«Amnesty International»: Прэзідэнцкія выбары сталі каталізатарам для самага абуральнага | Новы Час\nУ раздзеле, прысвечаным Беларусі, адзначаецца, што апазіцыйныя кандыдаты, члены іх выбарчых штабоў і паплечнікі «былі арыштаваныя па сфабрыкаваных абвінавачаннях альбо прымусова высланыя з краіны», а міліцыя празмерна і непераборліва ўжывала сілу для разгону дэманстрацый. «Дзясяткі тысяч мірных дэманстрантаў і выпадковых мінакоў былі ўзятыя пад варту, і многія з іх зведалі катаванні і іншыя віды жорсткага абыходжання, — гаворыцца ў дакладзе. — Затрыманні, збіццё, судовыя пераследы закранулі шмат людзей, у тым ліку журналістаў, медыкаў, студэнтаў, лідараў прафсаюзаў. На першапачатковым этапе ўлады не далі належнага адказу на пандэмію новай каронавіруснай інфекцыі (COVID-19). Суды працягвалі выносіць смяротныя прысуды», — цытуе дакумент «БелаПАН».\nУ дакладзе адзначаецца, што з-за стварэння апазіцыйнай кааліцыі вакол кандыдата ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай «жанчыны апынуліся на пярэднім краі пратэснага руху, які хутка рос і ахапіў усю краіну і грамадства». «Аляксандр Лукашэнка абвясціў пра сваю поўную перамогу на выбарах, аднак Святлана Ціханоўская пераканаўча аспрэчвала вынікі, названыя сфальсіфікаванымі мноствам незалежных назіральнікаў на выбарах. АБСЕ, якой не дазволілі весці назіранне за выбарамі, паказвала на дакладныя паведамленні аб масавых парушэннях і сур'ёзным неправамерным адміністрацыйным умяшанні, — гаворыцца ў дакладзе. — Пратэсты супраць правядзення выбараў і абвешчаных вынікаў захліснулі Беларусь і мелі ў пераважнай большасці выпадкаў мірны характар, нягледзячы на жорсткія рэпрэсіі з боку ўлад. Людзей, якія лічыліся лідарамі пратэсных настрояў, хутка затрымлівалі альбо прымусова высылалі з краіны».\nНа думку праваабаронцаў, летась у Беларусі «сурова абмяжоўвалася права на свабоду выказвання меркаванняў з мэтай не дапусціць ніякіх апазіцыйных выказванняў і іншадумства». «Сярод іншага пераследы зведвалі асобныя людзі і СМІ, прымаліся заканадаўчыя папраўкі, рабіўся адміністрацыйны націск і ўжываліся розныя тэхнічныя сродкі, такія як адключэнне інтэрнэту, — гаворыцца ў дакладзе. — СМІ заставаліся пад жорсткім кантролем дзяржавы. Незалежных журналістаў і СМІ пераследавалі і не давалі ім весці сваю законную дзейнасць. Толькі з траўня па кастрычнік мясцовыя назіральнікі зафіксавалі больш за 400 выпадкаў пераследу, уключаючы затрыманні, катаванні і іншыя віды жорсткага абыходжання з работнікамі СМІ».\nУ дакладзе згадваецца, што журналісты, якія супрацоўнічалі з замежнымі СМІ, былі пазбаўленыя акрэдытацыі МЗС, недзяржаўныя газеты, у прыватнасці «”Комсомольская правда” в Белоруссии», сутыкаліся з адмовамі дзяржаўных друкарняў друкаваць іх выпускі, якія змяшчаюць крытыку ўлад. «Улады пазбавілі ліцэнзіі найбуйнейшы інфармацыйны сайт tut.by. Журналістка незалежнай газеты “Наша Ніва” Наталля Лубнеўская аказалася ў ліку як мінімум трох журналістаў, па якіх міліцыя страляла гумовымі кулямі 10 жніўня. Ёй спатрэбілася аперацыя, і яна правяла ў бальніцы 38 дзён. Супраць некалькіх блогераў і журналістаў былі распачатыя палітычна матываваныя крымінальныя справы. Сярод іх — суаўтар папулярнага тэлеграм-канала Ігар Лосік, арыштаваны 25 чэрвеня да суда па сфабрыкаванай справе», — канстатуе «Amnesty International».\nПраваабаронцы таксама адзначаюць, што падчас пратэстаў у Беларусі перыядычна адключалі інтэрнэт і пастаянна абмяжоўвалі доступ да сайтаў незалежных СМІ.\n«Іншадумства ва ўсіх пластах грамадства жорстка і наўпрост душылася. Студэнты, выкладчыкі ВНУ, спартсмены, рэлігійныя і культурныя дзеячы, супрацоўнікі дзяржпрадпрыемстваў пазбаўляліся месцаў сваёй працы ці былі звольненыя. Многія зведалі адміністрацыйны і нават крымінальны пераслед за выступленні супраць улад, за падтрымку мірных пратэстаў і ўдзел у страйках», — падкрэсліваецца ў дакладзе.\nАдзначаецца, што ў Беларусі захоўваліся «жорсткія і неправамерныя абмежаванні» права на свабоду сходаў. «На мірных дэманстрантаў накладалі адміністрацыйныя спагнанні, часта больш суровыя, чым пакаранні за іншыя крымінальныя злачынствы, — гаворыцца ў дакладзе. — Агулам з пачатку перадвыбарнай прэзідэнцкай кампаніі ў маі і да выбараў 9 жніўня сотні людзей, уключаючы мірных дэманстрантаў, анлайн-актывістаў і незалежных журналістаў, былі адвольна затрыманыя, у тым ліку з незаконным прымяненнем сілы, людзьмі ў цывільным, якія перасоўваліся ў аўтамабілях без апазнавальных знакаў. Дзясяткі такіх затрыманых затым атрымалі штрафы або адміністрацыйныя арышты. Пасля выбараў сотні тысяч пратэстоўцаў рэгулярна і мірна выходзілі на вуліцы па ўсёй краіне. Дзясяткі тысяч з іх былі затрыманыя, сотні зведалі катаванні і іншыя віды жорсткага абыходжання і былі сурова пакараныя».\n«Amnesty International» адзначае, што для разгону мірных дэманстрацый і затрымання іх удзельнікаў супрацоўнікі міліцыі (часта ў цывільным) ужывалі «празмерную і непераборлівую сілу, у прыватнасці, стралялі па натоўпе гумовымі кулямі з блізкай адлегласці, выкарыстоўвалі святлошумавыя гранаты, хімічныя раздражняльнікі, вадамёты, аўтаматычную агнястрэльную зброю з халастымі патронамі, дубінкі і іншыя сродкі». «Прадстаўнікі дзяржаўных сілавых ведамстваў забілі не менш за чатырох чалавек, яшчэ некалькі чалавек памерлі пры падазроных абставінах», — падкрэсліваецца ў дакладзе.\nУ ім таксама гаворыцца, што ўлады Беларусі «разгарнулі кампанію жорсткіх ганенняў на ўсе формы незалежных аб'яднанняў, якія займаюцца абаронай правоў чалавека і знаходзяцца ў мірнай апазіцыі рэжыму, уключаючы назіральныя ініцыятывы, выбарчыя штабы апазіцыйных палітыкаў і незалежныя прафсаюзы». «Шмат людзей былі затрыманыя, сталі фігурантамі беспадстаўных крымінальных спраў, былі змешчаныя пад адміністрацыйны арышт, сутыкнуліся з пагрозамі пазбаўлення волі і прымусовай высылкі з краіны», — заяўляе «Amnesty International».\nУ дакуменце згадваюцца затрыманні патэнцыйных кандыдатаў у прэзідэнты блогера Сяргея Ціханоўскага і экс-кіраўніка «Белгазпрамбанка» Віктара Бабарыкі, яго сына Эдуарда Бабарыкі і ўдзельнікаў яго каманды, а таксама выправаджэнне з краіны экс-кандыдата ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай і затрыманні Марыі Калеснікавай і Максіма Знака.\nАўтары даклада таксама згадваюць пра кіраўніцу валанцёрскай службы закрытага ўладамі праваабарончага цэнтра «Вясна» Марфу Рабкову, якую затрымалі па крымінальнай справе аб падрыхтоўцы масавых беспарадкаў. «Amnesty International» мяркуе, што затрыманне Рабковай звязанае з яе праваабарончай дзейнасцю.\n«Прадстаўнікі ўлад сістэматычна ўжывалі катаванні і іншыя віды жорсткага абыходжання да затрыманых на акцыях пратэсту, у тым ліку да ўдзельнікаў, журналістаў і выпадковых мінакоў. Мясцовыя і міжнародныя арганізацыі задакументавалі сотні выпадкаў па ўсёй краіне, — гаворыцца ў дакладзе. — Экспертам ААН па правах чалавека паступіла 450 сведчанняў аб жорсткім абыходжанні з затрыманымі, падмацаваных фота- і відэадоказамі, а таксама медыцынскімі даведкамі, якія пацвярджаюць доўгі спіс жахлівых злоўжыванняў. У іх апісана, як пратэстоўцаў катавалі і як жорстка з імі абыходзіліся пры затрыманні, перавозцы і пад вартай у надзвычай перапоўненых ізалятарах. Дэманстрантаў прыніжалі, жорстка збівалі, яны зведвалі сексуальны гвалт (у тым ліку жанчыны і непаўналетнія), а таксама на працягу доўгага часу знаходжання пад вартай ім не давалі ежы, чыстай вады і не аказвалі медыцынскай дапамогі».\nУ дакладзе адзначаецца: «Улады Беларусі прызналі, што ў сувязі з пратэстамі ім паступіла прыблізна 900 скаргаў на свавольства міліцыі. Аднак па стане на канец года не было распачата аніводнай крымінальнай справы і ні аднаму супрацоўніку праваахоўных органаў не былі выстаўленыя абвінавачанні ў адпаведных парушэннях».\n«Amnesty International» канстатуе, што Беларусь застаецца адзінай краінай у Еўропе і на тэрыторыі былога СССР, дзе дагэтуль выносяць смяротныя прысуды. «Па стане на канец года там налічвалася не менш як чатыры прысуджаныя да смерці. На працягу года былі вынесеныя як мінімум тры смяротныя прысуды, два з якіх — братам ва ўзросце 19 і 21 года. Інфармацыі аб пакараннях смерцю не паступала», — гаворыцца ў дакладзе.


