Tro Mari-Job ar Gergéno - Wikimammenn\nTro Mari-Job ar Gergéno\ndastumet gant Anatol ar Braz\nAnnales de Bretagne 18-3 - 1902\nHoman, Mari-Job ar Guergeno, a oa commissionérez en Enez-Veur, hac a c’hê eur wech ar zun da varc’had Lannuon, a zo ar iaou, ével ma ouzoc’h, ’n eun tammik kar hanter brewet, stag onthan eun tammik loen striz. Ha c’hoaz oa strîssoc’h an ekipach wit an aneval, tout quaji war lasso. Eur miracl zur e bet pa na n’ê ket bet zac’het n’onn ket pet kwech an ini goz hag he loen war hent an ôd, mesk ar gornegello pe ar gerek, ’n eur vond, d’an daze, deuz an Enes d’an Douar-braz. Rak, pe chonch, Vije noz sac’h ar peurvuan pa vije o tremen, penegwir e partiè ordinal ’rôk tarz an dé, ha coulz loar pa vijè o retorn. Ia, pa vije loar. Eun dra estonuz kement all e gweled penoz n’arriê drouk bet ganthi en bêaj, rak, fé d’am doustek, n’ê ket pôtred discurpul a vank en dro da Bleuveur ha da Drébeurden. Ha homan vijè ganthi ’n he c’har eur bern marc’hadourez, peadra da denti gwerzed vrao na n’eont marfad d’ar peusse met en defot da gad welloc’h da dastum.\nPa vije goullet diganthi :\n— Ma, Mari-Job, peuz ket aon ie o ruza vesse dre ’n henchou, hag hen noz ?\n— Bah ! ’meï, ar re all eo a gémer doan diwin. Pa glewont ma c’har o wigourad a chonch ganthê c’hê kar an ankô.\nHa gwir a lare, rak gwigourad a re moal he c’har kement ha kement, kement ha kement a didrille an hern coz, hag ar marc’h a oa ken hanval ouz eul loen spont, ken a oa ezet awalc’h nem drompa ganthe war vetek se. Ha neuze, n’e ket awalc’h, met eun dra oa ha na lare ket Mari-Job : tremenet oa homan gant an dud wit bea eun tammik zorseres. Goud a wie secrejo. Ha, marfad, oa well gant friponed fall ar vro non pas tostaad re dionthi, betegout tapout he malloz. Berz ar ﬁn, couscoude, ec’h arrias ganthi eun dra drôl awalc’h da glewed.\nZe oa en kreiz ar goan, avanset mad gant miz du. Bet a oa eur zun scorn, cap da faouti ar meïn bez er verred, ha, ma oa custum Mari-Job da vond en amzer, couscoude defa touet mad en dro-man n’aje ket da Lannuon, ma talc’hje ar riou, ha pa na vije nemet abalamour da Voji, na defa, emeï, na kar na par nemerthan. Ia met, setu arri ar merc’her da noz, coulz an Angelus, ha hi o weled oc’h antren Glaouda Gô, ar varc’hadourez butun, vel pa larfac’h he gwella pratik.\n— Daoust hag hen ve gwir ar vrud a zo, Mari-Job, penoz n’e man ket ’n oc’h ide mond warc’hoaz d’ar marc’had ?\n— Para, Glaouda, emeï, chonjal ra ganec’h a mije eur gonsians christen, ma voutjen Mogi e mès gant eun amzer vel homan, hag hen paket ho fri gant ar ianned hoc’hunan.\n— Fe, couscoude, ’mê eben, me ’m eus c’hoant a c’hafac’h, pa na ve nemet abalamour d’in. Goudouzoc’h n’ê ket aboue hirie c’hon o rei d’ec’h da c’honid. En nan Doue, Mari-Job, na rifuset ket anon. Setu et quaji tout ma butun carot, ha ma na me ket hini fresk ’ben disul, para larin-me d’ar bôtred ar meïn pa deufont tout, goude ’n ofern veure, da brena chik wit ober ho zunwez ?\nAn Enes-Veur, c’houi war ze, c’hê bro ar bikerrien-veïn : e-mant eno d’an neubeuta eun trî pe eur pewar c’hant bennag o laboured ar gerrek d’ober meîn minerez ha, mer d’am doustek, a sort-se n’int ket bomde tud commod, vel ma c’hellet credin, surtout ma zo kement a Normantet anhê evel a Vretoned. N’ê ket hep rêzon e tourmantê Glaouda Gô, rak tud a oant da foueltra kement tra oa ’n he zi, ma vije hi na gavjent ket ar pez a defoa eom. Ha Mari-Job a wie ze rez mad, en assans oa hi a digwéè d’heï mond bop iaou da gerc’hed ar butun d’ar Burew : hag, ablamour da ze, e teue keun d’hei, memes-tra, ’n eur jonjal e tapje kroz he c’hommer, ha mateze girio vil, ar zul warlerc’h, abalamour d’heï. Ia met, Mogi, wit-se ! ar paour-kes Mogi ! Ha neuze eun dra all oa c’hoaz hag a lare d’hei non pas mond en hent, pe vije kersé ganthi. Klewet a re en diabars eur vouez hag a lare d’hei : « N’es ket da chanch a zantîmant : chomm er ger, pa teuz laret chomm ! »\nEben couscoude a dalc’he war-n-hi bopred, ha kement ha kement a rès ma lares ben ar fin Mari-Job, rak eur vaoues sansib a oa, withi da véa brusk.\n— Hanta ia, mad e, bea po ho putun.\nHa hi dustu d’ar c’hraou d’ober eun tamm prepari da Voji, vel ma rê ordinal arok mond en hent.\nHa, fe, arri an dewarlerc’h, coulz an daze, ha hi mès an Enes, marc’h ha kar, evel ec’h ordinal, paket he daouarn ganthi n’he manego gloan rouz ha chouchet he diouskoa ’n he mantel stoup, ha hu, Mogi ! Nebonn, heman a bikè stard an awel ’n he ziouskouarn, vel pa vije bet gant eur c’hant noadeïo. Ha, fe da Doue, groac’h coz ha marc’h coz oa ken trist o vond an eil hag éguilè. Kement a réjont couscoude ma c’harrijont bew ha iac’h en ker Lannuon. An hosteleri lec’h e tiskenne Mari-Job oa en Ewr-Arc’hant, dremdost d’ar c’hê, en tu-man d’ar gwez, ha pa n’em gavas eno, achu he c’hommissionnou ganthi, e c’houllas an hostizes onthi :\n— Jesu Maria ! Marfad na intentet ket mond d’ar gêr ? Met c’hoant ho pe da vea vel eun tamm scorn wit arriout en Enes- Veur.\nLaret oe d’heï chomm da gousked. Met inutul a oe.\n— Vel ec’h on deut e retornin, emeï. Met a rofet d’in, mar plich, eun tassad café tomm gant eur bannec’h gloria.\nMemes-tra, oa ezet gweled na oa ket warnhi he liou mad ; hac arri ’r c’houlz da laret kenavo d’an hostizez e laras d’heï gant eur vouez trîst :\n— Bea ’m euz ide, ’meï, vo caled ma zro. Zon fall a glewan ’n em skouarn gleï.\nMet ze na harzas ket ’nheï da reï eur strakaden da Voji ha da vond d’ar gêr, arri dija an noz prim, vel ma chonjet. Ha hi arok ’ta, groet ganthi sin ar groaz, vel just ha rêzon, vel pop christen badéet, wit laked Doue a du ganthi. Setu tremenet ganthi Pleuveur war he dip a doba, hep drouk abed, nemet an amzer c’hê bopred war Wassâd, hag e commansê Mari-Job da vorgousked war he bank, corf ha spered, mesk ar pakajo trew a oa ’n he c’har. Para res-hi, wit essa ehomm difun, nemet tenna he chapelet ’mès he godel ha nem laket da debita ’nean greunen ha greunen gant an dorn na oa ket o conduin, ’n eur laret ar pedenno a vouez huël betegoud da venel kousked. Met ar c’hontrel eo arrias, rak dre forz pedi ha luskellad, e kouéas cousket stard, betek coll he memor. Ha setu a greiz tout e seblantaz d’eï santout eun dra bannag a estranj. Ha da frotta he daoulagad, vel just ; deut d’eï he spered hag hi o weled oa arrétet ar wetur :\n— C’hanta, Moji ! emeï.\nMoji a hijaz he ziouskouarn blewek, mes na voujaz ket. Ha hi da fouetta. Al loen paour na voujaz ken neubeut. Hi neuze da skeï warnhan gant troad ar fouett. Moji na res met torta he geïn dindan an tolio. True oa gweled he gorf o tic’houeza vel eur soufﬂes, diou vogeden wenn o tond e mes he fri, gant ar scornet oa an noz, arri pell an amzer, scler an oabr ha glaz at stered.\n— Newentiz zo, meus aouenn, eme Vari-Job.\nAboue tost da seitek la ma oa Moji ganthi oc’h ober tïegez ho daou, herve ma oa custum da lared, na defa bet biscoaz mann da lared d’al loen, ken prest hag a vije heman ordinal da vond dustu dre lec’h a blije d’he berc’hen. Na para ’ta c’hoarie ganthan vesse, a greiz tout, hag hen ken presset, marfad, d’arrioud en tomder he graou vel Mari-Job en tomder he gwele. Ben ar ﬁn ha hi da diskenn ’n eur grozal, da weled para oa a dreuz en hent, marteze eun den mew bannag manet war he c’héno. Ha hi da zelled arôk d’eï en dewalijen. Ben neuze oant arri en gra Traou-Wern, lec’h e tro an hent da vond da gâd an ôd. Ha hi ’ta da zelled, da zelled. Ma fe da Doue, ha pa venn beteg arc’hoaz o conta d’ec’h, pa na wele netra, na welè netra. An hent a oa ’vel en ordinal, na den abed warnhan, na tra bed ken neubeut, nemet skeud an torgosso derw ’n ho za aman ha duhont war ar c’hleuïo.\n— Allo, Moji ! ’mè ’n hini goz, wit bouta ’nhean war arôk.\nHa hi crigin ’n he vrid. Met setu hen neuze da c’hourignal war bouez he benn, ha da hija he c’houk, ha da reudi he ziouc’har arôk, ha da stourm net. Zur awalc’h renke béa eun dra bannag o c’harz, ha na oa ket naturel. Ma vije eun all vije bet en plass Mari-Job, marfad a vije croget ar spont ennhan. Met ’laret meus d’ec’h oa homan eun assans zorserez has a wiè pe sort jesto d’ober ha pe sort girio da laret, deuz ma vijè an trew. Hi da dapout troad ar fouett ha d’ober ganthan eur groaz war an hent, ’n eur laret :\n— Dré ar groaz-man a ran gant ma buegez, me a gommand d’ar pez a zo aze, pe den, pe bara ê, ha na wélan ket anéan, ma laro abeurs piou ec’h ê, pe abeurs Doue, pe abeurs Diaoul.\nOa ket peurachuet he gir ma teuaz eur gomz deuz fons an toufﬂe, hag a laraz :\n— Ar pez a dougan eo a zo kiriek ma n’all ket ho marc’h mond war arôk.\nHi da vond, hep aouen, he fouett ganthi ’n he c’herc’hen, da gâd lec’h e defa clewet cozeal. Ha hi o weled éno eun dénik bihan coz, coz, cluchet war he varlocho, mesk ar ieot, vel pa na vijè ket cap da vond kén. Ha ken skuiz a oa da wéled, ha kén trîst, ha ken divalo, ma kemeraz hi true onthan.\n— Para, ’meï, na para zonjit-hu, ma dén ansien, o chomm aze vessé, eun noswez ’vel homan, nemet c’hoant a pe da bèrissa ?\n— Fé, ’méan, me zo aman o c’hortoz eun ine mad bannag da jikour anon da zével.\n— C’hanta, ’meï, n’euz forz para oc’h, pe gorf eun dén, pe skeud eun ine, pe gristen, pe héritik, ingal ê, n’ê ket ajistans Mari-Job ar Gêrgéno a Vo laret vo bet manket d’ec’h.\nHac ar vaouès kez da bléga d’he gâd, ha da jikour anéan da zével ’n he za. Met wit-han da véa tennet ac’hanè, memes-tra chomme krommet he geïn ganthan, vel pa vije bet eur zamm bannag war he ziouskoa.\n— Para, ’mê Vari-Job, palec’h ’ta ’man ar pez a douget hag a neuz pouar da sponta ’l loëned.\nHen neuze da gommans klemm, ha da laret :\n— Ma na wélet ket anéan gant ho taoulagad, ho marc’h a zant anean gant he fri. Goudouzoc’h al loëned a oar aliès ar pez na oar ket an dud. Ho hini na dalc’ho ’n he hent ken na zanto ken anon nag arok d’éan na war he lerc’h.\n— Couscoudé, ’meï, n’ man ket ar zonj ganec’h marfad e taleïn-me aman bete vitam œternam. Me meuz eom da vond d’an Enès—Veur. Ha, breman, pa meuz rentet chervij d’ec’h, c’hê d’ec’h ie diskleria d’in para fell d’ec’h a rafen c’hoaz.\n— Goull, éméan, n’allan ket : d’ec’h ê da offr.\nBiskoaz c’hoaz bete neuze, marteze, na oa bet Mari-Job ken jenet all. Ha da vedîta, vel just :\n— Nac arôk, na war lerc’h war an hent ? Na penôs a rin-me ?\nMet kerkent :\n— Han han ! emeï, pa vefet n’em gwetur, na vefet ken war an hent. Deut ebars !\n— Bennoz Doue warnoc’h ! ’mè ’n denik coz. Cad c’heuz just.\nHag hen da dreigna he gorf da gad ar c’har, crommet he geĩn ganthan, ha da bignel ebars gant calz a boan, me lar d’ec’h, hag hen Mari-Job o vouta warnhan diwar bouez he diouvrec’h. Daro oe d’ar mouël plega dindan-han, pa ’nem loskaz da gouéa war ar bank, hag eur strak dionthan, vel pa ve stoket plenken. Eur pôtr drôl, laran d’ec’h, a oa heman. An hini goz nem fourraz n’he gichen, vel ma c’hallaz, ha Moji kerkent d’an drott, ha couscoude na oa ket caër warnhan trottal, memes pa gommanse c’houessad he varchossi.\n— Ma, ’mê Vari-Job, wit laret eun dra bannag, hag ec’h ê beteg an Enes-Veur e man o tro ?\n— Ia, émè ar pôtr coz.\nRak cozeal zec’h a re héman, pé chonch. Na oa ket drailler cojo, c’herwê, ha pleget he chouk ganthan bopret ha chouchet abominabl, marfad abalamour d’ar bec’h a dougé, daoust para oa.\n— Ma, emeï, m’eus ket a jonch da vea nem gad biskoaz ganec’h.\n— Oh ! nann, êméan, ré iaouank a oac’h c’hoaz, pa c’hiz kwit.\n— A bell e teuet ’ta, herwè credin ?\n— A well bell, éméan.\nO véa ma oant arri dremdost d’ann ôd, Mari-Job na gozéaz ken : peadra ’walc’h defa d’ober teurel plê d’ar vouillennô fank ha d’ar gerrek dû a bep costè d’ar c’hoz karden, na oa hent all abed nemert-hi d’ar c’houlz-se. Ha, c’herwè ma zeblante d’eï, ec’h ê ar rojo calz donnoc’h en trêz wit en ordinal.\n— Sapristî, ’meï, pa nem zonjaz, mez aon ec’h omp gwall garget !\nCouscoude n’ê ket ar pez a gommissionô a defa kemerret en kêr, hag an denik coz aboan ma oa pouez eur c’hrennard dionthan. Ha gant-se oa ret crédin penôz oa ar pez a douge eo a roë kement-se a vec’h. Ha, ’vel just, Mari-Job na oa ket gwall dranquil he speret, nac hini Moji marfad na oa ket iè, rak arri oa bêr an tan ganthan ha buttin rê quaji pop kammed, ha me zo zûr na oa ket warnhan eur vlewen zec’h pa dapaz couscoudè an Enès-Veur. Eno, ’vel ouzoc’h, zo daou hent, unan da dreï a gleï da Zant-Salwer, éguilè da vond war ewn d’ar bourg, lec’h oa Mari-Job o chomm. Pa welaz homan ec’h arretè Moji, marfad wit tenna he alen, hi da laret d’he c’homper coz oa zioul mad ’n he c’hichen (ha credet hardi defa hast awalc’h da weled ’néan êt diganthi) :\n— Arsa ! meï, setu nimp en Enès, ma dén ansien. Douè d’ho conduo ’n ho rout !\n— Ma, emè an denik (hag hen trist o laret sé).\nHag hen da essê zevel, met kerkent e couéaz adarrê ’n he goazè. Ha ma na oa ket a bouez ganthan, wit gant ar pez a dougê a oa zur mad, rak plega rês adarre ar moël kar, hag adarre oe clewet an drouz plenken.\n— Jamès na vin cap, éméan.\nKen trîst a oa o laret ze, ma teuaz calonad da Vari-Job.\n— Allo, ’meï, widoc’h da gad fessonio drôl, ha d’in-me da gâd c’hast d’arrioud er gêr, memes-tra, ma zo c’hoaz eun dra bannag c’hon-me cap d’ober aneï ewidoc’h, na c’heuz ken met laret.\n— C’hanta ! ’méan, kasset anon bete berred Sant-Salwer.\nD’ar verred ? D’ar c’houlz-se noz ! Ma fe, Mari-Job, wit-hi da vea eur vaouez chentil, oa vond da respond d’ean na rajet ket se, fad, met na oa ket ar gir ’n he géno, ma troaz Moji da gad Sant-Salver ’vel pa nije intentet para vankê d’an denik coz. Ha Mari-Job manet battet gant an eston. Arri tost d’an douar binniget, setu oa dior frank ar barrier elec’h béa zerret ’vel en ordinal. Hag ar beajour estranj-man da grial joa !\n— Han, ’mean, gwelet a ret a ver o c’hortoz anon. Poent awalc’h a oa, en gwirionè !\nDeut oa he nerz d’èan, a c’herwè, rak en dro-man e lampaz prim d’an traou.\n— Well ê ze ’ta, ’me Vari-Job.\nHa hi prest da laret d’éan kenavo. Met ret è credin oa éom aneï c’hoaz, rak aboan defa laret, vel éman ar c’hiz, « kenavo eur wech all, » ma respontaz an denik coz :\n— Non pas, mar plich ! Breman, pa c’hoc’h deut ganin beteg aman, n’oc’h ket lib da vond kwit a c’han ma mo achu ar pez ameuz d’ober, petraman c’heï war ho chouk ar pez a dougan war ma hini. Wit hoc’h interest a laran ze d’ec’h, hag o véa ma c’heus bet true diwin. Diskennet a lessé ha deut war ma lerc’h.\nMari-Job ar Gergéno, ’vel meuz laret d’ec’h, na oa ket eur plac’h dont a benn aneï, met, deuz ar fesson ma cozéè an denik coz, e santaz a oa welloc’h pléga. Ha hi en traou ’més ar c’har, losket ganthi ar gijo war gein Moji.\nSetu aman, ’mê éguilè. Eom a meuz da c’houd pelec’h ê interret an hini zo marw da diwêa en ti ar Baskioët.\n— Oh ! ma n’ê met sé, ’meï. Me oa en interramant. Deut ganin.\nHa hi da glask etouez ar méin bé oa éno quaji stok a stok, ha dré ma oa sklêr ar stéred, e cafaz êzet an hini oa laret.\n— Heman ê, ’meï, gant he groaz newe ﬂamm. Sellet hac hen na man ket warnhan hano Jan-Yvôn Paskio, groëg d’ar Skérent… Me n’a meuz ket bet a dud da gass anon d’ar skôl da diski lenn.\n— Ha me, mê ’n denik coz, zo pell zo aboue a meuz didisket. Gweled mad a vo hag hen ê heman ê.\nHa kerkent hag hen da stouin d’an douar dirak ar bé. Ha ec’h arriaz neuze eun dra euzuz, eun dra abominab da laret. Tamm ha tamm a zavaz ar men war unan he gosteïô, memes-tra vel pa vije bet golo eun arc’h a vijè, ha Mari-Job ar Gergéno o tond d’eï war he bizaj eur c’houézaden ién, c’houézaden ar maro, ha hi o clewed dindan an douar eun drouz ponner, vel pas stok an arched en fons ar bé ; ha hi da laret n’eur grénan gant ar spont :\n— Douè da bardona ’n Anaon !\n— Daou ine c’heuz dilivret er memes tôl, a laras n’he c’hichen mouez éguilè a oa reut ’n he za breman, ha chanchet tout, vel pa na vije ket bet ar memes hini, evn he gorf ganthan, ha deut brassoc’h a greiz tout da wéled. Met pa sellaz Mari-Job da gad he visaj, Jesus ma Doue, na oa fri ’bed na daoulagad ’bed ennhan.\n— N’ho pet ket aon, Mari-Job Kergéno, éméan ; michans peuz clewed comz gwech all, gant ho tad, deuz a Vathiaz Karvennek, rak camarado oamp pa oamp iaouank ; ha pa gouejomp hon daou d’an tenna, Patris Paskio ha me, e teuas gant ar bôtred all da gass anomp bete beg ar c’hra. Se oa coulz an Napoléon Coz. Digwéa rez d’imb béa kasset d’ar brézel er memes rujumant. Patrîs a dapaz eun tenn, ’n em c’hichen, hac hen neuze hac o laret d’in, en ambulans : « En dro-man c’hê groet ma jeu. Dal ar pez arc’hant a meuz ha lak interrin anon lec’h vo ezet d’id goud pelec’h, abalamour d’id, ma chommes bew, da gass ma rélégo ganit d’an Enes-Veur, wit ma voint interret gant ré ma zud en douar ma farrouz. » Calz arc’hant a néfa, tost da daou c’hant skoet. Laket riz ober, ’vel néfa laret d’in, eun toul espres ewit-han, met, tréménet an amzer, achu ar brézel, ha zinet ma c’honje, setu me ken joaüz ken a ankouëiz ar pez a oa bet kéménet d’in gant Paskio, hag o tond d’ar gêr hep-han, goude béa touet mad diass anéan ganin. ’Benn neuze oa êt ma zud deuz an Enès-Veur hag êt da derc’hel tîégez da Lokémo. Ha mé d’i ganthè, vel just ; hag éno ec’h on bet dimêt d’am zro, éno éman ma bugale, éno iè ec’h on marwet, breman zo pemzek la. Med na oan ket ét mad em bé ma renkiz dont é-mes. Eur glé ’ma da bëa, hac ahann mijè kerc’het Paskio na oa peuc’h abed ewit-hon. Vessé oa compt. Ha me ’ta da wit Paskiô. Pemzek la c’hon bet o valè, adalek kuz heol bete ma kanê ar c’hok, ha c’hoaz a renn war zouz an noziou par an anter hac an anter deuz an anter deuz an hent a mije groet an noziou dispar, ha ganin war ma chouk arched Patris a oa ennhan pouez ar wéen bet o fournis ar plenken d’ober ’néan. Hen eo a glewec’h vesse oc’h ober trouz coat amzer hag amzer. Pénéverd ec’h oc’h bet mad ewidon, c’hwi hag ho marc’h, a ma c’hoaz ouspenn eur bla d’ober arok ﬁn ma ﬁnijen. Met breman ma amzer zo peurachu, ha c’houi, Mari-Job Kergéno, Doué bëo anoc’h arôk vo pell. Et d’ar ger war ho peuc’h, hac arc’hoaz laket urz ’n he trew, rak ar veaj-man vo ho hini diwéa, d’ech ha d’ho marc’h Moji. Kenavo ar c’henta er Joaïo.\nNa oa ket ﬁn d’he gomz, ma nem gavaz an hini goz hec’h unan ’touez ar béio. Eguile oa disparesset. Se oa just pa oa horloj an ilîz o zon tôlio hanter-noz. Ar paour-kès Mari-Job, scornet he goad ennhi, a hastaz buan mond ’n he c’har, ha d’ar gêr, fé d’am doustek. Pa deuaz an dé warlerc’h Glaouda Gô da gerc’had he butun, oa Mari-Job ’n he gwelé.\n— Para ’ta, clan oc’h ? émeï, ’n eur gozéal braw dionthi.\n— Ia ’n om fassion c’hon oc’h antren, émè Vari-Job ar Gergéno, ha c’houi zo kiriek ; met ingal ê, coz awalc’h a meuz bewet. Trewalc’h po groet, ewidon, mar keret mond da glask eur bêlek.\nAn dé-sé varwaz, Doue d’hi fardono ! Ha, péchonch, eur wech interret Mari-Job, a oe ret pleal da blanta Moji, oa reudet he gorf ’n he graou, pa c’hes an dud da wéled.\n(Contet gant Annetès Coz, o clask he bara, er Sklerder).\n↑ Nous croyons faire plaisir à nos lecteurs en donnant ici le texte breton d’une des histoires publiées et traduites par A. Le Braz dans la seconde édition de sa Légende de la Mort chez les Bretons armoricains (t. II. pp 162-176) C’est, d’abord, un spécimen exact de breton parlé, sans aucune retouche de grammaire ou de vocabulaire. C’est, de plus, un document intéressant pour ceux qui seraient tentés de soutenir que le folklore recueilli exactement sous la dictée des conteurs populaires ne présente jamais de qualités de composition ni de style et que l’authenticité d’un récit est exclusivement garantie par l’absence de valeur littéraire. (G. D.).\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Tro_Mari-Job_ar_Gergéno&oldid=109733 »\nKemm diwezhañ d'an 13 Du 2017 da 12:20\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 13 Du 2017, da 12:20.


