Источник:&nbspДар'я Спевак. Фото:&nbspГанна Іванова. Iлюстрацыя: Вольга Няснова\nЦяжка ўявіць сабе чалавека, які б любіў Беларусь мацней, чым Уладзімір Караткевіч. Утрапёна, аддана, з вялікай цікавасцю да яе гісторыі і павагай да свайго народа. Караткевіч даследаваў амаль кожны куток сваёй радзімы: калі не ў падарожжы, дык у фальклорнай экспедыцыі разам з жонкай Валянцінай. Найбольш трапятліва беларускі пісьменнік ставіўся не толькі да сваёй малой радзімы, але і да месцаў, дзе нарадзіліся яго продкі. У «дыяментавым горадзе» Мсціславе, як яго называў сам Караткевіч, з’явілася на свет яго маці. У Рагачове і вёсцы Азярышча, што блізка ад райцэнтра, мясціліся дзедавы хаты. Натхненне для сваіх твораў Уладзімір Сямёнавіч часта чэрпаў з гэтых краёў. Напрыклад, «Груша цвіла апошні год...» — першыя радкі «Каласоў пад сярпом тваім» — узніклі ля Дняпра ў Азярышчы. Дзякуючы новаму праекту Onliner і A1, прысвечанаму лёсу і творчасці выбітнага пісьменніка, мы адправіліся па мясцінах Уладзіміра Караткевіча і прывезлі для вас некалькі адкрыццяў.\nАзярышча. Месца, дзе груша цвіла апошні год\nНевялічкая вёска ў Рагачоўскім раёне становіцца ўсё меншай з кожнай хваляй магутнага Дняпра, які не спяшаючыся, але карпатліва знішчае яе, падмываючы берагі. Яго воды з кожным імгненнем набліжаюцца да вясковых могілак, каб сцерці са свету нават тое, што нагадвае мінакам аб колішніх жыццях і лёсах гэтага маленькага кавалачка зямлі.\nСамо Азярышча амаль пустое, на кароткай вуліцы бавяць час гутаркай дзве мясцовыя кабеты.\n— Добры дзень! А дзе знаходзіцца хата Караткевіча? — пытаемся ў іх.\n— Дык вось жа, дзе белая машына стаіць! — аднагалосна і захоплена адказваюць жанчыны.\n— А нас пусцяць, не адмовяць у гутарцы? — асцярожна прашчупваем глебу.\n— Вядома! У нас тут усе вельмі добрыя і адкрытыя людзі! — запэўніваюць яны.\nНе схлусілі. Гаспадары хаты, куды пры жыцці нярэдка завітваў Уладзімір Караткевіч, гасцінна прымаюць нас у сваёй хаце. Яны жывуць у Мінску, але сярод тыдня вырашылі наведаць родныя маляўнічыя мясціны: пахадзіць па лесе, паглядзець на шырокі Дняпро і згадаць пра былое.\n— Вось тут яны спалі з Валяй Караткевіч звычайна, на гэтай канапе — такая звычайная вясковая хатка, — праводзіць экскурсію па доме гаспадыня Надзея.\nМікалай Кірэйшын, рагачоўскі сябра Караткевіча, пазнаёміўся з будучым пісьменнікам яшчэ падчас пачатковай школы. Дзядзька Уладзіміра Караткевіча Ігар Грынкевіч выкладаў у Мікалая чарчэнне ў рагачоўскай школе і часта наведваўся ў дзедаву хату ў Азярышча.\n— Гэта так даўно было, — пачынае ён. — Мы ездзілі ў школу ў суседнюю ў Рагачоў — на веласіпедзе. Аднойчы бацька купіў мне матацыкл, правоў у мяне шчэ не было: надта малы. Свой новы транспарт я ставіў у Грынкевіча ў двары, а Валодзька часта сюды прыязджаў у госці. Дзядзька сябраваў з маім бацькам, яны разам ездзілі на паляванне. Тады на Дняпры людзей было мала: толькі ў Грынкевіча і ў нас былі самапальныя маторныя лодкі (мой бацька працаваў бакеншчыкам), часта сплаўляліся па рацэ. Так і пазнаёміліся з Валодзем.\nМікалай згадвае, што ў той час — яшчэ вучнямі — хлопцы не думалі, якім вялікім чалавекам будзе Караткевіч.\n— Ён быў чалавекам з гумарам, без закідонаў, любіў паспяваць і заўсёды прывозіў мне нейкі падарунак з-за мяжы. Калі чарку мог узяць, такі гумар быў: «Ой, цяжка мне, цяжка. Ногі мае, ногі, нясіце маю дупу!» — смяецца Кірэйшын. — Ходзяць чуткі, што напіваўся, тое-сёе... Колькі я яго ведаў, ніколі не бачыў такім, каб напіўся. Шклянку, туды-сюды, вясёлы — так, але п’яным яго не бачыў.\nШто б сказаў Уладзімір Караткевіч, гледзячы на сённяшнюю Беларусь? Яго сябра лічыць, што ўжо сказаў, і прыводзіць цытату з «Каласоў...».\n— Бог дзяліў між народамі землі. Адным тое, другім — тое. Прыйшлі беларусы... Вельмі ж пану богу спадабаліся. Ён і пачаў нас надзяляць: «Рэкі вам даю поўныя, пушчы — нямераныя, азёры — нялічаныя. Спёкі ў вас ніколі не будзе, але і холаду — пагатоў. Зажэрціся на багатай зямлі не дам, каб былі ўвішныя, кемлівыя, працавітыя, але і голаду ў вас ніколі не будзе. Наадварот, у голад шмат багацейшыя людзі будуць да вас прыходзіць. Не ўродзіць хлеб, то ўродзіць бульба. А яшчэ звяры і дзічына ў пушчах чародамі, рыбы ў рэках касякамі, пчолы ў борцях мільёнамі. А тра́вы — як чай. Не будзе голаду. Жанчыны ў вас будуць прыгожыя, дзеці — дужыя, сады — багатыя, грыбоў ды ягад — заваліся. Людзі вы будзеце таленавітыя, на музыку, песні, вершы — здатныя. На дойлідства — таксама. I будзеце вы жыць ды жыць, ну як...» Тут яго Мікола ў бок штурхае: «Пане Божа, да вы падумайце. Гэта ж вы ім рай аддаяцё! Гэта ж вы бо-жа мой!.. Ды яны пры іхняй языкатасці туды з сапраўднага раю ўсіх перавабяць! Яны ж языком менцяць — дай бог нам з вамі». Бог падумаў, крэкнуў, але назад адбіраць не будзеш. Сапраўды, ёсць ужо яна, зямля. Лані бягуць — лес варушыцца. Рыба чаўны з вады выціскае. Дрэвы — да сонца. «Добра, — кажа, — зямля будзе — рай. А каб не занадта вы перад маім раем ганарыліся — дам я вам найгоршае ва ўсім свеце начальства. Яно вам таго раю трохі збавіць дый пыхі трохі-трохі вам саб’е. Гэта вам для раўнавагі».\nПерш за ўсё спадар Мікалай прачытаў дэбютны зборнік «Матчына душа» Караткевіча, а потым... «Потым усё чытаў». Уладзімір Сямёнавіч падпісваў сябру шмат сваіх кніг, але знаёмыя бралі іх пачытаць ды так і не вярнулі. Тым не менш некалькі за яго подпісам засталося. Напрыклад, яго казкі, якія ўжо «зачытаныя да дзірак і не раз клеіліся». «Дзеткам сябра майго», — падпісаў ён падарунак да дня народзінаў сына Кірэйшына.\nАле ў гэтым мястэчку былі задуманыя і створаныя галоўныя радкі ў творчасці Караткевіча. Так, падчас падарожжа па Дняпры пісьменнік заўважыў грушу, якая стала героем першых радкоў яго галоўнага рамана «Каласы пад сярпом тваім».\n— Яны з Валяй і дзядзькам якраз ехалі па Дняпры да нас на начоўку, на рацэ быў вясенні разліў. Я іх сустракаў на лодцы. Груша была высокай, метраў шэсць, а мо і болей. Дзічка — мы ўсё збіралі гнілкі. Якраз у гэты час яна нахілілася над Дняпром. Бераг высокі, але вада дабралася да яго. Груша цвіла над Дняпром, нібы свечка, — яго гэта так уразіла! — згадвае спадар Мікалай. — Ён запамінаў усё, часта ж з намі быў у экспедыцыях, калі я працаваў у Акадэміі навук. У «Дзікім паляванні караля Стаха» коні лятуць. Непадалёк тут ёсць вёска Збароў, там ёсць заліўны луг, дзе пасвіліся коні. А ад Дняпра часта падымаецца туман. Калі мы ездзілі туды на паляванне, Валодзя ўпершыню ўбачыў, як гэтыя коні нібы ляцяць: туман сцелецца па зямлі, а яны бягуць. Гэта яго так уразіла, што гэтая думка ўвасобілася ў аповесці.\nРыгор Барадулін згадваў, што Караткевіч ва ўсіх вандроўках не выпускаў з роту цыгарэты і заўсёды трымаў у руках нейкую кнігу. Мікалай Кірэйшын з усмешкай згадвае, што цыгарэта была «для понту» — пра кнігі не памятае, толькі бачыў, што Уладзімір Сямёнавіч увесь час нешта пазначаў у нататніку — кожны крок. Назіраў Уладзімір Караткевіч у Азярышчы, а пісаў ужо ў Рагачове, у дзядзькавай хаце.\nГруша, якая цвіла ў Азярышчы апошні год, цяпер ужо на метраў пятнаццаць у Дняпры, лічыць спадар Кірэйшын. Вёска раней была на іншым беразе ракі, але рака не пашкадавала яе.\n— Яна чаму цвіла? Днепр падмыў бераг, зямля пайшла, палова карэнняў чаплялася за яе, а палова павісла над вадой, — адзначае ён.\nРагачоў. Помнік кіраўніку паўстання Каліноўскага і пакой, дзе пісаў Караткевіч\nГэты райцэнтр на першы погляд мала адрозніваецца ад астатніх больш-менш буйных у Беларусі. Гандлёвыя кропкі, кавярні, заводы — звычайны горад для нетаропкага жыцця і клопату. Рамантыкі, бясспрэчна, Рагачову надае Дняпро — шырокі, уладны і цёмны, бы яго дно густа пакрыта імхом і таямніцамі. Каля ракі, як і ў Азярышчы, месцяцца могілкі. Толькі буйнейшыя і з капліцамі. Побач са старымі могілкамі ўсталяваны крыж шляхцічу Томашу Грыневічу. У 1863 годзе гэты чалавек кіраваў паўстанцкім атрадам у Рагачоўскім павеце. Менавіта на гэтым месцы Грыневіч быў расстраляны.\nЁн стаў прататыпам героя рамана «Леаніды не вернуцца да зямлі» (або — пасля цэнзуры — «Нельга забыць») і ўвайшоў у апавяданне «Паром на бурнай рацэ». Уладзімір Караткевіч лічыў Томаша Грыневіча сваім продкам. Подпіс на крыжы — цытата з «Каласоў...»:\n«Я не магу саступаць у дробязях. Мне здаецца, калі я сцярплю, калі я зраблю выгляд, што не чую, — я сцярплю і большае, не пачую, калі народ пачне крычаць ад болю. Сцярплю, калі і будуць пляваць на мяне і яго. Кожны падлец калі-небудзь рабіў першы крок да подласці. Я не хачу яго рабіць. Я не саступлю і цалі. Мяне не на тое нарадзілі».\nТаксама Рагачоў — адзін з нямногіх гарадоў, дзе ёсць вуліца імя Уладзіміра Караткевіча. У беларускай сталіцы для такога ўшанавання памяці не знайшлося ці то месца, ці то часу, ці то жадання. На рагачоўскай вуліцы Караткевіча месціцца хата яго нябожчыка-дзядзькі, дзе цяпер жывуць яго нявестка і ўнук.\nХата — звычайная вясковая. Праўда, сваякі Уладзіміра Сямёнавіча скардзяцца, што цячэ столь. Гэты дом час ад часу збіраліся выкупіць мясцовыя ўлады пад музей, але пакуль — цішыня. Частку мэблі, рэчы і большасць фотаальбомаў родзічы пісьменніка аддалі ў тутэйшы музей, таму асаблівых артэфактаў у хаце не засталося. Але засталіся ўспаміны. Менавіта тут пісаліся «Каласы пад сярпом тваім», гэты раман Караткевіч пачаў у Рагачове ў красавіку 1962 года. Таксама на Рагачоўшчыне беларускі літаратурны геній ствараў «Сівую легенду» і «Ладдзю роспачы», «Чазенію» і «Хрыстос прызямліўся ў Гародні».\nПры бліжэйшым знаёмстве з Рагачовам разумееш, што гэта не проста горад, дзе робяць згушчонку. Замкавая гара, пабудова на якой з’явілася дзякуючы Боне Сфорцы ў пачатку шаснаццатага стагоддзя, неагатычны касцёл з канца васямнаццатага, што перажыў шмат горкіх з’яў, старая царква — нездарма Уладзімір Караткевіч любіў тут бываць. На адным з дамоў горада некалькі гадоў таму з’явіўся мурал пісьменніка.\nУ Рагачове — месцы творчасці Уладзіміра Караткевіча — здавалася: нельга было не стварыць музей памяці пісьменніка. Але пакуль не стварылі. Цяпер, да 90-годдзя з дня народзінаў беларускага творцы, тэматычная экспазіцыя — з архіўнымі здымкамі, рэчамі і лістамі Уладзіміра Сямёнавіча — праходзіць у мясцовым Музеі народнай славы.\nСупрацоўнікі расказваюць, што ўсе прадметы былі перададзеныя музею ў дар сваякамі пісьменніка. Напрыклад, тут ёсць фотаапарат дзядзькі, на які Караткевіч любіў здымаць мясцовую прыроду. Шмат сямейных здымкаў, ліставанні з дзядзькам — усе гэтыя рэчы ў арыгінале сабраныя ва ўстанове.\n— Навошта ён увогуле прыязджаў у Рагачоў? Тут ён любіў пісаць, адпачываць і натхняцца. Хадзіў на паляванне і рыбалку, шмат фатаграфаваў — усё гэта заснята тут. Мы плануем стварыць у хаце яго сваякоў музей, але пакуль ёсць пытанні фінансавання. Пакой, дзе ён пісаў, амаль не змяніўся, нават шпалеры засталіся тымі ж, — распавяла дырэктар музея.\nМсціслаў — «дыяментавы горад» з шыкоўнай гісторыяй і месца, дзе нарадзілася маці пісьменніка\n«Мсціслаў — горад маёй маці, кропля, асколак люстэрка, у якім адбіваецца ўся няпростая гісторыя Беларусі», — апісваў Караткевіч у сваім эсэ «Дыяментавы горад». Чаму дыяментавы? Бо пісьменнік патрапіў туды ў пачатку студзеня 1982 года, калі пасля страшэзнай буры на небе з'явіліся сонца і вясёлка, пад якімі блішчалі дахі забудоў. А да гэтага вылі завірухі, кусаўся мароз — горад накрыла нешта падобнае да Хаўера, які мы перажылі ў 2013-м.\n«Вар’яцкі буран мінулай ночы паваліў слупы, абарваў і некуды занёс драты, адключыў ад электрычнасці па вобласці дзевяноста ферм і вёсак (у раёне, здаецца, дзевяць), перакрыў снегавымі хрыбтамі дарогі, нарабіў мноства іншых бед», — пісаў уражаны першым днём у Мсціславе Уладзімір Караткевіч.\nМы патрапілі ў гэты раённы гарадок падчас надта спакойнай, нават ласкавай позняй восені. Ён сустрэў асеннім сухім холадам, паўпустатой, карцінным узгорыстым рэльефам і старой архітэктурай. Мсціслаў — горад з больш чым тысячагадовай гісторыяй. Летапісы нагадваюць, што ў Сярэднявеччы тут было больш жыхароў, чым у Кіеве! Але ж цяпер у параўнанні з украінскай сталіцай беларускі райцэнтр — безнадзейна выміраючая вёска.\nДык што прывабіла Караткевіча ў Мсціславе? Яго назва і — прадказальна — шыкоўная гісторыя.\n«І, вядома, самыя галоўныя гарадзішчы гэтай зямлі — гарадзішчы мсціслаўскія. А сярод іх гарадзішча Замкавая гара. Высокі мыс на правым беразе Віхры. Абкружаны шырокімі, метраў 60–100 і глыбокімі, метраў на 25 ярамі. Плошча 108 на 48 метраў, каля двух гектараў. Па краю Замкавая гара была абкружана яшчэ насыпным валам вышынёю на два з паловаю метры, але ён збярогся не паўсюль», — згадваў пісьменнік.\nНа Замкавай гары горада былі ўскрытыя жылыя і гаспадарчыя пабудовы, аж цэлых сем ярусаў вулічных мастоў з бервяна. Цяпер жа гэта ўзвышша — турыстычны аб’ект, які амаль штодзень застаецца сам-насам са сваёй гісторыяй і ўспамінамі пра былыя часы, калі жыццё ў Мсціславе бурліла, гаманіла і грукатала.\nУ Мсціславе стаяць два старыя і неверагодна прыгожыя касцёлы: кармеліцкі і езуіцкі. Першы рэстаўрыравалі падчас візіту сюды Караткевіча, цяпер рэстаўрыруюць другі. Дарэчы, Уладзімір Караткевіч упершыню наведаў родны горад сваёй маці, калі з яе дня народзінаў прайшло амаль 90 гадоў. І мы наведалі Мсціслаў напярэдадні 90-годдзя з даты з'яўлення на свет беларускага пісьменніка.\n«Будынкі ззялі на сонцы, як вясёлка. І ззяюць зараз», — гэтыя словы пісьменніка застаюцца актуальнымі і сёння.\nЛюдзі ў Мсціславе дужа працавітыя, але ж заспець іх у родным горадзе няпроста: працоўных месцаў бракуе, таму шмат хто ездзіць зарабляць у Расію, Магілёў ці Мінск. У беларускай мове ёсць выраз «мсціслаўцы не паміраюць на сваёй лаўцы» — што сказаць, не дурань выдумаў. Уладзімір Караткевіч часта згадваў гэтую прымаўку і нават прыязна кпіў з мясцовых жыхароў.\n«Ходзячы аднойчы па вуліцах горада з двума паважанымі мсціслаўцамі, я ўздумаў паддражніць іх. Успомніў пару выпадкаў, калі мсціслаўцы каралю жменю блох прадалі, успомніў, што „мсціслаўцы не паміраюць на сваёй лаўцы“, прыпомніў, між іншым, як „недасекі“ на працягу ста пяцідзесяці год аблапошвалі ўсю імперыю кубрачаствам.\n— Ну, каб усе тыя грошы, што яны сабралі, пусціць у справу, то ў Мсціславе не сем цэркваў было б і не „сорак саракоў“ (тысяча шэсцьсот), як у старажытнай Маскве, а мінімум шаснаццаць тысяч.\n— А вы зірніце ў „Расію“, т. ІХ, ст. 397.\n— Тады няхай, — прымірыліся яны».\nБадай, у 1980-х у Мсціславе было весялей і жывей.\nДля нашых часоў гэты райцэнтр унікальны тым, што ў ім няма і ніколі не было помніка Леніну. На галоўнай плошчы горада, акурат перад райвыканкамам, мястэчка акідвае вокам Пётр Мсціславец, адзін з першадрукароў. Успаміны гараджан і архівы сведчаць, што пазіцыя наконт галоўнага гарадскога помніка тут была прынцыповай.\nСёння Мсціслаўскі раён лічыцца адным з самых дэпрэсіўных не толькі ў Магілёўскай вобласці, але і ва ўсёй краіне. З года ў год, згодна з данымі Белстата, ён уваходзіць у лік аўтсайдараў па сярэдняй зарплаце. Калі бачыш, як людзі бягуць з гэтага месца ці мараць хутчэй пакінуць яго, хочацца заплюшчыць вочы. Горад такі маляўнічы і адрозны ад іншых! Часам не верыцца, што гэта ў Беларусі.\n«...Аддаляецца горад, меншаюць сады і званіцы. Але не меншае над ім ліловая хмара і на гэтай хмары вялізная і празрыстая, прамытая вясёлка. Можа, не ўсім пашанцуе ўбачыць гэты горад такім дыяментавым, якім убачыў яго я, і сказаць яму „бывай“ пад такой яскравай вясёлкай», — так завяршыў Уладзімір Караткевіч сваё доўгае падарожжа на Мсціслаўшчыну, матчыну малую радзіму.\nДругую казку прачытала Крысціна Дробыш. Яна распавяла, што раней не чытала «Старую казку». Калі актрысе прапанавалі агучыць твор, ён стаў для яе маленькім адкрыццём.\n— Гэта маленькая казачка — апісанне жаночых пачуццяў словамі мужчыны. Калі б я не ведала, што аўтарам з’яўляецца Караткевіч, то падумала б, што гэта напісана жанчынай. Я прызвычаілася, што Караткевіч для мяне іншы: трошкі міфічны, а тут — нешта проста чалавечае, але, канешне, з яго почыркам. Але ж я адназначна назвала б Уладзіміра Сямёнавіча рамантыкам, хаця пры жыцці ён гэта абвяргаў. Яго творы прасякнуты рамантычнай ноткай, яны вельмі кранальныя. Можа, чым часцей чалавек адмаўляе нейкую здольнасць, тым больш яна ў яго праяўляецца? — задаецца пытаннем Крысціна Дробыш. — Для мяне гэтая казачка выглядала нібыта запіс у дзённіку чалавека: прыходзіць пэўная пара і разуменне абставін.\nПерадрук тэксту і фотаздымкаў Onliner без дазволу рэдакцыі забаронены. nak@onliner. by