Хто стаяў ля вытокаў БССР? | Новы Час\nГерб БССР 1927–1937 з надпісамі на чатырох дзяржаўных мовах. Фота wikipedia.org\nНароднікі за самавызначэнне народаў\nЗадоўга да з’яўлення марксістаў за права народаў Расійскай імперыі на самавызначэнне выступілі рэвалюцыйныя народнікі. Менавіта яны стварылі першую палітычную партыю ў Беларусі — Беларускую сацыял-рэвалюцыйную партыю. Яе лідар Ігнат Грынявіцкі пакараў смерцю 1 сакавіка 1881 года цара Аляксандра II (як бы зараз сказалі, здзейсніў тэракт).\nГэтую эстафету ў пачатку XX стагоддзя прыняла новая партыя — Беларуская сацыялістычная Грамада. БСГ таксама шмат у чым стаяла на народніцкіх пазіцыях «сацыялізму суполак». Тэарэтыкі агульнарасійскай партыі эсэраў актыўна распрацоўвалі канцэпцыю федэрацыі ўсіх народаў былой Расійскай імперыі. Але правы эсэр Аляксандр Керанскі, які ўзначаліў Часовы ўрад, нічога не зрабіў для нацыянальных інтарэсаў беларускага народа.\nУ верасні 1917 года лідар бальшавікоў Уладзімір Ленін заявіў аб праве Беларусі на самавызначэнне. На маю думку, шмат у чым правадыра РСДРП(б) да гэтага падштурхнула актыўнасць беларускай Грамады ў Петраградзе, дзе было шмат працоўных і матросаў з Беларусі. І дзейнасць беларускага сацыяліста Яўсея Канчара, які неаднаразова сустракаўся ў Леніным і лідарамі партыі эсэраў. З БСГ у гэты час вылучылася левае крыло на чале з Аляксандрам Чарвяковым і Зміцерам Жылуновічам. Фактычна, самастойную партыю ўтварылі і левыя сацыялісты-рэвалюцыянеры.\nЛевыя эсэры ўваходзілі ў кіраўніцтва беларускімі фракцыямі ў шэраг усерасійскіх структур, створаных паміж лютым і кастрычнікам 1917 года. Так, Васіль Селіванаў і Яўсей Канчар узначальвалі Беларускую групу ва Усерасійскім Савеце рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Канчар, левы эсэр Караткевіч і бальшавік Фрунзэ каардынавалі Беларускую групу Усерасійскага Савета сялянскіх дэпутатаў.\nПасля Кастрычніцкай рэвалюцыі пазіцыі левых эсэраў узмацніліся. Левыя сацыялісты-рэвалюцыянеры ўзначалілі Беларускі абласны камітэт (БАК) пры Усерасійскім Савеце сялянскіх дэпутатаў, у які ўвайшлі Васіль Селіванаў, Яўсей Канчар, Караткевіч і Гольман. Яўсей Канчар і матрос Раман Канчар уваходзілі таксама ў кіраўніцтва Беларускага Савета па фармаванні вайсковых частак, штаб якіх знаходзіўся ў Петраградзе на вуліцы Разначыннай. Па словах Канчара, да моманту анулявання Брэсцкага міру ў лістападзе 1918 года ім было сфармавана 2 беларускія палкі Чырвонай Арміі ў Петраградзе і 3 палкі — на тэрыторыі Беларусі, колькасцю каля 2 тысяч чалавек кожны.\nБАК выступіў ініцыятарам правядзення Усебеларускага з’езда ў снежні 1917 года. Дэлегатамі з’езда былі прадстаўнікі сялянскіх Саветаў з усёй Беларусі. Аднак выканкам Савета Заходняга фронту і вобласці («Аблвыкамзах»), баючыся страты ўлады, самавольна разагнаў з’езд, які праходзіў з санкцыі Саўнаркама і Наркамата па справах нацыянальнасцяў.\nАле беларускі нацыянальна-рэвалюцыйны рух нарастаў, і гэта патрабавала ад Саўнаркама нейкага канструктыўнага рашэння. Не ў меншай меры да гэтага падштурхоўвала і ваенна-палітычная сітуацыя ў Беларусі.\nПасля паразы ў Першай сусветнай вайне і Лістападаўскай рэвалюцыі ў Германіі нямецкія войскі сталі пакідаць Беларусь. Чырвоная Армія займала беларускія гарады і мястэчкі. З другога боку на тэрыторыю Беларусі пачалі ўступаць польскія войскі. У Варшаве яшчэ не было адзінага погляду на далейшы лёс Беларусі, але яе бачылі выключна ў межах Польшчы. Польскія правыя «нарадоўцы» наўпрост казалі пра інкарпарацыю ўсёй Беларусі ў склад Рэчы Паспалітай узору 1772 года. А былы сацыяліст Юзэф Пілсудскі заляцаўся да ўмеранай часткі дзеячаў БНР, абяцаючы ў будучыні польска-беларускую федэрацыю «роўных». Адначасова літоўскі ўрад, прызнаны Германіяй, аб’явіў Гродзенскую губерню сваёй тэрыторыяй.\nПагроза новай акупацыі, страта доўгачаканага шанцу на нацыянальнае самавызначэнне падштурхнулі беларускіх камуністаў і рэвалюцыйных сацыялістаў, Беларускі нацыянальны камітэт і Беларускі камісарыят Наркамнацу да патрабаванняў неадкладнага вырашэння беларускага пытання. Беларускі камісарыят узначальваў, дарэчы, левы эсэр Мікалай Семяновіч.\nУ партыі бальшавікоў 3 ліпеня 1918 года былі ўтвораны Беларускія секцыі РКП(б). Іх аснову склалі былыя чальцы Грамады на чале са Зміцерам Жылуновічам і Аляксандрам Чарвяковым. Менш вядома, што такія ж беларускія секцыі былі ўтвораныя пры другой кіруючай савецкай партыі — партыі левых сацыялістаў-рэвалюцыянераў (ПЛСР).\nПа словах Канчара, левыя эсэры стварылі свае беларускія партыйныя арганізацыі значна раней за бальшавікоў — яшчэ 22 лістапада 1917 года. Кіравалі гэтымі беларускімі секцыямі ў Піцеры левыя эсэры — Лагун-старэйшы, Пятровіч, Чаадовіч і Семяновіч. Агульнапартыйныя ж беларускія секцыі ПЛСР былі створаныя 26 мая 1918 года з чальцоў УЦВК, Белнацкама, Галоўнага Зямельнага камітэта і дэлегатаў з акупаванай і неакупаванай Беларусі. Сярод арганізатараў беларускіх секцый ПЛСР былі матрос Павел Шышко і ўжо згаданы Мікалай Семяновіч.\nУ канцы чэрвеня 1918 года ў Маскве адкрыўся III з’езд партыі левых эсэраў, сярод яго дэлегатаў-беларусаў быў паэт Фабіян Шантыр, які адначасова з’яўляўся адным з лідараў толькі што ўтворанай Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. Ён нарадзіўся ў Слуцку, у сям’і мастака. Па прафесіі — настаўнік. Прымаў удзел у рэвалюцыі 1905 года, у 1907 годзе быў асуджаны царскім судом. У 1909 годзе друкаваўся ў «Нашай Ніве». У 1917 годзе адначасова ўдзельнічаў у працы БСГ і левых эсэраў. У снежні 1917-га быў сярод дэлегатаў Усебеларускага з’езда. Муж вядомай беларускай дзяячкі Зоські Верас (Людвіга Савіцкая-Войцек).\nФабіян Шантыр заклікаў партыю левых эсэраў да правядзення беспартыйнага з’езда беларускага сялянства і перадачы ўлады ў Беларусі Савету беларускага сялянства. Але, па словах Шантыра, бальшавікі «бязлітасным чынам паралізавалі» ўсе спробы да гэтага, спасылаючыся на Брэсцкі мір.\nНеўзабаве пасля гэтага 6 ліпеня 1918 года ЦК левых эсэраў паспрабаваў сарваць Брэсцкі мір замахам на нямецкага амбасадара Мірбаха, спадзеючыся такім чынам вызваліць Беларусь і Украіну і распаліць «сусветную рэвалюцыю». Але ў выніку сама партыя левых эсэраў была абвешчаная па-за законам. Магілёўскі губернскі камітэт ПЛСР адмовіўся падтрымаць «авантуру» свайго ЦК. Але ўсё роўна на левых эсэраў у неакупаванай частцы Беларусі абрынуліся рэпрэсіі. У прыватнасці, былі арыштаваныя Фабіян Шантыр, Васіль Селіванаў і многія іншыя, у Віцебску некалькі чалавек былі расстраляныя. Такім чынам, радыкальныя левыя эсэры часова выбылі з барацьбы за Беларусь.\nЗміцер Жылуновіч \nБеларускія секцыі РКП(б) працягвалі настойваць на стварэнні незалежнай савецкай Беларусі. І ў канчатковым выніку Жылуновіч і Чарвякоў дамагліся свайго. На канферэнцыі Беларускіх камуністычных секцый 21–23 снежня 1918 года ў Маскве было прынята рашэнне пра ўтварэнне «рабоча-сялянскага ўрада Беларусі». ЦК РКП (б) узгадніў гэтую пастанову.\nА вось кіраўніцтва Заходняй вобласці, што ў асноўным складалася з былога «Аблвыкамзаху», катэгарычна супраціўлялася стварэнню Беларускай Савецкай Рэспублікі. Аднак пры адмове ад задавальнення патрабаванняў беларусаў бальшавікам пагражала страта даверу ў нашым краі. І наркаму па справах нацыянальнасцяў Іосіфу Сталіну давялося ў канцы снежня 1918 года выклікаць да сябе ў Маскву кіраўнікоў Заходняй вобласці. Магчыма, каб ва ўласцівай манеры патлумачыць упартым «абласнікам» такім прыкладна чынам: «А калі таварыш Мяснікян не пагодзіцца з рашэннем ЦК па беларускім пытанні, нам прыйдзецца прымаць рашэнне па самім таварышу Мяснікяну». Дарэчы, Сталін добра ведаў Яўсея Канчара па каўказскай ссылцы.\nЧасовы рабоча-сялянскі ўрад Беларусі быў сфармаваны ў Смаленску 30–31 снежня 1918 года на з’ездзе толькі што створанай Камуністычнай партыі Беларусі (бальшавікоў). «Часовым» ён называўся таму, што яго што павінен быў зацвердзіць «поўнаўладны орган — з’езд Саветаў Беларусі. 1 студзеня 1919 года быў абвешчаны «Маніфест» урада аб стварэнні ССРБ.\nВосем беларускіх камісараў\nУ распрацоўцы плана стварэння ССРБ удзельнічалі, акрамя Сталіна, Жылуновіча, Чарвякова і іншых камуністаў, і левыя эсэры — Селіванаў, Чаадовіч, Семяновіч і іншыя.\nЗразумела, пасля ліпеньскага «паўстання» месца для гэтых «рэвалюцыйных рамантыкаў» у Часовым працоўным сялянскім урадзе ССРБ не знайшлося. Сталін асабіста ўзгадніў асобы будучых народных камісараў савецкай Беларусі. Але ў пэўным сэнсе склад першага ўраду БССР усё роўна атрымаўся «шматпартыйным». Вось што пісаў з гэтай нагоды Яўсей Канчар: «Урад новай рэспублікі не выклікаў надзеі, таму што ён быў складзены на кааліцыйнай аснове. Часткова з нацыянал-беларусаў (Жылуновіч, Чарвякоў, Лагун), часткова — з інтэр-дэмакратаў трацкісцкага кшталту (Мяснікоў, Рэйнгольд, Алібегаў, Ландэр, Іваноў). Гэта былі дзве розныя ідэалогіі, хоць яны ўваходзілі ў адну партыю».\nУ рабоча-сялянскім урадзе Беларусі было 17 чальцоў. 7 месцаў былі аддадзены чальцам Беларускіх секцый РКП, у большасці сваёй — нядаўнім дзеячам беларускай Грамады. Усевалад Фальскі стаў наркамам па замежных справах — ССРБ мела права знешніх зносін! Аляксандр Чарвякоў узначаліў народную адукацыю, камісарыят працы — Язэп Дыла, сацыяльную абарону — Дзмітрый Чарнушэвіч. Партфель наркама юстыцыі атрымаў Аляксандр Квачанюк. А вось камісарам па нацыянальных справах стаў той самы левы эсэр Фабіян Шантыр. Праўда, пасля адсідкі ў Бабруйскай крэпасці ён таксама ўступіў у Беларускія секцыі РКП(б).\nУзначаліў першы ўрад ССРБ Зміцер Жылуновіч, у той час ужо камуніст, але яшчэ нядаўна — адзін з лідараў Беларускай сацыялістычнай Грамады.\nУ кароткі час, адведзены на працу першага ўрада, шмат чаго зрабіць ён проста не мог. Але львіная доля выдаткаў сацыялістычнага беларускага ўрада была сацыяльнай — 13 мільёнаў рублёў на закупку харчавання, 5 мільёнаў — камісарыяту сацыяльнага забеспячэння на пайкі, 1 мільён рублёў — камісарыяту Чарвякова на навучальныя дапаможнікі, у тым ліку і на беларускай мове.\nГерб БССР. 1919 год. Фота wikipedia.org\nАднак ужо 2–3 лютага 1919 года ў сувязі з утварэннем Літоўска-Беларускай Савецкай Рэспублікі, уласна беларускія тэрыторыі ў ЛітБел былі зрэзаныя з пяці губерняў да дзвюх. Дарэчы, супраць такой несправядлівасці выступілі як беларускія камуністы на чале з Жылуновічам, так і нават «абласнікі» Мяснікяна–Кнорына.\nІснуюць розныя версіі, чаму ЦК бальшавікоў пайшло на стварэнне ЛітБел. У прынцыпе, ідэя «Канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага» з 1916 года выказваліся і дзеячамі БСГ. З праектамі аб’яднання Беларусі і Літвы выступаў і Язэп Варонка, першы прэм’ер-міністр БНР. Але, што тычыцца ЛітБел, то той жа Яўсей Канчар ацэньваў яе адмоўна — як праяву «літоўскага вялікадзяржаўнага шавінізму».\nУсе сем народных камісараў з Беларускіх секцый РКП (б) выступілі супраць скарачэння тэрыторыі Беларусі. Да беларускіх камуністаў далучыўся і наркам па справах палонных і бежанцаў Рыгор Найдзенка, ураджэнец Смаленска.\nУжо неўзабаве шматлікія наркамы БССР — нядаўнія грамадоўцы — былі арыштаваныя. Супраць Усевалада Фальскага, Язэпа Дылы, Фабіяна Шантыра былі вылучаныя абвінавачванні ледзь не ў «контррэвалюцыі». Вось што казала з гэтай нагоды лідар Беларускай партыі эсэраў і міністр БНР Палута Бадунова на перамовах з савецкім урадам напярэдадні аднаўлення БССР-2 у 1920 годзе: «Гісторыя Савецкай улады ў Беларусі пачалася вялікім актам сацыяльнага і нацыянальнага разняволення беларускага працоўнага народа. З аднаго боку, была абвешчаная ўлада Саветаў, з другога — незалежнасць БССР. Савецкую ўладу горача віталі беларускае працоўнае сялянства і рабочыя, а з імі разам — і Беларуская партыя эсэраў. Было вядома ў першы час, што на чале Савецкай Беларусі беларускі па духу ўрад — Беларускі народны камісарыят, вакол якога адзіна маглі б згуртавацца левыя сацыялістычныя сілы».\nТак, шанец на аб’яднанне вакол урада Жылуновіча беларускіх камуністаў, эсэраў, іншых сацыялістычных партый і шырокіх слаёў насельніцтва быў страчаны. Магчыма, гэта дазволіла б яшчэ ў 1919 годзе больш эфектыўна супрацьстаяць інтэрвентам і не дапусціць акупацыі Беларусі?\n«Чым жа і як адказала Савецкая ўлада на ўсе гэтыя самыя натуральныя запыты? — працягвае Палута Бадунова. — Першым памылковым палітычным актам быў арышт беларускіх работнікаў Камісарыята, якія былі тут жа ў Мінску пасаджаныя ў турму. Хаця тыя абвінавачванні, якія ўзводзіліся на іх, відавочна, былі правакацыйнага характару, калі і да гэтага часу ўсе члены першага беларускага ўраду — і цяпер працуюць адкрыта ў камуністычнай партыі і ніхто не знайшоў у іх ніякай віны перад пралетарыятам».\nПраект Герба БССР 1924 года з бел-чырвона-белай палоскай. Мастак Г. Змудзінскі. Фота wikipedia.org\nАле гэта не зусім так. Наркам Рыгор Найдзенка стаў першым з расстраляных камісараў БССР ужо ў маі 1919 года. Трыбунал у Мінску прысудзіў яго да вышэйшай меры па відавочна сфальсіфікаваным абвінавачанні ў злоўжыванні службовым становішчам і «прыпісцы партыйнага стажу» (!). Пасля вынясення смяротнага прысуду беларускі наркам заспяваў «Інтэрнацыянал».\nНаступнага беларускага наркама пакаралі смерцю ўжо палякі. У красавіку 1919 года былы наркам па дзяржаўным кантролі Станіслаў Берсан трапіў у палон і быў па-зверску забіты легіянерамі.\nПотым прыйшла чарга Фабіяна Шантыра. У 1920 годзе ён яшчэ ўваходзіў у Беларускую рэдакцыйную калегію ЦК Кампартыі Літвы і Беларусі. Прызваны зноў у Чырвоную Армію, служыў у 16-й арміі на Заходнім фронце. Быў абвінавачаны, відавочна хлусліва, у згвалтаванні, і расстраляны ў красавіку 1920 года. Хто стаяў за гэтымі актамі? Хутчэй за ўсё, вялікадзяржаўнасць, кепска прыкрытая «рэвалюцыйнымі» лозунгамі, спалучалася тут з банальным ахаронствам і канкурэнтнай барацьбой.\nЗміцер Жылуновіч і Аляксандр Чарвякоў, як і многія іншыя, сталі ахвярамі страшнага 1937 года. З беларусаў-камуністаў, народных камісараў першага ўрада БССР, чый лёс вядомы, рэпрэсіі перажыў толькі Язэп Дыла, які памёр у 1973-м. Пра тое, як скончылася жыццё яшчэ дваіх наркамаў з Белсекцый, — на сёння звестак няма. Ацалеў у гады «вялікага тэрору» і Яўсей Канчар, які займаўся ўсе наступныя гады навуковай працай.\nАле ўсё ж менавіта беларускія камуністы — нядаўнія сябры Грамады, і беларускія левыя эсэры сталі ініцыятарамі і галоўнай палітычнай сілай, якая пралабіравала стварэнне БССР. І праз шмат гадоў гісторыя пацвердзіла — беларускія сацыялісты змагаліся і гінулі за сацыяльнае і нацыянальнае вызваленне свайго народа не дарма.