4 a viz Ebrel 1975 e Albuquerque, Stadoù-Unanet Amerika\n1975 - Bremañ\nRedmond, Washington, Stadoù-Unanet Amerika\n117 354 (21 a viz Gouhere 2015)\nMicrosoft Studios (Studio c'hoari video)\nHeuliad Age of Empires\nWindows (Savenn niverennel)\nMicrosoft Corporation berraet alies gant ar stumm Microsoft a zo un embregrezh liesvroad stlenneg amerikan, savet gant Bill Gates ha Paul Allen d'ar 4 a viz Ebrel 1975 e Albuquerque. Savet e oa bet da gentañ evit dioroiñ ha gwerzhañ programmoù evit an Altair 8800. Goustadik e oa deuet da vezañ mestr war an urzhiataerezhioù personel dre sevel savennoù oc'h implij an MS-DOS e-kreiz ar bloavezhioù 1980. Goude-se e vezo kresket galloud Microsoft dre ar savenn Microsoft Windows, an hini implijetañ kement e bed an urzhiataerezhioù personel evit hini ar stlenneg labour.\nAdalek ar bloavezhioù 1990 e voe dioroet hentoù all gant Microsoft a-benn brasaat, prenadennoù e-leiz a voe eus embregerezhioù ar stlenneg betek lakaat un arvar a monopol war bed ar stlenneg. E Mae 2011, Microsoft a bren an teknologiezh Skype evit $8.5 billion, ar postañ arc'hant uhelañ gant Microsoft e chom betek an deiz-a-hiziv.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Microsoft&oldid=1924273 »


Ur pennad a-ziàr Nedeleg | Kerlenn Sten Kidna\nPublié le décembre 24, 2009 par kerlennstenkidna\nKlikit àr « lenn ar peurrest » evit selaou ha lenn ar pennad/ Clliquez sur « lenn ar peurrest » pour écouter et lire l’article.\nP’arriv Nedeleg n’hellan ket parrat a dreiñ ma soñjoù davet an amzer baseet. Kement-se ne dalv ket e vennan meuliñ an amzer gozh evit dismegansiñ gwelloc’h an hini a-vremañ. Nann, nann ! met petra ‘faot deoc’h ? Me ‘gred e vir pep unan ac’hanomp, kehet ha ma vev, ur soñj kuñv ag un darvoud, ag ur prof bennak er c’has, p’arriv ar gouel, da Nedeleg e vugaleaj.\nEvidon-me e vezan bepret kaset da benn kentañ-tout ar blezadoù 1950, d’un amzer ma ne oa ket c’hoazh àr ar maezoù dre-mañ na tredan, na dour, na gaz ‘barzh an tier ! Ag an aezamantoù a vez bremañ partout ne oa ket seblant ebet c’hoazh…. Penaos ?… Ha dienez hor boa dezhe ? Tamm ebet, peogwir ne ouiemp ket memp petra ‘oa ober gete. Setu e vevemp just èl ma vevomp bremañ, un deiz é kas an arall a-hed ar blez. Ha Nedeleg en afer-se ? eme-c’hwi. Na rit ket bil ! Eh on ec’h arriv get ma c’haoz.\nProfigoù, an aval orañj, ar Mabig Jesus e sukr,… Ya, sur a-walc’h ! a gement-se n’on ket bet forc’het muioc’h evit ar vugale arall. Met ned eo ket int eo a vag ar soñj dousañ am eus miret a c’houelioù Nedeleg kentañ ma bugaleaj. Nann ! Pa zistroon ennon e welan ma zad-kozh hag un oaledad tan.\nAn oaled – ne lâran ket ar cheminal rak ned eo ket ar memp tra tamm ebet ! – an oaled enta a veze tachenn miret ar gwragez ; ar merc’hed eo a rene àr ar c’horn-se ag an ti lec’h ma veze poazhet, darevet, frintet, bervet, krazet, mitonet kement kaoteriad, kement paelonad, kement kastolennad boued a veze alejet d’an tiad. An oaled a oa ar gegin, hag ar gegin a oa an oaled ! Setu e veze àr un dro meur a dan àr an oaled-se, ha meur a drebez àr an tan ivez, forset-mat; ken just èl ma vez bremañ get plakennoù tredan pe tanioù ar gazinier. Ne veze ket, kenkoulz eo er lâret, james a dan bras àr an oaled ; peotramant neuze da noz d’en em dommiñ kent monet da gousket, peotramant c’hoazh da sec’hiñ an dilhad goude ur barrad glav.\nDeiz kent Nedeleg avat e veze chenchamant. Ret eo lâret ne veze ket koan ebet. Afe ! koan gwirion ebet atav dre ma ne veze ket soubenn. Rak soubenn a veze bemdez da goan, ha ken nemet soubenn, hañv-goañv. D’an deiz-se enta ne veze ket keginet àr an oaled goude merenn hag e teue ma zad-kozh Juluan da vout mestr an oaled. Mestr d’ober petra ? Da gempen tan Nedeleg !\nD’enderv e yae mamm d’ar vourc’h, da foar Nedeleg hag e tegase geti traoù mat da zebriñ : bara-mel, bara d’ar laezh, brioch hag ur sort bara-gwinnizh na veze poazhet ken nemet an deiz-se, gwennoc’h ar mirvig ha melenoc’h ar c’hreun ; bara poazhet àr rond, èl ur gurunenn, ha nepas àr hir èl ar varaenn. Kentañ seblant Nedeleg a oa ar c’hurunennoù-se. En em welet a ran c’hoazh é vonet betek lein Park-an-Derv d’he diambroug; diskrog a rae an div pe deir kurunenn daet geti a-istribilh doc’h gidon he belo ha lakaet e vezent doc’h mam brec’h, din d’o degas betak ar gêr. Gete ec’h arrive Nedeleg ‘barzh an ti !\nDa goulz Nedeleg ne veze ket mui debret merenn-enderv a-c’houde gwerso. Du-mañ neoazh e veze graet kafe fresk an deiz-se, tro peder eur, ha debret peb unan e vriochenn. Goude e yae an dud d’ober àr-dro al loened hag e kroge ma zad-kozh Juluan a-zevri-kaer get e labour. Distlabet e oa bet an oaled d’ar maouezed goude bout graet ar c’hafe, diskennet ar poferioù hag an trebezioù bras en toull-keuneud. Chom a rae dezhañ da skarzhiñ razh al ludu, da skubat, da naetaat èl ma faot da zegemer an tan nevez.\nUr wezh graet kement-se e yae d’ar c’harrdi da glazh an etev Nedeleg, un tous derv d’el liesañ, douar doc’htañ c’hoazh a-wezhoù. Ur pezh tamm koad ! Un tamm koad na oa ket bet a faotiñ dezhañ, leun a skoulmoù, kignet d’ar vouchal, damzigoret d’ar yenoù. En ur ger : un tamm koad «royal», unan kalet, an hini en doa graet goap doc’h ampartiz ar faotour kozh ha gounidet, èl-se, an enor da vout dibabet da etev Nedeleg.\nUr wezh savet an etev àr an oaled – hag a-wezhoù e tae ma zad da reiñ an dorn ken ponner ma oa – ha harpet doc’h ar vur e veze komañset sevel an tan : un dornad plouz, un dornad del sapin, lann pe benal sec’h, brinsad en o-sav ha, tro-ha-tro, tammoù teñv, treujad faoutet. Un dra paket, me lâr deoc’h !\nGet an dra-se e oa daet an noz dija sur a-walc’h. Ne oa ‘barzh an ti ken nemet an amsklerder taolet get al lamp petrol pozet àr an daol, èl ul lutig kollet e-kreiz an deñvalijenn. Hag e chomemp eno hon daou ‘barzh korn an oaled yen, ar voereb Mari ampechet en he c’herzhed ha me. Hon daou e chomemp eno da… c’hortoz an eur.\nAet e oa ma zad-kozh d’ober e droiad, da welet ma oa bet roet o boued d’ar c’hezeg, ma oa avañset ar merc’hed get goueriñ ar saout. Pa gave getañ e oa daet an amzer e tistroe d’an ti. Kraaak !…. Un alumetenn a oa trawalc’h da lakaat an tan da redek dre ar bern, ag ar plouz d’ar briñsad, ag ar c’heuneud d’an treujad ha d’ar c’hoad faoutet. Ha tan ‘barzh pep korn àr un dro ; tan flamm, tan uhel, tan ledan é sevel. Tan da sklerijenniñ an oaled, ar c’horn-toull, mantell ar cheminal a-bezh, ha pelloc’h memp betek ar c’hredañsoù hag ar gweleoù ‘barzh penn d’an dias an ti. Splannder ha gwrez àr-un-dro ! Ken tomm en un taol ma ne oa ket tu chom er c’horn-toull ! Ret e oa memp pellaat a-zoc’h an oaled !\nBuan goude ec’h arrive ar re arall, ma zad, Raoul ar mevel, mamm ha mamm-gozh. Hag holl e vament d’ar gaohad-tan.\nNeuze e komañse filaj Nendeleg ; ur filaj dishañval doc’h ar re arall dre ma ne veze ket c’hoariet kartoù na brochennet, na gwriziet. Dishañval ivez dre ma veze berr evit ar re a oa o soñj kemer penn hent ar vourc’h da vonet da welet c’hoari pezh ‘barzh ar patro, ha da vonet da overenn hanternoz goude. Savet e veze ar gouloù el lamp, bevet ul lamp oc’hpenn er penn arall – Soñjit ‘ta ! Div lamp alumet àr-un-dro ha tan flamm àr an oaled ! Ur gwir palez ! Lakaet e veze ul lien gwenn àr benn an daol hag àrnezhañ ar bara-mel, ar bara-d’ar-laezh, ar bara Nedeleg. Ha peb unan da dostaat, da droc’hiñ pep a chantellenn gaer, d’he lakaat doc’h penn ur fourchetenn ha d’he zostaat d’an tan da graziñ. Hag amannenn é teuziñ a droc’had àr ar bara krazet, é tiveriñ dre doulloù er mirvig… Den ebet na rebreche deoc’h monet re zon get ho kountell en tamm amannenn. Den ebet ! Nedeleg e oa, setu.


