Кобаса Міраслаў – Галерэя БАЖ\nКалі я папрасіў Міраслава Кобасу распавесці пра сваё жыццё, ён пачаў не з даты свайго нараджэння, а з дня стварэння Асветніцкага грамадскага аб’яднання (АГА) «Фонд імя Льва Сапегі». За апошнія гады я задаваў гэтае пытанне розным людзям больш за сотню раз, але такую храналогію адказу чуў упершыню…\nСам жа Міраслаў Кобаса нарадзіўся 2 чэрвеня 1954 года ў райцэнтры Даліна Івана-Франкоўскай вобласці. Як і многія юнакі ў 17 гадоў, ён захапляўся фантастыкай і хацеў быць бліжэй да зорак, але астранамічныя ВНУ знаходзіліся ў Кіеве, Маскве, Санкт-Пецярбургу і некаторых іншых далёкіх гарадах. Міраслаў добра разумеў, што з правінцыйным школьным атэстатам (амаль усе выдатныя адзнакі) прабіцца туды практычна не магчыма, таму абраў «астраномію і геадэзію» Львоўскага політэхнічнага інстытута (ЛПІ).\nДарэчы, бацька Міраслава Уладзімір Дзям’янавіч 35 гадоў быў нафтавіком, у непасрэдным сэнсе гэтага слова. Нямногія ведаюць, што сваёй нафтай і газам Украіна забяспечвае ўсё насельніцтва сваёй краіны, а купляе іх у Расіі толькі для прамысловасці. Ад роднага дома Кобасы да бліжэйшай буравой вышкі было ўсяго трыста метраў.\nМаці Марыя Сцяпанаўна 12 першых гадоў жыцця Міраслава выхоўвала яго і сястру, пільнавала дамашнюю гаспадарку, а потым працавала качагарам і на базе буравых трубаў.\nУ Мінск Міраслаў трапіў, можна сказаць, з дапамогай «Аэрафлоту»: размеркаванне было «ўсесаюзнае». Спецыяльнасць патрабавала пасля кожнага курса даволі працяглую практыку на вытворчасці. Пасля чацвёртага курса Кобаса паўгода працаваў у беларускай геадэзіі. Там і прапанавалі пайсці пасля сканчэнне ЛПІ да іх. Было гэты напрыканцы кастрычніка 1975 года.\nТак Міраслаў Кобаса і зрабіў. У маі 1976 года ён са Львова на некалькі гадзін прыляцеў у Мінск, забраў падрыхтаванае запрашэнне, вярнуўся і асабіста аднёс яго ў свой дэканат. Квіток у адзін бок пацягнуў 17 савецкіх рублёў, што было нямала, але мара каштуе значна даражэй.\nЁн ніколі не пашкадаваў пра свой жыццёвы выбар, хаця той і меў да зорак даволі ўскоснае дачыненне. Новай прафесіі Кобаса ахвяраваў 14 гадоў жыцця, большая палова з якіх выпала на камандзіроўкі. Там яны жылі па прынцыпу «кожны сам сабе начальнік» і добра ўсведамлялі, што такое сапраўдная свабода.\nЗразумела, такі рытм вытрымае не кожная жонка. І тут Міраславу яшчэ раз вельмі пашанцавала. Таццяна на два гады пазней за яго скончыла той жа самы факультэт, толькі па спецыяльнасці «інжынерная геадэзія», і добра ўсведамляла, што яе чакае.\nПершыя шэсць гадоў Міраслаў Кобаса працаваў як кіраўнік брыгады, а астатнія восем быў кіраўніком геадэзічнай партыі. Можа, пазней гэта свабода дзеянняў і будзе падмуркам другой свабоды — думак.\nПачалося ўсё з таго, што ў 1990 годзе Міраслава Кобасу сярод іншых абралі дэпутатам Мінскага гарадскога савету. Зараз такога не можа быць па вызначэнню, але тады там існавала тры фракцыі — камуністычная, прадэмакратычная, якую ў большасці складалі прадстаўнікі БНФ, і «нейтральная» — тыя, хто ўжо расчараваўся ў КПСС, але пакуль не вызначыўся з палітычнымі прыярытэтамі.\nКобасу абралі старшынёй камісіі па льготах і прывілеях. Там ён зразумеў, што адукацыі не хапае, і пайшоў вучыцца ў БДУ на юрыдычны факультэт. Больш за тое, стала абсалютна відавочна, што для таго, каб нешта змяніць у грамадстве, нельга думаць: «шапкамі закідаем», а ставіцца да ўсяго трэба больш грунтоўна. Менавіта для дасягнення апошняй мэты і было патрэбна нейкае апірышча.\n26 чэрвеня 1992 года ініцыятыўная група, у якую ўваходзілі 18 аўтарытэтных для Беларусі (і не толькі) людзей (напрыклад, мастак Алесь Марачкін і пісьменнік Артур Вольскі), правяла ўстаноўчы з’езд адной з самых вядомых сёння арганізацый «трэцяга сектару». Пэўны час пайшоў на падрыхтоўку неабходных папер, і 11 ліпеня 1992 года яе зарэгістравалі ў беларускім Міністэрстве юстыцыі.\nТады гэта быў Беларускі рэспубліканскі фонд падтрымкі дэмакратычных рэформаў. А знаёмае нам «імя Льва Сапегі» з’вілася значна пазней, падчас чарговай перарэгістрацыі, якіх, дарэчы, за 18 гадоў існавання арганізацыі было аж шэсць. Амаль усе пры існуючай уладзе.\nЯк заўсёды, першапачаткова ў новай структуры былі пэўныя арганізацыйныя складанасці, але ўжо ў 1994 годзе з’явілася магчымасць здымаць офіс, утрымліваць невялікі штат і мець асабістага бухгалтара. Тыя, хто разбіраюцца, скажуць, што гэта нямала.\nПершым старшынёй праўлення быў вядомы юрыст Георгій Куневіч (былы дэпутат Мінгарсавету), які сёння выкладае ў БДУ. Кіраваў ён арганізацыяй да 1997 года, калі на гэту пасаду абралі Міраслава Кобасу. А прыйшоў ён туды працаваць 5 мая 1994 года.\nНе буду пералічваць усе накірункі дзейнасці арганізацыі, а звярну вашу ўвагу толькі на самыя галоўныя, бо гэта дапаможа зразумець, чаму ўлады лічаць АГА «Фонд імя Льва Сапегі» апазіцыйнай, хаця з самага пачатку падкрэсліваецца, што гэта цалкам апалітычная арганізацыя. Маюцца на ўвазе «развіццё мясцовага самакіравання» і «рэалізацыя правоў грамадзян у лакальнай супольнасці».\nАд зорак да церняў\nБольш-менш нармальна яны працавалі да 1995 года. У той час было 55 дамоваў аб супрацоўніцтве з рознымі мясцовымі ўладамі. Існавалі нармальныя стасункі з камісіяй Вярхоўнага савета па мясцоваму кіраванню (была і такая) і рознымі дзяржаўнымі ўстановамі. А потым пачалі ствараць «вертыкаль».\nУ рэальнасці гэта адбывалася так. Спачатку ў саветаў розных узроўняў забралі падпарадкаванне выканкамаў і яны засталіся без выканаўчых органаў. Потым пачалося пераманьванне лепшых кадраў у выканаўчыя структуры. Паціху адбіралі асноўныя паўнамоцтвы або прымушалі «дэлегаваць» іх выканкамам. Словам, адбывалася тое, што і было абяцана ў сумна вядомай фразе не весці беларускі народ за цывілізаваным светам. Нічога падобнага нідзе няма. Наадварот.\nНаўрад ці знойдуцца тыя, хто можа назваць гэтыя ўмовы спрыяльнымі для дзейнасці структуры, якая займаецца мясцовым самакіраваннем і, тым не менш, яны працавалі. Адбываліся стажыроўкі за мяжой, ажыццяўлялася шмат розных праграмаў. Выбары — канчатковая мэта, галоўнае іншае: зрабіць так, каб іх неабходнасць была рэальнай.\nЗа час дзейнасці АГА «Фонд імя Льва Сапегі» ў іх мерапрыемствах прынялі ўдзел каля 8 тысяч чалавек, апублікавана звыш 30 кніг і брашур, каля 40 аглядаў і бюлетэняў, падрыхтавана больш 400 спецыялістаў па самакіраванню. Пагадзіцеся, такой працаздольнасцю можа пахваліцца далёка не кожная структура «трэцяга сектару».\nІх праекты былі патрыманыя такімі вядомымі структурамі, як фонд Сораса, TACIS, фонд Еўразія, MATRA, фонд Эберта, NED, фонд Адэнаўра, SIDA, USAID, Еўракамісія, але гэтымі гучнымі назвамі сёння цяжка каго-небудзь здзівіць. Па-сапраўднаму здзіўляе іншае. АГА «Фонд імя Льва Сапегі» з 2001 года з’яўляецца наглядальнікам на Кангрэсе мясцовай і рэгіянальнай улады Рады Еўропы. Іншымі словамі, працуе там, дзе па гэты дзень няма афіцыйнай Беларусі.\nАле прынцыповы момант тут — апалітычнасць арганізацыі, якая не з’яўляецца часткай якой-небудзь партыі. Так, у яе шэрагах ёсць прыхільнікі розных палітычных партый, але гэта асабістая справа кожнага.\nТакі расклад, на мой погляд, у першую чаргу і не падабаўся ўладам. З самага пачатку яны «не ляжалі» пад якой-небудзь «дзяржаўнай ідэалогіяй», але і дзейнічаць па прынцыпу «хто не з намі, той супраць нас» улады таксама не маглі, бо «супраць» не датычылася канкрэтных персаналіяў, а накірунку руху.\nНе вельмі добра разбіраюся ў карыдзе, але ведаю, што для быка без розніцы, які колер мае тое, чым яго дражняць. Так і тут. Не важна, што нейкія сімвалы афіцыйна зарэгістраваныя ў Беларусі. Галоўнае, што яны выйшлі з тых крыніц, якія нельга назваць падкантрольнымі. На практыцы гэта азначае «что хочу, то и ворочу» любога дзяржаўнага чыноўніка або амапаўца.\nКалі заззяюць зоркі\nПаэт Уладзімір Маякоўскі, напэўна, адказаў бы на гэта пытанне: «Калі гэта каму-небудзь будзе трэба». На жаль, сённяшняй уладзе пакуль гэта не патрэбна. Больш за тое, яна цалкам забараніла ўдзел у мерапрыемствах АГА «Фонд імя Льва Сапегі» не толькі непасрэдным чыноўнікам ад самакіравання, але і тым, хто мае хоць якое-небудзь дачыненне да дзяржавы.\nНапрыклад, у 2006 годзе за ўдзел у іх семінарах звольнілі двух выкладчыкаў Эканамічнага ўніверсітэта. Самае цікавае, што агучвалі яны тое, што чыталі сваім студэнтам на афіцыйных лекцыях, і ні да якіх рэвалюцыйных зменаў не заклікалі…\nЯшчэ раз тлумачыць, чаму абрана менавіта імя Льва Сапегі няма сэнсу, бо амаль усе ведаюць пра дзейнасць канцлера Вялікага княства Літоўскага. А вось пра тое, як гэта імя з’явілася ў назве арганізацыі, ёсць сэнс распавесці больш падрабязна.\n1997 год. Думаю, шмат хто ведае, што для таго, каб у любой назве з’явілася прозвішча выдатнага чалавека, пры пэўных умовах трэба дазвол яго нашчадкаў. Міраслаў Кобаса ведаў, што ў той час жылі мінімум двое з іх — у Польшчы і Кеніі. З апошнім і пашанцавала сустрэцца падчас Першага з’езда беларусаў свету. Кобаса патлумачыў сутнасць пытання і атрымаў згоду. Гэта і стала пераважным аргументам.\nНагадаем, розных перарэгістрацый было шмат. Калі прынялі новы Грамадзянскі кодэкс, які падрабязна рэгламентаваў дзейнасць недзяржаўных арганізацый, была ўстаноўлена розніца паміж статусам грамадскіх аб’яднанняў і статусам фондаў. Атрымлівалася, што брэнд давядзецца страціць. Ніхто гэтага не хацеў. Так і з’явілася назва Асветніцкае грамадскае аб’яднанне «Фонд імя Льва Сапегі». І захавалася славутае імя, і сутнасць не змянілася.\nУпэўнены, кожны сутыкаўся з тым, што чыноўнікі да нас (дакладней, да тых, хто іх корміць) ставяцца, мякка кажучы, праз зубы. Пра тое, што так быць не павінна, тлумачыць нікому не патрэбна. А вось што трэба зрабіць? Адказ просты — мясцовае самакіраванне, якім і займаецца арганізацыя Міраслава Кобасы.