28 жнівень 2015, 20:53\nУ чарговай перадачы сэрыі «Кандыдаты прэзыдэнцкіх навук» кандыдат у прэзыдэнты ў 2010 годзе Дзьмітры Вус распавядае, чаму ён вырашыў пайсьці на тыя выбары, як утварыўся ягоны альянс зь Міколам Статкевічам і чаму цяпер Вус лічыць сябе прыхільнікам «русского мира».\nЦыганкоў: Вы бралі ўдзел у выбарах 2010 году. Ня будзе перабольшваньнем сказаць, што сярод усіх кандыдатаў у прэзыдэнты на той момант вы былі, бадай, найменш вядомы як палітык. Чаму ўвогуле вы вырашылі ісьці ў кандыдаты, якая ў вас была матывацыя?\n«У Статкевіча не было грошай, а ў мяне былі ўласныя сродкі»\nВус: Па-першае, я ў 2010 годзе ішоў у дэпутаты гарадзкога савету па акрузе, дзе я неаднаразова выбіраўся дэпутатам. Але раённая вэртыкаль вырашыла па-свойму — «выбралі» прафсаюзнага работніка, якога ў акрузе ніхто ніколі ня бачыў і ня ведаў. Гэта мяне і падштурхнула ісьці кандыдатам у прэзыдэнты, каб стварыць грамадзкую думку, што выбараў у нас няма. А ўсё вырашае вэртыкаль і выбірае сама сябе. Я пайшоў на выбары, каб прымусіць уладу лічыцца зь людзьмі і ўвесьці незалежных сябраў камісіяў і падлік галасоў. За гэта мяне і пасадзілі на 5 з паловай гадоў.\nЭкс-кандыдат у прэзыдэнты Дзьмітры Вус на паседжаньні ЦВК, 2012\nЦыганкоў: У гэтыя тыдні пытаньне выбараў у 2010 годзе стала адным з самых гарачых для палітычна актыўнай грамадзкасьці. У многіх тагачасных кандыдатаў пытаюцца, ці сапраўды яны сабралі ў 2010 годзе неабходныя сто тысяч подпісаў. Ці сабрала іх ваша каманда?\nЯ быў першым кандыдатам у гісторыі Беларусі, які ставіў пытаньне пра чэсныя выбары.\nВус: Мы працавалі разам са Статкевічам, ён адказваў за вобласьці, я — за Менск. І я ведаю, што па Менску мы дакладна сабралі нармальныя подпісы. А што ў абласьцях? У яго там былі структуры, і, можа, там нейкія фальсыфікацыі былі па подпісах.\nЦыганкоў: А як і чаму ўвогуле ў вас тады ўзьнік альянс з Статкевічам?\nВус: У яго не было фінансаваньня, а ў мяне былі ўласныя сродкі ад бізнэсу, якіх цяпер практычна не засталося. Міколу я ведаў ад 1994 году. Я быў памочнікам у Георгія Таразевіча, а Статкевіч быў старшынём у гэтай сацыял-дэмакратычнай партыі. Мы шчыльна кантактавалі, я яго даўно ведаў.\nЯ быў першым кандыдатам у гісторыі Беларусі, які ставіў пытаньне пра чэсныя выбары. Паглядзіце праграмы Саньнікава, Раманчука, Цярэшчанкі — яны локшыну вешалі на вушы народу, нібыта ў Беларусі ёсьць выбары. І адзіны кандыдат, які ўзьняў гэтае пытаньне, — гэта я.\n«Я прапаноўваў ісьці на Макаёнка, на тэлебачаньне»\nЦыганкоў: Калі вярнуцца да даты галасаваньня, 19 сьнежня — ці прымалі вы ўдзел у абмеркаваньні плянаў Плошчы?\nВус: Мы зьбіраліся, але мяне ніхто ня чуў. Я дасюль застаюся ўпэўненым, што нам трэба было ісьці на Макаёнка, на дзяржаўнае тэлебачаньне, і ў жывым эфіры распавесьці беларускаму народу пра фальсыфікацыю выбараў. Але да гэтага скептычна паставіўся і Статкевіч, і іншыя кандыдаты. Ніхто не хацеў мяне падтрымаць, яны схапілі сьцяг і павялі на плошчу Незалежнасьці. Я там пастаяў і пайшоў адтуль. Я хацеў зьвярнуцца да беларускага народу, а яны ў 30-градусны мароз хацелі стаяць там на вуліцы.\nБылы кандыдат у пэзыдэнты Дзьмітры Вус на прэсавай канфэрэнцыі ў Менску, 2012\nЦыганкоў: Вы атрымалі 5 з паловай гадоў, але выйшлі на волю ўжо ў кастрычніку 2011-га. Нагадайце: чаму так адбылося?\nВус: У мяне быў высокі ціск, і я мог там памерці, за кратамі. Яны ня сталі рызыкаваць, перавялі мяне ў шпіталь, каб я ў камэры не памёр.\nЦыганкоў: Вы ж не напісалі прашэньня аб памілаваньні?\nЯ праваслаўны, як і мае дзяды і прадзеды. Мне Русь бліжэйшая, чым Польшча ці іншыя.\nВус: Так, я нічога не пісаў. Мяне спрабавалі прымусіць адміністратыўным ціскам, пазбаўлялі спатканьня з жонкай. Але я ім сказаў — я нічога не парушаў, чаго мне пісаць?\nЦыганкоў: Калі перайсьці да цяперашняй прэзыдэнцкай кампаніі, якое ваша стаўленьне — ці трэба апазыцыйным сілам у іх удзельнічаць?\nВус: Як можна браць удзел у выбарах, якіх няма? Ёсьць вэртыкаль улады і адладжаны мэханізм. Бюлетэні ніхто ня лічыць і не захоўвае, іх праз тры дні зьнішчаюць. Гэта падман людзей і фікцыя. Гэта проста ўтрыманьне ўлады падманным шляхам.\nМы сувэрэнітэт атрымалі на халяву — і навошта яго губляць?\nЦыганкоў: Для многіх стала поўнай нечаканасьцю, калі ў ліпені ў адным з інтэрвію вы заявілі, што вы за «русский мир». Што гэта для вас азначае?\nВус: Я праваслаўны, як і мае дзяды і прадзеды. Мне Русь бліжэйшая, чым Польшча ці іншыя. Я размаўляю і думаю на рускай мове, я лічу сабе ў поўнай меры рускім чалавекам. І мае дзеці, і ўсе знаёмыя — такой жа думкі.\nУладзімір Някляеў і Дзьмітры Вус\nЦыганкоў: Але ў сувязі з апошнімі падзеямі паняцьце «русский мир» успрымаецца не як веравызнаньне, а як агрэсіўнае стаўленьне да суседзяў, спроба захапіць тэрыторыі...\nВус: На Ўкраіне пражываюць 20 мільёнаў рускамоўнага насельніцтва. Януковіч увёў у 10 абласьцях рускую мову — гэта правільна было зроблена. Бо да 1922 году гэта была Расейская імпэрыя, і там не было таго паняцьця, як Украіна — на тых тэрыторыях, дзе цяпер ідуць вайсковыя дзеяньні. Таму мая думка, што ўладам Украіны трэба было больш гнутка дзейнічаць. І не закідваць тухлымі яйкамі вэтэранаў, якія ваявалі і абаранялі ад фашызму і нацызму, які ішоў з Захаду.\nЦыганкоў: У 2010 годзе ніхто не здагадваўся, што ў вас такія перакананьні. Вы тады ўжо былі такім ці зьмяніліся з таго часу?\nМы сувэрэнітэт атрымалі на халяву — і навошта яго губляць? Мы за яго не змагаліся, не ваявалі. \nВус: Я не мяняўся, я быў такім. Проста гэтыя пытаньні тады ніхто не задаваў. Ад часоў Рыму пануе закон «падзяляй і ўладар». Нейкі моцны саюз Беларусі, Украіны і Расеі быў бы самадастатковым, і гэта было б небясьпечна для Захаду. Таму яны ўкладваюць грошы і ўцюхваюць моладзі эўрапейскія каштоўнасьці, каб нацкаваць брата на брата. І ў іх гэта добра атрымліваецца — дарэчы, з дапамогай вашага СМІ.\nЦыганкоў: Зыходзячы з гэтага — вы за палітычную незалежнасьць Беларусі?\nВус: Канечне, як іначай? Мы сувэрэнітэт атрымалі на халяву — і навошта яго губляць? Мы за яго не змагаліся, не ваявалі.\nБылыя кандыдаты на прэзыдэнта Дзьмітры Вус і Уладзімер Някляеў, суд, Менск, 2011\nЦыганкоў: Калі вы за «русский мир», то навошта Беларусі незалежнасьць?\nВус: А Аўстрыя? У Аўстрыі таксама размаўляюць на нямецкай мове, і там ня кажуць нічога супраць нямецкай мовы. Вы не разумееце ці няправільна пытаньні ставіце. Вось жывы прыклад — Аўстрыя і Нямеччына, дзьве розныя дзяржавы, адна адну падтрымліваюць.\nЦыганкоў: З турмы нядаўна быў вызвалены Мікола Статкевіч. Ці ўдалося вам зь ім сустрэцца?\nВус: Пакуль не. Я думаю, сустрэнуся бліжэйшым часам. У нас ёсьць што абмеркаваць. Пакуль няхай ён адыдзе ад турмы — потым пагаворым.


Атлеты з дзевяці краін прыедуць на чэмпіянат Беларусі па скачках на лыжах у ваду | Афіцыйныя прэс-рэлізы, Беларусь\nАтлеты з дзевяці краін прыедуць на чэмпіянат Беларусі па скачках на лыжах у ваду\nГанна Гуськова. Фота з архіву\n29 жніўня, Мінск /Кар. БЕЛТА/. У адкрытым чэмпіянаце Беларусі па скачках на лыжах у ваду прымуць удзел амаль 50 атлетаў з дзевяці краін, паведамілі карэспандэнту БЕЛТА ў Беларускай федэрацыі фрыстайла.\nСпаборніцтвы пройдуць 31 жніўня ў цэнтры алімпійскай падрыхтоўкі па фрыстайле пяты раз.\nЯк адзначылі ў федэрацыі, у спаборніцтвах прымуць удзел нацыянальная і юніёрская каманды Беларусі па фрыстайле. У іх складзе пераможцы Алімпійскіх гульняў Ала Цупер і Ганна Гуськова, чэмпіёнка свету Аляксандра Раманоўская і бронзавы прызёр чэмпіянату свету Максім Гусцік.\nСярод замежных атлетаў у Мінску выступяць чэмпіёны свету са Швейцарыі Кэрал Бувард, Ноа Рот, Нікалас Гігакс, аўстралійка Лаўра Піл. Яе партнёрка па камандзе сярэбраны і бронзавы прызёр сусветных форумаў Даніэль Скот (Аўстралія), а таксама прафесійныя спартсмены з Германіі, Казахстана, Расіі, Чэхіі, Украіны. Упершыню ўдзельнікамі спаборніцтваў стануць фрыстайлісты з Бразіліі.\nКваліфікацыйныя скачкі пачнуцца ў 11.00. Уваход для гледачоў свабодны.\nАрганізатарамі спаборніцтваў выступаюць Міністэрства спорту і турызму, Беларуская федэрацыя фрыстайла, Беларускі лыжны саюз і Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па фрыстайле.


НЦСМ прадставіў выставу работ італьянскага мастака Міма дэ Фелічэ | zviazda.by\nНЦСМ прадставіў выставу работ італьянскага мастака Міма дэ Фелічэ\nНа выставе «Альбэрабэла», прымеркаванай да 70-годдзя італьянскага мастака Міма дэ Фелічэ, у Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў можна прасачыць агульнае ў народным побыце італьянцаў і беларусаў. Такое меркаванне БЕЛТА выказаў адзін з арганізатараў экспазіцыі загадчык кафедры прамысловага дызайну БДАМ Алесь Фаменка.\n«Ідэя прымеркаваць выставу да 70-годдзя Міма дэ Фелічэ наспела даўно. Яго юбілей адбыўся 6 верасня. Паміж Італіяй і Беларуссю заўсёды былі цёплыя адносіны, і ў экспазіцыі паказана шмат агульнага: жыццё простых людзей у маленькіх гарадках, народны побыт. Акрамя таго, Міма дэ Фелічэ прымаў у сябе беларускіх майстроў, а італьянскія мастакі неаднаразова былі прадстаўлены ў нашых выставачных залах. Да юбілейнай даты сабраны работы, якія знаходзіліся ў краіне і трапілі сюды дзякуючы шматлікім культурным праектам, над якімі з пачатку 2000-х гадоў працавала мастацтвазнавец Таццяна Фаменка. Завязаліся культурныя сувязі, і бачна, што яны мацнеюць», — расказаў Алесь Фаменка.\nНа выставе прадстаўлена некалькі напрамкаў творчасці Міма дэ Фелічэ. «Важна было ахапіць творчасць мастака, паказаць яго ўменне падаваць свае сюжэты не толькі на палатне, але і з дапамогай графікі і акварэлі. Цікавая серыя карцін з выявай плёнкі, дзе паказаны фрагменты жыцця Альбэрабэла. Міма дэ Фелічэ быў натхнёны Мінскам і ўрбаністыкай. Ён паўстае таксама як „мастак ночы“, паказваючы горад у цёмным асвятленні, робіць акцэнт на месяцы і ліхтарах — тыя ж самыя пейзажы, але ўжо больш містычная серыя палотнаў», — сказаў загадчык кафедры.\nЛюдзям важна знаёміцца з творчасцю мастакоў менавіта на выставе, адзначыў Алесь Фаменка. «Безумоўна, у інтэрнэце можна спампаваць карціны, аднак адносна работ Міма дэ Фелічэ карыстальнікі не маюць такой магчымасці. Глядзець і выбіраць творы ў сетцы даволі складана. Асобна вырваныя з кантэксту карціны не становяцца самім канцэптам выставы, таму што аўтар або куратар экспазіцыі фарміруюць галоўную ідэю праекта. Для цэласнага разумення гэта вельмі важна. Можна выхапіць асобныя элементы, разгледзець на фатаграфіях найменшыя падрабязнасці, але такога паўнацэннага адчування, як ад вялікай колькасці работ, у экспазіцыі не будзе. Калі вывучаеш серыю ўзаемазвязаных карцін, глядзіш на падмацаваны відэарад, тэкставае тлумачэнне, толькі тады можна зрабіць выснову, што хацеў данесці аўтар, і зразумець яго перажыванні. Напрыклад, каб наведвальнікі змаглі адчуць свет, у якім жыве Міма дэ Фелічэ, на выставе можна ўбачыць своеасаблівую інсталяцыю. На акно быў зроблены вітраж, на якім паказаны Альбэрабэла. Гэта дапаўняе праект», — растлумачыў ён.\nУ Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў працуе выстаўка «Музыка і святло»\n12:05 Вячаслаў Даніловіч прызначаны рэктарам Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце\n11:46 МУС: 20 верасня за ўдзел у незаконных масавых мерапрыемствах затрыманы 442 чалавекі\n11:24 22 верасня пачнецца другі этап сумеснага беларуска-расійскага вучэння «Славянскае братэрства-2020»\n11:01 Уладзімір Пуцін даручыў да 15 кастрычніка далажыць аб тэрмінах пастаўкі вакцыны ад каранавіруса ў Беларусь\n3499 Вядомыя спартсмены заклікаюць падтрымаць мір і стабільнасць у Беларусі\n1016 (Не)канферэнцыя для школьных настаўнікаў «EdCamp Belarus—2020» пройдзе 10–11 кастрычніка\n841 Падрабязная інструкцыя, як выпісаць «Звязду» праз інтэрнэт\n639 Сем этапаў сцэнарыя па знішчэнні Беларусі - Лукашэнка расказаў пра сапраўдныя задумы апанентаў\n493 Выйшлі 360 раней невядомых вершаў Яўгеніі Янішчыц\n481 Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня\n468 Як і чым жыве колішняя «памідорная сталіца» Беларусі?\n466 Беларускі палітолаг Андрэй Сыч: Ёсць усе падставы меркаваць, што будзе ўзмоцнена роля мясцовага самакіравання\n423 Чаму ў гэтым эпідсезоне варта абавязкова прышчапіцца?\n419 Лукашэнка: Мы не станем на калені, нават калі застанёмся адны


