Ала Гембар – выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь — Івацэвіцкі веснік - газета Івацэвіцкага раёна || Ивацевичский район\nГлавная → 1 → Грамадства → Год малой радзімы → Ала Гембар – выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь\nАла Гембар – выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь\n26 июля 2018 - Administrator\nЗагадчыца акушэрска-гінекалагічнага аддзялення стацыянара УАЗ “Івацэвіцкая ЦРБ” Ала Гембар стала лаўрэатам першай ступені ў намінацыі “Урач-акушэр-гінеколаг рэспубліканскага конкурсу “Урач года Рэспублікі Беларусь – 2017”. Ала Мікалаеўна за добрасумленную працу ўзнагароджана нагрудным знакам “Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь”\nУ сувязі з гэтай нагодай адбылася наша кароткая сустрэча. Кароткая, бо ў родзале ў гэты момант праходзілі роды, і Ала Мікалаеўна, як загадчыца аддзялення, была заклапочаная, каб усё прайшло добра, без ускладненняў і для маці, і для немаўляці. Толькі яна аб гэтым сказала на развітанне, а так трымала эмоцыі і сябе ў руках. І гэта выклікала павагу: уменне захоўваць спакой у любой сітуацыі – гэта не толькі добрыя чалавечыя якасці, гэта прафесіяналізм.\n– Ала Мікалаеўна, якія эмоцыі выклікала вестка пра перамогу ў конкурсе і высокую ўзнагароду?\n– Прыемна, вядома, што твая праца прызнана на высокім узроўні. Але перамога не была маёй мэтай. Для мяне галоўнае, каб цяжарныя жанчыны выпісваліся ад нас здаровымі і былі шчаслівыя, што сталі мамамі здаровых дзетак.\n– Колькі іх сёння нараджаецца?\n– За год прыкладна 340-350 дзяцей. Іншымі словамі, прыкладна адно дзіця ў дзень. Зараз у аддзяленні шэсць парадзіх.\n– А Вы лічылі, колькі ўсяго прынялі родаў?\n– З 340 родаў, што прымаюцца ў год у нашым акушэрска-гінекалагічным аддзяленні, пэўна 300 будуць мае. Калі гэта памножыць на 22 гады, і будзе амаль дакладная лічба.\n– Складаныя роды бываюць часта?\n– У нас нараджаюць здаровыя жанчыны. Калі паталогія – адпраўляем у перынатальныя цэнтры ў Баранавічы, Брэст. Але калі цяжкія выпадкі здараюцца, мы абавязкова адсочваем стан здароўя дзіцяці і яго мамы, цікавімся, з якімі паказчыкамі яны выпісваюцца. Гэта як у маці, калі дзіця захварэе, яно для яе становіцца самым дарагім, пакуль не паправіцца.\nНа здымку: Ала Гембар пасля прыняцця родаў – нарадзіўся хлопчык вагой 3 кг 250 г.\n–Акушэрства – самая складаная галіна ў медыцыне. Памятаеце, як у кнізе Булгакава “Запіскі маладога ўрача”, урач прымаў складаныя роды – часу на роздум няма. Работа наша круглыя суткі патрабуе быць пастаянна ў тонусе. Кожныя роды працякаюць па-свойму, і трэба ўмець прымаць у любой сітуацыі дакладнае рашэнне. Навучылася ўсё рабіць хутка. Вось у нядзелю мінулую пазванілі, што паступіла жанчына з падазрэннем на адслойку плацэнты і крывацёкам. Тут ужо без роздуму садзішся і едзеш з дому ў аддзяленне, бо прамаруджванне на хвіліну, на секунды можа каштаваць жыцця дзіцяці, а то і маці. Спіш з тэлефонам… Калі здараецца паехаць у лес, на прыроду з сям’ёй, то сілы аднаўляюцца і стомленасць, як рукой здымае. Разам з мужам і дзецьмі мы больш любім актыўны адпачынак, велапрагулкі. А падчас водпускаў падарожнічаем сям’ёй па Еўропе.\n–Пэўна, з дзяцінства марылі стаць доктарам?\n–Выйшла ўсё выпадкова і…не выпадкова. Лёс. У нашым родзе медыкаў не было: мама – настаўніца, бацька – інжынер. У першы год, калі не паступіла ў медыцынскі, працаўладкавалася санітаркай у хірургічнае аддзяленне Івацэвіцкай райбальніцы. І зразумела, быць доктарам – гэта маё. Азам акушэрства вучылася на базе Баранавіцкага раддома, дзе праходзіла інтэрнатуру, там самастойна прымала першыя роды. У 1996 годзе вярнулася ў Івацэвіцкую ЦРБ, працавала акушэрам-гінеколагам жаночай кансультацыі і падпрацоўвала ў гінекалагічным аддзяленні стацыянара.\n– Як адносяцца Вашы дзеці да таго, што мамы ніколі няма дома?\n– Прывыклі. З дзяцінства зразумелі, якая ў мамы работа. Яны ў мяне, дзякаваць Богу, выраслі самастойнымі і адказнымі. Мне не трэба было з імі вучыць урокі, яны: і дачка, і сын, вучыліся добра. Дачка атрымлівае вышэйшую адукацыю, і мне трэба пастаянна павышаць свой прафесіяналізм, дадаваць вопыту, не губляць інтуіцыю…\n– Пра Вас, як прафесіянала сваёй справы, даўно ходзяць чуткі сярод жанчын. Гадоў больш за пяць Вы кіруеце акушэрска-гінекалагічным аддзяленнем стацыянара Івацэвіцкай ЦРБ. Да Вашых парад прыслухаюцца маці, якія чакаюць дзіця. Што пажадаеце ім?\n– Адносіцца больш адказна да цяжарнасці. Сённяшнія парадзіхі знаходзяцца пад шчыльнай апекай сваіх мамачак і капрызяць лішне, не задумваючыся, як гэта адбіваецца на стане дзіцяці. Іншыя кураць, лад жыцця вядуць легкадумны, а потым здзіўляюцца, чаму дзіця ў іх нарадзілася нездаровае. Таму пажаданне адно – прыкладваць усе намаганні, каб захаваць і сваё здароўе, і дзіцяці, выконваць рэкамендацыі ўрачоў. Яны ў нас вопытныя. Тады і пасля родаў жанчына здолее хутка ўзнавіць свае сілы і не будзе мець наступстваў для свайго здароўя. Здароўе будучага дзіцяці і ў станоўчых эмоцыях мамы – цяжарнасці трэба радавацца.\nВалянціна БОБРЫК. Фота Валерыя МІСКЕВІЧА. На здымку Ала Гембар пасля прыняцця родаў – нарадзіўся хлопчык вагой 3 250 г.


Мужчына і жанчына - сход памылак - Адносіны 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Адносіны 2017 ⇒ Мужчына і жанчына - сход памылак\nЛюбовь - асабліва індывідуальная для кожнага чалавека. Хтосьці дэманстратыўна кажа пра тое, што кахання няма, у гэты ж час таемна марачы аб прыхільнасці свайго аб'екта маленняў, хто-то здавольваецца тым, што прыносіць сябе ў ахвяру дзеля кахання, а хтосьці проста любіць, таму што яму хочацца. Адносіны паміж мужчынам і жанчынай - самая старажытная тэма для абмеркаванняў, якая ніколі не будзе зачынена. Прычым і мужчыны і жанчыны часта памыляюцца, паддаючыся грамадскім стэрэатыпам, звязаных адзін з адным.\nНе так даўно маральны саюз паміж жанчынай і мужчынам падпадаў пад уплыў царквы, якая, асвячаючы шлюб, ўздымала статус сям'і ў грамадстве. Хрысціянства не заахвочваў інтымныя адносіны ў крытычныя дні, а таксама пасля родаў, засцерагаючы здароўе прадстаўніц слабага полу. Нормы рэлігійнай маралі ажыццяўлялі строгі кантроль над інтымным жыццём жанчын, лічылася, што прыстойная асоба магла атрымліваць задавальненне толькі тады, калі яна ляжала на спіне з зачыненымі вачыма. Менавіта так стэрэатып аб паводзінах жанчын у ложку атрымаў распаўсюджванне і стаў прычынай канфліктаў паміж двума тымі, што любяць адзін аднаго людзьмі.\nЯшчэ адно зман звязана з тым, што большасць дзяўчат хоча выйсці замуж, а большасць мужчын імкнуцца ўхіліцца ад шлюбу. Імкненне выйсці замуж азначае гатоўнасць жанчыны да выхавання патомства, гэта закладзена ў яе прыродзе. Многія жанчыны пачынаюць пераследваць мужчын, і ператвараюць замужжа ў самамэта. Гэта самая распаўсюджаная памылка дам, таму што ў генах мужчын закладзена, што менавіта яны - паляўнічыя. Калі аб'ект палявання сам прыходзіць да паляўнічага і патрабуе, каб яго злавілі, мужчына сыдзе і будзе абсалютна мае рацыю.\nРаспаўсюджанае зман звязана таксама з тым, што нібыта мужчыны ўвесь час прагнуць сэксу, але не заўсёды на яго здольныя, а жанчыны заўсёды здольныя ім займацца, але часам не маюць жадання. Прычыну трэба шукаць там жа, у дагістарычных інстынктах. У тыя часы мужчыны жылі досыць напружана, і былі гатовыя да таго, што іх у любы момант мог пазбавіць жыцця драпежнік, менавіта таму самцы хацелі сэксу заўсёды і заўсёды маглі ім займацца. З тых змяніўся толькі лад жыцця, але ніяк не мужчынская псіхалогія.\nЖанчыны таго часу нават і не думалі пра тое, каб адмовіць партнёру. Сёння ж усё па-іншаму. Альбо яна трывае, бесстаронне потым адклікаючыся пра мужчын як пра жывёл, альбо не трывае, апыняючыся з ім несумяшчальная. У рэдкіх выпадках яна спрабуе падзяліцца сваімі жаданнямі з партнёрам. Калі ён яе пачуе, то яны абодва будуць выпрабоўваць незямное задавальненне ў ложку.\nУсе людзі дзеляцца на «соў» і «жаўрукоў». У тым выпадку, калі партнёры прывыклі да рознаму рытму жыцця, то і жыць яны будуць па-рознаму. Гэта адаб'ецца адмоўна як на побытавым узроўні, так і на сэксуальнай жыцця палюбоўнікаў. Каб гэтага пазбегнуць, лепш за ўсё знайсці кампраміс, і выбраць такі час, калі абодва партнёра найбольш схільныя да сэксу. Калі абодва партнёра не хочуць прыйсці да агульнага назоўніка, то такія адносіны часцей за ўсё хутка падыходзяць да канца.\nПапярэдні Тэкст Сукенкі для сябровак нявесты\nНаступная Артыкул Вяселле па разліку, або Хто такая прафесійная жонка\nМядовыя абкручванні для пахудання


ІНФАРМАЦЫЯ З ПОЗЬНЯГА ЛУКАШЫЗМУ - НАРОДНАЯ ПАРТЫЯ\nІНФАРМАЦЫЯ З ПОЗЬНЯГА ЛУКАШЫЗМУ\nposted Oct 10, 2011, 8:30 AM by Адміністратар Навін [ updated Oct 10, 2011, 8:30 AM ]\n23 верасьня рэжымныя СМІ паведамілі, што “Украінская православная церковь награділа БРСМ”. Ордэн “Владіміра ІІ степені” атрымаў у Менску першы сакратар ЦК БРСМ тав. І. Бузоўскі. Прычына ўзнагароды: “за содействіе в організаціі празднованія Дня Крешченія Русі в Мінске”.\nТрэба нагадаць, што маюцца на ўвазе адна “наша праваслаўная арганізацыя” (як сам Лукашэнка трапна абазваў РПЦ, да якой належыць і кіеўская “арганізацыя” маскоўскага патрыярхату) і адна посткамсамольская арганізацыя, заснаваная сярод іншага на прынцыпах атэізма і богаборніцтва. Нічога, у тав. Бузоўскага рукі не затрымцелі, ён “праваслаўную” узнагароду прыняў і на сьцяг БРСМ павесіў. Маскоўская эклектыка працягвае вырабляцца на нашай акупаванай зямлі.\nУ Сеціве зьявіліся новыя паведамленьні ад арганізатараў “Народного собранія” або “сходу” 8 кастрычніка на пл. Бангалор у Менску. Паказаны таксама здымкі патрэтаў “лідэраў” сходу Івашкевіча, Фядыніча і іншых. Падсыпалі крыху перчыку ў выглядзе паведамленьняў аб тым, што ў Гомлі схапілі і аштрафавалі распаўсюднікаў улётак з заклікам на “сход”. Ёсьць фотаздымкі таго, што гэтыя распаўсюднікі распаўсюджвалі — русскоязычныя ўлётачкі пра “проблемы нашего народа”. Дарэчы, можа ў Гомлі якія міліцыянты і прачыталі гэты рускі тэкст, выкананы ў стылі псэўдаапазыцыі. А вось у Менску і па ўсёй краіне людзі нічога, акрамя здымкаў у Сеціве, не бачылі і не чыталі. Івашкевіч з Фядынічам маюць даўнюю псэўдаапазыцыйную праблему: няма людзей для распаўсюджваньня ўлётак. А грошы распаўсюднікам плаціць шкада. Таму і надрукавалі такі наклад русскоязычных паперак, каб было што паказаць у Сеціве. Маўляў, праца йдзе.\nУ верасьні ў менскіх унівэрмагах зьявіўся “дэфіцытны тавар”. На самым бачным месцы ў аддзелах вопраткі вісяць чырвоныя маечкі. На маечках надпіс — “СССР”. У сталіцы можна пабачыць людзей у гэтых маечках. Большасьць зь іх маладыя, якія ніколі не жылі пад гэтай абрэвіятурай. Але сустракаюцца таксама і такія, што жылі. Бальшыня беларусаў маечкі не купіла і не апранула. Даўно заўважана, што як толькі наступаюць цяжкія часы і чарговы этап абрабаваньня нашага народу, лукашыстоўская гэбельсаўшчына адразу ўключае на поўную моц сваю машыну для прамываньня мазгоў і арганізовае масавую настальгію па саўдэпіі. У вызваленай ад акупацыі Беларусі будуць забаронены акупанцкія сымвалы.\nНават пры саветах у Менску можна было сустрэць даволі шмат турыстаў. Цэлымі турцягнікамі прыязджалі савецкія грамадзяне з усіх рэспублік, наведвалі нашы музэі, куплялі беларускія тавары. Шмат было нямецкіх тургрупаў з ГДР, Польшчы, Румыніі і нават капкраін. Потым прыязджала шмат сем'яў з заходніх краін, якія дапамагалі беларускім дзецям, што пацярпелі ад Чарнобыльскай катастрофы. Цяпер Менск і ўся Беларусь у турыстычным сэнсе пустыя. Калі западае змрок, то бачна, як у менскіх гатэлях гараць сьвятлом рэдкія вокны. Гіганцкія будынкі стаяць цёмнымі слупамі. Ніхто ня хоча ехаць у Беларусь. Турыстычная індустрыя разгромлена рэжымам.\nМястэчка Добруш, што пад Гомлям, мае ўсе шанцы стацца “горадам-героем” эпохі лукашызму. 26 верасьня стала вядома, што тамашняя мясцовая арганізацыя лукашыстоўскай “Белай Русі” паўтарыла нядаўні подзьвіг “горада-героя” Шклова і заклікала да ўтварэньня “усенароднай партыі Белая Русь”. Сапраўды, заходнія аналітыкі з самага 1994 года ўсё ня могуць зразумець: і як гэта Лукашэнка дапяўся да ўлады і трымаецца за яе столькі гадоў, ня маючы сваёй партыі. Гэта не для заходніх мазгоў. Яны не здагадваюцца, што сапраўднай яго “прэзыдэнцкай партыяй” зьяўляецца ФСБ РФ і ён там далёка не генсек, а дробны камандыровачны, накіраваны ў Беларусь.


