ጥቅምት 1 ቀን 2021 ዓ/ም\nየጽሑፉ ዓለማ፥ መጽሐፍ በአለባበሳቸው ሳይሆን “ከፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ” እንዲል (ማቴ 7፥20) ቋንቋውንና አለባበሱን አሳምሮ በሃይማኖት ሽፋን፥ ዝርፍያና ሌብነት፣ አመጻና ግድያ፣ ውሸትና ቅጠፈት ላይ የተሰማራ፥ መንፈሳዊ ነኝ፣ የሃይማኖት መሪ ነኝ፣ መምህር ነኝ፣ ዘማሪ ነኝ፣ አዝማሪ ነኝ የሚል አጀበኛ ደቀ መዛሙርት ማፍራት የተቻለው ነፍሰ ገዳይ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ሲኖዶስና በዙሪያው ያሰባሰባቸው ሙት የሚያስገብሩ ምናምንቴዎቹ ሊቃነ ጳጳሳት ምናቸውም ሳያስደነግጠንና ሳያስቆመን በእግዚአብሔር ቃል ውሏቸውና ስራቸውን በሚገባ እንፈትሻለን እንመረምራለንም። በተጨማሪም፥ ሲኖዶሱ እንደ ተቋም ስዩማነ አጋንንት ሊቃነ ጳጳሳቱ ነን እንደሚሉት ስያሜ አሁን በዚህ ዘመን ምን ያህል መንፈሳዊ ኪስራና የሞራል ዝቅጠት ውስጥ እንደ ተዘፈቁና እንደሚገኙ ከብዙ በጥቂቱ እንመለከታለን። ይህ ጽሑፍ፥ የአማኞች መንፈሳዊ ህይወት ለመጠበቅ የተዘጋጀ ጽሑፍ እንደ መሆኑ መጠን አማኞች የኤልዛቤል ክፉ መንፈስና አሰራር ከሆነው ውሸትና ሐሰተኛ ምስክርነት የማስተጋባት አባዜ የሃይማኖት መሪዎች ነን በሚሉ ሰዎች ሳይቀር እየተስተጋባ በመሆኑ ምእመናን ከዚህ ዓይነቱ የጥፋት ጎርፍ ራሳቸው እንዲጠብቁ ታስቦ የተዘጋጀ ጽሑፍ ነው። እንግዲህ፥ የእግዚአብሔር መጽሐፍ ተገልጦ የጽድቅ ቃል ሲነገርና ሲነበብ አራፋ የሚያደፍቃችሁና የሚያስጎራችሁ፣ የሚያሳብዳችሁና የሚያነጫንጫችሁ፣ ጸጉራችሁን የሚያስነጫችሁና ፊታችሁ የሚያቧጭራችሁ ስመ ክርስትያን ኢትዮጵያውን ከጸናባችሁ ክፉ አጋንታዊ በሽታ ለመላቀቅ ጸሐፊው መራገምና በጸሐፊው ላይ ሟሟረት ሳይሆን መድኃኒቱ ንስሃ መግባት ነውና የጽድቅ ቃል በመስማት የሚገኝ ፈወስ ተቋዳሽ ለመሆን ራስዎን ያዘጋጁ።\nየጽሑፉ ይዘት፥ ይህ ጽሑፍ በይዘቱ እውነተኛ ምስክርነት ነው። ከብዙሓኑ ፍሬ አልባ ሊቃነ ጳጳሳት፣ ህይወት አልባ የመድረክ ተዋናዮች፣ አንገታቸውና እጃቸው ላይ መስቀል በመጨበጥና በማንጠልጠል ቢዝነስ ላይ የተሰማሩ ሰውና እግዚአብሔር የማይፈሩ መምህራንና መኖኮሳት በእውነቱ ነገር እርስ በርሳችን በቅርበት በሚገባ ስለ ምንተዋወቅ ብቻ ሳይሆን ይህ ምስክርነት እውነተኛ የሚያደርገውም፥ በእውነተኛ አምልኮ፣ እግዚአብሔርንም በመፍራት፣ ህይወቱን በጭምትነት የሚመራ ህዝብ ለመጠበቅ፣ ለማነጽና ለመባረክ መጽሐፍ ቅዱስ መሰረት አድርጎ የተዘጋጀ በመሆኑ ነው። የጽሑፍ ይዘትና ዓላማ በተመለከተም ሙሉ ኃላፊነት የሚወሰደው በጽሑፉ ላይ ስሙ የተጠቀሰ የጽሑፉ አዘጋጅ እንጅ ጽሑፉን የሚያስተናግዱ ማናቸውም የሚድያ አካላት ሊሆኑ እንደማይችሉ በዚህ አጋጣሚ ለመግለጽ እወዳለሁ።\nየጽሑፉ ውሱንነት፥ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “ስለ ምድራዊ ነገር በነገርኋችሁ ጊዜ ካላመናችሁ፥ ስለ ሰማያዊ ነገር ብነግራችሁ እንዴት ታምናላችሁ?” እንዳለው አንዳንድ ጊዜ፥ አንድ ሰው ጳጳስ ይሁን ጥቁር ራስ በግል ህይወቱ ለሚፈጽመውና ለሚሰራው ከጠቀመው ምርጫው ነው ተብሎ ካልተተወ በቀር የሃይማኖት መሪዎች ነን በሚሉ ሰዎች አማካኝነት የሚፈጸመው ዝርፍያ፣ ዝሙትና መተት፣ የነፍስ ቅትለት ወንጀልና ጆሮ ጭው የሚያደርጉ ሌሎች ተግባራት ምእመኑ የመስማትና የማወቅ ዕድል ቢገጥመው ኖሮ አንድም ሰው ቤተ ክርስትያን ደጃፍ ላይ ድርሽ እንደማይል በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል። ጳውሎስ “ገና ጽኑ መብል ለመብላት አትችሉም ነበርና ወተት ጋትኋችሁ” እንዲል የህጻናትና የደናግል ደም እንደ መስዋዕት ያቀረቡና የሚያቀርቡ ሊቃነ ጳጳሳት በተመለከተ እንዲሁም፥ በዐቢይ ፆምና በፍልሰታ ቀን ሳይቀር መስቀል ለመሳለም ገብተው በጉልበት ክብረ ንጽህናቸው ያጡ፣ በዚህ አጋጣሚ የተፈጠረው ጽንስ ለማስወረድ የተገደዱ፣ ከመድኃኒት አምልጦ የተወለደ ህጻን ያለ አባት ለማሳደግ የተገደዱ እህቶች ትቼ ጽሑፉ ቃለ እግዚአብሔር ብቻ መሰረት ያደርገ ለመሆኑ ስገልጽ በአእብሮት ነው።\n• ኢትዮጵያ፥ በዓለም ታሪክ በየትኛውም ዘመን ታይቶም ተሰምቶም የማይታወቅ፣ በግዛትዋ አካል የነበረ ህዝብ ከካርታ ለመፋቅና መታሰቢያ ላይኖረውም ስመ ዝክሩ ለማጥፋት ከጎረቤት አገሮች ሠራዊት በመሸመትና ግንባር በመፍጠር ትግራይና ትግራይን ህዝብ ያወደመች፣ ሀብትና ንብረቱን የዘረፈች፣ የምድሪቱ ሴቶችና አንስት እንደ ሰዶምና ጎመራ ያስነወረች፣ ግራ ቀኛቸው የማያቁ ህጻናትና የደከሙ ሽማግሌዎች የጨፈጨፈች፣ አብያተ ክርስትያናት በእሳት ያቃጠለች፣ ካህናትና ዲያቆናት እንደ ከብት አጋድማ ያረደች፥ የአመንዝሮችና የወስላቶች ጋለሞታ አገር ናት።\n• ሲኖዶስ፥ ቃሉ የግሪክ ቃል ሲሆን ትርጓሜው በቤተክርስቲያን መንፈሳዊ አገልግሎትና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ተሰብስቦ የሚመክር፣ መመሪያ የሚሰጥና የሚከታተል ጉባኤ ማለት ሲሆን እውነታው ግን፥ የአመንዝሮችና የወስላቶች አገር ጋለሞታይቱ ኢትዮጵያ በ21ኛው ክፍለ ዘመን ለሰው አእምሮ የሚከብድ ግፍና በደል በትግራይ ህዝብ ላይ ስትፈጽም የወራሪው የዐቢይ አህመድ ዓሊ ሰራዊት ባርኮ በመላክ ነፍሰ ገዳይነቱ ያስመሰከረ የሃይማኖት ካባ የለበሰ ሰይጣናዊ ተቋም ነው። ዐቢይ አህመድ ዓሊ ከሰውና ከእግዚአብሔር የተጣላ የኤርትራ ገዢ ኢሳይያስ አፈወርቂ ጋር በመምከርና በመዘከርም የትግራይ ህዝብ ዙሪያ መለሽ በማጠር ከጥይት ያለመጠ ህዝብ ርሃብን እንደ የጦር መሳሪያ በመጠቀም ለእልቂት ሲማግደውም ይህ ተቋም ቁሞ ከመመልከቱ በተጨማሪ፥ ስለ እውነትና ስለ ጽድቅ ዝም አልልም! በማለት ድምጻቸው ለማሰማት የተነሱ የቤተ ክርስትያኒቱ የበላይ ጠባቂና አባት ቅዱስ ፓትሪያሪክ አቡነ ማትያስ ሁኔታው አስመልከት እንዳይናገሩ በቁም እስር እንዲቀመጡ ያደረገ የነፍሰ ገዳይ ሊቃነ ጳጳሳት ስብስብም ነው።\n• ጳጳስ፥ ቃሉ ኤጲስ ቆጵስ (አፒስካፖስ) ከሚለው የግሪክ ቋንቋ የተገኘ ሲሆን ፍቺው የምእመናን ህብረት ወይም የቤተ ክርስቲያን መሪ ማለት ነው። ሐቁ ግን፥ አንዳንዶቹ የደርግ ወታደር የነበሩና ደርግ ሲሸነፍ ከፍትህ ሽሽት ገዳም ገብተው ጸጉራቸውና ሲማቸው አስረዝመው፣ ስማቸው ለውጠው ሳይገባቸው ለጵጵስና የበቁ ናቸው፤ ገሚሳቸው ኪዳን ቀርቶ የሰኞ ውዳሴ ማርያም የማይዘልቁ በገንዘብ ብዛትና በሙስና የተሾሙ ናቸው፤ አንዳንዶቹም እንደነ ባጫ ደበሌና ብርሃኑ ጁላ የብሔር አስተዋፅኦ ሊኖር ይገባል በሚል ፈሊጥ ሳይገባቸው ለልዩ የፖለቲካ ተልዕኮ አስኬማ የተደፋላቸው ናቸው፤ ሌሎቹ፥ ቅስና ሆነ ሙንኩስና በኢትዮጵያውን ዘንድ ገና ያልተነቃበትና ያልተበላበት ቢዝነስ ስለሆነ ጥቅም ፍለጋ ሾልከው የገቡ ናቸው። የጎንደር አጋንንትና መተት ይዞ መጥቶ ዘር ማንዘርህን እጨርሳሃለሁ እያሉ አንዳንዶቹን በማስፈራራት ሊቀ ጵጵና የተሾሙም በቁጥር የሚናቁ አይደሉም። የተቀሩ፥ ቤተ መንግስትና ቤተ ክህነት አጣምሮ ለመያዝ የሚቋምጥ ራሱን በቁልምጫ ስም “ማኅበረ ቅዱሳን” ብሎ የሚጠራ ፊደል የቆጠረ የደንቆሮ ስብስብ ለህቡእ አጀንዳው መልምሎ ያስገባቸው ጥቁር ራሶች ናቸው። ቅዱስ ፓትሪያሩኩን ጨምሮ የጽድቅ ህይወት የሚኖሩ፣ ክፉ ከአፋቸው የማይወጣባቸው፣ አመጽን አጥበቀው የሚጸየፉ፣ ወገናቸው እየተጨፈጨፈም ወደ ፈጣሪ እንጸልይ ከማለት ውጪ የእርግማን ቃል የማይናገሩ፣ በጣት የሚቆጠሩ ሊቃነ ጳጳት በአሁን ሰዓት በጥይትና በርሃብ እየተቀጠቀጠ ካለው ህዝብ ጋር ኣብረው የቆሙ አባቶች ናቸው።\n• አጋንንት፥ በትዕቢቱና በክፋቱ ከፍ ካለው ሰማያዊ መንበረ ስልጣኑ የተጣለ ሳጥናኤል ይዟቸው የጠፉ በመንግስቱ ላይ ያለው የክፉ መናፍስት አሰራርና የስልጣን ተዋረድ ዝቅጠኛው ጭፍራ ነው።\n• ሲዖል፥ እሳቱ የማይጠፋ ትሉ የማያንቀላፋ፣ የጥርስ መፋጀት ያለበትና የሞላበት፣ የዘላለም ሞት መጨረሻ፣ የሰይጣንና የኃይማኖት መልክ ያላቸው ዳሩ ግን የእግዚአብሔር መንጋ የሚያጎሳቁሉ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ሊቃነ ጳጳሳት ዓይነቱ፥ እውነት የሌለው የውሸት ባሪያ፣ አወናባጅ፣ አመፀኛ፣ ነውራምና የነፍሳት ነጋዴ አገልጋዮችና ተከታዮች የሚታጎሩበት ጨለማ የበረታበት ስፍራ ማለት ነው።\n• አምባሳደር፥ የአንድ መንግሥት ወይም ሉዓላዊት አገር እንደ የራሱ መንግሥት የሚሰራ፣ ለተልዕኮ የተሾመ፣ ከፍተኛ ዲፕሎማሲያዊ ወኪልና ኦፊሴላዊ መልእክተኛ ማለት ነው። የአንድ አምባሳደር ቀዳሚ ዓላማና ተልዕኮም በተመሳሳይ የሚወከለው መንግስትና አገር ከአስተናጋጁ ሀገር ህዝብና መንግስት መካከል ጥሩ ግንኙነትን መፍጠር ነው። መጽሐፍ፥ “ከፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ” እንዲል በዚህ ንባብ ዓውድ መሰረት፥ ለሰው ክብር የሌላት፣ የንጹሐን ዜጎች ደም አፍስሳ የማትረካ፣ በደም የጨቀየች፣ ጸረ ክርስቶስና የክርስትና እምነት የሆነው ኢትዮጵያ የራሳቸው ቋንቋ፣ ባህል፣ ስልጣኔ፣ ወግና ልማድ ያሏቸው ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ላይ ለመጫን፥ የውሸት፣ የሌብነት፣ የዝርፍያ፣ የግድያ፣ የጥላቻ፣ የአመጽ፣ የቅናትና የምቀኝነት፣ የሴሰኝነት፣ የምዋርት፣ የሞትና የደም መፋሰስ በመሆን ቀን ከለሌት እየሰሩ ያሉና የሚገኙ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ሊቃነ ጳጳሳት አምባሳደርነታችው ለሰይጣን መንግስት መሆኑን ልብ ይሏል።\nእንዴት ስለ ተገለጠለት እውነት የሚቆም አንድ ሰው ይታጣል?\nኢየሱስ “እንኪያስ የቄሣርን ለቄሣር የእግዚአብሔርንም ለእግዚአብሔር አስረክቡ አላቸው” እንዲል (ማር 12፥17)፤ እዚህ ንባብ ውስጥ የኢየሱስ መልዕክት የሚያርፈው ግብር ስለ መክፈል ሳይሆን በዋናነት መንግስትና መንፈሳዊ እምነት ወይም ሃይማኖት ስለሚባሉ ሁለት ተቋማት ግኙንነት በተመለከተ መሰረታዊ ትምህርት የሰጠበት፣ አንዱ የሌላውን ስራ ሊሰራ እንደማይችልና ሁለቱም የየራሳቸው ኃላፊነትና ግዴታ እንዳላቸው ጥልቀት ያለው መልዕክት ያስተማረበት ክፍል ነው። የዚህ ቃል መልዕክት፥ ሁለቱም ተቋማት የተጣለባቸው ኃላፊነትና ግዴታ በአግባቡ እንዲወጡ ማለትም ውኃና ወተት፣ ወተትና ቡና፣ ቡና ሱካር በመሆን ሳይሆን አንዱ ሌላኛውን ሳይውጥና ሳይጠቀልል ውኃና ዘይት ሆነው ተጠባብቀው ኃላፊነታቸው እንዲወጡ የሚያስጠነቅቅ ቃልም ነው። ዳሩ ግን፥ በአሁን ሰዓት በኢትዮጵያ ቤተ ክህነትና በምንሊክ ቤተ መንግስት የሰለጠነው የሞትና የእልቂት የጥፋት ኃይል መካከል ላይ ያለው ልዩነት፥ የተልዕኮ፣ የዓላማና የራዕይ ልዩነት ሳይሆን በእነዚህ ሁለት ተቋማት ላይ ያለው ብቸኛ ልዩነት ክፉና አጋንታዊ የሆነ ስራቸው የሚሰሩበት መንገድ፣ የአድራሻና የአፈጻጸም ልዩነት ብቻ ነው ያላቸው።\nዐቢይ አህመድ ዓሊና የዙፋኑ ተሸካሚዎች የአማራ ልሒቃን፥ “ወያነ ጸረ አንድነታችን ጸረ ኢትዮጵያ፣ የተከፈለ መስዋዕት ተከፍሎ ልንደመሸው የሚገባ አረም፣ ነው ነቀርሳ ነው፣ ፈጽመን ልናጠፋውና ልንነቅለው ይገባል” ይላሉ መስቀል የያዘ የባህርዳሩ ሊቀ ጳጳሳት ደግሞ ደግሞ በተራው፥ “እኛ ኢትዮጵያውያን ይልቁንም የተዋህዶ ልጆች ኢትዮጵያ ስንል ከተዋህዶ ተዋህዶ ስንል ከኢትዮጵያ፥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ከኢትዮጵያ ላንለይ ላንነጣጥል በአንድነት ይዘን እግዚአ እያልን ልንቀጥል ከእግዚአብሔር የተሰጠን ጸጋ ስለሆነ በአንድነታችን በኢትዮጵያዊነታችን የሚመጣ ካለ ማንም ይሁን ማን ዝም ልንለው አንችልም” እያለ በእግዚአብሔር ስም ወጣቱ በቀጣይነት ለጦርነትና ለደም መፋፍሰስ ያሰልፉታል። ሽመልስ አብዲሳ ከሸራተን፥ “ስንዴት የበላው ስንዴ ነው የሚቀርብን ቢቀርብን ይሻላል” ይላል ዘማው የባህረዳሩ ሊቀ ጳጳስ በተመሳሳይ፥ “የዓለም ሰዎች ሲጮኹ እንሰማቸዋለን። የእብድ ገላጋይ ድንጋይ ያቀብላል እንዲሉ ገላጋይ በመምሰል፣ አስታራቂ በመምሰል፣ በዕለት ችግራችን፣ በደካማ ጎናችን በመግባት፣ ለዛውም ተዘርቶ በማይበቅል ስንዴአቸው፣ ተዘርቶ ያበቅላል፣ ያፈረር፣ ምርት ይሆናል በማይባለው ከዕለት እንጀራ ብቻ ለዕለት ሆድ መሞያ ብቻ በሆነው መከራ ሲያሳዩን እናያለን” እያለ ዓለም እያሰማችው ያለ የዕርቀ ሰላሙ ጥሪ መስቀል በእጁ ይዞ ይቃወማል።\nአንዱ በአገር ወዳድነት ስም ካኪና ክራባት አንቆ ለብሶ ብረት እያወጣወጠ ለኢትዮጵያ እዘምታለሁ ይላል፥ ሌላኛው በየዓውደ ምህረቱ እየቆመ በእግዚአብሔር ስም ሃይማኖታዊ ልባስ ለብሶና መስቀል ይዞ ያስዘምታል። አንዱ በመንግስነትና በስልጣን ስም ያሻውን ያደርጋል ይናገራል፥ የቤተ ክህነቱ ሊቀ ጳጳሳት ደግሞ ክርስትናቸው ጥለው በመንፈሳዊነትና በአባትነት ሽፋን አፍዝ አደንግዙን ይበትናል። አንዱ ኢትዮጵያ ክብሬ ነሽ እያለ በጭፈራ ህዝቡን ያደናግራል ሌላኛው ቃለ ወንጌሉን አሽቀንጥሮ ጥሎ ኢትዮጵያ ሀገረ እግዚብሔር እያለ በሽብሸባ የሰውን ልብ ይሰርቃል። አንዱ በህግ ሽፋን ስራውን ይሰራል ሌላኛው ገድልና ድርሳናትን እያጣቀሰ መርዙን በመርጨት የሰው አእምሮ ይሰልባል። አንዱ በሉዓላዊነት ሽፋን ወጣቶቹን ለሞትና ለእልቂት ይመለምላል ሌላኛው በአባትነት ስም መስቀሉን እያወጣወጠ ሰማዕትነት እየሰበከ ምልምሉን ወጣት ወደ ሞት ቀጠና ይሸኛል። እንግዲህ እነዚህ ሁለት የጥፋት ኃይሎች አንድ የሚያደርጋቸው ከምንም በላይ ሰይጣናዊ ዓላማቸውና ተልዕኳቸው ሲሆን ይኸውም፥ ሁለቱም ሊፈጥሯት የሚያስቧትና የሚሿት አገር የሰው ክብር የሌላት፣ የብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ተፈጥሯዊ ክብርና ስልጣን ገፋና አራቁታ የአንድ ብሔር የበላይነት ለዛውም መቀመጫው መጠበቅ ተስኖት መሬቱን ለሱዳን አስረክቦ ሲፎክርና ሲሸልልና ጸሐይ የምትጠልቅበት፣ ምዋርተኛ፣ አመንዝራና ወስላታ የአማራ ልሒቅ የሚያራግባት አሃዳዊት ኢትዮጵያን መልሶ ዳግም የመገንባት ህልም ነው። በነገራችን ላይ፥ የዚች የበከተች አገር ችግርና መከራ ሲነሳ ወደ ሰዉ አእምሮ ተሎ የሚመጣ ፖለቲከኞቹ ብቻ ነው። ለምን? በሃይማኖት ሽፋን የፖለቲካ እርሾ በሟብካትና በማሳለጥ የማይታሙ አረመኔዎቹ ሊቃነ ጳጳሳት ራሳቸው በእግዚአብሔር ስምና በመንፈሳዊነት ካባ ደብቋልና። መጽሐፍ “እውነትንም ታውቃላችሁ እውነትም አርነት ያወጣችኋል” (ዮሐ 8፥32) እንዲል ታድያ በዚህ ንባብ የእውነት ቃል ይዘን ይህ ሰይጣናዊ ዓለማዊና ነፈሰ ገዳይ ሲኖዶስና በዙሪያው ያሰባሰባቸው ምናምንቴዎቹ ሊቃነ ጳጳሳት የተደበቁበት የኤልዛቤል መገረጃ እንቀደዋለንም፥ ወደ እሳትም እንጥለዋለን። ይህን በማድረግም ነፍሳችንን እናሳርፋለን።\nሁላችን እንደምናወቀው የኢትዮጵያ ችግር፥ የኢትዮጵያ ግዛታዊ አንድነትና ሉዓላዊነት ለጣሊያን በመሸጥና አሳልፎ በመስጠት በታሪክ በባንዳነት የሚታወቀው ከምኒሊክ ዘመነ መንግስት ጀምሮ ሲወርድ ሲዋረድ የመጣ የእኔነት ማለትም የአንድን ብሔር የበላይነት ለማስፈን በቀጣይነት የሚደረግ ትግልና ችግር ቢሆንም ችግሩ ተፈታ ሲባል ድጋሜ የሚያንሰራራበትና የሚያገረሽበት ዋና ምክንያት ግን ጨለምተኛው ቡድን በፖለቲካው መድረግ በተመታ ቁጥር ከነ አሮጌ ማንነቱና ቆሻሻ አስተሳሰቡ ሮጦ የሚደበቀው የመተተኞችና የአጋንንት ጠሪዎች መገኛ የሆነው ቤተ ክህነት ውስጥ በመሆኑ ችግሩ ጊዜና አጋጣሚ እየጠበቀ እንደገና እንዲነሳና እንዲያንሰራራ ዕድል ፈጥሯል። ይህ ስለ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስትያን ተናገርኩ እንጅ፤ ሲነገር እንደምናሰማው የደርግ መንግስት ከእምነታቸው የተነሳ በዘይት ሳይቀር ይጠብሳቸውና ይቀቅላቸው የነበሩ፣ በቆሙበት ስፍራ ሁሉ ማንም ሳይፈሩና ሳያፍሩ ጌታ ያድናል! በማለት እምነታቸው በመመስከር ይታወቁ የነበሩ በተለምዶ ጴንጤ ተብለው የሚታወቁ የፕሮቴስታን እምነት ተከታዮች በተመሳሳይ፥ ትናንት ጌታ ያድናል ባሉ ቁጥር እንደ አይጥና እንደ እባብ በድንጋይ እየተወገሩ የዘመሩለትና ዋጋ የከፈሉለት ህይወት ጥለው ዛሬ ነፍሳቸው እስከትወጣ ድረስ በባንዴራ ፍቅር ተቃጥለው የደም ያለህ! እያሉ የጠንቋዮችና የአስማተኞች የምዋርተኞችና የሙት መንፈስ ጠሪዎች አጃቢዎች በመሆን ካንፑን ተቀላቅለዋል። ልጓሟን እንደ በጠሰች በቅሎም፥ በስብከትና በትንቢት በጸሎትና በዝማሬ ስም ጌታ ሹክ አለኝ፣ ተናገረኝ፣ አሳየኝ፣ ገለጠልኝ እየተባለ አገር ምድሩን ወደ ማወክና ማተረማመስ በቅቷል።