МКАШЭВЧЫ. НЯ БЫЦЬ СКОТАМ — ГЭТА ПРА НАС!\nПасьля летніх маўклівых акцыяў, якія ахапілі ўсю краіну, увосень настала доўгае зацішша. І здавалася, што гэта надоўга, і сюрпрызаў ад беларускага народу чакаць ужо не давядзецца. Але сюрпрыз здарыўся там, дзе яго не чакалі. Далёка ад сталіцы і ад абласных цэнтраў. І сюрпрыз быў не ад аднаго ў полі воіна. А некалькі сотняў рабочых напісалі заявы аб выхадзе з афіцыйнага прафсаюзу. Каб стварыць прафсаюз незалежны. (www.svaboda.org, Зьміцер Бартосік)\nЗадубелыя ад холаду Мікашэвічы сустрэлі мяне велізарнымі сумётамі, адсутнасьцю людзей на халодных местачковых вуліцах і атмасфэрай напружанасьці. Зь незнаёмцам гаварыць пра падзеі на «Граніце» людзі не сьпяшаюцца. І зразумець іх можна. Толькі адзін чалавек перадпэнсійнага веку, якога я падвёз на машыне, абмаляваў сытуацыю. Мой суразмоўца з тых, хто вярнуўся ва ўлоньне афіцыйнага прафсаюзу.\n— Тут заяваў панапісана багата было. Начальства пачало ціснуць.\n— І забралі чалавек 80.\n— Нават больш. Ня ведаю, як будзе далей.\n— А вы самі выйшлі ці ня выйшлі?\n— Я выходзіў. Але начальнік цэху напалохаў. Пойдзеш у адпачынак, ты страчваеш, будзем караць, не працягнем кантракту табе.\n— І на ільготную пэнсію можаш не разьлічваць?\n— Ільготная будзе пэнсія. Але калі захочаш рабіць далей...\n— І вы вырашылі застацца ў афіцыйным прафсаюзе. А ў вас ёсьць у душы жаль, што вось, зламалі...\n— Ёсьць, канечне.\n— А колькі вы працуеце на «Граніце»?\n— Трыццаць трэці год.\n— І колькі складае цяпер ваш заробак?\n— Мільёны два. Я думаю, што посьпеху ня будзе. Сумар сказаў, што «я не дапушчу незалежнага прафсаюзу».\n— А народ падтрымлівае?\n— Ну канечне, падтрымліваюць.\nЯ сяджу на кухні ў звычайным спальным гета ў цёплай кампаніі маладых інтэлігентных людзей. Як жа яны не падобныя да сваіх паслухмяных і запалоханых бацькоў. Нават слова «пралетарыят», скампрамэтаванае за гады савецкай улады, да іх ня вельмі стасуецца. Па сваіх думках, па здольнасьці іх выказваць, па манеры гаварыць, ды нават па вачах гэтыя людзі кардынальна адрозьніваюцца ня толькі ад сваіх папярэднікаў, але і ад маіх аднаклясьнікаў — рабочых. Гэта людзі, якія ўжо не глядзяць БТ, ня слухаюць папсу і якім замала чаркі са скваркай. Падобна да таго, што ў краіне нараджаецца-такі новае пакаленьне рабочага клясу. Якое паводзінамі і запатрабаваньнямі нічым не адрозьніваецца ад клясу сярэдняга. Знаёмцеся. Кіроўца Алег Стахаевіч, экскаватаршчык Леанід Дубаносаў, рабочы Дзьмітрый Зыкаў. Выявілася, што прычынай выбуху паслужыла памылка з боку начальства. Рабочым сталі недаплачваць за паўгадзіны штодзённай працы.\n— Не хапала кропачкі. Такая банальная штучка, якую не прасяклі канторскія кіравальнікі. Што гаворыць пра дэградацыю іх розуму. Забралі паўгадзіны ў нас. Гэта была апошняя іскра.\n— Паўгадзіны, паўгадзіны, а за год зарплата губляецца.\n— Нас даўно ціснулі. І перастараліся.\n— Што значыць — ціснулі?\n— Я, напрыклад, раблю нейкую працу. Мне плацяць два чатырыста. Хаця ў мяне ў цэтліку тры мільёны. А яны заўжды кажуць: «Гэта тры мільёны ў цябе». Кажуць: «Вам не падабаецца зарплата? А вы ведаеце, якая ў калгасе?» Яны заўжды параўноўваюць з калгасам.\nДзьмітры Зыкаў прыехаў у Беларусь з Расеі, з Валагодчыны. На «Граніце» працуе ўжо 15 гадоў.\n— Справа толькі ў грашах?\n— Ня толькі. У адносінах кіраўніцтва. Ёсьць талковыя кіраўнікі, якія ідуць на дыялёг з намі. Аднак большасьць кіраўнікоў ставіцца да нас як да людзей другога гатунку. Гэта больш за ўсё людзей пакрыўдзіла. А тое, што пачалі адымаць даплаты, не выплачваць прэміі... Толькі паказваюць на дзьверы. «Ідзіце і працуйце». Усё. Мы начальства, а ваша справа — працаваць і маўчаць.\n— Яна таксама абурыліся. Як гэта — быдла паднялося?\n— Што павінна быць у ідэале?\n— Ідэальных умоваў няма. Яны ня хочуць з намі гаварыць. Нам павінны па законе даць юрыдычны адрас. Каб мы маглі зарэгістраваць свой прафсаюз. Ужо месяц прайшоў, нам гэтага ня робяць. Годныя адносіны і годная зарплата.\n— У нас, як што не падабаецца, звальняйся.\n— Хоць гэта не прыватная крамка. Яны таксама працуюць па кантракце. Яны такія самыя найманыя работнікі, як і мы. А ў іх адчуваньне такое, што яны гаспадары гэтага заводу.\nСапраўды, справа ў Мікашэвічах ня толькі ў грашах. Нават ня столькі ў грашах. Слухаючы кіроўцу БелАЗа, я дзівіўся, наколькі па сваіх думках і стаўленьні да працы гэтыя людзі несавецкія.\n— Хацелася, каб усё было, як напісана ў разумных кніжках і інструкцыях. Зарплата — зарплатай. Адносіны да нас. У першую чаргу — я буду гаварыць як кіроўца «БелАза» — хацелася б, каб быў парадак на трасе. Ад фінішу да кар’ера. Ад экскаватара да пандуса. Каб былі ўсе ўмовы працы, якія павінны быць. І зарплата. Вось зваршчык, ён атрымаў 4 мільёны, і я атрымаў. З маіх слоў вынікае, што трэба забраць у зваршчыка. Я не хачу так. Ён таксама вымотваецца. Яны кажуць: «Забяры заяву, і будзе ўсё добра». Ужо дзесяць гадоў усё добра. Я як кіроўца думаю: будуць дарогі добрыя — будзе «БелАЗ» добра хадзіць. Ня будзе ламацца, ня будзе выходзіць падвеска са строю. Ня будуць колы рэзацца. Адно кола каштуе 50 мільёнаў. Будуць дарогі — будзе машына працаваць бездакорна. Яны самі парушаюць усе гэтыя інструкцыі. Які я рэвалюцыянэр? Я проста рабацяга, які хоча людзкага стаўленьня.\nМікашэвічы выглядаюць тыповым беларускім манагорадам. Ёсьць старая частка, аднапавярховая, утульная, з царквой, перабудаванай з касьцёла. І вялікае бэтоннае спальнае гета. Дзе можна выключна спаць. Працягвае Аляксандар Кушнярэвіч.\n— 2012 год. І жыць у каменным веку ня вельмі хочацца. У нас вялізнае прадпрыемства. У Эўропе другое. А ў нас нават кінатэатру ў Мікашэвічах няма. У нас парку няма. Маладым мамам няма куды пайсьці. Дзе сям’ю ствараць?\n— Вось вам месца для працы, а вось вам месца...\n— Для спаньня. Увечары няма куды схадзіць. Гэта атрымліваецца, як раб. Прыйшоў, адпрацаваў зьмену, адпачыў — і ўсё.\nДа размовы далучаецца жонка аднаго з гранітаўцаў Вольга.\n— Ці даходзяць да вас нейкія культурныя навінкі? Музыкі, літаратуры...\n— Толькі праз інтэрнэт.\n— «Ляпіс»! Песьня супэрская. «Ня быць скотам». На вершы Янкі Купалы.\n— Гэтая песьня вас зачапіла?\n— Гэта пра нас, пра нашу сытуацыю.\n— Што для вас, для кожнага, азначае «ня быць скотам»?\n— Мы асобы. Кожны чалавек — асоба. І калі да нас ставяцца, як да нейкага быдла ці скота, як у гэтых радках... У нас ёсьць свае правы, у нас ёсьць свае абавязкі. Мы іх выконваем. Але калі да нас ставяцца вось так, мы ня можам быць да гэтага абыякавымі. Нас ня лічаць асобамі.\nЛеанід Дубаносаў: — У вачах дзяцей быць чалавекам. Мець сваю думку. Я хачу, каб мае дзеці былі падобныя да мяне. Хай мая думка няправільная, але яна мая. Каб я мог вінаваціць сябе, а ня некага. Быць у вачах дзяцей сваіх чалавекам.\nАлег Стахаевіч: — Для мяне ня быць скотам — быць чалавекам. Калі табой не маніпулююць, калі ты жывеш сто працэнтаў асэнсаваным жыцьцём. Калі ты разумееш, чаго ты хочаш. Мець сваю думку! А не тады, калі ты слухаеш тое, што табе сказалі зьверху.\nАнатоль Літвінка, сакратар прафсаюзу, гаворыць пра немалаважную ролю падтрымкі людзей.\n— Людзі нас не цураюцца. Падыходзяць і на вуліцы, і па інтэрнэце. Выказваюць сваю падтрымку словамі, дзеяньнямі. Рукі падаюць, ляпаюць па плячы. Словы добрыя кажуць. Падтрымка маральная ў асноўным. Але гэта таксама нямала. У нашай сытуацыі любая падтрымка важная. Мы вельмі ўдзячныя тым людзям, якія яшчэ ў нашым грамадзтве працягваюць думаць галавой. Нягледзячы ні на якія захады, якія былі праведзеныя ўладай за апошнія гады.\nВыглядае на тое, што на «Граніце» ня столькі канфлікт працадаўцы і найманых работнікаў, колькі глыбейшы разлом. Несупадзеньне сьветапоглядаў. Паміж савецкім начальствам, якое звыкла камандаваць, і свабоднымі людзьмі, якія паслухмяна выконваць каманды не жадаюць. І падобна, што гэты канфлікт ужо ня скончыцца ціха і «шыта-крыта». На разьвітаньне выконваю просьбу-заклік Алега Стахаевіча да журналістаў.\n— Паважаныя журналісты. Вялікая да вас просьба. Калі ласка. Не атаясамлівайце нашу ініцыятыву па стварэньні незалежнага прафсаюзу зь дзеяньнямі палітычнага характару. Бо палітычны характар у вашых рэпартажах можа кепска паўплываць на нашу арганізацыю ў дадзены момант.


У Гомелі вынесены прысуд праваабаронцам, абвінавачаным у фінансаванні пратэстаў - Народная Воля\nУ Гомелі вынесены прысуд праваабаронцам, абвінавачаным у фінансаванні пратэстаў\nПяць з паловай гадоў няволі на дваіх. Такі прысуд абвесціў пасля двухмесячнага разбіральніцтва суд Цэнтральнага раёна Гомеля. Трэцяга лістапада вядомага праваабаронцу Леаніда Судаленку асудзілі на тры гады зняволення ў калоніі агульнага рэжыму. Два з паловай гады зняволення атрымала валанцёрка Таццяна Ласіца з Рэчыцы, якая дапамагала Судаленку. Акурат такое пакаранне запытвалі падчас спрэчак прадстаўнікі пракуратуры Яўген Фартушняк і Кірыл Вышнякоў – яны ж падтрымлівалі абвінавачванне ў судзе.\nНезалежных журналістаў і групу гамельчукоў, якія прыйшлі падтрымаць абвінавачаных праваабаронцаў, на агалошванне прысуду не пусцілі. Адміністрацыя суда спаслалася на адсутнасць месцаў у судовай зале. Прадстаўнікоў афіцыйных СМІ ў зал правяла сама памочніца старшыні суду.\nЯк стала вядома, суддзя Сяргей Салоўскі, які разглядаў крымінальную справу, прызнаў, што віна падсудных у арганізацыі і падрыхтоўцы дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, а таксама навучанне і падрыхтоўка асобаў для ўдзелу ў такіх дзеяннях, фінансаванне або іншае іх матэрыяльнае забеспячэнне (ч.1 і 2 артыкула 342 КК) цалкам даказана.\nМатэрыялы справы супраць Марыі Тарасенкі, трэцяй фігуранткі гучнай крымінальнай справы, вылучаны ў асобную вытворчасць. Марыя прыходзіла ў суд сама, у яе ўзялі падпіску пра нявыезд. Але незадоўга да заканчэння працэсу Тарасенка, прадбачачы фінал так званага судовага разбіральніцтва, пакінула Беларусь.\nЛеаніда і Таццяну прывозілі ў суд пад канвоем з гомельскага СІЗА-3, куды яны былі змешчаны прэвентыўна яшчэ ў студзені. Адбылося каля двух з паловай дзясяткаў пасяджэнняў. Па хадайніцтву гарадской пракуратуры суд зрабілі закрытым насуперак меркаванням абвінавачаных ды іх адвакатаў.\nУ лісце з пракуратуры гаварылася, што суд варта закрыць з прычыны захавання банкаўскай таямніцы, руху грашовых сродкаў па рахунках і дзеля бяспекі абвінавачаных ды іншых удзельнікаў справы.\nЗ лістоў Леаніда Судаленкі на волю стала вядома, што яму ў віну пастаўлены пяць эпізодаў:\nЗабеспячэнне дровамі шматдзетнай сям’і, бацьку якой асудзілі за «беспарадкі».\nВідэа на YouTube-канале, дзе праваабаронца тлумачыць блогеру Андрэю Павуку, што такое пратэст.\nЗаклік у сацсетках сустрэць з ІЧУ жыхарку Гомеля Марыю Тульжанкову пасля 15 сутак арышту.\nСемінар аб лічбавай бяспецы для праваабаронцаў.\nНаколькі вядома, па крымінальнай справе паказанні давалі каля 200 асобаў.\nНепасрэдна ў судзе, па інфармацыі Судаленкі, дапыталі 61 чалавека – гэта пераважна тыя, хто звяртаўся да праваабаронцы па прававую дапамогу.\n«Усе сведкі ў судзе сказалі праўду, і гэта галоўнае. Прыемна чуць, як людзі, якія прыходзяць у суд па позвах, кажуць “дзякуй”, звяртаючыся да мяне ў клетку. І гэта нягледзячы на заўвагі суда», – зазначаў падсудны праваабаронца.\nЯшчэ да свайго арышту Леанід пісьмова тлумачыў, што фінансавую дапамогу ён аказваў разам са сваімі памочніцамі людзям, якія ўжо былі прыцягнутыя да адказнасці за адміністрацыйныя правапарушэнні на падставе артыкула 23.34 КаАП.\nЯк можна фінансаваць пратэст, калі чалавек ужо за гэта пакараны? Адсюль і выснова Судаленкі як юрыста, што ў яго дзеяннях адсутнічае падзея і склад інкрымінаванага яму крымінальнага злачынства. Да таго ж на дапамогу Леанід выкарыстоўваў і асабістыя грошы з прэміі Французскай Рэспублікі за ўклад у абарону правоў чалавека «Свабода-Роўнасць-Братэрства», якую атрымаў у 2018 годзе.\nНайбольшую вядомасць Леанід Судаленка набыў у 2017 годзе, калі ў краіне праходзілі пратэсты так званых«дармаедаў». Прынамсі, у Гомелі праваабаронцу пачалі называць «адвакатам дармаедаў», бо ён у судах абараняў ахвяраў «дэкрэта № 3». Апроч таго, Судаленка праз Камітэт АНН па правах чалавека адстойваў правы гараджан на свабоду мірных сходаў і вулічных шэсцяў, аб’яднанні па інтарэсах, на збор і распаўсюд інфармацыі. У міжнародных структурах Леанід выступаў афіцыйным прадстаўніком тых грамадзян Беларусі, чые правы былі парушаны.\nВынесены сёння прысуд Леанід Судаленка і Таццяна Ласіца маюць праз адвакатаў абскарджваць у вышэйшай судовай інстанцыі.


Ці ёсць розніца паміж Cartier, Bvlgari і іншымі раскошнымі гадзінамі вышэйшага класа ў параўнанні з звычайнымі гадзінамі, акрамя матэрыялаў высокай якасці? 2020\nЦі ёсць розніца паміж Cartier, Bvlgari і іншымі раскошнымі гадзінамі вышэйшага класа ў параўнанні з звычайнымі гадзінамі, акрамя матэрыялаў высокай якасці?\nАдрозненне заключаецца ў асцярожнасці пры вырабе і мантажы рухаў, а таксама лепшай якасці дэталяў і вытанчанасці канструкцыі.\nЯкасць - суб'ектыўная рэч. І гэта азначае розныя рэчы для розных людзей, для пераважнай большасці людзей, пакуль гэта дастаткова добра, каб быць надзейным гадзіннікам, які дастаткова добры. Для іншых яны хочуць аўру, якая прыносіць высокую якасць.\nДля мяне са сціплых абставінаў я выказваю гэта так, як быццам бы хутчэй насіў класічныя гадзіны высокай якасці, чым новы, які складае пасрэднае будаўніцтва. Амега швейны швейны магазін 1979 года - гэта сведчанне маёй удзячнасці за яго цудоўныя матэрыялы, якія прымушаюць любую колькасць людзей думаць, што гэта новае, і часовая праца выдатная - у рэшце рэшт, у чым справа.\nЯкасць вырабу і аздаблення лепш, а гэта азначае дадатковую працу для гэтай аздаблення, што робіць гадзіннік даражэйшым.\nМногія з такіх гадзін маюць дробныя механічныя руху, якія патрабуюць дадатковых даследаванняў, распрацовак, зборкі і выпрабаванняў, каб пераканацца, што рух адпавядае стандартам брэнда. Некаторыя з такіх гадзін маюць выставачныя спінкі, на якіх трэба рэдагаваць рухі, каб уладальнік мог атрымліваць асалоду ад візуальным выглядам.\nНекаторыя з гэтых канструкцый з'яўляюцца культавымі аб'ектамі, і гэта павышае попыт і кошт.\nСамыя дарагія з такіх гадзін маюць такія ўскладненні, як набранне фазы месяца, ультратонкія футляры і вялікія запасы магутнасці, чым звычайныя руху.\nУ некаторых мадэлях ёсць экзатычныя рамяні скуры, такія як яшчарка, алігатар ці страус.


