniezh diwar-benn labour Brancusi. E 1966 e lakaas embann un heliad pennadoù titlet « Notes on Sculpture » en Artforum.\nE 1967 e krouas Steam hag a zo gwelet evel unan eus skouerioù kentañ al Land Art. E dibenn ar bloavezhioù 1960 e voe kinniget oberennoù savet gantañ e meur a virdi stadunanat, ha burutellerien' zo evel Clement Greenberg a voe taer e-keñver ar pezh a rae. War vrasaat ez eas oberennoù Morris : kregiñ a reas da leuniañ salioù ar mirdioù gant bernioù douar pe feltr. E dibenn ar bloavezhioù 1970 e stagas gant an arz-skeudenniñ en-dro, ar pezh a souezhas an dud. Ul lodenn vras eus e oberennoù a voe diazezet war an aon rak implij an armoù nukleel. Er bloavezhioù 1990 e stagas en-dro gant an oberennoù kentañ en doa savet, hag e reas war-dro adsevel pe staliañ oberennoù a oa bet kollet.\nPont arem en Italia\nMilendall e Pontevedra e Galiza\nBuhez Robert Morris e lec'hienn Diazezadur Guggenheim\nMorris : Labyrinthe ou dédale ? , Le Magazine d'Exporevue, 1999\nRobert Morris, Publicportfolio e lec'hienn columbia.edu\nGhislain Mollet-Viéville, « Robert Morris : diwar-benn Open center sculptures », miz C'hwevrer 1998\nLand Reclamation und Erdmonumente pennad gant Thomas Dreher\nObservatory e Lelystad/Oostelijk Flevoland, skeudennoù\nThomas Dreher: Allan Kaprow versus Robert Morris. Ansätze zu einer Kunstgeschichte als Mediengeschichte\nCatherine Grenier (dir.), Robert Morris, , Éditions du Centre Pompidou, Coll. Contemporains/Monographies, 1995, 312 pp. (ISBN 2-85850-825-9)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Morris&oldid=1466622 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Ebr 2013, da 17:19.


Guirionéeu ag er Religion/Chapistr 90 - Wikimammenn\nGuirionéeu ag er Religion/Chapistr 90\n◄ Ag er baraouis. En espérance ag er baraouis e hra d’emb confortance ha grèd de chervige en Eutru Doué. Er gred intampius eit salvedigueah en ineanneu. ►\nCHAPISTR DÊC HA PUAR-UIGUÊND.\nen espérance ag er baraouis e hra d’emb confortance ha gréd de chervige en eutru doué.\nI. Ur gonsolation-é labourat eid ur mæstr péhani e houér recompancein guet calz a larganté. Doué, er gùellan ag en ol mistr, e recompance guet quement a larganté er chervigeu distérran, ma n’hum gol nitra ag er péh e hramb aveid é hloër. Ean e zalh cont d’emb beta memb ag hun desirieu mad. En distérran pazen a vonheur e hratta d’en dèn just e zou hilleih préciussoh eid en ol eur ag en doar.\nOl er péh e hramb aveit Doué e zou èl un trezol e laquamb étré é zeourn. Un dén péhani e zigueor un trezol en dès bet dalhet chairret épad uiguênd vlai, e gav boah én trezol-zé ol er péh en dès laqueit én-hou, bet er péhieu menuttan. Èl-cé ehué, én ær ag er marhue, ni e gavou, én trezol a vadeleah Doué, ol er péh hur hou groeit aveit-hou. En distérran tra groeit ér stad a hræce Doué aveid é hloër, na ne vehé nameit ur huirennad deur reit dré garanté doh Jesus-Chrouist, pé un act a batiantæt, en devou ur recompance én tural de ol er péh e hellamb comprenein. Ne houlen nameit bihan tra, hag ean e rantou d’emb hilleih, e lar sant Pierr Chrysolog.\nPéh col ne hramb-ni a pe ne bourfitamb quet ag en occasioneu a vertu hum guenig t’emb bamdé ! Er Sænt én nean, a pe hellehent en dout anquin, hum affligehé ou devout manquet quement a occasioneu de bligein de Zoué ha de gresquein dré en treu distérran ou mérit hag ou gloër. Hum gonsolet crechénion, hui e hel, én hou ç’afflictioneu, én hou labourieu hag én hou poénieu, carguein hou plaïeu a vérit aveid en nean, é tihuen doh en tantationeu, é seuel liès hou calon trema Doué, é pratiquein er batiantæt, er garanté é quevér en nessan, en aboeissance, etc. A pe vehé dôn er gùirionéeu-zé én hou calon, ne gavehoh nameit pligeadur é pratiquein en œvreu mad, er beden, er yun bag en alézon ; hou ç’inean e sàuehé liès trema Doué eid er hârein hag en adorein. Læn a garanté doh hou nessan hag a hrèd eid hou salvedigueah, hui e vihuehé é peah guet en ol ; n’hou pehé quet brassoh consolation eit bihuein én espérance a vout quênt-pêl guet Doué én é hloër. Na vilet é cavan-mé en treu ag en doar, a pe sellan doh gloer en nean ! e laré sant Ignace.\nII. Mar hur honsol quement en espérance ag en nean, hi e ra d’emb ehué nerh ha courage. Mar douget er boén e zou doh er gounit, e lar sant Augustin, sellet doh er recompance. Er recompance n’en dé quet pêl : imbèr é achihuou hou poénieu ; mæs hou ponheur hag hou joé n’ou devou achimant erbet. Me labour aveid en nean, e laré ur martir ; er chonge-cé ehué e rei nerh t’oh. Er Sænt e gri d’oh a lein en nean : oh ! nac eurusset oh-hui ar en doar, guellèt gounit er bonheur a béhani é joeissamb !\nEn ineanneu ag er purgaloér e gri d’oh : oh ! nac eurusset oh-hui guellèt hum hoarantein doh en tan eahus-men, eit monnèt quênt-pêl de huélèt Doué face-oh-face. Er ré dannet, a greis ou zourmanteu, e gri d’oh : oh ! nac eurusset oh-hui guellèt gounit en nean péhani hun nès collet ! Ah ! p’hur behé en amzér e hoès, ne gollehemb quet ur momand a nehou ; deit de vout aviset diar hur houst. Hou ç’inean memb e gri d’oh : oh ! na maleurusset oh-hui chom hemb gobér nitra eit me hass d’en nean, épad ma queméret quement a boén é clasq er péh n’en dé meit vanité.\nÉ guirioné, ur soudard ne zouge quet er fatig, a p’en dé ret dehou chervige é brince ; ean e ya d’er brézel eit gounit ur voguéden a hloër. Perac bout quer perhuéh ar hou poén a p’en dé ret chervige Doué ha gounit ur gloër hemb fin ?\nEr marhadour e labour, hum laca é mil dangér eit gobér ur fortun a béhani ne joeissou nameit ur bèr amzér, pé a béhani ne joeissou marcé jamæs : hà perac en hum glêmmehoh-bui, én ul labourat eit gounit én nean ur bonheur hemb fin ?\nOh ! na brasset-é hur misér hag hun dishanàuedigueah-ni, mar dougeamb hur poén é chervige un Doué péhani hur hâr, péhani e recompance guet quement a larganté ! Un nebedig trebilleu e vou paiet dré ur gloër hemb musul.\n1° Me hrei liès er chonge-men : me hel hoah gounit en nean. — 2° Mar d’on ér stad a hræce Doué, me chongeou ehué a lacat reihtæt ém œvreu, é andur me foénieu, é pratiquein en devérieu a me stad, én intantion a bligein de Zoué hag a véritein ur recompance éternel. — 3° Ne zougein nitra quement èl col caranté men Doué dré er péhèd marhuel, hag er fréh a me œvreu mad dré ur fal intantion benac. — Na brasset-é hou madeleah én hur hevér, ô men Doué ! a pe recompancet guet quement a larganté er ré hou câr hag hou chervige guet lealdæt.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Guirionéeu_ag_er_Religion/Chapistr_90&oldid=90993 »


Ar proteus - Skolaj Diwan Gwened\n<< Kros an intel Shaman king >>\n12. Juni 2017 1 12 /06 /Juni /2017 15:08\nAr proteus, proteus anguinus e anv skiantel, a zo un amfibian a vev en ur vougev hepken, hini Postojna, met diwezhatoc'h eo bet « ezporzhet » e mougevioù all. Er memes familh loened evel ar pedrevaned hag ar sourded eo, kig-debrer brasañ ar mougevioù eo.\nPerzhioù hañval doc'h Mab-den\nAr Proteus a zo un amfibian en deus kollet kalz a zoareennoù un anfibian, a zo etre 20 ha 30 santimetrad hirder, anavezet eo gant e groc'hen wenn a zo tost da vab-den. Ne implij ket e zaoulagad gant an teñvalded a vez er mougevioù, divrec'h bihan en deus a lak da soñjal ivez e reoù Mab-den. Brenkoù diavaez ruz en deus.\nDek vloaz hep debriñ netra :\nKrog a ra buhez ar Proteus en ur vi. Pa ziflosk e kemer ur stumm gour goude pevar miz, met pemzek vloaz eo ret dezhañ gortoz a-raok gouennañ. En em ziblas a ra evel ar sili, ne implij ket kalz e zivrec'h evit fiñval. Debriñ a ra dreist-holl kranked bihan ar mougevioù met betek 10 vloaz e c'hell chom hep debriñ netra. Ret eo gortoz 15 vloaz evit ma c'hellfe gouennañ, ar gouennadur a zo bet gwelet pa oa en ereoù. Pell-tre e c'hell bevañ, ar geidenn a zo eus 68,5 bloaz, ar proteus kosañ en deus bevet betk 102 vloaz ! Ne vez ket displeget an dra-mañ c'hoazh gant ar skiantourion.\nAr proteus du :\nAr proteus du a zo un is-spesad eus ar proteus, an diforc'h brasañ a zo ez eo du. Bihanoc'h eo e benn ivez, kigennoù ar javedoù a zo kreñvoc'h, daoulagad diorroetoc'h en deus. Soñjal a ra ar skiantourien en deus kroget da drevadenniñ ar mougevioù diwezhatoc'h, setu perak en defe c'hoazh doareennoù un anfibian boutin.\nPublished by skolaj Diwan Gwened


