Раздзел шаснаццаты - Уладзімір Караткевіч Дзікае паляванне караля Стаха\nАгеньчык свечкі маячыў недзе далёка за цёмнымі шыбамі. Калі я падымаў вочы, я бачыў поруч з ім адбітак свайго твару з рэзкімі ценямі ў вачаніцах.\nЯ разбіраў паперы Бермана. Мне здавалася ўсё ж, што я змагу адшукаць у іх нешта цікавае. Берман быў занадта складаны характар, каб жыць простай авечкай.\nІ вось я з ведама гаспадыні выцягнуў усе паперы з бюро на стол, пераклаў на яго ж кнігі, лісты, дакументы і сядзеў, чхаючы ад пылу, які густа ўкрываў гэтыя рэліквіі.\nЦікавага было, аднак, мала. Трапіўся ліст ад маці Бермана, дзе яна прасіла аб дапамозе, і чарнавік ліста Бермана ёй, дзе ён пісаў, што на яго ўтрыманні знаходзіцца брат, што брат цяпер не перашкаджае маці жыць так, як яна хоча, а ў астатнім яны - квіты. Гэта было дзіўна: які брат, дзе ён зараз?\nПасля я адшукаў нешта накшталт дзённіка, дзе поруч з грашовымі выдаткамі і вельмі разумнымі заўвагамі па беларускай гісторыі я прачытаў і такія-сякія разважанні Бермана. Вось некаторыя:\n«Паўночна-Заходні край як паняцце - фікцыя. Справа, магчыма, у тым, што ён крывёй і мозгам сваім служыць ідэі цалкам усяго космасу, а не пяцёх губерняў, расплачваецца за ўсё і гатуе ў глыбіні сваёй новага Месію для ўратавання людской пароды. Таму яго лёс - пакутаваць. Справа, аднак, не датычыцца лепшых яго прадстаўнікоў, людзей сілы, арыстакратаў духу».\n- Бач ты, рыцар духу, чалавек сілы ў прадзёртых портках, - буркнуў я.\n«Адзіная любоў мая - брат. Часам мне здаецца, што ўсе астатнія людзі ёсць карыкатуры на яго, і патрэбны чалавек, які перарабіў бы ўсіх на яго капыл. Людзі павінны быць людзьмі цемры. Тады ў іхніх арганізмах лепей высоўваецца наперад тое цудоўна жывёльнае, што мы павінны зберагаць і любіць. Хіба геній не аддзяляецца ад ідыёта толькі фігавым лістком, які прыдумалі самі людзі. Беларэцкі мяне раздражняе сваёй звычайнасцю, і, дальбог, для яго было б лепей, каб ён хутчэй знік».\nІ яшчэ адзін запіс:\n«Грошы - эманацыя чалавечай улады над статкам іншых (на жаль!). Трэба было б навучыцца рабіць мазгавую кастрацыю ўсім, хто не варты свядомага жыцця. А лепшым даваць бязмернае шчасце, бо такая штука, як справядлівасць, не прадугледжана самой прыродай. Так і са мною. Мне патрэбен спакой, якога тут больш, ніж дзе-небудзь, і грошы, каб вынасіць ідэю, дзеля якой я з'явіўся на свет, ідэю вялікапышнай і надзвычайнай несправядлівасці. І мне здаецца, што першай прыступкаю магла б быць перамога над тым, да чаго імкнецца маё цела і што, аднак, неабходна знішчыць, над гаспадыняй Балотных Ялін. Яна ўсё адно асуджана сляпым лёсам на знішчэнне. На ёй праклён спраўджваецца з'яўленнем дзікага палявання пад мурамі палаца. Яна больш трывалая, ніж я думаў, дагэтуль не звар'яцела. Кароль Стах слабы, і выправіць яго памылкі суджана мне. І, аднак, я раўную яе да ўсіх маладых людзей і асабліва да Беларэцкага. Учора страляў па ім і быў вымушаны на рэтыраду. Дрэнна страляю».\n«Магчыма, калі я выканаю ролю боскай сілы, вышэйшага наканавання (бывала ж такое са звычайнымі смертнымі), духі зла пакінуць гэтыя мясціны, і я стану гаспадаром. Пераконваў калісь Беларэцкага, што галоўная небяспека - паляванне. А якая небяспека ад зданяў? Іншая справа Малы Чалавек.\nЗолата, золата! Тысячы панегірыкаў трэба спяваць уладзе тваёй над душамі людзей. Ты ўсё: пялюшка дзіцяці, купленае табою цела дзяўчыны, сяброўства, любоў і ўлада, мозг найвялікшых геніяў, нават прыстойная яма ў зямлі. І да ўсяго гэтага я праб'юся».\nЯ скамячыў паперкі і да болю сціснуў пальцы:\nІ раптам сярод іншых паперак рука мая натрапіла на складзены ў чатыры столкі аркуш пергаменту. Я расклаў яго на каленях і толькі галавою хітануў: гэта быў план будынка ў Балотных Ялінах, план ХVІ стагоддзя. І на гэтым плане выразна было азначана, што слухавак у мурах палаца аж чатыры, і яны так схаваны ў плафоне, што адшукаць іх ніяк нельга. Між іншым, адна з іх вяла ад сутарэнняў пад палацам да пакоя ля бібліятэкі (напэўна, каб падслухоўваць размовы вязняў), а другая злучала бібліятэку, закінутыя пакоі для слуг на першым паверсе і... пакой, у якім жыла Яноўская. Дзве другія былі невядома дзе: выхады іхнія былі ў калідоры, дзе жылі я і Яноўская, але далейшы іх ход быў старанна зацёрты пальцамі.\nМярзотнік адшукаў план у архіве і схаваў яго.\nІ было яшчэ тое-сёе цікавае. У вонкавым муры палаца была пустэча, выразна быў адзначаны вузкі праход і тры нейкія клетушкі. А выхад з прахода быў намечаны якраз за павароткай калідора, дзе я калісьці аддзіраў дзверы ў сапраўды забітым пакоі.\nЯ лаяўся так, як ніколі ў жыцці. Шмат непрыемнасцей мінула б, калі б я абстукаў там сценкі, абшытыя панелямі. Але не позна было і зараз. Я схапіў свечку, глянуў на гадзіннік (палова на адзінаццатую ночы) і хутка пабег пераходамі да свайго калідора.\nСтукаў я, напэўна, з палову гадзіны, пакуль не натрапіў на месца, якое адказала на стук гулкім водгукам, быццам я лупіў дно бочкі. Я шукаў на панелі месца, за якое можна ўзяцца і аддзерці яе ад астатніх, але дарэмна. Пасля пабачыў у адным месцы лёгкія драпіны, пакінутыя як быццам нажом. Таму я дастаў сцізорык і пачаў торкаць ім у ледзь прыкметныя шчыліны між гэтай часткай панелі і астатнімі. Даволі хутка мне ўдалося намацаць лязом нажа нешта, што паддавалася. Я націснуў мацней - нешта зарыпела, і пасля панель павольна пачала паварочвацца вакол свайго цэнтра, кажучы мне вузкую шчыліну. Я паглядзеў на адваротны бок панелі ў тыя месцы, куды торкаў лязом, - там была глухая дошка, знутры панель адчыніць на калідор было нельга. Я нават спусціўся быў уніз прыступак на пятнаццаць, але дзверы за спіною жаласна заспявалі, я пабег да іх і якраз своечасова паспеў прытрымаць іх нагою, каб яны не захлопнуліся. Не, аставацца ў нейкай пацуковай нары аднаму, з пагрозай прасядзець тут да другога прышэсця, ды яшчэ з абгаркам свечкі - гэта было глупствам.\nТаму я пакінуў дзверы напаўзачыненымі, паклаўшы ля восі ўласную хустку, а сам сеў непадалёк на падлогу, паклаўшы на калені рэвальвер. Свечку давялося загасіць, бо святло яе магло спудзіць істоту, калі б яна задумала вылезці з патаемнага ходу. І, аднак, свечка за павароткай калідора, якая гарэла ўсю ноч, хоць цьмяна, але асвятляла калідор, ды і ў акно ліўся няпэўны шэры водбліск.\nНе ведаю, колькі я так праседзеў, уткнуўшы падбароддзе ў калені. Было каля дванаццаці, калі раптам дрымота пачала падаць на мяне, навальвацца цяжарам, стуляць павекі. І я ўпарта дзюбаў носам, як ні намагаўся змагацца са сном: даліся мне ў знакі мінулыя бяссонныя ночы. У адзін з момантаў прытомнасць адмовіла мне, і я праваліўся кудысьці ў цёмную душную бездань.\nВы спрабавалі калі-небудзь спаць седзячы, прыціснуўшы спіну да мура або, лепей, да дрэва? Паспрабуйце. Вы пераканаецеся, што пачуццё падзення, якое вы часам адчуваеце, лежачы пад цёплай коўдрай, ёсць шостае пачуццё, што перайшло нам у спадчыну ад продка нашага, малпы, што яно было ёй неабходна, каб не ўпасці з дрэва. І, седзячы ля дрэва, вы ў сне будзеце падаць вельмі часта, і адкрываць вочы, і зноў засынаць. І нарэшце дзіўныя сны авалодаюць вашай душой, знікне мільён год чалавечага існавання, і вам здасца, што пад дрэвам дапатопны мамант ідзе на вадапой і вочы пячорнага мядзведзя гараць з-пад скалы.\nПрыблізна ў такім настроі быў і я. Сны... Сны... Мне здавалася, што я сяджу з доўбняю на каленях недзе на дрэве і мне страшна злезці, бо пада мною, па зямлі, ідзе нейкі пітэкантрап. І ноч, і стогнуць ваўкі за дрэвамі. У той самы момант я ўпаў і раскрыў вочы.\nПроста ў паўцемры рухалася паўз мяне дзіўная істота. Зялёнае старадаўняе ўбранне было ў пыле і павуцінні, галава, доўгая, выцягнутая назад, як боб, задуменна апушчана, павекі, як у жабы, ледзь не закрывалі журботныя вочы, а рукі былі апушчаны ўніз, і доўгія-доўгія пальцы іх амаль даставалі да зямлі.\nМалы Чалавек Балотных Ялін прамінуў мяне і праплыў далей, а я сачыў за ім з рэвальверам. Будынак быў яму, відаць, добра знаёмы. Ён адчыніў акно, пасля другое, пасля вылез у адно. Я высунуў за ім галаву і пабачыў, што гэта істота з малпячым спрытам ідзе па вузкім, у тры пальцы, карнізе. Ён амаль бег, як павук, з нечалавечай жвавасцю. Па ходзе справы ён адшчыкнуў з галіны ліпы, якая падыходзіла да сцяны, некалькі плодзікаў. Пачамкаў іх. Адной рукой ён дапамагаў сабе рухацца. Пасля ён зноў пралез у калідор, зачыніў вокны і павольна рушыў кудысьці калідорам, страшны ў сваёй нечалавечнасці. Аднойчы мне пачулася нейкае мармытанне, Малы Чалавек хлопнуў сябе па лбе і знік у цемры, куды не даставала святло далёкай свечкі. Я хутка накіраваўся за істотай, бо баяўся знікнення. Калі я апынуўся ў цемры, я пабачыў два ззяючых вокі, што глядзелі з кута з невымоўнай пагрозай.\nЯ кінуўся да яго, але яно застагнала цяжка і пабрыло кудысь, хістаючыся на нагах. Утаропіла на мяне свой позірк, пасварылася пальцам.\nАслупянеўшы на імгненне, я апамятаўся, дагнаў Малога Чалавека і схапіў яго за плечы. І радасна страпянулася маё сэрца, бо гэта не была здань.\nКалі я выцягнуў гэтую істоту на святло, яна торкнула сябе пальцам у рот і сказала няпэўным рыпячым голасам:\n- Ты хто такі? - трасянуў я яго за плечы.\nІ Малы Чалавек, былая здань, адказаў завучана:\n- Я Базыль. Я Базыль.\nІ раптам хітрасць, якая бывае і ў ідыётаў, асвяціла яго вочы:\n- Я вас... бачыў. Гы-гы! Я сядзеў пад сталом... пад сталом, брат мяне карміў. А вы раптам - шась!\nІ зноў зачамкаў вялізным, да вушэй, ротам. Я зразумеў усё. Два мярзотнікі - кіраўнік дзікага палявання і Берман - дадумаліся, уласна кажучы, да аднаго і таго ж самага. Берман, які ведаў, што ён з'яўляецца сваяком Яноўскай, прыехаў у Балотныя Яліны і тут напаткаў план хадоў у мурах і слухавак. Пасля гэтага ён таемна паехаў у горад і, кінуўшы маці на волю лёсу, прывёз сюды брата, які не таму ўнікаў людзей, што любіў самоту. Брат проста быў непапраўным ідыётам, і нездарма ў клубе здзівіліся яго дрэннаму выхаванню (Берман, вядома, прывёз у клуб не брата, а нейкага захожага чалавека). Калі ён прывёз яго сюды, ён змясціў яго ў сваім пакоі, карыстаючыся тым, што да яго ніхто не заходзіў, і загадаў сядзець ціха. Пад час аднаго з гадаванняў я і заспеў іх на месцы злачынства. Малы Чалавек тады сядзеў пад сталом, і я мог бы схапіць яго, працягнуўшы руку.\nУначы Берман заводзіў яго ў хады, і той крочыў па начных пераходах, абуджаючы ў слухаўках гукі, якія чулі жыхары дома.\nЗрэдку яго выпускалі і ў калідор: у гэтым выпадку ён апранаў назнарок пашыты стары ўбор, а Берман чакаў яго ля адчыненых дзвярэй ходу, бо адчыніць іх Малы Чалавек не мог. Сяды-тады яму дазвалялі пагуляць і на свежым паветры. З малпячым, а хутчэй з павучыным спрытам ён бегаў па карнізах будынка, глядзеў у асветленыя вокны і, у выпадку трывогі, маланкава знікаў за шматлікімі кутамі будынка.\nЯму тым лягчэй было гэта рабіць, што ў яго пячорным мазгу зусім адсутнічаў інстынкт самазахавання. Ён ішоў па гэтым карнізе так раўнадушна, як мы часам, забаўляючыся, ідзём па чыгуначнай рэйцы.\nПад час адной такой пагулянкі і адбылося яго спатканне са мною. Што ж здарылася пасля? «Лікол» даслаў мне ліст, у якім, каб выбавіць мяне з хаты, рэкнуў здуру, што ведае штосьці пра Малога Чалавека. Берман, які апошні час сачыў за мною, прачытаў ліст і пайшоў на месца сустрэчы, каб неяк дамовіцца з невядомым. Там яго палічылі за мяне, і адбылася трагедыя, познім сведкам якой я быў.\nА карла сядзеў усе гэтыя дні ў хадах, не маючы змогі вылезці, і зусім заслаб з голаду. Каб я не адчыніў дзверы - ён, напэўна, памёр бы, так і не здагадаўшыся, чаму пакінуў яго той, што заўжды яго гадаваў і песціў.\nШто мне было рабіць з ім? Няшчасны малы ідыёт не быў вінен у тым, што яго стварылі такім на свет. Тут ён і выбывае з нашага апавядання. Я нагадаваў яго, абвясціў Яноўскай аб канчыне аднаго з прывідаў, якія насялялі палац Балотных Ялін, і наступнага дня адаслаў яго ў павятовую бальніцу для вар'ятаў.\nІ ўпершыню гэтым вечарам я бачыў, што надзея загарэлася ў вачах гаспадыні Балотных Ялін цёплым, пакуль што яшчэ слабым агеньчыкам.\nЯ працягнуў Рыгору руку. Гэта ноч, пасля той, у якую я спаймаў Малога Чалавека, была першай за ўвесь час бясхмарнай месячнай ноччу. Поўны месяц заліваў тарфяныя балоты, пусткі, парк Балотных Ялін блакітным срэбрам і далёка-далёка блішчаў у акенцы нейкай самотнай хаты. Ноччу пахаладзела, і зараз балоты «пацелі», нараджаючы ў ямінках касмылі белых рухлівых туманоў.\nМіхал сапраўды нагадваў «Міхала - бурага дзедзіна». Глыбокія маленькія вочкі, скулы шырокія, рукі і ногі - не горш як у Дубатоўка. Вочы яго былі чырвонымі і апухлымі, рукі так сціснулі вілы, што аж суглобы пальцаў сталі белымі. Глядзеў ён змрочна і пахмура, але разумна.\n«Гэта, напэўна, Берман зрабіў», - падумаў я, а ўголас сказаў:\nСтахевіч відавочна пацяшаўся, распавядаў пра ўсё з гонарам, хвацка і зухавата, з такім заліхвацкім маладзецтвам, быццам вось-вось «Баладу» Рубінштэйна заспявае, але я добра бачыў, што ён баіцца, хоць добра валодае сабою.\n- Ты не выйшаў тады, Беларэцкі. Нічога, на тваім месцы другі здох бы з жаху. Мы спачатку падумалі, што ты спудзіўся, але на другі дзень здарылася амаль непапраўнае. Свеціловіч нарваўся на Варону, які ездзіў для вярбоўкі новых паляўнічых і спазніўся. І гэта было якраз ля сцежкі, што вядзе ў пушчу, да нашай схованкі. А пасля мы прасачылі, што ён сустрэўся з табою, Беларэцкі, у лесе. І хоць ён не сказаў табе гэтага пакуль што, мы разумелі - яму нельга даць ані гадзіны жыцця. Палову людзей накіравалі да трох хвояў. Дубатоўк даслаў Свеціловічу ліст і выбавіў з хаты. А пасля з паловаю людзей, з трыма старымі хлопцамі і навічкамі, паехалі да Балотных Ялін. Сам Дубатоўк спешыўся тады і падкраўся да цябе ззаду. Але ты паспеў ужо даць некалькі стрэлаў, і нашы неабстраляныя кампаньёны кінуліся ўцякаць. І яшчэ адно дзіва: ты наклаў у патыліцу Дубатоўку і так даў яму, што ён дагэтуль не сядае на каня, сядзіць дома. Дома ён і сёння, так што ты сцеражыся, хлоп. А цябе, Беларэцкі, ён добра тады абкруціў. Ты і ачуняць не паспеў, а ўжо яго падсаджваў на каня. Затое з Свеціловічам нам пашанцавала. Варона дачакаўся яго, спытаў коратка: «Адкрыў дзікіх паляўнічых?» Той толькі плюнуў у бок Вароны. Тады Варона стрэліў. І тут з'явіўся ты, страляў па нас, аднаму прастрэліў руку. А пасля ты пабіў станавога, а пасля цябе выклікалі ў павет не без нашай дапамогі. Ты, напэўна, не ведаеш, што цябе павінны былі заарыштаваць, а пасля забіць па дарозе «пры спробе ўцячы». Але ты быў занадта спрытны, д'ябал, табе пашанцавала, і ліст губернатара прымусіў суддзю адмовіцца дапамагаць нам. Ён на каленях маліў Дубатоўку, каб цябе хутчэй застрэлілі. Дарэчы, Варона чакаў тады Свеціловіча пад дрэвамі, страляў па ім і ўжыў такую хітрасць, якой ты ніколі не адгадаеш.\n- Прэч! - гаркнуў Рыгор. - Бярыце яго! Боўдур! А яны дзяцей з Яркоў шкадавалі? Тыя з голаду здыхалі... з голаду! Чалавек есці, па-твойму, не мае права?! У яго матулька! А ў нас матулек няма?! А ў Міхалавага брата не было матулькі? А ў цябе яе няма, што ты такі добры?! Слюнцяй! А ты ведаеш, што гэты вось «хлопчык малады» сёння Сымона, Зосьчынага брата, застрэліў! Нічога, мы ім зараз учынім, як у песні, «Ваўкалакаву ноч».\n- Дурань ты, дурань... Ты думаешь, мне не шкада? Сэрца крывёю абліваецца. Спаць спакойна, здаецца, ніколі ў жыцці не змагу. Але цярпець дык цярпець, а калі пачалі ўжо - дык да канца. Каб ніводнага не пакінуць, каб толькі мы адны, пад кругавой парукай, ведалі. «Малады»! Ты думаеш, не вырасце з гэтага маладога стары гад? Вырасце. Асабліва пры ўспамінах аб гэтай ночы. Так будзе нашага брата, хлопа, шкадаваць, што дзіву дасіся... Пусці яго - суд сюды з'едзецца. Мяне з табою - у пятлю. Міхала і астатніх - на катаргу. Крывёю наваколле зальюць, шмагаць будуць так, што мяса з задніц шматкамі паляціць.\n«Як я мог быць такім бестурботным?» - з жахам падумаў я.\nЯк свечка, палаў палац апошняга «рыцара», рыцара начных разбояў і воўчага сонца. Мужыкі ў вывернутых кажухах і з віламі ў руках стаялі вакол дома, залітыя чырвоным трывожным святлом.