Умовы і ўмоўнасці - ФорумФорум\nУ дыялогу нараджаецца ісціна\nВітаем цябе, паважаны чытач! Сёння мы, Віктар Жук і Юрый Андрэйчык, хочам пагаварыць з табой пра ўмовы для развіцця асобы дзіцяці і ўмоўнасці, у якія гэтыя ўмовы праламляюцца на практыцы.\nЮрый. Чаму менавіта пра гэта? На жаль, бывае, так часта выкарыстоўваеш свае падыходы, што яны становяцца фармальнасцямі, або ўзяўся за новае, а яно не тваё, і быццам працуеш, працуеш, а эфекту няма …\nВіктар. Пагаджуся з тым, што ўмовы, якія павінны стварацца настаўнікам для развіцця асобы дзіцяці, часта ператвараюцца ў фармальныя ўмоўнасці. Напрыклад, вядома, што вектар сучаснай адукацыі скіраваны на асобасна арыентаванае навучанне і фарміраванне ключавых кампетэнцый навучэнцаў, а гэта прадугледжвае пошук і выкарыстанне настаўнікам эфектыўных педагагічных тэхналогій, якія дазваляюць вырашыць пастаўленую задачу. Аднак не заўсёды выбар той ці іншай тэхналогіі, метаду або нават канкрэтнага прыёму апраўдвае сябе, працуючы належным чынам і выконваючы тыя мэты і задачы, якія першапачаткова перад ім стаялі. Чаму гэта адбываецца? На мой погляд, на тое існуе некалькі аб’ектыўных прычын. Па-першае, да такога выніку можа прывесці няправільная рэалізацыя самой тэхналогіі, а па-другое — неразуменне канчатковай мэты, на дасягненне якой накіраваны тыя ці іншыя метады і прыёмы. Што мы атрымліваем на выхадзе? Урок дзеля ўрока, не больш за тое. Наяўнасць эфекту “прыгожай карцінкі” не робіць урок эфектыўным — праверана на асабістым вопыце.\nЮрый. У самы раз! Засяродзім увагу на гэтай праблеме. Добра, дык што ж такое ЎМОВА? Умова — гэта акалічнасць, патрабаванне, дамоўленасць, правілы, вызначаныя ў якой-небудзь галіне жыцця, дзейнасці, і галоўнае — абставіны, у якіх адбываецца, ажыццяўляецца што-небудзь, у асноўным прагрэсіўнае, што вядзе да развіцця дзіцяці.\nІ вось ледзьве ўлоўная розніца, нават у вымаўленні, — УМОЎНАСЦЬ. Што ж гэта? Нават на слых паняцце амаль не адрозніваецца, аднак умоўнасць — гэта чыста знешняе правіла, якое замацавалася ў грамадскіх паводзінах, заключаецца, як гавораць кінематаграфісты, у “дзеянні дзеля дзеяння”. Прыводзіць не толькі да нізкай эфектыўнасці любога працэсу, але ў педагогіцы параджае развіццё ў асобе дзяцей крывадушнасці і прыстасавальнасці. Мы і так з вамі ў палоне многіх умоўнасцей.\nВіктар. Я паспрабаваў вылучыць некаторыя ўмовы для развіцця асобы дзіцяці, якія павінен ствараць настаўнік на кожным уроку. Пры гэтым само слова “павінен” з’яўляецца толькі ўмоўнасцю, бо прыведзены ніжэй спіс не прэтэндуе на ролю “настаўніцкіх запаведзей”, з’яўляючыся толькі адлюстраваннем тых прыярытэтаў, якіх стараюся прытрымлівацца ва ўласнай педагагічнай практыцы.\n1) Спрыяць стварэнню на ўсіх вучэбных занятках спрыяльнага псіхалагічнага клімату.\nЦі варта гаварыць пра тое, што настаўнік павінен уваходзіць у клас з добрым настроем, ветлівай усмешкай і жаданнем мець зносіны з дзецьмі? Думаю, што не, бо гэта прапісныя ісціны. Не стварыўшы на ўроку атмасферу добразычлівасці і камфорту, наўрад ці атрымаецца ў поўнай меры дасягнуць пастаўленых мэт і задач.\nЮрый. Віктар, дазволь я сёння сыграю ролю скептыка і зануды (а я такі і ёсць) і скажу, што гэта цудоўна, толькі я дадаў бы не “спрыяць стварэнню”, а ствараць, штодзень і штогадзіны. На гэтым этапе мы так часта прывыкаем да сваіх каронных прыёмаў, што выкарыстоўваем іх ужо аўтаматычна. Усміхаемся, жартуем, нават сочым за сваім знешнім выглядам… Так хутка можна ператварыцца ў прыемны элемент мэблі, такі як любімая канапа, якая стварае ўтульнасць і камфорт. Але часам хочацца пастаяць або нават пабегаць, а канапа ўсё запрашае “сесці зручней, усміхнуцца і пачаць работу”. Калі настаўнік гатовы да работы, добра было б даведацца ў дзяцей, наколькі яны гатовы, якая ім патрэбна дапамога, хто сёння ніяк не можа ўключыцца ў дзейнасць. І калі вы давяраеце сваім калегам, у чым я не сумняваюся, пагаварыце з імі на перапынку да ўрока: які настрой у класе, ці ўсё спакойна. І, калі ласка, не насіце “дзяжурную ўсмешку”, яна хутка выходзіць з моды. На мой погляд, мы часта няправільна разумеем гэтыя ўмовы, лічачы сябе цэнтрам увагі і тым “сонцам”, ад якога выходзяць промні дабра, якія і ствараюць неабходную атмасферу ў класе. Не, педагог — гэта нябачная энергія, якая варочае, штурхае, спыняе і СТВАРАЕ. Падкрэсліваю — нябачная.\nВіктар. 2) Садзейнічаць уключэнню навучэнцаў у актыўную пазнавальную дзейнасць.\n“Недастаткова толькі атрымаць веды, трэба знайсці ім прымяненне”, — цяжка не пагадзіцца з вялікім нямецкім мысліцелем і паэтам Іаганам Вольфгангам Гётэ, якому належаць гэтыя словы, ці не так? Не варта падаваць на ўроку інфармацыю ў гатовым, “разжаваным” выглядзе, варта дазволіць навучэнцам самім яе здабыць, асэнсаваць і пераўтварыць. Адмаўленне пасіўнага засваення інфармацыі, выкарыстанне актыўных і інтэрактыўных метадаў навучання ёсць найважнейшая ўмова для фарміравання ключавых кампетэнцый навучэнцаў.\nЮрый. Так, так, так. І вось тут пачалося. Сапраўдная гонка, гонка прыёмаў і тэхналогій. А ў гонках галоўнае прыйсці да фінішу першым, але, як правіла, многім не хапае навыку нават утрымацца на трасе. Уяўляеце, я на ружовай “малалітражцы”, з лысай гумай на трэку Формулы-1. Еду, і такі задаволены, мне так падабаецца. Прычым я стартаваў першы, хуткасць аж 30 км у гадзіну, еду пасярэдзіне дарогі, ззаду равуць жвавыя баліды, маладыя, нявопытныя, усё рвуцца наперад. А я такі: “Стоп, не спяшайся, гэта мае актыўныя метады работы, мая хуткасць”. Што, не было такога? Перш чым выходзіць на “трасу” выкарыстання актыўных і інтэрактыўных метадаў навучання, праверце сваю гатоўнасць, а галоўнае, гатоўнасць і аснашчанасць дзяцей для гэтага. І калі хтосьці з удзельнікаў працэсу “не ў форме”, ідзі пехатой. Упэўнены, дабярэшся хутчэй да фінішу.\nВіктар. 3) Спрыяць развіццю творчага і крытычнага мыслення навучэнцаў.\nСучаснае інфармацыйнае грамадства, у якім мы жывём, характарызуецца, перш за ўсё, павелічэннем ролі інфармацыі і ведаў у жыцці чалавека. Інтэрнэт і тэлебачанне звялі працэс пошуку неабходнай інфармацыі да мінімальных намаганняў. Адсутнасць інфармацыйнай культуры робіць чалавека, не схільнага да крытычнага аналізу спажыванай інфармацыі, залежным і несамастойным. Менавіта таму выключна важна развіваць у дзіцяці навыкі крытычнага мыслення, якое не дазваляе ўспрымаць інфармацыю як догму. Знаходзіць жа ўласныя, нестандартныя рашэнні якой-небудзь задачы або праблемнай сітуацыі дазваляе творчае мысленне, развіццю якога, як і развіццю мыслення крытычнага, варта ўдзяляць асаблівую ўвагу на вучэбных занятках.\nЮрый. Тут мне ўспомніўся адзін анекдот па развіцці памяці ў дзіцяці. Бацька займаецца са сваёй маленькай дачушкай, запамінаюць назвы месяцаў. “Запамінай і паўтарай са мной: сту-дзень, лю-ты, сака-вік, краса-вік… Запомніла? А цяпер сама”. І дзіця радасна: “Дзень, Ты, Вік, Вік…” Гэтыя ўмовы развіцця асобы дзіцяці вельмі хутка ператвараюцца ва ўмоўнасці. Віной тут становіцца крывадушнасць дарослых. Вось прыклад, калі ласка. Школьныя навукова-практычныя канферэнцыі — крыніца для развіцця творчага і крытычнага мыслення навучэнцаў. Але гэта толькі тэарэтычна. На практыцы ж… Працягваць ці не трэба? Думаю, вы зразумелі ход маіх думак. Калі не, вось вам падказка: знайдзіце карыкатуру Херлуфа Бідструпа “Кубікі” і вы ўсё зразумееце. Віктар. 4) Прытрымлівацца дыялагічнай формы зносін.\nУрок не павінен ператварацца ў тэатр аднаго акцёра, дзе прастора перад школьнай дошкай — авансцэна, а дзеці — публіка, якая чакае дзейства. На мой погляд, прынцып дыялогу, якога павінен прытрымлівацца кожны настаўнік, вельмі просты — пачуй меркаванне сваіх вучняў і будзеш пачуты сам. Ствараючы на ўроку атмасферу партнёрства, сумеснага пошуку ідэй і рашэнняў, настаўнік здольны з трыбуны для маналогу зрабіць пляцоўку для форуму.\nЮрый. Вельмі добрае правіла і пры правільным выкарыстанні дае вынік. Аднак ёсць небяспека захапіцца і заняць большую колькасць часу ўрока, калі ў парыве найлепшых намераў пры жаданні выслухаць меркаванне ўсіх мы можам “загуляцца” і ператварыць урок у пасяджэнне клуба па інтарэсах. Безумоўна, мова — гэта аформленая ў гук думка, і развіваючы маўленне дзяцей, мы развіваем іх мысленне. А цяпер крыху дзёгцю. Запішы свой урок на дыктафон і праслухай. Задаволены сваёй гаворкай, у цябе няма слоў-паразітаў, твая думка правільна сфармулявана, яна вартая для дыялогу? Другі аспект — уменне чуць. Праслухоўваючы аўдыязапіс свайго ўрока, звярні ўвагу, што ты адказаў дзіцяці на яго думку, ці даў ты яму зразумець, што зразумеў яго, дапамог, каб яго зразумелі астатнія або задавольваліся: “Добра, дзякуй, малайчына, цікавая думка…”. А ці зразумела дзіця, што яго пачулі? Або яно зразумела, што яго толькі слухалі?\nВіктар. 5) Спрыяць стварэнню сітуацыі поспеху на вучэбных занятках.\nЗа кошт чаго? Па-першае, не “душыць” дзіця адзнакамі. Па-другое, не прад’яўляць завышаныя патрабаванні і ўлічваць індывідуальныя асаблівасці навучэнцаў. І па-трэцяе, ацэньваць кожную ідэю, кожнае меркаванне, кожны пункт гледжання, якімі б фантастычнымі яны ні здаваліся.\nЮрый. Поспех. Часам менавіта паспяховасць губіць асобу, фарміруе і выцягвае з глыбіні самыя нізкія пачуцці — перавагі, гордасці, фарміруе вялікае ўсёпаглынальнае эга. І ў гэтым, як ні дзіўна, педагогі адыгрываюць немалаважную ролю. Стварэнне сітуацыі поспеху на ўроку — гэта лякарства, якое варта прымаць строга па рэцэпце ўрача, у адваротным выпадку яно прынясе шкоду. Ствараючы атмасферу паспяховасці, працуйце так, каб дзіця магло захапляцца сваімі асабістымі дасягненнямі ў параўнанні з… самім сабой. І толькі з самім сабой. Каб яно адчула, што сёння працавала лепш, што ў яго атрымалася выправіць свае ўласныя недаробкі, а не параўноўвала сябе з суседам, які, па словах настаўніка, справіўся лепш. Невыкананне ўмоў для стварэння сітуацыі поспеху, ператварэнне іх у дзеянне дзеля дзеяння не толькі з’яўляецца неэфектыўным, а нават супрацьпаказана. Вынік — дзве крайнасці: гордасць і няўпэўненасць.\nВіктар. Думаю, чытач знойдзе, што дабавіць у прапанаваны спіс. І адказаць на пытанне: як жа прапанаваныя ўмовы ў працэсе штодзённай руціны трансфармуюцца ва ўмоўнасці?\nЮрый. Згодны. Поспехаў табе, дарагі чытач. Ці ператворыцца ўмова ва ўмоўнасць, усё залежыць ад цябе. Удачы!\nВіктар ЖУК дзеці педагог развіццё Юрый АНДРЭЙЧЫК\nЗ тегами: Віктар ЖУК дзеці педагог развіццё Юрый АНДРЭЙЧЫК\nНаступная: Дождж з цукерак


Топ-5 самых папулярных верталётаў\nТоп-5 самых папулярных верталётаў\t20.03.2019\nЯк перад пакупнікамі, так і перад арандатарамі заўсёды стаіць пытанне, якой мадэлі верталёта аддаць перавагу? У гэтым артыкуле мы разгледзім найбольш папулярныя варыянты верталётаў ў Еўропе і Расіі.\nПадчас выбару верталёта важная мэта, з якой будзе выкарыстоўвацца паветранае судна. У залежнасці ад гэтага перавага аддаецца пэўнай камплектацыі салона, грузападымальнасці, ёмістасці, лётным і тэхнічным характарыстыкам. Як жа выглядае топ-5 самых папулярных верталётаў у Еўропе?\nBell 407 – адзін з лідэраў класа VIP. Яго набываюць і арандуюць як для асабістых мэтаў, так для працы. Верталёт гатовы прыняць на борт 6 пасажыраў і перавезці іх на адлегласці больш за 1000 кіламетраў. Парог вышыні складае 4,3 кіламетра. Жвавы «малыш», укамплектаваны рухавіком Rolls Royse, здольны развіць хуткасць да 270 км/гадз. Пры неабходнасці яго можна пасадзіць на ваду, таму што ён мае спецыяльныя «паплаўкі».\nПавышаная ўвага ў гэтай мадэлі нададзена бяспецы. Верталёт забяспечаны сістэмай кантролю, здольнай выявіць неспрыяльныя ўмовы надвор’я на адлегласці 370 кіламетраў.\nСалон верталёта валодае павышанай камфортнасцю, арыентаванай на абслугоўванне прывілеяваных пасажыраў. Інтэр’ер аздоблены каштоўнымі пародамі дрэва і натуральнай скурай. Палёт у Bell 407 – гэта асалода ад хуткасці і свабоды!\nЯшчэ адна шыкоўная мадэль Agusta AW199Ke італьянскага вытворцы таксама адносіцца да катэгорыі бізнес-класа. Яе набываюць і арандуюць еўрапейскія прадпрымальнікі як для сямейных пералётаў, так і для дзелавых мерапрыемстваў.\nУмяшчальнасць Agusta AW199Ke складае сем пасажыраў. Верталёт гатовы пераадолець 1000 кіламетраў і падняцца на вышыню 6100 метраў. Газатурбінны рухавік дае яму магчымасць разагнацца да 280 км/гадз.\nСалон аздоблены з асаблівым шыкам. Акрамя скураных крэслаў пасажырам прадастаўляецца відэа- і аўдыёсістэмы, спадарожнікавая сувязь і нават клімат-кантроль. Падарожжа пройдзе з камфортам і карысцю.\nEurocopter EC 135 – сумеснае дзецішча германскіх і французскіх вытворцаў, папулярнае не толькі сярод прадпрымальнікаў, але і сярод паліцэйскіх, а таксама розных адміністрацыйных службаў. Гэта мадэль вылучаецца дзякуючы павышанай трываласці і надзейнасці, яе можна эксплуатаваць нават пры складаных умовах надвор’я.\nВерталёт гатовы прыняць на борт шэсць падарожнікаў і падняцца на вышыню больш за 6 тысяч метраў. Яго сярэдняя хуткасць – 278 км/гадз, а пераадолець ён можа 650 кіламетраў без дазапраўкі.\nСалон гэтай мадэлі досыць прасторны. Эрганамічныя крэслы, шырокія аглядныя вокны, паніжаны ўзровень шуму, сучасная сістэма бяспекі і іншыя выгоды зробяць пералёт спакойным і радасным.\nТыя, каму неабходны лёгкі верталёт, спыняюць свой выбар на Robinson R 44. Гэта шматмэтавая амерыканская мадэль, гатовая прыняць трох пасажыраў і адвезці іх на адлегласць 650 кіламетраў, развіўшы хуткасць 240 км/гадз. Парог вышыні складае 4,2 кіламетра. Маецца версія-амфібія, якая носіць найменне Robinson R44 Clipper. Яго можна саджаць і на ваду.\nМадэль Robinson R 44 не адрозніваецца раскошнай камплектацыяй салона, але славіцца сваёй манеўранасцю, надзейнасцю, здольнасцю пранікаць у самыя цяжкадаступныя месцы. Гэтая версія вельмі папулярная ў Расіі і ў горных раёнах па ўсім свеце. Адна з яе несумнеўных пераваг – магчымасць эксплуатацыі пры шырокім дыяпазоне тэмператур. З-за прасторных аглядных вокнаў і эканамічнасці выкарыстання Robinson R 44 часта арандуюць для паветраных экскурсій.\nВыдатна зарэкамендаваў сябе расійскі Мі-8, які карыстаецца пашанай не толькі на Радзіме, але і ў Еўропе. У залежнасці ад камплектацыі ён гатовы прыняць на борт ад 10 да 20 пасажыраў і адвезці іх на 620 кіламетраў з хуткасцю 240 км/гадз. Парог вышыні складае 6000 метраў.\nМі -8 мае некалькі камплектацый. Ёсць транспартная версія, прызначаная для перавозкі грузаў вагай да трох тон. Прадугледжана магчымасць знешняй падвескі, таксама прысутнічае зручны люк са створкамі, якія можна адкрываць.\nПасажырскія версіі Мі-8 маюць класы эканом або VIP. У любой камплектацыі яны ўключаюць у сябе два аварыйных выхады, сістэму ацяплення і вентыляцыі, туалет, гардэроб, асвятленне, якое можна рэгуляваць, і зручныя адкідныя крэслы.\nСалон VIP прызначаны для палётаў пасажыраў высокага статусу. Гэта версія мае не толькі крэслы, але і канапу для адпачынку, кухонны блок з халадзільнікам і ЗВЧ, тэлевізары і мультымедыйныя сістэмы забаў. У палёце пасажырам падаюцца напоі з бара і лёгкія закускі, пры жаданні можна заказаць на борт абед з рэстарана.\nУ кампаніі AVIAV TM (Cofrance SARL) вы можаце арандаваць або набыць любую з вышэйапісаных мадэляў на выгадных умовах. Калі вас цікавіць адзін з гэтых верталётаў або які-небудзь іншы, мы абавязкова знойдзем для вас патрэбную версію і дапаможам аператыўна заключыць кантракт. Па ўсіх пытаннях кругласутачна працуе гарачая лінія авіяцыйных экспертаў.