Dinosaor - Wikipedia\n(Adkaset eus Dinozaor)\nRelegoù Allosaurus ha Stegosaurus\nAn dinosaored (Dinosauria o anv skiantel) zo loened eus klad ar Sauropsida, a vod an holl stlejviled a-vremañ (ar gevrennad Reptilia), an holl evned a-vremañ (ar gevrennad Aves) hag ul lodenn hepken eus an henstlejviled, an holl anezho o tiskenn eus un hendad hepken. Kalz spesadoù dinosaored a oa, liesseurt ha disheñvel-kenañ an eil re diouzh ar re all. Ar re vrudetañ a vevas adalek diwezh an Triaseg (-251 milion a vloavezhioù/Mav) betek fin ar C'hretase (-65,5 Mav), e-pad an oadvezh Mezozoeg pe Eil hoalad (-251 Mav – -65,5 Mav).\nKavadennoù graet nevez zo a laka da soñjal ez eus bet dinosaored abaoe an Triaseg Izel (deroù : -251 Mav) pe an Triaseg Kreiz (diwezh : -228 Mav), pe zoken adalek ar Permian (-299 Mav – -248 Mav). Trevadennet eo bet an holl gevandiroù gant an dinosaored abalamour ma ne oa ket dispartiet c'hoazh ar c'hevandir nemetañ, Pangea e anv, da vare an Triaseg, ha ma'z int en em strewet dre-holl d'ar mare-se hep kaout ezhomm da dreuziñ mor ebet.\nAbred pe abretoc'h eo aet an holl zinosaored da get – war-bouez an evned – e-kerzh ar Mezozoeg ; e-pad enkadenn ar C'hretase hag an Trede hoalad (anvet ivez « enkadenn K-T ») ez eo steuziet an dinosaored a veve da vare ar C'hretase uhel (-99,6 Mav – -65,5 Mav).Patrom:'\nE miz Ebrel 1842 e voe kinniget an anv dinosaor gant ar paleontologour saoz Richard Owen (1804-1892), diwar an henc'hresianeg saura "glazard, stlejvil" ha deinos "spontus, braouac'hus" abalamour ma oa bras-kenañ (en tu all da 15 m) ar pep brasañ eus an dinosaored a oa bet dizoloet gantañ. Daoust d'an dra-se e c'halle an dinosaored bezañ bihan-kenañ o ment, betek un nebeud kantimetroù.\nKerkent ha kreiz an XIXvet kantved ha betek ar bloavezhioù 1970, an dinosaored a veze gwelet gant ar skiantourien evel loened yen o gwad, dizampart ha goustad, aet da get abalamour d'o sotoni. E 1969, ar paleontologour stadunanat John Ostrom (1928-2005) a roas lañs da « azginivelezh an dinosaored », a sachas evezh ur bern tud war studi an dinosaored, a voe gwelet adalek neuze evel loened oberiant, emwrezek gant emzalc'hioù kevredigezhel kemplezh.\nAbaoe ma voe anavezet ar c'hentañ dinosaor, en XIXvet kantved, al loened-se o deus desachet ur bern tud er mirdioù e pep lec'h war an Douar, da welet ar relegoù adsavet eno. Plijout a reont kenañ d'ar vugale koulz ha d'an oadourien. Deuet int da vezañ ul lodenn eus sevenadur pobl an XXvet hag an XXIvet kantved, hag o c'havout a reer taolennet e levrioù hag e filmoù stank-kenañ. Danvez pennañ levrioù ha filmoù brudet ez int, evel Jurassic Park pe Ice Age 3, ha kaoz a vez ingal eus ar c'havadennoù nevez diwar o fenn er media.\nAlies e vez implijet ar ger "dinosaor" war ar pemdez evit komz eus stlejviled all eus ar ragistor, evel ar genadoù Dimetrodon, Ichthyosaurus, Mosasaurus, Plesiosaurus ha Pterosaurus, petra bennak ma ne oa ket dinosaored anezho tamm ebet.\n1 Termenadur a-vremañ\n2 Dinosaored ha ragistor\n3.1 • Ment\n3.1.1 An dinosaored brasañ ha bihanañ\n3.2 • Emzalc'h\n3.2.3 Paradur ha kehentezh\n3.2.6 Kelc'hiad buhez\n4 Rummatadur an dinosaored\n4.1 Taolenn hollek\n5 Istor naturel\n5.1 Orin an dinosaored\n5.2 Kentañ dinosaored\n5.3 Enkadenn an Triaseg-Juraseg\n5.4 An dinosaored er bed a vremañ\n6 Stlejviled a veve da vare an dinosaored\nTermenadur a-vremañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n• Fazius eo an adstrolladur-se, hervez lod skiantourien, en abeg d'an divrec'h troet war an tu-skarzh ha da aozadur ar bizied.\nHervez ar renkadur filogenetek e vez termenet an dinosaored evel strollad diskennidi an hendad nevesañ boutin da Driceratops ha d'an evned a-vremañ . Lavaret eo bet ivez e c'hallfe strollad an dinosaored bezañ termenet evel diskennidi hendad nevesañ Megalosaurus hag Iguanodon, abalamour ma'z int daou eus an tri spesad a zo bet meneget gant Richard Owen p'en doa goveliet ar ger dinosaurus . Gant an daou dermenadur avat en em gaver gant ar memes strollad loened anvet "dinosaored". Savet eo bet an termenadurioù-se a-benn klotañ gant meizadoù ar skiantourien kent implij ar filogenetik a-vremañ, kuit da zroukveskañ talvoudegezh ar ger "dinosaor".\nRummatadur an dinosaored a laka kemm etre daou glad bras hervez neuziadurezh lestr o c'horf : Ornithischia ("listri evned") ha Saurischia ("listri stlejviled") eo ar c'hladoù-se.\nOrnithischia a reer eus an holl c'heotdebrerien rannet e tri isurzhad gant ar baleontologourien :\nOrnithopoda a vod dinosaored daoudroadek peurliesañ, en o zouez an dinosaored o « figos houad » (pe Hadrosauridae),\nMarginocephalia, en o zouez an dinosaored gant gouzougennoù pe tokoù eskern war lein o fenn (Ceratopsia ha Pachycephalosauria),\nThyreophora, a oa dinosaored pevarzroadek gant « harnezioù », pikoù ha plakennoù eskern war o c'hein hag o lost (Ankylosauria ha Stegosauria).\nSaurischia zo rannet e daou c'hlad disheñvel-mat :\nTheropoda, dinosaored daoudroadek a vez kigdebrerien peurliesañ hag an dinosaored pluñvek (an evned),\nSauropodomorpha, dinosaored pevarzroadek peurliesañ ha bras-kenañ o ment, dezho gouzougoù hir, ur penn bihan hag ul lost hir.\nEmglev zo etre hogos an holl baleontologourien da lâret e tiskenn an evned diouzh an dinosaored Theropoda. Hervez termenadur rik ar c'hladoù e ranker lakaat holl ziskennidi ur memes hendad boutin er memes strollad evit ma vefe savet ar strollad e-giz ma tere : dinosaored eo an evned ha n'eo ket aet an dinosaored da get eta. Renket e vez an evned gant ar pep brasañ eus ar baleontologourien er c'hlad Maniraptora, anezho Coelurosauria, da lâret eo Theropoda, a zo ivez Saurischia, dinosaored anezho. \nDinosaored eo al laboused eta, hervez termenadur ar c'hladoù ; er yezh pemdez avat ne vez ket anv eus al laboused pa gomzer eus "dinosaored". A-benn bezañ sklaeroc'h e vo implijet ar ger « dinosaor » er pennad-mañ evel heñvelster « dinosaor n'eo ket un evn ». Implijet e vo « dinosaor n'eo ket un evn » pa vo ezhomm pouezañ war ar fed-mañ.\nReizh eo en un doare teknikel evel-just lakaat an dinosaored da strollad disheñvel pa implijer renkadur Carl von Linné, ar reizhiad koshañ evit renkadur skiantel ar spesadoù, a zegemer taksonoù parafiletek na endalc'hont ket holl ziskennidi ur memes hendad.\nGaou eo lavaret ez eo an dinosaored loened ragistorel. Ar ger "ragistor" a dalvez da envel ar prantad a ya eus anadur Mab-Den d'ar c'hentañ skridoù. Hervez an termenadurioù resis a vez implijet e krog ar ragistor 5 milion a vloavezhioù zo. An dinosaored ha n'int ket laboused avat zo aet da get 65 milion a vloavezhioù zo. N'o deus ket bevet eta e-pad ar ragistor ha Hominideg ebet ne'n em gavas gant unan anezhe. Loened eus er Mezozoeg int, ha loened ragistorel n'int ket.\n• Ment[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nMent Diplodocus e-keñver hini Homo sapiens\nDiouzh ar c'harrekaennoù a zo bet kavet e c'haller lavaret e oa ur strollad loened bras eus an dinosaored daoust ma kemmas o ment keitat e-pad an Triaseg, ar Juraseg hag ar C'hretase . Hervez ar paleontologour Bill Erickson (1928-1987) emañ keidenn o fouez etre 9 kg ha 5 tonenn. Ur studiadenn nevez diwar-benn 63 genad dinosaored he deus roet ur geidenn a 850 kg (ur pouez a c'haller keñveriañ ouzh hini un arzh louet) hag ur pouez etre eus tost div donenn, da lâret eo kement hag ur jirafenn. Da 863 g e sav pouez keitat ar bronneged, da lâret eo hini ur c'hrigner bras. Brasoc'h evit an div drederenn eus ar bronneged a-vremañ e oa an dinosaored bihanañ. Brasoc'h e oa ivez ar pep muiañ eus an dinosaored evit 98% eus ar bronneged a-vremañ. \nAn dinosaored brasañ ha bihanañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSauroposeidon hag un den\nEoraptor hag un den\nPav un dinosaor\nRoyal Tyrrell Museum, Drummheller, Alberta, Kanada\nN'eus nemet ul lodenn vihan eus al loened marv a ya da garrekaennoù, hag ul lodenn vihan hepken eus ar re a vez dizoloet zo klok. Eskern hepken a gaver peurliesañ. Ral-kenañ eo roudoù ar c'hroc'henoù pe ar gwiadennoù. Un arz diresis eo adsevel relegenn ur spesad dre geñveriañ ment ha morfologiezh an eskern gant re ur spesad all, ha gwall ziaes eo klask adsevel organoù ha kigennoù. Biken eta ne ouiimp en un doare asur petra e oa ment an dinosaored brasañ ha bihanañ.\nE-touez an dinosaored, ar Sauropoda a oa loened bras-meurbet, ar re vrasañ a oa brasoc'h evit an holl loened o deus bevet war an Douar abaoe. Korred en o c'hichen e oa bronneged ragistorel evel Indricotherium pe ar mammout kolombian. N'eus ken un dornadig loened-mor hiziv zo dezhe tost ar memes ment pe unan vrasoc'h, evel ar balum glas a zo 180 tonenn a bouez ennañ hag a dizh 31 metr hirder d'ar muiañ.\nAr brasañ hag ar pounnerañ dinosaor anavet diwar relegoù klok pe dost eo Brachiosaurus brancai (anvet ivez Giraffatitan). Daouzek metr e oa e uhelder, 22,5 metr e hirder, ha pouezet en dije etre 30 ha 60 tonenn – un olifant afrikan, al loen brasañ a vev war an Douar hiziv, a bouez 7,7 tonenn well-wazh. An dinosaor hirañ en deus lezet ur garrekaenn glok eo Diplodocus a oa 27 metr e hirder ; emañ e Carnegie Museum of Natural History, Pittsburgh, Pennsylvania abaoe 1907.\nDinosaored brasoc'h a oa, met ne chom anezhe ken un nebeud karrekaennoù diglok peurliesañ. An darn vrasañ anezhe a oa geotdebrerien a zo bet kavet er bloavezhioù 1970 pe diwezhatoc'h, Argentinosaurus en o zouez, en dije tizhet etre 80 ha 100 tonenn. An hini uhelañ, Sauroposeidon, a oa 18 metr, en dije gallet tizhout ur prenestr er 6vet solier.\nMent ar Sauropoda hirañ anavet\n(ment un den war an tu kleiz)\n██ Argentinosaurus huinculensis • 30-39,7 m\n██ Turiasaurus riodevensis • 30-39 m\n██ Mamenchisaurus sinocanadorum • 26-35 m\n██ Supersaurus vivianae • 32.5-34 m\n██ Sauroposeidon proteles • 28-34 m\nUn dinosaor brasoc'h c'hoazh, Amphicoelias fragillimus, anavet hepken dre un nebeud karrekaennoù melloù-kein dizoloet e 1878, a c'hallje bezañ tizhet 58 metr hirder ha 120 tonenn a bouez. An hini pounnerañ a c'hallje bezañ bet Bruhathkayosaurus, anavezet fall ha danvez breutadennoù etre an arbennigourien anezhañ c'hoazh, a vije bet dezhañ etre 175 ha 220 tonenn. Peurliesañ e lavarer hiziv ne oa ket en tu all da 139 zonenn, evit 34 metr hirder da Vruhathkayosaurus matleyi.\nAr c'higdebrer brasañ e oa Spinosaurus, dezhañ etre 16 ha 18 metr ha 9 zonenn. Kigdebrerien bras all e oa Giganotosaurus, Mapusaurus, Tyrannosaurus rex ha Carcharodontosaurus.\nPa ne gemerer ket e kont an evned a-vremañ evel an evned-kelien, an dinosaored bihanañ e oa dezhe ment ur vran pe ur penn-yar. An Theropoda Microraptor ha Parvicursor a oa nebeutoc'h evit 60 cm hirder dezhe.\n• Emzalc'h[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUn neizh Maiasaurae kavet e 1978\nDiazezet e vez ar preder war emzalc'h an dinosaored war ar c'harrekaennoù kavet, metoù al loened, adsavadennoù dre urzhiataer eus o bevmekanikerezh, ha keñveriadennoù gant al loened a-vremañ a vev er memes log ekologel. Diwar kalz martezeadennoù ez eo diazezet ar pezh a soñjomp diwar-benn emzalc'h an dinosaored eta, ha breud a vo diwar-benn lod anezhe e-pad pell c'hoazh moarvat. Emglev zo etre ar skiantourien avat da soñjal e kaver emzalc'hioù boas e-touez ar c'hrokodiled hag al laboused a c'haller adkavout ivez e-touesk an dinosaored.\nBagadoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nE 1878 e voe kavet e Bernissart, Belgia, ar c'hentañ prouenn eus bagadoù dinosaored. Eno e voe kavet 31 Iguanodon a oa ar stumm warne da vezañ marvet goude bezañ kouezhet en un toull don hag int beuzet en dour . Petra bennak ma voe dizoloet da c'houde e teue an dilerc'hioù-se diwar tri darvoud disheñvel, e voe kavet lec'hioù all ma oa marvet dinosaored a-vagadoù.\nAr roudoù karrekaet niverus a laka da soñjal e oa paot-kenañ ar bagadoù hag ar strolladoù e kalz spesadoù. Roudoù kantadoù pe miliadoù a c'heotdebrerien a ziskouez e c'halle an Hadrosauridae bale a-vagadoù bras, evel ar bizoned pe ar springboked hiziv. Roudoù Sauropoda o deus diskouezet e veaje al loened a-vagadoù a vode meur a spesad a-wezhioù, ha re all a zalc'he o re vihan e kreiz ar bagad d'o gwareziñ, diouzh ar roudoù dizoloet e Davenport Ranch, Texas.\nNeizhioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPa voe dizolet e 1978 un neizh Maiasaura ("dinosaor mamm vat") gant ar paleontologour Jack Horner (*1946) e Montana e voe diskouezet e talc'he loened an isurzhiad Ornithopoda d'ober war-dro o re vihan goude ma oa digloret ar vioù. Prouennoù zo ivez en em zalc'he heñvel dinosaored all eus ar C'hretase, evel Saltasaurus, bet dizoloet e 1997 e Patagonia, hag en em vode al loened-se a-viliadoù er memes lec'h da neizhañ, evel ar Manked impalaerel.\nOviraptor Mongolia a voe dizoloet e 1993 gant ur relegenn o tozviñ evel ur yar, ar pezh a dalvez e oa warnañ ur gwiskad pluñv a domme ar vioù. Roudoù karrekaet o deus kadarnaet an emzalc'h a vamm e-touez ar Sauropoda hag an Ornithopoda eus Enez Sgitheanach. Kavet ez eus bet vioù ha neizhioù eus ar pep brasañ eus ar strolladoù dinaosored, gwirheñvel eo e kehente an dinosaored gant o re vihan en un doare heñvel ouzh hini an evned hag ar c'hrokodiled a-vremañ.\nLod eus an dinosaored a save o neizhioù e-kichen mammennoù havel, ar pezh a roe an tu da gaout ur wrez azas hag ingal evit ar vioù. \nParadur ha kehentezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDaou Centrosaurus, Ceratopsidae geotdebrer eus diwezh ar C'hretase e Norzhamerika\nGwel un arzour\nRe vresk evit an emgannoù e oa krib lod eus an dinosaored, evel re ar c'hlad Marginocephalia, re isurzhiad Theropoda ar c'hlad Eusaurischia, ha re ar genad Hadrosaurus ; moarvat e talveze o c'hrib da sachañ ar parezed pe da spontañ an enebourien, daoust m'hon eus nebeut a elfennoù diwar-benn emzalc'h tachennoù ha paradur an dinosaored.\nN'ouzer ket kennebeut penaos e kehente an dinosaored etrezo, met kavadennoù nevez a laka da soñjal e laboure marteze krib kleuz ar spesadoù Lambeosaurinae evel ur c'hef-dasson implijet evit leuskel kriadennoù a bep seurt.\nChase[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nUnan eus ar c'harrekaennoù pouezusañ a voe kavet e gouelec'h Gobi e 1971. Bez' e oa ur Velociraptor hag a dage ur Protoceratops. Dizoloadenn an daou loen krog-ha-krog a brou kalz martezeadennoù. Diskouez a ra e tage hag e tebre an dinosaored an eil re ar re all, petra bennak ma ne oa ket ur souezhadenn evit ar pezh a sell ouzh an Theropoda. Kadarnaet eo bet gant roudoù dent war ur garrekaenn Majungatholus e Madagaskar e 2003.\nKerzhed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHervez an dizoladennoù graet hiziv an deiz ne vije bet spesad dinosaor turier ebet, ha nebeut a zinosaored kraper. Evel ma'z eus bet kavet ur bern roudoù spesadoù bronneged a durie hag a grape er C'henozoeg, an diouer a brouennoù diwar-benn spesadoù dinosaored heñvel zo un tamm souezhus.\nUn doare mat da gompren emzalc'h ar spesadoù dinosaored eo deskiñ penaos e tilec'hient. Ar bevmekanikerezh peurgetket en deus pourchaset kalz elfennoù evel, da skouer, gouzout pegen buan e rede an dinosaored diwar studi labour ar c'higennoù ha levezon ar c'herc'hellder war framm o relegoù, , gouzout hag eñ e ranke an Theropoda ramz mont goustatoc'h pa vezent o redek war-lerc'h o freizh kuit da vezañ gloazet, ha gouzout hag-eñ e oa gouest ar sauropoda da chom war-neuñv.\nKelc'hiad buhez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nBetek-henn e lavare ar skiantourien e oa an dinosaored loened a veve diouzh an deiz, e-skoaz ar bronneged kentañ a oa loened bihan a rene o buhez er beuznoz pe diouzh an noz kuit da vezañ taget.\nE 2011 e voe renet ur studiadenn baleontologek diwar-benn framm lagad an dinosaored : muzuliet e voe hirder poulloù-lagad ha treuzkiz lagadenn sklera 33 spesad Archosauria, keñveriet gant re 164 spesad a hiziv, en o zouez stlejviled, evned ha bronneged. Diskouezet e voe e veve an dinosaored kigdebrer hanter diouzh an noz, an dinosaored a nije ha Pterosauria diouzh an deiz dreist-holl, hag e veve an dinosaored geotdebrer koulz an noz hag an deiz.<0ref>(en) Lars Schmitz & Ryosuke Motani, Nocturnality in Dinosaurs Inferred from Scleral Ring and Orbit Morphology, Science, 14 EBR 2011</ref>\nMetabolegezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nA-zivout kennevid an dinosaored, ur studiadenn c'hall diwar-benn aozadur izotopek an oksigen e dent hag eskern 80 dinosaor eus ar C'hretase (Theropoda, Sauropoda, Ornithopoda ha Ceratopsia) hag a zeue eus Norzhamerika, Afrika, Europa hag Azia he deus diskouezet e rankent kaout korfoù emwrezat. Feur an 18O e-keñver hini an 16O — a zo diouzh gwrezverk diabarzh al loened bev — a oa heñvel ouzh hini ar bronneged hag an evned, a zo emwrezat, ha disheñvel a-grenn diouzh hini ar stlejviled a-vremañ, loened gwreztaolus anezhe, diouzh hini Chelonii ha hini Crocodilia karrekaet eus ar C'hretase.\nBezañs frammoù Havers, anezho mikrokanolioù gronnet gant ur gwiskad eskern kengreiz e-barzh ar relegoù, en eskern karrekaet a vefe un elfenn ouzhpenn a lakafe da soñjal o doa korfoù emwrezat.\nUr skipailh eus Florida en deus jedet e oa kenfeur ar gwrezverk ouzh an tolzennad hag ouzh ar feur kreskiñ, eus 25°C evit an dinosaored bihan betek 41°C evit ar re vrasañ. Implijet o deus ur patrom niverel da jediñ gwrezverk ar c'horf diouzh ar ment hag ar feur kreskiñ, evit 8 spesad, eus Psittacosaurus mongoliensis, 12 kg ennañ, betek Apatosaurus excelsus, 2 6000 kg ennañ. Hervez ar skipailh e tizhe gwrezverk diabarzh Sauroposeidon proteles, ar pounnerañ eus an dinosaored anavet (60 tonenn), betek 48°C moarvat. Prouiñ a rafe ar patrom-se e vefe tommaet an dinosaored bras dre « emwrezadezh anniñvel ».\nRummatadur an dinosaored[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nN'eus ket keit-se e renked Ichthyosauria, Pliosaurus, Plesiosauria (3 strollad stlejviled dour) ha Pterosauraia (stleviled-nij) e strollad an dinosaored ; hiziv e vez sellet oute evel lignezioù disheñvel diouzh an dinosaored.\nUr strollad loened liesseurt e oa an dinosaored. Hervez ur studiadenn eus 2006 e oa bet deskrivet 527 genad asur disheñvel, hag ouzhpenn 1 844 genad a chom c'hoazh da renkañ., \nTaolenn hollek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nHervez ar Kod Etrebroadel Rummatadur al LoenedPatrom:'  e c'haller anavout etre 630 ha 650 genad dinosaored, gant meur a viliadoù spesadoù ; deskrivet e vez war-dro tregont spesad nevez bep bloaz. Un tamm muioc'h evit an hanter eus ar spesadoù n'int anavezet ken gant ur standilhon, diglok peurliesañ, ha nebeutoc'h evit 20% eus ar spesadoù zo anavezet gant muioc'h evit 5 standilhon.\nAn daolenn hollek da-heul a ro liammoù etre ar strolladoù dinosaored pennañ. Kavout a reor un nebeud genadoù da reiñ un alberz eus an urzhiadoù hag eus ar c'herentiadoù meneget.\nSauropoda diazez Mamenchisaurus Shunosaurus Omeiosaurus\nThyreophora diazez Scelidosaurus Scutellosaurus\nCeratopsia Trikeratops Protoceratops Torosaurus\nOrnithopoda diazez Hypsilophodon Agilisaurus Leællynasaura\nIstor naturel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nOrin an dinosaored[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDiwanet eo an dinosaored e-barzh usurzhad ar stlejviled Archosauria, ur strollad stlejviled bihan diapsidek a veve e diwezh ar Permian ha dreist-holl e deroù an Triaseg.\nE diwezh ar Permian, war-dro -250 milion a vloavezhioù zo, e voe un enkadenn drumm hag a gasas war-dro 90% eus spesadoù ar mare da get, ar pezh a roas o zu d'ar spesadoù loened ha plant a chome da vleuniañ ha da emdreiñ da c'hounit tachennoù nevez, an amnioted peurgetket. E-touez ar re-se edo hendadoù an dinosaored, ar stlejviled hag ar bronneged a wezhall hag a vremañ.\nAr stlejviled bihan diapsidek, da lâret eo dezho daou goublad prenestradenn en o c'hlopenn, a-drek poulloù o daoulagad, o deus eskern rakdentel e lodenn a-raok o c'harvanoù hag, evel holl stlejviled ar mare-se, izili a-dreuzkiz pe hanter-savet. Anvet int Thecodontia abalamour d'ar c'hentañ perzh-se. Aloubiñ a rejont an holl veteier, ha rannet e vezont e tri c'herentiad bras :\nPterosauria, pe stlejviled-nij ;\nCrocodila, a zo chomet bev betek bremañ ;\nDinosauria, an dinosaored eta, a oa gouest da vale war an douar, o devoa pavioù savet war ur blaenenn kenstur gant plaenenn a-saezh o c'horf. Diwezh un emdroadur prim par da hini an evned hag ar bronneged eo o emstummoù. Gallout a reer gwelet an diforc'hioù etre ar strolladoù-se pa zielfenner framm o lestr, ennañ tri askorn par : askorn ar glun, an askorn kaezour hag an askorn koazez. Ar paleontologour Harry Govier Seeley en deus merzet kerkent ha 1887,  ar c'hemm bras a c'haller lakaat etre :\nSaurischia, ger-ha-ger "eskern koazez stlejviled dezho", rak triskinek eo o eskern koazez ;\nOrnithischia, "eskern koazez evned dezho", rak bez'z ez eus korfadurioù m'emañ an askorn kaezour kenstur gant an askorn koazez war-du an traoñ ha war-du an adreñv ; skañvik e chom ar geñveriadenn-se evelato.\nKentañ dinosaored[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKigdebrerien eo an dinosaored koshañ a anavezer, etre 225 ha 230 milion a vloavezhioù dezho : Eoraptor ha Herrerasaurus. Arbennikaet eo an daou dija, rak Saurischia int, ur strollad a zo diwanet goude ma savas kemm etre an dinosaored Ornithischia ha Saurischia. Homodontek evel ar stlejviled all eo an holl zinosaored.\nHerrerasaurus zo ezel eus an urzhiad Saurischiea, met ivez eus an isurzhiad Theropoda.\nAnavout a reer roudoù pavioù karrekaet koshoc'h, ha lezet gant dinosaored moarvat. Lezet e oa bet ar re goshañ war-dro 248 milion a vloazioù zo gant « stlejviled bihan pevarzroadek, a vent gant ur c'hazh, a lezas o louc'hoù er pri e-tro 250 milion vloaz zo [...]. Dizoloet e oa ar pazioù-se e mervent Polonia, er menezioù Kroaz-santel. [...] Lezet e oa bet al louc'hoù [...] gant stlejviled eus ar genad Prorotodactylus, loened pevarzroadek dezho pemp biz, ha sanket donoc'h eo louc'h an tri biz kreiz el leur. Tost an eil re diouzh ar re all, ar roudoù-se zo disheñvel diouzh re stlejviled all eus strollad ar c'hrokodiled hag ar stlejviled ». Patrom:'\n« 246 milion a vloavezhioù eo oad roudoù all bet kavet gant [...] skipailh Grzegorz Niedzwiedzki eus Skol-Veur Warszawa. Brasoc'h int, war-dro 15 kantimetr, ha lezet e vijent bet gant dinosaored eus ar genad Sphingopus daoudroadek ». Ar roudoù-se a laka moarvat ar c'hentañ spesad dinosaored hep kemm etre Ornithischia ha Saurischiea da vevañ un nebeud milionoù a vloavezhioù abretoc'h, da lâret eo adalek diwezh ar Permian.\nSteuzidigezh an Triaseg-Juraseg en deus roet an tu d'ar spesadoù nevez-se da baotañ ha da gemer al logoù ekologel dieub.\nEnkadenn an Triaseg-Juraseg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSteuzidigezh an dinosaored, war-dro 65 milion a vloavezhioù zo, he deus lakaet an dud da sevel meur a vartezeadenn d'he displegañ abaoe ar bloavezhioù 1970, lod anezhe droch-pitilh evel distruj an dinosaored gant arallvediz, lod gwirheñveloc'h hag a c'haller gwiriañ en un doare skiantel. Ret eo derc'hel soñj avat ez eo « steuzidigezh an dinosaored » un doare da gaozeal ha netra ken : n'eo ket aet an dinosaored da get penn-da-benn peogwir e chom evned c'hoazh hiziv an deiz.\nDaoust da se ez eus bet un enkadenn veur e diwezh ar C'hretase, 65 milion a vloavezhioù zo. Honnezh avat he deus bet un efed bihanoc'h war ar vevliesseurted dre vras evit enkadenn veur ar Permian-ha-Triaseg pe zoken hini an Ordovisian) ; diouennet he deus loened ha plant mor dreist-holl, evel ar skourrad Foraminifera, pe an isurzhiad Ammonoidea, ha pas kement a organegoù hag a veve war an douar. Kalz izeloc'h eo feur ar spesadoù douar-se a ya da get evit hini ar spesadoù-mor. Abalamour da donkad an dinosaored avat ez eo deuet an enkadenn-se da vezañ brudet.\nSetu amañ abegoù gwirheñvelañ an enkadenn K-T.\nKrater Chicxulub, e penn ledenez Yucatan\nAr stokadenn a grouas ar c'hrater-se a c'hallfe bezañ kaset an dinosaored da get.\nUn asteroidenn pe ur steredenn-lostek dezhi un dek kilometr bennak treuzkiz a vije kouezhet war an Douar, ar pezh a vije bet heuliet gant ur gwallreuz bras. Gant an douarour stadunanat Walter Alvarez hag e dad, ar fizikour Luis Alvarez, e voe embannet an damkaniezh-se e 1980. Lavaret a rejont e oa bet ur c'hresk trumm e live an iridiom dre ar bed e gouelezennoù eus mare ar steuzidigezh, hag e oa ur brouenn eus ar stokadenn. Stoket e vije bet an Douar gant ur c'horf dezhañ war-dro 5 pe 15 kilometr led e-kichen ledenez Yucatán, hag en dije krouet krater Chicxulub, dezhañ 180 km treuzkiz. Ouzhpenn an distrujoù graet gant ar stokadenn hag ar pezh a c'hoarvezas (tsunamioù ha kement zo) e vije bet taolet an Douar a-bezh en deñvalijenn hag er yenien e-pad meur a vloaz abalamour d'an drailhoù strinket en aergelc'h gant ar stokadenn, o viret ouzh bannoù an Heol da dremen. An deñvalijenn en dije miret ivez ouzh al luc'hgevaoz. Heuliet e vije bet gant marv ur bern plant, hini ar plankton pergen, ha goude-se hini ur bern spesadoù n'o doa ket boued ken.\nAr vartezeadenn-se, harpet gant kalz arguzennoù hiziv, a ro tro da zisplegañ, un tamm, ar c'hemmoù er feurioù steuzidigezh disheñvel hervez an taksonoù. Ouzhpenn, a-drugarez da gavadenn "kenosferennoù" – a zo pellennoù mikroskopek a sav pa losk ar glaou hag an eoul-maen krai - e gouelezennoù an enkadenn K-T e miz Ebrel 1980, ar skiantourien e soñj dezhe e c'hallje bezañ kouezhet ar maen-kurun e-kreiz ur gwelead eoul-maen, hag kaset en dije en aergelc'h kementadoù bras a eoul-douar entanet. Un abeg ouzhpenn e vefe evit steuzidigezh trumm ur bern spesadoù.\nPetra bennak ma n'haller ket divinout tizh steuzidigezh an dinosaored a-drugarez d'ar c'harrekaennoù hepken, ar patromoù zo bet savet a laka da soñjal e c'hoarvezas buan-kenañ, en ur prantad amzer kontet en eurvezhioù kentoc'h evit e bloavezhioù.\nE miz Gwengolo 2007, ur skipailh klaskerien amerikan renet gant William Bottke eus ar Southwest Research Institute e Boulder, Colorado, ha skiantourien dchek a implijas drevezadennoù dre urzhiataer da c'houzout eus pelec'h e teue an asteroidenn he doa krouet krater Chicxulub. Jedet o deus gant 90% gwirheñvelder e oa bet darc'haouet war-dro 160 milion a vloavezhioù zo un asteroidenn ramzel anvet (298) Baptistina, dezhi tro 170 km treuzkiz, e kelc'htro e gourizad asteroidennoù a zo etre Meurzh ha Yaou, gant un asteroidenn vihanoc'h ha dizanv dezhi 55 km treuzkiz. Drailhet e voe (298) Baptistina gant ar stokadenn, ha krouet e voe ur strollad asteroidennoù anvet « tiegezh Baptistina ». Hervez ar jedadennoù, lod eus an drailhennoù a oa kaset e kelc'htroioù a dreuze hent an Douar. Unan anezhe e oa ar maen-kurun 10 km led a skoas ledenez Yucatán 66 milion a vloavezhioù zo\nUn displegadenn damheñvel met a sav dael diwarni a lavar e vije kouezhet ur bern stered-lostek abalamour d'ar steredenn Nemesis o treuziñ koumoulennad Oort. Unan pe vuioc'h eus ar stered-lostek-se he dije skoet ouzh an Douar d'ar memes mare tamm-pe-damm. Evel e kalz stokadenn un asteroidenn hepken e vije bet heuliet gant gwrezverkoù o tiskenn trumm hag o tegas ur prantad yen.\nKoulskoude, ar studiadennoù renet diwar-benn ar c'hrater a ro da soñjal e vefe bet kleuzet 300 000 vloaz a-raok ma c'hoarvezfe an enkadenn veur. Kement-se ne dalvez ket ne c'hoarias ket an asteroidenn ur roll e diwezh an dinosaored, met dont a ra da vezañ ul lodenn eus un damkaniezh, enni meur a elfenn hag a ra ivez al liamm gant ar c'hemmoù en hin. Ar stokadenn-se a chom neoazh an devouder nemetañ a gement a zo gouest da zisplegañ ez eas kement a spesadoù da get ken buan e-pad an enkadenn-se.\nDislonkadennoù ur gourtanvenez e diwezh ar C'hretase, abalamour d'un poent tomm, hiziv dindan Enez ar Reünion. Krouiñ a rejont trappoù an Dekkan en India e-pad ur prantad berr a-walc'h diouzh skeuliad an amzerioù douarouriezhel (ur milion a vloavezhioù d'an nebeutañ), ha degas ur gwallreustl er bed a-bezh dre gemmañ an hin ha dre digreskiñ al luc'hgevaoz abalamour d'ar c'houmoul ludu ha d'ar brumennoù sulfurek a oa taolet. Ken solut eo an damkaniezh-se hag an hini a-raok. Harpet eo gant oad trappoù an Dekkan (–65 million a vloavezhioù), o ec'honad a 500 000 km², ha gant disoc'hoù diwar-benn digresk ar gouloù war gorre an Douar e-pad dislonkadenn ar menez-tan Pinatubo e miz Ebrel 1991 er Filipinez. Darn eus an damkaniezh-se a glot gant an hini a zo diwar-benn efedoù stokadenn ar mein-gurun war an hin.\nDigreskoù bras-kenañ eus live ar morioù e fin ar C'hretase a gemmas stumm ha ment an aodoù hag ar morioù en ur lakaat an hin da gemmañ kalz. Gouzout a reer en un doare asur e tigreskas kalz ar morioù da vare ar C'hretase uhelañ.\nDiazezet eo an teir damkaniezh-se war fedoù solut hag enkadenn veur ar C'hretase a c'hallfe bezañ c'hoarvezet goude degouezh an tri darvoud-se d'ar memes mare.\nAn dinosaored er bed a vremañ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nArkaeopterix, Berlin, 1863\nE 1861 e voe kavet e Bavaria ar garrekaenn evn gentañ, Archaeopteryx, ur spesad eus ar Juraseg uhelañ. Dre ma oa heñvel-kenañ ouzh an dinosaored bihan daoudroadek, evel Compsognathus, ec'h anadas diouzhtu an damkaniezh e tiskenne al laboused eus ur strollad dinosaored e-touez ar c'hlad Cœlurosauria.\nE-pad ur c'hantved e voe ur rendael diwar-benn an damkaniezh-se, a voe distaolet gant lod klaskerien. Ibilioù-skoaz zo d'an evned, emezo, padal n'eus ket da Cœlurosauria. Re a bouez a voe roet da ezvezañs an ibiloù-skoaz, koulskoude, pa n'eus reoù ebet d'ar bronneged kigdebrerien, n'int stlejviled evit kement-se.\nAbaoe ar bloavezhioù 1970 ez eus bet kavet Cœlurosauria gant ibiloù-skoaz, ha zoken e strolladoù na oant ket emdroet ken : trec'h war ar re all e voe damkaniezh an dinosaored hendadoù d'an evned.\nEr bloavezhioù 1990 e voe kavet kalz karrekaennoù dinosaored pluñvek e Sina, e bro Liaoning ; kreñvaet o deus an damkaniezh-se. A-wezhioù ez int evned kentidik, hag a-wezhioù dinosaored pluñvek pe kentpluñvek ha na oant ket evned.\nAbalamour d'an dizoloadennoù-se e soñjer e tiorroas perzh nevez ar pluñv en unan pe e meur a spesad Cœlurosauria, en hendad ar C'hœlurosauria e-unan zoken, hep implijout anezhañ da nijal war a seblant, hag engehentet en deus spesadoù niverus a-walc'h a zinosaored pluñvek. Diwar unan eus ar spesadoù dinosaored pluñvek-se e vije diwanet hendad an holl laboused, meur a vilion a vloavezhioù diwezhatoc'h.\nPetra bennak ma'z eo degemeret an damkaniezh-se gant ar pep brasañ eus ar skiantourien ez eus un nebeud klaskerien a sav a-enep c'hoazh.\nStlejviled a veve da vare an dinosaored[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nKalz stlejviled a veve d'ar memes mare hag an dinosaored, ha kemmesket int bet gante er sinema hag el lennegezh, daoust ma n'int renket evel-se gant ar skiantourien : Pterosauria ("stlejviled-nij", en o zouez Pteranodon ha Pterodactylus), Plesiosauria, Pliosauridae, Mosasauridae hag Ichthyosauria (stlejviled mor) eo ar re vrudetañ.\n↑ (fr) Guillaume Lecointre & Hervé Le Guyader, Classification phylogénétique du vivant, skeudennaouet gant Dominique Visset, levrenn 1, Belin, Pariz, 2006 (ISBN 978-2-7011-4273-9)\n↑ (en) [www.tolweb.org Tree of Life]\n↑ (en) Randall B.Irmis, A reappraisal of the phylogeny of early dinosaurs\n↑ (en) George Olshevsky (2000), An annotated checklist of dinosaur species by continent, skeudennaouet gant Tracy Lee Ford, Mesozoic Meanderings #3\n↑ (en) Padian, K. (2004), Basal Avialae, en : David B. Weishampel, The Dinosauria (eil embannadur), University of California Press, 2004 (ISBN 978-0-520-24209-8)\n↑ (en) Dinosaur size varied in different periods.\n↑ (en) William Carnell Erickson (2001) : On the Origin of Dinosaurs and Mammals\n↑ (en) Edwin H. Colbert, Men and Dinosaurs: The Search in Field and Laboratory, Penguin Books, 1971 (ISBN 978-0-14-021288-4)\n↑ (en) Carpenter, K. (2006). Biggest of the bog: a critical re-evaluation of the mega-sauropod Amphicoelias fragillimus,en : J. R. Foster & S. G. Lucas, Paleontology and Geology of the Upper Jurassic Morrison Formation, New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin, 36/131–138.\n↑ (en) C. dal Sasso & S. Maganuco & E. Buffetaut & M. A. Mendez (2006), New information on the skull of the enigmatic theropod Spinosaurus, with remarks on its sizes and affinities, Journal of Vertebrate Paleontology, 25(4)/888–896.\n↑ (en) Johan Yans, Jean Dejax, Denise Pons, Christian Dupuis, Philippe Taquet : Palaeontological and geodynamical implications of the palynological dating of the wealden facies sediments of Bernissart (Mons Basin, Belgium). C. R. Palevol 4 (2005) 135–150.\n↑ (en) Deposition of Iguanodon skeletons occurred in at least 3 different events. Bernissart Iguanodons and their significance 04 GOU 2001.\n↑ (en) J. J. Day & P. Upchurch (2002), Sauropod Trackways, Evolution, and Behavior, Science 296:1659. National Geographic\n↑ (en) J. R. Horner & R. Makela (1979) : Nest of Juveniles Provides Evidence of Family-Structure Among Dinosaurs, Nature 282 (5736): 296–298\n↑ (en) Digging Around for a Social Life\n↑ (en) Dinosaur family footprints found\n↑ (en) Gerald Grellet-Tinner & Lucas E. Fiorelli : A new Argentinean nesting site showing neosauropod dinosaur reproduction in a Cretaceous hydrothermal environment, Nature Communications Vol.1, Art. 32 ; DOI:doi:10.1038/ncomms1031 ; 29 MEZ 2010\n↑ (en) Joined forever in death\n↑ (en) Cannibalistic Dinosaur : The Mystery of a Dinosaur Cannibal\n↑ (en) R. R. Rogers, D. W. Krause & K. C. Rogers (2003) : Cannibalism in the Madagascan dinosaur Majungatholus atopus OLPA Dinosaur Cannibal Unearthed in Madagascar Nature 422:515-518.\n↑ (en) Gait and Dinosaur speed – Formulennoù da jediñ tizh an dinosaored\n↑ (en) Calculate your own Dinosaur speed – Formulennoù all\n↑ (en) J. Hecht (1998) : The deadly dinos that took a dive, New Scientist 2130. BBC Dino-sore\n↑ D. M. Henderson (2003) : Effects of stomach stones on the buoyancy and equilibrium of a floating crocodilian: A computational analysis The “Inflatable” Dinosaurs of the Mesozoic, Canadian Journal of Zoology 81:1346–1357\n↑ (fr) Certains dinosaures vivaient surtout la nuit\n↑ (fr) Des dinosaures à sang chaud au Crétacé ?\n↑ (fr) R. Amiot, Les dinosaures avaient le sang chaud, Pour la science, Here 2006, pp. 70-74.\n↑ (en) James F. Gillooly, Andrew P. Allen & Eric L. Charnov (2006) : Dinosaur Fossils Predict Body Temperatures\n↑ (en) Henry Fountain, Many more dinosaurs still to be found\n↑ (en) S. C. Wang & P. Dodson, P. (2006) : NCBI Estimating the Diversity of Dinosaurs\n↑ (en) ICZN\n↑ (fr) CINZ\n↑ (en) H. G. Seeley, On the Classification of the Fossil Animals Commonly Named Dinosauria, Proceedings of the Royal Society of London Vol.43, 1887-1888, pp. 165-171 JSTOR\n↑ (fr) Ronan Allain & Émilie Läng, Origine et évolution des saurischiens\n↑ (en) P. C. Sereno, F. E. Novas, A. B. Arcucci & C. Yu (1988) : New Evidence on Dinosaur and Mammal Origins from the Ischigualasto Formation (Upper Triassic, Argentina), Journal of Vertebrate Paleontology Levr. 8, niv. 3.\n↑ 36,0 ha36,1 (fr) Sciences et Avenir, 07 HER 10.\n↑ (en) Stephen L. Brusatte, Grzegorz Niedźwiedzki & Richard J. Butler (06 HER 10) : Footprints pull origin and diversification of dinosaur stem lineage deep into Early Triassic.\n↑ (en) A Science Odyssey\n↑ (fr) Science & Anvenir, 30 EBR 2008\n↑ (en) D. S. Robertson, Survival in the first hours of the Cenozoic, Geological Society of America Bulletin, 30 GWE 2003, levrenn 116, niv. 5/6, pp. 760–768]].\n↑ (fr) Le Monde, 07 C'HWE 13.\n↑ (en) Adriana Ocampo, Vivi Vajda & Eric Buffetaut, Unravelling the Cretaceous-Paleogene (KT) Turnover, Evidence from Flora, Fauna and Geology, in BiologicalProcesses Associated with Impact Events, Springer, 2006 (ISBN 978-3-540-25735-6)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dinosaor&oldid=1845624 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 20 Gwe 2019, da 12:40.