\nመቼም፥ እግዚአብሔር የምትፈራ፣ ጌታዋን በእውነትና በመንፈስ የምታመልክ፣ ጽድቅንና እውነትን በማድረግ ደስ የምትሰኝ፣ ከምንም በላይ ደግሞ የጌታን መምጣት በናፍቆት የምትጠባበቅ ነፍስ፥ ይህ ሁሉ የቅቤ ገበያ የመስለ ግርግር ሲመለከት በሃይማኖት ስም ይህ ሁሉ ወከባና ትርምስ ለምን? ሰዎቹ ምን ነካቸው? ማለቷን አይቀርም። በርግጥ ጥያቄው ትክክለኛና ተገቢ ነው። የሃይማኖት መሪዎች ከምኒሊክ ቤተ መንግስት ምን ጉዳይ ቢኖራቸው ነው መንፈሳዊ ኃላፊነታቸው ትተው የፖለቲካ መሳሪያና መጠቀሚያ በመሆን፣ ውሸት በማራገብ፣ ሐሰተኛ ምስክርነት በመስጠትና በማሰራጨት አገርና ህዝብ ደም በማቃባት ላይ የተጠመዱ? የቤተ ክርስትያን መሪዎችና አገልጋዮች ምን ያህል ከፈጣሪያቸው ጋር ቢጣሉ ነው የሞትና የእልቂት መለከት በመንፋት ላይ የበረቱ? ክርስትያን ነኝ፣ ጌታን እናውቃለሁ የሚል ህዝብስ ቢሆን ሰውን ገድሎ እስከ መጎተትና ዛፍ ላይ አንጠልጥሎ ደስታውን ለመግለጽ የበቃበት ምስጢር ምንድ ነው? ኢትዮጵያ እንደ አገር ለዛውም የክርስትና ደሴት ነኝ፣ የድንግል ማሪያም የአስራት አገር ነኝ የምትል አገር ሰውን ገድላ እንደ ልጣጭ ወደ ገደል ስትወረውርና እንደ ችቦ ሰብስባ በእሳት ስታነድ፣ በርሃብና በበሽታ ህዝብን ስትፈጀና ስትጨርስ እያየና እየተመለከተ እንዴት ነው ተው ተሳስተሃል የሚል አንድ እግዚአብሔርን የሚፈራ ለነፍሱ ያደረ የሃይማኖት መሪ የታጣ? የእውነትና የጽድቅ ምስክር የሆነችው የጌታ ቤተ ክርስትያን ወዴት ነው ያለችው? ከመቶ አስር ሚልዮን ህዝብ ውስጥ አንድ እግዚአብሔር የሚያውቅና በእግዚአብሔር የሚታወቅ ተናግሮ ሊያሰማ የሚችል መንፈሳዊ መሪ እንዴት ይታጣል? ጥያቄው ይቀጥላል። ቀጥለን በስፋት የምንዳስሰው ጽሑፍ እንግዲህ በግርድፉ የተነሱ ጥያቄዎች ምላሽ የሚሰጥ ይሆናል። መልካም ንባብ።\nየክርስቶስ አምባሳደር vsAየሰይጣን ልጆች\nሐዋሪያው ቅዱስ ጳውሎስ፥ “እግዚአብሔር በክርስቶስ ሆኖ ዓለሙን ከራሱ ጋር ያስታርቅ ነበርና፥ በደላቸውን አይቆጥርባቸውም ነበር፤ በእኛም የማስታረቅ ቃል አኖረ። እንግዲህ እግዚአብሔር በእኛ እንደሚማልድ ስለ ክርስቶስ መልክተኞች ነን፤ ከእግዚአብሔር ጋር ታረቁ ብለን ስለ ክርስቶስ እንለምናለን” (2ኛ ቆሮ 5፥20) እንዲል፤ ጳውሎስ በዚህ መልዕክት ውስጥ “ስለ ክርስቶስ መልዕክተኞች ነን” ሲል በአማርኛ፥ የክርስቶስ ወኪሎችና አምባሳደሮች ማለቱ እንደሆነ ግልጽ ነው። በጽሑፉ መግቢያ በትርጓሜ ዓምድ ላይ አምባሳደር ማለት ምን ማለት እንደሆነ፣ ቀዳሚ ተልዕኮውና ዓላማውም ምን እንደሆነ ተመልክተናል። ጳውሎስ አማኞችን የክርስቶስ ወኪሎች/አምባሳደሮች ሲል ታድያ ደብዳቤ አድርስ ተብሎ ወደ ኬንያ ሲላክ የተሻለ ኖሮ ፍለጋ የሚኮበልለው ዓይነት ኢትዮጵያዊ ማለቱ ሳይሆን ጳውሎስ እየገለጸው ስላለ አምባሳደርነት የቃሉ ክብደት በሚገባ እንዲበራልን በጳውሎስ ዘመን የነበረ የአምባሳደርነት ላቅ ያለ የኃላፊነት ሚዛን በንጽጽር ማየት እጅግ አስፈላጊ ነው።\nየዘመናችን አምባሳደር አንድ ወሳኝ ጉዳይ ለማስፈጸም በራሱ ተነሳሽነት የሚያደርገው ነገር የለውም፤ ይልቁንም፥ ማድረግ የሚገባው ለማድረግ ወይም ከማድረጉ በፊት ነባራዊ ሁኔታዎቹን ማሳወቅና መመሪያ መቀበል ስለ ሚጠበቅበት ከላከው መንግስትና አገር በቀጣይነት መልዕክት መለዋወጥና መነጋገርና የግድ ይጠበቅበታል። ጳውሎስ የሚናገረው ያለና በጳውሎስ ዘመን የነበረ (የዛሬ ሁለት ሺህ ዓመት) ግን ነገሥታቱ አንድን ሹመኛ በአምባሳደርነት ሲልኩ እንዲሁ በቀላሉ ወረቀት አስይዘህ የመላክ ያህል ቀላል አይደለም። በዚያን ዘመን ለአምባሳደርነት የሚሾሙ ሰዎች፥ ለቅጣት፣ ከቤተ መንግስት አከባቢ ገለል እንዲሉ፣ እንዲሁም ወጪ ወራጁ አለፊ አግዳሚው ዓይነት ሰዎች ሳይሆኑ፥ በብዙ መመዘኛ የተሻለ ብቃት ያላቸው፣ በእውቀት የተሞሉ፣ በትምህርታቸውና በጥበባቸው የተመሰከረላቸውና የተፈተኑ፣ ከምንም በላይ ደግሞ የንጉሡ አጀንዳ፣ ራዕይና ተልዕኮ ፉት አድርጎው የጥርተው የሚያውቁና ንጉሥ የሚታመንባቸው ታማኞኝ ባለሟሎች የሚሰጥ ሹመት ነው። ይህ ሊሆን የቻለበት ምክንያት አንዱ፥ በዚያን ዘመን እንደ አሁኑ ጊዜ ፈጣን የኮሚኔኬሽን መንገድ ባለ መኖሩ ሲሆን በጳውሎስ ዘመን አንድ በአምባሳደርነት የሚሾም ሰው አገሩንና መንግስቱን ወክሎ በሚሰራበት ስፍራ ቀደም ሲል እንዳየነው ራሱን ችሎ የሚቆም፣ የሚወስንና የሚያስፈጽም እጅግ የከበረና የታመነ ታላቅ ኃላፊነት ነው። አማኞች የክርስቶስ አምባሳደሮች ናቸው ሲባል እንግዲህ በአጭር ቋንቋ ስጋዊ ምኞትና ፍላጎት በመሰዋት፣ በስራም በቃልም በመትጋት፣ በጽድቅና በእምነትና በፍቅር የምስራቹን ቃል ለዓለም ለመመስከር የክርስቶስ መልዕክተኛ መሆን ማለት ነው። የክርስቶስ አምባሳደር መሆን ማለት፥ የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች ማለትም፥ ፍቅር፣ ደስታ፣ ሰላም፣ ትዕግሥት፣ ቸርነት፣ በጎነት፣ እምነት፣ የውሃት፣ ራስን መግዛት ገንዘቡ ያደረገና የክርስቶስ አስታራቂ ቃል ተሸክሞ ክርስቶስን በፍቅር ለዓለም የሚገልጥና የሚመሰክር ነው። እንግዲህ መጽሐፍ (1ኛ ቆሮ 3፥18) “ማንም ራሱን አያታልል” እንዲል ስምህና ባህሪህን የሚገልጥ ስራህ እዚህ መዝገብ ውስጥ ያልተገኘ/የሌለህ እንደሆንክ (አማኝ፣ ጳጳስ፣ መምህር፣ ሊቀ መናምን፣ ዘማሪ አዝማሪ የፈልክ ሁን) የክርስቶስ አምባሳደር ነኝ እያልክ ራስህን አታታልል። ጳጳስም ብትሆን ይህን የእውነት ቃል ስታነብ የቆረቆረህ እንደሆነ የእግዚአብሔር መንፈስ እንደ ተናገረህ አስበህ ራስህን ፈትሽ ንስሃም ግባ።\nሌላው የሰይጣን ልጆች መልክና ገጽታ ነው። “እናንተ የአባታችሁን ሥራ ታደርጋላችሁ፤ እናንተ ከአባታችሁ ከዲያብሎስ ናችሁ የአባታችሁንም ምኞት ልታደርጉ ትወዳላችሁ እርሱ ከመጀመሪያ ነፍሰ ገዳይ ነበረ፤ እውነትም በእርሱ ስለ ሌለ በእውነት አልቆመም፤ ሐሰትን ሲናገር ከራሱ ይናገራል፥ ሐሰተኛ የሐሰትም አባት ነውና” እንዲል (ዮሐ 8፥41-44) የንባቡ ፍቺ ከተጻፈው በላይ ብዙ ትርጉም፣ ሐታትና ትንተና የሚያስፈልገው አይደለም። የቃሉ መልዕክት እንደ ንባቡ እንዲሁ በጣም ግልጽና ቀጥተኛ ነው። ውሸት፣ አመጽ፣ ዝሙት፣ ርኵሰት፣ ምዋርት፣ ጥል፣ ክርክር፣ ቅንዓት፣ ቁጣ፣ አድመኛነት፣ መለያየት፣ ምቀኝነትና መግደልን ተሞልቶ እንደ አውሯ ደሮ በየሰፈሩና በየመድረኩ እየቆመ አመጽና ሞትን የሚሰብክ አማኝ፣ ጳጳስ፣ ወዘተ መገኛው ስፍራ እዚህ ነው። ሌላው፥ መስቀል ያንጠልጠል ጨረቃ፣ ቀሚስ ይልበስ ጀለብያ፣ አስኬማ ይድፋ ሌላ የሰይጣን ልጆች ሁነኛ መለያና መታወቂያ ሐሰተኞች መሆናቸው ነው። የክርስቶስ አምባሳደሮች እውነትና ጻድቅ፣ ፍትህና ፍርድን በማድረግ የሚታወቁ ሲሆኑ፤ በአንጻሩ፥ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ሊቃነ ጳጳሳት ዓይነቱ ዕርቅን የሚቃወሙ የሰይጣን ልጆች ደግሞ ቀደም ሲል እንደ ተመለከትነው በቅናትና በምቀኝነት መንፈስ ተሞልተው አመጽን በማስተባበርና በማድረግ፣ ውሸትን በመፈብረክና በማሰራጨት፣ ጸብና ሁከት በማራገብና በማከፋፈል፣ ሐሰተኛ ምስክርነት በመስጠት ይታወቃሉ። በዚህ ሰይጣናዊ ድርጊታቸውም የተካኑ ናቸው፤ ይችሉበታልም።\nጳውሎስ ለጢሞቲዎስ (2ኛጢሞ 2፥16) በጻፈው መልዕክት ላይ “ነገር ግን ለዓለም ከሚመች ከከንቱ መለፍለፍ ራቅ፤ ኃጢአተኝነታቸውን ከፊት ይልቅ ይጨምራሉና፥ ቃላቸውም እንደ ጭንቁር ይባላል” እንዲል፥ ሰይጣን የነገሰባቸው የሃይማኖት መሪዎች ዓላማና ተልዕኳቸው ውክልናው የሰጣቸው የአባታቸው የዲያብሎስ ፈቃድና ምኞት ማድረግና መፈጸም ነውና፥ የእናንተ 911 ለእኛ November3 ነው፥ እናንተ የአፍጋኒስታን ህዝብ እንደ ጨፈጨፋችሁና እንዳበረሳችሁ እኛም የትግራይ ህዝብ እንጨፈጭፈውና እናበርሰው ዘንድ ልትተዉን ይገባል! የሚል ኃፍረት የሌለውና ያልፈጠረበት ደም የተጠማ ነፍሰ ገዳይ የሃይማኖት መሪ በዘመናችንም አይተናል። ኃይማኖትህ፣ የኃይማኖት መሪዎችን ማክበር መልካም ነው፤ ዳሩ ግን፥ በሃይማኖት ስም በፊትህ እየተሻገሩና እየቆሙ ያሉ ስመ መነኮሳት የሃይማኖት ምስል ያላቸው አታላዮች፣ ለድሃ የማይራሩ ሃይማኖት አልባ ምናምንቴዎችና ወሮበሎች፣ ቅድስና የሌላቸው አመንዝሮች፣ ከጽድቅና ከእውነት የራቁ ሐሰተኞችና ወስላቶች፣ የእግዚአብሔር ገንዘብ በመመንተፍና በመስረቅ የተካኑ ዘራፊዎችና ነፍሰ ገዳዮች ናቸው። በመሆኑም ለእነዚህ የሃይማኖት ምስል ያላቸው ውስጣቸው ጸረ ክርስቶስና ቤተ ክርትያን የሆኑ ሊቃነ ጳጳሳት የምትጠው ክብር ሁሉ ከንቱ ነው። አንድም፥ መንፈሳዊ አባት ወይንም የክርስቶስ አምባሳደር የሆነ ሊቀ ጳጳስ ከምንም በላይ ራሱን ከአመጽ የሚጠብቅ ነውና።\nv መንፈሳዊ አባት፥ የተጣሉ ቢኖሩ ያስታርቃል እንጅ የአንድ ወገን ምስክርነት ብቻ ሰምቶ ለፍርድና ለኩነኔ አይሮጥም፤ v መንፈሳዊ አባት፥ ግፍና በደል ሲያይ በዳይን ተው በማለት ተበዳይን ያጽናናል እንጅ ምስኪኑን መልሶ አይበድልም፤ v መንፈጻዊ አባት፥ አመጽና የአመጽ ድምጽ ሲሰማና ሲያይ ራሱን ከአመጽ ያርቃል፣ አመጽን ይቃወመል እንጅ የአመጽ መሪ ሆኖ አመጽን አይፈጽምም፤\nv መንፈሳዊ አባት፥ ክፉ በክፋቱ ሲበረታ መንፈሳዊ ስልጣኑ ተጠቅሞ በጾምና በጸሎት በመበርታት ይቃወመዋል እንጅ ክፉ አድራጊዎችን በመስቀሉ እየባረከ አየበረታታም፤\nv መንፈሳዊ አባት፥ የመረጃው ምንጩ መንፈስ ቅዱስ እንጅ ሰይጣን የሰለጠነባቸው ግለሰቦች የሚሉቱን አያስተጋባም፤ v በጥቅሉ፥ መንፈሳዊ አባት ማለት ጥቁር ጀለቢያ አጥልቆ፣ መስቀል በእጅ ይዞ፣ አስኬማ በአናቱ ላይ ደፍቶ የውንብድና ስራ ላይ መሰማራት ማለት ሳይሆን፥ ጳውሎስ ለፊልጵስዩስ ሰዎች በጻፈው መልዕክቱ “ለእግዚአብሔርም ክብርና ምስጋና ከኢየሱስ ክርስቶስ የሚገኝ የጽድቅ ፍሬ ሞልቶባችሁ፥ ለክርስቶስ ቀን ተዘጋጅታችሁ ቅኖችና አለ ነውር እንድትሆኑ የሚሻለውን ነገር ፈትናችሁ ትወዱ ዘንድ፥ ፍቅራችሁ በእውቀትና በማስተዋል ሁሉ ከፊት ይልቅ እያደገ እንዲበዛ ይህን እጸልያለሁ” እንዲል የአንድ የእግዚአብሔር የጽድቅ መንፈስ ያለፈበትና የሞላው እውነተኛ መንፈሳዊ መሪና አባት የልብ መሻትና ራዕይ ያነበብነው የህይወት ቃል ይመስላል (ፊል 1፥9-11)።\nየኢትዮጵያ ሲኖዶስና ሊቃነ ጳጳሳት ውክልና የአጋንንትና የሲዖል ውክልና ነው\n1. መጽሐፍ ስለ ሰይጣን፥ “ሌባው ሊሰርቅና ሊያርድ ሊያጠፋም እንጂ ስለ ሌላ አይመጣም” እንዲል፥ መቼም እንደ ባጫ ደበሌ ዓይነቱ አእምሮው የተወሰደበት ህሊና ቢስ ፍጥረት ካልሆነ በቀር በክፋቱ ከሰማየ ሰማያት የተጣለና በቀራንዮ መስቀል በፈሰሰው ደም የተሸነፈ ሰይጣን የሚባል ረቂቅ አካል፥ ሰውን ሲሰርቅ፣ ሲያርድና ሲያጠፋ በብረቷ በዓይኔ አይቸዋለሁ የሚል ባለ አእምሮ ያለ አይመስለኝም። እዚህ ላይ፥ ሰይጣን ክፉ ዓላማውና ተልዕኮው የሚፈጽምና የሚሰራ ታድያ እንዴት ነው? የሚል ተገቢ ጥያቄ ሊነሳ ይችላል። ሰይጣን፥ ዐቢይ አህመድ ዓሊ፣ ባጫ ደበሌ፣ ከረማው ዲና ሙፍቲ፣ የአማራ ልሒቃን በመላ አንድም አባ መልዓኩ ዓይነቱ መስቀል የያዘ ውልደ ሰይጣን በውሸትና በውስልትና ያጠመቃቸው ግለሰቦች አካል ካለበሰ ሰይጣናዊ ስራው ለመስራት የክፋት ሃሳብ የሚጭንበት ማደሪያና ማረፍያ ካላገኘና ደም የተጠሙ ደቀ መዛሙርት ካላፈራ በምድር ላይ ስራውን መስራት አይችልም። ይህ ማለት፥ ሰይጣን በምድር ላይ ስራውን ለመስራት ሆነ በሰው ልጆች ናይ ጉዳት ለማድረስ በቅድሚያ ለሰይጣን ተላልፎ የተሰጠ፣ ሰይጣን እንዲጠቀምበትና እንዲጋልብበት ፈቃደኛ የሆነ፣ ከእግዚአብሔር የተጣለ አረመኔ ሰው መገኘት አለበት ማለት። ለምን? ሰይጣን ራሱን ችሎ በምድር ላይ የመመላለስና የመኖር ህጋዊ መብትና ስልጣን የለውምና (ኤፌ 6፥12)። አንድም፥ ምድር የሰው ልጅ እንዲገዛት ለሰው ልጆች የተሰጠች ግዛት ናትና (ዘፍ 1፥28)። በመሆኑም፥ መጽሐፍ “ሰው በኃይሉ አይበረታም” እንዲል (1ኛ ሳሙ 2፥9)፤ ወደድንም ጠላንም የሰው ልጅ (እኔና እርስዎን ጨምሮ) ለሚያደርገው ማንኛውም ነገር ሁሉ የመልካም አንድም የክፉ መንፈስ አስተሳሰብ ወይንም ተጽዕኖ ውጤት ነው። በዚህ ጽሑፍ ውስጥ በተለያዩ ክፍሎች ላይ እንደ ተመለከትነው፥ አንድ ሰው ክፋትና አመጻን ለማድረግ የሚበረታ ከሆነ የዚህ ሰው አቅምና ጉልበት የሚቀዳው ከክፉ መንፈስ ነው። በአንጻሩ፥ ሰዎች ለመልካምና በጎ ለሆነ የጽድቅ ስራ የሚተጉ እንደሆነ ደግሞ ምንጩ ቅዱስ ከሆነ የእግዚአብሔር መንፈስ የሚገኝ መሆኑን ልናውቅ ይገባል (የዮሐንስ ወንጌል 15፡5)። ያዕቆብ ይህን በተመለከተ ሰፊ ማብራሪያ ሰጥቷል እንደሚከተለውም ይነበባል “ወንድሞቼ ሆይ፥ በለስ ወይራን ወይስ ወይን በለስን ልታፈራ ትችላለችን? ከጨው ውኃም ጣፋጭ ውኃ አይወጣም። ከእናንተ ጥበበኛና አስተዋይ ማን ነው? በመልካም አንዋዋሩ ስራውን በጥበብ የዋህነት ያሳይ። ነገር ግን መራራ ቅንዓትና አድመኛነት በልባችሁ ቢኖርባችሁ፥ አትመኩ በእውነትም ላይ አትዋሹ። ይህ ጥበብ ከላይ የሚወርድ አይደለም፤ ነገር ግን የምድር ነው፥ የሥጋም ነው፥ የአጋንንትም ነው፤ ቅንዓትና አድመኛነት ባሉበት ስፍራ በዚያ ሁከትና ክፉ ስራ ሁሉ አሉና። ላይኛይቱ ጥበብ ግን በመጀመሪያ ንጽሕት ናት፥ በኋላም ታራቂ፥ ገር፥ እሺ ባይ ምሕረትና በጎ ፍሬ የሞላባት፥ ጥርጥርና ግብዝነት የሌለባት ናት። የጽድቅም ፍሬ ሰላምን ለሚያደርጉት ሰዎች በሰላም ይዘራል” (ያዕ 3፥12-18) በማለት በንጽጽር በሚገባ አስተምሮናል። ይህን ሃሳብ ስንጠቀልለው፥ በዚህ ምድር ላይ የሚመላሰስ ሰው ሁሉ ከሰው የተገኘ ሰው ነው። ይህ ማለት እርስዎ በተለየ መልኩ የሚያዩትና የሚመለከቱት፥ በሃይማኖት ሽፋን ስኬታማ የማጭበርበርና የማደናገር ቢዝነስ ውስጥ ያለ፣ ለረጅም ዘመናት ያልተነቃበናት ያልተደረሰበት ሊቀ ጳጳስም ሰው ነው። በሌላ አባባል ያዕቆብ እያለ ያለ ሊቀ ጳጳስም ቢሆን በመልካም አንዋዋሩ ስራውን በጥበብና በየዋህነት ያሳይ ይገባል፥ ነገር ግን መራራ ቅንዓትና አድመኛነት በልቡ ቢኖረው በእውነትም ላይ ቢዋሽ የዚህ ዓይነቱ ሊቀ ጳጳስ ምንጭ የምድር ነው፣ የሥጋም ነው፣ የአጋንንትም ነው እያለን ያለ። ለምን? ቅንዓትና አድመኛነት ባሉበት ስፍራ በዚያ ሁከትና ክፉ ስራ ሁሉ ስላሉና እግዚአብሔር አምላክም ክፉ ስራ የሚጸየፍ መልካም አምላክ ስለሆነ ነው። ኢትዮጵያ፥ ከሱዳን ጋር መክራ፣ ኤርትራና ሶማሊያን አሳትፋ፣ ኢምሬት ጋብዛ በሁሉም አቅጣጫ በመክበብና በመነጠል ትግራይና የትግራይ ህዝብ ከካርታና ከታሪክ ለመፋቅና መታሰቢያም ላይኖረው ለመደምሰስ የተጀመረው ሰይጣናዊ ምክር ከግቡ ለማድረስ ከአዲስ አባባ እስከ አሜሪካ ከጎንደር እስከ ለንደን ከፖለቲከኞቹ እኩል ተሰልፈው የእልቂት ነጋሪት እየነፉ የነበሩ፣ ያሉና የሚገኙ፥ ስለ የሰው ልጆች ኃጢአት ክርስቶስ ኢየሱስ እንደ እርጉም የተሰቀለበት ነው ተብሎ የሚታመን የሰላምና የፍቅር ምልክት የሆነው “መስቀል” በአንገታቸውና በእጃቸው የጨበጡና ያንጠለጠሉ የኃይማኖት መሪዎች ናቸው። እነዚህ ያሹትን ወንጀል ለመፈጸም፥ ቤተ ክርስቲያን፣ ጥቁር ቀሚስ፣ አስኬማ፣ መስቀልና መንፈሳዊነት እንደ ጭንብል መደበቂያቸውና በመሸሸጊያቸው ያደረጉ ውልደ ሰይጣን የኃይማኖት መሪዎች ኢትዮጵያ የጎረቤት አገራት ሰራዊት በመሸመት በትግራይ ህዝብ ላይ ለተፈጸመው ወረራና እልቂት ቀዳሚና ከፍተኛ ሚና የተጫወቱ ባለ ድርሻዎች ናቸው። ወንጌል ታድያ ለዚህ ዓይነቱ አረመኔያዊ ድርጊት ምላሽ አለው። ጥያቄው፥ ኢየሱስ ለሰው ልጆች ኃጢያት ነፍሱን አሳልፎ የሰጠ ጻድቅ ከሆነ፤ እነዚህ በስሙ የሚነግዱ የሃይማኖት መሪዎች በትክክል የማን ወኪሎች ቢሆኑ ነው? ማለታችን አይቀርም። መልሱ ግልጽና አጭር ነው። ቀደም ሲልም እንደ ተመለከትነው የሰውን ደም በማፍሰስ ጮቤ የሚረግጠውና ዳንኬራ የሚደልቀው ብቸኛ ፍጠረት ሰይጣንና ወኪሎቹ ናቸው። በሌላ አገላለጽ፥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ነፍሰ ገዳይ ሲኖዶስና በዙሪያው ያሰባሰባቸው ምናምንቴ ሊቃነ ጳጳሳት ውክልና ከሰይጣን እንደሆነ የምትጠራጠር ነፍስ ልትኖር አይገባም።