Левыя і правыя ў беларускім руху. Гістарычны кантэкст з’яўлення 2-й Устаўнай Граматы даволі складаны\nА што беларускія правыя? Яны на чале з Раманам Скірмунтам 25 лютага стварылі Менскае беларускае прадстаўніцтва (інакш Беларускае народнае прадстаўніцтва). У тым прадстаўніцтве з’ядналіся і паправелыя сябры БСГ (Аляксандр Уласаў), і будучыя пакутнікі, як айцы Вінцэнт Гадлеўскі, Лаўр Васюковіч ды Сцяфан Кульчыцкі, і асобы не надта сімпатычныя, як Павел Аляксюк ды Рамуальд Зямкевіч.\nДа таго ж амаль усе яны не былі ўдзельнікамі Ўсебеларускага З’езду, а тыя, хто быў, як, да прыкладу, Аляксюк, не трапілі ў Раду З’езду. Таму цяжар барацьбы за Беларусь клаўся на плечы сацыялістаў, на сябраў Рады Ўсебеларускага З’езду, яе Выканаўчага Камітэту. (Калі 21 лютага 26-гадовы Язэп Варонка ўзначаліў Народны Сакратарыят Беларусі, на чале Выканаўчага Камітэту стаў 22-гадовы сацыяліст-рэвалюцыянер Тамаш Грыб. Адмыслова звяртаю ўвагу на тое, што айцы БНР былі яшчэ даволі маладыя людзі.)\nНават левыя эсэры, якія былі ўступілі ў кааліцыю з бальшавікамі, вуснамі Барыса Камкова заявілі, што ў краіне павінна быць не дыктатура пралетарыяту, а дыктатура дэмакратыі. Такое разуменне саветаў падзялялі і сябры БСГ ды сацыялісты-рэвалюцыянеры — удзельнікі Ўсебеларускага З’езду. На гэтае адрозненне бальшавікоў ад рэшты сацыялістаў не звярталі ўвагу сваіх вучняў савецкія выкладчыкі гісторыі, але сучасным выкладчыкам варта было б звяртаць.\nРазгонам Устаноўчага Сходу на шляху дэмакратычнага развіцця Расіі быў пастаўлены сапраўдны блокпост. Ці маглі жадаць еднасці з такой Расіяй сябры Рады Усебеларускага З’езду? Пытанне рытарычнае.\nУ Грамаце утрымліваецца адказ на пытанне, што такое Беларусь. Гэта дзяржава «ў рубяжох рассялення і лічбеннай перавагі беларускага народу». У гэтых рубяжох і была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка.\nАсноўныя законы БНР належала зацвердзіць Устаноўчаму Сойму, які меркавалася выбраць на асновах усеагульнага роўнага простага (прамога) прапарцыйнага выбарчага права з таемым галасаваннем. Выбарчым правам надзяляліся жанчыны і мужчыны ўсіх нацыянальнасцяў і веравызнанняў.


Чаму Замуж за Бузовая, а не жаніцца на ёй\nЧаму «Замуж за Бузовая» так называецца?\n2018/09/12 2018/09/12 annycherrry 0 Comment\nНовае рамантычнае рэаліці-шоў «Замуж за Бузовая» толькі пачалося ў жніўні, але ўжо вялікімі тэмпамі набірае папулярнасць. З дапамогай незвычайнага праекта расійская спявачка і зорка «Дома-2» Вольга Бузовая плануе знайсці мужчыну сваёй мары сярод шматлікіх кандыдатаў. Тэлешоў яшчэ да свайго выхаду выклікала мноства пытанняў у тэлегледачоў, напрыклад, іх здзівіла незвычайную назву: «Чаму замуж за Бузовая, а не жаніцца?» - пацікавіліся прыхільнікі Вольгі.\nЧаму шоў называецца «Замуж за Бузовая», а не «Ажаніцца на ...»?\nПа нормах рускай мовы пра жанчын кажуць, што яны выходзяць замуж, а пра мужчын - што яны жэняцца. Звычайна блытаніна ў выкарыстанні гэтых слоў даравальная толькі дзецям або замежнікам. Таму непісьменныя назву тэлешоў на ТНТ выклікала столькі шуму.\nАдны тэлегледачы прапаноўвалі перайменаваць праграму ў «Ажаніцца на Бузовая» ці хаця б «Прынц для Бузовая», іншыя жартавалі на тэму таго, не змяніла Ці спявачка свой пол і ці будзе яна ў гарнітуры жаніха. Як бы там ні было, назва засталося ранейшым, а яго асаблівасці гераіня праекта пракаментавала ў інтэрв'ю.\nПа адной з версій, прычынай некарэктнага назвы паслужыла выпадковая агаворка Вольгі. «Я гэта дзесьці ляпнула, - тлумачыць Бузовая, - а потым так і засталося».\nЗвычайна жанчыны выходзяць замуж за мужа, а мужчыны знаходзяць сабе жонак - гэта значыць жэняцца. Занадта проста і штодзённа, ці не так? Тым больш для такога незвычайнага шоу і гэтак яркай зоркі, як Вольга Бузовая. Дзіўная назва прыцягвае яшчэ больш увагі, а якому рэаліці-шоў не трэба дадатковую ўвагу медыя і гледачоў?\nТое, што Бузовая не проста шукае мужа, а задавальняе сапраўдны кастынг, дзе старанна адбірае кандыдатаў, ужо сведчыць пра многае: адыходзячы ад звыклай мадэлі традыцыйных сямейных адносін, спявачка здзяйсняе і маленькую рэвалюцыю ў рускай мове. Усе разумеюць, што Вольга не з тых жанчын, хто шукае сабе моцнага і забяспечанага мужчыну, за якім можна быць як за каменнай сцяной. У Бузовая ёсць і слава, і грошы, і ўпэўненасць у сабе, а таму яна як дзяўчына са сталёвым мужчынскім характарам можа дазволіць сабе быць капітанам карабля - не толькі «выходзіць замуж», але і «ажаніцца».\nПа словах спявачкі, «калі мужчына адчуе сябе ўшчэмленым падобным назвай, значыць, мне не патрэбен такі мужчына».\nЯкім бы дзіўным ні было назву, халасцякі розных прафесій ўжо праходзяць падрыхтаваныя Вольгай выпрабаванні, а мільёны тэлегледачоў па ўсёй краіне ўважліва сочаць за развіццём сюжэту.\nЧаму «Замуж за Бузовая» так называецца? автором: annycherrry абноўлена: Верасень 12, 2018 аўтарам: annycherrry\n(4 галасы, сярэдняе: 1 з 5)\nПрыхільнікі серыяла «Чорнае люстэрка» даведаліся, чаму ён называецца менавіта так\nІ чаму ж Сакамото 2 сезон


Рыгоні: Наша канчатковая мэта — увесці Беларусь у Савет Еўропы | Смяротнае пакаранне ў Беларусі, аналітыка, петыцыя супраць смяротнай кары\nДакладчык Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы (ПАСЕ) па сітуацыі ў Беларусі Андрэа Рыгоні. Фота: БелаПАН.\nПарламенцкая Асамблея Савета Еўропы бачыць сваёй задачай набліжэнне Беларусі да каштоўнасцяў Савета Еўропы, заявіў дакладчык ПАСЕ Андрэа Рыгоні 23 лістапада ў Мінску на сустрэчы з намеснікам прадстаўніка Палаты прадстаўнікоў Баляславам Пірштуком. Пра гэта піша БелаПАН.\nЁн адзначыў, што ПАСЕ займаецца правамі чалавека і іх абаронай.\n"У чэрвеньскім дакладзе мы пералічылі ўсе пазіцыі ў дачыненні да Беларусі. Мы прызналі ўсе пазітыўныя крокі, але падкрэслілі і тое, што яшчэ трэба зрабіць для дасягнення канчатковай мэты. У нас ёсць шэраг прамежкавых крокаў, але мы ўвесь час ідзем за "Палярнай зоркай" — пытаннем мараторыя на пакаранне смерцю", — заявіў Рыгоні.\n24 лістапада з удзелам дакладчыка ПАСЕ пройдзе пасяджэнне рабочай групы Нацыянальнага сходу па вывучэнні праблематыкі смяротнага пакарання як інструмента пакарання. Як паведаміў БелаПАН кіраўнік групы Андрэй Навумовіч, абмеркаванне пытання аб смяротнай кары з'яўляецца асноўнай мэтай візіту Андрэа Рыгоні.\nПраваабаронца: мы вітаем распачаты дыялог па смяротным пакаранні\nУ Гомелі пры падтрымцы Пасольства Вялікабрытаніі грамадскасць, дэпутаты Парламента і міжнародныя эксперты каля двух гадзін абмяркоўвалі пытанні смяротнага пакарання ў Беларусі.\nACAT просіць Лукашэнку пакінуць жыццё асуджаным на растрэл Жыльнікаву і Сухарку\nАрганізацыя ACAT-Швейцарыя накіравала 30 кастрычніка петыцыю на адрас прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі. Петыцыя, якую падпісалі 2640 сябраў арганізацыі, заклікае замяніць смяротнае пакаранне Аляксандру Жыльнікаву і Вячаславу Сухарку, а таксама прыслухацца да заклікаў аб увядзенні мараторыя на смяротнае пакаранне ў Беларусі.


Гарадзенскія арнітолагі падлічылі сокалаў | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nЗа апошнія гады колькасць сокалаў-пустальгоў, што занесеныя ў Чырвоную кнігу Беларусі, павялічваецца і адзначаецца ў Гародні і Берасці, Менску і Баранавічах. Гэты сокал – невялічкая птушка памерам з голуба з доўгімі крыламі і хвастом. Пустальгі не будуюць сваіх гнёздаў, а займаюць разнастайныя нішы ў высокіх будынках. Гэтым разам арнітолагі з Гародні праверылі каля 20 розных месцаў, дзе яшчэ год таму гнездавалася гэтая птушка. У некаторых з гэтых месцаў птушак не было, а там, дзе яны былі, іх акальцоўвалі адразу двума кольцамі: металічным і пластыкавым, – распавядае рэдактар сайта “Птушкі штодня” Зміцер Вінчэўскі:\n– Сокал-пустальга – гэта адзін з некалькіх відаў сокалаў, якія сустракаюцца ў Беларусі. Усе нашыя сокалы рэдкія птушкі, занесены ў Чырвоную кнігу. Зразумела, калі нашая дапамога дапаможа ім сапраўды, – гэта будзе вельмі выдатна. Праблема ў тым, што птушкі пачалі займаць гарады. Адкуль яны з’явіліся? Хутчэй за ўсё з Заходняй Еўропы, дзе даўно натуральных месцаў для іх не так шмат. У Гародні павялічваецца колькасць пустальгі, якія гняздуюць у розных гарадскіх будынках. На нашым вытворчым аб’яднанні «Азот» яны павялічваюцца з года ў год. Мы сёлета ацэньваем прыкладна ў 20-25 пар гняздовай папуляцыі.\nЗа адным з гнёздаў гэтых пушак можна назіраць у прамым эфіры на сайце birdwatch.by. Кожны наведнік сайта можа назіраць, як жывуць гэтыя птушкі, як дарослыя сокалы кормяць сваіх птушанят. Гарадзенскія арнітолагі просяць жыхароў гораду паведамляць пра месцы гнездавання гэтых птушак і звяртацца да іх з любымі пытаннямі, звязанымі з жыццём дзікіх крылатых.\nНазіраем за птушкамі!\n„Птушкі ля кармушкі“ – акцыя, якая пройдзе ў гэтыя выходныя\nЗа здымкі з птушкамі можна атрымаць прыз


12 Смачны гарбузовы пірог Рэцэпты\nПаўднёвыя Дэсерты Амерыканскія Дэсерты Пірагі Падзенне Дэсерты\nГарбузовы пірог з'яўляецца істотным дэсерт для асенне-зімовых святаў. Вы не павінны быць у выпечку, каб зрабіць многія з гэтых смачных хатніх гарбузовых пірагоў. Яны вар'іруюцца ад гарбузовых пірагоў з хатняй выпечкай скарынкамі ў лёгкіх няма выпечкі пірагоў у крекеры Грэм скарынкі.\nКалі вы робіце скарынку печыва, я рэкамендую вам часткова спячы яго, перш чым запоўніць яго. Пірагі з начынкай крэм-тыпу сумна вядомыя сваімі сырых грунтах. Хаця многія рэцэпты заклікаюць да «няпаленай скарыначцы», вы ўбачыце лепшыя вынікі з часткова Выпечаны кары.\nСм Як Падрыхтаваць папярэдне абпаленай (або часткова запечаны) скарынка пірага .\nЦі так вы шукаеце класічны пірог гарбузы або лёгкую 10-хвілінную версію, вы будзеце ўпэўнены, што знайсці ідэальны рэцэпт ў гэтым спісе.\nБурбон гарбузовы пірог\nХатняе Гарбузовы пірог з Бурбон. Дыяна Rattray\nЎсплёск бурбон надае гэтаму гарбузовы пірог толькі патрэбную колькасць «духу». Вы можаце замяніць апельсінавы сок, яблычны сок, малако, або апельсінавага лікёру, калі вы хочаце. Выкарыстоўвайце хатні пірог пірожнае ці астуджаны пірог цеста.\nПатака і разнастайнасць спецый густ гэты смачны пірог. Гарбузы Намаляваны пірог выпякалі ў замарожаным глютене скарыначкі. Не саромейцеся выкарыстоўваць пірог кандытарскія лісты або хатняе печыва.\nКласічны Восеньскі гарбузовы пірог\nГарбузовы пірог Фота: Дзіяна Rattray\nГэты класічны рэзкі гарбузовы пірог з'яўляецца выпрабаваным і верна каханым. Падавайце гэты пірог з лыжкай ўзбітых вяршкоў і пасыпаць трохі карыцы або карыцы цукру.\nГэтая Слаістая гарбуз тварожнік выпякаюць у абалонку пірага. Выпякаць гэты гарбуз тварожнік пірог для святаў.\nГэты просты пірог сапраўды займае ўсяго 10 хвілін, каб падрыхтавацца, калі вы карыстаецеся набыты крекер Грэм кару. Вы павінны зрабіць гэта па меншай меры за 2 гадзіны, так што ёсць шмат часу, каб астудзіць у халадзільніку.\nГэта не выпечка гарбузы алей пірог падобны. Гэта зроблена з слоікам прыгатаванай гарбузы алей замест пюрэ.\nPumpkin Pie Пекан Фота: Дзіяна Rattray\nНе магу вырашыць, ці варта зрабіць пекан пірог або гарбуз? Гэты выдатны пірог сапраўды лепшае з абодвух сьветаў.\nІдэальны гарбузовы пірог\nГэты папулярны рэцэпт гарбузовага пірага складае 1 пірагі. Гэта ідэальнае спалучэнне спецый, яйкі і палавіністых (або светла-крэмавы) разам з гарбузовым пюрэ. Калі вы хочаце, каб пазбегнуць мокрага дна, я рэкамендую часткова выпяканне скарыначкі,\nГарбузовы пірог з Graham Cracker крышыцца Фота: Дзіяна Rattray\nХрумсткі, масляністы крекер Грэм пакрышыць стварае начынне для гэтага вялікі дэгустацыі гарбузовага пірага, або пасыпаць яго на асобныя порцыі.\nГарбузовы тварожнік пірог Фота: Дзіяна Rattray\nГэты гарбузовы пірог з'яўляецца выдатным выбарам для святочнага застолля. Сакавіты сметанковы сыр пласт робіць яго багатым і смачным.\nГарбузовы пірог з аўсянай Карой Фота: Дзіяна Rattray\nУнікальная рэзкая аўсяная і пекан кара лёгка і хутка сабраць і гэта добрае змяненне тэмпу ад больш цяжкай скарынкі печыва. Зрабіць дадатковыя драбкі для гарніру або гарнір з смажанымі арэхамі пекан.\nГарбузовы пірог з пекан Streusel\nPumpkin Pie Streusel Фота: Дзіяна Rattray\nХрумсткі карычневы цукар і пекан Streusel начынне робіць гэты гарбузовы пірог дадатковае спецыяльнае прапанову.\nГэты пірог ня-спячы гарбузовы пірог , зроблены з гарбузом алеем і сметанковым сырам. Гэта лёгка прыгатаваць з запечанай скарынкай печыва або крекеры Грэма скарынкі пірага.\nPig Pickin 'торт - мандарын торт\nТайская Смажаны Tom Yum Крэветкі\nСадавіны і агародніны Інфармацыя і сезоны


