Дата My Pet » Я не магу паверыць, што я купляю гэтую кнігу\nапошняе абнаўленне: Студзень. 13 2020 | 6 мін чытання\nДзесяць гадоў таму, ніхто не мог падумаць, што лепшы і просты спосаб пазнаёміцца з людзьмі будзе праз кампутар. Добра, угадай што? Тут. Студзеня 2002: 11.000.000 чалавек наведалі інтэрнэт-сайты знаёмстваў. Ліпеня 2002: васямнаццаць мільёнаў чалавек наведалі інтэрнэт-сайты знаёмстваў. Снежні 2002: 35.000.000 наведалі сайты онлайн знаёмстваў. Мая 2003: 45.000.000 наведалі сайты онлайн знаёмстваў (ComScore Media Metrix, New York Times, Чэрвеня 30, 2003). Гэта больш 40 адсоткаў усіх адзінокія дарослыя ў Амерыцы. І, нягледзячы на разуменне таго, што гэта сярэдні маладога чалавека, Топ ўзроставая група з пункту гледжання экспансіі жанчыны, ад трыццаці пяці да сарака чатырох, затым мужчын, ад трыццаці пяці да сарака чатырох. Наступны вялікая група? Мужчыны і жанчыны, сорак пяць пяцьдзясят чатыры (Yahoo, Inc., Верасня 2002).\nПрычыны, па якіх Інтэрнэт знаёмства перакосаў старэй, Інтэрнэт-гульняў ясныя. Халасты трыццаць нешта, як правіла, заняты і больш фінансава забяспечаным, Гэта азначае, што праца важная, але так гэта каханне, які з'яўляецца, чаму плаціць за паслугі не з'яўляецца праблемай. Больш, людзі ў канцы трыццатых гадоў адчуваеце ціск, каб выйсці замуж і мець дзяцей. Пашырэнне сярэдняга ўзросту сектара не павінен прыйсці, як шмат нечаканасцю альбо. Ёсць больш за дваццаць мільёнаў разведзеныя там, і я павінен здагадацца, што бар сцэна значна менш прывабным, калі вы апынецеся вечарынкі яго са сваімі дзецьмі’ сябры.\nThis Is Лепш не бывае?\nЯк жа распаўсюджанай, як Інтэрнэт стаў, Знаёмства па-ранейшаму адважным крокам для многіх пакаленняў людзей, якія звыкліся да больш традыцыйным спосабам сустрэчы. Але факт, што іншыя сродкі дасягнення больш створана не робіць іх першапачаткова вышэй. Падумайце пра гэта. Дзе людзі звычайна адказваюць іх таварышаў?\nБрусы? Ды, Вы, безумоўна, маюць больш шанцаў сустрэчы “адзін” калі вы п'яныя. І ўсе ведаюць, што самыя якасныя людзі вешаюць рэгулярна ў барах. (Не ўзяць што-небудзь далей ад казіно і бардэлях нашай вялікай нацыі.)\nБоку? Як бараў, акрамя з бясплатным выпіўкі і лук падзення. Але калі вы не вельмі прывабным, тоўсты, або згладзіць, збор каго-то на працягу некалькіх гадзін на вечарыне, не заўсёды лёгкая рэч, каб зрабіць. Будучы ў стане спытаць, “Як вы ведаеце, гаспадара?” дае бакам невялікае перавага над кратамі.\nПраца? Факт: растання з супрацоўнікам разбурыць любы мінімальнай задавальненнем, якое вы, магчыма, раней быў на працы. У ходзе апытання, што я проста вырабленага ў маёй галаве, 86 адсоткаў насельніцтва палічыў за лепшае б быць беспрацоўным, чым працаваць у адным офісе, як экс. Вось некаторыя пераканаўчыя доказы супраць міжведамаснага знаёмства тут.\nЦарква? Вы думаеце, што вы павінны быць гладкімі ў бары? Паспрабуйце атрымаць чые-то лічбы ў Доме Божым, асабліва калі Морна і тата сядзяць побач з вашай мэтавай будучага мужа. Спытаеце сябе,: Што б зрабіў Ісус? Я мяркую, што ён трапіў у Інтэрнэт, а таксама.\nШлюб па дамоўленасці? Трохі састарэла, магчыма, але выдаленне элемента выбару, безумоўна, робіць знаёмства нашмат прасцей. Вялікі плюс. Давайце трымаць гэта як “разгледзець.”\nСпатканне ўсляпую? Я выберу свае прайгралі, дзякуй.\nДобра, Такім чынам, што мы маем тут? Шлюб па дамоўленасці або ў Інтэрнэт? Хуткі ўзняццем рук паказвае, што большасць Амерыкі па-ранейшаму давярае свае ўласныя памылковыя інстынкты знаёмстваў больш, чым іх бацькі’ непаўнацэнныя інстынкты знаёмства. Таму, шлюб па дамоўленасці па-за і Інтэрнэт знаёмства перамог.\nДзіўны, гэты дэмакратычны працэс такі нашай.\nУсе жарты ў бок, Знаёмства онлайн значна прасцей і танней, чым усе вышэйпералічаныя варыянты. Лёгка і танна не два словы, якія вы хочаце выкарыстоўваць, каб апісаць сябе, але яны ідэальна падыходзяць для нашых мэтаў онлайн знаёмстваў,. Для тых жа пяцідзесяці даляраў вы можаце падарваць піць у мясцовым бары ў суботу ноччу ў той час як не набліжаецца абсалютна ніхто, Вы маглі б мець шэсць месяцаў бязмежнай рассыланнем на AmericanSingles.com. Больш, Падыход лягчэй (Вы не павінны мець пачцівы Пікап), адмова лягчэй (старая рэч напой-в-твар проста не працуе над кампутарам), і верагоднасць поспеху вышэй (таму што ўсё на гэтых сайтах адзін, у адрозненне ад многіх наведвальнікаў бара, якія проста, каб павесяліцца са сваімі сябрамі).\nАднак, Галоўная перавага інтэрнэт-знаёмствы гэта: Вы атрымліваеце з вашай будучай выклік муж / сябар / здабычу, перш чым сустрэцца з ім / ёй. Гэта вельмі важна, і гэта заслугоўвае далейшага даследаванні.\nМы ўсе ведаем пра важнасць фізічнага цягі ў адносінах. У мяне было трое сяброў, чые сур'ёзныя пражывання адносіны разваліліся з-за адсутнасці ўзаемнага сэксуальнага цікавасці. Так што я не адмаўляю, што нематэрыяльныя іскра, якая ўсё мы называем “хімія” з'яўляецца важным кампанентам у зараджаюцца адносіны. Я кажу, аднак, што, як вы сустракаеце каго-то можа дыктаваць ход ўсёй вашай першапачатковай гутаркі, Вашы будучыя ўзаемадзеяння, і, такім чынам,, ўсё астатняе жыццё.\nТэкст: “Там, Я Фрэд.” Падтэкст: “Ці магу я ўбачыць, што вы Голая?”\nУ мяне ёсць тэорыя аб тым, чаму гэта так неверагодна цяжка сустрэць людзей у барах і партый. Ён працуе нешта накшталт гэтага:\nГэта суботу ноччу. Хлопчыкаў’ ноч. Дзяўчынкі’ ноч. Кожны чалавек мае двайную мэта даследавання(a) пагутарыць з сябрамі і (б) сустрэць каго-небудзь з супрацьлеглага полу. Калі вы хлопец,, вялікую частку часу вы ідзяце дадому з пустымі рукамі. Можа быць, вы казалі з кім-то, можа быць, ня, але, верагодна, большасць вашых правялі ноч гаварыць з вашымі сябрамі пра тое, як горача і недаступныя ўсе жанчыны выглядалі і як неверагодна было б, калі б у вас была смеласці падысці ні аднаго з іх. Калі вы жанчына, Вы, напэўна, выдаткавалі ноч парируя дасягнення шасці slimiest хлопцаў у свеце, якія так імунная да адмовы, што, пасля аднаго з вас, яны адразу ж адправіўся на пяць футаў ўніз ў бар, каб патрапіць на наступны самай прывабнай жанчыны, якую яны маглі знайсці. Ды, гэта рынак мяса там, яшчэ некалькі чалавек рабіць якія-небудзь парушэнні патрабаванняў да якасці. Вось дзе мая тэорыя памірае.\nПа традыцыі, гэта абавязак чалавека падысці да жанчыны ў бары ці партыі. Ён можа рабіць гэта ў некалькімі спосабамі. Pick-Up Lines, як правіла, добры пачатак. Заўсёды можна паспрабаваць гэтыя беспамылковыя пераможцаў:\n“Я ведаю, малако робіць добрае цела, але дзіця, колькі вы пілі?”\n“Вы верыце ў каханне з першага погляду, ці я павінен хадзіць зноў?”\n“Ці магу я мець карціну пра вас, так што я магу паказаць Санта тое, што я хачу на Каляды? “\n“Ніца абутак. Хочаце займацца сэксам?”\nАле нават калі вы, як абаяльны, душэўны, як вышэй лініі будзе азначаць,, як чалавек, Вы пачынаеце з жорсткай пазіцыяй. Нават калі вы кажаце што-то простым і зразумелым, як, “Там, Я Эван,” проста набліжаецца жанчына, Вы робіце адно вельмі ясна,: Вы хочаце, каб патрапіць у яе штаны. Яна ведае, што. Вы ведаеце, гэта. Незалежна ад таго, як вам канапа гэта, гэты факт, што прывяло вас да яе, каб пачаць з.\nЦяпер, калі вы хочаце, каб экстрапаляваць яшчэ далей, Вы маглі б нават сказаць, што другі вы падысці да жанчыны, яна цалкам можа быць, улічваючы, ці збіраецеся вы быць бацькам яе дзяцей. Не смейцеся. Гэта праўда. І гэта вялікі ціск для хлопца. Асабліва, калі вы лічыце, што легендарны Factoid, што жанчына робіць у галаву на працягу пяці секунд, калі яна хоча спаць з вамі. Сапраўды, хлопец не мае права голасу ў гэтым пытанні. Але гэта не перашкодзіла яму спрабуюць. У выніку, прыняць тысячы нязручных размоў праходзяць кожны дзень у піцейныя ўстановы па ўсёй Амерыцы, на вялікі жаль усіх бакоў, што ўдзельнічаюць, для бармэнаў, акрамя, які з радасцю ўтапіць гора кожнага ў дарагім верхняй паліцы лікёру.\nВядома, ні адно з гэтых мужчына / жанчына / падлогу / шлюб падтэкстам не можа абмяркоўвацца. Замест гэтага мы вымушаныя танцаваць гэты дзіўны шлюбны танец, які меў месца на працягу тысяч гадоў, або, па меншай меры, са з'яўленнем сцэне бара. Як тонкі вы можаце быць у прыняцці свецкую гутарку з незнаёмым? Для большасці людзей, Адказ “не вельмі.”\nМенавіта таму падбіраючы каго-то ў бары ці партыі грунтуецца не на нешта большае, чым першае ўражанне. Менавіта таму рэальны свет знаёмстваў смокча і онлайн Правілы Знаёмствы. Менавіта таму вы чытаеце гэтую кнігу, каб пачаць з. Але вы ведалі, што.\nКантраснасць “падабраць” з павольней, больш асабісты спосаб знаёмства, і вы таксама маглі б у канчатковым выніку, як мой сябар Тэрэза (нованавернутых Інтэрнэт знаёмства), які нядаўна сказаў мне па тэлефоне: “У мінулым я хацеў бы атрымаць у адносіны, а затым даведацца чалавека, якога я сустракаўся. Цяпер я даведаюся чалавека, перш чым я пачну сустракацца іх.” Банальны, але факт. Як часта вы сустракаліся каго-то ў бары, атрымаў нумар тэлефона і пацалунак, а затым пачаў вывучаць адзін аднаго ў час наступнага першым спатканні? Колькі раз вы нырнулі ў адносінах, таму што хто-то быў прывабным нават без уліку таго, двое з вас былі сумяшчальныя? Прасцей тупа, Хто з нас не было сэксу з кім-то, нават не ведаючы, колер яго вачэй? Ці ёсць у яе браты і сёстры? Або дарослыя дзеці? Або, як доўга ён быў на ўмоўна-датэрміновае вызваленьне?\nНе бянтэжцеся,. Гэта называецца чалавечая прырода. Але толькі таму, што гэта нармальна, хочуць, каб перайсці ў мех з мілай незнаёмца, Логіка падказвае, што такія паводзіны не заўсёды пабудаваць самую трывалую аснову для доўгатэрміновых адносін. І гэта тое, што мы ўсе пасля, ці не так? Добра, ці не так?\nДобра, не адказвай.