У Рэчыцы палац культуры хоча прысвяціць выступ гурту Воплі Відоплясова «святу» 23 лютага. Украінцы пра гэта не ведалі\nУ Рэчыцы палац культуры хоча прысвяціць выступ гурту Воплі Відоплясова «святу» 23 лютага. Украінцы пра гэта не ведалі\nПалеская Вясна 07.02.2020\nЛегендарны ўкраінскі рок-гурт Воплі Відоплясова мае выступіць у Рэчыцы 22 лютага. Але мясцовы Палац культуры і тэхнікі «Нафтавік» вырашыў пакрэатывіць, абвясціўшы, што выступ ВВ будзе прысвечаны 23 лютага.\nУ суполцы Палаца культуры і тэхнікі «Нафтавік» у сацыяльнай сетцы УКантакце напісалі, што выступ гурта будзе прымеркаваны да Дня абаронцы Айчыны і Узброеных сілаў Рэспублікі Беларусь. Прычым, у назве нашай краіны (напісанай па-расійску) нават прымудрыліся зрабіць памылку, напісаўшы літару “о” замест “а”.\nАнонс канцэрту з суполкі палаца культуры перапосціла і самая шматлікая рэчыцкая суполка ў сацсетцы УКантакце - Речица LIVE. Менавіта тут на абвестку звярнулі ўвагу неабыякавыя жыхары горада. Пачалі рабіць заўвагі, што прымяркоўваць канцэрт такога гурта да 23 лютага – недарэчна.\nАле прадстаўнік палаца культуры, саліст рэчыцкага метал-гурту Evthanazia Віталь Баброўніч адказваў, што 23 лютага – афіцыйнае свята ў сучаснай Беларусі, што для 90% мужчынаў – гэта проста мужчынскае свята і палац культуры хоча зрабіць падарунак мужчынам. Пры гэтым у пабліку палацу культуры менавіта пад пастом з анонсам гэтага канцэрту закрылі каментары і абмеркаванне адбывалася толькі ў суполцы Речица LIVE. Саліста гурта Алега Скрыпку там нават назвалі фашыстам і прапаноўвалі прыйсці на канцэрт з савецкай сімволікай ды пабачыць ягоную рэакцыю.\nПалеская Вясна звязалася з гуртом Воплі Відоплясова і папрасіла пракаментаваць прысвячэнне канцэрту даце 23 лютага. Музыкі адказалі, што пра такое прысвячэнне свайго выступу нічога не ведалі. Яны звярнуліся да беларускіх арганізатараў і папрасілі прыбраць недарэчнасць. Беларусы, паводле музыкаў, патлумачылі, што гэта ініцыятыва ўвогуле білетных касаў.\n23 лютага засталося афіцыйным святам у Беларусі, як спадчына савецкай камуністычнай сістэмы святаў з падачы цяперашняга прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. У СССР у гэты дзень святкаваўся Дзень Савецкай арміі і Вайскова-марскога флоту. Акрамя Беларусі гэтае свята адзначаецца яшчэ ў Расіі, Таджыкістане і Кыргызстане. А таксама ў шэрагу непрызнаных пераважнай большасцю дзяржаваў свету, у тым ліку і Беларуссю, прарасійскіх марыянетачных утварэнняў, створаных Расіяй на захопленых тэрыторыях іншых дзяржаваў – у Прыднястроўі (Малдова), Паўднёвай Асецці і Абхазіі (Грузія), ДНР і ЛНР (Украіна).\nЛічыцца, што 23 лютага 1918 году стварылася Чырвоная армія. Хаця, у Беларусі ў гэты дзень не адбывалася нічога, што было б звязанае з дзейнасцю беларускіх вайсковых фармаванняў. Менавіта ў гэты дзень расійскія бальшавіцкія вайсковыя атрады саступілі Мінск нямецкім войскам.\nВядома, што лідар гурту Воплі Відоплясова Алег Скрыпка з’яўляецца шчырым патрыётам Украіны, праціўнікам камуністычнай спадчыны, падтрымаў рэвалюцыю годнасці, якая адбылася ў гэтай краіне ў 2014 годзе, неаднаразова выступаў на фронце перад украінскімі вайскоўцамі, што бароняць радзіму ў расійска-ўкраінскай вайне на тэрыторыі Данецкай і Луганскай абласцей.\nАлег СКРЫПКА. Фота з адкрытых інтэрнэт-крыніц\n«Я 20 гадоў знаходжуся на франтах украінскай культуры, што ў мірны час вельмі важна. Паколькі раней грамадства гэтым эфэктыўна не займалася, то зараз мы вымушаныя страляць. Гэтага можна было б пазбегнуць. Калі б мы ўсе разам былі ўкраінцамі, ведалі мову, уласную гісторыю, слухалі добрую музыку, хадзілі на ўкраінскія канцэрты, чыталі ўкраінскія кнігі — немагчыма было б стварыць пятую калону і абапірацца на расійскамоўных людзей, каб знішчаць краіну і забіваць патрыётаў на вуліцах. Была б Украіна ўкраінская, як Францыя французская або як Чэхія чэшская, — гэтых праблемаў не было б», – казаў Алег Скрыпка ў 2014 годзе украінскаму выданню «Украінская праўда».


Дзяржаўная ўстанова культуры "Бераставіцкая раённая бібліятэка імя В.М.Кавалеўскага": 30.01.2019г. Вечар-дыялог «І гарбаты папіць, і кнігу абмеркаваць»\n30.01.2019г. Вечар-дыялог «І гарбаты папіць, і кнігу абмеркаваць»\nУ філіяле «Алекшыцкая сельская бібліятэка» прайшло пасяджэнне аматарскага аб'яднання для дарослых «Сустрэча» пад назвай «І гарбаты папіць, і кнігу абмеркаваць». Вечар-дыялог прайшоў у нефармальнай абстаноўцы за кубкам гарбаты, размова ішла пра любоў да кнігі і чытання, абмеркоўваліся любімыя кнігі, аўтары. Бібліятэкары рабілі ўсё магчымае каб акружыць пажылых людзей увагай і душэўным цяплом.


Старшыня райвыканкама. Слуга народа або здраднік? | «Берасцейская Вясна»\nДзякуючы старшыні Брэсцкага раёна Уладзіміру Сянчуку пад Брэстам будуецца небяспечны завод АКБ “АйПауэр”. Будуецца са шматлікімі парушэннямі і насуперак волі людзей. Берасцейцы і жыхары раёна сабралі больш за 40 000 подпісаў супраць шкадливай для здароўя людзей будоўлі. Але Сянчуку на гэта абгрунтавана пляваць.\nХутка "АйПаур" выпусціць першы акумулятар.\nПа-першае, подпіс у дакументах, якія дазваляюць будоўлю ён не ставіў. Па-другое, людзі яго не абіралі і даваць справаздачу перад імі ён не лічыць патрэбным. Вось так!\nУ. Сянчук прызначэнец і адказ нясе толькі перад тым, хто яго прызначыў і гэта вельмі вялікая праблема. Бо людзі праэцыруюць сваю незадаволенасць, сваё абурэнне і адчай не на Сянчука, яны сапраўды яго не абіралі, а наверх, на таго, хто яго прызначыў.\nУладзімір Сянчук не ставіў подпіс у дакументах, якія даюць дабро на будаўніцтва завода АКБ. Але гэта не значыць, што ён не пры чым і пазбегне адказнасці.\nЯк сказаў бы ў дадзенай сітуацыі парламентарый Леанід Брыч – Прэзідэнта падставілі. Асабіста мне здаецца, што так яно і ёсць. Прэзідэнт прызначыў чалавека руліць раёнам. Чалавек натупіў і на дадзены момант сітуацыю з заводам “АйПауэр” даводзіць да стану кіпення. Пад дружнае маўчанне сталічных чыноўнікаў і Адміністрацыі Прэзідэнта. Цяпер шматлікія берасцейцы думаюць, што “АйПауэр” – гэта інтарэс сямʼі Лукашэнкі. За гэта дзякуй трэба сказаць жулікам з Брэсцкага райвыканкама і СЭЗа. Гэта яны так змадэлявалі сітуацыю, што яна выглядае такім чынам.\nМенавіта дзякуючы Сянчуку і яго супрацоўнікам берасцейцы і жыхары раёна цалкам расчараваліся ў кампетэнтнасці, сумленнасці, прыстойнасці чыноўнікаў Брэсцкага райвыканкама, а таварыша Сянчука, на маю думку трэба прыбраць куды далей, каб яшчэ большай бяды не нарабіў.


І на будоўлі, і ў штабе\n> І на будоўлі, і ў штабе\nНа адкрыцці трэцяга працоўнага семестра ў Мінску, якое адбылося ў канцы мая, студэнцкім атрадам былі ўручаны пуцёўкі. Менавіта з гэтага і пачалося працоўнае лета, падчас якога студэнты вышэйшых навучальных устаноў і навучэнцы каледжаў былі задзейнічаны ў рабоце шматлікіх сэрвісных і працоўных атрадаў.\nТак, 4 жніўня, у апошні дзень прыёмнай кампаніі, завяршылася работа студэнцкага атрада “Штаб “Абітурыент” імя Героя Савецкага Саюза Іосіфа Гусакоўскага, які дзейнічаў у Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце.\nСёлета Мінскім гарадскім штабам студэнцкіх атрадаў былі сфарміраваны 15 сэрвісных атрадаў “Штаб “Абітурыент”, у якіх працавалі 152 хлопцы і дзяўчыны. Безумоўна, асноўная задача, якая была ўскладзена на сэрвісныя атрады, — гэта дапамога абітурыентам у шматлікіх пытаннях. Так, байцы атрада “Штаб “Абітурыент” дапамагалі сёлетнім выпускнікам школ у запаўненні дакументаў, якія неабходны для паступлення ў МДЛУ, кансультавалі па вучэбных пытаннях, а таксама дапамагалі ў арганізацыі ўступных экзаменаў для тых абітурыентаў, якія паступаюць на скарочаную форму навучання.\nІлья Сакалоў, студэнт 4 курса факультэта нямецкай мовы МДЛУ, сакратар пярвічнай арганізацыі БРСМ МДЛУ, заснавальнік атрада “Штаб “Абітурыент”, расказаў, што каманда сэрвіснага атрада МДЛУ працавала з 10 ліпеня. За гэты час байцы атрада прынялі ад абітурыентаў больш чым 2 тысячы заяў.\n“Асноўнымі кірункамі дзейнасці студэнцкіх атрадаў МДЛУ з’яўляюцца педагагічныя і сэрвісныя, — тлумачыць Ілья Сакалоў. — Безумоўна, паступленне ва ўніверсітэт — гэта вельмі важны і адказны крок. Таму адзін з сэрвісных атрадаў МДЛУ — “Штаб “Абітурыент” — працуе менавіта з абітурыентамі. Акрамя гэтага, у нашым універсітэце працуюць яшчэ два атрады. Студэнты, якія выказалі жаданне пайсці на работу ў сэрвісны атрад “Лінгвіст і кансультант”, працуюць у тэхнічных камісіях факультэтаў і ажыццяўляюць прыём, праверку дакументаў, а таксама запаўняюць базу даных абітурыентаў. Пасля гэтыя даныя адпраўляліся на сайт факультэта, і такім чынам абітурыенты маглі сачыць за конкурсам па выбранай спецыяльнасці”.\nЯшчэ адным кірункам дзейнасці сэрвісных атрадаў МДЛУ з’яўляецца работа ў аздараўленчых летніках, дзе студэнты спрабуюць сябе ў якасці важатых.\n“Безумоўна, гэта вельмі цікавая і крэатыўная работа, якая патрабуе поўнай самааддачы і цярпення, — канстатуе Ілья Сакалоў. — Тым не менш у кожным з атрадаў, якія дзейнічаюць кожнае лета ва ўніверсітэце, нашы студэнты могуць выбраць тую дзейнасць, якая ім больш за ўсё падабаецца. Увогуле, лета на тое і ёсць, каб не толькі адпачываць, але і паспрабаваць сябе ў будучай прафесіі”.\nНе менш значным кірункам летняй занятасці студэнтаў з’яўляецца работа на важных будаўнічых аб’ектах, да якіх адносіцца трэцяя лінія мінскага метрапалітэна. Дарэчы, падчас адкрыцця трэцяга працоўнага семестра Мінска трэцяя лінія метро аб’яўлена гарадской маладзёжнай будоўляй. Да будаўніцтва адной з будучых станцый трэцяй лініі — “Юбілейнай плошчы” — далучыўся студэнцкі будаўнічы атрад імя Героя Савецкага Саюза Георгія Тамілоўскага, у лік якога ўваходзяць 20 навучэнцаў філіяла БНТУ “Мінскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы каледж”.\nРабота навучэнцаў у асноўным накіравана на пагрузку, выгрузку і транспарціроўку будаўнічых матэрыялаў, а таксама на ачыстку скальных асноў, сартаванне запчастак, мантаж і дэмантаж лясоў. З задавальненнем маладыя людзі далучаюцца і да арміравання нясучых канструкцый.\n“Для нас як для будучых будаўнікоў вельмі важна навучыцца прымяняць на практыцы тыя веды, якія атрымліваем падчас навучання ў каледжы, — упэўнены Георгій Драздоў, студэнт Мінскага дзяржаўнага архітэктурна-будаўнічага каледжа (спецыяльнасць “Санітарна-тэхнічнае абарудаванне будынкаў і збудаванняў”), камандзір студэнцкага будаўнічага атрада імя Героя Савецкага Саюза Г.Тамілоўскага. — І такая магчымасць нам выпала дзякуючы рабоце ў студэнцкім атрадзе. Вельмі прыемна, што мы працуем на важным аб’екце — будоўлі метро — і пасля зможам пра гэта расказаць сваім дзецям, якія будуць карыстацца гэтым відам транспарту”.\n2 жніўня да работы на мінскай гарадской маладзёжнай будоўлі далучыліся 13 байцоў студэнцкага будаўнічага атрада “Адраджэнне”, якія ўжо другое лета запар прыязджаюць у Мінск з Санкт-Пецярбурга. Сярод юных будаўнікоў і 3 дзяўчыны. У мінулым годзе прадстаўнікі “Адраджэння” працавалі на будоўлі аднаго з інтэрнатаў у студэнцкай вёсцы, а сёлета дапамагаюць будаваць метро. Дарэчы, станцыя метро “Юбілейная плошча”, над будаўніцтвам якой працуюць студэнцкія атрады, будзе самай глыбокай з усіх станцый, якія ёсць і яшчэ будуць пабудаваны ў Мінску. Глыбіня закладвання станцыі ў нетрах зямлі — каля 30 метраў.\nШто тычыцца працаўладкавання студэнтаў у Мінску ў летні перыяд, сёлета такую магчымасць атрымалі 4 тысячы маладых людзей. Сярод профільных атрадаў самым папулярным быў і застаецца будаўнічы. І гэта нядзіўна: акрамя магчымасці зарабіць першыя грошы, работа на будаўнічых аб’ектах дазваляе прымяніць атрыманыя падчас навучання веды на практыцы і такім чынам атрымаць каштоўны працоўны вопыт.