Увечары 12 чэрвеня на стадыёне ў Санкт-Пецярбургу зборная Бельгіі сустрэлася з камандай Расіі. Шмат цікавостак было звязана з гэтай гульнёй — узяць хаця б гісторыю львоўскай фан-зоны, дзе абяцалі бясплатна частаваць півам за кожны гол у вароты Расіі.\nРазам з іншымі бельгійцамі на поле 12 чэрвеня выйшаў 28-гадовы нападаючы Рамелу Лукаку, ды не проста выйшаў — на 10-й хвіліне распячатаў са сваім галом вароты расійскай зборнай, і на 88-й забіў яшчэ раз. Цікава, што пасля першага забітага гола нападаючы падбег да камер і перадаў прывітанне паўабаронцу дацкай зборнай Крысціяну Эрыксану, з якім разам гуляе ў «Інтэры». Той праз праблемы з сэрцам страціў прытомнасць проста падчас гульні паміж камандамі Даніі і Фінляндыі за некалькі гадзін да матчу Бельгіі і Расіі.\nДля Лукаку гэта чацвёрты вялікі турнір у складзе нацыянальнай каманды. На мінулым вялікім турніры — чэмпіянаце свету 2018 года ў Расіі — Рамэлу атрымаў бронзавую ўзнагароду. Нядрэнная кар’ера для хлопца, што рос у галечы.\nЛукаку родам з бельгійскага Антверпена. Яго бацька таксама быў футбалістам і гуляў за розныя бельгійскія каманды, але скончыў прафесійную кар’еру ў 1999 годзе, калі Рамэлу быў зусім маленькі. Маці хлопца працавала прыбіральшчыцай.\nСям’я будучага форварда бельгійскай зборнай і італьянскага «Інтэра» жыла вельмі бедна. Частку грошай з сямейнага бюджэту бацькі Рамэлу і яго брата Жардана (дарэчы, таксама прафесійнага футбаліста) высылалі сваякам у Конга. Але сапраўдная беднасць прыйшла ў сям’ю, калі бацька Рамэлу скончыў з прафесійным футболам.\nУ сваіх успамінах Лукаку распавядае пра момант, калі зразумеў, у якой галечы жыве яго сям’я. Калі яму было шэсць гадоў, Рамэлу пабачыў, як яго маці таемна падлівае ваду ў малако, якое разам з хлебам ужо нейкі час было адзіным пунктам у меню будучага футбаліста. Да гэтага сям’і ўжо прыйшлося адмовіцца шмат ад чаго — спачатку ад кабельнага тэлебачання і адпаведна ад магчымасці праглядаць футбольныя матчы, потым на працягу тыдняў ім даводзілася жыць без гарачай вады і электрычнасці. Па пакоях кватэры, дзе жыў маленькі Рамэлу, бегалі пацукі, і часам у сям’і не хапала грошай нават на хлеб — добра, што ў суседняй пякарні дазвалялі разлічвацца за яго пазней.\nЯк сцвярджае Лукаку, яшчэ тады, ва ўзросце шасці гадоў, ён паставіў для сябе мэту ўсё змяніць. У якасці сродка, які павінен быў выратаваць яго сям’ю, Лукаку выбраў прафесійны футбол і паабяцаў сабе, што ў 16 гадоў ён будзе гуляць у адным з найлепшых бельгійскіх клубаў — «Андэрлехце». Так атрымалася, што ён падпісаў кантракт з гэтым клубам акурат у дзень свайго шаснаццацігоддзя — 13 мая 2009 года, а праз адзінаццаць дзён ужо выйшаў на поле ў сваёй першай гульні за «Андэрлехт».\nПотым былі англійскія «Чэлсі», «Уэст Бромвіч Альбіён» і «Манчэстэр Юнайтэд». У жніўні 2019 года Лукаку апынуўся ў італьянскім «Інтэры». За яго пераход у клуб італьянцы заплацілі 74 мільёны фунтаў стэрлінгаў — самая вялікая сума за футбаліста ў гісторыі «Інтэра».\nШто тычыцца нацыянальнай зборнай, Рамэлу пачалі выклікаць яшчэ ў яе моладзевыя склады. У дарослай нацыяналцы ён з 2010 года, і, як адзначаюць аналітыкі, на цяперашні чэмпіянат Еўропы Лукаку прыехаў у цудоўнай форме.\nАд футбалістаў часта чакаюць дзікунскіх паводзін, але гэта не выпадак Лукаку. Гэты гулец — вернік, і рэлігія займае важную частку ў яго жыцці, бельгіец рэгулярна моліцца і чытае Біблію. Адна з яго цытат, якая зрабілася шырока вядомай, гучыць так: «Жадаю быць вядомым як добры футбаліст, а не як Рамэлу, які ходзіць па клубах і палівае ўсё шампанскім». А восенню 2019 года Лукаку патраціў 125 тысяч еўра, каб перадаць на дабрачынныя патрэбы 5 тысяч білетаў на гульню з Кіпрам.\nУ інтэрв’ю перад пачаткам цяперашняга чэмпіяната Еўропы Рамэлу сцвярджаў, што бельгійская зборная цалкам гатовая да турніру. Згодна з яго словамі, каманда стала лепей абараняцца і больш рэзультатыўна дзейнічаць у атацы. Паглядзім, як для бельгійца скончыцца гэты чэмпіянат.


12 люты 2017, 10:00\nІрына Яскевіч зьбірае подпісы\nВіцебская актывістка Ірына Яскевіч сабрала амаль паўтары тысячы подпісаў гараджан за адмену дэкрэту аб сацыяльным утрыманстве. Дакладней, рабіць гэта дапамагаюць і самі «дармаеды».\nПадпісваюцца нават тыя, хто раней быў гарачым прыхільнікам дзейнай улады\nБывае, што тыя, хто прыходзіць у віцебскі офіс суполкі АГП каб толькі падпісацца за адмену дэкрэта, потым просяць падпісныя аркушы і далучаюцца да валянтэрства, кажа спадарыня Яскевіч:\n«Людзі, якія чытаюць нашы абвесткі і прыходзяць падпісацца — абсалютна розныя. Хтосьці падтрымлівае АГП, хтосьці ведае мяне як стваральніцу прафсаюзу прадпрымальнікаў „Разам“, а хтось просіць падпісны аркуш без аніякіх лягатыпаў, бо лічыць сябе апалітычная асобай... Але магу сказаць: гэты дэкрэт узрушыў шмат каго ў нашым горадзе. Нават тых, хто раней быў гарачым прыхільнікам дзейнай улады».\nЛюдзі не толькі прыходзяць паставіць свой подпіс. Яны хочуць паразмаўляць, падзяліцца сваёй гісторыяй, паскардзіцца. Бо апрача як сюды, ісьці з аповедам пра «уласнае дармаедзтва» няма куды, працягвае спадарыня Ірына:\n«Людзі апавядаюць, чаму гэты дэкрэт тычыцца непасрэдна іх. Неяк прыйшлі двое пэнсіянэраў. Здавалася б, яны тут зусім не пры чым. Але распавялі, што ў іх дарослы сын, зь якім не працягнулі кантракт. Пэнсіі невялікія, жыць утрох цяжка, і сын вельмі балюча ўспрымае сытуацыю. Цяжка псыхалягічна, бо ён лічыць ганебнай сытуацыю, у якой апынуўся. Як гэта — малады здаровы мужчына, і без працы? Для нармальнага чалавека цяжка ўсьведамляць, што ён ня можа зарабляць, і гэта вядзе да глыбокіх псыхалягічных праблемаў. Ужо былі падобныя гісторыі, якія скончыліся суіцыдам... таму, калі слухаеш людзей, часам хочацца плакаць!»\nПраз хваробу хлопец страціў працу і ў 25 гадоў стаў «дармаедам»\nГісторыю ўласнага дармаедзтва распавёў 25-гадовы Міхаіл, які таксама зайшоў падпісацца супраць дэкрэта:\n«У мяне няма сям’і, я жыву адзін. Зараз мае сродкі да існаваньня — гэта калісьці ашчаджаныя грошы. Але гэтая «падушка бясьпекі» бясьпекі неўзабаве скончыцца, і што рабіць далей? Быў супрацоўнікам „Эўрагандлю“, але ў 2015 годзе ў мяне знайшлі захворваньне сэрца, пра якое я раней ня ведаў. Яно прагрэсавала, і аднойчы я страціў прытомнасьць проста на вуліцы. Давялося сысьці з працы, аднак цяпер знайсьці іншую яшчэ цяжэй — бо ёсьць абмежаваньні праз наяўнасьць хібаў са здароўем.\nЯ спрабаваў розныя шляхі. Прыкладам, хацеў вывучыцца на праграміста. Ужо быў пачаў, але няма сродкаў плаціць за вучобу. Маю спэцыяльнасьць па мантажы і абслугоўваньні электрычнага абсталяваньня. Уладкавацца хаця б электрыкам у дзіцячы сад — нерэальна, бо такія месцы даўно занятыя, у асноўным людзьмі пэнсійнага і перадпэнсійнага ўзросту, бо там плацяць „капейкі“. Дый працаваць за 200 рублёў — гэта практычна працаваць „за ежу“».\nМіхаілу 25, і ўжо другі год ён шукае працу\nХлопец пераканаўся, што цяперашнія вакансіі, дзе сёньня ёсьць попыт на кадры — гэта хіба што сеткавы маркетынг. Там ад «навічкоў» могуць запатрабаваць прайсьці навучаньне за ўласны кошт, а потым выкупіць за ўласныя сродкі пэўную колькасьць прадукцыі — касмэтыкі, бытавых прыбораў і гэтак далей. А ў абвестках цэнтру занятасьці і ўвогуле вакансіі бываюць несапраўдныя: варта патэлефанаваць наконт працаўладкаваньня, як тут жа чуеш, што месца ўжо занятае. Ці нават шчырае зьдзіўленьне: «А нам ніхто не патрэбны».\n«Дэкрэт пра „дармаедзтва“ — гэта фактычнае рабства»\nМіхаіл лічыць, што дэкрэт пра сацыяльнае ўтрыманства не падлягае аніякай карэктыроўцы — што яго трэба толькі адмяняць. Такое самае меркаваньне і ў жыхаркі Віцебску Ганны Мельянцовай:\n«Гэта антыканстытуцыйны дэкрэт! У кожнага свая жыцьцёвая праблема: нехта ня можа знайсьці працу, бо паўсюль скарачэньні, кагосьці не задавальняе заробак, хтось вымушаны зьехаць на працу ў іншую краіну... Але найперш — гэта антыканстытуцыйны акт! Бо гэта прымус да працы, пазбаўленьне магчымасьці выбару, фактычнае рабства!»\nВіцяблянін Аляксандар Мікулін нязгодны нават з фармулёўкай назвы дэкрэта. Панятак «сацыяльнае ўтрыманства», на ягоную думку, — поўны нонсэнс:\n«„Дармаедаў“, абвешчаных такімі гэтым дэкрэтам, у цяперашняй эканамічнай сытуацыі вымушаных „дармаедаў“, утрымлівае не дзяржава і не грамадзтва. Іх утрымліваюць бацькі, жонкі, мужы і гэтак далей. Падатак, які патрабуюць сплаціць, на кожную сям’ю кладзецца дадатковым цяжарам! Калі кіраўніцтва дзяржавы хвалюе наяўнасьць сапраўдных дармаедаў як асобаў, што вядуць антысацыяльны лад жыцьця, ігнаруюць нормы права і маралі, дык заканадаўчы акт трэба было так і называць — „аб дармаедзтве“. І тады ён тычыўся б зусім іншай катэгорыі людзей, а не такой вялікай часткі беларусаў, якія несправядліва падпалі пад вызначэньне „утрыманцаў“».\nПра незадавальненьне дэкрэтам мусіць ведаць дэпутат парлямэнту ад Віцебску\nПадпісваючыся за адмену дэкрэта, віцябляне шмат разважалі пра беспрацоўе і нізкія заробкі, пра адсутнасьць ня тое што кар’ернага росту — працоўных пэрспэктыў увогуле, пра сацыяльную неабароненасьць, пра адсутнасьць даверу да стваральнікаў законаў...\nУ Віцебску збор подпісаў нязгодных з дэкрэтам пра сацыяльнае ўтрыманства праводзіцца ўжо некалькі тыдняў сіламі актывістаў розных палітычных структур.\nЗьбіральніца подпісаў Ірына Яскевіч падрыхтавала ліст да дэпутата парлямэнту Аляксандра Цацохі, яе суперніка па Віцебскай-Кастрычніцкай акрузе № 20 падчас мінулай выбарчай кампаніі. У лісьце, а потым і падчас асабістага прыёму, актывістка хоча паставіць дзейнага дэпутата перад фактам, што жыхары Віцебску скрайне незадаволены прынятым дэкрэтам.\nПаводле вынікаў падліку галасоў выбарчымі камісіямі, спадар Цацоха перамог зь вялікай перавагай. Адпаведна, менавіта ён мусіць заступіцца за землякоў, якія, паводле афіцыйных зьвестак, аказалі яму давер прадстаўляць іхныя інтарэсы ў парлямэнце.