Anv divoutin - Wikipedia\nAn anvioù divoutin a zo ur rummad anvioù disheñvel diouzh an darn vrasañ eus an anvioù all, da lâret eo an anvioù boutin, dre ma reont dave da draoù, da lec'hioù, da dud, a zo resis, ha n'eus nemet unan anezho, d.s. Paol, Plouared, Yaou (ar blanedenn pe an doue).\nEus an anv boutin d'an anv divoutin[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nPetra bennak ma c'hell un anv divoutin dont eus un anv boutin, ne servijo nemet da ober dave d'un dra pe d'un den resis. Da skouer\nan Aotroù 'Kemener' n'eo ket ur c'hemener,\nan Itron Pennsivi n'eo ket ur penn-sivi,\nhag Alan al Louarn n'eo ket ul louarn.\nE meur a yezh, hag ar brezhoneg en o zouez, e vez implijet pennlizherennoù e deroù an anvioù divoutin, da skouer:\nan anv boutin: ar gov\nan anv divoutin: ar Gov\nAnvioù divoutin eo an anvioù tud ha lec'hioù, evel : Korsika, Napoleone.\nAnvioù divoutin ivez eo :\nan anvioù loened evel Babar, Jolly Jumper.\nan anvioù boutin kemeret evel anvioù tud, pe lec'hioù:\nun ti gwenn, met an Ti-Gwenn,\nur chapel nevez, met ar Chapel Nevez,\nun dimezell met an Dimezell,\nstadoù unanet, met ar Stadoù-Unanet,\nur mor du, met ar Mor Du\nanvioù boutin implijet evel pa vijent tud, pe doueed, pe traoù sakr, pe traoù divoaz (divoutin eta):\nan Iliz, an Aoter, ar Stad, an Arme, ar Galloud, al Levr (ar Bibl), ar Ouenn, an Urzh, ar Bed, Deiz ar Varn\nanvioù levrioù ha filmoù: An Ti a Drizek Siminal.\nanvioù darvoudoù: Gouel ar Brezhoneg, Tro Bro-C'hall, Ar Redadeg.\nEus an eil yezh d'eben[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nDisheñvel e c'hell bezañ emzalc'h yezhadurel an anvioù divoutin diouzh hini ar re voutin e yezhoù zo, da skouer e brezhoneg ne vez ket implijet ar ger-mell strizh gant an anvioù divoutin peurliesañ. Kemmañ a ra seurt emzalc'hioù a yezh da yezh, kv.:\nbrezhoneg: e Breizh (hep ger-mell)\nspagnoleg: en Bretaña hep ger-mell)\nsaozneg: in Brittany (hep ger-mell)\nportugaleg: na Bretaña (gant ar ger-mell strizh; em + a > na)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Anv_divoutin&oldid=1856867 »


