Мой тата — шчыры працаўнік | "Нарачанская зара" (пасведчанне аб рэгістрацыі №765 ад 4.11.2009)\nШмат пражывае на Мядзельшчыне людзей, якія ўсё сваё свядомае жыццё працавалі шчыра, добрасумленна і нічога за гэта ўзамен не патрабавалі. Да такіх рупліўцаў адносіцца і мой тата Часлаў Іосіфавіч Кісель. Дарэчы, 17 студзеня яму споўнілася 85 год.\nНарадзіўся тата ў вёсцы Унукі (цяпер Засвір) у заможнай і вельмі працавітай сям’і. Рана страціў маці, а таму прыйшлося пакінуць вучобу ў школе і разам з бацькам і дзвюма сёстрамі весці хатнюю гаспадарку. Яшчэ цяжэй і страшней стала, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна. Няпростым было жыццё на акупіраванай ворагам тэрыторыі. Давялося на сабе зведаць суровы нямецкі парадак. Жах агортваў сэрца, калі нізка над зямлёй праляталі варожыя самалёты і скідвалі бомбы. Іх страшэнны гул застаўся ў памяці многіх вясковых жыхароў да нашых дзён. А як усе радаваліся вызваленню роднай зямлі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Хто пайшоў на фронт, а астатнія, у тым ліку і мой тата, адраджалі разбураную гаспадарку і свята верылі ў перамогу над ненавісным ворагам. І дачакаліся яе ў маі 1945-га.\nПрайшлі гады. На месцы руінаў і папялішчаў выраслі новыя населеныя пункты. Адкрываліся прадпрыемствы, адраджаліся калгасы. Паступова дастатак прыходзіў у дамы жыхароў азёрнага краю. Адбыліся перамены і ў асабістым жыцці таты. Ён сустрэў сваю другую палавінку — маю маму Яніну Францаўну. На той час матуля працавала ў бухгалтэрыі саўгаса “Свір”, а тата — будаўніком. Дарэчы, гэтаму рамяству навучыўся яшчэ ў юнацтве. Маладыя людзі пакахалі адзін аднаго, стварылі сям’ю. Напачатку жылі ў бацькоўскай хаце, але марылі пра ўласнае жыллё. А таму пачалі будаваць свой дом. Прычым усе работы на новабудоўлі бацька выконваў сам. А там і папаўненне прыйшло ў сям’ю: нарадзіліся два сыны і дачка, а гэта я.\nНапрыканцы 60-х-пачатку 70-ых гадоў у Засвіры пабудавалі малочнатаварную ферму. Тады старшынёй саўгаса “Свір” быў Якаў Аляксандравіч Пронька. Неяк вечарам, як успамінае тата, да іх у дом завітаў кіраўнік гаспадаркі. Ён пачаў угаворваць мужа і жонку перайсці працаваць на ферму: маму — загадчыцай, а бацьку — аператарам па адкорме буйной рагатай жывёлы. Яны прынялі прапанову Пронькі і аб гэтым пазней ніколі не пашкадавалі.\nНаколькі ведаю, ферма “Засвір” заўсёды была на добрым рахунку. Яна неаднаразова займала першае месца па надоях малака і здачы мяса дзяржаве не толькі ў саўгасе “Свір”, але і ў раёне. А адбывалася гэта дзякуючы руплівай працы жывёлаводаў. На той час усе работы выконваліся ўручную — даенне кароў, кармленне, ачыстка стойлаў ад гною. Аператары па адкорме цялят самі і зімой, і летам падвозілі і раздавалі кармы, чысцілі памяшканні. Многія “кармачы”, як іх тады называлі, у тым ліку і мой бацька, вельмі клапаціліся пра жывёлу. Тата, напрыклад, адносіўся да цялят так, нібы да дзяцей, размаўляў з імі, ведаў кожнага бычка не толькі па мянушцы, але і нораў, звычкі. Напэўна, таму і была ад працы аддача: сярэднясутачныя прывагі па групе дасягалі 1000 грамаў.\nСтаранная праца засвірскіх жывёлаводаў не засталася незаўважанай. Партрэты многіх, а таксама маіх бацькоў, часта віселі на Дошцы гонару гаспадаркі. Неаднойчы атрымлівалі яны за руплівасць і стараннасць граматы, прэміі, каштоўныя падарункі. Прозвішча таты ў ліку ардэнаносцаў ёсць у раённай кнізе “Памяць”. Яго ўзнагароды дагэтуль беражліва захоўваюцца ў нашай сям’і. А гэта: ордэны “Працоўнага Чырвонага Сцяга”, “Знак Пашаны”, залаты і сярэбраны медалі ВДНГ “За дасягнутыя поспехі ў развіцці народнай гаспадаркі СССР”, нагрудныя знакі “Пераможца сацыялістычнага спаборніцтва” розных гадоў.\nЯ добра памятаю, як добрасумленна працавалі мае бацькі і іншыя жывёлаводы. Мы, дзеці работнікаў, часта бывалі на ферме, дапамагалі дарослым: чысцілі, бялілі, фарбавалі памяшканні, раздавалі кармы… Не лічыліся з часам, стараліся аблегчыць цяжкую працу сваіх бацькоў, бо іх яшчэ і дома чакала хатняя гаспадарка. Што датычыць засвірскай фермы, то яна пастаянна была перадавой. Сюды нават некалі замежных гасцей прывозілі.\nМатуля з татам былі не толькі руплівымі і шчырымі працаўнікамі, але і ўважлівымі, клапатлівымі бацькамі. Іх пяшчоты і любові хапала на нас траіх. Да пятага класа тата дапамагаў мне рашаць задачы па матэматыцы, навучыў гуляць у шашкі, хоць сам вялікай адукацыі не меў. Братоў з маленства прывучаў да работы. Менавіта дзякуючы яму яны навучыліся касіць, араць, сталярнічаць. З дапамогай бацькоў і я, і браты атрымалі вышэйшую адукацыю. Нашы дзеці, а гэта пяць унучак, заўсёды з задавальненнем гасцявалі ў бабулі з дзядулем.\nУ 2005 годзе мамы не стала. Тата вельмі сумаваў без яе, але не здаўся. Яшчэ тры гады, хоць і застаўся без гаспадыні, трымаў карову. Дзесяць год бацька жыў адзін, даглядаў сябе сам, хадзіў у касцёл. Колькі не клікалі, не ехаў да нас. Таму наведваліся да яго самі і чым маглі дапамагалі.\nУ таты пяць праўнучак. Найчасцей праведваюць яго Машанька і Дашанька Бабровічы, дзеці ўнучкі Юліі і яе мужа Дзмітрыя, якія жывуць у Мядзеле. Яны любяць свайго прадзядулю і вельмі рады кожнаму спатканню з ім.\nАпошнім часам тата стаў хварэць. Нічога не зробіш, гады бяруць сваё. Сказваецца на здароўі і пастаянная цяжкая праца, і ваеннае ліхалецце, і нялёгкае пасляваеннае жыццё. Таму я з мужам забралі яго да сябе ў к. п. Нарач. Яму весялей, ды і нам спакайней, калі ён побач. Тата жыве мінулым, узгадвае перажытае, сумныя і вясёлыя моманты ў жыцці. Часта ўспамінае калег па рабоце, аднавяскоўцаў. А неяк папрасіў напісаць пра яго ў газету. Як сам прызнаўся, каб пацешыліся знаёмыя і незнаёмыя людзі, што так доўга жыве чалавек і ўсё выдатна памятае. А яшчэ прасіў перадаць, што ён ні пра каго са сваіх землякоў і, наогул, пра тых, з кім сустракаўся некалі, не забыўся. З удзячнасцю ўспамінае жывых, а за тых, каго няма на гэтай зямлі, шчыра моліцца.\nк. п. Нарач.\nНа здымку: Часлаў Кісель (фота з сямейнага архіва).\n26 Студзень 2017. Каментарыі: Каментароў няма. Размешчана ў Грамадства


Будзьма беларусамі! » Akana-NHS: Рускія фалькларысты пераканаліся ва ўнікальнасці беларускага фальклора\n17.11.2009 | Навіны "Будзьма!"\nAkana-NHS: Рускія фалькларысты пераканаліся ва ўнікальнасці беларускага фальклора\nAkana-NHS здзейсніла інтэрнацыянальную экспедыцыю па фіксацыі і вывучэнні песеннай традыцыі Лёзненскага раёну Віцебскай вобласці 26–28 кастрычніка.\nДа ўдзелу ў экспедыцыі былі запрошаныя расійскія фалькларысты аддзялення этнамузыкалогіі факультэта музыказнаўства Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі імя М. А. Рымскага-Корсакава Аляксей Мехняцоў і Алена Кісялёва. Асноўнай мэтай даследаванняў было выяўленне і фіксацыя радзінна-хрэсьбіннага песеннага комплексу Лёзненшчыны: вёскі Бабінавічы, Стасева, Альховік, Міхалінава, Лапіна, Барсева, Выхадцы, Замшані, Веляшковічы, Чэкаўшчына, Пушкі, Матушава, Швяды, Новае Сяло, Мерзлякоўка.\nПадчас экспедыцыі было наведана прыкладна 60 дамоў, каля 70 чалавек праспявалі для фалькларыстаў. Узрост апытаных вагаўся ля 70-80 гадоў.\nЗадачай гэтай экспедыцыі было картаграфаванне тыповых напеваў радзінна-хрэсьбіннай традыцыі.\nКартаграфаванне напеваў адбываецца так: на агульнай мапе Беларусі этнолагі падчас вандровак па вёсках пазначаюць, дзе і якія песенныя традыцыі існуюць, якія вёскі “спяваючыя”, у якіх наогул не захавалася нічога. Усё гэта для таго, каб мець агульнае ўяўленне аб наяўнасці песеннай традыцыі. Выглядае гэта як рэальная мапа Беларусі з пазнакамі ў выглядзе значкоў.\nРуся, салістка гурта Akana-NHS: “Карты робяцца так, каб высветліць, якія і дзе на гэтай тэрыторыі існуюць тыпы напеваў з агульнай класіфікацыі. Мы знайшлі 5 тыповых напеваў на тэрыторыі, дзе яны не былі раней зафіксаваныя фалькларыстамі.\nУ гэтым раёне дамінуе позняя традыцыя пазаабрадавай лірыкі і асабліва жанру гарадскога жорсткага рамансу. Нашыя запрошаныя госці з Расіі выявілі з намі, што этнічныя напевы беларусаў (хрэсьбіны, вяселле) дакладна фіксуюцца на тэрыторыі Смаленшчыны і Пскоўшчыны, дзе этнічная культура Беларусі захоўваецца дагэтуль. Песні на гэтую тэматыку захаваліся і ў Расіі, але толькі на тэрыторыях этнічных беларусаў (Пскоў, Смаленшчына). Фалькларыстам з Расіі было цікава даведацца, у якім выглядзе традыцыя бытуе на тэрыторыі Беларусі ў памежных раёнах, напрыклад, у Лёзне Віцебскай вобласці.\nРадзінна-хрэсьбінныя традыцыі захаваліся толькі ў нас, у беларусаў, і мы мусім захаваць тое, што засталося на дадзены момант! Каб сваё, беларускае, нашае роднае не загінула і захоўвалася, чым, напрыклад, займаецца “Будзьма беларусамі!”, бо нашая паездка прайшла ў межах менавіта гэтай кампаніі”.\nПадчас экспедыцыі быў зроблены фотарэпартаж аб жыцці вясковых жыхароў. Фатограф Юра Маціюн.\nУ апошнія дні восені грамадская культурніцкая кампанія “Будзьма беларусамі!” ды грамадскае аб’яднанне “Саюз беларускіх пісьменнікаў” зладзілі...\nМесяц таму “Будзьма!” выдала набор стыкераў “Ёсць нагода для карагода!”. І ён зацікавіў не толькі дзяцей, але і дарослых. Тады мы паабяцалі, што...\nЧым карысныя гораду і яго насельнікам пешаходныя вуліцы? Як мясцовыя жыхары і ўрбаністы ацэньваюць пінскую пешаходку? Ці магчыма зрабіць палескі горад...


Удаве паэта Рыгора Барадуліна адключылі святло. У яе запазычанасць 917 рублёў | euroradio.fm\nГалоўная / Удаве паэта Рыгора Барадуліна адключылі святло. У яе запазычанасць 917 рублёў\nАктывісты арганізавалі збор грошай на пагашэнне запазычанасці і дапамогу жанчыне.\nЖонка Рыгора Барадуліна — Валянціна, апынулася ў цяжкай сітуацыі. У яе запазычанасць за святло — 917 рублёў, з-за чаго святло ў кватэры адключылі. Cтановішча ўскладняе тое, што ў кватэры стаіць электрапліта і жанчына не можа нават прыгатаваць сабе ежу.\nЗараз актывісты збіраюць грошы на дапамогу жанчыне і пагашэнне запазычанасці. Усё ж такі Валянціна Барадуліна толькі нядаўна справіла сваё 80-годдзе, і ўжо пяць гадоў, як сышоў яе муж.\nЗнаёмая Валянціны Барадулінай — Эла Гарэцкая — гэтыя дні носіць Валянціне Міхайлаўне гарачую ежу і ўсяляк дапамагае. Яна ж каардынуе сітуацыю з запазычанасцю і кантактуе з "Энергазбытам":\n“Спадарыня Валянціна сябе дрэнна адчувае. Яна фактычна чатыры гады сядзіць дома, амаль нікуды не выходзіць. Прычыны ў першую чаргу медычныя і псіхалагічныя. Пасля смерці свайго мужа [ён памёр у сакавіку 2014-га] яна перажывае вялікі смутак”, — распавяла Еўрарадыё Эла Гарэцкая.\nЗапазычанасць у 917 рублёў збіралася не адзін год. Нават калі лічыць, што ў месяц яна павінна плаціць 20 рублёў за святло, то вынікае, што за яго не плацілі амаль чатыры гады. Па словах Элы Гарэцкай, усе платы па камунальных паслугах выконвала ўнучка Валянціны і Рыгора Барадуліных — Дамініка:\n“Яна знаходзіцца ў дэкрэце, даглядае 2,5-гадовае дзіця. Фактычна маладая мама, мае турботы па доглядзе дзіцяці. Маладая, нявопытная, глядзіць дзіця і мужа. Можа, нешта ўпусціла. Мы не павінны ўдавацца ў крытыку маладой жанчыны. Найперш трэба дапамагчы Валянціне Міхайлаўне”, — тлумачыць Эла Гарэцкая.\nЖурналіст Глеб Лабадзенка ў сваім акаўнце ў Фэйсбуку прапанаваў заплаціць любому ахвочаму за святло не ўстаючы з канапы:\n“Можна аплаціць праз АРІП (без увядзення паказанняў) па такой схеме: выбіраеце Сістэму "Разлік" (АРІП) — Камунальныя плацяжы — Электра-цеплазабеспячэнне — Мінск — Мінскае МРО — Эл. энергія (плацеж без базы) — Увесці асабісты рахунак 451831132 — Праверце даныя абанента — Увесці суму — Аплаціць”.\nАбнаўленне: "Энергазбыт" павінен заўтра вярнуць святло Валянціне Барадулінай\nГлеб Лабадзенка распавёў Еўрарадыё, што ён ужо паспеў схадзіць у "Энергазбыт" і напісаць заяву на імя начальніка, каб Валянціне Барадулінай уключылі святло:\n“Заўтра святло павінны ўключыць, але трэба паказаць чэкі аб аплаце. Таму што ў нашай IT-краіне ў "Энергазбыце" могуць убачыць змены рахунку толькі праз пяць дзён. Па наяўных у мяне квітанцыях ужо можна дакладна сказаць, што палова сумы аплачана. Але я ўпэўнены, што ўжо аплачана ўся запазычанасць”.\nНекаторым мінчукам давядзецца больш за тыдзень пратрымацца без гарачай вады / БЕЛТА\nАрцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч / vaticannews.va/be\nХто яна — суддзя Жывіца, якая адправіла журналістаў на 15 сутак