Пытанне дзяржаўнай важнасці | Настаўніцкая газета\n26.08.2021 26.08.2021 - 9:00Актуальна, Апошнія запісы\nУ час выступлення на Рэспубліканскім педагагічным савеце Аляксандр Лукашэнка заявіў аб маючай адбыцца перазагрузцы сістэмы адукацыі.\n“Урокі засвоены. Падзеі, што здарыліся, прадвызначылі глабальнасць тых пытанняў, якія мы вынеслі на гэты педсавет. Нам трэба будзе перазагрузіць сістэму адукацыі. Сёння гэта пытанне дзяржаўнай важнасці”, — адзначыў у пачатку выступлення кіраўнік дзяржавы.\nПрэзідэнт нагадаў аб старажытнай мудрасці: пасля хлеба самае важнае для народа — гэта школа. “Не прымяншаючы ролю сям’і, мы ўсё з вамі добра разумеем, што менавіта выхавальнік і настаўнік стаяць ля вытокаў фарміравання народа як адзінай нацыі. Навука гэта называе нацыянальнай ідэнтычнасцю, па-простаму — патрыятызм”, — сказаў прэзідэнт.\nЁн адзначыў, што ў гэтым паняцці шмат сэнсаў: любоў да Радзімы, павага да дасягненняў мінулага, прыхільнасць да традыцый, шанаванне старэйшых пакаленняў і гордасць за поспехі сучаснікаў, імкненне ўнесці свой уклад у гісторыю краіны.\n“Час ставіць перад сістэмай адукацыі беспрэцэдэнтны па сваёй сур’ёзнасці выклік”, — заявіў Аляксандр Лукашэнка.\nКіраўнік дзяржавы адзначыў, што з апошняга такога мерапрыемства мінула чатыры гады, прычым апошнія два з іх былі няпростымі і для краіны, і для сістэмы адукацыі. “Вельмі важна, што вы прыехалі з усіх куткоў Беларусі”, — звярнуў ён увагу.\n“Шмат было выпрабаванняў. Гэта і пандэмія, якая стварыла стрэсавыя ўмовы і прымусіла на хаду перабудоўваць вучэбны працэс. Гэта і палітычныя падзеі, якія закранулі работнікаў сістэмы адукацыі не менш, чым сілавікоў і дзяржаўных служачых. І сёння я дзякую тым, хто не пахіснуўся, і ў вашай асобе нашай педагагічнай грамадскасці за прафесіяналізм, адданасць сваёй справе і грамадзянскую пазіцыю, ад якой залежала шмат”, — падкрэсліў прэзідэнт.\n“Вы чарговы раз пацвердзілі, што адукацыя — гэта не сфера паслуг, не бізнес, а апора нашай дзяржаўнасці, сацыяльна значная галіна эканомікі”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\n“Вы зрабілі ўсё, каб нашы дзеткі вучыліся, калі мы нічога не ведалі пра вірус і было страшна выходзіць на работу. Ведаю, якія пагрозы сыпаліся ў ваш адрас, калі пачаліся бунты і бліцкрыг, асабліва ў Мінску. Ва ўмовах цкавання вы мужна праводзілі сваю работу: вучылі, выхоўвалі, цярпліва размаўлялі з агрэсіўна настроенымі бацькамі”, — звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка.\nПаводле яго слоў, шмат у чым дзякуючы работнікам сістэмы адукацыі, удалося ўтрымаць падлеткаў ад проціпраўных дзеянняў, няхай і не ўсіх. “Вы ледзь не за руку іх лавілі. Гэтыя дзеці, іх бацькі сёння павінны зрабіць вывады і па-новаму паглядзець на місію настаўніка, яго ролю ў лёсе народа і нашай краіны”, — перакананы кіраўнік дзяржавы.\n“Справа добрая, вядома”\nПрэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка даў станоўчую ацэнку створанаму ў Беларусі адзінаму інфармацыйна-адукацыйнаму рэсурсу. Распрацоўку кіраўніку дзяржавы прадэманстравалі перад пленарным пасяджэннем Рэспубліканскага педсавета.\n“Справа добрая, вядома”, — сказаў прэзідэнт.\nЯк далажыў міністр адукацыі Ігар Карпенка, яшчэ трэба будзе зрабіць беларускамоўную версію рэсурсу. Гэтую работу пачалі ўжо. Некаторыя матэрыялы будуць яшчэ дапаўняцца і абнаўляцца, у тым ліку ў залежнасці ад магчымых змяненняў у адукацыйных методыках і праграмах.\nАляксандру Лукашэнку таксама расказалі аб рэалізацыі праекта “Гордасць за Беларусь”, у якім адлюстраваны дасягненні краіны за гады суверэнітэту.\nАкрамя таго, у бягучым годзе завяршаецца абнаўленне зместу агульнай сярэдняй адукацыі. З 1 верасня па новых вучэбных праграмах і вучэбных дапаможніках будуць вучыцца школьнікі 11 класа. У якасці прыкладу прэзідэнту прадэманстравалі новы падручнік па геаграфіі. У вучэбным дапаможніку выкарыстаны розныя наглядныя матэрыялы, якія даюць магчымасць лёгка і даступна засвоіць інфармацыю. Ёсць магчымасць азнаёміцца і з дадатковым матэрыялам. Распрацоўшчыкі ўдзялілі значную ўвагу рубрыцы “Свет і Беларусь”. Яе пытанні і заданні дазваляюць 11-класнікам прааналізаваць працэсы і з’явы, якія адбываюцца ў краіне ў працэсе глабалізацыі.\nАпошнія падзеі ў Беларусі прымусілі звярнуць увагу на адну з галоўных функцый адукацыйнага працэсу — выхаваўчую, адзначыў кіраўнік дзяржавы.\nУ той жа час ён падкрэсліў, што сур’ёзных, катастрафічных праблем у гэтай сферы няма. “Усе гэтыя размовы, што мы ўпусцілі моладзь, — міністр настойвае, што гэта абсалютная дэмагогія. Я так не скажу, але блізка да гэтага. Моладзь ва ўсе часы аднолькавая — бунтарская, часам радыкальная, але ў большасці — канструктыўная. Усё гэта моладзь”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\n“У нас з вамі глабальная задача — знайсці і запоўніць прабелы ў выхаваўчым і адукацыйным працэсе. Шчыра кажучы, дзе мы недапрацавалі. Закасаць рукавы і зрабіць усё, каб нам нястрашна было перадаваць краіну тым, хто заўтра выйдзе за парог школы, тэхнікума або ВНУ”, — дадаў кіраўнік дзяржавы.\n“Пытанне, якое сёння, як кажуць, вісіць у паветры: ці павінна школа ўдзельнічаць у палітычным жыцці краіны? Адказ адназначны: школа не можа быць па-за палітыкай. Наогул палітыкі не бывае без школы. Але палітыка там павінна быць толькі адна — дзяржаўная. Сцяг і гімн — дзяржаўныя. І давайце спынім размовы на гэтую тэму”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.\nПрэзідэнт адзначыў, што такую ж дзяржаўную палітыку праводзяць ва ўсіх краінах, якія паважаюць сябе, — ад ЗША да Кітая, уключаючы Расію. Кіраўнік дзяржавы ўпэўнены, што прафесіяналы гэта разумеюць.\n“Як разумеюць і тое, што грамадзянская і жыццёвая пазіцыя педагога, яго ўдзел у грамадскім або палітычным жыцці краіны — гэта прыклад, на якім выхоўваюцца не толькі вучні, але і настаўнікі. Школа выхоўвае не толькі вучняў, але, што значна складаней, перавыхоўвае вельмі многіх бацькоў. Бо мы з вамі цудоўна ведаем, што любыя фундаментальныя веды павінны пацвярджацца прыкладамі з жыцця. У размове з дзецьмі не пазбегнуць аналізу падзей мінулага і сучаснасці, іх ацэнкі з пазіцыі інтарэсаў дзяржавы, у якой жывём. Што гэта, калі не палітыка? — запытаў Аляксандр Лукашэнка. — Гэта нават аснова, фундамент любой палітыкі. Але ён закладваецца намі ў школе”.\nАляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што патрыёта можа выхаваць толькі патрыёт. На яго думку, у гэтым пытанні не мае значэння, які прадмет выкладае настаўнік.\nПрэзідэнт звярнуў увагу, што часта ў суседніх краінах беларускім студэнтам укладваюць у галаву не столькі новыя веды, а іншую ідэалогію, робяць з іх ідэйных праціўнікаў беларускай дзяржавы. Гэта пацвердзілі падзеі пачатку пандэміі. З Польшчы пасля ўвядзення каранціну была выдварана беларуская навучэнская моладзь. У роднай жа краіне, якая без праблем прыняла іх дадому, яны вырашылі выступіць за разбурэнне дзяржавы.\nАляксандр Лукашэнка адзначыў, што, з аднаго боку, беларускія педагогі выпускаюць са школ перспектыўных студэнтаў і рыхтуюць высакакласных спецыялістаў, якія цэняцца за мяжой. Гэтую работу ён ацаніў на дзясятку. З іншага — ёсць недахопы ў выхаваўчай функцыі ўстаноў адукацыі. “Якую ацэнку мы з вамі павінны паставіць сабе за патрыятычнае выхаванне дзяцей? Напэўна, да “10” мы з вамі не дацягваем. Аб гэтым гавораць факты. Усе нашы “касякі”, негатыўныя падзеі мінулага года — гэта нашы школьныя “касякі”, — дадаў кіраўнік дзяржавы.\n“Я скажу так: ад прэзідэнта краіны да нянечкі ў дзіцячым садзе — мы ўсе: грамадства, школа, бацькі — адказваем за маральнае і духоўнае развіццё дзяцей. Іншых варыянтаў няма і быць не можа”, — заявіў Аляксандр Лукашэнка.\nКіраўнік дзяржавы адзначыў, што, калі чалавек выбірае прафесію настаўніка, ён, як гаварыў вядомы савецкі педагог Васіль Сухамлінскі, павінен аддаць дзецям сваё сэрца.\n“Калі вы ўжо набылі гэтае імя — настаўнік, аддавайце сваё сэрца. Сапраўдны настаўнік ніколі не будзе раздзяляць адказнасць за дзіця паміж школай і сям’ёй. Ён і бацькоў уключыць у працэс, зробіць іх саюзнікамі на перыяд усяго навучання, — звярнуў увагу прэзідэнт. — А тое, што адбываецца сёння, нікуды не варта. Некаторыя бацькі раптам вырашылі, што могуць глядзець на вучэбны працэс і на выхаванне дзіцяці збоку. Не крыўдуйце, але сярод настаўнікаў ёсць такія, хто зводзіць урок да механічнай адпрацоўкі тэмы, перакладваючы ўсё астатняе на бацькоў”.\nУ Беларусі пачынаюць развіваць праект “Бацькоўскі ўніверсітэт”. Гэта вядомая форма работы з бацькамі. “Ну а хто ім дапаможа ў пытаннях выхавання дзіцяці, калі не настаўнікі з прафесійнымі ведамі педагогікі, псіхалогіі, дыдактыкі? Такую практыку трэба распаўсюдзіць на ўсю сістэму. І бацькі, якія прывыклі стаяць ля парога настаўніцкай і высвятляць адносіны з настаўнікамі, няхай ідуць на тэматычныя сходы і пачынаюць працаваць са школай у тандэме. Вучоба дзіцяці, яго адаптацыя, сацыялізацыя ў школе — гэта ж і адказнасць бацькоў”, — падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.\nВельмі шмат залежыць ад сям’і, бо стаўленне да вучобы і настаўніка фарміруецца там, адзначыў Аляксандр Лукашэнка. Прэзідэнт лічыць, што дзіцяці заўсёды будзе камфортна ў дзіцячым садзе, у сценах школы, калі бацькі першапачаткова настроены да выхавальнікаў і педагогаў пазітыўна.\n“Але, перш чым патрабаваць нешта ад настаўніка, бацькі няхай спачатку адкажуць на пытанне, што яны зрабілі для школы, у якой дзіця часам праводзіць больш часу, чым дома. Чытай: што яны зрабілі для свайго дзіцяці”, — заўважыў прэзідэнт.\nКіраўнік дзяржавы назваў вельмі актуальным пытанне аб статусе педагога. “Мы ўсе зацікаўлены ў тым, каб аўтарытэт настаўніка быў бясспрэчны. І ў вачах вучняў, і сярод бацькоў, у грамадстве. Без гэтага нават сэнсу няма гаварыць аб вырашэнні глабальных задач, якія стаяць перад сістэмай адукацыі”, — падкрэсліў ён.\n“З 1 студзеня 2022 года мы павінны знайсці магчымасць значна прастымуляваць у матэрыяльным плане работу класных кіраўнікоў і куратараў груп устаноў прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі. Даручаю ўраду ў найбліжэйшы час унесці адпаведныя прапановы”, — сказаў кіраўнік дзяржавы.\nЁн таксама даручыў падумаць і далажыць, як можна падтрымаць спецыялістаў дашкольных устаноў. “Праца выхавальнікаў і іх памочнікаў такая ж складаная і вельмі важная”, — падкрэсліў ён.\n“Усё, што мы зможам сабе дазволіць, улічваючы магчымасці эканомікі краіны, мы зробім”, — запэўніў Аляксандр Лукашэнка.\nНараўне з гэтым ён акцэнтаваў увагу, што статус настаўніка — гэта і яго аўтарытэт, які не прадаецца і не купляецца ні за якую зарплату і грошы. “Шмат, калі не ўсё, залежыць ад асобы, характару, кампетэнтнасці і прафесіяналізму самога педагога. Упэўнены, вы гэта разумееце. І на сваім, дзяржаўным, узроўні мы павінны бачыць такіх людзей. І рабіць для іх усё магчымае — ад дзяржаўных узнагарод да заработных плат, жылля і гэтак далей”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.\nПрэзідэнт таксама падкрэсліў, што лічбавыя магчымасці павінны служыць адукацыйным мэтам, а не забаўляць. “Безумоўна, мы будзем выкарыстоўваць элементы дыстанцыйнага навучання, укараняць іх у вучэбны працэс. Напэўна, гэта аб’ектыўная неабходнасць. Тым не менш хачу вас перасцерагчы: лічбавыя магчымасці павінны служыць адукацыйным мэтам, а не забаўляць навучэнцаў”, — заявіў кіраўнік дзяржавы.\n“Настаўнік на ўроку не блогер, не юцьюбер або інфармацыйны аніматар. Гэта пытанне прафесійнай прыгоднасці і іміджу. Дарэчы, і статусу таксама”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.\nПрэзідэнт, выступаючы на пленарным пасяджэнні Рэспубліканскага педсавета, таксама нагадаў аб раней пастаўленай задачы вызваліць педагогаў ад выканання неўласцівых ім функцый і скараціць дакументаабарот.\n“Пра функцыі, неўласцівыя педагогам, залішні дакументаабарот нават і гаварыць сёння не хачу. Калі пытанні не вырашаны, паляцяць галовы. Перш за ўсё з міністра адукацыі і профільнага віцэ-прэм’ера. Я вам больш аб гэтым гаварыць не буду. Запомніце!” — папярэдзіў ён.\nУ час выступлення прэзідэнт акцэнтаваў увагу, што падрыхтоўка кадраў для эканомікі — гэта сфера адказнасці нашых ВНУ, тэхнікумаў, ПТВ. “Тут адзін крытэрый — эфектыўнасць работы, канкурэнтаздольнасць. І ўстаноў адукацыі, і выкладчыкаў, і падрыхтаваных імі кадраў. Мы бачым, з якой хуткасцю мяняюцца спосабы вытворчасці, структура эканомікі, рынкі працы. Гэта сур’ёзны выклік сістэме прафесійнай адукацыі. Адміністрацыйны механізм вырашэння такой задачы ў нас ёсць”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\nЁн адзначыў, што Мінэканомікі і Мінпрацы павінны загадзя рабіць прагнозы на запатрабаваныя часам і эканомікай краіны прафесіі, фарміраваць заказ для Міністэрства адукацыі: “Але што мы бачым на практыцы, асабліва калі адкрываем новыя прадпрыемствы? Дэфіцыт кадраў”.\nПрэзідэнт упэўнены, што ўсё пачынаецца са школы — з якасці прафарыентацыйнай работы: “Наколькі мы сапраўды дапамагаем нашым дзецям зразумець сваё прызначэнне, вызначыцца з прафесіяй, якая стане справай усяго жыцця? Наколькі актыўна ў гэтым працэсе прымаюць удзел нашы прадпрыемствы — заказчыкі кадраў?”\n“Да гэтага часу мы назіраем ашалелую гонку за дыпломамі аб вышэйшай адукацыі. Атрымліваюць іх дзеці, а потым, як цяпер модна гаварыць, усё жыццё шукаюць сябе. То зарплата не тая, то статус не той, то дабірацца далёка да работы і гэтак далей. Бацькі і дзеці па-ранейшаму недаацэньваюць прэстыжнасць рабочых прафесій і ўзровень падрыхтоўкі такіх спецыялістаў”, — звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка.\nЁн падкрэсліў, што моладзь, якая сёння вучыцца ў тэхнікумах, па сваіх кампетэнцыях не ўступае студэнтам ВНУ. “Я бачыў, калі наведваў аўтамеханічны каледж, з якім абсталяваннем там вучаць працаваць. Да яго ж без ведання дакладных навук, камп’ютара, сучасных тэхналогій не падступішся. І дзеці, якія туды прыйшлі, выбарам сваім задаволены. І свой першы рубель, прычым важкі, ужо зарабляюць”, — прывёў прыклад кіраўнік дзяржавы.\n“Упэўнены, што вы — педагогі, выкладчыкі, міністры, якія прысутнічаюць тут, — разумееце, што ў першую чаргу на такіх спецыялістах трымаецца эканоміка краіны. Мы разам павінны падумаць, што трэба зрабіць, каб прэстыж гэтых прафесій быў высокім. Гэта стратэгічная задача”, — рэзюмаваў прэзідэнт.\nАляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што практыка мэтавай падрыхтоўкі спецыялістаў у ВНУ сябе абсалютна апраўдала. “Усе добра ведаюць, што лепшай формы забеспячэння дзяржзаказу, чым мэтавы набор, на сённяшні дзень не прыдумана. Такая форма работы сябе абсалютна апраўдала”, — сказаў прэзідэнт.\nПаводле яго слоў, ёсць даручэнне кіраўнікам прамысловых прадпрыемстваў, сельскагаспадарчых арганізацый, галін эканомікі пашырыць гэтую форму работы. “Тым больш што праблем з выбарам ВНУ для падрыхтоўкі кадраў у заказчыкаў сапраўды быць не павінна”, — адзначыў кіраўнік дзяржавы.\n“У нас паўсотні ўстаноў вышэйшай адукацыі: універсітэтаў, акадэмій, інстытутаў. У супастаўных па тэрыторыі і колькасці насельніцтва краінах (Швейцарыя, Данія, Фінляндыя, Ізраіль) ВНУ ў 2—3 разы менш, чым у нас. Аб чым гэта сведчыць? Аб тым, што нам не пазбегнуць жорсткай канкурэнцыі сярод саміх устаноў у падрыхтоўцы неабходных для айчыннай эканомікі спецыялістаў”, — сказаў прэзідэнт.\n“Будзьце на грэбені прагрэсу. Дасце краіне вучоных, інжынераў, канструктараў, іншых спецыялістаў, здольных ствараць новыя прадукты і тэхналогіі, — будзеце працаваць. Не — падпадзяце пад натуральны адбор”, — папярэдзіў Аляксандр Лукашэнка.\n“Будучы год мы прысвецім адукацыі. Мы павінны разгледзець усё — ад прыёму ў школу”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\nТаксама, паводле яго слоў, асобная ўвага будзе ўдзелена будаўніцтву і размяшчэнню школ у гарадах. Праблем у гэтым нямала, адзначыў кіраўнік дзяржавы. “У нас хапае школ, але ўзнікла праблема. Дапусцім, у Мінску, у цэнтры, свабодныя дзіцячыя сады і школы (насельніцтва ўжо старэйшае, не нараджаюць), а моладзь, якая нараджае, жыве на ўскраіне, і мы пачынаем штампаваць там школы. А гэта каласальныя грошы”, — звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы.\nПаводле яго слоў, такія пытанні ўзнікаюць і ў рэгіёнах, калі ў сельскіх школах не хапае вучняў, а педагогам з-за няхваткі педагагічных кадраў даводзіцца весці некалькі прадметаў. Такія школы давялося закрываць. Але быў арганізаваны падвоз вучняў з вёсак у райцэнтры. “Ад мяне патрабуюць школу не закрываць. Дык мы што, для птушачкі дзяцей у школу адпраўляем? Яны ж ідуць за ведамі. А якія будуць веды, калі адзін настаўнік адначасова вядзе тры ўрокі ў адным класе, — падкрэсліў прэзідэнт. — Гэтак жа і ў Мінску. Чаму мы баімся падвезці, калі трэба, асобныя маршруты арганізаваць? Гэта будзе значна танней”.\nТрэба выпрацаваць сістэму арганізацыі экскурсій школьнікаў па памятных мясцінах, адзначыў кіраўнік дзяржавы.\n“Ведаеце, той, хто пабываў у Хатыні, з гэтымі “анучамі” на вуліцы не хадзіў. А гэта ж наш здабытак. І мы сваіх дзяцей з гэтымі фактамі нашай гісторыі не здолелі, не змаглі, проста не захацелі, упусцілі гэтае пытанне, не азнаёмілі”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\nПаводле яго слоў, дзяржава выдзеліць патрэбныя сродкі. “Але трэба разумець, што павінны падключыцца і прадпрыемствы, і бацькі, і школа. Школа — арганізаваць. Няхай маленькую капейку, але бацькі прафінансуюць, каб яны разумелі гэта. І будзем рэкамендаваць прадпрыемствам дзяржаўнай і прыватнай формы ўласнасці займацца гэтым пытаннем, — адзначыў прэзідэнт. — Тут перашкод не будзе. Трэба выпрацаваць сістэму і яе прытрымлівацца. Будзе сістэма, вы атрымаеце неабходны транспарт, фінансаванне для таго, каб праводзіць гэтыя экскурсіі. Тэма не проста ўзята на кантроль. Яна ўжо рэалізоўваецца”.\nПрэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка заклікаў бацькоў з разуменнем аднесціся да патрабаванняў школы ў пытаннях бяспекі дзяцей.\n“Міністр далажыў аб прынятых мерах па навядзенні дысцыпліны і парадку ў школах. Гэта правільна і звязана непасрэдна з пытаннямі бяспекі дзяцей. Заклікаю ў першую чаргу бацькоў аднесціся да патрабаванняў школы з належным разуменнем”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\nПрэзідэнт падкрэсліў, што быць аднадумцамі ў тэме бяспечных паводзін дзяцей у інтэрнэце — у агульных інтарэсах бацькоў і дзяржавы. “Усё, што там адбываецца, — гэта, вядома, віртуальнае, несапраўднае жыццё. Але наступствы такіх з’яў, як булінг, тролінг, грумінг, і іншых пагроз цалкам рэальныя. Паўтараю: адказныя мы ўсе. Калі, не дай бог, дзіця зведвае цкаванне ў сетках, ды і ў жывых зносінах, то пытанні ёсць і да бацькоў, чые дзеці паводзяць сябе неадэкватна, і да класнага кіраўніка, які адказвае за псіхалагічны клімат у калектыве”, — адзначыў кіраўнік дзяржавы.\nДля гэтага, паводле яго слоў, трэба больш часу ўдзяляць зносінам з дзецьмі па-за школьнымі заняткамі. “Так, гэта няпроста, улічваючы занятасць і шалёны рытм жыцця сучаснага дарослага чалавека. Але цана нашых намаганняў — бяспека дзяцей. У рэшце рэшт — іх будучыня і лёс краіны, — звярнуў увагу ён. — Аднясіцеся сур’ёзна да шостага школьнага дня. Калі ён напоўнены спартыўнымі, культурнымі мерапрыемствамі, у іх уключаны ў тым ліку бацькі, калі ўсё арганізавана цікава і з душой — школа і сям’я аб’ядноўваюцца. Вы ведаеце, гэта дарагога каштуе”.\nКіраўнік дзяржавы асобна выказаўся пра змест школьнай праграмы. “Міністэрства дало справаздачу, што праграмы і падручнікі абноўлены. І ў гісторыі нашай незалежнасці мы робім гэта з зайздроснай рэгулярнасцю”, — адзначыў ён.\nАляксандр Лукашэнка нагадаў, што асобныя савецкія падручнікі вытрымалі больш за 20 перавыданняў, адзначаліся дзяржпрэміямі, былі напісаны яркай, жывой мовай з улікам узроставых асаблівасцей школьнікаў. Яны таксама былі паслядоўнымі, лагічнымі і захапляючымі, а іх змест меў выразны развіццёвы і выхаваўчы складнік.\n“А што сёння? Прэтэнзій да сучасных падручнікаў па-ранейшаму процьма. У тым ліку і з боку вас, педагогаў-практыкаў. Так быць не павінна. Эксперыменты з падручнікамі павінны быць спынены. І вас, настаўнікаў у тым ліку, заклікаю: давядзіце да розуму тое, што напісана, і тады ўжо будзеце даваць справаздачы. Спадзяюся, што на маім узроўні размова пра падручнікі апошняя”, — падкрэсліў беларускі лідар.\nПрэзідэнт адзначыў, што ніякія гаджэты і “лічба” не заменяць у адукацыі і тым больш у школе падручнікі і настаўнікаў. “Падручнік і настаўнік — гэта галоўнае”, — сказаў прэзідэнт. Ён выказаў крытычныя заўвагі да якасці падрыхтоўкі вучэбных матэрыялаў у плане як знешняга афармлення, так і зместу. “Мы на гэта грошай не пашкадуем. Але вы ж выдавайце падручнік!” — сказаў ён.\nАляксандр Лукашэнка ўпэўнены, што падручнік быў і будзе асноўным рабочым інструментам не толькі вучня, але і настаўніка, нават нягледзячы на імклівае развіццё электронных адукацыйных рэсурсаў.\nПрэзідэнт даручыў да другога чытання ў парламенце новай рэдакцыі Кодэкса аб адукацыі яшчэ раз яго ўважліва прааналізаваць.\n“Першае чытанне кодэкс прайшоў. Гэта канстытуцыя ў адукацыі. Давайце яшчэ раз перад другім чытаннем у прэзідэнта звернем увагу на спрэчныя, калі ёсць, моманты. І пабудуем такую размову да пачатку работы асенняй сесіі нашага парламента. Мы яшчэ раз са спецыялістамі вернемся да гэтага пытання. Каб потым рукамі не разводзілі, што мы нешта недзе прапусцілі. І, як заўсёды, будзе ў гэтым вінаваты прэзідэнт”, — сказаў Аляксандр Лукашэнка.\nКіраўнік дзяржавы адзначыў, што трэба вырашыць прынцыповыя пытанні, ад якіх залежыць паспяховасць адукацыйнай сферы. “А гэта не толькі кодэкс, аб якім мы гаварылі. Таму што ў кодэксе ўсё не прапішаш. Як і ў іншых нарматыўных актах, якія мы павінны будзем прыняць. Асабліва ў тых, якія тычацца школаўладкавання”, — адзначыў Аляксандр Лукашэнка.\n“Даручаю выпрацаваць таксама стандарт, дзе замацуем дакладныя патрабаванні, пачынаючы ад арганізацыі ўрока, выканання школьнага этыкету і завяршаючы знешнім выглядам вучня і настаўніка, — сказаў беларускі лідар. — І ўсе ўдзельнікі адукацыйнага працэсу павінны будуць прытрымлівацца палажэнняў гэтага дакумента беспярэчна. Гэта, дарэчы, будзе дапамогай у навядзенні парадку ў школе і рабоце з бацькамі. Гэта робіцца для таго, каб зняць усе спрэчныя пытанні або недастатковае разуменне паміж сям’ёй і школай”.\nРэагуючы на прапанову аб’явіць 2022 год Годам настаўніка і адукацыі, Аляксандр\nЛукашэнка сказаў: “Амаль станоўча. Так, я не першы раз чую гэта. І я шчыра сказаў: амаль з гэтым згодны”.\n“Мы ўмеем рабіць усё: ратаваць жыцці людзей, здзяйсняць гераічныя ўчынкі, мы ўмеем вырашаць вялікія эканамічныя задачы. Гэта вы — настаўнікі і выкладчыкі ВНУ. Але і негатыўнае, “касякі” нашага жыцця — гэта таксама вы. Таму давайце зробім так, каб гэтых “касякоў” было як мага менш, і будзем у гэтым напрамку працаваць”, — заклікаў кіраўнік дзяржавы.\nЯк адзначыў Аляксандр Лукашэнка, ён часта гаворыць аб тым, што свет ашалеў і звар’яцеў. І тое, што ёсць магчымасць збірацца разам і праводзіць у тым ліку такія агульнарэспубліканскія мерапрыемствы, як педсавет, характарызуе тое, што ў Беларусі людзі жывуць спакойна і нармальным жыццём. “Іншыя краіны гэтага сабе дазволіць не могуць. Таму што яны ўжо ваююць, а некаторыя рыхтуюцца да вайны. Нас Бог выратаваў. Ну і мы самі не драмалі — абаранілі сваю краіну. Таму давайце будзем цаніць тое, што ёсць. І давайце зробім так, каб не было горш, каб мы збераглі тое, што ў нас цэніцца, і тое, што народ наш лічыць здабыткам”, — рэзюмаваў беларускі лідар.\nСістэма адукацыі павінна развівацца і ўдасканальвацца ў інтарэсах асобы, грамадства, дзяржавы


