Pawet: № 21 (1484)\n№ 21 (1484)\nАлег ТРУСАЎ: "Я супраць татальнага каранціну пры сённяшняй уладзе..."\nУ надзвычай складанай сітуацыі апынулася Беларусь. Як уратавацца ад каранавіруса, што трэба зрабіць, каб не абвалілася зканоміка, якія неабходны захады, каб не паглыбляўся раскол у грамадстве? На гэтыя і многія іншыя вострыя пытанні шукае адказы "Народная Воля", звяртаючыся да самых розных людзей. Сённяшняя размова - з Алегам Трусавым, гісторыкам, былым дэпутатам Вярхоўнага Савета 12-га склікання, які многія гады ўзначальваў грамадскае аб'яднанне "Таварыства беларускай мовы".\n- Алег Анатольевіч, як вы асабіста ацэньваеце сітуацыю з каронавірусам у Беларусі?\n- Па тэмпах распаўсюджвання каронавіруса ў апошнія дні Беларусь абагнала некаторыя краіны. Але афіцыйная статыстыка сцвярджае, што ў параўнанні з іншымі дзяржавамі ў нас даволі нізкі працэнт лятальных выпадкаў.\n- Скажыце, а як схаваць праўдзівую статыстыку ў часы інтэрнэту?\n- У інтэрнэце, будзем шчырыя, вельмі шмат хлусні. А таму ўлада супрацьпастаўляе сваю інфармацыю. Наколькі яна рэальная - пакажа час.\n- Сусветная арганізацыя аховы здароўя апублікавала рэкамендацыі для Беларусі па змаганні з каронавірусам, але яны выконваюцца не цалкам.\n- Можа, і добра, што яны да канца не выконваюцца. Паглядзіце, як такія ж рэкамендацыі выконвае Масква, калі паліцыя за парушэнне каранціну збівае людзей дручкамі. Таму я супраць татальнага каранціну пры сённяшняй нашай уладзе. Нават у дэмакратычных краінах прымусіць здаровых людзей увесь час знаходзіцца дома не вельмі атрымліваецца. Ды і спецыялісты сцвярджаюць, што 80 працэнтаў людзей, а магчыма, і болей, перахварэюць на гэты вірус бессімптомна альбо ў лёгкай форме.\n- Тым не менш сітуацыя з кожным днём ускладняецца. Якія меры, на вашу думку, варта прыняць неадкладна?\n- У першую чаргу трэба мацаваць медыцыну. Добра, што павысілі заробкі дактарам, медсёстрам, санітаркам, але гэтага мала.\nТрэба паглядзець, як у надзвычай складанай сітуацыі прявілі сябе кіраўнікі самых розных сфер. Лічу, што трэба неадкладна адхіліць ад пасады міністра адукацыі спадара Карпенку, які так і не змог наладзіць дыстанцыйнае навучанне ў школах. Відавочна, што гэты чалавек ад пачатку не на сваім месцы.\n- А. Лукашэнка падпісаў указ № 143, у адпаведнасці з якім будуць мінімізаваны страты ад каронавіруса для эканомікі. А ці атрымае канкрэтную падтрымку ў гэтай сітуацыі бізнес?\n- А давайце зірнём на праблему шырэй. З пункту гледжання Лукашэнкі ён робіць усё правільна. Бо, калі спыніць вялікія заводы, здарыцца тое, што было ў 1991-м годзе, - людзі выйдуць на плошчу. Таму ён па-ранейшаму перш-на-перш звяртае ўвагу на буйныя прадпрыемствы, а што датычыцца праватнага бізнесу, то для яго падтрымка будзе мінімальная, у бюджэце грошай няма.\n- А як вы ацэньваеце ролю грамадскай супольнасці ў сітуацыі, звязанай з пандэміяй?\n- Грамадская ініцыятыва мяне парадавала: ад афіцыйных прафсаюзаў да тых людзей, якія шыюць маскі для медыкаў, рыхтуюць ім абеды, збіраюць грошы на патрэбы шпіталяў. Беларусь паказала, што мы не горшыя за іншых еўрапейцаў, асабліва мяне кранула тое, як вайскоўцы па-беларуску дзякуюць медыкам. У цяжкія часы ў нас прачынаецца гістарычная памяць.\n- А што вы можаце сказаць наконт чарговых прэзідэнцкіх выбараў?\n- Большасць людзей, хутчэй за ўсё, пойдзе на выбарчыя ўчасткі. А вось ці прагаласуюць за Лукашэнку - цяжка сказаць. А калі Ярмошына ў чарговы раз аб'явіць нейкія 80 працэнтаў, то ёй ніхто не паверыць.\nМіхал Карневіч. Паводле"Народнай Волі".\nКнігазнаўчы форум стаў духоўным паклонам святыням\nХVІ Міжнародныя кнігазнаўчыя чытанні, прымеркаваныя да 500-годдзя заснавання Жыровіцкага манастыра і бібліятэкі у гэтым годзе адбыліся ў незвычайнай форме - у анлайн-фармаце з відэатрансляцыяй у рэжыме рэальнага часу, але сталі плённымі і паспяховымі.\nНа працягу многіх дзесяцігоддзяў Нацыянальная бібліятэка Беларусі выконвае адказную справу збірання, вывучэння і папулярызацыі беларускай і сусветнай кніжнай спадчыны і такім чынам забяспечвае духоўную і інтэлектуальную пераемнасць пакаленняў, перадачу фундаментальных каштоўнасцей і ідэалаў, стварае ўмовы для ўзбагачэння ўнутранага свету і раскрыцця творчага патэнцыялу шырокага кола сваіх карыстальнікаў. Выкананню гэтай высакароднай місіі служыць і правядзенне Міжнародных кнігазнаўчых чытанняў, якія ладзяцца ў бібліятэцы ўжо трэцяе дзесяцігоддзе.\n- Мы не змаглі адмяніць традыцыю штогадовага правядзення гэтай слаўнай навуковай канферэнцыі, - адзначыў намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі А.А. Суша, - як і не захацелі забыцца пра святыню беларускай зямлі - Жыровіцкі манастыр і цудатворны абраз, які святкуе сёлета свой юбілей. Наша міжнародная канферэнцыя стала такім своеасаблівым паклонам духоўнаму цэнтру Беларусі. Для нас вельмі важным з'яўляецца не перарываць традыцыю наладжвання навуковага дыялогу і супрацоўніцтва паміж даследчыкамі розных краін, даць магчымасць падзяліцца вынікамі актуальных навуковых дасягненняў і праектаў.\nЗ прывітальнымі словамі на адкрыцці навуковага форуму выступілі: міністр культуры Рэспублікі Беларусь Юрый Паўлавіч Бондар, генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, доктар педагагічных навук, прафесар Раман Сцяпанавіч Матульскі, прарэктар па навукова-багаслоўскай рабоце менскіх Духоўных акадэміі і семінарыі, кандыдат багаслоўя, дацэнт, Аляксандр Валер'евіч Слесараў.\nНа інтэрнэт-партале Нацыянальнай бібліятэкі было зарэгістравана больш за 100 дакладаў і каля 60 артыкулаў былі прадстаўлены для друку ў зборніку матэрыялаў канферэнцыі.\nВялікую цікавасць удзельнікаў канферэнцыі выклікалі выступленні Алеся Сушы аб паходжанні Жыровіцкага Евангелля, намесніка дырэктара Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі, кандыдата гістарычных навук Дзяніса Лісейчыкава пра герб Жыровічаў, намесніка дырэктара па навуковай рабоце Веткаўскага музея стараабрадніцтва і беларускіх традыцый імя Ф.Р. Шклярава Галіны Рыгораўны Нячаевай, якая паведаміла пра новыя матэрыяалы пра Жыровіцкі абраз і абраз Божай Маці ў рукапісах стараабрадцаў канца ХVII - пачатку ХVIII ст.\nПрафесар Раман Сцяпанавіч Матульскі паведаміў пра віртуальную рэканструкцыю бібліятэкі Нясвіжскай ардынацыі князёў Радзівілаў, доктар сакральнай тэалогіі Ірына Міхайлаўна Дубянецкая падзялілася інфармацыяй пра даследванне Лонданскага Евангелля.\nВядучы навуковы супрацоўнік аддзела гісторыі Беларусі Новага часу Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Алена Miкалаеўна Фiлатава распавяла пра жыццё і дзейнасць Менскага і Бабруйскага праваслаўнага архіепіскапа Міхаіла Галубовіча.\nКандыдат гістарычных навук Павел Булаты пазнаёміў з археаграфічным даследаваннем кнігазбору касцёла ў Ляхавічах. Таццяна Анатольеўна Лаўрык азнаёміла з публікацыямі беларускага пісьменніка міжваеннага перыяду Вячаслава Адамовіча (Дзергача) на старонках беларускіх газет. Ксенія Суша праінфармавала пра экспазіцыйна-выставачны праект, прысвечаны нацыянальным энцыклапедыям.\nХVІ Міжнародныя кнігазнаўчыя чытанні засведчылі пра высокі ўзровень даследванняў кніжнай культуры Беларусі, духоўна ўзбагацілі яго удзельнікаў і ўсіх, хто сачыў за падзеяй у віртуальнай прасторы.\nЯк ва Украіне 25 гадоў адраджалі сваю мову, пакуль у Беларусі дзейнічала дзяржаўнае дзвюхмоўе\nРаспад Савецкага Саюза стварыў роўныя магчымасці для развіцця нацыянальных моў Беларусі і Украіны. Але пасля рэферэндуму 1995 года ў Беларусі і "моўныя" шляхі суседзяў разышліся - беларуская мова страціла статус адзінай дзяржаўнай, у той час як украінская ў гэты час умацоўвала свае пазіцыі. Хоць і не без праблем. Свабода сабрала галоўныя факты па тэме.\nСтартавыя пазіцыі для ўкраінскай і беларускай моваў былі падобнымі\nУ савецкія часы ўкраінская мова прайшла праз тыя ж выпрабаванні, што і беларуская, - рэформа правапісу 1933 года, якая павінна была зблізіць яе з расейскай, звужэнне маштабаў выкарыстання да фальклору і афіцыйных святаў, русіфікацыя ў гарадах, перавод на расейскую мову навучання ў школах і ВНУ, навязванне стэрэатыпаў аб сельскім паходжанні людзей, якія размаўлялі на нацыянальнай мове.\nЯк і Беларусь, Украіна падзяляецца на Усходнюю і Заходнюю. У заходнюю частку сучаснай украінскай дзяржавы савецкая ўлада прыйшла пазней, у 1939 годзе, яна не зазнала русіфікацыі 19-га стагоддзя, бо ў той час належала большай часткай да Аўстра-Вугоршчыны. Заходняя Украіна больш, чым Заходняя Беларусь, захавала сваю мову і ідэнтычнасць, што дапамагло нацыянальнаму адраджэнню.\nАбышліся без моўнага рэферэндуму\nНельга сцвярджаць, што ва Украіне ўсе постсавецкія гады пагрозы статусу ўкраінскай мовы як адзінай дзяржаўнай не існавала. Кожны раз перад выбарамі некаторыя палітыкі, выкарыстоўваючы рэгіянальныя адметнасці, абяцалі аднолькавыя ўмовы функцыянавання расейскай і ўкраінскай моў. Нават некалькі разоў спрабавалі арганізаваць моўныя рэферэндумы. Але адбыўся толькі адзін - рэгіянальны.\nУ сакавіку 1994-га, адначасова з выбарамі ў Вярхоўную Раду, паводле рашэння абласных уладаў адбылося "кансультацыйнае апытанне" ў Данецкай і Луганскай абласцях. На ім ад 80 да 90 адсоткаў жыхароў падтрымалі федэралізацыю Украіны, дзяржаўны статус расейскай мовы і больш цесную інтэграцыю ў СНД. Але тады Генеральная пракуратура Украіны абскардзіла законнасць гэтага "апытання" ў судзе, які пастанавіў, што вынікі мясцовага рэферэндуму не маюць прававой сілы.\nРасейская мова два гады мела статус рэгіянальнай\nАле гэта не спыніла прарасейскіх палітыкаў. Яшчэ многія гады, ажно да 2014-га, калі ва Украіне адбылася Рэвалюцыя Годнасці, яны працягвалі настойваць на ідэі, калі не дзяржаўнага, то афіцыйнага статусу для расейскай мовы і магчымасці яе выкарыстання ў справаводстве.\nУ выніку ў 2012 годзе парламент Украіны ўхваліў закон "Аб асновах дзяржаўнай моўнай палітыкі". Яго ініцыявалі два дэпутаты тагачаснай партыі ўлады - Партыі рэгіёнаў - Сяргей Ківалаў і Вадзім Калеснічэнка (апошні цяпер у вышуку па справе аб дзяржаўнай здрадзе).\nЗакон выклікаў "паўзучую русіфікацыю", якую спынілі падзеі 2014 года: расейская мова тады атрымала статус рэгіянальнай у 13 з 27 рэгіёнаў, у тым ліку ў Данецкай, Луганскай, Адэскай абласцях, Аўтаномнай Рэспубліцы Крым, дзе колькасць носьбітаў расейскай мовы перавышала 10%. Тэле- і радыёкампаніі пачалі там паступова адмаўляцца ад украінскай мовы ў эфіры, замяшчаючы яе расейскаю. У канцы 2013 года, падчас кадэнцыі прэзідэнта Януковіча, толькі кінапаказ і адукацыя заставаліся сферамі, дзе ўкраінская мова трывала захоўвала пазіцыі.\nПасля Рэвалюцыі Годнасці гэты закон "Ківалава-Калеснічэнкі" скасавалі, а новы ўхвалілі толькі ў 2019 годзе. Але перад тым новы, паслярэвалюцыйны ўрад Украіны паспеў зрабіць іншыя крокі, каб вярнуць украінскай мове страчаныя пазіцыі.\nНовая хваля моўнага адраджэння пасля 2014-га\nМоўныя квоты на ўкраінамоўную прадукцыю для ўсіх тэлевізійных ды радыёарганізацый былі ўведзены ў 1994 годзе, але перыядычна ўносіліся змены ў іхнія аб'ёмы.\nУ часы прэзідэнцтва Януковіча гэтыя патрабаванні ўвогуле скасавалі, але ўжо ў 2017 годзе Вярхоўная Рада Украіны іх не толькі аднавіла, але і павялічыла з 35 да 75 ад-соткаў.\nУкраінская мова пачала хутка вяртацца ў эфір, перыядычныя выданні, на эстраду. З бюджэту пачалі сістэмна выдзяляць грошы на падтрымку ўкраінскай кнігі і кіно. Гэта падтрымлівала грамадства - пасля расейскай збройнай агрэсіі ва Украіне ўсё больш расейскамоўных грамадзян пераходзіла ў побыце на ўкраінскую мову.\nРасейская мова ва Украіне не забаронена, яна прысутнічае ў СМІ і шоў-бізнесе, на кніжным рынку, у крамах і на транспарце, але ўжо нельга сказаць, што яна там дамінуе. Закон абавязвае весці рэкламу тавараў і паслуг па-ўкраінску.\nУкраінізацыя школ і ВНУ\nВа Украіне прайшла адукацыйная рэформа, адным са складнікаў якой стаў пераход на ўкраінскую мову ўсёй сістэмы навучання. Што праўда, поўнай украінізацыі школ яшчэ не адбылося, але колькасць навучальных устаноў з расейскай мовай навучання зменшылася.\nВа Украіне працуе 16 176 сярэдніх школ, у якіх навучаецца 3,9 мільёна вучняў.