Жыды на Беларусі — Вікікрыніцы\nДрукарня Я. А. Грынблята.\nКоштам З. Б.\nНі маючы пад рукамі ніякаго належачаго да гэтаго тэмату матэр’ялу, я ні удавауся у грунтоуную і дэтальную апрацоуку свайго артыкулу, каторы быу напісаны для штодзеннай газэты «Беларускі Шлях» па просьбе рэдакцыі.\nІ вось дзеля таго, што да гэтаго часу яшчэ аб жыдох на Беларусі ні было напісано ніводнаго радку у беларускім друку я чую патрэбным даць вышэй памяненую газэтную стаццю аддзельнай брашуркай. А калі гэта брашурка пакіруе на думку каго кольвечы напісаць аб гэтым сталую працу з дэтальнымі гістарычнымі, эконамічнымі, этнографічнымі і статыстычнымі даннымі, то мэта мая будзе дасягнута.\nНекалькі сталеццяу таму назад, жыды перабраліся у наш край праз заходнюю Эуропу і Польшчу. Да заняцця нашаго краю Расіяй, яны, апрача волі гандлю, рамесла і жыхарства усюды — і па весках, мелі ішчэ і свае самаупрауленне — «кагал».\nЗначнейшыя рэпрэсіі над імі у нашым краю расійскім урадам былі паузяты каля 1820 г., хаця ужо зараз-жа пасьля «брацкаго» прылучэння Беларусі да Масквы, што сталося прыапошнім раздзелі Польшчы у 1795 годзе, Беларусі надавалася роля жыдоускаго «гетто». Кацярына Вялікая увела «еврейскій вопросъ» у унутрэннюю палітыку Расіі, а у 1800 року паэт Дзержавін быу камандзіраваны імпэратарам Паулам I на Беларусь, каб дэтальна пазнаеміцца са становішчам жыдоу і, паводлуг фактычных данных, апрацовываць праэкт рэформы для жыдоу. Дзержавін пісау свой праект у Вітэбску.\nМенскі «кагал» уладжывау з гэтай прычыны сход у 1802 року і хлапатау перад Александрам I аб зьмягчэнні рэформау. Перашкаджаючы усякімі спосабамі разсяленню жыдоускаго элемэнту у каранных расійскіх губ. за «шкадлівасьць», расійскі урад, лічыушы Беларускі край чужым, забраным, паволі стварыу тут астрог для жыдоускай люднасьці, уключыушы Беларусь у ганебнейшую у гісторыі царскай Расіі, прагрымеушую на увесь сьвет, так званую «черту еврейской осѣдлости».\nТут, на Беларусі, болей чым у сумежных краех жыдоускаго гетто, тварыуся іх эконамічны і культурно-нацыянальны быт доугімі годамі.\nГандаль і рамеслы у нашым краю развівалі жыды. І трэба сказаць, што у гэтым накірунку яны досіць ажывілі наш край і праз увесь час прыносілі яму шмат карысьці. Паміж іншым, яны тут частычна займаліся і хлебаробствам. З усіх губэрняу Эуропэйскай Расіі, толькі у нашых беларускіх губэрнях былі жыды—селяне, і да гэтаго часу ішчэ захаваліся вескі з адным жыдоускім насяленнем.\nМесты і мястэчкі, у якіх салідную перавагу мело жыдоускае насяленне, давалі беларускім селянам мажлівасьць нормальнаго тавараабмену. Гандляры і рамесьнікі таксама былі ніабхадзімы у гэтым глухім (у бытнасьці пад Расіяй) краю, дзе ні было ніякай эконамічнай культуры.\nКавалі, шауцы, крауцы былі людзі першай важнасьці і пашаны у весках. Да іх прыходзілі у свой час, ні толькі па справах іх спэцыяльнасьці, але так сабе: «пагутарыць з разумнымі людзьмі», параіцца аб розных справах і г. д.\nЖыды стараліся зьменьшыць цэны на прадукты, як у рамеслах, так-сама і у гандлю; яны здавальняліся драбніцамі, бо фізычныя патрэбнасьці былі у іх вельмі малыя. Дзякуючы пасрэдніцтву усюды бываючаго жыда-скупшчыка, селянін збывау на мейсцы усе свае прадукты. А скупшчык—жыд пры усей сваей вялікай працы быу такі самы бедны, як яго сусед—селянін, хаця жыд і гарэлкі ні піу.\nПрыпісываць толькі адным жыдом спэцыяльнасьць гандлеваго шахэрмахарства і упаівання народа гарэлкай — нельга: мы добра ведаем, як у вялікарасійскіх губэрнях славянскія «купцы-кулаки» і «цѣловальники» эксплоатавалі тамтэйшых селян у неколькі стопняу болей, чым тут жыдоускі гандлевы кляс нашых селян.\nДы наагул бравары у Беларусі былі панскія, корчмы па трактах жыды арэндавалі ад паноу, так што яны былі толькі той сьляпой прыладай у руках паноу, якія праз жыдоу сабе выпамповывалі апошнія селянскія грашы.\nНі гледзючы на цкаванне рознымі чорнасоценцамі з Масковіі нашых селян на жыдоу, наш народ нічога кепскаго ні рабіу жыдом. У той час, калі у Расіі чыніліся над жыдамі пагромы і страшэнныя зьдзекі, беларускія селяне ні паддаваліся цемнай агітацыі. Хлебаробы нашыя ні маглі рабіць кепскіх учынкау над жыдамі, чуючы інстынктыуна у душы штучнасьць і ніпраудзівасьць чорнасоценных ідэй. Так выходзіло, што вялікія грошы, высыпаныя дзеля пагромнай агітацыі расійскімі ісьцінна-рускімі урадамі, падобна Сталыпінскому, у нашым краю, — пайшлі на нішто.\nНідарма у восені 1917 г. на Усебеларускім зьездзі у Менску прэдстаунікі розных жыдоускіх партый, вітаючы беларусау, са шчырай удзячнасьцю успаміналі аб тым, што на Беларусі ніколі жыдоускіх пагромау ні было.\nЗа увесь час суместнаго жыцця беларусау і жыдоу на Беларускай зямлі гэтыя дзьве нацыі псыхічна шмат перанялі адна ад аднэй. У мовах, у звычаях, у легэндах, у будоуніцтве, у будзенным жыцці — у іх формы так перамешаліся, што (болей усяго у жыдоу) прынялі новую самабытную акрасу.\nЕсьць агульныя жыдоуска-беларускія народныя меледзіі, прыказкі, дзе жыдоуская і беларуская мовы перамешаны паміж сабою. У беларускай мове есьць словы: «хаурус», «хэура», «бахур», «адхаіць» і шмат іншых — чыста гэбрайскіх слоу. У жыдоускай мове беларускіх слоу есьць тым болей.\nУ свой час, у 1911-12 г., жыдоускі журналіст і рэдактар рожных жыдоускіх часопісау, п. Гурвіч, у Вільні, зьвярнуу на гэту справу увагу. Сабраушы цэлы зборнік жыдоуска-беларускіх прыказак і дадаушы да іх свае тлумачэнні, ен паслау гэта да друку у загранічны журнал.\nАле гэтаго мала. Есьць цэлая жыдоуска-беларуская этнографія, якая чэкае свайго зьбірацеля. Такія прыказкі, як: «Ні добра рэйдэлэ (гаворыць), а добра мэйнэлэ (думаіць)», — есьць соткі.\nВось па жыдоускаму альфабэту жабрацкае клянчанне, якое жыды сьпеваюць на дзяды:\n«Ах, брацця, галубцы, давайце галод-\nалеф, бойс, гімэль, далес, гой,\nнаму вашаму жэбраку хлеба троху.\nвов, заін, хэс, тэс,\nЯ — калека, ламака. Мучэльнік. Ні\nюд, коф, ламэд, мэм, нун\nмагу служыць у пана. Чым коль-\nсамэх, айэн, цэй, цадык, куф,\nвек ратуйце сьляпога татуню».\nрэйш, шын, тоф.\nВыстрой нашу хатку…\nБез хаткі ні будзем,\nНашу хатку (Палестыну) выстроілі,\nЛэйарцэйну (у нашу зямлю) прывадзілі —\nНі затрогой свае сэрцо.\nВось другая песьня да трох жыдоускіх патрыархау — Абрама, Ісака і Якова:\n— Веу сына да Акейдо, (ахвяру) —\nЧатырнаццаць гадоу авец пас\n«То, шма! (ідзі паслухай!) Козачка піла пойла эй лэй (або не) піла пойла? Калі скажаш — піла пойла, то чаму бэрдэлэ (барада) суха? калі скажаш — лэй (не) піла пойла, то чаму экелэ (хвосьцік) мокры? — Тэйка — блайбт акашэ)» пытанне астаецца ніразгаданым).\nНа матыу «Кол Нідрэй» (малітва на «Страшную ноч») жыды пяюць беларускую песьню: «Як паехау у карчомку». На жаль слоу ні памятаю.\nУ некаторых мейсцах Віленшчыны па мястэчках, жыды, пераняушыся забабонамі і міталегіяй беларусау, на Купалле сьцелюць хлявы крапівой і папаратнікам, каб ведзьмы малака ні адбіралі у кароу. Нешта падобнае да беларускай каляднай казы есьць і у жыдоу. На Дзяды пры выпіуцы адзін адзеваецца казою і пяе беларускія прыказкі у парадку жыдоускаго альфабэта:\nБрау ні брау —\nГлазамі горад ні браць,\n«Agojescher glajchwort ist wi aidocshe tojre» (селянская прыказка усе роуна, як жыдоуская Тора).\nНа першы погляд магло-б здавацца, што у пераняцці культуры адной нацыей у другой, жыды, як нацыя болей культурная, павінна была мець перавагу над беларусамі і мець свой большы уплыу над імі, але у самай рэчы есьць іначэй. Першая прычына гэтаго тая, што у гэтых двух нацый німа родства мовы і плямен і тут як раз палякі і расійцы занялі першае мейсцо, асіміліруючы беларусоу. Другая прычына — гэта беларуская зямля. Дэкорацыя мейсцовай самабытнай прыроды мае у себя такую вялікую сілу, што, на уплывы уселякіх іншых культур дзействуе адпорна у адваротную старану. І тыя людзі з нашаго краю, якія пісалі па расійску або па польску і нажылі сабе славу у памяненых літэратурах, ні маглі выкараніць у сябе духу беларускай зямлі, каторы жыу у іх сэрцах. На кожным кроку чуецца, што гэтыя пісьменнікі — беларусы. Моц беларускай зямлі зрабіла тое, што у Беларуска-Літоускім князьстве законы пісаліся па беларуску, прыдворная мова літоускіх князеу была беларуская. А літвіны яшчэ цяпер нарэкаюць, што шмат літоускіх селян абеларуселі. У цяперашняй выстауцы старасьвецкіх памяткау у Вільні пад назваю: «Вільня—Менск» есьць каран беларускі, пісаны татарскімі літэрамі. Гэта паказуе да чаго можэ даходзіць уплыу беларускай культуры!\nДзеля усяго гэтаго і ні дзіво, што жыды, жыушы тут, у сваей новай бацькаушчыне, болей перанялі ад беларусоу, чымся беларусы ад іх. Магутная сіла беларускай зямлі дала асобны духоуны і унешні воблік беларускім жыдам. Цяпер яны рожнюцца ад усіх другіх жыдоу, і іх па усяму сьвету называюць: «літвакамі».\nЗ асобай сымпатыяй беларуская газэта у Вільні «Наша Ніва» друкавала тыпы беларускіх жыдоу і жыдоускіх сынагог у беларускім стылю. Калі мы глянем на жыдоускае мястэчко на Беларусі, то пабачым на кожным кроку нешта роднае, свае, у будоулях і ва усей абставе. Узяць жыдоускіх пісьменнікау з Беларусі, — то у іх творах чуецца зауседы беларуская прырода — «родныя зьявы». Болей усіх гэта адбіваецца у творах жыдоускаго клясіка Абрамовіча (Мэндэле Мойхэр Сфорым) с Капыля.\nЖыдоускі пісьменнік, Абраам Мапу, пісаушы свой біблійны раман з ідылічных часоу цара Хізкія і прарока Ісая, малявау ціхі Бэтляхам быушы натхненым пекнымі узбярэжжамі беларускаго Немна. Знаменіты жыдоускі пісьменнік с часау «haskola» (адраджэння) Перэц Смаленскін, лічыцца так сама выхаванцам Беларусі.\nПраудзівымі і зразумелымі есьць апаведанні жыдоускіх эмігрантау выкінутых адгэтуль льосам у Амэрыку і інш., аб іх суму па бацькаушчыне. І ні адпаведаюць праудзе паказанні большасьці антысэмітау, што жыды ні маюць пачуцця кахання да таей зямлі, дзе яны жывуць… Гэта было-б проціу законау прыроды. Адно толькі — гэта цяга да бацькаушчыны у іх абвеяна асобым трагізмам. З аднэй стараны — жыцце на чужыне соткамі год, дзе даконывалі іх розныя антысэміты і жыдаеды, хочучы ні толькі зьнішчыць іх фізычна, як пагромамі і грабежствамі, але так сама і апаганіць іх душу — рэлігію — пад відам розных крывавых нагаворау і крытыкі Тальмуду. З другой стараны — далекая Палестына, з якой яны выгнаны ужо 2000 гадоу, — акрапляло самабытнай расою душы кожнаго жыда тыя карэнні, якія зьвязываюць яго з зямлею, дзе ен жывець. Яго каханне да новай бацькаушчыны — нэрвовае, балючае і нізразумелае прэдстаунікам другіх нацыяу.\nУ той час, калі другія нацыі на Беларусі былі страшэнна сьціснуты расійскім ударам, калі беларусам зусім было забаронено друкаванае слово, жыды мелі у гэтым нейкую свабоду — нацыянальная жыдоуская культура магла развівацца без уселякаго, праве, тармозу. Тутэйшы «кагал» быу свайго гатунку самаупрауленнем. С прычын усей гэтай абставы, жыды з Беларусі давалі жыдом усяго сьвету найвялікшых вучоных у рэлігійным і нацыянальным жыцці.\nКрыніцай гэтаму было место Вільня, бацькаушчына віленскаго «гоэна» — Равві Ільі (памер у 1797 р.) і другіх вялікіх тальмудыстау. Там друкаваліся самыя лепшыя кнігі і быу да апошняго дня жыдоускі вучыцельскі інстытут. Нідарма Вільня называецца жыдамі «Літоускім Ерузалімам» («Ieruschalim dylito»). У той самы час славіуся кіраунік хасыдызму на Беларусі, — Шнеер Зальмар. Тут-жа, на Беларусі, разыгралася тады вялікая барацьба паміж двума жыдоускімі рэлігійнымі партыямі: Хасыдым і Міснагдым. Гэта барацьба нарабіла вялікаго ніспакою у віленскім «Кагале».\nУ мястэчку Валожыне, Віленскай губ., у 1803 року залажылася вучнем Гоэна, Хаімам Валожынэр, жыдоуская духоуная акадэмія, скуль выходзілі вялікія жыдоускія вучоныя, пісьменнікі і раввіны для усяго сьвету жыдоу. (З Валожынскаго «Ешыбота» выйшоу і знамэніты жыдоускі паэт Х. Н. Бялік). У валожынскі «Ешыбот» прыезджалі вучыцца жыды с Кауказа, з Нямеччыны, з Амэрыкі і г. д.\nТут, на Беларусі, меу свае развіцце і жыдоускі містыцызм (Каббала). Вядомы цадыкі у Лібавічах, у Койданові, Пінску, да каторых прыезжаюць веруючыя з усей Расіі. І ні дзіво, што глаунае развіцце жыдоускай нацыянальна-рэлігійнай культуры мело мейсцо тут, на Беларусі, дзе ім былі даны прывілегіі ішчэ пры кн. Вітоуце. Яны жылі тут, як дзержава у дзержаве, і іх «Кагал» меу нават право судзіць сваіх пабрацімау.\nУ пэрыадзе амерцьвення беларускаго нацыянальнаго асьведамлення, жыды, як і самі Беларусы, хоць добра ведалі беларускую мову, але глядзелі на яе, як на «мужыцкую», і русыфікуючыся самі, нісьвядомна служылі русыфікатарскай ідэі Вялікаросіі. Але гэта быу той багаты кляс, каторы адтрымау свою навуку у расійскіх школах, а што тычыцца простых местачковых жыхароу, то, апрача роднай мовы, яны ведаюць толькі беларускую.\nАд самаго пачатку беларускаго адраджэння, амаль ні побач спершымі піанэрамі беларускаго руху пайшлі, хоць і у малым ліку, і жыды, выйшоушыя з вескі; хаця шырэйшыя інтылігэнтныя массы жыдоуства, асабліва у местах, ні могуць ішчэ пазбыцца сукцэсау расійскаго тут уладання і усе ішчэ служаць праваднікамі русіфікацыі.\nУ 1912 г. — калі у чорнасоценных газэтах «Сѣверо-Западного края» паміж другімі нападкамі на беларускую газэту «Наша Ніва» у Вільні, яе вінавацілі яшчэ і у тым, нібы то яна выдаецца то на польскія, то на нямецкія, то расійскія, а так сама і на жыдоускія грошы, — нікаторыя з віленскіх жыдоускіх журналістау зацікавіліся гэтай «народнай» газэтай на «мужыцкім языку». Пазнаеміушыся з гэтымі «дзіунымі» новымі нацыяналістамі, са складу рэдакцыі «Н. Н.», якія ні толькі ні аказывалі нінавісьці да чужых нацыяу, але — наадварот — чым болей чужая нацыя нацыянальна асьвядомлена, тым болей яе шанавалі, жыдоускія журналісты пачалі у новаадкрытым для сябе руху знайходзіць усе новыя Амэрыкі і цуды. Аказалося, што беларусы, інтэлігэнты ні толькі цікавяцца старасьвецкімі памяткамі культуры сваей нацыі, але і культурамі другіх нацый, жывучых на Беларусі.\nУ беларускім музэі газэты «Наша Ніва» жыдоускія журналісты убачылі цэлую калекцыю малюнкау старасьвецкіх жыдоускіх сінагог у беларускім будоуніцкім стылю, калекцыю сінагогальных ліхтароу і пасудзіны мосенжовыя і сярэбраныя з мейсцовай арнамэнтыкай, колекцыю стылевых ярмолак. Яны былі зьдзіулены тым, як гэта беларусы умеюць усе «чужое шанаваць…»\nПры бліжэйшым знаемстві жыдоускія журналісты пачулі ад беларусау і дакоры, чаму ні стараюцца даць адпор жыдоускай асіміляцыі, чаму жыдоуская інтэлігэнцыя сароміцца свайго імяні, усяго роднаго, чаму ні цікавяцца сваей этнаграфіяй, тутэйшым краем і г. д.\nУ 1913 г. паказауся у жыдоускім журнале «Ды Юдышэ Вэлт» у Вільні першы артыкул аб беларускім адраджэнні. Пасьля гэтаго гурток жыдоускіх «краеуцау» надумау выдаваць жыдоускую краевую газэту «Унзер Гегенд» (Наш Край), каб знаеміць шырокую жыдоускую публіку с тутэйшым краем, а у гэтым і з беларускім рухам, з беларускай літэратурай і г. д., але па розным прычынам гэта ім ні удалося. У 1914 г. гэты самы гурток выдау па жыдоуску зборнік «Літва», дзе былі пераклады з беларускай і літоускай літэратур і артыкул а беларускім руху.\nВельмі горача адклікнулася на гэты зборнік уся жыдоуская краевая прэсса і ставілі у прыклад рвенне беларусау да адраджэння сваей нацыянальнай культуры жыдоускім асімілятарам. Як мы ужо потым даведаліся, то гэты зборнік «Літва» нарабіу вялікаго шуму у Амэрыцы, паміж інтэлігэнтнымі жыдамі з Беларусі.\nДа друку быу прыгатаваны і другі зборнік «Літва» с перакладамі вершау Я. Купалы, апаведанняу М. Горэцкаго і г. д., але хутка, у часе вайны, расійскі урад забараніу друкаваць па жыдоуску.\nПачалася наогул паласа чорнай рэакцыі у нашым краю, — калі расійскі ваенны штаб ні пазволіу у Менску і па беларуску друкаваць.\nУ часе перавароту, калі беларусы у Менску пачалі выступаць пад сваім уласным штандарам, то гарачэй усіх віталі іх жыды нацыяналісты. У часе выбарау у меськую думу беларусы з жыдамі (нацыянальныя партыі) увайшлі у коаліцыю і зрабілі адзін сьпісак кандыдатау. А калі Усебеларускі Зьезд, паказау, што творыцца дзержауная сіла, у жыдоускіх газэтах пачалі усе часьцей паказывацца артыкулы аб беларусах. Пасьля разгону большэвікамі памяненаго зьезду, жыдоускія нацыянальныя партыі апублікавалі свой пратэст проціу гэтаго гвалту.\nНельга казаць, каб паміж тутэйшых жыдоу ні было праціунікау беларускаго руху, — есьць і досіць многа. Глауным чынам выступаюць проціу тыя с партыйнай моладзі, інтэрнацыяналістау, якія маюць летуценні аб тым, што некалі ніякіх нацыяу ні будзе — усе пойдзе па Бэлямі.\nДругі род праціунікау беларускай справы з ніпартыйных жыдоу маець йшчэ болей арігінальны матыу: Жыдоуская нацыя разсеяна па усяму сьвету, на свае нішчасьце, раздзелено на жыдоу розных другіх нацый, павінна ведаць розныя мовы тых нацый, дзе яна жыве. І вось бяруць ішчэ тут нанова дзяліць жыдоу: на беларускіх, украінскіх і г. д.\nГэты «новы раздзел жыдоу» есьць для іх інтэрэсау мінус — гэта рацыя. Але занадта наіуная і эгоістычная, крытыкі тут ніякой быць ні можа…\nДзеля гэтай прычыны у часе зборау на Беларускі нацыянальны фонд у мястэчку Даугінаве (Віленской г.), жыдоуская моладзь адмовілася прыняць учасьце у зборах, бо яны — праціунікі «новаго раздзелу жыдоу»…\nАле проці жыцця нічога ні зрабілі і у беларускіх школах жыдоускія вучні вучацца па беларуску і робяць гэто ахвотне.\nШто датычы дальнейшых адносін жыдоускіх сьвядомых сфэр да беларусоу, то гісторыя іх так вышколіла, што, — на жаль, — па большасьці, яны арыентуюцца толькі грубай сілай: Чый верх — таго і прауда…\nГэто паказау іх першы энтузыазм да беларусоу у Менску у часе уцекау большэвізму. Потым — пачалося ківанне з боку у бок, трымаючы нос па ветру…\nПершы пасьля уцеку большэвікоу Беларускі Сэкрэтарыят з Менску, меу у сваім складзе двох жыдоу: Гутмана (без портфэля) і Белкінда — сэкрэтара фінансау…\nПры гэтым прыпамінаецца, што у Беларуска-Літоускім Князстве высокую дзержауную пасаду займау пярэхрыст (у тых часох німа чаго дзівіцца, што нікрэшчоных ні прыймалі на гэткія службы) Абрам Езэфофіч Рэбічковіч, каторы быу здольным адміністратарам і фінансавым агэнтам, а потым, пры Жыгімонце I, дайшоу да пасады падскарбія земскаго, г. з. міністра фінансау, і члена Гаспадарскай Рады.\nЯк далей пойдуць нашыя стасункі з жыдамі — тут — ні бярэмся судзіць. Ва уселякім выпадку жыцце гэтых двух нацыяу так цесна зьвязана, што кожная з іх прымушана цікавіцца другой, ужо хаця бы з эконамічнаго пункту. Эконамічная струна — вельмі чулая і шчокатная рэч. Да гэтай рэчы, як ні як, кожны прыкладываецца шчыра зацікауленым вухам. Нідалекая быдучына нашаго краю мае перад сабою перспэктыву розных селянскіх коопэрацій і гандлевых рэформау, што можэ зусім іначай паставіць увесь лад гандлю у нашым краю. Вось дзеля гэтаго варта жыдом болей уважна задумывацца над доляй сваіх блізкіх суседзяу, з якімі яны так зьвязаны эконамічна.\n↑ Увага: Тут словы песьні прыймаюць акрасу польскай мовы. Гэта паказывае, што беларуская мова і у большасьці жыдоу лічыцца «простай». Значэ, яны ні могуць сабе прэдставіць, каб Пан Бог гаварыу іначай, як па «панску» — г. з. па польску.\n↑ Пінск у пачатку мінулаго сталецця быу вялікім цэнтрам хасідызму.\nУзята з "https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Жыды_на_Беларусі&oldid=8733"\nАпошнія змены 3 кастрычніка 2012 а 00:58\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 00:58, 3 кастрычніка 2012.