батулізм - сімптомы і лячэнне. Прыкметы батулізму ў кансервацыі\nЗ-за чаго развіваецца батулізм?\nІншыя віды паталогіі\nЯк вызначыць непрыдатную кансервацыю?\nКолькі існуе само чалавецтва, столькі існуе і батулізм. гэта захворванне, звязанае з цяжкай таксічнай інфекцыяй, ўражвала людзей на працягу многіх стагоддзяў. так, напрыклад, у сёмым стагоддзі Леў VI, імператар візантыйскі, забараніў крывяную каўбасу, так як ад яе пачалі паміраць людзі.\nцікава, што менавіта дзякуючы гэтаму прадукту і атрымала сваю назву хвароба батулізм. На лацінскай мове слова каўбаса пішацца як botulus. вядома, падчапіць інфекцыю можна і з іншай ежы, але ў старажытнасці мноства выпадкаў захворвання былі звязаны менавіта з каўбасой.\nБатулізм - гэта вострая інфекцыя, якая развіваецца з-за патраплення ў чалавечае цела батулатаксіну\nБатулізм - гэта вострая інфекцыя, якая пачынаецца з-за патраплення ў чалавечае цела батулатаксіну. Хоць прычына часта крыецца ў прадуктах харчавання, хвароба мацней за ўсё дзівіць нервовую сістэму, асабліва спінны мозг.\nБактэрыя батулізму з'яўляецца анаэробы. Гэта значыць, што яна жыве толькі там, дзе няма доступу паветра. паталагічныя спрэчкі, як правіла, растуць у глебе, і ўжо адтуль трапляюць у ваду, а затым на непасрэднага пераносчыка, які даставіць патаген чалавеку або жывёле.\nАкрамя споравай формы, бактэрыя батулізму здольная развівацца ў вегетатыўнай. У гэтым выпадку бактэрыя загіне, калі:\nбудзе паўгадзіны знаходзіцца пры тэмпературы каля васьмідзесяці градусаў;\nяго пакіпяціць пяць хвілін.\nСпрэчкі жа значна больш ўстойлівыя. Яны цалкам спакойна вытрымліваюць фізічнае і нават хімічнае ўздзеянне. Пяць гадзін кіпячэння не знішчаць іх, і толькі тэмпература звыш ста дваццаці градусаў аказвае нейкі негатыўны ўплыў.\nХоць вегетатыўная форма і выглядае менш небяспечнай, калі такія арганізмы прогреются, але не загінуць, то могуць стаць так званымі «дрымотныя спрэчкамі». Яны спакойна вытрымаюць сушку або замарозку, ўльтрафіялет таксама не паўплывае на іх. Паўгода праз такія спрэчкі прарастуць, а калі побач з імі апынецца падыходзіць асяроддзе, яны актывізуюцца і пачнуць вылучаць велізарная колькасць яду.\nБатулізм - небяспечнае захворванне, якое пры адсутнасці лячэння можа прывесці да смяротнага зыходу\nБатулатаксін ў знешнім асяроддзі выжывае на працягу года, аднак батулізм ў чалавека часцей за ўсё надыходзіць па віне прадуктаў харчавання. кансерваваны шпінат, буракі, фасолю - шкоднасныя анаэробныя арганізмы могуць апынуцца практычна дзе заўгодна.\nаднак, ключавым крыніцай заражэння лічыцца змесціва кішачніка розных істот. Да іх ставяцца:\nхатнія і дзікія жывёлы;\nБатулізм ў кансервацыі больш звязаны з тэхнікай вырабу, чым з канкрэтным прадуктам. Таму бактэрыі могуць быць у рыбе і ў грыбах, ва ўпакоўках з саленнямі, напрыклад, у агурках, а таксама яны здольныя развівацца ў каўбасах і вяндліны.\nЗвярніце ўвагу! лічыцца, што ключавая небяспека зыходзіць ад прадуктаў, вырабленых самастойна, у хатніх умовах. Захварэць з-за тавараў прамысловай вытворчасці вельмі цяжка.\nХоць кіслае асяроддзе і не з'яўляецца асабліва спрыяльнай для захворвання батулізмам, калі бактэрыі з'явіліся раней, то не загінуць ад гэтага. Як правіла, арганізмам перашкаджае расці нізкая тэмпература і вялікая колькасць солі.\nлічыцца, што ключавая небяспека зыходзіць ад прадуктаў, вырабленых самастойна, у хатніх умовах. Захварэць з-за тавараў прамысловай вытворчасці вельмі цяжка\nХарчовай варыянт - самы распаўсюджаны тып захворвання, аднак сустракаюцца і некалькі іншых. напрыклад, вылучаюць раневой выгляд.\nУ гэтым выпадку прычыны батулізму заключаюцца ў трапленні шкоднасных спрэчку ў адкрытую рану.\nКалі створаныя ўмовы будуць падыходзіць для развіцця і размнажэння занесенага мікраарганізма, то пачнецца захворванне.\nЯшчэ адна разнавіднасць паталогіі называецца «дзіцячай». Найменне звязана з тым, што часцей за ўсё хворым батулізмам аказваецца немаўля, як правіла, не старэйшыя за паўгода. Хвароба развіваецца з-за праглынанні дзіцем спрэчка. З часам з іх развіваюцца паўнавартасныя бактэрыі, якія дзівяць кішачнік і пачынаюць выпрацоўку таксінаў.\nЗ часам ахоўныя механізмы чалавека развіваюцца дастаткова для таго, каб супрацьстаяць такому спосабу развіцця мікраарганізмаў. Таму «дзіцячы» батулізм не небяспечны людзям ва ўзросце старэйшыя за паўгода.\nнарэшце, вылучаюць яшчэ два віды паталогіі, але яны амаль ніколі не разглядаюцца. У першым выпадку атручэнне батулізмам адбываецца з-за тэхнагенных катастроф або біялагічнай тэрарызму, у выніку чаго таксін вызваляецца ў паветра. Другі варыянт - гэта так званы «нявызначаны батулізм», пра які лекары кажуць, калі не ведаюць, што прывяло да пачатку захворвання.\nАсноўная праблема ў гэтым пытанні звязана з тым, што прыкметы батулізму ў кансервацыі практычна цалкам адсутнічаюць. Прысутнасць бактэрый ніяк не мяняе смак або пах прадукту, нават знешнія праявы вельмі малаверагодныя.\nПэўна выявіць батулатаксін можна толькі ў лабараторных умовах. аднак, існуе некалькі фактараў, на якія варта звярнуць увагу пры вырабе і куплі кансервацыі.\nКалі вадкасць становіцца каламутнай, у ёй з'яўляюцца бурбалкі, то лепш не спажываць такі прадукт.\nАдносна дакладны прыкмета - ўздутая вечка. Варта адмовіцца ад прадуктаў накшталт тых, што намаляваныя на фота ніжэй.\nКансервацыю са набрынялай вечкам ні ў якім разе нельга ўжываць у ежу!\nВыкіданне кансерваў са скончаным тэрмінам прыдатнасці - выдатная прафілактыка батулізму.\nНягледзячы на тое, што ягады падвяргаюцца кіпячэнню, таксін можа з'явіцца і ў варэнне, таму да яго таксама варта паставіцца ўважліва. Некалькі менш заражэнню схільны таматавы сок, так як у яго нізкі pH.\nСавет! Лепш за ўсё падвяргаць дадатковай апрацоўцы марынаваныя грыбы, напрыклад, з дапамогай воцату.\nУ цэлым, трэба быць асцярожным з прадуктамі, якія ня апрацоўваліся тэрмічнаму, а таксама сачыць за любым праявай газаўтварэння.\nІнфекцыя пачынае сваё развіццё са схаванай стадыі. Інкубацыйны перыяд батулізму можа займаць як некалькі гадзін, так і пяць сутак. Калі атручванне асабліва моцнае, то сімптомы хваробы пачынаюць праяўляцца на працягу дваццаці чатырох гадзін.\nЗвярніце ўвагу! Чым менш прыхаваная фаза, тым цяжэй форма захворвання.\nЗвычайна паталогія праяўляе сябе раптоўна. Чалавек пачынае адчуваць першыя прыкметы батулізму:\nгалаўныя болі і галавакружэнні,\nпагаршэнне агульнага стану,\nрэзкія болі ў жываце,\nСімптомы батулізму змяняюцца ўжо на наступны дзень. У хворых з'яўляецца сухасць у роце, жывот можа ўспушвацца, пачынаюцца завалы. Калі лячэнне не будзе атрымана на гэтым этапе, то ўзбуджальнік паб'е нервовую сістэму. Гэта адбываецца досыць хутка, і, у першую чаргу, пакутуе зрок.\nБатулізм ў чалавека робіць аб'екты невыразнымі, магчыма дваенне. Паступова параліч закранае мышцы асобы, з-за чаго сыходзяць маршчыны і знікаюць носогубные зморшчыны, таксама часам адбываецца апушчэнне стагоддзе.\nНа наступных этапах хворы батулізмам пачынае губляць голас і здольнасць глынаць. нарэшце, параліч не дае нармальна дыхаць, з'яўляецца боль у грудной клетцы, знікае кашлявой рэфлекс.\nЗвярніце ўвагу! Часам смяротны зыход надыходзіць менавіта з-за якія развіліся праблем з дыхальнай сістэмай.\nСімптомы дзіцячага батулізму некалькі адрозніваюцца. У гэтым выпадку ў малых назіраецца:\nнемагчымасць ўтрымаць галаву;\nhripы ў абуральным;\nадсутнасць сіл і апетыту;\nпарушэнне глытальных рэфлексаў.\nПры дадзеным тыпе захворвання інкубацыйны перыяд можа быць больш доўгім, а заражэнне нярэдка адбываецца з-за кантакту з глебай або звычайнай хатняй пылам. Таксама ў выніку батулізму ў дзяцей здольная ў якасці ўскладненні развіцца пнеўманія.\nУ першую чаргу, дыягностыка батулізму грунтуецца на анамнезе, які дае пацыент. Акрамя гэтага, праводзяць лабараторныя даследаванні. хвароба пацвярджаецца, калі ў узорах выяўленая палачка батулізму.\nВельмі важна паставіць дакладны дыягназ да таго, як хвароба сур'ёзна пашкодзіць нервовую сістэму. Як правіла, лекары звяртаюць увагу на тое, ці была ў чалавека ліхаманка, як часта адбываўся панос, не выявіліся Ці дыхальныя засмучэнні, і т. п.\nТак як большасць пачатковых сімптомаў паталогіі ўласціва розным атручванняў, спецыялісты праводзяць дыферэнцыяльную дыягностыку, выключаючы шаленства, энцэфаліт і іншыя стану.\nІнкубацыйны перыяд батулізму можа займаць ад некалькіх гадзін да пяці сутак\nКалі хвароба дыягнаставана, то чалавеку спатрэбіцца тэрміновая спецыялізаваная дапамога, якая ажыццяўляецца толькі з дапамогай шпіталізацыі ў інфекцыйнае аддзяленне.\nУ першую чаргу, лекары забяспечаць працу сэрца і дыхальнай сістэмы, а затым зоймуцца высновай атрутных таксінаў з чалавечага цела. Калі хворы ўжо не здольны дыхаць самастойна, то яго падключаць да апарата штучнай вентыляцыі лёгкіх.\nБатулізм гіне дзякуючы спецыяльнай монавалентнай сыроватцы, але выкарыстоўваецца таксама антыбактэрыйная тэрапія і тэтрацыклінавай прэпараты, так як у арганізме могуць заставацца спрэчкі.\nХвароба патрабуе досыць шмат часу для поўнага лячэння. Нярэдка рэшткавыя праявы паралічу захоўваюцца на працягу некалькіх месяцаў пасля вывядзення таксінаў.\nЯкой бы якаснай ні выглядала хатняя кансервацыя, перад ужываннем яе лепш пракіпяціць на працягу паўгадзіны - за гэты час шкоднасныя арганізмы павінны загінуць. гэта ставіцца, у першую чаргу, да грыбным, мясных і агароднінных вырабах - батулізм ў кансервах падобнага роду сустракаецца адносна часта.\nКалі прадукт апынуўся заражаным, то недастаткова знішчыць толькі яго. Неабходна дэзінфікаваць посуд і ўсё, што кантактавала з гэтай ежай. усе людзі, Спажывае яе, абавязаны прайсці праверку ў лекара, нават пры ўмове адсутнасці сімптомаў.\nХоць гэта і інфекцыйнае захворванне, яно не перадаецца ад чалавека да чалавека.\nСпадабалася гэтая артыкул - “батулізм – сімптомы і экстранныя меры. Як выявіць заражаныя прадукты?”? Падзяліцеся з сябрамі і ацэніце запіс:\nПершыя сімптомы сухотаў у дарослых – калі трэба біць трывогу\nЯк распазнаць сальманелёз у дарослых і што рабіць пры першых сімптомах?\nКоклюш у дарослых – хвароба з цяжкімі наступствамі. Як своечасова распазнаць?\nЯк вылечыць ганарэю у мужчын і пазбегнуць ускладненняў?\nкапіраванне старонкі 1 у 1 забаронена. Перапісванне поўнасцю або часткова, старонкі “батулізм – сімптомы і экстранныя меры. Як выявіць заражаныя прадукты?”, - вітаецца, толькі з актыўнай спасылкай на крыніцу © 2022