Прамая лінія з Уладзімірам Пуціным - відэа - 30.06.2021, Sputnik Беларусь\nПрамая лінія з Уладзімірам Пуціным - відэа\nУ рамках падрыхтоўкі праграмы "Прамая лінія з Уладзімірам Пуціным" агульная колькасць пытанняў дасягнула амаль двух мільёнаў. 30.06.2021, Sputnik Беларусь\n30 чэрвеня адбылася прамая лінія Прэзідэнта Расіі Уладзімір Пуцін з грамадзянамі. Трансляцыю прамой лініі прэзідэнта РФ вялі тэлеканалы "Первый", "Россия 1", "Россия 24", "НТВ", "ОТР", "Мир", а таксама радыёстанцыі "Маяк", "Вести FM" і "Радио России".Прэзідэнт у свабодным рэжыме адказваў на пытанні, якія цікавяць расіян.Амаль два мільёны пытанняўУ рамках падрыхтоўкі праграмы "Прамая лінія з Уладзімірам Пуціным" агульная колькасць пытанняў дасягнула амаль двух мільёнаў.Самай папулярнай тэмай прадказальна сталі вакцынацыя і барацьба з каронавірусам. Расійскі лідэр падкрэсліў, што ўлады паспрабуюць зрабіць так, каб ні адно пытанне, якое паступіла на "прамую лінію", не засталося незаўважаным.Пра што просяць Пуціна падчас прамых лінійУ ходзе прамой лініі 16 красавіка 2015 года ветэран Вялікай Айчыннай вайны Васіль Ярохін з закрытага гарадка ва Уладзімірскай вобласці звярнуўся да прэзідэнта Уладзіміра Пуціна з пытаннем аб атрыманні дзяржаўнага сертыфіката на набыццё пастаяннага жылля. 8 траўня 2015 года Васілю Ярохіну ўручылі жыллёвы сертыфікат.У ходзе прамой лініі 2015 года вядучая зачытала зварот да прэзідэнта ад сяброўкі нейкай Алены, якой 25 красавіка спаўняецца 40 гадоў і якая вельмі хоча сабаку. Сяброўкі гатовы зрабіць ёй такі падарунак, аднак муж Алены, палкоўнік у адстаўцы, супраць сабакі ў доме. Жанчына папрасіла Пуціна аказаць уплыў на мужа, скарыстаўшыся яго правам галоўнакамандуючага. У выніку прэзідэнт адзначыў, што купля сабакі "умацоўвае сям'ю", і параіў палкоўніку падарыць жонцы шчанюка. У выніку Алена атрымала сабаку ў падарунак за некалькі дзён да юбілею.Чытайце таксама:\nуладзімір пуцін, видео\n17:08 30.06.2021 (абноўлена: 11:38 05.07.2021)\nУ рамках падрыхтоўкі праграмы "Прамая лінія з Уладзімірам Пуціным" агульная колькасць пытанняў дасягнула амаль двух мільёнаў.\n30 чэрвеня адбылася прамая лінія Прэзідэнта Расіі Уладзімір Пуцін з грамадзянамі. Трансляцыю прамой лініі прэзідэнта РФ вялі тэлеканалы "Первый", "Россия 1", "Россия 24", "НТВ", "ОТР", "Мир", а таксама радыёстанцыі "Маяк", "Вести FM" і "Радио России".\nПрэзідэнт у свабодным рэжыме адказваў на пытанні, якія цікавяць расіян.\nАмаль два мільёны пытанняў\nСамай папулярнай тэмай прадказальна сталі вакцынацыя і барацьба з каронавірусам. Расійскі лідэр падкрэсліў, што ўлады паспрабуюць зрабіць так, каб ні адно пытанне, якое паступіла на "прамую лінію", не засталося незаўважаным.\nУ ходзе прамой лініі 16 красавіка 2015 года ветэран Вялікай Айчыннай вайны Васіль Ярохін з закрытага гарадка ва Уладзімірскай вобласці звярнуўся да прэзідэнта Уладзіміра Пуціна з пытаннем аб атрыманні дзяржаўнага сертыфіката на набыццё пастаяннага жылля. 8 траўня 2015 года Васілю Ярохіну ўручылі жыллёвы сертыфікат.\nУ ходзе прамой лініі 2015 года вядучая зачытала зварот да прэзідэнта ад сяброўкі нейкай Алены, якой 25 красавіка спаўняецца 40 гадоў і якая вельмі хоча сабаку. Сяброўкі гатовы зрабіць ёй такі падарунак, аднак муж Алены, палкоўнік у адстаўцы, супраць сабакі ў доме. Жанчына папрасіла Пуціна аказаць уплыў на мужа, скарыстаўшыся яго правам галоўнакамандуючага. У выніку прэзідэнт адзначыў, што купля сабакі "умацоўвае сям'ю", і параіў палкоўніку падарыць жонцы шчанюка. У выніку Алена атрымала сабаку ў падарунак за некалькі дзён да юбілею.\nПуцін павіншаваў МІА "Россия сегодня" з 80-годдзем


Культура - Экзамены ў акцёры: як убачыць у страусе каралеву\nУладзімір Мішчанчук з патэнцыйнымі абітурыентамі. / Фота аўтара\nСёлета спаўняецца 30 гадоў, як спадар Мішчанчук працуе ў Акадэміі. І ўсе гэтыя дзесяцігоддзі ён імкнецца падараваць шанц хлопцам і дзяўчатам з рэгіёнаў паспрабаваць свае сілы на акцёрскім шляху (ён і сам родам з вёсцы Валавель Драгічынскага раёна). У пошуку талентаў складзены маршрут, якім Уладзімір Андрэевіч імкнецца ахапіць усе абласныя цэнтры, а таксама тыя раённыя гарады, дзе найбольш развіта аматарскае тэатральнае жыццё. Так, у Барысаве дэкан тэатральнага факультэта наведаў драматычны тэатр “Відарыс” гарадскога Палаца культуры імя Максіма Горкага. У Нясвіжы прафесійнаму разбору падлягаў спектакль народнага тэатра імя Уршулі Радзівіл. Ладзілі сустрэчу і на базе тэатра “Пілігрым” Полацкага гарадскога палаца культуры. У кожным з гэтых аматарскіх калектываў спадар Мішчанчук праводзіў майстар-класы, даваў трупе творчыя парады і запэўніваў таленты перанесці сваё захапленне на прафесійныя рэйкі. Часам на прафарыентацыйныя размовы збіралася пад 40 чалавек, некаторыя са слухачоў прыходзілі з падрыхтаванай праграмай, каб атрымаць на імправізаваным праслухоўванні карысныя заўвагі і паспець да афіцыйных экзаменаў выправіць пэўныя хібы.\nСустрэча на Бугу\nПра прыезд Уладзіміра Андрэевіча ў Брэст паведамляў сайт тамтэйшага акадэмічнага тэатра драмы. Інфармацыя хутка разышлася па сацсетках, падтрымалі сталічнага госця і рэгіянальныя мас-медыя. У выніку на сустрэчу ў тэатральную залу прыйшлі не толькі школьнікі абласнога цэнтра, але і магчымыя абітурыенты з Драгічына, Бярозы, замаўлялі месцы з Івацэвічаў.\nСтоячы разам з Уладзімірам Андрэевічам ля ўваходу ў тэатр, мы назіралі, як падцягваліся школьнікі: хтосьці нясмела разглядаў афішы, іншыя ўпэўнена адчынялі дзверы, маючы ў запасе спіс пытанняў да хэдлайнера мерапрыемства. За некаторымі падлеткамі ішлі матулі, якія хацелі, каб дэкан тэатральнага факультэта развеяў тыя ці іншыя сумненні. Былі і абітурыенты ва ўзросце, якіх цікавілі правілы паступлення на завочную форму навучання (сёлета ў завочнікі заклікаюць акцёраў драмы і кіно ды рэжысёраў тэатра лялек).\nСпадар Мішчанчук зазначыў: “Сёлетняму набору пашанцавала: першакурснікаў прыме галоўны корпус Акадэміі мастацтваў, які на працягу апошніх пяці гадоў быў зачынены на капітальны рамонт. Уявіце, колькі было выпускаў, якія не мелі нармальных умоў для стварэння курсавых і дыпломных спектакляў! Новыя студэнты з першых дзён атрымаюць прыстасаваныя памяшканні, усе неабходныя для вучобы атрыбуты і годны вучэбны тэатр”.\nРазмову з моладдзю дэкан пачаў з запэўнівання, што выказванні пра паступовы адыход тэатра на задні план жыцця грамадства не маюць рэальных падстаў, бо людзям заўсёды будзе цікавы тэатр жывых зносін. Верагодна, з гэтай прычыны адзін з самых высокіх конкурсаў у краіне сярод гуманітарных ВНУ, па словах прамоўцы, менавіта на тэатральны факультэт БДАМ.\nШкольнікі распытвалі пра нюансы ўступнай кампаніі, ці дазволена падаваць з дакументамі дадатковыя сертыфікаты, цікавіліся, ці ёсць патрабаванні да знешнасці абітурыентаў. Уладзімір Андрэевіч у дэталях распавёў пра кожны творчы тур уступных іспытаў. Напрыклад, параіў не выбіраць для вакальнага іспыту песню сучасных поп-выканаўцаў: прыёмная камісія павінна пабачыць у тым ліку і творчае стаўленне абітурыента да сюжэту кампазіцыі, а ў бессэнсоўным тэксце гэтага апрыёры не знойдзеш... На конкурсе па сцэнічнай мове хочацца пачуць рэпертуар, які выходзіць за межы збітай школьнай праграмы, а асабіста ад сябе Уладзімір Андрэевіч раіць падрыхтаваць адзін з урыўкаў на беларускай мове. Прамоўца жартаўліва нагадваў, што артыст павінен быць фізічна здаровым, і распавёў пра розныя выпадкі, калі абітурыент з ідэальным — па медыцынскай даведцы — здароўем, па факце не мог лішні раз нахіліцца, станцаваць, а то і ўвогуле меў незмыканне звязак ці сур’ёзныя лагапедычныя праблемы.\nЗыходзячы са шматгадовага вопыту, спадар Мішчанчук прасіў не хавацца на экзамене па пластыцы за гарой непатрэбных дэкарацый і безліччу бутафорыі, а для іспыту па акцёрскім майстэрстве раіў выбіраць характарны эцюд. “Галоўнае — шчыра верыць у прапанаваныя абставіны, — падкрэсліў прамоўца. — Дзяўчына можа сыграць і страуса, але так лёгка і праўдзіва, што я адразу пабачу ў ёй стаць будучай каралевы!”\nНа развітанне Уладзімір Андрэевіч пажадаў кандыдатам у студэнты быць на экзаменах натуральнымі: “Бывае, прыходзяць дзяўчаты на іспыт. Час паказваць сябе, а ім не да таго, бо новыя туфлі ціснуць, туш ад спёкі пацякла і гэтак далей. На іх тварах удаецца прачытаць толькі адну эмоцыю: “Калі ж скончацца мае пакуты!” Не забывайце, што вы везяце ў сталіцу свой талент. Прыходзьце такімі, якія вы ёсць па жыцці. Калі камісія бачыць, што ў вас маецца патэнцыял, то і без неверагоднага макіяжу атрымаеце студэнцкі білет”.\nНе быць трэцім грыбам\nНа сустрэчы з магчымымі абітурыентамі прысутнічалі рэжысёр-пастаноўшчык Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы Цімафей Ільеўскі, загадчык трупы Валянціна Янавец і генеральны дырэктар — мастацкі кіраўнік установы Аляксандр Козак. Пасля заканчэння імпрэзы Аляксандр Аляксандравіч распавёў карэспандэнту “К” пра свае назіранні.\nЗараз маладыя акцёры не спяшаюцца пасля атрымання дыплома вярнуцца ў рэгіёны. “У маім выпуску, — падзяліўся ўспамінамі Аляксандр Аляксандравіч, — толькі адзін хлопец не атрымаў запрашэння ў сталічны калектыў, але ў выніку з усіх нас толькі адзін пагадзіўся на запрашэнне. Астатнія з’ехалі ў вобласці, бо была прафесійная матывацыя: навошта трымаць алебарду ці быць, умоўна кажучы, трэцім грыбам на сталічных падмостках, калі ў абласным тэатры ты адразу атрымліваеш галоўныя ролі?! Да таго ж мы ведалі, што на гастролі абласных тэатраў прыходзяць масцітыя рэжысёры. Калі добра пакажаш сябе на сцэне, абавязкова атрымаеш прапанову перайсці да яго. Мы адчувалі канкурэнцыю і бачылі перспектыву прафесійнага росту. Зараз жа я магу прапанаваць маладому спецыялісту ролі, нават арэнднае жыллё, аднак ён адмовіцца, бо на першае месца выйшла фінансавае пытанне…” Са спадаром Козакам цяжка не пагадзіцца…\nТак, падчас імпрэзы неаднаразова гучала, што мастацтва ў нашай краіне нізкааплатнае, і акцёрская творчасць не з’яўляецца выключэннем. Зразумела, у Мінску для дыпламаванага спецыяліста маецца больш магчымасцяў дадатковага прыбытку: рэклама, здымкі ў серыялах, антрэпрызы… І усё ж хапае сярод новага пакалення людзей, апантаных творчасцю.\nУладзімір Мішчанчук распавёў, як выпадкова пабачыў у політэхнічным каледжы відэазапіс тамтэйшай самадзейнасці і адразу зацікавіўся адным з навучэнцаў. Праз нейкі час той хлопец, Кірыл Дыцэвіч, прыйшоў на кафедру Акадэміі мастацтваў, паведаміў, што марыў стаць артыстам, але ў свой час не хапіла ўпэўненасці у сябе, каб занесці дакументы ў БДАМ. Пасля вырашэння шматлікіх юрыдычных цяганін (напрыклад, у гэтага ўраджэнца Бярозы не было атэстата аб заканчэнні сярэдняй школы), абітурыент пакінуў свой каледж, годна вытрымаў іспыты і стаў студэнтам тэатральнага факультэта.\nНа другім курсе будучы акцёр заваяваў тытул “Містар Беларусь-2014”. Летась завершыў здымкі ў 60-серыйнай украінскай стужцы. Больш за тое: упершыню ў гісторыі Акадэміі мастацтваў выпускніка просіць размеркаваць да сябе… маскоўскі тэатр! За Кірыла ўхапіўся Яўген Пісараў, галоўны рэжысёр Маскоўскага драматычнага тэатра імя Аляксандра Пушкіна. “Вельмі прыемна, што наша школа цэніцца на міжнароднай арэне”, — з гонарам адзначыў Уладзімір Андрэевіч.\nПакуль для тых, хто сядзеў лютаўскай нядзеляй у зале брэсцкага тэатра, падобны кар’ерны ўзлёт — толькі мара. Хтосьці за паўтары гадзіны пераканаўся ў правільнасці выбару будучай ВНУ. Зрэшты, былі і школьнікі 9 — 10 класаў, у якіх ёсць яшчэ час падумаць. У любым выпадку, прозвішчы прысутных будуць пададзены спісам у БДАМ. Як жартаваў дэкан, ён збярог грошы бацькоў абітурыентаў: цяпер ім не трэба выпраўляць дзяцей у сталіцу па кансультацыі, якія з 19 сакавіка да 8 чэрвеня штосуботу будуць ладзіцца ў Акадэміі мастацтваў. Можна адразу рыхтавацца да падачы дакументаў.\nНаступная прафарыентацыйная сустрэча з дэканам тэатральнага факультэта павінна адбыцца ў сакавіку ў Магілёве, потым спадара Мішчанчука чакаюць у Віцебску. Вынік жа гэтага ваяжу можна будзе пабачыць летам. Галоўнай узнагародай прафесару будзе магчымасць сустрэцца на ўступных іспытах з таленавітымі хлопцамі і дзяўчатамі, якія мараць прысвяціць сваё жыццё тэатральнаму мастацтву.


