Пачобута вызвалілі ад пакараньня\n23 верасень 2013, 16:02 абноўлена 23 верасень 2013, 18:26\nСуд Ленінскага раёну Горадні прыняў рашэньне вызваліць Андрэя Пачобута ад прызначанага судом пакараньня на 3 гады з адтэрміноўкай на два гады за «паклёп на прэзыдэнта» на падставе таго, што ў пэрыяд адтэрміноўкі «асуджаны законапаслухмянымі паводзінамі даказаў сваё выпраўленьне».\nСёньня паседжаньне суду адбывалася ў кабінэце судзьдзі. Хадайніцтва Пачобута, каб працэс адбываўся ў судовай залі, было адхілена. Паводле Пачобута, судзьдзя спаслаўся на нязначнасьць працэсу. Уся дзея працягвалася за зачыненымі дзьвярыма ня больш за паўгадзіны.\nПаводле Пачобута, усё адбывалася як у клясычным працэсе. На паседжаньні прысутнічалі пракурор і інспэктар па выкананьні пакараньняў. Яны і хадайнічалі перад судом аб вызваленьні яго ад прысуджанага раней пакараньня на той падставе, што ў пэрыяд адтэрміноўкі асуджаны законапаслухмянымі паводзінамі даказаў сваё выпраўленьне.\nПачобут: «Гэтая справа ня мела ніякага ўплыву на маю працу, хоць былі складанасьці з тым, што я ня мог выяжджаць з гораду. Але я пісаў, як і раней, заўсёды думаючы пра тое, як больш трапна адлюстраваць рэчаіснасьць, а не пра тое, ці спадабаецца гэта пракуратуры, КДБ, Аляксандру Лукашэнку ці каму іншаму».\nАндрэя Пачобута рашэньнем Ленінскага суду Горадні прызналі вінаватым у парушэньні ч. 1 арт. 367 Крымінальнага кодэксу і ў ліпені 2011 году асудзілі за «паклёп на прэзыдэнта» на 3 гады пазбаўленьня волі з адтэрміноўкай на два гады. 20 верасьня пэрыяд адтэрміноўкі пакараньня скончыўся.\nАд 6 красавіка 2011 года Пачобута ўтрымлівалі ў сьледчым ізалятары Гарадзенскай турмы, а вызвалілі яго ў залі суду 5 ліпеня пад падпіску аб нявыезьдзе. Я пацікавіўся ў Пачобута — што было самым складаным для яго ў гэты пэрыяд?\nПачобут: «Найбольш цяжкі пэрыяд — гэта калі была ўзбуджана другая крымінальная справа і калі мне пагражала разам 8 гадоў пазбаўленьня волі, бо тры ўжо было і да пяці гадоў яшчэ пагражала. Да ўсяго, у мяне была падпіска аб нявыезьдзе, і дзевяць месяцаў я ня мог выяжджаць з Горадні. Гэта было самым складаным псыхалягічна, што родны горад у пэўным сэнсе стаўся мне турмой».\nГэта было самым складаным псыхалягічна, што родны горад у пэўным сэнсе стаўся мне турмой\nПершае, што мае зрабіць Пачобут цяпер, — наведаць сваю рэдакцыю, «Газэту Выборчу» ў Варшаве, а дзеля гэтага будзе адкрываць візу.\nЗа справай Пачобута ўвесь час назіраў актывіст непрызнаванага беларускімі ўладамі Саюзу палякаў Беларусі Ігар Банцар. Ён сёньня таксама прыйшоў у суд падтрымаць свайго сябра.\nБанцар: «Відавочна, што гэта чыста палітычнае рашэньне, зусім не зьвязанае са справай Пачобута. Бо калі б яны паднялі раздрукоўкі матэрыялаў, якія пісаў Пачобут, і тыя, якія ён піша цяпер, то яны наўрад ці знайшлі б якую розьніцу. Ён піша ў сваім стылі, вельмі крытычным, і вельмі трапныя артыкулы. Таму і відавочна, што гэта чыста палітычнае рашэньне. Але я яго вітаю, і я задаволены».\nУ 2011-м Ленінскі суд Горадні прызнаў Пачобута вінаватым у парушэньні крымінальнага артыкула «Паклёп на прэзыдэнта». Журналіста пакаралі трыма гадамі пазбаўленьня волі з адтэрміноўкай на два гады.\nЯшчэ адну крымінальную справу, аб паўторным паклёпе на кіраўніка дзяржавы, завялі на Пачобута ўлетку 2012 году. У сакавіку 2013 году. справу спынілі ў сувязі з адсутнасьцю ў дзеяньнях журналіста складу злачынства.