Сцяг Кастрамской вобласці — Вікіпедыя\nСцяг Кастрамской вобласці\nСцяг Кастрамской вобласці з’яўляецца сімвалам Кастрамской вобласці. Прыняты 28 красавіка 2006 года.\nСцяг Кастрамской вобласці ўяўляе сабою прамавугольнае палатно з адносінамі шырыні да даўжыні 2:3, якое складаецца з трох вертыкальных палосаў: двух чырвонага (па баках, кожная шырынёй у 1/4 даўжыні палатна) і адна сіняга колераў. У цэнтры сіняй паласы — галоўная фігура герба Кастрамскай вобласці: жоўты карабель. Вышыня выявы карабля складае 1/2 ад вышыні палатна, шырыня — 1/3 ад даўжыні палатна.\nГерб Кастрамской вобласці\nЗакон Костромской области (#14-4-ЗКО) «О флаге Костромской области»\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Сцяг_Кастрамской_вобласці&oldid=3260280"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 05:48, 16 снежня 2018.


За порядок в общежитиях Докшицкого района выступают владельцы и жильцы — Докшицы Бегомль Официальная газета Докшицкого района Родныя вытокi Районная газета Новости Докшиц и региона Реклама в Докшицах Работа в Докшицах Докшицы онлайн Фото и видеоинформация о Докшицах Услуги в Докшицах Объявления в Докшицах\nЗа порядок в общежитиях Докшицкого района выступают владельцы и жильцы\n12.08.2014 141 Natali Комментариев нет\nІнтэрнаты, якія парадзіў савецкі час, да сённяшняга застаюцца незаменнымі ў вырашэнні жыллёвай праблемы. Часова, пакуль з’явіцца пастаяннае жыллё, пакоі ў іх выдзяляюцца маладым сем’ям і іншым, прадугледжаным законам, грамадзянам. Праўда, некаторыя з іх пражываюць у інтэрнатах літаральна ўсё жыццё. Але незалежна ад тэрміну пражывання ўсім насельнікам інтэрнатаў хочацца камфорту ці хаця б таго, каб у падобным жылфондзе захоўваліся элементарныя санітарныя правілы. Між іншым апошні рэйд, які правяла па інтэрнатах горада рэйдавая брыгада разам з намеснікам старшыні райвыканкама Андрэем Шнітко сведчыць, што далёка не ўсюды захоўваецца патрэбны парадак. І прычына таму не неабходнасць даўно наспеўшага рамонту, а нежаданне выконваць свае непасрэдныя службовыя абавязкі некаторымі асобамі.\nІнтэрнат па вул. Усходняй уразіў запушчаным выглядам і брудам. На лесвічных пляцоўках вісела чорнае павуцінне, хоць вяроўкі з яго звівай. У вельмі неахайным стане знаходзіцца падвал. Ён перапоўнены смеццем. На трубах цеплатрасы калмаціцца парваная ізаляцыя. Дарэчы, святла ў падвале няма, таму рэйдавая брыгада падсвечвала сабе мабільнікам. І самае небяспечнае – была расчынена шафа з электрашчытом. Калі сюды палезуць цікаўныя дзеці, то вось яна – бяда, пра якую нястомна папярэджваюць энергетыкі (здымак 2).\nНалежыць інтэрнат ПМС. Ёсць тут і штатная прыбіральшчыца, за работай якой кантроль з боку адміністрацыі, як бачна, абсалютна адсутнічае.\nНевялікіх сродкаў патрабуюць работы, якія трэба правесці, каб інтэрнат ПМК № 52 па вул. Чарняхоўскага набыў больш дагледжаны выгляд. У свой час тут быў зроблены нядрэнны рамонт, але за прайшоўшыя гады аблупілася фарба на вокнах. У некаторых наогул няма шыб. Ніяк не адважыцца кіраўніцтва прадпрыемства затраціць грошы на ўстаноўку ў інтэрнаце душавой кабінкі, хаця памяшканне для гэтага ёсць. Час патрабуе стварэння падобных выгод для жыльцоў.\nУ самых горшых умовах знаходзяцца зараз насельнікі інтэрната па вул. Даватара. Спадчыну ў выглядзе будынка, які не меў рамонту гадоў трыццаць, атрымаў РУП ЖКГ. Зараз камунальнікі паставілі інтэрнат на капрамонт. У ім ужо адрамантаваны дах, заліваецца ганак. Але капрамонт – не падстава для таго, каб перасталі працаваць прыбіральшчыцы. Акуркамі ў інтэрнаце, як дываном, усланы лесвіцы і балкон. Жах выклікаюць і аголеныя электраправады, якія сустракаюцца тут на кожным кроку.\nУзняў настрой рэйдавай групе стан інтэрната па вул. К. Маркса. Прыгожа, чыста, камфортна. Але парадак атрымаўся не толькі таму, што не так даўно тут зроблены рамонт. Яго падтрымліваюць і самі жыльцы (здымак 1).\nАкуратныя столікі, кветкі, карціны – так выглядае агульная кухня. Брава, яе гаспадыням.\n← Первыми к уборке зерновых на частных участках граждан приступили комбайнеры из «Докшицкого райагросервиса»\nВ августовские дни отдел образования, спорта и туризма Докшицкого райисполкома принимал гостей из города-побратима →\nДокшицы готовятся к Фестивалю двух рек\nНа МТФ «Староселье» Докшицкого района работают «молодые, озорные, поворотливые» доярки\n15.03.2013 Родныя вытокi Комментариев нет\n22.10.2020 Natali Комментариев нет