Галоўная ➠ Анонсы ➠ Сістэмы ацяплення ў прыгарадных дамах\nВы зможаце наведаць гэты сайт хттп: // течницс-рэнтаў. ру і там можаце замовіць экскаватар.\nНайбольшае распаўсюджанне цяпер атрымалi сістэмы з прымусовай цыркуляцыяй. Роўная і адваротны падача вады ажыццяўляецца па трубах, злучаным з калектарамі, якія атрымліваюць цяпло з кацельні дзякуючы цыркуляцыйнай помпай.\nБольш высакаякасныя помпы пастаўляюцца на сусветны рынак германскімі вытворцамі. Адметнай асаблівасцю вырабаў з Германіі з'яўляецца завышаная магутнасць ацяпляльнай сістэмы нават пры адсутнасці дадатковай аўтаматыкі.\nПомпу ў прымусовай сістэме вырабляе раўнамернае награванне прылад, што садзейнічае хуткаму павелічэнню тэмпературы ў памяшканні і падтрыманню яе на рацыянальным узроўні. У ацяпляльнай сістэме прадугледжана магчымасць перакрыцця асобных участкаў і рэгуляванне на іх тэмпературнага рэжыму.\nКошт электронных катлоў некалькі вышэй газавых. Але ў іх ёсць шэраг пераваг, якія гарантуюць спажыўцу лепшы выбар. Эксплуатацыя электроннага катла не просіць асобнага памяшкання і не мае патрэбу ў коміне. Акрамя таго, кацёл бясшумна працуе і цалкам бяспечны.


18 сакавіка - 13:25 (пятніца)\nБрэст, поле трэніровачнай базы «Чырвоны двор». 100 гледачоў\n1:1 — Дыбін Андрэй (68’)\n0:1 — Канцавы Арцём (62’, пен)\n1(46’) 33Дзячко Дзяніс (Б) 19Курганскі Сяргей (Б) 1(46’)\n80(46’) 11Тыманюк Ігар 25Лешка Яўгеній 29(48’)\n20(46’) 3Шэпелеў Антон 3Сасноўскі Сяргей (К) (57’)30(89’)\n16(46’) 2Новік Аляксандр 6Пазняк Аляксандр\n17(46’) 31Чыж Максім 14Анюкевіч Аляксандр\n25(46’) 5Агар Сімон Верон 20Дурай Тарас 10(89’)\n13(46’) 7Карніцкі Валерый 8Васькоў Арцём 88(81’)\n30(46’) 21Пабудзей Вадзім 7Кавалюк Сяргей 9(71’)\n11(46’) 4Цеван Андрэй 11Васілюк Раман 15(81’)\n7(46’) 30Герман Дзмітрый 23Чухлей Андрэй 5(89’)\n8(46’) 15Дземешка Аляксандр (К) 77Канцавы Арцём (62’)17(71’)\n33(46’) 1Аснін Дзмітрый (Б) 1Жураў Уладзімір (Б) 19(46’)\n30(46’)(68’) 7Дыбін Андрэй 5Хвалько Ягор 23(89’)(90+1’)\n15(46’) 8Ісаеў Руслан 9Вяргейчык Кірыл 7(71’)\n4(46’) 11Пампуха Павел 10Кавалёнак Дзмітрый 20(89’)\n7(46’)(61’) 13Сокал Арцём 15Лукашын Антон 11(81’)\n2(46’) 16Тхаголелаў Аляксей 17Сенкевіч Ян 77(71’)\n31(46’) 17Самасюк Дзяніс 29Бомбель Артур 25(48’)(83’)\n3(46’) 20Зіновіч Дзмітрый 30Забелін Павел 3(89’)\n5(46’)(85’) 25Стрыжэўс Андрэй 88Сарокін Антон 8(81’)\n21(46’) 30Вадзяновіч Сяргей\n11(46’)(66’)(88’) 80Кавальчук Ілля\nШэп Андрэй (Брэст)\nАкамелкаў Уладзімір (Брэст) Пашкевіч Дзяніс (Брэст)\nУпершыню з пачатку года склад гродзенскага клуба быў набліжаны да аптымальнай. У стартавым складзе супраць берасцейцаў на поле выйшлі Васілюк і Васькоў, што, несумненна, ажывіла гульню «Нёмана». Асабліва на хуткасць развіцця нападаў паўплывала з'яўленне Васькова, які раз за разам напружваў суперніка сваімі рэйдамі. Васілюк ж асаблівага жадання не выяўляў, аднак практычна любая яго сустрэча з мячом мела востры працяг. У стартавым складзе звыкла занялі свае месцы брамнік Курганскі, а таксама абаронцы Лешка – Сасноўскі – Пазняк – Анюкевіч.\nЗлучным звяном паміж лініямі стаў Дурай, добра глядзеўся на гэтай пазіцыі ў папярэдняй сустрэчы. І ў гэтым матчы украінец адыграў вельмі плённа. Дурай выдатна арыентуецца ў складаных сітуацыях, пастаянна нацэлены на атаку, а колькасць пасоў назад абмежавана. Акрамя таго, з яго ростам ён небяспечны пры стандартах. Пасля аднаго з кутавых толькі брамнік дынамаўцаў не дазволіў украінцу вызначыцца. У апошні момант Дзячко ледзь закрануў мяч, змяніў траекторыю яго палёту і не дазволіў адправіць паўабаронцу мяч у пустую браму.\nНа процілеглым ад Васькова флангу добра адпрацаваў Чухлей. Да перапынку ён працаваў на стварэнне нападаў «Нёмана», а пасля сыходу Лешка, заняў яго месца і сыграў як сапраўдны абаронца. Андрэй паступова набірае форму і з кожным матчам выглядае ўсё больш упэўнена. Кавалюк сыграў добра, але крыху ніжэй за свае магчымасці, а Канцавы звыкла, на мяжы фолу, змагаўся за кожным мячом, які ляціць у яго бок і пры першай жа магчымасці пагражаў браме суперніка.\nУвогуле, малюнак гульні каманды была даволі жывы, хуткасці – часам залімітавыя. Гродзенцы гулялі першым нумарам, а гаспадары – на контратаках. Футбол у выкананні двух каманд глядзеўся, магчымасці забіць былі як у адных, так і ў іншых. І калі нашым хлопцам пры завяршэнні сваіх атак не хапала дакладнасці (Канцавы, Дурай, Васілюк – прабілі міма), а велізарны лік прастрэлаў Васькова і Чухлея не знайшлі адрасата, то супернікам вызначыцца перашкодзіў Курганскі, тройчы які выратаваў каманду.\nПасля перапынку трэнер дынамаўцаў выпусціў абсалютна новы склад, у нас жа адбылася толькі змена брамніка. Аднак ужо праз тры хвіліны прыйшлося вымушана замяніць Лешка. Замест яго выйшаў Бомбель і першым жа дотыкам мог адкрыць лік у матчы. Пасля падачы кутавога мяч дайшоў да Артура, але і яго ўдар быў недакладны. Бомбель добра ўпісаўся ў гульню і адпрацаваў да канца матчу на прыстойных хуткасцях. Менавіта ў гэтым яму саступілі абаронцы, што прывяло да двух жоўтых картках і прызначэнню адзінаццаціметровага ўдару, які выразна рэалізаваў на 62-й хвіліне Канцавы – 0:1.\nПраўда, ужо праз пяць хвілін пачыналі з цэнтра поля ўжо жоўта-зялёныя. Дыбін быў першым на падборы у нашай штрафной і па-майстэрску прабіў у дзевятку. Жураў быў не ў стане дапамагчы: вельмі ж добра лёг на нагу суперніка мяч – 1:1.\nПасля 70-й хвіліны пачаліся замены і ў нас. У першую чаргу памянялася ўся пярэдняя лінія і на полі з'явіліся Вяргейчык, Сенкевіч, Лукашын і Сарокін. Ад гэтага хуткасці ў матчу не змяніліся. Моладзь падтрымала прапанаваны тэмп і неўзабаве дынамаўцы парушылі правілы ў сваёй штрафной яшчэ раз. Не вытрымаў такога напору Стрыжэўс і навошта-то згуляў рукой, спыніўшы, тым самым, флангавы прастрэл Сенкевіча. На гэты раз з Асніным разабраўся Бомбель – 1:2.\nДа канца матчу лік ужо не памяняўся, хоць момант у «Нёмана» быў. Памылка Зіновіча прывяла да выхаду Вяргейчыка сам-насам з брамай, але Кірыл біць не стаў, а пайшоў у абвод галкіпера ў бок вяртаўся паралельным курсам абаронцы і страціў мяч. Атака гасцей відавочна перагульвала абарону «Дынама», што вылілася яшчэ ў два папярэджанні, адно з якіх стала для Кавальчука другім. Канцоўку матчу «Дынама» правяло дзесяцёх. За хвіліну да канца асноўнага часу выйшлі Забелін, Кавалёнак і Хвалько і яшчэ паспелі адыграць хвілін шэсць. А апошні, нават картку атрымаў, груба зрубіў у цэнтры поля суперніка.


Работнікі лакаматыўнага дэпо Орша імя К. С. Заслонава машыніст электравоза Дзмітрый Тыманюк і яго памочнік Віталь Шайдо прызнаны пераможцамі спаборніцтва сярод маладзежных лакаматыўных брыгад Беларускай чыгункі па выніках 2015 года - Беларуская чыгунка\nБранiраванне месцаў на цягнікі\nТэл. 105 (РУП «Белтэлекам», УП «Велком», СТАА «МТС») (кругласутачна)\nТэл.(+375 154) 53 62 61\nтэл. (+375 17) 225 44 77 (часы працы з 13.00 да 15.00 у працоўныя дні)\nМінскае аддзяленне / Прэс-цэнтр / Карпаратыўныя навіны / 2016 /\nРаботнікі лакаматыўнага дэпо Орша імя К. С. Заслонава машыніст электравоза Дзмітрый Тыманюк і яго памочнік Віталь Шайдо прызнаны пераможцамі спаборніцтва сярод маладзежных лакаматыўных брыгад Беларускай чыгункі па выніках 2015 года\nНа магістралі конкурс праводзіцца штогод, у гэты раз за званне лепшых змагалася 64 лакаматыўных «дуэта».\nАршанцы лідзіруюць ўжо не ў першы раз, і ў гэтым няма нічога дзіўнага. Бо яны – прадстаўнікі аднаго з найстарэйшых дэпо магістралі, які мае вялікі цэх эксплуатацыі, багатую гісторыю і даўнія традыцыі. «Заслонаўцы» водзяць цягніка ў шасці кірунках, маюць заключэнне на эксплуатацыю амаль усіх відаў цягавага рухомага складу, наяўнага на Беларускай чыгунцы. У прыватнасці, на ўсе серыі пасажырскіх і грузавых электравозаў, дызель-цягнікоў, а таксама цеплавозаў серый ТЭП70, ТЭП70 БС, ТЭП60, ЧМЭ3, М62, усе індэксы 2ЦЭ10 і 2М62.\nУ дэпо працуюць больш двух дзясяткаў моладзевых лакаматыўных брыгад, сярод якіх тандэм Дзмітрыя Тымонюка і Віталя Шайдо – адзін з самых стабільных. Падбіралі хлопцаў з дапамогай псіхалагічнага тэсціравання, па выніках якога іх дзелавыя якасці і рысы характару ўзаемна дапаўняюць адна адну. Дзмітрый – стрыманы, прымае рашэнні свядома, Віталь – энергічны, легкі на ўздым, надзейны памочнік у справе (у абодвух першая група допуску). У хлопцаў шмат агульнага: карэнныя аршанцы, дзяцінства, што называецца, правялі каля чыгункі, плануюць далей вучыцца, сваімі прыярытэтамі лічаць сям'ю і працу.\nАле ў кожнага – свая дарога на магістраль. Дзмітрый Тыманюк – з чыгуначнай сям'і. Яго мама ўсе жыцце працавала ў лакаматыўным дэпо. Тут працуе і яго старэйшы брат Сяргей. Дзмітрый жа атрымаў спецыяльнасць электразваршчыка, працаваў на мясцовым камбінаце будаўнічых канструкцый і дэталяў. У неспакойныя 1990-я гэта прадпрыемства, як і многія ў Оршы, перажывала не лепшыя часы. Маючы даволі запатрабаваную ў прамысловасці і будаўніцтве прафесію, малады чалавек спадзяваўся ўладкавацца па спецыяльнасці ў лакаматыўнае дэпо, тады актыўна реконструируемое і модернизируемое. Але ўжо праз некалькі месяцаў працы дзяжурным стрэлачнага паста яму прапанавалі асвоіць прафесію памочніка машыніста цеплавоза i электравоза. Паўгода вучобы ў Гомельскім навучальным цэнтры – і Дзмітрый ужо ў кабіне электравоза ВЛ80С ездзіў у напрамках да Смаленска і Мінска. Поднабраться вопыту, перайшоў у пасажырскае рух на электравозы ЧС4Т. А затым быў зноў Гомель, вучоба ў якім стала адным з самых яркіх перыядаў у яго жыцці. Атрымаўшы дакумент на права кіравання электравозам, Дзмітрый неўзабаве вярнуўся на стары добры ВЛ80С, але толькі ўжо за правае крыло. А пасля павышэння класа кваліфікацыі стаў вадзіць пасажырскія цягнікі на электровозах ЧС4Т. У гэты ж час завочна скончыў аршанскі галіновай каледж.\nЯго напарнік – Віталь Шайдо – пасля школы зарабляў грошы на будоўлі. Адслужыўшы ў арміі, працаваў у праваахоўных органах (у Аршанскім ГАУС). Але неўзабаве зразумеў, што гэта не яго прызванне. Па радзе сяброў звярнуўся ў лакаматыўнае дэпо. Літаральна праз тры месяцы працы маладога чалавека накіравалі на курсы памочнікаў машыністаў электравозаў ў Баранавіцкі навучальны цэнтр. Першым яго лакаматывам быў грузавы ВЛ80С. Добра памятае і першую паездку (на Мінск – вельмі хвалюючую для яго). Перад пераходам у пасажырскае рух Віталь паспеў пазнаеміцца і з новенькімі БКГ1. Пазней з'явілася магчымасць параўнаць іх яшчэ з адным сучасным электравозам ЭП20. Але яму пастаянна даводзіцца мець справу з чэшскімі ЧС4Т. Акрамя таго, у мінулым годзе ў Баранавічах атрымаў правы на кіраванне электравозам.\nПа словах сакратара вузлавой арганізацыі ГА «БРСМ» Эдуарда Яўменава, на конкурс брыгада была прадстаўлена не толькі дзякуючы прафесійным якасцям Дзмітрыя і Віталя (пісьменнасць, высокае пачуцце адказнасці, выкананне графіка руху цягнікоў, нормаў расходу паліўна-энергетычных рэсурсаў). Яны ўдзельнічаюць у грамадскім жыцці прадпрыемства, горада, абараняюць гонар дэпо на спартыўных, турыстычных і моладзевых мерапрыемствах вузла, раена, аддзялення і нават вобласці, вядуць актыўны лад жыцця. Віталь яшчэ і захапляецца футболам.\nМаладыя людзі разумеюць, што пры іншых абставінах іх жыцце магла б скласціся інакш. Аб тым, што прыйшлі на Беларускую чыгунку, не шкадуюць. І таму што гэта – адна з самых стабільных галін (а ў Воршы – яшчэ і самых прэстыжных), і таму, што здолелі палюбіць і сваю новую прафесію, і калектыў. А легендарнае лакаматыўнае дэпо – адно з найбольш шматлікіх і згуртаваных прадпрыемстваў вузла.