15 дзён арышту за «Gangnam style» са стрыптызам\nУ Барысаве на адміністратыўны арышт асудзілі маладзёна, які голым танцаваў на цэнтральнай плошчы гораду.\nЯк паведамілі ва УУС Менскага аблвыканкаму, на днях у інтэрнэце з’явілася відэа, на якім нейкі малады чалавек у голым выглядзе танцуе на галоўнай плошчы Барысава, задаволены са свайго фартэлю.\nЯк высветлілася, 2 студзеня два прыяцелі Г. і С., якім 16-ць і 21 год адпаведна, жыхары Барысава, выпіўшы на дваіх 0,7 л віна, адправіліся на цэнтральную плошчу гораду ў пошуках прыгодаў. У старэйшага нарадзілася ідэя праславіцца, станцаваўшы стрыптыз у грамадскім месцы. Пры гэтым, на думку С., папулярнасць мусіла прыйсці да яго пасля дэманстравання відэа на сайце «YouTube». Пад песню «Gangnam style» С. распрануўся дагала і на вачах мінакоў пачаў танчыць. Пры гэтым ягоны сябар Г. здымаў усё на камеру мабільнага тэлефона. Тым жа вечарам Г. выклаў відэаролік у інтэрнэт на сваёй старонцы сацыяльнай сеткі «УКантакце».\nМіліцыя без асаблівых цяжкасцяў высветліла асобы абодвух хуліганаў. У сувязі з тым, што С., «будучы ў стане алкагольнага ап’янення, танцаваў у голым выглядзе, паказваючы свае палавыя органы ў прысутнасці грамадзянаў, тым самым парушаў грамадскі парадак і выказваў яўную непавагу да грамадства сваймі амаральнымі паводзінамі ды цынічным стаўленнем да грамадзянаў», суд Барысаўскага раёну прыгаварыў яго да адміністратыўнага арышту на 15 сутак, якія С. цяпер і адбывае ў ізалятары часовага ўтрымання Барысаўскага РУУСу.


Раман Арлоў і праект «У нескладовае» прэзэнтуюць песню да дня народзінаў Каліноўскага | Новы Час\nМінск +24℃ +18℃ +24℃ +20℃\nБрэст +27℃ +19℃ +25℃ +20℃\nГомель +26℃ +18℃ +26℃ +22℃\nГродна +24℃ +19℃ +23℃ +18℃\nБеларускі Музычны Фэст UZAJEMNA!/УЗАЕМНА! пройдзе ў дзень народзінаў Кастуся Каліноўскага 2 лютага ў мінскім клубе Re:public. Сярод удзельнікаў: Żywiołak (Польшча), DZIECIUKI, ZNICH&RUTVICA, PAWA, СТАРЫ ОЛЬСА, Раман Арлоу і "У нескладовае".\nПадчас фэсту Раман Арлоў і праект "У нескладовае" прэзентуюць песню "Скажы, Кастусь".\n«Кастусь Каліноўскі — чалавек, які змусіў іншыя народы паважаць беларускія інтарэсы ў кантэксце паўстання 1863 года, і фактычна абвясціў першы Беларускі Урад у Вільні. Таму для мяне першая беларуская дзяржава ў Новай Гісторыі — менавіта дзяржава Каліноўскага, а не БНР. І гэтая дзяржава была больш народнай па ўсіх паказчыках. Таму я не мог не напісаць песню "Скажы, Кастусь"», — гаворыць Раман Арлоў.