Людміла Стручэўская, “Аліварыя”: “Абсалютна любая сфера бізнесу можа стаць беларускамоўнай”\n26 Мая 2015\tmarketing.by 12897\t0 AD.NAK!\nСёлета ў AD.NAK! упершыню з'явіўся партнёр з піваварнай галіны — ААТ “Піўзавод Аліварыя”. Год таму кампанія перавяла камунікацыю свайго асноўнага брэнду на беларускую мову. Гэты крок, упэўнены ў кампаніі, паўплываў на паспяховыя вынікі 2014 года — рост долі брэнда, аб'ёмы продажаў і лаяльнасць спажыўцоў. Кіраўнік аддзела брэнд-менеджменту Людміла Стручэўская распавяла пра доўгi шлях “Аліварыі” да мовы і выказала асабісты погляд на тое, як узмацнiць беларускамоўны трэнд.\n— Людміла, ключавы брэнд кампаніі — "Алiварыя" — ужо адчуў карысць ад нацыянальнага характару прасоўвання. Ці настане чарга іншых брэндаў прадпрыемства?\nВельмі пазітыўна вітала беларускамоўную камунікацыю каманда нашага мясцовага топ-менеджементу, дзе ёсць прадстаўнікі Расіі ды Украіны. Дырэктар прадпрыемства Дзяніс Шарсценнікаў - родам з Расіі, фінансавы дырэктар, дырэктар па продажах - з Украіны. Яны таксама цікавяцца гісторыяй і культурай Беларусі. Прычым гэта сапраўды шчырае жаданне людзей даведацца больш пра краіну, у якой яны жывуць і працуюць.\nУ мінулым годзе наступіла кульмінацыя. Усё натуральным чынам склалася ў адно цэлае: і настрой у грамадстве — павышэнне павагі да нацыянальнай культуры, і важная дата для “Аліварыі” — 150-годдзе завода. Мы вельмі старанна і маштабна рыхтаваліся да юбілею. Для кампаніі гэта быў, напэўна, самы сур'ёзны праект, які залучыў усе ўзроўні: і камунікацыі, і вытворчасць, і продажы, і лагістыку.\n— На маю думку, мову не павінная прасоўваць выключна дзяржава. Тут добры прынцып: "Пачні з сябе". Калі мы самі цікавімся сваёй мовай і культурай, купляем кнігі на беларускай мове, прасоўваем свой бізнес па-беларуску, усе гэтыя адзінкавыя ўчынкі зліваюцца ў агульную тэндэнцыю і ў выніку прыводзяць да пераломных момантаў. Мне здаецца, што сёння інтарэс да беларускай мовы расце. Ёсць адчуванне, што і бізнес, і дзяржава, і грамадства ідуць у адным кірунку.


Адам Міцкевіч - Да Нёмна — Кароткі змест / Краткие содержания\nГлавная → Беларуская літаратура → Адам Міцкевіч → Адам Міцкевіч - Да Нёмна\nАдам Міцкевіч - Да Нёмна\n1. Для лірычнага героя Нёмана – месца, дзе ён правёў маленства і адчуў горыч першага непадзеленага кахання. Нёман – спрадвечны пейзажны вобраз нашай геаграфічнай і этнічнай прасторы, які трывала замацаваўся ў нацыянальнай літаратуры як апазнавальны сімвал беларускага краю. Гэты гідронім у творчасці Адама Міцкевіча выступае як топас радзімы.\n2. Лірычны герой звяртаецца да ракі Нёман, называючы яго "рэчкай маёй радаводнай". Паэт з любасцю і ўсхвалявана прамаўляе слова "Нёман", бо яго вобраз – гэта нібы душэўна блізкі суразмоўца, якому аўтар давярае любоўныя згадкі, сваю шчырую споведзь.\n3. Санет раздзелены на дзве часткі, у пачатку кожнай часткі аўтар паўтарае выраз "рэчка мая радаводная". Вобраз Нёмана з’ядноўваецца з душой паэта суладна, інтымна і адухоўлена. З ракой знітавана незабыўнае і дарагое – пачуццё кахання, вобраз каханай. Зваротак дапамагае адчуць у Нёмане не толькі суразмоўцу, але і выказніка эмоцый, пачуццяў, якія хвалююць паэта.


Двайныя стандарты Мінкульта - Беларуская Праўда\nМіністэрства культуры другі раз адмовілася ўнесці ГА “Беларуская асацыяцыя журналістаў” у пераклік творчых саюзаў краіны. Пры тым, што Беларускі саюз журналістаў — арганізацыя, сябры якой займаюцца абсалютна аналагічнай дзейнасцю — у гэтым пераліку ад самога пачатку.\nПра гэта гаворыцца ў адказе міністэрства на зварот арганізацыі, які быў адпраўлены месяц таму, паведамляе baj.by.\nУ звароце ГА “БАЖ” падкрэслівалася, што тры чвэрці сябраў арганізацыі з’яўляюцца творчымі работнікамі, якія займаюцца творчай журналісцкай дзейнасцю. Наяўнасць публікацый у сродках масавай інфармацыі правяраецца падчас прыёму ў сябры арганізацыі. Да звароту была прыкладзена копія статута грамадскага аб’яднання.\nТаксама ГА “БАЖ” падкрэслівае, што ад самага пачатку ў пералік творчых саюзаў быў уключаны Беларускі саюз журналістаў — арганізацыя, сябры якой займаюцца абсалютна аналагічнай творчай дзейнасцю.\nНягледзячы на гэта, у адказе Міністэрства культуры паведамляецца, што прадстаўленыя дакументы не ўтрымліваюць звестак аб тым, што ГА “БАЖ” дзейнічае ў мэтах рэалізацыі творчых здольнасцяў творчых работнікаў, развіцця творчага патэнцыялу і творчай ініцыятывы грамадзян у сферы культуры.


Туры ў Манчэстэр (Вялікабрытанія). Адпачынак у Манчэстэры: фота, пуцёўкі Skip to content\nТуры ў Манчэстэр\nHome / Туры ў Манчэстэр\nАнглійская Манчэстэр заўсёды быў на слыху, як адзін з найбуйнейшых індустрыяльных цэнтраў Вялікабрытаніі. Тут успыхнуў факел Прамысловай рэвалюцыі, у выніку якой ручная праца амаль паўсюдна выцясняцца машынным, а капіталізм зацвердзіўся ў якасці пануючай сістэмы сусветнага гаспадаркі. Сёння туры ў Манчэстэр – гэта рэальны шанец дакрануцца да нядаўняй, здавалася б гісторыі, што пераварочвалі сусветную эканоміку і назаўсёды змяніла адносіны паміж людзьмі.\nГорад размешчаны на паўночным захадзе Англіі на берагах ракі Ирвелл, і яго насельніцтва складае амаль паўмільёна чалавек. Гісторыя мегаполіса пачалася ў Х стагоддзі, калі людзі абгрунтаваліся на месцы старажытнага паселішча рымлян. Гандаль і рамёствы былі асноўнымі заняткамі жыхароў Манчэстэра да сярэдзіны ХVIII стагоддзя, калі здарылася Прамысловая рэвалюцыя. Ператварыўшыся за сто гадоў у сусветнай цэнтр тэкстыльнай прамысловасці, горад аб’яднаў усе прафсаюзы краіны.\nПрамога пералёту са сталіцы Расіі пакуль няма, але туры ў Манчэстэр можна пачаць са стыкоўкі ў адной з еўрапейскіх сталіц. Дабірацца на самалёце да Лондана, а затым да Манчэстэра на цягніку не карысна ні па часе, ні па выдатках.\nКлімат Манчэстэра гарантуе аднолькава прахалоднае надвор’е на працягу ўсяго года. Улетку тут рэдка бывае цяплей +22, а зімой тэрмометр наўрад ці апусціцца ніжэй 0. Ападкі таксама размеркаваны раўнамерна па месяцах і паняцці вільготны ці сухі сезон для ўдзельнікаў тура ў Манчэстэр не існуе.\nУ горадзе існуе бясконцае мноства бараў, рэстаранаў, клубаў, размешчаных у былых прамысловых кварталах. Калісьці ткацкія цэха пераабсталяваны ў стыльныя ўстановы-лофты, дзе асабліва прыемна правесці час, назіраючы за гульнёй мясцовай футбольнай каманды.\nАдна з найважнейшых прычын, па якой сучаснага турыста прыцягвае гэты горад, – магчымасць убачыць гульню любімага футбольнага клуба Манчэстар Юнайтэд. Званыя Чырвонымі д’ябламі, гульцы Манчэстэра займаюць самыя высокія радкі ў рэйтынгах УЕФА і з’яўляюцца аднымі з найпапулярнейшых сусветных знакамітасцяў.\nКлуб арганізавалі ў 1878 годзе і сёння яго хатні стадыён “Old Trafford” месціць па меншай меры 75 тысяч ахвотных пахварэць за любімую каманду. Больш за дзесятак гульцоў клуба ўключаны ў спіс “100 легенд футбольнай лігі” і ў прыхільнікаў азартнай спартыўнай гульні туры ў Манчэстэр заўсёды будуць карыстацца нязменнай папулярнасцю.


Новы даклад ЕС дэманструе важнасць лічбавай устойлівасці падчас крызісу | EU4Digital\nУчора Еўрапейская камісія прадставіла вынікі Індэкса лічбавай эканомікі і грамадства 2020 года (DESI), які адсочвае лічбавую дзейнасць у Еўропе і прагрэс краін ЕС адносна іх лічбавай канкурэнтаздольнасці. Індэкс DESI гэтага году паказвае, што прагрэс назіраецца ва ўсіх краінах-членах і ва ўсіх ключавых сферах, на якія распаўсюджваюцца вымярэнні.\nГэта становіцца яшчэ больш важным ва ўмовах пандэміі каронавіруса, якая паказала, наколькі істотнымі сталі лічбавыя тэхналогіі, дазволіўшы нам працягваць працаваць, адсочваць распаўсюджванне віруса ці паскорыць пошук лекаў і вакцын. Апрача таго, індыкатары DESI, якія датычацца аднаўлення, паказваюць, што краіны-члены ЕС павінны прыкладаць дадатковыя намаганні, каб павялічыць пакрыццё сетак з высокай прапускной здольнасцю, вылучыць спектр частот 5G для магчымасці камерцыйнага запуску паслуг 5G, палепшыць лічбавыя навыкі грамадзян і працягваць лічбавізацыю прыватнага і грамадскага сектараў.\nПраграма EU4Digital працуе над метадалогіяй для вымярэння і прагназавання развіцця лічбавых навыкаў для краін Усходняга партнёрства, у тым ліку і рэкамендацыямі па ўвядзенні агульных падыходаў да вымярэння, якія адпавядалі б еўрапейскаму індэксу DESI.\nEU4Digital імкнецца пашырыць Адзіны лічбавы рынак Еўрапейскага саюза на краіны Усходняга партнёрства, развіваючы патэнцыял лічбавай эканомікі і грамадства, каб спрыяць эканамічнаму росту, ствараць новыя працоўныя месцы, паляпшаць узровень жыцця і дапамагаць бізнесу. Пры дапамозе гэтай ініцыятывы ЕС падтрымлівае паніжэнне тарыфаў на роўмінг, развіццё высокахуткаснай шырокапалоснай сувязі для стымуляцыі эканомікі і пашырэння электронных паслуг, каардынаванай кібербяспекі і гарманізацыі лічбавага заканадаўства ў грамадстве ва ўсіх сферах, ад лагістыкі да аховы здароўя, паляпшэння навыкаў і стварэння працоўных месцаў у лічбавай галіне.\n11 чэрвеня, паведамляючы вынікі індэксу DESI 2020 года, выканаўчы віцэ-прэзідэнт Еўрапейскай камісіі Маргрэт Вестагер заявіла: «Крызіс, выказаны каронавірусам, паказаў, як важна для грамадзян і прадпрыемстваў быць на сувязі і мець магчымасць ўзаемадзейнічаць адзін з адным анлайн. Разам з краінамі-членамі мы будзем працягваць працаваць над вызначэннем сфер, якія патрабуюць дадатковых інвестыцый, каб усе еўрапейцы маглі скарыстацца перавагамі лічбавых паслуг і інавацый».\nЕўракамісар па пытаннях унутранага рынку Цьеры Брэтон дадаў: «Дадзеныя, якія мы публікуем сёння, дэманструюць, што зараз лічбавыя тэхналогіі выкарыстоўваюцца ў вытворчасці часцей, чым калі-небудзь. Неабходна зрабіць так, каб гэта адбывалася таксама і на малых і сярэдніх прадпрыемствах і каб самыя перадавыя лічбавыя тэхналогіі распаўсюджваліся на ўсе сферы эканамічнай дзейнасці».\nЛідарамі па суме паказальнікаў лічбавізыцыі сярод краін ЕС з’яўляюцца Фінляндыя, Швецыя, Данія і Нідэрланды. Міжнародны Індэкс лічбавай эканомікі і грамадства (I-DESI) паказвае, што гэтыя краіны таксама з’яўляюцца і сусветнымі лідарамі. Найбольш эканамічна развітыя краіны ЕС не знаходзяцца наперадзе па паказальніках лічбавыізацыі. Гэта гаворыць аб тым, што неабходна павялічыць хуткасць лічбавай трансфармацыі для таго, каб дасягнуць станоўчых вынікаў не толькі ў лічбавай, але і ў зялёнай трансфармацыі. З прычыны значнага ўплыву пандэміі на кожны з пяці элементаў, якія адсочваюцца DESI, высновы 2020 года трэба разглядаць ва ўзаемасувязі са шматлікімі мерамі, прынятымі Камісіяй і краінамі-членамі для барацьбы з крызісам і з яго наступствамі. Краіны-члены актыўна затрымлівалі распаўсюджванне інфекцыі і аказвалі падтрымку сістэмам аховы здароўя, напрыклад, ствараючы прыкладанні і платформы для спрашчэння аказання паслуг тэлемедыцыны і каардынацыі медыцынскіх рэсурсаў. Камісія прадставіла Рэкамендацыі па прыняццю комплексных мер у рамках ЕС адносна выкарыстання тэхналогій і дадзеных для барацьбы з крызісам і для выхаду з яго, у прыватнасці адносна мабільных прыкладанняў і выкарыстання ананімных дадзеных прыкладаннямі для адсочвання. Па запытанні Камісіі Асацыяцыя еўрапейскіх рэгулятараў у галіне электронных камунікацый\n(BEREC) пачала кантраляваць інтэрнэт-трафік, каб пазбегнуць перагружанасці.\nГалоўныя высновы ў 5 лічбавых сферах\nІндэкс лічбавай эканомікі і грамадства адсочвае прагрэс, зроблены ў краінах-членах у 5 галоўных сферах палітыкі, а менавіта ў падключанасці, лічбавых навыках, карыстанні Інтэрнэтам, інтэграцыі лічбавых тэхналогій прадпрыемствамі і ў дзяржаўных лічбавых паслугах.\nУзровень падключанасці ўжо павысіўся, аднак неабходна рабіць больш, каб справіцца з патрэбамі, які пастаянна растуць. Краіны-члены працуюць над тым, каб перавесці новыя правілы ЕС, прынятыя ў 2018 годзе, у дзяржаўнае заканадаўства з мэтай прыцягвання інвестыцый у сеткі з высокай прапускной здольнасцю, як стацыянарныя, так і мабільныя. У 2019 годзе 78% дамашніх гаспадарак мелі абанемент на стацыянарную шырокапалосную сувязь у параўнанні з 70% 5 гадоў таму, а сеткай 4G пакрыта амаль уся тэрыторыя Еўропы. Аднак толькі 17 краін-членаў ужо вызвалілі спектр частот для першых палос 5G (на 5 краін больш, чым у мінулым годзе). 44% гаспадарак ЕС маюць доступ да стацыянарнай шырокапалоснай сеткі з высокай прапускной здольнасцю.\nНеабходна далей развіваць лічбавыя навыкі, асабліва пасля таго, як каронакрызіс паказаў, што адпаведныя лічбавыя навыкі з’яўляюцца незаменнымі для доступу грамадзян да інфармацыі і паслуг. Вялікая частка насельніцтва ЕС (42%) яшчэ не валодае нават базавымі лічбавымі навыкамі. У 2018 годзе ў ЕС прыкладна 9,1 мільёнаў чалавек працавалі ў галіне ІКТ, што на 1,6 мільёнаў больш, чым 4 гады таму. 64% вялікіх прадпрыемстваў і 56% МСП, якія набіралі спецыялістаў па ІКТ на працягу 2018 года, паведамілі аб цяжкасцях пошуку кандыдатаў на адпаведныя вакансіі.\nНават калі пандэмія прывяла да рэзкага скачку ў карыстанні Інтэрнэтам, гэта тэндэнцыя ўжо назіралася да крызісу: 85% чалавек выкарыстоўвалі Інтэрнэт па меншай меры адзін раз за тыдзень (у параўнанні з 75% у 2014 годзе). Найбольш значны рост назіраўся ў выкарыстанні відэа-званкоў: ад 49% інтэрнэт-карыстальнікаў у 2018 годзе да 60% у 2019 годзе. Банкаўскія аперацыі і пакупкі ў інтэрнэце таксама набылі большую папулярнасць: гэтымі сэрвісамі скарысталіся 66% і 71% інтэрнэт-карыстальнікаў адпаведна.\nПрадпрыемствы ўсё часцей пераходзяць у лічбавае асяроддзе, а хутчэй за ўсіх гэта робяць вялікія кампаніі. 38,5% вялікіх прадпрыемстваў ужо шырока выкарыстоўваюць перадавыя воблачныя сэрвісы, а 32,7% паведамілі, што карыстаюцца аналітыкай вялікіх дадзеных. Аднак большая колькасць МСП яшчэ не выкарыстоўвае гэтыя лічбавыя тэхналогіі, так як толькі 17% з іх карыстаюцца воблачнымі сэрвісамі і толькі 12% –аналітыкай вялікіх дадзеных. Што датычыцца электроннай камерцыі, у 2019 годзе толькі 17,5% МСП ажыццяўлялі продаж тавараў і паслуг анлайн, што на 1,4 працэнтных пункты вышэй, чым у 2016 годзе. У адрозненне ад гэтага, 39% вялікіх прадпрыемстваў ажыццяўлялі продаж анлайн у 2019 годзе.\nДля паскарэння развіцця электроннай камерцыі ЕС распрацаваў серыю мер, пачынаючы ад скасавання неапраўданых трансгранічных бар’ераў і спрыяння больш танным трансгранічным паштовым адпраўленням і заканчваючы забеспячэннем абароны правоў анлайн-пакупніка і пашырэннем трансгранічнага доступу да анлайн-кантэнту.\nНарэшце, назіраецца тэндэнцыя да больш частага карыстання дзяржаўнымі лічбавымі паслугамі, менавіта ў галіне электроннага ўрада і аховы здароўя, што спрыяе большай эфектыўнасці і эканоміі для ўрадаў і прадпрыемстваў, вышэйшай празрыстасці і больш актыўнай уцягнутасці насельніцтва ў палітычнае жыццё.\nІндэкс лічбавай эканомікі і грамадства – DESI 2020\nDESI 2020: пытанні і адказы\nЛічбавізацыя ў розных краінах\nІнструмент прагляду дадзеных\nМетадалогія DESI 2020\nЛічбавыя тэхналогіі – дзейнасць у адказ на пандэмію карнавіруса\nПаведамленне аб фарміраванні лічбавай будучыні Еўропы