Anduilh - Wikipedia\nAnduilh zo silzig mogedet, kilhevardon graet gant bouzelloù moc'h. Ur boued hengounel eo e Breizh, Anjev ha Normandi.\nAnduilhenn ar Gemene\nAnduilhennoù La Réunion\nAnduilhenn Val-d'Ajol (Vosges)\nDont a ra an anv eus ar ger latin poblek inductile, eus ar verb latin inducere lakaat e-barzh, dre ma lakaer kig en ur vouzellenn. Kenorin eo an 'nduja a vez graet e Calabria en Italia hag an androlla graet e Galiza.\nMeur a seurt zo brudet, anduilh ar Gemene e Breizh ha anduilh Vire e Normandi dreist-holl.\nEvit abegoù istorel e voe kaset an anduilherezh da vroioù all : da Galabria gant Anjeviz en XIIIvet kantved (an 'nduja), ha kavet e vez anduilh er geginerezh cajun ivez, e Louiziana, ar pezh n'eo ket souezh rak kalz tud bet divroet da Frañs Nevez a oa eus kornôg Bro-C'hall.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Anduilh&oldid=1885009 »\nDernière modification le 17 Gwe 2020, à 15:55\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Gwe 2020, da 15:55.


Atersadennoù – Page 37 – Radio Kerne\nStag ouzh Bretoned ar bed\nKrouet eo bet an arload “stag” ‘neus ket pell zo hag eo erru poent ober un tamm bilañs. Romain Sponnagel a ginnig an arload ha displegañ a ra da betra ha da biv ‘servijfe. An arload (pe appli e galleg) a zo bet krouet evit an holl vretoned ha brezhonegerien er bed da lakaat anezho da gejañ an eil ouzh egile.\nDigeriñ ur skolaj divyezhek e Douarnenez\nKresket eo an niver a vugale zivyezhek e bro Douarnenez. Betek henn ez ae an darn vrasañ eus ar vugale-se eda Ziwan Kemper. Met arru poent ivez goulenn gant an akademiezh digerin klasoù divyezhek er publik er vro ha tapet zo bet krog el labour-se gant ur skipailh kerent deus skol Divyezh Pouldahu. Ur respont a zleefent kaout er sizhun eme deomp Katell Le Neures, ken prezidantez Divyezh Douarnenez.\nNat hag he moto\nNatacha Floc’h zo troet sodez gant ar motoioù pell ‘zo, betek prenañ un Harley eil dorn digant ur plac’h eus ar Stadoù-Unanet, unan bet ijinet a-ratozh evit ar merc’hed. A-raok gellet profitañ eus ar mekanik-se, ‘mestra ‘oa dav diskourañ an aotre-bleinañ.\nAn harellerezh diskouezet e Nikon Film Festival\nFlorian de Vos, goude bezan labouret gant ur strollad studierien, a c’hell konkourin e-touesk ar mil film bennak all war ar renk e Nikon Film Festival. Florian de Vos ha Kilian Jiot-Le Cann o deus savet ar scenario gant tri den all. Faotañ a rae dezhe diskouez un istor diwar-benn an darempredoù kriz a c’heller gouzañv er skol. Julianne Cabioch, a ra hi ar vruderezh evit ar film-se, ‘neus respontet da c’houlennoù Laetitia.\nFilm Florian De Vos zo da gaout dre www.festivalnikon.fr/video/2015/1245. Votiñ a c’heller ober betek ar 15/02.


Bezhin - Wikipedia\nAr biologour, ha dreist-holl ar biologour mor, a ra bezhin eus kement seurt goumon a zo pe algae o kreskiñ er mor o vezañ lieskelligek ha makrotallek pe gant treujoù bras, o tiforc'hañ bepred diouzh ar re vikroskopek dre o ment. Ur c'halz a fikologourien pe vbezhinourien a vez gwelloc'h gante implijout ar ger "Mikroalgae" evit ar re vikroskopek ha "makroalgae" e-lec'h ar gerioù "goumon" pe "vezhin".\nStoran, Favaj pe Chiron, un doare bezhin a gresk war an aod-vev\nOnigiri & Wakame miso-soup, Japan\nRenket e vez ar bezhin hervez o liv pe kompozadur an danvez a ro liv dezhe, da lavarout eo, bezhin gell pe Faeofita, bezhin ruz pe Rodofita ha bezhin glas pe Klorofita. Un toullad spesadoù kianobakteria evelkent a c'hell bezañ lakaet e-touez ar bezhin. Arabat faziañ gant ar bezhin o lakaat anezhe asambles gant geotennoù a gaver war vord ar mor evel ar morgeotennoù hag a zo anezhe plant gwazhiennek, pe c'hoazh louzoù, ha kazi louzoù fall, a vez bleuñv enne. N'eus forzh bez' ez int lod eus henekosistemoù morel. (Ar gwellañ termenadur a c'heller reiñ d'ar ger louzoù a zo "ur blantenn n'emañ ket en he flas reizh".)\n2 Framm ha natur\nBet eo bet un amzer ma ne oa ket deuet mat studiañ ar bezhin, kement ken o devoa an dud heug zoken gant skiantourien an 19vet kantved.(gwelout Landsborough, D. 1857. A Popular History of British Seaweeds)\nFramm ha naturAozañ\nNeuz ar bezhin a c'hell tennañ a-wechoù da hini ar plant douar nann-gwezek.\nTallenn pe Thallus: korf ar vezhinenn. Ar galkudenn hag an dalienn asambles. Ur benveg bouedañ eo an dallenn, ha koulskoude eo heñvel-mik o zaliennoù ouzh gwir zelioù daoust ma n'int ket e gwirionez (Delesseria sanguinea).\nTalienn pe lamina: un organeg blat damheñvel ouzh un delienn\nskoulmad spor pe sporus\nwar Fukus -- Klogor pe iskonelloù : organegoù e stumm c'hwezhigelloù-aer war an dalienn.\nwar dtali pe jelmestr -- Klogor pe iskonelloù : organegoù e stumm c'hwezhigelloù-aer e-kreiz etre an dalienn hag ar galkudenn.\nkalkudenn: organeg e stumm un dreuzienn pe un troad. A c'hell bezañ pe get.\nchoch pe gwrizioù: a zo un organeg e penn-traoñ ar galkudenn hag a zo aze da stagañ ar vezhinenn ouzh ur garreg bennak pe zroad ur vezhinenn all.\nAr gouennañ, dibar ha gant doareoù disheñvel eus an eil gouenn bezhin d'eben, a c'hell bezañ pe sekset pe ansekset.\nMeur a c'hraer a zo ret kaout a-benn lakaat bezhin da greskiñ. Setu un toullad :\nAn isgwiskad pe gwiskad-dindan (douar laosk, traezh, karreg...)\nFiñverezh an dour\nAr sec'hor hag ar sec'herezh\npH an dour\nAr bezhin a vez implijet evit teilañ an douar.\nAdalek fin an XIXvet kantved betek ar bloavezhioù 50 e veze graet iod gant bezhin. Gant an iod da skouer, e veze graet louzeier da lakaat war ar goulioù. Ar bezhin a veze lakaet da sec'hañ war an tevenn. Goude-se pa oa sec'h mat ar bezhin, e veze lakaet da zeviñ e-barzh en ur forn kleuziet e-barzh an tevenn. Mein greun az ae da ober ar forn. Ur wech devet ar bezhin e veze tennet diouzh ar forn an torzioù soud ha kaset d'an usin. Chom a ra dilec'hioù fornioù bezhin war vord ar mor.\nImplijet e vez bezhin e-leizh evel boued gant pobloù bord ar mor dre ar Bed, dreist-holl e broioù evel Japan ha Korea, met ivez e China, Vietnam, Indonezia, Filipinez, Perou, Taiwan, Proviñsoù Atlantel Kanada, Skandinavia, Iwerzhon, Kembre, Breizh, Bro-Skos, ha kalz a lec'hioù all evel-just. E Groe e vezent implijet d'ober tan; graet e veze bihin-tan anezhe. . Ar pioka (Chondus crispus, dreist-holl) a veze implijet evit ober yod. Ne ket sur e veze debret ar bezhin gant an dud. E Bro-Iwerzhon hag e Bro-Skoz e veze debret an tellesk (Palmaria palmata).\n↑ La Croix de l'Ile de Groix, 26a viz Even 1891\nLewis, J.R. 1964. The Ecology of Rocky Shores. The English Universities Press Ltd.\nCabioc'h J., Floc'h J-Y..., Guide des algues de mers d'Europe, 2006, Les guides du naturaliste, Delachaux et Niestlé.\nSellit ouzh ar ger bezhin er\nThe Seaweed Site, titouroù klok war ar bezhin ha biologiezh ar bezhin.\nAlgaeBase, un diaz titouroù klok-tre war anvioù ar bezhin, gant skeudennoù en dour dous, er mor ha zoken ar re a gresk war an douar, hag al louzoù mor. 10 000 gwech bemdez e teu tud da glask traoù war al lec'hienn-mañ.\nLes algues alimentaires de Bretagne\nBretagne Environnement, komzet e vez eus dastum bezhin e Breizh.\nMarine Life Amañ ez eus ur bern titouroù skiantel war ar seurtoù bezhin.\nBotania Evit klask anavezout seurtoù bezhin.\nNCBI PubMed Search , war implij ar bezhin evit ar yec'hedoniezh.\nSeaweed Research Links, Kalz a liammoù gant lec'hiennoù war an enklaskerezh.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Bezhin&oldid=1970727 »


Pajenn:Ar Prat - Nozveziou an arvor, 1909.djvu/31 - Wikimammenn\nPajenn:Ar Prat - Nozveziou an arvor, 1909.djvu/31\nLavaret a read ouspenn ez oa bet kurunet ar c’hont Monfort dug a Vreiz-Izel, dindan an hano a Yann, pevare eus an hano. Heman, hervez ar brud, a yoa o vont da gastiza kalet kement marc’heg a yoa bet a-du gant e enebour.\nHag an traou-ze holl a yoa gwir, nemet ar pez a lavared da ziveza : edo o vont da gastiza e enebourien.\nEvel e vamm, Yann Monfort en doa eur galon vat ha trugarezus ; hag ouspen-ze, gwelloc’h e kave beza madelezus e-henver e varc’heien a Vreiz, ha beza deuet mat ganto. Hogen Tereza ne ouie ket an dra-ze, ha setu perak ec’h en em lezas da veza trec’het gant an dristidigez. Kredi a reas e oa maro he zad, pe edo o tizec’ha en eur prizon tenval bennak o c’hedal e varnedigez.\nPetra n’he divije ket roet evit gouzout petra oa deuet da veza ?\n— « Ne fell ket d’in chom pelloc’h en arvar-ma, emezi, me a yelo da gavout mamm an dug nevez ; roet he deus d’in he ger, en Henhont, e talc’ho sonj achanoun ; ne lavaro ket nan d’in pa c’houlennin outi lezel e vuez gant va zad, mar deo beo c’hoaz, da vihana ! »\nNe wele mui netra en tu-all d’an dra-ze ; an deiz-se zoken e lavaras d’ar goueriaded petra he devoa c’hoant da ober. Hag e c’houlennas diganto ha ne vije ket unan bennak anezo dare da ober hent ganti. Dioc’h-tu e teuas eur maread d’en em ginnig, ha Tereza n’he doe nemet dibab da ober. Henvel a reas c’houec’h eus ar re a gave d’ezi a yoa ar muia douget eviti, hag e lavaras d’ezo en em lakaat e tro a-benn an deiz warlerc’h.\nEn dervez-se, goude meren, ez eas eur bagad bugale da gas bokedou d’ar c’halvar ha da c’houlen\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Pajenn:Ar_Prat_-_Nozveziou_an_arvor,_1909.djvu/31&oldid=158367 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 10 Ebr 2020, da 15:16.