Пад Адэсай у беларускі мінівэн урэзаўся грузавік: загінула дзіця\nХатняя старонка > Пад Адэсай у беларускі мінівэн урэзаўся грузавік: загінула дзіця\n14 ліпеня на ўзбочыне трасы Адэса—Кіеў стаяў мінівэн з беларускімі нумарамі. У яго ўрэзаўся грузавік.\nАд удару легкавік вылецеў у кювет і аказаўся настолькі пашкоджаны, што адрамантаваць яго ўжо нельга. І самае прыкрае, што ў гэтым ДТЗ загінула дзіця.\nПа паведамленні патрульнай паліцыі Адэсы, дзяўчынцы было ўсяго чатыры гады. Тры чалавекі, сярод якіх кіроўца грузавіка, дастаўлены ў бальніцу ў цяжкім стане.\nІншыя падрабязнасці здарэння пакуль высвятляюцца.\nЗагаловак у газеце: Трагедыя пад Адэсай\n http://twitter.com/share?url=http://zviazda.by/be/news/20180717/1531775179-pad-adesay-u-belaruski-miniven-urezausya-gruzavik-zaginula-dzicya&text=Пад Адэсай у беларускі мінівэн урэзаўся грузавік: загінула дзіця\n http://www.facebook.com/sharer.php?u=http://zviazda.by/be/news/20180717/1531775179-pad-adesay-u-belaruski-miniven-urezausya-gruzavik-zaginula-dzicya&t=Пад Адэсай у беларускі мінівэн урэзаўся грузавік: загінула дзіця&src=sp


Калі мы станем беларусамі? - Народная Воля\nКалі мы станем беларусамі?\nАнатоль Зэкаў. Фота https://m.ok.ru/\nСкажу шчыра: я даволі скептычна стаўлюся да гэтага словазлучэння, бо, на маё цвёрдае меркаванне, радзіма малой не бывае. Ёсць малыя гарады, пасёлкі і вёскі, а радзіма заўсёды вялікая: і тая мясціна, дзе ты нарадзіўся, і тая краіна, дзе ты жывеш і грамадзянінам якой з’яўляешся.\nІ ўсё ж, як бы там ні было, з 2018-га па 2020 год (не адзін, а тры!) аб’яўлены Годам малой радзімы. Яны ўвабралі ў сябе і нашу багатую гісторыю, і нашу спрадвечную культуру, і нашу родную беларускую мову. Насамрэч: і на радыё, і на тэлебачанні з’явіліся спецыяльныя цыклы перадач і праграм, у газетах і часопісах – тэматычныя старонкі і рубрыкі. Ладзяцца святы гарадоў і вёсак, да якіх (і не толькі) яны добраўпарадкоўваюцца, высаджваюцца новыя і паднаўляюцца старыя паркі і алеі, у якіх, як і проста на вуліцах, штогод устанаўліваюцца малыя архітэктурныя формы і разбіваюцца кветкавыя клумбы.\nБагацейшыя землякі дапамагаюць сваім родным мясцінам фінансава; тыя, хто не мае такой магчымасці, знаходзяць іншыя формы праяўлення ўвагі да малой радзімы. Пад знакам Года малой радзімы прайшоў сёлета ў Калінкавічах і IХ Усебеларускі фестываль народнага гумару «Аўцюкі-2019», які прыдумаў некалі і да гэтага часу апякуе пісьменнік Уладзімір Ліпскі.\nЗрэшты, пра пісьменнікаў. Перакананы, што ў Год малой радзімы на іх ускладзена асаблівая місія. Хто, як не яны, могуць увекавечыць свой родны кут вершаванымі альбо празаічнымі радкамі, у якіх знойдзецца месца і краязнаўчым звесткам, і этымалагічным, у якіх землякі ў героях хай сабе і мастацкіх твораў могуць пазнаць сябе ці сваіх родных, суседзяў і знаёмых? Бо хто зможа напісаць пра родную вёску, як не той творца, які нарадзіўся ў ёй, правёў там малечыя і юначыя гады, прыязджаў туды на студэнцкія канікулы, наведваў бацькоў падчас адпачынку і ў выхадныя ці святочныя, вольныя ад працы дні?\nМатэрыял пісьменніка, ганаровага грамадзяніна Буда-Кашалёўскага раёна Анатоля Зэкава чытайце ў газеце «Народная Воля» за 17 снежня


Дызайн калідора - выбар афармлення | Інтэр'Ерныя Штучкі\nПраводзячы рамонт у кватэры, аздабленне калідора нярэдка выконваюць цалкам непрадумана, выкарыстоўваючы пры гэтым рэшткі матэрыялаў пасля рамонту жылых пакояў. Многія лічаць, што стварыць прывабны інтэр'ер для гэтага памяшкання немагчыма, а таму не варта марнаваць на яго свой час і фантазію. Між тым распрацоўка дызайну калідора справа даволі займальнае. Не забывайце, што менавіта гэта ён разам з пярэднім пакоі сустракае нас пры ўваходзе ў дом. Дарэчы, нярэдка два гэтыя памяшканні аб'яднаны ў адно цэлае і выконваюць двайную функцыю.\nДызайн калідора - фота\nПры стварэнні інтэр'еру калідора мае сэнс прытрымлівацца агульнага стылю дызайну кватэры. Гэта зусім не значыць, што неабходна выкарыстоўваць тыя ж матэрыялы, што і ў жылых памяшканнях, але кірунак у дызайне павінна быць захавана. Калі ўжо ў пакоі аформлены ў стылі хай-тэк, выкарыстоўваць ракако ў калідоры недапушчальна.\nГалоўны кірунак у інтэр'еры калідора задаюць яго сцены. Усе астатнія элементы з'яўляюцца дадатковым дэкорам. Таму ў першую чаргу неабходна распрацаваць дызайн гэтых паверхняў.\nКаляровыя рашэнні: шпалеры для калідора ў кватэры\nДзякуючы невысокай цане і простаму мантажы шпалеры для калідора ў кватэры з'яўляюцца асноўным аздобным матэрыялам для сцен. Не менш распаўсюджаная аздабленне дэкаратыўнай тынкоўкай і фарбай, а таксама выкарыстанне розных налепак.\nІдэі для дызайну калідора ў кватэры\nКаляровае афармленне калідора мае свае пэўныя складанасці за кошт асаблівасцяў канфігурацыі пакоя. Мала хто можа пахваліцца прасторным і зручным памяшканнем, плаўна пераходзіць у пярэдні пакой.Як правіла, гэта вузкае і доўгае прастору з некалькімі дзвярнымі праёмамі, што значна ўскладняе распрацоўку дызайну. Акрамя таго, у калідоры звычайна не бывае вокнаў, што стварае пэўныя праблемы з асвятленнем.\nКаляровае афармленне калідора - фота\nАднак пры ўсёй неардынарнасці гэтага памяшкання, менавіта ў калідоры можна ўжываць колеру і малюнкі, якія складана выкарыстоўваць у іншых пакоях. Галоўнае, правільна скарыстацца асаблівасцямі гэтай прасторы:\nАдным з варыянтаў можа стаць прымяненне светлых тонаў у аздабленні сцен і столі ў калідоры. Гэта класічнае дызайнерскае рашэнне для ўсіх невялікіх памяшканняў у кватэры. Таму смела выбірайце фарбу ці шпалеры бэжавага, светла-шэрага, пяшчанага і іншых падобных адценняў. Адзіны нюанс - такі варыянт выглядае даволі невыразна і патрабуе размяшчэння дадатковых яркіх элементаў для ажыўлення інтэр'еру. Гэта могуць быць прадметы дэкору, перагукваюцца з дызайнам пакояў, карціны, насценныя малюнкі і шмат іншае.\nДызайн сцен у калідоры - фота\nАднак можна выкарыстоўваць і больш насычаныя тоны. Блакітны, салатны, ліловы - гэтыя колеры дазволяць падабраць у тон аздабленні самыя разнастайныя дэкаратыўныя элементы інтэр'еру.\nПры жаданні выкарыстоўваць больш цёмныя адценні, папярэдне старанна прадумайце асвятленне калідора. Чым насычаней будзе колер сцен калідора, тым больш свяцілень у ім спатрэбіцца.\nДобры вынік дае і ўжыванне ў дызайне калідора вертыкальных і гарызантальных палос. У залежнасці ад канфігурацыі памяшкання з дапамогай гэтага элемента можна візуальна пашырыць прастору або павялічыць яго вышыню. Таксама малюнак дапаможа глядзельна паменшыць выступоўцы часткі памяшкання.\nЁсць адзін істотны нюанс пры дэкарыравання сцен калідора. Не варта выкарыстоўваць аднолькавы малюнак ці колер на ўсіх паверхнях пакоя. Асабліва гэта тычыцца цёмных тонаў і шпалер з буйным малюнкам. Больш выгадным варыянтам будзе занаванне калідора: выдатныя вынікі паказвае падзел сцяны на дзве часткі. Адна будзе светлая для стварэння прастору, другая - па вашым жаданні.\nДарэчы, гэта тычыцца і дызайну з выкарыстаннем палос. Калі ўжываць іх па ўсёй паверхні сцен, хутчэй за ўсё, гэта прывядзе да нездавальняючыя вынікі. Гарызантальныя паласы залішне апусцяць столь, вертыкальныя - звузяць памяшканне.\nДызайн калідора ў палоску - фота\nТаму дэкаратыўная частка павінна займаць прыкладна ад траціны да 2/3 паверхні сцяны. А ўжо дзе яна будзе размяшчацца, уверсе або ўнізе, залежыць ад эфекту, які вы хочаце атрымаць.\nНюансы афармлення столі ў калідоры\nНевялікія памеры памяшкання мяркуюць стандартнае афармленне столі ў калідоры. Ён павінен быць светлым, з добрай падсветкай і без празмернасцяў, якія могуць абцяжарыць прастору:\nДля нізкіх столяў стане аптымальным варыянтам афарбоўванне столі глянцавай фарбай у светлыя тоны. Гэта можа быць стандартны белы колер або іншы адценне, гарманавальны са сценамі і падлогай.\nУ выпадку, калі вышыня столі дазваляе, выдатным рашэннем стане нацяжны варыянт з выкарыстаннем убудаваных кропкавых свяцілень.\nІ толькі ў памяшканні з вельмі высокімі столямі можна скарыстаць шматузроўневыя мадэлі і свяцільні складанай канфігурацыі.\nафармлення столі ў калідоры - фота\nАкрамя гэтых досыць распаўсюджаных варыянтаў для аздаблення столі ўжываюць шпалеры і пластыкавыя панэлі. Аднак пры выкарыстанні такіх матэрыялаў неабходна валодаць мастацкім густам і выконваць агульную канцэпцыю памяшкання. У адваротным выпадку вынік будзе зусім не той, што чакалася.\nПравільны падлогу для калідора: выбар матэрыялу\nКалідор гэтак жа, як і пярэдні пакой, з'яўляецца памяшканнем, дзе аздабленне пастаянна падвяргаецца выпрабаванням.Высокая вільготнасць, пастаянныя перапады тэмпературы і вялікая праходнасць абумоўліваюць павышаныя патрабаванні да падлогаваму пакрыццю.\nПравільны падлогу для калідора павінен быць устойлівым да ізаляцыі, механічных пашкоджанняў і ўздзеянню вільготнасці. Таму матэрыял падбіраем ў адпаведнасці з гэтымі крытэрамі:\nСамы распаўсюджаны варыянт - керамічная плітка. Гэта трывалае і надзейнае падлогавае пакрыццё праслужыць не адзін год, няцяжка ў сыходзе і добра пераносіць вільгаць.\nДызайн падлогі ў калідоры - фота\nАльтэрнатывай керамічнай пліткі з'яўляецца лінолеум. Дзякуючы сучасным тэхналогіям сёння гэты недарагі аздобны матэрыял адрозніваецца вялікай разнастайнасцю расфарбовак, выдатнай устойлівасцю да зносу і вільгацятрываласцю.\nДаволі часта для аздаблення падлогі ў калідоры выкарыстоўваюць ламінат з воданепрымальнымі ўласцівасцямі. Гэта практычнае пакрыццё выглядае вельмі годна і элегантна, аднак патрабуе ўважлівага выбару класа. Для калідора падыдзе варыянт на зашчапках з высокай зносаўстойлівасцю.\nНе варта выкарыстоўваць у якасці падлогавага пакрыцця ковролин. Нягледзячы на ўтульны выгляд, які набывае памяшканне пры яго ўжыванні, такі варыянт праслужыць нядоўга і вельмі хутка запатрабуе замены.\nАсобна варта згадаць пра колер падлогавага пакрыцця. Як правіла, для падлогі выкарыстоўваюць матэрыялы на два-тры тоны цямней асноўнага колеру інтэр'ера. Аднак строга прытрымлівацца гэтага правіла неабходна толькі ў памяшканні маленькага памеру. Для прасторных калідораў з вялікай плошчай магчымыя розныя варыянты.\nЦі патрэбна мэбля ў калідоры?\nУ выпадку калі калідор з'яўляецца адначасова і пярэднім пакоі, мэбля, вядома, патрэбна. Асноўнымі крытэрамі пры выбары павінны быць стыль, функцыянальнасць і прывабны знешні выгляд:\nУ калідоры, сумешчаным з пярэднім пакоі, у абавязковым парадку павінны размяшчацца вешалка, люстэрка і паліцы пад абутак. У залежнасці ад аб'ёму памяшкання тут можна ўсталяваць шафу і тумбачку або скарыстацца адкрытымі палічкамі для адзення. Памеры мэблі выбіраюцца ў адпаведнасці з габарытамі памяшкання.\nУ выпадку, калі калідор выконвае толькі сваё асноўнае прызначэнне можна дадаць яму функцыянальнасці. Пастаўце ўздоўж сцен вузкія невысокія тумбачкі або шафы для захоўвання рэдка выкарыстоўваюцца рэчаў.\nКалі дазваляе шырыня калідора, тут можна арганізаваць нават своеасаблівую зону адпачынку са столікам, крэслам ці канапка.\nКніжныя паліцы могуць быць не толькі месцам захоўвання для бібліятэкі, але і акрасаю сцен.\nУ нешырокім калідоры вельмі цяжка размясціць вялікая колькасць мэблі. Таму можна абмежавацца развешваннем вузкіх палічак, якія выкарыстоўваюцца для захоўвання дробязяў і цацанак.\nІ памятайце, што калідор мае патрэбу ў добрым асвятленні, таму пры недастатковым святле са столі смела выкарыстоўвайце дадатковыя насценныя і падлогавыя свяцільні.\nМаленькія хітрасці: калідор у кватэры, фота інтэр'ераў\nЁсць некаторыя дызайнерскія прыёмы, якія дазваляюць зрабіць з калідора сапраўднае ўпрыгажэнне кватэры наўзамен маркотнага праходу да пакояў. Што можна зрабіць яшчэ ў калідоры ў кватэры, фота:\nХочаце зэканоміць месца ў калідоры? Пастаўце замест звычайных дзвярэй - рассоўныя, а дзе гэта магчыма, зрабіце аркі. Гэта не толькі ажывіць інтэр'ер памяшкання, але і пашырыць яго прастора.\nУ якасці дэкаратыўнага элемента можна выкарыстоўваць вінілавыя налепкі, якія сёння выпускаюцца самых розных памераў і расфарбовак.\nДля павелічэння прасторы скарыстайцеся распаўсюджаным дызайнерскім прыёмам. Калі ў калідоры плануецца змясціць шафа, абярыце мадэль з люстранымі дзверцамі. Ці павесьце на сцяну пару люстэркаў, але не наадварот адзін аднаго.\nНе выкарыстоўвайце ў якасці асноўнага аздобнага матэрыялу дэкаратыўны камень. Ён глядзельна ўцяжарыць памяшканне.Абліцоўванне каменем можна ўжыць у якасці дэкаратыўнага элемента пры аздабленні дзвярных праёмаў, люстэркаў або часткі сцяны.\nКалідор у кватэры - фота\nДля ажыўлення аднакаляровай аздаблення паверхні сцен выдатна падыдуць карціны рознага памеру. Дарэчы, самы цікавы вынік атрымліваецца ад спалучэння абліцоўвання ніжняй частцы сцяны драўлянымі панэлямі і панавешаных зверху карцін.\nНягледзячы на ўсе намаганні, калідор здаецца сумным? У якасці дадатковага дэкору скарыстайцеся пакаёвымі раслінамі. Жывая зелень стане выдатным упрыгожваннем для любога калідора.\n← Шафа-купэ ў спальню: павабныя ідэі для інтэр'еру