12 гадоў ідзе барацьба за камфорт у сваіх кватэрах\nЖыхары дома па вуліцы 3 Ліпеня ў Радашковічах вось ужо 12 гадоў спрабуюць адстаяць правы на камфорт у сваіх кватэрах. Але пакуль жывуць ва ўмовах, далёкіх ад нармальных. Цякуць трубы, сцены пакрываюцца чорнай цвіллю, таму зелянеюць са злосці і самі жыхары.\nЯк выправіць сітуацыю, раскажа Таццяна Кашпур.\nБылы дзіцячы сад у Радашковічах 13 гадоў таму стаў шматкватэрным домам. А цяпер жыллём, мала для жыцця прызначаным. Прычым на першы погляд ён даволі прыстойны: стаяць шклопакеты, пафарбаваныя сцены. А вось выгляд унутры сумны.\nВераніка Шыманец, мясцовая жыхарка: У кватэрах некаторых каналізацыя проста з другога паверха плыве на першы, і людзі выносяць яе вёдрамі. І так усю зіму. Яшчэ адна праблема - дом засялялі ў два этапы. Тым, каму давалі другім кватэры, іх уцяплілі. А ў нас холадна. У нас дзеці ў адзенні спяць.\nНейкія работы ўсё ж праводзіліся. Залаталі частку даху, каля года таму рамонтнікі звярнулі ўвагу і паправілі каналізацыю. Але ўзімку старыя трубы зноў пацяклі. Карыстацца выгодамі цывілізацыі прыходзіцца ў суседзяў, нават гарачай вадой. Тым не менш, з жыхарамі быў заключаны дагавор пажыццёвага найму. А перадавікі атрымалі дазвол на афармленне дакументаў. Але каб людзі змаглі самі абслугоўваць свой дом, некалькіх паўнапраўных уладальнікаў недастаткова. Уласнікамі павінны быць усе. Арганізавана падаваць дакументы жыхары чамусьці не сталі.\nДзмітрый Рабы, дырэктар ААТ Купала-Агра: Звароты ад грамадзян былі толькі наконт прыватызацыі кватэр. Асноўная маса атрымала дабро. Грамадства не ў стане будаваць жыллё і праз паўгода яго прадаваць, інакш застанемся без рабочай сілы.\nЛюдзі прызнаюцца - праца ў іх цяжкая. Але пакуль была надзея на пераафармленне кватэр у іх уласнасць, яно таго каштавала. Але адпрацаваўшы 5 гадоў і больш - такі тэрмін даваў права на прыватызацыю, атрымаць доўгачаканыя метры так і не змаглі.\nСход акцыянераў ужо павінен быў адбыцца. Але яго адмянілі. Хоць пра такую гучную на мясцовы маштаб падзею пісалі нават рэгіянальныя СМІ. Праблема знайшла разуменне ў Адміністрацыі Прэзідэнта і ў аблвыканкаме. Прыйшла пастанова гаспадарцы на працягу месяца альбо прадаць, альбо прывесці дом у парадак. А воз і цяпер там.\nАле, магчыма, усё ж такі зрушыцца з месца. Літаральна сёння нам сказалі, што рашэнне па гэтым доме ў райвыканкаме прынялі, і людзі ўжо ў найбліжэйшы час змогуць стаць паўнапраўнымі гаспадарамі сваіх кватэр.\n20-тысячная калона гамяльчан прайшла па галоўнай магістралі да Вечнага агню\nCлабавідушчыя ўбачылі Мону Лізу