Ai‘ta! » Evit ar gwir da dremen ar bak e brezhoneg !\nEvit ar gwir da dremen ar bak e brezhoneg !\nTremenet eo bet an arnodenn matematik e brezhoneg ar mintin-mañ gant liseidi zo eus Lise Diwan Karaez. Kengred omp ganto. Reizh eo o intrudu rak ez a a-enep an droukzifoc’hioù a vez gouzañvet gant ar geodedourien a ra gant ar brezhoneg er skol hag er vuhez pemdeziek.\n« Galv da vanifestiñ evit Diwan\nStaj disentiñ : Penaos stourm evit ar Brezhoneg ? D’ar 1añ a viz Gwengolo »


Victoria Eugenia de Battenberg - Wikipedia\nVictoria Eugenie of Battenberg gwisket e Spagnolez. Poltred gant Joaquín Sorolla.\nVictoria Eugenie Julia Ena of Battenberg hec'h anv saoznek, pe Victoria Eugenia de Battenberg e spagnoleg, ganet e 1887, e Balmoral, en Aberdeenshire, e Skos, ha marvet e 1969 e Lausanne, e Suis, a voe rouanez kenseurtez Spagn goude dimeziñ d'ar roue Alfonso XIII (1886-1941).\nMerc'h-vihan e oa d'ar Rouanez Victoria, ha mamm-gozh eo da Juan Carlos Iañ.\nDiskaret e voe he fried gant savidigezh Eil Republik Spagn.\nVictoria Eugenia en 1918 gant he c'hwec'h bugel.\nSeizh bugel he doe:\nAlfonso (Alfonso Pío Cristino Eduardo) (1907–1938), priñs Asturiez, ganet hemofil, a zilezas e wirioù pennhêr en 1933 da zimeziñ gant un itron guban, Edelmira Sampedro y Robato en Suis, hag a voe anvet diwar neuze Kont Covadonga. Pa dorras e zimeziñ ec'h addimezas en Cuba gant Marta Esther Rocafort y Altuzarra.\nJaime (Jaime Leopoldo Isabelino Enrique) (1908–1975), infant Spagn, mut ha bouzar diwar ar mastoiditis da bevar bloaz, a zilezas e wirioù en 1933; anvet Dug Segovia. Dimezet div wech:\nen Italia da Emanuela de Dampierre\nen Aostria da Charlotte Luise Auguste Tiedemann. Evel danvez pennhêr da gurunenn Bro-C'hall etre 1941 ha 1975 e oa anavezet evel dug Anjev.\nBeatriz (Beatriz Isabel Federica Alfonsa Eugenia) (1909–2002), Infantez Spagn dimezet en Italia da Vvet priñs Civitella Cesi, eus an Tiegezh Torlonia.\nFernando, ganet-marv en 1910.\nMaría Cristina (María Cristina Teresa Alejandra) (1911–1996), Infantez Spagn, dimezet en Italia da Iañ Kont Marone-Cinzano (intañv eus Noemí Rosa de Alcorta y García-Mansilla, goude bet tri bugel ganti).\nJuan (Juan Carlos Teresa Silvestre Alfonso) (1913–1993) infant Spagn, ha Kont Barcelona, danvez pennhêr d'ar gurunenn etre 1941 ha 1977. Dimezet en Italia d'e geniterv ar briñsez María de las Mercedes de Borbón-Dos Sicilias y Orleans. Dezhañ e tegouezhas ar gwirioù, a voe legadet d'e vab Juan Carlos Iañ, Roue Spagn.\nGonzalo (Gonzalo Manuel María Bernardo) (1914–1934), infant Spagn, ganet hemofil; marvet da ugent vloaz.\nGoude genel ar seizh bugel-se ez eas da fall an darempredoù etre ar roue hag ar rouanez, hag un toullad serc'hed en doe Alfonso XIII .\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Victoria_Eugenia_de_Battenberg&oldid=1955860 »


Mor Barents - Wikipedia\nPelec'h emañ Mor Barents (kartenn alamanek).\nMor Barents (Barentshavet e norvegeg; Баренцево море, Barentsevo More, e rusianeg) a zo ul lodenn eus Meurvor Arktika. En em ledañ a ra en hanternoz da Norvegia ha da gornôg Rusia. Anvet eo bet evel-se en enor d'ar moraer izelvroat "Willem Barents" (pe "Barentsz").\nEr c'hornôg da Vor Barents emañ Mor Norvegia hag er reter emañ Mor Kara, en tu all da enez Novaya Zemlya. Gant levezon ar Gulf Stream n'eo ket ken yen dour Mor Barents ha ma c'hallfed gortoz en ur mor ken pell en hanternoz, ha stank eo ar pesked ennañ, dreist-holl ar moru, ha niverus ar besketaerien da-heul. Mourmansk eo ar porzh brasañ war aodoù Mor Barents, hag implijet e vez da borzh-brezel gant morlu Rusia.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Mor_Barents&oldid=1767544 »\nMorioù Meurvor Arktika\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 2 Gwe 2017, da 18:30.


Niver - Wikipedia\nun niver zo un draez vatematik implijet da gontañ ha da vuzuliañ. An arouezenn a dalvez da skrivañ un niver a vez graet ur sifr anezhañ. En implij pemdeziek e c'hall ar ger "niver" talvezout evit anv ar meiziad difetis, un arouezenn a dalvez da skrivañ (reishoc'h eo komz eus sifr(où)), pe ar ger a dalvez d'hec'h envel (an niver tri). Ouzhpenn o implij da gontañ pe da vuzuliañ e c'hallont bezañ implijet, da urzhiañ un dra bennak (niverennoù steudad) hag er c'hodoù (sellet da skouer ouzh an niverennoù pellgomz pe an ISBN). Er matematik eo bet astennet termenadur an niver betek niveroù evel zero, an niveroù negativel, an niveroù poellek pe rasional, an niveroù anrasional, hag an niveroù kemplezh.\nAr seurtoù niveroù disheñvel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nSeurtoù niveroù disheñvel a vez implijjet alies. Gallout a reer o renkañ e rummadoù matematik anvet reizhiadoù niveroù. (Da ouzout hiroc'h diwar-benn an doareoù disheñvel da skrivañ niveroù, evel an niveradur roman, sellet ouzh reizhiadoù niveroù.)\nUn elfenn zifetis (c'houbar) eo an niver, gantañ e vez deskrivet ur c’hementad en un doare resis.\nE-keñver an istor int degouezhet en urzh-mañ :\nAr c'hevanion naturel,\nAr c'hevanion daveel,\nAn niveroù feurek,\nAn niveroù gwerc'hel,\nAn niveroù kemplezh,\nAn niveroù hiperkemplezh,\nAn niveroù p-adek,\nAn niveroù trehontel,\nAn niveroù hipergwerc'hel,\nAn niveroù brizh-gwerc'hel.\nN’eo ket dic’hortoz-kaer an dra-se : eus an doare da vuzuliañ e teuomp da teknikoù danzeet-fin.\nAr c’hompren eus harz an niveroù feurek, hag eus ar red d'an niveroù gwerc'hel a voe glac’harus evit ar bitagorisianed, hervez kont e voe fin ar Skol-se gant kement-se…\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Niver&oldid=1913195 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 14 Her 2021, da 19:35.


lorgnez - Wikeriadur\nEus lovr, pe lor.\nSkrivet lorgnezh e Devri.\nlorgnez /ˈlɔrɲes/ hollek benel\nDoue a zelaouaz he bedenn hag a zigasaz d'ezhan eur c'hlenved heuzuz : he gorf holl a oue goloet a lorgnez enn eunn hevelep feson ma'z oa eunn donjer sellet outhan. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 501.)\ngalleg : lèpre (fr)\nTanfouich ! nann, hounnez ne c'hoarze tamm, al lorgnez a oa anezi, eun dostenn zivalo stag mat he c'hroc'hen ouz he c'hein : [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 184.)\n« Lorgnez, » a daolas outañ Pêr Gwiader en ur skopañ ha chaokañ kunujennoù all dirak korf-mar e vevel. — (Youenn Kervalan, Dremmoù Arrasate, Embannadurioù Al Lanv, 2009, p. 50.)\ngalleg : charogne (fr) , ordure (fr) , salaud (fr)\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=lorgnez&oldid=295977 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 16 Meu 2020, da 07:03.


Skoazell Vreizh - Wikipedia\nSkoazell Vreizh, aozadur dengarour breizhat, a zo ur gevredigezh gant ar statud kevredigezh a dalvoudegezh foran.\nYann Choucq a zo deraouer Skoazell Vreizh hag a grou gant Xavier Grall ha Gwenc’hlan Le Scouëzec d'ar 24 a viz Genver 1969. Er mizvezh da-heul e c'han pemp poellgor lec'hel : Lanuon, Naoned, Roazhon, Sant-Brieg ha Pariz. Pierre Roy a zo bet prezidant e-pad bloavezhioù betek ma 'voe Pierre Loquet abaoe 1978, betek 2006.\nAn aozadur dengarour-se he deus evel pal "skoazellañ familhioù ar prizonidi politikel breizhat" (tud lakaet disked disked warno a-fed sponterezh), da "bep den hag a ra un oberiantiz stourm breizhat hag a zo kastizet gant ar justis c'hall". Bep tro ma 'vez bac'het ur stourmer ez a Skoazell Vreizh e darempred gant e familh, evit paeañ an holl fredoù alvokad ha reiñ arc'hant d'e bried ha d'ar vugale pa vez lakaet en toull-bac'h.\nAbaoe gwall-daolioù ar Front de libération de la Bretagne e kerzh ar bloavezhioù 1970 ha diskounadur 1981, e veze skoazellet dreist-holl izili Stourm ar Brezhoneg gant Skoazell Vreizh. Deuet eo da vezañ diaesoc'h an traoù er bloavezhioù 1990, gant prosezioù ur c'hant breizhat bennak a veze tamallet outo bezañ herberc'hiet Euskariz hag a oa, hervez an archerien,izili eus an ETA : eus 1992 da 1999 eo bet dispignet muioc'h eget 1 milion a lurioù gall evit ar fredoù alvokad gant Skoazell Breizh. Dont a ra ar c'horvoderioù arc'hantel eus ar roadennoù a-youl-vat pe eus dastumerezhioù e-pad festoù-noz ha sonadegoù.\nEmbannet e vez ul lizher kelaouiñ bep daou viz gant ar gevredigezh : Kannadig.\nLionel Henry ha Annick Lagadec, FLB-ARB, L'histoire 1966-2005, Yoran embanner, Fouesnant, 2006, (ISBN 2-9521446-5-6)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Skoazell_Vreizh&oldid=1474213 »\nDernière modification le 4 Ebr 2013, à 19:30\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 4 Ebr 2013, da 19:30.


ken uhel - Wikeriadur\n1.2.1 Notennoù ha daveennoù\nSavet diwar an adverb ken hag an anv-gwan uhel.\nken uhel /Distagadur ?/\nDerez-kevatal an anv-gwan uhel\nD'ober un estlammadenn\nC'hwi hoc'h eus, en un doare burzhudus krouet an den ken uhel ha savet anezhañ a nevez en un doare burzhudusoc'h c'hoazh. — (Uguen, Leor nevez an Oferenn hag ar Gousperou, Kemper, 1924, p. 57.)\nEn droienn ken uhel ha :\nA-hed ur sizhun e rankjomp 'ta briata druilhadoù plous brein-tuf ha charreat ur bern kaoc'h-kezeg ken uhel hag ar Menez-Bre. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 15.)\nEn islavarenn ken uhel ma (ken ... ma ...) :\nAr palez-mañ a oa ken kaer ha ken uhel ha ken kreñv ar mogeroù, ma chomjont da sellet outañ, ha ne ouient petra da ober. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 115.)\nGervel a reas eus Bro-Iwerzhon, gant galloud e skiant nemetken, pikoloù mein, ken uhel ha ker ponner ma n'en dije gellet ramz ebet o loc'hañ, [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 36.)\nEn islavarenn ken uhel ken (ken ... ken ...) :\n— [...] ; selaou mat : e gastell a zo dalc'het diwar-bouez peder chadenn aour 'us d'ar mor, ken uhel, ken na weler ket anezhañ eus-traoñ. [...] ? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 69.)\n↑ Vi-koukoug : ret eo lenn "plouz" e-lec'h "plous".\nAdtapet diwar « https://br.wiktionary.org/w/index.php?title=ken_uhel&oldid=317653 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Gou 2021, da 22:13.


George B McClellan e 1861\nGeorge Brinton McClellan ganet d'an 3 a viz Kerzu 1826 hag aet da Anaon d'an 29 a viz Here 1885 a oa un ijinour trevour, ur patron hentoù-houarn, ur politkour hag ur soudard stadunanat. Skoliataet e West Point, McClellan a servijas gant enor e-pad Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet, goude-se e yeas da labourat evit an hentoù-houarn betek ma voe tarzhet Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.\nE-penn kentañ ar brezel, McClellan a oa bet lakaet d'ar renk a major jeneral. Un harp a-bouez e voe evit sevel ul lu gourdonet hag aozet mat evit an Unaniezh. Al lu-se a zeuio da vezañ hini ar Potomac (Army of the Potomac). Servijet en devoe e-pad un amzer berr (Du 1861 betek Meurzh 1862) evel ofiser penn da lu an Unaniezh. Gant ma oa George B. McClellan den ar munudoù da geñver e rakaozadurioù ha gourdoniñ eus un tu, eus un tu all e oa neuze un den a zisplije dezhañ kaout pres warnañ. Pa oa lakaet e-tal dezhañ un enebour bliv e oa stanket da geñver spered, dreist-holl pa oa e-pad un emgann. Boaz e oa da uhelaat a galz an niver a enebourien en doa e-tal dezhañ, displijet bras e oa gant ar gadoniezh gant korfadoù lu bras. Alies e laoske ul lod bras eus e unvezhioù soudard hep kemer perzh en emgann, dreist-holl pa oa mareoù devoudus a c'houlenne kemer riskloù.\nAbraham Lincoln gant George B. McClellan (skeudenn livet)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=George_B._McClellan&oldid=1742972 »\nOfisourien an Union Army\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 15 Meu 2017, da 21:42.


Pannelerezh divyezhek e skolaj bro an Aberioù - Collège Pays des Abers, Lannilis\nAr sizhun tremenet ec’h eus bet staliet evit ar wech kentañ, panelloù divyezhek e skolaj bro an Aberioù Lanniliz. Ur rann divyezhek e-mesk ar re vrasañ e Breizh eo hini Lanniliz dre ma vez ouzhpenn 15 % eus hollad e skolidi enskrivet er rann-se.\nEn abeg d’an dra-mañ ec’h eo diwanet raktres divyezhekaat pep sal ar skolaj diwar mennozh hag intrudu rener ar skolaj, Aotroù Gilles Cornillet ha Yoann An Nedeleg, kelenner war ar brezhoneg eno.\nSikouret int bet kalzig er raktres-mañ gant Christophe Josso, kelenner war an istor-geografiezh e brezhoneg. “Fellout a rae deomp-ni labourat gant an dredeidi hag ivez ar c’hwerveidi, liveoù ken disheñvel dre an oad pe ar sell o deus war ar skolaj. Ul labour troet war dizoloadenn ar savadur e brezhoneg eo bet hogen ul labour troidigezh spis ne laran ket. Un taol sikour on eus bet gant Fulub Jakez ha Thelo Mell eus Ofis ar brezhoneg ha trugarekaat a reomp anezhe evit o alioù treiñ” eme Yoann. “Da c’houde al labour-se, o deus an dredeidi kinniget lakaat da zizoleiñ ar skolaj d’ar c’hwerveidi e brezhoneg evel-just rak a-bouez e oa diskwel d’ar re yaouankañ e c’haller daremprediñ gant skolajidi divyezhek all en hor yezh. Bevañ e brezhoneg ha kaout plijadur er yezh-se a zo e-mesk hor falioù a fell deomp tizhout amañ” a ouzhpennas eñ.\n“Koul” e oa !\nOuzhpenn kaout panelloù divyezhek e pep sal (kavout a reer zoken panelloù er preti diwar-benn ar boued zoken) e vez minibus ar skolaj e divyezhek. El levraoueg, ec’h eus bet troet kement tra a servijfe d’ar vrezhonegerien yaouank da vont war-raok gant o labour : ar panelloù a-dra-sur hogen n’eo ket an dra-nemetañ.\nkoumantet ‘vimp dizale d’ar gazetenn YA ! ha d’ar gelaouenn Louarnig. Lakaet ec’h eus bet zoken ar miz-mañ e korn an nevezintioù al levraoueg levrioù e brezhoneg tra ken da vroudañ ar skolajidi da lenn.\n“Pep hini a rank kavout e lod er skolaj-mañ a-benn bezañ en e vleud” a ouzhpennas rener ar skolaj. Degemeret mat eo bet an nevezinti-mañ neuze e-mesk ar skolajidi : lod hag a oar brezhoneg a zesk penaos distagañ lec’h-mañ-lec’h pe sal-mañ-sal d’o c’hamaraded nann-vrezhonegerien, desachet ha kavailhet zoken gant ar panelloù nevez. “Koul e oa dont a-benn d’ober an dra-se. Gellet on eus lakaat da anaoud ar pezh on eus graet d’hor c’hamaraded” eme Bastien, skolajiad 3de klas. Un endro divyezhek a aesa hol labour deomp-ni dre ma vezomp atav o klask lakaat anezhe da gemer emskiant ec’h eo ar brezhoneg ur yezh vev a c’hellont implijout etrezont ha n’eo ket ur yezh a vezont o komz er skol hepken. « Bevañ en un endro divyezhek war ar pemdeiz a dalv ivez bezañ asur, frealzet ha kendrec’het gant ar yezh a gomzer » eme ar c’helenner yaouank.