Bricolage NL » Смерць на парозе (біл.)\n«Лід і пломінь» князя Кропоткіна / «Таємниці голубої планети»\nПродовжуємо друкувати майже ексклюзивні новели вже відійшовшого білоруського класика, ім’я якого — В’ячеслав Адамчик. Війна, котру він застав іще малим залишила інші, не схожі на спогади «радянських білорусів», сліди. Ні, він не воював у лавах тамтешніх націоналістів, не дозволяв вік, яко об’єктивна причина. Він дивився і записував емоції, котрими переповнив горища своєї підсвідомості.\nВ його оповідках простий люд і його побут мішаються з НКВД-стами, «стрибками» і просто карателями, котрих зараз за вже інституціоналізованою звичкою називають «визволителями» і на котрих істерично моляться нащадки або їх самих, або ж тих, хто із хлібом-сіллю» зустрічав «євразійську червону чуму».\nУ цьому відношенні «Homo belarus» попереду всіх. Варто зазирнути до тамтешніх інет-форумів і Ви зрозумієте, чому я правий. Ситуація запущена настільки, що якби навіть Расєя розірвала свої тенета і відкликала підписи під так званими «інтеграціями» і «союзами», білоруси навряд чи погодилися б. Не так білоруси, стільки «бульбаші», мрія котрих жити в губернії перетворюється на реальність щодень і щомить.\nСтрэлу ён пе пачуў. Хоць стралялi зблiзку, з палявога каменя, што старчма стаяў на ўтравелым замежку.\nЁн толькi падышоў да парога i зняў з каромысла два поўныя вядры з сцюдзёнай крынiчнай вадою. I паспеў яшчэ ўзяцца за клямку. Агнiсты ўдар у галаву аглушыў яго i кiнуў у чорную прорву. Падаў ён спiною назад i на тыя два драўляныя вядры, перавярнуўшы адно з iх. На яго плюхнула сцюдзёная вада, але холаду яе ён ужо таксама не пачуў.\nА смерць ён прадчуваў, бо яшчэ зранку, калi запалiлi лямпу, сказаў мацеры:\n- Ты сёння пабудзь дома, нiкуды не адлучайся.\n- Ой, яшчэ што скажаш. Соль i газа выйшла. Я ж сабралася прадаць курыцу. Цi ж забаўляюся ў тым мястэчку.\nТвар у мацi быў зжоўклы, прывялы i са зморшчанаю, як на ўсохлым яблыку, скуркаю.\n«Нездароўча яна. Як жа ж ёй будзе жыцца без мяне?» — пагараваў, глянуўшы на яе, але сказаў коратка i цвёрда:\nI ўзяў два пустыя драўляныя вядры, што стаялi з прыхаду, каля парога, каб iсцi па ваду. А iсцi было далекавата, за груд, на лужок у лагчыне, дзе кiпела, падымаючы залацiста-ружовы жвiр, жывучая, што не замярзала i лютаю зiмою, гарачая крынiца. Улетку вада была халодная, крамяная, што ажно скрыпела на зубах.\nКолькi гадоў назад туды ўкапалi цэментную трубу, i на дне яе кожную зiму, распластаўшыся, спалi зялёныя жабы з чорнымi гарбатымi спiнкамi. Мацi брыдзiлася, а ён смяяўся i шкадаваў выкiдаць iх на снег. А на згоне зiмы яны невядома дзе дзявалiся — знiкалi самi.\nСцежка да крынiцы вiлася, як невымоўная казачная радасць. На грудзе заўсёды мякка, прытульна i ласкава шумела змарнелая, пахiленая, як стары грыб, крываватая хвойка. Нават у бязветраны дзень тут вiрыў задзiрысты вiхор, абвяваючы спiну халодным скразняком.\nI ён, Вiталь Якшук, трымаючы на каромысле цяжкаватыя дубовыя вёдры i робячы круг, палахлiва азiраўся. Ён ведаў, што ўжо болей як месяц, пасля таго, як загарэўся суседнi хутар, за iм палюе ястрабок з блiзкай вёскi, трохi малахольны Лёнiк Шашок, што запiсаўся ў «истребительный батальон» i прынёс дадому вiнтоўку i, кажуць, некалькi папяровых пачак з патронамi.\nНаўкруга ў ранiшнiм сыраватым змроку серабрылася i ажно прылягла ад цяжкай расы кусцiстая рунь. У замглёнай далечынi цяжка каркаў самотны крумкач. Волкi туман, як паводка, залiўшы далiну, хаваў вёску i боханiстыя груды з прытоенымi хутарамi.\nВiталь уздыхнуў i, сцепнуўшы ад сырога холаду плячмi, росным замiжкам пачаў спускацца да лужка, над якiм таксама круглым азярцом расплыўся туман.\nВысокi, плячысты, ён ступаў трохi размашыста. З-пад ног, з-пад мяжы раптоўна фуркнула i iмклiва знiкла ў тумане за крынiцаю чародка маладых курапатак. «Значыць, тут нiкога не было, раз сядзелi курапаты», — Вiталь падвесялiў сябе i рашуча падышоў да глыбока ўкапанай трубы. Вада цурчэла праз вышчарблены край. На метраў дваццаць ад крынiцы вузкiм каснiком сярод парудзелага лужку молада зелянела свежая трава.\nВiталь нагнуўся i зачэрпаў першае вядро.\nЁн не ведаў, што з прылеску праз ядлоўцавыя кусты, як воўк да авечкi, прагна i настырна да яго падбiраўся ён, малахольны Лёнiк.\nЛёнiк жыў толькi адным жаданнем i прагай — застрэлiць. Гэтую хваробу, гэты магнэз забiваць чалавека ён набыў яшчэ ў партызанскiм атрадзе. Спачатку было здзiўленне, а потым насалода. Калi ў атрадзе судзiлi каго за здраду, разбой i гвалт, i калi выстраеныя партызаны на запытанне камандзiра, хто прывядзе ў выкананне загад, упарта i зацята маўчалi, пачаў вызывацца ён, Лёнiк:\n- Я, таварыш камандзiр!\nПотым доўга i адрошана перажываў гэтае забойства, седзячы зводдаль ад усiх на пнi i зацягваючыся задушлiвым самасадам. Лёнiку яшчэ бачылася тая жахлiвая хвiлiна, калi застрэлены ў патылiцу партызан падаў перед iм жа самiм выкапанай ямай i хроп i турзаўся ў страшнай агонii.\nЗабойства, учыненае Лёнiкам Шашком, ператваралася ў свой, яму толькi вядомы рытуал.\nАле на такую ж бяду, што з гарачкаваю асалодаю Лёнiк чынiў над iншымi, ён напароўся i сам. Пасланы на «хозаперацыю» — вынюхаць у вясковым хляве парсюка i, уклаўшы яго на воз, прывезцi ў атрад, Лёнiк да страты прытомнасцi напiўся. Сярод белага дня пры калодзежы ён пакацiў, схапiўшы ў поясе, падлетка-дзяўчынку, спрабуючы яе згвалцiць. Але вёрткае дзяўчо ўмiг выкруцiлася з-пад асалавелага Лёнiка i ў знак помсты днiшчам акутага вядра смальнула яму па пераноссi.\nI Лёнiк, прывучаны страляць, — стрэлiў. У атрад яго прывялi з чорным апухлым тварам, але без парсюка i з нечаканаю навiнаю, што ён застрэлiў дачку аднаго з тутэйшых партызанаў.\nЛёнiка Шашка, вядома, судзiлi. Нават адчыталi перад строем грозны загад, але ў чорную яму ён не ўпаў — па малалецтву даравалi.\nПраз гэта малалецтва — Лёнiку было семнаццаць — яго не ўзялi i на фронт, калi пасля партызанскага парада ўсiх маладых мужчын i хлапцоў прыгналi на прызыўны пункт.\nВярнуўшыся дадому ў прыцiшэлыя, напалову спаленыя ў час астатняй аблавы родныя Лукi, жыць прыгнечаным, спакойным дамаседам Лёнiк Шашок ужо не мог. Па незабытай i спакуслiвай партызанскай звычцы спакваля поначы пачаў абiраць далёкiя хутары, ходзячы ажно пад Нёман — там яны былi багацейшыя. У супольнiкi i ў помач сабе ўзяў, як смяяўся, «прычэпа», нейкага прыблуду з Расеi, агiдна i брыдка ўпрыгожанага наколкамi на пальцах, вытатуiраванай галавою тыгра на левай лапатцы i выгiнастаю змяёю на правым бядры.\nТут жа, на прынёманскiх хутарах, яны абое незнарок нарвалiся на акоўцаў — польскiх партызан, што бадзялiся па лясах, ваюючы ўжо з саветамi, — i, мусiць, прызнаўшы Лёнiка i яго супольнiка за энкавэдзiстаў, далi з-за хутаранскага хлява колькi аўтаматных стрэлаў, уклаўшы насмерць «прычэпа». Лёнiка ж выратаваў спярша глыбокi равок, а потым — высокiя i круглыя, як копы сена, ядлоўцавыя кусты.\nПацягнулася зноў вусцiшнае да брыдоты, агорклае жыццё. I на табе — яго рукi займелi жаданую i зваблiвую вiнтоўку i ўчулi, як дрогка i радасна турзаецца яна пры стральбе. Кароткi, як таўкач, абрэз, ды яшчэ з адламаным прыкладам, з якiм ён хадзiў калашмацiць, як казаў, прынёманскiя хутары, Лёнiк заткнуў назад пад застрэшак, падалей, для iншага часу. Акрамя мосiнскай вiнтоўкi, яму ў мiлiцыi выдалi новы вайсковы бушлат з залацiста-бляшанымi гузiкамi i пасведчанне байца «истребительного батальона», цi ястрабка, як называлi яны сябе. Фуражкi Лёнiку не дасталося. А насiць вясковую кепку, хай сабе i наўкруга падкладзеную для штыўнасцi згорнутаю ў некалькi столак газетаю, было не да гонару. У сельсавецкага начальнiка ваенна-ўлiковага стала, былога франтавiка, ён выпрасiў добра падношаную i добра зашмальцаваную зверху, над цемем, нехлямяжую фуражку. Засмучаў яго i чорны аколыш. Хацелася мець нешта з малiнавым альбо блакiтным, як у лётчыкаў. Але ўсё ж на галаве трохi набакiр сядзела тое, што прылучала Лёнiка да важнай i таямнiчай вайсковай справы.\nНа вечарынкi, што бывалi цяпер глухаватымi, i вяселлi, што скупiлiся на даўнейшыя пацешныя i прыгожыя выдумкi i звiнелi не так гучна, Лёнiк Шашок прыходзiў у шара-зеленкаватым бушлаце з гузiкамi-дутышамi i вайсковай фуражцы, з-пад якое выкручваўся чорна-сiняваты ўпарты чуб. Яго, неразважнага распусту, свае дзяўчаты баязлiва старанiлiся, а ў незнаёмых вёсках нябрыдкi з твару Лёнiк меў поспех — на яго заглядалiся.\nТрапiўшы да стрыечнай сястры на хрэсьбiны i запрошаны за стол, Лёнiк, як заўсёды, перабраў меру i звалiўся ў воз, што стаяў сярод двара з распрэжаным канём. А прыцемкам у гэты ж воз паляцеў вагкi камень. Кiнулi з-за вугла хаты. Лёнiкаву галаву выратавала ручка воза.\nДругi камень, падкраўшыся ў глухую ноч пад Шашкову хату i пастукаўшы ў дзверы, кiнулi ўжо тады, калi яны адчынiлiся. Адчыняць iх якраз пайшоў бацька. Чакалi, вядома, яго, Лёнiка, i ў поцемку абазналiся. Учуўшы грукат i стогн, Лёнiк выбег падняць ужо i прынесцi ў хату беспрытомнага бацьку. Камень — i зноў жа не малы — трапiў бацьку ў нос, распляскаўшы яго ўшчэнт. Бацька выжыў, але з увагнутым, укалечаным носам прызнаць у iм ранейшага статнага Пятра Шашка было досыць цяжка.\nНазаўтра Лёнiк пабег шукаць след. За вёскай, праз сiвую рунь зелянела вузкая стужка абабiтай расы. Яна вяла, як здалося Лёнiку, на суседнiя хутары, якраз на асаду Якшука.\nУ той жа дзень Лёнiк завёз у раённую бальнiцу ўкалечанага бацьку, а сам завiтаў у мiлiцыю. Праз тыдзень, прыехаўшы наведаць хворага, ён атрымаў жаданую вiнтоўку, палахлiвае для iншых пасведчанне ястрабка i бушлат з блiскуча-таннымi гузiкамi. Душа яго вiравала ад радасцi — ён мог цяпер паляваць за цiхмяным Якшуком.\nЗаўсёды памяркоўны, разважлiвы i паслухмяны Вiталь застаўся адзiн з двух сыноў у аўдавелай Настулi. Старэйшы Янак, болей упарты i рэзкi, трапiўшы з польскiм войскам у савецкi палон, згiнуў недзе ў Старабельску, у Расеi. Гультаяваты i не здатны да навукi, Янак адужаў толькi пяць класаў. Праўда, потым, пасталеўшы ўжо, апомнiўся: пайшоў чаляднiкам да местачковага Моўшы — вучыўся за краўца. Але ўсё перайначыла вайна — якраз напярэдаднi яе Янака забралi ў войска. I Настуля атрымала ад яго ўсяго дзве паштовыя карткi — першую з польскага горада Пшэмысла, дзе ён быў уланам, другую, з васiльковаю маркаю i заштрыхаванымi некаторымi сказамi, — з Расеi, з невядомага Старабельска, дзе Янак апынуўся ў лагеры палонных.\nРазам з iншымi дакументамi, укруцiўшы ў хустку, Настуля беражэ i гэтыя дзве паштовыя карткi — ляжаць яны ў яе яшчэ дзявочым куфры, у прымацаванай збоку шуфлядцы.\nНастуля гаруе па iх ужо двох — па сыну Янаку i яе Язафату, што быў застудзiўся на лесавывазках i праз два тыднi памёр ад запалення. Тады, у трыццаць дзевятым, зайшоўшы, бальшавiкi надта арыштоўвалi людзей i бязлiтасна ганялi iх на розныя работы, як называлi — «трудовое участие».\nЯзафатава смерць выратавала сям’ю Якшукоў ад вывазу ў Сiбiр. Бо, кажуць, у тых, патаемна складзеных у сельсавеце спiсах было i iхняе прозвiшча.\nI вось у Настулi, на глухаватым i далёкiм ад вёскi хутары застаўся ён, сарамяжы, трохi нерашучы, з жаночым характарам, чарнабровы з валошкавымi вачыма, прыгожы Вiталь.\nУ школе настаўнiкi нахвалiцца iм не маглi. Упарты да вучобы, ён паступiў у Наваградскую семiнарыю ўжо пры немцах. Але ж i вайною i вучыцца, i араць, i сеяць трэба ж было.\nАднак за семiнарыю, за той зеленкаваты касцюмчык, што яму выдалi, дараваць ужо не могуць, а свае ад зайздрасцi i злосцi яшчэ падтыкаюць.\nНа згоне зiмы трое з чырвонымi пагонамi i ўзброеныя доўгiмi вiнтоўкамi прыходзiлi на хутар. Праўда, Вiталь якраз з канём паехаў у тыя ж Прылукi памагчы нямогламу дзядзьку выкiнуць з хлявоў i вывезцi на поле гной. А там ужо хтосьцi шапнуў, што дома яго чакаюць госцi.\nТам, у Прылуках, Вiталь перачакаў бяду i, вярнуўшыся на трэцi дзень дадому, пачаў рабiць схрон — у варыўнi клаў другую сцяну. Туды, у засценак, можна было залезцi толькi з гарышча, адкiнуўшы на iм дзве лёгкiя дошкi.\nНiбы збаўленне i ратунак ад гэтага туляння на стол лягла павестка — Вiталя забiралi ў войска, i ён, назапасiўшыся харчамi, з’явiўся ў райваенкамат.\nУжо далёка за Гомелем па вагонах сярод навабранцаў папаўзла чутка, што iх вязуць не ў вайсковыя часцi, а ў Данбас, на шахты. Сакрэт выдаў падкормлены пахучаю каўбаскаю i падпоены агнiстым першаком сяржант-татарын. I словы яго спраўдзiлiся — навабранцаў пасялiлi ў бараках i, даўшы шахцёрскi лiхтар, кiркi i каскi, пачалi спускаць у забой.\nУ вузкай, з мала вышэйшым паднябеннем, як вясковай печы, штольнi вугальную пароду трэба было кiркаваць лежачы. З шахты падымалiся ледзь жывыя, не чуючы нi спiны, нi рук, нi ног.\nШахту аднойчы завалiла. Яны, пяцёра чалавек забойшчыкаў, ажно трое сутак начавалi ў сене разам са сляпымi коньмi, што цягалi ваганеткi з вуглем. I многiя пачалi чахнуць, здаваць i ад непасiльнай работы i ад галадухi — у сталоўцы да тонкай лусты хлеба давалi рэдзенькi ружовы кiсель. Яго, Вiталя, ратавала яшчэ сала. А зямляк з-пад Зецелы, дробны, пасiнелы, з доўгай i худзенькай, як у пеўнiка, шыяй Iван Юргель, ледзьве ўжо цягаў ногi. Ён першы i не вытрываў. Аднойчы, адклiкаўшы ад грамады Вiталя, здушаным, цiхiм голасам выдыхнуў:\n- Я ўжо выведаў, як ходзяць цягнiкi.\n- Ты пра што? — зразумеўшы намёк, усё ж перапытаў Вiталь.\n- А пра тое, што на два бiлеты грошы ў мяне ёсць. Учора прыслалi з дому.\n- Як значыцца, то ацелiцца. Трэба ўцякаць! Бо тут альбо памром з голаду, альбо завалiць у штольнi.\nI ў Юргеля задрыжаў на губе пякучы акурак:\n- Уцякаць трэба, уцякаць, покуль яны не апомнiлiся i не загналi нас за калючы дрот. Тады не вырвемся.\nЗ дарогаю спачатку нават пашэнцiла — да Харкава ехалi цягнiком. А там упрасiлiся ў вайсковы эшалон. Але ўжо ў Баранавiчах, калi таварняк, поўны салдатнi, спынiўся перад калонкаю, каб набраць вады, з падкручанымi вусамi старшына падклiкаў да вагона афiцэра з двума вахлакаватымi, нейкiмi абношанымi салдатамi ў шэрых трусовых шапках — вайсковы патруль.\nДа ваеннай камендатуры, куды ўжо вялi iх, Вiталь не дайшоў. Убачыўшы туалет, схiтраваў, адпрасiўся, спаслаўшыся на хворы страўнiк. I яны паверылi, нават не суправаджалi яго. А яму толькi i трэба было, каб знiкнуць у сутоках доўгiх складоў i пакгаўзаў.\nДадому з Баранавiч, не рызыкуючы болей садзiцца на цягнiкi, каб не злавiла чыгуначная ахова, Вiталь дабраўся пешшу. Што здарылася з Юргелем, куды яго адправiлi — назад у шахты цi ў турму, — ён не ведае.\nНа трэцiя суткi чуйным прыцемкам Вiталь пастукаўся ў акно паменшалай i яшчэ болей прыгорбленай за гэтыя два месяцы, калi ён не быў дома, роднай хаты. Мацi доўга не адчыняла, мусiць, ужо спрасонку ёй здалося, што за акном стаiць не ён, Вiталь, а яго брат Янак, якi ўваскрос з мёртвых.\nНа людзях Вiталь спачатку не паказваўся. Але ж цi ўседзiш доўга на адзiноце. Мацi, каб памагчы ў бядзе, нават напытала ў далёкай вёсцы, адкуль была замужам, як казала яна, нязгоршую дзяўчыну. Аднак Вiталь сватацца не стаў — помнiў з Навагрудскай семiнарыi пухленькую, кучаравую, з анёлкавым тварам, Сабiну Мятлiк. За ёю ўжо тады ўвiхаўся нехта з рагулеўскiх афiцэраў. I цi не звёз разам з сабою ў Нямеччыну. Аднак схадзiць у Сялец, невялiкую вёску, што хавалася ў раўку за пяць вёрст ад Наваградка i адкуль Сабiна была родам, сарамяжлiвы Вiталь пабаяўся — а раптам абязвечаць нечаканаю навiнаю, сказаўшы, што яна, Сабiна, ужо замужам.\nI маўклiвы Вiталь затоена сядзеў на абрыдлым хутары, старонячыся чужога вока. Чуйна, як напалоханы заяц, прыглядаўся да кожнага, хто зварочваў на сцежку, што вяла з дарогi да Якшуковай хаты.\nАле ўсё разрашыў i перайначыў пажар — на суседнiм хутары загарэлася хата. Да Якшукоў з чатырохгадовым абпаленым сынам на руках прыбегла перапалоханая Аксеня. I Вiталь не схаваўся ў свой схрон, а, схапiўшы бусак, кiнуўся на помач. Але ў хаце на ўсю моц ужо бушаваў агонь. Падпалiў яе той жа хлопчык. Аксеня перад гэтым церла ў сенях лён, а ён, хлопец, забаўляўся на печы, седзячы на тым жа падсушаным лёне. Як дзiцячая рука намацала на мурку комiна карабок запалак, невядома. I запалка чыркнула па карычневым канце каробкi, каб лён успыхнуў, як порах. Аксеня ўчула енк i ўжо з агню выхапiла дзiця. Iншае што ўзяць, вядома, не ўскорала.\nУварвацца ў хату не змог i Вiталь. Яшчэ ў сенях дух забiвалi дым i гарачыня. Ён вынес толькi цернiцу, на якую наткнуўся тут жа, у сенях. I пачаў бусаком падварушваць ачэп — верхнюю, пакладзеную на бэлькi дзеравiну. Але дзе ж ты адзiн яе сарвеш. З вёскi мужчыны падбеглi тады, калi абвалiлася страха. Неразважлiвыя жанчыны былi ўражаныя i агнём, i тым, што тут на пажары з’явiўся Вiталь, а казалi ж, што яго забралi ў войска. I Вiталь учуў у сябе за спiною здзiўлены ўскрык:\n- Зiрнi, Гэлька, дальбог Вiталь Якшукоў тут!\n- Цiхо, дурная.\n- Мне што. Я так сабе.\nЗ гэтага пажару, гайдануўшыся кругамi, як вада ад кiнутага каменя, разышлася па наваколлi чутка, што з войска ўцёк i хаваецца на сваiм хутары Якшукоў Вiталь.\nГэтыя разгайданыя кругi дайшлi i да Лёнiкавага берага. I якраз напярэдаднi таго здарэння, калi ноччу ў бацьку пацэлiў вагкi камень i зялёны след па сiвой ад расы рунi пайшоў на хутар, дзе ўзвышалася вялiкае, на двое дзвярэй, Якшукова гумно.\nА вяртаўся дадому менавiта Вiталь, яшчэ прыцемкам i цярэспале, каб лiшне не трапляць на чужое вока. А быў ён у дзядзькi — аддаваў пазычаныя грошы. Там i заначаваў, каб ледзь свет прыйсцi на хутар.\nПомслiвы, гатовы на забойства Лёнiк не вельмi i верыў сабе, што рахманы, па-дзявочы сарамлiвы Вiталь Якшук, якога помнiў яшчэ са школы, мог падкрасцiся ноччу пад iхнюю хату i кiнуць у бацьку каменем. Зрабiлi гэта напэўна ж браты той застрэленай дзяўчыны. Яны, праўда, i не таiлiся, што хочуць адпомсцiць за сястру. I iх, двух вуграватых i насатых здаравякоў, шчуплаваты Лёнiк Шашок па-сапраўднаму пабойваўся.\nТаму за ворага лепш прымаўся цiхмяны Вiталь Якшук, каб было хоць уяўнае апраўданне, што будзе пакараны ён не так сабе, а па-належнаму i слушна.\nТым больш, што ў Лёнiка зявiлася вiнтоўка, i яна спакуслiва апякала рукi i, здаецца, сама, як магнiтная стрэлка, дрыготка паварочвалася на той далёкi хутар з вялiкiм гумном.\nАле першы раз Лёнiк абышоў усё наваколле без яе, перымерваючыся толькi, адкуль лепш страляць. I выбраў ружаваты, адсечаны зверху, пэўна, перуном пляскаты валун, што, як адзiнокi зуб з дзёснаў, вытыркаўся з затравелай мяжы. Дарэчы, якраз насупраць хаты.\nТады з прылеску, з ядлоўцавых кустоў, дзе ледзьве не наступiў на соннага зайца, ён i ўбачыў пры крынiцы з вёдрамi яго, Вiталя.\nГэта праўда: чалавек заўсёды чуе на сабе чужы зiрк. I Вiталь, падымаючыся на прывабны грудок з двума вёдрамi на каромысле, адчуў нават спiною, што нехта сочыць за iм. Дайшоўшы да крываватай хвойкi, што мяккiм i прыветным пошумам сустрэла яго, паставiў вёдры i азiрнуўся: у ядлоўцавых кустах на прылеску нiбы мiльганула круглая фуражка. «Ён, Шашок, вiжуе за мною. Але сёння страляць не будзе, ён толькi прыйшоў разведаць i выведаць».\nВiталь зноў па чарзе злавiў кручкамi восiлкi цяжкiх дубовых вёдраў, падняў iх на каромысле i пайшоў насустрач тугаватаму, напорыстаму, але не халоднаму ветру, што пахнуў саладжавай рунню i гаркаватым прэлым лiсцем восенi. I ўчуў над сабою мяккi, незнаёмы шорхат. Падняўшы голаў, убачыў трох сiва-срэбных жураўлёў, асвечаных перадвечаровым чырванаватым сонцам. Натужлiва, нiбы зморана махаючы крыламi, яны ляцелi ў вырай. I так нiзенька. Напэўна, на блiзкую ўжо i халодную зiму. Ляцелi якраз у кiрунку Наваградка. I Ваталю ўбачылiся сiнявата-ружовыя з чатырохкутнымi проймамi абсечаныя замкавыя вежы, белы з чырвоным дахам будынак iхняй семiнарыi i мiлая, кучаравая, як у анёлка, галава прысадзiстай, поўненькай Сабiны.\nЯк раўнаваў яе Вiталь, калi на iхнiм вечары да яе падышоў вастраносы афiцэр у зелянкаватай форме з жоўтымi кантамi на галiфэ i на абшлагах рукавоў — рагулеўскi кавалерыст — i запрасiў яе да танца. Аднойчы, праводзячы Сабiну да мураванага дамка, дзе яна кватаравала ў нейкiх сваякаў, за брамкаю Вiталь убачыў яго, афiцэра. Ён падпiльноўваў i чакаў Сабiну. Вiталь, як здурэлы, кiнуўся прэч, каб ноч ужо не спаць i прасядзець у пачакальнi чыгуначнага вакзала, да якога падыходзiлi малыя з чатырма вагончыкамi паравозы вузкай калейкi.\nНапаiўшы каня, Вiталь пайшоў да крынiцы яшчэ раз, каб прынесцi яшчэ ў хату вады i каб прыгледзецца: хто ж паходжвае там, на прылеску. Але ў ядлоўцавых кустах, здаецца, нiкога не было.\nСтавячы вёдры з прыхаду ў парозе, Вiталь прызнаўся мацеры:\n- Цi мне падалося, цi не, але нехта мяне высочвае. Напэўна ён, Лёнiк Шашок, што ў ястрабкi, кажуць, запiсаўся.\n- Цi ж лiха яму, — жахнулася мацi.\nНервова-ўстрывожанаму Лёнiку Шашку не спалася i ад поўнi, што, зазiрнуўшы ў акно, лiпла на вочы, i ад думак, што роiлiся i мiльгацелi, як лятучыя мурашкi. Ён калiсьцi бачыў, i шмат iх было з празрыстымi крыльцамi, i яны адна за адною ўзляталi з каранiстай лясной дарогi.\nА думалася Лёнiку пра адно i тое ж: як да свiтання, яшчэ прыцемкам, ён падкрадзецца да вялiкага пляскатага каменя, што стаiць насупраць Якшуковай хаты i падпiльнуе Вiталя. З тымi двума дубовымi цяжкiмi вёдрамi, якiмi носiць з крынiцы ваду.\nМярцвяна-блакiтнае святло поўнi чамусьцi пераносiла Лёнiка на мiгiлкi ў чэзлы хвойнiк з пахiленымi збуцвелымi крыжамi. А ў гэтым смутна-сiняватым святле ўздымаўся свежы, падзёўбаны дажджом капец магiлкi, пад якiм ляжала яна, iм застрэленая грудастая дзяўчына-падлетак. I кожны раз страхатлiва-дзiўнае жаданне зманвала i пад’юшвала яго схадзiць у тое Хвоева, на тыя нiколi не бачаныя могiлкi. I нешта, таксама страхатлiвае, асцерагала i стрымлiвала яго.\nЦяпер ён уяўляў, як побач з гэтаю магiлкаю паўстане яшчэ адзiн капец, пад якiм ужо ляжа Вiталь.\nЛёнiк уставаў з ложка, неяк прыхапкам i нервова шукаў на стале пачак тонкiх, як цвiчкi, «флоцкiх» папярос. Закурваў. Доўгiмi зацяжкамi глытаў дым. Ён быў горкi, як атрута. Папярхнуўшыся iм, з печы злавала мацi:\n- Усё курыш, каб на табе шэрсць курэла!\nЛёнiк пляваў у далоню, тыкаў туды рубiнавы агеньчык недакуранай папяросы i клаўся зноў на ложак.\nРанiцаю, яшчэ пры лямпе, ён зняў з двух цвiкоў на сцяне, дзе яна заўсёды вiсела, палохаючы ўсiх, хто заходзiў у хату, зваблiвую вiнтоўку i, дурнавата ўсмiхаючыся, услых сказаў:\n- Ну, я пайшоў на паляванне.\n- Куды гэта поначы? — бацька ўзняў свой шырокi, як у калмыка, з пляскатым носам i перакрэслены сiняватаю нарасцю твар.\n- Глядзi ж, iзноў не нарабi бяды. А то нам, старым, хоць у свет уцякай. Брыдка людзям у вочы глянуць.\n- Стыд не дым, вочы не выесць, — руляю вiнтоўкi, што тырчала з-за пляча, Лёнiк зачапiўся за касяк i знiк у сенях.\nПоўня, размытая лёгкаю мярэжаю хмарак, ужо знiжалася за старым адзiнокiм дубам, што рос на полi за вёскаю. Цяпер ён здаваўся падобным да вялiкага качана капусты — круглая крона i кароткi тоўсты камель.\nIшлося лёгка. Чуваць толькi было, як шасталi калошы штаноў. Лёнiк раз за разам адкiдваў настылы прыклад вiнтоўкi, што бiў па клубе. Нарэшце зняў яе i за пасак панёс, як прывык насiць у партызанах, падыходзячы да якога-небудзь небяспечнага месца, каб не выдаць сябе, што ты ўзброены. Але тады, у партызанах, у яго была дзесяцiзарадка. Не раўня гэтай доўбнi.\nПераскочыўшы глыбокую каляiну, поўную дажджавое вады, Лёнiк з дарогi звярнуў да халоднага настылага лесу. Запахла горкiм асовым лiсцем i мокраю яловаю карою. З дрэў капала, пляскаючы па апалым подсцiле, сцюдзёная раса. Нават не заходзячы у лес, Лёнiк чуў яе холад. I ён пайшоў затравелым берагам, абыходзячы назвожаныя, ссунутыя сюды з поля белаватыя валуны i стаўбунаватыя, ацяжэлыя ад шчодрай расы ядлоўцавыя кусты.\nМiнуўшы цёмную непраглядную сцяну лесу, ужо з грудка ўбачыў страху доўгага Якшуковага гумна. Паджоўклая поўня вiсела нiзка над iм.\nЦярэспале, гразнучы ў свежай раллi, Лёнiк пайшоў на поўню i на гэты доўгi i цёмны сiлуэт будынка. Натрапiў на замежак i ўжо iм накiраваўся да вышчарбленага пляскатага валуна.\nПаволi i марудна выясняўся асеннi дзень. У Якшуковай хаце патухлi падслепаватыя, зробленыя на даўнейшы лад, у чатыры шыбы, два акны. Рыпнулi дзверы — нехта выходзiў з хаты. Лёнiк прысеў за каменем. Рука мацней сцiснула настылую вiнтоўку. Па спiне прабеглi дрыжыкi i ад ранiшняга сыраватага холаду, i ад таго, што ўжо мае быць. Аб вушак тупа грукнула драўлянае вядро. Лёнiк збоку, з-за каменя зiркнуў на падворак. Трохi размытая ў прыцемку мужчынская пастаць паплыла за гумно. Узнятыя рукi трымалi за кручкi каромысла, на якiм пагойдвалiся вёдры.\nЧас цягнуўся марудна. Недзе адзiнока i дзярката, нiбы курэц зранку, захрыпеў крумкач. Развiдневалася. Паволi адсоўваўся полаг ночы.\n«А можа, уцёк? Можа, згледзеў мяне?» — Лёнiк падняўся з кукiшкаў i на вышчарблены, абсечаны перуном валун паклаў вiнтоўку.\n«Не, iдзе вунь», — Лёнiк зноў чуйна прыгнуўся. З-за гумна, трохi прыгорбiўшыся пад двума вёдрамi, размашыста i неяк клышанога ступаў Вiталь. Угнуўшы голаў, глядзеў недзе сабе пад ногi.\n«Панясе ў хлеў? Не, закiроўвае ў хату», — Лёнiк павярнуў вiнтоўку на праём дзвярэй, i яго вока знайшло дрыготкую мушку.\n«Стрэлю тады, калi спынiцца перад дзвярыма. Ён будзе мой».\nЛёнiк напружыўся, сцяўся ўвесь, нiбы ястраб перад тым, як кiнуцца на здабычу, i падвёў мушку на самы вушак. А там якраз i спынiўся, здымаючы з каромысла вёдры, Вiталь Якшук. Ён толькi ўзяўся за клямку, як гарачы ўдар кiнуў яго ў чорную прорву — куля пранiзала голаў.\nЗ рулi вiнтоўкi, што ўздрыгнула i ацiхла, курыўся сiняваты дым.\nЛёнiк адрошана, як сам не свой, звар’яцела ўсмiхнуўся. Узяў за пасак вiнтоўку i панёс збоку сябе, як насiў у партызанах дзесяцiзарадку. Ён неяк абмяк, ссутулiўся, але на губах у яго яшчэ не астыла крываватая, як у шалёнага, брыдкая ўхмылка.\nЯму зноў убачылiся могiлкi. Лёнiк азiрнуўся, шукаючы на небасхiле поўню i думаючы, як яе сiнявата-мройнае святло абалье свежы надмагiльны капец. Але поўня ўжо змеркла за далёкiм лесам.\nПачынаўся новы дзень жыцця i пакут. На парозе хаты дзiка i адчайна галасiла адзiнокая Настуля.\n19-27 мая 1999 года\nматеріал надіслано Алесем Явдахою, м.Мінськ, www.knihi.net\nЦей запис опубліковано 10 лютого 2006 р. 04:51:58\tі розміщено в наступні рубрики Проза опору . Ви можете відслідковувати коментарі за допомогою RSS 2.0 стрічки. Ви можете залишити коментар , або відслідковувати з Вашого сайту.