\nЗ 2014 году расейскамоўных школ стала ўтрая менш. Паводле Міністэрства адукацыі і навукі Украіны, у 2014-2015 навучальным годзе іх было 621, а ў 2018-2019-м - ужо 194 (з іх 43 - прыватныя). Большасць расейскамоўных школ застаецца ў Харкаўскай (66), Запарожскай (35), Адэскай (34) і Дняпроўскай (31) абласцях. У трохмільённым Кіеве цяпер чатыры расейскамоўныя школы.\nАле ўжо сёлета з верасня, паводле заканадаўства, усе сярэднія школы мусяць перайсці на ўкраінскую мову навучання. Магчымасць вучыцца на расейскай ці іншай нацыянальнай мове застанецца толькі ў пачатковай школе і толькі ў тым выпадку, калі дзеці належаць да пэўнай нацыянальнай групы.\nУ вышэйшых навучальных установах (а іх ва Украіне больш за 240), згодна з заканадаўствам, мова навучальнага працэсу - дзяржаўная мова. У той жа час іншаземцы могуць выбраць для навучання адну з трох моў - ангельскую, украінскую ці расейскую. Гэтыя палажэнні закона выконваюцца.\nУ траўні 2019 года ўрад Украіны зацвердзіў новы ўкраінскі правапіс, які пасля грамадскага абмеркавання прапанавала Нацыянальная камісія ў пытаннях правапісу.\nВа ўкраінскую арфаграфію вярнуліся многія нормы, якія дзейнічалі да моўнай рэформы 1933 года. Новыя правілы ахопліваюць не толькі ўласна правапіс, але і граматыку, пунктуацыю, а таксама адпаведныя эпосе электронных тэкстаў патрабаванні да іх афармлення.\nНовы ўкраінскі правапіс набліжаны да моўнай традыцыі і народнага маўлення. Іншамоўныя словы перадаюцца адпаведна заходнееўрапейскай традыцыі засваення. Зацверджана магчымасць выкарыстання фемінітываў.\nВа ўкраінскі алфавіт вярнулася літара "Г-выбуховае".\nУсе захады, якія цягам пяці гадоў прэзідэнцтва Пятра Парашэнкі накіроўваліся на падтрымку ўкраінскай мовы, трансфармаваліся ў новы моўны закон 2019 года.\nЗакон прадугледжвае нормы, якія забяспечваюць функцыянаванне ўкраінскай мовы як афіцыйнай ва ўсіх сферах жыццядзейнасці дзяржавы - у дзяржаўнай службе, сферы абслугоўвання, у правасуддзі, ахове здароўя, навуцы, культуры.\nВа Украіне ўпершыню за гісторыю незалежнасці з'явіўся новы інстытут для абароны дзяржаўнай мовы - моўны амбудсмен (упаўнаважаны па абароне дзяржаўнай мовы). Паводле закона, менавіта ён павінен кантраляваць выкананне гэтага закона і дзяржаўных праграм развіцця ўкраінскай мовы, а таксама разглядаць звязаныя з гэтым скаргі грамадзян і юрыдычных асобаў.\nШто праўда, гэты інстытут пакуль не запрацаваў напоўніцу. Прызначаная ў канцы 2019 году на гэтую пасаду Тацяна Манахава сышла ў адстаўку, абвінаваціўшы ўрад у адсутнасці палітычнай волі, каб забяспечыць функцыянаванне гэтага інстытута. На яе думку, урад сабатаваў стварэнне працоўных органаў і не забяспечваў дастатковага фінансавання.\nПрэзідэнт Зяленскі загаварыў па-ўкраінску\nАдразу пасля апошніх прэзідэнцкіх выбараў 2019 года, яшчэ не ўступіўшы ў прэзідэнцкія паўнамоцтвы, Уладзімір Зяленскі выказаў пэўныя сумневы ў канстытуцыйнасці моўнага закона, які ўхваляўся ў разгар выбарчага цыклу. Ён паабяцаў прааналізаваць закон, "каб пераканацца, што ў ім выкананы ўсе канстытуцыйныя правы і інтарэсы ўсіх грамадзян Украіны".\nАле гэтая заява развіцця не атрымала. Зяленскі, які да прэзідэнцтва, будучы акторам, часцей са сцэны гаварыў па-расейску, на пасадзе кіраўніка дзяржавы паслядоўна перайшоў у публічных выступах на ўкраінскую мову.\nУсе ягоныя папярэднікі - Леанід Краўчук, Леанід Кучма, Віктар Юшчанка, Віктар Януковіч, Пятро Парашэнка - у афіцыйных выступах і ў кантакце з падначаленымі прамаўлялі на дзяржаўнай украінскай мове.\nУкраінская мова - працоўная для дзяржаўнага апарату\nУкраінская мова за апошнія 30 гадоў стала не толькі паводле закона, але і фактычна працоўнай для ўсяго дзяржаўнага апарату, парламенту, праваахоўных органаў, арміі і флоту.\nПа-ўкраінску выступаюць палітыкі ў парламенце і мясцовых радах, публікуюцца законы і рашэнні ўраду ды іншых адміністрацыйных органаў, вядуцца судовыя спрэчкі, выпісваюцца штрафы і рэцэпты лекаў, аддаюцца загады на фронце на Данбасе, дзе працягваецца неабвешчаная Расеяй вайна з Украінай.\nУсе дзяржаўныя службоўцы паводле закона абавязаны карыстацца дзяржаўнай украінскай мовай, а ўсе грамадзяне, якія паступаюць на дзяржаўную службу, абавязаны пацвердзіць адпаведным сертыфікатам свае веды дзяржаўнай мовы, у тым ліку прэзідэнт, прэм'ер-міністр, міністры, дэпутаты ды іншыя кіраўнікі дзяржаўных органаў.\nВырас прэстыж украінскай мовы\nНа моўную сітуацыю ўплываюць не толькі законы, нацыянальнае абуджэнне, ініцыятывы, але і пэўная інерцыя ў грамадстве. На вуліцах у Кіеве і цяпер можна пачуць адначасова і ўкраінскую мову, і расейскую, на захадзе Украіны часцей гавораць па-ўкраінску, а на ўсходзе - па-расейску або на змяшанай расейска-ўкраінскай гаворцы, якую тут называюць суржыкам (аналаг беларускай трасянкі). Але сацыёлагі адзначаюць, што апошнім часам прэстыж украінскай мовы сярод звычайных людзей вырас.\nПаводле вынікаў апошніх сацыялягічных апытанняў, чатыры пятыя грамадзян Украіны (81%) мяркуюць, што ўкраінская мова - важны атрыбут незалежнасці краіны, і жадаюць большага ўжывання ўкраінскай мовы ад чыноўнікаў і СМІ.\nЯк сведчаць вынікі сацапытання фонду "Дэмакратычныя ініцыятывы" імя Ілька Кучарыва, такое стаўленне да ўкраінскай мовы аб'ядноўвае жыхароў усіх рэгіёнаў Украіны, прычым найменшы адсотак прыхільнікаў такой ацэнкі на ўсходзе складае 64%.\nАдказваючы на пытанне, які мае быць статус расейскай мовы ва Украіне, 69% апытаных украінцаў адзначылі, што яе можна свабодна выкарыстоўваць у прыватным жыцці, але ўкраінская мова павінна заставацца адзінай дзяржаўнай. Яшчэ 15% апытаных мяркуюць, што расейская мова павінна атрымаць статус афіцыйнай у некаторых рэгіёнах Украіны, а 12% - мець статус другой дзяржаўнай мовы.\nПаводле звестак сацыёлагаў, прыхільнікі ўкраінскай мовы як адзінай дзяржаўнай жывуць на захадзе і ў цэнтры Украіны, у той час як статус афіцыйнай або другой дзяржаўнай мовы для расейскай найбольш падтрымліваюць на поўдні і ўсходзе Украіны.\nЗгодна з апошнім перапісам насельніцтва 2001 года, 67,5% грамадзян назвалі роднай украінскую мову - гэта было на 2,8% больш, чым у 1989 годзе. Але па-ранейшаму высокай - на ўзроўні 29,6% - заставалася колькасць расейскамоўных грамадзян, адначасова павялічылася і доля іншых нацыянальных моў.\nАлена Літвінава, Радыё Свабода.\nГісторыя Беларусі ў адлюстраванні савецкіх гісторыкаў запоўнена міфамі і легендамі. Адзін з такіх міфаў - міф пра прымусовае акаталічванне беларускага народа пасля Люблінскай і Берасцейскай уній. Менавіта па-гэтаму, на нашу думку, многія рэспандэнты далі негатыўную ацэнку каталіцызму, галоўнаму веравызнанню ў Вялікім Княстве Літоўскім. 47% першакурснікаў лічаць, што каталіцызм аказаў добры ўплыў на развіццё гісторыі Беларусі, 35,3% - што благі. Адказы пятага курса: 57,8% - добры ўплыў, 24,4% - благі. Большасць жа выкладчыкаў (62,5%) далі негатыўную ацэнку каталіцызму. Для Гродзенскай вобласці, дзе пражывае многа католікаў, такія вынікі даследавання некалькі нечаканыя. Хаця ў апытанні прынялі ўдзел усяго 15,7% католікаў першага курса і 24,4% - пятага. Большасць апытаных (66,7% - першы курс, 68,9% - пяты курс) вызначылі сваё веравызнанне як "праваслаўны" і вельмі станоўча ацанілі ролю праваслаўя ў гісторыі Беларусі (80,4% - першы курс, 80% - пяты курс, 87,5% - выкладчыкі).\nАднак, як сведчаць навуковыя факты, каталіцызм і ўніяцтва былі галоўнымі рэлігійнымі плынямі ў час існавання Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Што прыцягвала грамадзян старажытнай Беларусі ў гэтых веравызнаннях? У каталіцкай веры, як намі ўжо адзначалася, простаму чалавеку вельмі падабалася тое, што каталіцкія святары не мелі жонкі, сям'і, а, значыцца, усяцэла любілі Бога, служылі толькі яму, былі больш сціплыя і аскетычныя ў асабістым жыцці. Да ўніяцтва людзей цягнула яго ўвага да мясцовых нацыянальна-культурных традыцый, шырокае выкарыстанне ў рэлігійных казаннях беларускай мовы. Калі ў 1839 годзе быў падпісаны акт аб "уз'яднанні" беларускай уніяцкай царквы з расейскай праваслаўнай, значная частка ўніятаў, незадаволеная гэтым, добраахвотна далучылася да каталіцкай рэлігіі.\nБольшасць рэспандэнтаў на пытанне анкеты аб станоўчай ролі рыма-каталіцкай і грэка-каталіцкай (уніяцкай) цэркваў у развіцці навукі ды культуры на тэрыторыі Беларусі, Літвы, Польшчы, Украіны ў ХVII стагоддзі не змагла даць ацэнку або ацаніла адмоўна. Па-гэтаму, на нашу думку, сёння вельмі патрэбны справядлівая інфармацыя, глыбокія дасдедаванні аб ролі гэтых дзвюх рэлігійных плыняў у развіцці беларускай гісторыі і культуры.\nДругім шырока распаўсюджаным міфам з'яўляецца міф аб тым, што гісторыя Беларусі пачынаецца з гісторыі Кіеўскай Русі. А як лічаць рэспандэнты?\nБольшасць выкладчыкаў лічыць, што гэта не так (62,5% - 5 чал.). У студэнтаў адказы размеркаваліся наступным чынам: першы курс: 54,9% - так, 41,2% - не; пяты курс: 55,6% - так, 40% - не.\nБольшасць апытаных пятага курса (68,9%) лічыць, што падзелы Рэчы Паспалітай мелі негатыўны ўплыў на развіццё гісторыі Беларусі, і ў той жа час 71,1% рэспандэнтаў гэтага ж курса сцвярджаюць, што далучэнне зямель Беларусі да царскай Расіі прыспешыла яе эканамічнае і культурнае развіццё.\nАдказы першага курса размеркаваліся так: 45,1% лічыць, што падзелы Рэчы Паспалітай мелі добры ўплыў на развіццё гісторыі Беларусі, а 43,1% - што благі. 72,5% сцвярджаюць, што далулэнне Беларусі да царскай Расіі прыспешыла яе развіццё, 21,6% - што затрымала.\nБольшасць выкладчыкаў лічыць, што падзелы Рэчы Паспалітай мелі благі ўплыў, і што далучэнне да Расіі затрымала эканамічнае і культурнае развіццё Беларусі.\nШто датычыцца адказаў на штанне аб далучэнні зямель Беларусі да СССР, то 50 % выкладчыкаў лічыць, што гэтая падзея затрымала эканамічнае і культурнае развіццё Беларусі, 50% - што прыспешыла. 45,1% рэспандэнтаў першага курса лічыць, што прыспешыла, 41,2% - што затрымала. Большасць апытаных пятага курса сцвярджаюць (51,1%), што гэтае далучэнне прыспешыла эканамічнае і культурнае развіццё Беларусі.\nТакім чынам, большасць рэспандэнтаў адказалі, што падзелы Рэчы Паспалітай мелі негатыўны ўплыў на развіццё гісторыі Беларусі і ў той жа час сцвярджаюць, што далучэнне зямель Беларусі да царскай Расіі, а потым да СССР прыспешыла яе эканамічнае і культурнае развіццё. I па-гэтаму, нам здаецца, з'яўляюцца заканамернымі адказы большасці апытаных аб тым, што распад СССР мае негатыўны ўплыў на развіццё гісторыі Беларусі (41,2% - першы курс, 51,1% - пяты курс, 62,5% - выкладчыкі).\nПераважная большасць як студэнтаў, так і выкладчыкаў лічыць, што ў культуры Беларусі ёсць многа агульнага з заходне-еўрапейскай культурай. I гэта так. Беларусь - цэнтральна-еўрапейская дзяржава, многія яе знакамітыя асобы вучыліся ў заходнееўрапейскіх універсітэтах (Ф. Скарына, М. Гусоўскі, Л. Сапега). Але ж не зусім зразумела, чаму большасць апытаных таксама лічыць, што ў культуры Беларусі ёсць многа агульнага і з візантыйска-ўсходняй культурай.\nГістарычную самасвядомасць беларускага народа нельга ўявіць без ведаў сваіх нацыянальных герояў, якімі ганарыцца кожны нацыянальна сведамы беларус. Такімі асобамі для большасці рэспандэнтаў з'яўляюцца: Ф. Скарына (76,5% - першы курс, 62,2% - пяты курс, 75% (6 чал.) - выкладчыкі); Е. Полацкая (39,3% - першы курс, 51,1% - пяты курс, 50% (4 чал.) - выкладчыкі); Вітаўт (39,2% - першы курс, 31,1% - пяты курс, 50% (4 чал.) - выкладчыкі); К. Каліноўскі (33,3% - першы курс, 24,4% - пяты курс, 75% (5 чал.) - выкладчыкі). Вельмі нечаканымі з'явіліся адказы 43,1% першакурснікаў і 35,6% пяцікурснікаў, якія лічаць знакамітай асобай Пятра I. Тлумачэнне, на наш погляд, гэтаму наступнае: па-першае, многія, мабыць, з гродзенскіх студэнтаў лічаць сваёй краінай былы СССР, а не Беларусь; па-другое, мабыць, у гэтых адказах назіраецца нейкая сувязь з перамогай Пятра I у Паўночнай вайне. Перамогшы ў гэтай вайне, Пётр I пазбавіў палякаў, а гэта значыць, і жыхароў Гродзенскай вобласці, ад пагроз і пастаянных набегаў шведаў.\nМногія рэспандэнты называюць знакамітай асобай у гісторыі Беларусі П. Машэрава (17,6 % - першы курс, 20 % - пяты курс).