Спіс кандыдатаў на прэмію “Беларус(ка) года па версіі Мова Нанова! | МОВА НАНОВА\n1. Наста Капранава (Баранавічы)\nУспамiнаючы, калi я ўпершыню адчула сваю любоў да беларускай мовы, я ўзгадала б заняткi па беларускай мове i лiтаратуры ў школе. Многа чаго пачынаецца з маленства, калi бацькi цi настаўнiкi закладваюць першы падмурак светаадчування i пачуццяў дзiцяцi, таму не трэба грэбаваць гэтым часам. Праз прызму дарослых слоў цi стаўлення да чагосьцi дзiця будуе сваё наваколле i потым становiцца такім жа дарослым, якi будзе расказваць сваiм дзецям пра родную зямлю i мову.\nВернемся да майго школьнага часу. Дык вось менавiта дзякуючы сваёй настаўнiцы я адчула, што беларуская мова для мяне не проста мова, гэта мая душа. Асаблiва я захаплялася беларускай лiтаратурай, а сачыненнi ўвогуле для мяне былi радасцю, а не карай, як многiя школьнiкi адносяцца да гэтага. У той час я спрабавала пiсаць вершы, у тым лiку i па-беларуску, а ў падлеткавым узросце гэтыя вершы перараслi у песнi. Ну як вам сказаць песнi — гэта былi рыфмаваныя думкi (як я iх называю), якiя я чытала у стылi рэп. Бо думак было шмат, а ў стандарт песнi яны не ўкладвалiся У той час, канешне, гэта былi спробы, але я ганарылася.\nПотым паступiла ў лiнгвiстычны ўнiверсiтэт на факультэт французскай мовы, i здаецца, якая тут сувязь можа быць з беларускай мовай. А ўсе вельмi проста, я ж Вам казала: тое, што было закладзена у маленстве, мiма не пройдзе. Ва ўнiверсiтэце я ўжо пачала пiсаць тэксты на французскай мове i, (крыху хвалюючыся), але зрабiла спробу выцягнуць свой «рэп» на сцэну, бо душа цягнулася быць убачанай i пачутай. Аднаго разу ў працэсе натхнення мае думкi зноў звярнулiся да мовы. I я вырашыла спалучыць мiлагучнасць мовы, якую я вывучала, з той, якая была для мяне роднай. Вось такiм чынам у мяне з’явiлася французска-беларуская песня. Потым сябар падтрымаў iдэю i напiсаў музыку. Так мы разам i выканалi наш сумесны твор ва ўнiверсiтэце. Затым была яшчэ песня, а потым студэнства скончылася i пачалося працоўнае жыцце. Гучыць, як сумны канец чагосьцi, але гэта быў канец толькi аднаго перыяда жыцця, а на змену заўжды прыходзiць нешта новае. У творчасцi, канешне, узнiк перапынак, але думкi не адпускалi i не адпускаюць.\nПадсiлкаванне роднай мовай на працягу некалькiх гадоў я атрымлiваю ад курсаў «Мова нанова» ў Баранавiчах i кожнаму з задавальненнем раю далучыцца да нас. А што, спытаеце Вы, я раблю зараз для беларускай мовы? А зараз зноў вернемся да таго, з чаго я пачала. Я казала, што дзецi ўсё ўбiраюць у сябе, а потым становяцца дарослымi, якiя далей передаюць наступнаму пакаленню свае веды i адносiны. Вось я стала дарослай. Вось зараз я працую настаунiцай, якая можа таксама паўплываць на лёс вучня, як калiсьцi паўплывала на мяне мая настаўніца. I няхай нават я настаўнiца замежных моваў, але ўсе ж залежыць толькi ад нас, як i што мы будзем рабiць далей. Дык вось адной з маiх вучанiц з’яўляецца беларускамоўная дзяўчынка, для якой я выкладаю французскую мову, размаўляючы па-беларуску. Мусiць, для кагосьцi гэта здасца маленькай справай, але з маленькага ўсе i пачынаецца.\nНават выкладаючы замежную мову, можна вучыць, як неабходна шанаваць i абараняць роднае i тое, што мова жыве, калi на ей размаўляюць, пiшуць i спяваюць. Спадзяюся, што ў маей творчасцi таксама будзе нейкi працяг. Галоўнае — рабiць крокi, маленькае заўжды перарастае ў вялiкае, асаблiва калi рабiць нешта ад сэрца.\n2. Мікола (vakno.by)\nМікола: сябра курсаў Мова Нанова, шмат дапамагаў у падтрымцы курсаў. Майстар на ўсе рукі.\nМайстар вокнаў які на працы беларускую мову прасоўвае!\nСпецыяльна для конкурса да Дня роднай мовы зняў відэа-ролік\n3. Надзея Шаўчук (Берасце)\n4. Віталь Броўка (Віцебск)\nВіталь Броўка – шчыры гаспадар, бацька двух цудоўных беларускамоўных і беларусацэнтрычных дзяцей. Мецэнат, бізнесоўца, арганізатар шматлікіх культурніцкіх мерапрыемстваў у Віцебску.\nЧалавек, які сваім прыкладам штодзень паказвае, якім паспяховым можа быць беларускі бізнес, калі ўкладаць у яго любоў да Радзімы, сваёй мовы, культуры і гісторыі.\nВіталь – заснавальнік платформы Vitebsk4me, якая ўжо даўно стала адной з самых уплывовых незалежных медыя Віцебска.\nМенавіта дзякуючы спадару Броўку Віцебск пабачыў такія легендарныя гурты, як “Ляпiс Трубяцкi”, VOLSKI, Noize MC, Neuro Dubel, “Акiян Эльзы”, “Ляпiс 98”, Brutto, “Разбiтае сэрца пацана”, “Петля Пристрастия”, NAVIBAND, DZIECIUKI, “Дай Дарогу” і шмат-шмат іншых.\nВіталь –фундатар мноства дабрачынных праектаў і акцый. Даўні сябра нашых курсаў і чалавек, без якога, напэўна, іх магло б сёння папросту не быць.\nВіталь Пятровіч заснаваў адзіны ў Беларусі беларуска-ірландскі паб – арт-паб “Торвальд”. “Торвальд” – месца, якое вырасла з бара для сяброў у культавае месца горада, месца, пра якое ведаюць ва ўсёй Беларусі і па-за яе межамі, нефармальны цэнтр новай беларускай ідэі. Гэта пляцоўка для канцэртаў, семінараў, адкрытых мікрафонаў, фестываляў, прэзентацый кніг і альбомаў.\nВось ужо мінула тры гады, як Віталь ветліва адчыніў для нашых курсаў дзверы “Торвальда”, прыняў і дагэтуль штодзённа дапамагае нам у справе пашырэння беларушчыны.\nНа наш погляд, лепшай кандыдатуры на сённяшні дзень нам не знайсці. Таму “Мова Нанова Віцебск” вылучае Віталя Броўку адзіным кандыдатам ад нашага горада на адмысловую ўзнагароду курсаў “Мова Нанова” ў Беларусі. Гэта шчыра і ад усяго сэрца вядоўцаў і студэнтаў-актывістаў нашых курсаў.\nЗаўзеем за цябе, Віталь!\n5. Максім Нікіфаровіч (Глыбокае)\nПрацуе ўрачом у папраўчай калоніі. Піша вершы. Нядаўна выдалі зборнік яго вершаў і правялі на Мове Нанова яго прэзентацыю. Усім спадабалася.\n6. Валянціна Пігулеўская (Ліда)\n“Хачу разпавесці свой шлях да беларускасці і да мовы роднай, каб ён не знік у пяску, каб людзі не баяліся, каб, можа, бралі прыклад, асабліва моладзь.\nМаё інтэрвью ад 1999 года: (гл. фота)\nНічога за гэтыя гады не змянілася ў сэнсе духа. Змяніўся толькі ўзрост. Мне 72 гады і хваробы, таму я менш актыўная. Але што магу, тое раблю. Стала першапраходцам ў адкрыцці ў Лідзе курсаў “Мова Нанова”. Цяпер там паспяхова працуе моладзь ужо другі год.\nМае ўнучкі вучыліся ў беларускамоўнай гімназіі ў Менску. Назвалі іх і карысталіся ў жыцці беларускімі імёнамі: Марыся, Еўфрасіння, Гануся. Нават любага сабачку называем па-беларуску “Зюзя”. Ён белы і пушысты.\nНіколі не забывалі ў сям’і, што мы Беларусы! Ужо 20 гадоў з’яўляемся парафіянамі беларускай грэка-каталіцкай царквы. Дзе ўсё па-беларуску. Назіранне з абыдзеннага жыцця: калі былі на юбілеях сяброў рускамоўных заўсёды казалі тосты па-беларуску. Людзі заціхалі, з задавальненнем слухалі. А потым падыходзілі і дзякавалі за тое, што пачулі Яе, родную мову.\nГанаруся, што такія знакамітыя людзі, як Ніл Гілевіч, Геннадзь Бураўкін, Ніна Мацяш адзначылі мой учынак вершамі ў Народнай Волі. Хачу гэты сцяг беларускасці, любові да роднай мовы перадаць моладзі! Хай квітнее Беларусь і гучаць паўсюль мелагучныя родныя словы!!!”\n7. Крысціна Кузьмянкова (Магілёў)\n8. Вольга Мікалуцкая (Магілёў)\n9. Алесь Сабалеўскі (Магілёў)\n10. Часопіс Жэўжык (Менск)\nГод таму ў Беларусі з’явілася крутое каляровае выданне для дзяцей на беларускай мове — анлайн-часопіс “Жэўжык” ! І зрабілі яго мы — тры звычайныя матулі.\nМы навучыліся самі вярстаць, працаваць у розных спецыялізаваных праграмах.\nСамі складаем цікавыя тэксты, забаўкі і цікавосткі для нашых дзетак! І самае галоўнае — мы зрабілі нашае выданне даступным для ўсіх дзетак Беларусі і замежжа, бо выкладаем ўсе нумары бясплатна ў сеціве! А іх ўжо цэлых 5\nМы паверылі ў сябе, рызыкнулі і зрабілі ўнікальны прадукт на беларускай мове для ўсіх! Вядома, часам гэта цяжка і складана, але ўсе пазітыўныя водгукі і словы падтрымкі даюць нам натхненне і неверагодны імпэт працаваць далей, рабіць “Жэўжыка” яшчэ цікавей.\nБеларуская мова нас аб’яднала ў адну каманду, і сёння мы можам дзяліцца нашымі ідэямі з вамі!\n11. Наталля Шапрунова (Менск)\nМяне завуць Наталля Шапрунова.Хачу паўдзельнічаць у конкурсе “да Дня роднай мовы”.\nЛюблю слухаць аўдыё і ў мяне нарадзілася ідэя запісаць казкі на роднай мове. У арыгінале ідэя фармулявалася так: “Еўрапейскія казкі па-беларуску”. Хацелася іх дапоўніць музыкай еўрапейскіх кампазітараў. Звярнулася да прафесійных дыктараў-для правільнага гуку. І вось праект жыве ўжо тры гады на Ютубе. Спрабую прасоўваць яго ў Фэйсбуку і Інстаграм. Пабачылі свет сем казак.Вось іх адрас : @audbookСамая папулярная:\nПра вышыванку. Распрацаваны сувенір, які называецца “Вышыванка на далоні”. Гэта маленькая сувенірная сукенка з бавоўны з арнаментам, каб б у кожнага была магчымасць мець часцінку Беларусі ў хаце, у аўто, на працоўным месцы(глядзі на фота).\nС павагай Н.Шапрунова\n12. Спартыўны клуб “Патрыёт” (Менск)\nСпартыўны клуб “Патрыёт”: Выклік прымаем! Спартыўны клуб “Патрыёт” сціпла і без гучных заяў вядзе старонку на беларускай мове. Ужо чацвёрты год. Кожны дзень. https://www.facebook.com/patriotgymbelarus/\nІ ў дадатак: чэмпіён свету па кікбоксінгу Пётр Раманкевіч і чэмпіёнка свету па муай-тай Дзіяна Емяльянава разам з галоўным трэнерам СК “Патрыёт” Дзмітрыем Пясецкім у верасні 2017 павіншавалі школьнікаў з Днём ведаў вершам дзядзькі Рыгора. https://www.facebook.com/patriotgymbelarus/videos/1957207531168810/\n13. Анатоль Петкун (Менск)\nЯ Анатоль, беларус, бацька 2 дарослых дзяцей і дзед 3 унукаў, узростам 72 г.\nЯ ўсё жыццё пражыў у Беларусі, толькі нарадзіўся ў Сібіры, куды выслалі маю маці ў сталінскі час. Беларускую мову і літаратуру вывучаў у рускамоўнай школе, але захаплення і задавальнення не адчуваў. Потым атрымаў вышэйшую адукацыю і доўгі час с задавальненнем працаваў інжынерам — электронікам на Мінскім заводзе вылічальнай тэхнікі.\n“Перабудову” сустрэў з надхненнем і актыўна падтрымаў. Але мяне больш цікавіла дэмакратызацыя, чым нацыянальнае адраджэнне. Становішча карэнным чынам змянілася, калі нас пазбавілі бел-чырвона-белага сцяга і Пагоні. Пачаў глыбей вывучаць нашу гісторыю, якую я, як высветлілася, ведаў слаба. Да беларускай мовы ставіўся станоўча, добра разумеў, але не карыстаўся ёй, бо вакол было рускамоўнае асяроддзе. Аднойчы такое пасіўнае валоданне роднай мовай паставіла мяне ў няёмкую сітуацыю. Я не змог падтрымаць самую простую размову з беларускамоўным сябрам. Сябар даў мне прыклад прыгожай, мілагучнай, разнастайнай роднай мовы і я вырашыў авалодать ёй актыўна. Імкнуўся звяртацца да розных людзей толькі на роднай мове. Для падтрымкі заўжды насіў з сабою кішэнны слоўнік. Калі сустракалісь тяжкасці, шукаў пераклад у вялікім слоўніку дома. Такім чынам патроху пашыраўся мой слоўнікавы запас. Пераважная колькасць людзей ставілась да маіх спроб станоўча, але заставалася рускамоўнай. Таму не дзіва, што я вельмі ўзрадаваўся, калі даведаўся аб адкрыцці курсаў Мова Нанова.\nКурсы Мова Нанова я пачаў наведваць з самага пачатку і мне ўсё вельмі спадабалася: вялікая колькасць аднадумцаў, цікавыя госьці, як выкладалі мову. А цвіком былі цудоўныя вядучыя – Глеб Лабадзенка і Алеся Літвіноўская. Асабліва надхніў мяне прыклад хуткага авалодання нашай мовай пасламі ЗША і Швецыі. І яшчэ вельмі карысная парада – не баяцца памылак. Кожнае наведванне курсаў стала святам. З тым, што даведаўся, знаёміў калег, сяброў, дзяцей і ўнукаў. На працы (я быў гандлёвым прадстаўніком) перайшоў на стасункі па-беларуску з калегамі і большасцю кліентаў. Паведаміў, што я яшчэ толькі асвойваю родную мову, і буду ім вельмі ўдзячны, калі яны будуць мяне папраўляць. Стасункі з калегамі і кліентамі засталіся добрымі і нават далі дадатковы плён. Мне таксама дапамаглі вельмі незвычайные кнігі Глеба Лабадзенкі “Дзіцячая Замова” (1 і 2 часткі). Тяжкія словы там тлумачацца “дзіцячымі” малюнкамі. У падобным накірунку выдае свае календары і кампанія “Будзьма”. Кожнаму дню адпавядае адно беларускае слова з малюнкам. Такія календары і кнігі “Дзіцячая Замова” падарыў унукам .\nМая дзейнасць падштурхнула сына надаць беларускае аблічча новаму тавару іх фірмы – прыкорму для рыб. Яны выбралі вельмі удалую назву “VABIK” (каб вабіць рыбу), а пераклад тэкстаў зрабіла “Мова Нанова”. Зараз гэта самы папулярны прыкорм сярод нашых рыбакоў, і ўжо пачаў заваёўваць расійскі рынак. У маім жыцці таксама адбыліся змены. Тыя веды і надхненне, якія я атрымаў на курсах “Мова Нанова” далі магчымасць змяніць працу. Зараз я працую беларускамоўным экскурсаводам у парку гісторыі Беларусі “Сула”. Накірунак дзейнасці парка на адраджэнне нашай мовы і гісторыі супадае з маім імкненнем. Гэта падабаецца і наведвальнікам – беларусам і многім расійцам. Лепшая праца калі яна і хоббі.\nВялікі дзякуй вам, паважаныя настаўнікі Глеб і Алеся, якія далі мне і шматлікім “курсантам” веды, падтрымку, натхненне, свядомасць! Вы заслугоўваеце асобнай старонкі ў гісторыі адраджэння нашай краіны. Жадаю вам, каб не згасла тое вогнішча, якое вы расклалі і якое сагравае ўсё новых і новых “замарожаных” беларусаў! А я заўжды буду вас падтрымліваць маральна і матэрыальна. Выбачаюсь за памылкі, якія ёсць у маім лісце. Я працягваю вучыцца.\n14. Андрэй Бурэц (Наваполацк)\nАндрэй БУРЭЦ, Наваполацк, пісьменнік:\n— Какая ерунда! Да что же это за язык такой? Белорусский. Да в нём все не как у людей. Похоже на какой-то неправильный русский. Да никогда в жизни я не буду говорить на нём! — вось прыкладна так казаў я сваім бацькам, калі мне было гадоў 12-14. Праўда, жылі мы ў той час у Расіі, вучыўся я ў расійскай школе, дзе пра беларускую мову і чуць не чулі. Бацькі мае (тата з Гродзеншчыны, мама з Полаччыны) як тыповыя маладыя савецкія беларусы размаўлялі на рускай мове, толькі часам нагадвалі мне, што як бы там ні было, а я — беларус. Але я ў той час лічыў сябе вялікім расіянінам, і калі б нехта сказаў, што гадоў праз 10 буду я размаўляць па-беларуску, то нізавошта не паверыў бы. Але ж такія ўсмешкі лёсу, якія яшчэ раз пацвярджаюць вядомую ісціну — ніколі не кажы ніколі.\nКалі я вучыўся ў старэйшых класах, мы вярнуліся ў Беларусь.\nУ гарадской школе, дзе мае аднакласнікі ведалі беларускую не на шмат лепей за мяне, мне ўсё адно давялося наведваць урокі беларускай мовы і літаратуры. Памятаю, як рабіў па 2-3 памылкі ў слове падчас дыктовак, амаль нічога не разумеў, чытаючы творы беларускіх класікаў. Увогуле, вучыўся я ў школе без асаблівай цікавасці, і таму праваліўся на ўступных экзаменах. На шчасце, заставаўся год і магчымасць паспрабаваць яшчэ адзін раз. І вось тут у мяне і ўзнікла прадчуванне, што мне пашчасціць з беларускай мовай, што яна мне дапаможа паступіць. Амаль з нуля я самастойна і апантана пачаў рыхтавацца да будучых уступных экзаменаў: многа чытаў, слухаў беларускае радыё, спрабаваў гаварыць, думаць па-беларуску. І як ні дзіўна, у мяне атрымалася паступіць на факультэт беларускай філалогіі і культуры ВДУ імя П.М. Машэрава.\nЯ вельмі ўдзячны лёсу за гады вучобы ва ўніверсітэце. Я апынуўся ў групе з таленавітымі, разумнымі людзьмі, у якіх было чаму павучыцца і з якімі я пасябраваў. З намі працавалі адукаваныя і цікавыя выкладчыкі, якія пашыралі не толькі нашы веды па беларускай мове, але і агульны светагляд. У час нашай вучобы на факультэце дзейнічаў студэнцкі тэатр “Аўтограф” пад кіраўніцтвам артыста Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра Якуба Коласа Генадзя Язэпавіча Гайдука. Пастаноўкі, рэпетыцыі, абмеркаванні — усё тут было па-беларуску.\nУвогуле, за ўвесь час вучобы па-руску я загаварыў толькі раз — на экзамене па рускай мове. А так у мяне быў жалезны прынцып: у любых абставінах з любым чалавекам гаварыць толькі па-беларуску. З гадамі мая прынцыповасць у гэтым пытанні зменшылася: магу часам перайсці на трасянку, ужыць рускае слова, каб не ставіць у тупік суразмоўцу. Калі трэба хутка паразумецца ў размове з незнаёмым чалавекам, магу перайсці і на рускую мову. Ужо меней чытаю па-беларуску, з’явіліся новыя зацікаўленні. Але ўсё адно размаўляю і думаю па-беларуску. І спадзяюся, што так будзе і далей.\nЦяпер трэба адказаць на пытанне: чаму? Найпершы аргумент для мяне наступны — так размаўлялі мае продкі. На жаль, я не заспеў сваіх дзядоў, з бабуляй па бацькавай лініі бачыліся рэдка. А вось маміна бабуля стала для мяне важным чалавекам. З пяццю класамі адукацыі, усё жыццё адпрацаваўшы даяркай, яна захавала народную гаворку Віцебшчыны. Мова ў яе была жывая, вобразная, трапная. Пры кожнай сустрэчы яна здзіўляла новым для мяне словам, трапным выразам. Магчыма, іх ужывалі мае прадзеды і прапрапрадзеды. А давайце ўявім, што пасля смерці чалавек мае магчымасць сустрэцца са сваімі продкамі. Як тады з імі паразумецца, калі не будзеш ведаць іх мовы?\nА яшчэ адна важная прычына — таму што мне цікава выкарыстоўваць беларускую мову. У тым сэнсе, што яна дае прастору для моўнай творчасці. Рускую мову, мне здаецца, я ведаю ўсё ж лепей. Пісаць мне на ёй дакладна прасцей. А вось у беларускай часам трэба падумаць, каб падшукаць патрэбнае слова, часам і ў слоўнік зазірнуць, адкрыць для сябе нешта новае, а часам і сам можаш прыдумаць слова. Беларуская літаратурная мова яшчэ вельмі маладая, яна развіваецца, пастаянна ідзе творчы пошук. І я, а таксама кожны, хто гаворыць па-беларуску, у гэтым развіцці непасрэдна ўдзельнічаем.\nДадатак ад Віталя ШЫЁНКА:\n— Дзякуючы Андрэю і ў маім жыцці нашмат больш беларушчыны, чым магло б быць без сяброўства з ім. Яшчэ ў мінулы прыезд да яго на лецішча (а гэта ў Расіі) у госці ў жніўні-2019 я стаў весці дзённік па-беларуску, а пасля паўторнага візіту, калі мы яшчэ і пасупрацоўнічалі, як творцы, як Ільф і Пятроў, я перайшоў канчаткова на беларускую мову ў сваіх запісах. Часцей цяпер таксама думаю па-беларуску.\nВядомы наш празаік Барыс Сачанка казаў, што мы ў свеце адметныя якраз сваёю моваю, якая ёсць нацыянальным характарам.\n15. Віктар Раманцоў (Светлагорск)\nМой унёсак у развіццё роднай мовы раблю напісаннем даследчых, краязнаўчых эсэ, артыкулаў, апавяданняў па гісторыі і сучаснасці Светлагорскага раёна.\nУ 2017 годзе зняў дакументальны 25-серыйны фільм “Зведаная зямля” пра раскопкі падмурку печкі, на які выпадкова патрапіў у выніку моцных дажджэй. Вада размыла цэглу пад навесам на лецішчы ў вёсцы Паганцы (Пагонцы) Светлагорскага раёна. Вынікам раскопак сталі раскапаныя таўраваныя цагліны другой паловы ХІХ пачатку ХХ стагодзя.\nСерыял выклаў на ютубе, дзе стварыў адмысловы канал “Светлагорск беларускі”.\nПершая серыя паспасылцы: https://www.youtube.com/watch?v=jMQ8Bz9CoZM&list=PL_wKwPq6D4V71rXeV2MHTo16ZfTv8NXp1\nУ выніку стварылася калекцыя таўраванай цэглы, якую працягваю збіраць. Працягам збірання таўраванай цэглы стаў дакументальны фільм “Зведаная зямля-2”. Усяго выйшла 2 серыі.\nПершая серыя па спасылцы:\nУ 2019 годзе мяне запрашалі на светлагорскія курсы “Мова Нанова”, дзе я выступаў з паведамленным “Таўраваная цэгла Светлагорскага раёна другой паловы ХІХ пачатку ХХ стагоддзя”.\nВідэа можна паглядзець тут: https://www.youtube.com/watch?v=zE3MwcMA0_A&feature=youtu.be\nУ 2017 годзе мною быў створаны дакументальны 5-серыйны фільм “Казімір: вяртанне забытага горада”. Гэта відэаматэрыялы, знятыя мной пра раскопкі горада Казімір, адшуканага ў 2006 годзе на тэрыторыі Светлагорскага раёна ў вёсцы Каралеўская Слабада-2 прафесарам Сяргеям Рассадзіным.\nУ сацыяльных сетках “Аднакласнікі”, “УКантакце” створаны групы “Светлагорск беларускі”, дзе дублюецца відэа з ютубканала і публікуюцца мае матэрыялы на краязнаўчыя тэмы.\nАсноўным рэсурсам, на якім я публікую свае даследванні, творы, эсэ, а таксама матэрыялы сваіх землякоў, з’яўляецца старонка “Светлагорск краязнаўчы. Шацілавічы-Шацілкі-Светлагорск, Светлагорскі раён, Беларусь: гісторыя, краязнаўства, літаратура, творчасць” на ЯндэксДзэне, створаная ў 2019 годзе.\nНа сёння на рэсурсу апублікавана каля 140 матэрыялаў, якія тычацца Светлагорскага раёна, з іх толькі 15 – іншых аўтараў. Публікацыі ўвойдуць у другую маю кнігу “Зведаная зямля 2: Светлагоршчына ў пытаннях і адказах” і кнігу “Маёнтак адноўленай памяці”. Апошняя падрыхтавана да друку, плануецца збор сродкаў на выданне.\nСвае публікацыі па краязнаўству, гісторыі таксама размяшчаю на сваёй старонцы “Блог літаратара Віктара Раманцова” ў Жывым часопісе.\nСваімі публакацыямі і відэа папулярызую цікавасць да беларускай мовы, краязнаўства, гісторыі ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці.\nПра мяне можна прачытаць на старонцы вікіпедыя:https://be.wikipedia.org/wiki/Віктар_Анатольевіч_Раманцоў\n16. Ада Райчонак (Шаркаўшчына)\nАда Эльеўна Райчонак, стваральніца музеяў Сікоры і Драздовіча, культурна-асветніцкага цэнтра імя Драздовіча, арганізатар бульбафэсту ў Германавічах, настаўніца, былы малалетні вязень.\n17. Соф’я Трашчынская (Браслаў)\nСамая маладая беларускамоўная ў Браславе\n18. Святлана Самойленка (Гародня)\nЗа ініцыятыву да гарадскіх уладаў па выкарыстанні беларускай мовы ў грамадскім транспарце і наведваенне ЎСІХ заняткаў на курсах у Гародні!\n19. Наста Трафімчык (Гародня)\nЗа наведванне курсаў амаль ва ўсіх гарадах, дзе ёсць “Мова Нанова”!\n20. Міхась Мацельскі (Барысаў)\nРэдактар газеты “Гоман Барысаўшчыны”.\nЁн больш за 20 гадоў штомесячна выпускае на свае грошы краязнаўчую газету на беларускай мове па гісторыі і сучаснасці горада Барысава.\nКраязнаўца, гісторык, неверагодны чалавек, адданы сын сваёй Радзімы.\n21. Кацярына Котка (Гомель)\nЯ нарадзiлася у Гомелi, але больш за дваццаць гадоў жыла, вучылася ды працавала у Маскве. Зразумела, што мову беларускую зусiм нiколi не вывучала, бо амаль, што усё сваё жыццё знаходзiлася у Расеi.\nПэўны час таму, па сямейных абставiнах, я вярнулася на сваю Радзiму. Але ж, сапраўды, не была маральна падрыхтаваная да таго, што стану ў Беларусі беспрацоўнай «дармаедкай»…\nУявiце сабе, ды прабачце, калi ласачка, за сцiпласць: маладая, але ж ужо не “зялёная” дзяўчо — разумнiца ды прыгажуня, як кажуць людзi; з прафесiяй журналiста ды чырвоным дыпломам вядомага ВНУ; з вопытам працы на тэлебачанні, радыё ды гэтак далей…\nШкада, што ў родным горадзе пакуль што не знайшлося цікавай працы. Па праўдзе кажучы, я i сама тады хутка зразумела: няма вакансii для мяне яшчэ i таму, што мой узровень валодання беларускай мовай, на той час, быў пакуль што зусiм не дастатковы, каб прафесiйна працаваць, напрыклад, у прамым эфiры на радыё цi тэлебачанні.\nЗараз, менш чым за год, я (як заўважаюць сябры): размаўляю на беларускай мове хутка ды пявуча, пiшу вось так, як атрымлiваецца, зусiм без дапамогi Google-перакладчыка, iмкнуся карыстацца мовай, калi не увесь час, але ж абавязкова кожны дзень — i усё гэта дзякуючы курсам “МОВА НАНОВА”!\n22.Міхаіл Самборскі (Бабруйск)\nАмаль чатыры гады таму цюменскі лекар-педыятр Міхаіл Самборскі прыехаў жыць у Беларусь разам з жонкай і дзецьмі. Наш герой расказвае, наколькі цяжкім было гэтае рашэнне, навошта і як ён вывучаў беларускую мову, ці хоча змяніць расійскае грамадзянства, і ці адчувае сябе тут вольным ды шчаслівым.\n“Дзед перажыў два канцлагеры — нямецкі і савецкі”.\nСпадар Міхал, раскажыце дзе вы нарадзіліся і жылі да пераезду ў Бабруйск?\nНарадзіўся на Урале, у Ніжнім Тагіле. Горад цёмны і песімістычны, бо прамысловы, моцна забруджаны, там працуюць тры гіганты: вагонабудаўнічы, металургічны і завод пластмас.\nТаксама гэта горад нашчадкаў вязняў. Бо Ніжні Тагіл лічыўся адной з сталіц сталінскіх лагераў. Толькі ўявіце, што ў 1930-м годзе насельніцтва там складала 28 тысяч чалавек, а ў 40-м ужо 300 тысячаў! Мой дзед быў адным з гэтых вязняў…\nПасля школы я атрымліваў медычную адукацыю ў Цюмені. Там жа пазнаёміўся з Надзеяй, мая жонка сібірачка. І ўжо працягваў жыць у гэтым горадзе, працаваў у радзільні. Яшчэ я паспеў адвучыцца ў Іспаніі, у інтэрнатуры — там добра авалодаў мовай, а таксама значна палепшыў узровень прафесійных ведаў.\nВаш дзед быў беларусам?\nТак, ён нарадзіўся ў Лідскім раёне. А ў Ніжні Тагіл трапіў пасля вайны. Дзед Ігар перажыў два канцлагеры — нямецкі і савецкі.\nАдбылося гэта так: у першыя дні Другой сусветнай ён трапіў у нямецкі палон, ды знаходзіўся ў канцлагеры ў італьянскім горадзе Бальцана, з лета 1941 і да восені 1942 года. Дзед казаў, што ўмовы ўтрымання там былі нармальныя, меліся нават лазня і пошта. Большасць вязняў былі французы, ім часта прыходзілі пасылкі.\nКалі ў немцаў справы пайшлі не вельмі добра, яны вырашылі стварыць нацыянальнае вайсковае фармаванне — з беларусаў і ўкраінцаў. Вязням у лагеры сказалі: “Хто хоча пайсці служыць у беларускі легіён (Беларуская краёвая абарона), можа выйсці і запісацца. Астатнім не абяцаем, што будзеце жыць далей”. Выбару, зразумела, не было, і ён туды пайшоў . А ім патрэбныя былі інтэлігенты з вышэйшай адукацыяй.\nНекаторы час дзед знаходзіўся ў Нямеччыне, у афіцэрскай школе. Пасля трапіў у Беларусь. Сярод БКА былі ідэйныя людзі, якія марылі толькі пра вызваленне Беларусі, але іх была меншасць, астатнія проста хацелі нармальна жыць.\nКалі было відавочна, што канец вайны блізка, кіраўніцтва яго часткі прыняла рашэнне ісці на Захад, каб здацца ў палон амерыканцам, большасць гэтак і зрабілі. Былі і іншыя шанцы ўцячы, але дзед Ігар імі не скарыстаўся.\nТакіх як ён называлі калабарацыяністамі, ды перадавалі савецкім уладам. А пасля, без судоў, па спісах, усіх каралі аднолькавым тэрмінам — 25 год лагераў.\nУ савецкім канцлагеры ўмовы былі зусім іншыя, і дзед цудам застаўся жывы. Спачатку ён трапіў на Крайнюю Поўнач, будаваў чыгунку Варкута-Лабытнангі, сумнавядомы аб’ект, там загінула шмат людзей. А ў пачатку 50-х гадоў трапіў на Урал, дзе былі арганізаваныя “шарашкі” — навуковыя ўстановы, дзе ўсе супрацоўнікі былі зэка.\nНапрыканцы 1954 года, пасля смерці Сталіна, дзед Ігар быў вызвалены па амністыі, але не меў права вяртацца ў Беларусь. Былі ў яго мары пра незалежнасць, жыццё без камунізма, але не ажыццявіліся.\nЗ адукацыі ён быў хімік, займаўся стварэннем новых пластмас у навукова-даследніцкім інстытуце. Але да канца жыцця дзядуля жыў з кляймом ворага народа і здрадніка. Бацька мой шмат год займаўся спробай рэабілітаваць яго, але беспаспяхова.\nБабуля Наталля таксама беларуска, у Сібір трапіла ў 30-я гады. Ёй было няпоўных 12 год, калі яе сям’ю раскулачылі. Прыехалі мясцовы партыйны кіраўнік, прадстаўнікі ГПУ і савецкай міліцыі, забралі ўсё, што ў іх было. Даходзіла да таго, што нават валёнкі ў дзяцей зімой з ног сцягвалі.\nПасля ўсіх пагрузілі ў вантажныя вагоны і адправілі ў Сібір. У такіх умовах яна перажыла голад і холад. Пасля ўжо скончыла настаўніцкі інстытут, пачала выкладаць. А потым трапіла па размеркаванні ў Ніжні Тагіл. Яна здымала пакой у людзей, якія ведалі дзеда Ігара. Пазнаёміліся, і як яна сама расказвала — зразумела з першага погляду, што гэта яе лёс.\nСямейная гісторыя на вас моцна паўплывала?\nТак, безумоўна. У нас была традыцыя вечарам збірацца на кухні, а дзед чытаў па-беларуску, усе сядзелі і слухалі. Гэта магло доўжыцца гадзіну ці больш. У дзіцячай памяці гэта добра засталося. Часцей ён чытаў вершы. Часам і па-польску, Міцкевіча наагул ведаў многае напамяць.\nДзякуючы дзеду, я таксама свабодна чытаю па-польску, ведаю нешта напамяць, але размаўляць не магу. З беларускай мовай атрымалася інакш, многія словы запомніліся, складанасцяў з вывучэннем не было. Таму нельга сказаць, што я пачаў з нуля, база была закладзена з дзяцінства.\nДзед Ігар дома і слова па-руску не казаў, ён размаўляў і вёў асабістыя запісы толькі на роднай мове. Неяк я знайшоў яго дзённік агародніка, ён падрабязна натаваў колькі ў якім годзе нарасло гуркоў ці бульбы. Мяне гэты сшытак захапіў, чытаў з цікавасцю.\nЗразумела, па-за сям’ёй яму даводзілася размаўляць “як усе”, бо беларуская мова нагадала б іншым пра яго мінулае, пра якое нельга было казаць.\n“Падлеткам я лічыў рускіх і беларусаў адным народам, а беларускую мову — дыялектам”.\nБеларускую мову вы ведаеце лепш, чым многія, хто тут нарадзіўся і сталеў. Калі вы пачалі самастойна яе вывучаць?\nПасля інстытуту, прыблізна — год 2007-ы. Да таго часу я яшчэ не дарос да сваёй беларускасці. Наадварот, падлеткам я лічыў рускіх і беларусаў адным народам, а беларускую мову — дыялектам, як і зараз многія думаюць. А ў інстытуце наагул пра гэта не думаў, бо трэба было вучыцца, я быў выдатнікам.\nТаксама мне трэба было падпрацоўваць, бо рана ажаніўся, яшчэ студэнтам. Пайшоў супраць волі бацькі, ён сказаў: “Калі ты ўжо стаў такі дарослы, што можаш жаніцца, значыць і забяспечыць сваю сям’ю таксама здолееш, ад мяне не атрымаеш ні капейкі!”. Так і было, толькі маці трошкі дапамагала, таемна ад бацькі. Напэўна, ён і зараз пра гэта не ведае.\nТакім чынам, удзень я вучыўся, ноч працаваў, было не да філасофскіх пытанняў. А потым жыццё наладзілася, я пачаў цікавіцца беларускай культурай і мовай.\nПасля ўжо палез у архівы, шукаў інфармацыю, якая тычылася гісторыі маёй сям’і. Пачаў набываць кнігі, шчыльна кантактаваць з беларускімі сваякамі. Штогод ездзіў да іх у госці — у Ліду і Мінск.\nНеяк у Гародні набыў вялізны акадэмічны падручнік беларускай мовы, шчыра скажу — увесь не адолеў. Усё ж варыянт кшталту “20 крокаў да беларускай мовы” ад Алесі Літвіноўскай і Глеба Лабадзенкі лягчэй успрымаецца, па такіх кнігах цікавей вучыцца, асабліва дарослым людзям.\nЯ зразумеў, што лепей больш размаўляць і чытаць. Практыка — галоўнае. А ўжо ў Бабруйску пачаў наведваць заняткі “Мова Нанова”, яны мне вельмі дапамаглі ўдасканальваць веды.\nБеларуская мова — смачная, пахкая, выклікае масу невербальных адчуванняў!\nЯк з’явілася ідэя пераехаць у Беларусь?\nУ нейкі момант вырашыў для сябе, што вяртанне ў Беларусь будзе справай усяго майго жыцця! Прыехаць сюды, на сваю зямлю, каб жыць і працаваць на яе карысць — і яе людзей.\nПадумаў, можа такая кропля, якой буду я — прадзяўбе каменную сцяну, што не дае нашаму грамадству быць лепей.\nЧым больш я знаходжуся ў Беларусі, чым больш адчуваю сябе беларусам — тым мне лепей! Я вольна размаўляю па-беларуску, і ніхто мне нічога не кажа насуперак. У скрайнім выпадку магу нагадаць, што размаўляю на дзяржаўнай мове.\nКолькі часу прайшло ад ідэі жыць у Беларусі, да рэалізацыі?\nПераехаў у поўных 34 гады. Вельмі доўга не мог вырашыцца.\nЯ даволі кансерватыўны чалавек, адважыцца на пераезд было няпроста, тым больш там ужо нарадзіліся дзеці, была свая кватэра. Не буду хаваць, трымалі таксама грошы, бо заробкі былі ў два-тры разы больш, чым тут.\nЗрушыцца з месца дапамаглі падзеі 2014 года, палітычная сітуацыя ў краіне. Я зразумеў, што ад гэтага моманту ўсё пачынае развальвацца і знішчацца, у тым ліку ў медыцыне. Падумаў: “Што мне і маёй сям’і тут рабіць далей?”.\nДадаліся іншыя фактары, у тым ліку здароўе, мне не пасаваў тамтэйшы клімат: лета кароткае і спякотнае, зіма пачынаючы з лістапада — пад 40 градусаў марозу, аж да сакавіка. І вось я ўсё гэта ўзважыў і вырашыўся.\nЗараз ужо некаторыя былыя калегі пішуць мне з пытаннямі, як ім таксама пераехаць. Бо галоўнае не грошы, а мець спакойнае, нармальнае жыццё, магчымасць рэалізаваць сябе, не баяцца ўсяго.\nВашыя продкі з Лідчыны, чаму вы абралі Бабруйск?\nВыпадкова. У Лідзе маёй жонцы не знайшлося працы, хоць туды і запрашалі сваякі. І ў Мінск запрашалі, але ў мяне не хапіла б грошай, каб набыць добрую кватэру для вялікай сям’і.\nЯ размясціў у сеціве рэзюмэ, атрымаў некалькі адказаў, якія зацікавілі, пачаў абіраць. Прыпыніўся на Воршы і Бабруйску. Параіўся з сваякамі, і мне сказалі: “Бабруйск лепшы!” (смяецца).\nСпачатку я прыехаў адзін, бо жонцы трэба было прадаць кватэру там, а мне — набыць тут. Гэта была вясна 2016 года. Сям’я далучылася да мяне ў жніўні. Хутка будзе чатыры гады, як мы тут.\nЯк жонка паставілася да ідэі пераехаць у Беларусь?\nЯна бачыла, што калі я там застануся, будзе кепска ўсім. Бо здароўе мае свае межы, а хацелася нармальна жыць і працаваць.\nТак жыць, як мы там жылі, можна было год да 40-45, а далей што?\nЯ гарантаваў жонцы, што калі мы пераедзем у Беларусь, усё будзе цудоўна, я буду задаволены, а тады і ёй будзе добра. У Цюмені яна бачыла мяне тры-чатыры разы на тыдзень, прыходзіў толькі паспаць, бо ўвесь час быў на працы. Я стаў вельмі нервовым, самому сабе непрыемным.\nЗараз, калі я жыву ў Беларусі, да мяне вярнуўся добры настрой і здаровы псіхічны стан. А там мяне ўжо нічога не радавала — ні грошы, ні праца.\nГэта жыць дапамагае, калі ты ведаеш, хто ты! Свае карані і продкаў. І беларуская культура — вельмі адметная, людзі ўсяго свету могуць знайсці ў ёй нешта цікавае. Я ганаруся тым, што да гэтага датычны.\n“Я этнічны беларус, і павінен мець беларускае грамадзянства”.\nВашы старэйшыя дзеці нарадзіліся ў Цюмені, а малодшая — у Бабруйску. Яна запісана беларускай?\nПакуль у яе расійскае грамадзянства. Агнэшцы зараз паўтары гады. Мы гадуем яе ў беларускамоўнай атмасферы — размаўляем, казкі, мульцікі знаходзім. Матэрыялаў для дзетак усё больш з’яўляецца.\nДарэчы, мая сярэдняя дачка Наталля нарадзілася ў Расіі, але мае першае месца ў гарадской Алімпіядзе па беларускай мове.\nСтарэйшая дачка Таццяна і жонка таксама мяне падтрымліваюць. Часам я кажу Надзеі, што быў бы рады, калі б яна перайшла на беларускую мову, але яна перфекцыяністка, не хоча размаўляць на трасянцы. Усё ж я спадзяюся, што калі-небудзь гэта адбудзецца.\nА вы збіраецеся атрымаць беларускі пашпарт?\nКанечне! Я этнічны беларус, і павінен мець беларускае грамадзянства. Жонка пакуль вагаецца. Гэта складаная працэдура, і даволі дарагая — каб адмовіцца ад сённяшняга грамадзянства, мне трэба заплаціць 15 тысячаў расійскіх рублёў. Пасля сабраць шмат даведак, што не маю праблем з законам.\nНядаўна арганізатары бабруйскіх курсаў “Мова Нанова” рабілі галасаванку, у якой вы перамаглі як самы адметны студэнт. Як думаеце, чым вы заваявалі сімпатыі сярод іншых слухачоў?\nОх, так, гэта было прыемна! Думаю, асаблівасць мая ў тым, што я жывы і наглядны аргумент таго, што не ўсе толькі з’язджаюць з Беларусі. І я не бежанец, а кваліфікаваны спецыяліст, які свядома сюды прыехаў, і не пашкадаваў аб гэтым. Магчыма, гледзячы на мяне, людзі зразумеюць, што тут можна жыць і рэалізаваць сябе. І проста радавацца таму, што вярнуўся туды, дзе і мусіш быць.\n23. Уладзімір Патапкін (Салігорск)\nЛекар агульнай практыкі Гаўрыльчыцкай амбулаторыі. Сталы студэнт і мецэнат курсаў Мова Нанова ў Салігорску. Ідэйны натхняльнік і галоўны арганізатар пасадкі лесу ўдзельнікамі курсаў у красавіку 2019г., у выніку якой было пасаджана каля 8500 соснаў на плошчы 3Га. Пад уплывам курсаў перавёў справаводства на працы на беларускую мову, за што падвергнуўся ціску з боку раённых уладаў. Актыўна ўдзельнічаў у спыненні рэпрэсій з боку чыноўнікаў аддзелу ідэалогіі Салігорскага райвыканкама у дачыненні да курсаў і выдзялення памяшкання для іх правядзення.\n24. Ядвіга Іванаўна Рай (Менск)\nМой шлях да мовы, ці нават да самой сябе.\nУ хаце, дзе я нарадзілася, гучала беларуская і польская мова. Калі старэйшыя браты пайшлі ў школу, то праз некаторы час загучала і руская мова: вершы мы ўсе вучылі, прагаворваючы іх услых. Школа, дзе мы ўсе пяцёра дзяцей вучыліся, была беларуская. Але ў 1960 годзе навучанне ў школе перавялі на рускую мову. У Мінскім педінстытуце, куды я паступіла на бібліятэчны факультэт, беларускай мовы не чутно было ўвогуле. Потым была праца ў Нацыянальнай бібліятэцы (тады яна называлася “Ленінка”) – таксама ўсе стасункі на рускай мове.\nТолькі дома, калі нарадзіліся дзеці, я старалася чытаць ім штосьці на роднай мове. Напрыклад, кожны вечар “Рабінзон Крузо” у перакладзе на беларускую мову. А потым купіла падпіску Я.МаЎра, Янкі Купалы – гэта ўжо чыталі самі дзеці. Сын паступаў у радыётэхнічны інстытут у 1989 годзе, і ён уступны экзамен пісаў на беларускай мове. А калі ў 90-стыя гады аднойчы я з меншай дачкой ішла па праспекце і размаўляла з ёй па-беларуску, на нас аглядаліся, як на замежнікаў. Яшчэ хачу распавесці пра адзін выпадак, калі я адчула, што больш не буду здраджваць самой сабе. У Мінску праходзіў семінар па экзістэнцыяльным тэмам. Раніцай я ішла на адзін з такіх трэнінгаў, свяціла сонца, унутры мяне ўладкоўвалася мужнасць быць самой сабой. Я сама гэта дазволіла сабе, і калі тая сустрэча пачалася і да мяне дайшла чарга гаварыць, то я пачала гаварыць на роднай мове! Гэты момант для мяне стаў пераломным: я магу не здраджваць самой сабе.\nЗ 1990 года жыву ў 20-ціпавярховым доме, у ліфце заўсёды вітаюся:”Добры дзень!”. Вельмі часта было так, што ў вачах чалавека ўзнікаў страх, недавер, непаразуменне. Зрэдку ўзнікала цікавасць. І толькі гады два таму назад той страх і недавер пачаў знікаць, больш людзей сталі адгукацца прыязна.\nКурсы МоваНанова з’явіліся той аддушынай, якой так нехапала маёй істоце.У 2015 годзе даведалася ад сяброў, дзе яны ладзяцца. І з самай першай сустрэчы цікавасць да іх не змяншаецца.28.09.2015 года атрымала студэнцкі білет №1501.Вясной2016 года з рук Глеба Лабадзенкі, аднаго з кіраўнікоў курсаў Мова Нанова займела кнігу “20 крокаў да беларускай мовы”. Кожны занятак на курсах прыносіў радасць ажыўлення роднай мовы. Новыя адценні і паглыбленне былых ведаў, гумар і дасціпнасць Глеба Лабадзенкі і Алесі Літвіноўскай стваралі вельмі прыязную атмасферу.\nАднойчы пасля заняткаў да мяне падышла прыгожая дзяўчына. Яна сказала, што яе маці прапануе мне праводзіць заняткі па беларускай мове ў раённым сацыяльным цэнтры. Я не філолаг, методыкай выкладання мовы не валодаю. Прызадумалася:мая першая вышэйшая адукацыя – бібліятэкар-бібліёграф, другая – патэнтавед. Кнігамі захаплялася з дзяцінства. Ды мы ўсе многа чыталі ў савецкія часы. У чарзе стаялі, каб набыць пэўную кнігу. Але ж я не настаўніца.\nІ ўсё ж пагадзілася, мы абмяняліся нумарамі тэлефонаў. А ў Глеба Лабадзенкі спыталася, ці магу выкарыстоўваць кнігу як дапаможнік. Глеб адказаў:”Так, чаму ж не!”. 14.03.2017 года я стала валанцёрам і правяла першы раз занятак у клубе па інтарэсах “Размаўляем па – беларуску” у сацыяльным цэнтры Савецкага раёна. А восенню пачаўся новы навучальны год, і мяне запрасілі гэтыя заняткі праводзіць пры клубе ЮНЭСКА. Каб больш якасна праводзіць свае заняткі, цэлы год наведвала курсы беларускай мовы пры касцёле Св.Сымона і Алены, якія вяла В.К.Раманцэвіч. Так што цяпер маю яшчэ адзін дапаможнік.\nПагалоскі пра наш кружок пайшлі шырэй. Бо ў гэтым навучальным годзе я ажыццявіла сваю мару: перадаваць свой вопыт здаровага ладу жыцця. На заняткі прыходзяць людзі сталага ўзросту, ёсць нават жанчына, якой больш за 80 гадоў. Здароўе таксама вельмі рознае ў такія гады. Пагэтаму я вырашыла кожны раз напрыканцы прапаноўваць аздараўленчыя тэхнікі. Бо ў свой час на курсах Мова Нанова (калі яны былі ў кафэ “Грай”) аднойчы Глеб дазволіў на хвілін пяць выйсці на сцэну і прапанаваць слухачам некалькі вельмі простых прыёмаў самааздараўлення.\nТакім чынам, я зараз валанцёр ва Універсітэце трэцяга ўзросту. Адна са слухачак расказала, што ёй стала лягчэй успрымаць ангельскую мову пасля таго, як яна пахадзіла на заняткі “Размаўляем па- беларуску”.\nУ верасні 2015 года напісала верш:\nНА КУРСАХ “ МОВА НАНОВА”\nСумна за нас, беларусаў:\nМову знявечылі так –\nМала чые зараз вусны\nМогуць сказаць – “не лайдак”.\nНе, не лайдак, боя помню\nГутарку ў хаце сваёй\nСветлага месяца поўню,\nСпевы над ціхай ракой.\nСпевы дзяўчат галасістых\nЗ іх натуральнай красой.\nСпевы жанчын працавітых,\nШто саўладалі з касой.\nКлопат бацькоўскае ласкі\nПра гаспадарку, сям’ю.\nМоліцца маці – падказка,\nКаб загучала “люблю”.\nМоцна зямельку любілі\nІ адчувалі Сусвет.\nСемдзесят год не бамбілі –\nСтрах не сышоў у нябыт.\nСтрашна прамовіць слова,\nШтосьці сказаць ад душы.\nДай нарадзіцца нанова,\nДай загучаць, не душы!\nВыкінуць страх памыліцца,\nСабою асмеліцца быць.\nТак і душа устрапянецца –\nДапамажы ёй ажыць.\nШануйце, узважвайце слова\nНа вуснах, у сэрцах! І ўсе\nЗ любімаю “Мовай Нанова”\nМы ўспомнім сябе пакрысе.