Elesbed Aostria (1554-1592) - Wikipedia\nElesbed Aostria (1554-1592)\nElesbed Aostria, en rouanez, ca. 1574\nElesbed Aostria (1554–1592), ganet ha marvet e Vienna, a oa ur briñsez aostrian hag a zeuas da vout rouanez Bro-C'hall goude dimeziñ d'ar roue gall Charlez IX.\nMerc'h e oa d'an impalaer Masimilian II ha da Maria Spagn e bried.\nUr veleganez koant-bras e oa, savet er relijion. E 1570, da 16 vloaz, e timezas d'ar roue gall Charlez IX en iliz Mézières. E 1571 e voe kurunennet e Sant-Denez ha degemeret war an ton bras goude e kêr Bariz. Goude-se ne voe ket anv anezhi nemeur.\nE 1572 he doe ur verc'h, Marie-Élisabeth (1572-1578), hogen mab ebet. E-keit-se e talc'he he fried da zaremprediñ e serc'h Marie Touchet, hag ur mab en doe, Charles de Valois-Auvergne, dug Angoulême, en 1573.\nNe chomas nemet tri bloaz el lez c'hall. Karet e oa dre ma oa dous, koant, ha fur. Meur a yezh a gomze (alamaneg, spagnoleg, italianeg, latin) hogen galleg ne rae ket. Klañvidik e oa he gwaz, ha mervel a reas e 1574. Intañvez e oa Elesbed da 20 vloaz. Daou vloaz goude, e 1576, e tistroas Elesbed da Aostria, he bro c'henidik, hep he merc'h, a oa priñsez a Vro-C'hall, hag a varvas e 1578 da 6 vloaz.\nUr gouent a ziazezas e Vienna, hag a zarempredas. Mervel a reas en 1592, da 37 bloaz, evel ur vaouez deol.\nBrantôme a skrivas : « lorsqu’elle mourut, [...] l’Impératrice [sa mère] [...] dit : El mejor de nosotros ha muerto. (Ar gwellañ ac'hanomp a zo marvet) ». Hervez Pierre de L'Estoile e oa fort aimée et regrettée des Français (karet kenañ gant ar C'hallaoued ha keuziet e voe dezhi kenañ).\nPoltred gant F.Clouet (1571)\nEn intañvez, gant Jakob de Monte, ca. 1580\nJean Antoine de Baïf en devoa dediet e Antigone dezhi e 1573, ma skrive:\nO Reine, quand le ciel vous mena dans la France,\nLes Muses, qui gisaient sous l'obscure oubliance, (5)\nSe montrèrent au jour, en nouvelle vigueur [...].\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Elesbed_Aostria_(1554-1592)&oldid=1833813 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 Ebr 2019, da 20:24.