\nСамымі найвялікшымі палітычнымі, культурнымі і грамадскімі дасягненнямі сваёй гісторыі большасць апытаных лічыць наступныя: кнігадрукаванне; утварэнне БНР (1918 г.); распаўсюджанне хрысціянства на Беларусі; перамога ў Вялікай Айчыннай вайне; узнікненне Вялікага Княства Літоўскага і яго Статутаў.\nЗ падзей ці ідэалогій, якія прычынілі найбольш шкоды Беларусі, часцей за ўсё называліся такія: Вядікая Айчынная вайна - фашызм; Кастрычніцкая рэвалюцыя - сацыялізм; сталінізм; далучэнне да СССР; русіфікацыя.\nЗаканамерна, зыходзячы з вышэйназваных падзей, большасць рэспандэнтаў назвала і асоб, якія прычынілі найбольш шкоды Беларусі. Менавіта: Сталіна, Леніна, Гітлера, Кацярыну ІІ, Гарбачова, Брэжнева, Берыю. А выкдадчыкі (3 чал.) назвалі нават Кебіча В.Ф.\nНезразумела, чаму большасць апытаных лічыць, што распад СССР мае благі ўплыў на развіццё гісторыі Беларусі і ў той жа час сцвярджае, што Гарбачоў мае ў гісторыі станоўчую ролю (35,3% - першы курс, 44% - пяты курс).\nДаючы ацэнку сучасным падзеям, большасць рэспандэнтаў, як выкладчыкаў, так і студэнтаў прызнаюць станоўчую ролю польскай "Салідарнасці" у гісторыі Беларусі (70,6% - першы курс, 42,2% - пяты курс, 50% (4 чал.) - выкладчыкі). Дзейнасць літоўскага "Саюдзіса" 19,6% рэспандэнтаў першага курса і 17,8% рэспандэнтаў пятага курса ацанілі станоўча. Большасць астатніх або не змагла ацаніць, або не бачыць ніякага ўплыву гэтага аб'яднання на гісторыю Беларусі.\nПрыемна, што пераважная большасць адказаўшых станоўча ацаніла дзейнасць Беларускага Народнага Фронту. I гэта справядліва. Было б якраз, наадварот, вельмі незразумела, калі б гісторыкі не змаглі правільна ацаніць БНФ, дзе вельмі многа гісторыкаў. Менавіта маладыя вучоныя-гісторыкі, асабліва на этапе станаўлення БНФ, першымі загаварылі аб нацыянальным адраджэнні, аб гістарычнай і нацыянальнай самасвядомасці беларусаў. I гэта вельмі добры знак. Гэта знак таго, што Рэспубліка Беларусь верне страчаную спадчыну, што яна жыла, жыве і будзе жыць!\nАбагульняючы вынікі даследавання ва ўсіх трох універсітэтах, прыводзім некаторыя статыстычныя даныя: у даследаванні сярод выкладчыкаў удзельнічалі 82% беларусаў, 14,3% рускіх, са стажам педагагічнай працы: больш 20-ці гадоў - 25%, 15-20 гадоў - 17,9%, 10-15 гадоў - 14,5%, 5-10 гадоў - 14,3%, 1-5 гадоў - 17,9%. Веравызнанне сваё выкладчыкі пазначылі: праваслаўны - 50%, католік - 3,6%, няверуючы - 32,1%.\nСярод студэнтаў у даследаванні прынялі ўдзел 69,9% беларусаў, 19,1% рускіх, 5,6% палякаў, 3,6% яўрэяў. Сваё веравызнанне студэнты пазначылі: праваслаўе - 66,1%, каталіцызм - 13% іудаізм - 0,7%, няверуючы - 13,4%.\nТакім чынам, у даследаванні ў асноўным удзельнічалі выкладчыкі-мужчыны (85%), беларусы праваслаўнага веравызнання са стажам педагагічнай працы ад 1 да 20 і болей гадоў і студэнты-беларусы, праваслаўнага веравызнання, амаль з аднолькавым прадстаўніцтвам мужчын (45,1%) і жанчын (54,5%).\nАналізуючы табліцы аднамернага і двухмернага размеркавання адказаў, можна зрабіць наступныя высновы (па выкладчыках):\n1. Большасць выкладчыкаў, згодна з іх думкай, добра ведае гісторыю Расіі (82,1%), Беларусі (75%), Польшчы (67,9%), Англіі (50%), Германіі (50%), Францыі (46,4%), Літвы (42,9%), ЗША (39,3%), Украіны (39,3%). Прычым назіраецца такая тэндэнцыя: выкладчыкі са стажам педагагічнай працы 15 і болей гадоў аднесліся больш крытычна да сваіх ведаў па гісторыі Беларусі, Літвы і Польшчы, чым іх мададзейшыя калегі (стаж працы 1-5 гадоў). Амаль усе выкладчыкі добра ведаюць гісторыкаў: У. Салаўёва, В. Ключэўскага, У. Ігнатоўскага, М. Доўнар-Запольскага, Грушэўскага, Т. Нарбута. Аднак прыкмегна, што з працоўным стажам узрастае гістарычная дасведчанасць.\n2. 53,6% выкладчыкаў лічыць, што гісторыя Кіеўскай Русі з'яўляецца пачаткам гісторыі Беларусі, а 25% адказалі - "не". Прычым выкладчыкі са стажам працы болей 20-ці гадоў, усе адказалі, што гэта "так". Адмоўна адказалі ў асноўным выкладчыкі са стажам працы 1-5 і 5-10 гадоў.\n3. Па такіх гістарычных падзеях, як Крэўская і Люблінская унія абазначаецца тэндэнцыя: чым вышэй стаж працы, тым больш негатыўна ацэньваецца Крэўская унія і болей пазітыўна Люблінская унія.\n4. Падзелы Рэчы Паспалітай большасць выкладчыкаў ацаніла як негатыўную з'яву (60,7%). Як добрую з'яву ацанілі ў асноўным выкладчыкі (25%) са стажам працы болей 20-ці гадоў.\n5. Далучэнне зямель Беларусі да царскай Расіі затрымала эканамічнае і культурнае развіццё Беларусі - так лічыць 46,4% выкладчыкаў, а 35,7% сцвярджаюць, што прыспешыла. Прычым, што прыспешыла, лічаць выкладчыкі са стажам працы 15 і болей гадоў, а што затрымала - 1-5, 5-10 гадоў.\n6. 42,9% выкладчыкаў адказалі, што далучэнне зямель Беларусі да СССР прыспешыла яе эканамічнае і культурнае развіццё, а 25% - што затрымала. I тут такая ж заканамернасць: чым вышэй стаж педагагічнай працы, тым больш пазітыўная адзнака далучэнню Беларусі да СССР.\n7. Распад Савецкага Саюза большасць выкладчыкаў (46,4%) ацанілі як дрэнную з'яву, 32,1% - як добрую. Прычым, як добрую з'яву у асноўным ацанілі выкладчыкі са стажам працы 1-5 гадоў (60%) і болей 20-ці гадоў - 42%, як благую - 57,1% выкладчыкаў ацаніла са стажам болей 20-ці гадоў.\n8. Вялікую Кастрычніцкую рэвалюцыю 39,3% ацаніла як з'яву, якая негатыўна ўплывае на гісторыю Беларусі, 28,6% - як пазітыўна. І зноў, чым вышэй стаж педагагічнай працы, тым больш высокая ацэнка гэтай падзеі.\n9. Дзейнасць Беларускага Народнага Фронту 50% выкладчыкаў ацаніла пазітыўна, 21,4% - негатыўна. Прычым пазітыўная ацэнка у асноўным з боку маладых выкладчыкаў са стажам працы 1-5 гадоў.\n10. Большасць выкладчыкаў лічыць, што ўсе цэрквы (рыма-каталіцкая, грэка-каталіцкая, праваслаўная, пратэстанцкая) спрыялі развіццю навукі ды культуры на тэрыторыі Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны ў ХVII стагоддзі.\n11. Амаль усе выкладчыкі сцвярджаюць, што ў гісторыі Беларусі ёсць многа агульнага як з заходне-еўрапейскай, так і візантыйска-ўсходняй культурай.\nТакім чынам, падводзячы вынікі даследавання сярод выкладчыкаў, можна зрабіць асноўную выснову: больш правільнае, навуковае, сучаснае тлумачэнне многім гістарычным падзеям даюць маладыя выкладчыкі. Выкладчыкі ж з вялікім педагагічным стажам і вопытам больш кансерватыўныя ў сваіх адказах. Па-гэтаму сёння адной з галоўных задач з'яўляецца падрыхтоўка нацыянальных выкладчыкаў-гісторыкаў з новым мысленнем і сучасным пунктам гледжання на гістарычныя падзеі.\nПалата ветэранаў войнаў\nУ студзені і лютым непажаданы сябар, інсульт, запрасіў мяне аж у дзве бальніцы: 5 -ую і 2 -ую. Там я звярнуў увагу на пацыентаў палат з шыльдамі "Палата ветеранов войн". Пацыентамі былі толькі кабеты, маладзейшыя за мяне. Я 1934 года нараджэння. Адчувалася нейкая сарамлівасць, а не гонар пацыентаў гэтых палат. Можна было пачуць: "Закривайте двери от "интересующихся". Значыць, ветэраны адчуваюць нейкую няёмкасць ці сорам перад пацыентамі бальніцы.\nМае разважанні па праблеме ветэранаў не супадаюць з афіцыйнай прапагандай уладаў. Ветэранаў, якія разам з намі радуюцца жыццю, засталіся адзінкі. Адсвяткавалі 75-ці годзе з дня заканчэння вайны. Звесткі вікіпедыі "Апошні ваенны прызыў - прызыў на вайсковую службу, апошні ў гады Вялікай Айчыннай вайны, у тым ліку 17-18 - гадовых прызыўнікоў 1926 і 1927 гадоў нараджэння." Значыць: 17 плюс 75 раўняецца 92. Вось які самы малады ўзрост сапраўднага жывога сёння ветэрана можа быць.\nАле, во дзіва: я на 87 годзе свайго жыцця мог быць ветэранам, каб меў паперку (выбачаюся, дакумент), што ўдзельнічаў у рэйкавай вайне. А было так. Партызаны пачалі ўсё часцей і часцей падрываць і пускаць пад адхон нямецкія цягнікі на чыгунцы Маладэчна - Полацк. Немцы пачалі рабіць начныя засады на мяркаваных праходах партызан да чыгункі. З'явіліся першыя страты сярод партызан. І тады партызаны вынайшлі адзін з варыянтаў выхаду з сітуацыі - пазбегнуць стратаў. Прыходзілі ноччу і прымушалі, як бы, паказаць дарогу да "жалезкі". Прычым падлетак ці хтосьці дарослы павінен быў ісці ўперадзе, як важак, на адлегласці. Нямецкая засада ў начной цемры пачынала страляць па "бандытах". Былі ахвяры. Некалькі разоў і я вадзіў партызан да чыгункі, перагону Зябкі - Палевачы.\nНа маёй малой радзіме на сёння захаваліся акопы і Першай, і Другой сусветных войнаў. У час Першай сусветнай вайны казакі царызму выгналі на ўсход адзін міліён сто тысяч беларусаў. А колькі загінула ў царскім і бальшавіцкім войску? Дык ці павінны беларусы памятаць аб гэтым? Я памятаю ад бабулі і матулі расказы аб загінуўшых з нашага роду на гэтых войнах. Разумова-псіхалагічна праз 75 гадоў мірнага жыцця я аднолькава ўспрымаю гэтыя далёкія войны як памяць аб далёкім мінулым. Для маіх дзяцей і ўнукаў гэта такія самыя войны, як для мяне і людзей майго пакалення вайна 1812 года з Напалеонам. Дык "няўжо нас не аб'ясніць розум ясны?" (Янка Купала). Пара вярнуцца нам да нашай старажытнай і сучаснай еўрапейскасці. Мне страшна бачыць мілітарысцкі псіхоз на тэлеканалах Расеі, а яны ж і ў нас замест сваіх нацянальна беларускіх як па мове, так і па змесце. Сорам перад светам і злачынна перад народам: у дзяржаве Рэспубліка Беларусь няма аніводнага этнамоўнага тэлеканала, а на тых, што ёсць, таксама зашмат ваеншчыны.\nНа 75-ці годзе заканчэння вайны з бюджэту (гэта народныя грошы) выдзелены адпаведныя немалыя сродкі. Ці з розумам мы іх патрацілі? Амаль месяц я ляжаў у неўралагічным аддзяленні (для пацыентаў з інсультам) 5-й бальніцы. Бывалі дні, калі ў калідоры было да 10 ложкаў з пацыентамі і кропельніцамі. Мой сусед па палаце на год старэйшы за мяне з калідора толькі на шосты дзень трапіў у палату. А каб інсультнікі не ляжалі днямі ў калідоры для майго (дзе я лячыўся) аддзялення на сёння патрэбна дадаткова дзве палаты (у палаце па пяць ложкаў).\nБеларускі народ у дні 75-цігодзя заканчэння страшнай апошняй вайны на нашай беларускай зямлі, у выніку якой Беларусь страціла мільёны жыццяў і значную частку сваёй гістарычнай тэрыторыі годны таго, каб гэтае свята сталася надалей "Святам Душы" свайго роду і народа. Патрыятычна-адукацыйны эфект будзе значна большым, калі галоўныя мерапрыемствы перанесці з вуліцы з ваеннымі парадамі ў палацы і тэатры з трансляцыяй урачыстасцяў сучаснымі СМІ. Абарончы патрыятызм беларусаў пачне ўмацоўвацца на здаровых нашых гістарычных традыцыях.\nПаважаны чытач, калі ўбачыш у гэтым матэрыяле "очернение героизма, искажение фактов" і падобнае паведамляю: што наша сям'я прайшла праз пекла-блакаду (помнік "Прарыў" каля г.п. Ушачы - Кублічы); дзядуля, дзядзькі, родныя загінулі ў пекле вайны, магілы не ўсіх вядомы.\nВечная памяць беларускамоўнаму святару\nПрыхаджане і клірыкі Свята-Петра-Паўлаўскага сабора праводзілі ў апошні шлях айца Генадзя Буцько, які нёс служэнне ў саборы з 2003 года.\nЁн адышоў да Госпада 29 красавіка 2020 года на 57 годзе жыцця пасля працяглага захворвання, звязанага з каронавіруснай інфекцыяй. Айцец Генадзь быў адказным за сацыяльную працу на прыходзе і выконваў яе з любоўю і стараннасцю. 1 траўня адбылося адпяванне святара ў храме на Нямізе. Развітацца са святаром прыйшлі клірыкі сабора і шматлікія вернікі, якія ведалі і шанавалі айца Генадзя.\nАйцец Генадзь нарадзіўся ў 1963 годзе ў Менску. Ён прыняў рашэнне прысвяціць свае жыццё Царкве Хрыстовай і ў 2003 годзе быў высвечаны на дыякана, а потым - на святара Мітрапалітам Менскім і Слуцкім Філарэтам.\n- Айцец Генадзь служыў па-беларуску, усё, што людзі жадалі па-беларуску рабіць, вянчанні, напрыклад, рабіў, - распавяла Вольга Алейнік, прыхаджанка Свята-Петра-Паўлаўскага сабора. - Ён ніколі не гнаўся за чынамі, быў вельмі просты ў камунікацыі, прапаведаваў вельмі шчыра і натхняльна". У айца Генадзя засталіся чацвёра дзяцей: Аксана, Валеры, Ганна і Канстанцін.\nКожны год ТБМ імя Ф. Скарыны горада Магілёва ўшаноўвае сваіх франтавікоў. 7 траўня з Уладзімірам Пухоўскім наведалі месцы пахавання Васіля Матэвушава, Аляксея Пысіна і Валянціна Ермаловіча. Пачысцілі надмагільныя помнікі і ўсклалі цюльпаны з свайго лецішча. Каталіцкія, або Польскія могілкі на вуліцы Лазарэнкі (Віленская) - тут знайшлі свой спачын пісьменнікі В. Матэвушаў і А. Пысін. Васіль Матэвушаў - вядомы магілёўскі паэт, які нарадзіўся ў мястэчку Княжыцы. Ваяваў. Пасля вайны працаваў у мясцовай газеце. Адной з асноўных тэм яго творчасці была прырода падняпроўскага краю. Зараз у Магілёве жыве яго дачка Наталля Матэвушава, з якой ТБМ-аўцы сябруюць і дапамагаюць, чым могуць. Некалькі год таму мы папрасілі спадарыню Наталлю, каб яна сабрала архіў свайго бацькі, яго рукапісы, фотаздымкі і аднесла ў Абласны архіў.