Каталіцкі Веснік » Фэст у гонар святой Ганны адзначылі ў ЛучаіКаталіцкі Веснік » Print\nPosted By On 29.07.2015 @ 13:30 In У Дыяцэзіі | Comments Disabled\nВелічная лучайская святыня ледзь змясціла ў сабе парафіян і вернікаў з розных куточкаў нашай краіны і з замежжа. А колькасць аўтамабіляў, аўтобусаў прыемна ўразіла. У гэты дзень было запланавана асвячэннне транспартных сродкаў з нагоды ўспаміну святога Кшыштафа, апекуна ўсіх вадзіцеляў і падарожных.\nУсе кветкі ліпеня былі сабраны да алтароў, каб аздобіць і падкрэсліць прыгажосць гэтай святыні. Заўседы адчуваецца вялікая любоў тых, хто састаўляе кампазіцыі. Перад упрыгожаным алтаром у гонар святой Ганны распачалася падрыхтоўка да святой Імшы адарацыяй Найсвяцейшага Сакраманту. Разважанні, якія з асаблівай інтанацыяй былі прачытаны семінарыстам Алегам Зямчонкам, заклікалі прысутных, каб ў сваіх сем’ях яны наследвалі прыклад святых Ганны і Яўхіма. Як заступніца і апякунка матуляў святая Ганна дапамагае ў добрым выхаванні дзяцей, бо многа святых не дайшло б да такой дасканаласці і святасці, каб не мелі святых маці. Адзін з мысляроў сказаў, што «у дадатак да іншых дароў Бога, хрысціянская маці – самы каштоўны дар.»\nСвятая Імша, якую ўзначаліў дапаможны біскуп Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Аляксандр Яшэўскі SDB, прайшла у традыцыйным для Лучая каларыце. Прыгожыя маладыя парафіяне ў нацыянальных касцюмах і міністранты, і моладзевы хор, і чыгуначнікі служачыя пры алтары ў форме – усё сведчыла аб жыцці парафіі. Сярод прысутных святароў быў і кусташ Росіцкай святыні: ксёндз Часлаў Курэчка, і ксёндз Ян Пугачоў з Германавіч – папярэднік ксяндза Мікалая, а таксама святары з дэканата.\nСвяточная гамілія, якую прамовіў біскуп Аляксандр Яшэўскі была прысвечана сямейным каштоўнасцям і выхаванню маладога пакалення на прыкладзе святых бацькоў Маці Божай. Галоўнае, што павінен выконваць кожны хрысціянін: слухаць слова Божае і поўнасцю давяраць сваю жыццё Пану Богу. Як кажуць у народзе: «Хто Богу давяраецца, той не памыляецца!»\nСкончылася святая Літургія працэсіяй з Найсвяцейшым Сакрамантам, падчас якой адбылося асвячэнне біскупам Аляксандам Яшэўскім чарговых трох барэл’ефаў. Супольнае выкананне Лучайскага гімну стала апошнім аккордам першай часткі свята. Дарэчы, яго аўтар Алег Зямчонак прадставіў слухачам свой новы высокадухоўны верш, які стаў падарункам ксяндзу біскупу.\nА які незабыўны канцэрт чакаў прыхільнікаў добрай беларускай музыкі! Сярод запрошаных выканаўцаў у гэты дзень былі: Лявон Вольскі, Дзмітрый Корсак, Алег Сямёнаў, Іван Буслай, Улад Сіманіс і моладзь. Абаяльная Валянціна Альшанская была вядучай святочнага канцэрта і падаравала слухачам некальні песен у сваім непаўторным выкананні. Весяліліся, спявалі, таньчылі людзі рознага ўзросту. Фэст стаў сапраўдным народным святам. Заваражваючае фаершоў і квяцісты феерверк выклікалі безліч станоўчых эмоцый! Як дораз таго, што свята атрымалася, прысутныя дзякавалі ксяндзу пробашчу хорам выкрыкваючы: «Дзякуй! Маладзец!» і моцнымі апладысментамі. Такія моманты ў жыцці святара з’яўляюцца вельмі шчаслівымі і натхняюць сціплага лучайскага пробашча на новыя ідэі мерапрыемстваў.\nНа заканчэнне свята біскуп Аляксандр, які разам з прысутнымі ўдзельнічаў у свяце на працягу ўсяго вечара, падзякаваў Пану Богу, а таксама ксяндзу Мікалаю за фантастычны фэст і паблаславіў прысутных на шчаслівае вяртанне дадому. Пад зорным лучайскім небам вернікі, як сапраўдныя браты і сёстры, ўзяўшыся за рукі, супольна памаліліся з ксяндзом біскупам, і развіталіся з Лучаем, спадзяючыся вярнуцца ў гэты гасцінны велічны храм ўжо 23 жніўня на Свята ведаў.\nАлена Клімза-Колтан, тэкст з luchai.by \nURL to article: http://catholicnews.by/fe-st-u-gonar-svyatoj-ganny-adznachy-li-u-luchai/


Ці зьменіцца палітыка Польшчы пасьля выбараў?\n29 верасень 2005, 18:52\nВалер Карбалевіч, Менск (эфір 26 верасьня) Новая перадача сэрыі “Экспэртыза Свабоды”. Удзельнікі: дарадца мэра Варшавы Марэк Буцька і старшыня Беларускага шуманаўскага таварыства Ігар Лялькоў.\n(Валер Карбалевіч: ) “Парлямэнцкія выбары ў Польшчы пацьвердзілі традыцыю, калі кіроўныя партыі церпяць паразу і перамагае апазыцыя, а на наступных выбарах усё паўтараецца. Такія арэлі, такая гушкалка сталі амаль правілам існаваньня польскай палітычнай сыстэмы. На выбарах пераканаўчую перамогу атрымалі правыя партыі “Закон і справядлівасьць” і “Грамадзянская плятформа”, якія дасюль былі ў апазыцыі. Няма сумненьня, што і на прэзыдэнцкіх выбарах, якія адбудуцца 9 кастрычніка, таксама пераможа кандыдат ад правых партыяў, хутчэй за ўсё, лідэр Грамадзянскай плятформы Доналд Туск. Што азначаюць вынікі выбараў? Гэта проста чарговы раз шалі вагаў хіснуліся ў іншы бок ці гэта адлюстраваньне нейкіх больш глыбокіх тэндэнцыяў у польскім грамадзтве?”\n(Марэк Буцька: ) “Не, я думаю, што гэта нешта другое. Па-першае, посткамуністы, якія кіравалі Польшчай апошнія чатыры гады праз прыватныя фірмы, а таксама дзяржаўныя фірмы, дзе кіраўніцтва было зьвязанае зь левымі, даказалі поўную няздольнасьць далей кіраваць краінаю. І насельніцтва гэта адчувае. І вынікі выбараў ілюструюць, што палякам, груба кажучы, надакучыла кіраваньне посткамуністаў у Польшчы. На працягу апошніх чатырох гадоў адбыліся карупцыйныя скандалы, у якіх былі, найперш, задзейнічаныя палітыкі, парлямэнтары з Саюзу левых сілаў. Людзі гэта бачаць, асэнсоўваюць і робяць высновы. На гэтым заснаваная перамога правых сілаў у Польшчы.\nАкрамя таго, у левых не было прапановаў наконт пэрспэктываў разьвіцьця нашай дзяржавы. У партыі “Закон і справядлівасьць”, якую ўзначальваюць браты Качыньскія, а таксама ў партыі “Грамадзянская плятформа” Доналда Туска ёсьць канцэпцыя разьвіцьця краіны і ў пляне ўнутранай і замежнай палітыкі. І гэтыя выбары сьведчаць, у нейкай ступені, пра сьпеласьць нашай дэмакратыі. Людзі ўжо не галасуюць за тых, што гучна крычаць, а галасуюць за тых, у якіх ёсьць праграма, у каго ёсьць што прапанаваць грамадзтву. У левых гэтага ўжо не было”.\n(Ігар Лялькоў: ) “Адназначна можна сказаць, што гэта вельмі важная падзея, прычым, ня толькі для Польшчы, але для ўсёй посткамуністычнай прасторы. Выглядае на тое, што Польшча стала, бадай што, першай краінай гэтага рэгіёну, дзе посткамуністычныя сілы цалкам сябе дыскрэдытавалі. У шмат якіх краінах гэтыя сілы знаходзяцца на хвалі. У Польшчы, здаецца, гэты пэрыяд ужо перажыты. Апошняе кіраваньне левых суправаджалася такой колькасьцю карупцыйных скандалаў, яны так сябе дыскрэдытавалі ў вачах польскага грамадзтва, што можна прагназаваць: ім цяжка будзе падняцца пасьля такога кіраваньня.\nТаму, здаецца, перамога правацэнтрысцкіх сілаў — гэта адкрыцьцё новага этапу ў жыцьці Польшчы. Тым больш, што партыя “Закон і справядлівасьць”, якая сталася пераможцам гэтых выбараў, абвяшчала ў сваёй праграме паўстаньне Чацьвертай Польскай Рэспублікі. І яна павінна стаць супрацьвагай, антытэзай таму рэжыму, які ўзьнік у Польшчы пасьля 1989 году. Здаецца, у Польшчы надышоў час радыкальных пераменаў”.\n(Карбалевіч: ) “Якія можна зрабіць прагнозы адносна будучай палітыкі новага кааліцыйнага ўраду правых партыяў, а таксама будучага прэзыдэнта? Ці можна чакаць нейкіх заўважных зьменаў ва ўнутранай, замежнай палітыцы?”\n(Буцька: ) “Я думаю, незалежна ад таго, хто пераможа на прэзыдэнцкіх выбарах, ці гэта будзе мэр Варшавы Качыньскі, ці гэта будзе Доналд Туск, замежная палітыка Польшчы будзе дакладна вызначана. Па-першае, нашмат больш, чым раней, Варшава будзе адстойваць статус Польшчы як сувэрэннай дзяржавы, сябра Эўразьвязу. То бок, мы будзем мацней адстойваць польскія інтарэсы ў межах Эўразьвязу. Па-другое, усходняя палітыка Польшчы кардынальна памянялася. Таксама гэта тычыцца палітыкі адносна Беларусі, рэжыму Аляксандра Лукашэнкі”.\n(Лялькоў: ) “Калі казаць пра замежную палітыку, то Польшча будзе актыўней шукаць сябе ў рамках Эўразьвязу, будзе больш актыўна прэтэндаваць на тое, каб адказваць за ўсходні кірунак дзейнасьці. Пра гэта сьведчыць актыўнасьць правых партыяў на ўсходнім кірунку, калі яны яшчэ знаходзіліся ў апазыцыі. Думаю, такія тэндэнцыі захаваюцца і цяпер, калі яны прыйшлі да ўлады. Зь іншага боку, Польшча будзе займаць больш незалежную пазыцыю ва ўсіх міжнародных інстытуцыях. Бо элемэнт апоры на ўласныя сілы і будаваньне кааліцыяў зыходзячы з карэнных інтарэсаў Польшчы былі адным з пунктаў праграмы, найперш, партыі “Закон і справядлівасьць”, але таксама і “Грамадзянскай плятформы”. Таму Польшча будзе спрабаваць сьцьвердзіцца на міжнароднай арэне як рэгіянальная дзяржава, якая мае моцную незалежную пазыцыю і аказвае ўплыў на ўвесь рэгіён Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы. Прынамсі, да гэтага польскія палітыкі будуць імкнуцца”.\n(Карбалевіч: ) “Цяпер пра польска-беларускія дачыненьні. Экспэрты сьцьвярджаюць, што правыя партыі Польшчы займаюць больш жорсткую пазыцыю адносна афіцыйнага Менску, чым левыя, якія былі ва ўладзе дасюль. Вядома, што гэтыя левыя ішлі на пэўныя кантакты з прадстаўнікамі беларускага рэжыму высокага ўзроўню. Напрыклад, сустракаліся прэм’еры дзьвюх краінаў. А прадстаўнікі правых партыяў актыўна займаюцца “беларускім пытаньнем” у Эўрапарлямэнце. Яны займалі больш жорсткую пазыцыю па пытаньні канфлікту вакол Саюзу палякаў Беларусі. Доналд Туск нават прыяжджаў у Горадню, каб падтрымаць Анжаліку Борыс. Магчыма, гэта былі перадвыбарчыя крокі. Ці можна чакаць сапраўдных зьменаў у беларуска-польскіх дачыненьнях? Вядома, што цяпер у Беларусі няма польскага амбасадара. І ўсе чакаюць, якія будуць рашэньні адносна вяртаньня ці невяртаньня яго ў Менск ад новага ўраду”.\n(Буцька: ) “Я спадзяюся, што новы амбасадар Польшчы ў Беларусі будзе чалавек, які, з аднаго боку, будзе падтрымліваць грамадзянскую супольнасьць, дэмакратычныя працэсы ў Беларусі. Зь іншага боку, вы закранулі цікавы момант — сустрэчы былога левага кіраўніцтва Польшчы з высокімі службовымі асобамі Беларусі. Такую пазыцыю займала Міністэрства замежных справаў Польшчы на чале зь Цімашэвічам. Такая палітыка тлумачылася рознымі прычынамі. Адыграла сваю ролю і тое, што яны, польскія левыя, вучыліся ў Маскве, знаёмыя з многімі постсавецкімі кіраўнікамі.\nАкрамя таго, ёсьць шмат бізнэсовых інтарэсаў, сувязяў паміж фірмамі, зьвязанымі зь левымі, і фірмамі, якія папарадкаваныя Лукашэнку. Гэта таксама ўплывала на польскую замежную палітыку ў мінулым. Цяпер такога ня будзе. Я думаю, нарэшце нам удасца зрабіць польскую сувэрэнную палітыку ня толькі адносна Расеі, але таксама адносна Беларусі. І на гэтую палітыку ня будуць уплываць бізнэсовыя інтарэсы людзей, блізкіх да кіраўніцтва дзяржавы. Гэтая палітыка будзе скіраваная на падтрымку грамадзянскай супольнасьці, недзяржаўных арганізацыяў, незалежных мэдыяў, польскай меншасьці ў Беларусі.\nТаму што апошні час беларускія ўлады ладзяць атаку на польскую меншасьць. Але ня толькі. Апошні час беларускі рэжым робіць крокі ня толькі супраць польскай, але і літоўскай меншасьці, ня толькі супраць каталіцкай царквы, але і пратэстанцкіх канфэсіяў. Дасюль на гэтыя зьявы рэакцыя польскага боку была стрыманая. Таму што адыгрывалі ролю групы, якія лабіявалі бізнэсовыя інтарэсы. Але гэта ўсё ўжо ў мінулым. Цяпер мы жывём у новай Польшчы зь сёньняшняга дня. І гэта будзе зусім іншая палітыка”.\n(Лялькоў: ) “Па-першае, трэба адзначыць, што тыя сілы, якія прыйшлі да ўлады ў Польшчы, маюць найбольш шчыльныя, нават сяброўскія адносіны зь беларускімі правацэнтрысцкімі партыямі, увогуле, зь беларускімі дэмакратычнымі сіламі. Партыя “Закон і справядлівасьць” мае дзейсную падпісаную дамову аб супрацы з Партыяй БНФ. А партыя “Грамадзянская плятформа” мае шчыльныя сяброўскія стасункі на вышэйшым узроўні і з Партыяй БНФ, і з Аб’яднанай грамадзянскай партыяй. Таму можна сказаць, што да ўлады ў Польшчы прыйшлі сябры правацэнтрысцкіх сілаў Беларусі. Думаю, што адпаведным чынам будзе будавацца і палітыка гэтых сілаў адносна Беларусі.\nЗ аднаго боку, можна спадзявацца, што Польшча будзе рабіць больш пасьлядоўныя і рашучыя крокі ў галіне падтрымкі грамадзянскай супольнасьці і дэмакратычных сілаў у Беларусі. А зь іншага боку, калі гэтыя партыі былі яшчэ ў апазыцыі, яны выступалі галоўнымі лабістамі ў Эўрапарлямэнце беларускіх інтарэсаў, беларускіх дэмакратычных сілаў. Таму на міжнароднай арэне можна чакаць больш пасьлядоўнай і мэтанакіраванай падтрымкі дэмакратыі ў Беларусі.\nПры гэтым, яны ня будуць забывацца пра эканамічныя інтарэсы Польшчы ў стасунках зь Беларусьсю. Аднак яны будуць усьведамляць, што нармальныя добрасуседзкія дачыненьні магчымыя толькі з дэмакратычнай Беларусьсю, што доўгатэрміновыя, у тым ліку гаспадарчыя інтарэсы Польшчы палягаюць у тым, каб у Беларусь прыйшла дэмакратыя і Беларусь стала добрым партнэрам у сям’і дэмакратычных народаў Эўропы. Я гэта ведаю з асабістых кантактаў з нашымі польскімі сябрамі, якія цяпер прыходзяць да ўлады ў Варшаве”.\n(Карбалевіч: ) “Такім чынам, адрозна ад Беларусі, польскія грамадзяне выбралі не стабільнасьць, а перамены. Што тычыцца беларуска-польскіх дачыненьняў, то можна чакаць больш пасьлядоўнай падтрымкі беларускай дэмакратыі”.