Наваполацкага актывіста страшылі невядомыя людзі\n25 красавік 2013, 16:27\n«Гэтага чалавека ведаюць многія актывісты: ён прыходзіць на акцыі, але не належыць ні да арганізацый, ні да партый. Усе зрабілі высновы, што ён прадстаўнік спэцслужбаў. Таму, калі я ўбачыў яго і яшчэ дзьвюх асобаў у цывільным, я прыкладна зразумеў, хто са мной будзе размаўляць.\nМне прапанавалі сесьці ў машыну, дзе, акрамя мяне, былі яшчэ двое. А трэці чалавек прагульваўся вакол і разглядаўся на бакі», — апавёў Яўген Парчынскі.\nПаводле спадара Парчынскага, сваіх імёнаў ініцыятары сустрэчы не назвалі. І ніякіх дакумэнтаў яму не прад’явілі. У тым ліку і папярэджаньні на ягоны адрас былі толькі вусныя: каб 26 красавіка ня ўдзельнічаў і не арганізоўваў ніякіх акцыяў і каб памятаў пра крымінальную адказнасьць за дзейнасьць ад імя незарэгістраваных арганізацыяў.\n«Я спрабаваў давесьці да людзей у цывільным, што мы працуем ад імя аргкамітэту па стварэньні грамадзкага аб’яднаньня „Свабодны рэгіён“. Тады мне сказалі, што за зьяўленьне на нашым інтэрнэт-сайце артыкулаў зь несапраўднымі і паклёпніцкімі зьвесткамі пра эканамічны і палітычны лад Беларусі таксама прадугледжана крымінальная адказнасьць. І каб я пра гэта памятаў», — дадаў актывіст.\nНа думку спадара Парчынскага, гэткія «прафіляктычныя гутаркі» з папярэджаньнямі і пагрозамі ад людзей, якія не называюць сябе, — гэта спроба запалохаць мясцовых актывістаў. Асабліва напярэдадні 26 красавіка, угодкаў аварыі ў Чарнобылі — бо гэтую дату дэмакратычныя сілы зьбіраюцца адзначыць па ўсёй Беларусі.


Івану Чыгрынаву – 85 год !!! – Наша Слова штодзень\nІвану Чыгрынаву – 85 год !!!\n20 студзеня 2020, 23:34 Культура 29\n17 снежня 2019 г. у абласной бібліятэцы г. Магілёва адбыўся літаратурны экскурс “З Вялікага Бора – у вялікае жыццё” да 85-годдзя з дня нараджэння Народнага пісьменніка Івана Чыгрынава, ураджэнца Магілёўшчыны.\nІван Гаўрылавіч Чыгрынаў нарадзіўся 21 снежня 1934 года ў вёсцы Вялікі Бор Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Пасля чарнобыльскай трагедыі яго родная вёска апы-нулася ў зоне радыёактыўнага забруджвання і перастала існаваць.\nВыхоўваўся хлопчык у простай сялянскай сям’і: яго бацька працаваў старшынём сельсавета, маці – звычайная калгасніца. У сям’і было восем дзяцей, і ўвесь цяжар па выхаванні дзяцей лёг менавіта на плечы маці. Бацька больш займаўся грамадскімі справамі. З набліжэннем гітлераўцаў падаўся за лінію фронту. Ваеннае ліхалецце перажыў, але да сям’і не вярнуўся.\nІван Чыгрынаў належыць да пакалення, у якога вайна прайшлася па самай светлай і радаснай пары жыцця – дзяцінстве. У сваіх творах “Бульба”, “За сто кіламетраў на абед”, “Ішоў на вайну чалавек”, “У ціхім тумане”, “Плач перапёлкі”, “Апраўданне крыві” Чыгрынаў імкнуўся паказаць праўду таго суровага і гераічнага часу, праўду, якая адкрылася яго пакаленню, узгадаванаму вайной і балючай памяццю пра яе. Іван Чыгрынаў перадаваў сваё дзіцячае ўспрыняцце вайны, той жах, калі ты шмат чаго не ведаеш, і знаходзішся ў прыгаломшаным стане, адчуваючы, што ў любую секунду можаш ні за што загінуць сам.\nУ 1940 годзе хлапчук пайшоў у першы клас Велікаборскай семігодкі. Фашысцкая акупацыя перапыніла вучобу, але пасля вызвалення Магілёўскай вобласці ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў будучы літаратар зноў сеў за школьную парту і ў 1949 годзе паспяхова скончыў сямігодку. Далей Іван Чыгрынаў пайшоў вучыцца ў Саматэвіцкую сярэднюю школу, якую закончыў значна раней другі народны пісьменнік Беларусі – Аркадзь Куляшоў. Хлопец вельмі адказна ставіўся да вучобы. А як жа інакш, калі ў гэтай школе вучыўся сам аўтар паэмы “Сцяг брыгады”.\nЯшчэ ў школе юнак захапіўся літаратурай, сам пачаў спрабаваць пісаць вершы. Пасля заканчэння сярэдняй школы Іван Чыгрынаў паступіў на адзяленне журналістыкі філфака БДУ.\nВялікі пласт творчай працы Івана Гаўрылавіча – яго драматургія, якая вызначаецца драматычнай напружанасцю. Ён аўтар п’ес “Дзівак з Ганчарнай вуліцы”, “Следчая справа Вашчылы”, “Чалавек з мядзведжым тварам”, “Звон – не малітва”, “Толькі мёртвыя не вяртаюцца”, “Прымак”. Ствараў Чыгрынаў п’есы і па сваіх раманах “Плач перапёлкі”, “Апраўданне крыві”, “Свае і чужынцы”. Таксама ён перакладчык “Слова пра паход Ігаравы”, п’ес “На дне” Максіма Горкага і “Аптымістычная тра-гедыя” Усевалада Вішнеўскага. Прымаў пісьменнік удзел і ў стварэнні сцэнарыя шматсерыйнага тэлефільма “Руіны страляюць”, пастаўленага ў 1973 годзе. За працу над гэтым сцэнарыем ён атрымаў Дзяржаўную прэмію Беларусі. Праз дваццаць гадоў за дасягненні ў літаратуры Іван Чыгрынаў удастоены звання Народнага пісьменніка Беларусі.\nДоля адмерала яму толькі 61 год і 15 дзён зямнога жыцця. Па сённяшніх мерках гэта ўвогуле не багата. Памёр ад хваробы. У літаратуры ён актыўна працаваў тры з паловай дзесяцігоддзі і здабыў шырокае сусветнае прызнанне. Гэты адметны празаік, які стварыў сваю, ні на чыю не падобную прозу пра вайну.\nІмя Івана Чыгрынава прысвоена вуліцы ў Магілёве, Касцюковіцкай раённай бібліятэцы. У Мінску на доме №29 па вуліцы Пуліхава, у якім жыў народны пісьменнік, і ў Магілёве на будынку сярэдняй школы №6 па вуліцы Івана Чыгрынава ўсталяваны мемарыяльныя дошкі.\nНа літаратурнай імпрэзе супрацоўнікі абласной бібліятэкі цікава і грунтоўна распавялі пра творчы і жыццёвы лёс Івана Чыгрынава. Падрыхтавалі змястоўную фота- і відэапрэзентацыю. Аддзел беларускай і краязнаўчай літаратуры арганізаваў выставу кніг пісьменніка. Святлана Клімава з удзельнікамі імпрэзы падзялілася сваімі ўспамінамі аб сустрэчы ў Касцюковічах з Іванам Гаўрылавічам і паказала сваю ўласную кнігу з аўтографам празаіка. Напрыканцы мерапрыемства старшыня ТБМ імя Ф. Скарыны г. Магілёва Алег Дзьячкоў ад імя дачкі пісьменніка Алены Чыгрынавай падараваў прыгожую кнігу для фондаў бібліятэкі. Варта таксама адзначыць, што ў красавіку гэтага года сябры нашай арганізацыі зладзілі краязнаўчую вандроўку на радзіму Народнага паэта Аркадзя Куляшова і Народнага пісьменніка Івана Чыгрынава ў Саматэвічы і Вялікі Бор. Вялікі дзякуй супрацоўнікам абласной бібліятэкі за літаратурную вечарыну.


5 правілаў захоўвання мёду - Здоровые люди\nЗдаровыя людзі — Харчуйся правільна — Выбірай прадукты\n168 0 182\nПра тое, наколькі карысны мёд і як правільна яго выбраць, мы пісалі ў папярэдніх артыкулах. Але пытанне захоўвання гэтай карыснай прысмакі не менш важнае, таму карэспандэнт інфармацыйнага партала 24health.by вырашыла разабрацца ва ўсіх тонкасцях правільнага захоўвання мёду.\nПравіла 1. Выбірайце правільны посуд\nВажна звярнуць увагу на матэрыял, з якога выраблена тара, ступень яе чысціні і здольнасць прапускаць вільгаць.\nЛепшым матэрыялам для захоўвання мёду з'яўляецца шкло, пажадана цёмнае. Дапушчальна выкарыстанне тары з алюмінію, нержавейкі, гліны, керамікі, а таксама эмаляванага посуд.\nНедапушчальна выкарыстанне посуду з цынку, свінцу, медзі і жалеза, а таксама эмаляванага посуду, які мае сколы. Гэта ж адносіцца і да матэрыялу лыжкі, з дапамогай якой вы будзеце набіраць мёд. Ніколі не карыстайцеся жалезнай лыжкай і тым больш не пакідайце яе ў мёдзе! Гэта пагоршыць смак і сапсуе якасць прадукту.\nА вось пластык, так упадабаны многімі, выкарыстоўваць лепш з асцярогай. Пры награванні ў мёд могуць патрапіць прадукты раскладання гэтага матэрыялу, што значна пагоршыць якасць прадукту.\nПры захоўванні ў драўляных ёмістасцях мёд можа змяняць свае ўласцівасці. Напрыклад, асінавая бочачка зробіць яго больш горкім, ад дуба мёд можа пацямнець, хвойныя дрэвы насыцяць мёд сваім пахам. Адзінае дрэва, прыдатнае для захоўвання мёду, – вярба (але такія бочачкі рэдка выкарыстоўваюцца сёння).\nЯшчэ адна важная ўмова: посуд з мёдам павінен герметычна зачыняцца, каб пазбегнуць траплення старонніх пахаў і вільгаці.\nЗмешваць леташні мёд са свежым не рэкамендуецца: свежы прадукт можа забрадзіць і сапсавацца. Посуд для захоўвання мёду павінен быць ідэальна чыстым і сухім.\nПравіла 2. Захоўвайце тэмпературны рэжым і не змяняйце яго\nМёд вельмі адчувальны да тэмпературнага рэжыму, таму паспрабуйце забяспечыць для яго камфортныя ўмовы ў дыяпазоне ад -5 да +20°С. Пры тэмпературы вышэй за 20°С разбураюцца карысныя вітаміны, якія змяшчаюцца ў мёдзе, ён расслойваецца і псуецца, а пры тэмпературы звыш 40°С на большую частку карысных уласцівасцяў мёду можна забыцца. Пры тэмпературы ніжэй -20°С мёд стане цвёрдым, але карысныя ўласцівасці захоўваюцца лепш.\nХаладзільнік таксама не лепшае месца для захоўвання мёду. У ім досыць высокая вільготнасць, якая негатыўным чынам можа адбіцца на якасці прадукту (выключэнне – калі ваш халадзільнік мае функцыю сухой замарозкі). Па гэтай жа прычыне мёд лепей трымаць далей ад вады і солі.\nЯшчэ адна ўмова – стабільнасць тэмпературнага рэжыму. Перапады тэмпературы могуць негатыўна адбіцца на ўласцівасцях прысмакі.\nПравіла 3. Не – прадуктам і спецыям з моцным пахам\nМёд вельмі хутка назапашвае староннія пахі, таму настойліва не рэкамендуецца захоўваць яго паблізу спецый, цыбулі, часнаку, рыбы. Гараж з яго пахамі бензіну, газы, масла таксама непадыходзячае месца для захоўвання мёду. Ужо лепш прыбраць яго ў шафку на лоджыі ці балконе.\nПравіла 4. Выбірайце для захоўвання цёмнае месца або непразрысты посуд\nПры ўздзеянні святла на мёд ён губляе супрацьмікробныя ўласцівасці з-за разбурэння ферменту інгібіну, таму пры захоўванні ў шкляным слоіку паклапаціцеся пра тое, каб на яго не траплялі сонечныя прамяні. Акрамя таго, пры ўздзеянні прамых сонечных промняў адбываецца награванне мёду, што таксама негатыўна адбіваецца на яго карысных уласцівасцях.\nІдэальнае месца – цёмная шафка, якая стаіць далёка ад уздзеяння святла, награвальных прыбораў, пліты і духавой шафы.\nПравіла 5. Пазбягайце павышанай вільготнасці\nЧым ніжэй вільготнасць памяшкання, у якім вы будзеце захоўваць мёд, тым лепей. Мёд вельмі добра ўбірае вільгаць, аднак пры гэтым робіцца вадкім, пачынае брадзіць і псавацца.\nКалі вы заўважылі, што ў працэсе захоўвання мёд стаў крышталізавацца, ведайце, што вы купілі якасны прадукт. На працягу трох месяцаў пасля выпампоўвання мёд павінен зацукравацца. Выключэнне складае акацыевы мёд, для якога гэты працэс можа расцягнуцца на год.\nУ чыім садзе яблыкі саладзейшыя?\nМалако жывое і «мёртвае». Якое выбраць?\nТлусты або абястлушчаны? Піць кефір з карысцю\n10 спосабаў адрозніць сапраўдны мёд ад падробкі