Médiathèque de Quimperlé: Coup de coeur des élèves bretonnants du collège La Villemarqué : la disparition ♥♥♥\nCoup de coeur des élèves bretonnants du collège La Villemarqué : la disparition ♥♥♥\n« La Disparition » eo tamm 1 ar rummad "Seuls". Ar vandenn dreset avañturioù fantastik a zo bet skeudennet gant Bruno Gazzotti, skrivet gant Fabien Vehlmann hag embannet e 2006 gant Dupuis. Tud Fortville a zo aet diwar wel a daol drumm, pemp bugel a rank en em zibrouilhiñ o-unan en ur bed hep ar re vras.\nDiverrañ Pemp emaint met o-unan emaint… Un arzour eo Yvan, 9 bloaz, farsus ha digalon eo. Ur raspaotr nerzhus ha optimist eo Leïla, 12 vloaz eo. Camille, 8 vloaz, a zo ur genteliourez eeunek ha brokus. An hini bihanañ eo Terry, 5 bloaz hanter, ur bugel turmud ha dudius eo. Bez' emañ ivez Dodji, en e unan, ur paotr a-galon..\nDihuniñ a ra pemp bugel diouzh ur mintin ha merzout a reont ne chom den ebet ken e kêr. Petra zo c’hoarvezet ? Pelec’h emañ o zud, o mignoned ? Rankout a reont en em zibrouilhiñ o-unan en ur gêr vras ha goullo. Dielfennañ ha burutellañ Kavet ‘meus disheñvel an istor-mañ peogwir e lak ac’hanomp da splujañ e-barzh un aergelc’h kevrinus, teñval, ma rank ur strollad bugale chom bev. Skrijus eo lusk ar vandenn-treset mañ. Ar skeudennoù realist hag al livioù implijet a glot mat-tre gant an istor. Krenañ a reer gant Dodji, Leïla, Terry… An tudennoù a zo dudius, a bep seurt orin o deus. A-wechoù kalet, a-wechoù taer, a-wechoù fromus e c’hell bezañ an divizoù.\nPal Bruno Gazzotti ha Fabien Vehlmann eo skeudenniñ aon diemskiant pep bugel. Deuet int a-benn da lakaat ac’hanomp da vezañ spontet. Trelatet omp gant ar c’hevrin ha c’hoant hon eus gouzout perak eo aet an dud diwar wel.\nTalvezout ra ar boan lenn ar vandenn dreset-mañ evit an avanturioù, al lusk, ne gaver na hir na borodus.\nA emprunter au rayon BD jeunesse : JBD SEU (dispo?)


Al Lançados ("ar Re stlapet er maez") a oa rederien-bro ha trevadennerien a orin portugalat en arvor Afrika ar C'hornaoueg (Senegal, Gambia, inizi ar C'hab Glas, Ginea, Sierra Leone ha lec'hioù all c'hoazh).\nUn darn anezho a oa yuzevien, dreist-holl kristenien a-nevez, o tec'hout rak an Inkizision bortugalat.\nAl Lançados a gave gwragez e-touez an Afrikanezed eus ar familhoù er galloud ; dre-se e veze gounezet difenn rak an Inkizision hag ivez aezamantoù a-fed kenwerzh : sevel a raent hentoù kenwerzhel kuzh evit gwerzhañ armoù, spisoù ha sklaved.\nKurunenn Portugal a oa kounnaret-bras dre ma ne veze tennet tailh ebet eus ar c'henwerzh-se. Biskoazh ne voe uhel-uhel an niver a Lançados, met o fouez ha hini o bugale afrikan-portugalat a voe an diazez da eskemmoù etre Europiz hag Afrikaned. Kreñv eo bet o nerzh politikel hag ekonomikel betek ma teuas kontoueroù Bissau ha Cacheu da vezañ porzhioù gwir.\nEus al Lançados eo deuet ar yezh hag ar sevenadur Crioulo (kreoleg ar bed portugalek), hag ar papiamento ivez.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Lançados&oldid=1845395 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 17 Gwe 2019, da 16:14.


Buhez direol | Daskor\nEn un ostaleri e tremen kalz tud.\nKatellig na zaleas ket da ober anaoudegezh gant meur a ganfard a deue bemdez d’he gwelet. Sevel a reas kaoz etrezo buan a-walc’h, hag e rojont da grediñ d’ar plac’h ez oant Bretoned evelti.\nDiwar neuze, pa veze echu he labour ganti, da lavaret eo war-dro dek eur pe dek eur hanter, Katellig a yae da heul he « c’henvroiz » d’ar bal ha me ’oar da belec’h…\nAl lamponidi-mañ a rae kudoù da Gatellig, a fougee anezhi, a rae galantiz dezhi ; hag hi, par d’ar vran a zo anv anezhi er fablennoù, a grede pep tra. Katellig he doa, emezi, un tamm karantez a-berzh gwir vignoned !!!…\nTri miz e chomas en ostaleri born-se.\nHa setu, un devezh, Katellig lakaet er-maez kempennik, met avat hep bezañ paeet. Grozmol ha tousmac’h a reas, hogen, petra ’dalveze ?… Lavaret oe dezhi gant an ostizez mont sioulik gant he hent pe ez ajed da gemenn d’ar c’homiser polis dont d’he dastum. Ha Katellig a yeas adarre a di da di, a zor da zor da c’houlenn labour…\nSantez Anna venniget ! Pebezh buhez !\nHag arabat eo deoc’h, kenvroiz ker, dont da sutal din emaon a-ratoz-kaer o teñvalaat an daolenn evit ober euzh deoc’h. Nann, nann, dare ’on da douiñ, me vefe ezhomm, eo kement-mañ ar wirionez, e c’hoarvez evel-henn, ha gwashoc’h c’hoazh alies gant ur maread Bretoned, ha Bretonezed dreist-holl, a lavar kenavo d’ar parkeier evit mont da glask gounidegezh vras d’ar c’hêrioù.\nHoll gannaded (deputeed) Breizh-Izel a c’hellfe dont amañ da douiñ ganin n’em eus [ket] lavaret nemet ar wirionez penn-da-benn… Taolet em eus zoken ur vantell zu war meur a dra. N’eo ket mat kemeret ur vazh da waskañ al lec’hid gant an hañvouez…\nBook traversal links for Buhez direol\n‹ Katellig Kerheol e Pariz\nEn ospital ›


Journal de Renaud Camus, lundi 27 mai 2013\ncréée le mardi 28 mai 2013, 11 h 11Paris, Tombe-Issoire, lundi 27 mai 2013, une heure moins vingt. La journée, quoique tranquille, a été assez décevante, dans l’ensemble. L’affaire des funérailles de Venner ne ~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~’~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~ n’est pas très ~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~’~~~~~, ~~~ ~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~-~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~’~~~-~~~~~~~~, ~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~ feu vert et ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~, ~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~’~~ ~~~~~~~~ ~~’~~ ~~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ d’adhésions :\n« Communiqué ~~° ~~~~~, ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~\nSur les funérailles ~~~ ~~~~~~~~~~ Venner\n« Le ~~~~~~ ~~~ ~~’~~~-~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~~~~, ~~~ l’historien Dominique Venner, ~~~~~~ ~~~~~~~~, ~~ ~~~~~~-~~~~~, ~~’~~~~-~~-~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~. ~~~~ ~~~~ ~~~~ immensément sensibles à ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~. ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~’~~~ ~~ ~~~~~~~~~ pour expliquer son ~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~ l’Europe.\n« Le parti de l’In-nocence ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~ ~~~~ ~~~ très loin la ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~~~, ~~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~’~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~~~~ ~~’~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~, se rassembler lors ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~’~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~’~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~, ~~~~~~~ ~~~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~’~~~~~~~~ seulement d’être là, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~ ~~’~~~~~~~ ~~~ ~~~~~-~~~~~~~~~. ~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~ si étrangers devant ~~~ ~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~. ~~~~~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~-~~~ ~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~~~~. ~~~~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~, avec lui, au ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ mourir. »\nDe ~~~~ ~~~~~ Le ~~~~~~~~~~~ ~~~ peuple, ~~~ ~~~~~~, ~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~ ~~ ~~~~~~~~~-~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~~~ c’est principalement parce ~~~~ ~~’~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~ “~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~”, ~~~~ ~~’~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~ veux, y compris ~~~ ~~~~~~~~. ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~ ~~~~~~~~, ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~~~. ~~~ ~~’~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~ ~~~~~ ~~~ plan, s’il en ~~~~ ~~~~~~~, ~~~ ~~~~~ ~~~ ~~~~~~. ~~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~~~ ~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~ ~~~ ~~~~~~~~ ~~ ~~~~~~~ ~~’~~ ~~~~~~~~~ ~~~~~, ~~~~ ~~~~~~~~ ~~~~~ quel ordre ; et ~~~~ ~~’~~~~~~~~~ ~~~~~~~ ~~ ~~~~ ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~ ~~~~~~~. ~~~ ~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~ ~~~~ ~~~~~~~~~, ~~~~~ ~~~~~ ~~~~~~~~~~.\nvoir l’entrée du lundi 27 mai 2013 et son image dans Le Jour ni l’Heure


Buhez ar Sent/1912/Per Damian - Wikimammenn\nBuhez ar Sent/1912/Per Damian\n◄ Kador sant Per, en Antioch Per Damian Mathias ►\nTrede devez warn-ugent a viz C’houevrer\nSant Per Damian\nEskob ha Doktor eus an Iliz (1007-1072)\nPer a c’hanas en Ravenn, er bla 1007, hag a oa ar yaouankan eus a seiz. E vreur henan, dre ma kave d’ezan e oant re a vugale evit an nebeut a zanve o devoa o zud, a ’n em glemme alïes anezan d’e vamm. Houman a deuas da skuizan o klevet e c’hourdrouzou, hag a chomas hep magan he c’hrouadur. Eur vreg vat a gemeras true ouz ar bugel, a vevas anezan en hanv Doue, betek ma teuas e vamm da gaout muioc’h a galon.\nDa bemp bla, e kollas e dud. E vreur henan hen c’hemeras neuze da bôtr-saout, hag a oe didrue en e genver.\nKoulskoude, ene Perig, en kreiz ar mor a drubuilhou an evoa da dreuzi, a gaerae bemde muioc’h-mui. Eun devez ma oa o vont da gas e loened da beuri, naon-du d’ezan, e kavas eur pezig arc’hant war e hent hag e lavaras outan e-unan : « Gant an dra-man, da vihanan, am bezo bara ! » Mes kerkent e chenchas zonj : « Ar blijadur verr-ze ne dalvezo ket d’in nemeur ! emezan. » Hag hen ha rei e bez en gwerz-oferen evit e dad, d’ar c’hentan beleg a zigouezas gantan.\nDoue ne zaleas ket da zellet a drue ouz ar paour kez emzivad. Bezan an evoa eur breur beleg, e hano Damian, a gare kalz, evel ma oa karet kalz gantan. Pa anavezas Damian pegen reuzeudik oa stad e vreur bihan, e kasas anezan gantan da zevel. Ar c’hrouadur, dre anaoudegez vat, a fellas d’ezan e vije hanvet Per Damian hiviziken, elec’h Per hepken. Damian, o welet an evoa spered, a reas d’ezan ober e studi en Faenza hag en Parm, ha dont a reas da vezan, en berr-amzer, enor skoliou-meur ar c’hêriou-ze, ha karget e-unan d’ober skol enne.\nDaoust pegen helavar, pegen pinvidik, ha pegen brudet oa deut da vezan, an den yaouank n’en em gollas ket gant e lorc’h. Lavaret a rê alïes : « Perak en em stagan ouz treo a deûz hag a dremen ? »\nEvit lakat e gorf da blegan d’e spered, e oa aketus da bedi ha da zougen eur gouriz reun dindan e zilhad war lein, ha pa wele, daoust da ze, tân an techou fall o vont da gregi ennan, en em strinke en kreiz an noz, en dour yen ar stêr, da vougan anezan.\nMat oa d’ar beorien, hag e-unan e kare o gwelet o tibri ouz e dôl. Karet a re mont da bardonan d’al lec’hiou santel.\nA greiz ma oa en e vleun o vevan er bed, a vouzc’hoarze outan, e falvezas gantan kimiadi dioutan, evit gallout diazezan da vat ha kreski muioc’h-mui ar zantelez en e ene.\nGwiskan a reas sae ar venec’h, en Fontavellan. Dont a reas da vezan skouer an holl, ha da varo an abad, e oe laket en e blas.\nAc’hane, e roë an dorn da eskibien Rom da sturian bagig sant Per war eur mor a oa houlennus meurbed en amzer-ze. Ar pab Stephan IX a hanvas anezan da gardinal ha da eskob en Osti (1057).\nHep damant ebet d’e yec’hed na d’e vadou, e kemeras eleiz a breder gant e eskopti. Bezan oe ar pastor mat, ne dec’h ket, pa wel ar blei o sailhat war an denved. Skei a reas, didrue, kement hini a glaske hadan ar gaou en sperejou e vugale.\nAr pab Nikolas II hen c’hasas, evel e gannad, da Vilan. Eno, eleiz a oa en em c’hrêt beleien, dre laer, hag a rê droug bras d’ar relijion. Per a deuas, dre gaer, a benn da c’honid Milaniz, ha terri a reas eus o c’harg an dud a Iliz ne gave na gouiziek na santel awalc’h.\nDivezatoc’h, ar pab Alexandr II hen c’hasas d’ar Frans da zibunan kudennou-all dem-henvel ouz hounnez, ha nebeut goude, daved Herri IV, roue an Alamagn, eur penn avelet a zen, a felle d’ean ’n em zispartian diouz e bried, hag i c’hoaz nevezik dimezet.\nDivezan ma oe kannad, a oe en Ravenn, etouez e genvroïz, a harpe o arc’heskob eskummunuget. Per Damian a reas d’eze dont enne o-unan, ha kompezan a reas pep tra.\nPa oa o tizrei ac’hane, eun derzien vras a grogas ennan en Faenza. D’an navet devez, e kommunias dindan doareou ar bara hag ar gwin : « Hen gwelet a rejomp neuze, eme unan eus e vignoned, o veuzi e spered en Doue ; e ene a dorras souden an ereou he stage ouz e gorf, ha paouez a reas da vevan war an douar. »\nE dremenvan a zigouezas d’an 23 a viz c’houevrer 1072. Tri-ugent levrig bennak savet gantan zo deut betek d’imp, hag abalamour da ze, Leon XIII an eus e lezhanvet Doktor eus an Iliz.\nAr maro a zo bouzar ha dall ; ne glev na ne wel. Diframman ra ar pried digant ar pried, ar mab digant an tad, ar verc’h digant ar vamm. An truezusan eo pa sko an tad hag ar vamm, ha pa chom war o lerc’h bugale yaouauk-flamm.\nKement-se a zigoue beb an amzer, evit rei tro d’ar garante gristen d’en em ziskouez.\nSevel e vugale e-unan, pebez karg vras ! Sevel bugale ar re-all, pebez aluzen gaer !\nAr Skritur-Zakr, er psalm 40, a lavar :\n« Eürus an neb a gemer preder gant an emzivad hag ar paour ; pa deuio de an drubuilh, Doue a zelivro anezan ; »\n» Ra deuio an Otrou d’hen miret, ha ra deurvezo rei d’ezan hirr vue, hag e lakat eürus war an douar, heb e lezel da gouezan etre daouarn e enebourien ;\n» Ra deuio an Otrou da skanvât e boaniou, pa vezo klanv war e wele. Hen grêt ho peus, oc’h ôzan dindannan, evit ma vije gwakoc’h d’ezan goude-ze. »\nAr c’homzou-ze a ziskoue ne c’hortozo ket Doue er bed-all, evit digoll ac’hanomp eus ar vad a c’hellfemp bezan grêt da vinored, hag e lakao e vennoziou da gouezan seul-puilhoc’h warnomp ha war hon ziegez, ma ouvefomp gwelloc’h lakat e zanve da dalvezout.\nMa teu Doue da rei tu d’imp eta, greomp vad d’ar vugale emzivad ; roomp d’eze hon zi, roomp d’eze hon bara, roomp d’eze, dreist-oll, hon c’halon, ma n’o devo ket re holl a zienez d’ar pez o deus kollet.\nDre ar garante a ziskouezer en kenver an nesan, e tiskouezer ar garante en kenver Doue. Hag ahendall, digollet e vefomp betek evit ar bihanan banne dour a rofomp en han’ Doue !\nAdtapet diwar « https://br.wikisource.org/w/index.php?title=Buhez_ar_Sent/1912/Per_Damian&oldid=36329 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 11 Mez 2012, da 14:43.