ЛЮДЗІ ЗЯМЛІ БЕЛАРУСКАЙ - Зямля пад белымі крыламі\nЦі думалі вы самі пра беларусаў не як пра сваіх бацькоў, братоў і сёстраў, сяброў або аднавяскоўцаў, а як увогуле пра людзей з асобным характарам, як пра народ з аднолькавай мовай, мінулым, сучасным і будучым?\nЦі задумваліся, які ён, беларус? Ну, па-першае, жывуць у Беларусі рускія (іх найбольш у гарадах), літоўцы (іхнія вёскі ёсць у Астравецкім і Радунскім раёнах), яўрэі, латышы (сям-там на паўночным захадзе Віцебшчыны), украінцы (у некаторых вёсках на поўдзень ад Гомеля і невялікімі гнёздамі на Піншчыне і Століншчыне). Акрамя таго, добра ведаючы побыт, дыялектныя асаблівасці мовы, песню Палесся, я, асабіста, выдзеліў бы палешукоў у асобную этнічную групу. Занадта асобны, непадобны іхні фальклор, побыт, нават склад розуму. Ну, ладна, гэта справа вучоных, а не наша.\nЁсць на Беларусі татары. З тых, што калісьці ўзялі ў палон пры Батыі і пасля падчас набегаў пры Вітаўце і пасялілі асобнымі пасяленнямі на тэрыторыі краіны. Да нядаўняга часу яны адрозніваліся толькі рэлігіяй (цяпер гэтага няма) ды часам імёнамі і прозвішчамі, у якіх, бывала, толькі з цяжкасцю можна было ўлавіць намёк на іхняе паходжанне. Скажам, Ян Мустафавіч Марушкевіч або Іван Багданавіч Асановіч (ад імя "Асан", "Гасан"). Нават іхні этнічны тып стаў падобны на беларускі. Нават свяшчэнныя іхнія кнігі "Аль-Кітабы" гучаць на старой беларускай мове, хаця і запісаны арабскімі літарамі.\nСклад насельніцтва нашай рэспублікі досыць аднастайны. Беларусаў тут 81 працэнт. Ды, акрамя таго, у апошні перапіс беларускую мову назвалі ў якасці роднай 328 тыс. чалавек іншых нацыянальнасцей, а 606 тыс. чалавек назвалі беларускую мову ў якасці другой мовы, якой вольна валодаюць.\n…Што гэта за чалавек беларус? Што гэта за народ? Уласна кажучы, адказаць на гэта пытанне дужа цяжка. Гэта задача амаль невырашальная. Як і паўсюль, ёсць сярод беларусаў мяшчане і падзвіжнікі, лайдакі і працаўнікі, "малюскі" і героі (нават у штодзённым змаганні за новае, за лепшае, за вынашаныя ідэі, што, уласна кажучы, і называецца жыццём), дурні і мудрацы. І кожны паступае адпаведна свайму характару, і мудрыя разважаюць мудра і па-свайму, а дурні - як паўсюль.\nТак што не трэба абагульненняў.\nАднак, многа паездзіўшы па рэспубліцы, перазнаёміўшыся з тысячамі людзей, я насмелюся назваць некаторыя досыць тыповыя рысы, уласцівыя народнаму беларускаму характару. Гэта пераважна мой погляд (могуць быць і іншыя), хаця многія і многія людзі, і не толькі з беларусаў, падзяляюць яго.\nТыповага беларуса я досыць лёгка адрозню сярод іншых, хаця б ён яшчэ не сказаў ніводнага слова (калі скажа, тады ўжо, нават калі ён гаворыць на іншай мове і без акцэнта, яго лёгка пазнаць па асаблівай будове сказа, па тым, што, колькі паветра набрана ў лёгкія, столькі і аддадзена, шчодра, да апошняга, нават з лішнімі словамі, каб мелодыя сказа была завершана. Ён не скажа: "Чым гэта скончыцца?", а скажа: "Дык чым, мо ўжо вы мне скажаце, скончыцца гэта - а, мо скажаце вы?").\nГэта тое, што ў абліччы, амаль няўлоўнае. Пераказаць яго цяжка. Яно ў форме носа, вушэй, у вачніцах і разрэзе саміх вачэй, у манеры рухацца, жэстыкуляваць, гаварыць, дый ці мала яшчэ ў чым. Паўночны беларус ростам пераважна высокі (не рэдкасць бамбізы па два метра ростам). На поўдні часцей трапляюцца людзі сярэдняга росту, больш прыземістыя (паўтараю яшчэ раз, што гэта не агульны закон, а толькі найбольш распаўсюджаныя рысы), затое больш каржакаватыя. У апошні час назіраецца тэндэнцыя да павышэння сярэдняга росту, як і паўсюль.\nЧарнявых сярод беларусаў няшмат. Найчасцей яны сустракаюцца ў Палессі, на поўдзень ад Прыпяці і чамусьці пераважна сярод мужчын, ды ці яшчэ ў некаторых мясцінах на Гродзеншчыне ("гродзенцы - гракі"), што частка вучоных тлумачыць рэшткамі прымесі старажытнай ятвяжскай крыві. Пераважаюць на Беларусі валасы светла-русыя ці нават бялявыя. Цёмна-русых і шатэнаў менш. Адпаведна і колер вачэй часцей за ўсё блакітны, шэры ці сіні.\nРысы аблічча мяккія, склад здаецца, на першы позірк, крыху далікатным, але гэтая далікатнасць падманвае. Праявы знешняй сілы, якая ўразіць на хвіліну дый звяне, замяняе тут вынослівасць, жылаватасць, цягавітасць. Там, дзе другі можа апусціць рукі, беларус будзе цягнуць. Іначай, у старыя часы, чалавек проста не выжыў бы сярод гэтых дрымучых лясоў і неабсяжных балот, на гэтай скупаватай зямлі. І гарт той застаўся ў яго характары на вякі. Нездарма яшчэ ў даўніну беларусы лічыліся незаменнымі на такіх цяжкіх работах, як земляныя (грабарства) і лесасплаўныя. Ды і пазней гэта праяўлялася. Напрыклад, у нясцерпна цяжкіх сітуацыях на вайне і ў партызаншчыне.\nХаця, вядома, сустракаюцца і такія "зубры", што падковы гнуць, сталёвыя пруты звіваюць на руках у другога. Адзін калісьці ў Рагачове, на спрэчку, пазносіў у адно месца дзесяць дванаццаціпудовых якараў з баржаў і пераблытаў іх лапамі так, што пасля куча людзей з гэтых лайбаў ледзь разблыталі, каб кожнаму забраць свой.\nГэта жылаватасць, фiзiчнае i духоўнае здароўе народа прывялi да таго, што па колькасцi жыхароў ва ўзросце больш за сто год на 100 тыс. насельнiцтва Беларусь пераўзыходзiць усе iншыя рэспублiкi СССР за выключэннем Абхазii i горных раёнаў Каўказа. На паўночны ўсход ад Нарачы, у раёне Дунiлавiч, Шаркоўшчыны, Глубокага, даўгалетнiх больш, чым у Абхазii, пад Ачамчырамi. Тут, праўда, няма адзiночных асоб, якiя дажываюць да 140 - 150 год, але працэнт стогадовых вышэй, чым там.\nТаму беларуса да рэвалюцыі заўсёды абражала думка аб ім, як аб "няшчасненькім". Складалася тая думка недзе ў трыццатых гадах ХІХ ст. І вось пайшло! Самым шчырым спачуваннем, з болем, з крывeю сэрца вялікі Герцэн пісаў пра чалавека, які "адвык ад мовы", аб тым, што многія пакаленні прыгонных спарадзілі гэтага парыю з вузкім чэрапам; вялікі Някрасаў пісаў аб маўклівым прыдушаным працай чалавеку. Гэты погляд адбіўся і ў творчасці некаторых беларускіх паэтаў. І ўсё гэта, мякка кажучы, не адпавядала ісціне. Той, хто жыў з гэтымі людзьмі, хто глыбока ведаў ці вывучаў іхняе жыццё, быў іншай думкі. Вось словы публіцыста Грузінскага: "Ходячие представления о типе белорусского крестьянина рисует его неказистым… тщедушным и придавленным тяжелой жизнью в болотистом бедном краю. Мои личные впечатления были не таковы. Я увидел белоруса крепкого сложения, хоця и худощавым… Но главное, я не заметил и следа угнетенности, забитости. Манера держать себя и говорить, действительно, отличалась от великорусской своей медлительностью, сдержанностью, но в ней виделась скорее степенная важность, я бы сказал, задумчивость, не лишенная достоинства. Выразительные физиономии встречаются очень часто, а среди женщин и девушек много прямо красивых лиц"1.\nДый Дабралюбаў, гаворачы аб тым самым, казаў, што вось і італьянцаў нібы забілі, пазбавілі волі і так гаварылі да часоў Гарыбальдзі. Тое і жыхары Беларусі: "Так вот целый край взяли да забили. Посмотрим, что еще скажут сами белорусы."\nЧаму ж склалася такая несправядлівая думка? Таму што тут да заведамай ідэі і мэты за вушы прыцягваліся факты. Ішла барацьба за душы людзей, і таму царскія служкі хацелі давесці, што вось, маўляў, да чаго давялі людзей польскія паны, а тыя з не меншым запалам даводзілі, што да жывёльнага стану давяла гэты народ царская палітыка і новая дзяржаўная сістэма. І кожны соваў свае казыры. А "даведзенаму да жывёльнага становішча народу" было напляваць і на тых і на другіх. Ён жыў, не збіраючыся ні выміраць, ні губляць мову.\nА тут пусціліся ва ўсе цяжкія "рыдальцы над меншым братам". І як ні дзіўна, той жа думкі сталі прытрымлівацца людзі вялікага таленту і вялікай душы. Занадта добры і зручны агітацыйны "прыклад" быў перад вачыма. Усёй душой жадаючы зваліць самадзяржаўе, гвалт і несправядлівасць, яны ўзялі ў якасці зброі заведама няверны тэзіс. І на ім, як гэта ні сумна, сышліся непрыміручыя ворагі: святыя нарадавольцы - і афіцыйныя ідэёлагі, што жылі "применительно к подлости", чалавек, які адчуваў боль народную так, нібы з яго здзерлі скуру, вялікі Някрасаў - і прайдзісвет "чего изволите" Каткоў.\nА між тым гэтаму люду было, як заўсёды, у вышэйшай ступені ўласціва інстынктыўнае адчуванне справядлівасці і несправядлівасці. Галоўнай яго рысай з'яўлялася свабодалюбства. Пра гэта сведчыць іранічная і злая легенда, якая склалася якраз у тыя 30-я гады ХІХ ст., калі гвалтоўны перагон у праваслаўе, хабары, зверства і жорсткасць сталі нясцерпныя. Вось яна.\n"Бог дзялiў мiж народамi землi. Адным - тое, другiм - тое. Прыйшлi беларусы: Вельмi ж пану богу спадабалiся. Ён i пачаў нас надзяляць : "Рэкi вам даю поўныя, пушчы - нямераныя, азёры - нялiчаныя. Спёкi ў вас нiколi не будзе, але i холаду - пагатоў. Зажэрцiся на багатай зямлi не дам, каб былi ўвiшныя, кемлiвыя, але i голаду ў вас нiколi не будзе. Наадварот, у голад шмат багацейшыя людзi будуць да вас прыходзiць. Не ўродзiць бульба, то ўродзiць жыта цi яшчэ нешта. А яшчэ звяры i дзiчына ў пушчах чародамi, рыбы ў рэках - касякамi, пчолы ў борцях - мiльёнамi. А травы - як чай. Не будзе голаду. Жанчыны ў вас будуць прыгожыя, дзецi - дужыя, сады - багатыя, грыбоў i ягад - завалiся. Людзi вы будзеце таленавiтыя, на музыку, песнi, вершы - здатныя. На дойлiдства - таксама. I будзеце вы жыць ды жыць, ну як:" Тут яго Мiкола ў бок штурхае: "Пане божа, ды вы падумайце. Гэта ж вы iм рай аддаеце! Гэта ж вы: бо-жа мой! Ды яны пры iхняй языкатасцi туды з сапраўднага раю ўсiх перавабяць! Яны ж языком менцяць - дай бог нам з вамi!" Бог падумаў, крактануў, але назад адбiраць не будзеш. Сапраўды, ёсць ужо яна, зямля. Ланi бягуць - лес варушыцца. Рыба чаўны з вады выцiскае. Дрэвы да сонца. "Добра, - кажа, - зямля будзе - рай. А каб не занадта вы перад маiм раем\nганарылiся - дам я вам найгоршае ва ўсiм свеце начальства. Яно вам такога раю трохi збавiць дый пыхi трохi-трохi вам саб'е. Гэта вам для раўнавагi."\nНаіўным і недалёкім, толькі напалову добрым, выглядае тут "бог", асцярожным бюракратам выглядае Мікола. У гэтай легендзе ёсць толькі адзін герой, народ, які прыдумаў яе. Жывы, разумны і вольналюбівы. Так ён глядзеў на сябе сам, так павінны глядзець на ягоны тагачасны воблік і мы.\nЁн давёў гэтае вальналюбства і, хай сабе не заўсёды спалучаную з зухаватасцю, спакойную смеласць і ў бясконцых паўстаннях супраць прыгнятальнікаў, і ў пераможных войнах з татарамі і крыжаносцамі, і ў вялікай мужыцкай вайне XVII ст., і, урэшце, у апошняй вайне з фашызмам.\nЯк было відаць з той легенды, якую я вам толькі што расказаў, зямляк наш вызначаецца і ўтрапёнай любоўю да працы. Я нават сказаў бы: валовай упартасцю ў ёй. Гэта таксама добра тлумачыцца. Скупая зямля ой як нялёгка давала хлеб. Для новага поля даводзілася (а часам і зараз даводзіцца) карчаваць "ляду". Сячы лес, выдзіраць з зямлі карчы, зносіць на межы камяні.\nУпартасць гэтая ва ўсім. У досыць бязлеснай мясцовасці пад Карэлічамі жанчына надумала сама, адна насадзіць цэлы лес. І насадзіла. Адусюль цягала саджанцы бярозы, дуба, клeна. Старалася некалькі год. Цяпер на гэтым месцы шуміць густы, досыць ужо высокі, паверхі на чатыры, лес.\nМабыць, з-за гэтага працалюбства і кранальнай сваяцкай, кроўнай любові да зямлі - беларус і дагэтуль пераважна аратай, земляроб. У сельскай гаспадарцы занята 57 працэнтаў насельніцтва. Але агульная урбанізацыя ідзе і ў нас. У 1960 годзе сялян было 68 працэнтаў, у 1965 - 62,8 працэнта, цяпер, як ужо сказана, 57 працэнтаў. Тут трэба ўлічыць яшчэ і тое, што многа сялян з Палесся і іншых мясцін, дзе досыць цесна з зямлёй, выехалі на Алтай, у Барабінскі лесастэп, Хабараўскі край і асабліва Прымор'е, дзе ёсць мноства беларускіх вёсак.\nТая самая няшчодрая зямля прывучыла калісьці беларуса да разліку ў вядзенні гаспадаркі, да ашчаднасці, да таго, што "нішто не прападае", усё ідзе ў справу, нават падабраны цвік, нават лясіна ці калода, прыплаўленая ракой, і, аднак, дужа памыліўся б той, хто назваў бы яго скупым.\nБеларус якраз адрозніваецца шчодрасцю, заўсёднай гатоўнасцю прыйсці на дапамогу ў бядзе. Калі раней у каго на вёсцы здараўся пажар - вёска талакою ішла красці панскі лес, калі не было свайго, за пару дзён ставіла пагарэльцу новую хату, дзялілася з ім жытам: кожны адсыпаў са сваіх засекаў колькі мог, каб чалавек дажыў да вясны і абсеяўся. Потым з кожнай хаты неслі рэчы: хто посцілку, хто падушку, хто палатно, хто гаршкі. Памагалі рабіць тыя рэчы, што селянін звычайна рабіў сам: хадакі, лыжкі, балеі і г.д. Гэта не таму, што былі такія ўжо добрыя. Без гэтага было не выжыць. Дужа добра сказаў пра гэта адзін з лепшых нашых паэтаў, вялікі Максім Багдановіч:\nЗноў змяшай муку з карой таўчонай,\nБо памерзла ніва у суседа.\nРаней падчас голаду іншым разам людзі з больш багатых мясцін прыходзілі на Беларусь за дапамогай (у нас вымачыць дажджамі жыта - уродзіцца бульба на пяску і авёс, не будзе бульбы - будуць грыбы, рыба, не будзе й таго - паляванне выручыць): сапраўднага голаду не бывала, калі не вымятала ўсяго вайна або ліхі пан ці чыноўнік, дый то заўсёды ўмелі людзі выкруціцца, прыхаваць, скамбінаваць - на гэтыя выпадкі яна і была, беларуская ашчаднасць. То вось я, прынамсі, не чуў, каб галадаючага адпусцілі з хаты з пустымі рукамі.\nЧасам праходзіла нейкай вёскай па пяцьдзесят на дзень і не бывала так, каб кожнаму не далі хаця вядзерца бульбы, хаця лусты хлеба ці жмені гароху і не пакармілі. Сабе пакідалі толькі, каб самім пратрымацца да вясны, да шчаўя, маладой крапівы, да першай рыбы, да "грыба бедных" майскага смаржка.\nГэта ў час бяды. Але і ў звычайныя добрыя часы ўсе, хто прыязджае да нас, адзначаюць як адну з галоўных рыс - гасціннасць, почасту досыць цяжкую для госця. "Госць у хаце - бог у хаце" - і ганьба таму дому, дзе не зробяць усяго, нават немагчымага, каб госць быў задаволены. "Белорус отличается гостеприимством, склонностью к веселию и доверчивостью, хотя её можно и не сразу снискать. Отсутствие злопамятности в белорусе резко бросается в глаза всякому, кто с ним сталкивается. Вообще он обладает кроткой натурой"2.