Віцебскія актывісты ўшанавалі памяць аб ахвярах сталінскіх рэпрэсіяў - Віцебская вясна\nАктывісты парадкуюць пахаваньне пад Мазалавам\nГрамадзянскія могілкі ля вёскі Мазалава\nУ жніўні 2018 году на ўскрайку мазалаўскіх могілак амаль патаемна ад грамадзкасьці былі пахаваныя парэшткі 302-х чалавек, знойдзеныя годам раней вайскоўцамі 52-га пошукавага батальёну ў лесе пад Хайсамі.\nШыльда на драўляным крыжы не паведамляе ані пра пахаваных у магіле, ані пра тое, хто забіў столькі людзей.\nЯн Дзяржаўцаў запальвае зьнічкі на могілках у Мазалаве\nАбураныя гэткім стаўленьнем да мінулага побач з афіцыйным крыжом грамадзкія актывісты летась усталявалі свой. На шыльдзе напісана: “Ахвярам сталінскага тэрору, расстраляным каля вёскі Хайсы ў 1937-39 гадах і перапахаваным тут у 2018 годзе”.\n“Тут ляжаць грамадзяне, забітыя сталінскім рэжымам. Родныя гэтых людзей дасюль ня ведаюць пра месцы іх пахаваньняў. Яны ня могуць наведаць іх магілы, прынесьці кветкі, памаліцца. Гэтую справу за іх робім мы, бо разумеем важнасьць гэтай справы, бо мы – людзі…” – сказаў старшыня грамадзянскай ініцыятывы “Хайсы” Ян Дзржаўцаў.\nМэмарыял каля станцыі Лосьвіда\nНа вайсковым мэмарыяле ля ст. Лосьвіда у 2016 годзе ўлады ўціхую пахавалі за масіўным бэтонным помнікам савецкім вайскоўцам парэшткі 172 рэпрэсаваных.\nПаводле падлікаў актывістаў, колькасьць пахаваных мусіць быць большай. Ніякіх афіцыйных згадак пра тое зусім няма. На магіле стаіць адзіны крыж з шыльдай. Яго таксама паставілі сябры ініцыятывы “Хайсы”. Надпіс на шыльдзе такі самы, як і ў Мазалаве.\nЛя крыжоў пад станцыяй Лосьвіда\nНа думку Яна Дзяржаўцава, у СМІ трэба шырэй паведамляць пра месцы пахаваньняў рэпрэсаваных, каб людзі мелі магчымасьць даведацца пра імаверныя месцы апошняга спачыну сваякоў.\n“Мы ня ведаем канкрэтна, хто тут ляжыць, але агульны сьпіс расстраляных у Віцебскай турме паступова складаецца з розных базаў дадзеных, якія ёсьць у адкрытым доступе”, – кажа Дзяржаўцаў.\nНародны мэмарыял “Хайсы”\nУ сувязі з забаронай уладаў наведваць лясы грамадзкія актывісты абмежаваліся гэтым разам ускладаньнем кветак ля крыжоў, што стаяць на ўскрайку ляснога масіву ля вёскі Хайсы.\nС. Горкі. фота аўтара


Альбом «Жніво» гурт запісваў некалькі год — у песень быў час выспець. Сапраўды, гэта спелы альбом, адначасова разнастайны і цэласны. Адчуваецца, што музыкі падышлі да кожнай песні грунтоўна і нешаблонна — гэта не рэміксавы праект, калі прад’юсар атрымлівае гатовы вакал, каб дадаць модныя рытмы і гукі. Тут кожны трэк — самадастатковая праца — і ў плане вакалу, музыкі і аўдыё-дызайну.\nВакальны складнік — бездакорны. Расчараваць ён можа хіба што хардкор-аўтэнтыстаў — соўлавай, поп-музычнай манерай. Астатніх жа галасы Русі і Надзеі зачаруюць. Інструментальная аснова альбому — bass-музыка з элементамі дабстэпу (у добрым яго, «класічным» сэнсе) і розных гатункаў даўнтэмпа. Музыка пабудаваная на мяккім саб-басе (які не мутуе ў тупы wobble), біт прыскоквае пад клэпы альбо крочыць задуменна і павольна, талерачкі і цымбалы трапяткія і далікатныя. «Сярэдзіна» ж даволі прасторная (сінтэзатарныя партыі з’яўляюцца хіба што ў апошняй песні), што дае дастаткова месца вакалу і акустычным інструментам.\nНайбольш збалансаванае спалучэнне вакалу і музыкі, мне падаецца, у песнях «Ой еду я дарогаю» , «Дык гула пчолка», «Песенка», «На моры вутка купалася» — яны проста выдатныя, цякуць бы вада. Музыка мякка аздабляе вакальныя партыі і, часцей за ўсё, не адцягвае на сябе зашмат увагі. Адзначу яшчэ апошнюю песню — «Вецярок вее» — у якой гучыць і вакал Юліі Гібкоўскай, а музыка струменіцца амаль па-трансаваму — хоць і зусім не псі, і не транс. [Гэтая песня — такі сабе масток да праекту Šuma Voices & Ne-Tek, дзе трансавы, глыбінны \_ рытуальны кампанент праяўляецца мацней, а сінты і басы разгортваюцца павольна і шырока, даючы песням прастор і волю, не змушаючы іх чапляцца за біт.]