Рэвалюцыйнае значэнне квантавай фізікі для развіцця сучаснай хіміі\nІснуе магчымасць радыкальных пераўтварэнняў у адной галіне навуковых ведаў пад уплывам другой (навуковая рэвалюцыя праз парадыгматычную “прышчэпку”). У якасці найяскравейшага прыкладу падобнага разгортвання падзей можа фігураваць рэвалюцыя ў хіміі, здзейсненая на аснове квантава-механічных уяўленняў. Той момант, што квантавая механіка мае для хімічных даследаванняў грунтоўнае значэнне, выразна выявіўся ўжо ў працэсе яе распрацоўкі. Так, тэорыя Бора-Зомерфельда, увядзенне паняцця спіну, а таксама сфармуляваны В.Паўлі (1900-1958) прынцып выключэння дазволілі растлумачыць перыядычны закон і перыядычную сістэму хімічных элементаў.\nСпін – гэта квантава-механічны аналаг вярчальнага імпульсу класічнай механікі. Яны адрозніваюцца, аднак, тым, што вярчальны імпульс у класічнай механіцы выклікаецца вярчальным рухам масы. Спін належыць да грунтоўных характарыстык элементарных часціц. Згодна з прынцыпам выключэння ў атаме не можа быць двух і болей электронаў, рух якіх характарызуецца аднолькавымі значэннямі ўсіх квантавых лікаў. Увогуле, квантавыя лікі фіксуюць пэўныя з магчымых значэнняў дадзенай фізічнай велічыні. Каб апісаць іерархічную структурную арганізацыю атама патрэбныя чатыры такія лікі. Яны характарызуюць прасторавае становішча і энергетычны стан той абалонкі, на якой знаходзіцца электрон (больш блізкія да ядра характарызуюцца меншымі значэннямі энергіі, больш аддаленыя – большымі), яе форму, прасторавую арыентацыю і велічыню яго спіна.\nУ адпаведнасці з прынцыпам выключэння на кожнай абалонцы не можа быць больш, чым 2n2 электронаў (дзе n – яе парадкавы нумар у плане аддаленасці ад ядра). Хімічныя ўласцівасці атама істотным чынам звязаныя з колькасцю электронаў на знешняй абалонцы: ступенню яе (не)запоўненасці вызначаецца яго хімічная актыўнасць. У сувязі з гэтым была растлумачаная такая характарыстыка хімічных элементаў, як іх валентнасць, якая дагэтуль не магла атрымаць слушную тэарэтычную інтэрпрэтацыю. Знайшло сваё тлумачэнне і перыядычнае паўтарэнне іх уласцівасцяў у слупках перыядычнай табліцы: яно грунтуецца на тым, што знешнія абалонкі размешчаных у іх элементаў змяшчаюць аднолькавую колькасць электронаў. Дзякуючы выяўленню ўнутранай структуры атама высветлілася таксама, што месца хімічнага элемента ў перыядычнай табліцы (г. зн. сукупнасць яго характарыстык) залежыць ад зараду ядра атама (колькасці пратонаў у ім) ці сукупнага адмоўнага зараду (г. зн. колькасці наяўных у адпаведным атаме электронаў).\nУяўленне пра іерархічную структуру атама дазволіла таксама самым істотным чынам паглыбіць разуменне сутнасці хімічных рэакцый. У хімічных рэакцыях удзельнічаюць электроны, што належаць да знешніх абалонак. Менавіта на высвятленне іх паводзінаў пры ўтварэнні хімічных злучэнняў была скіраваная ўвага хімікаў. Дзякуючы таму інструментарыю, што дала ім квантавая фізіка (найперш хвалевая механіка Э.Шродзінгера), яны былі ў стане зрабіць першыя крокі да тлумачэння характару хімічных сувязяў пры ўтварэнні малекул. Аналагічную выснову можна зрабіць і адносна вывучэння электрахімічных феноменаў: яснае ўяўленне пра структуру атама і тэорыя іанізацыі мелі ў гэтым плане найгрунтоўнейшае значэнне. Галоўным вынікам квантавай рэвалюцыі ў хіміі, аднак, было ўсталяванне ў ёй квантавага мыслення, магутны крок наперад у яе матэматызацыі, так што ў пэўных выпадках квантава-фізічныя разлікі могуць нават зрабіць залішнімі хімічныя эксперыменты.\nТакім чынам, ужо ў працэсе распрацоўкі квантавай механікі выявілася яе істотнае значэнне для хімічнай навукі. На аснове тэорыі Бора-Розенфельда, прынцыпу выключэння В.Паўлі і ўяўлення пра спін электрона была растлумачана перыядычная табліца хімічных элементаў. Уяўленне пра іерархічную структуру атама дазволіла паглыбіць разуменне сутнасці хімічных рэакцый, наблізіцца да тлумачэння характару хімічных сувязяў пры ўтварэнні малекул. Аднак галоўным вынікам квантавай рэвалюцыі ў хіміі было ўсталяванне ў ёй квантавага мыслення. На гэтай аснове быў зроблены магутны крок наперад у яе матэматызацыі, так што ў пэўных выпадках квантава-фізічныя разлікі могуць замяніць хімічныя эксперыменты.