\nНа гэтую "рахманасць натуры" часта разлічваў вораг нашай зямлі. Ворагі, бо іх за нашу гісторыю бывала досыць. Адзін з членаў нацысцкага ўрада так проста і пісаў, што беларусы, як народ інертны і мяккі, добры, бязвольны і рахманы, павінны быць вынішчаны або выселены раней за ўсіх і што гэта будзе досыць лёгкай акцыяй, бо на якое-небудзь больш-менш арганізаванае і зацятае супраціўленне разлічваць не даводзіцца. Тут ён трохі-трохі памыліўся, крыху недаацаніў рахманага чалавека, які за гады акупацыі забіў цэлую кучу людзей дзейных, прадпрымальных, цвёрдых, жорсткіх, валявых і здатных на ўсё, апранутых у ваенныя мундзіры, у мундзіры СС, фельджандармерыі і гэтак далей, узброеных бязмерна лепшай зброяй. Сярод гэтых "людзей, якія пройдуць паўсюль", было 47 генералаў, шмат вышэйшых чыноў адміністрацыі, нават гаўляйтар Беларусі. Я скажу аб гэтым у другім месцы, а тут дабаўлю толькі, што "інертны" і "бязвольны" мясцовы чалавек пусціў пад адхон 11 128 саставаў з надпісам "Deutsche Reichsbahn". Так што рахманасць беларуса таксама да пары да часу. Пяройдзеш мяжу - і тваім ворагам будзе страшны чалавек. Страшны асабліва тады, калі гнеў яго спакойны і разлічаны.\nШто ж датычыцца такiх абставiн, калi не чапляюць кiпцем за сэрца, то тут аўтар "Расii" меў рацыю.\nГалоўнае ў нашым характары - гасціннасць добрага да добрых.\nТак, многiя старыя гасцiнныя звычаi пакрысе вымiраюць, гарадскi чалавек можа часам не ведаць чалавека з суседняга пад'езда, але i цяпер у нас рэдка знойдзецца хата, у якой не паставiлi б рубам апошняга рубля, калi ў доме госць. Часам гэта бывае нават смешна, i беларус кпiць са сваёй "празмернай" гасцiннасцi досыць злосна: "Госць, як нявольнiк: ляжа, хоць i ў пярыну паложаць", "Добра было ў гасцях, толькi прынукi не было" (не прымушалi настойлiва, ледзь не сiлком, пiць i есцi, а сам саромеўся), "Госць сядзе куды скажуць, хоць на покуць, а гаспадар, як скула, дзе захоча, там i сядзе", "Пры мiлым госцю i гаспадар пажывiцца", "Ноч якая месячная! Каб быў госцем, даўно б дахаты пайшоў". "Госць першы тыдзень - золата, другi - серабро, а трэцi - медзь, хоць i дадому едзь:"\nГэта, урэшце, жарты. Гасціна ёць гасціна.\nУласцiва нашым людзям знаходлiвасць, нават некаторая хiтрасць. Вось першы прыклад, якi прыйшоў мне ў галаву. Падчас паўстання 1863 - 1864 г.г. за невялiчкiм атрадам, коннiкаў на 40, зраненым, выматляным у баях, знемагаючым - гналася карная ўрадавая часць у 200 шабляў. Дзялiла iх гадзiна адлегласцi. Камандзiр зразумеў: не ўцячы. Будзе няроўны бой, смерць iм, а параненым - шыбенiца. I тады ён свядома скарацiў гэтую гадзiну. Спынiў атрад у лесе непадалёк ад карчмы, прывязаў коней, загадаўшы аднаму паўстанцу рабiць так, каб тыя зрэдку гiгаталi. Астатнiя пайшлi ў карчму, узялi ў карчмара ўсе вёдры "паiць коней" i пачалi цягаць ваду са студнi ў лес. За палову гадзiны перанеслi каля трохсот вёдраў i вылiлi ваду пад дрэвы. Пасля пайшлi далей. Знясiленыя паўстанцы бурчалi на свайга камандзiра, але той ведаў людзей i ведаў, што робiць...\nКарная частка спынiлася каля карчмы. Афiцэр спытаў, цi не было тут "мяцежнiкаў".\n- Былі, паночку, коней паілі.\nУжо гэта было нязвыкла: паіць коней, калі табе наступаюць на пяткі. Значыць не баяцца.\n- Доўга паілі?\n- Доўга. Трысты вёдраў аднеслі ў лес.\nАрыфметыка была простая. Вядро на каня, бо рабілася усё ж наспех. Значыць, трыста шабляў, стрэльбаў або нават і проста кос. Афіцэр адмовіўся ад пагоні.\nІх аддзяляла тады ад паўстанцаў дзве вярсты, бо коні тых тады ледзь ішлі… Атрад уліўся ў большы і доўга яшчэ мужна ваяваў.\nАбо яшчэ. Падчас Айчыннай вайны ў некаторых нашых акупіраваных месцах асірацелыя дзеці арганізоўвалі нешта накшталт арцеляў па нападу. Звалі іх "вераб'і". Чалавек пяцьдзесят дзяцей наляталі на нямецкую машыну, што стаяла недзе ля казармы ці штаба (мелі ўжо вопыт, ведалі, у якой ежа, цыгарэты або абмундзіраванне), хапалі груз і разбягаліся. Ёсць у вартавых крыху сумлення - стрэляць у паветра. Няма - нехта застанецца на зямлі, затое астатнія тыдзень-другі, мяняючы, будуць мець хлеб. "Вераб'ёў" разбіралі па хатах, бралі ў атрады, але іх было дужа многа. І, акрамя таго, у іх быў свой "прафесіянальны" гонар: не браць у сваіх, якія таксама галадалі. І вось адзін мой знаeмы з Рагачова, даўно ўжо дарослы чалавек, расказаў мне, як ён, дзейнічаючы ў той дзень як "вольны паляўнічы-адзіночка" прыгледзеўся да нямецкага шпіталя. Рагачоў не меў буйных прадпрыемстваў, яго не бамбілі, і таму немцы размясцілі ў ім шпіталь для сваіў "асаў". Хлопчык заўважыў, што як толькі настае гадзіна абеду, то ўсе санітары, сёстры, дактары ідуць у сталоўку. Пунктуальнасць нарадзілася раней за немца. І вось падлетак падчас абеду проста ўзяў ды спакойна зайшоў у шпіталь. Адчыніў дзверы - палата на аднаго. Ляжыць "распяты", падвешаны на вяроўках з грузамі, афіцэр (пазней выявілася, што гэта быў палкоўнік, адзін з лепшых асаў імперыі). Пэўна, косткі пераламаў, упаўшы з самалётам, знайшоўся ас і на яго. "Ага, значыць, не пагоніцца". А на стале перад ім - багацце. Тады "верабей" узяў і склаў у запазуху і ў кошычак, у якім, відаць, палкоўніку гэта і прынеслі, шэсць каробак шакаладу, некалькі бутэлек каньяку, лікёру і віна, дваццаць пачак цыгарэт. Забяспечыў, словам, сабе хлеб на месяц-другі (бо карміў яшчэ й цалкам бездапаможнага дзеда). Немец спачатку глядзеў на гэта з поўным непаразуменнем, а пасля нешта абурана загергетаў. Тады хлопчык высалапіў язык, закруціў вачыма, як паміраючая каза, і адказаў:\nІ выйшаў. Трывога паднялася праз палову гадзіны, калі скончыўся абед. Як бачыце, гумар не пакідае беларуса нават у самых страшных абставінах. І правільна. Іначай жа - бывалі часы - хоць вешайся ад такога жыцця.\nБеларус - вялікі аматар пажартаваць над суседам, але яшчэ больш над самім сабой. Ён назіральны і таму падмячае тыповыя рысы характару людзей. Гэта ў беларускім асяроддзі (сведчанне этнографа Красава) нарадзіўся славуты анекдот пра размову трох украінцаў. Адзін расказваў пра гарадскі мост, зроблены "без ідного цв'яшка". Другі страшэнна здзіўляўся. "Без iдного?", "Без iдного ", "І воли iздять?", "І воли", "І машини?", "І машини", "І начальство дозволяе?" "І начальство". Трэці, які маўчаў, паківаў галавою і сказаў задуменна: "Отак і людина, живе-живе, тай вмре".\nНапрыклад, iшоў селянiн лесам i ўбачыў, што маланкi нешта б'юць з неба толькi ў адзiн корч. Падышоў, прыгледзеўся, аж гэта бог ваюе з чортам i нiчога яму не можа зрабiць. Пальне, а той высунецца, i ў неба - дулю. Мужык вырашыў памагчы. Зарадзiў стрэльбу срэбнай, на нячысцiка, куляй i забiў чорта на месцы. Тут з неба голас: "Бэндзеш свенты". Бедалага аж за галаву схапiўся: "Бож-жа ж мой, i там палякi!"\n…Гэтая рыса здавалася б маласімпатычнай, каб не тое, што над сваімі недахопамі, увогуле над сабой, беларус жартуе куды больш з'едліва і злосна.\nВось начальнiк скручвае свякроўцы, што прыйшла скардзiцца на нявестку, з адаго кулака аж дзве хвiгi: "Няхай пасмее па маiх хвiгах ударыць. Але помнi сабе, што калi па гэтых хвiгах ударыць, то падавай у суд, а як раскруцiш пальцы ды сама зложыш, то няхай сабе iзноў таўчэ табе пальцы, - я баранiць не буду". I вось баба гэтымi "важнымi хвiгамi" тэрарызуе хату i вёску.\nВось чалавек прыйшоў у Вільню, ідзе па мосце і бачыць, што два падлеткі дзеляць на ім чубы.\n- Што вам за ліха? Чаго вам не хапае?\n- Б'ёмся, праўда, але за цябе. Гэты гіцаль кажа, што ў цябе шэсць пальцаў на назе, а я кажу, што пяць.\n- Пакіньце, дзетачкі, бо ў мяне папраўдзе пяць.\n- Не, мы так табе, дзядзька, веры не дамо: скінь боты і пакажы.\n- Добра, хлопчыкі, супакойцеся.\nПералічылі - пяць.\n- Ага , а чаму ж ты, дзядзька, паказаў нам толькі правую нагу? А на левай дык, пэўна, - шэсць пальцаў.\nА, хай ім. Разуў і левую. Ну і ясна, не было ўжо каму тых пальцаў лічыць, але й на пальцы не было чаго нацягнуць. Мараль: "Хітры наш брат, як чорт, але і дурны, як варона".\n…Па агульным назіранні беларусам прыродна ўласцівая павага да іншых народаў і памяркоўнасць да таго, хто думае іначай. Бываюць, вядома, сумныя выключэнні, але гэта сапраўды толькі выключэнні.\n…Сям'я. І тут не буду гаварыць сам, а звярнуся да той жа "Расіі"(стар. 193):\n"…отношения мужа и жены в белорусской семье представляют мало примеров… грубого обращения. В случае взаимных споров народны суд (гэта значыць вясковы суд, суд грамады. - У.К.) чаще становится на сторону жены и строже относится к мужу. Даже народные песни говорят только о страданиях жены, выносимых ею от мужа-пьяницы, но в них трудно найти мотивы, в которых воспевалось бы горе жены вследствие ее подчиненного положения".\nІ гэта так. У гэтым сэнсе змянілася хіба тое, што жанчына цяпер не залежыць толькі ад прыроднай дабрыні і нязлоснасці мужчыны-беларуса, што яна роўная, што на баку яе савецкі закон, што "ты не лайся, дзядзя, пры савецкай уладзе".\nСямейныя адносіны вельмі прыкрашае той самы нязлосны, дужа ўласцівы нашаму чалавеку гумар. Вось сямейнае жыццё ў прыказках. Хлопец доўга ходзіць халасты: "Тады Юзік ажэніцца, як лысы вол ацеліцца…" Але вось "Юзік" закахаўся . І хаця Янка Купала трапна сказаў:\nНіхто йшчэ каменнем не кінуў\nІ не наважыцца кідаць.\nАле i тут сур'ёзнасць справы хаваюць за ўлюбёнай iронiяй: "Улюбiўся, як чорт у сухую грушу", "У каханкi смаляныя лаўкi"(г.зн. прыйшоў i сеў, як прылiп, i сядзiць ледзь не да ранiцы). Iранiзуюць i з мацi: "Матка дачку хвалiла, пакуль з рук не звалiла", i з жанiха: "Жанiся, больш старцоў (жабракоў) будзе", або "Ды што з тваёй Ганкай, хiба дзятлоў разводзiць" (намёк, што нiбыта ў нявесты доўгi нос). Ну i, ясна ж, з нявесты: "Дзеля дроў замуж пайшла", "Дзеўкаю - поўная вулiца, а жонкай - поўная печ". Маладое пакаленне таксама не застаецца ў даўгу: "Горкая рэдзька, ды ядуць, кепска замужам, ды iдуць". Скажуць iм: "Ды ён жа ў цябе з лапаць", а iм адкажуць: "Няхай сабе гаспадар з лапаць, абы за iм не плакаць".\nПажаніліся. І тут рэдка гавораць аб гэтым пры чужых усур'ёз: "Ані лыжкі, а ні міскі, а павесіў тры калыскі ", "Што, браце, не жаніўся - цяры анучы, ажаніўся - цяры анучы" (бо ўсё адно брудныя). Часам нават у літаратуру ўдаюцца, Багдановіча цытуюць:\nЗ мушкай жыць -\nНе ўмее мушачка\n"Як я з гэткай жонкаю\nДзе я вочы, брацiкi,\nМогуць выдумаць i зусiм недарэчнае. Вось чуты мною расказ аднаго веселуна пра дужа харошую, дружную, працавiтую сям'ю:\n"Янка з Яўгінняю дужа добра жывуць. Дзеўкаю была, то выйдзе на вуліцу - за кулакамі свету не відаць, а цяпер зойдзеш у хату, то не відаць і ў хаце. Ну, я вам скажу, мужчынкі, і ў дзецях ім шчасце. Аднойчы вось так б'юцца, матка малодшага на дапамогу кліча, а старэйшы яго трымае, угаворвае: "Кінь, хай б'юцца. Мы з табой браты родныя, а яны - чэрці зводныя". Старэйшы дык увогуле малайчына. У яго адна песня: "Бацька няхай едзе араць: яго коні знаюць, а я пайду ў карчму: мяне там чакаюць". Адзін раз выцягнуў усё ж абодвух касіць. Ідуць. Канава, вадою налітая. Вось, Іван, Яначка наш разагнаўся і - цыб! - пераскочыў. Тады малодшы гаворыць: "Глянь ты, бацька наш яшчэ які! Стары - стары, а скача як сабака". Тут старэйшы абурыўся: "Ты што гэта? Ты як гэта на роднагу бацьку? Ну скочыў і скочыў. Ну скочыў, ну і чорт з ім".\n"Мужчынкі", што слухаюць веселуна, рагочуць.\nТут жа сядзiць сам Яначка, любы Iван, i пахмыквае. З жонкаю лад. Старэйшаму пятнаццаць гадоў, малодшаму дзесяць. Чаму не паслухаць, як менцiць языком чалавек?\n:Дзяцей увогуле найлепей, як найболей. "З дзеткамi гора толькi да зацiркi, а там - пайшло" (гэта значыць, пакуль сам не пачне есцi), "Адзiн сын - не сын, два сыны - паўсына, а толькi тры сыны - сын". Таму i люляюць дзяцей прыказкай: "А-а-а, малое, пакуль будзе другое, а-а-а, Несцерка, пакуль будзе шэсцерка". Таму i гавораць: "Адзiн рукаў - i той падзяру для сваiх дзяцей". "Дорага не так татава хата, як сам тата".\nБіць дзяцей - апошняя справа. "Не біце вяроўкамі, навучайце гаворкамі, не біце дубцамі, навучайце слаўцамі". А ўжо як здарылася нешта з дарослым сынам, то існуе і такое "суцяшэнне": "Тады трэба было біць, як упоперак лаўкі мог легчы, а цяпер што ж зробіш, калі дарослую доўбню і ўздоўж не пакладзеш". І як апошняе: "Калі не слухаеш бацькоў, паслухаеш сабачае скуры" (сабачаю скураю за Мікалаем І, калі салдацкая служба цягнулася 25 год, абцягвалі барабаны, так што сэнс пагрозы цалкам зразумелы).\nПра дзяцей ёсць вельмі добрая легенда. Жанчына некалі паскардзілася вялікаму чараўніку, што рукі адвальваюцца: дзеці да году не ходзяць, цяляты, ягняты, жарабяты. Усіх на руках насі. Той узяўся памагчы. Кінуў цераз высокі плот жарабя - пабегла, цяля - таксама, ягня - і яно пабегла. "Ну, кажа, давай дзіця". Матка абурылася: "Эге, так я табе і дам дзіця цераз высокі плот кідаць." - "Ну то тады і насі…"\nЁсць, вядома, i iншыя прыказкi: "На нявестку сем год грады брэшуць", "Прымак пятнаццаць гадоў цёшчынага ката на "вы" заве", але значна больш такiх: "За добрым гаспадаром i варона жона, а за кепскiм i княгiня загiне", "Злодзей абкрадзе - сцены астануцца, а жонка памрэ - усё з двара звязе". "З кiм жыць - таго не гнявiць", "Не дай доля два разы жанiцца i два разы будавацца", "Не пiў, не еў бы, ды на жонку глядзеў бы". I, урэшце, апошняя: "Мiлая ты мая, ты на той свет, i я ў след".\n…А тое, што часам старыя бурчаць: "Як правіў бацька, то каты лазілі, як паправіў сын, то і сабакі сталі лазіць" - гэта ўсё жарт.\nРэаліст у рэальным жыцці, беларус вялікі фантаст, рамантык і летуценнік у марах. Ясна, што цяпер ужо ніхто не верыць у вадзянікаў, лесуноў, лазнікаў і ўсё такое іншае, але раней верылі. І расказвалі такія рэчы ў чаўне на рыбалцы або на начлезе ля вогнішча, што дыбарам уставалі валасы. І пра ваўкалакаў-абертняў, што бегаюць з ваўкамі, і пра тое, як на "дзяды" (дзень памінання продкаў) можна ўбачыць усіх продкаў, аж да Адама, калі два дні не есці і не гаварыць з людзьмі (іронія, праўда, ёсць і тут, бо адзін бачыў іх і, у прыватнасці, свайго "святога жыцця нябожчыка-дзядзьку", які лез праз трубу, а яго не пускала ўкрадзеная пры жыцці барана, - "і папу не выспавядаўся", - то пляменнік зарагатаў - і ўсё, яны зніклі).