\n2. “በሰማያት ያለውን የአባቴን ፈቃድ የሚያደርግ እንጂ፥ ጌታ ሆይ፥ ጌታ ሆይ፥ የሚለኝ ሁሉ መንግሥተ ሰማያት የሚገባ አይደለም። በዚያ ቀን ብዙዎች ጌታ ሆይ፥ ጌታ ሆይ፥ በስምህ ትንቢት አልተናገርንምን፥ በስምህስ አጋንንትን አላወጣንምን፥ በስምህስ ብዙ ተአምራትን አላደረግንምን? ይሉኛል። የዚያን ጊዜም ከቶ አላወቅኋችሁም፤ እናንተ ዓመፀኞች፥ ከእኔ ራቁ ብዬ እመሰክርባቸዋለሁ” (ማቴ 7፥ 21)። በነገራችን ላይ ኢየሱስ ይህን ትምህርት የሰጠው የተራራ ስብከት ተብሎ የሚታወቀው ማለፊያ ትምህርት ሰጥቶ በሚያገባድድበት ምዕራፍ ነው። እዚህ ላይ ልንረዳው የሚገባ ቁምነገር በእግዚአብሔር መንግስት ትምህርት፥ አንድ ሰው አገልጋይ (ሊቀ ጳጳስ፣ ሊቀ ምናምን፣ መምህር፣ ዘማሪ፣ ወዘተ) ስለሆነ ከኃጢአት ነጻ ነው፣ የፈለገውን መሆን ይችላል፣ ክፉ ስራ ቢሰራ በሰራው ክፋት አይጠይቅም፣ ይለፍም አለው/ያገኛል፥ ምእመን ሆኖ በደልና ኃጢአት ያደረገና የፈጸመ እንደሆነ ግን አይቀርለትም በኃጢአቱም ይቀጣል የሚል አድሏዊ/ወገንተኛ እሳቤ ካለን የዚህ ዓይነቱ አስተሳሰብ መጽሐፍ ቅዱሳዊ እንዳይደለ በመረዳት አስተሳሰባችን መስተካከል አለበት። ሐቁ፥ አገልጋይ ሲሰርቅና ሲዘርፍ ከመንግስት መስሪያ ቤትና ከሸምሱ ሱቅ አይደለም፤ ይልቁንም፥ አገለጋይ ሲሰርቅና ሲዘርፍ ከእግዚአብሔር ቤት ነው የሚዘርፈው፣ በእግዚአብሔር ስም ለእግዚአብሔር ቤት ከሚሰበሰበው ምዳዬ ምጽዋን ነው የሚገለብጠው፣ ምእመኑ ለእግዚአብሔር ቤት ብሎ ከሚሰጠው ሀብትና ንብረት ነው የሚመነትፈው፣ የኢትዮጵያ ጳጳት የገነቡትና የሚገነቡት የተንጣለሉ ቪላዎች ምንጩ ታቦት አውጥቶ እያዞረ ከሚሰበስበው የእግዚአብሔር ገንዘብ የተመነተፈ ነው። በባንክ አካውንታቸው የሚገኝ ሀብትና ንብረት ሁሉ ለእግዚአብሔር ቤት ገቢ መሆን ሲገባው አዙሮው ያስገቡት ሀብት ነው። ጳጳስ የሰው እምነት አይበላም፣ ጳጳስ አይመቃኝም፣ ጳጳስ በወንድሙ ላይ አያሴርም፣ ጳጳስ አየር ባየር ቢዝነስ አይሰራም፣ ጳጵስ ሴት አይደፍርም፣ ጳጳት ባለ ትዳር ሴት አያማግጥም፣ ጳጳስ አራትና አምስት ውሽማ አይዝም፣ ጳጳስ ፅንስ አያስወርድም፣ ጳጳስ በመተትና በመርዝ ሰው አይገድልም፣ የሚል እምነት ያለው ሰው ካለ ምናልባትም ይህ ዓይነቱ ሰው ከወለጅ እናቱ ማህጸን እንደወጣህ ዛሬም እንዲሁ ዓለምን የሚያያት ዓይኑን ጨፍኖ መሆን አለበት። ጎበዝ፥ ጳጳት ሲያሴር፣ ክፉ ሲመክርና ሲያሳምጽ ቤተ መቅደስ ውስጥ ገብቶ ታቦቱ ፊት ቆሞ ነው። ጳጳስ ይቀናቀነኛል የሚለው ጓደኛው ለማኮላሸት መተቱንና ድግምቱ የሚያበላው ስጋ ወደሙ ውስጥ ጨምሮ ነው። ጳጳስ ሴት የሚደፍረው ለበርከትና ለንሳሃ የመጣች ምስኪን ሴትን ነው። ጳጳስ ባለ ትዳር ሴት የሚያማግጠው አቡኑ ከባለ ቤቴ ያስታሩቁኝ ብላ የመጣችው ሴት ነው። ጳጳት አየር ባየር ቢዝነስ የሚሰራው አባቴ ስለቴ ስለ ደረሰልኝ ይህን ያህል ገንዘብ ልኬሎታለሁና ለታቡቱ ገቢ ያድርጉልኝ የተባለውን ገንዘብ ወደ ራሱ አካውንት በሟዘር ነው። ጥጉ፥ እርስዎ ምእመን ሆነው የማይሰሩት ኃጢአትና ወንጀል በቤተ መቅደስ ውስጥ አለ። በከተሞቻችን ያለ ኃጢአትና ወንጀል ሁሉም ከእነዚህ ሰዎች ሞልቶ የተትረፈረፈውን ነው። ይህ ሁሉ እግዚኦ የሚያስብል ኃጢአትና ወንጀል ዓይንዎን ከፍተው እንዳያዩ የጋረድዎት ታድያ ሌላ ምንም ሳይሆን ወንጀለኛው እንደ ጆከር የያዛቸውና የተላበሳቸው አታላይ መልኩ ነው። እንደ ምእመን፥ ለቤተ ክርስትያን፣ ለሃይማኖት፣ ለመስቀል ያለዎትን ክብር ሰዎች በቤተ ክርስትያን ስም፣ በሃይማኖት ስም ብሎም መስቀል ይዘው ለሚፈጽሙት ወንጀልና ኃጢያት ዓይንዎን ከፍተው እንዳያዩ ግርዶሽ ሆኖበታል። ሌባው ደግሞ ይህን ድካምዎን ስለሚያውቅ በቀሚስና በመስቀል በአስኬማና በቤተ ክርስትያን ጉያ ተወሽቆ ያለ መከለከል ያሻውና የወደደውን ለመሆንና የበቃው። የእግዚአብሔር ዕይታን ግን ከዚህ ሁሉ የተለየ ነው። ለዚህም ነው ቃሉ በስምህ እንዲህና እንዲያ አላደረግንም? ለሚሉት ሁሉ፥ “ከቶ አላወቅኋችሁም፤ እናንተ ዓመፀኞች፥ ከእኔ ራቁ ብዬ እመሰክርባቸዋለሁ” የሚለው። “በሰማያት ያለውን የአባቴን ፈቃድ የሚያደርግ እንጂ” እንዲል የእግዚአብሔር ፈቃድ ማለት አንዱ ትርጉም በአማርኛ የእግዚብሔር ትዕዛዝ ማለት ነው። ለዚህም ነው፥ “ጌታ ሆይ፥ ጌታ ሆይ፥ የሚለኝ ሁሉ መንግሥተ ሰማያት የሚገባ አይደለም” የሚለው። ለምን? ሁሉም የጌታ ፈቃድ/ትዕዛዝ ለመፈጸም ፍቃደኛ ስላይደለ ነው። ሰዉ በአፉ ክርስትያን ነኝ፣ አገልጋይ ነኝ፣ መምህር ነኝ፣ ዘማሪ ነኝ፣ ጳጳስ ነኝ፣ ሊቀ ምናምን ነኝ ብሎ ሲያበቃ በኑሮው ግን ሰይጣን የሚያስቀና ህይወት ኖሮ ስለሚያልፍ ነው። አንድም፥ “ስለዚህ ይህን ቃሌን ሰምቶ የሚያደርገው ሁሉ ቤቱን በዓለት ላይ የሠራ ልባም ሰውን ይመስላል” እንዲል ሊቀ ጳጳሱም ቢሆን ጌታ ጌታ ይበል እንጅ የዕለት ዕለት ኑሮው ቢፈተሽና ቢታይ የጌታ ህይወት በኑሮው ስለማይገልጥ ነው። ሌላው፥ ጳውሎስ ለተሰሎንቄ ሰዎች (1ኛ ተሰ 4፥3) በጻፈው መልእክት “የእግዚአብሔር ፈቃድ እርሱም መቀደሳችሁ ነውና” እንዲል የአማኞች ሆነ የሲኖዶሱና የሊቃነ ጳጳሳት ቀዳሚ ኃላፊነት ለዐቢይ አህመድ ዓሊ ስልጣን ሲባል ሽርጉድ ማለትና ለአመጽ መሰለፍ ሳይሆን ከምንም በላይ ጌታን የሚያከብር የተቀደሰ ህይወት መኖር ነው። የአንድ መንፈሳዊ አባት ኃላፊነት የተጣላ ማስታረቅ እንጅ ጸብን ፍለጋ በጸብ ጠረጴዛ ተቀምጦ እኩል ማሴርና ክፋትን መምከር፣ መፈጸምና ማስፈጸም አይደለም። የክርስቶስ አምባሳደር ነኝ የሚል የሃይማኖት መሪ ጸብ ከመፈጠሩ በፊት ሆነ ከተፈጠረ በኋላም ቢሆን ከማንም ወገን ጋር በአድሏዊነት ሳይቆም፥ ፍቅር፣ ሰላምና ዕርቅ እንዲወርድ ያለ መታከት በጸሎትና በስራ እግዚአብሔርና የእግዚአብሔር ቤተ ክርስትያን ማገልገል ይጠበቀዋል እንጅ ጎራ ለይቶ እኛም ከአንተ ጋር ነን አጥፋቸው አጽዳቸው! ማለት የክርስቶስ ትምህርት ሳይሆን የሰይጣን ድግምት ነው። ለምድራዊ ሃሳብና ጥቅማ ጥቅም ተገዝቶ ምድር ለምድር እየትለከሰከስ የጥፋት ነጋሪ የሚጎስም የኢትዮጵያ ሲነዶሱና ጳጳሳቱ ውክልናው ከሰይጣን ዘንድ የሆነ ብቻ ነው።\n3. “እንግዲህ ወንድሞች ሆይ፥ ሰውነታችሁን እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝና ሕያው ቅዱስም መሥዋዕት አድርጋችሁ ታቀርቡ ዘንድ በእግዚአብሔር ርኅራኄ እለምናችኋለሁ፥ እርሱም ለአእምሮ የሚመች አገልግሎታችሁ ነው። የእግዚአብሔር ፈቃድ እርሱም በጎና ደስ የሚያሰኝ ፍጹምም የሆነው ነገር ምን እንደ ሆነ ፈትናችሁ ታውቁ ዘንድ በልባችሁ መታደስ ተለወጡ እንጂ ይህን ዓለም አትምሰሉ” እንዲል (ሮሜ 12፥1-2)። ጳውሎስ “ሰውነታችሁን እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝና ሕያው ቅዱስም መሥዋዕት አድርጋችሁ ታቀርቡ ዘንድ በእግዚአብሔር ርኅራኄ እለምናችኋለሁ” የሚለው ለምንድ ነው? እግዚአብሔር አምላክ በተደጋጋሚ፥ ሊቀ ጳጳስ፣ ቄስ፣ መምህራን፣ ሰባኪያን፣ ዘማሪያን ሆነን ከምንሰጠው አገልግሎት ይልቅ የግል ኑሯችና ህይወታችን ላይ አተኩሮ የሚያስጠነቅቀን ለምንድ ነው? ብሎ መጠየቅ አስፈላጊ ነው። በኤርምያስ መጽሐፍ ላይ “ለእናንተ የማስባትን አሳብ እኔ አውቃለሁ፤ ፍጻሜና ተስፋ እሰጣችሁ ዘንድ የሰላም አሳብ ነው እንጂ የክፉ ነገር አይደለም” እንዲል የእግዚአብሔር ሃሳብ ወትሮም ቢሆን እንድንጠፋ ሳይሆን\nለሰው ልጆት ያለው ሃሳብ መልካም ሃሳብ ነው። በመሆኑም፥ እግዚአብሔር የማይረባን ኮልኮሌ ስንለቃቅም እንድንጠፋ አይፈልግም። በሌላ አባባል፥ በእግዚአብሔር ፊት ሞገስ የሚያስገኘውና ዋጋ የሚያሰጠው፥ አፈር የሚያንከባልሉ ቃላት እየተጠቀምን ስለ ጸለይን፣ ስለ ሰበክንና ስለ ዘመርን፣ ስለ ቀደስንና ስላስቀደስን፣ ውድ ዋጋ በሚያወጡ ጨርቆች አሸብርቀን አባ፣ አቡኑ፣ መምህሩ እየተባልን ስለ ተጠራን፣ መስቀን አንገታችንና እጃችን ላይ ጨብጠንና አንጠልጥለን በአገልግሎት ስም ስንጮህ ውለን ማደራችን ሳይሆን እግዚአብሔር አምላክ ከምንም በላይ የራሳችን ማለትም የግል ህይወታችን እንድናስተካከል፣ ኑሯችንና መንገዳችን ሁሉ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድና ሃሳብ እንድንኖርና እንድንመላለስ አበክሮ የሚመክረውና የሚያስጠነቅቀን በነቢያት መጻሕፍት ላይ (ሆሴ 6፥6) “ከመሥዋዕት ይልቅ ምሕረትን፥ ከሚቃጠልም መሥዋዕት ይልቅ እግዚአብሔርን ማወቅ እወድዳለሁ” እንዲል እግዚአብሔር ከመሥዋዕት (ከአገልግሎት) ይልቅ ጽድቅና ቅን ነገርን ማድረግ ስለሚወድ ነው። እሱን በማወቅና ራሳችን ለፈቃዱ በማስገዛት የምንኖረው የተቀደሰ ህይወት ከሁሉም ነገር ስለሚበልጥ ነው። አንድም “ዓለሙም ምኞቱም ያልፋሉ፤ የእግዚአብሔርን ፈቃድ የሚያደርግ ግን ለዘላለም ይኖራል” እንዲል (1ኛ ዮሐ 2፥17)። ታድያ፥ ውሸትና ቅጥፈት በማራገብ እንጀራቸው ከሚጋግሩና ከሚያበስሉ ፖለቲከኞቹ ጋር እኩል ተስተካክለው የአመጽ፣ የሞትና የእልቂት አጋፋሪ በመሆን ግፋ በለው! እያሉ የሚገኙ ነውር የማያውቁ የኢትዮጵያ የሃይማኖት መሪዎች በተለይ የሲኖዶስ አባላት የሆኑ ምናምቴዎቹ ሊቃነ ጳጳት ዛሬ ምን እየሰሩ ነው? በውኑ ይህን የመሰለ የጳጳሳቱ አሳፋሪ ድርጊት ምንጭ ውክልና የሰጣቸው የውሸት አባት ተብሎ ከሚታወቀው ከሰይጣን ካልሆነ በቀር ሌላ ማን ሊሆን ይችላል? ሲኖዶሱ ሆነ ሊቃነ ጳጳሳቱ የእግዚአብሔር ስም በሚጠራበት ዓውደ ምህረት በእግዚአብሔር ስም ለትውልዱ እያስተማሩት ያለ ትምህርት ምንድ ነው? ምሕረት፣ ቅንነት፣ ጽድቅን በማስተማር ፈንታ፣ ቅናትና ምቀኝነትን፣ ሴሰኝነትና ምዋርተኝነትን፣ ውሸትና ቅጥፈትን፣ ዝርፍያንና ሌብነት፣ እምነት ማጉደልና ክህደትን፣ ጦርነትና እልቂትን አይደለምን? እንደው ጥይቄው ሓሳቡን ለማብራራት ያህል አነሳሁት እንጅ መልሱ አረማዊ ድርጊት ላይ የተሰማሩ ሊቃነ ጳጳሳቱ ራሳቸው እንኳ አይስትቱም። ሰይጣን በክፉ ስራው የሚኮራ ፍጥረት እንጅ የሚያፍር ባለመሆኑም እነሆ ሊቃነ ጳጳሳቱም በተመሳሳይ አምባሳደርነታቸው ለነፍሰ ገዳዩ ለዲያብሎስ በመሆኑ ምን እየሰሩ እንደሆነ አፋቸው ሞልተው በቴሌቪዥን መስኮት ቀርበው ሲናገሩና ሲመሰክሩ ሰው ምን ይለናል? አላሉም፣ ሃፍረት የላቸውም፣ በነውራቸውም አይጸጸቱምምና። ለማንኛውም፥ አገልጋይ ሲባል የእግዚአብሔር አገልጋይ ብቻ ሳይሆን የሰይጣን አገልጋይ እንዳለም ማወቁ አይከፋምና እንንቃ።\n4. መጽሐፍ፥ “የጌታን ስም የሚጠራ ሁሉ ከዓመፅ ይራቅ የሚለው ማኅተም ያለበት የተደላደለ የእግዚአብሔር መሠረት ቆሞአል” እንዲል የእግዚብሔር ቤተ ክርስትያን መሰረት፣ የእግዚብሔር መንፈስ የሚሰፍበትና የሚያርፍበት ልብ፣ እግዚአብሔር ክብሩን የሚገልጥበት፣ በረከቱን የሚያፈስበት፣ የሕዝቡን ጸሎት ውዳሴና የአምልኮ መስዋዕት የሚቀበልበት፣ በመንፈስና በእውነት የሚመለክበት ከአመጽ የራቀ ልብና ህብረት ነው። የጌታን ስም የሚጠራ ሁሉ ከዓመፅ ይራቅ እንዲል እግዚአብሔር የምታውቅ ቤተ ክርስቲያንና እግዚብሔር የሚያውቅ ሰው መታወቂያው ጽድቅ፣ እውነትና ቅድስና የሚገለጥ የተገለጠ ህይወት ነው። በዚህ ቃል መሰረት፥ በጌታ የማመንና የእግዚአብሔር ልጅ የመሆን ሚስጢሩ ከአመጽ መራቅ ነው። በጌታ ማመን ማለት መቋጠሪያው አሁንም ከአመጽ፣ ከውሸት፣ ከጸብ፣ ከምዋርት፣ ከቅናት፣ ከምቀኝነት፣ ከአሉባልታ ወዘተ ከመራቅ ነው። እግዚአብሔር የሚያውቀው ሰው ከአመጽ የራቀ፣ ከአመጽ ጋር የማይተባበርና አመጽን በመጸየፍ ህይወቱ በቅድስና ህይወት የሚኖር ሰው ነው። እግዚአብሔር የሚያውቅ ሰው በተመሳሳይ ክፉ ድርጊትና አመጽን የሚጸየፍ ሰው ነው። በሌላ አገላለጽ፥ ሊቀ ጳጳስም ብትሆን የጽድቅ ህይወት ከሌለህ፣ አመጽን በመቃወም ለእውነት የማትቆማና እውነትን የማትመሰክር ከሆነ ክርስትያን ነኝ፣ የሃይማኖት መሪ ነኝ ብትል የሚሰማህ የለም ነው። ለምን? በሐዋርያትና በነቢያት የታነጸው መሠረት ከአመጽ ጋር ክፍል እውነት ነውና። አመጽ ኃጢአት ነው። ሰማይና ምድር ካለመኖር ወደ መኖር ያመጣ ፈጣሪ እንኳ ሁሉንም ነገር ማድረግ ሲችል አንድ ነገር ግን ማድረግ አይችልም። ይኸውም፥ ኃጢአት ማድረግና መፈጸም አይችልም። ለባህሪው ስለ ማይስማማው እግዚአብሔር አምላክ ኃጢአት ሊፈጽም ከአመጽ ጋር ሊተባበር አይችልም። ጳጳስ ይሁን ሌላ፥ ክርስትያን ነኝ የሚል አማኝ ሁሉ ከአመጽ እንዲርቅ የእግዚአብሔር ቃል የሚያስብበት ምክንያትም ጳውሎስ ለቲቶ በጻፈው መልዕክት ላይ (ቲቶ 2፥14) በግልጽ ተቀምጧል እንዲህም ይላል “መድኃኒታችንም ከዓመፅ ሁሉ እንዲቤዠን፥ መልካሙንም ለማድረግ የሚቀናውን ገንዘቡም የሚሆነውን ሕዝብ ለራሱ እንዲያነጻ፥ ስለ እኛ ነፍሱን ሰጥቶአል” እንዲል በቀራኒዮ የፈሰሰው ደም ዋዛ ፈዛዛ ሆኖ ለሚሰማህ ሰው ይህ ቃል ህይወትን እንዲለውጥ ጸሎቴ ነው። ሐቁ ይህ ሆኖ ሳለ ግን፥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ደመኛ ሲኖዶስና ምናምንቴዎቹ ሊቃ ነጳጳሳት ሐዋርያትና ነቢያት ያነጹትን መሰረት እየናደ የራሱ ስጋዊ፣ ምድራዊና አጋንንታዊ የሆነ መሰረት በመገንባት ላይ ለመጠመዱ እየመሰከርን ነው። ሲኖዶስ እንደ ተቋም ጳጳሳቱም እንደ መሪዎች ይህ ሁሉ አስጸያፊ ድርጊት ተዘፍቀው ህዝቡን ደም እያቃቡት ያለ የክርስቶስ አምባሳደር በመሆናቸው ነው? በፍጹም። ኢየሱስ “የአብርሃም ልጆች ብትሆኑ የአብርሃምን ሥራ ባደረጋችሁ ነበር” እንዲል (ማቴ 8፥39) ጳጳሳቱ የክርስቶስ አምባሳደሮች ቢሆኑ ኖሮ የክርስቶስን የማስታረቅ ስራ በሰሩ ነበር። መጽሐፍ “ኃጢአት የሚያደርግ ሁሉ የኃጢአት ባርያ ነው (ማቴ 8፥34) እንዲል ግን ጆቢራዎች ምንም እንኳ የሃይማኖት መሪዎች ነን እያሉ በየመድረኩ የማይጠፉና የማይታጡ፣ በአንገታቸውና በእጃቸው ላይ መስቀል ጨብጡውና አንጠለጥለው መንፈሳዊ የሚመስል የሽንገላ ቃል በመናገር የሚታወቁ ሰዎች ቢሆኑም ልባቸው ግን በአመጽና በክፋት የተሞላ በመሆኑ ዛሬ እየሆኑት ያሉትን ለመሆን ተገዷል። ይህ የሆነበት ምክንያትም ሌላ ምንም ሳይሆን፥ ኢየሱስ “ዝናብም ወረደ ጎርፍም መጣ ነፋስም ነፈሰ ያንም ቤት መታው፥ ወደቀም፥ አወዳደቁም ታላቅ ሆነ” እንዲል (ማቴ 7፥27) የሊቃነ ጳጳሳቱ ህይወት የክርስትና መሰረትና ጉላላት የሆነው በኢየሱስ መሰረት ላይ ስላልታነጸ ነው። ሲኖዶሱም ሊቃነ ጳጳስቱም አገሪትዋ በአንድ መራራ ሰው ምክንያት እንዲህ እንጠርጦስ ስትወርድ መንፈሳዊ ስልጣናቸው ተጠቅመው በጾምና በጸሎት እንዲሁም ጽድቅና እውነት በማስተማር ትውልድ ከማዳንና ከመታደን ይቅል ቁልቁር ከሚወርደው አውሬ ጋር አብረውት ወደ ጥልቁ እየወረዱ ያሉበት ምክንያት ሌላ ምስጢር ኖሮት ሳይሆን ሰዎቹ ተፈትነው ማለፍ ስላቃታቸው ነው። እንግዲያውስ በክርስቶስ ኢየሱስ መሰረት ላይ ያልታነጸች፣ ያልተፈወሰችና ያልነጻች ነፍስ የክርስቶስ አምባሳደር ልትሆን ቀርቶ ከመዓዱ ለመካፈልም ዕድል ፈንታ የላትም፤ አይኖራትምም። በመሆኑም፥ ሲኖዶሱ ሆነ ሊቃነ ጳጳሳቱ አማባሳደርነታቸው ወይም ውክልናቸው ከክርስቶስ ሳይሆን ከዲያብሎስ ነው።