\nАле ж часам электроніка пачуваецца занадта вольна — бас і біт выходзяць на першы план, гукавую карціну загрувашчваюць шматлікія дэталі («Перапёлка»), электроніка падпарадкоўвае песню, амаль змяшчае галасы ў клетку біту, змушае іх гучаць ненатуральна. Напрыклад, фрагмент «Іскаркі» (1:10 — 1:55) — не зусім разумею, навошта перабіваць плынь такой прыгожай песні даркушным, а-ля індустрыяльным кавалкам — для кантрасту? «Пайду жа ў лес» — пачынаецца з чароўна-псіхадэлічнага вакальнага блукання ў лесе, а потым драматычны сюжэт песні ілюструюць зашмат грымотаў, басавага жужжання і дысанантных гукаў, ад якіх хочацца адмахнуцца, як ад надакучлівай балотнай жамяры.\nВедаючы, на якіх заходніх музыкаў і лэйблы арыентуецца Šuma, хочацца ўсё ж параіць — не глядзіце вы ўжо на іх! Яны вымушаныя крэацівіць свой мудрагелісты саўнд, бо не маюць таго фальклёрна-вакальнага матэрыялу, які вылузнецца з любой яскравай пластыкавай абгорткі.\nНа Беларусі любы праект, што інтэрпрэтуе фальклёр, рэч не толькі музычная\_эстэтычная, але і палітычная — бо закранае сакральнае ядро нацыі — сімвалы, міфы, рытуальныя спевы. Кожная такая спроба факусуе на сабе шмат чаканняў і эмоцый — і, адпаведна, выклікае шмат крытыкі, калі штосці робіцца не паводле адзінага канону, не так, як прынята. «Жніво» — гэта не альбом аўтэнтычнага фольку, але ён і не ператварыўся ў суцэльную эксплуатацыю trendy sounds, не губляе густу і меры. Музыкі разумеюць, што гнацца за сённешнім гукам справа марная, і ў іх атрымалася не зваліцца ў пастку з трэпам, джукам і іншымі стылямі, якія стануць 'нямодными' праз пару год.\nПаглядзім, як альбом будзе слухацца праз 5–10 год. На сёння ж гэта унікальная і прыгожая праца, зробленая з любоўю, натхненнем і розумам — хіба што крышачку перанасычаная «знакамі часу» (як і вокладка альбому, што адсылае да аднаго з нядаўніх дызайнерскіх трэндаў). Спробаў спалучэння беларускага фальклёру і сучаснай папулярнай музыкі, роўных гэтаму альбому, я пакуль не чуў. Калі зараз у Шумы «Жніво», цікава, што будзе пасля «малацьбы», калі першапачатковая задача — прывабіць слухачоў знаёмай мовай сённешніх стыляў — будзе ўжо выкананая?


Парк імя Першага мая ў Брэсце, Беларусь: гісторыя, апісанне, фота\nПарк імя Першага мая ў горадзе Брэсце лічыцца найбольш знакамітым паркам гэтага населенага пункта і ўвесь час прыцягвае вандроўнікаў, якія аддалі сваю перавагу адпачынку ў Брэсце. Нароўні з гэтым, парк імя Першага мая лічыцца самым старадаўнім паркам Брэста.\nПершапачаткова ён называўся гарадскім паркам у Брэсце. Ён быў пабудаваны ў 1906 годзе ваярамі лібаўскага гарнізона, якія ў тыя часы жылі ў гэтым горадзе. Першапачаткова тэрыторыя гэтага сквера займала 4 га.\nНа сённяшні дзень плошча паркавай зоны ахаплівае больш за 20 га, што дае Першамайскаму парку статус самага маштабнага парка Брэста.\nТаксама варта заўважыць, што ў 2006 г. парк адсвяткаваў свой стогадовы юбілей. Падрыхтоўка да гэтага маштабнага мерапрыемства была пачата яшчэ ў 2004 годзе, калі ў паркавай зоне пачалі праводзіць глабальную рэканструкцыю. Усе гэтыя рамонтныя працы былі скончаны праз два гады, 1 мая 2006 г, што стала вельмі сімвалічным.\nПарк імя Першага мая ў Брэсце на сённяшні дзень умела сумяшчае ў сабе натуральны прыродны комплекс і ў той жа момант з'яўляецца забаўляльным цэнтрам. Фанатам прыроднага адпачынку пададзена ўнікальная магчымасць палюбавацца вялікай разнастайнасцю старажытных дрэў, якія лічацца самымі рэдкімі для гэтай часткі Еўропы: тамарыксам, серпенцінам, платанам і многімі іншымі. Менавіта для гэтага ў цяністых алейках сквера былі ўсталяваны невялікія альтанкі і лавачкі. Дрэвы тут размешчаны з тонкім, можна сказаць, вытанчаным густам і беззаганна выпешчаны, дзякуючы чаму гэты парк валодае надзвычай маляўнічым абліччам круглы год.\nТаксама наведвальнікі маюць магчымасць пакарміць лебедзяў і качак як у Верхняга, так і ў Ніжняга возера.\nПасля рэканструкцыі берагі гэтых вадаёмаў былі акультураны з выкарыстаннем сучасных тэхналогій, якія даюць магчымасць падтрымліваць акуратны выгляд, не парушаючы прыроднага аблічча. Вакол вадаёмаў былі пабудаваны ажурныя агароджы неверагоднага хараства і металічныя мосцікі, што ідуць праз каналы.