Pajenn:Marrec - Doctrin ar guir Gristen.djvu/321 - Wikimammenn\nPajenn:Marrec - Doctrin ar guir Gristen.djvu/321\ngoulen quenta o deus gloar Doue evit objet, evel pa c’houlennomp ma vo santifiet e hano santel, ma roi deomp e rouantelez, ha ma vezo græt e volontez ama var an douar, en hon touez, evel e touez ar zænt en êe. Ar pevar goulen-all o deus evit objet hon ezomou hon-uuan ; evel pa c’houlennomp hor bara bemdeziec, ar pardon eus hon offançou hac ar c’hras da veza præservet eus an dentation hac eus ar pec’het.\nI. Requeti a reomp ma vezo enoret gant an oll an hano santel a Zoue. Hano an Autrou Doue ne dê netra-all-ebet nemet e berfectionou infinit, nemet Doue e-unan pehini a lavar en e Scritur : me-so an ini-so : ego sum qui sum  ; da lavaret eo, an ini zo dreizan e-unan, hep sicour ini all-ebet ; an ini-so necesseramant ; an ini-so mæstr hac Autrou souveren da guement-so, rac-se Moyses a lavar d’ar hobl a lsrael : an ini-so en deus va digacet d’ho caout : qui est misit me ad vos  ; da lavaret eo, dont a ran d’ho caout a bers Doue ; rac dre’n hano a Zoue, en andret-ma eus ar Bater, evel e cals a andrejou-all eus ar Scritur, e tleer entent Doue e-unan. Na dleomp quet prononç re-alies an hano a Zoue pehini-so santel ha terrubl, sanctum et terribile nomen ejus , gant\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Marrec_-_Doctrin_ar_guir_Gristen.djvu/321&oldid=100155 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 25 Meu 2017, da 23:34.


Kumuniezh kêr - Wikipedia\nKrouet e voe ar statud kumuniezh kêr (ent-ofisiel : communauté urbaine) dre lezenn an 31 a viz Kerzu 1966. Fiziet e voe dezho kazimant an holl galloudoù e-keñver aozadur ha diorroadur an tiriad. Ur galloud dizalc'h o deus e keñver tailhoù lec'hel ha donezonoù ar stad. Ar c'humunioù ezel eus ar gumuniezh kêr a fiz o galloudoù d'ar gumuniezh kêr. Peder a voe krouet e 1966:\n-Lille (85 kumun enni)\n-Strasbourg (28 kumun)\n-Lyon (55 kumun)\n-Bourdel (27 kumun)\nUr wech ezelet d'ur gumuniezh kêr eo kazimant dibosupl mont maez deusouti. Strishoc'h al liamm eget er gumuniezh kumunioù (communauté de communes) hag ar gumuniezh tolpad kêrioù zoken (communauté d'agglomération).\nKumuniezhioù kêr krouet diwezhatoc'h:[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\n14 kumuniezh kêr a zo hiriv an deiz e Bro-C'hall. 10 a voe krouet neuze goude ar 4 gentañ:\n-1968: Kumuniezh Kêr Dunkerque eo an hini gentañ krouet dindan youl an dilennidi (18 kumun)\n-1970: Kumuniezh kêr ar C'hreusot-Monceaut les mines (16 kumun)\n-1971: Kumuniezh kêr Cherbourg. (5 kumun)\n-1972: Kumuniezh kêr Ar Mans (9 gumun)\n-1973: Kumuniezh kêr Brest (8 kumun)\n-1995: Kumuniezh kêr Alençon (19 kumun)\n-1996: Kumuniezh kêr Nancy Vras (20 kumun)\n-1998: Kumuniezh kêr Arras (24 gumun)\n-2001: Kumuniezh kêr Naoned (24 gumun)\n-2001: Kumuniezh kêr Marsilla (18 kumun)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kumuniezh_kêr&oldid=1667675 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Her 2015, da 19:53.


Skeuliadur tonennel - Wikipedia\nEr yezhoniezh e vez implijet an termen skeuliadur tonennel (saoz.: Tone terracing) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un doare diskennred tonennel ma'c'h a war izelaat live an tonennoù da heul an eil war-lerc'h eben.\nKemmañ a c'hell live an hevelep tonenn ar-hed ar gomz, o vont war izelaat atav, betek ma n'hall ket diskenn pelloc'h war kromenn live ar gomz ha neuze e krog en-dro live ar gomz war an live diazez adarre.\nKavet e vez stank ar skeuliadur tonennel e-touez ar yezhoù komzet en Afrika ar C'hornôg dreist-holl.\nKavet e vez daou doare skeuliadiadur tonennel diazez e-touez yezhoù ar bed: diouzh un tu ec'h a live an holl donennoù war diskenn tamm-ha-tamm an eil war-lerc'h eben evit ma van an hevelep diforc'h live kenetreze atav hag en degouezh-mañ e ranker kregiñ e-dro adalek al live gomz boutin ur wezh tizhet al live izelañ m'eo gouest da distagañ an hini a zo o komz; diouzh a tu all, avat, e van live an donenn izelañ war live izelañ vouezh an hini a gomz keit ha ma'c'h a luve an tonennoù all war diskenn tamm-ha-tamm ha neuze ec'h a war dostaat an diforc'h live kenetreze hag en degouezh-mañ e ranker kregiñ e-dro adalek al live gomz boutin ur wezh ma teu re dost live an eil tonenn ouzh eben evit gallout o diforc'hañ.\nAlies a-walc'h eo an donenn izela a hini a zo kiriek d'an diskennred ha levezonet e c'hell bezañ gant ar skeuliadur tonennel pe an holl tonennoù da heul pe c'hoazh an holl tonennoù nann-izel da heul nemetken.\nLuzietoc'h eo mont-en-dro ar skeuliadur tonnnel e twieg komzet e Ghana, ganti teir zonenn: "uhel", "kreiz" (pe "etre") hag "izel" ha gallout a ra kregiñ ur ger bennak gant ur silabenn merket gant an donenn uhel pe gant an donenn izel. Evel ma c'hoarvez e meur a yezh all implijet gante ar skeuliadur tonennel, e twieg e krog hag e van un donenn izel e live izelañ mouezh an hini a zo o komz. Goude un donenn izel e tiskenn live un donenn uhel.\nC'hoarvezout a ra an diskennenn donennel ivez etre div donenn greiz. Ha nueze e c'heller lâret ec'h eo un donenn uhel n'eus forzh peseurt tonenn gante an hevelep live hag un donenn uhel pe un donenn greiz araozi ha izeloc'h emañ atav live un donenn greiz evit un donenn uhel pe c'hoazh un donenn greiz araozi. Bewezh ma degouezh un donenn izel pe un donenn greiz e vez lakaat da diskenn live an tonennoù uhel pe uheloc'h da heul en un doare hollek betek tizhout all live izelañ hervez mouezh pep hini ha neuze e ranker kregiñ en-dro adalek al live diazez.\nTaolenn 1. Skeuliadur tonennel e twieg gant tonennoù kreiz renk-ouzh-renk (uhel pe izel a rank bezañ an donenn gentañ)\nsilabenn 1 :\nsilabenn 2 :\nsilabenn 3 :\nTaolenn 2. Skeuliadur tonennel e twieg gant tonennoù uhel ha tonennoù kreiz an eil re war-lerc'h ar re all\n(kreiz) kreiz uhel\nTaolenn 3. Skeuliadur tonennel e twieg gant tonennoù uhel ha tonennoù izel an eil re war-lerc'h ar re all\n(izel) izel izel\nPa seller pizh ouzh an taolennoù 2 ha 3 e komprener pegen diaes e c'hell bezañ evit un den bet desket an twieg ganti da eil yezh ober an diforc'h etre an heuliad "uhel-izel-uhel" hag "uhel-izel-uhel".\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Skeuliadur_tonennel&oldid=1529323 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Her 2013, da 19:34.


Ernesto Mascheroni - Wikipedia\nErnesto Mascheroni e 1930 (en e sav e kreiz).\nErnesto Mascheroni (lesanvet El Tío, An Eontr e brezhoneg), bet ganet d'an 21 a viz Du 1907 e Montevideo (Uruguay) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gouere 1984 er memes kêr, a oa ur melldroader etrebroadel uruguayat (difenner kleiz e bost dezhañ war an dachenn).\nSed amañ da-heul ar c'hleuboù m'en devoa c'hoariet enne :\n1930 : Olimpia Montevideo,\n1930-1933 : Peñarol Montevideo, aet da gampion e 1932,\n1934 : Independiente (Avellaneda, Buenos Aires (proviñs)),\n1934-1936 : Ambrosiana (Milano, Rouantelezh Italia),\n1936-1940 : Peñarol, aet da gampion e 1937 ha 1938.\nDaouzek gwech en devoa douget krez La Celeste (1930-1934 ha 1935-1939) hep merkañ pal ebet. Daou grogad en devoa kemeret perzh enne e 1935 ivez, gant skipailh broadel Rouantelezh Italia d'ar mare ma oa c'hoarier en Ambrosiana.\nKemeret en devoa perzh Ernesto Mascheroni en un dalc'h hepken :\nKib vell-droad ar bed 1930 bet aozet en Uruguay ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Uruguay. C'hoariet en devoa tri eus pevar c'hrogad ar genstrivadeg ha perzh e oa eus ar skipailh – Enrique Ballestrero, Ernesto Mascheroni, José Nasazzi, José Leandro Andrade, Lorenzo Fernández, Álvaro Gestido, Pablo Dorado, Héctor Scarone, Héctor Castro, José Pedro Cea, Victoriano Santos Iriarte – a c'hounezas (4-2) ar gourfenn ouzh hini Arc'hantina en Estadio Centenario (Montevideo) d'an 30 a viz Gouere 1930.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ernesto_Mascheroni&oldid=1587651 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Eos 2014, da 07:07.