Першая выстава фатографа прайшла праз 17 год пасля смерці аўтара\n21 студзеня 2018, 09:31\n«Тут ніхто не пазуе і нічога не адбываецца. Адкуль ён мог ведаць што такія фотаздымкі - цікавыя?» — фотамастак Валерый Вядрэнка з захапленнем выказваецца аб працах невядомага фатографа-аматара 1950-х Петрыка Таранды. Выстава здымкаў з архіву Петрыка адкрылася ў Мінску 19 студзеня. Захаваў старыя плёнкі пляменнік фатографа гродзенец Мікола Таранда.\nСямейны альбом для ўсіх\nПадаецца, што такога кшталту здымкі мы ўжо не аднойчы бачылі. Яны ёсць у кожным сямейным альбоме. Людзі на іх стаяць, пазуюць, усміхаюцца.\n«Яны такія „цёпленькія“, такія блізкія. Падобныя здымкі ёсць у маіх бацькоў. У кожнай выяве пазнаецца зямелька свая родненькая, — дзеліцца ўражаннямі ад выставы наведвальніца Маргарыта Тарасава. — Калі б я жыла ў той час, то магла б быць вось такой самай, як гэта жанчына».\n«Купальнікі з сітца ўсе тады шылі. У мамы такі быў. І здымак ёсць падобны - мама ў купальніку на беразе мора. Сама пашыла і ганарова так стаіць».\n«У маім дзяцінстве ўсе ў такіх шлейках хадзілі», — з усмешкай пазнавання адзначае Святлана Чарняўская.\n«Сваімі здымкамі зламаў стэрэатыпы пра жыцё 50-х»\nЗдымкі Петрыка на першы погляд такія ж, як тысячы фота 50-х.\n«Але чым больш узіраешся, тым больш разумееш — тут прысутнічае асаблівы аўтарскі позірк, зусім не характэрны для тагачаснай фотаграфіі», — мяркуе фатограф Валерый Вядрэнка. Такіх «аўтарскіх» здымкаў набіраецца зашмат, каб палічыць іх выпадковымі.\n«Напэўна, ён нічога не ведаў пра фотамастацтва, не ведаў, як здымаюць у Еўропе ці Амерыцы. Здымаў, як кажуць, для сябе. Можа, і сам не ўсведамляў, навошта. Відавочна, што мы маем справу з аўтарам, з жыццёвай пазіцыяй, з фатографам ад бога».\nЗлева направа: Мікола Таранда, Валерый Вядрэнка, Таццяна Бембель на адкрыцці выставы\nПаваеннае жыццё многія ўяўляюць вельмі панурым. Цяжкі час, вечная нястача. Здымкі Петрыка Таранды ламаюць гэты стэрэатып.\n«На яго працах людзі жывыя. Наўрад ці яны думаюць пра дзяржаўны строй. Яны жывуць сваё жыццё і нічога не хаваюць. Гэта падкупае».\nШэдэўрам называе фатограф працу, што стала афішай выставы:\n«Для мяне гэта работа адразу раскрыла чалавека. Такія кадры здымаюць прафесійныя фатографы-жанравікі. Яны ведаюць, што здымаюць — той стан, калі нешта незразумелае адбываецца з людзьмі, калі яны на прыродзе. На мой погляд, гэта абсалютны шэдэўр па ўсіх параметрах — графічных, філасофскіх, кампазыцыйных, тонавых».\n«Мы ведаем шмат выпадкаў, калі разам з мастаком сыходзіла ў нябыт і яго спадчына», — адзначыла мастацтвазнаўца Таццяна Бебель. У гэтым сэнсе вельмі важна, што працы Петрыка Таранды ўсё ж дайшлі да гледача.\n«Ён сышоў, а работы яго прыйшлі. Не супалі яны ў гэтым руху да публікі, да аўдыторыі, да калег».\nЧастку здымкаў, што прадстаўлена на выставе, складальнікі называюць азнаямленнем ці пробнікам. Цалкам калекцыя правінцыйнага фатографа налічвае больш за 1000 фотаграфій. З іх можна зрабіць яшчэ не адну тэматычную падборку.\n«Ён імкнуўся ўсё захаваць»\n«Петрык быў «для ўсіх дзядзька», — узгадвае пляменнік фатографа і захавальнік архіва Мікола Таранда. У бацькі Петрыка было дзевяць дзяцей. Дваюрадных братоў ён меў 28 і пляменнікаў пад сотню.\n«Быў ён чалавекам, што імкнуўся ўсё захаваць. Запісваў успаміны сваёй маці, выступы фабрычнага хору, пропаведзі святара. Я заязджаў да яго часцяком, то ён казаў: «Давай, Коля, я табе раскажу пра сваё жыццё, а ты потым кніжку напішаш». Я толькі адмахваўся. Нашлі, маўляў, «пісацеля».\nМікола Таранда на адкрыцці выставы. Нейкім чынам захапленні дзядзькі перадаліся і пляменніку. Ён заўсёды трымае фотаапарат пры сабе ўжо 53 гады\nФатаграфіяй Петрык Таранда займаўся напрацягу дзесяці гадоў, недзе ад 1952 да 1964 года. Пазней стаў слепнуць і пад канец жыцця амаль зусім страціў зрок. Памёр ён у канцы 2001 года. Плёнкі фатографа сваякі перадалі пляменніку Міколу Таранду. Адсканаваць і разабраць архіў дапамагла гродзенская фатографка Наталля Дораш.\nНарадзіўся Петрык Таранда ў вёсцы Зарытава, якая зараз знаходзіцца ў Ляхавіцкім раёне, у 1921 годзе. Да 5 класа адвучыўся ў мясцовай школе, пасля чаго пераймаў рамясло ад ляхаўскага краўца Кнайстара. У 1938 годзе закончыў у Баранавічах курсы гмінных інструктараў па радыёфікацыі.\nПасля змены ўлады ў 1939 годзе Петрык працаваў у чыгуначным дэпо. Адтуль яго скіравалі на вучобу ў Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту. Пасля навучання працаваў памочнікам машыніста паравоза. Нягледзячы на тое, што быў пратэстантам, уступіў там у камсамол.\nНапачатку вайны ён вадзіў цягнікі да Брэста. Папрасіўся на фронт, удзельнічаў у баявых дзеяннях пад Масквой.\nПасля перамогі ўсіх заходнікаў адправілі ў Сібір на нарыхтоўкі лесу. Петрык уцёк з састава, дабраўся да Петрапаўлаўска. Каб пазбегнуць адказнасці, пайшоў працаваць у бліжэйшы калгас. Працаваў на валах, пасля на трактары, камбайне, быў памочнікам каваля, даглядаў коней для арміі. Потым быў зноў прызваны на службу.\nЗаймаўся ачысткай Сталінграду ад танкаў, гармат, завалаў, якія часта ўзрываліся. Працаваў на будаўніцтве чыгункі ад Сярова да Чырвонай Шапачкі. Трапіў у лагер, далі 5 гадоў. Але адбыў як удзельнік баявых дзеянняў толькі 2,5. За гэты час у лагеры ў яго нарадзілася дачка, якую назвалі Надзяй.\nВярнуўся ў Баранавічы, ажаніўся з іншай жанчынай, у сям'і гадавалася прыёмная дачка Ніна. Увесь час працаваў на швейнай фабрыцы. У вольны час рабіў магнітафонныя запісы фабрычнага хору, здымаў імпрэзы, святы, дэманстрацыі. Часта прыязджаў на вёску, да сваякоў у Зарытава і Шавялі, дзе таксама рабіў здымкі землякоў.\n« Пяць фактаў пра кнігу беларускіх гістарычных анекдотаў і пяць гісторый з яе


17.11.2021 / 18:19\nУ снежні амерыканскі стрымінгавы сэрвіс HBO Max пакажа працяг «Сэксу ў вялікім горадзе». Чаго чакаць ад прэм’еры?\n«Сэкс у вялікім горадзе» выходзіў на амерыканскія экраны з 1998 па 2004 год. Гэта была гісторыя пра чатырох жыхарак Нью-Йорка, сябровак ва ўзросце «трохі за 30», што свабодна гутарылі паміж сабой пра сэкс, каханне і кар’еру. Магчыма, упершыню на вялікім экране распавялі, што жанчыны могуць быць самастойнымі ў гэтых пытаннях і атрымліваць ад сваёй свабоды задавальненне.\nСерыял выклікаў фурор і атрымаў мільёны фанатаў ва ўсім свеце. Важным і прыемным дадаткам да поспеху сталі станоўчыя водгукі крытыкаў і прэстыжныя ўзнагароды. «Сэкс у вялікім горадзе» атрымаў 6 прэстыжных прэмій «Эмі», 8 не менш паважаных «Залатых глобусаў» і 36 іншых узнагарод.\nПасля заканчэння серыяла выйшла два поўнаметражныя фільмы, што раскрывалі далейшую гісторыю сябровак, а таксама моладзевы серыял «Дзённікі Кэры» пра юнацтва галоўнай гераіні Кэры Брэдшоу. І калі пра серыял водгукі былі неадназначныя, то поўнаметражкі аказаліся паспяховымі ў пракаце.\nВяртанне Кэры і кампаніі\nПра тое, што гераіні «Сэкса ў вялікім горадзе» вяртаюцца на экраны, стала вядома ў студзені гэтага года. «І проста так…» здымалі вясной 2021-га ў Нью-Ёрку, абяцаюць паказаць у эфіры 10 эпізодаў серыяла. Сэрвіс HBO Max, на якім ён выйдзе, ускладае на «І проста так…» вялікія надзеі — кажуць, што серыял можа радыкальна пашырыць аўдыторыю сэрвіса.\nТрэйлер серыяла «І проста так…»\n«І проста так…» пакажа нам жыццё гераінь «Сэксу ў вялікім горадзе» праз 20 гадоў. Аматары арыгінальнага серыяла адразу заўважаць, што сярод асноўных зорак няма Кім Кэтрал, выканаўцы ролі Саманты. Кэтрал патлумачыла адмову ад здымак прычынамі, не звязанымі з серыялам, аднак вядома, што яна мае працяглы канфлікт з галоўнай зоркай серыяла — актрысай Сарай Джэсікай Паркер.\nНевядома, як сцэнарысты патлумачаць адсутнасць Саманты. Але ясна, хто яе заменіць. Чацвёртую і пакуль самую невядомую з сябровак, Лізу Тод Уэслі, сыграе актрыса Ніколь Ары Паркер, зусім невядомая беларускаму гледачу.\n«І проста так…» пакуль не выйшаў, аднак некаторыя крытыкі ўжо негатовыя прызнаць страту Саманты. Кажуць, нібыта «Сэкс у вялікім горадзе» стаў такім паспяховым менавіта праз тое, што кожная з гераінь дапаўняла адна адну. І калі з гэтага пазла прыбраць адзін элемент, то магія серыяла знікне. Тым больш калі гэты элемент такі яркі, як нястрыманая і дзёрзкая Саманта.\nЯкім бы ні атрымаўся «І проста так…», ёсць нешта, чаго аматары першапачатковага серыяла дакладна будуць чакаць ад прэм’еры. Размова пра арыгінальны стыль гераінь.\nПрайшло 17 гадоў з выхаду апошняй серыі «Сэксу ў вялікім горадзе», але замежныя медыя дагэтуль вучаць жанчын апранацца ў стылі нью-ёркскіх модніц. Такі паспяховы серыяльны гардэроб (дакладней, чатыры гардэробы — па адным для кожнай гераіні) стварыла дызайнерка Патрысія Філд.\nВобразы з серыяла «Сэкс у вялікім горадзе». Фота depositphotos.com.\nФілд не проста падабрала для кожнай з сябровак такое адзенне, што дапамагло максімальна раскрыць іх гісторыю. Яна прывучыла вядомых дызайнераў супрацоўнічаць з тэлевізійнымі касцюмерамі і пазычаць ім адзенне для здымак, а таксама на прыкладзе гераінь «Сэксу…» паказала жанчынам ва ўсім свеце, як выражаць сябе праз адзенне.\nАсаблівую вядомасць набыў гардэроб Кэры Брэдшоу. Філд здолела аб’яднаць у вобразе Брэдшоў рэчы нібыта з розных планет — напрыклад, там можна знайсці спадніцу-пачку, купленую стылістамі, па чутках, за пяць даляраў, і шубу з натуральнага футра. Нельга не ўзгадаць любімыя туфлі Кэры ад фірмы Manolo Blanhik — серыял зрабіў іх вядомымі на ўвесь свет.\nКалі выходзіў «Сэкс у вялікім горадзе», яго гераіням было трохі за 30. Серыял стаў адной з першых з'яваў масавай культуры, што далі зразумець: жанчыны ў такім узросце могуць быць не толькі хатнімі гаспадынямі.\nЦяпер нью-ёркскім сяброўкам ужо за 50, і яны зноў трапілі пад дыскрымінацыю. Выканаўца галоўнай ролі Сара Джэсіка Паркер распавяла ў нядаўнім інтэрв'ю, што і яна, і іншыя асноўныя актрысы серыяла атрымалі шмат негатыўных водгукаў за тое, што ў новым серыяле яны выглядаюць пастарэлымі. Паркер сведчыць, што стаўленне да актрыс стала горшым праз існаванне сацсетак:\n«Амаль што здаецца, нібыта людзі не хочуць, каб мы былі цалкам задаволеныя сваім цяперашнім жыццём, нібыта ім падабаецца, калі нам балюча ад таго, якія мы сёння. Пры гэтым не важна, ці мы выбіраем старэць натуральна і не выглядаць пры гэтым ідэальна, ці мы робім нешта, каб выглядаць лепей».\nФільм «Мінулай ноччу ў Соха». Чаму варта паглядзець


Праўда, умовы надвор’я пакуль не дазваляюць пачаць пасяўную. Несуцяшальныя і прагнозы сіноптыкаў. Ужо ў канцы тыдня ў Беларусь зноў вернецца зіма, са снегам і начнымі замаразкамі. У паўднёвых рэгіёнах краіны ўжо апрацоўваюць глебу, дзе ёсць магчымасць. Таксама пачалі сяўбу і падкормку шматгадовай травы. Вікторыя Патоня аб падрыхтоўцы да пасяўной.\nУ гэтай гаспадарцы трактары, пагрузчыкі, прычапныя агрэгаты на старце. Усю зіму механізатары прыводзілі тэхніку ў парадак. Для Валерыя Шэўчыка цяперашняя пасяўная далёка не першая. За станам свайго жалезнага памочніка сочыць - рамантуе і працы не баіцца. Асабісты рэкорд - 55 гектараў плошчаў за дзень. Гэта прыкладна 60 футбольных палёў.\nНа прадпрыемстве "Відамлянскае" парк сельгасмашын вялікі. Адных толькі трактароў больш за 50 адзінак. Тут не шкадуюць сродкаў на рамонт агрэгатаў і нават пралічваюць сітуацыі наперад: калі ў поле трэба будзе выйсці адразу ўсім. Бо адной толькі ярыны тут плануюць пасеяць 1200 гектараў.\nУ гатоўнасці нумар адзін не толькі тэхніка, але і пасяўны матэрыял. Гэтае прадпрыемства спецыялізуецца і на вырошчванні насення шматгадовай травы. 10 % прадукцыі выкарыстоўваецца для ўласных патрэб, астатняе прадаецца. Напрыклад, гэта "райграс пашавы" - каштоўная хадавая культура ў кормавытворчасці.\nУ засеках - збожжавыя і крупяныя культуры. Тутэйшыя землі падыходзяць для вырошчвання грэчкі і проса. Дарэчы, аграрыі рэгіёна ўжо пачалі сяўбу і падкормку мінеральнымі ўгнаеннямі шматгадовай травы. Але большасць гаспадарак на палі выходзіць не спяшаюцца. Зямля не прагрэтая, глеба пераўвільготненая. Тым больш што і прагнозы сіноптыкаў несуцяшальныя: рэзкія скачкі тэмператур ад плюса да мінуса, замаразкі ў канцы тыдня. Для азімых, гавораць спецыялісты, гэта сапраўдны стрэс.\nКалі ў Брэсцкай вобласці аграрыі гатовыя да працы ў палях і пры ўдалым прагнозе на масавую сяўбу выйдуць праз паўтара тыдня, то паўночны рэгіён перастрахоўваецца. Каб паспець пасеяць у аптымальныя тэрміны, у Віцебскай вобласці плануюць задзейнічаць 6,5 тысячы механізатараў. З іх каля 900 чалавек - прыцягнутыя работнікі. Спецыялісты, якія на час пасяўной будуць камандзіраваныя на дапамогу аграрыям ад гарадскіх прадпрыемстваў.\nБеларусь прапанавала Расіі варыянт урэгулявання пытанняў па пастаўках малака\nПершы нацыянальны канал Беларускага радыё працягвае адкрываць маладыя таленты\n"Тарпеда-Мінск" - "Іслач". Прамая трансляцыя на "Беларусь 5" у 19:30\nЧарговую серыю спецыяльнага праекта АТН "На кантролі Прэзідэнта" глядзіце заўтра ў 21:45 на "Беларусь 1"\nКаларытная "Тбілісоба" ў гэтыя выхадныя вяртаецца ў Мінск


25 лістапада ў галерэі “Лабірынт” Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ладзілася прэзентацыя кнігі Уладзіміра Караткевіча “Дзікае паляванне караля Стаха”.\nПрэзентацыя кнігі Уладзіміра Караткевіча\n25 лістапада а 17-й гадзіне ў галерэі “Лабірынт” адбудзецца прэзентацыя кнігі Уладзіміра Караткевіча “Дзікае паляванне караля Стаха”.\n23 лістапада ў музеі кнігі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі адбылася прэзентацыя выстаўкі мініяцюрных выданняў з калекцыі азербайджанскага Музея мініяцюрнай кнігі "Выдатныя дзеячы сусветнай палітыкі".\n24 лістапада ў 18.30 у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі ў рамках праекта “Кропка Адліку” адбудзецца інфармацыйна-пазнавальная праграма “Унутраная свабода: як наладзіць адносіны з уласным жыццём?”.\nЗ 23 лістапада па 31 снежня ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (2-гі паверх, кальцавы калідор) пройдзе юбілейная выстаўка “Свет шчодры. Свет мяне паўторыць…”, прысвечаная 80-годдзю з дня нараджэння У. С. Караткевіча.\n21 лістапада ў дзіцячым пакоі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі прайшлі творчыя заняткі з цыкла “Нетрадыцыйныя спосабы выяўлення”.\n15–19 лістапада ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі адбыўся рэспубліканскі семінар-трэнінг для спецыялістаў публічных бібліятэк.\n17 лістапада ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі ў рамках праекта “Кропка Адліку” адбылася інфармацыйна-пазнавальная праграма “Прыманне сябе: як паводзіць сябе з навакольным светам?”.\n23 лістапада а 17-й гадзіне ў галерэі “Ракурс” адбудзецца ўрачыстае адкрыццё выстаўкі “Арт-крок”.\n19 лістапада а 17-й гадзіне ў галерэі “Лабірынт” адбудзецца прэзентацыя выдання “Радзівілы. Альбом партрэтаў XVIII–XIX стагоддзяў”.