\nМенавіта таму запісаныя фалькларыстамі беларускія казкі не ўлезлі б і ў сотню тамоў. І, прычым, такія казкі, якія почасту не маюць адпаведных сюжэтаў у суседзяў. Вось, напрыклад, адна, што адказвае на пытанне, чаму верабей скача адразу дзвюма нагамі, чаму ў савы рознакаляровае пер'е і чаму ледзь толькі птушкі ўбачаць тую саву, дык адразу навальваюцца на яе ўсёй хеўрай і тое пер'е з яе скубуць.\nПраштрафіўся верабей. Усе птушкі пагналіся за ім і загналі ў дупло. Але той быў такі хітры, што выбраў дзірку ў дупле якраз па сабе: большы за яго не ўлезе, а меншы калі ўлезе - ён яго выкіне. Вырашылі браць яго, як моцную крэпасць, на змор. Чакалі-чакалі, аж настала ноч і ўсе захацелі спаць. Каго пакінуць на варце? Ясна каго, саву. Яна ўначы не спіць. А сава была ў той час голая, як абшчыканая курыца. Ну і паставіла сваю ўмову: "Усе ў пер'ях, то чаго я маю голая хадзіць? Скідайцеся па перыйку". Ну, усе і скінуліся. Адзін шэрае пер'е даў, другі - рудае, трэці - белае ці карычневае. Стала сава, як і ўсе, толькі што пер'е дужа рознае. Сядзела яна ўсю ноч, сядзела. А раніцай птушкі заспалі, і яна, начная істота, пачала куняць. Верабей вылез і ўцёк… Урэшце яго ўсё ж спаймалі. І, у знак пакарання, звязалі ногі. Вось ён цяпер і скача адразу дзвюма. А птушкі, як толькі ўбачаць саву, дык адразу кожная сваё пяро дзярэ з яе. З гвалтам: "Аддай мае перыйкі, бо няма чаго было браць, калі ўсцерагчы на магла".\n…Гэта казка жартоўная, а ёсць тысячы фантастычных. Як змей абвіўся вакол горада, як хадзіў па свеце каток - залаты лабок, як хітры селянін абпаіў півам чотра і адабраў у яго душы добрых людзей, як зачараваны змяіны кароль пакахаў дзяўчыну… Усіх казак не назавеш, не пералічыш. Іх - безліч! Запісаныя Е. Раманавым, П. Шэйнам, М. Федароўскім, А. Сержпутоўскім - яны і дагэтуль складаюць неацэнны наш скарб, тым больш вялікі, што яны былі народу замест кнігі ў тыя часы, калі кніга беларуская, нават мова беларуская былі забаронены. І тады толькі казка вяла дзяцей у далёкі край, "за сем гор і мораў, трошкі бліжэй ад сонца і трошкі далей ад месяца".\nIII.Камяніцы, і гмахі, і вежы


БЯСПЛАТНЫЯ ЗАБАЎКІ Ў ФІНЛЯНДЫІ - АДПАЧЫНАК - 2019\nУ любым падарожжы цікава наведаць як мага больш месцаў, але пры гэтым выдаткаваць як мага менш грошай. Нягледзячы на тое, што пасля скачка курсу еўра шматлікія забавы ў Фінляндыі сталі даволі дарагімі, тут можна выдатна правесці час, не заплаціўшы ні цэнта. Пра тое, якія бясплатныя мерапрыемствы можна наведаць у фінскіх гарадах, чытайце ў нашым матэрыяле.\nСталіцу Фінляндыі складана назваць танным для турыстаў горадам, аднак і ў ім можна весела і цікава правесці дзень без шкоды для бюджэту.\nhelsinki free vitrage big\nГарадскі музей Хельсінкі размешчаны па адрасе Aleksanterinkatu 16 і выдатны тым, што на агляд яго выстаў вам не прыйдзецца раскашэльвацца. Найцікавейшая экспазіцыя, якая расказвае пра больш чым 450-гадовай гісторыяй горада, пазнаёміць вас з найважнейшымі этапамі станаўлення Хельсінкі. Акрамя Галоўнага будынка, у склад музея ўваходзяць Сядзіба Хакасалми (праспект Маннергейма 13b), Дом бюргера (Kristianinkatu 12), Музей рабочага побыту (Kirstinkuja 4) і Музей трамвая (Töölönkatu 51 A). Уваход туды таксама бясплатны. У 2016 годзе ў музеі будуць адкрыты выставы пад назвай "Машына часу", "Хельсінкі: лепшае" і "Дзіцячы горад" (з 13 мая), а таксама "Музей разарваных адносін" (13.05.-11.09.).\nМузей штодзённай газеты\nНезвычайны музей, які будзе цікавы тым, хто цікавіцца журналістыкай, размешчаны па адрасе Ludviginkatu 2-4. Яго экспазіцыя падрабязна распавядае пра гісторыю газет і тэхналогій друку. Таксама наведвальнікаў чакаюць цікавыя інтэр'еры, старадаўнія рэчы, фільмы і мультымедыйныя забавы.\nМузей, які распавядае пра мытні, кантрабандзе і барацьбе з ёй, знаходзіцца на Susisaari, у крэпасці "Суоменлинна". Яго будынак быў пабудаваны яшчэ шведамі ў канцы 18 стагоддзя і некаторы час выкарыстоўвалася як турма. Уваход сюды заўсёды вольны. Экскурсіі праводзяцца на фінскім, шведскім і англійскай мовах.\nФабрыка культуры Korjaamo\nФабрыка культуры Korjaamo размешчана па адрасе Töölönkatu 51 a-b непадалёк ад Музея трамвая. Тут рэгулярна праходзяць разнастайныя творчыя вечары і фестывалі. Ўваход у гэты арт-прастору вольны.\nДні бясплатнага наведвання ў музеях\nhelsinki free bulbs insta big\nВыдатная традыцыя вылучаць спецыяльныя дні для легальных "безбілетнікаў" не чужая і музеях фінскай сталіцы. Калі вы не хочаце плаціць за агляд экспазіцый, то сплануйце свой візіт у адзін з пералічаных дзён.\nУ Нацыянальны музей Фінляндыі вы можаце патрапіць без білета па аўторках з 17-30 да 20-00, а ў Фінскі прыродазнаўчагістарычны музей Luomus - кожны першы чацвер месяца з 17 да 19. Бясплатна пазнаёміцца з творамі еўрапейскіх майстроў вы зможаце ў Мастацкім музеі Синебрюхова па серадах з 17 да 20, а з ўзорамі сучаснага мастацтва - у Киасме, у першую пятніцу кожнага месяца. Па пятніцах таксама можна бясплатна наведаць Мастацкі музей горада Хельсінкі.\n"Бясплатныя" прыгажосці Хельсінкі\nhelsinki free panorama big\nУ фінскай сталіцы вы можаце пабываць у аранжарэі Зімовага саду і палюбавацца пышнымі раслінамі - на сённяшні дзень Вы знойдзеце тут каля 200 розных відаў. Аранжарэя адкрылася ў 1983 годзе і знаходзіцца па адрасе Hammarskjöldintie 1. А аматарам раскошных панарам мы раім падняцца на назіральную пляцоўку папулярнага бара Ateljee, які знаходзіцца на даху гатэля Sokos Torni: за гэта задавальненне вам таксама не прыйдзецца плаціць.\nУ 2016 годзе 28 і 29 траўня ў Хельсінкі будзе праходзіць фестываль "Свет у гасцях", на ўсе мерапрыемствы фестывалю ўваход бясплатны. Свята Дзень горада пройдзе 12 чэрвеня - вы ўбачыце шмат цікавага цалкам бясплатна. Бязвыплатна дакрануцца да мастацтва можна будзе на бясплатнай Ночы мастацтваў 25 жніўня.\nporvoo free view big\nПорвоо - адзін з самых атмасферных і ўтульных мястэчак Фінляндыі, дзе можна пышна правесці час, не заплаціўшы пры гэтым ні цэнта.\nГалоўная славутасць гэтага невялікага мілага гарадка -Кафедральный сабор Порвоо або Лютэранскі сабор Дзевы Марыі. Ён знаходзіцца па адрасе Kirkkotori 1 і быў пабудаваны яшчэ ў 15 стагоддзі. Тут вы зможаце палюбавацца строгім, але гарманічным інтэр'ерам, размаляванымі скляпеннямі і статуямі. Сабор можна наведаць і агледзець цалкам бясплатна. Улетку тут нават можна паслухаць пятнадцатиминутные арганныя канцэрты: яны праходзяць па аўторках і чацвяргах у 12-00.\nУ горадзе Порвоо маецца некалькі невялікіх музеяў, уваход у якія заўсёды вольны. Гэта, напрыклад, Мастацкая галерэя Taidemakasiini Art (Vanha Hämeenlinnantie 4), размешчаная ў будынку былога пакгаўза старой чыгуначнай станцыі Порвоо, або Галерэя ArtMarina (Eidiksentie 261-8). Ўбачыць творы сучаснага мастацтва можна ў Taidehalli (Läntinen Aleksanterinkatu 1), а скульптуры і інсталяцыі - у Галерэі у садзе сядзібы Staffas (Staffaksentie 58).\nДні горада тут будуць адзначацца 6 і 7 ліпеня: яны аб'яднаюць вясёлыя гарадскія гулянні і, дарэчы, бясплатны ўваход ва ўсе музеі горада.\nСонечны дзень у Порвоо\nЯшчэ восем ідэй для бясплатнага вольнага часу ў горадзе\nГуляць па брукаваныя вуліцах Старога горада, даследуючы самыя прыгожыя куткі. А ў гэтым даследаванні вам дапаможа афіцыйны даведнік па Порвоо, які можна ўзяць у летнім турыстычным офісе па адрасе: Joikikatu 35b.\nПраехаць на ровары па адным з прапанаваных маршрутаў па нацыянальнаму гарадскім парку, палюбавацца відамі з гары Линнамяки або са скалы ў раёне Хамар.\nПаназіраць у бінокль за птушкамі са спецыяльных вышак або прайсціся па адной з прыродных сцежак, падмацаваныя па дарозе ягадамі чарніц.\nЗ'ездзіць на машыне на архіпелаг. Пераправіцца на востраў Пеллинки разам з аўтамабілем на бясплатным пароме.\nПагуляць ць фрысбі-гольф ў раёне Хорнхаттула (са сваім наборам фрысбі-дыскаў). Адрас: Fredrika Runeberginkatu 13.\nПаспрабаваць сябе ў гульні "Геокэшинг", наведаўшы геотайники ў раёне Порвоо.\nПагуляць з дзецьмі на новай Мумi-пляцоўцы ў гарадскім парку (Kaupunginpuisto).\nЗазірнуць у Праваслаўную царкву Порвоо: яна знаходзіцца па адрасе Vanha Helsingintie 2.\nКотка: ад музеяў да паркаў\nkotka free aviation museum big\nМузей паветраплавання ў Котка размешчаны па адрасе Lentokentantie, 234 на тэрыторыі аэрадрома. Тут сабрана пятнаццаць розных самалётаў. Уваход вольны, але невялікае ахвяраванне на развіццё экспазіцыі вітаецца. Таксама ў некаторых самалётах вы зможаце забрацца ў кабіну пілота і азнаёміцца з яе прыладай. Акрамя таго, месцы, у якіх размешчаны музей, неверагодна прыгожыя.\nУ Котка з 28 па 31 ліпеня будзе праходзіць марскі карнавал "Дні мора". У рамках гэтага свята будуць вулічныя выступы і шматлікія тэматычныя "марскія" мерапрыемствы. Фестываль французскай цыганскай музыкі Django будзе праходзіць з 4 па 6 ліпеня і таксама аб'яднае бясплатныя прадстаўлення.\nБясплатныя мерапрыемствы ў іншых фінскіх гарадах\nВы зможаце палюбавацца на прабег старадаўніх аўтамабіляў, які пройдзе ў горадзе Лаппеенранта 3 ліпеня 2016 года, а таксама паўдзельнічаць у будаўніцтве Пяшчанага замка.\nlappeenranta free sand castle big\nЗ 20 па 21 мая адбудзецца свята адкрыцця лета ў Іматра - на цэнтральнай вуліцы Koskenparras разгорнуцца гулянні з забаўкамі і для дзяцей, і для дарослых, на кірмашы можна нагледзець сабе сувеніры. З 8 па 12 чэрвеня ў Іматра адбудзецца XIII Тэатральны фестываль Чорнага і белага - будуць выступаць трупы з розных краін і гарадоў у розных жанрах: цырк, драма, опера, балет, лялечны тэатр. Большая частка уяўленняў будзе паказаная бясплатна. А з 6 па 9 ліпеня на цэнтральнай вуліцы Koskenparras пройдуць бясплатныя канцэрты ў рамках музычнага летняга лагера Big Band Camp.\nУ Турку з 8 па 10 ліпеня будзе праходзіць штогадовы фестываль Baltic Jazz, у рамках якога адбудзецца некалькі бясплатных канцэртаў.\nГлядзіце відэа: How to Stay Out of Debt: Warren Buffett - Financial Future of American Youth 1999 (Лістапада 2019).\nCopyright 2019 \_ Зялёны Гатэль \_ Бясплатныя забаўкі ў Фінляндыі


"Брутальная безразважнасьць Расеі" – пад такім загалоўкам апошні нумар брытанскага штотыднёвіка "Ekonomist" зьмясьціў свой рэдакцыйны камэнтар у справе чачэнскай вайны.\nЧачэнскі крызыс з кожным днём набірае ўсё больш і больш сур'езны характар, - так пачынаецца артыкул самага аўтарытэтнага брытанскага штотыднёвага часопіса "Ekonomist".\nВайна прыносіць усё больш пакутаў для цывільнага насельніцтва, 200 тысяч мірных жыхароў ужо ператварыліся ва ўцекачоў. Рэальнай робіцца пэрспэктыва расейскага штурму Грознага і значных ваенных стратаў з абодвух бакоў. З кожным днём расьце небясьпека распаўсюджваньня вайны на ўвесь каўказскі рэгіён.\nАле самая галоўная небясьпека, сьцьвярджае "Ekonomist", гэта – дэстабілізацыя самой Расеі, пагроза для кволай расейскай дэмакратыі, якая павінна прайсьці выпрабаваньне парлямэнцкімі выбарамі ў наступным месяцы і прэзыдэнцкімі ўлетку наступнага году.\nАзлобленыя расейскія гэнералы выказваюць прыкметы непадпарадкаваньня, а некаторыя, нават, гавораць, што будуць працягваць вайну нават тады, калі палітыкі загадаюць ім прыпыніць яе.\nЗахад, чытаем на старонках "Ekonomist", павінен пераканаць Расею, што мірнае паразуменьне ў яе ўласных інтарэсах. Добрую нагоду дзеля гэтага яўляе сабой саміт 54 краінаў – сябраў Арганізацыі Бясьпекі і Супрацоўніцтва ў Эўропе, які пачынаецца на наступным тыдні ў турэцкім Стамбуле. Лідэры заходняга сьвету, сярод якіх будзе і прэзыдэнт ЗША Біл Клінтан, павінны пераканаць Расею заключыць перамір'е і пачаць перамовы з прэзыдэнтам Чачні Асланам Масхадавым.\nКалі б Расея праявіла мудрасць, трэба было б раней дасягнуць пагадненьня з Масхадавым і дапамагчы яму ў змаганьні з людзьмі, якія зрабілі яго дзяржаву некіруемай.\nПераканаць Расею прыпыніць вайну ў Чачні ня так проста, чытаем у рэдакцыйным артыкуле ангельскага часопіса "Ekonomist". Па-першае, Расея па-просту можа не пажадаць прыслухацца да голасу Захаду. Вайна даволі папулярная сярод расейскага насельніцтва. Расейскія гэнералы поўныя рашучасьці ўзяць рэванш за паразу ў вайне 1994 – 96 гг. Ніхто на Захадзе ня возьме на сябе рызыку пагражаць Расеі карнымі акцыямі, так як гэта здарылася з сэрбамі ў Косаве. Расея – ядзерная дзяржава. Да таго ж, чачэнцы далёка не ідэальныя грамадзяне, а Расея сьцьвярджае, што яе тэрыторыя стала базай для музульманскіх тэрарыстаў.\nМіж тым, Захад можа зрабіць значна болей дзеля ўмацаваньня незалежнасьці краінаў, якія знаходзяцца каля расейскага трону, што вагаецца. 14 лістапада украінскія выбаршчыкі павінны прагаласаваць у другім туры прэзыдэнцкіх выбараў на карысьць аднаго з двух кандытаў, адзін зь якіх выразна прарасейскі, а другі выступае супроць яе. У Малдове, дзе расейская армія акупуе частку спрэчнай тэрыторыі, нядаўна пайшоў у адстаўку рэфармісцкі ўрад. Расеі па-ранейшым патрэбныя Грузыя і Азэрбайджан, яна таксама намагаецца выкарыстаць сытуацыю ў Армэніі, дзе нядаўна адбыліся акты насільля. Захад можа запрапанаваць дапамогу гэтым краінам, нават шляхам таго, калі ён адкрыта скажа Расеі, што апошнія акты насільля ў Чачні спрыяюць страце ўплыву Расеі ў іншых рэгіёнах.\nГэта не азначае, што Захад ня мае іншых аргумэнтаў перад расейскай акцыяй у Чачні. Неабходна ясна даць да зразуменьня расейскаму ўраду, што супрацоўніцтва з Расеяй ва ўсіх галінах будзе прыпыненае да таго часу, пакуль ня будзе перамір'я з Масхадавым. Расея павінна дазволіць міжнародным гуманітарным арганізацыям дапамагаць уцекачом і пачаць палітычны дыялёг з Чачнёй. Пакуль Расея ня зробіць гэтага, трэба прыпыніць яе крэдытаваньне і харчовую дапамогу ёй. А Рада Эўропы, сябрамі якой могуць быць толькі сапраўды дэмакратычныя краіны, павінна прыпыніць сяброўства Расеі ў гэтай арганізацыі.\nЗаходнія сродкі рэальнага ўплыву на Расею абмежаваныя, але стаўкі вельмі высокія, чытаем мы у падсумаваньні артыкулу ангельскага часопісу "Ekonomist", гэта ня толькі пакуты чачэнскага народу, але стабільнасьць усяго каўказскага рэгіёну і самой Расеі.