\n5. ጴጥሮስ (1ኛ ጴጥ 1፥14-16) “እኔ ቅዱስ ነኝና ቅዱሳን ሁኑ ተብሎ ስለ ተጻፈ የጠራችሁ ቅዱስ እንደ ሆነ እናንተ ደግሞ በኑሮአችሁ ሁሉ ቅዱሳን ሁኑ” ሲል ቃሉ ለምእመናን ብቻ የተሰጠ ትዕዛዝ ሳይሆን ለቄሱም ለሊቀ ጳጳሱም ለዘማሪው ለአዝማሪውም ለሰባኪውና ለተሰባኪው ሁሉ እኩል የተነገረ/የሚመለከት ቃል ነው። መቀደስ በቃልም በስራም አንድ ሰው መሆን ነው። መቀደስ መለየት ነው። መለየት ለእግዚአብሔር ነው። መለየት/መቀደስ፥ መንታ ስብእና፣ ዓለምና ሰይጣን መጸየፍ ነው። መቀደስ፥ ኢየሱስ ክርስቶስ ማዕከል ያደረገ ቁርጥ ያለ የዓላማ ህይወት መኖር ነው። ቅድስና፥ በአፍና በውጫዊ ማንነት ማለትም፥ በመሽኮርመም፣ ጺም በማስረዘም፣ መስቀል በመያዝ፣ ጥቁር ቀሚስ በመልበስ፣ አስኬማ በመድፋት፣ ነጭ ነጠላ በመልበስ፣ በማሻርገድና በማሸብሸብ የሚገለጥ ምትሃት ሳይሆን፤ ቅድስና የዕለት ዕለት ኑሮ ነው። ከጸሐይ መውጫ እስከ ጸሐይ መግቢያ ዘወትር በንጹህ ህሊና የሚኖር ህይወት ነው። ይህ ማለት ቅድስና፥ በጓዳም በአደባባይ፣ ስትገባም ስትወጣም፣ ስትቆምም ስትቀመጥም፣ ሰዎች የሚመሰክሩት፣ ዓለም የምታየው፣ የምታሸተው፣ የምትጨብጠውና የምትዳስሰው የተገለጠ ህይወት ነው። በመሆኑም፥ ቅድስና፥ ይህ ለእኔ ይህ ደግሞ ለእገሌ፤ ይህ ለእርስዎ ይህ ደግሞ እዚያ ማዶ ለቆመና ለተቀመጠ ሰው ያስተላልፉ ተብሎ ሚዛን እየለወዋጥን የሚሰጥ ነገር አይደለም። ለሰው ሁሉ የሞተው አንድ ጌታ ነው ሚዛኑም አንድ ነው። ጵጵስናም ቢሆን የአገልግሎት ድርሻ እንጅ ለዘመናት በሰው አእምሮ እንደ ተቀረጸው ለእግዚአብሔር መንግስት ልዩ ይለፍ ያለውና የተሰጠው ሰው ማለት ስላይደለ እግዚአብሔር ደስ ከማያሰኝ ማንኛውም ነገር ሁሉ የመራቅ፣ ክፉን የመቃወምና የቅድስና ህይወት የመኖር ግዴታ አለበት። ይህም የምለው ጳጳሱ አማኝ ከሆነ ብቻ ነው። ሰዎች ምናምንቴዎች ሆነው ሳሉ ሰባኪ ነኝ፣ መምህር ነኝ፣ ዘማሪ ነኝ፣ የሃይማኖት መሪ ነኝ፣ በጥቅሉ መንፈሳውያን ለመምሰልና ዓለማዊና ሰይጣናዊ ማንነታቸው ለመደበቅም፥ ጥቁር ቀሚስ ሊለብሱ ይችላሉ፤ መስቀል በእጃቸውና በአንገታቸው ላይ ሊያንጠለጥሉና ሊይዙ ይችላሉ፤ ይህ ማለት ግን ልብና ኩላሊት ከሚመረምረው አምላክ ያመልጣሉ ማለት አይደለም። ሲኖዶሱ ሆነ ጳጳሳቱ የሃይማኖት መሪዎች ነን ስላሉ ብቻ በስራቸው አይጠይቁም ማለትም አይደለም። ለምን? ሚዛኑ ለሁሉም እኩል ነውና። ሙሴ፥ “እግዚአብሔር ስሙን በከንቱ የሚጠራውን ከበደል አያነጻውም” እንዲል (ዘዳ 5፥11) አንድን ሰው ቀኑን ሙሉ የእግዚአብሔር ስም ቢጠራ (ሊቀ ጳጳስ ቢሆንም) ህይወት ግን ከሌለው፣ አመጻ ላይ ከተሰማራ፣ ክፋትና ተንኩል፣ ቅናትና ምቀኝነት በልቡ ውስጥ ከተገኙ ዕጣ ፈንታው ለሰይጣንና ለጭፍሩቹ የተዘጋጀው የጨለማ ስፍራ ነው። አንድ እውነት ላካፍሎት ይኸውም፥ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ሊቃነ ጳጳሳት በአሁን ሰዓት እየሄዱበት ያለ የሞት መንገድና በጠራራ ጸሐይ እየሰሩት ያለ አሳፋሪና ርካሽ ድርጊት ኢሳይያስ አፈወርቂ፣ ዐቢይ አህመድ ዓሊ፣ የአማራ ልሒቃን እንዲሁም በየመድረኩና በየአዳራሹ እየተገኙና እየቆሙ እያሰሙት ካለ የአመጽ ድምጽ የተነሳም የትግራይ ህዝብ ሞትና እልቂት ለሚመኝ ህዝብና ማህበረሰብ ደስ ሊያሰኙና ሊያስፈነድቁ ይችሉ እንደሆነ ነው እንጅ ከአመጸኞችና ከነፍሰ ገዳዮች ምንም ዓይነት ክፍል የሌለው እግዚአብሔር አምላክ የእነዚህ ሰዎች ቅሌትና ውድቀት ሲመለከት እንደሚያዝን ለማወቅና ለመረዳት ቃሉን የሚለውና የሚያስተምረውን ሐቅ ማወቅ እንጅ የጠረፈር ተመራማሪ መሆንን አይጠይቆትም። እግዚአብሔር አምላክ በትንቢተ ሆሴዕ 4፥6 ላይ “ሕዝቤ እውቀት ከማጣቱ የተነሣ ጠፍቶአል” ሲልም ታድያ በምክንያት ነው። ሲኖዶሱ ሆነ ጳጳሳቱ የፖለቲከኞች መሳሪያ በመሆን ለሞትና ለእልቂት በግንባር ቀደምትነት ተሰልፈው ግፋ በለው! ለማለትና በዚህ ደረጃ በእግዚአብሔር ስም ሰይጣናዊ ቁርሿቸው እንዲያገረሹብንና እንዲጸዳዱብን አቅምና ጉልበት የሰጣቸው ሌላ ምንም ሳይሆን የምእመኑ በእግዚአብሔር ቃል አለ ማደግና አለ መብሰል ነው። ይህ ለአንባቢ መንፈሳዊ ህይወት መጠበቅ ታስቦ የተዘጋጀ ጽሑፍ ሲያነብ፥ መንፈሳዊ ህይወቱን አቀጭጮ ገደል እየከተተው ያለ የሲዖል አምባሳደር ሲኖዶሱና ጳጳሳቱን በመወገን ጸሐፊውን የሚራገም አዲስ ክርስትያን አይታጣም። በርግጥ ለእንደነዚህ ዓይነት ሰዎች ልሰጠው የምችል ቀዳሚ ምላሽ፥ የሚታደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው ማለትን ነው። ግን ደግሞ፥ ክርስትና፥ በድንቁርና በድንግዝግዝ፣ እውቀት በሌለበት የጨለማ ጉዞ የሚኖር የዘልማድ ኑሮ ሳይሆን ክርስትና በእውቀትና በንቃት የሚኖር፥ ወጃጅም ጠላም የሚያውቀው ምክንያታዊ ህይወት እንደሆነ ለመመስከር እወዳለሁ።\n6. መጽሐፍ፥ “ትዕቢትን የሚያደርግ በቤቴ መካከል አይኖርም፤ ዓመፅን የሚናገር በዓይኔ ፊት አይቀናም” (መዝ 101፥ 7) እንዲል ነው። አመጽ አድራጊና ፈጻሚ፣ የአመጽ ጸሐፊና አስተባባሪ፣ ጠንሳሽና መካሪ በእግዚአብሔር ፊት ክብርና ሞገስ የለውም። ጳውሎስም (ኤፌ 6፥14-16) “የብርሃኑ ፍሬ በበጎነትና በጽድቅ በእውነትም ሁሉ ነውና ለጌታ ደስ የሚያሰኘውን እየመረመራችሁ እንደ ብርሃን ልጆች ተመላለሱ” አለ እንጅ የውሸት ቫይረስ ተሸካሚ ለሆነው ለዐቢይ አህመድ ዓሊ ደስ የሚያሰኘውን እየመረመራቹ፣ ታዋቂነታቹና ተቀባይነታችሁም እንዲጨምር ወገባችሁን በውሸት ታጥቃችሁ፥ የአመጽንም ጥሩር ለብሳችሁ፥ በጦርነትና በደማ ማፋሰስ በመዘጋጀት እግሮቻችሁ ተጫምተው ቁሙ፤ በሁሉም ላይ ጨምራችሁ የሚንበለበሉትን የክፉውን ፍላጻዎች ሁሉ ልታለመልሙ፣ ልትቀሰቅሱና ልታስቀጥሉ የምትችሉበትን የጦርነት ጋሻ አንሡ አለለም። ሲኖዶሱና ምናምንቴዎቹ ሊቃነ ጳጳሳት ግን ሌላው ቢቀር ቀደም ሲል ዐቢይ አህመድ ዓሊ በራሱ ፓርላማ ፊት ቀርቦ የኤርትራ ሰራዊት ወደ ትግራይ መግባቱ ካመነ በኋላ፤ ቀጥሎም ከኢትዮጵያ፣ ከሶማሊያና ከአማራ ጋር ግንባር በመፍጠር ትግራይን የወረረ የኤርትራ አምባገነን መንግስት በተባበሩት መንግስታት ለጽጥታ ምክር ቤቱ በጻፈው ደብዳቤ ትግራይን መግባቱ ካመነ በኋላ እንኳን በጦርነቱ ለተጎዱ፣ ለተራቡና ለተጠሙ፣ ለተቸገሩ ሊረዱ፣ ሠራዊቱ በትግራይ ህዝብ ላይ በፈጸመው ዘግናኝና አሰቃቂ ግፍና በደል የትግራይ ህዝብ እግዚብሔር ጽናቱን ይስጥህ ሊሉ ቀርቶ ቤተ መቅደስ ውስጥ በግፍ ለተገዱ ካህናትና ዲያቆናት ጸሎት ያላደረጉ፣ ትግራይ ለሦስት ቀን የሚቆይ ህዝባዊ ጸሎት አደርጋለሁ ብላ ስታውጅና ትልቁም ትንሹም ማንኛውም ዓይነት እንቅስቃሴ ከማድረግ በመቆጠብ በጸሎት ፈጣሪውን እንዲለምን ትዕዛዝ ስትሰጥ “አድማ ነው” ብለው ወደ ፈጣሪ የሚደረግ ጸሎት የተቃወሙ ወስላቶችና አመንዝራዎች ናቸው። ሰዎቹ በትግራይ መሬት በግፈኞቹ የኢትዮጵያና የኤርትራ ሰራዊት እንዲሁም ኢንተርሃምዌ የአማራ ሚሻና ታጣቂዎች በግፍ የፈሰሰው የህጻናት፣ ሽማግሌዎችና የአንስት እህትና እናቶቻችን ደም ሊረኩ ስላልቻሉም መጽሐፍ፥ “ባላጋራችሁ ዲያብሎስ የሚውጠውን ፈልጎ እንደሚያገሣ አንበሳ ይዞራል” (ጴጥ 5፥8) እንዲል ተጨማሪ ደም መፋሰስና እልቂት ፍለጋ በሃይማኖት ሽፋን የትግራይ ህዝብ መጥፋት አለባት! የሚል ዜማ እያዜሙ በንጹሐን ዜጎች ደም የጨቀየ ደመኛ እግራቸው ወደ ነጮች ቤተ መንግስት በማቅናት፥ ዕርቅ አንፈልግም፣ እርቅ አድርጉ አትበሉ፣ ዕርቅ ለማውረድ ተብሎ እየሰራችሁ ያለ ስራ ጸረ ህልውናችን ነው በማለት የአሜሪካ ባለስልጣት ዛሬ በቢሯቸው አናግረናቸዋል ሲሉ የነገሩን ምናምንቴዎቹ ሊቃነ ጳጳሳት ናቸው። አንባቢ ሆይ፥ ይህ ዓይነቱ አውሬ ከሰይጣን ካልሆነ በቀር ከሌላ ከማን ሊሆን ይችላል? ይህ ዓይነቱ አሳፋሪ፣ ምድራዊና አጋንንታዊ አስተሳሰብና ስራ ከምንጩ ከዲያብሎስ ካልሆነ በቀር እንዴት ከእግዚአብሔር ሊሆን ይችላል? ሐቁ፥ ነፍሰ ገዳዩ ሲኖዶስና ምናምንቴዎቹ ሊቃነ ጳጳሳት የአጋንንት ዓለም የሲዖል አምባሳደሮች ናቸው።\n7. መጽሐፍ፥ “የሰውዮውም ስም ናባል፥ የሚስቱም ስም አቢግያ ነበረ፤ የሴቲቱም አእምሮ ታላቅ፥ መልክዋም የተዋበ ነበረ፤ ሰውዮው ግን ባለጌ ነበረ፥ ግብሩም ክፉ ነበረ” (1ኛሳሙ 25፥3) እንዲል የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ሊቃነ ጳጳሳት እንደ ተቋም የሰይጣን አምባሳደሮች ስብስብ ነው ሲባል በዋናነት፥ ጤና ያጣውና የታመመው የተጣለባቸው መንፈሳዊ ኃላፊነት በአግባቡ መወጣት የተሰናቸው የጌታ ወንጌል ሲሰሙ የሚያቀላፉ የምኒልክ ወንጀል ሲያዩ የሚነቁና ወኔያቸው የሚነሳባቸው ነፍሰ ገዳዮች ሊቃነ ጳጳሳት እንጅ ዓለማቀፋዊት የክርስቶስ ቤተ ክርስትያን ያለ ነቀፋ እንደሆነች የጠራ ግንዛቤ ሊኖረን ይገባል። ምክንያቱም፥ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና በዙሪያው የተሰባሰቡ አመንዝሮቹ ሊቃነ ጳጳሳት ከምንም በላይ የሚፈልጉትና የሚሹት፣ ከፍተኛ ጥረትም የሚያደርጉት፣ እነሱና የክርስቶስ ቤተ ክርስትያን የማይነጣጠሉ የአንዲት ሳንቲም ገጽታዎች እንደሆኑ አድርገን እንድናስብ ነው። የሊቃነ ጳጳሳቱ መሻት ተሳካ ማለት ደግሞ፥ ክርስቲያን ሁሉ የክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን ያለ ነውርና ያለ ነቀፋ ያለችና የምትኖር የጌታ ሙሽሪት ናት የሚለው የታመነ የጌታ ቃል በሙሉ ልቡ አምኖ ስለ ሚቀበል ሲኖዶሱና ሊቃነ ጳጳሳቱ ይህን የህዝበ ክርስቲያኑ እምነት እንደ ትልቅ አጋጣሚ በመጠቀም ጳጳሳቱ (መስቀል የጨበጡ አጋንንት) በቤተ ክርስቲያን ጉያ ላይ ተወሽቀው ለሚፈጽሙት ወንጀልና ብልግና ሁሉ ነጻ ይለፍ እንዲያገኙ ስለሚያስችላቸው ነው። እዚህ ላይ አንድ መረዳት ያለብን ቁም ነገር፥ ይህ ጉባኤ ከለባት የሆነ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና በዙሪያው የተሰበሰቡ የአጋንንት ዓለም የሲዖል አምባሳደር ሊቃነ ጳጳሳት፥ በእጃቸው የያዙትና አንገታቸው ላይ ያንጠለጠሉት መስቀል፣ የለበሱት ጥቁር ጀለቢያ እንዲሁም አናታቸው ላይ የደፉት አስኬማ ዓላማው መንፈሳዊነታቸው አንድም አባትነታቸው የሚያረጋግጥ ሳይሆን ሰዎቹ ልክ እንደ ኒንጃ (ማንነቱ ለመደበው ከጨርቅ የተሰራ ጭምብል የሚያጠልቅ ገዳይ) እንዲሁ ህቡዕ የፖለቲካ ተልእኮና አጀንዳ ያላቸው ሰዎች ስለሆኑ ማንነታቸው ለመደበቅ ያስችላቸው ዘንድ በጵጵስና ቀሚስ ተደብቀው የአረመኔ ስራ የሚሰሩ ናቸው። ልክ አሁን በዚህ ሰዓት እየሰሩት ያለ ጸረ ሰላም የሆነ ክፉ ስራ ለመስራትና ለማከናወን፣ ሽፋን እንዲሰጣቸውና እንዲሆንላቸው፣ ማለትም ወንጀል ለመፈጸም ያመቻቸው ዘንድ የለበሱት ልብስና የጨበጡት መስቀል እንጅ ሰዎቹ ሲጀመር መንፈሳዊያን ስለሆኑ አይደለም። መእመናን ራሳቸው የሚሰሩት ኃጢኣትና በደል ጳጳሳቱ ይፈጽማሉ ብለው ሊምኑ ቀርቶ እንደዛ ያለ ነገር ያስባሉ ብለው አያስቡ የሚደርጋቸው አንዱም ጳጳሳቱ የተደበቁበት መንፈሳዊ ዋሻ አንዱ ነው። ለምን? የመኖኮሳቱ አለባበስ በራሱ ሰዎች ጳጳሳት የአመጽ ተግባር ላይ ይሰማራል፣ ይዘርፋል፣ ይገድላል፣ ያምጻል ብሎ እንዳያስብ የሰው አእምሮ ፈጽሞ የመስለብና የማምከን አቅም ስላለውና እንዲህ ያለ አፍዝ አደንግዝም ለሺህ ዘመናት የተሰራበትና የተበላበት የተፈተነ ማደንዘዣ ስለሆነ ነው። እንግዲያውስ፥ በእግዚአብሔር ቃል የሚገኝ መፈታትና ነጻነት ከቀመሱ በኋላስ አሁንም ጳጳሳቱ ከእግዚአብሔር ናቸው ብለው ያምናሉ? ስለ እግዚአብሔር ያሎትና ሊኖሮት የሚችል እወቀት ባልወቅም። ሐቁ፥ እግዚአሔር አመጽ፣ ውሸት፣ ምቀኝነትና ምዋርተኝነት አጥብቆ የሚጸየፍ ከአመጸኛ ጋርም ህብረት የሌለውና የማይፈጥር የፍቅርና የዕርቅ አምላክ እንደሆነ የሚያምኑና የሚቀበሉ ከሆነ ግን፥ ነፍሰ ገዳዩ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ምናምንቴዎቹ ጳጳሳት የዲያብሎስ አምባሳደሮች ለመሆናቸው አይጠራጠሩም።\n8. መጽሐፍ፥ “ከጨለማ ሥራ ጋር አትተባበሩ፥ ይልቁን ግለጡት እንጂ” (ኤፌ 5፥11) እንዲል፥ ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል አለመተባበር ብቻውን ነጻ ስለማያወጣ አማኝ ከጨለማ ሥራ ጋር እንዳይተባበር ብቻ ሳይሆን በገለልተኝነት እንዳይቆም ሆነ አይቶ እንዳላየ ሆኖ ዝምታን እንዳይመርጥ ይልቁንም የጨለማ ስራ እንዲገልጥ ግልጽ በሆነ ቋንቋ አጥብቆ የሚያሳስብና የሚያዝ ቃል ነው። የመልዕክቱ ጸሐፊ ይህ መልዕክት ለመጻፍ ያነሳሳበት፣ የተገደደበትና መልዕክቱን በሚጽፍበት ዘመንም የመልዕክቱ ቀዳሚ ተቀባዮች የነበሩ የኤፌሶን ክርስትያኖች ነባራዊ ሁኔታ የተመለከትን እንደሆነም፥ ኤፌሶን ልቅ ተብሎ በቀላሉ የማይታለፍና የማይገለጽ በስነ ምግባር ሆነ በሞራል ደረጃ እጅግ የላሸቀና ርካሽ የሆነ ኑሮ የምትመራ፣ አምለኮተ ጣዖት በመፈጸም የምትታወቅ ከተማ እንደነበረች እንረዳለን። ጳውሎስ “ከጨለማ ሥራ ጋር አትተባበሩ፥ ይልቁን ግለጡት እንጂ” በማለት የሚጽፍላቸው ያሉ አማኞች ዙሪያ ምላሻቸው በክፋትና በአመጻ ተከበው ለሚኖሩ ሰዎች ነው። ዋናው ቁም-ነገሩ፥ አንድ ሰው ይህ ህይወቴ ነው፣ የእኔ ነው፣ በዚህ ነገር አላፍርም፣ መገለጫዬ ነው! ብሎ ባመነበት ጉዳይ ላይ ጸንቶ ለመቆም፣ ለመታዛዝና ራሱን ለማስገዛት የሚያስቆመው ኃይል እንደሌለ፣ ሁኔታዎች እሳት ለብሰው እሳት በሚተፉበት ሰዓትም ቢሆን በአቋሙ ጸንቶ ለመቆም ሆነ ለመታዘዝ እንደሚቻል ነው። ሌላው እውነት፥ ከሰይጣን ጋር የሚተባበር የሰይጣን ባሪያ ብቻ እንደሆነ ሁላችን አንስተውም። ሰው ጓደኝነትና ወዳጅነት የሚፈጥረውና የሚመሰርተው በነገሮች ከሚመስለውና ከተመቻቸው ሰው እንጅ ሲያየው ከሚጸየፈውና ከሚከነክነው ሰው አይደለም። ይህ እውነት ነው ውሸት? ለምሳሌ ያህል፥ እርስዎ እገሌ/እገሊት ወዳጄ ነው ብለው ለመጥራት የማያፍሩበትና ደስ የሚሰኙበት ሰው ምን ዓይነት ሰው ነው? እውነት ለማይክሮ ሴኮንድም ብትሆን የማይታገሱትና አብሮት እንዲታይ የማይፈልጉት ሰው ነው? እውነቱ ሁላችንም ብንሆን ወዳጄ ነው የምንለው ወንድ ይሁን ሴት ሁሉም ነገር ባይባልም ብዙ ነገሮች የጋራ የሆነ ነገር አለን ብለን የምናምነውና የሚመቸን ሰው እንደሆነ ይታወቃል። በርግጥ፥ የሰው ውጫዊ ነገሮቹ በተለይ ሀብትና ውበት እየተመለከተ ወዳጁ እንዲሆንና እንድትሆን የሚመኝ ሰውም ሞልቷል። ይህ ሁሉ የሚነግረን ታድያ ሰው ህብረት እንዲኖረውና ወዳጅነት እንዲመሰርት የሚፈልገው ከሚመስለው፣ መስሎ ከታየውና ከሚሰማው እንደሆነ ይህ ግልጽ ማሳያ ነው። ጳውሎስ ለሮሜ ሰዎች በጻፈው መልክዕት ላይ እንዲህ ይላል (ሮሜ 6፥19-22) “ስለ ሥጋችሁ ድካም እንደ ሰው ልማድ እላለሁ ብልቶቻችሁ ዓመፃ ሊያደርጉ ለርኵስነትና ለዓመፃ ባሪያዎች አድርጋችሁ እንዳቀረባችሁ፥ እንደዚሁ ብልቶቻችሁ ሊቀደሱ ለጽድቅ ባሪያዎች አድርጋችሁ አሁን አቅርቡ። የኃጢአት ባሪያዎች ሳላችሁ ከጽድቅ ነፃ ነበራችሁና እንግዲህ ዛሬ ከምታፍሩበት ነገር ያን ጊዜ ምን ፍሬ ነበራችሁ? የዚህ ነገር መጨረሻው ሞት ነውና። አሁን ግን ከኃጢአት አርነት ወጥታችሁ ለእግዚአብሔርም ተገዝታችሁ፥ ልትቀደሱ ፍሬ አላችሁ፤ መጨረሻውም የዘላለም ሕይወት ነው” እንዲል ጳጳሳቱ የእግዚአብሔር ቃል ጥለው ለዐቢይ አህመድ ዓሊ መገዛት ከተቻላቸው፤ እግዚአብሔር የተጸየፈው በመጸየፍ ለውሸትና ለአመጻ እምቢ በማለት የዐቢይ አህመድ ዓሊ አውዳሚ አጀንዳ መቃወም ይችላሉ ነው የጳውሎስ መልዕክት። አንድ ሰው ከኃጢአት አርነት ነጻ ወጥቶ ለእግዚአብሔር የተቀደሰና ህይወት የቀመሰ ዕለት ከጨለማ ስራ ሁሉ ምንም ዓይነት ህብረት የለውም። ለምን? ከእግዚአብሔር ጋር መታረቅ ከሰይጣን ጋር መፈታት ስለሆነና፤ ከሰይጣንና የጨለማ ስራዎቹ ጋር መወዳጀት በአንጻሩ ከእግዚአብሔር ፊት መኮብለል ማለት ስለሆነ ነው። አንድም፥ መልካም ዛፍ ሁሉ መልካም ፍሬ ያደርጋል፥ ክፉም ዛፍ ክፉ ፍሬ ያደርጋል እንዲል። እንግዲህ አንባቢ ይህ እውነት ለመረዳት በእውነቱ ነገር ካልኩሌተር ይዞ መቀመጥ አይጠይቅም። ዐቢይ አህመድ ዓሊ መብራት፣ ውሃ፣ ኔትወርክ፣ ባንክ፣ ትራንስፖርት ቆልፎ፥ ወደ ትግራይ የሚወስዱ መንገዶች ሁሉ በመዝጋትና ርሃብ እንደ ጦርነት በመጠቀም የትግራይ ህዝብ በምግብና በመድሃኒት እጦት ለመጨረስ እየሰራው ያለ ሰይጣናዊ ስራ ድፍን የዓለም ማህበረሰብ ተቃውሞውን በሚያሰማበት በዚህ ሰዓት ደመኛ ሲኖዶስና ጳጳቱ ግን ለተራበ ህዝብ እህል ውሃ መከልከል የሰይጣን ስራ ነው በማለት አጠገባቸው ያለ ሰው ሊያወግዙና ተው ሊሉ ቀርቶ እንደውም በተቃራኒው የመንግስት አቋም እንደግፋለን! በማለት የትግራይ ህዝብ በርሃብ እንዲያልቅ ፈርደውበታል። ድሮስ፥ የዲያብሎስ አምባሳደር ከሆነ ደመኛ ሲኖዶስና ምናምንቴ ሊቃነ ጳጳሳት ምን ጠብቀህ ነበር? እንደሚሉኝ አምናለሁ። በነገራችን ላይ፥ ዐቢይ አህመድ ዓሊ በትግራይ ህዝብ እየፈጸመው ያለ ግፍና በደል በመደገፍ የትግራይ ህዝብ በርሃብና በችጋር ቢያልቅ የእኛ ችግር አይደለም በማለት ቅስቀሳ እያደረገች ያለችው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ብቻ ሳትሆን የፕሮታስታን እምነት መሪዎች ጭምር ነው። መሪዎቹ በእግዚአብሄር ስም ጥሪያቸው ሲያቀርቡም በጓዳ ተደብቀው ሳይሆን ማይክራፎን ይዘው በአደባባይ ነው። እንዲህም ሲሉ ተደምጧል፥ “የማያዳግም ለውጥ በምድራችን ለማምጣት መንግስት እየወሰደው ላለው ቆራጥ እርምጃ መሳናከያን ተቺዎች ሳንሆን ደጋፊና አብረን የምንሰራ መሆን ይኖርብናል፤ የብልጽግና ፓርቲ ለብልጽግና የሚያስከፍለው ዋጋ መክፈል ያስፈልገዋል፣ ለብጽግና የሚያስፈልገው ስራ መስራት ያስፈልገዋል፣ የብልጽግና ዘመን ሆኖም የብልጽግና ዘመን መጥቷል፣ ለብልጽግና ኢትዮጵያ እየተመቻቸች ነው፣ አሁን የሚያስፈልገው እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ይሄ የመጣለትን ብሩህ ተስፋ በምስጋና ተቀብሎ በትጋት በፍቅርና በመያያዝ መስራት ይኖርበታል” (ፓስተር ቶለሳ ጉዲና፥ አትላንታ)። እንግዲህ፥ እንደነዚህ ያሉ አእምሯቸው የጣሉ ነፍሰ ገዳዮች የእግዚአብሔር ቤተ ክርስትያን፣ እግዚአብሔን የምትፈራና የምታመልክ ነፍስ መሪዎችና አባቶች ሊሆኑ አይችሉም። ዛሬም እነዚህ በቤተ ክርስትያን ጉያ ላይ ተወሽቀው ንግዳቸው የሚያጧጥፉ፣ አረማውያን ሳሉ መንፈሳዊ የሚመስሉ ነፍሰ ገዳዮች በዋሉበትና ቆሙበት ስፍራ ላይ ተገኝተህ አሜን የምትል ከሆነ ጥፋቱ የእነሱ ሳይሆን የአንተ/ያንቺ ነው። ሰዎቹ የበግ ለምድ የለበሱ ተኩላዎች መሆናቸው እየተነገረህና እያወቅ ሰይጣናዊ ድምፃቸው የሚናፍቅ ከሆነ አሁንም ችግሩ ያንተ/ያንቺ ነው። ለእርስዎ የምመክረው ምክር፥ ዮሐንስ ስለ ባቢሎን ከሰማይም ሌላ ድምፅ እንዲህ ሲል ሰማሁ ሲል የተናገረው ቃል ነው። ይኸውም “ሕዝቤ ሆይ፥ በኃጢአትዋ እንዳትተባበሩ ከመቅሠፍትዋም እንዳትቀበሉ ከእርስዋ ዘንድ ውጡ የሚል ነው” እንዲል (ራዕይ 18፥4)።