An Tri Enorus hag ar Pemp Impalaer - Wikipedia\nAn Tri Enorus hag ar Pemp Impalaer\nHervez an hengoun e vez graet an Tri Enorus hag ar pemp Impalaer (Sinaeg: 三皇五帝; Pinyin: sānhuáng wǔdì; Wade-Giles: san-huang wu-ti) eus renerien vojennel Sina e-pad ur marevezh zo padet mui pe vui etre -2850 ha -2205, betek deroù tierniezh Xia.\nAn Tri EnorusAozañ\nAn Tri Enorus, anavezet ivez dindan an anv a Tri Aotrou, a reer eus hanterzoueed pe rouaned doueel a implije o galloudoù dreisnatur evit gwellaat stad bevañ o fobl. Abalamour d’o vertuzioù uhel o deus bevet pell-tre ha renet o bro en un doare peoc’hus a-hed ur marevezh hir.\nNǚwā hag e vreur Fúxī\nLies eo doare an Tri Enorus e testennoù istorel disheñvel Sina. Hervez Marilhoù an Istorour Meur savet gant Sima Qian e oa anezho :\nRoue an Neñv (天皇), bet o ren e-pad 18 000 bloaz\nRoue an Douar (地皇), bet o ren a-hed 11 000 bloaz\nRoue an Dud (泰皇 or 人皇), bet o ren a-hed 45 600 bloaz\nYundou shu (運斗樞) ha Yuanming bao (元命苞) a ziskuilh o anvioù:\nFuxi ha Nüwa zo priedoù doueel a greder bezañ bet en orin an denelezh goude taolioù dour-beuz spontus ha Shennong eo an doue bet ijinet gantañ al labour-douar ha bet ivez ar c’hentañ en eus bet implijet louzaouennoù evit pareañ an dud.\nEr Shangshu dazhuan (尚書大傳) hag er Baihu tongyi (白虎通義) eo kemmet o anvioù evel-henn : erlechiet eo Nüwa gant Suiren (燧人), anezhañ ijinour an tan. En Diwang shiji (帝王世&#32000) e teu Nüwa da vezañ an Impalaer Melen (黄帝), a lakaer da vezañ hendad an holl Sinaiz.\nAr Pemp ImpalaerAozañ\nRouaned vojennel fur ha peurreizh o buhezegezh a oa eus ar Pemp Impalaer. Hervez Marilhoù an Istorour Meur e oa anezho:\nAn Impalaer Melen (黄帝)\nAnavezet eo Yao ha Shun evel an Daou Impalaer ivez hag, a-gevret gant Yu (禹), bet diazezet gantañ tierniezh Xia, int bet lakaet da skouer diwezhatoc’h en Istor Sina gant ar goñfuzourien evit o doare da ren hag o buhezegezh direbech. Er Shangshu xu (尚書序) hag en Diwang shiji e lakaer ivez Shaohao (少昊) e-lec’h an Impalaer Melen.\nE Kan Chu, e vez hevelebekaet ar Pemp Impalaer gant Doueed ar pemp roud (楚辭) :\nImpalaer Melen (kreiz)\nE Levr al Lidoù (禮記) e vez lakaet par-ouzh-par ar Pemp Impalaer gant ar Pemp Lignez (五氏), anezho :\nQin Shi Huang (秦始皇) eo bet kentañ Impalaer istorel Sina. Gantañ e voe goveliet un termen nevez evit impalaer (huangdi 皇帝) en ur veskañ an titloù "an enorus" (huang 皇) gant "Roue-fur" (di 帝).\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=An_Tri_Enorus_hag_ar_Pemp_Impalaer&oldid=1942636 »\nKemm diwezhañ d'an 13 C'hwe 2022 da 09:30\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 C'hwe 2022, da 09:30.


Kalkoliteg - Wikipedia\nAr C'halkoliteg zo ur prantad eus ar c'hentistor.\nSavet e oa an anv « Kalkoliteg » gant ar ragistorourien diwar ar gwrizioù henc'hresianeg khalkos (kouevr) ha lithos (maen). Ar c'halkoliteg zo anezhañ eta ar prantad ma veze implijet binviji e maen dreist-holl met ivez a-wezhioù traezoù e kouevr labouret, ar pezh zo ur perzh dibar, en arkeologiezh, eus sevenadurioù zo eus diwezh an Neolitik en Europa.\nImplijet a-wezhioù gant ur ster kronologek e talvez ar C'halkoliteg kement hag un « Oadvezh ar c'houevr » diwirheñvel. Ar fed ma kaver d'ar memes mare sevenadurioù kalkolitek, neolitik hag eus Henoadvezh an arem e tachennoù tost, e Bro-C'hall da skouer, a ziskouez e vefe ur fazi soñjal en un hevelep Oadvezh ar c'houevr.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kalkoliteg&oldid=1815999 »


Hiks - Wikipedia\nKrouet e miz C'hwevrer 2006 e Klegereg (56), Hiks a diskouez ur sonerezh arnevez da vat. e bed ar Fest-Noz. Gant ar c'hoant da lakaat an dud da zañsal int setu donoc'h donañ ez eont er seurt sonerezh-se en ur gemmañ anezhi ( lakaat a reont an elektro, ar punk, ar rock, tonioù hengounel...)\nA benn ar fin e teuont a benn d'ober ur sonerezh redus ha nerzhus, hag a lak da fiñval ar re yaouank 'vel ar re gozh! Ur seurt nevez a zo ganet : an Drum N Breizh...\nSonerien Hiks n'o deus netra d'en em rebech ! Un energiezh gwez, atahinus ha aznerzhus hag a lak da darzhañ harzoù ar son hag ar plijadur, hag ha ro ar c'hoant da zañsal.\nHiks a ra ur sonerezh a Vreizh hag hag a ra vad deomp kement a startijenn a zo ennañ.\nAr strollad a zo bremañ oc'h ober e bladenn diwezhañ gant sikour ar soner gitar-boud Stephan De Vito, nevez erru er strollad, hag en deus, er bloavezhioù 1990, kaset Ar re yaouank d'ho stad gwellañ, ha posupl e vefe dezhañ adkregiñ gant ur strollad ken talantet.\nGael Lefevere : bombard\nPierre Droual : violoñs\nGoual Belz : gitar-bout\nYann Harscoat : programmiñ ar c'henaozer\nYann Le Gall : gitar\nRonan Fouquet : sonekadur\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Hiks&oldid=1700233 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 27 Ebr 2016, da 14:30.


doujañs - Wikeriadur\nSavet diwar pennrann douj ar verb doujañ hag al lostger -añs.\ndoujañs /ˈduːʒãs/ benel\ndiskouez, kaout doujañs evit ub\n..., diskouez doujañs evit eñvor un den a oa bet graet dioutañ ur « brigan t» gant archerien hag istorourien ar Roue, ... — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 18.)\n..., ha meur a c'hiz, hanter bagan hag hanter gristen kalz koshoc'h c'hoazh, hag a vez heuliet atav gant re ar ouenn gozh-douar-se a zalc'h dezho kalet hag o deus doujañs evito. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 33.)\nkaout doujañs ouzh ub\nNe voe ket a vazhadoù rak un tammig doujañs hag aon zoken o doa tud ar vro ouzh Paotred an Urzh ; ... — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 19.)\nmagañ doujañs da ub\nPeseurt doujañs, a gred deoc'h, e vage d'ar moc'h-se ur c'horporal pe ur soudard ? — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 34.)\nEr mareoù-se oa eskob e Kemper an Aotrou Conan de Saint-Luc, den a zoujañs Doue, ha karet-meurbet gant an holl. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 16.)\nKelennet e vint abred e doujañs Doue. — (PGAZ, p. 1.)\nPetra bennak ma veve muioc'h eget n'eus forzh piv e doujañs Doue... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 18.)\nober udb dre zoujañs\n...,hag o vezañ ma choment pell dioutañ dre zoujañs, ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 60.)\nober udb gant doujañs\n« Hola 'vat, emezo en ur sellout ouzhin gant doujañs, nag a daolioù-kaer hoc'h eus graet dindan bevar devezh ! ... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 20.)\nbezañ e doujañs dirak unan bennak\nkaout doujañs evit unan bennak\nkaout doujañs ouzh unan bennak\nDoujañs zo e-barzh ar garantez\nEn doujañs emañ ar garantez\ngalleg : appréhension (fr) , crainte (fr)\ngalleg : déférence (fr)\ngalleg : piété (fr)\ngalleg : respect (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=doujañs&oldid=298541 »\nDernière modification le 15 Mae 2020, à 06:51\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 Mae 2020, da 06:51.


Ondina (boudig) - Wikipedia\nOndine, gantJohn William Waterhouse (1872)\nOndina zo anv ur voudig a vev er stêrioù, el lennoù, er mor, a-wechoù ur vorverc'h, pe ur c'hrouadur ijinet gant ur barzh. Niksenn a vez graet anezhi ivez er mojennoù pobl alamanek hag e re Lec'hlenn.\nLorelei ar stêr Roen eo an hini vrudetañ.\nUn doare nimfenn, pe naiadenn, zo anezhi. N'eo ket er mor eta met er stêrioù pe lennoù eo e vez gwelet. N'eo ket ul lost-pesk he deus, met blev melen-aour ha kriboù aour pe olifant. D'an hañv e plij dezhi bezañ en he c'hoazez war bardell ar feunteunioù ha kribañ he blev hir gant he c'hriboù. Kouronkañ el lammoù-dour, er stankoù, er stêrioù a blij dezhi pa vez tomm. Hag ar re a vez o blev a liv gant an aour o devez teñzorioù bras a viront en o c'hastelloù dindan an dour.\nDont a ra dour ar feunteunioù eus daeroù an Ondinaed, ha mont a reont da hesk pa vez broc'het unan anezhe. Se zo kaoz e vez lezet profoù a bep seurt e-tal ar feunteunioù, evel garlantezioù a vleunioù, spilhoù pe tammoù gwer torret a zo gwir deñzorioù a lintr hag a sked en dour.\nUndine he zelenn, Ludwig Michael von Schwanthaler (1855)\nUndine eo en alamaneg hag e saozneg. Ondine eo e galleg. Ur stumm gourel Ondin, zo ivez.\nO c'havout a reer el lennegezh en oberennoù evel:\n"A Ondina do Lago", ur varzhoneg portugalek gant Teófilo Braga\nUndine, un danevell gant ar skrivagner alaman Friedrich de la Motte Fouqué\nOndine, ur varzhoneg c'hallek diwar zorn ar barzh gall Aloysius Bertrand, a c'haller lenn amañ: http://fr.wikisource.org/wiki/Ondine.\nOndine, pezh-c'hoari ar skivagner gall Jean Giraudoux.\nUndine, ur varzhoneg gant ar barzh iwerzhonat Seamus Heaney\ne kontadenn H. C. Andersen, ar vorganezig\nha barzhonegoù a bep seurt gant Luis de Camões ha Pierre de Ronsard da skouer.\nOndine eo anv rann gentañ ur pezh sonerezh evit ar piano skrivet gant Maurice Ravel, anvet "Gaspard de la Nuit" (1908), ha savet diwar barzhoneg Aloysius Bertrand.\nUndine zo anv ur sonatenn evit ur fleüt hag ur piano gant Carl Reinecke.\nUndine, c'hoarigan gant E.T.A. Hoffmann, diwar ur skrid gant La Motte-Fouqué\nVodnik, op. 107 B195, gant Antonín Dvořák\nRusalka, op. 114 B203, ur c'hoarigan gant Antonín Dvořák\nnimfenn, morganez, niksenn\nRusalka, Ondina ar mojennoù slav, a gaver hec'h anv e titl unan eus oberennoù Antonín Dvořák.\nVodník, un Ondina gourel slav, a gaver e anv e titl unan eus oberennoù Antonín Dvořák.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ondina_(boudig)&oldid=1849973 »


Tour-tan ar Wrac'h Vihan - Wikipedia\nTour-tan ar Wrac'h Vihan\nTour-tan ar Wrac'h Vihan zo un tour-tan bihan, e-kichen tour-tan ar Wrac'h Vras, dirak Beg ar Raz, e Breizh.\nLec'hiadur 48° 02' 21" N - 4° 45' 35" K\nSavet e 1893-1896 ; adsavet e 1897-1909\nUhelder diwar live ar mor 9,5 m\nHed-gwel 8 mil mor\nGouloù 9 sked\nDivizet e voe gant bodad gall an tourioù-tan, e miz Mezheven 1886, e oa ret sevel un tourig gant un tan peurbad e-kichen tour-tan ar Wrac'h Vras hag a oa war sevel en amzer-se.\nKroget e voe gant al labourioù e 1887 ; hogen buan a-walc’h e voe paouezet, rak ar vag a oa ezhomm evit kas an dafar d’ar chanter, anvet La Confiance, a veze implijet e lec’h all.\nAdstaget e voe gant al labour e 1893 hag echuet e voe e 1896. Eizhkornek eo an tourig, diazezet war ur sichenn gelc’hiek, e betoñs houarnet o-daou. Sevel a ra betek 9,5 metr a-us live ar mor pa vez en e uhelañ.\nD’ar 4 a viz Kerzu 1896, un nebeud mizioù hepken goude fin al labourioù, e voe diskaret ar Wrac’h Vihan gant ur gwall varr-amzer. Er bloavezh war-lerc’h e voe kroget d’he adsevel met ne voe echuet al labourioù-se nemet 1909. Graet e voe an taolioù-arnod kentañ e 1910. Hag e 1911, d’an 31 a viz Eost, e voe staliet, e lein an tourig, un tan peurbad, bouetaet gant gaz eoul.\nBremañ e talvez an dourell da verk kardinal kornôg da ziskouez d’ar bigi e rankont lezel ar merk-se er reter : 9 sked gwer a vez lerc’h-ouzh-lerc’h.\nFichenn IA00006268 en diaz Mérimée (fr)\nSkeudenn el lec’hienn "Audierne.info" (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Tour-tan_ar_Wrac%27h_Vihan&oldid=1615008 »\nDernière modification le 24 Gen 2015, à 15:46\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 24 Gen 2015, da 15:46.