→ Галоўная → Абітурыент → Падрыхтоўчае навучанне\nАдрас: 220116, г.Мінск, пр-т Дзяржынскага 83, навучальны корпус № 5, другі паверх, каб 224 а.\nЭл. пошта: podg@bsmu.by\nТэлефон: + 375 17 277-12-97.\nНавучанне слухачоў на падрыхтоўчым аддзяленні і курсах у БДМУ праводзіцца ўжо больш за 40 гадоў. Пад кіраўніцтвам ініцыятыўных выкладчыкаў універсітэта - У.П. Касцюка, А.В. Пішчынскага, І.М. Сакаловай, А.Ф. Якімавай - гэта падраздзяленне ўніверсітэта развівалася з моманту свайго стварэння да цяперашняга часу. Тысячы яго слухачоў змаглі паспяхова пераадолець уступныя іспыты і ажыццявіць сваю запаветную мару - паступіць у медыцынскі ўніверсітэт.\nАсноўная задача падрыхтоўчага аддзялення - папоўніць прабелы ведаў, якія не дазволілі выпускнікам школ або каледжаў паспяхова здаць уступны экзамен, і рэалізаваць сваю запаветную мару - стаць студэнтамі БДМУ.\nЗа доўгія гады на падрыхтоўчым аддзяленні склаўся згуртаваны калектыў выкладчыкаў, якія з'яўляюцца штатнымі супрацоўнікамі кафедраў біялогіі, агульнай хіміі, фізікі, беларускай і рускай моў нашага ўніверсітэта. Распрацаваныя імі вучэбна-метадычныя дапаможнікі дазваляюць слухачам лёгка засвоіць прадметы ўступных іспытаў і добра падрыхтавацца да цэнтралiзаванага тэсцiравання. За апошнія гады доля выпускнікоў падрыхтоўчага аддзялення, якія паступілі ва ўстановы, што забяспечваюць атрыманне вышэйшай адукацыі, складае каля 80%.\nСлухачы карыстаюцца ўніверсітэцкай бібліятэкай, могуць займацца ў спартыўных секцыях, прымаць удзел у мастацкай самадзейнасці, удзельнічаць у навуковай рабоце, што дапамагае ім вызначыцца ў выбары прафесіі і адаптавацца да будучага студэнцкага жыцця.\nНавучанне слухачоў праводзіцца па напрамках\nНа дзённым аддзяленні навучаюцца асобы, якія маюць агульную сярэднюю, прафесійна-тэхнічную або сярэднюю спецыяльную адукацыю. Працягласць навучання восем месяцаў.\nЗа час вучобы слухачы вывучаюць тры дысцыпліны: біялогію, хімію, рускую ці беларускую мову.\nВячэрнія курсы прызначаны для навучэнцаў 11-х класаў устаноў агульнай сярэдняй і сярэдняй спецыяльнай адукацыі. Працягласць навучання чатыры ці восем месяцаў.\nЗа час вучобы слухачы вывучаюць ад адной да трох дысцыплін (па выбары слухача).\nКурсы арыентаваны на іншагародніх навучэнцаў 11-х класаў школ. Слухачы самастойна вывучаюць праграмны матэрыял, выкарыстоўваючы прапанаваныя ім вучэбна-метадычныя матэрыялы. Працягласць навучання 9 месяцаў.\nВывучаемыя прадметы - біялогія, хімія, руская ці беларуская мову.\nКурсы арыентаваны на вучняў 10-х класаў школ, якія жывуць у Мінску. Слухачы адзін раз у месяц прыязджаюць ва ўніверсітэт, дзе па профільных прадметах праводзяцца лекцыі і практычныя заняткі па найбольш складаных тэмах школьнага курса. Працягласць курсаў 7 месяцаў.\nВывучаемыя прадметы - хімія і біялогія.


Гродненский государственный университет имени Янки Купалы - Студэнтка факультэта гісторыі, камунікацыі і турызму Марыя Панічава ўдастоена ўзнагароды на міжнародным форуме «PR-кветка» ў Мінску\nФорум праходзіў два дні. 24 сакавіка ўдзельнікі прадстаўлялі свае праекты. Затым удзельнічал ў World Café на тэму «Як з'яўленне свабодных публічных прастор ўплывае на камунікатыўнае поле Мінска?», у talk-show «Праблемы ўмацавання гендэрных стэрэатыпаў і аб'ектывацыяі ў камунікацыі» і ў CameBox.\n25 сакавіка ўдзельнікаў і гасцей чакалі дэбаты, семінары (майстар-класы прафесіяналаў з сферы камунікацый), гранд-залы і аўтапаці. У рамках гэтых мерапрыемстваў запрошаныя госці - спецыялісты, звязаныя з рэкламным бізнесам, - мелі магчымасць паслухаць дасведчаных людзей, пагутарыць са студэнтамі і выкладчыкамі з Беларусі, Украіны і Расіі, даведацца пра актуальныя рэкламныя і PR-тэндэнцыыі.\nВарта адзначыць, што праект рэкламнай кампаніі для студыі «AntiKrama» Марыі Панічавай і Кацярыны Зайковай не толькі заняў другое месца, але і атрымаў высокую ацэнку экспертаў. Студэнткам паступіла прапанова ад спецыялістаў у сферы камунікацый рэалізаваць у Мінску рэкламны праект, кіраўніком якога выступіла начальнік ВНПА «Студэнцкага медыяцэнтра» Кіра Мар'янаўна Блудава-Гой.\nКаманда на дасягнутым спыняцца не збіраецца. Студэнта плануюць наведаць «BIG SMM DAY», запрашэнне на які атрымалі ад аднаго з членаў журы.


У Беларусі за 2015 год дзяцей стала на 34 тысячы больш\n01 чэрвень 2016, 10:43\nЗа 2015 год людзей да 18 год у Беларусі стала больш на 34 тысячы альбо на 1,9%. Зь іх 78,3% жывуць у гарадах.\nПаводле зьвестак Белстату, на 1 студзеня 2016 году ў Беларусі пражывала 1 млн 824 тысяч дзяцей да 18 гадоў. Гэта значыць, за 2015 год іх колькасьць павялічылася на 34 тысячы ці 1,9%, піша БелаПАН.\nНа пачатак году 44% дзяцей былі ва ўзросьце да 7 гадоў, 40,9% — 7-14 гадоў, 15,1% — падлеткі 15-17 гадоў. Пры гэтым 78,3% дзяцей пражывае ў гарадах і пасёлках гарадзкога тыпу.\nНараджальнасьць расьце: у 2015 годзе ў Беларусі нарадзілася 119 тысяч дзяцей — на 494 дзіцяці больш, чым ў 2014 годзе. Штогод хлопчыкаў нараджаецца больш, чым дзяўчынак. Так, у 2015 годзе нарадзілася 58 тысяч дзяўчынак і 61 тысяча хлопчыкаў.\nУ апошнія гады больш за палову нараджэньняў — гэта другія, трэція і наступныя дзеці ў сем’ях. У мінулым годзе ў Беларусі нарадзілася 1316 двайнятаў і 21 трайняты. Большасьць дзяцей — 86,2% — у 2015 годзе народжаныя ў зарэгістраваным шлюбе.\nБеларусь адносіцца да краінаў зь нізкім узроўнем дзіцячай сьмяротнасьці: у 2015 годзе 3 дзіцячыя сьмерці прыйшліся на 1000 народжаных жывымі (годам раней — 3,5). Па гэтым паказьніку Беларусь займае другую пазыцыю ў сьвеце разам з Аўстрыяй, Бэльгіяй, Нямеччынай, Даніяй, Італіяй, Чэхіяй і Швайцарыяй.\nАле 13,7 тысяч дзяцей знаходзіліся на пачатак 2016 году ў сацыяльна небясьпечным становішчы, на ўліку былі 24,4 тысячы дзяцей. З 21,2 тысячы дзяцей-сіротаў ў сем’ях выхоўваліся 79%, у дзіцячых інтэрнатных установах — 4 тысячы.\nПамер аднаразовай дапамогі пры нараджэньні дзіцяці ў траўні склаў 17 млн рублёў (каля $867) пры нараджэньні першага дзіцяці і 23,8 млн (каля $1214) — пры нараджэньні наступных. Памер штомесячнай дапамогі па доглядзе дзіцяці да 3-х гадоў у траўні склаў на першае дзіця 2,5 млн (каля $126), на другое і наступных дзяцей — 2,8 млн (каля $143); на дзіця-інваліда — 3,2 млн (каля $163).


Фрэнч са сняжынкамі - Мода 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nФрэнч са сняжынкамі\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Мода 2017 ⇒ Фрэнч са сняжынкамі\nЖаночыя ручкі заўсёды павінны быць гатовыя да пільнай увазе. Магчыма, менавіта сёння вас паклічуць на рамантычнае спатканне, будуць цалаваць руку ці нават рабіць прапанову. Для таго каб заўсёды быць гатовым да любых паваротаў падзей неабходна даглядаць за сваімі пальчыкамі і мець бездакорны манікюр. Варта адзначыць, што менавіта фрэнч падыходзіць пад любы ўбор і бездакорна класікай, аб якім марыць кожная дзяўчына.\nКалі вы хочаце, каб фрэнч манікюр быў ідэальным, варта скарыстацца паслугамі прафесійнага майстра, а як дамагчыся добрага выніку ў хатніх умовах вельмі складана.\nДызайн пазногцяў: фрэнч са сняжынкамі\nВельмі актуальным у зімовы час з’яўляецца фрэнч манікюр са сняжынкамі. Ён здольны выклікаць зімовы і снежнае настрой. Перш чым адпраўляцца на манікюр вырашыце, якое само афармленне сняжынак на фрэнчы вы хочаце. Так, варта памятаць пра некалькі важных правілаў:\nабраны дызайн манікюру павінен спалучацца з вашым стылем і з адзеннем, якую вы часцей за ўсё носіце або збіраецеся надзець па той ці іншай нагоды;\nня бойцеся эксперыментаваць. Усяго павінна быць у меру, але і не варта абмяжоўвацца банальнымі сняжынкамі. Вопытныя майстры абавязкова змогуць прапанаваць вам прыкладанне ў выглядзе Глітэра, бліскавак і стразаў;\nпошукавыя ўзоры і малюнкі выглядаюць прыгожа толькі на доўгіх пазногцях. Калі ж у вас кароткая даўжыня ногцевых пласцін, тады аддавайце перавагу больш стрыманаму дызайне манікюру.\nІдэі афармлення манікюры са сняжынкамі\nФранцузскі манікюр са сняжынкамі падыдзе як дзяўчатам, так і жанчынам ва ўзросце. Галоўнае, падабраць правільны малюнак і тады ўсё вакол будуць захапляцца элегантнасцю і прыгажосцю вашых ручак. Выбар зімовай манікюру, натуральна, павінен залежаць ад сітуацыі. Аднак цяпер мы хочам прадставіць вам некалькі арыгінальных ідэй для таго, каб упрыгожыць пазногці са сняжынкамі на фрэнчы:\nвыпуклая сняжынка, выкананая з дапамогай налепкі ці лаку з дадатковым дэкарыравання бліскаўкамі;\nфрэнч са сняжынкамі і стразамі;\nдызайн з лёгкім эфектам амбр з мноствам маленькіх сняжынак;\nфрэнч з шэрымі і сінімі сняжынкамі, выдатна гуляюць на кантрасце;\nбелы фрэнч са сняжынкамі залатога колеру (выдатна глядзіцца на кароткіх пазногцях).\nNashe Si Chadh Gayi - Song | Befikre | Ranveer Singh | Vaani Kapoor | Arijit Singh Відэа.\nПапярэдні Тэкст Жаночыя штаны з шлейкамі\nНаступная Артыкул Прычоска нявесты на доўгія валасы\nШкарпэткі з канапляным прынтам\nЯк варыць каляровую капусту свежую: рэцэпты ў рондалі, мультиварке, мікрахвалевай печы і на патэльні, фота і відэа\nБуракі для пахудання: рэкамендацыі да выкарыстання\nЯк выбраць касцюм для хэлоўіна? Арыгінальныя ідэі костбмов для дарослых і дзяцей\nЯк варыць кампот з яблыкаў і чарнаплоднай рабіны


Апошні з чырванаскурых | Новы Час\nАпошні з чырванаскурых\nНовы віток барацьбы за палітычную карэктнасць распачаўся ў ЗША. Прагрэсіўнае грамадства патрабуе перайменаваць «Washington Redskins» за тое, што гэта назва, быццам, мае расісцкі падтэкст.\nСамае смешнае, што тэрмін «чырванаскурыя», або па-англійску «Redskins», не мае нічога агульнага з натуральным колерам скуры індзейцаў. Самі індзейцы звязваюць этымалогію слова са скальпамі, якія з-за крыві выглядаюць чырвонымі. Ёсць версія, што абарыгены самі пачалі называць сябе чырванаскурымі, каб адрознівацца ад больш белых каланістаў і іх чорных рабоў.\nПаколькі індзейцы ў ЗША належалі да адной з самых маргінальных сацыяльных груп, гэта слова хутка таксама стала сінонімам слова «брудны», «лянівы» і г.д.\nКалі ў 1960-х гадах у ЗША актывізаваўся грамадзянскі рух за правы меншасцяў, было ўзнята пытанне і агідных мянушак на іх адрас. Так, афраамерыканцы апалчыліся на слова «негр». У сваю чаргу, індзейцы патрабавалі, каб ужыванне слова «чырванаскуры» разглядалася таксама як праява дыскрымінацыі. «Няшмат слоў здольныя параніць так сур’ёзна, нягледзячы на час. Адно з гэтых слоў — «чырванаскурыя». Калі вас уджаліла гэта слова, вам ніколі не пазбавіцца яго яду. Пасля гэтага вы назаўсёды «брудны», «лянівы» і «тупы», — пісаў у той час адзін з індзейскіх актывістаў.\nЯшчэ ў 1968 годзе Нацыянальны кангрэс амерыканскіх індзейцаў пачаў кампанію супраць моўных стэрэатыпаў. У 1972 годзе ім удалося дабіцца першай перамогі. Суд прызнаў расісцкім сімвал клубу «Cleveland Indians» (сімвалам была выява індзейскага правадыра). У 1988 годзе Вярхоўны суд штату Мічыган пастанавіў забараніць у штаце ўсе назвы, якія выклікаюць негатыўную асацыяцыю з карэннымі народамі Амерыкі. З 1990-х гадоў такога кшталту прававыя акты сталі прымацца вельмі часта.\nСлова «чырванаскуры» даўно актыўна выкарыстоўвалі ў бізнэсе. Было створана і запатэнтавана шмат гандлёвых марак з такой назвай. У 1992 годзе асацыяцыя індзейцаў ЗША звярнулася ва Упраўленне па патэнтах і гандлёвых марках ЗША, патрабуючы забараніць выкарыстоўваць слова «чырванаскуры» ў назвах фірмаў, спартыўных каманд, гандлёвых знаках, паколькі выключным правам выкарыстання дадзенага тэрміна павінны валодаць самі індзейцы. Але зварот быў адхілены з-за таго, што тэрмін «чырванаскуры» не можа быць юрыдычна сфармуляваны.\nАкрамя таго, у ЗША шмат спартовых каманд маюць назву «чарнаскурыя». Часам актывістам удаецца папросту дамовіцца з уладальнікамі клубу. Іншым разам дабіцца змены назвы ўдаецца праз суд. Нарэшце, можна ціснуць на клубы праз спартовыя асацыяцыі. Напрыклад, у 2005 годзе Нацыянальная асацыяцыя студэнцкага спорту (NCAA) забараніла камандам, назвы якіх утрымліваюць абразлівыя мянушкі, праводзіць матчы ў сябе дома. Гэта мера выклікала хвалю адмоваў ад выкарыстання назвы «чырванаскурыя».\nТым не менш, сёння ў 62 універсітэтах дасюль гуляюць каманды з назвай «Redskins». Аднак самы вядомы бастыён аматараў моўнай дыскрымінацыі індзейцаў, на іх думку, знаходзіцца ў сталіцы, якую ў Нацыянальнай футбольнай лізе (NFL) прадстаўляе клуб «Washington Redskins».\n«Washington Redskins», безумоўна, больш чым проста клуб. Гэта легенда. На рахунку клуба шмат трафеяў, у тым ліку тры Супербоўла (самы галоўны прыз у клубным амерыканскім футболе). Акрамя таго, «Washington Redskins» — гэта франчыза.