\nАляксей Пысін родам з Краснапольскага раёна. Класік беларускай літаратуры. У Магілёве жывуць дзве яго дачкі. На Лаўсанаўскіх могілках пахаваны В. Ермаловіч. Валянцін Іванавіч - заслужаны дзеяч культуры, франтавік, акцёр, рэжысёр, грамадскі дзеяч. Пасля таго як мы прыбралі магілу і ўсклалі кветкі, Уладзімір Пухоўскі пасадзіў дзве шаравідныя туі, якія прывёз з свайго расліннага гадавальніка "Зялёны рай". У Валянціна Ермаловіча два сыны - адзін жыве ў Магілёве, а другі ў Менску. У гэтым годзе ў сувязі з эпідэміяй мы не праводзім масавых мерапрыемстваў, але вось так лакальна ўшанавалі памяць нашых герояў вайны.\nТРЭБА ГУРТАВАЦЦА РАЗАМ\nАбмежаванні, звязаныя з каронавірусам, абумовілі і ўскладнілі грамадскую актыўнасць ў раёне: здароўе людзей - найпершы клопат, і таму публічныя мерапрыемствы перасунуты на больш позні час. Але сябры грмадскіх арганізацый, як дазваляе магчымасць і сама сітуацыя, не засталіся ўбаку аб агульных справаў і выступілі інфармацыйным рэсурсам для раённага выканаўчага камітэта і раённай бальніцы для збору сродкаў на платформе Моламола: падрыхтавана лагістычнае пісьмо, у якім пакрокава распісана тое, што трэба зрабіць для рэгістрацыі на платформе. Напісаны ліст для раённай бальніцы для размяшчэння на платформе для збору сродкаў, дадзены кантакты асобаў (Андрэй Стрыжак, Ірына Траццякова), якія займаюцца гуманітарным праектам дапамогі медыцынскім установам, медыкам, людзям пажылога ўзросту. Перададзены кантакты групы, якая займаецца гэтымі справамі ў Віцебску.\nПрымалі ўдзел грамадскія актывісты і ў акцыі #Дзякуй, доктар. Каронавірус ў нашым раёне пайшоў з вёскі Жыгулі ад дальнабойшчыка. Дачка кіраўнічкі арганізацыі шматдзетных сямей "СемьЯ" Вольга Васіленка, якая нарадзілася ў гэтай вёсцы, а зараз індывідуальны прадпрымальнік і жыве ў Санкт-Пецярбургу, зрабіла свой унёсак у дапамогу раённай бальніцы, куды перададзена амаль 10 тысяч хірургічных масак, медыцынскіх пальчатак, нарукаўнікаў і дэзінфіцыруючай вадкасці на сумму 500 тысяч расійскіх рублёў. Груз перададзены якраз напярэдадні Вялікдня. Пэўныя складанасці з-за закрыцця мяжы з Расіяй узніклі якраз тут, але стараннямі старшыні раённай арганізацыі шматдзетных сямей і маці Вольгі - Наталлі Васіленкі, яе мужа Аляксандра, дабрачынны груз на мяжы быў перагружаны на транспарт з Верхнядзвінска і перададзены ў медыцынскую ўстанову.\nАкрамя таго, жанчыны з раённай арганізацыі "Беларуская жаночая ліга" арганізавалі збор сродкаў для набыцця для медыкаў - вадкага мыла, дэзінфіцыруючых сурвэтак і мыйных сродкаў, пальчатак, туалетнай паперы, пячэння, цукерак для медыкаў, якія пастаяння знаходзяцца ў бальніцы. Першай, хто адгукнуўся на заклік падтрымаць медыкаў, стала Святлана Шук, свой ўнёсак зрабіла Тамара Кецкіна, сяброўка жаночай арганізацыі, асабісты транспарт для паездкі ў Полацк для набыцця неабходных тавараў прадаставіла Надзея Іванеева, я асабіста таксама выдаткавала пэўную суму. Падрыхтавалі для медыкаў і 20 смачных абедаў, а дапамогу нам аказала індывідуальная прадпрымальніца - Вольга Кліманская, якую наша арганізацыя кансультавала падчас яе "перыпетый" з адкрыццём самастойнай справы. Агулам сабралі каля 350 рублёў. Дзякуй за падтрымку нашай ініцыятывы абласному грамадскаму аб'яднанню "Самакіраванне і грамадства" і асабіста Хрыстафору Жаляпаву, які днямі перадаў нам яшчэ і 50 масак, якія мы аддадзім для сацыяльных работнікаў тэрытарыяльнага Цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва, а таксама для Цэнтра дзяцей з абмежаванымі магчымасцямі.\nНе забыліся і пра працяг акцыі "Добры сусед", якая распачыналася ў самым праблемным мікрараёне нашага горада - на Гейжанава, і якая гэтай вясной сёння святкуе маленькі юбілей - 4 гадочкі. Колькі было тады спадзяванняў на тое, што яна абудзіць мясцовых жыхароў на агульныя справы па добраўпарадкаванні месцаў агульнага жыцця, неяк падштурхне супольнасць і мясцовыя ўлады да дыялогу і агульных справаў, бо чалавечы рэсурс багаты на ідэі і ініцыятывы. Атрымалася?\nДалёка не ўсё і, як аказалася, справа не ў людской інертнасці, хаця такі фактар прысутнічае, а ў тых чыноўніках, якія павінны быць завадатарамі такіх спраў. Цікава было б правесці "круглы стол" па гэтай праблеме, але з'явілася другая, больш сур'ёзная і, відаць, доўгачасовая - хвароба. І, нягледзячы на абмежаванні ў кантактах, "Добры сусед" выйшаў на прыдамовую тэрыторыю і зрабіў рамонт птушыных дамкоў, пафарбавана Дошка аб'яваў, пасаджаны кветкі. Вясна распачала свой сезон.\nВалянціна Болбат, ТБМ, Верхнядзвінск.\nУ Германіі адчыняюцца музеі, цяпер яны працуюць па новых правілах\nАхоўная маска, дыстанцыя ў паўтара метра і рух дакладна па маршруце - так павінны паводзіць сябе наведвальнікі зноў адкрытых нямецкіх музеяў, галерэй і бібліятэк.\nПасля вымушанага перапынку, звязанага з уведзеным у сярэдзіне сакавіка каранцінам з-за каронавіруса, у Германіі зноў адчынілі свае дзверы некаторыя музеі і мастацкія галерэі. Пры гэтым усе гэтыя культурныя ўстановы абавязаны выконваць меры засцярогі і абмяжоўваць колькасць наведвальнікаў, паведамляе інфармацыйнае агенцтва dpa.\nУжо можна паглядзець выставу нямецкага жывапісца, графіка, скульптара і архітэктара Томаса Шутэ (Thomas Schutte) у берлінскім раёне Кройцберг.\nБерлінская галерэя Ёхана Кёніга(Johann Konig) разгарнула экспазіцыю, прысвечаную творчасці двух экстравагантных сучасных мастакоў: немкі Ёрындэ Фойгт (Jorinde Voigt) і датчаніна Епе Хайна (Jeppe Hein).\nPalaisPopulaire, выставачная пляцоўка Deutsche Bank у Берліне, адкрывае выставу, якая адлюстроўвае 57-гадовы творчы шлях знакамітага мастака-пакавальніка Крыста і яго жонкі Жан-Клод, якая памерла больш за 10 гадоў таму.\nЗ сярэдзіны траўня пачнуць ізноў прымаць наведвальнікаў і буйныя сталічныя музеі. Сярод іх - Нямецкі гістарычны музей, які падрыхтаваў выставу "Ханна Арэнт і XX стагоддзе", якая расказвае пра жыццё і дзейнасць выбітнага нямецка-амерыканскага філосафа габрэйскага паходжання, палітычнага тэарэтыка і гісторыка, асновапакладальніцу тэорыі таталітарызму.\nПлануецца і паступовае адкрыццё музеяў, якія знаходзяцца на Музейным востраве ў Берліне. Рыхтуюцца да адкрыцця і кёльнскі музей "Калумба", дзе экспануюцца творы мастацтва духоўнага зместу, а таксама мастацкі музей у Боне. Першых гасцей пасля каранціну ў бліжэйшы час рыхтуюцца прыняць і знакамітыя музеі Дрэздана.\nНовыя правілы ў музеях\nУ залах можна знаходзіцца толькі пры наяўнасці ахоўнай маскі і з захаваннем дыстанцыі ў 1,5 метра паміж людзьмі. Колькасць наведвальнікаў абмежавана: у вялікіх залах адначасова дазволена прымаць па 4 - 5 чалавек, а ў маленькіх - толькі па адным чалавеку: на аднаго чалавека вызначана норма ў 20 квадратных метраў.\nУ выставачных залах дзейнічае "правіла вуліцы з аднабаковым рухам". Музейным наглядчыкам ўведзена ў абавязак строга сачыць за тым, каб наведвальнікі перасоўваліся па экспазіцыі ў адным кірунку - у пазбяганне сутыкненняў адзін з адным. Перад білетнымі касамі зроблена спецыяльная разметка - для захавання дыстанцыі паміж людзьмі ў чарзе. На касах і на стойках у гардэробах усталёўваюць панэлі з арганічнага шкла. Групавыя экскурсіі ў музеях пакуль не праводзяцца. У некаторыя музеі можна будзе трапіць толькі пасля папярэдняй анлайн-рэгістрацыі.\nБібліятэкі выдаюць кнігі\nПершых наведвальнікаў пасля лакдаўну прынялі 4 траўня і некаторыя бібліятэкі. Так, навукоўцы і студэнты радасна віталі адкрыццё Берлінскай дзяржаўнай бібліятэкі. Аднак яе чытальныя залы пакуль застаюцца зачыненымі, як, зрэшты, і чытальныя залы іншых бібліятэк. Кнігі выдаюцца на дом. А правілы бяспекі і гігіены ў будынках дзейнічаюць такія ж, як у музеях.\nАгулам 10 мільёнаў еўра будзе выдзелена з дзяржбюджэту на ажыццяўленне культурнай праграмы "Новы старт", мэта якой - падтрымаць музеі і іншыя ўстановы ў гэтыя нялёгкія часы. "Мы хочам, каб людзі зноў маглі атрымліваць асалоду ад мастацтва і культуры", - патлумачыў у інтэрв'ю журналістам Герман Парцынгер (Hermann Parzinger), прэзідэнт Фонду прускай культурнай спадчыны.\n1. Рылько Леанід - 20 р., г. Баранавічы\n2. Рабека Мікалай - 20 р., г. Менск\n3. Малаковіч Надзея - 10 р., г. Менск\n4. Аўгустоўскі - 5 р., г. Менск\n5. Чыгір Яўген - 10 р., г. Менск\n6. Шкірманкоў Фелікс - 20 р., г. Слаўгарад\n7. Вяргейчык - 15 р., г. Барысаў\n8. Шкут Яўген - 2 р., г. Менск\n9. Дубараў Сяргей - 50 р., г. Менск\n10. Навіцкі Марат - 50 р., г. Менск\n11. Саперскі Андрэй - 100 р., г. Магілёў\n12. Гарошка Аляксандр - 20 р., г. Менск\n13. Матанскі - 10 р., г. Слуцк\n14. Кіцыч Сяргей - 100 р., г. Менск\n15. Бубен Кастусь - 15 р., г. Менск\n16. Ляўшун Д. -12 р., г. Менск\n17. Сівы Сяргей - 5 р., г. Валожын\n18. Жыдаль Дзяніс - 50 р., г. Менск\n19. Анісім Алена - 2000 р., г. Менск\n20. Ціханчук Галіна - 10 р., г. Магілёў\n21. Кізік Павел - 5 р., г. Менск\n22. Лоцманава Вольга - 40 р., г. Менск\n23. Гяцэвіч Вячаслаў - 20 р., г. Ліда\n24. Кузьмін Лёкса - 20 р., г. Менск\n25. Чайкоўскі Павел - 25 р., г. Менск\n26. Рубцоў Артур - 20 р., г. Віцебск\n27. Колас Уладзімір - 300 р., г. Менск\n28. Нясвіжская суполка - 103 р., г. Нясвіж\n29. Панасюк А. - 30 р., г. Менск\n30. Глухава С. - 20 р., г. Магілёў\n31. Васількоў В.- 50 р., г. Магілёў\n32. Звярок А. - 20 р., г. Менск\n33. Агееў А.Р. - 12 р., г. Магілёў\n34. Кукавенка Іван - 25 р., г. Менск\nДзейнасць ГА "ТБМ імя Францішка Скарыны" па наданні роднай мове рэа-льнага статусу дзяржаўнай вымагае вялікіх выдаткаў. Падтрымаць ТБМ - справа гонару кожнага грамадзяніна краіны.\nБАЛАДА ЛЯВОНА БАРАЗНЫ (4.02.1929 - 15.08.1972)\nАд вёскі да вёскі, ад хаты да хаты\nІдзеш ты па сцежках бацькоўскай зямлі,\nІ бачыш, на колькі народ наш багаты\nНа ўбранні, на ўзоры, а не на рублі,\nЯкія ніколі душу не сагрэюць,\nА толькі апаляць жывую душу.\nМалюеш Айчыну - не ўсе разумеюць,\nАле і не трэба, бы ў восень дажджу\nНе трэба, бо й так тут хапае самоты\nЗ таго, што сыходзіць штодзённа ў нябыт\nМінулых гадоў светлыня, пазалота,\nНам ціш застаецца магільная пліт.\nІ ты ў адзіноце сваёй не сумуеш,\nБо шлях прад табой - беларускі наш шлях,\nЯкі ты сваёю крывёй афарбуеш,\nКаб ён не згубіўся ў туманных гадах,\nДзе з вёскі да вёскі, ад хаты да хаты\nІдзеш і збіраеш жывое святло\nАйчыны, каб будні і нашыя святы\nБылі беларускімі, каб не было\nСамоты па тым, што знікае, сыходзіць\nВялікі народ, які ў сэрцы Еўропы,\nДзе ў травах, як чорныя вены, акопы,\nАдкуль кожну раніцу сонца ўзыходзіць\nДля цэлай Еўропы…\nБАЛАДА ЯЎГЕНА ГЛЕБАВА (10.09.1929 - 13.01.2000)\nМара пра мора музыкай вечнаю стала.\nПтушкі, як ноты, светла да сонца ўзляцелі\nПа-над курганнем, дзе Беларусь начавала,\nПа-над шляхамі, што без пары затравелі.\nІ ажыло ўсё тое, што людзям належыць,\nІ зазвінелі звонка званы на званіцах,\nІ зарыкалі ў ранак зубры ў Белавежы,\nІ забурлілі нашы стагоддзі ў крыніцах,\nІ пачалося наша святое вяртанне\nДа Беларусі, што беларускаю будзе.\nМузыка - гэта наша любоў і каханне,\nМузыка - гэта свята святое і будзень,\nДзе не знікае, а ажывае, як мора,\nМара твая і кожнага вечная мара,\nКаб было заўтра лепей усім, чым учора,\nКаб не прапала сонца чаканае ў хмарах\nПа-над шляхамі, што без пары затравелі,\nПа-над хацінай, дзе нарадзіўся Купала,\nПа-над той песняй,\nшто мы з табой не дапелі…\nБАЛАДА АРЛЕНА КАШКУРЭВІЧА (15.09.1929 - 26.08.2013)\n"Я ў сучасным Менску чужаніца…"-\nКажаш ты, трымаючы ў руках\nЛіст бярозавы, нібы сініцу,\nНібы іскру, што ў сівых вяках\nПалымнела і да нас ляцела,\nАсвяціўшы тое, што прайшло.\nЯк страла праз волатава цела,\nІскра праляцела й праз жытло\nІ жыццё тваё, што тут пражыта,\nДзе амаль няма старых дамоў.\nТы малюеш, як вядзеш з нябыту,\nКрай наш беларускі, дзе любоў,\nЯк лісток бярозавы пад ветрам\nМожа паляцець з галінкі той,\nНа якой трымаўся смела летам,\nЗатрымцеўшы раптам прад зімой.