Навіны - Што такое падлогавая разетка?\nШто такое падлогавая разетка?\nПадлогавая разетка - гэта рэцэптар штэкера, які знаходзіцца ў падлозе. Гэты тып разеткі можа быць выраблены для самых розных вілак, але часцей за ўсё выкарыстоўваецца для электрычнай, тэлефоннай або кабельнай сувязі. Выкарыстанне падлогавых разетак жорстка рэгулюецца будаўнічымі нормамі ў многіх галінах.\nЧасцей за ўсё электрычныя разеткі або разеткі размяшчаюцца ў сценах.\nУ большасці выпадкаў электрычныя і іншыя віды разетак і разетак размяшчаюцца ў сценах або ліштве. У звычайным жылым ці камерцыйным памяшканні такія разеткі звычайна размяшчаюцца на невялікай адлегласці над падлогай і могуць быць размешчаны над стальніцамі ў ванных пакоях і на кухнях. У звычайным прамысловым будаўніцтве большасць такіх гандлёвых кропак размяшчаюцца альбо ў сценах, альбо на слупах, размешчаных побач з машынамі. Аднак у некаторых выпадках падлогавая разетка пажаданая, бо яна прадухіляе пракладку шнуроў у месцах, дзе яны могуць прадстаўляць небяспеку для паездкі.\nНапрыклад, жылая гасцёўня можа быць аформлена такім чынам, што канапы нельга размясціць ля сцен, не перакрываючы ўваход у іншыя пакоі. Калі ўладальнік дома хоча паставіць лямпу для чытання на адным канцы канапы, ёй давядзецца правесці шнур па падлозе да бліжэйшай электрычнай разеткі. Гэта можа быць непрывабна. Гэта таксама можа прадстаўляць рызыку таго, што гадаванец ці член сям'і спатыкнецца на шнуры, што можа нанесці шкоду як трыпперу, так і лямпе. Размяшчэнне падлогавай разеткі каля канапы ліквідуе гэтую праблему.\nАдваротны бок медаля заключаецца ў тым, што заглушкі, размешчаныя ў няправільна размешчаных падлогавых разетках, сапраўды могуць стаць небяспекай для паездкі. Гэта асабліва дакладна ў прамысловых і гандлёвых будынках, дзе адказнасць заўсёды выклікае непакой. Шмат хто таксама лічыць падлогавыя разеткі вялікім рызыкай пажару, чым насценныя разеткі.\nУсталяванне падлогавых разетак падчас новага будаўніцтва можа быць складаным у некаторых частках свету. Шматлікія будаўнічыя нормы цалкам забараняюць усталёўваць падлогавую разетку. Іншыя патрабуюць, каб яны ўкладваліся толькі ў цвёрдыя падлогі, такія як плітка ці дрэва, а не ў мяккія падлогі, такія як дываны. Іншыя дазваляюць падлогавыя выхады ў прамысловым будаўніцтве, але не ў жылым і камерцыйным будаўніцтве, а іншыя дыктуюць прама супрацьлеглае.\nПраводка альбо ўстаноўка падлогавай разеткі ў існуючым будынку можа быць забаронена кодам. Калі гэта так, код можа запатрабаваць, каб працу выконваў ліцэнзаваны электрык. Калі мясцовыя коды дазваляюць усталёўваць падлогавыя разеткі, уладальнік будынка павінен памятаць, што такая ўстаноўка можа быць дарагая альбо немагчымая, калі электрык не можа атрымаць доступ да ніжняй часткі падлогі, напрыклад, у выпадку з бетоннай падлогай. Калі падлога знаходзіцца на другім узроўні, для ўсталёўкі разеткі, магчыма, спатрэбіцца зняць частку столі ніжэй.


«Звязда» адкрывае «Жаночыя тайны» | Созвучие\nПятница, 30 ноября 2018 11:49\nЖыццё не мёду піццё: яно (не мне вам казаць) падкідвае безліч пытанняў. А вось адказаў...\nНу вось чаму, напрыклад, жанчыны кахаюць адных, а замуж выходзяць за іншых? Чаму баяцца часам нараджаць дзяцей? Чаму нараджаюць, але, што часта здараецца, гадуюць без бацькі (ва ўсякім разе, без роднага)? Чаму ў сорак і, можна сказаць, нарэшце сустрэўшы свайго чалавека, замест нумара тэлефона ды адраса пакідаюць яму кароткае слова «ўдачы!», а потым самі шукаюць сустрэч? Чаму здраджваюць, пакутуюць і «раствараюцца ў каханых, як цукар у шклянцы кіпню», каб пасля...\nДжэк Лондан пісаў, што ў жаночай логіцы ёсць нешта забойнае для здаровага розуму.\nІ тым не менш вывучаць гэту логіку ўсё роўна трэба і нават хочацца, балазе «падручнікаў» больш чым дастаткова.\nУ якасці новага можа паслужыць, напрыклад, зборнік навел «Дзень нараджэння» звяздоўкі Наталлі Уладзіміравай (яна ж Карпенка), якім выдавецкі дом «Звязда» распачаў серыю «Жаночыя тайны».\nІх, гэтых самых тайн, у першай кніжачцы, на жаль, не так ужо і шмат, аднак кожная з іх вартая ўвагі ды роздуму, кожная па-свойму павучальная і пазнавальная, бо ўсе яны ўзятыя з жыцця — сучаснага, гарадскога і вясковага, такога, як ёсць...\nНапэўна, таму з гераінямі ды героямі зборніка можа зусім незаўважна праляцець доўгі восеньскі вечар, куды бліжэйшай падацца дарога ў маршрутцы, карацейшай і, можа, нават прыемнай — чарга ў паліклініцы.\nКніжка, што зручна, не зойме шмат месца ў жаночай сумачцы ці ў кішэні мужчынскага пінжака. І пры гэтым не згубіцца на кніжнай паліцы, бо праз нейкі час яе (напісаную, дарэчы, добрай беларускай мовай і без маралізатарства) захочацца прачытаць яшчэ раз. Альбо з гэтай жа серыі купіць сабе новых...\nВыпуск іх, новых «жаночых тайнаў», як растлумачылі ў выдавецтве, цалкам магчымы, але (нічога не зробіш — рынак!) у тым выпадку, калі будзе попыт на першыя.\nЗа ўсе кнігарні, вядома ж, не скажу. У найбліжэйшай ад дома «Дзень нараджэння», па словах гандляроў, прадаецца добра. Пытайцеся!


Улады пасля ІП бяруцца за медыкаў?\nМедычныя цэнтры могуць згубіць ¼ працаўнікоў з-за новых правілаў ліцэнзавання. Паводле ўказу № 475, які набывае моц сёння, працаваць у прыватных клініках і санаторыях змогуць толькі спецыялісты першай і найвышэйшай катэгорыі. Найбольш пацярпяць невялікія медцэнтры і прыватныя стаматалагічныя кабінеты.\nЗгодна з новымі правіламі, першую катэгорыю мусяць мець не толькі дактары, але і ўвесь медычны персанал. Дзеля яе атрымання стаж адмыслоўца не можа быць меншы за 5 гадоў. Інфармацыю пра выкананне новых патрабаванняў да 1 чэрвеня трэба падаць у Міністэрства аховы здароўя.\n«Калі спецыяліст нармальны, хай не вышэйшай катэгорыі, то ўсё добра, можа працаваць», – мяркуе жыхарка Менску.\n«Гэтыя дактары папоўняць шэрагі беспрацоўных», – прагназуе жанчына.\n«Каб атрымаць катэгорыю, усе гэтыя дактары вучацца ў звычайных паліклініках на нас, простых грамадзянах. З іншага боку, хаця б тут будзе адсякацца ўсялякі непрафесіяналізм», – зазначае мінак. «Калі плаціш грошы, трэба ведаць, за што плаціш», – кажа малады мужчына.\nУказ, прыняты Лукашэнкам, забараняе дактарам і медсёстрам пасля заканчэння вучобы ўладкоўвацца на працу да прыватнікаў. Мінімум 5 гадоў медыкі мусяць адпрацаваць у дзяржаўных шпіталях і паліклініках. Адначасова ўказ цалкам адмяняе ліцэнзаванне для дзяржаўных медцэнтраў і паліклінік.\n«Логіка напэўна такая, што ў дзяржаўных установах аховы здароўя ўзровень упадзе, бо ў дзяржаўных паліклініках змогуць працаваць і без катэгорыі спецыялісты, і з больш нізкімі катэгорыямі», – распавядае Тамара Каралёва, дырэктарка Асацыяцыі прыкладной эстэтыкі ды СПА.\nАпроч іншага, новы ўказ б’е па санаторыях – большасць з іх у Беларусі прыватныя. На думку экспертаў, змены ў ліцэнзаванні прывядуць да масавых звальненняў і банкруцтва некаторых дробных арганізацыяў, а інвестыцыі ў медычную сферу рэзка знізяцца.\nТэгі: законы, медыцына


2019/03/14 0 аўтар Crypto\nПартфельных кіраўнік фондам Aurora Blockchain Capital Дзмітрый Смірноў у сваёй аўтарскай калонцы на РБК- Крыпта тлумачыць - чаму кітайскі ўрад забараніла биткоин і як у краіне ставяцца да лічбавым грошай\nУлады Кітая падзяляюць блокчейн і криптовалюты - адно яны актыўна развіваюць, іншае перарываюць на корані. Падрабязна пра сітуацыю ў краіне ў сваёй аўтарскай калонцы на РБК- Крыпта распавёў партфельных кіраўнік фондам Aurora Blockchain Capital Дзмітрый Симирнов.\nЛюбоў кітайцаў да азартных гульняў не з'яўляецца вялікім сакрэтам. Вера ў асаблівае значэнне лічбаў і знакаў, узаемадзеянне лёсу і прадметаў знаходзіць карані ў філасофіі і рэлігіі гэтага рэгіёну. Тысячагадовая гісторыя латарэй, картачных гульняў і маджонг цесна пераплятаецца з спробамі дзяржавы астудзіць азартны запал насельніцтва краіны. Так, за апошнія 170 гадоў легальна выпрабаваць лёс у гульні на грошы ў Кітаі можна быў толькі ў адным месцы - былой партугальскай калоніі Макао.\nЗ адкрыццём Шанхайскай фондавай біржы ў 1990 г. азарт жыхароў Кітая знайшоў новае прыкладанне. Гісторыя біржавога гандлю ў рэгіёне поўная вертыкальнымі ўзлётамі і падзеннямі, прычым іх асноўнай рухаючай сілай было простае насельніцтва. Дзяржава неаднаразова ўмешвалася ў ход біржавога гандлю, забараняючы стаўкі на падзенне рынку, павялічваючы зборы за здзелкі і абмяжоўваючы гандаль у крэдыт.\nНядзіўна, што, калі з'явілася магчымасць спекуляваць вырастаюць у дзясяткі і сотні разоў криптовалютами, кітайскія спекулянты кінуліся купляць новыя інструменты. На кітайскі рынак у піку прыходзілася да 90% усяго гандлёвага абароту биткоина.\nАле і ў гэты раз дзяржава даволі хутка пачатак закручваць гайкі. У снежні 2013 г. цэнтральны банк Кітая забараніў фінансавым інстытутам здзяйсняць здзелкі з криптовалютами. 1 красавіка 2014 г. банкамі і аплатнымі сістэмамі было спынена абслугоўванне рахункаў для гандлю биткоином. І, нарэшце, у верасні 2017 г. цэлая група кітайскіх рэгулятараў распачала скаардынаваныя дзеянні для забароны ажыццяўлення ICO. Размяшчэння віртуальных манет былі прызнаныя Неліцэнзійная прыцягненнем фінансавання, а большая частка праектаў, часцяком не без падставы, была названая махлярствам. Дзейнасць криптовалютных біржаў у Кітаі была прызнана незаконнай.\nЧытай яшчэ: BITCOIN КУРС НА СЁННЯ\nБягучая сітуацыя з гандлем криптовалютами і ICO\nКітайскія криптовалютные біржы даволі хутка пераарыентаваліся на іншыя растуць рынкі: Японію, Карэю і ЗША. Так, напрыклад, якая праіснавала на момант забароны толькі два месяцы ганконская пляцоўка Binance за кошт агрэсіўнага маркетынгу змагла за паўгода стаць адной з найбуйнейшых у свеце. Пасля забароны яна змяніла сваю рэгістрацыю спачатку на Японію, а потым і Мальту. Кітайскія кампаніі працягнулі рабіць гучныя ICO, але мэтавая аўдыторыя ўжо знаходзілася за межамі межаў краіны (хай нават і асабліва фармальна).\nДа лістапада 2017 г. гандаль биткоином ў юанях ўпала менш чым да 1% ад сусветнага абароту, дзённы аб'ём гандлю знізіўся з піку ў амаль 120 тыс. Биткоинов да менш адной сотні:\nГандаль криптовалютами для грамадзян Кітая не была фармальна забароненая, але законных шляхоў для пакупкі і продажу практычна не засталося. Віртуальныя валюты працягнулі існаваць у шэрай і чорнай зоне. Масавае затрыманне нелегальных букмекераў падчас мінулага чэмпіянату свету па футболе было звязана з адабраннем вялікіх аб'ёмаў криптовалюты. Яны актыўна выкарыстоўваюцца для вываду актываў з Кітая з мэтай набыцця дарагой замежнай нерухомасці. Але шырокія масы былі выключаныя з спекуляцый, што кажа аб адназначным поспеху кітайскіх уладаў у справе рэалізацыі забароны.\nЛідэрства ў майнинге\nНягледзячы на забарону гандлю криптовалютами, Кітай працягвае быць адназначным лідэрам сусветнага майнинга - працэсу пацверджання транзакцый торгуемых блокчейнов за ўзнагароджанне ў выглядзе створаных у працэсе новых лічбавых манет. Чатыры найбуйнейшых сусветных аб'яднання Майнер (майнинговых пулаў) маюць кітайскія карані: AntPool, BTC.com, F2Pool і BW.COM. У суме больш за 72% вылічальных магутнасцяў биткоина знаходзіцца ў Кітаі. А больш за 70% магутнасцяў Кітая знаходзяцца ў правінцыі Сычуань. Так, напрыклад, нядаўняе паводка ў гэтым рэгіёне выклікала падзенне магутнасці (hash rate) сеткі биткоина амаль на 10%. Прычына такой канцэнтрацыі магутнасці - танная гідра і вугальная электрагенерацыю - асноўнае «сыравіну» для майнинга.\nЧытай яшчэ: МАЙНИНГ РУБЛЁЎ без укладанняў\nНайбуйнейшы вытворца абсталявання для майнинга Bitmain таксама родам з Кітая. Разумеючы ўсе рызыкі рэгулявання, у ліпені ён адкрыў офіс у Крамянёвай даліне і плануе хуткае IPO акцый на амерыканскіх біржах. Кітайскія ўлады неаднаразова пагражалі Майнер забаронамі і абмежаваннем доступу да электраэнергетыцы, але пакуль рызыка не рэалізаваўся, а Майнер застаюцца там, дзе танней сабекошт іх бізнесу\nБлокчейн тэхналогіі за межамі криптовалют\nНягледзячы на дзяржаўны забарона криптовалют і ICO, улады гарадоў Шанхай, Гуйян, Ханчжоу і Гуанджоу, правінцый шанец і Хэнань прынялі палітыку стымулявання развіцця блокчейн тэхналогій. А Ханчжоу - сталіца ўсходняй правінцыі Чжэцзян абвясціла аб планах інвеставаць 10 млрд юаняў ($ 1,5 млрд) у блокчейн-фонд, які павінен стаць найбуйнейшым у свеце.\nБольш за тое, блокчейн быў афіцыйна ўпісаны ў 13. пяцігадовы план развіцця Кітая з 2016 года па 2020 год. Блокчейн апісваецца там як адзін з кірункаў развіцця нацыі, нароўні з квантавымі кампутарамі, штучным інтэлектам і аўтаномнымі аўтамабілямі. Вынікаючы трэнду, у першай палове 2018 г. кітайцы зарэгістравалі 3078 фірмаў, у назве якіх ужываецца слова блокчейн. Гэта ў шэсць разоў больш, чым за ўвесь 2017 г. i прыкметна больш, чым у ЗША за той жа час (817 фірмаў).\nКітайскія ўлады выразна падзяляюць блокчейн і криптовалюты. І, нягледзячы на тое, што биткоин стаў першым паспяховым прымяненнем тэхналогіі блокчейн, у яго карыснасці кітайскія рэгулятары сумняюцца і аддаюць перавагу максімальна абмежаваць патэнцыйную небяспеку криптовалют.\nКУРСЫ КРИПТОВАЛЮТ ў рэальным часе ДА ДОЛАРА\nЯК Майне БИТКОИНЫ 2019\nБИТКОИН ЯК за рабіць відэакарту\nКУРС КРИПТОВАЛЮТ ў рэальным часе