Mac Pro з магчымасцю падключэння графікі Radeon Pro W5500X | Я з Mac\nКампанія Куперціна працягвае дадаваць параметры наладкі ў магутны Mac Pro. У гэтым выпадку гэта адзін з варыянтаў паляпшэння графікі захапляльнага кампутара і Цяпер даступная Radeon W5500X з 8 ГБ GDDR6 для карыстацкіх налад карыстальніка.\nПараметры відэакарт павялічыліся за некалькі месяцаў у гэтай і іншых каманд, мы ўбачылі з'яўленне новага W5700X з 16 ГБ у красавіку мінулага года. У гэтым выпадку даступны яшчэ адзін варыянт канфігурацыі, каб тыя, хто хоча, маглі зараз дадаць яго ў свой карыстацкія налады Mac Pro на момант пакупкі.\nКошт 250 еўра, каб дадаць да кошту\nМадэль Radeon, дададзеная ў параметры канфігурацыі, прымушае кошт абсталявання падаражэць на 250 еўра больш, таму базавая мадэль без дадатковай канфігурацыі Mac Pro будзе складаць 6.749 еўра. Гэта далёка не самы дарагі варыянт для каманды, улічваючы, што ёсць магчымасць дадаць Dos Radeon Pro Vega II Duo з 2 модулямі па 32 ГБ памяці HBM2 кожны за 13.500 еўра.\nУ любым выпадку абсталяванне не прызначана для карыстальнікаў, якія не збіраюцца атрымаць максімальную карысць ад працы з гэтай графікі, працэсараў і іншых унутраных кампанентаў, якія дададзены ў вельмі магутны Mac Pro. Новая графіка Radeon Pro W5500X здольная падтрымліваць да чатырох манітораў з дазволам 4K, манітор 5K або адзін з эфектных манітораў Apple, Pro Display XDR .\nПоўны шлях да артыкула: Я з Mac » Кампутары Mac » Mac Pro » Mac Pro з магчымасцю падключэння графікі Radeon Pro W5500X\nЯшчэ каля 30 крам зачыняцца з-за каранавірусу


Шыманскі будзе судзіцца з БТ\nhttp://spring96.org/be/news/22087 2008 2008-06-02T12:35:05+0300 2008-06-02T12:35:05+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be\nЗьміцер Шыманскі апавёў, што яго затрымалі супрацоўнікі КДБ у Менску і адвезьлі ў дэпартамэнт фінансавых расьсьледаваньняў, дзе ў яго забралі на экспэртызу 1718 даляраў. Паводле спадара Шыманскага, на гэтыя грошы ён меркаваў набыць кампутар. Адносна сюжэту па БТ ён сказаў:\n«Дыктар заявіў, што я атрымаў гэтыя грошы ў амбасадзе ЗША. Такога не было. Фактычна, гэта паклёп.Гэта лухта. І маючы гэты відэазапіс, я буду рыхтаваць пазоў у суд на Белдзяржтэлерадыёкампанію з патрабаваньнем абвергнуць распаўсюджаныя пра мяне непраўдзівыя зьвесткі. Фактычна, гэта паклёп. І, магчыма, там будзе нейкае патрабаваньне маральнай кампэнсацыі. Я думаю, што ўлада вырашыла забіць адным стрэлам двух зайцоў. У чарговы раз паказаць кепскую, на думку нашай улады, палітыку ЗША дачынна нашай краіны, якая нібыта фінансуе палітычныя партыі. А па другое, праз гэты рэпартаж нанесены значны ўдар па маёй рэпутацыі як палітыка».\nБылы палітвязень Мікола Статкевіч адзначае, што названая сума меншая за месячны заробак старшага афіцэра спэцназу: «Лукашэнка казаў пра сотні мільёнаў фінансаваньня, а тут злавілі жанчыну 25 Сакавіка і знайшлі пры ёй 8 мільёнаў беларускіх рублёў і гэта ўжо міністар унутраных справаў грымеў, што ўпершыню затрымалі касірку апазыцыі».\n02.06.2008 Тэгі: зыскі, перасьлед, свабода слова