\nТы малюеш беларускіх вояў,\nДля якіх Радзіма тут заўжды,\nДля якой яны - не ўсе героі,\nЯк лісток не кожны залаты,\nШто з бярозы абляцеў сягоння.\nІ з рукі тваёй ліст паляцеў\nІ яго ніколі не дагоніць\nТой, хто гэты ліст стаптаць хацеў…\nБАЛАДА УЛАДЗІМІРА КАРАТКЕВІЧА (26.11.1930 - 25.07.1984)\nЁн паехаў на Прыпяць памерці.\nТам у чоўне, як ліст у канверце,\nШто напісаны Богам для Бога,\nЁн па Прыпяці плыў, як па Леце,\nІ была яго боскай дарога.\nТрапятаў за ім восеньскі вецер,\nНібы сцяг, што над вежай узняты,\nНібы дым, што над комінам хаты,\nДзе ніхто ўжо даўно не бывае,\nКуды смерць нават не зазірае.\nЧовен плыў, і глядзелі ўслед людзі,\nІ знікалі, як крыгі вясною,\nА ён быў, а ён ёсць, а ён будзе,\nБыццам неба над белай зямлёю,\nДзе ёсць Прыпяць, дзе можна памерці,\nКаб у чоўне, як ліст у канверце,\nПлыць спакойна і думаць пра многа,\nПра цябе і мяне маладога,\nШто гаворыць, што можа памерці,\nБыццам бы малако з вуснаў сцерці,\nІ памерці ў любую хвіліну,\nНе па п'янцы, за маці-Айчыну...\nЁн паехаў на Прыпяць, каб жыць,\nКаб мяне з табой не разлюбіць,\nБыццам сцяг па-над вежай старою...\nБАЛАДА ГЕОРГІЯ ПАПЛАЎСКАГА (15.02.1931 - 29.10.2017)\nТы сыйшоў у зямлю,\nі застаўся ты ў "Новай зямлі",\nДзе жыве Беларусь,\nу якой нашы продкі жылі\nСто вякоў і яшчэ шмат вякоў\nбез цябе прамільгне\nЗ таго дня, як на небе тваім,\nна тугім палатне,\nМлечны Шлях намалёваны быў,\nкаб па ім мы ішлі,\nПарабіўшы, што трэба\nна роднай спрадвеку зямлі.\nНа двары лістапад, як агонь,\nдзе згарае твой дзень,\nІ ў майстэрні ўсе пэндзлі,\nнібы наламаны прамень,\nБольш не свецяць нікому цяпер,\nяк свяцілі табе,\nКаб журботным не быў,\nа калі ты ўсё ж быў у журбе,\nМаляваў не журбу, а наш край,\nдзе азёрны прастор\nІ дзе блізка да сэрцаў людскіх\nі далёка да зор.\nКаб ніхто анідзе не сказаў,\nшто мы Тут не жылі.\nБАЛАДА ГЕНАДЗЯ КІСЯЛЁВА (19.03.1931 - 14.11.2008)\nЯшчэ не выпаў снег на шэрыя палі,\nА твой касцёр прыціх, каля якога мы\nНіколі не баяліся вятроў зімы,\nБо мы ў наш час каля кастра з табой былі.\nІ ты шукаў, і ты знаходзіў і казаў,\nШто мы - народ\nі нам Еўропа - родны дом,\nДзе месца наша ёсць і будзе за сталом,\nА не на вуліцы, дзе снег ужо схаваў\nУсё, што мог ад нас за два вякі схаваць.\nСнягі й цяпер на нашыя шляхі ляцяць,\nНе засыпаючы высокіх шэрых траў,\nШто выраслі сярод камення і крыжоў,\nДзе крыж і твой не знікне ў снезе і ў траве,\nБо мы тут ёсць, і наша Беларусь жыве,\nЯкую ты шукаў, якую ты знайшоў,\nЯк той касцёр у полі, ля якога мы\nБылі з табой і не баяліся зімы.\nІ пройдзе снег,\nбо ты цяпер свой шлях прайшоў,\nПакінуўшы вуголле беларускіх слоў,\nДзе ёсць Надзея, Вера і Любоў…\nКІМ І ЧЫМ МОГУЦЬ ГАНАРЫЦЦА БЕЛАРУСЫ\nЗ нагоды выдання: Барыс, С. В. Гонар і слава Беларусі / Сымон Барыс. - Мінск, 2020. - 804 с. [24 л.] іл.\nПаважаныя сябры! З вялікай радасцю жадаю паведаміць чытачам, што ў красавіку выйшла вельмі ўнікальнае выданне - сапраўдная энцыклапедыя беларуса і кніга, вартая таго, каб стаць падарункам гасцям нашай краіны - "Гонар і слава Беларусі". Без перабольшвання можна сказаць, што аўтар зрабіў тытанічную працу, якая, часам не пад сілу цэлым інстытутам ці аўтарскім калектывам. Тут прадстаўлена найшырачайшая, даведачная, дакладная інфармацыя з усіх бакоў мінулага і сучаснасці нашай краіны. Тут чытачы даведаюцца: хто, што, калі, дзе, як, чаму?... у нас самыя-самыя, чым і кім можна сапраўды ганарыцца. Тысячы асобаў і аб'ектаў: гісторыі, культуры, навукі, прыроды, тых, хто калі-небудзь праславіў нашую краіну, самыя-самыя вядомыя, значныя падзеі. І ўсё ў 8-мі раздзелах на 800-х старонках ("Краіна маляўнічай прыроды і развітай гаспадаркі", "Беларускай дзяржаўнасці - 1000 гадоў", "Змаганне за волю і незалежнасць сваёй краіны", "Пра самае, самае…" (цуды, рэкорды…), "Пераможцы конкурсаў і спаборніцтваў", "Мова і культура - аснова беларускай нацыі", "Яны праславіліся ў свеце", "Беларусь - турыстычная краіна", а дадаткі, дзе ёсць і касмічныя прышэльцы і магдэбургскае права…: усё гэта само за сябе гаворыць)! Нідзе вы ў адным месцы такой дакладнай, разнастайнай і новай інфармацыі не знойдзеце! На якое б пытанне не жадалі адказаць: пачынаючы ад беларускіх вучоных-першапраходцаў, ваеначальнікаў і касманаўтаў, заканчваючы цудамі прыроды, гаспадаркі і культуры. Кожны беларус і патрыёт, які жадае ведаць сваю краіну павінен мець гэтую кнігу як настольную на кожны дзень! А кожная бібліятэка, як публічная, так і школьная, павінна яе мець у сябе. Гэта вялікая ўдача беларусаў! І я вельмі рады, што таксама, хоць крышачку, але спрычыніўся да стварэнне гэтай кнігі.\nКаб даць некаторае ўяўленне пра выданне, у сваю чаргу, прапануем невялічкі матэрыял - урывак з гэтага выдання - пра братоў-асветнікаў - унікальную культурную з'яву нашага народа.\nВалерый Варганаў, настаўнік-метадыст ДУА "Ворнаўская сярэдняя школа Кармянскага раёна" Гомельскай вобласці, адзін з рэцэнзентаў выдання.\nБраты-асветнікі - наш нацыянальны гонар\nЗа апошнія два стагоддзі ў гісторыі Беларусі некалькі братоў з розных родаў пакінулі значны след. Лічу, што кожны настаўнік гісторыі і беларускай мовы і літаратуры павінен ведаць іх прозвішчы і тое, што яны зрабілі для Радзімы. Яны вядомы не толькі як навукоўцы, дзеячы культуры, але і як грамадскія дзеячы. На жаль, лёсы братоў Цвікевічаў, Лёсікаў і Луцкевічаў незайдросныя, бо яны пацярпелі за грамадскую дзейнасць і беларусазнаўства, сталі ахвярамі сталінскіх рэпрэсій. Запомніце іх прозвішчы і імёны.\nБасалыгі Дзмітрый (1884, в. Варкавічы Слуцкага р-на - 1969, г. Масква) і Канстанцін (1887, в. Варкавічы Слуцкага р-на - 1963) Мікалаевічы.\nБасалыгі Уладзімір (н. 1940, г. Слуцк) і Міхаіл (н. 1942, г. Слуцк) Самойлавічы.\nГарэцкія Гаўрыла (1900, в. Багацькаўка Мсціслаўскага р-на - 1988), Максім (1893, в. Багацькаўка Мсціслаўскага р-на - 1938) Іванавічы.\nГілевічы Ніл (1931, в. Слабада Лагойскага р-на - 2016, г. Мінск) і Мікола Гіль (н. 1936) Сымонавічы.\nГрыцкевічы Анатоль (1929, Мінск - 2015, Мінск) і Валянцін (1933, Мінск - 2013, Санкт-Пецярбург) Пятровічы.\nЕльскія Міхаіл (1831, в. Дудзічы Пухавіцкага р-на - 1904) і Аляксандр 1834, в. Дудзічы Пухавіцкага р-на - 1916) Карлавічы.\nКаліноўскія Віктар Отан (1833, в. Мастаўляны Гродзенскага пав., цяпер Беласточчына, Польшча - 1862, ф. Якушоўка, каля Свіслачы) і Кастусь Вінцэнт (1838, Мастаўляны - 1864, г. Вільня) Сымонавічы.\nЛастоўскія Вацлаў (1883, засц. Калеснікаў, цяпер Глыбоцкі р-н - 1938) і Гладкі-Ластоўскі Юстын (Юрый, каля 1870 - пасля 1931) Юстынавічы.\nЛёсікі Язэп (Іосіф, 1883, в. Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага р-на - 1940, Саратаў) і Антон (1872, в. Мікалаеўшчына - 1949, в. Мікалаеўшчына) Юр'евічы.\nЛуцкевічы Іван (Янка, 1881, г. Шаўляй, Літва - 1919) і Антон 1884, г. Шаўляй - 1946?) Іванавічы.\nЛычы Лявон (н. 1929, мяст. Магільнае Уздзенскага р-на) і Генадзь (н. 1935, мяст. Магільнае Уздзенскага р-на) Міхайлавічы.\nМіцкевічы Кастусь (1882, в. Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага р-на - 1956) і Міхась (1897, в. Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага р-на - 1991) Міхайлавічы - гэта Якуб Колас і Антось Галіна.\nСачанкі Барыс (1936, в. Вялікі Бор Хойніцкага р-на - 1995, г. Мінск), Іван (н. 1938, в. Вялікі Бор Хойніцкага раёна) і Алесь (н.1940, в. Вялікі Бор) Іванавічы.\nСтанкевічы Адам (06.01. 1892, в. Арляняты Смаргонскага р-на - 29.11.1949, г. Тайшэт, Іркуцкая вобл.) і Ян (Янка, 26.11.1891, в. Арляняты Смаргонскага р-на - 16.08.1976, Хотарн, ЗША) - стрыечныя браты.\nТышкевічы Канстанцін (1806, мяст. Лагойск - 1868) і Яўстах (Ястафій, 1814, мяст. Лагойск - 1873) Піевічы.\nХлябцэвічы Яўген (1884, мяст. Жыровічы Слонімскага пав. - 1955, г. Масква), Уладзімір (1894, мяст. Жыровічы Слонімскага пав. - 1917, г. Петраград) Іванавічы.\nХодзькі Аляксандр (1804, мяст. Крывічы Вілейскага пав. - 1891), Міхал (1808, мяст. Крывічы Вілейскага пав. - 1879) Янавічы.\nЦвікевічы Аляксандр (1888, г. Брэст - 1937) і Іван (1891, Брэст - 1938) Іванавічы.\nЦіхановічы Валянцін (28. 08.1909, г. Вільня - 25.08.1978) і Яўген (1911, ст. Джусалы, Казахстан - 2005, г. Мінск) Мікалаевічы. Яго сын - мастак Генрых Яўгенавіч Ціхановіч (н. 1937, г. Мінск).\nЯнушкевічы Адольф Міхал Валяр'ян Юліян (1803, г. Нясвіж - 1857, в. Дзягільна Дзяржынскага р-на) і Яўстаф (1805, в. Прусы Салігорскага р-на - 1874) Міхайлавічы.\nЯнушкевічы Фелікс (н. 1954, мяст. Ракаў Валожынскага р-на), Язэп (н.1959, мяст. Ракаў) і Валяр'ян (н. 1962, мяст. Ракаў) Язэпавічы.\nВёска Арляняты Смаргонскага раёна - радзіма асветнікаў і грамадскіх дзеячаў Станкевічаў. Тут нарадзіліся 4 славутыя асобы: Адам Вікенцьевіч (1892-1949), выдавец, публіцыст, святар; Станіслаў Язэпавіч (1907-1980), філосаф, журналіст; Станіслаў Лявонавіч (1886-1964), выдавец, паэт; Ян (1891-1976), мовазнавец, гісторык, грамадскі дзеяч у эміграцыі.\nУ горадзе Магілёве на Падміколлі зараз ідзе адбудова Пакроўскай царквы\nЦарква была пабудавана ў 17 стагоддзі ў стылі барока магілёўскай школы дойлідства.\nГэты раён шчыльна быў забудаваны ў часы ВКЛ і на Пакроўскім пасадзе пражывалі пераважна купцы і рамеснікі. Паміж царквой і Свята-Мікольскім манастыром 17 стагоддзя была прамая вуліца якая так і называлася - Пакроўская.\nНедалёка на самым беразе Дняпра ў пачатку 18 стагоддзя быў пабудаваны прыгожы двухвежавы касцёл Святога Антонія і кляштар бернардзінаў. А побач на Школішчы было некалькі драўляных і мураваных сінагог.\nАтрымлівалася, што побач было некалькі храмаў трох канфесій: праваслаўных, каталікоў і іудзеяў.\nСавецкія часы ўдалося перажыць толькі Мікольскаму манастыру. Пакроўскую царкву знеслі ў 1950-х гадах і на яе месцы быў усталяваны рэзервуар гарвадаканала. Касцёл Антонія знеслі таксама пасля вайны і яго падмуркі захаваліся да нашага часу. Вядомую драўляную сінагогу 17 стагоддзя знеслі яшчэ да вайны ў 1938 годзе.\nНекалькі год таму праваслаўныя Магілёва вырашылі аднавіць Пакроўскую царкву. Быў праект ад Таварыства аховы помнікаў, каб храм паўстаў у першапачатковым выглядзе магілёўскай школы дойлідства. Але, на жаль, гістарычнага абгрунтвання было недастаткова, і перамог варыянт у стылі класіцызму з элементамі стылю барока. Што таксама, мабыць, нядрэнна.\nМагілёўцы мараць, што ў будучым на Падміколлі побач з Пакроўскай царквой калі-небудзь будуць адноўленыя старажытны касцёл і сінагога.\nАлег Дзьячкоў, Магілёў. Фота аўтара.\nСалодкае прадаў Ніл малако,\nну як прадаў...\nАддаў, лічы, даніну,\nзнайшоў без дзірак, чыстае трыко,\nправёў на мяса ратавальніцу - Рабіну.\nПараіць штосьці, як раней, Ілля не мог -\nсканаў ён, кволы, ў чорны панядзелак:\nкрывава ў твар скрывіўся правы бот,\nлевы ж у траве крычаў пасярод елак.\nУ Ніла цёмна ў печы, да ўсяго,\nа на дварэ дрыжаць трыццаткі-дошкі,\nчакаюць лёсу традыцыйнага свайго\n"Ну пацярпіце, - просіць Ніл іх, - трошкі".\nПрыўкрасны, рэдкі, слынны гарманіст,\nён вырваў "хромку" з кіпцюроў бяды,\nне толькі вальс ды польку, рэзаў твіст\nу свае лепшыя пасля вайны гады.\nВяселля, балю, фестывалю не было,\nдзе б жару не даваў, цярпеў гармонік,\nі як накладна ды складана ні было -\nў раённым ЦДК забацаў сольнік!\nНа прыкарытных выбарах саветаў\nпад казкі барацьбы за свой народ\nне каштаваў ні рыбу, ні рулеты,\nдаваў народу свой музычны кісларод.\nКалі ляцелі цуда-гукі пад нябёсы,\nў буслянцы бусел, што ад Бога рэжысёр,\nлавіў бусліхі смех светлараскосы,\nкрылом мяняў мінор на свой мажор.\nДы вось раптоўна весяліць Ніл перастаў,\nдый сумная мелодыя прапала -\n"хромку" з сястрычкай\nкаб не прыходзіў доўга, жонка загадала.\nУпершыню загад выконваць не збіраўся:\nяк без Нінулі ў хаце быць,\nі грэшных думак, нібы чэмеру, баяўся,\nняўжо, не верыў сабе,\nможна так любіць...\nПад Кенігсбергам думаў: "Ну, магіла", -\nбыло ўсяроўна там - у пекла, ці ў той рай,\nкалі дзяўчынка сінявокая маліла:\nцярпі, не памірай".\nВыпіў вясёлкі Ніл, скруціў гардзіну,\nнідзе ніхто не едзе і не йдзе,\nпайшоў збіваць з трыццатак дамавіну,\nсамотны бусел плакаў у гняздзе.\nА раннім ранкам ля труны раўла Раіска,\nпрарабша аграгарадка, што на рацэ,\nказыр рулеткі прыціскаў к зямлі запіску,\nцярпела ручка ў мёртва сціснутай руцэ:\n"Усё, што трэба - знойдзеце вы ў сенцах,\nна столак не садзіцеся - кульгае,\nля шкельца - здымак, свечка - ля вакенца,\nхавайце з Нінай мяне побач, абдымаю..."