\n9. “ትዕቢትን የሚያደርግ በቤቴ መካከል አይኖርም፤ ዓመፅን የሚናገር በዓይኔ ፊት አይቀናም” እንዲል (መዝ 101፥ 7) ማንም ይሁን ምን ቀደም ሲል እንደ ተመለከትነው አመጽን የሚናገርና የሚያደርግ ሰው በእግዚአብሔር ፊት የተናቀ ነው። አመጽ ማለት ተሰብሰብህ አደባባይ መውጣት የሚመስለን ሰዎች ካለን ስህተት ነው። አመጽ ማለት ትልቅ ኃጢአት ተብሎ የሚታሰበው ሰው መግደል ብቻ የሚመስለን ሰዎች ካለን አሁንም ስህተት ነው። አመጽ ማድረግ ከምንም በላይ የክፋት ሁሉ አውራ የሆነው ውሸትን መናገር ነው። ውሸት ደግሞ በአሁን ሰዓት በኢትዮጵያ ምድር ላይ ምንኛ እንደፈካና እንደተንሰራፋ ሰዎች በቃላት ሊገልጹት ከሚችሉት በላይ ገዢ ኃይል ነው። ይህ ማለት፥ በውሸት ቫይረስ የተለከፉ የአገሪቱ ፖለቲከኞችና ከበሮ መቺዎቻቸው ብቻ ሳይሆኑ የሃይማኖት መሪዎች ነን የሚሉ ሰዎች ጭምር እንደ ተቋም የውሸት ቋት የሆኑበት ክፉ ዘመን ነው። የዐቢይ አህመድ ዓሊ ወደ ስልጣን መምጣት ተከትሎ መላ አገሪቱን በውሸት ማዕበል እያጥለቀለቀ ያለ ጎርፍ እያዩ፥ ፖለቲከኞቹ ቢዋሹ እንጀራ ስለሆነባቸው ይባላል፥ ጳጳሳቱስ ምን አግኝቷቸው ነው እንዲህ አሳፋሪ ድርጊት ውስጥ ተዘፈቀው የሚንቀለቀሉ፣ መጽሐፉ ንጉሥ ለመደገፍ ቢባል ጳጳሱም ቄሰ ገበዙም ዓይኔን ግንባር ያድርገው እያሉ መዋሸትና በውሸት የሰው ነፍስ ማጥፋት ይችላሉ ብሎ ስለሚያዝ ይሆን እንዴ? በማለት በነገሮች ግራ ተጋብቶ የሚጠይቅ ዜጋ ስፍር ቁጥር የለውም። በርግጥ፥ ስለ ሌላ መጽሐፍ አላውቅም እንጅ መጽሐፍ ቅዱስ ቀደም ሲል በሰፊው እንደ ተመለከትነው በእውነትንና በጻድቅን የሆነ ፍትህንና ፍርድን ማድረግ እንድንወድ እንጅ ውሸት ሆነ አመጽ አየበረታታም። እንደውም ቅዱስ ጳውሎስ የሚለው “እኔም ለዚህ ነገር አዋጅ ነጋሪና ሐዋርያ በእምነትና በእውነትም የአሕዛብ አስተማሪ ለመሆን ተሾምሁ፤ እውነት እናገራለሁ፤ አልዋሽም” እንዲል (1ኛጢሞ 2፥7) ውሸት ትልቁ ኃጢአት ነውና በሓዋሪያው ህይወት ላይ ቦታ የለውም፤ አልነበረውምም። ነፍሰ ገዳይ የኢትዮጵያ ሲኖዶስና ጳጳሳቱ ዓይነት ግን የንጹሕ ሰው ደም ሳያፈሱ መኖር ስለማይችሉ ይህን ለማድረግ ደግሞ የግድ መዋሸትና ውሸትን ማበረታታ ስለ ሚጠበቅባቸው እየሰሩት ያለ ስራ ሁሉ አዲስ ነገር ሆኖ ሳይሆን የእውነተኛ ማንነታቸው መገለጫ ነው። እነዚህ ሰዎች ሌላው ሁሉ አልቆባቸው፥ ዘጠና አምስት በመቶ (95%) የሚሆነው የትግራይ ህዝብ የክርስትና እምነት ተከታይ መሆኑን እየታወቀ የአማራ ክልል ርእሰ መስተዳደር የነበረ አቶ አገኘሁ ተሻገር ከፍተኛ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን የሃይማኖት መሪዎች በተገኙበት የክልሉ ካህናትና አገልጋዮች በተሰበሰቡበት መድረክ ተገኝቶ “ይህ ጦርነት የሃይማኖት ጦርነት ሲል” የኢትዮጵያ ኦርቶዶክ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን እመራለሁ የሚለው ሲኖዶስ በዚህ አባባል በመስማማት ከትግራይ ጋር እየተደረገ ያለው ጦርነት የሃይማኖት ጦርነት ነው ልናጠፋቸውም ይጋባል! በማለት የአማራ ህዝብ በትግራይ ላይ እንዲዘምት ቀዳሚ ቀስቃሽና አስተባባሪ በመሆን ተሰልፏል። ይህ ብቻም አይደለም፥ እነዚህ ሰዎች የኢትዮጵያና የኤርትራ ነፍሰ ገዳይ ሠራዊት እንዲሁም ኢንተርምሃዌ የአማራ ሚሊሻና ታጣቂ በትግራይ ምድር ላይ ሰፍረው በነበሩበት ወቅት ሰውን የሚያክል ፍጥረት ገድለው እንደልጣች ገደል ውስጥ ሲወረውሩትና እንደ ቆሻሻም ሰብስበው በንዚን ኣርከፍክፈው ሲያነዱት የኢትዮጵያ ካህናት ምላሽ አሁንም ገና በእሳት ልናጠምቃቸው ይገባል የሚል ነው። ትግራይዋይ በደል ተገኝቶበት ሳይሆን በማንነቱ ትግራዋይ በመሆኑ ብቻ በመላ የአገሪቱ ከተሞች እየታፈሰ ወደ ውህኒ ሲወረወር ይህ ሲኖዶስ ተዉ ግፍ አትፈጽሙ ሊል ቀርቶ በስሩ የሚተዳደሩ መነኮሳት በማስተባበር ለቃሚና አሳሪ በመሆን ይገኛል። ታድያ አንባቢ ሆይ፥ ከዚህ በላይ የሰይጣን አምባሳደርነት ከወዴት አለ? ይህም ሲያንሳቸው ነው ከሆነ ግን እኔም እስማማለሁ።\n10. በመጨረሻ፥ ብዙ ሰዎች ሲኖዶሱ ሆነ ጳጳሳቱ፥ የትግራይ ህዝብ እንደ ህዝብ ጠላት ነው ተብሎ ተፈርጆ ህዝብ በጅምላ ሲገፋ፣ ሲወድቅና አምርሮ ሲያለቅስ እየሰሙና እያዩ ነን እንደሚሉት እንደ ስያሜያቸውና መጠሪያቸው አመጸኛው የማይገስጹበት፣ ለተገፋች ነፍስ ትንሽም ቢሆን የማይራሩበትና የማያዝኑበት፣ የዜጎች ለቅሶና ዋይታ ጨርሶ ግድ የማይሰጣቸው ሰዎች የሆኑበት ምክንያት ምን ዓይነት ትምህርት ቢማሩ ነው፣ ሲመነኩሱ ቆባቸው ውስጥ የሚሰፍረው ሰይጣን ምንኛ ርህራሄ የሌለው ጨካኝ አረመኔ ቢሆን ነው በማለት የልብ ስብራታቸው ሲገልጹ መስማትና ማየት አሁን አሁን የተለመደ ነው። ሲጀመር፥ ሰይጣን ለሰው ልጅ የሚራራ ፍጥረት አይደለም። የሰው ልጆች መጎሳቀና መውደቅ ለሰይጣን ሰርግና ምላሽ መሆኑን በዚህ አጋጣሚ ለመጠቆም እወዳለሁ። ሲኖዶሱና ጳጳሳቱ ርህራሄ አልባ የሆኑበት ምስጢሩ ግን ወዲህ ነው። ይኸውም፥ ሰዎቹ ሲጀመር መጽሐፍ ቅዱሳዊ አይደሉም። ለዛውም ከእግዚአብሔር የተሻለ ሃሳብ አለን ብለው የእግዚአብሔር ቃል በማሻሻል በእግዚአብሔር ቤት በሽፍትነት የተቀመጡ ወመኔዎች ናቸው። እንዴት? በቤተ ክስርስትያን ላይ መሾም ስለሚገባው ሰው በተመለከተ መጽሐፍ ቅዱስ (1ኛጢሞ 3፥4) በግልጽ ካስቀመጣቸው መመዘኛዎች መካከል አንዱ “ልጆቹን በጭምትነት ሁሉ እየገዛ የራሱን ቤት በመልካም የሚያስተዳድር” ነው የሚለው። ለምን? ተብሎ ለሚነሳ ጥያቄም እኔ ሳልሆን መጽሐፉ ራሱ ወረድ ብሎ በቁ. 5 ላይ እንዲህ የሚለው “ሰው ግን የራሱን ቤት እንዲያስተዳድር ባያውቅ፥ የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን እንዴት ይጠብቃታል?” መኖኮሳቱ በዚህ ልክ ጨቃኞችና ርህራሄ አልባ ፍጥረቶች የሆኑበት ምክንያት እንግዲህ ይህ ነው። ከነተረቱ፥ “በቅሎ አትወልድም የሚወልድም አትወድም” እንደሚባለው ማለት ነው። ይህ አየሩን በመላ ተቆጣጥረው በሰው ቁስል ላይ እንጨት እየሰደዱ ስላሉና ስለሚገኙ ስለ ብዙሓኑ መነኮሳትና ሊቃነ ጳጳሳት ተናገርኩ እንጅ አግብተው ባይወልዱም በቅንነት እግዚአብሔርና የእግዚአብሔር ቤት ለማገልገል የሚተጉ ሰዎች አንድንስኳ የሉም ማለት እንዳይደለ ግልጽ ነው። በትግራይ የሚገኙ ሊቃነ ጳጳሳት ሌላው ሁሉ ይቅር፥ በጦርነት ሰዓትም ቢሆን አንድም ጊዜ ክፉና የግፍ ቃል ሲናገሩ አልተሰሙም። ይልቁንም በምርኮ ለተሰበሰቡ የጠላት ሰራዊት የሚጸልዩና የሚመግቡ፣ እንደ መንፈሳዊ አባትነታቸው ስለ ዕርቅና ስለ ሰላም አጥብቀን ልንጸሊ ይገባል ማለታቸውን ያልተዉ አባቶች ናቸው።


‹‹ሕብረተሰቡ ስለካንሰር ያለው ግንዛቤ በጣም ዝቅተኛ ነው›› – ዜና ከምንጩ\nየመጽሐፍት ቅኝት 76 0\n‹‹ሕብረተሰቡ ስለካንሰር ያለው ግንዛቤ በጣም ዝቅተኛ ነው››\nእንደ ዓለም ጤና ድርጀት ሪፖርት በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ በየዓመቱ ሕይወታቸውን ከሚያጡ ሰዎች መካከል 52 በመቶ የሚሆኑት የሚሞቱት ተላላፊ ባልሆኑ ሕመሞችና በድንገተኛ አደጋ ምክንያት ነው። ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎችና ሕመሞች በአገራችን በኢትዮጵያ ተገቢውን ትኩረት ባለማግኘታቸው፣ አገሪቷ በየዓመቱ በእነዚህ በሽታዎች 31 ቢሊዮን ብር ወይም 1.8 በመቶ የሚሆነውን አጠቃላይ የአገር ውስጥ ምርት /GDP/ በየዓመቱ ታጣለች።\nልጃቸውን በካንሰር ሕመም ያጡት ወንዱ በቀለ፣ በዛ ምክንያት የደረሰባቸውን መሪር ሐዘን ለመቋቋም፣ የተፈጠረውንም አሰቃቂ ሁኔታ ወደ መልካም አጋጣሚ ለመቀየር የማቲዎስ ወንዱ-የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ እንዲመሠረት አድርገዋል። ሶሳይቲው በአገር ዐቀፍ ደረጃ ተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞችን በአጠቃላይና ካንሰርን በተለይ ለመቋቋም በሚደረገው ጥረት ከፍተኛ አስተዋፅኦ በማድረግ ላይ እንደሚገኝ የሚያወሱት ወንዱ፣ ያለውን ውሱን አቅም በመጠቀም የጤና ሚኒስቴርና የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን ብሔራዊ የካንሰር መቆጣጠሪያ ዕቅድ፣ ብሔራዊ የሕፃናትና ታዳጊ ካንሰር መቆጣጠሪያ ዕቅድና ተያያዝ ሕግና አማራጭ መንገዶችን በምክረ ሐሳብ በማቅረብ ከፍተኛ አስተዋፅኦ አድርጓል።\nእንደ ወንዱ በቀለ፣ የማቲዎስ ወንዱ-የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ ስራ አስፈጻሚ ከሆነ፣ ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች ወይም ሕመሞች የጤና ችግር ብቻ ሳይሆኑ የልማት ችግር በመሆናቸው መንግሥትም ሆነ ህብረተሰቡ ትኩረት ሰጥቶ ሊከላከላቸውና ሊቆጣጠራቸው ይገባል።\nየማቲዎስ ወንዱ-የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲን በተመለከተ፣ የሚሠራቸውን ሥራዎች እንዲሁም በጠቅላላው ካንሰርን ጨምሮ ተላላፊ ባልሆኑ ሕመሞች ዙሪያ ስላለው ግንዛቤ በማንሳት የተቋሙ ዋና ሥራ አስፈጻሚው ወንዱ በቀለ ከአዲስ ማለዳው ዳዊት አስታጥቄ ጋር ተከታዩን ቆይታ አድርገዋል።\nየማቲዎስ ወንዱ-የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ እንዴት እና መቼ ተመሠረተ?\nየማቲዎስ ወንዱ-የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ የተቋቋመው ሚያዚያ 9 ቀን 1996 ነው። ከዚያ ጊዜ ጀምሮ የተቋቋመባቸውን ዓላማዎች ተግባራዊ ለማድረግ ከፍተኛ ጥረት ሲያደርግ ቆይቷል።\nየኢትዮጵያ የካንሰር ሶሳይቲ /ማወኢካስ/ ባለው ተጨባጭ ሁኔታ የተመሠረተው በማቲዎስ ወንዱ ቤተሰብ መኖሪያ ቤት ውስጥ ሲሆን ለስድስት ዓመት ያለአንዳች አስተዳደራዊ ወጪ ማለትም የቤት ኪራይ፣ ደመወዝ፣ ስልክ ወዘተ.. በመሥራት ነው የዘለቀው። እኔም ኹለት ከፍተኛ ኃላፊነቶችን በአንድ ወቅት ለመያዝ ተገደዱኩ።\nበብሔራዊ የትምባሆ ድርጅት በጥሩ ደመወዝ፣ በማቲዎስ ወንዱ ያለደመወዝ ለስድስት ዓመት ለመሥራት ተገደድኩ። ሆኖም ለካንሰር መከሰት ከፍተኛ መንስኤ ከሆኑት አንዱ ትምባሆ በመሆኑ ሶሳይቲው ፀረ ትምባሆ ዘመቻ በተመረጡ ዐስር ትምህርት ቤቶች ውስጥ ማካሄድ ሲጀምር፣ በያዝኳቸው ኹለት ኃላፊነቶች መካከል ተቃርኖ በመፈጠሩ ከኹለቱ አንዱን ለመልቀቅ ተገደድኩ።\nበዚህም እ.ኤ.አ. ከዲሴምበር 1 ቀን 2ዐዐ9 ጀምሮ ከብሔራዊ ትምባሆ ድርጅት በራሴ ፈቃድ ለቅቄ ማወኢካሶ በሙሉ ጊዜ ተቀላቀልኩ። እስከዚህ ያለው ጊዜና በኋላም ሶሳይቲው ከላይ በተጠቀሰው ምክንያት በአንድ በኩል ህልውናውን ለማቆየትና በሌላ በኩል ደግሞ ማህበሩ የተቋቋመባቸውን ኃላፊነት ለመወጣት ሲያደርግ የቆየው መንገድ በጣሙን ፈታኝ ነበር።\nዛሬ ላይ ማህበሩ ምን ሁኔታ ላይ ነው፤ ምን ዓይነት ተግባራትንስ እየሠራ ይገኛል?\nማህበሩ ዛሬ ከአንድ ሺሕ 4ዐዐ አባላት እና ከ5ዐዐ በላይ የበጐ ፈቃድ ሠራተኞች አሉት። በተጨማሪም 25 ቋሚ ሠራተኞች በመያዝ ከ364 በላይ የካንሰር ሕሙማንና ቤተሰባቸውን ከክልል ወጪ ወደ አዲስ አበባ የሚመጡበትና የሚመለሱበትን ሙሉ የትራንስፖርት ወጪ በመሸፈን ድጋፍ ያደርጋል።\nበተጨማሪ ለሕክምና ሆስፒታል በሚቆዩበት ወቅት (ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል) የማይሰጣቸውን መድኃኒትና የላብራቶሪ አገልግሎት ወጪ በመሸፈን፣ ለጥቃቅን ወጪ መሸፈኛ የሚሆን በወር ብር አምስት መቶ እንዲሁም ለተወሰኑ ሕፃናት በሕክምና መካከል ትምህርታቸውን እንዲከታተሉ በወር ብር አምስት መቶ በመስጠት ለሕክምና አዲስ አበባ ከሆስፒታል ውጭ በሚቆዩበት ወቅት ባለው 24 አልጋ ባሉት የካንሰር ሕሙማን ማቆያ ማዕከል የትራንስፖርት፣ የመኝታ፣ የምግብና የምክር አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል።\nበአጠቃላይ ሰባት ኘሮጀክቶችን፣ ማለትም አንድ በሕፃናት ካንሰር፣ ሦስት በትምባሆ ቁጥጥር፣ አንድ በጡት ካንሰር፣ አንድ በሳንባ ካንሰርና አንድ በተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞች ላይ እየሠራ ይገኛል።\nበዚህ ጉዞ ትልቅ ድጋፍ የነበራቸውን የመንግሥት ኃላፊዎች ወይም ባለሥልጣናት የነበራቸው አስተዋጽኦ ምን ያህል ነበር?\nሶሳይቲያችን ኃላፊነቱን ለመወጣት ሲያደርግ በቆየው ጥረት የብዙ ድርጅቶችና ግለሰቦች ድጋፍና ትብብር አግኝቷል። የጤና ሚኒስቴር ሆነው ከሠሩት ከዶክተር ቴዎድሮስ አድኃኖም፣ ዶክተር ከሳተብርሃን አድማሱ፣ ኘሮፌሰር ይፍሩ የማነብርሃን፣ ዶክተር አሚር አማንና አሁን ያሉት ዶክተር ሊያ ታደሰ ሶሳይቲው ለሚያቀርባቸው አብረን እንሥራና የተለያዩ ጥያቄዎች ወቅታዊ ምላሽ በመስጠት ከፍተኛ አስተዋፅኦ አድርገዋል።\nየቀድሞዋ ቀዳማዊት እመቤት ሮማን ተስፋዬ ለሶሳይቲያችንም ሆነ የካንሰር ሕመም ተገቢውን ትኩረትና ትርጉም ያለው ድጋፍ እንዲያገኝ በማድረግ ከፍተኛ አስተዋፅኦ አድርገዋል። በትምባሆ ቁጥጥር የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ቁጥጥር ባለሥልጣን ዳይሬክተር የነበሩት የሁሉ ደነቀው፣ አሁን ዳይሬክተር ሆነው በመሥራት ላይ የሚገኙት ሄራን ገርባና የሥራ ባልደረቦቻቸው ከፍተኛ አስተዋፅኦ በማድረግ ላይ ናቸው።\nየዓለም ጤና ድርጅት የኢትዮጵያ ተጠሪ ጽህፈት ቤት አጋር ድርጅቶችና የእርዳታ ሰጪ ድርጅቶች፣ በአገር ውስጥና ውጭ ያሉ ድርጅቶችና ግለሰቦች ለሶሳይቲያችን መጠናከር ከፍተኛ አስተዋፅኦ አድርገዋል። በአሁኑ ወቅት ሶሳይቲያችን በአገርና በዓለም ዐቀፍ ደረጃ እጅግ የተከበረና የታመነ ድርጅት ለመሆን እንዲችል የብዙ ድርጅቶችና ግለሰቦች የሶሳይቲያችን አባሎች፣ የበጐ ፈቃድ ሠራተኞች፣ የካንሰር ሕሙማንና ቤተሰቦች፣ የሶሳይቲው ሠራተኞች ወዘተ.. ከፍተኛ አስተዋፅኦ በማድረግ ላይ ይገኛሉ።\nየዓለም ጤና ድርጅት በዚህ ዓመት ከተጨማሪ ታክስ አዋጅ ጋር በተገናኘ ስለነበራችሁ አበርክቶ በተለይ ትምባሆና አልኮል ምርቶች ጋር በተያያዘ እውቅና ሰጥቷችኋል። የሠራችሁት ሥራ ምንድን ነው፣ እውቅናውስ?\nሶሳይቲያችን ተላላፊ ያልሆኑ ሕመምች በአጠቃላይ እንዲሁም በካንሰርና ትምባሆ ላይ በተለይ በአገራችን ብቻ ሳይሆን በዓለም ዐቀፍ ደረጃ ከፍተኛ አስተዋፅኦ እያደረገ ያለ እና ዕውቅና ያለው ነው። ይህ በእንዲህ እንዳለ የዓለም ዐቀፍ ትምባሆ መቆጣጠሪያ ማዕቀፍ በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁኔታ ተዘጋጅቶ በተወካዮች ምክር ቤት ቀርቦ እንዲፀድቅ በማድግና የፀደቀውም ሕግ በአፍሪካ አህጉር ጥብቅ ከሚባሉት አንዱ እንዲሆን በማድረግ ሂደት ውስጥና በመቀጠልም ጠንካራ የእሴት ታክስ በተወካዮች ምክር ቤት ቀርቦ እንዲፀድቅ ጉዳዩ የሚመለከታቸውን በማስተባበርና ሂደቱን በመምራት ረገድ ላበረከትነው ከፍተኛ አስተዋፅኦና ሚና ነው በአጋሮቻችን ሥም ሽልማቱን የተቀበልነው።\nዕውቅናው ወደፊት ጠንክረን እንድንሠራ የሚያበረታታ፣ በዚህ ረገድ ያለንን አስተዋፅኦና እውቅና ከፍ የሚያደርግ ነው።\nተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች ትኩረት እየተሰጣቸው አይደለም። ብዙ ቁጥር ያለው ሰውም እየተጎዳበት ነው። በኢትዮጵያ ያለው ነባራዊ ሁኔታስ ምን ይመስላል? ምን መደረግ አለበት ይላሉ ?\nበአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ በየዓመቱ ሕይወታቸውን ከሚያጡ ሰዎች መካከል 52 በመቶ የሚሆኑት የሚሞቱት ተላላፊ ባልሆኑ ሕመሞችና ድንገተኛ አደጋ ምክንያት ነው። ተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞች በአገራችን በኢትዮጵያ ተገቢውን ትኩረት ባለማግኘታቸው አገሪቷ በየዓመቱ በእነዚህ ሕመሞች 31 ቢሊዮን ብር ወይም 1.8 በመቶ የሚሆነውን አጠቃላይ አገራዊ ምርት /GDP/ በየዓመቱ ታጣለች።