Iliz Rhos, Llanrhos: amañ e varvas Maelgwn Gwynedd e 547.\nMaelgwn Gwynedd pe Maelgwn ap Cadwallon (480 ? - † 547 ?) a oa roue Gwynedd eus 520 da 540.\n3 Mojennoù diwar e benn\nAnavet eo ivez evel Maglocunus e latin, evel Malgo, pe Malgocunos, Maelgwn ap Cadwallon, Maelgwn Hir pe Maelgwn Fawr.\nUr roue meur e oa en Enez Vreizh ar VIvet kantved. Deuet eo da vout brudet ha mallozhet en istor Kembre abalamour d'ar manac'h Gweltaz a skriv en e De excidio Britanniae e oa Aerouant an Enez, marteze edo o chom en Enez Von. Evit doare e oa ar galloudusañ eus ar pemp roue a sachas konnar Gweltaz war o c'hein.\nHervez Gweltaz en doa kemeret ar galloud war-lerc'h lazhañ e eontr. Penediñ en doa graet neuze, prometet mont da vanac'h, met ne zalc'has ket d'e c'her. Gwashañ zo, lazhañ a reas e wreg hag e niz, Owain Ddantgwyn, evit dimeziñ da intañvez hemañ.\nHervez David Sims e c'hallfe Maelgwn bezañ Mordred ar mojennoù, mab ar Roue Arzhur. An niz lazhet eo ar roue Arzhur, a-drek Owain Ddantgwyn.\nHervez Jafrez Menoe e oa techet d'ar sodomiezh, hag e kare gwelout paotred koant en-dro dezhañ. Petra bennak ma sikouras an Iliz ha ma savas eskopti Bangor e veze skoet bazhadoù gantañ gant ar skrivagnerien gristen.\nLezennour mat e voe, a-hervez, ha gwarezour barzhed, met darn a gred n'eus ket da fiziout en ur vrud savet gantañ e-unan. E kastell Degannwy e savas e lez, gant barzhed hag artizaned en-dro dezhañ, hag ar re-se a ganas mil meuleudi d'o mestr. Gweltaz avat ne reas van ouzh kement-se hag a embannas e kave gwelloc'h Maelgwn selaou kanañ meuleudi dezhañ e-unan e-lec'h kanañ meuleudi da Zoue.\nUn tamm a-raok e varv e oa Maelgwn roue ur vro hag a yae eus Gwynedd betek Strat Clut. E vibien Rhun ha Brude a rannas e rouantelezh etrezo. Hervez an Annales Cambriae e vije marvet gant ar « vosenn velen », ur c'hleñved-red deuet eus Egipt, c'hoarvezet goude ur goañvezh kalet ha kouezhadenn ur meteorit e 536. Pa c'hoarvezas ar c'hleñved e kavas Maelgwn repu en un abati, hogen skoet e voe koulskoude.\nPa varvas, a-hervez, e seblante kousket, ma ne grede den e zihuniñ. Hiziv c'hoazh, pa varv un den a-greiz kousket e lavarer: "Hir hun Faelgwn yn eglwys Ros"(Mat e vefe reiñ un droidigezh) (a zo skrivet en Annales Cambriae evel-henn: "Hir hun Wailgun en llis Ros").\nMarvet e vije en 547 pe 549 ha beziet en Ynys Seiriol.\nKalzik a vojennoù zo diwar-benn Maelgwn, ha n'eo ket sur e vijent diazezet war an istor.\nUn deiz e oa kenstrivadeg da c'houzout gant piv ez aje rouantelezh Gwynedd. Kinnig a reas Maelgwn lakaat ar genstriverien d'azezañ e kadorioù-brec'h war an aod, hag an hini a chomje ar pellañ, daoust d'al lanv, a deuje da vout roue. Gounit a reas dre m'en devoa lakaet c'hwezigelloù dindan e gador.\nPa zimezas e profas ur walenn aour d'ar rouanez Nesta. Hi avat a gollas ar bravig o kouronkañ er stêr Elwy. Ha hi goulenn sikour digant Sant Asaph. Pediñ a reas ar sant ar roue hag ar rouanez da brejañ hag eñ da zisplegañ da Vaelgwn penaos e oa bet kollet ar walenn gant Nesta. Ha Maelgwn da sevel droug ennañ ha da lavarout e oa bet profet gant e wreg d'ur serc'heg bennak. Asaph avat a zistanas e gonnar, a reas d'ar roue chom ouzh taol, hag a bedas evit adkavout ar walenn. Servijet e voe pesked eus ar stêr Elwy, ha Maelgwn, pa zigoras e besk, a gavas ar walenn.\nEn ur vojenn all e tispleger doareoù korvigellek Maelgwn. Un deiz e klevas e oa aour a-leizh e ti Sant Padarn ha fellout a reas dezhañ laerezh ar sant dre widre.\nKalz a vojennoù all zo c'hoazh, darn o tiskouez pegen fin hag ampart e oa, darn all pegen drouk.\nCadwallon Lawhir Roue Gwynedd\n520 - 540 War e lerc'h:\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Maelgwn_Gwynedd&oldid=1605263 »


Stumm eus an 28 Kzu 2008 da 13:12\n712 okted ouzhpennet , 11 vloaz zo\nStumm eus an 28 Kzu 2008 da 11:42 (kemmañ)\nStumm eus an 28 Kzu 2008 da 13:12 (kemmañ) (dizober)\nGanet eo Job Jaffre d'ar 6 a viz [[Mae]] 1906 en un tiegezh laboureriennlabourerien douar, en ur gêriadenn anvet Manepil, e kumun Berne. Bet eo er skol e [[Kernaskledenn|Karnasen]] a-raok bezañ bet kaset da Redon da skol Sant-Salver gant person ar barrez. Eno e lennas ul levr nevez embanet anvet " Ar en Deulin" gant Y-B Kalloc'h. Al levr-se a oa un dizoloadenn evitañ.\nAet eo d'ar skol e Kernaskledenn a-raok bezañ kaset da Redon da skol Sant-Salver, gant person ar barrez. Eno e lennas ul levr nevez embanet anvet " En Deulin" ha skrivet gant Y-B Kalloc'h. Al levr-se a oa un dizoloadenn evitañ.\nDa 16 vloaz e krogas da gen-labouratgenlabourat gant [[Loeiz Herrieu]] er gelaouenn "[[Dihunamb"]]. Dianavezet e oa e anv pluenn d'ar mare-se gant an dud.\nDont a reas da vezañ skolaer e- skol kernaskledennKernaskledenn a-raok mont da labourat er gazetenn pemdeziek "Nouvelist[[Le Nouveliste du Morbihan]]", rak asantet en doa bezañ penn-skrivagnier ar gazetenn. Ezel eo bet eus ar strollad Broadel eus Breizh. E miz Kerzu 1940 ez a kuit eus ar gazetenn "Nouvelist du Morbihan", rak asantet en deus bezañ penn-skrivagner ar gazetenn "heure Bretonne".\nGoude-se, e teu da vezañ kelaouenner e kazetenn "La liberté du Mobihañ" met unan hag a zifenn sevenadur Breizh.\n"A la porte des juifs & des enjuviés", eo ar pez a skriv Job Jaffre, hag eñ rener "Heure Bretonne" an devezh goude skrapadeg ar " Vel d'hiv".\nEzel eo bet eus ar strollad Broadel eus Breizh. E miz Kerzu 1940 ez a kuit eus ar gazetenn "Le Nouveliste du Morbihan", rak asantet en doa bezañ penn-skrivagner ar gazetenn "[[L'Heure Bretonne]]". Rebechet e vez dezhañ un nebeud frazennoù vil en dije bet skrivet eno evel : "A la porte les juifs & des enjuvés", eo ar pez a skriv Job Jaffre, hag eñ rener "L'Heure Bretonne" an devezh goude skrapadeg ar "[[Vel' d'hiv]]". Goude-se, e teu da vezañ kelaouenner e kazetenn "[[La Liberté du Morbihan" met unan hag a zifenn sevenadur Breizh.\nE 1979 e vez adkavet Job Jaffre war ul luc'hskeudenn evel skidaozer er gelaouenn " Breizh".▼\nMervel a ra Job Jaffre d'an 12 a viz Meurzh 1986.▼\n▲E 1979 e vez adkavet Job Jaffre war ul luc'hskeudenn evel skidaozer er gelaouenn " [[Breizh]]".\n▲Mervel a rareas Job Jaffre d'an 12 a viz Meurzh 1986.\nDre-vras, memes tra, daoust d'un nebeud skridoù direnkus e-kerzh ar brezel, e chomo en eñvor an dud ez eo bet Job Jaffre ur Breizhad feal, fentigeller ha kelaouenner ampart.\n*''Yann ar Baluc'henn''. Kempennet gant [[Daniel Doujet]]. [[Dastum]] 1986\n*'' [[Etrezomp e brezhoneg]] 1980-1981''. Dastumad pennadoù e-barzhtennet eus ''La Liberté du Morbihan''. 2008 . Kempennet gant Daniel Doujet. Ul levrad all zo war ar stern. - DIHU pennadoù war-dro 1922\n*Pennadoù e [[Dihunamb]] war-dro 1922\n- HEUB petrol*''Petrol e Bro-Gwened'' 35/1940/3<=>''Pardon chapel ar c'hoad'' 141/1943/6 e L'Heure Bretonne.\n- ARVO *''C'hoarioù goañgoañv'' 112/1943/2<=> ''Skouer an Ao. KantonnegKotonneg'' 135/1943/1-2, e [[Arvor]]\n- Avel *''Diaoul Nignol'' 4-5/1945/14<=> ''Un deizhdeiz e vo'', e [[An Avel]]\n- Bgue *''Loeiz herrieuHerrieu en dihuner'' 26-27/1953/4<=>''De hortoz kementrall'' 45/1958/3 e [[Bro Guéned]]\n- LLMM *''Aogust Brizeug marv div wezh'' 40/1953/59<=>''Mar dit da jiboes : ur sant ur sant n'eo ket ur c'had 46/1954/56, [[Al Liamm]]\n- BLBR *''Avanked koad Pont Kalleg'' 75/1954/11<=>Xaveir''[[Xavier de Langlais]] : A RoahondeRoahon de Sarhau'' 205/1975/30, e [[Bleuñ Brug]]\n- La liberté du Morbihan<=>Morholou miz Meurzh 07.03.1986\n*''Morholou miz Meurzh'' 07.03.1986, La LIberté du Morbihan.\n- DOER *''Er bed endro dem'' 2/1981/1<=>''En tad koh hag en tele'' 18/1985/8, e [[An Doéré]]\n- [ hini nevez, m'eus ket sonj eus e anv digarez!! ]\n*''Seigneurs et Seigneuries du Kemenet-Heboé'' , [[Dalc'homp Soñj]], 1986.\n*''Breizh hor bro'' (gant skoazell [[Charlez ar Gall]]). 1955. Adembannet e 2005. Diwar-benn ar sevenadur e Breizh, Emb. Skol Vreizh. Dindan renerez [[Polig Monjarret]], ez eo bet savet al levrig-mañ gant Charles ar Gall ha Job Jaffre, evit reiñ un tamm deskamant war danvez Breizh da izili ar c'helc'hioù keltiek hag ar bagadoù.\n*''Secrets et Mystères de nos Kêr'', Dalc'homp Soñj.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:MobileDiff/428624 »