У сярэдзіне чэрвеня ў Беларусі з'явілася прыватнае ахоўнае прадпрыемства, супрацоўнікі якога маюць права захоўваць, насіць і прымяняць агнястрэльную зброю. Новаму статусу ТАА "ГардСэрвіс" быў прысвечаны асобны ўказ Аляксандра Лукашэнкі. Да таго ў гэтым бізнесе знаходзілася месца толькі для дзяржаўных ведамстваў.\n"ГардСэрвіс" існуе менш за год: кампанія была зарэгістраваная ў лістападзе 2019-га і першапачаткова называлася "БелСек'юрыціГруп". Яе аднаасобны ўласнік — ТАА "Глобалкастом-менеджмент", кіруючая кампанія, завязаная на мытнай лагістыцы і аптовым гандлі. Ёю, у сваю чаргу, валодаюць беларуска Ганна Пушкарова з 60% долі і ўкраінка Ганна Хмялеўская з 40%.\nУ публічным доступе няма інфармацыі пра тое, хто гэтыя дамы і як задзейнічаны ў бізнесе. Здавалася б, канцы ў ваду? Ага, як жа.\nСпецназавец і мастак\nДырэктарам ТАА "ГардСэрвіс" значыцца Яўген Чанаў — былы вайсковец 5-й брыгады спецыяльнага прызначэння, якая базуецца ў Мар'інай Горцы пад Мінскам. Неафіцыйны сайт брыгады паведамляе, што Чанаў стварыў эмблему і адметны нарукаўны знак вайскоўцаў асобай роты спецыяльнага прызначэння — "Чорную лісу", якая выкарыстоўваецца і да гэтага дня. Там жа расказваецца, што капітан запасу Яўген Чанаў — старшыня грамадскага аб'яднання фонду ветэранаў спецыяльных падраздзяленняў "АСА".\nУ свой час Чанаў скончыў спецыяльны факультэт Разанскага паветрана-дэсантнага каманднага вучылішча. Сярод выпускнікоў факультэта — былы прэзідэнт непрызнанай Паўднёвай Асеціі, экс-прэзідэнт Малі, шэраг высокапастаўленых сілавікоў постсавецкага рэгіёна.\nКурсант Яўген Чанаў / з асабістага архіва\nЗвольніўшыся з арміі, Яўген Чанаў заняўся дакументальнымі фільмамі і серыяламі пра зброю, працаваў кансультантам па узбраеннях для здымачных груп. Але шырокую вядомасць ён атрымаў дзякуючы сваім партрэтам вядомых людзей. Яго карціны ёсць у Сяргея Бязрукава, Дзмітрыя Пяўцова, Сяргея Макавецкага, Андрэя Канчалоўскага і іншых расійскіх знакамітасцяў.\nЯўген Чанаў і Сяргей Бязрукаў / з асабістага архіва\nПраз яркі фон малапрыкметным застаецца тое, што Яўген Чанаў працуе і на беларускую дзяржаву. Ён не толькі дырэктар ТАА "ГардСэрвіс", але і намеснік дырэктара ТАА "Белгеапошук" — прыватна-дзяржаўнай фірмы, якая займаецца геалагічнай разведкай па ўсім свеце.\nУ "Белгеапошуку" Еўрарадыё пацвердзілі, што Яўген Чанаў працягвае ў іх працаваць.\n— Яўген Уладзіміравіч цяпер у ад'ездзе, але ён будзе на наступным тыдні. Перазваніце ў панядзелак ці аўторак, — адказалі ў прыёмнай кампаніі, калі мы звярнуліся па каментар пра здабычу бурштыну на поўдні Беларусі.\nТАА "Белгеапошук" на 25% належыць дзяржаўнаму прадпрыемству "Белзарубежгандаль" Кіраўніцтва справамі прэзідэнта. У асноўным "Белзарубежгандаль" займаецца аптова-рознічным гандлем нафтапрадуктамі. Другі ўласнік кампаніі — гэта... "Глобалкастом-менеджмент", у якой 75% долі "Белгеапошука". Тут кола замыкаецца.\nСхема сувязяў паміж "Глобалкастом-менеджмент", "Белгеапошук" і "ГардСэрвіс".\nЗ вядомых праектаў ТАА "Белгеапошук" у Беларусі — спроба здабычы бурштыну ў Брэсцкай вобласці. Ад гэтай ідэі вырашылі адмовіцца ў 2018 годзе: укладанні не акупіліся, а інвестара не знайшлося. Курыраваў праект намеснік гендырэктара "Белзарубежгандля" Андрэй Каўхута — былы кіраўнік Мінпрыроды, якога Следчы камітэт падазраваў у службовым падлогу. Тады выявілася, што выдзеленыя на геаразведку грошы былі патрачаныя, але работы былі праведзены толькі часткова. У справе фігуравала яшчэ адно дзяржпрадпрыемства — "НПЦ па геалогіі". Яно нам яшчэ сустрэнецца.\nКіраўнік спраў прэзідэнта\n"Белгеапошук" займаецца пошукам карысных выкапняў не толькі ў Беларусі, але і за мяжой. З вядомых напрамкаў — Зімбабвэ, Судан, Туркменістан.\nЯшчэ ў 2018 годзе кіраўнік спраў прэзідэнта Віктар Шэйман заяўляў, што для Беларусі становіць вялікі інтарэс геолагаразведка і здабыча ў багатай на карысныя выкапні Зімбабвэ нафты, газу, золата, плаціны і іншых рэсурсаў. У 2018 годзе планавалася пачаць распрацоўваць радовішча ў Зімбабвэ і было прынята рашэнне аб стварэнні сумеснага прадпрыемства па горнай здабычы.\n— Афрыка цікавая тым, што там сапраўды вельмі шмат карысных выкапняў, якія як паветра патрэбныя нашай эканоміцы, — расказваў Віктар Шэйман. — Ніхто не збіраецца супрацоўнічаць забясплатна. Калі ў іх няма грошай, яны гатовыя разлічвацца карыснымі выкапнямі. Гэта нас задавальняе. Галоўнае — каб складалася эканоміка, каб быў прыбытак для Беларусі.\nЯўген Падгорны, дырэктар ТАА "Белгеапошук", які кіруе разведкай і здабычай карысных выкапняў у Афрыцы, на асабістай старонцы ў "Фэйсбуку" публікуе фатаграфіі золата, алмазаў і залатаносных шахтаў з Зімбабвэ. Выглядае на тое, што Беларусь ужо актыўна ўдзельнічае ў здабычы выкапняў у "братэрскай" краіне.\nФатаграфіі з Зімбабвэ з асабістай старонкі ў сацсетках Яўгена Падгорнага\nДарэчы, да "Белгеапошука" Яўген Падгорны ўзначальваў той самы "НПЦ па геалогіі". У сацсетках і на прафесійных сайтах пазначана, што ён жыве ў Харарэ, сталіцы Зімбабвэ.\nЧытаць болей: У Зімбабвэ скандал праз беларускія (ці не) аўтобусы і зямлю\nПра інтарэсы Беларусі ў Зімбабвэ ў аграрнай і прамысловай сферах Еўрарадыё расказвала пасля скандалу з "беларускімі" аўтобусамі ў гэтай афрыканскай краіне.\nДа ўказа Лукашэнкі ад 18 чэрвеня ў Беларусі прыватных ахоўных прадпрыемстваў не было. Гэты кірунак практычна на 100% закрывае Дэпартамент аховы МУС. Адзіным варыянтам для самастойнага гарантавання бяспекі было атрыманне ліцэнзіі на ахоўную дзейнасць. Аднак у яе ёсць сур'ёзныя абмежаванні.\nЮрыдычная асоба можа атрымаць ліцэнзію для аховы сваіх работнікаў, для аховы аб'ектаў і маёмасці, якія належаць ёй, і на праектаванне, мантаж, наладку і тэхнічнае абслугоўванне сродкаў і сістэм аховы. Ліцэнзію выдае МУС тэрмінам на 10 гадоў. Ахоўваць не сваіх работнікаў або аб'екты, маючы такую ліцэнзію, нельга.\nТАА "ГардСэрвіс" жа атрымала права аказваць паслугі па ахове аб'ектаў і маёмасці прыватных асоб і кампаній, ахоўваць маёмасць пры перавозцы і суправаджаць транспарт. Таксама кампанія можа займацца праектаваннем, мантажом, наладкай і тэхнічным абслугоўваннем сродкаў і сістэм аховы. Можа прымаць сігналы трывогі, якія паступаюць ад сродкаў і сістэм аховы, і рэагаваць на іх.\nРэканструктары паказваюць пастаноўку па савецкай вайне ў Афганістане / Reuters\n"ГардСэрвіс" атрымаў асобны — усяго толькі 12-ы — радок у пераліку юрыдычных асоб з асаблівымі статутнымі задачамі. Гэта арганізацыі, якія могуць выкарыстоўваць і прымяняць службовую зброю, — ваенізаваная ахова, інкасацыя, лясная ахова, ДТСААФ і іншыя.\nУ 2019 годзе пералік папоўніла прыватная кампанія "Энерга-Оіл", якая належыць бізнесмену Аляксею Алексіну і цяпер шырока вядомая кіёскамі "Табакерка". Рэч у тым, што ў СЗАТ "Энерга-Оіл" пад Мінскам ёсць спартыўна-стралковы комплекс, дзе дазволена аказваць паслугі па фармаванні навыкаў абыходжання са зброяй, стральбе з баявой, службовай і грамадзянскай зброі, навучанні стральбе. З ахоўнай дзейнасцю з'яўленне "Энерга-Оіла" ў пераліку ніяк не звязана.\nСпартыўна-стралковы комплекс у "Сябрах" які належыць "Энерга-Оіл"\nТэлеканал "Белсат" звязвае Аляксея Алексіна, а таксама двух іншых буйных беларускіх бізнесменаў — Мікалая Вараб'я і Аляксандра Зайцава — з ТАА "Глобалкастом-менеджмент", якое, нагадаем, ёсць аднаасобным уладальнікам ТАА "ГардСэрвіс". Зрэшты, ні аднаго прамога доказу іх сувязі няма.\nУ 2017 годзе Федэральная мытная служба Расіі абвінаваціла "Глобалкастом-менеджмент" у кантрабандзе "санкцыйных тавараў" у Расію. Беларуская кампанія адхіліла любыя падазрэнні пра свой удзел у незаконных схемах пастаўкі забароненай прадукцыі. Аднак у "Глобалкастом-менеджмент" прызналі, што былі спробы выкарыстання іншымі асобамі іх рэквізітаў падчас кантрабанды тавараў.\nОфісы "Глобалкастом-менеджмент" і "ГардСэрвіс" знаходзяцца ў мінскім бізнес-цэнтры "Няміга-сіці" — таксама як і офіс яшчэ адной буйной кампаніі, "Брэміна груп", за якой стаяць Алексін, Варабей і Зайцаў. Зрэшты, у "Брэміна груп" адмаўляюць якое-небудзь сваё дачыненне да "Глобалкастом-менеджмент" і "ГардСэрвіс".\nПершы беларускі ПАП — наш "Вагнер"?\nМеркаванні экспертаў пра тое, чым жа будзе займацца першы беларускі ПАП, падзяліліся. Каардынатар праграмы "Знешняя палітыка Беларусі" Дзяніс Мельянцоў расказаў Onliner.by, што дзейнасць фірмы будзе накіравана за мяжу:\n— Магчыма, такія ахоўныя структуры будуць наймацца альбо для суправаджэння грузаў, альбо для аховы аб'ектаў, скажам у Венесуэле або ў Афрыцы. У Беларусі там ёсць свае інтарэсы. Гэта распрацоўка радовішчаў, напрыклад у Зімбабвэ. Мне здаецца, нітачкі вядуць туды. Мы сваіх вайскоўцаў за мяжу не можам адправіць у сілу розных абставін і законаў, і грамадская думка таксама не зразумее, калі раптам беларускія вайскоўцы будуць дзесьці далёка ад радзімы ў нестабільных мясцінах.\nЭксперт звяртае ўвагу, што ў тэксце ўказа няма абмежаванняў па тэрыторыі дзейнасці. Затое там ёсць адсылка да міжнароднага права:\n— Гэта намякае на тое, што такія структуры будуць выкарыстоўвацца не толькі і не столькі на тэрыторыі Беларусі, а для нейкай ахоўнай дзейнасці за мяжой. Прычынай з'яўлення падобнай структуры можа быць альбо вельмі сур'ёзны інтарэс уплывовага прыватнага бізнесу, альбо тое, што дзяржаве прыйшло разуменне неабходнасці ахоўваць беларускія актывы за мяжой, — працягвае Дзяніс Мельянцоў.\nВаенны эксперт Аляксандр Алесін, наадварот, лічыць, што ахоўная арганізацыя будзе дзейнічаць унутры Беларусі:\n— Юрыдычна гэта абсалютна розныя рэчы. Прыватныя вайсковыя кампаніі прызначаныя для дзеянняў за межамі краіны, калі ўрад не хоча "свяціцца". Яны ўжываюцца, калі ёсць інтарэсы ў пэўным рэгіёне, але па нейкай прычыне там адкрыта выступаць нявыгадна. Напрыклад, як расійская ПВК "Вагнер". Або былы амерыканскі Blackwater, — каментуе Алесін указ Лукашэнкі аб ТАА "ГардСэрвіс" для "Радыё Свабода".\nЭксперт лічыць, што ПАП пад эгідай МУС будзе выконваць функцыі пазаведамаснай узброенай аховы ў Беларусі, а працаваць там будуць былыя супрацоўнікі МУС.\nЗ шчыльнай сувязі "ГардСэрвіса" з "Белгеапошукам" можна зрабіць выснову, што першы беларускі ПАП усё ж будзе вырашаць задачы за мяжой. Афрыка — месца неспакойнае, а Зімбабвэ — не самая ўладкаваная краіна рэгіёна. Ды і сама па сабе здабыча карысных выкапняў — справа рызыкоўная. І яна патрабуе сур'ёзнай аховы.\nЧытаць болей: Першы беларускі ПАП пераехаў на трэніровачную базу спецназаўцаў\nПаміж Віцебскам і Полацкам перавярнулася фура са швейцарскім шакаладам