\nБудучы другім па папулярнасці футбольным клубам у краіне, ён прыносіць уладальнікам за кошт продажу рознага кшталту прадукцыі і сувеніраў недзе 1,5 мільярда долараў штогод.\nТое, што такі славуты спартовы клуб нахабна носіць ксенафобскую назву, не падабаецца не толькі індзейцам. Джордж Маршал, заснавальнік клубу, ніколі не хаваў сваіх расісцкіх поглядаў. Першае, што ён зрабіў пасля набыцця клубу, які быў перайменаваны ў «Washington Redskins», — звольніў трэнера індзейскага паходжання. З яго ж падачы ў 1933 годзе Федэрацыя забараніла афраамерыканцам гуляць у NFL. Больш таго, у 1959-м Маршал зрабіў дэвізам клубу «Fight for Dixi» («Змагайся за Дзіксі»). Дзіксі — папулярная назва паўднёвых штатаў, якія намагаліся захаваць рабаўладальніцкі лад.\nПаколькі на двары на той час была кульмінацыя барацьбы афраамерыканцаў за свае правы, на такую выхадку адразу звярнулі ўвагу ў Белым Доме. Пасля асабістага званку прэзідэнта Джона Кенэдзі ад гэтага слогана клуб адмовіўся. Праўда, Маршал не супакойваўся да канца жыцця. Паміраючы ў 1969 годзе, ён паспеў зацвердзіць статут фонду клубу, які забараняў фінансаваць праекты, звязаныя з расавай інтэграцыяй.\nЗ усяго гэтага зразумела, што назва «Washington Redskins» прагрэсіўнай грамадскасці вельмі коле вока. З пачатку 1990-х гадоў яны праз розныя судовыя інстанцыі беспаспяхова дабіваюцца змены назвы каманды. Аднак тое, што адбываецца зараз, падобна на рашаючы штурм.\nШто толькі ні прыдумляюць праціўнікі назвы «чырванаскурыя», каб прымусіць Дэна Снайдэра, уладальніка клубу, даць згоду на змену назвы. Цяперашнюю назву ўжо асудзіў мэр гораду і нават дзясятак дэпутатаў Кангрэсу, якія ў спецыяльным звароце заклікалі Снайдэра да рэбрэндынгу. Шэраг вядучых амерыканскіх спартовых выданняў («Sports Illustrated», «USA Today», «Slate») пастанавілі не ўжываць слова «Washington Redskins» на сваіх старонках. Замест гэтага пішуць «Washington D.C.’s.». што можна перакласці як «Вашынгтонцы». Яшчэ далей пайшло левае выданне «The Washington City Paper», якое называе клуб «Redpigs» («Чырвоныя свінні»). Вядзецца індывідуальная кампанія са спартовымі каментатарамі, ад якіх патрабуюць падчас трансляцый падтрымаць ідэю перайменавання. Гэта не кажучы пра пікеты, петыцыі і г.д.\nАднак нягледзячы на шалёны ціск, Дэн Снайдэр застаецца ўпартым як скала. На днях ён адказаў усім праціўнікам «Чырванаскурых» адным лаканічным словам: «Ніколі!». Прэса лічыць, што ўладальнік клубу не ідзе на саступкі з-за фінансавых рызыкаў. Адпаведна апошнім апытанням, 79 працэнтаў амерыканцаў не бачаць падстаў, каб клуб змяніў назву. У самім Вашынгтоне цяперашняя назва падабаецца 60 працэнтам жыхароў. Паколькі клуб існуе за кошт прададзеных білетаў, думка фанаў вельмі важная для Снайдэра. У дадатак на яго бок стала частка грамадства, якая не лічыць тэрмін «чырванаскурыя» ксенафобскім.\nГазета «Richmond Times-Dispatch» цытуе аднаго з правадыроў індзейцаў са штату Вірджынія, які кажа: «Нас больш турбуе праблема дзіцячай адукацыі і жылля, падтрымкі старых людзей і выжыванне нашай культуры. І нас менш за ўсё цікавіць, як называецца нейкі клуб».\nХаця Дэн Снайдэр мае намер стаяць да канца, эксперты не бачаць будучага для «Washington Redskins». Аўтарытэтнае выданне «Forbes» лічыць, што калісьці Снайдэр прайграе адзін з судовых працэсаў супраць аматараў новай назвы. Федэральнае заканадаўства, якое забараняе праявы ксенафобіі, стаіць таксама на іх баку. Таму, на думку выдання, лепш перайменаваць клуб як мага хутчэй, не чакаючы, пакуль праціўнікі Снайдэра перацягнуць на свой бок усю грамадскую думку.\nВайна з-за маленькіх прыгажунь


Толькі самыя апантаныя хірургіяй і абсалютна абыякавыя да ўласных амбіцый асобы маглі пратрымацца ў клінічнай размове з прафесарам Багданоўскім даўжэй, чым гучыць адказ на два пытанні.\nІншым студэнтам 5-га курса Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі і аднаго пытання было дастаткова, каб у выпадку няправільнага адказу, атрымаўшы ад дырэктара шпітальнай хірургічнай клінікі град папрокаў — апошні, маўляў, курс, а ведаў ніякіх не толькі па хірургіі, але і па анатоміі, і па іншых дапаможных навуках, — ухіліцца ад публічнага colloquium’а з гэтым прафесарам, а надалей як мага радзей наведваць яго заняткі.\nШто вымушала яго, ад прыроды добрага чалавека, сына сельскага святара, так раздражняцца і ўспыхваць?\nУдвая доктар Дзяцінства Яўстафія Багданоўскага прайшло ў бацькоўскім доме ў Мсціслаўскім павеце хоць бедна, але шчасліва. Сваім парадкам прабеглі гады вучобы ў духоўнай семінарыі ў Магілёве. Па яе заканчэнні 19-гадовы Яўстафій наважыўся ехаць у Пецярбург, каб стаць казённакоштным студэнтам адной з самых прэстыжных медыцынскіх навучальных устаноў Расійскай імперыі. Вучыўся старанна, заўзята. За поспехі ўзнагароджаны залатым медалём і прэміяй патрыярха пецярбургскіх хірургаў Івана Фёдаравіча Буша.\nЗатым была больш чым бліскучая абарона дысертацыі на тэму рэзекцый лакцявога сучлянення з наступным прысваеннем рэдкай навуковай ступені доктара медыцыны і хірургіі. Для гэтага трэба было дадаткова трымаць іспыты з правядзеннем дзвюх аперацый на трупе і дзвюх клінічных, з прыгатаваннем анатамічнага прэпарата і напісаннем сачынення на хірургічную тэму.\nЯго прываблівала перасадка касцей, ён правёў мноства эксперыментаў з жывёламі і сфармуляваў галоўныя патрабаванні да аперацый па касцявой пластыцы: трансплантат павінен максімальна адпавядаць памеру і форме таго дэфекта, на месца якога ён прыжыўляецца, а фіксаваць яго належыць вельмі надзейна, з забеспячэннем поўнай нерухомасці. «Ва ўтварэнні новай касцяной субстанцыі нельга прапусціць удзел надкоснай плявы», — заўважаў новаспечаны доктар. «Вялікую ролю ў прыжыўленні адыгрываюць суседнія тканкі — злучальная клятчатка і мускульныя похвы», — даводзіў ён.\nПасля стажыровак у Берліне, Парыжы, Лондане і г. д., удасканальвання ведаў у клініках накшталт Шарытэ (адной з самых вядомых у старэнькай Еўропе), пераймання вопыту ў такіх свяцілаў, як Рудольф Людвіг Карл Вірхаў (гістолаг і патолаг ад Бога, бацька клетачнай тэорыі з яе omnis cellula e cellula), Яўстафій Іванавіч вяртаецца ў alma mater выкладаць тэарэтычную і аператыўную хірургію і хірургічную анатомію, а неўзабаве ачольвае самую вялікую акадэмічную клініку, дзе пацыентаў любіць, як родных дзяцей, а на адрас студэнтаў адпускае не толькі незадаволеныя каментарыі адносна іх невуцтва, але часам і нецэнзурныя выразы.\nІ ўсё ж студэнты — тыя, што прагнуць любой цаной набыць прафесійную ўпэўненасць і не носяцца з прышчэмленым самалюбствам як курка з яйкам, — любяць яго больш, чым удзячныя пацыенты, у дачыненні да якіх ён ніколі не дазваляе сабе нічога лішняга, з якімі ён падобны да Скліфасоўскага — ці не адзінага пецярбургскага доктара, які нават жарты з пацыентамі і расказванне ім анекдотаў лічыць злачынствам супраць этыкі ўрача.\nГенерал ars chirurgica\nУ 1881 годзе Імператарскую медыка-хірургічную акадэмію пераназвалі: цяпер гэта ваенна-медыцынская акадэмія. Але да прафесара Багданоўскага студэнты па-ранейшаму трапляюць толькі на пятым курсе, ужо без пяці хвілін урачамі, «навучанымі ўсім артыкулам і аснашчанымі ўсімі даспехамі, але яшчэ не гатовымі рушыць у паход дзеючай арміі, бо няма ні паходнай вытрымкі, ні ваеннага спрыту, якія даюцца шляхам практыкаванняў у ваенных шпацырах і манёўрах».\nГалоўны фасад Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі.\nПрафесар Багданоўскі з’яўляцца тым генералам, пад камандаваннем якога полк навабранцаў, пераведзеных з факультэцкай «вучэбкі» на самую што ні ёсць перадавую — у аддзяленне 2-га сухапутнага ваеннага шпіталя (гэта і ёсць яго клініка-кафедра), — асвойвае ars chirurgica на сапраўдных салдатах.\nУ факультэцкай клініцы, дзе студэнты толькі ўжываюцца ў ролю ўрачоў, лячэнне «чыста прыпадачнае» — сімптаматычнае, а навучанне даволі размеранае. Пры такім навучанні запраста можна дазволіць сабе прысвяціць 18 клінічных лекцый аднаму толькі тыфу, як робіць Сяргей Пятровіч Боткін.\nЗусім іначай у клініцы калегі і асабістага ўрача прафесара Боткіна — доктара Багданоўскага. Уся ўвага тут — на індывідуальнасць клінічных выпадкаў, а не на формы хвароб. Шпітальны ўрач у адрозненне ад факультэцкага лечыць Івана, Яна, Іагана, а не сыпны тыф, брушны тыф, зваротны тыф і г. д. І пацыенты тут адпаведныя: усе 125 коек займаюць салдаты і дробнае чынавенства ваеннага ведамства. Для няўпэўненых эскулапавых прапрапраўнукаў гэта тое, што трэба: ні табе парушэнняў рэжыму, ні выказвання незадаволенасці ад болю, выкліканага няўмелай рукой, ні ўхілення ад аператыўнай дапамогі, якую збіраецца аказаць чалавек без дыплома.\nБагданоўскі ўсіх выратуе — вераць пацыенты. Ён для іх генерал. У асабістым заліку прафесара — лячэнне паэта Някрасава, мастака Верашчагіна, імператара Аляксандра ІІ, спрэчка за лёс пацыента і яго нагі, выйграная ў вялікага Пірагова…\nГрупа студэнтаў каля дошкі з распаражэннямі Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі.\n— А скажыце, пры якіх умовах вы можаце канстатаваць клінічныя прыкметы, што ўказваюць на наяўнасць у мачавым пузыры каменя, між тым як катэтарам ён не намацваецца?\nІдзе экзамен. Прафесар задае пытанне пасля вычарпальнага аповеду студэнта на тэму мочакаменнай хваробы. Бяда ў тым, што каменя ў пацыента студэнт не знайшоў.\n— Калі мне не вядома, што камень быў выдалены, — сарамліва адказвае заўтрашні выпускнік.\n— Вы думаеце, што я гуляю з вамі ў хованкі, што я вас падманваю, калі гавару, што ў гэтага хворага камень у мачавым пузыры?\nБагданоўскі імгненна мяняе рыторыку: ганебна, маўляў, маладым людзям марыць пра званне ўрача, валодаючы самымі прымітыўнымі ведамі! Не ў шпітальнай клініцы студэнт павінен вучыцца асновам хірургічнага майстэрства, а ў анатамічных залах!\nПамяць студэнта пераносіць таго на 4 гады назад. Змрочнымі пецярбургскімі ранкамі ў цёмную сырую аўдыторыю, якая сваімі драўлянымі лаўкамі, расстаўленымі амфітэатрам, нагадвае цырк, збіраюцца першакурснікі. Запальваюцца газоўкі, асістэнты выносяць з баковак анатамічныя прэпараты, дым ад папярос, які стаяў літаральна каромыслам, патрохі развейваецца, гоман сціхае.\n«Вы, спадарства, сваім тытунішчам хочаце атруціць мне лёгкія, дык я напушчу на вас холад», — прамаўляе выкладчык і адчыняе шырокія форткі, у якія з набярэжнай Нявы ўлятае мароз. Спадарства мерзне, але абурацца не смее, і толькі калі ўжо нельга трываць, просіць памілаваць і абяцае, што курыць больш ні-ні.\nПецярбургская медыка-хірургічная акадэмія ўзору 1870-х — месца прыцягнення той скіраванай на медыцынскі шлях моладзі, якая шукае не рамяства, а мастацтва. Выкладанне ў яе сценах, месцамі досыць старых, у многім адпавядае найноўшым еўрапейскім ідэям. Але не ва ўсім.\nАпісальную анатомію чытае прафесар Фёдар Паўлавіч Ландцэрт — анатам-мысліцель, які з самых першых заняткаў прымушае глядзець на тканкі і органы дапытлівымі вачыма ўрача, а не адстароненым позіркам кунстмайстра. Практычнымі заняткамі з абавязковымі 8 экзаменамі на год па асобных частках чалавечага цела кіруе прафесар Венцэль Грубер — прадстаўнік той старой школы, якая патрабуе ад студэнта не мысліць, а ведаць дэталі.\nПрафесар Грубер гатовы разрэзаць 100 трупаў, каб вылічыць, колькі разоў bursa mucosa размяшчаецца над і колькі разоў пад сухажыллем той або іншай мышцы, і цэлыя месяцы прысвячаць падрабязнасцям анамалій накшталт якой-небудзь костачкі, якая на 100 трупаў сустрэнецца 3 разы.\nЗаняткі па хірургіі.\nБліскучы лектар Ландцэрт, які да таго ж напісаў на рускай мове падручнік, прадстаўляе ў акадэміі так званую нямецкую партыю. Грубер, мова якога складаецца з набора нямецкіх слоў і лацінскіх тэрмінаў, звязаных рускімі «и», «или», «над», «под», «если» і «для», які пытанні студэнтам ставіць «па-тарабарску», з’яўляецца прадстаўніком рускай партыі. Пра супрацьстаянне гэтых партый студэнты выказваюцца метафарычна: «Несправядлівасці жрацоў храма навукі малююцца ў форме выродлівага наросту на светлым ілбе маладога прыгожага юнака».\n— Такое можа быць у тых выпадках, калі невялічкі камень залягае ў нішы пад павялічанай прастатай, якая не дае вяршыні зонда крануць іншароднае цела.\nНарэшце прафесар чуе правільны адказ. Дваццаць два папярэднікі, якія не здолелі яго даць, атрымліваюць «нездавальняюча».