Brezel Tregont Vloaz - Wikipedia\n(Adkaset eus Brezel an Tregont Vloaz)\nBrezel Tregont Vloaz a reer eus un heuliad brezelioù hag a c’hoarvezas en Europa etre 1618 ha 1648.\nDug Enghien en emgann Rocroi (1643)\nImpalaeriezh Santel German\nDisoc'h Feur-emglev Westfalen\n(24 a viz Here 1648)\nEmgannoù lodenn gentañ ar brezel a c’hoarvezas e kreiz Europa, e douaroù an Impalaeriezh Santel German, hag enno e kemeras perzh al lod brasañ eus stadoù Europa, war-bouez Rusia ha Bro-Saoz. E-pad eil lodenn ar brezel e voe ivez emgannoù e Bro-C'hall, en Izelvroioù, e norzh Italia hag e Katalonia. E-pad an tregont vloaz ma padas ar brezel e kemmas ivez neuz ar brezel: eus ar brezel relijiel ma oa er penn-kentañ e troas er fin d'ur brezel etre Bro-C’hall hag Aostria.\n1.1 Katoliked a-enep da brotestanted\n2 Pevar frantad ar brezel\n3 Feurioù-emglev Westfalia\n4 Listenn ar re a gemeras perzh\nOrin ar brezelAozañ\nMa’z eo liesseurt abegoù ar brezel eo dav menegiñ an enebiezh a savas etre katoliked ha protestanted (doare Luther pe giz Calvin) a-fet politikerezh ha relijion. Ouzhpenn e voe abegoù a denne d’ar vestroniezh, d’an dieubidigezh, kevezerezh a-fet kenwerzh, gwarizi diabarzh familhoù ha skloufoni hiniennel. Ma voe difrenestriñ Praha abeg kentañ ar brezel, eo ret anzav ez eo un darvoud dister pa seller ouzh pegeit e padas ar brezel ha pegen spontus e voe. Abegoù all, kalz donoc’h, a voe.\nKatoliked a-enep da brotestantedAozañ\nGoude prezegerezh Martin Luther e voe gounezet tachenn buan a-walc’h gant difennerien an Disivoud protestant. Kalz priñselezhioù alaman a gemmas kredenn hag a zegemeras ar brotestantiezh, ar pezh a lakaas an Impalaeriezh Santel German da vezañ rannet. An Enep-Disivoud a voe aozet gant ar familh Habsburg, gant ar pal diazezañ ar gatolikiezh en-dro.\nPeoc’h Augsburg a voe sinet e (1555). Dre an emglev-se e voe kadarnaet ar pezh a oa bet embannet gant dael Spir: an emgannoù etre katoliked ha protestanted luterian a baouezas er Stadoù alaman.\nEn destenn ez eus anv eus meur a dra evel:\nfrankiz ar briñsed alaman (war-dro 360 anezho) da zibab ar gredenn (katolik pe protestant) a veze war o douaroù, ha diouzh o c’hredenn dezho (« Cuius regio, eius religio »);\nal luterianed a oa o chom e priñselezhioù renet gant eskibien a c’halle derc’hel d’o c’hredenn;\nal luterianed a c’halle mirout an douaroù bet gounezet diwar-goust ar gatoliked abaoe Peoc’h Passau e 1552;\npennoù-bras an iliz katolik (eskibien hag arc’heskibien) o doa kemmet kredenn evit dont da vezañ protestanted a ranke dilezel o douaroù (arc’heskopti hag eskopti).\nMont a reas war washaat an darempredoù etre stadoù Europa e penn-kentañ ar XVIIvet kantved. Dedennet e voe roue Spagn gant aferioù diabarzh Alamagn dre ma oa Fulup III Spagn a orin eus familh Habsburg, ha dre ma oa perc’henn war douaroù tost ouzh harzoù kornôg Stadoù alaman zo. Ken liammet e oa daou skourr ar familh Habsburg ken e oa boutin o folitikerezh diavaez. Roue Spagn an hini eo a rene war pep tra e gwirionez. Pennoù Bro-C’hall a voe dedennet ivez gant aferioù Alamagn, rak gwelout a raent e oant kelc’hiet gant douaroù dindan beli ar familh Habsburg. Gwall iskis e voe politikerezh Bro-C’hall d’ar mare-se: a-du e savas Richelieu gant ar briñsed protestant a-benn talañ ouzh familh Aostria (hag a oa e penn ar stourm katolik a-enep d’an Durked) padal e kendalc’he da flastrañ ar brotestanted e Bro-C’hall. Sveden ha Danmark a voe dedennet ivez gant norzh Alamagn, met dreist-holl abalamour d’o interestoù armerzh, memes ma oa ivez prederiadennoù a-fet politikerezh.\nEvit a sell ouzh ar relijion ez eas an traoù war washaat e-pad eil lodenn ar XVIvet kantved. Ne voe ket doujet da beoc’h Augsburg, rak eskibien zo, daoust m’o doa kemmet kredenn, a nac’has en em zizober diouzh o douaroù. Ouzhpenn da se e tiorroas ar galviniezh en Alamagn, da lavaret eo e voe ur gredenn ouzhpenn. Padal e felle da gatoliked reter Europa (Aostria, Polonia) ma vije dalc’het ar gatolikiezh da relijion bennañ.\nPevar frantad ar brezelAozañ\nEuropa e 1648\nBoas e vezer, pa studier ar Brezel Tregont Vloaz, da rannañ anezhañ e pevar frantad : pep prantad a glot gant kresk niver an emgannerien. Bewech ec'h echuas an tri frantad kentañ gant trec'h ar gostezenn gatolik hag an impalaer, ar pezh a lakaas emgannerien all da zont da sikour ar gostezenn brotestant.\nSed aze ar pevar frantad :\nar prantad bohemian ha palatinat, etre 1618 ha 1625\nar prantad danat, etre 1625 ha 1629\nar prantad svedat, etre 1630 ha 1635\nar prantad gall, pe gall ha svedat, etre 1635 ha 1648\nFriko gwarded Amsterdam da lidañ peoc'h Münster gant Bartholomeus van der Helst, livet e 1648\nChom a reas ar brezel a-sav ur wech sinet feurioù-emglev Westfalia. War un dro e paouezas ivez Brezel Pevar-Ugent Vloaz, d’ar 24 a viz Here 1648. E-pad meur a vloaz e voe marc’hataet danvez ar feurioù-emglev, ha sinet e voent e daou lec’h disheñvel (kudennoù gwir-renk ha relijion) :\nen Osnabrück etre an Impalaeriezh Santel, Sveden hag ar broioù protestant ;\ne Münster etre an Impalaeriezh, ar Rouantelezh C’hall hag ar broioù katolik.\nN’eus netra evit a sell ouzh ar brezel etre Spagn hag ar Rouantelezh C’hall er feurioù-emglev.\nListenn ar re a gemeras perzhAozañ\nFerdinant II an Impalaeriezh Santel (1578-1637)\nCharles-Bonaventure de Longueval, kont Bucquoy (1571-1621)\nJohann von Werth (1595-1652)\nMasimilian Iañ (dug Bavaria) (1573-1651)\nJean 't Serclaes, kont Tilly (1559-1632)\nFrédéric V Palatinat (1596-1632)\nChristian Iañ Anhalt-Bernburg (1568-1630)\nErnst von Mansfeld (war-dro 1580-1629)\nGeorg Friedrich a Vade-Durlach (1573-1638)\nChristian a Vrunswick (1599-1626)\nBernez Saks-Weimar (1604-1639)\nFulup III (Spagn) (1578-1621)\nFulup IV (Spagn) (1605-1665)\nFerdinand Aostria (1609-1641)\nGaspar de Guzmán, kont Olivares (1587-1645)\nAmbrogio Spinola (1569-1650)\nChristian IV Danmark (1577-1648)\nLoeiz XIII (1601-1643)\nLoeiz II Bourbon, priñs Condé 1621-1686)\nHenri de la Tour d'Auvergne-Bouillon, beskont Turenne (1611-1675)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Brezel_Tregont_Vloaz&oldid=1833200 »\nDernière modification le 8 Ebr 2019, à 18:49\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 8 Ebr 2019, da 18:49.


Ivanka Trump Poltred ofisiel 2020\nIvanka Trump e Aston 13 a viz Gwengolo 2016\nIvanka Marie Trump lesanvet Yael goude bezañ bet degemeret er relijion yuzev, ganet d'an 30 a viz Here 1981 a zo ur vaouez eus bed an aferioù stadunanat hag un top model. Brudet eo evit bezañ merc'h Donald Trump deuet da vezañ 45vet prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Bez' eo besprezidantez an Trump Organization, un aozadur merañ embregerezhioù lies Donald Trump. Emañ e penn skourr an ostalerioù hag ar glad.\nYaouankiz ha buhez prevez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nIvanka Trump a voe ganet e Manhattan, New York City d'an 30 a viz Here 1981. He zad Donald Trump zo un den a aferioù pinvidik, he mamm Ivana Zelníčková zo ur sportourez ha top model genidik eus Tchekoslovakia, kentañ gwreg Donald Trump.\nDimeziñ a reas da Jared Kushner e 2009.\nHarp dibleg Donald Trump[kemmañ | kemmañ ar vammenn]\nIvanka Trump zo bet un harp dibleg d'he zad e-pad koulzad mennad ar Strollad Republikan hag e-pad koulzad dilennadegoù prezidant SUA. Tuet kalz he deus he zad da geñver ar bed sokial. Bountet he deus war he zad evit reiñ brud hag harp d'ar maouezed a felle dezho mont etrezek penn an aozadurioù pe embregerezhioù. War ar mennad-se e tisklêrias "I believe my father will take giant leaps to change that, he's somebody who walks the walk."Troidigezh?\nSikouret he deus kalz he zad en ur vont gantañ dre an hentoù e-pad ar c'houlzad pa oa dougerez evit degas un enep-skeudenn d'an Donald Trump enep maouezed.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivanka_Trump&oldid=1892502 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 19 Gen 2021, da 14:02.


In My Life (kanaouenn, The Beatles) - Wikipedia\nIn My Life (kanaouenn, The Beatles)\nIn My Life (Em buhez) a zo ur ganaouenn saoznek savet, evit an darn vrasañ anezhi, gant ar c'haner-sonaozer saoz John Lennon.\nDoare orin In My Life.\nEnrollet e voe gant The Beatles d'an 18 ha 22 a viz Here 1965 e Studioioù Abbey Road (Londrez) hag embannet d'an 3 a viz Kerzu da-heul, evel holl sonennoù an albom Rubber Soul. Ouzhpenn izili voas ar strollad e kemeras perzh George Martin (1926-2016) en enrolladenn ivez, o seniñ al lodenn biano a voe buanaet da-c'houde evit ma tennje son ar benveg-seniñ da hini ur c'hlavisim.\nE miz Kerzu 2004 e oa bet lakaet da deirvet warn-ugent e Listennad ar 500 kanaouenn wellañ bet embannet hervez Rolling Stone.\n1 An danvez\n2 Kanerien all\n3 Selaou In My Life...\n4 Lenn ar gerioù...\nEmbannet e oa bet In His Own Write (e miz Meurzh 1964) hag A Spaniard in the Works (e miz Mezheven 1965) gant Lennon. Ar pezh a reas da dud 'zo — Kenneth Allsop (1920-1973) en o zouez — da gaout keuz na vije ket pozioù e ganaouennoù ken personel ha reoù e levrioù. Setu ma tivizas Lennon sevel ur sonenn ma vije kavet eñvorennoù resis e vugaleaj e Liverpool enni. Da gentañ-penn e kemeras In My Life stumm un hir a varzhoneg o venegiñ an holl lec'hioù a dremene dreze pa yae gant ar bus eus Menlove Avenue (el lec'h m'edo o chom) da Docker's Umbrella. Goude marv John Lennon e c'houlennas Yoko Ono digant Elliot Mintz (1945-) ober war-dro paperioù he gwaz ha kavet e voe doare kentañ ar sonenn gant hemañ.\nBuan a-walc'h e voe dilezet ar mennozh-mañ gant an aozer a reas e soñj da skrivañ diwar-benn ar vugaleaj hag ar c'hrennoad aet da get.\nDiwezhatoc'h e fizias Lennon e Pete Shotton (1941-2017) — ur mignon kozh dezhañ — en devoa krouet ar gerioù "With lovers and friends I still can recall Some are dead and some are living" o soñjal ennañ hag e Stuart Sutcliffe (1940-1962, kentañ soner gitar-boud The Beatles).\nEvel re alies e savas trouz etre Lennon ha McCartney e-keñver ton In My Life : Lennon a lavaras e oa bet skoazellet gant McCartney evit echuiñ ul lodenn ma oa sac'het warni ha McCartney a eilgerias en devoa e beursavet...\nE-touez tud all : Johnny Cash, Judy Collins, John Denver, José Feliciano, The Seekers.\nSelaou In My Life...Aozañ\n...kanet gant The Beatles.\n...kanet gant Johnny Cash.\n...kanet gant Ed Sheeran.\nLenn ar gerioù...Aozañ\nPhilip Norman, John Lennon: The Life, HarperCollins Publishers, 2008, pajennoù 604,\nTim Hill, THE BEATLES Quatre garçons dans le vent, Éditions Place des Victoires, miz Here 2008, pajennoù 182-227.\n↑ Penny Lane, Church Road, St. Columbus Church, Calderstones Park.\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=In_My_Life_(kanaouenn,_The_Beatles)&oldid=1754091 »\nDernière modification le 6 Gou 2017, à 08:35\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 6 Gou 2017, da 08:35.