Прысвячаецца памяцi Станiслава Фёдаравiча Рыжанкова.\n…аднойчы ў трэнерскай Станiлаў Фёдаравiч папрасiў мяне напiсаць кнiгу па спартыўнаму арыентаванню, у тым лiку i па гiсторыi спартыўнага арыентавання ў БДУ. Ён сказаў, што дапаможа мне ва ўсiм, чым зможа: i з матэрыяламі, i з архiўнымi дакументамi, i сам раскажа шмат цiкавага пра арыентаванне, i дапаможа з выданнем кнiгi. Станiслаў Федаравiч сказаў таксама, што ўсе арыентыроўшчыкi будуць удзячны за гэтую кнігу. Тады я хоць i зацiкавiўся яго прапановай, але вялiкай увагi словам яго не надаў…\nЦяпер Станіслава Фёдаравіча ўжо няма сярод нас…\nЯ лiчу, што гэтая кнiга – мой доўг памяцi Станiслава Фёдаравiча Рыжанкова.\nШто ж такое спартыўнае арыентаванне?\nСпартыўнае арыентаванне – спаборніцтвы паарыентаванню з хуткім перамяшчэннем па мясцовасці з выкарыстаннем буйнамаштабнай мапы і компаса. Мэта спаборніцтваў – неабходна як мага хутчэй прайсці дыстанцыю паводле дакладнавызначанага і пазначанага на мапе парадку. Праводзяцца спаборніцтвы ў зададзеным накірунку як на маркіраванай мясцовасці (зімой на лыжах спартсмен звычайна рухаецца па адзначанай сцяжкамі трасе і наносіць на мапу кантрольныя пункты), так і па выбранай трасе (зададзеную колькасць кантрольных пунктаў спартсмен знаходзіць на мясцовасці ў любой паслядоўнасці, выбіраючы свабодна па азімуце шлях да кожнага з іх).\nНа Беларусі спартыўнае арыентаванне развіваецца на працягу амаль 40 год (з 1964 года). Чэмпіянаты свету пачалі праводзіцца з 1966 года.\nНа старт выходзяць усе…\nЗадача удзельнiкаў спаборнiцтваў па спартыўнаму арыентаванню з'яуляецца праходжанне з прымяненнем мапы i компаса кантрольных пунктаў (КП),якiя размешчаны на мясцовасцi.\nВынiкi удзельнiкаў спаборнiцтваў вызначаюцца па часу праходжання дыстанцыi.\nСпаборнiцтвы падзяляюцца на наступныя вiды:\nарыентаванне па выбару\nарыентаванне ў зададзеным напрамку\nарыентаванне па маркiраванай трасе\nАрыентаванне па выбару гэта праходжанне зададзеннай колькасцi КП з лiку ўстаноўленых у раёне спаборнiцтваў. Выбар КП і парадак iх праходжання вызначаюцца самiм удзельнiкам. Неаднаразовы выхад на адзiн i той жа КП залiчваецца толькi адзiн раз.\nСтарт можа быць агульным цi групавым. Кантрольныя пункты абсталяваны чырвона-белым знакам “КП” стандартных памераў 30x30 см., як на летнiх, так i на зiмовых спаборнiцтвах. Вынiк удзельнiка вызначаецца па часу, затрачанаму на “ўзяцце” заданай колькасцi КП. Кантрольныя пункты знаходзяцца так, каб адлегласць памiж блiжэйшымi пунктамi складала да 500 м. Кожны КП мае абазначэнне, якое складаецца з двузначных лiчбаў, пачынаючы з 31. Абазначэнне кожнага КП павiнна быць адзiным, iндывiдуальным, незалежна ад таго, колькi дыстанцый перасякаецца ў дадзеннай кропке.\nКП забяспечваюць сродкамi адметкi, якiя замацоўваюцца непасрэдна над прызмай, з мiнiмальным перавышэннем над ней. Сродкi адметкi павiнны быць аднатыпнымi (алоўкi, кампосцеры, штампiкi i г.д.). Узор адметкi вывешваецца каля месца старту. Дапушчальная i адметка ў выглядзе крыжа ў адпаведнай картачцы ўдзельнiка каляровым алоўкам, якi знаходзiцца на КП.\nМесцы старту i фiнiшу абсталююцца плакатамі з подпiсамi “Старт” i “Фiнiш” i агароджваюцца калiдорамi даўжынёю не менш 20 м ад лiнii старту (фiнiшу) у абедзьва бакi. Калi адначасова стартуюць удзельнiкi розных груп, калiдоры для кожнай з iх абазначаюць адпаведнымi паказальнiкамi. Кропка пачатку арыентавання павiнна быць сумешчана з тэхнiчным стартам. Калi старт знаходзiцца па-за мапай, кропка пачатку арыентавання абсталюецца асобна, а шлях да яе маркiруецца.\nФiнiшны калiдор абсталюецца ў выглядзе лейкi, каб забяспечыць прыём удзельнiкаў з усiх верагодных напрамкаў.\nВынiк удзельнiка вызначаецца па часе, які ён затрацiў на праходжанне зададзеннай колькасцi КП. Пры аднолькавым вынiку ў дзвух цi некалькiх удзельнiкаў перавага аддаецца таму, хто раней стартаваў.\nПадрыхтоўка да спаборнiцтваў.\nСпартсмен-арыентыроушчык павiнен умець працаваць з компасам, вымяраць пройдзенную адлегласць, вытрымлiваць патрэбны напрамак, чытаць мапу, звяраць яе з мясцовасцю, сачыць за саперднiкамi, сувымяраць свае сiлы.\nДля падрыхтоўкi да спаборнiцтваў неабходна навучыцца працаваць з компасам. Патрэбна палажыць компас на мапу так, каб яго бакавая планка праходзiла праз пачатковую “старт” i канчатковую “фiнiш” кропкi руху. Потым павярнуць частку корпуса (колбу), якая верцiцца, такiм чынам, каб лiнii на дне колбы сталi паралельнымi магнiтнаму мерыдыяну на мапе. Асаблiвую ўвагу патрэбна звярнуць на тое, каб падвойная лiнiя на рухомай частцы корпуса была звёрнута на поўнач.\nУбраць мапу. Компас трымаць гарызантальна на далонi, потым павярнуцца так, каб пауночны канец стрэлкi прыпынiуся каля “О” лiмб. Асявая лiнiя пластмасавай пласціны ўкажа напрамак руху. Перад пачаткам руху стаць тварам у патрэбным напрамку, трымаючы компас у паўсагнутай руцэ. Пры руху на дыстанцыi патрэбна сачыць, каб стрэлка не выходзiла з мяжы падвойнай лiнii, а напрамак руху супадаў з васявой лiнiяй пласцінкi. Рухаючыся па азiмуце, спартсмен выкарыстоўвае лiнейныя (прасека, лагчына, дарога, ручай, канал i г. д.) альбо пляцовачныя арыенціры (паляна, возера, высечка). Вызначыўшы напрамак руху, патрэбна рухацца некаторы час, паглядаючы на компас. Пры падыходзе да кантрольнага пункта патрэбна быць уважлiвым, супакоiцца і праверыць сумяшчэнне мапы з мясцовасцю. Выйсцi на дакладную прывязку (раён, дзе знаходзiцца КП) i выкарыстоўваць адзiн са спосабаў вымярэння адлегласцi.\nУ практыцы спаборнiцтваў выкарыстоўваюцца наступныя спосабы вымярэння адлегласцi: з дапамогай крокаў i вiзуальна (вакамерна), калi адзiн аб`ект бачны з другога.\nСпосаб вымярэння адлегласцi крокамi – самы просты i самы распаўсюджаны, якi пазваляе пры пэўных звычках i адпаведнай трэнiроўцы забяспечыць дастатковую дакладнасць. Арыентыроўшчыку даводзiцца перамяшчацца па розных тыпах мясцовасцi. У любых абставiнах можа паўстаць неабходнасць змераць якi-небудзь адрэзак шляху, таму спартсмен павiнен ведаць даўжыню свайго крока для розных, раней пералiчаных умоў. Задача ўскладняецца, калi ўлiчыць, щто ў канцы дыстанцыi пад уплывам стомленасцi даўжыня яго крока змяншаецца. Для адработкi крокамернага спосабу спачатку патрэбна высвятліць, колькi параў крокаў змяшчаецца ў 100 метрах. Вымярыўшы гэту адлегласць на роўнай дарозе мернай лентай, праходзяць i прабягаюць гэты адрэзак у сярэднiм тэмпе. Усе дадзеныя зводзяцца у таблiцу:\nЗамеры  колькасць крокаў  колькасць крокаў  вiд руху  колькi параў крокаў\nпешшу              бегам                        у 100 метрах\n1-ы             65                38            хадзьба             65\n2-гi            67                40          бег па дарозе         40\n3-цi            63                42           бег у лесе           50\nУ сярэднiм      65                40                                51,5\nТую ж аперацыю паўтараюць, адмерыўшы 200 м. на роўнай дзялянцы лесу, на перасечанай мясцовасцi i на дарозе з невялiкiм (10-12`) уклонам. Вынiкi гэтых вымярэнняў заносяцца ў таблiцу, якая дапаможа ашчаджаць час на спаборнiцтвах. Каб улiчыць уплыў стомленасцi на вымярэнне даўжынi крока, карысна на трэнiроўках перад тым, як пачаць падлiк крокаў, прабегчы 200-300 метраў.\nВiзуальны (вокамерны) спосаб.\nВiзуальны (вокамерны) спосаб вызначэння адлегласцi можна прымяняць пры руху па дарогах, прасеках, у рэдкiм лесе, па адкрытых прасторах. Гэты спосаб патрабуе пастаяннай трэнiроўкi, у час якой спартсмен шматразова ацэньвае даўжыню розных адрэзкаў i потым вымервае iх з дапамогай мапы цi крокамi. Пры вызначанай звычцы памылка ў вымярэннях можа быць параўнальна малая. У практыцы спаборнiцтваў неабходнасць вокамернай ацэнкi вялiкiх адлегласцей сустракаецца рэдка, таму практыкавацца патрэбна ў адрэзках 50x100 м. Можна выкарыстаць наступны прыём – у думках уявiць даужыню вызначанага, добра вядомага эталона (100-мятровая бягавая дарожка, 25-мятровы басейн i г. д.) i параўнаць яго з ацэньваемай адлегласцю. Так як спартсмену даводзiцца вызначаць адлеглаць на бягу, на трэнiроўцы патрэбна адпрацоўваць гэты спосаб прыблiжана да умоваў спаборнiцтваў.\nАрыетыроўшчыку ўвесь час даводзiцца сутыкацца з неабходнасцю вымярэнняў на мапе, у прыватнасцi з вымярэннем адрэзкаў у мiлiметрах. Ведаючы маштаб мапы, спартсмен лёгка вызначае патрабуемую адлегласць на мясцовасцi.\nВывучэнне спартыунай мапы можна пачаць з таго, што такое мапа. Дзякуючы маштабу, мы бачым у колькi разоў зменшана выяўленне дадзеннай мясцовасцi на паперы. Спартыўныя мапы прымяняюцца ў маштабе 1:10 000 (закрэслiваем апошнiя два нулi значыць у 1 см :100 м) 1:15 000 альбо 1:20 000.\nПры працы са спартыўнай мапай не трэба ўлiчваць магнiтнае схiленне, так як яно ўжо ўлiчана пры складаннi мапы. Па ўсей плошчы мапы для забяспячэння працы з компасам праз 500 м (5 см) праводзяцца лінii, якiя паралельныя магнiтнаму мерыдыяну.\nВывучэнне ўмоўных знакаў (азбука арыентыроўшчыка) спартыўных мапаў рэкамендуецца праводзiць па наступных раздзелах:\n1 – рэльеф i выхады горных парод\n2 – гiдраграфія\n3 – раслiннасць\n4 – штучныя збудаваннi\n5 – знакi абазначэння дыстанцыi i дадатковага афармлення мапаў\nГалоўнае прызначэнне ўмоуных знакаў – даць спартсмену iнфармацыю аб мясцовасцi. Для зручнасцi чытання мапы замалёўваюцца адкрытыя прасторы жоўтым колерам – палi, лугi, паляны ў лесе, але не сам лес.\nЯк правiла, у спаборнiцтвах па арыентаванню выкарыстоўваюцца мапы ў шасцi колерах. Населенныя пункты заштрыхоўваюць чорным контурам без паказу асобных будынкаў.\nСпаборнiцтвы па арыентаванню праводзяцца згодна з правiламi, зацверджанымi Мiнiстэрствам спорту i турызму РБ.\nНарматыўныя патрабаваннi комплекса ГПА (“Гатоу да працы i абароны”) па спартыўнаму арыентаванню ў спаборнiцтвах па выбару з зададзеннай колькасцю КП наступныя:\nСтупень     Узрост    Пол   Даўжыня     Колькасць КП     Нормы часу (хв.)\nдыстанцыi                  сдадзена залаты значок\n1 ГПА       16-17      Ю      4,0           7            56         44\n16-17      Дз.    3,0           5            62         45\n2 ГПА       18-29      М      5,0           8            60         50\n30-39      М      4,0           7            56         44\n18-29      Ж      3,0           7            60         40\n30-39      Ж      3,0           7            65         44\nУ спаборнiцтвах па спартыўнаму арынтаванню выкарыстоўваюцца розныя вiды компасаў тыпу “ Бусел”, “КЖС-1”, “Сокал”, “Спорт”, “Лідэр” і г. д., спецыяльна прызначаныя для бегу. Зручныя i надзейныя ў эксплуатацыi вадкасныя компасы.\nКомпас у арыентыроўшчыка можа знаходзiцца ў правай руце, тады як мапу патрэбна трымаць у левай.\nУ картачцы ўдзельнiка спартсмен робiць адзнаку аб праходжаннi КП – гэта асноуны кантрольны дакумент, якi здаецца на фiнiшы. Картачка удзельнiка замацоўваецца на запясцi рукі шнурком так, каб вялiкi палец мог разам з указальным пальцам дацягнуцца да клетачкі, дзе патрэбна ставiць адзнаку КП. Гэта дазволiць пры наблiжэннi да пункта, не прыпыняясь, знайсцi i падрыхтаваць да адзнакi патрэбную клетачку. Пры адзнацы алоўкам можна ўмацаваць картачку ўдзельнiка да мапы (узiмку да рукава) скочам цi шпiлькай. У дажджлiвае надвор’е картачку ўдзельнiка патрэбна абклеiць скочам, а мапу змясцiць у планшэтку з пакетам (больш зручна).\nДля абароны ад крапiвы, калючага хмызняку i ветак арыентыроўшчыкi бегаюць у спецыяльным адзеннi (касцюме). Выкарыстоўваюць штаны, сшытыя з трыкатажнага нейлона цi капрона таму, што трыкатажныя штаны з бавоўны i шэрсцi не падыходзяць, бо яны пры намаканнi становяцца вельмі цяжкiмi i лёгка чапляюцца за сучкi. Спартыўная майка патрэбна быць з рукавамi. На галаву надзяваюць кепку з цвёрдым казырком. Тым, хто носiць акуляры, пажадана выкарыстоўваць кантактныя лiнзы, а калi iх няма, то акуляры патэбна добра ўмацаваць на галаве. Пры вiльготным надвор’i патрэбна нацiраць шкло акуляраў мылам цi спецыяльнай вадкасцю супраць запацення. На ногi адзяваюць спецыяльны абутак – красоўкi на гумавай падэшве з непрамакаемым верхам цi кеды, якiя можна прапiтаць спецыяльным клеем БФ ад намакання.\nБег з арыентаваннем на палiгоне.\nДля спрашчэння арганізацыi вучэбна-трэнiровачных заняткаў i правядзення масавага спаборнiцтва по сдачы нормаў комплекса ГПА абсталяваны і выкарыстоўваюцца палiгоны:\n1.  “Зялёны Луг-5”                      усталявана 19 КП\n2.  “Зялёны Луг-6”                      усталявана 18 КП\n3.  Ждановiчы                           усталявана 20 КП\n4.  Ст. Крыжоука, злева                 усталявана 16 КП\n5.  Зялёнае, злева                      усталявана 20 КП\n6.  Памыслiшча, злева                   усталявана 15 КП\n7.  Парк iмя 50-годдзя Кастрычнiка      усталявана 50 КП\n8.  Камсамольскае возера                усталявана 20 КП\nПалiгон – гэта ўчастак, пакрыты лесам ад 70 да 96%, забяспечаны картаграфiчным матэрыялам (спартмапамi) i абсталяваны пастаяннымi кантрольнымi пунктамi, якiя абазначаны на дрэве па крузе чырвонымi i белымi лiнiямi (фарбаю шырынёю не больш за 10 см).\nУ асобных выпадках кантрольныя пункты абсталяваны чырвона-белаю прызмаю (што сказана ў інфармацыi перад стартам).\nКантрольны пункт мае нумар i лiтарны шыфр-пароль, напрыклад: 31-В, 32-І, 33-К i г.д.\nПлошча, занятая пад палiгон, адвольнай канфiгурацыi, прыкладна ад 1км кв. i больш.\nДля забяспячэння бяспекі, палігон мае дакладныя межы: аўтамабільныя дарогі, шашы, палі, шырокія лясныя прасекі, водныя перашкоды, якія бачныя (чытаюцца на мапе) альбо маркіраваныя чырвонай ці белай фарбамі.\nКартаграфічны матэрыял выкананы ў колеры і выкарыстоўваецца ў розных маштабах пры правядзенні мерапрыемстваў, падрыхтоўцы дыстанцый:\nМ 1:20 000 у 1 см. 200 м.\nМ 1:15 000 у 1 см. 150 м.\nМ 1:10 000 у 1 см. 100 м.\nМапы маштаба 1:10 000 больш падрабязныя, на ніх нанесена больш дробных арыенціраў, чым на іншых мапах.\nУсе прапанаваныя дыстанцыі адпавядаюць узроўню, прыгоднаму для правядзення спаборніцтваў сярод навічкоў і спартсменаў-разраднікаў. Для кожнай дыстанцыі вызначаны кантрольны час. Кантрольны час – гэта не толькі паказальнік падрыхтаванасці удзельнікаў спаборніцтваў, але і адзін з асноўных элементаў тэхнікі бяспекі. Пасля таго, як удзельнік пратэрмінуе кантрольны час, яго пачынаюць шукаць. Кантрольны час вызначаецца з вялікім запасам з разліку 25 хвілін на кіламетр. Хуткасць пешахода, напрыклад, складае 10-12 хвілін на кіламетр. Для тых, хто здае нормы ГПА канрольны час не павінны перавышаць 65 хвілін.\nАдной з асноўных задач, якія стаяць перад спартсменам у спаборніцтве на палігоне, з`яўляецца ўменне вызначыць у любы момант сваё месцазнаходжанне. Гэта задача выконваецца шляхам злічэння мапы з мясцовасцю. Кожны раз, раней як супаставіць мапу з мясцовасцю, неабходна пры дапамозе компаса зарыентаваць мапу, г.зн. размясціць яе так, каб паўночны бок рамкі быў звернуты на поўнач. Гэтую ж аперацыю можна зрабіць і без компаса, выкарыстоўваючы мясцовыя прадметы. З гэтай мэтай вельмі зручна карыстацца лінейнымі арыенцірамі – дарогамі, прасекамі, ручаямі і г. д. Мапу разварочваюць паралельна лінейнаму арыенціру (напрыклад дарозе) такім чынам, каб размяшчэнне знакаў-арыенціраў на мапе (узгорак, асобнастаячае дрэва, будынак, ручай) адпавядала размяшчэнню гэтых арыенціраў на мясцовасці. У якасці лінейнага арыенціра можна выкарыстаць напрамак з аднаго прадмета на другі. Па бліжэйшых прадметах (узгорак, паляна, высечка, вугал лесу, перакрыжаванне дарог і г.д.) можна вылічыць кропку свайго знаходжання на мапе.\nУменне злічаць мапу з мясцовасцю адыгрывае вялікую ролю пры згубленні арыенціроўкі. Апынуўшыся у гэтай сітуацыі спартсмен перш за ўсё павінен прыгадаць тое месца, дзе арыенціроўка яшчэ не была згублена. Потым патрэбна узнавіць у памяці напрамак руху з гэтага месца і час, які быў затрачаны на апошні адрэзак маршруту. Падлічыўшы адлегласць, можна акрэсліць на мапе прыблізныя межы раёна свайго месцазнаходжання.\nПасля гэтага пачынаецца працэс непасрэднага супастаўлення мапы з мясцовасцю, на працягу якога спартсмен спрабуе знайсці на мапе арыенціры, якія ён бачыць вакол сябе. Знайшоўшы які-небудзь арыенцір, варта праверыць сваю здагадку па другіх мясцовых прадметах, улічваючы іх узаемнае размяшчэнне. Калі арыенціры размешчаны не так, як яны паказаны на мапе, значыць межы раёна вызначаны не правільна. У гэтым выпадку патрэбна паспрабаваць выйсці на лінейны арыенцір ці на мясцовасць з выразным рэльефам, дзе можна вызначыць кропку свайго знаходжання з большай дакладнасцю. Часам можна дасягнуць станоўчага выніку, калі вернешся назад, да месца, дзе арыенціроўка не была згублена. Спартсмена-арыентыроўшчыка не павінна пужаць гублянне часу на вяртанне. Практыка паказвае, што бессістэмнае прачосванне мясцовасці звычайна не прыносіць поспеху.\nНекаторыя спартсмены (звычайна, навічкі) стрымгалоў убягаюць у лес у спадзяванні на тое, што лёгка знайдуць кантрольныя пункты, але ж час ідзе, а іх усё няма. Як мы бачым, імкненне паказаць высокі вынік часта прыводзіць да цалкам супрацьлеглага.\nДля таго, каб было менш памылак, патрэбна выконваць наступную запаведзь вопытных арыентыроўшчыкаў:\nНе перавышаць хуткасць бегу. Для кожнага спартсмена, ў залежнасці ад яго фізічнай і тэхнічнай падрыхтоўкі, існуе крытычная хуткасць. Перавысіўшы яе, спартсмен хутка стамляецца, пачынае дрэнна “чытаць” мапу і арыентавацца на мясцовасці. Падчас ён нават губляе кантроль над накірункам свайго руху. То ўлева, то ўправа яго цягне нейкая “невядомая сіла”, хоць компас і сонца паказваюць адзін-адзінюткі накірунак. У гэты момант патрэбна неадкладна скінуць хуткасць, вызначыць сваё месцазнаходжанне, намеціць спосабы выпраўлення памылак і толькі пасля гэтага адпраўляцца далей. У процілеглым выпадку на фінішы не давядзецца шукаць сваё імя ў першай палове табліцы.\nЗаўсёды намячаць арыенцір, ад якога вядзецца пошук кантрольнага пункта. Гэта робіцца заўсёды, незалежна ад таго, ідзеш ты са старту ці з КП. Выйшаўшы на канцавы арыенцір ці “прывязку”, неабходна знізіць хуткасць і спакойна “ўзяць” КП. Пачынаючы рух на наступным этапе, наабходна зноў дакладна намеціць канцавы арыенцір. Тады рух па маршруце будзе мэтанакіраваным, хуткасным і менш стомным. Вядучыя арыентыроўшчыкі не толькі намячаюць напрамак руху на перагон, а праглядаюць тры-чатыры перагоны. Гэта дапамагае ацаніць трасу, а зразумеўшы характар мясцовасці на першым перагоне, скарэкціраваць далейшыя шляхі руху.\nКалі не ўдалося знайсці КП з першага заходу – не губляцца, не кідацца з боку ў бок. Калі вы ўпэўнены, што зыходная “прывязка” выбрана правільна то неабходна ў раёне магчымага КП аглядзець мясцовасць ў радыусе 50 метраў. Калі КП зноў не будзе знойдзены, то неабходна выйсці да новай “прывязкі” і зрабіць заход ад яе.\nДапусціўшы памылку, не ўзнімаць празмерна тэмп у спробе нагнаць страчаны час. Патрэбна памятаць пра крытычную хуткасць. Адна памылка можа выклікаць за сабой і іншыя.\nСпабоорніцтвы па арыентаванню патрабуюць вялікіх разумовых і фізічных намаганняў. Пры іншых роўных умовах больш высокі рэзультат можа паказаць толькі добра трэніраваны, фізічна падрыхтаваны спартсмен. Пры добрай фізічнай падрыхтоўцы разумовая стомленасць наступае значна пазней.\nДля таго, каб у далейшым дасягнуць у арыентаванні добрых вынікаў, патрэбна трэніравацца гэтак жа, як трэніруюцца лёгкаатлеты-стаеры: бо сапраўдныя арыентыроўшчыкі спаборнічаюць на дыстанцыях 14-16 км., а часам і на марафонах, дасягаючых 25-30 км. Каб стаць сапраўдным спартсменам-арыентыроўшчыкам, неабходна таксама рэгулярна практыкаввацца з мапай і компасам, трэніраваць сваю памяць і развіваць назіральнасць.\nАвалодаўшы “сакрэтамі” вымярэння адлегласцей на мясцовасці і руху па азімуце, неабходна ўвесь час удасканальваць сваю тэхніку. На трэніроўках ніколі не варта выбіраць больш лёгкія абходныя шляхі па сцежках і дарогах, патрэбна як мага часцей хадзіць па азімуце напрасткі. Гэта больш высокі клас. А добрая тэхніка заўсёды будзе памочніцай ў час адказных спаборніцтваў.\n27.11.2003 Андрэй Якаўлеў


Кіроўная партыя: Форма ўчарашніх пратэстаў жанчын у Польшчы непрымальная - Беларуская Служба - polskieradio.pl\nЗнішчэнне фасадаў святыняў, абраза вернікаў і святароў - доказ „найвялікшага дзікунства”, лічыць кіраўнік выканаўчага камітэта ПіС.\nПратэсты пасля рашэння Канстытуцыйнага суда па справе абортаў. PAP/Piotr Nowak\nКіраўнік Выканаўчага камітэта кіроўнай партыі „Права і справядлівасць” Кшыштаф Сабалеўскі (Krzysztof Sobolewski) заявіў, што нядзельныя пратэсты праціўнікаў рашэння Канстытуцыйнага суда аб абортах мелі непрымальную форму.\nЁн падкрэсліў, што знішчэнне фасадаў святыняў, абраза вернікаў і святароў парушаюць аўтарытэт святых месцаў і з’яўляюцца доказам „найвялікшага дзікунства”.\nПаводле палітыка, акцыі пратэсту ўступілі ў стадыю запалохвання людзей, для якіх хрысціянскія каштоўнасці найважнейшыя:\n- Форма пратэстаў ганебная і яна не павінна быць дазволеная. Гэта спроба абнаўлення пратэстаў, якія адбываліся 4 гады таму і 2 гады таму. У сваю чаргу, тое, што адбылося ўчора, гэта недапушчальная сітуацыя, якая патрабуе жорсткага асуджэння.\nАсяроддзі, якія выступаюць супраць забароны на аборты, пратэстуюць з чацвярга, калі Канстытуцыйны суд прызнаў, што перарыванне цяжарнасці з-за паталогіі плода пярэчыць Канстытуцыі.\nЗгаданую пастанову падтрымлівае Каталіцкі касцёл і правыя палітычныя партыі.\nАрганізатары ўчорашняй акцыі, якая суправаджалася лозунгам „Гэта вайна!”, не толькі зноў выйшлі на пратэсты, але таксама прыйшлі ў касцёлы, дзе выказалі сваю пазіцыю, трымаючы адпаведныя плакаты.\nУдзельнікі пратэстаў заклікалі людзей маніфеставаць у касцёлах, развешваць плакаты альбо маляваць лозунгі на фасадах святыняў.