\nእነዚህ ሕመሞች በአብዛኛው አስቀድመው መከላከል የሚቻል ቢሆንም በቂ ትኩረት አላገኙም። በኢትዮጵያ ከዓመታዊ የጤና በጀት ተላላፊ ላልሆኑ ሕመሞችና አደጋ የሚመደበው ከ15 በመቶ ያነሰ ሲሆን፣ ከውጭ አገር ከሚገኘው እርዳታም ለተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞችና አደጋ የሚውለው አንድ በመቶ ብቻ ነው። እንግዲህ ይህ የሚያሳየው ተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞች ማለትም በልብ፣ በደም ብዛት፣ በመተንፈሻ አካላት፣ ስኳር፣ ካንሰር ላይ መሥራት ምን ያህል አስቸጋሪ እንደሆነ ነው።\nተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞች የጤና ችግር ብቻ ሳይሆኑ የልማት ችግር በመሆናቸው መንግሥትም ሆነ ህብረተሰቡ ትኩረት ሰጥቶ ሊከላከላቸውና ሊቆጣጠራቸው ይገባል። በአሁኑ ወቅት በከተማ በወጣቶች ዘንድ ያለው የጫት፣ የመጠጥ፣ የትምባሆ፣ የአደንዛዥ ዕፅ ተጠቃሚነት በህብረተሰቡ ዘንድ ስለጤናማ አመጋገብ፣ ክብደት መጨመር፣ በቂ የሆነ የአካል እንቅስቃሴ አለማድረግ፣ ትምባሆና አልኮል አስመልክቶ ያለው የግንዛቤ ችግር እጅግ አሳሳቢ እየሆነ ነው።\nስለሆነ ህብረተሰቡ ጤናን በተመለከተ ጤናማ አማራጭ እንዲከተልና ጤናማና ደስተኛ ሆኖ እንዲኖር ማስተማር ማሳወቅና ማብቃት ይጠይቃል። ይህ ደግሞ የአንድ አካል ሥራ ብቻ ስላልሆነ በአገር ዐቀፍ ደረጃ ተቀናጅቶና ተባብሮ መሥራትን ይጠይቃል።\nየኢትዮጵያ ዳያስፖራ ኤጀንሲ የፕሮጀክት ግምገማ ወቅት ማህበሩ ቅሬታ እንደነበረው ይታወቃል። ቅሬታው ምን ነበር? ምን ያህል አግባብስ ነበር?\nየኢትዮጵያ ዲያስፖራ ፈንድ በአገራችን የተለያዩ ዘርፎች እንድንወዳደር ግልፅ ማስታወቂያ አውጥቶ ባቀረበው ጥያቄ መሠረት ከ4ዐዐ በላይ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች መካከል 22 የምንሆነው መመረጣችንን በጽሑፍ አሳውቆን ነበር። በመቀጠል ሌላ ማጣሪያ እንደሚደረግ ገለፁልን። በዚሁ መሠረት እያንዳንድ መንግሥታዊ ያልሆነ ድርጅት የተመረጠበትን ኘሮጀክት ተግባራዊ ለማድረግ ያለውን ዝግጁነት፣ የውስጥ አደረጃጀቱን፣ ሕጋዊ አሠራሩን፣ ኘሮጀክቱን ሥራ ላይ ለማዋል ያለውን ልምድና ብቃት የሚያጣራ አማካሪ ድርጅት ተመድቦ የማህበራችን አጠቃላይ ይዞታ ተገምግሞ (Organizational Capacity Assessment-OCA) ጥሩ ውጤት ማግኘታችን ተገለፀልን።\nይህ በእንዲህ እንዳለ ውጤቱ በሚገለፅበት ቀን ምሳ ሰዓት ያልተጠበቀ የኢሜል መልዕክት ደረሰን። ይኸውም የመጀመሪያው ስምምነት የሚፈፀመው ከአምስት መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ብቻ እንደሆነና የተቀረነው 17 በቀጣይ እንደሚጣራ ተገለፀ። ይህ ያልተጠበቀና ዱብ ዕዳ ነው የሆነብን። በተለይ እንደኛ ላለነው በተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞች ላይ ለምንሠራ ድርጅት ያቀረብነው ኘሮጀክት በኦሮሚያና በደቡብ ክልል ከሦስት ዓመት በላይ ሥራ ላይ አውለን ከፍተኛ ልምድ ያገኘንበትን የማህፀን ጫፍ ካንሰር በጋምቤላ፣ በቤንሻንጉልና አፋር ክልል ሥራ ላይ ለማዋል ነበር።\nየማሕፀን ጫፍ ካንሰር አስቀድሞ መከላከል የሚቻልና ክትባት ያለው ሕመም ሆኖ ሳለ በዚህ ሕመም ብዙ መሥራት እየቻልን ለመሥራት ዝግጁ ሆነን ኘሮጀክቱ መያዙ በጣሙን ቅር አሰኝቶናል።\nየካንሰር ቅድመ ምርምራ እንዲጀመር ማህበሩ የነበረው አስተዋጽኦ ምን ነበር? ምርመራው መጀመሩ ምን ፋይዳ አለው? አሁንስ ምን ደረጃ ላይ ይገኛል?\nየማሕፀን ጫፍ ካንሰርን ለመከላከልና ለመቆጣጠር በሚደረገው ጥረት አስቀድሞ መከላከሉ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል። በዚህም የጤና ሚኒስቴር ከአጋር ድርጅቶች ጋር በመተባበር ዕድሜያቸው 14 ዓመት ለሚሆናቸው ልጃገረዶች በሙሉ በአገር ዐቀፍ ደረጃ የመጀመሪያ ዙር ክትባት እንዲሰጥ ተደርጓል።\nኹለተኛው ዙር ቀደም ሲል መሰጠት የነበረበት ሲሆን፣ በኮቪድ 19 ምክንያት ሳይሰጥ የቆየ በመሆኑ በቅርቡ ይሰጣል ተብሎ ይጠበቃል። ይህ የክትባት ዘመቻ ተጠናክሮ ከቀጠለ አብሮ ለሌሎች ሴቶች ከሚሰጠው የግንዛቤ ማስጨበጫ ጋር ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል። ሕመሙንም ለመከላከልና እንደተከሰተ ለማወቅ ስለሚያስችል በማሕጸን ጫፍ ምክንያት በሴቶች ላይ የሚደርሰውን ስቃይ ለመቀነስና ታክመው የሚድኑበትን ዕድል ለማሳደግ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል።\nየካንሰር ሕክምና ተቋማትን ለመገንባት እንዲሁም የሕክምና ባለሙያዎችን ቁጥር ለማሳደግ ምን እየተደረገ ነው?\nሶሳይቲያችን ያለው አቅም ውሱን ቢሆንም፣ በካንሰር ላይ ትርጉም ያለውና ዘላቂ ሥራ ለመሥራት የመንግሥት በተለይ የጤና ሚኒስቴር አስተዋፅኦ ከፍተኛ መሆኑን ጠንቅቆ ይገነዘባል። በዚህም የጤና ሚኒስቴር በተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞችና በካንሰር ላይ በተለይ ያለበትን የአቅም ውሱንነት በመገንዘብ ከአጋር ድርጅት ባገኘነው ድጋፍ አንድ ከፍተኛ ባለሙያ ቀጥረን እኛ ደመወዙን እየከፈልን ለሦስት ዓመት ከ1ዐ ወራት ሙሉ ጊዜውን በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር እንዲሠራ አድርገናል።\nበዚሁም ጊዜ አገራችን ኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የብሔራዊ ካንሰር መቆጣጠሪያ ዕቅድ እንዲኖራትና ዕቅዱም በጀት እንዲመደብለት በተደረገው ጥረት ከፍተኛ አስተዋፅኦ አድርገናል። ለዚሁም ለደመወዝና ልዩ ልዩ ወጪዎች ከዘጠኝ ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ አድርገናል።\nዕቅዱ በአፍሪካ አህጉር በጀት ከተመደበላቸው ጥቂት ዕቅዶች አንዱ ለመሆን በቅቷል። በዚህም መሠረት ዛሬ በመቀሌ፣ በጎንደር፣ በጅማ፣ በሀዋሳና በሀሮማያ ትልልቅ የካንሰር ማዕከላት ከመሠራታቸውም በላይ እያንዳንዱ ከ1ዐዐ ሚሊዮን ብር በላይ የሚያወጡ ስድስት የጨረር መሣሪያዎች /ራዲዮቴራፒ/ እንዲሁም አንድ ሺሕ 3ዐዐ በላይ የማህፀን ጫፍ መመርመሪያና ማከሚያ መሣሪያ መግዛት፣ በቅዱስ ጳውሎስም የካንሰር ልኅቀት ማዕከል ለማቋቋም በተደረገው ጥረት ከፍተኛ አስተዋፅኦ አድርገናል።\nየባለሙያዎችንስ ቁጥር ከማሳደግ አንጻር ምን ጥረት እየተደረግ ነው?\nእስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በኢትዮጵያ የነበሩትን የካንሰር ስፔሻሊስቶች ወይም ኦንኮሎጂስቶች አራት ብቻ ነበሩ። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የካንሰር ባለሙያዎች ትምህርትና ሥልጠና በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ መስጠት በመጀመሩ የካንሰር ስፔሻሊስቶችና ነርሶች ቁጥር እየጨመረ ነው።\nበአሁኑ ወቅት የስፔሻሊስቶቹ ቁጥር ከ5ዐ በላይ ደርሷል። በውጭ አገር በመሠልጠን ላይ ከሚገኙት አንድ ላይ ቁጥሩ እየጨመረ ይገኛል።\nየሳንባ ካንሰር ቅድመ ምርመራና መቆጣጠር ፕሮጀክት በኢትዮጵያ እንዲጀመር የማቴዎስ ወንዱ ካንሰር ሶሳይቲ ምን አስተዋጽኦ አድርጓል?\nቢ.ኤም.ኤስ.ኤፍ. (BMSF) በአራት አፍሪካ አገሮች ውስጥ ሲያካሄድ የቆየውና የሳንባ ካንሰር ላይ አተኩሮ የሚሠራውን ፕሮጀክት ኢትዮጵያን አምስተኛ አገር አድርጎ ሥራ ላይ እንዲውል የተደረገው ጥረት ተሳክቷል። ፕሮጀክቱ ሥራ ላይ ለማዋል ማቲዎስ ወንዱ የኢትዮጵያ ካንሰር ሶሳይቲ /ማወኢካሶ/ የቢኤምኤስኤፍ በኢትዮጵያ ዋና አጋር በመሆን ከቢኤምኤስኤፍና ከጤና ሚኒስቴር ጋር ለሦስት ዓመት የሚቆይ የፕሮጀክት ስምምነት ተፈራርሟል።\nበአራት ክልሎች ውስጥ ማለትም በአማራ፤ በኦሮሚያ፤ በአፋር ክልሎችና በአዲስ አበባ አስተዳደር ውስጥ ተግባራዊ የሚደረግ ፕሮጀክት ነው። ለዚህም ማወኢካሶ ከአምሬፍ (AMREF)፤ ከኩዋም (CUAMM)፣ ከሜሪጆይ (Mary Joy) እና ከኢትዮጵያ ቶራሲክ ሶሳይቲ (ETS) ጋር የመግባቢያ ስምምነት ተፈራርሟል።\nበፕሮጀክቱ የሳንባ ካንሰርን አስቀድሞ ለመከላከል፤ በወቅቱ የመመርመርና ተገቢውን የሕክምና አገልግሎት ለመስጠት የሚያስችለውን አቅም በተለያዩ ሆስፒታሎች ውስጥ የሚገነባ፤ ባለሙያዎች የማሠልጠን፤ የተመረጡ ጥናትና ምርምሮችን የማካሄድ፤ የሳንባ ካንሰር ሕሙማን ስቃይ ለመቀነስና ታክመው የሚድኑበትን ዕድል ከፍ ለማድረግ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋል።\nበዚህም በሶሳይቲያችን አመራር ሠራተኞች ሥም ቢኤምኤስኤፍ የከበረ ምስጋና እናቀርባለን። ይኽ ድርጅት ሶሳይቲያችን እዚህ ደረጃ እንዲደርስ የአቅም ግንባታ ድጋፍ ያደረገና ለሦስት ዓመት በማሕፀን ጫፍ ካንሰር ላይ በኦሮሚያ፤ በደቡብ ክልልና በአዲስ አበባ ውጤታማ ሥራ አብሮን የሠራ ነው። በአፍሪካ አህጉር በተለይ በካንሰር ላይ ትርጉም ያለው ድጋፍ ሲያደርግ ውጤታማ በመሆኑም ትብብራችንን አጠናክረን እንቀጥላለን።\nየመስከረም ወር ወርቃማው የሕጻናት ካንሰር ወር ተብሎ ይዘከራል። ለመሆኑ የሕጻናት ካንሰር ዋና ዋና ምልክቶችን ለአንባቢያን ቢጠቁሙሉን?\nእንደ ራስ ምታትና በተደጋጋሚ ጠዋት ጠዋት ማስመለስ፣ በተከታታይ ክብደት መቀነስ፣ በየጊዜው በኢንፌክሽን መጠቃት እና አቅም ማጣት፣ የማየት አቅም በድንገት መዳከም እና የታችኛው የዐይን ክፍል ነጭ መሆን ሕጻናት ላይ ከሚታዩ ምልክቶች መካከል ናቸው።\nየህብረተቡ ንቃተ ሕሊና እና የመንግሥት ድጋፍ ምን ይመስላል?\nተላላፊ ያልሆኑ ሕመሞች በአጠቃላይና ካንሰር በተለይ አዋጪ የሚሆነው ቢቻል አስቀድሞ በመከላከል፣ ካልሆነ ሕመሙ እንደያዘ ቶሎ ታውቆ ተገቢውን ሕክምና እንዲያገኝ ማድረግ ነው። ካንሰር ከተሰራጨ በኋላ አክሞ ለማዳን በጣሙን አስቸጋሪ ነው።\nይህ በእንዲህ እንዳለ ህብረተሰቡ ስለካንሰር ያለው ግንዛቤ በጣም ዝቅተኛ ነው። ካንሰርን አስቀድሞ መከላከልም ሆነ ከያዘም አክሞ ለማዳን ጨርሶ እንደሚቻል ስለማያምኑና አንዳንዶቹም የእግዚአብሔር ቁጣ አድርገው ስለሚያስቡ ያለውን ችግር ይበልጥ አወሳስበውታል።\nእንደ እውነቱ ከሆነ እስከ 4ዐ በመቶ የሚሆኑትን የካንሰር አምጪ ምክንያቶችን አስቀድሞ መከላከል ይቻላል። ይህንንም ለማድረግ ጤናማ አመጋገብ፣ ጥራጥሬ ፍራፍሬና አትክልት ላይ ያተኮረ አመጋገብ መከተል፣ ከቁመት ጋር ተመጣጣኝ የሆነ ክብደት መያዝ፣ በቂ የአካል እንቅስቃሴ ማድረግ፣ ከትምባሆና አልኮል መጠጥ፣ ከጫት ወዘተ.. መቆጠብ ይጠቅማል።\nካንሰር እንደያዘ በወቅቱ ከተደረሰበትና ተገቢውን ሕክምና ካገኘ የመዳን ዕድሉ ከፍተኛ ነው። በዚህ ረገድ በጤና ሚኒስቴርና አጋር ድርጅቶች በአገር ዐቀፍ ደረጃ እየተደረገ ያለው ጥረት የሚያበረታታ ቢሆንም፣ ተጠናክሮ መቀጠል አለበት። በዚህም ህብረተሰቡን ከካንሰር ሕመም አስቀድሞ እንዲከላከል የማድረግ ሥራ፣ ከዚያም ሕመሙን በወቅቱ መርምሮ ለማወቅና ተገቢውን ሕክምና ለመስጠት ይበልጥ ተቀናጅቶ መሥራትን ይጠይቃል።\nአንደበት 1649 0\nበተግዳሮቶች መካከል ተስፋን ማስቀጠል\nአንደበት 215 0\nአንደበት 1124 0\nThis Year : 405290\nTotal views : 3767263


03 / 12 / 2017 - RayHaber\nዋናዉ ገጽ2017ታህሳስ03 (እሁድ)\nቀን: 3 ዲሰምበር 2017\nሚኒስትር ዖዝሉ GUHEM ያወድሳሉ\n03 / 12 / 2017 ሌቨን ኦዝን 0\nየሳይንስ, የኢንዱስትሪ እና የቴክኖሎጂ ሚኒስትር የፋርክ Ö Ölü, ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ሃከን ቮዋኦኮሎ እና የቡርሳ ዋና ከተማ ከንቲባ አልኑር አክቲስ ከግክማስ ስፔን አቪዬሽን እና ማሰልጠኛ ማዕከል (GUHEM) ጋር. ሚኒስትር ኦዝሉ, የቡርሳ ሜትሮፖሊታን ማዘጋጃ ቤት [ተጨማሪ ...]\nየየመንቡስኮ ቾኮኔ ሴም ከሁለት ሜትሮብሎች ጋር ተጣሰ\nየሜትሮ አውቶቡስ አደጋ በያኒቦስካ ቾባኔሲም ተከሰተ. ሁለት የመጓጓዣ አውቶቡሶች በፍጥነት ተጓዙ, 24 መንገደኞች ጉዳት የደረሰባቸው. የሕክምና ቡድኖች ወደ ሁኔታው ይላካሉ. አደጋው በ 10.15 ደረጃዎች ላይ ደርሶ ነበር. ሁለት የመጓጓዣ አውቶቡሶች በያኒሳሶና ቾባኒሲም መገናኛ ላይ ተገናኙ. አደጋው ጉዳት የደረሰባቸው 24 መንገደኞች. denouncement [ተጨማሪ ...]\nበኬካክ የተወጋጅ ሁከት\nበከተማው የሚገኘው የከተማው ሕንፃ በኪካክ የመኪና ማቆሚያ ቦታ እና አረንጓዴ አካባቢን አሻሽሏል. አቶ መሐሊይ ጉዳዩን ለፍትህ ሚኒስቴር በማቅረብ ከንቲባ ክኮካሎ "ይህንን ስህተት ይከላከሉ" በማለት በኢዛር ሜትሮፖሊታንቶ ማዘጋጃ ቤት ለኮንከ ትራም ሚትፓፓ [ተጨማሪ ...]\nApaydın: "በመንገዶቹ ላይ ምንም መሰናክል የለም!\nበእኛ ፕሬዚዳንት እና በመንግስታቶቻችን ድጋፍ መሰረት በ "2003" ውስጥ የተጀመረው የባቡር መናኸሪያ አሁንም ቀጥሏል. እስከዛሬ ድረስ በግምት 529 ኪ.ግ ወደ የባቡር ሀዲዶች ተወስዷል. በእነዚህ ኢንቨስትመንቶች, በተለይም ከፍተኛ ፍጥነት ያለው የባቡር ፕሮጀክቶች መሳተፍ [ተጨማሪ ...]\nKurt: mas የልባችን ቀውስ ሊሰናከል አይገባም\nAkt 3 ዲሴምበር ዲሴምበር ዲስኤቢሊቲ ዲስኤቢሊቲስ አለም ለሁሉም የሰው ልጅ አስፈላጊ ነው. በዓለም ውስጥ ወደ ዘጠኝ ሺህ ሚሊዮን ገደማ የሚሆኑት, በሀገራችን ውስጥ የ 500 ሚሊዮን የ 8 ሺህ ሺዎች, ወንድማችን, ግዛቱ ብቻ ነው, [ተጨማሪ ...]\nሚኒስትር የአርሰላን አክስዮን እ.ኤ.አ. ታኅሣሥ የዓለም የአካል ጉዳት ቀን መልእክት\nየተሻሻሉ ህብረተሰቦች በጣም አስፈላጊው ገጽታ አካል ጉዳተኞች እራሳቸውን እና ህልማቸውን ለመምራት እና እኩል በመሆን ዜጋ ሆነው ለመኖር እድሎችን ያገኛሉ. ቱርክ ዎቹ 15 አመስግኑት ባለፈው ዓመት አጥንት ላይ ስጋ ጠቀለለችው በዚያ ቦታ ሰብዓዊ-ማዕከል አስተዳደር ጽንሰ መጀመሪያ ተደርጎበታል [ተጨማሪ ...]\nዛሬ በታሪክ ውስጥ: 3 ታህሳስ 1918 ብሪቲሽ, ጀርመን ቴክኒሺያኖች ታሪ\nዛሬ በታሪክ 3 ዲሴምበር 1918 ብሪታንያ የ “10” ሰዎች ከጀርመን ቴክኒሻኖች ይልቅ በኦቶማን አገር እንዲቆዩ ፈቀደላቸው። ተመሳሳይ የባቡር ሐዲድ ዜና እና ሌሎች ዜናዎች ትኩረት ሊስቡዎት ይችላሉ-ዛሬ በታሪክ ውስጥ: - 3 ዲሴምበር 1918 [ተጨማሪ ...]