Роль масмедыя ў выбарчай кампаніі і многія іншыя актуальныя пытанні абмяркоўваліся падчас нядаўняга форуму, арганізаванага ФПБ | Щучинская районная газета Дзяннiца\nГлавная » Роль масмедыя ў выбарчай кампаніі і многія іншыя актуальныя пытанні абмяркоўваліся падчас нядаўняга форуму, арганізаванага ФПБ\nРоль масмедыя ў выбарчай кампаніі і многія іншыя актуальныя пытанні абмяркоўваліся падчас нядаўняга форуму, арганізаванага ФПБ\nСоздано Татьяна Полубятко 01.11.2019 в 12:37\nНе трэба заставацца ў баку ад важнай грамадска-палітычнай падзеі – парламенцкіх выбараў. Сёння ў кожнага чалавека ёсць магчымасць паўплываць на тое, хто будзе абраны ў новы склад парламента, а значыць, вызначаць сваё і краіны будучае.\nАб гэтым гаварыў старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі М.С. Орда падчас нядаўняга форуму з удзелам каля 150 прадстаўнікоў рэгіянальных СМІ, арганізаванага ФПБ пры падтрымцы міністэрства інфармацыі і прысвечанага ролі масмедыя ў фарміраванні грамадскай думкі па пытаннях выбарчай кампаніі.\nЦікавасць прафсаюзаў да гэтай актуальнай тэмы зразумелая.\n– Мы прымаем удзел у гэтай выбарчай кампаніі на ўсіх этапах: ад накіравання сваіх прадстаўнікоў у склад выбарчых камісій да падтрымкі кандыдытаў з ліку прафсаюзнага актыву, – падкрэсліў лідар нацыянальнага прафцэнтра. – Мы зацікаўлены ў тым, каб працэс быў адкрытым.\nУ пацвярджэнне сваіх слоў М.С. Орда назваў некалькі лічбаў. Так, у склад тэрытарыяльных і акруговых выбарчых камісій увайшлі 283 прадстаўнікі Федэрацыі прафсаюзаў, а гэта, лічы, трэцяя частка ад агульнай колькасці ўсіх прадстаўнікоў грамадскіх арганізацый. Амаль 9 тысяч прафсаюзных актывістаў – у складзе ўчастковых камісій. Сярод усіх грамадскіх аб’яднанняў і палітычных партый прадстаўніцтва прафсаюзаў у гэтых камісіях з’яўляецца найбольшым. Таксама акрэдытавана амаль тысяча назіральнікаў ад прафсаюзаў і чакаецца, што іх будзе ў разы больш, што дазволіць забяспечыць транспарэнтнасць і адкрытасць выбарчай кампаніі. Каб назіранне за ходам галасавання прыходзіла якасна, нацыянальны прафцэнтр падрыхтаваў для гэтых людзей памятку, дзе ўтрымліваюцца асновы выбарчага заканадаўства. Акрамя гэтага, 10 кіраўнікоў прафсаюзных арганізацый рознага ўзроўню зарэгістраваны кандыдатамі ў дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання. Сёння вельмі важна быць у працэсе заканатворчасці: лепш прымаць удзел на этапе падрыхтоўкі законаў, чым потым штосьці аспрэчваць, слушна заўважыў М.С. Орда.\nПершы намеснік міністра інфармацыі П.М. Лёгкі, звяртаючыся да ўдзельнікаў форуму, арыентаваў іх на забеспячэнне роўных умоў для ўсіх кандыдатаў у дэпутаты, быць максімальна аб’ектыўнымі і дакладнымі ў пытаннях захавання заканадаўства. Адзначыў ён і тое, што СМІ маюць магчымасць данесці да кожнага жыхара краіны, наколькі важна паўдзельнічаць у выбарчым працэсе.\nЖурналісты абмеркавалі на форуме пытанні падрыхтоўкі матэрыялаў выбарчай тэматыкі, прававыя аспекты асвятлення выбарчай кампаніі, а таксама актуальныя сацыяльныя тэмы.\nСоздано: 26.06.2018 в 16:52\nЗалог бяспекі – прафілактыка, узаемадзеянне і пільнасць\nСоздано: 09.03.2020 в 14:15\nЗАГС: наша жизнь пишется здесь\nСоздано: 26.12.2017 в 16:05\nВ Кореличах прием граждан провел помощник Президента Республики Беларусь – главный инспектор по Гродненской области Сергей Ровнейко\nСоздано: 26.04.2017 в 20:27