Без улюбёнай візы. Што цяпер? – belsat.eu\nВізы на закупы ў Польшчу адмянілі, але гэта не праблема. З 2 студзеня польскія дыпламатычныя пляцоўкі прыпынілі выдачу самай народнай візы. У Міністэрстве замежных справаў Польшчы кажуць, што змены маюць тэхнічны характар і ніякім чынам не адаб’юцца на колькасці дазволаў на паездку на Захад. Варшава зацікаўленая ў тым, каб надалей заставацца максімальна адкрытаю для беларусаў, кажуць польскія дыпламаты. Што яшчэ новага для беларусаў у Польшчы?\nПачатак новага года прынёс навіны для тых, хто любіць хадзіць па крамах за заходняю мяжою. Польшча адмяніла самую любімую сярод беларусаў візу – на закупы. Польскія ўлады пераконваюць, што пастанова тэхнічная і няма падставаў панікаваць.\n«Польшча штогод выдае каля 400 тысячаў шэнгенскіх візаў для грамадзянаў Беларусі. Гэта самая вялікая лічба з усіх еўрапейскіх краінаў. Гэта амаль палова ўсіх візаў Еўрапейскага Звязу, якія атрымліваюць беларусы», – кажа дарадца амбасады Польшчы ў Беларусі Марцін Вайцехоўскі.\nСуразмоўца «Белсату» адзначае: афіцыйная Варшава імкнецца і надалей захаваць гэтую тэндэнцыю, каб Польшча заставалася максімальна адкрытая для нас усіх. Змены выкліканыя неабходнасцю дапасоўваць візавыя правілы Варшавы да правілаў іншых еўрапейскіх краінаў. Калі раней дастаткова было задэклараваць жаданне паехаць па набыткі, то цяпер з’явіліся новыя патрабаванні.\nМіністэрства замежных справаў Польшчы адказала на наш запыт:\n«Грамадзяне Беларусі будуць па-ранейшаму мець магчымасць атрымаць кароткатэрміновыя візы тыпу С. З пункту погляду грамадзяніна Беларусі змены пры атрыманні візаў будуць неадчувальныя. У адпаведнасці з адзіным спісам дакументаў, новаўвядзеннем будзе рэзервацыя гатэлю ў Польшчы або арэнда памяшкання цягам усяго тэрміну перабывання».\nРазам з адменаю візаў па набыткі Варшава з 1 студзеня змяніла і правілы выдавання працоўных візаў у бок яшчэ большай лібералізацыі. Польскія працадаўцы цяпер могуць на дзевяць месяцаў запрашаць замежнікаў на сезонныя працы, напрыклад, у сельскай гаспадарцы, у гатэльным бізнесе або ў агратурыстычнай сферы. Пры гэтым дастаткова толькі заявы будучага працадаўцы, адмысловы дазвол на працу не патрэбны. У польскай амбасадзе ў Менску «Белсату» патлумачылі, што сітуацыя з адменаю візы па набыткі выглядае зусім не крытычна, пра ўсе змены стала вядома яшчэ да новага года.\n«На самым пачатку былі пытанні, але цяпер, калі інфармацыя ўжо распаўсюджаная медыямі, людзі спакойна падаюць дакументы, тыя, хто не ведаў пра змены, маюць час на тое, каб неабходныя дакументы дадаць да ўсяго пакету на атрыманне візы», – адзначае Марцін Вайцехоўскі.\nКолькасць візаў, якія выдае Польшча беларусам, расце. 398 тысячаў у 2016 годзе і ўжо 418 тысячаў у 2017-ым. Кошт шэнгенскай візы цяпер складае 60 еўраў, і, калі б цэны на візы знізіліся, цалкам можа быць, што беларусы паставілі б новы рэкорд у атрыманні дазволаў паехаць у Еўразвяз. Але пакуль пытанне коштаў увязваецца з колькасцю работнікаў польскіх консульстваў у Беларусі. Тут афіцыйны Менск не хоча ісці насустрач.\nТэгі: амбасада Польшчы візы Еўразвяз закупы МЗС Польшчы мяжа Польшча транзіт турысты шэнгенскія візы эканоміка