HTML (Hyper Text Markup Language) a zo ul lavar merkañ implijet dreist-holl evit sevel pajennoù evit ar World Wide Web c'heller lenn dre Internet.\n1.1 Balizennoù pennañ\nUr bajenn HTML a vesk an destenn da vout diskouezet war ar skramm gant balizennoù, da lavaret eo kemennoù evit divizout penaos e rankfe ar merdeer diskwel ar skrid.\nDaou-ha-daou peurvuiañ e teu ar balizennoù, a vez skrivet er stumm <balizenn digeriñ>skrid da gemmañ</balizenn klozañ>. Ar valizenn digeriñ a gemenn ar c'hemm a zo da zegas d'ar skrid hag ar valizenn klozañ a verk dibenn ar c'hemm. Da skouer, ar skrid : Diskwel lizherennoù tev er ger-mañ a zeuio evel « Diskwel lizherennoù tev er ger-mañ ».\n : evit lâret e teraou un teul HTML, neuze e ranko ar merdeer jubenniñ kement a zeu war he lerc'h e-giz kod HTML.\n : evit merkañ penn an teul HTML; bez' emañ ennañ ar stlennoù pennañ diwar-benn an teul, hini ebet anezho ne vo diskouezet war-eeun.\n : evit deraouiñ korf an teul HTML, da lavaret eo e endalc'h, kement a vo diskouezet d'an implijer e prenestr ar merdeer.\nE-barzh an elfenn  e lakaer :\n<title> : titl ar bajenn, hag a vo skrivet e-barzh e barrenn-ditl ar merdeer.\n<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"> ma lavarer d'ar merdeer ez eus ur skrid skrivet en HTML er bajenn, ha ma roer urzh da ober gant ar reizhiad lizherennoù UTF-8.\n\nEtre ar balizennoù-se e skriver an urzhioù CSS (Cascading Style Sheets), da lavaret eo ar stil a fell d'an den lakaat d'ar bajenn : stumm an titloù, ar rannbennadoù, an taolennoù, kuit a skrivañ meur a wech an hevelep urzhioù.\nUn urzh CSS a c'heller lakaat e korf ar pennad evit stummañ un elfenn hepken hep kemmañ an urzhioù CSS all, da skouer :\nskrivañ E melen dre ziouer e vez warlinennet ur bomm a ro E melen dre ziouer e vez warlinennet ur bomm\nskrivañ Dre CSS e c'heller warlinennañ gant ul liv all a ro Dre CSS e c'heller warlinennañ gant ul liv all\nE-barzh ar c'horf body e c'haller kavout balizennoù all, e-giz da skouer :\n
,
,...
 (header level 1...6) : titloù ar c'hevrennoù, an iskevrennoù, h1 o vezañ an hini skrivet brasañ ha h6 an hini bihanañ ; serriñ pep titl dre
,
,...
\n
 (paragraph) : evit digeriñ ur rannbennad nevez ; serriñ pep rannbennad dre
\n
 (break) : evit cheñch linenn hep cheñch rannbennad ; ur merk emserr eo
\n
 : evit krouiñ un daolenn,
 (table row) evit digeriñ ul linenn en daolenn, ha neuze  (table data) evit dispartiañ ar stlennoù ; serriñ pep stlenn dre 	, pep linenn dre
 ha pep taolenn dre
\n
 (division) : evit merkañ ur rann dibar e korf ar bajenn ; serriñ pep rann dre
\n<title>HTML : ur skouer</title>\n
Setu amañ disoc'h ar skrid HTML diskouezet gant ho merdeer
\na vo diskouezet evel-mañ war ar skramm :\nan titl ("title") HTML : ur skouer a vo anv ar bajenn, diskouezet en ivinell el laez ;\nar skrid ("p" evit paragraph) a vo e ruz (color:red), gant ar font Palatino (font-family), ur wech ha hanter brasoc'h eget ar vent dre ziouer (font-size:) ha druz (font-weight).\nSetu amañ disoc'h ar skrid HTML diskouezet gant ho merdeer\nNotenn : urzhioù CSS eo ar re a zo etre ar merkoù HTML .\nDeskiñ HTML ha CSS en-linenn ha digoust : (en) W3 Schools\n↑ Universal Character Set Transformation Format1 - 8 bits ; ar reizhiad-se a rankit implijout mar fell deoc'h e vije lakaet al lizherennoù ñ ha Ñ war wel, da skouer.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=HTML&oldid=1986312 »\nKemm diwezhañ d'an 15 Ebr 2022 da 10:17\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 Ebr 2022, da 10:17.


Journal de Renaud Camus, jeudi 1er janvier 2015\ncréée le vendredi 2 janvier 2015, 12 h 14\nmodifiée le vendredi 2 janvier 2015, 12 h 14Plieux, jeudi 1er janvier 2015, une heure moins le quart du matin, le2. Sur France 2, maintenant, tout le monde est tellement habitué à penser en anglais et à ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~, ~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ses nouvelles en ~~~~~~~~ ~~~~~~-~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~-~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ La Hague — ~~~~ ~~~~~~~ The Hague, ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ (~~~~~ pour combien de ~~~~~~ ?), ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~’~~~~ La Hague.\nJe ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~-~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ “~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~”, ~~~~~~-~~~~~, ~~~, ~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~ de la guerre ~~’~~~~~~~~, ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~ FNL, ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ — ~~’~~~ ~~~~~~~~~ FNL ~~~ FLN. FLN ~~~~ ~~~~~~, plus provocant, donc ~~~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~. ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~ pas certain qu’elle ~~~~~~ ~~’~~~~~. ~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~, FLN, FNL, les ~~~~~ ~~’~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~, ~~’~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~-~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~’~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~~~~ ~~’~~~ ~~~ ~~’~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~~ indispensable. L’expérience sans ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~ ~~’~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ — ~~’~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ pour lui offrir ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~-~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~-~~~~~~~~~~~~. ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~, ~~~ ~~~ structurer très rigoureusement, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~. Front ~~~ ~~~~~~~~~~~ Nationale, Front ~~~~~~~~~ ~~~ Libération, Front ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ Libération : ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~~ pour ce qui ~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~, ~~~’~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~ présente, ~~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~~. ~~~~~~~’~~~ ~~’~~ ~~ ~~~ ~~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~, ~~ ~~~ croire l’expérience, c’est ~~~~ ~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~ : ~~~~, ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~ ~~~~~~~ déçus.\nQue ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~, ~~~~~ — ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ petite chanson, un ~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~’~~~-~~~~~~~~.\nvoir l’entrée du jeudi 1er janvier 2015 et ses 10 images dans Le Jour ni l’Heure


Buhez ar Zent. pages 207, 208. Encyclopédie Marikavel.\npages 207, 208\natrik, lezhanvet abostol an Iverzon, kar, dre e vamm, da zant Martin, eskob Tour, a oe laeret da c'houezek vla, gant tud goue, ha kaset evel sklavour d'an Iverzon. Eno, e oe karget da vesât al loened, ha goude bezan grêt ar vicher-ze epad c'houec'h vla, e c'hellas kaout e frankiz hag e tizroas da Vro-C'hall. Studian a reas neuze en skoliou menec'h Marmoutier ha Lerin. Chom a reas, eur pennad, en kichen sant Jermen Auxer, ha mont a reas gantan da Vreiz-Veur, da rei dorn d'ezan da zispenn ar fals-kredennou a gase Morvan etouez kristenien ar vro-ze.\nEur wech dizroet da Vro-C'hall, ne zaleas ket da vont da Rom (432), hag ar pab Selestin a roas d'ezan e vennoz, gant ar gemennadurez da vont d'an Iverzon da brezek ar fe. O tremen dre Auxer, sant Jermen a gonsakras anezan eskob. War e hent, e kavas menec'h a falvezas gante mont d'e heul.\nEpad ar rest eus e vue, e labouras da rei da bobl Iverzon anaoudegez eus Hon Zalver Jezuz-Krist. Klask a reas dont a benn eus e vestr, Milcho. Kas a reas d'ezan aour, mes ar gwall-den-man, et er-mêz anezan e-unan o welet e sklavour koz, a zastumas endro d'ezan e zanve, a lakas an tan enne hag a chomas da zêvi en o c'hreiz.\nAn drouized, beleien ar baganed, a oa neuze holl-c'halloudek en Iverzon. Patrik an evoe da stourm oute, hag ober a reas kenkoulz, ma oe gallet lezhenvel an Iverzon : « Enezen ar Zent. » Poblou diniver a vadezas; eskibien ha beleien eleiz a gonsakras; gwerc'hezed hag intanvezed a lakas da vevan en leanezed. E gador-eskob a ziazezas en Armagh : an iliz-veur a zavas eno, mamm holl ilizou-meur Iverzon, a binvidikaas gant relegou deut d'ezan eus a Rom.\nSkedi a reas kement, dre ar pez a wele eus treo ar bed-all, dre ar pez a anaveze eus an amzer da zont, dre ar burzudou diniver an evoa ar c'halloud d'ober, mac'h eas ar vrud anezan a bep tu, en eun doare souezus.\nDaoust d'ar preder a gemere bemde gant an ilizou an evoa savet a-gle hag a-zeou, ne verrae gwech ebet e bedennou; alïes alïes e rê sin ar groaz. Gwech ebet n'en em lake en hent d'ar zul, dre zoujanz evit devez an Otrou Doue.\nDen hep lorc'h, mar doa unan, e laboure gant e zaouarn, evel an Abostol bras.\nMervel a reas, oajet bras, ha sebeliete oe en Dawn, e kerz ar bempvet kantved goude donedigez Jezuz-Krist, war-dro ar bla 465.\nSin ar groaz eo merk ar c'hristen. Eun dra verket a zo eun dra perc'hennet. Pa reomp sin ar groaz, e tiskouezomp eta ec'h omp diskib da Jezuz-Krist.\nPa reomp sin ar groaz, ec'h anavezomp en Doue an unanded hag an dreinded, rak o lavaret en hano, e verkomp n'eus nemet eun Doue, hag o lavaret an Tad, ar Mab hag ar Spered-Santel, e tiskouezomp e zo en Doue tri ferson dishenvël.\nPa reomp sin ar groaz, ec'h anavezomp eo Mab Doue en em c'hrêt den, an eus gouzanvet hag eo maro war ar groaz evit non dasprenan.\nEun dra vihan da welet, sin ar groaz a zo eta eun dra vras da c'houzout, hag an eus galloud da grenvât ar fe, da bellât an drouk-sperejou ha da dennan bennoz Doue warnomp ha war ar pez a reomp. Mat eo eta ober sin ar groaz, diouz ar mintin, pa zaver, diouz an noz, pac'h er da gousket, arôk ha goude ar prejou, arôk ha goude al labouriou, en eur vont en iliz hag en eur zont er-rnêz, pa dremener eur groaz bennak, ha, dreist-oll, arôk ha goude ar pedennou.


Pajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/219 - Wikimammenn\nPajenn:Sales - Introduction d’ar Vuez devot.djvu/219\nout peguer miserabl ouc’h, hep en em estoni morse-tout eus ho lam, pa na de quet estrainch e ve infirm an infimite, ha sempl ar sempladurez, ha paour ar baourentez : de-testit cousgoude muia ma e possibl deoc’h an offans pehini hoc’h eus great da Zoue, ha ganr ur gouraich hâc ur fizianç vras en e drugarez en em liquit adarre da bratica ar vertuz pe da hini oac’h manquet.\nAR sourci hac an diligeanç, pehini a dleomp da gaout en hon afferou, a so dishènvel dious an inguietud, an hast hac an ampressamant. An Élez o deveus sourci eus hor silvidiguez, hac a zeu d’e frocuri gant dilijanç ; mæs evit quemense n’o deveus inquietud nac ampressamant ebet : rac ar sourci hac an diligeanç a so conform d’ar charite pehini o deveus evidomp ; mæs an inquietud, an hast hac an ampressamant a ve toutafet control d’o eürusdet ; dre ma c’hell ar sourci hac an dilijanç beza accompagnunequeat gant ar peoc’h hac ar repos a speret, ha non pas an inquietud ha nebeutoc’h c’hoaz an hast hac an ampressamant. Bezit eta sourcius ha dilijant e quement tra ho pezo da\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Sales_-_Introduction_d’ar_Vuez_devot.djvu/219&oldid=127226 »


Enez Banks - Wikipedia\nEnez Banks (Banks Island e saozneg) zo un enezenn e hanternoz Kanada. Emañ er gwalarn da Enez Victoria, hag e 2010 e oa poblet gant 136 den. E-keñver melestradurezh emañ Enez Banks e Tiriadoù ar Gwalarn.\nPelec'h emañ Enez Banks (kartenn alamanek)\nAnvet e voe an enezenn, gant ar moraer saoz William Edward Parry, e 1820, en enor da Joseph Banks, naturour hag ergerzher e Kanada hag er Meurvor Habask. En em astenn a ra war 70 000 km² a c'horread (pempvet enezenn vrasañ Kanada eo) ha sevel a ra betek 732 vetr uhelder e Durham Heights. Ur park natur, Park Broadel Aulavik, zo bet krouet e norzh an enezenn.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Enez_Banks&oldid=1592363 »\nDernière modification le 19 Gwe 2014, à 15:01\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Gwe 2014, da 15:01.