\nУ парку арганізаваны ўсе ўмовы як для спакойнага, так і для энергічнага адпачынку. Сцяжынкі выкладзены тратуарнай пліткай, якая сваім выглядам нагадвае натуральны прыродны камень.\nСпадабаўся гэты парк не толькі жыхарам і гасцям горада, але і птушкам, для якіх тут былі сфарміраваны абсалютна ўсе ўмовы. Таксама ў парк вярнуліся вавёркі, у сажалцы вялікае мноства вадаплаўных птушак, акрамя таго, да кармушак злятаюцца незвычайныя лясныя насельнікі, якія, на здзіўленне, абсалютна не асцерагаюцца людзей і дазваляюць не толькі здымаць сябе на камеру, але і бяруць пачастункі проста з рук.\nПарк імя Першага мая можна назваць Брэсцкім раем забаў. Тут размяшчаецца амфітэатр, кафэ і рэстараны, каруселі на любы ўзрост і, вядома ж, густ, разнастайныя прадметы і абсталяванне для фота- і відэаздымкі, катамараны. Тут размяшчаецца востраў закаханых і мосцік да яго – улюбёнае месца маладых. Увогуле, парк уражвае непаўторным зачараваннем у ландшафтным афармленні – усё гэтае хараство не можа не прыцягваць гасцей горада ў парк імя Першага мая ў Брэсце.\nКрыніцы фота: https://ru.wikipedia.org/, https://away.oberweb.ru/\nГасцініца Інтурыст - бул. Шаўчэнка - Вяслярны канал - Ускрэсенскі сабор - мазаістыя пано са шкелістай смальты на карпусах БЭМЗ - Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт ім. Пушкіна - парк ім. 1 траўня\nКолькасць гадзін 2\nАдлегласць да аэрапорта: 400 km


Памяць жыве ў нашых сэрцах — Берестовица. Берестовицкий район. Берестовицкая газета\nПамяць жыве ў нашых сэрцах\n13.07.2010 13.07.2010 irina807Комментарии on Памяць жыве ў нашых сэрцах\nУсё далей і далей ад нас тыя трагічныя гады ваеннага ліхалецця. Аднак памяць пра іх жыве ў нашых сэрцах і, перадаючыся з пакалення ў пакаленне, набывае яшчэ больш значны сэнс. 16 ліпеня для нашага раёна—адметная дата. У гэты дзень 66 год таму ў жорсткай атацы была вызвалена ад гітлераўцаў Вялікая Бераставіца. Як гэта адбывалася? Пагартаем разам старонкі раённай кнігі “Памяць”.\n23 чэрвеня 1944 года пачалася Беларуская наступальная аперацыя пад кодавай назвай “Баграціён”, у ходзе якой уся тэрыторыя нашай рэспублікі, у тым ліку і Бераставіччына, была вызвалена ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У гэты дзень войскі 1-га Прыбалтыйскага, 2-га і 3-га Беларускіх франтоў пасля магутнай артылерыйскай і авіяцыйнай падрыхтоўкі перайшлі ў наступленне на Віцебскім, Аршанскім і Магілёўскім напрамках. 3 ліпеня войскі 1-га і 3-га Беларускіх франтоў у цесным узаемадзеянні з войскамі 2-га Беларускага фронту вызвалілі сталіцу Беларусі Мінск.\n(Заканчэнне на 2-й стар.).\nПачатак на 1-й стар.).\nЧасці 40-га стралковага корпуса 2-га Беларускага фронту пад камандаваннем генерал-маёра В.С.Кузняцова раніцай 14 ліпеня ўварваліся ў Ваўкавыск і пасля цяжкіх вулічных баёў авалодалі ім. Заняцце Ваўкавыска мела выключна важнае значэнне для развіцця наступальных дзеянняў войскаў 2-га Беларускага фронту, якія набліжаліся да Бераставіцы.\nПераадольваючы моцнае супраціўленне праціўніка і адбіваючы яго ярасныя контратакі, воіны 120-й гвардзейскай стралковай дывізіі 15 ліпеня з ходу фарсіравалі раку Рось і, пераадолеўшы за суткі звыш 30 кіламетраў, падышлі да Вялікай Бераставіцы, але авалодаць ёю не змаглі. Гітлераўцы абараняліся. Некалькі разоў савецкія воіны кідаліся ў атаку і кожны раз вымушаны былі адыходзіць пад моцным агнём праціў-ніка, несучы вялікія страты. У крытычны момант бою ва ўвесь рост падняўся маёр Лебядзінскі і павёў за сабой гвардзейцаў, якія ў жорсткай атацы 16 ліпеня выбілі гітлераўцаў з гарадскога пасёлка. Лебядзінскі ў тым баі загінуў смерцю героя, ён пахаваны ў брацкай магіле ў Вялікай Бераставіцы.\nСавецкія воіны выйшлі на ўсходні бераг р.Свіслач, вызваліўшы такім чынам большую частку Бераставіцкага раёна ад нямецка-фашысцкіх акупантаў.