\nДа жонкі - ўправа, клёнік, бэз, магіла,\nза шлях музычны - безмузычны ганарар,\nахайна мальцы закапалі дзеда Ніла:\n"Бач, сам труну зрабіў,\nАдведкі ў Палыкавічы\nШтогод мы з сябрамі ТБМ імя Ф. Скарыны г. Магілёва ладзім шэраг мерапрыемстваў да Дня аховы помнікаў і памятных мясцін. Сёлета, у сувязі з эпідэміяй каранавіруса, масавыя падзеі замянілі лакальнымі. І 20 красавіка я з маёй пляменніцай Палінай і яе сябрам Мікалаем выправіліся ў старажытнае мястэчка Палыкавічы Магілёўскага раёна.\nПалыкавічы знаходзяцца ў вельмі прыгожай пойме Дняпра з захапляльнымі краявідамі. Тут нават хацелі ў 1930-я гады, калі меркавалася, што будзе сталіца ў Магілёве, ладзіць кінастудыю "Беларусьфільм".\nШлях ад горада да мястэчка вядзе праз лес. А калі пачынаецца спуск да поймы ракі, то з'яўляюцца глыбокія і шырокія яры, парослыя яскравымі кветкамі і векавымі дрэвамі. Па дарозе моладзі паказваў рэдкія і цікавыя расліны: кураслеп (ветраніца лясная), пралескі, брызгліну барадаўчатую... Калі ішлі праз лес, то бачылі некалькі ліній парослых хмызняком акопаў. Бо ў гэтых мясцінах былі моцныя баі ў 1941 і 1944 гадах.\nТут, на самым абрыве перад поймай Дняпра нават захаваўся вялізны нямецкі дот, які ў будучым можа нават варта было б адрастаўраваць і зрабіць цікавым турыстычным аб'ектам...\nКалі спусціліся па пакручастай сцежцы паміж ялін і дубоў, то апынуліся паміж двух ручаін выцякаючых з яроў. Гэтыя шматлікія лагчыныяры называюць Папоўскія равы, бо калісьці ў Палыкавічах ля цудадзейнай крыніцы існаваў праваслаўны манастыр. На самой крыніцы, якая калісці лічылася цудадзейнай, гадоў дваццаць таму адбудавалі зноў капліцу Параскевы Пятніцы. А на ўзгорку пабудавалі новую Траецкую царкву са званіцай. Царква старажытная была знішчана ўжо пасля вайны. А старая цагляная капліца, на вялікі жаль, была знішчана ўжо ў наш час пры будаўніцтве новай званіцы. Старажылы дагэтуль распавядаюць, як раней на Троіцу ў Палыкавічы збіраўся кірмаш. З'язджаліся сотні і тысячы сялян з бліжэйшых вёсак на сваіх падводах. З-за ракі народ перапраўляўся на пароме, які быў проста па дарозе пры спуску ад горада. Да рэвалюцыі ў мястэчку жылі князі Ладамірскія, ад маёнтка якіх да нашага часу захаваліся толькі падмуркі.\nЯ памятаю яшчэ з дзяцінства, што пад кожную надмагільную пліту марадзёрамі быў зроблены падкоп. Зараз могілкі добраўпарадкаваны і мы ў мінулым годзе з гісторыкам Галінай Бяляевай перапісалі і адфоткалі старажытныя помнікі. А зараз, калі прыйшлі, то аднекуль з'явіўся і "новы" помнік князя Мікалая Мікалаевіча Ладамірскага, які памёр у 1891 годзе. Верагодна, што нядаўна добраўпарадкаваліся могілкі і быў знойдзены ў зямлі і гэты гістарычны артэфакт.\nУ Палыкавічах ёсць таксама помнік археалогіі Барсукова Горка - гарадзішча эпохі жалезнага веку, якое ў 1930-х гадах даследваў вядомы беларускі археолаг Васіль Тарасенка. Але зараз мы туды не дайшлі, бо сіл не хапіла... У наступны раз сходзім, пафоткаем і абавязкова напішам пра гэта краязнаўчы артыкул....\nАлег Дзьячкоў, Магілёў. Фота: Мікалай Зубкоў, Паліна Лазарэнка, Алег Дзьячкоў.


Performing Arts Злучаныя Штаты Амерыкі - праграмы МВА Злучаныя Штаты Амерыкі Performing Arts 2019\nPerforming Arts Злучаныя Штаты Амерыкі - праграмы МВА Злучаныя Штаты Амерыкі Performing Arts\nВывучэнне сцэнічнае мастацтва можа быць столькі, колькі акадэмічная пераслед, так як гэта тэхнічны. Даследуйце глыбіні тэорыі і практыкі танца, тэатра, музыкі і выканальніцкага мастацтва ў адным міждысцыплінарнай вобласці.\nPerforming Arts Злучаныя Штаты Амерыкі - Вазьміце Performing Arts Злучаныя Штаты Амерыкі. Усе праграмы Performing Arts і школьнай інфармацыі. Эканомце час і звярнуцца школу тут!\n11 Вынікі ў Performing Arts, Злучаныя Штаты Амерыкі\nУсе (28) Master Degrees (17) Masters of Arts (11)\n11 Вынікі ў Performing Arts, Злучаныя Штаты Амерыкі Filter\nВа ўніверсітэце Дзённае навучанне Вочна-завочна 31 - 34 гадзін September 2019 Злучаныя Штаты Амерыкі Conway + 1 more\nВа ўніверсітэце Дзённае навучанне September 2019 Злучаныя Штаты Амерыкі Pasadena\nMA ў галіне музыкі\nМузычны аддзел у Паўночна-ўсходнім прапануе ступень магістра мастацтваў у галіне музыкі (прыкладная педагогіка). Педагогіка вызначаюцца як мастацтва выкладання. Гэтая ступень рыхтуе студэнтаў, якія ўжо маюць ступень бакалаўра ў галіне музыкі для паспяховага выкладання на ўзроўні каледжа; ў абслугоўванні пачатковай і сярэдняй адукацыі дзяржаўнай або прыватнай школе; або працяг у доктарскай ступені працы. [+]\nМузычны аддзел у Паўночна-ўсходнім прапануе ступень магістра мастацтваў у галіне музыкі (прыкладная педагогіка). Педагогіка вызначаюцца як мастацтва выкладання. Гэтая ступень рыхтуе студэнтаў, якія ўжо маюць ступень бакалаўра ў галіне музыкі для паспяховай:\nнавучанне на ўзроўні каледжа;ў абслугоўванні пачатковай і сярэдняй адукацыі дзяржаўнай або прыватнай школе; абопрацяг у доктарскай ступені працы.... [-]\nMA ў галіне сувязі, сродкі масавай інфармацыі\nМагістр мастацтваў (MA) у сувязі, сродкі масавай інфармацыі і тэатры забяспечвае паглыбленае вывучэнне прынцыпаў і метады камунікацыі, сродкі масавай інфармацыі, і ў тэатры. Праграма прызначана для студэнтаў, зацікаўленых у перадавых карпаратыўных пазіцый, якія рыхтуюцца на пасады ў сістэме вышэйшай адукацыі або далейшага навучання выпускнікоў і выкладчыкаў ў пачатковай або сярэдняй школе. [+]\nМагістр мастацтваў (MA) у сувязі, сродкі масавай інфармацыі і тэатры забяспечвае паглыбленае вывучэнне прынцыпаў і метады камунікацыі, сродкі масавай інфармацыі, і ў тэатры. Праграма прызначана для студэнтаў, зацікаўленых у перадавых карпаратыўных пазіцый, якія рыхтуюцца на пасады ў сістэме вышэйшай адукацыі або далейшага навучання выпускнікоў і выкладчыкаў ў пачатковай або сярэдняй школе.... [-]\nLink to and share "Performing Arts Злучаныя Штаты Амерыкі - праграмы МВА Злучаныя Штаты Амерыкі Performing Arts 2019"


Супраць нацыяналізму — Прамень\nПрамень 03.04.2016 27.11.2016\nПачнем з вызначэння паняцця «нацыяналізм». Вызначэнняў хапае: некаторыя з іх апісваюць нацыяналізм як ідэалогію нацыянальнай выключнасці і варажнечы з іншымі нацыямі, некаторыя – не. Сучасныя нацыяналісты ўсё часцей кажуць, што яны ніякія не шавіністы, што яны паважаюць усе нацыі і народы, але «наш» народ павінен жыць «згодна са сваімі традыцыямі», і толькі прадстаўнікам карэннага насельніцтва, а ніяк не прыезджым, можна карыстацца ўсімі сацыяльнымі перавагамі і прывілеямі. Такім чынам, людзей, як і ў часы ранейшага, шавіністычнага нацыяналізму, дзеляць на «годных» і «нягодных», на «сваіх» і «чужых», фактычна – на лепшых і горшых. І не важна, што падзел адбываецца па прынцыпе прыналежнасці да пэўнай культуры альбо рэлігіі, а не па прыкмеце расы\_этнічнай прыналежнасці. Сутнасць застаецца такой жа. У любым выпадку, нават калі мы падсумуем паняцці другой групы, атрымаем наступнае: нацыяналізм гэта ідэялогія, палітыка і практыка, якая трактуе нацыю як падмурак дзяржавы і вышэйшую форму грамадскага аб’яднання і выступае за самасцвярджэнне народа з адзінай мовай і культурай як адзінай і непадзельнай сутнасці.\nТакім чынам, так ці інакш, галоўным паняццем у ідэалогіі нацыяналізму з’яўляецца нацыя. Менавіта вакол яе круціцца ўся тэорыя і практыка нацыяналізму. Але што такое нацыя? Само гэтае паняцце ўзнікла ў краінах Еўропы разам са з’яўленнем нацыянальных дзяржаў у першай палове 19-га стагоддзя — з крахам феадальна-абсалютысцкіх сістэм і ўсталявання новага парадку ўзаемаадносін паміж прыгнятальнікамі і прыгнечанымі. Раней, пры феадалізме, усё было проста: ёсць клас сялян, якія працуюць на феадалаў-арыстакратаў, забяспечваючы іх ежай і дармавой працай, і пры гэтым не «качаюць правы», і ёсць клас гэтых самых арыстакратаў (рыцараў, шляхты), якія ў абмен на поўнае матэрыяльнае забеспячэнне і пакору абараняе сялян ад замахаў суседніх феадалаў – рабаўніцтваў, нападаў і г.д. Сяляне, за рэдкімі выключэннямі, не ваявалі, справай жа арыстакратаў ва ўсе часы была вайна, змаганне за «сваю» зямлю (то бок тую, на якой працавалі «ягоныя» сяляне), за гонар свайго роду, за інтарэсы сеньёра, які надзяліў яго гэтай зямлёй і сялянамі і гэтак далей.\nАле не варта думаць, што ідэя нацыі была патрэбная толькі для ваеннага часу. З’яўленне пралетарыяту спарадзіла жудасную эксплуатацыю і сацыяльную няроўнасць, як вынік – рэвалюцыйнае напружанне ў новых краінах. Зноў жа, масам тэрмінова была патрэбная ідэалогія, якая дапамагала б ім не варагаваць з буржуазіяй, а адчуць адзінства з ёю, нейкае падабенства роўнасці. Класавыя супярэчанні трэба было тэрмінова нівеліраваць, каб яны не выліліся ў рэвалюцыю. Для гэтага як нельга лепш падыходзіў нацыяналізм і патрыятызм. Людзям праз сістэму адукацыі, а ў пазнейшыя часы і з дапамогай дзяржаўнай прапаганды ўбівалася ў галовы, што ўсе яны: і звычайны працоўны, і наглядчык на працы, і паліцыянт, і буржуй-уласнік фабрыкі, і суддзя – усе належаць да супольнасці: старадаўняй, непаўторнай, вялікай, якая заслугоўвае лепшага месца на гэтым свеце (і гэта прытым, што самі паняцці нацыі, як напісана вышэй, яшчэ ледзь-ледзь сфарміраваліся). Пры гэтым вельмі часта прадстаўнікі суседніх нацый уяўляліся ў горшым свеце: толькі і чакаюць, праклятыя англічане\_французы\_немцы\_прусакі, каб нас абрабаваць і зняволіць! Такім чынам буржуазія забівала адразу двух трусаў: згуртоўвала народ вакол нейкай ідэі, якая мусіла заняць месца небяспечных памкненняў да справядлівага сацыяльнага строю, і перанакіроўвала абурэнне людзей сваімі ўмовамі жыцця ў бяспечнае, і нават карыснае для гаспадароў рэчышча. Лепш хай яны ненавідзяць чужынцаў і іншаземцаў, чым свайго непасрэднага эксплуататара. Як тут не ўзгадаць жыдоўскія пагромы ў Расейскай імперыі, якія неаднаразова ўчыняліся пры маўклівым ухваленні, а часам і пры непасрэдным удзеле агентаў царызму! Як не ўзгадаць лозунг Першага інтэрнацыяналу: «Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!» — які прама і непасрэдна заклікаў скінуць шкодныя і штучныя абмежаванні нацыянальнай дзяржавы і прызнаць у пралетары любой іншай краіны свету свайго паплечніка і брата!\nСамае галоўнае ў канцэпцыі нацыі – яе штучнасць. Нацыяналізм сцвярджае, што мільёны людзей розных сацыяльных класаў, розных светапоглядаў, розных маральна-этычных якасцяў – усе яны з’яўляюцца адной вялікай супольнасцю і маюць паміж сабой нашмат больш агульнага, чым супрацьлеглага. Пры гэтым, звычайна, прыводзяцца аргументы агульнай гісторыі і агульнай культуры (мовы, традыцый і г.д.). Што датычна гісторыі – часта выкарыстоўваецца такі дэмагагічны прыём, што, маўляў, «у нас агульныя нагоды для гонару (Іван Грозны, Вітаўт, Багдан Хмяльніцкі, Ян Капернік, Альберт Эйнштэйн, Грунвальд, Сталінград – патрэбнае падкрэсліць)». Але калі ў эпоху родаплеменных грамадстваў такі аргумент яшчэ меў сэнс, бо кожны мог лёгка аказацца сваяком нейкага выбітнага дзеяча, то ў сённяшнім свеце ён гучыць, мякка кажучы, недарэчна. Якое я маю дачыненне да нейкага там знакамітага мужыка, які жыў 200 гадоў таму? Ну і што з таго, што ён жыў на тым жа пятаку зямлі, што і я? Хіба гэта робіць нас бліжэй? Хіба гэта перадае мне «кавалачак крутасці» гэтага чалавека? З таго, хто будзе ганарыцца тым, што жыве ў адным горадзе з Лукашэнкам, будуць смяяцца, але з таго, хто ганарыцца сваімі «вялікімі продкамі, якія гналі немцаў\_палякаў\_маскалей», чамусьці не смяецца ніхто.\nАле нават не ў гэтым справа, а ў тым, што ў любым класавым грамадстве існуе фундаментальны падзел, невырашальная супярэчнасць: ёсць прыгнятальнікі і ёсць прыгнечаныя, з аднаго боку — тыя хто валодае сродкамі вытворчасці\_інтэлектуальнымі рэсурсамі, валодае палітычнай уладай і прымае ўсе рашэнні ў грамадстве, і з другога боку — тыя, хто пазбаўлены сродкаў вытворчасці, усіх рэсурсаў і багаццяў грамадства, а таксама пазбаўлены ўлады над сваім уласным жыццём, у каго адабрана права вырашаць, у якім грамадстве ён будзе жыць. І пад якім бы нацыянальным, расавым, рэлігійным, патрыятычным соўсам не спрабавалі аб’яднаць гэтыя два класы, гэтага ніколі не атрымаецца, бо гэта карэнная супярэчнаць робіць ролі людзей у грамадстве супрацьлеглымі, фактычна, робіць адных рабаўладальнікамі, а іншых – рабамі. А любое ілюзорнае адзінства будзе заўсёды ў інтарэсах прыгнятальнікаў, бо менавіта яны вырашаюць «правілы гульні»! Насамрэч жа для працоўнага нічога не мяняецца, калі ўласнікам ягонага працоўнага месца і гаспадаром ягонага заробку з’яўляецца чалавек карэннай ці некарэннай нацыянальнасці. Гаспадар будзе так ці інакш пераследваць свой інтарэс, адбіраць у працоўнага тое, што ён зрабіў, г.