Як дзейнічае механізм абароны аўтарскіх правоў для музычнага кантэнту?\n— Выканаўчы прадзюсар вашай кампаніі Міхаіл Бычанок кінуў у сацсетках кліч айчынным аўтарам стварыць бясплатную базу аўдыятвораў. А для чаго тая база патрэбная?\n— Мы сталі першымі ў Беларусі, хто заключыў партнёрскую дамову з “YouTube” і атрымаў ліцэнзійную магчымасць захоўвання, дастаўкі і дэманстрацыі відэа. Аднак хацелася пайсці далей. Міхаіл абвясціў нашу прапанову з адной мэтай: паказаць буйной відэахостынгавай кампаніі, што ў нашай краіне шмат запатрабаваных аўтараў, выканаўцаў, і з гэтай прычыны нам неабходна мець інструменты для аховы іх аўтарскіх правоў. У “Google” такія інструменты ёсць, аднак яны не даступныя звычайным людзям. Спецыялістам давялося рабіць дзясяткі прэзентацый, адаслаць сотні лістоў, каб вышэйшае кіраўніцтва недзе ў Каліфорніі паверыла, што з намі можна супрацоўнічаць. Задума выканаўчага прадзюсара ўдалася: нам адкрылі доступ да функцыяналу абароны і манетызацыі аўдыятвораў, што дае магчымасць айчынным музыкантам атрымліваць прыбытак ад “YouTube”. Зараз мы маніторым выкарыстанне беларускіх кампазіцый у відэапатоку, маем магчымасць адсочваць іх і прымяняць да карыстальнікаў неабходныя меры.\n— Па вашым назіранні, з якой мэтай часцей за ўсё выкарыстоўваюць чужую музыку?\n— У асноўным бяруць для асабістых мэтаў. Дапусцім, хтосьці робіць прыкольнае відэа для сваіх сяброў з падложкай з папулярных кампазіцый. Ролік размяшчаюць у свабодным доступе на відэаканале — а гэта падстава для манетызацыі. У прыклад прывяду адну з самых папулярных у сеціве груп — “Цягні-Штурхай”. Калі спачатку мы разглядалі толькі відэашэраг, сістэма выдавала на іх творы да тысячы супадзенняў. Зараз, з інструментамі па абароне музычных кампазіцый, колькасць супадзенняў значна ўзрасла. Такім чынам група атрымала дадатковую крыніцу фінансавання.\nПра камерцыйнае выкарыстанне чужога твора, напрыклад, для прамоўшна свайго прадукту, гаворкі амаль не ідзе. Возьмем умоўны відэакантэнт з лёгка распазнавальнай музыкай і тэкстам песні: электронныя сістэмы адразу запросяць у кампаніі пацвярджэнне дазволу аўтараў матэрыялаў. Абысці гэтыя аўтаматычна запраграмаваныя запыты практычна немагчыма.\n— Як дзейнічае механізм абароны аўтарскіх правоў?\n— Атрыманы намі інструмент дазваляе знаходзіць выкарыстанне музычнага файла ў відэакантэнце. І ўжо непасрэдна да яго прымяняць тую палітыку, якую захоча аўтар. Афіцыйна праваўладальнікам на творы кліентаў з’яўляецца наша кампанія, але мы заўсёды раімся з выканаўцам, як той хоча паступіць.\n— Якія ёсць варыянты? Прымусіць выплаціць грошы за выкарыстанне, блакіраваць файл…\n— А яшчэ ёсць магчымасць нічога не рабіць, проста ведаць, што твой матэрыял выкарыстоўваецца. У нашай краіне апошні варыянт не вельмі папулярны, бо ўсе хочуць зарабляць. А вось заходнія выканаўцы — асабліва тое датычыцца вельмі папулярных спевакоў ці музыкантаў — лагодна ставяцца да такога развіцця падзей. Яны аддаюць сваім фанатам музыку для выкарыстання, а пасля аналізуюць, наколькі вялікае кола іх прыхільнікаў. Насамрэч з пункту погляду маркетынгу гэта дастаткова карысна.\n— Ці перасякаецца ваша дзейнасць з працай Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці?\n— Мы гуляем на розных палях. Калі НЦІУ займаецца калектыўным кіраваннем правамі на аб’екты аўтарскай маёмасці, то мы выступаем хутчэй у якасці лічбавага дыстрыб’ютара. У большасці сістэм электроннай лічбавай дыстрыб’юцыі існуе дасудовае рэгуляванне адносін. Калі пошук выдае нам відэа, у якім знаходзяцца нашы аб’екты, мы забіраем даход з гэтага відэа. Усё адбываецца ў спрошчаным дасудовым разборы: чалавек на другім баку пацвярджае, што ўзяў чужое, і аддае грошы за выкарыстанне праваўладальніку. Уся наша мадэль бізнесу будуецца на тым, што мы бяром у аўтараў іх правы і рэалізуем іх. Самому аўтару ідзе 70 працэнтаў ад першапачатковай сумы. Да таго ж мы выплачваем замест аўтара падаходны падатак, роўны 13 %. Астатняе — наша камісія.\n— У вашым штаце ёсць прафесійны юрыст, каб вырашыць усе гэтыя тонкасці?\n— Мы толькі прыбягаем да юрыдычных кансультацый падчас складання доказнай базы. Звычайна яна патрабуецца адзін раз за ўвесь час прапрацоўкі канкрэтнага факта. Бізнес глабальны, таму нам трэба дакладна ведаць, на якія артыкулы закона той ці іншай краіны спасылацца. У астатнім наша дзейнасць зводзіцца да мадэлі не судовых спрэчак, а перамоў, у асноўным ліставання паміж праваўладальнікамі і карыстальнікамі.\n— Вы заяўлялі пра стварэнне бібліятэкі беларускіх аўтараў…\n— Адразу трэба ўдакладніць: пад бібліятэкай мы не маем на ўвазе якісьці каталог выканаўцаў ці іх трэкаў у публічным доступе. Гэта ўнутраная інфармацыя для кіравання аўтарскімі правамі. Мы шукаем музыкантаў, каб дастаўляць іх музыку ў мноства інструментаў спажывання, прынамсі ў тыя ж “AppStore” ці “iTunes”. Аднак мы самі купляем ліцэнзію для нашых аўтараў на самую буйную сусветную бібліятэку. Яны могуць бясплатна карыстацца вялікай колькасцю музычных кампазіцый, гукаў, шорахаў і ўсяго патрэбнага для саўнд-дызайну. Лагічна, калі кампанія, якая ахоўвае аўтарскія правы, прадстаўляе кліентам магчымасць спажываць “чыстыя” рэсурсы.\n— Вы працуеце з усімі музыкантамі ці выбіраеце будучых кліентаў, напрыклад, па папулярнасці ў сеціве?\n— Мы складаем дамову з усімі, хто да нас звяртаецца. Па-першае, пачатковец заўтра можа стаць папулярным выканаўцам. Па-другое, нават малапапулярны зараз музыкант прыносіць кампаніі прыбытак. Па-трэцяе, мы павялічваем аб’ём інфармацыі, а як гавораць на Захадзе, інфармацыя — гэта новая нафта. Але на адсутнасць папулярных выканаўцаў таксама пажаліцца не магу. Мы супрацоўнічаем з “Naviband”, “Litesound”, салістам “Драздоў” Віталём Карпанавым і лідарам “Без білета” Віталём Артыстам. Сярод кліентаў шмат паспяховых музыкантаў, якія зрабілі сабе імя за мяжой. Напрыклад, айчынны рэпер Homie: ён мала вядомы беларусам, пры гэтым мае шчыльны графік канцэртаў у Расіі.\n— З якімі праблемамі вы часцей за ўсё сутыкаецеся?\n— Мы ўвайшлі ў актыўную стадыю, калі актыўна сталі падключаць да сваёй сеткі новых аўтараў. Дзіўна асэнсоўваць, але моладзь, што лічыць сябе прасунутай, не усведамляе, як працуюць нават адкрытыя для шырокага доступу інструменты. Часам яны не ведаюць, як выдаліць размешчаную ў сеціве музыку, якія крокі рабіць, калі ад лэйбла прыходзіць папярэджанне аб парушэнні правіл таго ці іншага дагавора... У працэсе ўзнікае і шмат тэхнічных праблем. З апошняга: да нас звярнуўся папулярны рэпер з Брэста L-Jane, трэкі якога “ўсплылі” ў складзе зборак на адным з сайтаў. Мы падалі скаргу ў “Apple”, каб яны выключылі гэтыя трэкі, але высветлілася, што нейкая фірма прадставіла фіктыўныя дакументы на права выкарыстання гэтых кампазіцый. Зараз ідуць складаныя перамовы, каб вярнуць усё на свае месцы.\n— Вы адчуваеце змены на музычным рынку?\n— Хутчэй не. Але са з’яўленнем Беларускага таварыства аўтараў, выканаўцаў і іншых праваўладальнікаў мы маем вялікія спадзяванні на змены для ўсіх музычных ігракоў. Не сакрэт, што нашы і расійскія выканаўцы — гэта музыканты карпаратываў і канцэртаў. У гэты ж час іх калегі з Заходняй Еўропы жывуць на дыстрыб’юцыі сваіх пласцінак. Хочацца, каб нашы музыканты таксама пачалі зарабляць, не выходзячы з дому. Пакуль з-за бязмежнага пірацтва тое проста немагчыма! З’яўленне таварыства аўтараў дорыць магчымасць рабіць музыку, распаўсюджваць яе нават задарма, але пры гэтым атрымліваць прыбытак. Многія лаюць так званы падатак на балванкі, а мне здаецца, дзякуючы яму мы адчуем рост колькасці аўтараў, рэальна матываваных рабіць музыку. Яны змогуць ствараць свой прадукт больш прыбыткова на нашым рынку. У гэтым я бачу неверагодна пазітыўны крок з боку дзяржавы і заканадаўства.


Пермскі трамвай — Вікіпедыя\nПермскі трамвай — сістэма трамвайнага руху г. Перм, адкрыта 7 лістапада 1929 года. Штодня пасажыраў абслугоўваюць пасажыраў 127 трамваяў (у будні), дзейнічае 9 трамвайных маршрутаў. Працягласць трамвайных пуцей — 110 км.\nПершая лінія трамвая праходзіла з Матавіліхі праз Разгуляй (дзе знаходзіўся першы трамвайны парк) па вул. Леніна да скрыжавання з вул. Краснаўфімскай (цяпер Куйбышава). У 1931 годзе лінію працягнулі да чыгуначнай станцыі Перм II, пабудавалі яшчэ адну лінію — па вул. Карла Маркса (цяпер Сібірская). У 1949 годзе было пабудавана дэпо Чырвоны Кастрычнік, у 1957 — дэпо Балатовп, лінія ў Асенцы.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Пермскі_трамвай&oldid=3412074"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 21:26, 25 ліпеня 2019.


Маленькае чорнае сукенка на ўсе выпадкі жыцця - Мода 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Мода 2017 ⇒ Маленькае чорнае сукенка на ўсе выпадкі жыцця\nЯго прыдумала вялікая Кока Шанэль, ня чакаючы, што яе жалобнае сукенка, створанае з нагоды смерці мужа, стане гэтак папулярным. Унікальная асаблівасць дадзенага сукенкі ў яго ўніверсальнасці і магчымасці ператварэння. Больш яркія аксэсуары робяць яго вячэрнім, а поўнае іх адсутнасць ператварае ў жалобны ўбор. Гэта сукенка можна надзець практычна на любое мерапрыемства. Фасон сукенкі вельмі просты: паўкруглы выраз, вузкія рукавы, даўжыня да сярэдзіны калена і поўная адсутнасць якіх-небудзь дэкаруюць элементаў. Гэтая элегантная прастата рабіла сукенка даступным для жанчын з любым узроўнем дастатку.\nЗ гадамі маленькая чорная сукенка Шанэль зведала змены. Сёння форма выраза можа быць разнастайнай, роўна як і даўжыня сукенкі, але адно застаецца нязменным: варыяцыі на тэму маленькага чорнага сукенкі не выходзяць з моды і прысутнічаюць у многіх калекцыях адзення. І калі першапачатковы фасон быў прыталеныя і адаптаваны для жанчын з хударлявай фігурай, то сёння падобнае сукенка можа прысутнічаць у выглядзе тунікі ў гардэробе дамы любой камплекцыі. Таму маленькая чорная сукенка для поўных - гэта рэальнасць.\nПад класічную вопратку патрабуецца адпаведная абутак. Гэта могуць быць больш стрыманыя туфлі «лодачкі» на невялікім абцасе ці ж выклікаюць яркія туфлі на шпільках. Не самы лепшы варыянт - гэта басаножкі або платформа.\nДля ўрачыстага мерапрыемствы маленькая чорная сукенка спалучаюць з ювелірнымі ўпрыгожваннямі. Гэта можа быць жэмчуг або золата, таксама ў модзе каралі з муранского шкла ці іншых яркіх камянёў, якія будуць добра глядзецца на фоне чорнага сукенкі. Абавязкова нашэнне калготак цялеснага колеру, незалежна ад таго, ці праводзіцца сустрэча днём ці вечарам.\nДля паўсядзённых выхадаў сукенку можна апранаць разам з лёгкай водолазка або блузкой яркага колеру. Тыя, хто не занадта любяць сукенкі, могуць спалучаць яго скарочаны варыянт з штанамі.\nПапярэдні Тэкст Купальнік з утягивающим эфектам\nНаступная Артыкул Модныя трэнды ў адзенні - восень 2016\nЛетнія джынсы для жанчын


Catholic.by - 14 мая — успамін святой Кароны, заступніцы ад эпідэмій\n14.05.2020 11:58 Паводле: КАІ / Пераклад і адаптацыя: Мікола Гракаў / Catholic.by\nВыявы святой Кароны / manoramaonline.com\nЯк адзначае Каталіцкае інфармацыйнае агенцтва КАІ, хоць святая Карона была калісьці вельмі папулярнай у Касцёле, пра яе жыццё вядома зусім няшмат. Лічыцца, што яна нарадзілася каля 160 года і магла паходзіць з тэрыторыі сённяшняга Егіпта або Сірыі. Мучаніцкую смерць за веру прыняла ў 177 годзе (паводле іншых звестак, яна жыла ў 287–303 гадах).\nЯк апавядае жыццярыс, у маладым узросце Карона выйшла замуж за рымскага жаўнера Віктара, хрысціяніна з Сіены. Падчас пераследу хрысціянаў Віктар не згадзіўся адрачыся ад веры, за што быў пакараны смерцю. Маладая ўдава следам за сваім мужам таксама прыняла мучаніцкую смерць за веру падчас пераследу ў часы цэзара Антонія Пія або Дыяклетыяна.\nПаводле эфіопскага жыццярысу, Віктар і Карона абодва належалі да хрысціянскай супольнасці.\nУшанаванне святых мучанікаў Віктара і Кароны з цягам часу распаўсюдзілася ва ўсім Касцёле на розных кантынентах: у Азіі, Афрыцы і Еўропе. У розных версіях жыццярысу месцам іх мучаніцкай смерці называецца Дамаск у Сірыі, Антыёхія на поўдні сучаснай Турцыі, Александрыя ў Егіпце, Сіцылія і Марсэль.\nРэліквіі верных сужонкаў-хрысціянаў з VI стагоддзя захоўваюцца ў прысвечаным ім касцёле ў Кастэльфідарда, што на ўзбярэжжы Адрыятычнага мора непадалёк ад Анконы (Італія). Часткі рэліквій ужо ў Сярэднявеччы былі прывезены таксама ў Ахен і Прагу. У гэты час святых Віктара і Карону ўшаноўваюць у Баварыі, Чэхіі і Ніжняй Аўстрыі.\nЯны лічацца ўзорам вернасці ў веры і ахоўнікамі ад эпідэмій.\nУ Ніжняй Аўстрыі традыцыйна адбываліся штогадовыя пілігрымкі ў гонар святой Кароны. У 1504 г. у мястэчку Санкт-Карона-ам-Вексэль на камлі ліпы была знойдзена разблёная фігура святой і пабудавана капліца ў яе гонар. У Вене да сённяшняга дня дзейнічае аптэка святой Кароны.\nМучаніцтва святых Міны, Вінцэнта, Віктара і Кароны / orthodoianewsagency.gr\nУ Каталіцкім Касцёле ўспамін святой Кароны прыпадае 14 мая, адначасова са святам святога апостала Мацея. Сёлета ў гэты дзень ва ўсім свеце прадстаўнікі розных рэлігій узносяць малітвы да Бога Стварыцеля аб выбаўленні ад пандэміі каранавірусу, падмацоўваючы свае просьбы постам і ўчынкамі міласэрнасці.\nАбноўлена 14.05.2020 12:02