Міжнародныя разводы | Law & More B.V.\nБлог » Міжнародныя разводы\nАдвакат па банкруцтве\nЮРЫК, ЯКІ ПАБАРАВАННЕ ДУГУ\nАДВОКАТ па найму\nІМІГРАЦЫЯ І МІГРАЦЫЯ\nАдвакат па інтэлектуальнай уласнасці (ІС)\nАдвакат па нерухомасці\nМІРАВЫ ПРАВАВЫ АЛЬЯНС\nКастрычнік 30, 2020\nРаней было прынята ўступаць у шлюб з чалавекам той жа нацыянальнасці ці таго ж паходжання. У наш час шлюбы паміж людзьмі розных нацыянальнасцей становяцца ўсё больш распаўсюджанымі. На жаль, 40% шлюбаў у Нідэрландах сканчаюцца разводам. Як гэта працуе, калі хтосьці жыве ў краіне, якая не з'яўляецца той, у якой яны заключылі шлюб?\nЗапыт у межах ЕС\nРэгламент (ЕС) № 2201/2003 (альбо: Брусэль II-біс) прымяняецца да ўсіх краін ЕС з 1 сакавіка 2015 г. Ён рэгулюе юрысдыкцыю, прызнанне і выкананне судовых рашэнняў па шлюбных справах і бацькоўскую адказнасць. Правілы ЕС прымяняюцца да разводу, законнага расстання і скасавання шлюбу. Унутры ЕС заява аб разводзе можа быць пададзена ў краіне, у якой знаходзіцца юрысдыкцыя суда. Суд мае юрысдыкцыю ў краіне:\nДзе абодва сужэнцы звычайна пражываюць.\nЗ якіх абодва сужэнцы з'яўляюцца грамадзянамі.\nДзе развод падаецца разам.\nКалі адзін з партнёраў звяртаецца з заявай аб разводзе, а другі звычайна пражывае.\nКалі партнёр звычайна пражывае як мінімум 6 месяцаў і з'яўляецца грамадзянінам краіны. Калі ён не з'яўляецца грамадзянінам краіны, петыцыя можа быць пададзена, калі гэты чалавек пражываў у краіне не менш за адзін год.\nДзе адзін з партнёраў апошні раз звычайна пражываў і дзе адзін з партнёраў усё яшчэ пражывае.\nУнутры ЕС суд, які першы атрымлівае заяву аб разводзе, якая адпавядае ўмовам, мае юрысдыкцыю прымаць рашэнне аб разводзе. Суд, які выносіць рашэнне аб разводзе, можа таксама прыняць рашэнне аб апецы бацькоў над дзецьмі, якія пражываюць у краіне суда. Правілы ЕС аб разводах не прымяняюцца да Даніі, бо там не прыняты Рэгламент Брусэля II-біс.\nКалі пара не жыве ў Нідэрландах, развесціся ў Нідэрландах у прынцыпе магчыма толькі ў тым выпадку, калі абодва сужэнцы маюць галандскае грамадзянства. Калі справа не ў гэтым, галандскі суд можа прызнаць сябе кампетэнтным пры асаблівых абставінах, напрыклад, калі немагчыма развесціся за мяжой. Нават калі пара ўступіць у шлюб за мяжой, яны могуць падаць заяву на развод у Нідэрландах. Умова заключаецца ў тым, каб шлюб быў зарэгістраваны ў рэгістрацыі грамадзянскіх спраў па месцы жыхарства ў Нідэрландах. Наступствы разводу могуць быць рознымі за мяжой. Указ аб разводзе з краінай ЕС аўтаматычна прызнаецца іншымі краінамі ЕС. Па-за межамі ЕС гэта можа істотна адрознівацца.\nРазвод можа мець наступствы для таго, хто пражывае ў Нідэрландах. Калі партнёр мае від на жыхарства, паколькі ён жыў са сваім партнёрам у Нідэрландах, важна, каб ён падаў заяву на новы від на жыхарства пры іншых умовах. Калі гэтага не адбудзецца, від на жыхарства можа быць ануляваны.\nЯкі закон дзейнічае?\nЗакон краіны, у якой пададзена заява аб разводзе, не абавязкова прымяняецца да разводу. Суду, магчыма, давядзецца прымяніць замежнае заканадаўства. Часцей гэта адбываецца ў Нідэрландах. Па кожнай частцы справы трэба ацаніць, ці мае суд юрысдыкцыю і які закон павінен прымяняцца. Міжнароднае прыватнае права адыгрывае ў гэтым важную ролю. Гэты закон з'яўляецца агульным тэрмінам для тых абласцей права, у якіх удзельнічае больш чым адна краіна. 1 студзеня 2012 г. у Нідэрландах уступіла ў сілу кніга 10 Грамадзянскага кодэкса Нідэрландаў. Тут утрымліваюцца нормы міжнароднага прыватнага права. Галоўнае правіла заключаецца ў тым, што суд Нідэрландаў прымяняе галандскае заканадаўства аб разводах незалежна ад нацыянальнасці і месца пражывання мужа і жонкі. Інакш усё адбываецца, калі ў пары зафіксаваны выбар закону. Затым муж і жонка выберуць заканадаўства, якое прымяняецца да іх разводу. Гэта можна зрабіць да заключэння шлюбу, але гэта можна зрабіць і на больш познім этапе. Гэта таксама магчыма, калі вы збіраецеся развесціся.\nПалажэнне аб рэжымах уласнасці шлюбаў\nУ адносінах да шлюбаў, заключаных 29 студзеня 2019 г. або пазней, будзе прымяняцца Рэгламент (ЕС) No 2016/1103. Гэта палажэнне рэгулюе дзеючае заканадаўства і выкананне рашэнняў па пытаннях уласнасці шлюбных шлюбаў. Правілы, якія яны ўстанаўліваюць, вызначаюць, якія суды могуць выносіць рашэнні адносна маёмасці мужа і жонкі (юрысдыкцыя), якое заканадаўства прымяняецца (калізія законаў) і ці будзе рашэнне суда іншай краіны прызнавацца і выконвацца іншым (прызнанне і прымусовае выкананне). У прынцыпе, той жа суд па-ранейшаму мае юрысдыкцыю ў адпаведнасці з правіламі Палажэння Бруселя IIa. Калі выбар закона не зроблены, будзе прымяняцца заканадаўства дзяржавы, у якой сужэнцы маюць першае агульнае месца жыхарства. У выпадку адсутнасці агульнага звычайнага месца жыхарства будзе прымяняцца заканадаўства дзяржавы, грамадзянствам якой з'яўляецца абодва сужэнцы. Калі сужэнцы не маюць аднолькавага грамадзянства, прымяняецца заканадаўства дзяржавы, з якой сужэнцы маюць найбольш цесную сувязь.\nТаму правіла распаўсюджваецца толькі на маёмасць шлюбаў. Правілы вызначаюць, ці будзе прымяняцца галандскае заканадаўства, а значыць, і агульная маёмасная супольнасць, альбо абмежаваная маёмасная супольнасць, альбо замежная сістэма. Гэта можа мець шмат наступстваў для вашых актываў. Таму разумна звярнуцца па юрыдычную кансультацыю, напрыклад, да пагаднення аб выбары закона.\nПа кансультацыю да шлюбу альбо парады і дапамогу ў выпадку разводу вы можаце звязацца з юрыстамі па сямейным праве Law & More. At Law & More мы разумеем, што развод і наступныя падзеі могуць мець далёка ідучыя наступствы для вашага жыцця. Таму мы падыходзім асабіста. Разам з вамі і, магчыма, вашым былым партнёрам мы можам вызначыць вашу юрыдычную сітуацыю падчас сумоўя на падставе дакументацыі і паспрабаваць зафіксаваць ваша бачанне ці пажаданні. Акрамя таго, мы можам дапамагчы вам у магчымай працэдуры. Адвакаты Law & More з'яўляюцца экспертамі ў галіне асабістага і сямейнага заканадаўства і з задавальненнем правядуць вас, магчыма, разам з вашым партнёрам у працэсе разводу.\nпапярэдняе паведамленне План выхавання дзяцей у выпадку разводу\nнаступнае паведамленне Спыненне дзеяння і тэрміны папярэджання\nНУЖАЦЬ БОЛЬШ ІНФАРМАЦЫЯ ??\nНашы юрысты да вашых паслуг.\nВыклік: +31 40 369 06 83\nальбо пакіньце свае дадзеныя ніжэй\nE. [электронная пошта абаронена]\nУсе правы абаронены © 2021 Law & More B.V.