\nЗаходні бераг Свіслачы на ўсім яе працягу ў Бераставіцкім раёне гітлераўцы ператварылі ў вельмі ўмацаваны абарончы рубеж. Ён меў тры-чатыры лініі траншэй з адкрытымі кулямётнымі пляцоўкамі праз кожныя 50-60 метраў. На лініі абароны месцамі былі ўстаноўлены драцяныя загароды, а на магчымых подступах да перапраў і танканебяспечных напрамках—мінныя палі. На ўзвышшы ў раёне м.Крынкі праціўнік стварыў моцны вузел супраціўлення. Тым не менш, савецкія войскі працягвалі свой рух наперад і 21 ліпеня Бераставіцкі раён быў поўнасцю ачышчаны ад гітлераўскіх акупантаў. Тады, у ліпені 1944 года, па тэрыторыі нашага раёна праходзіла многа самых розных воінскіх падраздзяленняў. Нашы населеныя пункты ўпамінаюцца ў баявых данясеннях аж дзесяці стралковых дывізій. Вялікая і цана, якой заплачана за вызваленне бераставіцкай зямлі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Усяго значыцца пахаваных ў брацкіх магілах Бераставіччыны амаль 800 чырвонаармейцаў, якія загінулі пры абароне і вызваленні раёна.\nНужен ли сертификат качества на товар?\n25.02.2016 09.08.2019 irina


Біблія дзядзькі Васіля\n31.05.2002 / 13:00\n№ 20 (282), 31 траўня 2002 г.\nПабачыў сьвет поўны пераклад Бібліі, зроблены Васілём Сёмухам. Праца над беларускім тэкстам Бібліі доўжылася 14 гадоў — з 1988-га. Выданьне было дабраслаўлёнае мітрапалітам Мікалаем, першаярархам Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, прыходы якой дзейнічаюць пераважна ў асяродках беларускіх эмігрантаў у Эўропе, ЗША і Канадзе. Наклад Кнігі — 10 тыс. асобнікаў. Цэлы год зьбіраліся грошы на выданьне Бібліі. Сам жа працэс падрыхтоўкі да друку і выданьня пачаўся летась у лістападзе і заняў яшчэ паўгоду. Выданьнем Бібліі займаліся дзеці Васіля Сёмухі — дачка Алеся ў ЗША і сын Сяргей у Беларусі. Грошы зьбіраліся ад прыватных асобаў, без удзелу якіх-кольвечы грамадзкіх, дзяржаўных ці рэлігійных арганізацыяў. Аднак, па словах Васіля Сёмухі, рэлігійныя арганізацыі выказалі жаданьне выкупіць частку накладу.\nБеларусы аднымі зь першых у Эўропе займелі Сьвятое Пісьмо на ўласнай мове — яшчэ на пачатку XVI ст. Зьяўленьне Скарынавай Бібліі сталася надзвычай важнай падзеяй свайго часу. У нашу эпоху яна ня толькі захавала сваю значнасьць, але й павялічыла: цяпер гэта ня толькі першы пераклад Бібліі па-беларуску, але і моўны, літаратурны, культурны, кнігавыдавецкі помнік.\nАле помнік — ён і ёсьць помнік: на яго можна хіба што глядзець. А ў сьвеце, тым часам, Біблія застаецца ня помнікам, а самай папулярнай кнігай. Ранейшыя ж пераклады Бібліі на сучасную беларускую мову не займелі папулярнасьці.\n“НН” прапануе чытачам гутарку з Васілём Сёмухам.\n“НН”: Калі Вы скончылі рабіць пераклад?\nВ.С.: А ён яшчэ ня скончаны. Я гэтыя чатырнаццаць гадоў дзень пры дні працаваў ня толькі над Бібліяй. Былі і іншыя пераклады — празаічныя, паэтычныя. Найлепей удаецца пераклад, калі адначасова працуеш над некалькімі творамі (і пажадана рознага характару). Адначасова з Новым Запаветам я перакладаў “Так казаў Заратустра” Фрыдрыха Ніцшэ — поўную процілегласьць.\nНайбольш часу ў маім жыцьці пайшло на два пераклады — “Фаўст” Гётэ (15 гадоў) і Біблію. У кожным новым выданьні “Фаўста” я раблю праўкі, і, калі будзе новае выданьне Бібліі, там, канечне, таксама будуць праўкі.\n“Благадаць” і “мілата”\n“НН”: Чаму Вы не спрацаваліся з праваслаўнай Біблійнай камісіяй, разам зь якой пачыналі перакладаць Біблію?\nВ.С.: У 1988-м Царква меркавала, што трэба павярнуцца да беларушчыны. Уладыка Філарэт сам мне прапанаваў перакладаць Біблію. Я папрасіў, каб Царква дала мне ў дапамогу тэоляга, бо ў тэалёгіі не разьбіраюся. Тады склалі тую камісію, запрасілі ў яе людзей, царкоўных і сьвецкіх. І яны пачалі рэдагаваць мой пераклад з пазыцыяў праваслаўнай царквы: каб было ў ім толькі тое, што й па-расейску, і ні на крок убок. І парадак словаў каб быў той самы, і каб усё дакладна адпавядала сынадальнаму выданьню расейскай Бібліі. Але ж у перакладчыка ёсьць свой стыль, свае законы — чыста перакладчыцкія! Разгарэліся спрэчкі. Скажам, слова “благодать”. Як перакласьці? Па-беларуску “блага” — гэта “вельмі кепска”, па-расейску — наадварот, “вельмі добра”. І калі гэтае пытаньне паставілі на галасаваньне, тут ужо я абурыўся: “Такія рэчы галасаваньнем не вырашаюць!”