\nየዜና መዝገብ ቤት ወር ይምረጡ ኦክቶበር 2019 (266) መስከረም 2019 (555) ኦገስት 2019 (508) ሐምሌ 2019 (634) ሰኔ 2019 (504) ግንቦት 2019 (526) ኤፕሪል 2019 (418) ማርች 2019 (521) ፌብሩዋሪ 2019 (483) ጥር 2019 (502) የጊዜ ርዝመት 2018 (620) ኖቬኑ 2018 (504) ኦክቶበር 2018 (435) መስከረም 2018 (517) ኦገስት 2018 (486) ሐምሌ 2018 (506) ሰኔ 2018 (581) ግንቦት 2018 (467) ኤፕሪል 2018 (545) ማርች 2018 (554) ፌብሩዋሪ 2018 (500) ጥር 2018 (557) የጊዜ ርዝመት 2017 (509) ኖቬኑ 2017 (427) ኦክቶበር 2017 (538) መስከረም 2017 (455) ኦገስት 2017 (505) ሐምሌ 2017 (479) ሰኔ 2017 (477) ግንቦት 2017 (493) ኤፕሪል 2017 (434) ማርች 2017 (540) ፌብሩዋሪ 2017 (477) ጥር 2017 (538) የጊዜ ርዝመት 2016 (487) ኖቬኑ 2016 (631) ኦክቶበር 2016 (657) መስከረም 2016 (542) ኦገስት 2016 (608) ሐምሌ 2016 (485) ሰኔ 2016 (661) ግንቦት 2016 (664) ኤፕሪል 2016 (700) ማርች 2016 (804) ፌብሩዋሪ 2016 (855) ጥር 2016 (751) የጊዜ ርዝመት 2015 (799) ኖቬኑ 2015 (640) ኦክቶበር 2015 (624) መስከረም 2015 (428) ኦገስት 2015 (493) ሐምሌ 2015 (505) ሰኔ 2015 (535) ግንቦት 2015 (577) ኤፕሪል 2015 (622) ማርች 2015 (1017) ፌብሩዋሪ 2015 (878) ጥር 2015 (1077) የጊዜ ርዝመት 2014 (963) ኖቬኑ 2014 (826) ኦክቶበር 2014 (771) መስከረም 2014 (598) ኦገስት 2014 (808) ሐምሌ 2014 (911) ሰኔ 2014 (735) ግንቦት 2014 (957) ኤፕሪል 2014 (972) ማርች 2014 (864) ፌብሩዋሪ 2014 (720) ጥር 2014 (733) የጊዜ ርዝመት 2013 (664) ኖቬኑ 2013 (656) ኦክቶበር 2013 (548) መስከረም 2013 (570) ኦገስት 2013 (533) ሐምሌ 2013 (661) ሰኔ 2013 (577) ግንቦት 2013 (734) ኤፕሪል 2013 (1059) ማርች 2013 (1102) ፌብሩዋሪ 2013 (811) ጥር 2013 (906) የጊዜ ርዝመት 2012 (911) ኖቬኑ 2012 (1168) ኦክቶበር 2012 (830) መስከረም 2012 (886) ኦገስት 2012 (974) ሐምሌ 2012 (863) ሰኔ 2012 (591) ግንቦት 2012 (445) ኤፕሪል 2012 (563) ማርች 2012 (699) ፌብሩዋሪ 2012 (546) ጥር 2012 (417) የጊዜ ርዝመት 2011 (149) ኖቬኑ 2011 (35) ኦክቶበር 2011 (23) መስከረም 2011 (18) ኦገስት 2011 (25) ሐምሌ 2011 (18) ሰኔ 2011 (16) ግንቦት 2011 (13) ኤፕሪል 2011 (13) ማርች 2011 (33) ፌብሩዋሪ 2011 (24) ጥር 2011 (13) የጊዜ ርዝመት 2010 (335) ኖቬኑ 2010 (12) ኦክቶበር 2010 (15) መስከረም 2010 (12) ኦገስት 2010 (16) ሐምሌ 2010 (9) ሰኔ 2010 (19) ግንቦት 2010 (6) ኤፕሪል 2010 (3) ማርች 2010 (62) ፌብሩዋሪ 2010 (303) ጥር 2010 (1838) የጊዜ ርዝመት 2009 (4) ኖቬኑ 2009 (1) ኦክቶበር 2009 (3) መስከረም 2009 (3) ኦገስት 2009 (2) ሰኔ 2009 (3) ግንቦት 2009 (2) ኤፕሪል 2009 (3) ማርች 2009 (9) ፌብሩዋሪ 2009 (4) ጥር 2009 (3) ኖቬኑ 2008 (1) ኦክቶበር 2008 (1) መስከረም 2008 (2) ኦገስት 2008 (1) ሐምሌ 2008 (2) ሰኔ 2008 (2) ግንቦት 2008 (2) ኤፕሪል 2008 (1) ማርች 2008 (3) ፌብሩዋሪ 2008 (5) ጥር 2008 (2) የጊዜ ርዝመት 2007 (2) ኦክቶበር 2007 (2) ሐምሌ 2007 (1) ግንቦት 2007 (1) ኤፕሪል 2007 (1) ፌብሩዋሪ 2007 (2) ጥር 2007 (1) የጊዜ ርዝመት 2006 (1) ኦክቶበር 2006 (3) ኦገስት 2006 (1) ሰኔ 2006 (2) ግንቦት 2006 (2) ኤፕሪል 2006 (2) ማርች 2006 (2) ኖቬኑ 2005 (2) ኦገስት 2005 (1) ሰኔ 2005 (1) ማርች 2005 (2) ፌብሩዋሪ 2005 (1) ጥር 2005 (1) የጊዜ ርዝመት 2004 (1) ኦክቶበር 2004 (3) ሐምሌ 2004 (1) ግንቦት 2004 (2) የጊዜ ርዝመት 2003 (1) ኦክቶበር 2003 (1) ግንቦት 2003 (1) ማርች 2003 (1) ፌብሩዋሪ 2003 (1) ጥር 2003 (1) የጊዜ ርዝመት 2002 (1) ኦክቶበር 2002 (4) ኦገስት 2002 (1) ኤፕሪል 2002 (1) ማርች 2002 (2) ጥር 2002 (2) ሐምሌ 2001 (1) ሰኔ 2001 (1) ማርች 2001 (1) ግንቦት 2000 (3) ማርች 1999 (1) ኦክቶበር 1998 (2) ማርች 1998 (1) ኦገስት 1997 (1) ኦክቶበር 1996 (1) ኦገስት 1996 (2) ግንቦት 1995 (1) ኦገስት 1992 (1) ግንቦት 1990 (1)


16ኛው የአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና ዛሬ ለሊት ይጀመራል – EthioTube\nታዋቂ ኢትዮጵያውያን አትሌቶችም በውድድሩ ላይ ይሳተፋሉ\nአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ በሚል የእንግሊዘኛ ምህፃረ ቃል የሚታወቀው ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር ከሙስና እና አበረታች መድሀኒት መጠቀም ጋር በተያያዘ ከገባበት ትልቅ ቀውስ ለመውጣት እየታገለ ባለበት ሰዓት ለቀጣዮቹ አራት ቀናት በዩናይትድ ስቴትስ ፖርትላንድ የሚካሄደው 16ኛው የዓለም የቤት ውስጥ አትሌቲክስ ሻምፒዮና ዝግጅቶች ተጠናቀው ሊጀመር የቀሩት ጥቂት ሰዓታት ናቸው፡፡\nበሁለቱም ፆታዎች በ13 የውድድር አይነቶች (60ሜ.፣ 400ሜ.፣ 800ሜ.፣ 1500ሜ.፣ 3000ሜ.፣ 60ሜ. መሰናክል፣ ከፍታ ዝላይ፣ ምርኩዝ ዝላይ፣ ርዝመት ዝላይ፣ ስሉስ ዝላይ፣ አሎሎ ውርወራ፣ ሄፕታትሎን/ፔንታትሎን እና 4×400ሜ.) በሚከናወነው በዚህ ውድድር ላይ ኢትዮጵያውያን አትሌቶች በ800ሜ.፣ 1500ሜ. እና 3000ሜ. በሁለቱም ፆታዎች ለመፎካከር ዝግጅታቸውን አጠናቀው ፖርትላንድ ገብተዋል፡፡\nኢትዮጵያውያን አትሌቶች የሚፎካከሩባቸው ርቀቶች ቅድመ ምልከታ\nበወንዶች 800ሜ. ውድድር ላይ ኢትዮጵያዊው መሐመድ አማን በተከታታይ ለሶስተኛ ግዜ የዓለም ሻምፒዮን ለመሆን እንደሚጥር የሚጠበቅ ሲሆን በርቀቱ ሊወዳደሩ ከተመዘገቡት 15 አትሌቶች መካከል በወቅታዊ ጥሩ አቋም ላይ የሚገኙት ኳታራዊው ሙሳኢብ አብዱልራህማን ባላ እና በደጋፊዎቹ ፊት የሚሮጠው አሜሪካዊው ቦሪስ በሪያን ብርቱ ተፎካካሪዎቹ ሊሆኑ እንደሚችሉ ተገምቷል፡፡ ይህ ውድድር ያልተጠበቀ አሸናፊን ልንመለከት የምንችልበት ሊሆን እንደሚችልም ይጠበቃል፡፡\nበወንዶች 1500ሜ. ከሁለት ዓመት በፊት በፖላንድ ሶፖት የብር ሜዳልያ አሸናፊ የነበረው አማን ወቴ እና እና ዳዊት ወልዴ ኢትዮጵያን ወክለው የሚፎካከሩ ሲሆን የአሸናፊነቱ የቅድሚያ ግምት ለጅቡቲያዊው አያንለህ ሱሌይማን፣ ለሞሮኳዊው አብደላቲ ኢጉዴር እና አሜሪካዊው ማቲው ሴንትሮዊትዝ ተሰጥቷል፡፡\nበ3000ሜ. ወንዶች የተለመደው የኢትዮጵያ እና ኬንያ አትሌቶች ፉክክር ጎልቶ እንደሚወጣ የሚጠበቅ ሲሆን ኢትዮጵያ በዮሚፍ ቀጄልቻ እና የኔው አላምረው ኬንያ በካሌብ ንዲኩ እና አውጉስቲን ኪፕሮኖ ቾጌ ይወከላሉ፡፡ የአዘጋጇ አሜሪካ ተወካዮች የሆኑት ርያን ሂል እና ቼሊሞ እንዲሁም በ3000 ሜትርም ለመወዳደር የተመዘገበው ሞሮኳዊው አብደላቲ ኢጉዴር ቀላል ተፎካካሪ እንደማይሆኑ ይታመናል፡፡\nበ3000ሜ. ወንዶች 7:38.03 የሆነ የወቅቱ ፈጣን ሰዓት ባለቤት የሆነው ኢትዮጵያዊው ደጀን ገብረመስቀል ኢትዮጵያን ወክሎ ለመወዳደር አለመመረጡ ብዙዎችን እያነጋገረ የሚገኝ ጉዳይ እንደመሆኑ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በጉዳዩ ላይ ግልፅ ማብራሪያ ሊሰጥበት ይገባል፡፡\nበሴቶች 800ሜ. አሜሪካዊቷ አጄ ዊልሰን የአሸናፊነቱን የቅድሚያ ግምት ያገኘች ሲሆን ከሷ ውጭ ያሉት ሌሎች አትሌቶች በሙሉ ቀጣዮቹን የሜዳልያ ደረጃዎች የማግኘት ዕድላቸው ክፍት እንደሆነ ይታመናል፡፡ ኢትዮጵያ በሀብታም አለሙ እና ትግስት አሰፋ ትወከላለች፡፡\nየሴቶች 1500ሜ. ውድድር ኢትዮጵያዊቷ ዳዊት ስዩም ከትውልደ ኢትዮጵያዊቷ የሆላንድ ተወካይ ሲፋን ሀሳን ጋር ለወርቅ ሜዳልያ አሸናፊነት ብርቱ ትንቅንቅ እንደሚያደርጉበት ይጠበቃል፡፡ ጉዳፍ ፀጋዬ እና በአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ የ2016 ወርልድ ኢንዶር ቱር አሸናፊነቷ የቀጥታ ተሳታፊነት (ዋይልድ ካርድ) ዕድልን ያገኘችው የ2014 የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና የብር ሜዳልያ አሸናፊዋ አክሱማይት እምባዬ ሌላኛዎቹ ኢትዮጵያውያን ተፎካካሪዎች ናቸው፡፡\nየሴቶች 3000ሜ. ውድድር የአሸናፊነት የቅድሚያ ግምት ለገንዘቤ ዲባባ የተሰጠ ሲሆን የውድድሩን ሪኮርድ ሊሰበር እንደሚችል ይጠበቃል፡፡ ከገንዘቤ ቀጥሎ ያለውን የብር ሜዳልያ ደረጃ በመጠነኛ ልዩነት መሰረት ደፋር እንደምትወስድ ከመሰረት በኋላ በሰፊ ልዩነት ሌሎቹ አትሌቶች ለነሐስ ሜዳልያ እንደሚፎካከሩም ግምቶች እየተሰነዘሩ ይገኛል፡፡\nበአይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ድር ገፅ ላይ በሰፈረው መረጃ መሰረት በፖርትላንዱ ውድድር ላይ ከ148 ሀገሮች የተውጣጡ 547 (299 ወንድ/ 248 ሴት) አትሌቶች እንደሚሳተፉ ይጠበቃል፡፡ በፖርትላንድ ለሚካሄደው ውድድር የተመዘገቡት ተሳታፊ ሀገሮች ብዛት ከሁለት ዓመት በፊት በፖላንድ ሶፖት ከተካሄደው ውድድር በሰባት ከፍ ቢልም የተወዳዳሪ አትሌቶች ብዛት ግን ከሶፖቱ (587) በአርባ ያነሰ ነው (አንዳንድ ሀገሮች የተጠባባቂ አትሌቶችንም ስም አስተላልፈው የነበረ እንደመሆኑም የተሳታፊ አትሌቶቹ ብዛት ከዚህም በላይ እንደሚያንስ ይጠበቃል)፡፡\nበፖርትላንዱ ውድድር ላይ አሸናፊ ለሚሆኑ የሚከፋፈል 2,464,000 የአሜሪካን ዶላር የተዘጋጀ ሲሆን በግል ለወርቅ ሜዳልያ አሸናፊ 40 ሺህ፣ ለብር ሜዳልያ አሸናፊ 20 ሺህ፣ ለነሐስ ሜዳልያ አሸናፊ 10 ሺህ ዶላር ይሰጣል፡፡ የሽልማት ገንዘቡ እስከ ስድስተኛ ደረጃ ድረስ የሚወርድ ሲሆን ከአራተኛ እስከ ስድስተኛ የሚወጡት 8000፣ 6000 እና 4000 ዶላር ይሸለማሉ፡፡\nበፖርትላንዱ ውድድር ላይ 7 ወንድ እና 4 ሴት በድምሩ 11 አትሌቶች ከሁለት ዓመት በፊት በፖላንድ ሶፖት ያስመዘገቡትን ድል ክብር ለማስጠበቅ የሚሮጡ ሲሆን እነርሱም በወንዶች አሽተን ኢተን በሄፕታትሎን፣ ፓቬል ማሳላክ በ400ሜ.፣ አያንለህ ሱሌይማን በ1500ሜ.፣ ሙታዝ ኢሳ ባርሺም በከፍታ ዝላይ፣ ኮስታዲኖስ ፊሊፒዲስ በምርኩዝ ዝላይ፣ መሐመድ አማን በ800ሜ. እና ካሌብ ንዲኩ በ3000ሜ፤ በሴቶች ቫለሪ አዳምስ በአሎሎ ውርወራ፣ ገንዘቤ ዲባባ በ3000ሜ.፣ ካሚላ ሊችዊንኮ በከፍታ ዝላይ እና ኒያ አሊ በ60ሜ. መሰናክል ናቸው፡፡\nውድድሩን በቀጥታ የቴሌቪዥን ስርጭት መከታተል የሚያስችሉ መረጃዎች


መጽሐፍት ሲያዞሩ… | ጠይም በረንዳ/ Chocolate Porch\nBooks, Ethiopia History, Ethiopian Literature, Ethiopian Writers Association, Politics\nፀሐፊውን… የቻሉትን አሰሩ፣ የቻሉትን አባረሩ፣ የቻሉትን ደግሞ ለማስፈራራት ላይ ታች አሉ። የቻሉትን የሚፈልጉትን እንዲጽፍ አድርገው እቅፍ ድግፍ አድርገው ያዙት።\nየመጽሐፍትን መታተም ለማስታጎልና የፀሐፊዎችን ቅስም ለመስበር፥ የመጽሐፍት ህትመት ዋጋን በወረቀት እና በሰበብ አስባብኩ ከፍ አደረጉት።\nነባር መጽሐፍትን በጨረታ እስከመሸጥ ድረስ፥ የአገራዊና ወቅታዊ ጉዳዮች መጽሐፍትን ድራሽ ለማጥፋት የሚችሉትን ሁሉ አደረጉ። ከነሱ ሀሳብ የተለየው ላይ ሁሉ ጥርሳቸውን ነከሱበት።\n“ለሽብር የሚያነሳሱ መጽሐፍት” ብለው በራሳቸው ጊዜ ተሸብረው፣ ሕብረተሰቡ እንዲሸበር እና ተሸማቆ እንዲኖር፣ ሲያነብም እንዲሳቀቅ አዋጅ አንጋጉ።\nይኸው ደግሞ፥ መጽሐፍ አዙረው እውቀትን በማስፋፋትና ራሳቸውን በመደጎም የሥራ መስክ ላይ የተሰማሩ ምስኪን መጽሐፍት አዟሪዎችን ማሰር ጀመሩ።\nየሪፖርተር ጋዜጣ ዜና እንዲህ ይነበባል….\nአመፅ ቀስቃሽ ናቸው የተባሉ መጻሕፍት በመሸጥ የተጠረጠሩ አዟሪዎች ታሰሩ\nኅብረተሰቡን ለአመፅ የሚገፋፉና ግጭት ሊፈጥሩ የሚችሉ መጻሕፍት በማዘዋወርና በመሸጥ የተጠረጠሩ መጽሐፍት አዟሪዎች፣ ከነሐሴ 14 ቀን 2008 ዓ.ም. ጀምሮ መታሰራቸው ታወቀ፡፡\nቁጥራቸው በውል ያልታወቁ መጻሕፍት አዟሪዎች በተለያዩ ፖሊስ ጣቢያዎች መታሰራቸውንና በፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ተረኛ ችሎት ቀርበው ጊዜ ቀጠሮ እንደተጠየቀባቸው ቤተሰቦቻቸው ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡\nአዟሪዎቹ የተጠረጠሩት ሕዝብ የሚያነሳሱና አመፅ የሚቀሰቅሱ መጣጥፎችን በፍትሕ ጋዜጣ ላይ በማተም ክስ ተመሥርቶበት የሦስት ዓመታት ጽኑ እስራት የተፈረደበት ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ፣ በቅርቡ ‹‹የፈራ ይመለስ›› በሚል ርዕስ ያሳተመውን መጽሐፍ፣ ፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ ‹‹የኦሮሞና አማራ የዘር ግንድ›› በሚል ርዕስ ያሳተሙት መጽሐፍና ጋዜጠኛ ሙሉ ቀን ተስፋው ‹‹የዘመኑ ጥፋት›› በሚል ርዕስ ያሳተመውን መጽሐፍ በማዞር ሲሸጡ ስለተገኙ መሆኑ ተገልጿል፡፡\nጋዜጠኛ ተመስገን ቀደም ብሎ ክስ ተመሥርቶበትና ጥፋተኛ ሆኖ በመገኘቱ ቅጣት የተጣለበትን መጣጥፍና በድጋሚ በመጽሐፍ መልክ ያሳተመውን መጽሐፍ ማሠራጨት ወንጀል መሆኑን ፖሊስ ለፍርድ ቤት ማስረዳቱ ታውቋል፡፡ ሌሎቹም የተጠቀሱት መጻሕፍት አመፅ ቀስቃሽ መሆናቸውን በመግለጽ መሠራጨታቸው ተገቢ አለመሆኑን ፖሊስ ለፍርድ ቤት አስረድቶ፣ መጻሕፍቱ ሲታተሙ ያተማቸው ማተሚያ ቤት በመጽሐፉ ላይ መግለጽ የነበረባቸው ቢሆንም ሳይገልጹ መቅረታቸውንም አክሏል፡፡ ይኼም ሆን ተብሎ መንግሥት ቁጥጥር እንዳያደርግ በድብቅ የሚሠራ ሕገወጥ ተግባር መሆኑን በማስረዳት፣ ለተጨማሪ ምርመራ ተጨማሪ ጊዜ መጠየቁ ተገልጿል፡፡\nየተወሰኑ አዟሪዎች መጻሕፍቶች ተነጥቀው ሁለተኛ እንዳያዞሩ ፈርመው መለቀቃቸውንና ማተሚያ ቤቱን እንዲጠቁሙ ተገደው እንደነበር ተናግረዋል፡፡ ሐሙስ ነሐሴ 18 ቀን 2008 ዓ.ም. ፍርድ ቤት ቀርበው ጊዜ ቀጠሮ የተጠየቀባቸው መጻሕፍት አዟሪዎች ሰኞ ነሐሴ 23 ቀን 2008 ዓ.ም. በድጋሚ ፍርድ ቤት እንደሚቀርቡ ታውቋል፡፡\nየአሜሪካ ድምጽ ሬድዮም ቀድሞ እንዲህ ዘግቦት ነበር…\nመጽሐፍ አዟሪዎቹ በተለይ የተመስገን ደሳለኝ፣ የሙሉጌታ ሉሌና የዶ/ር ፍቅሬ ቶሎሳ መጽሐፍ መሸጥ እንዳልቻሉ እነዚህን መጽሐፍትና ሌሎች የታሪክና የፖለቲካ መጽሐፍት ይዘው ሲገኙ እንደሚደበደቡ፣ እንደሚታሠሩና አንዳንዴም ለመለቀቅ ከደንብ አስከባሪዎች ጉቦ እንደሚጠየቁ ተናገሩ።\n‘መጽሐፍቱን ማዞር ወንጀል ቢሆን’ እንኳን፥ በጎልማሶች ት/ት (መሰረተ ትምህርት adult education) ፕሮግራም እንኳን ማንበብና መጻፍ ያላስተማሩትን ዜጋ ምን ብለው “አመጽ ቀስቃሽ” መጽሐፍ ይዘህ ዞረኻል ብለው ያስሩታል? ያዋክቡታል? ይቀጡታል?\n“አህያውን ፈርቶ ዳውላውን” አሉ። ከቻሉ ሀሳብን ማሰሩን አይሞክሩትም ነበር?!\nህም!…ከምላስሽ ጸጉር! »


ዱካ dmx ብርሃን > ግንባር ቀለም > 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ\nቻይና ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ላኪዎች\nምንጭ ለ ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች\nየአንድ ድርጅት ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና\nየአንድ ድርጅት ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ በ Guangdong China.\nተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.\nይህ ቡድን የሚከተሉትን ያካትታል: ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ\nምንጭ ለ ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ\nምርቶች ለ ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ\nቻይና ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ሻጮች\nZhongShan ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ላኪዎች\nZhongShan ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ሻጮች\nZhongShan ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት\nGuangDong ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት\nጉሽንግተን ከተማ ግንባር ቀለም 108W 216W ገላጭ ውሃ የማያስተላልፍ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት


“EFFORT”ን መውረስ የኢኮኖሚውን ጥገኛ ተውሳክ እንደማስወገድ ነው! – ZAGGOLE – ዛጎል\n“EFFORT”ን መውረስ የኢኮኖሚውን ጥገኛ ተውሳክ እንደማስወገድ ነው!\n” …በመጨረሻም መምህሩ ያነሳሁትን ጥያቄ ሆነ ሃሳብ በሚያጣጥል መልኩ “ይህ የሞሶቦ ሲሚንቶ የገበያ ስልት (Market Strategy) ነው” በማለት በተግሳፅ ተናገረኝ…” ስዩም ተሾመ\nPrevious Post: ጀግና በሰው ሀገርም ይከበራል!!\nNext Post: ትምህርት በአማራ ክልል – በእነ ደመቀ አመራር!! ፎቶ ዜና\nጀግና በሰው ሀገርም ይከበራል!!\nጀግና በሰው ሀገርም ይከበራል!! እውነት እና ፍትህ የትም አለም አለች አብራህ ትዞራለች።ስለ ፍትህ ስለ እውነት እና ህሊና ብዙዎች ብዙ ነገር...