\nЗаслугі Багданоўскага перад уралогіяй неацэнныя: аперацый з нагоды мочакаменнай хваробы ён правёў паўтары сотні, а напісаная ім па выніках манаграфія выклікае цікавасць ў айчынных і замежных калег.\nПалата ў клініцы акадэміі.\nЗ 23 аперацый рэзекцыі верхняй чэлюсці, праведзеных Багданоўскім, толькі адна мела летальны вынік. У клініках калег Більрота і Лангенбека ў Германіі пры амаль такой самай колькасці аперацый памерлі 7 і 8 чалавек адпаведна.\nДоктар Багданоўскі аперыруе педантычна: у кожным лішнім сячэнні ён бачыць шкоду для пацыента, занадта смелыя рухі скальпелем, каб толькі аблегчыць доступ да органаў, лічыць недапушчальнымі. «Пастаў сябе на месца хворага і тады рашай, што яму як рабіць: рэзаць ці шкадаваць, кансервіраваць ці бравіраваць», — паўтарае ён сваім вучням.\nЯго разважлівасць і абачлівасць стварылі яму славу «разумна асцярожнага аператара», «хірурга-кансерватара». Але пры такім падыходзе аперацыі ў Багданоўскага цягнуцца доўга, стамляюць і яго, і студэнтаў. Даволі часта выбіты з сіл прафесар, папярэдне насварыўшыся на ардынатараў, стварыўшы вакол сябе атмасферу напружання, на вачах невялічкай групкі студэнтаў (іншыя ўжо не вытрывалі, пайшлі да пірожніка Васіля, у яго пірагі з мясам за тры капейкі, можна браць і ў бестэрміновы крэдыт) перадае нож Пампею Мультаноўскаму, першаму асістэнту, і той аперацыю завяршае адначасова старанна і спрытна.\nПампей Якаўлевіч аперыруе хутка і дэманстратыўна — ахвотна тлумачыць ход аперацыі і смялей, чым Багданоўскі, дапускае студэнтаў да аперацыйнага поля. Ён мог быць прафесарам, як Багданоўскі, але так цураецца пяра і паперы, што дысертацыю ніколі не напіша. Пазней яму прысвояць званне доктара медыцыны ex causa honoris.\nУ сурдуце і чорным цыратовым фартуху\nПрагрэсу хірургічнай навукі прафесар Багданоўскі не давярае. Хто такі Джозэф Лістэр з яго антысептыкай? Па Багданоўскаму, рану трэба прамыць цёплай вадой і старанна ачысціць ад крывяных згусткаў. А зашываць тонкім дроцікам, лепей медным. «Перавага металічных швоў, даказаная на вопыце нашай клінікі, заключаецца ў тым, што яны менш раздражняюць краі раны ў параўнанні з ніткамі і іх можна пакінуць у ране на болей працяглы час», — піша Яўстафій Іванавіч. Замяніць медным дротам шаўковую нітку прапанаваў яшчэ яго настаўнік і папярэднік на пасадзе кіраўніка клінікі прафесар Аляксандр Кітэр. Але поспех метаду ў многім тлумачыўся тым, што дрот папярэдне пракальваўся, ад чаго рабіўся не толькі мяккім, але і стэрыльным.\nНа пытанні асэптыкі ў акадэміі глядзяць па-рознаму — адны безагаворачна вітаюць, іншыя пасміхаюцца: доктар, маўляў, такі мажны, а баіцца мікробаў, такіх маленькіх істот. Што да Яўстафія Багданоўскага, то нават самыя адданыя яго вучні не могуць абысціся без крытыкі.\nБагданоўскі ўпарта адхрышчваецца ад Лістэра — аперыруе ў сурдуце і чорным цыратовым фартуху, пра карболку нават не згадвае, лігатуры ў яго вісяць на зашчапцы аконнай рамы, і фельчар пры патрэбе бярэ іх адну за адной нямытымі рукамі, можа нават для надзейнасці памусоліць у роце, і падае прафесару: «Извольте, ваше превосходительство!».\nНапружаны дзень на сыходзе. Дома, у кватэры на Фурштацкай, 27, Яўстафія Іванавіча зачакаліся жонка і дарослыя дзеці — сын Аляксандр, які нядаўна вярнуўся з Прусіі, дзе вывучаў эканоміку, і дзве дачкі, Вера і Вольга, абедзве выпускніцы Смольнага інстытута. Вера пасля заканчэння Бястужаўскіх курсаў працуе ў хімічнай лабараторыі ў той жа акадэміі, што і бацька.\nРаней Багданоўскія жылі ў доме нумар 15 у Сапёрным завулку, потым у доме 7 на вуліцы Мохавай. Усё гэта побач, да клінікі праз нядаўна збудаваны Ліцейны мост ісці хвілін пяць. Але доктару нават гэта пакута: доўгія гады ён хварэе на запаленне сценак артэрый, да таго ж у яго парок сэрца і ён часта вымушаны цярпець моцны боль за грудзінай, які можа заспець яго і на экзамене, і падчас аперацыі. Гэта і ёсць прычына нервовых успышак…\nПры выкананні абавязкаў настаўніка і ўрача\nЛекцыі Багданоўскага не вылучаюцца красамоўствам, але слухаць іх і карысна, і цікава. Студэнты за ім запісваюць дакладна. Быццам ведаюць, што такіх лекцый з часам будзе ўсё менш.\nБагданоўскі ўсё часцей з’яўляецца ў клініцы ў такім кепскім стане, што яму не да лекцый. У рэшце рэшт студэнты збяруць яго лекцыі (налічыўшы 84) і выпусцяць двухтомнікам пад назвай «Запіскі па клінічнай хірургіі». Рэдагаваць іх Багданоўскі не возьмецца.\n11 кастрычніка 1888 года Яўстафій Іванавіч будзе прысутнічаць на ампутацыі, якую даверана правесці малавопытнаму ўрачу. У нейкі момант рука стажора павядзе нож не так, прафесар кінецца на дапамогу са словамі: «Не сціскайце нож у руцэ, трымайце яго як смычок». Потым сам схіліцца над пацыентам, але раптам ускрыкне і паваліцца на падлогу. Праз некалькі хвілін ён памрэ ў пакоі, які мяжуе з аперацыйнай, на койцы аднаго з тых салдат, для якіх быў як бацька.\nСтудэнты, нягледзячы на ўсе несправядлівасці і папрокі, якія ім даводзілася цярпець, будуць аплакваць прафесара сардэчна і шчыра. «Так памірае сапраўдны воін на полі бітвы», — напіша адзін з іх. «Доктар хірургіі Яўстафій Іванавіч Багданоўскі пакінуў нас пры выкананні сваіх абавязкаў настаўніка і ўрача!» — падхопяць астатнія. Яны ведалі: сэрца, што білася пад сурдутам гэтага чалавека, было вельмі добрым.


З жалезнай логікай і крэатыўным мысленнем\n22.03.2016 10:55 Адукацыйная прастора\nПасяджэнне гарадской педагагічнай майстэрні “Адкрываючы ўласны вопыт” па тэме “Развіццё лагічнага мыслення ў адукацыйным працэсе на І ступені агульнай сярэдняй адукацыі” прайшоў на базе сталічнай гімназіі № 6. Педагогі навучальнай установы вядуць сістэматычную мэтанакіраваную работу па развіцці логікі і мыслення малодшых школьнікаў не толькі ў пазаўрочнай дзейнасці, але і падчас вучэбных заняткаў праз выкарыстанне сучасных форм і метадаў работы.\nПа словах метадыста аддзела пачатковай адукацыі Мінскага гарадскога інстытута развіцця адукацыі Святланы Рыгораўны Пухоўскай, мэта педагагічнай майстэрні — садзейнічаць удасканаленню прафесійнай кампетэнтнасці педагогаў па развіцці лагічнага мыслення навучэнцаў у адукацыйным працэсе, актуалізаваць іх тэарэтычныя веды і практычныя ўменні ў гэтым напрамку.\nГімназія № 6 невыпадкова была выбрана месцам правядзення мерапрыемства. “Наша навучальная ўстанова ўнікальная, — адзначыла дырэктар гімназіі Вольга Яўгенаўна Смірнова. — Па-першае, яе гісторыя бярэ пачатак у далёкім 1867 годзе з жаночага духоўнага вучылішча. Па-другое, установа з’яўляецца адной з першых устаноў адукацыі, якая набыла фінансавую самастойнасць. Па-трэцяе, гімназія № 6 — адна з нямногіх у рэспубліцы, якая размяшчаецца ў трох карпусах. Шматступеньчатая сістэма існуе і ў метадычнай рабоце ўстановы адукацыі. Магутная педагагічная школа склалася на ўсіх ступенях навучання. Першая ступень налічвае 28 класаў, у якіх выкладаюць у асноўным настаўнікі вышэйшай і першай кваліфікацыйнай катэгорыі з сярэднім стажам работы 19—20 гадоў. Ім сапраўды ёсць чым падзяліцца, у іх ёсць чаму павучыцца”. У штодзённых зносінах мы часта выкарыстоўваем выразы “гэта нелагічна”, “дзе логіка?”, “жалезная логіка” і інш. Што ж значыць мысліць лагічна? У першую чаргу гэта паслядоўнасць і заканамернасць у працэсе мыслення. Лагічнасць мыслення неабходна ў многіх сферах дзейнасці: эканоміцы, матэматыцы, гуманітарных навуках. Логіка мыслення не даецца ад нараджэння, а развіваецца ў працэсе навучання і вопыту. У раннім дзяцінстве вядучую ролю адыгрывае фарміраванне ўспрымання, у дашкольным перыядзе — памяці, а ў малодшых школьнікаў асноўным становіцца развіццё мыслення. Як адзначыла намеснік дырэктара па вучэбнай рабоце Таццяна Маратаўна Бялт, якая курыруе дзейнасць пачатковых класаў, мысленне малодшых школьнікаў мае свае асаблівасці. Менавіта ў гэты перыяд наглядна-вобразнае мысленне, якое мела раней асноўнае значэнне, трансфармуецца ў слоўна-лагічнае. Адукацыйны стандарт па вучэбных прадметах ставіць перад пачатковай адукацыяй дакладныя мэты, таму адна з важных задач настаўніка пачатковых класаў — развіццё самастойнай логікі і мыслення, што дазволіць навучэнцам прыводзіць доказы, будаваць выказванні, часткі якіх лагічна ўзаемазвязаны паміж сабой, рабіць высновы, абгрунтоўваць свае меркаванні і ў канчатковым выніку самастойна набываць веды.\nУ гімназіі створаны пэўныя педагагічныя ўмовы, якія стымулююць навучэнцаў да развіцця лагічнага мыслення, раскрываюць інтэлектуальны і творчы патэнцыял, дапамагаюць выйсці за межы звычайных рэчаў. Гэта сфарміраванае адукацыйнае асяроддзе на вучэбных, факультатыўных і стымулюючых занятках, лагічныя пяцімінуткі паміж урокамі, а таксама заняткі ў гуртку “Логіка”, які паспяхова функцыянуе на платформе Logic.by ўжо трэці год. Усе напрамкі цесна ўзаемазвязаны паміж сабой праз узаемадзеянне на пасяджэннях метадаб’яднання, трансляцыю вопыту на адкрытых вучэбных занятках, узаеманаведванні заняткаў, гімназічны метадычны партал. Як адзначалася, для настаўніка ў практычным плане найбольш важна веданне тых відаў заданняў і практыкаванняў, на якіх павінна фарміравацца і развівацца лагічнае мысленне. І найбольш выніковымі з’яўляюцца наступныя прыёмы работы: па-першае, гэта ўлік узроўню інтэлектуальнага развіцця дзіцяці і выкарыстанне дыферэнцаванага падыходу на ўсіх этапах вучэбных заняткаў, які грунтуецца на індывідуальных асаблівасцях навучэнцаў; па-другое, прымяненне на кожным уроку спецыяльных заданняў, накіраваных на фарміраванне слоўна-лагічнага мыслення, з выкарыстаннем прыёмаў мадэлявання; па-трэцяе, фарміраванне слоўна-лагічнага і абстрактнага мыслення ў цеснай сувязі з развіццём практычна-дзейснага і наглядна-вобразнага мыслення. Крытэрыем сфарміраванасці лагічнага мыслення з’яўляецца рэгулярнае прымяненне на вучэбных занятках нестандартных задач.\n90% навучэнцаў 1—4 класаў гімназіі наведваюць факультатыўныя заняткі “Рашэнне тэкставых задач”. Для 1—3 класаў на кожны клас выдзелена 2 гадзіны факультатыўных заняткаў, менавіта прадметных. У 1—3 класах адведзена па 2 гадзіны стымулюючых заняткаў, а ў 4 класах — па 3 гадзіны. Асаблівай увагі заслугоўвае работа гуртка “Логіка”, кіраўніком якога з’яўляецца настаўніца пачатковых класаў Ганна Уладзіміраўна Лебядзюк. Гурток дзейнічае на платнай аснове, таму супрацоўніцтва сям’і і гімназіі па далучэнні навучэнцаў да актыўных форм пазнавальнай дзейнасці дае вынікі. Заняткі ў гуртку забяспечваюць паўнацэннае разумовае развіццё, звязанае з фарміраваннем устойлівых пазнавальных інтарэсаў, уменняў і навыкаў малодшых школьнікаў, якасцей розуму, творчай ініцыятывы. Сёлета 90 навучэнцаў займаецца ў гэтым гуртку.\nУдзельнікі педагагічнай майстэрні на практыцы змаглі пазнаёміцца з метадамі і формамі работы педагогаў гімназіі па развіцці лагічнага мыслення малодшых школьнікаў. Майстар-клас па рускай мове ў 2 класе на тэму “Словы, якія абазначаюць дзеянні прадметаў і адказваюць на пытанні “Што рабіць?”, “Што зрабіць?” правяла настаўніца пачатковых класаў Вольга Васільеўна Міхасенка. Педагог прадэманстравала шэраг практыкаванняў, накіраваных на развіццё мыслення і логікі дзяцей. Так, практыкаванне “Чацвёрты — лішні” дазваляе выдзеліць вывучаныя раней групы слоў, паўтарыць матэрыял і падвесці вучняў да вывучэння новай тэмы. Школьнікі пазнаёміліся з паняццямі “шыфроўка”, “кадзіраванне”. Практыкаванне “Шыфроўка” дазволіла арганізаваць работу па пашырэнні ведаў у розных напрамках рускай мовы, напрыклад, сінаніміі, антаніміі, авалоданні лексічным значэннем новых слоў. Былі створаны спрыяльныя ўмовы не толькі для развіцця лагічнага мыслення, але і для маўленчага развіцця малодшых школьнікаў. Практыкаванні ўзнаўлення паслядоўнасці падзей з дапаўненнем словамі, якія падыходзяць па сэнсе, садзейнічалі развіццю ўмення лагічна мысліць, увагі, аналітыка-сінтэтычных здольнасцей і маўлення. Вольга Васільеўна прапанавала дзецям шэраг гульняў, накіраваных не толькі на фарміраванне лінгвістычных ведаў, уменняў і навыкаў, але і на развіццё слоўна-лагічнага мыслення, увагі і памяці. Па перакананні В.В.Міхасенка, урокі рускай мовы ўтрымліваюць вялікія магчымасці для развіцця лагічнага мыслення школьнікаў. Сістэматычнае ўключэнне лагічных заданняў садзейнічае павышэнню якасці засваення матэрыялу, развівае інтэлект навучэнцаў, фарміруе цікавасць да ведаў, пазнавальную актыўнасць і самастойнасць.