зн. — эксплуатаваць. Ад таго, на якой мове размаўляе і якое адценне скуры мае мент, які збівае чалавека за тое, што ён выйшаў выказаць уласнае меркаванне – што зменіцца? Хіба ўдар дручка будзе менш балючы? Адзін з класікаў расейскай літаратуры неяк прывёў стары народны анекдот: прыйшла вайна, павеў мужык у лес свайго каня. Конь упіраецца, ісці не хоча. Мужык давай на яго сварыцца: «Чаго не ідзеш? Зараз прыйдуць немцы, будуць цябе біць і прымушаць працаваць кожны дзень!» На што конь адказвае: «А што ты са мной робіш?» Мужык: «Прымушаю працаваць кожны дзень і б’ю, калі не слухаешся». Конь: «І навошта мне кудысьці ісці, калі розніцы няма?»\nПрыкладаў, калі ўпрыснутая атрута нацыяналізму і дзяржаўнага патрыятызму прыводзіла да паразы ў барацьбе працоўных за свае правы – процьма, і самы свежы з іх адбыўся літаральна на вашых вачах. Украінскі Майдан і ўвесь уздым народнай барацьбы ва Ўкраіне, які высоўваў патрабаванні сацыяльнага і палітычнага кшталту, быў на фоне расейскай агрэсіі перанакіраваныя палітыканамі і ўльтраправымі групоўкамі ў нацыяналістычнае рэчышча, і што ў выніку? Зараз толькі лянівы не разумее, што ўкраінцам здрадзілі – пад трэскатлівыя лозунгі аб нацыянальнам адзінстве. На змену зграі Януковіча прыйшлі новыя гаспадары, якія крадуць ледзь не больш, чым папярэднія. Жыццямі байцоў АТА, якія з лепшых памкненняў пайшлі «абараняць Радзіму», распараджаецца генералітэт, з палітычных мэтаў «зліваючы» непажаданых у катлы і ў палон. Патрабаваннем Майдану было выдаліць з улады ўсіх са спісу 100 багацейшых людзей Украіны. Як у насмешку – прэзыдэнтам аказаўся алігарх Парашэнка. Больш за сотню шчырых, смелых людзей загінула ў баях з АМАПам, адстойваючы сваё права «чалавекам звацца» — а менты ва Ўкраіне па-ранейшаму разганяюць дэманстрацыі і забіваюць людзей. Затое ўлада з раніцы да вечару пхае людзям гісторыі аб нацыянальнай велічы ўкраінцаў і аб гераічным змаганні за незалежнасць. Багатыя багацеюць, а бедныя бяднеюць – затое паўсюдна ўкраінскія сцягі. Дык чым жа залежнасць ад аднаго пана лепшая за залежнасць ад іншага?\nНа гэтым жа фоне мы бачым дэградацыю значнай часткі «дэмакратычнай апазіцыі» у Беларусі. Пасля падзеяў ва Украіне вялікая частка беларускіх «нацыянал-дэмакратаў» стала ў адкрытую казаць, што яна гатовая пайсці на саюз з Лукашэнка, каб толькі, у выпадку чаго, адстаяць незалежнасць ад Пуціна. Маўляў, незалежнасць – спачатку, дэмакратыя – потым. То бок, гэтыя людзі лічаць магчымым паступіцца такімі фундаментальнымі базавымі правамі, як права на павагу асабістай годнасці чалавека, свабода слова, сходаў, друку і публічнай крытыкі, — усе тыя правы, якія Лукашэнка таптаў больш за 20 гадоў, — толькі дзеля таго, каб захаваць «незалежнасць». Што гэта за незалежнасць?! Які ў ёй сэнс? Калі ты – бяспраўны раб, табе будзе лягчэй ад таго, што рабаўладнік размаўляе на адной з табой мове? Калі і дзе, скажыце, народу жылося лепш толькі ад таго факту, што над дзяржустановамі вісіць кавалак тканіны аднаго колеру, а не іншага? Хіба фактар фармальнай прыналежнасці да аднаго дзяржутварэння, а не да іншага, важнейшы за прынцыпы Свабоды і Справядлівасці, у барацьбе за якія развівалася ўся чалавечая цывылізацыя? Мы лічым, што для сумленнага і сапраўды дэмакратычнага чалавека не існуе нічога вышэй самога Чалавека – яго правоў, свабодаў і годнасці. Усё нашае развіццё, уся палітыка і ўся культура павінна быць падпарадкавана менавіта гэтаму, а ніяк не хімерам, выдуманым пануючым класам для таго, каб трымаць нас у аброці. Будзь тое нацыянальная ідэя, незалежнасць, альбо нават рэвалюцыя – любая ідэялогія і канцэпцыя гэта пазбаўлена сэнсу і нават з’яўляецца рэакцыйнай, калі не ставіць сваёй мэтай даброты Чалавека як такога!\nПредыдущая статья 6 способов защиты от камер видеонаблюдения\nСледующая статья Мюррей Букчин. Социальный анархизм или анархизм образа жизни


Парафiя Беззаганнага Зачацця Панны Марыi Велікапосныя рэкалекцыі - Парафія Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі\nВы тут:Галоўная Навiны Аб'явы XII звычайная нядзеля\nУ першы дзень парафіяне пачулі, чым з’яўляецца пакаянне. Грэх – гэта “пракляцце”. Калі чалавек грашыць, то сам сябе праклінае, бо дазваляе дэману прысутнічаць у сваім жыцці. Немагчыма без пакаяння пайсці ў неба. Грэх “праклінае” чалавека, і толькі Бог можа ўратаваць ад уплыву граху. Чалавек атрымлівае прабачэнне, калі перажывае пакаянне перад Панам.\nПакаяцца – значыць павярнуцца ў адваротны бок ад граху. Але калі чалавек не бачыць мэты, не ведае, куды глядзець і ісці, то зноўку вернецца да граху. Месца ў сэрцы, вызваленае ад граху, належыць Пану – Ён павінен яго заняць. А таму так важна нястомна шукаць Яго і прагнуць сустрэцца з Ім.\nУ другі дзень рэкалекцыяніст прапанаваў паразважаць над выразам “ахрысціцца ў імя Езуса Хрыста”. Гэты выраз азначае, што неабходна “акунуцца” ў Асобу Збаўцы: ведаць, што Ён думае і кажа, які прыклад паказвае ў падобных сітуацыях. Дзеля гэтага трэба чытаць Біблію, асабліва Евангелле, якое апісвае жыццё Езуса. Такі шлях дапамагае чалавеку прызнаць аўтарытэт Бога ў сваім жыцці і дзейнічаць згодна з воляй Бога.\nУ нядзелю, апошні дзень рэкалекцый, айцец Аляксандр распавядаў аб ролі Духа Святога ў жыцці хрысціяніна. Для чалавека Дух Святы з’яўляецца вялікім дарам. Дух Божы мае агромную сілу, якая змяняе асобу не знешне, а ўнутрана. На жаль, многія вернікі не прымаюць Яго, бо прызвычаіліся да ўласнага камфорта і не жадаюць змяняцца. Айцец Аляксандр падзяліўся досведам уласнай перамены, якую прынёс Дух Святы ў ягонае жыццё, аздаравіўшы ад страхаў, якія шмат гадоў перашкаджалі жыць поўным жыццём.\nНяхай пачутае Божае слова і ўдзел у велікапосных рэкалекцыях прынясе багаты плён у хрысціянскім жыцці нашай парафіі.


Канвертаваць Кубінскіх канверсоўных песа (CUC) і Мальдывы Rufiyaa (MVR) : Калькулятар абменнага курсу\nКубінскі канверсоўнай песа (CUC) і Мальдывы Rufiyaa (MVR) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Кубінскі канверсоўнай песа і Мальдывы Rufiyaa пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 21 жнівень 2019.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Кубінскі канверсоўнай песа. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Мальдывы Rufiyaa валюты па змаўчанні. Націсніце на Мальдывы Rufiyaa або Кубінскіх канверсоўных песа канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nКубінскіх канверсоўных песа гэта валюта, у Куба (CU, CUB). Мальдывы Rufiyaa гэта валюта, у Мальдывы (М.В., MDV). Сімвал MVR можа быць запісаная Rf. Мальдывы Rufiyaa дзеліцца на 100 lari. Абменнага курсу кубінскіх канверсоўных песа Апошняе абнаўленне 21 жнівень 2019 ад Міжнародны валютны фонд. Абменнага курсу Мальдывы Rufiyaa Апошняе абнаўленне 21 жнівень 2019 ад Yahoo Finance. CUC каэфіцыент мае 6 ўважаецца лічбаў. MVR каэфіцыент мае 4 ўважаецца лічбаў.


13.12.2018 / 17:31 10\nДацэнт кафедры канстытуцыйнага права Іван Пляхімовіч.\nСтудэнты і выпускнікі юрыдычнага факультэта БДУ просяць рэктара ВНУ Андрэя Караля дапамагчы дацэнту Івану Пляхімовічу. Да 2016 года ён выкладаў канстытуцыйнае права, потым прадмет адабралі, а па факультэце папаўзлі чуткі, што выкладчыка хочуць звольніць. Юрфакаўцы лічаць, што на кафедры канстытуцыйнага права і факультэце ў цэлым Пляхімовіч «сутыкаецца з перашкодамі ў ажыццяўленні сваёй прафесійнай дзейнасці», піша «Еўрарадыё».\nТэкст хутка распаўсюджваецца ў сацыяльных сетках. Студэнты ставяць лайкі, робяць рэпосты, дапаўняючы партрэт Івана Пляхімовіча ўспамінамі аб працы з ім. Аднак з электроннага звароту і пастоў незразумела, з якімі перашкодамі сутыкаецца выкладчык і чым можа дапамагчы рэктар.\n«Ужо два гады ёсць адчуванне, што ён знаходзіцца на мяжы звальнення»\n«Іван Іванавіч — той выкладчык, з-за якога не шкада, што я паступіла на юрфак, — пачынае здалёк студэнтка чацвёртага курса N. — Ён вёў у нас на першым курсе канстытуцыйнае права. Вельмі любіць свой прадмет, але заўсёды кажа: «Канстытуцыйнае права вышэй за ўсё, але каханне вышэй за канстутыцыйнае права». Памятаю, як аднойчы чытаў нам на вуліцы вершы беларускіх паэтаў. Было бачна, што ён вельмі любіць родную мову, любіць нашу краіну, сваімі паводзінамі паказваў, што хоча, каб усё насамрэч тут стала лепш».\nN. распавядае, што ў 2016 годзе Іван Пляхімовіч раптам перастаў весці канстытуцыйнае права, і ўсе студэнты спалохаліся, што той звольніўся. Потым аказалася, што з яго знялі нагрузку па асноўным прадмеце і прызначылі весці адміністрацыйна-дэліктнае права.\n«Ужо два гады ёсць адчуванне, што ён знаходзіцца на мяжы звальнення, — кажа студэнтка. — Выкладчыкі пра Івана Іванавіча адклікаюцца негатыўна альбо проста маўчаць. У яго былі даволі спецыфічныя погляды, таму падтрымкі з боку калег не шмат».\n«Паказвае, як у нашай краіне парушаецца наша ж уласная Канстытуцыя»\nУ 2015 годзе Іван Пляхімовіч выдаў двухтомнік «Каментарый да Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь». N. перакананая:\n«Усе праблемы пачаліся пасля з'яўлення гэтай кнігі. Дакладней, калі да кніг дабраліся непатрэбныя, так бы мовіць, людзі. Праблемы на факультэце з-за яго праўды.\nЁн не збірае ніякіх груп, мітынгаў, не выказваецца супраць улады. Але ён паказвае, як у нашай краіне парушаецца наша ж уласная Канстытуцыя. Прыводзіць розныя прыклады. Мы былі настолькі адданыя прадмету і выкладчыку, што без усялякіх, ведаеце, як звычайна бывае, прымусаў, купілі сабе яго кнігі. Быў адзін асобнік і ў бібліятэцы юрфака, але потым яго забралі. Мы пыталіся ў дэканаце, чаму ў нашай бібліятэцы няма кнігі нашага выкладчыка — нам нічога не адказалі. Па-мойму, гэта не проста капрыз дэкана ці кагосьці з кафедры».\nВытрымкі з двухтомніка.\nВерсіяй пра тое, што праблемы пачаліся пасля выхаду двухтомніка, з Еўрарадыё дзеляцца і іншыя студэнты.\n«Калі б тры гады таму з'явіўся такі электронны зварот, усе б вельмі здзівіліся, — кажа студэнт, які папрасіў не называць яго імя. — Івана Іванавіча лічылі вельмі строгім выкладчыкам. Многія студэнты сыходзілі на пераздачы. Па канстытуцыйным праве былі нізкія адзнакі. Наколькі мне вядома, падыход да ацэньвання стварыў спрэчную рэпутацыю. Калі я здаваў, такога ўжо не было. На маім курсе пераздавалі ўсяго тры-чатыры чалавекі.\nНа сустрэчы са студэнтамі ў Полацкім дзяржаўным універсітэце.\nТаксама на лекцыях ён дазваляў сабе спрэчныя меркаванні. Напрыклад, у нас у Канстытуцыі ёсць артыкул, дзе гаворыцца пра тое, што Беларусь з'яўляецца нейтральнай дзяржавай. У той жа час Беларусь з'яўляецца членам АДКБ. Можна ставіць пытанне: «А ці выконваецца Канстытуцыя ў такім выпадку?». Таксама за ўвесь час не было ні аднаго рашэння Канстытуцыйнага суда аб прызнанні якога-небудзь закона або акта неканстытуцыйным, ён не баяўся пра гэта казаць».\n«Важна, каб у праблеме не ўгледзелі толькі палітычны кантэкст»\nВыпускнік юрфака, адвакат Алесь Лабаты скончыў БДУ некалькі гадоў таму. Строгі і прынцыповы Іван Пляхімовіч паставіў яму па канстытуцыйным праве 10 балаў — адзінаму на ўвесь курс.\n«На жаль, аўтарства звароту мне не належыць, але калі б мне прапанавалі яго напісаць, ён быў бы такім жа, — кажа ён. — Чуткі даходзяць, што студэнтам рэкамендуюць не падпісвацца пад ім. Мне здаецца, важна, каб, пасля таго, як зварот перададуць рэктару, у праблеме не ўгледзелі цалкам палітычны падтэкст. Раней Іван Іванавіч працаваў на дзяржслужбе, быў намеснікам дырэктара, навуковым кансультантам Нацыянальнага цэнтра законапраектнай дзейнасці пры прэзідэнце. Ён ведае Канстытуцыю ад і да, у чым няцяжка пераканацца, азнаёміўшыся з двухтомнікам. Аўтар прама піша пра тое, дзе законы не працуюць, а дзе, наадварот, працуюць. Усё лагічна і правільна. Ён сумленны як вучоны. Вядома, камусьці гэта магло не спадабацца».