Польшча патлумачыла, чаму Максім Мархалюк не мог перайсці мяжу\nВёска Новы Двор, жыхар якой Максім Мархалюк знік 16 верасня, знаходзіцца на тэрыторыі Белавежскай пушчы. Фота – Васіль Малчанаў/Белсат\nКіраўніцтва польскай часткі Белавежскай пушчы ў размове з «Белсатам» заявіла, што пра выпадак з Максімам Мархалюком ім не вядома: беларускі бок не кантактаваў з імі ў гэтай справе.\nПаводле Аддзелу доступу да Нацыянальнага парку «Белавежская пушча», магчымасці, каб зніклы хлопчык патрапіў у Польшчу, няма.\n«Гэта немагчыма: за шмат сістэмаў забеспячэння. Праз пушчу на ўсёй даўжыні дзяржаўнае мяжы цягнецца высокі плот, а таксама пераараная палоска зямлі, якая спраўджваецца штодня», – кажа Марэк Сьвіць, кіраўнік аддзелу.\nПаводле адміністрацыі Нацыянальнага парку, перасоўвацца паміж абедзвюма часткамі пушчы не могуць нават жывёлы.\n«Падаецца, Пушча – адна, але тым не менш, мы кажам, напрыклад, пра польскі і беларускі статкі зуброў», – дадае Сьвіць.\nБелавежская пушча – найбуйнейшы астатак рэліктавага лесу, які ў дагістарычныя часы пакрываў Еўропу. На тэрыторыі Польшчы і Беларусі ўтвораныя аднайменныя нацыянальныя паркі (уключаныя ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЭСКО) і біясферныя запаведнікі.\nДзесяцігадовы Максім Мархалюк знік у суботу 16-га верасня. Апрануты ў швэдар камуфляжнага колеру і чырвоную камізэльку хлопец паехаў у лес, які, паводле мясцовых жыхароў, ведаў вельмі добра. Міліцыянты знайшлі ровар Максіма, і гэта пакуль адзіны след з пачатку пошукаў.\nТэгі: Белавежская пушча, зніклыя людзі, Максім Мархалюк


Беларускі чыноўнік анфас і ў профіль: відэаграфіка «Белсату»\nНа карысць квітнеючай Беларусі працуюць дзяржслужбоўцаў столькі ж, колькі рабочых на заводах МАЗ і МТЗ, а самыя каштоўныя кадры зарабляюць ад 1 да 1,5 тысячы рублёў.\nНа сённяшні дзень у Беларусі налічваецца больш за 48 тысяч дзяржслужбоўцаў. Размовы пра неабходнасць скарачэння дзяржапарату вядуцца даўно, але за апошнія паўтары гады скарацілі толькі 1 з 60 чыноўнікаў.\nСярэднестатыстычны чыноўнік – жанчынай ва ўзросце 30-39 гадоў, жыве ў Менску, мае вышэйшую адукацыю і заробак у 600-800 рублёў на месяц.\nВарта адзначыць, што 600-800 рублёў атрымлівае 35 % чыноўнікаў, яшчэ 10 % атрымліваюць ад за 1 000 да 1 500 рублёў на месяц. У той час, як у сферы адукацыі, напрыклад, сярэдні заробак складае каля 490 рублёў.\nДля параўнання, таксама цікава адзначыць, што на ўтрыманне дзяржапарату сыходзіць 2 % ВУП, у той час, як на культуру толькі 0,42 %.\nТэгі: заробкі, інфаграфіка, чыноўнікі


У першай палове 2019 года знешнегандлёвы абарот Пекіна павялічыўся на 6,8%.\n2019-07-31 10:10:51 cri [ Паслаць сябру ] [ Раздрукаваць ] [ шрыфт : A A A ]\nУ першай палове 2019 года знешнегандлёвы абарот Пекіна склаў 1,38 трлн юаняў пры павелічэнні на 6,8%. у гадавым выражэнні. У прыватнасці, аб'ём імпарту склаў 1,14 трлн юаняў, што на 7,8% больш у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года, аб'ём экспарту склаў 240,56 млрд юаняў (рост на 2,2 прац.). Пра гэта паведаміла Пекінская мытня.\nУ першай палове бягучага года аб'ём гандлю Пекіна з Еўрасаюзам склаў 188,4 млрд юаняў, павялічыўшыся на 25,5% у параўнанні з тым жа перыядам папярэдняга года. Аб'ём гандлю з Аўстраліяй склаў 99,82 млрд юаняў (рост на 46,2%). Між тым, аб'ём гандлю з ЗША знізіўся на 33,9% да 85,59 млрд юаняў.\nСа студзеня па чэрвень Пекін імпартаваў прадукцыю машынабудавання і электронікі на суму 213,52 млрд юаняў, што на 1,1 прац. ніжэй, чым у першай палове мінулага года. Аб'ём імпарту высокатэхналагічнай прадукцыі дасягнуў 86,46 млрд юаняў, знізіўшыся на 4% у гадавым выражэнні.\nУ той жа перыяд Пекін экспартаваў электрамеханічную прадукцыю на суму 96,58 млрд юаняў пры зніжэнні на 2,8% у параўнанні з аналагічным перыядам папярэдняга года. Аб'ём экспарту мабільных тэлефонаў вырас на 71,5% да 17,91 млрд юаняў. -0-


Сёньня барысаўская партарганізацыя БСДП «Народная Грамада» прыняла адмысловую заяву адносна ўчорашняга затрыманьня мясцовай міліцыяй сябра ініцыятыўнай групы збору подпісаў грамадзянаў дзеля вылучэньня кандыдатам у прэзыдэнты Міхаіла Чыгіра 26-гадовага сацыял-дэмакрата Зьміцера Абрамовіча.\nУчора два барысаўскія сацыял-дэмакраты --кіраўнік філіі БСДП «Народная Грамада» Аляксандар Абрамовіч і ягоны брат Зьміцер ад раніцы зьбіралі подпісы сваіх землякоў дзеля вылучэньня Міхаіла Чыгіра кандыдатам у прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь. Празь некаторы час Аляксандар спыніў гэтую працу і зь нейкіх прычынаў пакінуў свайго брата аднаго, а Зьміцер завітаў у шматпавярховы дом нумар 28, што на вуліцы Заводзкай, дзе яго чакалі амаль дэтэктыўныя прыгоды.\nРасказвае Зьміцер Абрамовіч:\n(Абрамовіч:) «У доме нумар 28 на вуліцы Заводзкай я быў затрыманы ў хаце самога падпалкоўніка міліцыі Дораша Аляксандра Дзьмітрыевіча».\n(Мікалайчанка:) А Вы ня ведалі, што менавіта ў гэтай хаце знаходзіцца падпалкоўнік міліцыі?\n(Абрамовіч:) «Іх вельмі многа разьвялося апошнім часам, і вельмі шмат у кожным раёне і маёраў і падпалкоўнікаў».\n(Мікалайчанка:) Ён быў фізычна мацнейшы за Вас і Вы ня здолелі вырвацца?\n(Абрамовіч:) «Я яго, ведаеце, мог на горкі яблык зьбіць у гэтым пад'езьдзе, ня ў тым праблема. Рэч у тым,. што я не хачу быць прыцягнутым да адказнасьці за супраціўленьне міліцыі, бо гэта ўжо была б крымінальная справа. Пакуль я зьбіраў подпіс ад ягонай суседкі, ён надзеў форму падпалкоўніка міліцыі, і я ўжо быў пастаўлены перад фактам».\nЯк паведаміў Зьміцер Абрамовіч, яму тым ня менш давялося ў сьценах барысаўскага гараддзелу ўнутраных справаў заявіць міліцыянтам, што падпісныя лісты ды іншыя дакумэнты выбарчай кампаніі, якія ёсьць пры ім, ён будзе абараняць фізычна, калі некаму тут уздумаецца іх забраць.\nДа бойкі справа не дайшла. Міліцыянты склалі пратакол затрыманьня, паведамілі Зьміцеру Абрамовічу пра непазьбежны неўзабаве суд над ім паводле артыкулу 167 часткі 3 адміністрацыйна-працэсуальнага кодэксу і адпусьцілі дамоў. Так што абшукаць затрыманага ахоўнікі правапарадку не наважыліся.\nУчора ўвечары на маё пытаньне  чаму Зьміцер быў гатовы да апошняга бараніць падпісныя лісты, суразмоўца адказаў, што ў доме нумар 23 на вуліцы Заводзкай ён сабраў багата галасоў на карысьць Міхаіла Чыгіра. Вельмі было шкада сваёй працы.\nСёньня барысаўская філія БСДП «Народная Грамада» па факце затрыманьня Зьміцера Абрамовіча прыняла адмысловую заяву, у якой выказала пратэст супраць новай хвалі рэпрэсіяў, арганізаваных мясцовымі ўладамі ў дачыненьні да актывістаў кампаніі выбараў прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь. Паводле мясцовых юрыстаў, Зьміцеру Абрамовічу пагражае або штраф на 30 мільёнаў рублёў, або 10-дзённы тэрмін за кратамі міліцэйскага ізалятара, адкуль дарэчы нядаўна выйшаў ягоны старэйшы брат Аляксандар.


Як захаваць шпінат свежым | l-groop.com\nЯк захаваць шпінат свежым\nКаб захаваць свежасць, загарніце шпінат у папяровыя ручнікі, пакладзеце яго ў пакет, а потым захоўвайце ў больш ясным скрыні халадзільніка да 10 дзён. Шпінат - гэта неверагодны суперпродукт, а гэта значыць, што кожная порцыя ўпакавана поўнымі жыццёва важных пажыўных рэчываў, якія дапамогуць вам захаваць добрае здароўе! Ад макаронных вырабаў да смузи выкарыстоўвайце шпінат для дадатковага павышэння вітамінаў А, С, Е і К. Паколькі гэта настолькі ўніверсальнае і карыснае дадатак да страў, яго лёгка набыць оптам. Здаровы, вы не можаце купіць занадта шмат шпінату, але вам можа быць цяжка захаваць усё гэта свежым, каб паесці. Пры правільнай тэхніцы пакупкі і захоўвання вы заўсёды зможаце есці свежы і смачны шпінат як частка вашых страў.\nШукайце шпінат з зялёнымі рассыпістымі лісцем. Ён павінен выглядаць так, як быццам ён толькі што абраны, цвёрды і няўмелы. Купуйце арганічны і не пестыцыдны шпінат, калі гэта магчыма, бо большасць звычайных шпінатаў мае высокі ўзровень рэшткаў пестыцыдаў. \nАдмоўцеся ад любога шпінату з плямамі альбо прыкметамі гнілі, альбо пажоўклых альбо падрумянелых лісця . Крыніца даследаванняў: Яны вельмі неапетытныя . Крыніца даследаванняў\n1 фунт шпінату будзе варыць прыблізна да адной шклянкі варанага шпінату . Крыніца даследаванняў\nПраверце сцябло і купіце адпаведна. Тонкі, гнуткі сцябло паказвае на маладзейшае расліна, у той час як тоўсты кудзелісты сцябло паказвае, што гэта больш дарослае і жорсткае расліна. Купляйце па рэцэпце, які вы рыхтуеце. \nМаладыя расліны лепш для салат і рэцэптаў, дзе шпінат падаюць у сырам выглядзе.  Крыніца даследаванняў\nДля падрыхтоўкі ежы трэба выкарыстоўваць больш тоўсты і спелы шпінат . Крыніца даследаванняў\nПазбягайце мяшкоў і кантэйнераў з залішняй вільгаццю.  Залішняя вільгаць прывядзе да загнівання шпінату. Яны таксама хутчэй загінуць, калі захоўваюцца ў вільготным поліэтыленавым пакеце.\nПераканайцеся, што шпінат сухі перад купляй.\nНе мыйце шпінат, пакуль не ўжываеце яго.\nВедайце, што свежы шпінат не абавязкова лепшы варыянт. Шпінат страціць сваю пажыўную каштоўнасць на працягу некалькіх дзён пасля збору ўраджаю. Кансерваваны і апрацаваны шпінат перапрацоўваецца адразу пасля збору ўраджаю. \nКансерваваны або замарожаны шпінат можа захаваць больш пажыўных рэчываў і вітамінаў, чым свежы шпінат, які падарожнічае міль . Крыніца даследаванняў\nЗахоўванне свежага шпінату\nЗахоўвайце свежы шпінат у чыстай ёмістасці, абгорнутай папяровымі ручнікамі. Пастаўце яго ў халадзільнік у хрумсткую скрыню, каб зеляніна захавала да дзесяці дзён. \nКантэйнеры будуць абараняць зеляніна ад перамяшчэння і раздушвання, як у мяшках . Крыніца даследаванняў\nПапяровыя ручнікі паглынаюць вільгаць і падтрымліваюць ваш шпінат свежым . Крыніца даследаванняў\nНе кладзіце яго дзе-небудзь побач з садавінай, якая вырабляе этылен, напрыклад, бананамі ці яблыкамі, інакш яна зацягне заўчасна. Гэта азначае, што празмернае саспелае яблык ці гнілыя садавіна могуць прывесці да таго, што шпінат завядае і хутчэй загнівае.\nЗахоўвайце шпінат у арыгінальнай ўпакоўцы альбо ў сухім поліэтыленавым пакеце, калі вы плануеце есці яго на працягу тыдня. Гэты спосаб выдатна, калі вы ясьце шпінат на працягу 3 - 7 дзён. \nПераканайцеся, што вільгаць выдаляецца, пагладжваючы шпінат сухім папяровым ручніком.\nПакіньце папяровы ручнік у пакеціку са шпінатам, каб ён паглынуў лішнюю вільгаць . Крыніца даследаванняў\nЗахоўваць максімальна халодна, не замярзаючы. Сачыце за тым, дзе вы пакідаеце шпінат у халадзільніку. Шпінат можа замарозіць пры захоўванні пры тэмпературы 32 ° F і ніжэй. Пераканайцеся, што тэмпература ў халадзільніку вышэй за гэтую.\nЗахоўвайце халадзільнік пры тэмпературы 39 градусаў па Фарэнгейце, каб пазбегнуць страты ўтрымання фолатаў і каратыноідаў у шпінаце . Крыніца даследаванняў\nЗахоўванне шпінату ў халадзільніку запаволіць яго страту пажыўных рэчываў. Утрыманне халадзільніка пры тэмпературы 50 градусаў і вышэй паскорыць страту пажыўных рэчываў . Крыніца даследаванняў\nЗамарозіце шпінат, каб трымаць некалькі месяцаў. З дапамогай гэтага метаду захаванне вы можаце захаваць шпінат на працягу дзевяці-14 месяцаў.  Спачатку бланшыруйце зеляніна ў кіпені на хвіліну-дзве, затым астудзіце на ледзяной вадзе столькі ж разоў. Зліце ванну і выцісніце ваду са шпінату, скруціўшы яго ў руках. Вазьміце жменю і сфармуйце вільготны шпінат у шарык і шчыльна абгарніце поліэтыленавай плёнкай, захоўваючы іх у вялікім маразільным пакеце. Замарозіце шарыкі шпінату і размарозіце для гатовай порцыі зеляніны.\nКалі вы ўжываеце шпінат на працягу шасці месяцаў, вы таксама можаце замарозіць шпінат без бланшыравання. Гэта прыводзіць да атрымання слізістых прадуктаў і лепш за ўсё ўжывацца ў стравах пры гатаванні або выпечцы . Крыніца даследаванняў\nВы таксама можаце адціснуць ваду, пасля чаго пакласці шпінат у маразільныя пакеты, а не рабіць іх у шарыкі . Крыніца даследаванняў\nЗ дапамогай саломы высмоктвайце ўвесь паветра або вакуумную ўшчыльненне, каб прадухіліць гарэнне маразільнай камеры . Крыніца даследаванняў\nСпажывайце на працягу 2 - 3 дзён пасля пакупкі. Шпінат не трапляе доўга пасля збору і куплі, і яго лепш ёсць свежым. \nПаспрабуйце нарэзаць шпінат і дадаваць у супы, чылі, стравы-фры або спагецці за дзве хвіліны да падачы на стол . Крыніца даследаванняў\nДадайце ў салаты свежы дзіцячы шпінат . Крыніца даследаванняў\nДадайце шпінат у любімую страву з яйкамі на сняданак разам з іншымі здаровымі гароднінамі . Крыніца даследаванняў\nВыкарыстоўвайце замарожаныя працёртыя шпінатныя кубікі лёду ў смузи, соусах або тушонцы . Крыніца даследаванняў\nВыдаліце сцеблы перад мыццём, каб забяспечыць выдатную ежу. Сцеблы шпінату могуць быць кудзелістымі, цягучымі і складанымі ў ежы.  Выкіньце сцеблы, выкарыстоўвайце іх для кампоста або захавайце, каб дадаць у агародніннай запас. \nСкладзеце ліст шпінату напалову ўздоўж пазваночніка, а вазьміцеся за дно сцябла і разрывайце да кончыка лісця . Крыніца даследаванняў\nПамыйце шпінат толькі перад выкарыстаннем. Старанна вымыйце лісце перад гатаваннем. Гэта выдаліць глебу або любыя іншыя забруджвання. Высушыце лісце перад варэннем, так як шпінат не патрабуе вільгаці пры варэнні.\nВымыйце, размінаючы шпінат у тазіку з халоднай вадой. Дайце зеляніне пасядзець хвіліну, а затым падніміце ў друшляк, каб ён высах. Зліце ваду і паўтарыць па меры неабходнасці . Крыніца даследаванняў\nМыйце нават арганічны і нібыта "прамыты" шпінат. Ніколі не ведаеш, што адбываецца ў працэсе родаў . Крыніца даследаванняў\nВыкарыстоўвайце прасці салата, каб прамачыць шпінат папяровымі ручнікамі . Крыніца даследаванняў\nЯк вы замарозіце сырыя шпінат?\nСырой шпінат можна замарозіць; пра падрабязнасці гэта можна даведацца на сайце: Як замарозіць шпінат.\nЯк можна замарозіць шпінат?\nКалі вы хочаце замарозіць шпінат, каб вы маглі захаваць яго на потым: пакладзеце шпінат пад вадаправодны кран і паліце вадой, пакуль увесь шпінат не пакрыецца вадой. Затым пакладзеце ў запячаты сумку і пакладзеце ў маразільную камеру. Пачакайце, пакуль ён замерзне, і ён застанецца свежым прыблізна ў два разы.\nЯдуць сцеблы шпінату ядомымі, альбо іх трэба выдаляць перад захоўваннем?\nЯны ядомыя, але жаваць іх можна жорстка. Большасць людзей прыбірае іх з-за гэтага і таму, што гэта робіць шпінат больш прэзентабельным.\nКалі шпінат вільготны выходзіць з мяшка, ці значыць гэта бяспечна ёсць?\nШпінат - дзіўны гародніна. Вільготнасць можа быць таму, што шпінат свежы і прамыты. Вы павінны спачатку паглядзець на колер шпінату; калі ён выглядае свежым і ліставым, зялёным, верагодна, ёсць, але я не рэкамендую есці яго, калі ён карычневы і паніклівы.\nЯк можна астудзіць бланшыраваны шпінат?\nЯк замарозіць порейЯк замарозіць шпінатЯк вызначыць вядра ежыЯк захаваць брокалі свежайЯк зрабіць рулеты з шпінатуЯк захоўваць бананыЯк захоўваць салераЯк захоўваць кінзыЯк захоўваць мукуЯк захоўваць цытрыныЯк захоўваць лукЯк захоўваць бульбуЯк даведацца, саспеў ананас