\n“НН”: А які быў Ваш варыянт?\nВ.С.: Мілата — ад міласьці, любові. Але камісія прагаласавала супраць. Япіскап Пінскі Стафан сказаў мне: “Я разумею, у Вас тут усё правільна, усё адпавядае мове. Але хай будзе лепш “благадаць”.\nАд словазлучэньня “ласка Божая”, якое ўжываюць каталікі, я адмовіўся, бо гістарычна “ласка” ўзыходзіць да аднаго кораня са словам “лісьлівасьць”. Мы з вамі можам лісьлівіць колькі ўлезе, але каб Бог адараў нас лісьлівасьцю — я і ў кашмарным сьне ўявіць не магу. І хоць сёньняшняе значэньне слова не асацыюецца зь лісьлівасьцю, але хто яго ведае, як яно было ў часы, калі пісалася Біблія.\nІ ёсьць яшчэ адзін выпадак — “милость”, “милосердие”. Тут я ўставіў слова, якое сам прыдумаў (увогуле ў Бібліі ёсьць два-тры такія словы), — мілажаль, мілажальны (маецца на ўвазе і любоў, і шкадаваньне). Я яго ўвёў яшчэ ў выданьні Новага Запавету, але ўжо сустракаю ў прэсе, у творах пісьменьнікаў. У камісіі разгарэліся спрэчкі па словах, якія я лічу прынцыпова важнымі. Я выйшаў з камісіі, спыніў зь ёй супрацоўніцтва. Гэта не перашкодзіла ім выдаць мой пераклад у сваёй рэдакцыі. Па-людзку гэта завецца — украсьці. Я знайшоў сабе іншых дарадцаў у галіне тэалёгіі — першаярарха Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы мітрапаліта Мікалая і пратэстанта Юрку Рапецкага. Яны адразу сказалі: “Мы будзем табе паказваць памылкі. А ўлічыш ты іх ці не — твая справа, ты сам адказны за свой пераклад”.\n“НН”: А каталікі Вам дапамагалі?\nВ.С.: Яны мелі свой клопат — рыхтавалі да друку пераклад айца Ўладзіслава Чарняўскага, які ён рабіў шмат гадоў. Яны не маглі кінуць аднаго перакладчыка і падтрымліваць другога. Тым болей што першы, каталіцкі перакладчык — выдатны сьвятар, выдатны чалавек. І колькі я яго завочна ведаў, столькі шанаваў і высока цаніў ягоную працу. Дасьць бог, будзе надрукаваны і ягоны пераклад... Але ў прыватных гутарках каталікі мяне падтрымлівалі і давалі добрыя парады, за што я ім шчыра ўдзячны.\nНайбольш супраціўляліся майму перакладу не сьвятары, а людзі сьвецкія. Адзін такі сьвецкі вучоны казаў, што мой пераклад кепскі, бо літаратурны, а трэба, маўляў, багаслоўскі, саборны. А мой нібыта нясе на сабе адбітак майго стылю, маёй індывідуальнасьці. А што ён павінен несьці, як не адбітак індывідуальнасьці перакладчыка? Чаму пераклад не павінен быць літаратурны? Я ж перакладаю літаратуру самага высокага кшталту — Біблію. Біблія складаецца з прозы і паэзіі найлепшых узораў! Узяць “Найвышэйшую песьню Салямонаву” — людзі пакуль не напісалі пра каханьне лепей, чым гэта зрабілі старажытныя габрэі. Высокую літаратуру трэба перакладаць літаратурна. Вялікія прарокі Бібліі — гэта вялікія пісьменьнікі: як яны валодаюць словам, да якіх вобразаў зьвяртаюцца!\nЯсна, як у Лютэра\n“НН”: Дзядзька Васіль, у Вашым перакладзе біблійныя імёны падаюцца часам уразнабой.\nВ.С.: Так. Словы, якія трывала ўвайшлі ў культуру, да якіх прывыклі нашыя вушы, я падаваў у звыклым напісаньні. Напрыклад, Вірсавія — яе гісторыя вельмі вядомая, на гэтую тэму напісана мноства карцінаў. А напішыце Бэр-Шэба — хто зразумее? У каталікоў яна вядомая ў форме Бэр-Шэба, там ня ведаюць, хто такая Вірсавія. Але ў нас большасьць ведае менавіта Вірсавію. А імёны кшталту Бэньямін/Вэньямін ці Ян/Іаан я падаваў у першай форме: іх усе і так разумеюць.\nЁсьць і іншыя адыходы — стылёвыя, пунктуацыйныя. Слова “меч”, напрыклад, ва ўскосных склонах я пакідаў у формах “меча”, “мечам”. Не шукайце таксама традыцыйнай акадэмічнай пунктуацыі — у біблійных тэкстах свая лёгіка паўзаў, інтанацыі і, адпаведна, пунктуацыі.\n“НН”: На якія пераклады Вы арыентаваліся падчас працы?\nВ.С.: Перш за ўсё на царкоўнаславянскі варыянт. Але карыстаўся і расейскімі, і нямецкімі, і чэскімі, і польскімі, і ўкраінскімі перакладамі.\n“НН”: А старажытнагабрэйскі й старажытнагрэцкі варыянты?\nВ.С.: Гэтыя мовы цяпер мала хто ведае. Яны даўно мёртвыя — сучаснаму чалавеку недаступны іхны эмацыйны лад: як слова ўжывалася, як яно ўспрымалася. Бо да нас дайшлі слоўнікі, а стылёвага водару словаў няма.