07 сьнежань 2017, 14:31\nНамінаваць сябе ці блізкага чалавека на ордэн ці мэдаль можа кожны беларус.\n«Ідэя ў тым, каб узнагародзіць людзей па выніках году за нейкія простыя чалавечыя дасягненьні на асабістым, сямейным ці працоўным узроўні. За тое, пра што не напішуць у СМІ», — кажа заснавальнік гурту Лявон Вольскі, які таксама зьяўляецца дызайнэрам узнагарод.\nАгулам гурт прадставіў пяць узнагародаў: «Ордэн Зялёнага дуба», «Ордэн Дзеда Талаша», «Ордэн Міколкі Паравоза», мэдаль «За Калядны настрой», мэдаль «За нашу і вашу свабоду».\nЯк іранічна адзначаюць удзельнікі груту, «з 2015 году „Крамбамбуля“ жыве ў лесе. Натуральна, што там бракуе жалеза, таму ўзнагароды выраблены з дрэва».\nКаб намінаваць сябе ці каго іншага на ўзнагароду «Крамбамбулі», трэба да 17 сьнежня апублікаваць партрэтнае фота кандыдата ў сацсетках (Facebook, VK, Instagram, Twitter) і разам зь ім пераканаўчую гісторыю дасягненьняў у гэтым годзе, абавязкова дадаўшы хэштэг #krambambula2112, каб можна было адсачыць і сабраць усіх намінантаў.\nПяць пераможцаў вызначаць удзельнікі гурту. Кожны атрымае па два запрашальнікі на канцэрт і будзе ўрачыста ўганараваны першымі ардэнамі і мэдалямі ад гурту на сцэне.\nКрамбамбуля — беларускі гурт, заснаваны ў 2002 годзе ў Менску Лявонам Вольскім ды музыкамі гурту Hasta la Fillsta. Гурт выдаў 6 студыйных альбомаў, гітамі сталі іх песьні «Госьці», «Турысты», «Абсэнт» ды іншыя. У 2015 годзе «Крамбамбуля» абвясьціла, што «сыходзіць у лясы»: пасьля шматлікіх забаронаў гурт вырашыў «займацца партызанскай дзейнасьцю», даваць хіба падпольныя канцэрты і выдаваць песьню-дзьве на год. Апошні з 2008 году сольны канцэрт гурту «Крамбамбуля» адбыўся ў чэрвені 2017 году ў Менску.


На Добрушскай папяровай фабрыцы перад візітам Лукашэнкі звальняюць 70 «нелаяльных» | Новы Час\nНекалькі работнікаў Добрушскай папяровай фабрыкі расказалі «Свабодзе», што начальства чакае візіту Лукашэнкі на прадпрыемства. Ён запланаваны на 29 кастрычніка. У сувязі з візітам з фабрыкі звальняюць 70 чалавек, якія «засвяціліся» на пратэстах улетку і ўвосень 2020 года.\nАпроч спісу з 70 чалавек, на фабрыцы склалі яшчэ адзін спіс — тых, хто прыме ўдзел у сустрэчы з Лукашэнкам. Для іх цяпер шыюць новыя робы.\n«Гэта спіс тых, хто будзе ўдзельнічаць у сустрэчы. Паглядзіце сваіх людзей і тэрмінова напішыце імя, імя па бацьку і прозвішча, рост і памер для робы, бо заўтра для нас запускаюць швейны цэх», — напісала кіраўніцтва ў групе ў Viber.\n«Лукашэнка даўно патрабаваў запусціць вытворчасць кардону. Тую вытворчасць будавалі кітайцы. І яна не запускаецца ніяк, ужо ўсе тэрміны мінулі. Цяпер яе спрабуюць запусціць аўстрыйцы.\nІ вось праз візіт Лукашэнкі склалі спіс — звольніць 70 чалавек! Некаторых звальняюць семʼямі! Спачатку прапануюць напісаць заяву па ўласным жаданні.\nКалі хто не згодны — забіраюць пасля змены з прахадной на трое і больш сутак у ізалятар часовага ўтрымання. І потым звальняюць. Ужо аднаго з нашых паказвалі пасля затрымання па прапагандысцкіх telegram-каналах.\nКіраўнікі настолькі згубілі прыстойнасць, што ў вочы кажуць: "Так, гэта рэпрэсіі і пераслед". Людзі баяцца», — расказаў «Свабодзе» адзін з былых работнікаў фабрыкі.\n«У нас маленькі гарадок, усе ўсіх ведаюць, усе навідавоку. Мы даведаліся ад знаёмага ў выканкаме, што на фабрыку "спушчаны" спіс з 70 чалавек. Цяпер кіраўніцтва шукае спосабы, каб выжыць людзей. Пачалі правяраць прапускны рэжым, адсочваць уваходы і выхады з працы», — дадаў адзін з працоўных.\nБудаўніцтва кардоннай фабрыкі з прыцягненнем кітайскіх крэдыту і будаўнікоў пачалося ў 2010 годзе. Меркавалася, што фабрыка запрацуе ў 2015 годзе. Будавала яе кітайская кампанія. Будаўніцтва суправаджалася мноствам скандалаў.\nУ 2015 годзе кітайскія працоўныя ішлі маршам на Мінск, бо не атрымлівалі заробку. Пазней беларускія ўлады прызналі, што кампанія не мела досведу падобнага будаўніцтва. Дабудоўвала фабрыку іншая кітайская кампанія.\nПуск вытворчасці адкладалі з года ў год. Цяпер яе спрабуюць запусціць аўстрыйскія спецыялісты, хоць улады яшчэ ўлетку адрапартавалі, што фабрыка выпускае кардон.\nЛукашэнка ўжо прыязджаў на фабрыку 4 лютага 2020 года. Тады кіраўніцтва канцэрна «Беллеспаперпрам» заявіла, што фабрыка гатовая на 95%. Але, каб запусціць яе, трэба яшчэ 83 мільёны долараў. Лукашэнка абяцаў дапамагчы.\nЗ віцебскага тэатра, дзе адмянілі спектакль «Ціль», звальняюць акцёраў\n«На фабрыцы з’явіўся спіс нядобранадзейных». На «Камунарцы» адбываюцца «палітычныя» звальненні


Стварылі бялізну, якая ведае пра вас больш, чым вы самі\nТонус Стварылі бялізну, якая ведае пра вас больш, чым вы самі1\nАмерыканскі стартап Myant адкрыў папярэднюю замову на «разумныя майткі» і «разумны топ-бра», якія збіраюць дадзеныя пра арганізм уладальніка. У тканіну ўплеценыя мікрасэнсары, сігнал з якіх перадаецца спецыяльнай праграме на смартфоне.\nУсе прадметы гардэроба маюць шэсць тыпаў датчыкаў, якія адсочваюць тэмпературу цела, ціск, працэнт тлушчаў у арганізме і ўзровень гідратацыі, а таксама кантралююць рухавую актыўнасць чалавека. Аднак мікраакумулятар, які сілкуе сэнсары, патрабуе знешняй падзарадкі.\nУладальнікі стартапа заявілі, што бялізна збірае гэтыя звесткі для таго, каб інтэграваць іх у сістэму кіравання «разумнымі памяшканнямі». Напрыклад, аўтаматычна рэгуляваць тэрмастат у пакоі ў залежнасці ад тэмпературы цела чалавека, альбо самастойна мяняць плэйліст у залежнасці ад эмацыйнага стану карыстальніка.\nНаступным этапам мае быць супрацоўніцтва са стваральнікамі анлайн-гульняў — каб зрабіць магчымай змену гульнявога атачэння ў залежнасці ад узроўню стрэсу геймера.\nЗа ўсе гэтыя дабрадзействы цывілізацыі распрацоўшчыкі просяць немалыя грошы. Кошт разумных майткоў [зазначым, што ёсць і жаночыя, і мужчынскія мадэлі], да прыкладу — 360 рублёў, але тым, хто зробіць перадзамову, стартаперы абяцаюць значныя зніжкі.\nCommon Sense / Адказаць 11.01.2018 / 02:49\nМайткі разумнейшыя за гаспадара?


Новыя ператрусы ў праваабаронцаў (Відэа)\nhttp://spring96.org/be/news/40725 2011 2011-01-17T20:38:43+0200 2011-01-17T20:38:43+0200 1970-01-01T03:00:00+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/obyskvesna400.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»\nУ офісе праваабарончага цэнтру «Вясна», а таксама на кватэры і лецішчы праваабаронцы Алеся Бяляцкага адбыліся ператрусы. Супрацоўнікі КДБ паказалі пастанову, падпісаную пракурорам Менску. Сьледчыя дзеяньні праводзіліся ў межах крымінальнай справы аб падзеях на плошчы 19 сьнежня. Першы раз ператрус на офісе ПЦ “Вясна” адбыўся ўначы з 19-га на 20-е сьнежня адразу пасля разгрому мірнай дэманстрацыі апазіцыі на плошчы Незалежнасьці ў Менску, была вывезена ўся кампутарная тэхніка.\nУ якасьці панятых сёньня падчас ператрусу былі запрошаныя суседзі. Ад паслугаў юрыста Валянціна Стэфановіча і старшыні БХК Алега Гулака прыняць удзел у якасці панятых афіцэр КДБ ветліва адмовіўся.\nЯк паведаміў БелаПАН юрыст Валянцін Стэфановіч, спробы пранікнуць у памяшканне пачаліся прыкладна ў 15.30. Але паколькі іх рабілі невядомыя людзі ў цывільным, праваабаронцы вырашылі дзверы не адчыняць. Аднак пазней пад'ехалі супрацоўнікі міліцыі ў форме, у якіх быў ордэр на правядзенне вобыску. Пасля гэтага ўваходныя дзверы адчынілі.\nПаводле слоў Стэфановіча, супрацоўнікі Камітэта дзяржаўнай бяспекі прынеслі санкцыянаваную пракурорам пастанову аб правядзенні вобыску ў межах крымінальнай справы. Ён нагадаў, што гэта ўжо трэці візіт супрацоўнікаў КДБ у офіс: першы раз туды ўварваліся ў ноч з 19 на 20 снежня, калі крымінальная справа яшчэ не была распачатая, другі раз — была спроба патрапіць ўдзень 20 снежня.\n"Камп'ютары у нас, фактычна, ужо ўсе сканфіскавалі, — расказвае юрыст, — мы пару старых паставілі. Ну, калі хочуць і іх забраць, відаць, прыйдзецца аддаць. Будзем пісаць асадкамі на паперцы".\n"Мы бачым, што працягваецца гэтая апантаная кампанія ператрусаў і пераследаў, — пракаментаваў БелаПАН Алег Гулак, старшыня Беларускага Хельсінкскага камітэта. — Па-ранейшаму назіраем незаконныя дзеянні супрацоўнікаў КДБ, каторыя не прадстаўляюцца. Толькі адзін фіксуецца, а астатнія працуюць без прадстаўлення дакументаў. Што шукаюць? Зноў нешта па справе аб масавых беспарадках".\nПаводле слоў Гулака, ператрусы праводзяцца ў грамадскіх, палітычных актывістаў, журналістаў, праваабаронцаў па ўсёй краіне — "ніхто не можа заспакойвацца".\nПраваабаронца параіў тым, хто "чакае вобыскаў", перш за ўсё падумаць пра тое, "каб не нагружаць нашыя спецслужбы занадта вялікай інфармацыяй". "Ім і так прыйдзецца пералапаціць столькі, — кажа ён. — Больш за сотню забраных камп'ютараў і іншых носьбітаў інфармацыі. Так што трэба пачысціць свае базы дадзеных, каб яны хутчэй разабраліся з тым, што ёсць. Ну, і быць гатовым да таго, што гэта можа здарыцца ў любы момант — яшчэ раз паглядзець заканадаўства, рэкамендацыі, якія змешчаны на праваабарончых сайтах. Не варта з гэтымі людзьмі ісці на канфлікт, паводзьце сябе карэктна, годна, у межах заканадаўства".\nПраваабаронцы праводзілі кампанію "Праваабаронцы за свабодныя выбары", а таксама кампаніі за адмену смяротнай кары і за выключэнне з Крымінальнага кодэкса Беларусі артыкула 193-1 (дзейнасць ад імя незарэгістраванай арганізацыі).\nПасля 22-й гадзіны Алесь Бяляцкі быў вызвалены і паведаміў для Радыё Рацыя:\n- Мяне адпусцілі, толькі вобшукі прайшлі: прайшоў вобшук на кватэры, дзе месціцца ў нас "Вясна", прайшоў вобшук на кватэры, дзе жывуць мая жонка і сын, і яшчэ на лецішча звазілі і там абшукалі. Больш за шэсць гадзінаў гэта доўжылася. Спрабавалі штосці знайсці, у выніку канфіскавалі адзін ноўтбук і пук нейкіх старых папераў, а таксама некалькі дыскаў. Напэўна яны думаюць, што праваабаронцы маюць больш інфармацыі, відэаматэрыялаў, якія маглі б ім дапамагчы скляпаць гэтую справу. Мяне не дапытвалі, толькі былі вобшукі.\n17.01.2011 Тэгі: крымінальны перасьлед, праваабаронцы, сілавыя структуры


Цытаты мінулага: “Рэжым на Беларусі ўсталёўваецца “ўсур’ёз і надоўга”\n04 сьнежань 2007, 10:31\nЗьміцер Падбярэскі Пра што пісалі беларускія газэты 4 сьнежня ў розныя гады мінулага.\n“Вольная Беларусь” у 1917 годзе паведамляе з Украіны: “Генэральны Сэкрэтарыят мае гэтымі днямі выдаць цыркуляру з выпадку таго, што дзе-якія установы адмаўляюцца разумець дзелавыя паперы, напісаныя па-украінску. У цыркуляры будзе паказано, што на Украіні мова украінская ёсьць дзяржаўная і таму усе дзяржаўныя установы павінны спаўняць сваё дзелаводзтва на украінскай мові. Праўда, што украінскае дзелаводзтва павінно праводзіцца ні раптоўна, а паволі павэдлуг таго, як гэта магчыма пры ціперашнім стані умення украінскае мовы чыноўнікамі”.\n“ЛіМ” у 1957 годзе знаёміць з рэцэнзіяй на спэктакль “Сьвятло з Усходу” ў тэатры імя Якуба Коласа: “У яго першай карціне на сцэне паяўляецца Ленін. Гэта цалкам адпавядае ўнутранаму ладу п’есы, яе сутнасці. Менавіта так і ўяўляецца пачатак актыўных рэвалюцыйных дзеянняў рабочага класа ў Беларусі... А.Трус, знайшоўшы некаторае знешняе падабенства і ўласцівыя Владзіміру Ільічу рухі і інтанацыі, імкнецца як мага больш выразна данесці да гледача ленінскае слова, напоўненае глыбокім зместам і натхняючым пачуццём”.\n“Белорусская деловая газета” ў 1997 годзе дае слова Васілю Быкаву, які піша: “Рэжым у Беларусі ўсталёўваецца “ўсур’ёз і надоўга”, гэтая ўлада ні на якія стасункі, ні на якія правы чалавека не будзе зважаць. І тут важна, каб незалежныя СМІ не мелі залішніх ілюзіяў ацалець з дапамогай кампрамісаў. Нявыказаная сёння праўда можа застацца нявыказанай ніколі. Гэта трэба памятаць тым, хто яшчэ мае голас, хто не знямеў у гэты драпежны час. І пакуль яшчэ ёсць каму слухаць”.