Партыя БНФ перадала ў Адміністрацыю прапановы па сьвяткаваньні Дня Волі - Польскае Радыё\nValery Sauko 11.10.2018 18:02\n«Галоўная тэма маёй размовы тычылася пытаньняў таго, як будзе адзначацца Дзень Волі ў наступным годзе».\nРада БНРcommons.wikimedia.org/Public Domain CC0\nПартыя БНФ перадала ў Адміністрацыю прэзыдэнта прапановы па сьвяткаваньні Дня Волі\nСтаршыня Партыі БНФ Рыгор Кастусёў 11 кастрычніка перадаў у Адміністрацыю прэзыдэнта прапановы па сьвяткаваньні Дня Волі ў 2019 годзе.\nУ прыватнасьці, паведаміў БелаПАН палітык, сёньня ён сустрэўся з намесьнікам кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта Уладзімірам Жаўняком.\n«Галоўная тэма маёй размовы тычылася пытаньняў таго, як будзе адзначацца Дзень Волі ў наступным годзе, а таксама рэалізацыі некаторых прапаноў партыі аб сьвяткаваньні 100-годзьдзя БНР у гэтым годзе. У тым ліку размова ідзе аб правядзеньні тэматычных канфэрэнцый і мерапрыемстваў, а таксама ўсталяваньні памятнай дошкі на доме, дзе 100 гадоў таму была абвешчаная беларуская дзяржава», – распавёў палітык.\nПлян сьвяточных мерапрыемстваў у Дзень Волі 25 сакавіка ў наступным годзе пакуль абмяркоўваецца «толькі папярэдне, ёсьць розныя прапановы», дадаў ён.\nПісьмовы адказ на зварот, паводле словаў Кастусёва, паабяцалі ў адміністрацыі даць ва ўстаноўленыя заканадаўствам тэрміны.\nБеларуская Народная Рэспубліка была абвешчаная ў ноч на 25 сакавіка 1918 года. 100-годзьдзе стварэньня БНР грамадзкасьць адзначала 25 сакавіка гэтага году.\nУпершыню за многія гады Менгарвыканкам дазволіў правесьці ў цэнтры горада, каля опэрнага тэатра, сьвяточны мітынг і канцэрт. Сталічныя ўлады таксама станоўча паставіліся да ідэі ўстаноўкі памятнай дошкі ў гонар 100-годзьдзя БНР. Сродкі на выраб дошкі сабралі ў інтэрнэце за некалькі гадзін. Плянавалася, што дошка будзе ўстаноўленая 23 сакавіка, але пасяджэньне ў Менгарвыканкаме савета, які афіцыйна павінен быў ухваліць гэтае рашэньне, было перанесенае на няпэўны час.\n30 жніўня Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада) накіравала ў Менгарвыканкам зварот з просьбай паскорыць працэс устаноўкі памятнай дошкі. Афіцыйны адказ паступіў у партыю ў сярэдзіне верасьня. У ім паведамляецца, што ў адрас гарвыканкама «паступіў шэраг зваротаў ад грамадзян Рэспублікі Беларусь і прадстаўнікоў грамадзкасці з нэгатыўным стаўленьнем да пытаньня ўстаноўкі памятнай дошкі па вуліцы Валадарскага, 9».\nПры гэтым у гарвыканкаме сьцьвярджаюць, што «пытаньне аб мэтазгоднасьці прыняцьця рашэньня па ўстанаўленьні памятнай дошкі знаходзіцца на разглядзе».\ntags: 100-годзьдзе БНР, адміністрацыя прэзыдэнта, БНР, Партыя БНФ, Рыгор Кастусёў


Дзяленне ядра ўрану. Ланцуговая рэакцыя. апісанне працэсу\nДзяленне ядра - гэта расшчапленне цяжкага атама на два фрагменты прыкладна роўнай масы, якое суправаджаецца вылучэннем вялікай колькасці энергіі.\nАдкрыццё ядзернага дзялення пачало новую эру - «атамны век». Патэнцыял магчымага яго выкарыстання і суадносіны рызыкі да карысці ад яго прымянення не толькі спарадзілі мноства сацыялагічных, палітычных, эканамічных і навуковых дасягненняў, але таксама і сур'ёзныя праблемы. Нават з чыста навуковага пункту гледжання працэс ядзернага дзялення стварыў вялікі лік галаваломак і ўскладненняў, і поўнае тэарэтычнае яго тлумачэнне з'яўляецца справай будучыні.\nДзяліцца - выгадна\nЭнергіі сувязі (на нуклонов) у розных ядраў адрозніваюцца. Больш цяжкія валодаюць меншай энергіяй сувязі, чым размешчаныя ў сярэдзіне перыядычным табліцы.\nГэта азначае, што цяжкім ядрам, у якіх атамная лік больш 100, выгадна дзяліцца на два меншых фрагмента, тым самым вызваляючы энергію, якая ператвараецца ў кінэтычную энергію аскепкаў. Гэты працэс называецца расшчапленнем атамнага ядра.\nУ адпаведнасці з крывой стабільнасці, якая паказвае залежнасць колькасці пратонаў ад ліку нейтронаў для стабільных нуклідаў, больш цяжкія ядра аддаюць перавагу большая колькасць нейтронаў (у параўнанні з колькасцю пратонаў), чым больш лёгкія. Гэта сведчыць аб тым, што разам з працэсам расшчаплення будуць выпусканага некаторыя «запасныя» нейтроны. Акрамя таго, яны будуць таксама прымаць на сябе частку якая вылучаецца энергіі. Вывучэнне дзялення ядра атама ўрану паказала, што пры гэтым вылучаецца 3-4 нейтрона: 238 U → 145 La + 90 Br + 3n.\nАтамная лік (і атамная маса) асколка не роўная палове атамнай масы з бацькоў. Розніца паміж масамі атамаў, якія ўтварыліся ў выніку расшчаплення, звычайна складае каля 50. Праўда, прычына гэтага яшчэ не зусім зразумелая.\nЭнергіі сувязі 238 U, 145 La і 90 Br роўныя 1803, 1198 і 763 МЭВ адпаведна. Гэта азначае, што ў выніку дадзенай рэакцыі вызваляецца энергія дзялення ядра ўрану, роўная 1198 + 763-1803 = 158 МЭВ.\nПрацэсы спантанага расшчаплення вядомыя ў прыродзе, але яны вельмі рэдкія. Сярэдні час жыцця названага працэсу складае каля 10 17 гадоў, а, напрыклад, сярэдні час жыцця альфа-распаду таго ж радыенукліду складае каля 10 11 гадоў.\nПрычына гэтага заключаецца ў тым, што для таго, каб падзяліцца на дзве часткі, ядро павінна спачатку падвергнуцца дэфармацыі (расцягнуцца) у эллипсоидальную форму, а затым, перад канчатковым расшчапленнем на два фрагменты, ўтварыць «рыльца» пасярэдзіне.\nУ дэфармаваным стане на ядро дзейнічаюць дзве сілы. Адна з іх - ўзрослая павярхоўная энергія (павярхоўнае нацяжэнне кроплі вадкасці тлумачыць яе сферычную форму), а іншая - кулонаўскімі адштурхванне паміж аскепкамі дзялення. Разам яны вырабляюць патэнцыйны бар'ер.\nЯк і ў выпадку альфа-распаду, каб адбылося спантаннае дзяленне ядра атама ўрану, фрагменты павінны пераадолець гэты бар'ер з дапамогай квантавага тунэлявання. Велічыня бар'ера складае каля 6 МЭВ, як і ў выпадку з альфа-распадам, але верагоднасць тунэлявання α-часціцы значна больш, чым значна больш цяжкага прадукту расшчаплення атама.\nЗначна больш верагодным з'яўляецца індуцыраванае дзяленне ядра ўрану. У гэтым выпадку матчына ядро апрамяняецца нейтронах. Калі бацька яго паглынае, то яны звязваюцца, вызваляючы энергію сувязі ў выглядзе вагальнай энергіі, якая можа перавысіць 6 МЭВ, неабходных для пераадолення патэнцыйнага бар'ера.\nТам, дзе энергіі дадатковага нейтрона недастаткова для пераадолення патэнцыйнага бар'ера, які падае нейтрон павінен валодаць мінімальнай кінэтычнай энергіяй для таго, каб мець магчымасць індукаваць расшчапленне атама. У выпадку 238 U энергіі сувязі дадатковых нейтронаў не хапае каля 1 МЭВ. Гэта азначае, што дзяленне ядра ўрану індукуецца толькі нейтроны з кінэтычнай энергіяй больш 1 МЭВ. З іншага боку, ізатоп 235 U мае адзін няпарны нейтрон. Калі ядро паглынае дадатковы, ён утворыць з ім пару, і ў выніку гэтага спарвання з'яўляецца дадатковая энергія сувязі. Гэтага дастаткова для вызвалення колькасці энергіі, неабходнага для таго, каб ядро пераадолела патэнцыйны бар'ер і дзяленне ізатопа адбывалася пры сутыкненні з любым нейтрона.\nНягледзячы на тое што пры рэакцыі дзялення выпускаюцца тры ці чатыры нейтрона, аскепкі па-ранейшаму ўтрымліваюць больш нейтронаў, чым іх стабільныя ізабарны. Гэта азначае, што фрагменты расшчаплення, як правіла, няўстойлівыя ў адносінах да бэта-распаду.\nНапрыклад, калі адбываецца дзяленне ядра ўрану 238 U, стабільным ізабарны з А = 145 з'яўляецца неадым 145 Nd, што азначае, што фрагмент лантан 145 La распадаецца ў тры этапы, кожны раз выпраменьваючы электрон і антинейтрино, пакуль не будзе адукаваны стабільны нуклідаў. Стабільным ізабарны з A = 90 з'яўляецца цырконій 90 Zr, таму асколак расшчаплення бром 90 Br распадаецца ў пяць этапаў ланцуга β-распаду.\nГэтыя ланцугу β-распаду вылучаюць дадатковую энергію, якая амаль уся выносіцца электронамі і антинейтрино.\nЯдзерныя рэакцыі: дзяленне ядраў ўрану\nПрамое выпраменьванне нейтрона з нуклідаў з занадта вялікай іх колькасцю для забеспячэння стабільнасці ядра малаверагодна. Тут справа складаецца ў тым, што няма кулонаўскімі адштурхвання, і таму павярхоўная энергія мае тэндэнцыю да ўтрымання нейтрона ў сувязі з бацькам. Тым не менш гэта часам адбываецца. Напрыклад, фрагмент дзялення 90 Br ў першай стадыі бэта-распаду вырабляе крыптон-90, які можа быць знаходзіцца ва ўзбуджаным стане з дастатковай энергіяй, каб пераадолець павярхоўную энергію. У гэтым выпадку выпраменьванне нейтронаў можа адбывацца непасрэдна з адукацыяй крыптону-89. Гэты ізабарны па-ранейшаму няўстойлівы па адносінах да β-распаду, пакуль не пяройдзе ў стабільны ітрый-89, так што крыптон-89 распадаецца ў тры этапы.\nДзяленне ядраў ўрану: ланцуговая рэакцыя\nНейтроны, выпусканых ў рэакцыі расшчаплення, могуць быць паглынутыя іншым ядром-бацькам, якое затым само падвяргаецца індукаванага падзелам. У выпадку ўрану-238 тры нейтрона, якія ўзнікаюць, выходзяць з энергіяй менш за 1 МЭВ (энергія, якая вылучаецца пры дзяленні ядра ўрану - 158 МЭВ - у асноўным пераходзіць у кінэтычную энергію аскепкаў расшчаплення), таму яны не могуць выклікаць далейшае дзяленне гэтага нуклідаў. Тым не менш пры значнай канцэнтрацыі рэдкага ізатопа 235 U гэтыя свабодныя нейтроны могуць быць захопленыя ядрамі 235 U, што сапраўды можа выклікаць расшчапленне, так як у гэтым выпадку адсутнічае энергетычны парог, ніжэй якога дзяленне ня індукуецца.\nТакі прынцып ланцуговай рэакцыі.\nТыпы ядзерных рэакцый\nХай k - лік нейтронаў, вырабленае ва ўзоры дзеліцца матэрыялу на стадыі n гэтым ланцугу, падзеленае на колькасць нейтронаў, утвораных на стадыі n - 1. Гэты лік будзе залежаць ад таго, колькі нейтронаў, атрыманых на стадыі n - 1, паглынаюцца ядром, якое можа падвергнуцца змушанаму падзелам.\n• Калі k <1, то ланцуговая рэакцыя проста вытхнецца і працэс спыніцца вельмі хутка. Менавіта гэта і адбываецца ў прыродным уранавай рудзе, у якой канцэнтрацыя 235 U настолькі малая, што верагоднасць паглынання аднаго з нейтронаў гэтым ізатопам вельмі нікчэмная.\n• Калі k> 1, то ланцуговая рэакцыя будзе расці да тых часоў, пакуль увесь дзелячы матэрыял не будзе выкарыстаны (атамная бомба). Гэта дасягаецца шляхам узбагачэння прыроднай руды да атрымання досыць вялікай канцэнтрацыі ўрану-235. Для сферычнага ўзору велічыня k павялічваецца з ростам верагоднасці паглынання нейтронаў, якая залежыць ад радыусу сферы. Таму маса U павінна перавышаць некаторую крытычную масу, каб дзяленне ядраў ўрану (ланцуговая рэакцыя) магло адбывацца.\n• Калі k = 1, то мае месца кіраваная рэакцыя. Гэта выкарыстоўваецца ў ядзерных рэактарах. Працэс кантралюецца размеркаваннем сярод ўрану стрыжняў з кадмію або бору, якія паглынаюць большую частку нейтронаў (гэтыя элементы валодаюць здольнасцю захопліваць нейтроны). Дзяленне ядра ўрану кантралюецца аўтаматычна шляхам перамяшчэння стрыжняў такім чынам, каб велічыня k заставалася роўнай адзінцы.\nПакаленне Z і яго месца ў гісторыі. Тэорыя пакаленняў. Пакалення X, Y і Z\nЗ чаго складаецца атмасфера Плутона? Атмасфера Плутона: склад\nМатацыкл Stels Benelli 300: апісанне, ТТХ\nЯк пазбавіцца ад крапівы на дачы назаўжды? правераныя спосабы\nПрыгожыя тату з надпісам на руцэ з перакладам (мужчынскія і жаночыя)\nШто такое полая ступня? Лячэнне полай ступні: вусцілкі, практыкаванні\nЎзоры рэзюмэ інжынера. Як правільна напісаць?\nЗдымак экрана Mac: ствараем з выгодай\nЎпрыгожванне тартоў садавінай. Проста, смачна і вельмі прыгожа\nЗаяву аб прызнанні грамадзяніна недзеяздольным: асаблівасці звароту ў суд


02 кастрычнік 2019, 15:29\nПракуратура Менскага раёну выкрыла парушэньні заканадаўства ў ААТ «Менскі мясакамбінат», піша БелТА. Гаворка пра мільённыя (у расейскіх рублях) страты на экспарце прадукцыі.\nЯк сьцьвярджаць рэвізоры, мясакамбінат у пачатку 2018 году заключыў дамову з прадпрыемствам з Казахстану на пастаўкі мясной і каўбаснай прадукцыі, паўфабрыкатаў на ўмовах поўнай перадаплаты. Але «неаднаразова» адпускаў прадукцыю безь перадаплаты і прапаноўваў адтэрміноўку плацяжоў пры наяўнасьці запазычанасьці.\nПраз гэта казахі ня выканалі абавязкі «ў суме больш за 10 млн расейскіх рублёў» (паводле сярэдняга курсу расейскага рубля на студзень 2018 году 10 млн расейскіх рублёў гэта прыблізна 177 тысячаў даляраў).\nАналягічную сытуацыю заўважылі ў сьнежні 2018 году ў дамовах з расейскай кампаніяй: спачатку адгрузілі прадукцыю, толькі на наступны дзень дамовіліся на поўную перадаплату і адразу далі адтэрміноўку плацяжу. Грошы ў выніку заплацілі толькі за частку тавару, на момант праверкі былі вінныя больш за 1 млн расейскіх рублёў (на сьнежань — каля 15 тысячаў даляраў).\nПракуратура паведаміла, што беларускае прадпрыемства зрабіла захады па скарачэньні запазычанасьці: расейцы цалкам вярнулі грошы, але казахі — толькі 400 тысячаў з больш як 10 млн. Па рэшце запазычанасьці пракуратура выставіла позву ў эканамічны суд.\nЧатыры асобы зь Менскага мясакамбінату ўжо прыцягнутыя да дысцыплінарнай адказнасьці (якой менавіта, не паведамляецца).