\n“НН”: Ці карысталіся Вы Скарынавым альбо якімі іншымі беларускімі перакладамі Бібліі?\nВ.С.: Канечне. І Скарынавым, і іншымі. У Станкевічавым перакладзе я вельмі добра засвойваў, як ня трэба перакладаць высокім стылем. Янка Станкевіч — выдатны філёляг, і ягоная Біблія — крыніца для філялягічнай працы, для натхненьня беларускіх мовазнаўцаў. Але самая ясная Біблія, да якой я зьвяртаўся, калі не разумеў нейкага верша ў іншых перакладах, — гэта Біблія Марціна Лютэра. Я арыентаваўся на ўсе пераклады — і добрыя, і кепскія: нават у самым кепскім можна нешта карыснае для працы знайсьці. Для мяне было самым галоўным зрабіць добры, якасны пераклад, нідзе ні словам не адыходзячы ад арыгіналу.\n“НН”: Што Вас не задавальняла ў ранейшых перакладах Бібліі?\nВ.С.: Іх ня так і многа. Апроч тых, пра каго мы гаварылі, Біблію перакладалі Дзекуць-Малей і Луцкевіч — у іх мяне не задавальняла калькаваньне расейскага сынтаксу. Пра Скарынаў пераклад казаць нельга, бо гэта старабеларуская мова. Часткамі перакладалі Ян Пятроўскі, мітрапаліт Мікалай, Анатоль Клышка, іншыя.\nСкарына — недасяжны ідэал\n“НН”: Ці адчувалі Вы дапамогу Вышэйшае Сілы ў часе працы зь перакладам?\nВ.С.: Хто яго ведае. Скажу адно: пакуль перакладаў сам тэкст, аніводнага разу не захварэў, не прастыў. Аніякіх не было перашкодаў.\n“НН”: Ці думалі вы, што бераце на сябе вялікую адказнасьць, перакладаючы Біблію?\nВ.С.: Для перакладу Бібліі патрэбныя тэоляг і філёляг. Я філёляг, таму мне патрэбныя былі кансультацыі па тэалёгіі. А што да перакладу — гэта маё. Пры перакладзе я ня думаў ні пра анёлаў, ні пра арханёлаў — ні пра што, бо галоўнае — знайсьці правільнае слова.\n“НН”: Ці адчуваеце сябе пасьлядоўнікам Скарыны?\nВ.С.: Не адчуваю. Скарына быў унікальнай асобай. Ягоны пераклад — першы пераклад Бібліі, зьдзейсьнены сьвецкім чалавекам, не сьвятаром. У нас Скарына яшчэ недаацэнены. Ён стварыў стрыжань, вакол якога маглі б аб’яднацца беларусы.


Ці будуць падымаць заробкі дырэктыўнымі метадамі? | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nЭканаміст Барыс Жаліба патлумачыў, чаму прэм’ер-міністр пагражае “адказным асобам” звальненнем.\nНа пасяджэнні Савета міністраў па выніках работы эканомікі ў студзені-верасні 2019 года прэм’ер-міністр Беларусі Сяргей Румас прыгразіў адказным асобам звальненнем, калі яны не забяспечаць рост заробкаў на праблемных прадпрыемствах.\nЗадача на бліжэйшы час: разабрацца з прадпрыемствамі, на якіх сярэдняя зарплата была ніжэй за 400 рублёў па выніках першага паўгоддзя. Да канца года ў Беларусі не павінна застацца прадпрыемстваў з заробкамі ніжэй 500 рублёў.\nБарыс Жаліба: Загадамі і пагрозамі пра звальненне заробкі не падвышаюцца. Тыя прадпрыемствы, якія не жывуць, а выжываюць, маюць абмежаваныя фінансавыя магчымасці. Яны ж не спецыяльна выдаюць заробкі па 400 рублёў, а таму што больш не могуць сабе дазволіць.\nТаму абсалютна няправільна падганяць заробкі пад неабходную лічбу, нават калі гэты загад ідзе ад прэм’ер-міністра. Спачатку трэба падвысіць агульны ўзровень эканомікі, а заробак павінен расці столькі, колькі можа генерыраваць эканоміка.\nРР: Прэм’ер-міністр гэтага не разумее?\nБарыс Жаліба: Усё ён цудоўна разумее. Спачатку беларускі кіраўнік прыгразіў адстаўкай ураду, а ўрад, відаць, таксама знайшоў, каму прыгразіць.\nУсе ведаюць, што эканоміка павінна развівацца натуральным шляхам, а заробкі падвышацца не дырэктывамі.\nРР: Што ў такой сітуацыі рабіць дырэктарам прадпрыемствам, якія не могуць выплочваць высокія заробкі?\nБарыс Жаліба: Перад імі паўстае дылема: альбо пакінуць усё так, як ёсць, і, магчыма, згубіць пасаду, альбо падвысіць заробкі, але пры гэтым застацца без сродкаў, каб нават разлічыцца з пастаўшчыкамі.\nМожна ўзяць таксама чарговы крэдыт, але банк можа адмовіць, калі прадпрыемства не разлічылася за папярэдні.\nА можа быць і варыянт таго, што заробкі асабліва не падымуць, але справаздачу здадуць неабходную. Як кажуць, бумага ўсё сцерпіць.