Moullañ - Wikipedia\n(Adkaset eus Moullerezh)\nMoullañ a reer eus an hollad teknikoù implijet evit eiladiñ a-vras skridoù ha skeudennoù, war baper peurliesañ pe war draoù all.\n... ha moullañ bremañ\nE Sina e voe moullet an testennoù kentañ, gant tammoù prenn engravet a veze lakaet liv warno hag a veze gwasket war lien pe war baper. Moullet e voe war tammoù seiz ken abred hag an Dierniezh Han (war-dro -220). Ar skouerioù kentañ eus testennoù moullet war baper a voe er VIIvet kantved. A-benn an IXvet kantved e veze implijet an teknik-se da vat e Sina, ha Soutra an Diamant, al levr kentañ a voe moullet evel-se, a zeuas er-maez en 868.\nErruout a reas an teknik-se en Europa a-benn 1300 pe war-dro. Implijet e voe da gentañ evit moullañ war lien. A-benn 1400 e teuas ar paper da vezañ implijet muioc'h en Europa, hag a-benn 1425 e voe ar moulladurioù kentañ war baper. E-kreiz ar XVvet kantved e veze moullet levrioù a-bezh.\nUr bazenn war-raok a voe graet gant Johannes Gutenberg, eus Mainz en Alamagn, pa ijinas lakaat lizherennoù plom distag kichen-ha-kichen en ur framm koad, da lakaat liv war baper. Evel-se e voe ijinet gantañ ar waskerell a dalvezas da ledañ ar moullañ en Europa a-bezh.\nSellit ouzh ar ger moullañ er\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Moullañ&oldid=1787892 »\nDernière modification le 24 Meu 2018, à 10:04\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 24 Meu 2018, da 10:04.


Trede levr - XIII - Wikimammenn\nTrede levr - XIII\n◄ Red eo d’e-omp gouzanv hep klemm hag ober penn d’hon drouk-ioulou Trede levr - XIII Red eo teurel evez oc’h barnedigesiou Doue, gant aoun na zeufe hor c’haloun d’en em c’houeza enn abek d’hon oberiou mad ►\nAnn neb a zo izel he galoun a dle senti, hervez skouer Jezuz-Krist.\n1. — Jezuz-Krist. — Ann hini a glask mont e-biou d’ar gourc’hemenn, hen-nez a bella dioc’h ar c’hras ; hag ann hini a glask grasou evit-han he-unan hep-ken, hen-nez a goll ar grasou a zo roet d’ann holl. Ann hini ne bleg ket a galoun vad hag anezhan he-unan da neb en deuz karg anezhan, hen-nez a ziskouez anat ne zent ket a-grenn ar c’hik out-han c’hoaz, pa’z eo gwir e klemm aliez ar c’hik, o terc’hel penn out-han.\nDeskit eta senti dioc’h-tu oc’h ho mistri, mar hoc’h euz c’hoant da drec’hi ho kik. Rak ann den a zeu buhan da veza teac’h d’ann drouk a-ziaveaz, pa ne vez ket he galoun saotret enn he diabars. N’euz enebour ker braz, ker gwall e-kenver hoc’h ene ha ma’z éo ho korf, pa ne vez ket a-unan gant ho spered.\nRed eo d’e-hoc’h en em zisprizout a-grenn hoc’h-unan, mar fell d’e-hoc’h beza treac’h d’ar c’hik ha d’ar goad. O veza ma en em garit c’hoaz hoc’h-unan gant re a garantez, emoc’h enn aoun, pa vez red d’e-hoc’h plega a ioul vad d’ar pez a blij d’ar re all.\n2. — Hag eunn dra vraz e ve d’e-hoc’h, c’houi ne d-oc’h nemet poultr ha netra e-bed, hag eunn dra vraz e ve senti oc’h eunn den dre garantez evit Doue ? Ho pezet sonj ez ounn en em lekeat evid-hoc’h da blega d’ann den, me ann Holl-C’halloudek, me ann Doue Uc’hel-meurbed, me am euz krouet pep tra euz a netra. Me a zo en em lekeat ann distera hag ar bihana e-touez ann holl evit ma teuot, o welet ac’hanoun-me ken izel, da drec’hi stambouc’h ho kaloun.\nPoultr ha ludu ma’z oc’h, deskit senti. Douar ha fank ma’z oc’h, deskit en em izelaat, deskit eo em lakaat dindan treid ann dud holl. Deskit terri pep c’hoant ha beza sentuz e pep tra.\n3. — En em gentraouit hoc’h-unan ha mirit na zeufe ho kaloun d’en em c’houeza ; enn enep, bezit ken izel ha ker bihan, mac’h hello ann holl bale war-n-hoc’h hag ho flastra gant ho zreid evel ar fank enn hentchou.\nDen a netra, evit petra en em glemmit-hu ? Petra a oufac’h-hu da lavaret pa damaller ac’hanoc’h ? C’houi, pec’her hudur, hoc’h euz ken aliez torret lezen Doue ; c’houi a vije bet strinket nousped gweach enn ifern, dioc’h ma oa dleet d’e-hoc’h. Daoust da ze, me am euz sellet a druez ouz-hoc’h, o veza ma talveze kalz hoc’h ene dira-z-oun ; sellet am euz a druez ouz-hoc’h evit mac’h anavezfac’h ervad pegement ho karann, evit ma vijec’h bepred anaoudek euz va mad-oberiou, evit ma karfac’h bepred plega hag en em izelaat, hag evit ma c’houzanvfac’h hep klemm beza djsprizet gant ar re all.\nNe dleer senti e pep tra nemet oc’h ann hini a zo a-viskoaz hag a vezo da viken, oc’h ann hini en deuz krouet pep tra hag a vir pep tra. Dre ann abek-ze ar roue David a lavare ar beden gaer-man : Deskit d’in, Aotrou Doue, ober kemend a fell d’e-hoc’h, o veza ma’z oc’h va Doue. Kaset en deuz tud euz he berz evit digas sonj d’e-omp euz he c’hourc’hemennou hag evit ma vezint hi miret penn-da-benn e pep tiegez, e pep rouantelez, e pep iliz. Oc’h ann dud-ze eo red senti, o veza ma’z int, pep hini enn he stad, e leac’h Doue he-unan, adal ar penn-tiegez beteg ar Roue, adal ar Roue beteg ar Pab, adal ar Pab bete Jezuz-Krist, adal Jezuz-Krist beteg ann hini en deuz digaset anezhan. Pep.hini anezho, enn env ha war ann douar, pep-hini anezho ho deuz bet digant Doue ho hano, da lavaret eo ho galloud. Dre gement-man eo anat ar pez a zo dleet da ober, me lavar gourc’hemenn Doue ; ann hini a bleg d’ar gourc’hemenn-ze, hen-nez a zo fur ha santel. Enn enep, ann hini a zo amzent, ann hini ne fell ket d’ezhan plega d’ar gourc’hemenn-ze, hen-nez a bec’h evel ma pec’haz hon tad kenta. Rak-se ann den a zo amzent kent ma teu er bed, o veza ma’z eo ganet er pec’hed. Evit se ar roue David a lavar ar c’homziou-man kaer ha gwirion-meurbed : Ann den a zo er pec’hed abars maz eo ganet, douget eo d’ann drouk e-kreiz koff he vamm. Jezuz o tougen ar boan a ioa dleet d’ar pec’hed evit prena ann den a nevez, Jezuz en deuz diskouezet, eme ann Abostol sant Paol, e ouie senti hep kemm na ment ; Jezuz, eme-z-han, en deuz sentet bete mervel, bete mervel war ar groaz.\nHa ni, tud paour ma’z omp, ni a zo bet prenet gant Jezuz o senti, penaoz ec’h hellfemp-ni choum hep senti ? Penaoz ec’h hellfemp-ni lakaat c’hoantegesiou hor c’haloun da zevel a-enep ar pez a fell d’ann Doue Holl-C’halloudek, c’houezet ma’z omp gant ann Ourgouil, tra skrijuz a zigoraz toull ann ifern ! Eno, e-kreiz ann devalijen, e-kreiz ar poaniou, krignet gant ann enkrez ha gant ar gounnar, duet gant ann dismegans lousa hag heuzusa a zo, pleget dindan beac’h ho chadennou pounner, eno ann drouk eal hag ann arouk elez all a iudo da viken o lavaret : Non serviam da lavaret eo : Ne zentinn ket.\nO va Doue, va mirit dioc’h ar pec’hed-ze gant aoun na zeufenn da veza ken diskiant, ker fallakr hag ann drouk elez-ze. Ra zeuio ho, kras da zeski d’in plega d’e-hoc’h ha da gemend hini ho deuz karg ac’hanoun ! Divroet ounn war ann douar, na guzit ket ouz-in ho kourc’hemennou. Va ene ne c’hoanta ken nemet se. Deskit d’in, Aotrou Doue, ober e-c’hiz a fell d’e-hoc’h, o veza ma’z oc’h Doue.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Trede_levr_-_XIII&oldid=88981 »


Guirionéeu ag er Religion/Chapistr 80 - Wikimammenn\nGuirionéeu ag er Religion/Chapistr 80\n◄ Ag en nouïen. Red-é hum breparein d’er marhue. Red-é épad er vuhé disquein merhuel erhat. ►\nred-é hum breparein d’er marhue.\nN’en dès nitra surroh na callettoh eid er marhue, nitra cuhettoh én é circonstanceu ha nitra ne hel mirèt doht-hou a scoein é daul multrér ar vab-dén. Red-é enta hum breparein.\nI. Nitra surroh eid er marhue, un arrest-é douguet dré un Doué ol-buissant. Nitra calettoh érbed-men. Merhuel e zou qùittat en doar eit perpet ; monnèt én éternité hemb gout mèn é hér. Merhuel e zou col er vuhé guet er péh hun nès. Merhuel e zou larèt quenavou eit jamæs d’er péh e gâramb muihan : d’er guérent, d’en amièd, d’en danné, d’en inourieu, d’er hargueu ; hanni ne hel hum hoarantein doh er marhue na troein ardran. Er marhue e lam rah guet-n-emb, nameit en droug hur bé groeit pé er vertu, péré hun héli d’er bed aral.\nMar dé er chonge ag er marhue quer callet eid en dud distag doh en treu ag er vuhé-men ; eid en dud a bligeadur, péh quen eahus ha quer rust é teli bout en taul a nehou. Na scontusset ur momand ! péhani e zizolo dehai anfin é ma èl moguèd er madeu hag er pligeadurieu péré e yant de gol eit birhuiquin ! Ma n’en dès nitra surroh na callettoh eid er marhue, n’en dès ehué nitra cuhettoh eid en amzér hag er circonstanceu a nehou. Hà hui e varhuou é græce Doué pé ér péhèd ? Hà hui e varhuou guet ur hlinhuèd hir pé a varhue subit ? Hà hui hou pou en amzér de govessat pé scrappet vehet a hèr, en noz-men, pé én un taul ? Hanni ne hel el larèt ; ne hellet quet bout assuret ag ur momand hemb quin. Er pèh e zou sur, hui e varhuou, hag e varhuou a pe chongehet er bihannan.\nMæs petra vou arlerh ! Stad mab-dén goudé é varhue ne change quet mui. Er marhue e hra é léh de bep-tra aveid en éternité. Mar marhuan ér péhèd marhuel, me vou dannet ha maleurus aveid un éternité. Mar marhuan é græce Doué, me vou salvet hag eurus de virhuiquin. É léh ma couéhou er huen é chommou.\nII. A pe ne hellet quet mirèt doh er marhue, hag a p’en dé hou salvedigueah staguet doh er momand blaouahus-cé, hui e zeli hum breparein ha pourfitein ag en amzér e chom guet-n-oh. A pe achappehé ag é brison ur prisonér, péhani e zeli bout condannet idan ur bèr amzér de vout staguet doh ur potance, hàg ean hum arrestehé ar é hent ? hàg ean hum lorbehé guet hoarieu a nitra ? Ne zihoallehé-ean mad guet eun a vout hoah queméret ? Mæs a pe vehé lausquet er hondannet maleurus-cé de guemér én un trezol, épad un dé, ol er péh e garehé eid en dout é hræce, eit paiein é rançon, hàg ean e gollehé ur momand ag un dé quer précius ? Ha hui, tud miserabl, péré en dès quel liès achappet ag en ihuern, hui péré e vou galhuet quênt pêl dré er marhue dirac hou Juge, guet petra é collet-hui hou ç’amzér ? Hui e hel, ér bèr amzér e hoès de bassein ar en doar, gobér satisfaction de Zoué ha donnèt de vout pinhuiq aveid en nean. Ha guet petra enta é tremeinet-hui déieu quer précius ha quer bèr ?\nHà gobér e hret-hui chongeu sôn penaus ne houyet nac en amzér en dès en Eutru Doué merchet t’oh aveit bihuein, nac en nombr ag er græceu e hoarn d’oh, nac en nombr ag er péhedeu e ven andur guet-n-oh ? Perac enta é oh-hui quel lizidant de bourfitein ag en amzér ? N’hum fiet quet ar hou yehaid ; er seblant ag ur vuhé hir e zou trompus ; er marhue e hel hou scrappein én un taul ; hou ç’amzér e ya a ridêc é raug. Allas ! péguement e hoès-hui deja collet ? Impléet mad ahoel er péhig e chom guet-n-oh. Er baraouis pé en ihuern e zeli bout er recompance pé er bunition ag en implé e hrehet a nehou. Un offiçour d’en ampeleur Charles-Quint, feahet dré er huirioné-zé, e houlennas guet-hou er bermission d’hobér en diléz ag é garg, én ul larèt eit ræson, penaus étré en affærieu ag er bed hag er marhue é teli bout amzér. En ampeleur, tinérreit ean-memb é huélèt en exampl-cé, e lausquas en ampir guet é vrér, é ranteleah guet é vab, hag hum dennas ag er bed aveid hum breparein d’er marhue. Hàg ean e hellér quemér rai a assurance eid hum breparein d’ur marhue péhani ne za nameit ur huéh, ha péhani én ur momand e laq peb-tra én é léh hag aveit perpet ?\n1° Red-é d’ein hum zistag a vremen a zoh ol er péh e zeli er marhue lemel guet-n-ein. — 2° Ha pe ne hellan quet pêllat en termén-cé doh péhani é ma staguet me éternité, red-é d’ein commance ag er momand-men hum breparein, én ur vihuein peb dé èl pe zeliehé peb-unan a nehai bout en dehuéhan a men déieu. — O men Doué ! reit-t’ein er græce de verhuel én hou caranté santel.\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Guirionéeu_ag_er_Religion/Chapistr_80&oldid=90981 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 29 Eos 2016, da 17:30.