Ударна-хвалевая тэрапія - Санаторыі Беларусі цэны 2020\nСубота, 19.09.2020 18:30 Мiнск\nМедыцынскія працэдуры - ударна-хвалевая тэрапія\nУдарна-хвалевая тэрапія - на сённяшні дзень самы надзейны метад лячэння шматлікіх захворванняў апорна-рухальнага апарата з дапамогай акустычных хваль, які хутка і надоўга дазваляе забыцца пра пакутлівы боль і нават пазбегнуць аператыўнага ўмяшання! Працэдура паказвае выдатныя вынікі пры захворваннях плечавых і локцевых суставаў, цягліц, звязак і сухажылляў, пятачных шпорах - 90% пацыентаў пасля працэдуры адзначаюць ўстойлівы станоўчы эфект!\nЧаста балючыя адчуванні ўзнікаюць у выніку запалення мяккіх тканін, размешчанных побач з касцямі з-за вапнавання ў месцах прымацавання сухажылляў і цягліц. З цягам часу такіх захворванняў значна пагаршае якасць жыцця чалавека, абцяжарвае рух і нават прыводзіць да аперацыі. Пазбегнуць такога зыходу праблемы ў санаторыях Беларусі дапамагае ударна-хвалевая тэрапія. Працэдура ўяўляе сабой лакальнае мэтанакіраванае ўздзеянне нізкачашчыннай акустычнай хвалі, якая нясе высокую энергію непасрэдна да болевых кропках.\nУдарная хваля ўздзейнічае на касцяную і храстковую тканкі, кальцыфікаты, асіфікаты і іншыя акустычна шчыльныя утварэнні. Дзякуючы імпульснаму ўздзеянню разрыхляюцца закасцянелыя ўчасткі і фіброзныя нарасты, а іх фрагменты затым паступова рассмоктваюцца. Ударна-хвалевая тэрапія паскарае абмен рэчываў, паляпшае кровазварот у ачагу захворвання, такім чынам запускаюцца натуральныя працэсы аднаўлення і абнаўлення клетак у тканках.\nАсноўнымі перавагамі дадзенай працэдуры госці і спецыялісты санаторыяў адзначаюць хуткае дасягненне выніку, адсутнасць пабочных эфектаў, кароткі курс лячэння, магчымасць пазбегнуць аперацый.\nДа ранніх эфектаў ударна-хвалевай тэрапіі адносяцца збавенне ад болю, паляпшэнне рухомасці суставаў, паляпшэнне мікрацыркуляцыі і абмену рэчываў у тканінах, а да аддаленых - паляпшэнне харчавання тканін, паскарэнне гаення ран, павышэнне трываласці звязак і сухажылляў, аднаўленне пасля пераломаў і траўмаў.\nНа сённяшні дзень ударна-хвалевая тэрапія - лепшы сродак для лячэння пятачных шпор, адчувальны эфект дасягаецца ўжо пасля першай маніпуляцыя! Працэдура шырока ўжываецца ў комплексным лячэнні артрозаў, артрытаў, грыжы межпазваночных дыскаў, спартыўных траўмах і розных захворваннях пазваночніка.\nСярод сфер прымянення ударна-хвалевай тэрапіі варта вылучыць эстэтычную медыцыну і касметалогію (збавенне ад целлюліта, трафічных язваў, памяншэнне стрый, расцяжак і рубцоў).\nВыконваемая на сучасным абсталяванні пад наглядам дасведчаных урачоў у санаторыях Беларусі працэдура ударна-хвалевай тэрапіі доўжыцца, як правіла, каля 7 хвілін, а курс лячэння складае ў сярэднім 5-7 працэдур. Пасля працэдуры на працягу 12 гадзін не рэкамендуецца прымаць цеплавыя працэдуры, а на працягу трох сутак пажадана выпіваць не больш за 1,5-2 літраў вады ў дзень.\nІ так, яшчэ раз вылучым асноўныя паказанні да ударна-хвалевай тэрапіі:\nсіндром дыябетычнай ступні;\nастэаартоз каленных і тазасцегнавых суставаў;\nгрыжа памжпазвпночных дыскаў;\nапёкі і трафічныя язвы;\nрэабілітацыя пасля пераломаў і спартыўных траўмаў;\nУдарна-хвалевая тэрапія ў санаторыях Беларусі:


14 ліпень 2018, 18:52\nМіліцыянты падчас усталёўкі новых крыжоў у Курапатах, 6 ліпеня\n14 ліпеня каля рэстарану «Поедем поедим» у Курапатах адбыўся чарговы інцыдэнт. Як паведамляюць актывісты, якія пратэстуюць супраць працы рэстарану каля месца масавых растрэлаў, машына з расейскім нумарамі зьбіла актывіста Леаніда Кулакова.\nВыклікалі хуткую дапамогу. Міліцыя, якая прыехала на месца здарэньня, адмовілася прымаць заявы ад пратэстоўцаў. Замест гэтага міліцыянты вырашылі складаць пратаколы на пратэстоўцаў. Міліцыя таксама ня ўмешвалася, калі ахоўнікі і саўладальнік рэстарану Леанід Зайдэс схапілі і адцягнулі ў бок пратэстоўцаў, якія блякавалі мікрааўтобус.\nЖурналістка Вольга Быкоўская вяла відэатрансьляцыю на сваёй старонцы ў Фэйсбуку.\nРыгор Кастусёў паведаміў пра дамоўленасьці з уладальнікам «Поедем поедим». Якія, не сказаў


На просьбу рускамоўных у магілёўскім касцёле адбудзецца спробная імша па-руску\n26.09.2016 / 15:45\nУ магілёўскім касцёле Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі і святога Станіслава 2 кастрычніка адбудзецца імша па-руску.\nНезвычайнасць у тым, што збольшага ў каталіцкіх храмах Беларусі набажэнствы праводзяцца па-беларуску альбо, там дзе ёсць такая традыцыя, па-польску. У Магілёве ўжо была спроба маліцца па-руску, але такая ініцыятыва хутка згасла.\nЧаму да яе вярнуліся зноў?\nПра гэта нам расказаў дапаможны біскуп мінска-магілёўскай дыяцэзіі і біскуп-вікарый магілёўскага рэгіёна Аляксандр Яшэўскі.\nСа словаў біскупа, служэнне імшы па-руску — гэта эксперымент, на які ён пайшоў з просьбы вернікаў расійскага паходжання.\n«У нас тут ёсць каля 20 рускамоўных вернікаў, якія кажуць, што не разумеюць па-беларуску ці па-польску, яны сябе пазіцыянуюць менавіта як рускія, рускія каталікі. І яны звярнуліся да мяне з просьбай, каб мець магчымасць маліцца на мове, якую разумеюць. Як пастыру, немагчыма застацца абыякавым да такой просьбы. Задача касцёла — перадаваць веру, таму я пагадзіўся на эксперыментальную Імшу. Думаў я каля месяца. І гэтыя вернікі ведаюць, што яна можа стаць першай і апошняй», — сказаў іерарх.\nТаксама ён дадаў, што ў магілёўскай катэдры на адну польскамоўную імшу — чатыры беларускамоўныя, тры у Магілёве і адна ў Бялынічах.\n«Мы не называемся, напрыклад, руская, ці беларуская, ці ўкраінская царква. Мы — рымска-каталіцкі касцёл, і задача паўсюднага касцёла найперш — несці людзям веру. Але мы шануем нашу культуру, тут не можа быць пытанняў. Публічна я выступаю па-беларуску, гэта мая родная мова. Але мы застаёмся адкрытыя патрэбам людзей — калі б да нас звярнулася мясцовая нямецкая грамада з просьбай адслужыць імшу па-нямецку, то мы б таксама пачалі шукаць шляхі і думаць, як гэта ажыццявіць», — падсумаваў ксёндз-біскуп.


«Нёман»-д – «Белшына»-д: дзень гульні | Афіцыйны сайт ФК «Нёман»\n«Нёман»-д – «Белшына»-д: дзень гульні\tВярнуцца да спісу\nСёння мы зноў вяртаемся да спраў унутраных. Пасля двухтыднёвай паўзы першымі барацьбу працягнуць нашы дублёрам. Падапечныя Дзмітрыя Троска паспрабуюць перайграць бабруйскую моладзь, травеньскі матч супраць якіх скончыўся нулявой нічыёй.\nСтартавы адрэзак другога круга, як, зрэшты, і першага, у дубля «Нёмана» не задаўся. Пасля пяці тураў у скарбонцы каманды ўсяго 4 ачкі. Пасля аналагічнага перыяду на старце сезона, маладзёжка жоўта-зялёных размяшчала 5 баламі. Пасля дваццаці тураў гродзенцы маюць 33 ачкі і займаюць 7-е месца ў чэмпіянаце.\nУ нашых сённяшніх супернікаў справы з гэтым ідуць яшчэ горш. Судзіце самі па выніках: «Крумкачы» – 1:0 (1 круг) і 0:6 (2 круг), «Віцебск» – 0:0 і 1:3, «Дынама-Брэст» – 1:2 і 0:4 , «Мінск» – 3:1 і 2:3, БАТЭ – 0:2 і 0:4... Атрымліваецца, што ў першым крузе бабруйчане пасля пяці тураў мелі 7 ачкоў і размяшчаліся на 10-ым месцы. Пасля аднаўлення чэмпіянату чырвона-чорныя не набралі яшчэ ні аднаго ачка, забілі тры мячы і прапусцілі дваццаць. На сённяшні дзень у актыве бабруйчан 19 ачкоў і 12-і радок у турнірнай табліцы.\nСтартавы пратакол на старонках матча «Нёман»-д – «Белшына»-д\n«Нёман» – «Белшына»: стартавыя склады Адзіны тыдзень масавага футбола 2016


Catholic.by - Дырэктар выдавецтва «Pro Christo»: самая вялікая радасць — выданне «Святога Евангелля» на беларускай мове\n23 краіны і 121 стэнд: у Мінску распачала сваю працу ХХ Міжнародная кніжная выстава-кірмаш. Ужо дзявяты год сваю кніжную прадукцыю на выстаўцы экспануе і беларускае каталіцкае выдавецтва «Pro Christo». Пра ўдзел у кірмашы, кніжныя навінкі і планы на сёлетні год дырэктар выдавецтва Аліна Новікава распавяла карэспандэнту Catholic.by.\n«Кожны наш удзел у кніжным кірмашы — гэта прэзентацыя дзейнасці Касцёла ў Беларусі, а таксама евангелізацыя. Вось і сёлета мы з задавальненнем хочам прадставіць на выстаўцы нашы кніжныя навінкі, якія заахвоцілі б чытачоў засяродзіцца і паразважаць над сваім духоўным станам».\n— Распавядзіце, калі ласка, якія з выдадзеных сёлета кніг можна пабачыць на выстаўцы?\n— Самая вялікая радасць для нас — гэта выданне «Святога Евангелля» на беларускай мове. Я лічу, гэта вялікі гонар і ласка Божая, што мы спрычыніліся да выдання гэтай Кнігі кніг. Трэба аддаць належнае ахвярнай працы Секцыі па перакладзе літургічных тэкстаў і афіцыйных дакументаў Касцёла Камісіі Божага Культу і Дысцыпліны Сакрамэнтаў пры ККББ, якія рыхтавалі пераклад.\nВельмі рады, што выйшла кніга «Святая Імша: сто пытанняў і адказаў». Кніга будзе карыснай не толькі катэхетам, але і кожнай сям’і. Тым больш, што шмат людзей прыходзіць да веры ў сталым узросце.\nЯшчэ адна кніга, праца над якой ішла некалькі апошніх гадоў, гэта «Католікі на абшарах Панізоўя і Севершчыны». Кніга Уладзіміра Васькова, пабудаваная на архіўных даследаваннях, распавядае пра гісторыю Гомельскага дэканату. Сярод важных кніг — таксама дапаможнік па катэхезе для 5 класа «Гісторыя збаўлення» с. Нунэ Цітаян MSF.\nТаксама мы перавыдалі такія кнігі, як «Моладзь задае пытанні» кс. Яна Палыгі SAC і «Гаданне. Астралогія. Рэінкарнацыя» а. Яцэка Салія OP. Кнігі карысталіся вялікай папулярнасцю ў моладзі, таму іх першапачатковы наклад быў хутка вычарпаны. Яшчэ адно перавыданне — «Жыць у гармоніі з чалавечай натурай» Яцэка Пулікоўскага, такі «алфавіт» годнасці сужэнскага жыцця.\nДобрыя адносіны ў нас склаліся з а. Юзафам Аўгустынам SJ, вядомым рэкалекцыяністам, які праводзіць духоўныя практыкаванні паводле навучання Ігнацыя Лаёлы і які з’яўляецца аўтарам шматлікіх выданняў. Кнігі «Даведнік па лабірынтах маладосці», «Як любіць дзяцей (12 прынцыпаў бацькоўскай любові)» і «Даведнік па айцоўству» — якраз з гэтага шэрагу.\nГэта асноўныя выданні, якія былі выдадзены ў нашым выдавецтве нядаўна.\nТаксама варта назваць кнігу рэстаўратара Аркадзя Шпунта «Цірэ. Запіскі рэстаўратара». У ёй аўтар распавядае пра сваю прафесію, перажыванні і ўражанні ад рэстаўрацыі абразоў, вельмі цікавыя яго ўспаміны пра рэстаўрацыю фрэсак у мінскай архікатэдры, успаміны пра нашага кардынала…\nЯшчэ адна годная кніга, выдадзеныя вершы ў якой пададзены і ў арыгінале і ў перакладзе на беларускую мову, — «Разам з табою» — паэзія кс. Яна Твардоўскага. Над перакладам працавалі Крыстына Лялько і Данута Бічэль. Асобная кніга паэткі і перакладчыцы Дануты Бічэль «Іду сцяжынаю да Бога», зборнічак рэлігійных вершаў, адно з апошніх выданняў нашага выдавецтва...\n— Выданнем якіх кніг «Pro Christo» ўступіла ў сёлетні год?\n— Год распачаўся выданнем малітоўніка «Трывайце ў малітве» (кароткі малітоўнік па ініцыятыве кс. Міхала Сапеля), а таксама кнігі-брашуры «Аддаць жыццё сваё за братоў» , прысвечанай 70-й гадавіне мучаніцкай смерці кс. Вітальда Івіцкага.\n— Якімі кнігамі выдавецтва збіраецца парадаваць чытачоў у бягучым годзе?\n— На першае паўгоддзе ў нас запланавана каля 20-ці пазіцый. У другім паўгоддзі запланавана выданне дзённіка св. Фаустыны Кавальскай і Youcat (Катэхіхіс Каталіцкага Касцёла для моладзі). Шэраг ініцыятыў скіравана на падрыхтоўку да ўрачыстасці 400-годдзя прабывання абраза Маці Божай у Будславе. З гэтай нагоды, напрыклад, плануецца выданне манаграфіі гісторыка Святланы Адамовіч, якая заканчвае працу над кнігай «Будслаў вачыма гісторыкаў», заснаванай на гістарычных і архіўных матэрыялах. Яшчэ адна дата — 75 гадоў кананізацыі св. Андрэя Баболі. Да яе плануем выдаць новы малітоўнік.\nПланаў і працы шмат. Напрыклад, ужо падрыхтаваны пераклад кнігі св. Хасэмарыі Эскрывы «Хрыстус праходзіць побач», выхад кнігі запланаваны на май. Запланавана да выдання і кніга-каментарый Францішка Зіга SJ да „Евангелия Иисуса Христа от св. Марка. Часть І (Мк 1, 1-4, 34): Иисус возвещает Царствие Божье“».\nАле гэта, вядома, толькі невялікая частка з таго, што рыхтуецца да выдання. Дасць Бог, кнігі пабачаць свет.\nКніжныя навінкі выдавецтва «Pro Christo», а таксама выданні мінулых гадоў можна знайсці ў кнігарні «Духоўная кніга» (вул. Багдановіча, 25), якая працуе штодзённа з 10:00 да 19:00 акрамя нядзелі (субота з 11:00 да 17:00). На час працы кніжнай выставы-кірмаша: з 10:00 да 19:00 ў НВЦ «БелЭкспа» (г. Мінск, вул. Я. Купалы, 27). Нумар стэнда — «А 6» (а-шэсць).\nСярод удзельнікаў ХХ Міжнароднай кніжнай выставы-кірмаша — каталіцкае выдавецтва «Про Хрысто»\nКнігі з бібліятэкі ордэна францішканаў прадстаўлены ў абласной бібліятэцы Гродна