Перад абразом палымянага прапаведніка, місіянера, «душахвата» – усе гэтыя эпітэты тычацца святога Андрэя Баболі, – распачалася Адарацыя Найсвяцейшага Сакраманту. Адарацыя суправаджалася спяванай Ларэтанскай Літаніяй да Маці Божай, таксама вернікі мелі магчымасць адараваць Пана Езуса ў Найсвяцейшым Сакраманце з адмысловымі разважаннямі і спевамі.\nАсаблівым чынам у падрыхтаваных разважаннях была закранутая тэма трагічнага часу, у якім дзейнічаў і прыняў пакутніцкую смерць святы. "Андрэй Баболя жыў у часе, што быў, як і сенняшні, пазначаны рознымі падзеламі. Але ён не быў абыякавым да наступстваў гэтых падзелаў. Айцец Баболя распачаў канкрэтныя дзеянні, каб аднаўляць страчаную еднасць. І, хаця падаецца, што з чалавечага погляду ён прайграў, бо спазнаў жорсткае пакутніцтва, – насамрэч яго служэнне зазнала самы шумны трыумф".\nАдпустовую святую Імшу, якая распачался ўрачыстай працэсіяй святароў з міністрантамі, узначалілі ксёндз Раман Мурзіч з Параф'янава і пробашч лучайскай парафіі ксёндз Мікалай Ліпскі. Іншыя святары-госці з суседніх парафіяў – ксёндз Андрэй Возьняк з Паставаў і ксёндз Андрэй Кулік з Дзеркаўшчыны – дапамагалі вернікам ачысціць свае душы ў сакраманце пакаяння.\nУ гаміліі ксёндз Раман Мурзіч спалучыў развагі на дзве святочныя тэмы – Спаслання Духа Святога і жыццяпісу Андрэя Баболі. Нагадваючы пра пакутніцкі шлях святога, ксёндз Мурзіч таксама зрабіў акцэнт на адзінстве, якое імкнуўся сеяць сваімі словамі святы Андрэй Баболя.\nУ працэсіі да алтара падчас святой Імшы гэтым разам з традыцыйнымі дарамі – крыжам, хлебам, віном, гостыяй, кветкамі, – прадстаўнік ад байкераў нёс да алтара сімвалічную мадэль матацыкла: у гэты дзень у Лучай завіталі шматлікія байкеры з наваколля, каб з Богам распачаць новы мотасезон. Аматары матацыклаў з Паставаў, Варапаева, Глыбокага, Шаркаўшчыны, Віцебска, Полацка, Вілейкі, Браслава прыехалі асвяціць свае транспартныя сродкі. “Не ўсе з іх пабожныя, нехта думае – гэта як абярэг, калі вырашае паехаць “пасвяціць матацыкл”. Але ж шлях да Бога пачынаецца з малага”, – лічыць святар з Дзеркаўшчыны кс. Андрэй Кулік.\nПасля заключнай Літаніі да святога Андрэя Баболі і працэсіяй з Найсвяцейшым Сакрамантам вакол святыні вернікі змаглі ўшанаваць рэліквіі святога – рэліквіярый з іх часцінкай быў урачыста дастаўлены ў Лучай тры гады таму.\nСёлета лучайскі касцёл адзначыць 250-гадовы юбілей свайго заснавання, таму пробашч і парафіяне актыўна вядуць працы па добраўпарадкаванні парка святыні. Чарговым крокам па стварэнні сакральна-паркавага ландшафта сталася асвячэнне чарговай фігуры апостала Тамаша, ахвяраванай вернiцай з Шаркаўшчыны Аленай Зорынай.\nЛучайскія святы здзіўляюць штораз. Не выключэнне і першы вясновы парафіяльны фэст – атрымаўшы бласлаўленне на новы мотасезон, байкеры на асвечаных матацыклах прадставілі гасцям і тутэйшым вернікам незвычайнае відовішча, дэманструючы рознастайныя піруэты на двухколавых "конях". Таксама ўдзельнікаў святочнага фэсту чакала канцэртная праграма ад ансамбля " Ферцінка" з Полацкага раёну з мілагучнымі спевамі на беларускай, польскай і рускай мовах.\nШмат хто з байкераў наведаў касцёл упершыню ў сваім жыцці, але вынікам візіту матацыклістаў у Лучай стала прапанова не толькі зладзіць такое ж свята на закрыццё мотасезону, але і паўдзельнічаць у фізічных працах па дабраўпарадкаванні прыкасцёльнай тэрыторыі, – святыня ў Лучаі патрабуе не толькі мужчынскай малітвы, але і мужчынскай працы.\nАтрымаўшы традыцыйнае бласлаўленне на шчаслівае вяртанне дахаты ад пробашча Мікалая Ліпскага, вернікі развітваліся з Лучаем, маючы намер наведаць квітнеючы аазіс духоўнага і культурнага жыцця рэгіёна 26 чэрвеня – на Дзень Сям'і, а таксама 23 ліпеня, калі падчас фэста святой Ганны лучайская святыня адзначыць сваё 250-годдзе ад заснавання.\nФота: Сяргей Вшыўкоў