Планета Сатурн з'яўляецца шосты па далёкасці ад Сонца ў нашай зорнай сістэме. Яе арбіта пралягае ў 9,5 разы далей ад свяціла, чым Зямля. Вельмі забаўныя і цікавыя факты аб Сатурне звязаны з яго знакамітымі кольцамі. Падобнага паходжання і характару адукацыі былі выяўлены астраномамі і ў іншых планет нашага касмічнага раёна: у Нептуна, Урана, Юпітэра. Аднак яны значна саступаюць і ў масіўнасці, і ў шчыльнасці, і ў яркасці колцаў шосты планеты. Аднак цікавыя факты аб Сатурне звязаны далёка не толькі з імі. Гэты свет поўны мноства іншых загадкавых з'яў.\nЦікавыя факты аб планеце Сатурн\nГэта нябеснае цела з'яўляецца трэцім па памеры і масе ў Сонечнай сістэме, саступаючы толькі Юпітэру і, вядома, Сонца. Займальным з'яўляецца тое, што гэтая планета мае найменшую шчыльнасць ва ўсёй зорнай сістэме. Шчыльнасць Сатурна складае 0,687 г / см куб. Гэта ніжэй за аналагічны паказчык вады. Сатурн зусім не падобны на камяністае цела, накшталт нашай роднай Зямлі, Венеры або Марса. У асноўным планета складаецца з вадароду (які з'яўляецца самым лёгкім прыродным элементам), а таксама з гелія, метану і невялікі прымешкі горных парод і лёду, засяроджаных у ядры планеты. На яе паверхні немагчыма прызямліцца. Таму навукоўцы называюць яе "газавым гігантам". Некаторыя цікавыя факты пра Сатурне выцякаюць з яго дзіўна хуткага кручэння. Планета круціцца настолькі хутка, што літаральна сплескваюць саму сябе ў палюсоў. Таму гэта касмічнае цела мае адчувальна сплюшчанага форму. Іншым пабочным эфектам кручэння з'яўляецца наяўнасць тут самых магутных вятроў ў Сонечнай сістэме. Часам іх хуткасць дасягае жахлівага паказчыка ў 1800 км / гадзіну.\nЦікавыя факты аб Сатурне і яго кольцах\nКольцы ўяўляюць сабой сістэмы канцэнтрычных плоскіх утварэнняў, якія складаюцца з пылу і лёду. Уласна, вадзяной лёд - асноўная іх складнік. Памер гэтых часціц можа вагацца ад драбнюткіх каменьчыкаў у некалькі мікраметраў да груд у некалькі метраў. У шырыню гэтыя адукацыі могуць дасягаць тысяч і дзясяткаў тысяч кіламетраў (буйных з іх усяго тры, але на самой справе іх нашмат больш). Тым больш дзіўна, што таўшчыня кольцаў вагаецца літаральна ў межах аднаго кіламетра. А некаторыя дыскі і зусім дасягаюць таўшчыні ў 10-15 метраў. Першым навукоўцам, якія назіралі за гэтымі целамі каля Сатурна, быў Галілеа Галілей. Аднак ён здолеў разгледзець іх толькі па баках планеты і прыняў іх за спадарожнікі. Сапраўдную прыроду з'явы адкрыў немец Крысціян Гюйгенс. Дарэчы, у навуковай супольнасці існуе меркаванне, што падобныя кольцы каля чатырох мільярдаў гадоў назад магла мець і Зямля. З цягам часу пад дзеяннем сіл гравітацыі яны збіраліся ў адным целе, паступова фармуючы наш натуральны спадарожнік, які сёння можна назіраць у небе кожную ноч.\nЦікавыя факты аб Сатурне і яго спадарожніках\nСпадарожнікі ў гэтай велізарнай планеты таксама маюцца. І больш, чым у любой іншы ў Сонечнай сістэме. На сённяшні дзень адкрыта 62 спадарожніка гэтай планеты. Некаторыя з іх дзіўныя не менш, чым сам Сатурн. Так, напрыклад, Энцеллад, які складаецца амаль цалкам з лёду і снегу, мае надзвычай белую паверхню і самае высокае альбеда ва ўсёй нашай зорнай сістэме. Ён адлюстроўвае практычна ўвесь які падае на яго святло. Спадарожнік Тытан вельмі цікаўны навукоўцам тым, што яго склад і атмасфера патэнцыйна могуць быць прыдатныя для прымітыўнай форме жыцця. У навуковым супольнасці сур'ёзна абмяркоўваецца верагоднасць знаходжання там мікраарганізмаў.\nЦі праўда, што чалавек змог бы лёгка ўцячы ад тыраназаўра Рэкса? развенчвае міфы\nРасліннаедныя рыбы: назвы, асаблівасці вырошчвання і харчавання. рыбная ферма\nСтымуляцыя яечнікаў для планавання цяжарнасці. Методыка, прэпараты, супрацьпаказанні\nКароткі змест "эпас аб Гільгамешы", філасофскія праблемы, аналіз


Галоўная » Артыкулы апошніх навін » Апошнія міжнародныя навіны » Апошнія навіны Ямайкі » Новае жыццё для Bluefields Westmoreland Jamaica\nГасцявы пост • Апошнія навіны Ямайкі\nЛістапада 7, 2021\nПачынаючы з пачатку лістапада 2021 года, ініцыятыва Bluefields Best Kept Street Competition, якая з'яўляецца дзецішчам Кіта Р. Уэдэрберна з арганічнай фермы Bluefields, будзе адзначаць і прызнаць цяжкую працу і творчасць, якія многія жыхары ўклалі, каб зрабіць свае мясцовыя раёны прыгожым месцам для жыць.\nУзнагароды накіраваны на заахвочванне грамадзянскага гонару ў сваіх мясцовых раёнах, заахвочванне экалагічна чыстых практык, павышэнне экалагічнай дасведчанасці і ўзнагароджанне людзей, якія даглядаюць за сваімі вуліцамі.\nЖыхары будуць выходзіць на вуліцу калектыўна або паасобку, пасля чаго суддзям будзе пастаўлена задача знайсці вуліцу, найбольш прыдатную для:\n1. Узнагарода за найбольш прывабны выгляд 2. Узнагарода за самы прывабны парадны сад 3. Узнагарода за лепшую практыку перапрацоўкі 4. Прэмія за лепшую захаванасць вуліцы супраць смецця і 5. Узнагарода для маладых людзей у прэміі за лепшую ўтрыманую вуліцу.\nГорад Блюфілдс быў створаны ў 1519 годзе. Аннота-Бэй і Севілья-Ла-Нуэва або Новая Севілья - гэта два гарады, якія папярэднічалі Блюфілду. Пярод Генры Морган, капітан Блайт (прывёз на востраў хлебнае дрэва і акі) і Генры Гос, вядомы пісьменнік пра птушак Вест-Індыі, усе засталіся ў Блюфілдсе. Было таксама некалькі плантацый, вакол якіх і сёння стаяць рэшткі плантацый Bluefields і Shafton. Пакуль члены суполак з вялікім энтузіязмам ставяцца да прапанаванага праекта. Кіраўнічы камітэт быў сфарміраваны для кіравання праектам на чале з Кітам Уэдэрбернам, і яны ўжо атрымалі пэўную спонсарскую падтрымку і абавязацельствы ад членаў сям'і Bluefields, якія жывуць за мяжой.\nЯк толькі конкурс пачнецца, яны чакаюць поўнай трансфармацыі. У дадатак да ўборкі, добраўпарадкавання і абслугоўвання памяшканняў чакаецца шмат вынікаў. Напрыклад, са смеццем у далейшым будуць адказна абыходзіцца, больш не павінна быць ні спальвання смецця, ні незаконных звалак. Удзельнікам будзе прапанавана ўдзельнічаць у семінарах, звязаных з абыходжаннем з цвёрдымі адходамі і кампаставаннем, у выніку чаго яны навучыцца аддзяляць адходы і пачаць выкарыстоўваць арганічны матэрыял для кампаставання. Таксама не застанецца сабранае смецце. Для лепшага ўтылізацыі смецця адпаведныя органы павінны будуць збіраць такія адходы, як пластык, шкляныя бутэлькі, алюмініевыя напільнікі і г.д., з інтэрваламі на кожнай вуліцы. 2 Некаторыя адказы пакуль такія: «Добрая ідэя, якую мы ўхваляем як адзін з праектаў Countrystyle Villages as Businesses і дасць вам падтрымку і інфармацыю» - Даяна Макінтайр Пайк, кансультант па распрацоўшчыкам грамадскага турызму «Я вітаю гэтую ідэю, таму што яна зробіць людзі ў суполцы адчуваюць ГОНАР за тое, дзе яны жывуць, з стымуламі ісці з гэтым. Я даю вам сваё абавязацельства, я падтрымаю вас». – Ралва Элісан, член суполкі Бельмонт, які ў цяперашні час пражывае за мяжой. «Гучыць добра і вельмі добрая ініцыятыва». Гаворыць сяржант Бэры з паліцэйскага ўчастка Блуфілдс.\n«Мудрыя ідэі. Я гатовы ўнесці свой уклад, калі гэта неабходна», - кажа Роблін Уэдэрберн, былы жыхар Бельмонта і намеснік начальніка паліцыі ў адстаўцы, які ў цяперашні час жыве ў ЗША «Выдатная ініцыятыва. Пабудуйце яго вакол моладзі для доўгатэрміновай устойлівасці». Кажа Уолдэ Крыстас, распрацоўшчык супольнасці і жыхар Бельмонта: «Выдатная ідэя. Я лічу, што нешта падобнае будзе добра для грамадства». – Нікейша Робінсан, жыхарка Бельмонта “Выдатна... Калі магчыма, дашліце прапанову на мой электронны адрас. Я абавязкова атрымаю куплю ад муніцыпальнай карпарацыі Westmoreland" -\nМайкл Джэксан «Будзе рады супрацоўнічаць з вамі. Мы прапануем бясплатную ноч за прыз». – Лінда Чэддзістэр (Luna Seas Hotel) «Гучыць як добры праект. Я буду рады быць суддзёй гэтага праекта. Калі ласка, дайце мне больш інфармацыі» - Барынгтан Тэйлар (Watershed Projects NEPA) «Дзякуй за зварот. Не саромейцеся дасылаць мне па электроннай пошце прыведзеныя вышэй інфармацыю і любыя дадатковыя падрабязнасці », - Рашэль Форбс (менеджэр па сувязях з грамадскасцю Паўднёвага ўзбярэжжа Сандал). Па словах старшыні кіруючага камітэта па спаборніцтвах Bluefields Community, «Гэта было б немагчыма без нашай адданай каманды валанцёраў, якія працуюць за кулісамі. Сярод іх г-н Андрэ Джэймс, місіс Алрыка Уайт-Сміт, г-жа Трэйсі Эдвардс, місіс Даяна Макінтайр-Пайк, г-жа Трэйсі Спенс, г-н Чарльз О. Уілкінсан, ён жа сэр У. Уан, г-жа Элісан Маса, г-жа Адрыяна Пергамент і г-н Келон Уэдэрберн. Мы ўдзячныя нашым спонсарам, сябрам і сем'ям суполак. Мы таксама хацелі б выкарыстаць гэтую магчымасць, каб заахвоціць іншых з гэтай мясцовасці, якія могуць быць у ад'ездзе, прыйсці на борт.\nЧас узяцца за рукі і дапамагчы ўпрыгожыць вашу асобную вуліцу зараз! Гэта будзе ваша прыгожая ямайская прастора, на якую вы з нецярпеннем чакаеце пасля вашага вяртання. Усе ахвяраванні будуць накіраваны на ўзнагароджанне і дапамогу ўдзельнікам у падрыхтоўцы, калі гэта магчыма. Гэты праект будзе матываваць удзельнікаў да іншых пазітыўных дзеянняў, і ён таксама можа быць лёгка прыняты ў іншых раёнах Ямайкі і стаць каталізатарам пераменаў у супольнасцях.


Прадукцыя Інстытута выклікала немалую цікавасць на выставе тэхналогій горных распрацовак “Вугаль Расіі і Майнінг”.\nПрадукцыя Інстытута горнай электратэхнікі і аўтаматызацыі выклікала немалую цікавасць у прадстаўнікоў расійскіх горназдабыўных кампаній на 22-й міжнароднай спецыялізаванай выставе тэхналогій горных распрацовак “Вугаль Расіі і Майнінг”, якая прайшла на мінулым тыдні ў Новакузнецку.\nПрадстаўляла нашы распрацоўкі на Кузбаскім кірмашы гандлёвая кампанія “Кітрэйд” сумесна са спецыялістамі Інстытута. На стэндах, адзін з якіх быў размешчаны ў павільёне, а другі на адкрытай пляцоўцы, можна было азнаёміцца з наступнымі відамі горнашахтавага абсталявання:\nмікрапрацэсарная апаратура шахтавай ствалавой сігналізацыі МАСС;\nсістэма гучнагаворачай сувязі і папераджальнай сігналізацыі СГС і ПС;\nпаказальнік напрамку лазерны ПНЛ у выбуховазасцярожаным выкананні для горнапраходчых работ;\nвагі канвеерныя аптычныя ВКА;\nвыбуховазасцярожаеы ператваральнік частаты з паветраным ахалоджваннем;\nкампактныя (магнітныя) станцыі кіравання.\nНа выставе была прэзентавана новая распрацоўка Інстытута – апаратура кантролю і сігналізацыі пад’ёмнай пасудзіны АКСПП для забеспячэння бесправадной моўнай сувязі з пад’ёмнай пасудзінай, сігналізацыі, а таксама кантролю датчыка напуску ствалавога каната.\nАктыўна вывучалі на стэндах прадстаўленае горнашахтавае абсталяванне як спецыялісты кампаній, якія ўжо з’яўляюцца нашымі пастаяннымі заказчыкамі, так і патэнцыйныя партнёры. Асаблівую цікавасць да станцый кіравання, ператваральнікаў частаты, апаратуры шахтавай ствалавой сігналізацыі і апаратуры кантролю і сігналізацыі пад’ёмнай пасудзіны праявілі прадстаўнікі кампаній па здабычы вугалю, мінеральнай сыравіны, коксавыя кампаніі, прадпрыемствы па здабычы калійнай руды і каменнай солі.\nПраектаванне, мадэрнізацыя пад’ёмных машын, канвеернага транспарту і вентылятарных установак – гэтыя кампетэнцыі Інстытута таксама выклікалі жывую цікавасць прадстаўнікоў горназдабыўных кампаній Расіі. Тут, як вядома, у першую чаргу глядзяць на вопыт кампаніі ў рэалізацыі падобных праектаў, а рэферэнц-ліст у Інстытута па мадэрнізацыі самых адказных і энергаёмістых аб’ектаў руднікоў вялікі.\nВынікам зносін супрацоўнікаў Кітрэйда і Інстытута з наведвальнікамі выставы стане шэраг перагавораў. Акрамя таго, плануецца скласці і партнёрскія пагадненні з кампаніямі-пастаўшчыкамі абсталявання, функцыянальнасць якога значна ўзбагацяць распрацоўкі Інстытута.