Галадоўка як прыкмета часу\n30.11.2006 / 13:17\nГаладоўка як прыкмета часу Сьледам за пратэстантамі галадоўку распачынаюць каталікі. 2\nШто думаюць пра пост-галадоўку сьвятара Аляксандра Шэмета і ягоных парафіянаў каталіцкія, пратэстанцкія і ўніяцкія сьвятары, каталіцкія інтэлектуалы і інтэлігенцыя? Пры якіх умовах гэтая акцыя пратэсту можа даць плён?\nКсёндз Дзьмітры Барыла, Ракаў: «На маю думку, такія акцыі, якую мае распачаць Аляксандар Шэмет, мусяць праходзіць толькі з дазволу біскупа, посьпех гэтай пост-галадоўкі і будзе ў першую чаргу залежаць ад таго, ці падтрымае яе вярхоўнае каталіцкае духавенства. Што да мяне, то я лічу, што галадоўка – гэта не зусім тая форма барацьбы, дзякуючы якой у нашай краіне можна чагось дамагчыся. Як падаецца мне, то найбольш дзейснымі былі б малітоўныя акцыі. Трэба маліцца, каб паказаць гэтую несправядлівасьць. Малітоўныя акцыі мусяць быць ня толькі ў Горадні, але і па ўсёй Беларусі, толькі тады мы зможам прабіць усе горы і сьвядомасьць людзей».\nКсёндз Вячаслаў Барок, Расоны: «Я добра ведаю, што такое ў нашай краіне атрымаць дазвол на пабудову храму, бо сам пяць гадоў дамагаўся гэтага ў Расонах. Таму я разумею а.Аляксандра. Калі ў яго няма іншага выйсьця, то я цалкам падтрымліваю яго. Абяцаю, што з майго боку будзе аказана малітоўная падтрымка. Веру ў тое, што гэты гарадзенскі пост дасьць плён і гарадзкія ўлады ўрэшце дадуць дазвол на пабудову касьцёла. Таму заахвочваю гарадзенскіх парафіянаў падтрымаць у гэтай пост-галадоўцы свайго пробашча. На мой погляд, і такая форма пратэсту мае права на жыцьцё».\nІрына Жарнасек, пісьменьніца: «Некалі ў «Прыватным дзёньніку» для радыё «Свабода» я пісала, што галадоўка цяпер – гэта своеасаблівая прыкмета часу. Страшная, хачу адзначыць, прыкмета. Людзі ня маюць іншага мэтаду, каб іх пачулі, скажам, праз газэту ці вуліцу, таму застаюцца адны галадоўкі. Я захапляюся гэтым мужным крокам, на які гатовы ісьці айцец Шэмет, ён хоча, каб ягоны голас пачулі. Не бяруся пакуль прадказваць, чым можа скончыцца і які вынік мець гэтая пост-галадоўка».\nПётра Рудкоўскі, манах-дамініканец, філёзаф: «Гэта досыць цікавы выпадак, бо ўпершыню ў гісторыі беларускага касьцёлу нехта са сьвятароў наважваецца на такі неардынарны крок. Гэта прэцэдэнт, які ўражвае сваёй адвагай. Пратэстны крок Аляксандра Шэмета, пэўна, мае сур’ёзныя падставы. Калі сьвятар гатовы ісьці на такое, то відавочна, што ён мае справу з пэўнай несправядлівасьцю. Нешта сапраўды ня так, калі вернікі адважыліся на пост-галадоўку. Ня думаю, што ўчынак Шэмета ідзе ўразрэз з пазыцыяй гарадзенскага біскупа, аднак мяркую, што ён мог не чакаць такога спрыту ад сьвятара і цяпер знаходзіцца ў пэўнай разгубленасьці. На 60–70% я ўпэўнены, што пост-галадоўка мусіць прынесьці посьпех. Што будзе далей, я не бяруся казаць».\nКсёндз Кшыштаф Мікалайчык, Глыбокае: «Калі сьвятар хоча пайсьці на такі крок, то ён мае на гэта права. Ці дасьць гэтая пост-галадоўка нейкі плён – тут усё залежыць ад волі Божай».\nМіхаіл Ермашкевіч, манах-дамініканец: «Бываюць такія выпадкі, калі іншых шляхоў для вырашэньня справы няма, тады варта ісьці на такі крок. У Бога ўсё магчыма, таму пры згодзе і салідарнасьці вернікаў пост-галадоўка а.Аляксандра Шэмета можа быць пасьпяховая».\nАйцец Андрэй Сідаровіч, Росіца: «Галадоўка вернікаў царквы «Новае жыцьцё» ў Менску даказала, што і такім спосабам можна дамагацца, каб паважаліся правы вернікаў. Таму я лічу такі сродак жыцьцяздольным. Патрэбная толькі вялікая салідарнасьць усіх нас, каб дамагчыся мэты, бо па адным зрабіць нешта будзе вельмі цяжка».\nВячаслаў Ганчарэнка, пастар менскай пратэстанцкай царквы «Новае жыцьцё»: «Тое, што пост-галадоўкі пачынаюць пашырацца сярод вернікаў, сьведчыць пра шматгадовы канфлікт між уладамі і рэлігійнымі суполкамі, які найперш ляжыць у законе аб свабодзе сумленьня. Сёньня насьпеў час унесьці зьмену ў той закон. Посьпех галадоўкі каталікоў будзе залежыць ад таго, наколькі адзінай будзе афіцыйная пазыцыя касьцёлу, а таксама наколькі пра гэты крок адчаю стане вядома ў краіне і ў сьвеце. Наша царква бліжэйшым часам накіруе ліст падтрымкі айцу Аляксандру і ягоным парафіянам».Яшчэ адна рэлігійная парафія абвесьціла, што бліжэйшым часам распачне пост-галадоўку. Сьледам за вернікамі зь менскай пратэстанцкай царквы «Новае жыцьцё» пра такую акцыю пратэсту заявіў пробашч каталіцкай парафіі Найсьвяцейшай Панны Марыі, Маці міласэрнасьці Аляксандар Шэмет.\nНагадаем, у пятніцу 24 лістапада з раніцы група вернікаў, якая налічвала больш за сто чалавек, накіравалася ў Гарадзенскі аблвыканкам. Вось ужо дзесяць гадоў гарадзкія ўлады не даюць дазволу на будаўніцтва касьцёлу.\nПра сваю акцыю каталікі заявілі яшчэ ў панядзелак, таму іх ужо чакаў старшыня гарадзенскага аблвыканкаму Ўладзімер Саўчанка і прадстаўнікі мясцовых уладаў.\nПаводле словаў айца Аляксандра Шэмета, Саўчанка заявіў, што некаторыя вернікі абкрадаюць касьцёлы, і таму іх будаўніцтва ідзе так марудна. «Гэта адкрытае абвінавачваньне ў тым, што мы махляры і злодзеі, – кажа Аляксандар Шэмет. – Пасьля Саўчанка пачаў гаварыць пра тое, што вы ж самі ведаеце, што некаторыя каталіцкія сьвятары нагнятаюць палітычную сытуацыю ў краіне. Я вельмі шкадую, што ня ўзяў дыктафона, каб запісаць гэтыя выказваньні чыноўніка. Але гэта чулі людзі, які прыйшлі разам са мной. Пасьля такіх словаў я не пачаў спрачацца, а проста прапанаваў усім вернікам сысьці з будынку. Тады Саўчанка пачаў у нашыя сьпіны крычэць, што дазваляе будаўніцтва храму. Людзі ўзрадаваліся, пачуўшы такія словы, але я сказаў, што словы застаюцца толькі словамі, а нам патрэбен пісьмовы дазвол».\nУ радзе ў справах рэлігіяў і нацыянальнасьцяў Гарадзенскага аблвыканкаму кажуць, што гэта была сплянаваная правакацыя а.Аляксандра Шэмета, які «ня ёсьць такім ужо рупліўцам за рэлігію і людзей, якім хоча падацца. Гэты чалавек у свой час быў двойчы пакараны штрафам за тое, што незаконна зачыніў брамы на могілках у вёсцы Адамовічы і не дазволіў тамака хаваць чалавека, а пазьней за тое, што парушыў правілы знаходжаньня на тэрыторыі Беларусі замежнага сьвятара», – сказаў супрацоўнік рады Мікалай Пацярухін.\nСам айцец Аляксандар кажа, што ў той дзень, калі зачынілі могілкавыя брамы, ён увогуле адсутнічаў у Адамовічах. Шэмет не адмаўляе, што да яго ў госьці насамрэч прыяжджаў ксёндз з Польшчы Юзаф Грэцкі, але адмаўляецца прызнаць сваю віну. «Мяне сапраўды пакаралі штрафам, у мяне быў выбар, каб яго не плаціць, але я заплаціў, сказаўшы, што гэта пойдзе тым, хто мяне пакараў, на лекі», – сказаў кс.Аляксандар.\nЗрэшты, якое дачыненьне эта мае да будаўніцтва храму? Але такім чынам Гарадзенскі аблвыканкам спрабуе апраўдаць тое, што на працягу дзесяці гадоў не дае дазволу на будаўніцтва.\nПрадстаўнік гарадзенскай курыі ксёндз-канцлер Антоні Ханька камэнтаваць падзеі адмовіўся: «Я яшчэ да канца не разабраўся ў гэтай сытуацыі, бо ў час, калі сваю акцыю праводзіў Аляксандар Шэмет, адсутнічаў у Горадні, таму пакуль не сьпяшаюся даваць ніякіх камэнтароў».\nКсёндз Шэмет не ўважае пост-галадоўку за крайнюю форму пратэсту. Ён кажа, што цяпер гэта ледзьве не адзіная акцыя, якая можа займець грамадзкі розгалас. «Гэта наш своеасаблівы крык душы», – кажа сьвятар. Разам з ксяндзом Аляксандрам Шэметам 1 сьнежня пост-галадоўку маюць пачаць яшчэ некалькі дзясяткаў вернікаў. Яны галадацьмуць у будынку парафіяльнай капліцы.\nПаводле словаў А.Шэмета, раней парафіянам не хацелася выносіць сьмецьця з хаты, але цяпер гэта стала неабходнасьцю.\nАйцец Шэмет кажа, што на пост-галадоўку іх натхніла падобная акцыя менскіх пратэстантаў. «Дзякуй пратэстантам, што яны далі нам мужнасьці, мы штодня падчас іхняй акцыі пратэсту маліліся за галадоўнікаў».\nПра гарадзенскую акцыю пратэсту вернікаў не паведамілі дзяржаўныя СМІ. Маўчыць пра гэтыя падзеі і галоўны каталіцкі партал Беларусі catholic.by.\nТым часам Аляксандар Шэмет у аўторак пацьвердзіў, што не зьбіраецца адмаўляцца ад галадоўкі. «А што нам яшчэ застаецца? – пытаецца ён. – Гарадзкія ўлады думалі, што мы крыху папратэстуем і супакоімся, але, як казаў Ісус Хрыстос, супакою ня будзе ніколі. Мы пойдзем да апошняга, пакуль маем сілы нешта яшчэ зрабіць».\nНя так даўно галадалі вернікі-пратэстанты, цяпер чарга за каталікамі. Працягваецца цкаваньне актывістаў непрызнанага ўладамі Саюзу палякаў на чале з Анжалікай Борыс. Прапагандысцкі штамп уладаў, што ў Беларусі пераадоленыя ўсе сацыяльныя, рэлігійныя і нацыянальныя канфлікты, выглядае цяпер зусім не адпаведным.\nМінскі таксіст з 35-гадовым стажам расказаў, як адмаўляўся ад сэксу з пасажыркай і як адбіраў грошы ў махляроў 3\nРоўна 28 гадоў таму Беларусь стала незалежнай 27\nkatalik / Адказаць\n30.11.2006 / 23:53\nVielmi dobraja sprava, treba zmagacca za swajo, a perad usim malicca...\nIhar L. / Адказаць\n03.12.2006 / 07:36\nCikava pazycyja Ryma-katalickaha czynounika - akcyja a. Szemeta... Maulau - my tut ni pri czjom! Zdaduc svaje z...\nТрамп: Вяртанне Расіі ў G7 падтрымлівае адразу некалькі кіраўнікоў дзяржаў 6\nПад Бабруйскам вясковец прылёг на канапу з іншай жанчынай — сужыцелька выклікала міліцыю\nКінула дзяўчына. На заводзе ў Ганцавічах знайшлі павешаным 23-гадовага хлопца 4\nМеркаванне: чаму Беларусі патрэбна адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа 20\nМакс Корж сабраў стадыён «Дынама», на канцэрт прыйшлі 35 тысяч чалавек ФОТАРЭПАРТАЖ 20\nНавукоўцы расказалі, якую карысць для здароўя прыносяць сабакі 2\nЗША збіраюцца адкрыць консульства ў Грэнландыі 9\nУнучка Лукашэнкі паступіла ў Ліцэй БДУ — самую прэстыжную навучальную ўстанову краіны 49\n25.08.2019 / 18:47\nNiahliedziačy na toje, što pieśni rasiejskamoŭnyja, alie ž piera…\n25.08.2019 / 17:59\nНе чытаў, але асуджаю! Проста за мае 200 рублёў пэнсіі асабліва …\n25.08.2019 / 17:56\nПримитивненько для примитивов.\n25.08.2019 / 17:53\nЗдзівілі высновы наконт таго, чаму так атрымліваецца. Усё зусім …