06 ліпень 2012, 17:41\nМэтадоляг Уладзімер Мацкевіч лічыць, што без вырашэньня агульных палітычных праблем у краіне развязаньне канфлікту вакол ушчыльненьня ва Ўруччы немагчымае. На просьбу «Свабоды» ён так пракамэнтаваў сёньняшнюю сытуацыю ва Ўруччы.\n— Як вы ацэньваеце шанцы мясцовых жыхароў уратаваць свой мікрараён ад ушчыльненьня?\n— У краіне, дзе ўвогуле ўлады ня лічацца з думкаю грамадзянаў і для іх грамадзянская актыўнасьць — перашкода ў правядзеньні іхніх рашэньняў, немагчыма дамагчыся перамог у малых справах, ня вырашыўшы палітычных праблем. Гэта пацьвярджаецца ўсімі грамадзянскімі кампаніямі: і па абароне паркаў, і па захаваньні гістарычнай спадчыны, і па экалёгіі, уключаючы атамную электрастанцыю, і ў тым ліку і сёньняшнімі падзеямі ва Ўруччы. Таму я раіў бы кожнаму грамадзяніну задумацца: пры якіх чыньніках ягоная думка магла б быць улічана пры вырашэньні пытаньняў, якія закранаюць яго маёмасьць, жыцьцё і гэтак далей.\n— Чаму сярод жыхароў Уручча бракуе салідарнасьці?\n— З салідарнасьцю паўстае пытаньне коштаў. А што мы гатовыя плаціць, каб нашыя жаданьні, памкненьні і мэты былі дасягальныя? Давайце абвострым сытуацыю: ці гатовы хто-небудзь заплаціць жыцьцём за тое, каб абараніць тэрыторыю ва Ўруччы? Напэўна, жыцьцё — занадта вялікі кошт для гэтага. А хто гатовы адседзець 15 сутак за гэта? Думаю, ня знойдзецца і такіх. Хто гатовы ахвяраваць па 100 даляраў на хабар чыноўнікам? Давайце спытаем сябе: што мы гатовыя ўкласьці, каб дасягнуць сваёй мэты? Зразумела, што розныя людзі гатовыя плаціць розныя кошты. Адны гатовыя ісьці да канца. Другія кажуць: „Не, вось яшчэ пабузіць троху я гатовы. Ні сядзець, ні мець праблем з уладамі я не хачу“. Салідарнасьць ня ў тым, што хтосьці дапамагае нам вырашыць нашыя праблемы, а калі мы, нават ня маючы карысьлівых інтарэсаў, дапамагаем іншым.\nАбгароджаная будаўнічая пляцоўка будучага дома для спэцназу па вуліцы Русіянава.\nАд раніцы 6 ліпеня мясцовыя жыхары сочаць, ці пачнуць пілаваць дрэвы на месцы будучага дома для спэцназу па вуліцы Русіянава. «Людзі назіраюць з-за рога, але калі будуць секчы дрэвы, мы будзем іх абараняць», — расказаў «Свабодзе» мясцовы жыхар Леанід Мажальскі. Ягоная жонка Галіна распавяла, што многія суседзі зьдзіўляюцца, што пасьля ўчорашняга затрыманьня яна і Леанід працягваюць абараняць сквэр:\n«Мне кажуць: мы думалі, вы ўжо больш ніколі ня будзеце гэтым займацца». Відаць, іх напалохала міліцыя ўчора".\nНа Леаніда Мажальскага 5 ліпеня склалі тры адміністрацыйныя пратаколы. Яго абвінавацілі ў тым, што ён 4 ліпеня разам зь іншымі жыхарамі перашкаджаў будаўніцтву, абразіў будаўніка і арганізаваў сход.\nПамятны знак герою СССР Івану Русіянаву, усталяваны жыхарамі Ўручча, апынуўся на тэрыторыі будоўлі.


Візуальныя вобразы на ўроках геаграфіі\n29.05.2021 10:40 Людзі адукацыі\nГеаграфія — вельмі цікавы, але інфармацыйна насычаны школьны прадмет. Для яго паспяховага засваення неабходна запамінаць шмат тэрмінаў, лічбаў, геаграфічных назваў і іншай вучэбнай інфармацыі. Думаю, кожны настаўнік геаграфіі сутыкаецца з праблемай запамінання вучнямі патрэбнага матэрыялу. І кожны задаваў сабе пытанне: як дапамагчы ім, як зрабіць так, каб запаміналася лёгка і нязмушана? Адказ на гэтае пытанне ёсць у настаўніка геаграфіі Маларыцкай раённай гімназіі Вадзіма Шпетнага. Сёння ў нашым інтэрв’ю ён прапануе прыёмы візуалізацыі інфармацыі, якія спрыяюць больш хуткаму запамінанню.\n— Вадзім Паўлавіч, геаграфія — не проста цікавы, а вельмі патрэбны ў штодзённым жыцці прадмет. Але ж сваёй інфармацыйнай насычанасцю ён часам адштурхоўвае вучняў. Я сама, калі вучылася ў школе, мучылася з запамінаннем усіх гэтых паясоў, мерыдыян, мацерыкоў і краін.\n— Улічваючы невялікую колькасць гадзін на вывучэнне прадмета “Геаграфія”, навучэнцам даволі складана запомніць вялікі аб’ём разнапланавай вучэбнай інфармацыі, асабліва лічбавай. У сувязі з гэтым настаўніку неабходна выкарыстоўваць у працэсе навучання спецыяльныя прыёмы, якія аблягчаюць успрыманне інфармацыі і спрыяюць павышэнню якасці ведаў навучэнцаў.\nЗ пункту гледжання амерыканскага псіхолага Д.Фіцпатрыка, факты складаюць базу, на якой будуюцца веды. Менавіта фактамі апелюе вучань, робячы высновы, устанаўліваючы ўзаемасувязі паміж аб’ектамі (з’явамі). Факты — гэта не меркаванні, а дакладная інфармацыя, якая патрабуе абсалютна дакладнага запамінання і прайгравання. Часта гэтая інфармацыя не выклікае ва ўяўленні зрокавых вобразаў, што робіць яе запамінанне даволі праблематычным (прозвішчы, імёны, даты, лічбы, паняцці і г.д.). А гэта і ёсць вучэбная інфармацыя.\nМеханічнае зазубрыванне наўрад ці спрыяе павышэнню цікавасці навучэнцаў да прадмета. Для любога настаўніка, неабыякавага да сваёй справы, вельмі важна, каб яго вучні любілі і ведалі прадмет. Кожны з нас імкнецца знайсці такія педагагічныя прыёмы, якія дапамогуць складаны і аб’ёмны фактычны матэрыял ператварыць у даступны і лёгка запамінальны. Пры гэтым важна не толькі прапанаваць навучэнцам гатовы прадукт для засваення, але і навучыць прыёмам самастойнага канструявання візуальных вобразаў, якія дазваляюць вызначаць сувязі і адносіны паміж аб’ектамі, якія вывучаюцца.\n— Тады хачу задаць заканамернае пытанне: як жа запомніць усю гэтую геаграфічную тэрміналогію? З чаго пачынаць?\n— Ведаць геаграфію — гэта значыць умець карыстацца мовай гэтай навукі. Мова геаграфіі ўяўляе сабой няпростую сістэму, якая складаецца з наступных частак: паняцці і тэрміны; факты, лічбы, даты; геаграфічная карта, геаграфічныя назвы (наменклатура); геаграфічныя ўяўленні (вобразы).\nУ геаграфіі шмат знакавай інфармацыі — інфармацыі, пры ўспрыманні якой ва ўяўленні не ўзнікаюць зрокавыя вобразы (даты, вышыні, глыбіні, плошчы, формулы, пастаянныя велічыні, імёны, тэрміны, факты і г.д.). Для запамінання такой інфармацыі патрабуецца актыўная разумовая дзейнасць з боку вучня, а задача настаўніка — навучыць прыёмам эфектыўнага запамінання дакладнай інфармацыі, яе пераўтварэння і прадстаўлення (запісы) у зручнай і зразумелай форме.\nАсаблівасцю дакладнай інфармацыі з’яўляецца і тое, што яе, у адрозненне ад тэксту, нельга пераказаць прыблізна. Уявіце, што вы прыблізна ўспомнілі тэлефонны нумар або код банкаўскай карткі. Ці прыблізна ўспомнілі матэматычную формулу, прозвішча і адрас. Недакладная інфармацыя скажае даныя.\nКалі б мозг чалавека ўмеў запамінаць такую інфармацыю, то школьнікі і студэнты не пісалі б шпаргалак. Калі б вы маглі запамінаць тэлефонныя нумары, то ў вас бы не было тэлефоннай запісной кніжкі. Наяўнасць запісной кніжкі — неабвержны доказ таго, што вы не можаце трымаць у памяці вялікія аб’ёмы дакладнай (лічбавай) інфармацыі. Хто-небудзь патрабаваў ад вас завучвання на памяць табліцы Мендзялеева або даведніка па фізіцы? Або ўсіх храналагічных табліц па курсе гісторыі? Калі на экзаменах у студэнтаў і школьнікаў правяраць наяўнасць у памяці дакладнай інфармацыі, то ёсць шанс сапсаваць статыстыку паспяховасці.\nТаму я вызначаю для кожнага тэматычнага раздзела праграмы неабходны для запамінання мінімум дакладнай інфармацыі. Гэта тое, што вучні павінны запомніць і ведаць. І потым мы адпрацоўваем гэтую інфармацыю, у тым ліку прымяняючы для запамінання розныя метады і прыёмы візуалізацыі.\n— У чым асаблівасць дакладнай (знакавай) інфармацыі?\n— Давайце разгледзім крайні выпадак дакладнай інфармацыі — выпадковую паслядоўнасць лічбаў.\nМы ведаем, што мозг запамінае толькі сувязі. Усё астатняе генерыруецца па зафіксаваных сувязях. Але сувязі могуць быць утвораны або паміж зрокавымі вобразамі, або паміж сігналамі розных аналізатарных сістэм (вобраз + слова + пах + смак).\nПры ўспрыманні лічбавага шэрага ніякіх вобразаў у вашым уяўленні не ўзнікае. Такім чынам, мозг не можа ўтварыць сувязі. Такая інфармацыя прынцыпова не запамінальная.\nВадзім Паўлавіч Шпетны — настаўнік геаграфіі, пераможца Рэспубліканскага конкурсу прафесійнага майстэрства педагагічных работнікаў “Настаўнік года — 2001”, выдатнік адукацыі.\nПедагагічную дзейнасць пачынаў у роднай Ланской сярэдняй школе: спачатку настаўнікам геаграфіі, потым сацыяльным педагогам і намеснікам дырэктара па выхаваўчай рабоце. Завочна вучыўся ў аспірантуры БДПУ імя Максіма Танка.\nАўтар дапаможніка “Геаграфія. У ІІ частках. Частка І. Фізічная геаграфія”, напісанага ў суаўтарстве з Яўгенам Мяшэчкам, кандыдатам геаграфічных навук, прафесарам кафедры геаграфіі Беларусі БрДУ імя А.С.Пушкіна. Член клуба “Крыштальны журавель”.\nНа працягу 2009—2018 гадоў працаваў намеснікам старшыні Маларыцкага райвыканкама па пытаннях сацыяльна-культурнага комплексу, інфармацыйнай работы і сувязях з грамадскасцю. Тройчы выбіраўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў ад Маларыцкай выбарчай акругі. Цяпер працуе ў Маларыцкай раённай гімназіі.\n— І што рабіць? Як запамінаць?\n— Гэтую праблему дапамагае вырашаць візуалізацыя. Калі звярнуцца да значэння гэтага тэрміна, то візуалізацыя — гэта метад прадстаўлення абстрактнай (дакладнай) інфармацыі ў форме, зручнай для зрокавага ўспрымання і аналізу з’явы або лікавага значэння.\nВізуалізацыя (ад лац. visualis “зрокавы”) — агульная назва прыёмаў прадстаўлення лічбавай інфармацыі або фізічнай з’явы ў выглядзе, зручным для зрокавага назірання і аналізу.\nВынік візуалізацыі — зрокава ўспрынятая канструкцыя, якая імітуе сутнасць аб’екта пазнання і дазваляе эфектыўна запамінаць неабходную інфармацыю пра яго. Нябачнае (незразумелае) ператвараецца ў бачнае, у тым ліку разумовы (унутраны) вобраз.\nПапулярнымі спосабамі візуалізацыі інфармацыі з’яўляюцца:\nтаймлайн (ад англ. timeline — “лінія часу”);\nінтэлект-карта (ментальная карта, дыяграма сувязей, карта думак, асацыятыўная карта, mind map);\nскрайбінг (scribe з англійскай — “накідваць эскізы або малюнкі”);\nінфаграфіка — графічны спосаб падачы інфармацыі, даных і ведаў, мэта якога — хутка і дакладна падаць складаную інфармацыю;\nвоблака слоў — прадстаўленне спіса катэгорый (або тэгаў, пазнак, цэтлікаў,ключавых слоў і г.д.).\nСродкамі візуальнага прадстаўлення інфармацыі, паводле М.А.Рэзніка (расійскі навуковец), з’яўляюцца чарцёж, формульны спосаб, сімвалічна-наглядныя сродкі. Да гэтых асноўных сродкаў варта дабавіць асацыятыўныя апорныя сігналы, вынайдзеныя В.Ф.Шаталавым, у якіх за адным словам, знакам, лічбай ва ўяўленні вучняў разгортваюцца цэлыя карціны вобразаў.\nАблягчаюць запамінанне і мнеманічныя прыёмы (павялічваюць аб’ём памяці за кошт утварэння штучных асацыяцый (сувязей).\n— Вадзім Паўлавіч, як гэтыя прыёмы, сродкі і спосабы працуюць на ўроках геаграфіі?\n— У цяперашні час мяне асабліва цікавяць пытанні распрацоўкі прыёмаў запамінання дакладнай інфармацыі вучнямі 5—6 класаў. Напрыклад, у гэтых класах я выкарыстоўваю мнематэхнічныя прыёмы слоўнай візуалізацыі, стварэнне вобраза “лічбы” з дапамогай слоў і слоўных канструкцый.\nПраблема запамінання лічбавай інфармацыі вучнямі малодшых класаў заключаецца ў тым, што ў іх свядомасці яшчэ не сфарміравана дастатковая асацыятыўная база, з дапамогай якой можна эфектыўна запамінаць інфармацыю.\nВернемся да нашай паслядоўнасці лічбаў. Калі прыгледзецца, то яны не такія ўжо выпадковыя. Калі раскласці іх на сэнсавыя элементы, то запомніць іх не складана: лічба “ПІ” (3,14), вышыня гары Эверэст (8848 м), плошча паверхні Зямлі (510 млн км2), год нараджэння А.С.Пушкіна (1799), напрамак на поўдзень (азімут 1800), плошча Беларусі (207,6 тыс. км2). Цяпер мы запамінаем не лічбы, а візуальныя вобразы, за якімі стаяць лічбы! Але яшчэ раз паўтару: у вучняў, якія толькі пачынаюць вывучаць геаграфію, такіх вобразаў, з якімі звязаны лічбы, яшчэ не многа (хіба толькі дата нараджэння, нумар дома і інш.), таму над гэтай праблемай трэба сумесна працаваць і настаўніку, і вучню.\nНапрыклад, у 5 класе я прапаную вучням наступную мнемаапору для запамінання першаснай інфармацыі пра нашу планету: “Трэцяя ад Сонца, чатыры — даўжыня, пяць — гэта плошча, а шэсць — глыбіня!” Лічбы з’яўляюцца апорай для запамінання наступных параметраў Зямлі: 3 — Зямля трэцяя ад Сонца планета, 4 — даўжыня Зямлі па акружнасці (экватара) 40 000 км (“чатыры нулі”), 5 — плошча зямлі 510 млн км2, 6 — сярэдні радыус Зямлі (глыбіня) — 6371 км.\nДля таго каб запомніць плошчу Зямлі, прапаную прыгадаць, чым наша планета адрозніваецца ад іншых. Тут ёсць жыццё! Запісваем: “Земля заселённая”. Цяпер лічым літары ў словах, у першым — 5, у другім — 10, атрымалася 510. Або такі варыянт: “ЗЯМЛЯ = 6 + 4” (Зямля складаецца з 6 мацерыкоў і 4 акіянаў), таксама атрымліваем лічбу 510.\nДля таго каб запомніць сярэдні радыус Зямлі, прапаную такую фразу: “Радиус мал”, — сказала я”. Лічым літары ў словах і атрымліваем 6371!\nПры выкарыстанні гэтага прыёму важна, каб фраза мела сэнсавую сувязь з аб’ектам вывучэння, несла інфармацыю аб ім. Напрыклад, для запамінання плошчы Ціхага акіяна прапаную наступную фразу: “О Великий Магеллан!” (178 млн км2). У гэтай фразе ёсць і прозвішча падарожніка, які першым пераплыў гэты акіян, і яго іншая назва “вялікі”. А сама фраза мае эмацыянальную афарбоўку. Плошчу Паўночнага Ледавітага акіяна можна запомніць з дапамогай фразы “О льды!” (14 млн км2).\nВось яшчэ прыклад, як з дапамогай літар зашыфраваць прасторавую інфармацыю. Еўразія дзеліцца на 2 часткі свету: Еўропа і Азія. Для хуткасці запісу ў далейшым прапаную вучням назву Еўразія замяніць на скарочаны варыянт — “ЕА” (дзве літары сімвалізуюць дзве часткі свету, іх памер паказвае на велічыню гэтых частак — Азія большая, чым Еўропа, размяшчэнне літар паказвае на тое, што Еўропа — на захадзе, Азія — на ўсходзе). Таксама прапануецца варыянт скарочанага запісу назваў іншых мацерыкоў. Так, дарэчы, акрамя прыёмаў запамінання, адпрацоўваюцца навыкі згортвання інфармацыі з выкарыстаннем агульнапрынятых сімвалаў і прыдумвання сваіх.\nПрапанаваны варыянт замяшчэння назвы Еўразія літарным сімвалам з’яўляецца яшчэ адным прыкладам візуалізацыі і паказвае, як з дапамогай дзвюх літар можна зашыфраваць некаторы аб’ём інфармацыі.\nНават фізкультхвілінку можна ператварыць у візуальную інтэрактыўную форму прадстаўлення інфармацыі. Вывучаючы мацерыкі, часткі свету, астравы і паўастравы, прапаную навучэнцам выйсці да дошкі і ўтварыць шэсць мацерыкоў. У залежнасці ад колькасці вучняў у класе загадзя прадумваю, як падзяліць вучняў, зыходзячы з прапорцый плошчы мацерыкоў. Бліжэй да дошкі — поўнач, справа — усход, злева — захад. З дапамогай геаграфічнай карты звяртаю ўвагу на цесную сувязь Еўразіі і Афрыкі, Паўднёвай Амерыкі і Паўночнай Амерыкі. Яны злучаюцца перашыйкамі — вузкімі ўчасткамі сушы. Еўразія і Афрыка — Суэцкім каналам, Паўднёвая і Паўночная Амерыка — Панамскім. Зараз там знаходзяцца каналы — Суэцкі і Панамскі.\nПрашу ўзяцца двух вучняў з названых мацерыкоў за рукі. Гэтая сувязь мацерыкоў нават адлюстравана ў гістарычных назвах гэтых тэрыторый: Еўразія і Афрыка — Стары Свет, Амерыка — Новы Свет. Якія мацерыкі найбольш аддаленыя? (Аўстралія, Антарктыда.) Прашу аднаго вучня адысці ад групы “Паўночная Амерыка”, “Афрыка”, дваіх — ад Еўразіі, тым самым утвараючы астравы — Грэнландыя, Новая Гвінея, Калімантан, Мадагаскар. Разбіраемся, што такое востраў, знаходзім пералічаныя астравы на карце. Затым мадэлюем паняцце “паўвостраў” і вызначаем яго прыметы і адрозненне ад вострава.\n— Дзякуй за цікавыя прыклады.\nВадзім Паўлавіч ШпетныгеаграфіяМаларыцкая раённая гімназіянастаўнік