\nНе ставіў адзнакі па званку — студэнты атрымлівалі тое, што заслугоўвалі\nАлесь мяркуе, што праблема, хутчэй за ўсё, у цалкам магчымых асабістых крыўдах кіраўніцтва юрфака: «Іван Іванавіч, напрыклад, ніколі не ставіў адзнакі па званку, просьбе. Дапусцім, калі студэнт ідзе на чырвоны дыплом і яму трэба завысіць бал. Студэнты атрымлівалі тое, што заслугоўвалі. Ёсць людзі, якія з-за яго былі адлічаныя. Замежнікі, якія толкам не разумелі па-руску, казалі, што ён неаб'ектыўна ацэньвае іх веды. Я ведаю людзей, якія хадзілі да яго на пераздачы, злаваліся, але цяпер падпісваюцца пад зваротам, таму што гады мінаюць, і ты разумееш, што не адзнака была важная».\nАлесь кажа, што добрых выкладчыкаў шмат, а Іван Пляхімовіч — круты.\n«Ён заўсёды рабіў упор на практыку, даваў зразумець, што тлумачыць тэорыю не для таго, каб студэнты пазабаўляліся, а каб разумелі сутнасць працэсаў, падрабязна разбіраў са студэнтамі моманты, звязаныя са змяненнем Канстытуцыі, — працягвае выпускнік юрфака. — Вельмі прынцыпова ставіўся да таямніцы галасавання. Маладыя студэнты правакавалі, пыталіся: а ці законна, калі прымушаюць галасаваць датэрмінова, абяцаючы не засяліць у інтэрнат, калі не прагаласуеш? Ён адказваў: «З пункту гледжання Канстытуцыі — не». Ён не ацэньваў палітычную сітуацыю, проста казаў сумленна, як ёсць. А яшчэ ўмеў у трох сказах перадаць сутнасць складаных матэрый канстытуцыйнага права.\nНават дапусціць не магу, што праблемы Івана Іванавіча звязаныя з яго методыкай выкладання або, дапусцім, нейкай зайздрасцю з боку калег. Хоць быў адзін выпадак, калі я вучыўся ў магістратуры. Ён даў нам дамашняе заданне напісаць, як можна ўдасканаліць юрыдычную адукацыю. Праверыўшы працы, прапанаваў аформіць гэта ў прапанову і падаць на вучоны савет. Я ўсім гэтым і займаўся, а потым адзін з выкладчыкаў казаў мне, маўляў, такое адчуванне, што ўсе прапановы ўзятыя з нейкай навуковай кнігі. Іх, дарэчы, так ніхто і не прыняў».\nЧаму зварот з'явіўся толькі цяпер?\nДвухтомнік Івана Пляхімовіча выйшаў у 2015 годзе, нагрузку па канстытуцыйным праве з яго знялі ў 2016-м. Чаму зварот з'явіўся толькі цяпер?\n«Івану Іванавічу прапаноўвалі звольніцца раней, але ён не хоча. Год таму студэнты ўжо спрабавалі сабраць подпісы ў яго падтрымку, хадзілі па інтэрнаце. Мяркую, ім намякнулі, што могуць быць праблемы з засяленнем. Тыя, хто вучыўся ў дзяржаўных ВНУ, ведаюць, што такое бывае. Напэўна, зварот — спроба паўплываць на рэктара, калі ў Івана Іванавіча будзе заканчвацца кантракт, каб той задумаўся, які класны выкладчык працуе ў БДУ».\nЕўрарадыё некалькі разоў паспрабавала звязацца з кіраўніцтвам кафедры канстытуцыйнага права. Лабарант паведаміла, што загадчык кафедры ў адпачынку. Што тычыцца перашкод, з якімі нібыта сутыкаецца на факультэце Іван Пляхімовіч, яна кажа: «Асабіста я не бачу нічога такога».\n«Хто-небудзь з бацькоў мог паскардзіцца»\nДацэнт кафедры Тэорыі дзяржавы і права, кандыдат юрыдычных навук Аляксандр Піліпенка успамінае, што на двухтомнік Івана Пляхімовіча звярнуў увагу нейкі чыноўнік: «Як мне распавядалі, у сваёй працы Іван Іванавіч нагадаў, што інстытут прэзідэнцтва з пункту гледжання ўлады павінен выражацца праз народ. Камусьці гэта не спадабалася, пачаліся праблемы. Але ў мяне ёсць куды больш радыкальныя артыкулы, якія таксама можна раздуць».\nКалега Івана Пляхімовіча думае, што хто-небудзь з бацькоў студэнтаў мог паскардзіцца на тое, што выкладчык зацягвае з прыёмам залікаў і экзаменаў:\n«Мог пытацца аднаго студэнта тры гадзіны і не паставіць адзнаку. Прадмет ён свой ведае выдатна, пытанняў няма. Ні адзін чалавек, які не разбіраецца ў Канстытуцыі, не напіша такую працу. Я не чуў, каб Івану Іванавічу не жадалі працягнуць кантракт. Думаю, яму проста цяжка, як любому чалавеку, калі забіраюць нешта роднае. А канстытуцыйнае права для яго родны прадмет. Што тычыцца чутак, то чуткі ў навуцы — гэта горш, чым Ватыкан і царква са сваімі інтрыгамі».\nДэкан юрфака: «Я не прымаю такіх рашэнняў»\n«Я не бачыў ніякага звароту, — запэўнівае Еўрарадыё дэкан юрфака БДУ Сяргей Балашэнка. — У нас пра ўсіх выкладчыкаў студэнты адзываюцца выдатна. А яшчэ любы студэнт можа зайсці да дэкана, загадчыка кафедры або выкладчыка і задаць пытанне. Да мяне ні адзін студэнт не звяртаўся, таму размова атрымліваецца беспрадметнай».\nЧаму Іван Пляхімовіч больш не выкладае канстытуцыйнае права? Дрэнны выкладчык?\n«Ні з чым падобным я не знаёмы, — кажа дэкан факультэта. — Спытайце ў яго самога. Нагрузка размяркоўваецца не дэканам і не рэктарам, а кафедрай — у залежнасці ад навучальнага працэсу. Безумоўна, заўсёды ўлічваецца і жаданне, і кваліфікацыя, і магчымасці. Гэта шараговае пытанне. Я сёння чытаю адзін курс, калі неабходна — заўтра іншы. Я павінен быць гатовы».\nЦі збіраюцца звальняць Івана Пляхімовича?\n«Я не прымаю падобных рашэнняў», — унікліва адказвае дэкан.\n«Каб мець нядобразычліўцаў сярод начальнікаў, дастаткова сябраваць з праўдай»\nДацэнт ведае пра зварот ў рэктарат і больш за ўсё перажывае пра яго магчымыя наступствы.\n«У маіх умовах можна і надзею губляць, і адчуваць недахоп натхнення. Калі прачытаў, на вачах ледзь не з'явіліся слёзы, — расказвае Еўрарадыё Іван Пляхімовіч. — Падумаў, што нездарма гэта было, ёсць, можа, нешта яшчэ і будзе, калі такое пішуць. Канстытуцыйнае права я не выкладаю ўжо два гады. Да гэтага вёў яго больш за дзесяць гадоў. Гэта прадмет, якому я вучыўся, абараняў дысертацыю, пісаў навуковыя працы. У мяне яго забралі, але прычын не патлумачылі.\nКафедра канстытуцыйнага права юрыдычнага факультэта БДУ.\nВыпускнікі і студэнты вельмі цесна звязваюць мяне з маім прадметам. І калі я яго ўжо не вяду, разумеюць, што ўзаемаразумення на факультэце няма. Каб мець нядобразычліўцаў сярод начальнікаў, дастаткова сябраваць з праўдай. Вось і ўсё, калі коратка апісаць гэтую няпростую сітуацыю. Але трэба змагацца.\nАдміністрацыйна-дэліктнае права, якое выкладаю цяпер, не мой профільны прадмет. Я не сыходжу з універсітэта, таму што атрымліваю задавальненне ад працы са студэнтамі. Заўсёды думаў пра тое, каб мае лекцыі былі карыснымі і натхнялі. Часам старыя знаёмыя пытаюцца, ці выкладаю я яшчэ ў БДУ. Калі кажу, што так, пачынаюць успамінаць прозвішчы кіраўнікоў. Я кажу, што працую не на іх, а на студэнтаў. Гэта яны мае наймальнікі».\nЕўрарадыё: Ці ёсць адчуванне, што вас выжываюць з факультэта?\n«Так, я гэта адчуваю. Усё жыццё — барацьба, я не ў простых умовах заўсёды па жыцці, і, напэўна, так бывае з кожным чалавекам, у якога ёсць свая пазіцыя, свае прынцыпы, якія абараняеш, — працягвае Іван Пляхімовіч. — Цяпер сітуацыя ўскладнілася з факультэцкімі начальнікамі. Палітычных прычын для рознагалоссяў няма. Ва ўсякім выпадку, гэта далёка не на першым плане. Я на занятках больш думаю пра студэнтаў, чым пра пытанні дзяржавы. На факультэце, магчыма, хто-небудзь хацеў бы падаць праблему ў палітычнай афарбоўцы, але на самой справе, не. Гэта канфлікт чалавека, які хоча нешта рабіць, удасканальваць, мяняць у навучальным працэсе, і тымі, хто прывык доўга займаць сваю пасаду. Вось і ўсё. Хто з нас белы, а хто чорны — хай вырашаюць людзі».\n"Таксама за ўвесь час не было ні аднаго рашэння Канстытуцыйнага суда аб прызнанні якога-небудзь закона або акта неканстытуцыйным, ён не баяўся пра гэта казаць"\nдалей усё зразумела.....\n15.12.2018 / 03:32\nВозмутитель спокойствия этот ваш Пляхимович. Правильное сделают, если выгонят.\nЭмиль / адказаць\n17.12.2018 / 09:49\nПляхимович лучше всех в стране знает Конституцию, и при этом за два года не смог защитить свои собственные права в Университете.


Духі 'Малекула' - формула страсці\nКожная жанчына індывідуальная па сваёй сутнасці, гэта заўважылі яшчэ са старажытных часоў таленавітыя паэты і мастакі. Для таго каб вылучыцца з натоўпу і паказаць сваю ўнутраную прыгажосць свеце, прадстаўніцы прыгожага полу ва ўсе стагоддзі вынаходзяць розныя касметычныя хітрыкі. Туш і падводка падаўжаюць вейчыкі і робяць вочы больш выразнымі, румяны надаюць асобе свежасці, а памада падкрэслівае панадлівасць вуснаў. Што ж тычыцца парфумерыі, то яна заўсёды раскрывала сапраўднае прызначэнне жанчыны. Ўстойлівыя даўкія водары, як правіла, выбіраюць моцныя упэўненыя ў сабе дамы, яны ж любяць і ў меру саладкавыя шипровые ноткі. Далікатныя прахалодныя пахі вельмі любяць маладыя дзяўчыны, схільныя да рамантычных марам. Спакойныя кветкавыя водары спадабаюцца выдатным дамам, якія любяць праводзіць час у вузкім сямейным коле.\nСучасныя тэхналогіі ўносяць свае карэктывы ў свет моды, і вось ужо з'яўляецца водар, які на кожным чалавеку пахне абсалютна па-рознаму. Духі «Малекула» на сённяшні дзень з'яўляюцца вяршыняй парфюмірованной прадукцыі, і нават не таму, што каштуюць яны казачна дорага. Прычына тут крыецца ў іншым - зразумець і разгадаць загадку гэтага незвычайнага парфумы пакуль нікому не пад сілу. Мяркуючы па шматлікіх абмеркавання гэтых суперпапулярных духаў, на кожным чалавеку гэты водар «гуляе» па-рознаму, і загадзя прадбачыць яго паводзіны адносна кожнага канкрэтнага чалавека наўрад ці магчыма. Адзіны спосаб зразумець наколькі гэты парфюм падыходзіць канкрэтна вам - спрабаваць яго на сабе, прычым лепш не адзін, а некалькі разоў.\nДухі «Малекула» - параўнальна маладая парфумерная кампазіцыя, аднак пяці гадоў ёй аказалася паўней дастаткова, каб стаць суперпапулярным брэндам кампаніі. Несумненна, асноўная заслуга ў гэтым належыць яе стваральніку - таленавітаму парфумер з Берліна Гезу Шоену, менавіта яго канцэпцыя дазволіла стварыць неверагодна унікальны і ўстойлівы водар. Духі «Малекула» - гэта новы напрамак у парфумерным свеце і яно павінна змяніць кансерватыўны менталітэт рускага народа. Унікальнасць парфумы, нават не ў тым, што ў яго аснове выкарыстоўваюцца якасныя феромоны. Гэтыя самыя феромоны раскрываюцца на скуры чалавека, пакідаючы за сабой неверагодна прыемны араматычны шлейф, які прыцягвае увагу супрацьлеглага полу.\n«Малекула» туалетная вада прадстаўлена шасцю класічнымі водарамі, і ў кожным з іх зроблена стаўка толькі на адзін інгрэдыент, апраўлены духмянасцю рэзкіх затавак, фруктовых кампазіцый і даўкіх ўсходніх нот. Загадкавы шлейф, навакольны кожную малекулу гэтага казачнага водару будзе атачаць сваю спадарожніцу паўсюль, надаючы ёй упэўненасці ў сабе і добрага настрою. Духі «Малекула» Іль дэ Боте - гэта неверагодна далікатны амбровая вэлюм, дапоўненая фруктова-кветкавымі тонамі, які дазваляе раскрыцца ісцінай натуры кожнага чалавека. Некаторыя дзяўчыны заяўляюць, што духі «Малекула» - гэта не проста парфюм, а нейкая загадкавая субстанцыя, якая складаецца з сумесі наймацнейшых афродизаков і чароўных мелодый.\nДухі «Малекула», несумненна, павінны быць у кожнай выдатнай дамы і ў кожнага мужнага маладога чалавека. Аднак, выпраўляючыся ў пагоню за індывідуальнасцю, кожны з іх павінен быць напагатове - сучасны парфюмірованной рынак пачынаюць запаўняць падробкамі. Каб захаваць свае законныя зберажэнні не сапсаваць радаснага настрою ад доўгачаканай пакупкі, неабходна купляць падобныя тавары толькі ў крамах, якія заслугоўваюць даверу. І тады духі «Малекула» Іль дэ Боте будуць толькі радаваць сваіх уладальнікаў, дарыць выключна станоўчыя эмоцыі і новыя прыемныя знаёмствы.\nВарыянт падарунка па любым выпадку - сертыфікат жартоўны\nКашалькі Dudu: вясёлкавае настрой у практычным і сучасным дызайне\nПрышпільны падарунак на Новы год (незвычайныя ідэі)\nПадарунак калегу на Новы год: незвычайныя, арыгінальныя, вясёлыя\nШто падарыць хлопцу на 2 гады адносін? Незвычайны падарунак ад душы\n«Сямозеро» - база адпачынку ў Карэліі. Апісанне, водгукі, цэны\nВадкасць для распальвання: склад, інструкцыя па ўжыванні\nБарадзінскі хлеб у хлебопечке: просты рэцэпт, мінімум намаганняў\nЗнак задыяку Пушкіна - блізняты\nТамат «Хурма» - універсальны гатунак аматарскай селекцыі\nОпера "Травіята": змест, лібрэта. Кароткі змест оперы Джузэпэ Вердзі «Травіята»\nЧорна-белы падлогу ў інтэр'еры: спосабы выкладкі. Чорна-белы падлогу ў ваннай пакоі і на кухні\nПырнік паўзучы - сябар ці вораг?