Мітрапаліт Павел выказаў упэўненасць у тым, што дзеючыя пагаднення працуюць і пажадаў, каб яны і ў далейшым былі плённымі. 29.11.2019, Sputnik Беларусь\nграмадства, у беларусі, навіны , мінск, мітрапаліт павел, міністэрства інфармацыі рэспублікі беларусь\n© Sputnik / Иван РудневГалоўны ўваход у будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі\nМІНСК, 29 ліс - Sputnik. Падпісанне абноўленага Пагаднення аб супрацоўніцтве паміж Беларускай праваслаўнай царквой і Міністэрствам інфармацыі Беларусі прайшло ў Мінску ў пятніцу, паведамляе Sputnik.\nПятыя Беларускія Калядныя чытанні з галоўнай тэмай "Вялікая перамога: Спадчына і спадчыннікі" праходзяць 29-30 лістапада ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі. Як адзначыў кіраўнік БПЦ мітрапаліт Павел, даволі сімвалічна, што падпісанне пагаднення адбылося менавіта ў Нацыянальнай бібліятэцы.\n"Мы ўсе бачым, які адбыўся прагрэс (...), але, што б мы ні казалі пра дасягненні навукі і тэхнікі, крыніцай ведаў для сучасных людзей усё роўна застаецца кніга. І ў гэтым свеце кніг, у гэтым крыніцы ведаў - у нашай Нацыянальнай бібліятэцы - мы падпісваем сёння гэта пагадненне, гэта вельмі сімвалічна і знакава", - лічыць ён.\nМітрапаліт Павел выказаў упэўненасць у тым, што дзеючыя пагаднення працуюць і пажадаў, каб яны і ў далейшым былі плённымі і дасягалі "прыкметнага поспеху".\n"Хочацца пажадаць, каб разам мы ішлі па жыцці, дапамагаючы адзін аднаму (...). Я сардэчна дзякую вам за падпісанне цяперашняга пагаднення", - дадаў кіраўнік БПЦ.\nНагадаем, раней у прэс-службе Беларускай праваслаўнай царквы паведамлялі, што падчас форуму запланаваны шэраг выстаў, канцэртных выступаў.


Самыя родныя: атмасферныя фота да Дня маці - 14.10.2020, Sputnik Беларусь\nСённяшнюю фотастужку Sputnik прысвячае мацярынскай любові. Сапраўднай, самай шчырай і самаахвярнай. 14.10.2020, Sputnik Беларусь\nСённяшнюю фотастужку Sputnik прысвячае мацярынскай любові. Сапраўднай, самай шчырай і самаахвярнай.Фатаграфіі нашага карэспандэнта Марыі Амеліна зробленыя ў розны час і ў розных кутках Гомельскай вобласці.Марыя заўсёды звяртае ўвагу на дэталі, таму яе фота могуць "расказаць" больш, чым класічныя партрэты. Прычым абсалютна ўсё роўна, дзе яна знаходзіцца і ў які час адбываецца здымка.Серыя фотаздымкаў пад назвай "У клапатлівых руках мамы" здольная пагрузіць любога ва ўспаміны пра дзіцячыя гады. Здымкі дораць нам радасць, здзіўленне і нават хваляванне.\nмультымедыя, у беларусі, грамадства, дзень маці\n© Sputnik / Мария АмелинаУ Беларусі Дзень маці адзначаецца 14 кастрычніка.\n© Sputnik / Мария АмелинаНа святкаванні Дня беларускага пісьменства ў Рагачове было шмат мам з дзецьмі.\n© Sputnik / Мария АмелинаМасленіца ў Гомелі заўсёды багатая на бліны, а з рук мамы яны ўдвая смачнейшыя.\n© Sputnik / Мария АмелинаМатчына любоў падкажа, як знайсці шлях да сэрца нават самага калючага дзіцяці.\n© Sputnik / Мария АмелинаУ аграгарадку Карма Добрушскага раёна на святкаванні дня нараджэння святога праведнага Іаана Кармянскага пастырскую пропаведзь слухалі і самыя маленькія паломнікі.\n© Sputnik / Мария АмелинаШкольны кірмаш у паўмільённым Гомелі часам стварае падставы для слёз. Хто ў такія хвіліны пашкадуе? Вядома, мама.\n© Sputnik / Мария АмелинаУ дзевяцітысячным Ельску некалі капрызіць. У Стаса куча спраў - дапамагчы маці паліць кветкі ў агародзе, напрыклад.\n© Sputnik / Мария АмелинаДобра, калі шмат братоў і сясцёр. Фота зроблена на святкавання Дня моладзі ў Гомелі.\n© Sputnik / Мария АмелинаБылая мінчанка Анастасія Блоцкая з сям'ёй жыве ў аграгарадку Верасніца Жыткавіцкага раёна. Насця ўзначальвае раённую арганізацыю "Ахова птушак Бацькаўшчыны". Замест казак на ноч - арніталагічныя даведнікі.\n© Sputnik / Мария АмелинаКлапатлівыя маміны рукі. Фота зроблена на фестывалі народнага гумару ў Аўцюках.\n© Sputnik / Мария АмелинаУ Беларусі каля 350 тысяч сем'яў выхоўваюць дзяцей да трох гадоў.\n© Sputnik / Мария АмелинаПакуль у школах не вучаць дзяцей разумець старажытныя арнаменты на ручніках, гэта робяць актывісты моладзевай краязнаўчай грамадскай арганізацыі "Талака".\n© Sputnik / Мария АмелинаЗа дзецьмі заўсёды трэба сачыць, - каму, як ні маме гэта лепш за ўсіх ведаць.\n© Sputnik / Мария АмелинаПадумалі, сястра з братам? Не, Ганна Царова са сваім сынам Данілам на адпачынку ў вёсцы. Радня называе маладую маму ласкава Нюшай.\n© Sputnik / Мария АмелинаФіналістка конкурсу "Місіс Гомель" Яўгенія Савіна са сваім сынам на сямейным дэфіле.\n© Sputnik / Мария АмелинаУ Гомелі жывуць мамы розных нацыянальнасцяў. Штогадовае свята нацыянальных культур аб'ядноўвае яўрэяў, азербайджанцаў, цыган, туркмен, грузін, сірыйцаў, індусаў, казакоў, украінцаў, рускіх.\n© Sputnik / Мария АмелинаШпацыр па родным горадзе з любімай мамай.\n© Sputnik / Мария АмелинаЛюбое дзіця па-сапраўднаму шчаслівае, толькі калі побач мама.


Пяць крокаў да дзяржаўнага сэрвісу з чалавечым тварам | Новы Час\n“Саўковы” падыход да адміністрацыйных паслуг — гэта не толькі марока для людзей, але і неэфектыўная праца сістэмы дзяржкіравання. І грамадзяне, і дзяржава марнуюць час ды грошы на штучныя перашкоды, ад якіх можна пазбавіцца дзякуючы сучасным тэхналогіям арганізацыі працы.\nСтварэнне сістэмы “Аднаго акна” ў 2005 годзе было досыць добрай беларускай рэформай, аднак недастатковай. “Адно акно — сем дзвярэй”, як сцвярджае сёння нават дзяржаўны рупар “Советская Белоруссия”. Гэта значыць, каб атрымаць пэўную адміністрацыйную паслугу, беларусу даводзіцца абысці шмат устаноў, у кожнай з якіх сваё “адно акно”.\nСамы ж сучасны прынцып — групаваць чыноўнікаў такім чынам, каб у адным месцы грамадзянін мог зрабіць увесь комплекс неабходных дзеянняў для атрымання пэўнай адміністрацыйнай паслугі (ад атрымання пашпарта да адкрыцця бізнесу).\nПіянерам тут па праву сябе лічыць Грузія, дзе ў 2011 годзе быў створаны Public Service Hall. Ён не меў аналагаў у свеце і дазваляе атрымаць усе адміністрацыйныя паслугі адразу, у вельмі сучаснай атмасферы новага будынка ў цэнтры Тбілісі. Сёння падобным шляхам развіваецца рэформа і ва Украіне (там арганізуюць ЦНАПы, Цэнтры надання адміністрацыйных паслуг), і ў Расіі (МФЦ, Многафункцыянальныя цэнтры).\nАдваротны бок цэнтралізацыі — цяжкасці з доступам да паслугі на месцах. Дзеля гэтага варта арганізоўваць не толькі рэгіянальную сетку цэнтраў (ёсць у Грузіі, арганізуецца ва Украіне), але і мабільныя брыгады. Так у Грузіі існуюць “падатковыя аўталаўкі”, якія дазваляюць зручна атрымаць кансультацыю і разабрацца са сплатай падаткаў нават у горных сёлах.\nPublic Service Hall (Грузія)\nНе патрабаваць таго, што ў дзяржавы ўжо ёсць\nКаб атрымаць у Беларусі любы дакумент — ад пашпарта да пасведчання на кватэру — трэба прынесці яшчэ стос паперак з іншых інстанцый. Відавочна, што інфармацыя пра ўсё гэта і так ёсць у чыноўнікаў, бо яны ж табе гэтыя паперкі і выдалі. Тое ж тычыцца сітуацыі, калі трэба ўзяць даведку ў адным дзяржоргане і прывезці яе ў іншы.\nА ва Украіне даведкі можна ўжо атрымаць праз электронны партал. Гэта можа зрабіць і сам грамадзянін, і чыноўнік, які патрабуе даведку. Зрэшты, рэформа — не імгненны працэс. Пакуль не ўсе бюракраты да гэтага прызвычаіліся і часам патрабуюць ад украінцаў даведкі, нават тыя, што ўжо адмянілі (напрыклад, аб складзе сям’і).\nБеларусі варта вучыцца на гэтым расійскім прыкладзе: у дрэннай сістэме і добрыя практыкі ўкараняюцца блага.


Шляхамі Скарыны і не толькі | Настаўніцкая газета\n25.05.2017 30.05.2017 - 12:30Гродзеншчына, Прэс-тур\nШчучынскай гімназіі ўсяго 13 гадоў, але яна лічыць сябе пераемніцай багатых педагагічных традыцый горада, пра што не без гонару гаварыў начальнік аддзела адукацыі, спорту і турызму Шчучынскага райвыканкама Уладзімір Дубок. Напрыклад, будынак, у якім размяшчаецца гімназія, быў узведзены ў 1902 годзе. Яго мармуровыя прыступкі лёгка перанясуць вас у мінулае, бо яшчэ памятаюць крокі вучняў і выкладчыкаў настаўніцкай семінарыі і польскай гімназіі.\nНайбуйнейшым цэнтрам адукацыі Прынёманскага краю Шчучын стаў пасля адкрыцця ў 1726 годзе школы піяраў (каталіцкі манаскі ордэн). У канцы XVIII стагоддзя тут выкладалі 6 прафесараў, сярод якіх — заснавальнік батанікі на тэрыторыі Заходняга краю Станіслаў Баніфацый Юндзіл. Да яго ў гімназіі асаблівае стаўленне. У школьным двары размяшчаецца памятны знак з ініцыяламі знакамітага батаніка і выявай ружы выведзенага ім гатунку, разбіты выдатны міні-сад.\nСёння Шчучынская гімназія можа даць фору любой сталічнай: стапрацэнтнае паступленне выпускнікоў у вышэйшыя навучальныя ўстановы, першыя месцы на прадметных алімпіядах, інавацыйныя метады работы і экалагічны сертыфікат адпаведнасці.\nГімназія Шчучына з’яўляецца школай выбару — ва ўстанове няма пачатковай школы. На працягу трох апошніх гадоў конкурс пры паступленні вагаецца ад 1,5 да 1,7 чалавека на месца. Па выніках цэнтралізаванага тэсціравання ў 2015 годзе трое гімназістаў атрымалі максімальны бал па англійскай і рускай мовах, матэматыцы, што дазволіла Шчучынскай гімназіі ўвайсці ў дзясятку лепшых устаноў адукацыі Беларусі.\nВысокія вынікі дэманструюць гімназісты і на прадметных алімпіядах. За апошнія 5 гадоў пераможцамі і прызёрамі розных этапаў сталі 405 навучэнцаў. Напрыклад, Андрэй Асанаў чатыры разы станавіўся пераможцам Рэспубліканскай алімпіяды па матэматыцы, што дазволіла яму прадстаўляць Беларусь на міжнароднай арэне ў 2015 годзе. Там гімназіст быў адзначаны пахвальным водзывам, а ў 2016 годзе стаў сярэбраным прызёрам.\nЗразумела, што за перамогамі навучэнцаў Шчучынскай гімназіі стаіць каласальная праца іх настаўнікаў. Ва ўстанове працуюць сапраўдныя прафесіяналы: настаўнікі вышэйшай катэгорыі, лаўрэаты спецыяльнага фонду прэзідэнта, выпускнікі школы пры Брытанскім савеце, фіналісты рэспубліканскага і абласнога этапаў конкурсу “Настаўнік года”, выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь і ўладальнік звання “Чалавек года Гродзеншчыны”.\nАдзін з самых важных напрамкаў у рабоце гімназіі Шчучына — даследчая дзейнасць. На працягу 12 гадоў тут паспяхова функцыянуе навуковае таварыства вучняў “Арыён”. Праз навуковую супольнасць педагогі прыцягваюць гімназістаў да актыўнага ўдзелу ў даследаваннях, іх афармленні і годным прадстаўленні на канферэнцыях і конкурсах рознага ўзроўню. Вялікая роля ў фарміраванні даследчых кампетэнцый вучняў належыць настаўнікам гімназіі, якія вучаць дзяцей працаваць з навуковай літаратурай, спрыяюць фарміраванню культуры навуковага даследавання, праводзяць індывідуальныя кансультацыі.\nШтогод практычна ўсе даследчыя праекты гімназістаў адзначаюцца дыпломамі рознай ступені на раённай навукова-практычнай канферэнцыі “Адкрыццё”. Традыцыйным стаў удзел навучэнцаў у абласным конкурсе даследчых праектаў “Хрустальная альфа”. Інавацыйнай формай работы ў навучальнай установе з’яўляецца арганізацыя і правядзенне навуковых літаратурна-музычных вечарын. Так, у 2015 годзе на базе гімназіі прайшла Рэспубліканская навукова-практычная канферэнцыя “Шчучынскія чытанні”, прысвечаная Дню пісьменства. У тым жа годзе да Дня праваслаўнай кнігі была праведзена гасцёўня “Напачатку было Слова …”.\nАдметнай падзеяй гэтага года для гімназіі сталі навукова-літаратурныя чытанні “Шляхамі Скарыны”, прысвечаныя 500-годдзю Шчучына і 500-гадоваму юбілею з дня выхаду ў свет першай друкаванай кнігі Ф.Скарыны “Псалтыр”, якія адбыліся ў канцы красавіка. Значнай падзеяй мерапрыемства стала прэзентацыя друкаванага станка па ўзоры скарынаўскага, зробленага шчучынскімі майстрамі. Ідэя правядзення свята ў такім фармаце належыць настаўніцы гісторыі гімназіі А.Я.Лісоўскай і святару Сергію Сямашку. Мерапрыемства складалася з некалькіх блокаў: навуковага пасяджэння, літаратурна-музычнай гасцёўні, гімназічнай канферэнцыі.\nНавучэнцы 7—8 класаў прадставілі 18 работ на розныя тэмы: “ВКЛ часоў Ф.Скарыны”, “Ф.Скарына”: першадрукар ці выдавец”, “Тэхналогія кнігадрукавання Ф.Скарыны”. І кожная з іх дапаўняла вобраз беларускага першадрукара, раскрывала шматбаковасць яго асобы і той эпохі, у якую давялося жыць і працаваць выбітнаму слаўнаму продку.\nУ канцы сустрэчы педагогі Шчучынскай гаімназіі справядліва адзначылі, што ў сучасным свеце вельмі важна ісці ў нагу з часам, шукаць, знаходзіць і ўкараняць новыя тэхналогіі, метады і формы работы, строіць планы і дасягаць высокіх вынікаў. “Наша ўстанова не выключэнне. У далейшых планах гімназіі — стварэнне ўласнага тэлебачання з мэтай фарміравання медыяпісьменнасці ва ўсіх членаў гімназічнай супольнасці”, — адзначылі яны.\nМне ж на заканчэнне хочацца пажадаць настаўнікам і вучням поспехаў і падзякаваць усім, хто прымаў прадстаўнікоў “Настаўніцкай газеты”. Найперш — за атмасферу, за магчымасць заглянуць у гісторыю (нам, як і ўдзельнікам навукова-літаратурных чытанняў “Шляхамі Скарыны”, пашчасціла ўбачыць работу скарынаўскага станка) і паглядзець на будучыню вачамі гімназістаў. Асобнае прывітанне — рэдакцыйнай калегіі гімназічнай газеты.