Kaozeadenn Wikipedia:Adenvel an ti-chopin - Wikipedia\nKaozeadenn Wikipedia:Adenvel an ti-chopin\nSetu un nebeut tabutoù ha divizoù bet kavet ganin war istor adenvel an ti-chopin:\n3 Digenvez ha dizarempred...\n5 Eus an 2 d'ar 14 a viz Kerzu\n5.1 Daou respont\n5.2 Ti-chopin: un displegadenn un tamm disheñvel\n5.3 Ur ginnigadenn all : leurgêr\n5.4 Bloaz ha miz\nKerflap[kemmañ ar vammenn]\n* View category page :a c'haller brezhonekaat evel-hen: Gwelout pajenn ar rummad.\n* Hag atav an anv ti-chopin da gemm: piv oar eus pelec'h e teu? Bianchi-Bihan 25 Du 2006 da 18:11 (UTC)\nAr gwir zo gant Bianchi-Bihan pa lavar : 1. N'eo ket bet lakaet war wel al lec'h pennañ evit kaout divizoù war dazont ar Wikipedia brezhoneg. Memmestra evit ar pennadoù savet nevez zo 2. N'eo ket mat an droienn "An ti-chopin" ha nebeut anavezet. Gwelloc'h e vije "An ostaleri" a gavan ivez. Be zo "tavarn" ivez. Mat e vo chañch. 3. Un tech fall a vez gant lod : implijpajennoù an implijerien bewech ma ve respontet dezho. Ret eo klask mirout ar pajennoù-se da vezañ karget gant divizoù a denn da vont en-dro ar wiki. Lakaat ar respontoù pe an evezhiadennoù a denn d'ar vererezh war ar pajennoù arbennig evit ma vo bodet ar c'hendivizoù war ar memes sujedoù. ne dlefe ket implijet pajennoù an implijerien nemet evit an traoù personel (doareoù sevel, savboentoù...), war ur pennad peurvuiañ. Pa vez kaoz eus ur reolenn da seveniñ outil e tlefer implij pajennoù ar Wikipedia:Kendivizoù reolata\nEvit kaozeal diwar-benn kement tra a denn d'ar Wikipedia brezhonek hag adkavout ar Wikipediourien all e c'heller mont d'ober un dro betek an An ti-chopin. Tud zo o deus c'hoant da cheñch anv d'ar bajenn-se ha kinnigoù zo bet graet : an ostaleri, an davarn, pe kerflap. Deuit da zisplegañ ho soñj ivez !\nEus an 2 d'ar 14 a viz Kerzu[kemmañ ar vammenn]\nDaou respont[kemmañ ar vammenn]\n... dindan ken berr amzer, ar burzhudoù a c'hoarvez a vagadoù. Un evezhiadennoù bennak:\nN'eus ket mall kemm netra... nemet ar fazioù bras. Komzomp a-raok lammat da gemm ha da ziskar pezh zo bet graet, kleñved lod er wikioù. Amzer zo.\nGallout a reomp komz eus an anv "wikipedia", ober kinnigoù, n'eo ket evit se e vo kemmet, nag evit se eo ret kemm: gwelomp petra a soñj an dud, hep mall ivez. A-hend-all: gwikipedia, ar wikipedia, setu ur c'hinnig all.\nPa seller eus anvioù er yezhoù all e weler eo ar gerioù hañval ouzh "tavarn" a vez implijet ar muiañ. Gwechall e oa Tavarn ar Vretoned tost d'an Oriant ... am eus klevet e oa bet addigoret. Unan all amañ? Bianchi-Bihan 2 Kzu 2006 da 13:48 (UTC)\nTi-chopin: un displegadenn un tamm disheñvel[kemmañ ar vammenn]\nTi-chopin[kemmañ ar vammenn]\nSetu petra a gaver pa glasker en traoù kozh:\nA-du ganit penn-da-benn. Soñjal a ran ar memes tra abaoe ar penn-kentañ. Degaset eo bet an termen-se gant un den a oa Lip-chopin e lesanv hag en deus plantet freuz ha reuz war ar wiki e-pad tost daou vloaz o virout ouzh an dud a skrivañ e peurunvan hag o vagañ jeu dizehan war an doare-skrivañ. Kalz traoù am eus cheñchet ha reizhet pa'm eus troet an etrefas. Diegi am boa bet da cheñch an droienn-se avat, kuit da blantañ muioc'h a reuz c'hoazh. Sioulaet eo an traoù bremañ avat ha marteze eo deut ar mare da adwelet an anv-mañ. Ti-chopin n'eo ket un termen anavezet, n'eo ket sklaer d'an dud petra zo war ar bajenn-se ha, neuze, ne'z eont ket da welet. Ouzhpenn-se eo splann din eo un termen zo bet savet gant ur paotr (kalz paotred zo war ar wiki-mañ m'eus aon) ha ma fell deomp mont er-maez eus bedig paotred zo ez on ali ez eus tu d'ober gant gerioù n'int ket ken "merket". Kafedi a vez implijet dre vras er yezhoù all, nemet e galleg, ma vez graet gant "bistro", alese an droidigezh ti-chopin moarvat. E brezhoneg em eus soñjet alies en termen "poull-kannañ", un droienn a ra dave d'ar mare ma troe an teodoù pa vezed o kannañ dilhad. Soñj am eus bezañ gwelet an droienn-se implijet e kazetennoù brezhonek evit ur seurt korn ma roe an dud o soñj war traoù a bep seurt. Kêrflap a gavan mat ivez. Ar pep gwellañ a vo lakaat un evezhiadenn war se war bajenn gaozeal ar bajenn-se evit magañ ar gaoz ha gwelet petra a soñj ar re all. Ma respont an dud e vo tu da aozañ ur votadeg marteze. --Fulup 27 C'hwe 2006 da 20:39 (UTC)\nEvit kelaouiñ an dud e oa. Bianchi-Bihan 2 Kzu 2006 da 21:40 (UTC)\nYa, beñ, dav vefe dit klask donoc'h c'hoazh e-barzh an traoù kozh, kalz koshoc'h evit-se a-benn tennañ ar wirionez diwar ar gudenn-mañ, gwall luziet... ya gwir eo (Ankowes an hini eo 'n deus bet choazet an droienn-mañ, ((anavezet da vat gant ar vrezhonegerien a-vihanik hep douetañs ebet))). Me oa aze e penn kentañ memes ma n'em eus skrivet c'hoazh betek-henn, peogwir n'am boa ket choant en em dagañ gant an dud a oa amañ d'ar mare-se. Gwell oa ganin skrivañ war an hini e galleg. Hag evit lâret ar wirionez, n'em eus ket kalz c'hoant d'henn ober c'hoazh. Ur bilbern traoù a vefe da cheñch war ar paourkaezh wiki-mañ evit na vefe ket ul lec'h nemet evit tud e-maes ar realded (a-fed ar brezhoneg dreist-holl). Ha peursur on e vefen chetet e-maes ar wiki ken buan ha tra, sañset na sentjen ket deus ar STUR (hag ouzh ar garreg e rafen sur !). Kenavo 89.86.191.147 2 Kzu 2006 da 22:08 (UTC)\nBout 'zo brezhonegerion ha n'anavont ket ar ger-se, paotr paour, na posubl e vije bet diskoachet en ur geriadur. Evel ma 'z eus reoù ha n'anavont ket Kersoulaj, evit he fleustriñ alies. Gant da zeskadurezh ma ne skrivez ket ul linenn eo un tamm trist. Lip ur banne all. Bianchi-Bihan 2 Kzu 2006 da 22:52 (UTC)\nDin kennebeut ne blij ket din ar gêr Ti Chopin. Met e plas klemm atav, sav ur vot evit goulenn kemm an anv. Un nebeut kinnigoù: Ostaleri, Kerflap, hag all. Benoni 7 Kzu 2006 da 00:54 (UTC)\nOber kinnigoù, reiñ alioù, n'eo ket klemm.\nKavout a rae din e oa ar verourien hepken a c'halle aozañ ur voterezh. Bianchi-Bihan 9 Kzu 2006 da 03:10 (UTC)\nUr ginnigadenn all : leurgêr[kemmañ ar vammenn]\nD'am soñj, ar c'hinnigadennoù a denn da lec'hioù evañ a zo re liammet da voazioù dibar. Gwechall e veze muioc'h a c'heleier klevet er poull-kanañ (miret em eus em soñj mouezh ma mamm-fozh o flipañ gant ar c'hannerezed all). Evit gwir e veze hag ez eus c'hoazh lec'hioù ma ya paotred ha merc'hed di hag aze e laoskont o zeodoù da flipañ : ar plasennoù hag al leurgêrioù. Kinnig a ran ar ger leurgêr, houmañ gant meur a straedoù evit ma teu an dud en he c'hreiz.\nMa vije bet klasket treiñ "village pump" (wiki saoznek) e vije bet posubl ober gant ar blomenn, met blaz ar c'hozh a zo war an dra. --Ch. Rogel 11 Meu 2007 da 23:39 (UTC)\nImplij leurgêr n'eo ket ken stank e brezhoneg ha hini poull-kannañ, pell alese. Plomennoù, ma komzer eus ar re evel hini Gwengamp, ne oa ket kalz er vro. Ma klasker ur ger aes hag anavezet, bev ha diazezet en istor war un dro, n'eus da zibab nemet etre tavarn hag ostaleri. Ma klasker gerioù all, Kerflap zo sklaeroc'h eget leurgêr. Pe gwiler. Bianchi-Bihan 12 Meu 2007 da 02:29 (UTC)\nBloaz ha miz[kemmañ ar vammenn]\nE miz C'hwevrer 2006 e oa bet digoret ar gaoz-mañ. Ankouaet lidañ an deiz ha bloaz. Bianchi-Bihan 12 Meu 2007 da 02:32 (UTC)\nAdtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeadenn_Wikipedia:Adenvel_an_ti-chopin&oldid=132595 »\nKemmoù diwezhañ degaset d'ar bajenn-mañ d'an 12 Meu 2007, da 02:32.


Iliz-rouanez Itron-Varia Wir-Sikour, Gwengamp - Paroisse Notre-Dame de Bon Secours de Guingamp\nMercredi 6 novembre 2013 — Dernier ajout jeudi 3 novembre 2016\nUn iliz a-hed ar c’hantvedoù\nIliz-rouanez Itron-Varia-Wir-Sikour, Gwengamp\nAr pouezusañ savadur relijiel e kêr Wengamp eo iliz Itron-Varia-Wir-Sikour : er gêr kloz emañ an iliz parrez abaoe an unnekvet kantved. Aet da get hiziv-an-deiz, ilizoù e-maez-kêr e oa Sant-Salver, An Dreinded ha Lomikael.\nEr C’hreisteiz, tour plat ha birell 57 m uhelder\nMeur a gantved en deus padet saverezh an iliz-mañ :\nEus an Hanternoz, adalek ar blommenn\nd’an unnekvet ha d’an daouzekvet kantved : un iliz doare roman gouestlet d’an Itron Varia ha ne chom anezhi nemet peulwaregoù ar groazenn, ensterniet en ur savadur nevesoc’h.\nd’an trizekvet ha d’ar pevarzekvet kantved : un iliz doare gotek, daou dour warni, a sko war ar C’hornog (pe : Kuzh-heol) ; ur stroll a bemp nev pengennet d’ar Reter (pe Sav-heol) gant e benntalbarzh plaen, gant pevar fortal hag ur virell lieskognek a-us an tenn-kroaz.\ne dibenn ar pemzekvet kantved e vo kemeret lec’h ar penntalbarzh gant un absidenn lieskognek, ha flammek he doare.\ner c’hwezekvet kantved (1535) : al lodenn vervent (pe war-du an avel-draon) disac’het a vo adsavet hervez doare an Azginivelezh, gant Yann ar Moal eus Gwengamp. Ne vo ket kemmet bras ar savadur gant an adoazadurioù war-lerc’h ; graet ez eus bet un adaozadur diabarzh pouezus e-kreiz an naontekvet kantved : ar volzioù, an aoterioù, ar gwerennoù-livet (pe : gwerelloù)…\nPlan an iliz-rouanez\nGweladenn an diavaez\nPorched an Itron-Varia (a sko war an Hanternoz) :\nMilhendall portal an Hanternoz\nTreset eo ur milhendall war ar pavezadur ; delwenn Itron-Varia-Wir-Sikour (« ar Werc’hez du »), a-us d’an aoter vihan, a zo pedet abaoe kantvedoù ha kantvedoù.\nGwerc’hez du Gwengamp (portal an Itron Varia, tu an Hanternoz)\nSevel a ra delwennoù an Ebestel d’an naontekvet kantved (Ogée) • Pardon bras Itron-Varia-Wir-Sikour Gwengamp ’zo bep bloaz e penn-kentañ miz Gouere : un oferenn d’ar sadorn d’an noz dreistholl, hag un dibunadeg gouleier, gant un tantad e pep hini eus tri c’horn tachenn ar C’hoc’hu (pe Gwiler ar c’hreiz-kêr, hiziv an deiz). Pardon Sant-Loup zo, d’an trede sul miz Gouere. • Dor Santez-Janed (uheloc’h eget hini ar Werc’hez) : beget eo an talbenn diglink gant talbennoù dre niver, ha gargoulioù a bep tu d’ar portal.\nEn diavaez (tu an Hanternoz) war-du ar straed Itron-Varia, gargouilhoù.\n• War-lerc’h ar souboul (pe sekretiri), war ar reter, emañ ar penn-chantele lieskognek gant e werennoù-livet dindan e skoroù-bolzek diavez, hag e aspledoù.\nAn talbenn-kreisteiz a ziskouez dimp (a Reter da Gornog) :\n• an absidenn, a sav d’ar pemzekvet kantved. • Savadur ar pevarzekvet kantved gant Dor an Dug, ha dindan ur werell skedus. Beget eo gant ar virell hag ha fevar kloc’hdiig. • al lodenn adsavet er c’hwezekvet kantved : kinkladur an Azginivelezh, prenestroù ar sal-uhel, « tour bras an orolaj » (diveget, gant e vrimbalaz brudet) gant gargoulioù stumm kanolioù a-bep tu dezhañ, hag un eurier-heol.\nPortal ar C’hornog, stumm an Azginivelezh.\n• An talbenn-kornog a denn ar selloù diwar-bouez ar portal gant tour ar c’hwezekvet kantved, ha hini an trizekvet kantved a-bep tu dezhañ. Kinklet kaer eo gant skeudennadurioù relijiel (delwennoù an Ebestel) hag eus ar bed (glasvez, orgedoù, hanterskeudennoù gant dilhad ar c’hwezekvet kantved, henskeudennoù).\nGweladennoù an diabarzh\nMont a reomp en diabarzh dre ar portal-kornog, ha goude, treiñ war an dorn kleiz (tu an Hanternoz) : • amañ emañ sichenn tour an trizekvet kantved, hag ar prenestr gant lañsetez. • Lennomp eñvorskritell savidigezh an iliz da iliz-rouanez e 1899, ardamezioù ha ger-stur ar Vreuriezh Wenn (« fun trineud a-vec’h vo torret »). • Adnev tu an Hanternoz e kavomp enni un armel gant relegoueroù, eus an triwec’hvet kantved. • Ur werenn-livet a-zivout kurunadur ar Werc’hez Vari (1857). • Gwerenn-livet gouestl ar brezel 1870. • A-us da borched Santez-Janed : ur werenn-livet eus an naontekvet kantved a zispleg dimp buhez Frañseza Amboaz, Kontez Gwengamp he Dugez Vreizh d’ar pemzekvet kantved. • Ar groazenn a zo damguzhet gant pemp nev (sellomp ha gwelomp bolzioù-gwareg stumm roman an tenn-kroaz). • Aoter an Anaon e maen Kersanton dindan delwenn arnevez Santez Anna.\nPennoù-chin en-dro d’ar chantele\n• Er chantele, e-lec’h m’emañ bremañ an aoter-veur, e welomp skoazioù-pleg an diabarzh.\n• E traoñ an absidenn e welomp bodad dispar Degemenn d’ar Werc’hez, tammoù diwar stern-aoter kozh ar Basion,\nStern-aoter kozh ar Basion\nhag ur c’hloc’h a sav d’ar pemzekvet kantved.\nDigemer d’ar Werc’hez : Mari (tu kleiz) hag an Ael Gabriel (a-zehou)\nSevel a ra an holl werelloù pe werennoù-livet-mañ da eil hanterenn an naontekvet kantved (ardamezhioù an donezonerien).\nWar-du ar C’hreizteiz e vez kavet :\n• Logvez Rolan Koadgoureden, senesal an Dug Charlez Bleiz (pevarzekvet kantved). • Eñvordaolenn brezel 1914-1918. • Aoter ar Sakramant en ul logvez kozh, e-lec’h ma oa an aoter bet distrujet e miz eost 1944, gant mein ar virell o tisac’hañ diwar un tenn-kanol amerikan. • Dor an Dug, o tigeriñ diouzh tu ar C’hreisteiz war Gwiler ar C’hastell, lec’h ma teue Dug Breizh a-wechoù da chom. • Logvez an Aotrou Morel, eskob Landreger (dibenn ar pevarzekvet kantved). • Delwenn gozh Sant Jakez pe Jalm. • War bevar c’horn ur piler ez eo bet kizellet delwennoù ar Pevar Vertuz (Kerreizhded, Evezhierezh, Reizhder, Nerzh). Gwelit en traoñ er portfolio. • Ograoù Loret (1865), sterniet en ur gloestr bet kizellet er seitekvet kantved (1646) evit ul lod, gwellaet en naontekvet kantved hag adrenket (3 c’hlaouier) e 1975-76 gant Renaud.\nAmañ e sav an holl werelloù d’an ugentvet kantved, graet e stal-labour Sainte-Marie Kintin (er C’hornog, hini kaer ar Sul-Gwenn pe Pantekost). • Ar maen-badez a zo bet graet en naontekvet kantved.\nAdnev ar C’hreisteiz\n• An nev-iliz eo pouezus sellout enni ouzh an diforc’h etre tu an Hanternoz, awenet gant ar pleusk gotek, ha hini ar c’hreisteiz e stumm an Azginivelezh. • Sevel a ra ar gador-brezek d’an naontekvet kantved. • Emañ delwenn lidkerzh Itron-Varia-Wir-Sikour e-tal an aograoù.\n( Troidigezh gant KL, fotoioù gant Jef Philippe )\nTestenn tennet eus ar baperenn bet embannet gant parrez Gwengamp.


Aon rak ar bleiz | Becedia\nGant ar beleg kembreat E. W. L. Davies, en doa bet tro da chaseal an hu er Menez Are tro 1855, en deus degaset deomp un testeni en-eeun diwar-benn an darempred etre ar Vretoned hag ar bleizi : « Poanius e oa an aergelc’h goude ma oa aet da get merc’hig ur peizant eus trowardroioù an Uhelgoad. Ur paour-kaezh plac’hig c’hwec’h vloaz a oa bet roet dezhi un dañvadig du d’ober war-dro, evel ma reer da gustum er vro-se [...]. Start ha divrall eo kredenn ar beizanted ne vez morse taget an dud gant ar bleizi [...] neuze a oa bet harao war-lerc’h ar bleiz e-pad devezhioù ha sizhunvezhioù zoken. Graet o doa peizanted zo o soñj : ar bleiz-garv e oa ! C’hwech sizhun a oa tremenet pa voe adkavet ar plac’hig gant ur glaouer. Aet da oa da heul ar bleiz en doa kaset he dañvad gantañ !»\nE gwirionez e soñje d’ar Vretoned ne oa ket« normal » e vefe ur bleiz o tagañ an dud. Ha gant-se e oant a-du gant an dud da vare brezel ar re Unanet (e dibenn ar XVIvet kantved) hag a ginnige an displegadenn-se, hervez ar chaloni Moreau : « Troioù-gwidre a seurt-se gant al loened-se a denn eus troioù ar brezel, ha neuze e oa en em lakaet e spered an dud ne oant ket bleizi naturel anezho, met soudarded bet marvet ha deuet a varv da vev dindan stumm bleizi [...] hag alese e vez kustum an dud vunut d’ober «tud-bleiz» eus outo en o yezh ».\nPa soñjer mat, an doare anavezetañ da aspediñ ouzh ar bleizi a veze just a-walc’h da zispartiañ an dañjer bihan – ar bleiz – en ur bediñ sant Herve, diouzh un dañjer bras – krouet gant an diaoul – en ur bediñ Doue : « Mard emaout Gwilhou, dre sant Herve, tec’h kuit ; mard emaout Paol Gorneg, en anv Doue, kerzh alese ! »