\nФрагмент вучэбных заняткаў па матэматыцы па тэме “Складанне двухзначных лікаў” у 2 класе прадэманстравала настаўніца пачатковых класаў Жанна Іванаўна Данілава. Спачатку вучні прыгадалі тры спосабы складання двухзначных лікаў. Як заўважыла настаўніца, звычайна гэтыя спосабы класіфікуюцца, параўноўваюцца, сярод іх вучні знаходзяць рацыянальныя, зручныя для сябе. Затым, прымяняючы вылічальныя навыкі, другакласнікі разгадалі рэбус, рашылі задачу некалькімі спосабамі, склалі адваротную задачу. Вынікам работы па групах на дошцы з’явіўся прыгожы цвецік-сяміцвецік. Не абышлося і без лагічных задач, якія выклікалі азарт, ажыўленне.\nФакультатыўныя заняткі па курсе “Вучуся творча мысліць” у 1 класе правяла настаўніца пачатковых класаў Людміла Казіміраўна Гушчына. Мэта гэтага факультатыву — навучыць дзяцей выкарыстоўваць асноўныя мысліцельныя аперацыі: вучыцца разважаць, класіфікаваць, устанаўліваць заканамернасці, рабіць высновы. З геаметрычных фігур рознага колеру малодшыя школьнікі на дошцы складалі клоўна. Прычым кожная дэталь абазначала правільна выкананае заданне. Першакласнікі з раскіданых літар складалі словы, вучыліся працаваць па алгарытме, знаходзіць заканамернасці ў фігурах і словах, гаварыць аб прычынах і іх наступствах, паспрабавалі быць вынаходнікамі і будавалі новыя словы.\nФрагмент урока “Чалавек і свет” па тэме “Прыродныя багацці роднага краю. Абагульненне” ў 3 класе паказала настаўніца пачатковых класаў Наталля Яўгенаўна Новік. Майстар-клас па правядзенні заняткаў гуртка “Логіка” прадэманстравала настаўніца пачатковых класаў Ганна Уладзіміраўна Лебядзюк. Трэба было бачыць, з якой цікавасцю і захапленнем малодшыя школьнікі працуюць, дэманструючы свае веды, уменні, кругагляд і эрудыцыю! Практыкаванні, якія прапаноўвалі вучням педагогі, садзейнічалі развіццю лагічнага мыслення, фантазіі, прасторавага ўяўлення, рашэнню лагічных задач і галаваломак.\n— Проста так нічога не даецца. Любая работа акупіцца з лішкам, прынясе вынік, калі прыкласці намаганні, пераадольваць цяжкасці, працаваць у сістэме. Немалаважным пры гэтым з’яўляецца жаданне і ініцыятыва самога педагога. А нашы педагогі гараць жаданнем працаваць. Для развіцця лагічнага мыслення дзяцей імі створана вялікая колькасць заданняў, практыкаванняў, трэніровачных форм і метадаў арганізацыі дзейнасці. Умелае іх выкарыстанне прыносіць найлепшыя вынікі. Так, на гарадскім конкурсе “Юны матэматык” навучэнцы заваявалі 6 дыпломаў І ступені, 2 — ІІ ступені, 1 — ІІІ ступені, — зазначыла Т.М.Бялт.\nАдкрываючы ўласны вопытгарадская педагагічная майстэрнягімназія № 6пасяджэнне


16 студзень 2022, 12:27\n1 верасьня 2020 году «Крумкачы» выйшлі на матч супраць менскага «Дынама» ў цішотках з надпісам «Мы супраць гвалту»\nКрыніцы гавораць пра тое, што асабіста кіраўнік Фэдэрацыі футболу Ўладзімер Базанаў «выжывае» сталічны клюб са звыклага месца.\nСпартовы журналіст Дзьмітры Сельвяструк, які вядзе папулярны тэлеграм-канал «Серебряный век. Футбол Беларуси» пацьвердзіў інфармацыю пра тое, што спартова-аздараўленчы комплекс «Алімпійскі», які месьціцца ў Менску каля Акадэміі навук, адмовіў футбольнаму клюбу «Крумкачы» ў арэндзе стадыёна на наступны сэзон.\nЗгодна з інфармацыяй журналіста, такое рашэньне можа быць зьвязана зь візытам на арэну кіраўніка Асацыяцыі Беларуская фэдэрацыя футболу (АБФФ) Ўладзімера Базанава. Ён быццам асабіста забараніў кіраўніцтву «Алімпійскага» прадастаўляць «Крумкачам» якія-кольвек паслугі.\n16 студзеня Сельвяструк апублікаваў таксама інфармацыю, што акрамя сьпісу зь міністэрства зь «нядобранадзейнымі» футбалістамі і трэнэрамі ёсьць і вусныя «добрыя парады» ужо гульцам і трэнэрам — не заключаць пагадненьняў з «Крумкачамі», інакш потым «будзе вельмі складана або нават немагчыма знайсьці працу ў футболе».\nНа гэтым стадыёне «Крумкачы» гулялі ў 2014-м годзе ў Другой лізе, на гэтым жа стадыёне яны абгулялі магілёўскі «Дняпро» ў 2015-м і ўпершыню выйшлі ў Найвышэйшую лігу, дзе былі адзінай камандай з прыватнай формай уласнасьці.\nУ Найвышэйшай лізе каманда гуляла ўжо на іншым полі, паколькі «Алімпійскі» не адпавядаў патрабаваньням АБФФ. «Крумкачы» выступалі на гэтым стадыёне да канца мінулага сэзону і ледзь не прабіліся ў элітны дывізіён ізноў, саступіўшы мазырскай «Славіі».\nБеларускім футбольным клюбам забаранілі замежныя зборы ў Турэччыне. Прапануюць Расею\nГэта ня першы факт перасьледу «Крумкачоў» з боку Фэдэрацыі футболу. Раней каманду не пусьцілі ў Найвышэйшую лігу, хаця яна была першай у «чарзе» пасьля расфармаваньня «Гарадзеі», а таксама штрафавалі за тое, што гульцы па выхадзе на поле стаялі сьпінамі да чырвона-зялёнага сьцяга.\nЗаўзятары «Крумкачоў» не падтрымалі беларускі агульнафанацкі байкот, матываваўшы гэта тым, што гульцы іх каманды не падпісвалі праўладны ліст. Прыхільнікаў каманды летась неаднаразова затрымлівалі, у тым ліку наўпрост падчас футбольных матчаў, пераважна за акцыі салідарнасьці з палітзьняволеным Аляксандрам Івуліным, які выступаў за «Крумкачоў» перад арыштам. 17 студзеня яго пачнуць судзіць.


06.06.2016 14:06 Рознае, Якасць адукацыі\nУ краіне пачаліся ўступныя экзамены ў 5 клас, якія традыцыйна праходзяць у пісьмовай форме. 2 чэрвеня навучэнцы пісалі дыктант па рускай мове. Сёння, 4 чэрвеня, праходзіць экзамен па матэматыцы. І 7 чэрвеня — апошні іспыт, дыктант па беларускай мове. Завітаўшы ў гімназію № 32 Мінска, мы на ўласныя вочы ўбачылі і адчулі ўсе хваляванні вучняў падчас выпрабаванняў па рускай мове.\nДзеці і іх бацькі прыйшлі да прыступак установы за гадзіну да пачатку экзамену — усхваляваныя, па-святочнаму апранутыя, са зборнікамі дыктантаў па рускай мове ў руках, якія яны штудзіравалі на працягу ўсяго навучальнага года і, канечне, паўтаралі напярэдадні іспыту.\nСёлета ў гімназію № 32 Мінска пададзена 112 заяў, з іх 62 — ад бацькоў, чые дзеці вучыліся ўжо ў яе пачатковых класах, і 50 заяў — ад тых, чые дзеці скончылі чатыры класы ў іншых установах адукацыі, пераважна Фрунзенскага раёна Мінска. Усе прыйшлі на першы экзамен з марай стаць гімназістамі, але ажыццявіць яе ў сценах гэтай установы змогуць толькі 78 навучэнцаў. Да наступнага навучальнага года будуць сфарміраваны тры класы-камплекты.\n“Сёлета конкурс у нашу гімназію складае 1,4 чалавека на месца. Ён крыху павялічыўся ў параўнанні з мінулым годам (быў 1,2), — гаворыць дырэктар гімназіі Алена Аляксандраўна Кісялёва. — Радуе, што сярод жадаючых паступіць да нас узрасла колькасць дзяцей (сёлета амаль 90) з высокім узроўнем вучэбных дасягненняў — навучэнцаў, якія за год атрымалі адзнакі 9—10 балаў. Паступаюць да нас пятнаццаць абсалютных выдатнікаў з адзнакамі 10 балаў па ўсіх прадметах. Штогод прыходзяць і навучэнцы сярэдніх школ. Часцей за ўсё ў лік нашых гімназістаў трапляюць выпускнікі пачатковых класаў сярэдніх школ №№ 81, 49, 125, 136 і 103-й пачатковай школы Мінска.\nПрахадны бал у нашу ўстанову з кожным годам узрастае. У 2010 годзе, калі гімназія толькі адкрылася, ён складаў 40. У мінулым жа годзе — 51 бал. Калі пры залічэнні да нас на адно месца прэтэндуюць некалькі дзяцей з аднолькавай колькасцю балаў, набраных падчас іспытаў, улічваецца сярэдні бал гадавых адзнак навучэнца за 4 клас. Але падобная сітуацыя пры паступленні была толькі адзін раз. Каб не пакрыўдзіць дзяцей, якія дастойна здалі экзамены, мы звярталіся ў раённае ўпраўленне адукацыі з просьбай аб дадатковым месцы. Калі ж да нас прыводзяць дзіця, якое спрабавала паступіць у іншую гімназію, але не прайшло ў яе па колькасці балаў, а ў нас яна прахадная, мы маем права ўзяць яго, але толькі пры наяўнасці дадатковых месцаў”.\nЗ размоў з бацькамі навучэнцаў і педагогамі 32-й гімназіі высветлілася, што тыя дзеці, якія чатыры гады вучыліся ў гэтай установе, у большасці сваёй гатовы да іспытаў і маральна, і па ўзроўні ведаў. Работа з гімназістамі, як правіла, вядзецца сістэмна. Будучыя першакласнікі папярэдне праходзяць падрыхтоўку на базе гімназіі ў школе “Умняша”, наведваюць факультатывы па рускай і беларускай мовах і матэматыцы, англійскай мове. Арганізаваны ў гімназіі і заняткі па логіцы і інфарматыцы. З 3—4 класаў дзеці пачынаюць удзельнічаць у інтэлектуальных спаборніцтвах, рыхтуюць праектныя і даследчыя работы, займаюцца ў платных гуртках. Падчас канікул у лагеры “Дом мары” на базе гімназіі дзейнічаюць профільныя атрады па падрыхтоўцы да ўступных іспытаў, у якіх дзеці паглыбляюць веды па гэтых прадметах. Пры такіх інтэнсіўных занятках, лічаць многія бацькі, неабходнасць у паслугах рэпетытараў пры паступленні ў старшыя класы ўстановы адсутнічае.\n…Пакуль мы размаўляем, час няўмольна бяжыць. Дырэктар запрашае ў актавую залу бацькоў і дзяцей, каб пажадаць поспехаў у экзамене і нагадаць аб асноўных арганізацыйных момантах дня. Галоўны клопат адміністрацыі — стварэнне камфортных умоў для ўдзельнікаў іспыту. Бацькі падчас яго будуць перажываць за дзяцей у асобным памяшканні, могуць пачытаць газеты, кнігі. У пакоях, дзе праводзіцца экзамен, ёсць бутыляваная вада, аднаразовыя шкляначкі. На дошцы — тры табліцы з канчаткамі назоўнікаў, прыметнікаў і дзеясловаў — гэта дапушчальныя падказкі. Дзеці рассаджваюцца па чатырох групах, сфарміраваных у алфавітным парадку. У кожнай — па 28 чалавек. Схема рассадкі складзена членамі прыёмнай камісіі, на чале якой — дырэктар гімназіі, пры гэтым абавязкова ўлічваліся паказчыкі здароўя дзяцей. Кожны вучань атрымаў ліст, на якім было пазначана, як правільна падпісаць работу (адпаведная інфармацыя дубліруецца на дошцы).\nДыктаваць экзаменацыйны тэкст маюць права толькі высокакваліфікаваныя педагогі з вышэйшай катэгорыяй. Сёння гэта дырэктар гімназіі Алена Аляксандраўна Кісялёва, у мінулым настаўніца пачатковых класаў, дзве настаўніцы і намеснік дырэктара Алена Васільеўна Ларысава. Па-асабліваму сёння хвалююцца за дзяцей педагогі Таццяна Мікалаеўна Варламава, Алена Мікалаеўна Лёганькая і Марыя Сяргееўна Лубяка, бо гэта іх родныя выпускнікі. Разам з бацькамі яны чакаюць дзяцей.\n“Дыктант быў нескладаны, — расказала мне пасля экзамену Алена Васільеўна Ларысава. — Як гэта і патрабуецца, мы папярэдзілі дзяцей аб правільным напісанні шэрага слоў, нагадалі пра наяўнасць у тэксце шэрага вывучаных дзецьмі арфаграм і пунктаграм”.\nНа працягу экзамену захоўваўся спрыяльны мікраклімат, стваралася сітуацыя поспеху для кожнага дзіцяці. Мы не ўбачылі расчаравання на тварах дзяцей, якія пасля выпрабавання паспяшаліся да бацькоў. Усе былі ўпэўнены, што напісалі дыктант правільна, як належыць. (Большасць школьнікаў атрымалі за дыктант 9—10 балаў).\nНа базе 32-й гімназіі ў рэзервовы дзень — 10 чэрвеня — будуць праводзіцца іспыты для навучэнцаў Фрунзенскага раёна, але для кожнага толькі адзін, калі па ўважлівых прычынах хтосьці з паступаючых не змог прыйсці на яго ў належны тэрмін.


Герасіменя запрашае на Кубак мовы | Новы Час\n19 верасня на сайце газэты «Прессбол» зявіцца інфармацыя пра старт нацыянальнага спартыўнага фестывалю «Мова Сup», які адбудзецца 28 верасня на тэрыторыі Цэнтру алімпійскай падрыхтоўкі па лёгкай атлетыцы ў Мінску (вуліца Каліноўскага, 111). Усім ахвотным будзе прапанавана паспрабаваць свае сілы ў розных відах спорту.\nЯк падае выданне, франтменамі свята стануць зоркі беларускага спорту. У першым шэрагу — слынная плыўчыха Аляксандра Герасіменя, якая лічыць, што фестывалю, які не мае аналагаў, будзе наканаванае вялікае і светлае жыццё:\n«Па-першае, у гэты дзень мы ўсе будзем размаўляць на роднай беларускай мове. Па-другое, дадзім магчымасць федерацыям і спартыўным клубам прэзентаваць свае віды спорту ў найлепшым ракурсе — так, як яны самі палічаць патрэбным. Па-трэцяе, дзякуючы дапамозе спонсараў, правядзём нямала турніраў, галоўным з якіх будзе карпаратыўны — сярод славутых айчынных брэндаў у шасці камандных відах спорту. Нарэшце, чацвёртае — будзе проста весела. Ва ўсякім выпадку, я гэта бачу па настроі людзей, якія арганізуюць наш „Мова Cup“».\nВікторыя Азаранка выйшла ў другі круг тэніснага турніру ў Токіа


Пошук па тэгу 'збор сродкаў'\nПаўтысячагоддзя таму ў Празе пабачыла свет першая друкаваная кніга на беларускай мове – «Псалтыр», які 6 жніўня 1517 года выдаў Францішак Скарына. Гэта стала знакавай падзеяй не толькі для беларускага кнігадруку, але і для беларускага мастацкага перакладу. Чытаць далей...\nНа платформе «Талака» ідзе збор сродкаў на пераклад выбітнай кнігі па псіхатэрапіі Альфрыда Лэнгле – «Сляды сэнсу. Даць адказ жыццю». Чытаць далей...\nАповесць «Гімназія № 13», якую напісалі нашы землякі Андрэй Жвалеўскі і Яўгенія Пастэрнак, займае знакавае месца ў дзіцячай літаратуры апошняга дзесяцігоддзя на постсавецкай прасторы. Чытаць далей...