Завочнае навучанне PhD Вена - PhD праграм у Вена PhD , Вена 2018\nЗавочнае навучанне PhD Вена - PhD праграм PhD Вена, Вена\nЗавочнае навучанне PhD Вена - Вазьміце PhD Вена. Атрымаць усе PhD праграмы і школьных інфармацыі. Эканомце час і звярнуцца школу прама тут!\nУ цяперашні час ніякія праграмы не будуць адлюстроўвацца ў раздзеле PhD кандыдат Аўстрыя Вена distance. Паспрабуйце наш катэгорыю PhD Завочнае навучанне замест гэтага.\nLink to and share "Завочнае навучанне PhD Вена - PhD праграм у Вена PhD , Вена 2018"


Назва Ягор Маёрчык, Дубраўкі, Лельчыцкім раён Гомельшчыны\nЭфір 9 верасьня\nКожнаму чалавеку радыя, але незнаёмец тут – гэта небясьпека, бо ён выклікае недавер і насьцярожанасьць. Прыкладна такімі словамі можна апісаць стаўленьне да чужынцаў ў выміраючай вёсцы Дубраўкі.\nУладзімер і Вольга Флёркі доўга глядзелі на мяне праз фіранкі. Затым адсунулі іх – і наўпрост праз школо вакна. Вочы ў вочы. Пасьля доўгіх ваганьняў 80-ці гадовы гаспадар наважыўся выйсьці з хаты.\nНашая размова пачынаецца зь вітаньняў і маіх тлумачэньняў, як я апынуўся ў гэтым глухім куточку Лельчыцкага раёну Гомельшчыны.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Добры дзень!”\n(Уладзімер Флёрка: ) “Хто вас сюды ськіраваў?”\n(Карэспандэнт: ) “Сам прыехаў”.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Чаго?”\n(Карэспандэнт: ) “Камандзіроўка. Зьбіраем інфармацыю, робім праграму”.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Куды гэтая інфармацыя пойдзе?”\n(Карэспандэнт: ) “На Радыё”.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Няма вам іншай працы?!”\n(Карэспандэнт: ) “Ну, у кожнага свая: хтосьці каровы доіць, а хтосьці вось так у камандзіроўкі езьдзіць”.\nУ гэты момант на ганак высконвае гаспадыня – баба Вольга. У ейных руках – зімовая вопратка – кажух. Нашая далейшая размова нагадвае нейкае сямейнае ток-шоў.\n(Вольга Флёрка: ) “Добрага здароўя! На! А то выйшлаў голы!”\n(Карэспандэнт: ) “Бачыце, як пра вас клапоцяцца!”\n(Уладзімер Флёрка: ) “Не так як вы! Прыедзеце да запішаце, а дапамогі – аніякае!”\n(Карэспандэнт: ) “Тыя, хто вам мусціь дапамагаць, – сельсавет ды райвыканкам”.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Сельсавет таксама так дапамагае. Райвыканкам таксама так дапамагае. Толькі прышле паперку “Дзякуй, што ваявалі!” Каб ён мне тысячаў сто прыслаў!”\n(Вольга Флёрка: ) “У нас на вясьне хлопцы гной выкідалі. Прыехала адна зь Лельчыцаў і пытаецца: “Мо, вам дапамога патрэбная?” Я кажу: “Во я наняла два чалавекі. Мне трэба ім даць па 10 тысячаў. Хто клапоціцца пра тое, каб нам была дапамога, хай возьме і заплаціць гэтым людзям”.\n(Карэспандэнт: ) “Адкуль гэтая спадарыня была?”\n(Вольга Флёрка: ) “Зь нейкай камсамольскай арганізацыі”.\n(Карэспандэнт: ) “Яна вам дапамагла?”\n(Вольга Флёрка: ) “Болей яе ня бачылі і ня чулі. Няхай бы пабудавалі дзе якога дому, і нас бы туды ўсіх засадзілі, каб мы там былі”.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Перакажы там Лукашэнку, хай будуе дамы. Ты яму на гэты конт нічога не казаў? Нічога не атрымаецца?”\n(Карэспандэнт: ) “Я зь ім не знаёмы”.\n(Уладзімер Флёрка: ) “Да ты шо!”\n(Вольга Флёрка: ) “Дзеці запрашаюць нас ў Гомель, бяруць да сябе. Мяркуем, што нам там будзе яшчэ горш, чым тут”.\n(Карэспандэнт: ) “Чаму горш?”\n(Уладзімер Флёрка: ) “Трэба будзе падымацца зь зямлі ды жыць у космасе. На дземятым паверсе!”\n(Вольга Флёрка: ) “Там толькі неба можна будзе пабачыць. Больш нічога!”\n(Уладзімер Флёрка: ) “А тут я выйшаў і пахадзіў па зямлі. Па роднай зямлі!”\nУ Дубраўках працягвае жыць блізу дзесятка старых. Пра колішнія памеры паселішча можна меркаваць, паводле колькасьці пакінутых хатаў і крамы, якая зачынілася назаўсёды.\nУ райцэнтры ці ў якім вялкім горадзе бадай што ў кожнага з пэнсіянэраў жывуць дзеці альбо сваякі. З выказваньняў Уладзімера і Вольгі Флёркаў я зрабіў выснову, што вяскоўцы зусім не прагнуць гарадзкога камфорту і дагляду.\nПрыкладам, Аўгеньня Баравая жыве сваім агародам. Гэтая бабулька захавала жвавасьць маладосьці. Сёньня яна пакутвае ня столькі ад немачы, колькі да нашэсьця калярадзкіх жукоў.\n(Баравая: ) “Жука багата! Ой, Божа мой Божа. Па дзесяць штук у адным месцы. Жукоў гэтых, маё дзіця ніхто і не зьвядзе”.\n(Карэспандэнт: ) “Гляньнце, жук паўдзе!”\n(Баравая: ) “Паўзуць жукі, паўзуць!”\n(Карэспандэнт: ) ”Давіце!”\n(Баравая: ) “А мо ён сам прападзе”.\n(Карэспандэнт: ) “Травілі ўжо чым-небудзь”.\n(Баравая: ) “Грошы атрымаем ды пойдам набываць атруту. А яшчэ трэба набыць тое, што брыскае”.\n(Карэспандэнт: ) “Дорага гэта каштуе?”\n(Баравая: ) “Дорага! На чатыры вядры – тры тысячы. Ды пабудзем ды пабрыскаем і будзе на які боршч і тады наямося! Як жыцьцё? Глядзі, чалавеча, на нас ды пазычай здароўе. Божа-Божа! Ногі адбірае, не магу ісьці”.\n(Карэспандэнт: ) “Можа зьвярталіся да дактароў у шпіталь?”\n(Баравая: ) “Зьвярталася да дактароў. А што тыя дактары? Як у мяне костка баліць, яна сваю паставіць?”\n(Карэспандэнт: ) “Прапановаўвалі перабрацца ў горад?”\n(Баравая: ) “Дзіцятка, прапаноўвалі. Але мы ўжо старыя і прызвычаіліся быць у гэтай зямлі. А тое пайдзі на гаўбец да пазірай адтуль, як людзі ходзяць і машыны езьдзяць. А тута-ка кругом лес. Я зайду… багата не набяру, а на патэльню будзе. А на гаўбцы такога не зробіш. Сельсавет да нас прыязджае. Прыедзе, пабачыць ды й паехаў. Жывеце – дзякуй Богу. Падохлі – таксама. Клапоцяцца пра нас. Чаго не?”\nНадзел Кацярыны Касінскай знаходзіцца пабач з загонам Аўгеньні Баравой. Тая зямля, тыя ж ураджаі і тая ж навала калярадаў.\nТолькі вось сама гаспадыня поўная супрацьлегласьць сваёй суседцы – нетаропкая і нешматслоўная. У кожным пытаньні яна шукае падкоп. Размаўляць зь ёй цяжка, але прызнаюся, што вельмі цікава.\n(Карэспандэнт: ) “Вам дзеці не прапаноўвалі перабрацца да іх?”\n(Касінская: ) “Тады, як буду здыхаць, мо, дзеці забяруць. А зараз я сама ня хочу. Я тут парася гадую, кароўку на вяроўцы пасу, а там я буду сядзець ды толькі стагнаць. Адное робіць, а другое хоча выпіць – вось і скандал. А маці ўжо языка не ўтрымае і штосьці скажа. Яшчэ пакуль хаджу, нікуды ня трэба ісьі”.\n(Карэспандэнт: ) “Пра кухню. Вы як гаспадыня, раскажыце, што ў вас на стале бывае? Што зчычайна рыхтуеце?”\n(Касінская: ) “Я як воўк. Ваўкі любяць мяса. Так і дзеравеншчына – мяса, сала, малачко. Налупілася як воўк, жывата пачухала ды з капаніцаю пайшла ў агарод… Заб’еш кабана. Нарэжаш мяса ў такую вялікую міску. Пасоліш, прыправы дадаш. Каляндар перац ліст. Пастаіць суткі. Ложыш у жбанкі і крышкаю жалезнаю трэба закатваць. Сала, каб яно ня жоўкла, трэба класьці ў драўляную скрыню. Зьверху крыху пасаліць. А пасьля кладзеш анучку і цалкам на два пальцы засывацюь солі на гэтую анучку. Як захочаш сабе кавалачак адрэзаць, адварочваеш гэту анучку. Колькі табе трэба адрэзаў. Назад залажыў. Туды нічога не залезе, і яно не жоўкне. У каго дзеці ёсьць, аддаюць ім. Яны там па гарадах таксама хочуць. А набываць ня вельмі ёсьць за што ёсьць. Яны яшчэ хочуць прыбрацца. Гэты ў мяне толькі калгасны хатал. Я і пакручваюся ў ім, як пудзіла. А дзеці хочуць, каб ім далі грошаў, мяса і сала”.\nСабіна Гарбатоўская – бадай што самая старая ў Дубраўках. Яна блытаецца ў адказе на пытаньне, колькі ёй год. Жыве бабуля самотна. З хаты амаль не выходзіць. А ўсю сваю гаспадарку – некалькі курак – корміць праз расчыненанае вакно.\n(Гарбатоўская: ) “Да мяне толькі суседка прыходзіць. Хлеба прынясе. Сама ня здолею я, сынок. Я не магу сабе вады прынесьці. Так я і жыву. Выпаўзу на кастылях у двор. Пастаю, а пасьля зноў у хату”.\n(Карэспандэнт: ) “Можа, было б лепей жыць зь дзецьмі ў Лельчыцах?”\n(Гарбатоўская: ) “Божа мой, сынок каханы! Сёньня скрозь культура. Хіба сёньня дзеці жывуць так як мы? Я старая і нездаляшчая”.\n(Карэспандэнт: ) “Няўжо было б дрэнна жыць зь імі?”\n(Гарбатоўская: ) “Мо, было б лепей, але ня хочу надаедаць. Ой! Я ўжо памру і тут”.\n(Карэспандэнт: ) “Той жа сельсавет і райвыканкам неяк клапоціцца?”\n(Гарбатоўская: ) “Старшыня сельсавета прыязджала. Такая ладная жоначка! Прыйшла і засьпела мяне ў сьлязах. Яна, бедненька, выняла са свайго гаманца дзесятку ды аддала мне: “Што-небудзь сабе возьмеце”. Лекар прыязджаў. Хацеў мяне забраць. “Вы сабе ня здольныя нічога зварыць. Жывеце за сухім кусом. А там бы вам і зварылі і папралі”.\n(Карэспандэнт: ) “А вы чаму адмовіліся паехаць?”\n(Гарбатоўская: ) “Ой! Я і сама ня ведаю, у які бок мне ехаць. Хіба можа на зіму зьбяруся. А зараз буду сядзець ў сваёй хаце. А хто яго ведае, ці дажыву я да зімы? Маладзенькія гінуць, а то трэба мне, такой няшчаснай старой, мучацца на гэтым сьвеце. Яшчэ, каб сяло было ды людзі… А то нідзе нікога. Выйдзеш на двор – лес шуміць і нідзе нікога няма. Дзякуй, што зайшлі”.\n(Карэспандэнт: ) “Мне-та за што? Вам дзякуй!”\n(Гарбатоўская: ) “Вам дзякуй за тое, што зайшлі. Я ўсім радая”.\nСуседка Сабіны Гарбатоўскай – гэта Вольга Казачэнка. У параўнаньні зь іншымі насельнікамі Дубраўкаў, яна ў самым зайздросным становішчы. Сыны й дочкі сплаўляюць ёй на летнія вакацыі сваіх дзяцей. І бабе весялей і ўнукі на прыродзе адпачываюць.\nКалі я зайшоў хату Вольгі Казачэнкі, першае, што я пачуў быў стук лыжкі аб жалежную талерку і характэране пасёрбываньне.\n(Карэспандэнт: ) “Смачна вам есьці!”\n(Казачэнка: ) “Дзякуй, але ляціць без апетыту”.\n(Карэспандэнт: ) “А чаму гэта без апэтыту?”\n(Казачэнка: ) “Баба нарабілася, ды прыйшла з поля. Ногі баляць, рукі баляць – усе баліць. Я ня вельм здаровая – патопаю крыху ля надзела, да й усё”.\n(Карэспандэнт: ) “Ужо ў такім салідным узросьце, ёсьць дзеці. Вам ніколі не прапаноўвалі перабрацца бліжэй да дзяцей? Каб не сядзець тут?”\n(Казачэнка: ) “Да дзяцей ісьці няма як! Зь дзецьмі сёньня пражыць ня вельмі-та добра. А каб купіць хаціну ля іх, у нас няма за што. За што? У нас няма за што?”\n(Карэспандэнт: ) “А каб была магчымасьць. Пераехалі куды-небудзь у іншае месца?”\n(Казачэнка: ) “Натуральна. Нават і гаворкі няма. Хаця б туды, дзе больш людзей. О-то здохні ў хаце, як няма нікога сваіх, ніхто ў хату не загляне. Сядзімо як тыя пні!”\n(Карэспандэнт: ) “Вы бы ў госьці да каго схадзілі”.\n(Казачэнка: ) “У нас тут не горад”.\n(Карэспандэнт: ) “А чаму людзі так не сябруюць паміж сабою?”\n(Казачэнка: ) “У кожнага свае праблемы. Яны ўжо нікуды ня ходзяць. Яны ўжо не здаляшчыя”.\nВа ўсіх жыхароў Дубраўкі я запытваўся адное і тое ж: чаму яны чапляюцца за паміраючую вёску? Чаму не пераязджаюць на запрашэньні сваіх дзяцей?\nБальшыня адказаў зводзілася да тлумачэньня, што старыя прыкіпелі да роднага месца і ня хочуць нават уяўляць іншага жыцьця.\nТолькі Вольга Казачэнка жадае пакінуць Дубраўкі і пераехаць бліжэй да дзяцей. Але ейнае жаданьне не супадае з фінансвымі магчымасьцямі.


У сярэднетэрміновай перспектыве паўстане пытанне аб бязвізавым уездзе беларусаў у краіны шэнгенскай зоны. Пра гэта сёння заявіў намеснік міністра замежных спраў Алег Краўчанка, адказваючы на пытанні членаў Савета Рэспублікі, перадае БелТА.\nПарламентарыі пацікавіліся перспектывамі адносін Беларусі і ЕС.\n«На парадку дня — пачатак перамоў па заключэнні пагаднення аб партнёрстве і супрацоўніцтве, завяршэнне перамоў аб уступленні Беларусі ў СГА. У сярэднетэрміновай перспектыве паўстане пытанне аб бязвізавым уездзе беларусаў у краіны «шэнгена», — сказаў намеснік міністра.\nЁн нагадаў, што Беларусь ужо значна спрасціла ўмовы для еўрапейскіх краін і не толькі.\n«Гэта было наша аднабаковае рашэнне. Яно не азначае неабходнасці такога ж рашэння ў адказ. Але сёння мы гаворым аб спрашчэнні атрымання шэнгенскіх віз, а ў будучыні будзем казаць аб іх адмене», — адзначыў Алег Краўчанка.