Галоўная > Бібліятэка > Вольга Сямашка. Апошні "каліновец": невядомыя факты з жыцьця\nАпошні "каліновец": невядомыя факты з жыцьця\nМногім вядомая асоба апошняга "каліноўца" Ігната Абрамовіча. Імя гэтае для грамадзкасьці адкрыў напачатку 2000-х краязнаўца зь вёскі Краснае Алесь Харытон. Абрамовіч спачыў апошнім з паўстанцаў Каліноўскага на Беларусі. Але дагэтуль заставаліся невядомымі цікавыя факты зь ягонай біяграфіі. Іх атрымалася ўзнавіць пры дапамозе нашчадкаў паўстанца.\nБлытаніна з датай нараджэньня\nІгнат (Ігнацы) Абрамовіч нарадзіўся ў 1839 годзе ў ваколіцах роднае вёскі Зянона Пазьняка Суботнікі (Іўеўскі раён, Гарадзенская вобласьць). Хлопчык быў ахрышчаны ў мясцовым касьцёле Сьв. Юрыя Пакутніка. Цікава, што фундуш на пабудову гэтага касьцёла даў верагодны сваяк Ігната, Юры Абрамовіч з Варнянаў у 1774 годзе.\nКасьцёл у Суботніках (малюнак Казіміра Ляхновіча), 1898 г.\nУ розных крыніцах называюцца розныя даты нараджэньня Ігната Абрамовіча: 1836 і 1839 гады. Апошняя дата пазначана на надгробку паўстанца. Але Дзяржаўны занальны архіў г. Маладзечна лічыць слушнай першую дату. Акром таго, унучка "каліноўца" сьцьвярджае, што Абрамовіч памёр у 106 год. Мажліва, што блытаніну з датамі сьвядома зладзіў сам Ігнат Абрамовіч, каб пасьля падаўленьня паўстаньня заблытаць карныя органы.\nПаўстаньне і высылка\nІгнат трапіў ў паўстаньне Каліноўскага ў 24 гады (калі пагадзіцца з датай нараджэньня на помніку). Маёмасьць ягонае сям’і падчас баявых дзеяньняў была канфіскаваная, а будынак радавое сядзібы царскія войскі спалілі разам зь целамі забітых сваякоў. За ўдзел у паўстаньні Ігнат Абрамовіч быў сасланы ў сібірскую катаргу на 12 год.\nІгнат Абрамовіч з сынам і дачкой, 1891 г.\nПасьля вяртаньня з Сібіры "каліновец" атабарыўся ў ваколіцах Чэнстахова, дзе неўзабаве ўладкаваўся ўпраўляючым маёнтка. Ігнат самавукам атрымаў належную адукацыю і ажаніўся зь дзяўчынай з роду Шаблоўскіх. На жаль, жонку Ігната напаткаў трагічны лёс. Яна патрапіла пад цягнік. Празь некаторы час Абрамовіч перабраўся ў вёску Краснае, што пад Маладзечнам, дзе й дажыў да самае сьмерці ў 1944 годзе.\nУ 1933 годзе польскія ўлады ўзнагародзілі Ігната Абрамовіча Памятным Крыжам да 70-годзьдзя Студзеньскага паўстаньня. У 1938 годзе ён быў запрошаны ў Варшаву на 75-я ўгодкі паўстаньня. Ветэрану выдалі за кошт вайсковага бюджэту 16 злотых на дарогу. У тым жа годзе Абрамовіч атрымаў Бронзавы Крыж Заслугі. Захавалася пасьведчаньне на гэты конт за подпісам прэм’ера апошняга ўраду даваеннае Польшчы генерала Феліцыяна Славой-Складкоўскага. Ігнат Абрамовіч, як і ўсе астатнія жывыя паўстанцы, быў падвышаны да першага афіцэрскага званьня (лейтэнант).\nПамятны крыж да 70-годзьдзя\nпаўстаньня Пасьведчаньне да Бронзавага Крыжа Заслугі\nКажуць, што да самага скону жыцьця Абрамовіч заўсёды хадзіў у паўстанцкай канфедэратцы. Як выявілася, па загадзе Пілсудскага належала салютаваць сустрэчнаму ветэрану. Таксама для іх уводзілася парадная форма, па якой можна было адразу вызначыць героя. Захаваўся фотаздымак Ігната Абрамовіча 1930-х гадоў, дзе ён адпаведна апрануты ў цёмна-сіні сурдут і шапку-рагатоўку (канфедэратку).\nІгнат Абрамовіч у ветэранскай форме,\nНашчадкі і памяць\nВядома, што Абрамовіч меў дачку і чатырох (як мінімум) сыноў. Усе дзеці сталі тэхнікамі ды інжынерамі. Праўнук паўстанца Зьдзіслаў Абрамовіч жыве ў польскім Баляслаўцы. Менавіта ў ягоным архіве захоўваюцца ўзнагароды і дакументы Ігната Абрамовіча, фотаздымкі і жывапісны партрэт, выкананы Станіславам Абрамовічам (унукам Ігната).\nЁсьць зьвесткі, што у 30-х гадох мінулага стагодзьдзя Ігнат Абрамовіч ўдзельнічаў ва ўрачыстым адкрыцьці помніка ў гонар паўстанцаў у в. Краснае. Мемарыял знаходзіўся насупраць касьцёла праз дарогу і ўяўляў сабою стэлу. На жаль, ад яе застаўся толькі падмурак. Паводле Алеся Харытона, рэшткі стэлы былі перададзеныя ў майстэрню Заіра Азгура. Яны сталіся пастаментам для бюста Мікалая Гастэлы ў Радашковічах. Сапраўды, на баку каменнага куба можна пабачыць дзьве замазаныя адтуліны. Верагодна, да іх мацавалася канструкцыя стэлы.\nФрагмент помніка М. Гастэлу ў Радашковічах\nЗараз кожны ахвочы можа наведаць магілу Ігната Абрамовіча ў Красным. Надгробак знаходзіцца на старых каталіцкіх могілках. Ня будзьма забывацца на нашых герояў!\nМагіла Ігната Абрамовіча\nКаардынаты каталіцкіх могілак: 54°14'56.16"N, 27°5'29.85"E\nПублікацыя паводле: Аўтарскі дакумент\nМатэрыял даслала: Вольга Сямашка


На карысць агульнай справе | "Нарачанская зара" (пасведчанне аб рэгістрацыі №765 ад 4.11.2009)\nЛІДАРСТВА ў вытворчасці малака ў ААТ «Слабадская зара» ўтрымлівае калектыў жывёлаводаў фермы «Новыя Габы». Тут за суткі ў сярэднім ад рагулі надойваюць 10,3 кілаграма малака. Гэты паказчык больш чым у два разы перавышае аналагічны па ферме «Старына» і напалову — па ферме «Габы». Ды і ў параўнанне з адпаведным мінулагоднім перыядам ёсць значная прыбаўка (летась у пачатку лютага па ферме даілі ад каровы па 8 кілаграмаў малака).\n— За кошт чаго вашы жывёлаводы дабіваюцца някепскіх вытворчых паказчыкаў? — цікаўлюся ў загадчыцы фермы Іны Міронавай, якая на гэтай пасадзе працуе трэці год. Менавіта пад яе кіраўніцтвам калектыў займае ўсё вышэйшую і вышэйшую пазіцыю.\n— Сённяшнія нашы дасягненні — гэта вынік руплівасці кожнага работніка фермы. Калектыў наш малады, працавіты, дружны, зладжаны. Кожны гатоў прыйсці на дапамогу таварышу. Практычна няма парушэнняў працоўнай і тэхналагічнай дысцыпліны. А гэта вельмі важна.\nЗ далейшай размовы даведаўся, што на ферме ўтрымліваецца 211 дойных кароў.\nАператарамі машыннага даення працуюць Ганна Амельяновіч і Аксана Нікалаева. Яны не навічкі ў жывёлагадоўлі. Напрыклад, Аксана Іванаўна больш за 15 гадоў завіхаецца на ферме. Зараз яна даярка і адначасова тэхнік-асемянатар.\n— З абавязкамі і даяркі, і спецыяліста па ўзнаўленні дойнага статка жанчына добра спраўляецца. Напрыклад, за мінулы год на 100 кароў атрымана 89 цялят, — зазначае Іна Аляксееўна. — Не лішнім будзе сказаць, што ў нас працуюць сем’ямі. Так, муж Ганны Амельяновіч Уладзімір завіхаецца слесарам. Менавіта ён адказвае за спраўную работу абсталявання. Са сваімі абавязкамі, лічу, спраўляецца някепска.\nКаму-каму, а Ганне Амельяновіч і Аксане Нікалаевай клопатаў хоць адбаўляй. На ферме трохразовая дойка. Праўда, у абед дояцца толькі 60 кароў, якія нядаўна ацяліліся. Таму днём з рагулямі па чарзе завіхаецца адна з даярак. Акрамя гэтага, жанчыны даглядаюць нованароджаных цялят. І да гэтай справы адносяцца з вялікай адказнасцю, таму і захаванасць маладняку 100 працэнтаў. Што датычыць выхадных, то даяркам іх дае загадчыца.\n— Іншага выйсця пакуль няма, — кажа Іна Аляксееўна. — Не хапае талковых кадраў. А ўзяць таго, хто любіць зазірнуць у чарку, дык і сабе дадатковыя клопаты, і не на карысць агульнай справе.\nЗагадчыца расказала, што летам і ўвосень пастараліся механізатары і назапасілі дастатковую колькасць кармоў. Прычым добрай якасці.\n— Зараз у рацыёне рагуль ёсць сілас, сянаж. Даём і сена. Акрамя гэтага, навацельныя каровы атрымліваюць па 350 грамаў канцэнтратаў на літр малака, астатнія — па 250, — працягвае размову Іна Міронава. — Ёсць кармы — будуць і надоі. Вельмі важна, што і механізатары, якім даручана кармленне жывёлы, вельмі адказныя. Не было такога выпадку, каб рагулі засталіся галодныя. Раздае кармы Аляксандр Грузд.\nДарэчы, Аляксандр Аляксандравіч адрамантаваў кормараздатчык, які збіраліся спісваць, і зараз той надзейна служыць дбайнаму гаспадару. А на пагрузцы сіласу і сенажу завіхаецца Валерый Грыбовіч, за якім замацаваны «Амкадор». Хлопцы адказныя, талковыя…\nКрыху падумаўшы, яна дадала:\n— Абавязкова патрэбна адзначыць даглядчыкаў жывёлы Аляксандра Квяткевіча, Сяргея Сакалоўскага і Аляксея Пупшыновіча. Стараюцца і яны. Так і павінна быць, бо ўсе мы робім агульную справу.\n— А што трэба, каб надоі сталі яшчэ большымі, каб вытворчыя паказчыкі па ферме перавышалі сярэднія па раёне? — цікаўлюся.\n— У першую чаргу трэба мэтанакіравана працаваць з ўзнаўленнем дойнага статка. Нізкаўдойных кароў варта замяніць высокапрадукцыйным маладняком. У гэтым накірунку і працуем, — чую ў адказ. — А што датычыць жывёлаводаў, то яны прыкладуць усе намаганні, каб дасягнуць намечаных рубяжоў. Хаця, скажу шчыра, лідарам быць няпроста…\n06 лютага 2019. Каментарыі: Comments Off. Размешчана ў Жывёлагадоўля


В гости к Миорскому отделению Департамента охраны » Афіцыйны сайт раённай газеты "Міёрскія навіны"\nУ госці да Міёрскага аддзялення Дэпартамента аховы\nКолькі важыць бронекамізэлька, як разбіраецца аўтамат Калашнікава, чаму сабака сябар чалавека і які на смак хлеб супрацоўнікаў аховы. Пра гэта і многае іншае даведаліся вучні гарадской базавай і СШ №3 райцэнтра, пабываўшы ў гасцях у Міёрскім аддзяленні Дэпартамента аховы.\nСтаршакласнікаў запрасілі на сустрэчу нездарма. Праз год-два яны развітаюцца са школай, і паўстане адно з самых важных жыццёвых пытанняў—выбар прафесіі. А што, калі пайсці ў ахову?\nПра мінулы і сённяшні дзень абласнога ўпраўлення Дэпартамента аховы МУС госці даведаліся з фільма, прадэманстраванага напачатку. Пасля чакалі знаёмства са зброяй і спецсродкамі, службовымі машынамі і нямецкімі аўчаркамі, аглядавая экскурсія па аддзяленні і тэрыторыі.\n"Надзейнасць. Бяспека. Прафесіяналізм"—пад гэтым дэвізам працуе і на такіх трох кітах трымаецца дзейнасць Дэпартамента аховы. І кожны супрацоўнік уносіць свой уклад у агульную справу аховы спакою і парадку.\nШмат цікавага даведаліся школьнікі пра зброю і спецсродкі міліцыянераў. Да прыкладу, гумовая палка да ўдару рукі дадае яшчэ 80 кг, а куля з пісталета Макарава вылятае з хуткасцю 315 м/с. Дзецям прапанавалі прымерыць на сябе міліцэйскі "ўбор", разабраць і сабраць аўтамат. Дазволілі пасядзець у службовай машыне, паціснуць лапу нямецкай аўчарцы. Сабакі—надзейныя памочнікі міліцыянераў-кінолагаў. Аўчарак для падраздзяленняў аховы вобласці разводзяць у гадавальніку ў Віцебску.\nПадчас экскурсіі школьнікі наведалі пульт кіравання, спартыўную залу, вучэбны клас электраманцёраў. Міліцыянеры групы затрымання прадэманстравалі, як дзейнічаць у выпадку спрацоўкі сігналізацыі на ахоўваемым аб'екце. Высокай падрыхтаванасцю вызначаюцца службовыя сабакі. Пра гэта сведчыла паказальнае выступленне аўчаркі па мянушчы Лорд, з якой займаецца міліцыянер-кінолаг Віктар Стома.\nРазам з новымі ўражаннямі школьнікі ўзялі з сабой буклеты з інфармацыяй пра ўмовы паступлення ў вышэйшыя навучальнія ўстановы Міністэрства ўнутраных спраў. Магчыма, хтосьці з іх выбера для сябе прафесію, дзе кожнае імгненне—экзамен на трываласць.\n» В отделении охраны