Саюз чаўнака і іголкі — Пружаны. Погода в Пружанах. Районные будни. Раённыя буднi\n12.08.2016 12.08.2016 Автор:\nМы прывыклі захапляцца вялікімі вынаходніцтвамі, але што значыць тая ж тэорыя адноснасці Эйнштэйна ў параўнанні з простай швейнай машынкай?! Бабуліны памочніцы, выпушчаныя больш за сто гадоў таму, шчасна дажылі да нашых дзён. І дзіўней за ўсё тое, што яны не бавяць свой век дзе-небудзь у каморы, а працягваюць спраўна працаваць.\nВось адна такая старушачка, якая жыве сёння ў музеі-сядзібе «Пружанскі палацык», па-ранейшаму шые парцьеры і гардзіны, цыруе абрусы і сурвэткі. Учора яна сустрэла чарговы юбілей.\n«Які?» – спытаеце вы. 165-гадовы!\nРоўна столькі часу назад, 12 жніўня 1851 года амерыканскі вынаходнік і бліскучы бізнэсмэн Ісаак Зінгер атрымаў патэнт на сваю швейную машынку. Ён проста ўдасканаліў мадэлі, якія існавалі на той час, — першым размясціў іголку вертыкальна, спраектаваў стол-платформу для гарызантальнага размяшчэння тканіны і лапку-прыціск (што дазволіла рабіць бесперапыннае крывалінейнае шво), усталяваў зубчастую пласціну для прасоўвання тканіны і нажную педаль – вольная рука швачцы не перашкодзіць. Машынка адразу набыла неверагодную папулярнасць у звычайных хатніх гаспадынь. Менавіта на іх, а не на прамысловую вытворчасць, арыентаваўся вынаходнік.\nДзякуючы ўдаламу, як сёння сказалі б, маркетынгаваму ходу мільёны сем’яў пераканаліся ў неабходнасці набыцця гэтай машынкі: упершыню рамонт механізму дапускаўся ў хатніх умовах. Кліенты Зінгера маглі самі заказваць неабходныя запчасткі, каб ліквідаваць няспраўнасці. Акрамя таго, машынкі пачалі прадаваць у растэрміноўку – яны сталі даступныя нават беднякам. Рэклама была паўсюль: яе размяшчалі на праграмках спектакляў, раздавалі прыхаджанкам у храмах разам з рэлігійнай літаратурай, распаўсюджвалі прахожым – з газетамі.\nНа кірмашах магчымасці машынак «Singer» дэманстравалі спецыяльна нанятыя прыгажуні, на якіх затрымлівалі погляд мужчыны, а ў гэты час іх спадарожніцы любаваліся пашытымі і нават вышытымі з дапамогай машын сукенкамі. Дэманстраваліся таксама цыравальныя прылады, а побач з імі – узоры зацыраваных панчох. Такога яшчэ ніхто не бачыў! Поспех вытворчасці быў такі, што ўжо ў 1908 годзе на Брадвеі быў узведзены першы ў Нью-Ёрку хмарачос – 47-павярховы «The Singer Building» вышынёй 205 метраў, дзе размясцілася штаб-кватэра карпарацыі.\nАле хай іншыя захапляюцца хмарачосамі і зацыраванымі панчохамі, а мы вернемся да пружанскай машынкі-прыгажуні.\nКолькі легенд, звязаных з кампаніяй «Singer», давялося выслухаць нашаму музейнаму экспанату і колькі іх развянчалі супрацоўнікі музея! Нехта пільна разглядаў кожную дэталь, спрабуючы знайсці сляды рэдкіх каштоўных металаў. Хтосьці з расчараваннем даведваўся, што пружанская машынка 1882 года выпуску (самыя першыя экземпляры, напэўна, каштавалі б мільён долараў!). Некаторыя, паверыўшы чуткам, нават ставілі доследы: правяралі пры дапамозе мабільнага тэлефона наяўнасць «чырвонай ртуці» ў рабочай іголцы. Казалі, што побач з гэтым рэчывам знікае сігнал. Але сігнал быў устойлівей за Эйфелеву вежу.\nБылі і такія, хто, гледзячы на лагатып (а ён паўсюль: скрыжаваныя іголкі, «S»-падобна абвітыя ніткамі, на фоне доўгага чаўнака), абзывалі машынку падробкай. Ну што ж, хай і далей шукаюць легендарную «Zinger»!\nДзівакі, любаваліся б лепш яе абліччам: корпус, выгнуты вытанчанай дугой і ўпрыгожаны рэльефным арнаментам і каляровым роспісам у выглядзе дэкаратыўных кветак у вазе. Незвычайна прыгожыя адліваныя чыгунныя платформы, фігурная праножка з надпісам «SINGER»…\nВы скажаце, што прыгажосць-прыгажосцю, але функцыянальныя магчымасці яе не ідуць ні ў якое параўнанне з сучаснымі швейнымі машынамі? Памыляецеся! Канструкцыя старой зінгераўскай машынкі такая, што іголка надзейна прабівае і любую тканіну, і скуру, а чаўнок, размешчаны гарызантальна, не дазваляе нітцы заблытвацца. І мноства іншых зручнасцей, пра якія залежныя ад электрычнасці бяздушныя механізмы могуць толькі марыць, і ў якіх я сама асабіста змагла пераканацца.\nНе выпадкова кажуць, што сам Ганс Хрысціян Андэрсан хацеў напісаць пра швейную машынку «Singer» казку, але не паспеў…\nПредыдущая записьПарадак на зямлі: культура прымушае чакаць лепшага?\nСледующая записьІ музыка старых будынкаў…


Што знойдуць інвэстары ў беларускім бізнэс-клімаце?\n07 жнівень 2009, 17:17\nЦі падвысіць дэкрэт №10 інтарэс да Беларусі, якая мае рэпутацыю краіны зь непрадказальным бізнэс-кліматам? Меркаваньні экспэртаў.\nАляксандар Лукашэнка выдаў дэкрэт, у адпаведнасьці зь якім спрашчаюцца ўмовы інвэстыцыйнай дзейнасьці на тэрыторыі Беларусі. У дакумэнце адзначаецца, што прапанаваныя нормы накіраваныя на стымуляваньне шырокамаштабнай дзелавой актыўнасьці, а ў якасьці пацьверджаньня пералічаныя прэфэрэнцыі для праектаў, якія рэалізуюцца ў рамках пагадненьняў зь дзяржавай. Ці насамрэч падвысіцца інтарэс да Беларусі, якая мае рэпутацыю краіны зь непрадказальным бізнэс-кліматам?\nЗгодна з дэкрэтам, патэнцыйным інвэстарам гарантуецца шэраг прэфэрэнцый. Сярод іх — выдаваньне зямельнага надзелу ў арэнду без аўкцыёну, афармленьне зямлі адначасова з пачаткам будаўніцтва, увоз тэхналягічнага абсталяваньня без аплаты мыта і падатку на дададзеную вартасьць. Апроч таго, інвэстар вызваляецца ад кампэнсацыі стратаў, зьвязаных з пашкоджаньнем зямлі і насаджэньняў, а таксама сплаты пошліны за выдачу дазволаў замежнікам, прыцягнутым для рэалізацыі праектаў, і г.д.\nЭкс-міністар зьнешнеэканамічных сувязяў Міхаіл Марыніч вітае падобны крок, але лічыць, што чакаць рэальных вынікаў сёньня ці заўтра не выпадае:\n“Я вітаю, што такое рашэньне прынятае. Такое адчуваньне, што наш прэзыдэнт праз 15 гадоў у асобных момантах нарэшце пачынае празраваць. Як кажуць, лепш пазьней, чым ніколі. Але сёньня гэтае рашэньне трэба праводзіць ня ўказам ці дэкрэтам, а законам. Наконт гэтага павінна быць адназначнае і зразумелае заканадаўства. Бо ўказ сёньня ёсьць, а заўтра сам жа Лукашэнка яго адменіць”.\nКарэспандэнт: “Ва ўмовах крызісу, калі дзелавыя людзі вельмі абачліва распараджаюцца сродкамі, ці можна чакаць інвэстыцыйнай актыўнасьці?”\n“Натуральна, што гэта працэс не аднахвілінны. Неабходны час. Увогуле да гэтага дэкрэту патрэбны агульны пакет лібэралізацыі ўсёй эканомікі. А таксама, як я ўжо казаў, зразумелае і празрыстае заканадаўства”.\nСтаршыня стваранай беларускай партыі працоўных Аляксандар Бухвостаў перакананы: беларуская прамысловасьць мае патрэбу ў кардынальнай перабудове. Зрабіць гэта самастойна немагчыма — няма ні патрэбных сродкаў, ні досьведу маштабнай перабудовы. Аднак, на яго думку, пры ўдалым сымбіёзе інвэстыцый і адрасата можа атрымацца нават усясьветна вядомы брэнд:\n“Змаглі ж іншыя! Я заўсёды ў гэтым сэнсе прывожу прыклад кампаніі “Gorenje”. Здолела ж славенская фірма, у 1990-я фактычна разбураная вайной, узьняцца да такога ўзроўню, што зараз канкурыруе, прыкладам, з італьянскай тэхнікай. Маю перадусім на ўвазе бытавую тэхніку — пральныя машыны, лядоўні ды іншае, што яны вырабляюць. Значыць, і нашым неабходна займацца пераабсталяваньнем, прыцягненьнем інвэстыцый, то бок працаваць трэба. Галоўная задача перад нашымі прадпрыемствамі — падвышаць якасьць, укладаць у тэхнічнае пераўзбраеньне. І спрабаваць канкурыраваць на рынках ня толькі Расеі, але і заходніх. Вось якая задача”.\nУ Беларусі ўжо рэалізуецца шэраг інвэстыцыйных праектаў, якія з пачаткам фінансавага крызісу ці згарнуліся, ці прынамсі часова замарозіліся. Так і ня выйшаў на абяцаныя магутнасьці завод, дзе зьбіраюць іранскія аўтамабілі “Саманд”. Няма пэўнасьці з ажыцьцяўленьнем ідэі ўзьвядзеньня на месцы старога аэрапорту дзелавога кварталу “Мінск-Сіці”. Пад пытаньнем стварэньне “раю для праграмістаў” — Парку высокіх тэхналёгій. Мэнэджэр адной з буйных ІТ-кампаній кажа, што ў пэрыяд эканамічнай стагнацыі дзелавыя людзі стрымана рэагуюць нават на самыя прывабныя прэфэрэнцыі:\n“Надзвычай паказальна, што спонсары ўзьвядзеньня Парку высокіх тэхналёгій — менавіта замежныя кампаніі. Але ім зараз займацца такой справай зусім ня выгадна. Таму, на мой погляд, нейкіх істотных зрухаў як не было асабліва дагэтуль, так наўрад ці ў бліжэйшыя 2—3 гады будзе. Што да прэфэрэнцый дзяржавы да ўдзельнікаў ПВТ, то так, яны дзейнічаюць. Перадусім гэта льготнае падаткаабкладаньне. Але справа ў тым, што нават калі гэтыя прэфэрэнцыі і ёсьць, а людзі сядзяць бяз працы, дык што гэтыя прэфэрэнцыі ёсьць, што іх няма — адно і тое ж. Шараговыя супрацоўнікі палёгкі не адчуваюць ніякім чынам. Час насамрэч досыць складаны”.\nТрадыцыйна найбольш пільную ўвагу да Беларусі выяўляюць расейскія бізнэсоўцы. З удзелам расейскага капіталу працуюць гандлёвыя цэнтры і гіпэрмаркеты, рэстарацыі і казыно. Расейцы неаднойчы дэкляравалі намер акцыянаваць стратэгічныя прадпрыемствы Беларусі, аднак у асноўным натыкаліся на негатовасьць да гэтага беларускага кіраўніцтва. Палітоляг, дэпутат Дзяржаўнай думы Сяргей Маркаў усё ж спадзяецца, што пасьля крызісу расейскі сьлед застанецца на эканамічнай мапе Беларусі:\n“Ніхто дакладна ня ведае, як доўга працягнецца вось гэты крызіс, але я хачу падкрэсьліць: сам крызіс — гэта цяжкасьць, але пасьля паласы цяжкасьцяў жыцьцё ўсё ж працягваецца. Адны ў выніку крызісу прайграюць, а іншыя, наадварот, выйграюць. Я думаю, што мы разам — і Расея, і Беларусь — у выніку атрымаем з гэтай сытуацыі пэўныя дывідэнды ў выглядзе сумесных праектаў. Нават зь вялікай верагоднасьцю можна прагназаваць: пры разумнай палітыцы беларуская эканоміка выйграе па выніках гэтага крызісу”.\nУ адпаведнасьці зь яшчэ адным указам Аляксандра Лукашэнкі дзеля паляпшэньня працы з замежнымі і беларускімі інвэстарамі пачнуць дзейнічаць “спэцыяльныя агенты”. Інвэстыцыйным агентам можа быць як фізычная, так і юрыдычная асоба — перадусім спэцыялісты, якія валодаюць практычным досьведам падрыхтоўкі інвэстыцыйных праектаў і здольныя весьці перамовы з кіраўніцтвам буйных кампаній.\nІнвэстыцыі будуць шукаць агенты\nХроніка крызісу: 26 ліпеня — 1 жніўня\n“Вечныя аптымісты” ва ўрадзе павінны знайсьці 5 мільярдаў\nЦі паедуць расейскія казыно ў Беларусь?