የስኬት መንገዱን መልሶ ማግኘት የተሳነው ኤሲ ሚላን! – ኢትዮአዲስስፖርት | Ethioaddissport\n27 Nov 2017 27 Nov 2017 by ዕዮብ\nየስኬት መንገዱን መልሶ ማግኘት የተሳነው ኤሲ ሚላን!\nታላላቅ ተጫዋቾች ስማቸውን የተከሉበት የቀድሞ ስመ ገናና የአውሮፓ ታላቅ ቡድን የነበረው ኤሲ ሚላን ታላቅነቱን ዳግም ለመመለስ ተቸግሯል፡፤ከክለብ ባለቤትነት እና አሰልጣኝነት እስከ ተጫዋችቾ ድረስ ለውጥ ያደረጉት ሮሰነሪዎቹ አሁንም በደጋፊዎቻቸው እምነት የታጣበት ቡድን ሆኖ ጉዟቸውን ቀጥሏል፡፡ቀጣዩ ጽሁፍም የዚህን ታሪካዊ ቡድን ወደ ቀደመው ከፍታው እንዳይመለስ እንቅፋት የሆኑበትን ወቅታዊ ምክንያቶች ይነግረናል፡፡\nበ ዕዮብ ዳዲ\nአሰልጣኞች ለአንድ ቡድን ስኬታማነት ጉልህ ድርሻ እንዳላቸው ግልጽ ነው፡፡የቡድናቸውን ጠንካራ እና ደካማ ጎን ለይተው በሚከተሉት ፍልስፍና እና ታክቲክ ተጫዋቾቻቸውን በማሰልጠን ውጤት ማምጣት ይጠበቅባቸዋል፡፡በርግጥ ሁሉም ክለቦች አሰልጣኛቸው ለሚፈልገው ፍልስፍና የሚሆኑትን ተጫዋቾች ለማዘዋወር አቅም ባይኖራቸውም አንድ አሰልጣኝ ባሉት ተጫዋቾች ክለቡን ወደፊት ማስጓዝ ካልቻለ በቆይታው ላይ ፈጣን ውሳኔ ሊያጋጥመው ይችላል፡፡\nበዘመናዊ እግርኳስ የአሰልጣኞች ቆይታ በአብዛኛው በገነቡት ቡድናቸው ላይ ባሳዩት ስኬት ሲመዘን አንዳንድ ቡድኖች ግን አሰልጣኞቻቸው ከሜዳ ውጪ በሚፈጥሩት ተፅእኖ እና ዕቅድ ተማርከው በትዕግስት ሲጠብቋቸው ይታያል፡፡በአንድ ወቅት የአርሰናሉ አሰልጣኝ አርሰን ዌንገር “በአንድ ክለብ ውስጥ በጣም አስፈላጊው አካል አሰልጣኝ ነው፡፡ምክንያቱም የሆነ የተሳሳተ ነገር ቢፈጠር በመጀመሪያ የሚባረረው እሱ ነው፡፡” በማለት በአንድ ቡድን ውስጥ አሰልጣኝ ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ ለማስረዳት ሞክረዋል፡፡\nሚላን እንደ አሪጎ ሳኪ፣አንቼሎቲ እና ካፔሎ አይነት በታክቲክ ብቃታቸው የላቁ አሰልጣኞች አሰልጥነውት ለስኬት ቢያበቁትም የአሁን የቡድኑ አንዱ ችግር ግን የቡድኑ አሰልጣኝ ቪሴንዞ ሞንቴላ ብቃት ማነስ እንደነበር እየተነገረ ይገኛል፡፡በርግጥም ሞንቴላ ከሌሎች በሴሪኣ ከሚያሰለጥኑ አሰልጣኞች ከሆኑት ከሳሪ፣ፔሊግሪኒ፣እና ስፓሌቲ ደረጃ ላይ እንደማይገኝ እያረጋገጠ ይገኛል፡፡ቡድኑን ያለፉት አመታት መንሸራተቱን ለማቅናት ክለቡ በአዲስ በቻይናዊ ባለሀብቶች ተይዞ 175 ሚሊየን ፓውንድ ፈሰስ በማድረግ 11 ተጫዋቾችን ማዘዋወር ቢችልም ካለፉት አመታት የተሻለ አጀማመር ማድረግ ተስኖታል፡፡የወቅቱ የቡድኑ አሰልጣኝ ቪሴንዞ ሞንቴላም በልምድ እና በታክቲክ የላቀ አሰልጣኝ አለመሆኑ ከሮሲኔሪዎቹ ስንብታቸውን የሚገልጸው ደብዳቤ ተሰጥቷቸዋል፡፡፡\nየሞንቴላ ቡድን ኳስ ለመቆጣጠር የሚሞክር ቢሆንም አብዛኛዎቹ በጎንዮሽ ቅብብሎሽ በራሱ ጎል ላይ እንዳይቆጠር ጥንቃቄ የሚያደርግ በፈጠራ ያልታደለ እና የጎል እድል የማይፈጥር ቡድን አድርገውት ነበር፡፡በርግጥ 50 ጎል ከተቆጠረበት የ 2014/2015 እንዲሁም 43 ጎል ካስተናገደው የ 2015/2016 ሚላን የተሻለ የኋላ መስመር መገንባቱን እያነሱ እንዲሁም እንደ ዶናሩማ አይነት ወጣት ተጫዋቾችን እድል መስጠቱ በበጎ ጎኑ የሚጠቀሱለት ቢሆንም አብዛኛዎቹ ግን ለቡድኑ የሚመጥን አሰልጣኝ እንዳልነበረ ይስማማሉ፡፡\nበሌላ መንገድ ደግሞ በአንድ አመት ውስጥ 11 ተጫዋቾችን ላዘዋወረ ቡድን የቡድን ግንባታ ላይ በመሆኑ ለአሰልጣኙ ጊዜ ሊያስፈልገው እንደሚገባ እያስታወሱ መሰናበቱ አግባብ እንዳልሆነ ቢሟገቱም ወደ ቡድኑ የተዘዋወሩት የተጫዋቾች ጥራት ዝቅተኛ መሆኑን ሲያስቡ አሁንም ቪሴንዞ ሞንቴላን በተጫዋቾች ዝውውር ላይ ቁጥር እንጂ ጥራት ላይ ትኩረት አለማድረጉን በማመን ብዙ ተጫዋቾች እንዲገቡ እና እንዲወጡ መፍቀዱ ሌላኛው የቡድኑ ችግር እንደነበር ይገልጻሉ፡፡\nከሌሎች ተፎካካሪ ቡድኖች አንጻር ሚላን ያለው የቡድን ስብስብ ሲነጻጸር በሌሎች ቡድኖች ውስጥ ሰብረው ቋሚ ሆነው ሊጀምሩ የሚችሉ የቡድኑ አራት ተጫዋቾች ብቻ መሆናቸው ሀሳባቸውን የሚሰጡ አልጠፉም፡፡ከእነዚህ ተጫዋቾች ውስጥ በግንባር ቀደምትነት የሚጠቅሰው ቦኑቺን ሲሆን ግብ ጠባቂው ዶናሩማ እና ሲልቫን በምርጥ ተስፈኛ ወጣት ተጫዋቾች ስር ያስገቧቸዋል፡፡ቱርካዊው ሀካን ካላሀንጉሉም አራተኛ የቡድኑ ምርጥ ተጫዋች አድርገው ይጠቅሱታል፡፡ሌሎች የክለቡ ተጫዋቾች ግን ሌሎች ተፎካካሪ ቡድኖች ካሏቸው ተጫዋቾች ደረጃ ላይ የማይገኙ ናቸው በሚል በክለቡ ደጋፊዎች እየተተቹ ይገኛሉ፡፡\nሌላው እንደ ችግር የሚነሳው ቡድኑ ታላላቅ ጀግኖች ተጫዋቾቹን ለመተካት መቸገሩ ነው፡፡በምስሉ ላይ እንደሚታው ቡድኑ 2006 ላይ የነበረው የቡድኑ ስብስብ ጥራት ተመልሶ የሚያገኘው አይመስልም፡፡የአሁኑ ስብስብ ፍጹም ከድሮው በተቃራኒው በአማካይ ተጫዋቾች የተሞላ በመሆኑ የአሸናፊነት ስነልቦና እና ሜዳ ላይ ድፍረት የጎደለው ፈሪ ቡድን ሆኗል፡፡\nበቅርቡ ወደ ሳን ፓኦሎ አቅንቶ ከናፖሊ ጋር ከተጫወተ በኋላ ምንም ነጥብ ሳይዝ የተመለሰው ሚላን በሴሪ ኣው እስከ ስድስተኛ ካሉ ቡድኖች ጋር ደካማ ውጤት አስመዝግቧል፡፡15 ጎሎችን ሲያስተናግድ ማስቆጠር የቻለው ደግሞ አራት ብቻ ነው፡፡ከጨዋታው በኋላ የቡድኑ ተከላካይ ቦኑቺ “ቡድኑ የፍርሀት ምልክት ይታይበታል፡፡” ብሎ የተናገረው ለዚህ ማሳያ ይሆናል፡፡ይህም ቀድሞ እንደ ጋቱሶ፣ካካ እና ፒርሎ ይዞ የነበረው በኳስም ይሁን በጉልበት ጭምርም የበላይ ነበረው ቡድን ከአሁኑ ስብስብ ጋር ሲነጻጸር የሰማይ እና የምድር ህል ልዩነት እንዳለው መረዳት ይቻላል፡፡\nይህ የቀድሞ ገናና ክለብ በካልቾፖሊ ቅሌት ከተደቆሰ በኋላ ለማንሰራራት ተቸግሮ ከመግዛት ወደ መሸጥ በማመዘኑ አብዛኛዎቹን ተጫዋቾች በውሰት እየሰበሰበ ውጤት ማምጣት ሳይችል የችግሮች አቅጣጫዎች ወደ ሲልቭዮ ቤርሉስኮኒ ላይ ቢያነጣጥሩም አንጋፋው ጣሊያናዊ ለቻይኖቹ ባለሀብቶች ቦታውን ለቀው ዞር ካሉ በኋላ ቡድኑ በዝውውር መስኮቱ ላይ የነቃ ተሳትፎ አድርጓል፡፡ነገርግን ከላይ የተጠቀሱት ችግሮች ቡድኑ አሁንም ከባላንጣዎቹ ጀርባ ሆኖ የሊግ ውድድሩን ማድረጉን ቀጥሏል፡፡\nክለቡ በውድድር አመቱ መጀመሪያ ላይ ለታላቅ ስኬት ተጠብቆ የነበረ ቢሆንም ባለፉት አራት ወራት ያደረገው ጉዞ ግን አንኳን አመቱን በዋንጫ ሊያጅብ ቀርቶ በዩሮፓ ሊግ ተሳትፎ ማግኘቱን አጠራጣሪ አድርጎታል፡፡ነገርግን ዘንድሮም በዩሮፓ ሊግ ተሳታፊ በመሆኑ አምና የጆሴ ሞሪንሆው ማንቸስተር ዩናይትድ ወደ ቻምፒንስ ሊጉ የተቀላቀለበትን መንገድ አጥብቀው ሊይዙ እንደሚችሉ ይጠበቃል፡፡ሚላን ከቪሴንዞ ሞንቴላ በኋላስ ምን አይነት ቅርጽ ይኖረው ይሆን?\nPosted in የስፖርት ዜና, የጣሊያን ሴሪ አ\nPrevious ሹም ሽረት / ኤሲ ሚላን ቪቼንዞ ሞንቴላን በማሰናበት የቀድሞ ተወዳጅ ተጫዋቹን በምትክ አሰልጣኝነት ቀጠረ\nNext ሮሜሉ ሉካኩ ከእንግሊዝ እግርኳስ ማህበር ቅጣት ነጻ ሆነ\n9,054,680 ጊዜ ተጎብኝቷል።


ተጠያቂነትና በቡድን የ’ማሰብ’ አደጋ - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news\nSaturday, 26 March 2022 10:24\nተጠያቂነትና በቡድን የ’ማሰብ’ አደጋ\nWritten by ከኢሳይያስ ልሳኑ (ከቤተሳይዳ ሜሪላንድ-አሜሪካ)\nይህን ምሳሌ በምናባችሁ አስቡት፡፡ ጎረቤት የሆኑ አባወራ (እማወራ) ናቸው፡፡ ዘወትር ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ ስለሚያስተዳድሩት ወይም ከልጆቻቸው ጋር ስለሚኖሩበት ቤት ይናገራሉ፡፡ «ቤቱ ስርዓት አጣ» ይላሉ በብሶት፡፡ ስለጽዳቱም አንስተው «በጣም ቆሽሾ መግቢያው ሁሉ ተበላሽቷል» ይሉና፣ ስለዕቃው አቀማመጥ ይሁን ስለአልጋ አዘረጋግም «አቀማመጡ ሁሉ ቅጥ አምባሩ የጠፋው» ብለው እየተመረሩ ሲናገሩ ዘወትር ትሰማላችሁ፡፡ ስትወጡና ስትገቡ ሰላም ባሉዋችሁ ቁጥር ስለቤታቸው ገመናና ችግር ሲናገሩም አሰልችተዋችሁ ይሆናል፡፡ በይሉኝታ ይሁን ብላችሁ ትሰማላችሁ፡፡ ብሶቱንና ምሬቱን በሰማችሁ ቁጥር ግን ለዚህ ሁሉ ችግርና ብሶት ዋናው ተጠያቂ ማን ይሆን? እያላችሁ ውስጣችሁን እንደምትሞግቱ እጠረጥራለሁ፡፡ የቤታቸውን እቃ እንዳሻቸው ቢያደርጉት - ጽዳቱንም ቢያከናውኑት - ስርዓቱንም ቢያስከብሩት ራሳቸው አባወራው እንጂ ሌላ ማን ተጠያቂ ይመጣል? እዚህ ሀገር የቀድሞ የአሜሪካ ፕሬዝደንት ሄነሪ ትሩማን ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠቀሙበት አገላለጽ አለ፡፡ በእንግሊዘኛው «The buck stops here» ይላል - ብሎ ብሎ የኃላፊነቱ በትር እዚህ ይቆማል እንደማለት ነው፡፡ እና የዚያ ቤት ኃላፊነት ከአባ ወራው ጫንቃ ላይ ዞሮ፣ ዞሮ ይቀመጣል፡፡ ቤቱ አልጸዳም - ቤቱ አልተስተካከለም - ቤቱ ስርዓት አጣ - ሲባል ቀዳሚ ተጠያቂውና ኃላፊው አባወራው ናቸው እንላለን፡፡\nበብዙ አጋጣሚዎች ተጠያቂና ጠያቂ እየተደበላለቀ መቸገራችንን አያለሁ፡፡ የጉዳዩ ባለቤትና ዋነኛ አጋፋሪው አብሮን ችግሩን እየተናገረ ተጠያቂ የሚሆነው ጠፍቶ፣ ዙሪያ ገባውን እያየን የተደናገርንባቸው የማህበራዊ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ችግሮች እንደበዙብን እታዘባለሁ፡፡ ባለቤት የሌለው የሚምስለው ችግራችንና - ጉዳዩ የሚመለከተው ሰው (አካል) አብሮን አመልካች እየሆነ መገኘቱ፣ ጭራሽ መወናበዳችንን አክፍቶታል፡፡ በተቃራኒው የአባወራውን ነገር አስቡት። ቤታቸው ቢያምርና ቢቆነጅ - ቢጸዳና በአግባቡ ቢዘገጃጅ - “እኔ እኮ ቤት አያያዜ ለጉድ ነው” ብለው ሊያዳንቁና እንድናጨበጭብም ሊያደርጉን ይጋበዛሉ። እዚህ ላይ ነው ዋናው ጥያቄ የሚነሳው ወይም የሚመጣው፡፡ - ‘እኔ’ የሚለው የባለቤትነት ስሜት ቤቱ ሲበላሽና ሲነትብም በ’ተጠያቂነት’ ብቅ ካላለ ችግር እንዳለ አመልካች ነው፡፡ አስፍተን በማህበራዊ - በኢኮኖሚያዊ ወይም በፖለቲካው ዘርፍ ካየነው፣ የ’መሪ’ ሰብዕና የሚባለው ድንቅ ድንቁን ለራስ አድናቆት ሰብስቦ ጥፋቱን ግን አሳቦ ሲያልፍ አይደለም፡፡ የልማቱም የጥፋቱም ባለቤት ሲሆን እንጂ፡፡\nታዲያ የተጠያቂነትና የጠያቂነት ወጉ የሚሰለጥነው መንገዱ የሚያምረው ነፃ አስተሳሰብ ሲኖር ነው፡፡ የ›መንጋ ወይም በቡድን ማሰብ (groupthink) ሲኖር ግን ተጠያቂነትን ነቅሶ ለማውጣት ያዳግታል። በዛሬ ጊዜ ከላይ እስከታች የሚስተዋለው የ’ቡድን አስተሳሰብ’ (groupthink) ይበልጡኑ የሁዋልዮሽ እያስጓዘን እንዳይሆን እንድንጠረጥር ያስገድደናል፡፡ ከዚህ መስመር ውጭ ማሰብ - አይፈቀድም የሚልና ራስንም ‘የገደበ’ ሁኔታ እንዲኖር መፍቀድ አደጋ አለው፡፡\nይህን ይበልጥ ማብራራት ያስፈልገዋል፡፡ በእኛ ሀገር የፖለቲካ ዘዬም ይሁን እንዲሁ ሰብሰብ ስንል ተያይዘን የመንጎድ ነገር እንደሚያጠቃን ይስተዋላል፡፡ ጉዳዩ ወይም አጀንዳ ተብሎ የቀረበውን የምንወያይበትን ጉዳይ በግልጽና በይፋ ተወያይተን ለመሄድ - ቅር ያለንም ቅርታችንን ገልጸን ለመገላገል ብዙ ወጥመዶች ያሉብን ይመስላል፡፡ ከቡድኑ ወይም ከስብስቡ ወጣ ያለ ሀሳብ ካለን ዝምታችንን ታቅፈን፣ ደጋፊ መስለን ከጎርፉ ጋር መጉረፍ ይቀናናል፡፡ እርግጥ የቡድን አስተሳሰብ በፍጥረቱ ነፃ ሃሳብንና ነጻ አሳቢን የመደፍጠጥ አዚም አለው፡፡ መስማማትን ብቻ የሚሻ ባህርይ ስላለውም ገለልተኛ ሀሳብን ያከላክላል፡፡ በስብሰባ መሀል ተቀምጣችሁ፣ የማትስማሙበት ለእናንተ እውነት ያልሆነ ነገር ተነስቶ ሲነገር - የቡድኑን አካሄድ በማደናቀፍ እወነጀላለሁ - ወይም ከስብስቡ እገለላለሁ ብላችሁና ፈርታችሁ፤ እጃችሁን አጣምራችሁ እግራችሁን አንጥፋችሁ የተቀመጣችሁ ትኖራላችሁ፡፡ ደግሞ የብዙ ፖለቲካዊ ውይይቶች የተሳታፊዎቻቸውን ጉረሮ (ኑሮ ማለቴ ነው) የያዙ ናቸውና ከቡድኑ እሳቤ በተለዩ ቁጥር አንገት የሚያንቅ ሁኔታ ይከሰታልና እንደ’ቡድኑ ማሰብ’ ግዴታም ይመስላል፡፡ የቡድን አስተሳሰብ ዋናው መልኩም ይዘቱም ይኸው ነው፡፡ ‘ንጉሡ ራቁታቸውን ናቸው’ የሚል ግልጽ አንደበትም ይጠፋል፡፡ ቢኖርም የሚሰማው ጆሮ - የሚናገርበትም መድረክ ይጠፋል፡፡\nየስነ ልቡናው ተመራማሪ ፕሮፌሰር ኢርቪንግ ጃኒስ በአሜሪካ የፖለቲካ አምባ ከዚህ ቀደም የተፈጠሩትን የፖለቲካ ቅሌቶች መለስ ብለው በተለይ ከ›ቡድን አስተሳሰብ› ጋር የተያያዙትን ካጠኑት መካከል ‹Bays of Pigs invasion› በሚል የሚታወቀው ክስተት ይገኝበታል፡፡ በሚያዚያ ወር በ1961 እ.ኤ.አ. በአሜሪካው የወቅቱ ፕሬዝደንት ኬኔዲ መንግሥት አማካይነት የኪዩባ ፕሬዘደንት ፊደል ካስትሮን መንግሥትን ለመገርሰስ ተቃዋሚ የሆኑ አንድ ሺህ አምስት መቶ የሚጠጉ የኪዩባ አማፅያን ተደራጅተው የተላኩበትና ወዲያው ሙሉ ለሙሉ በሚባል ደረጃ እነዚህ ተዋጊዎች የተማረኩበት አሳፋሪ የሆነ የታሪክ አጋጣሚ ነበር፡፡ ፕሬዝደንት ኬኔዲና አማካሪዎቻቸው በአሜሪካ ፖለቲካ እጅግ ጎበዝና አዋቂ ከሚባሉት የሚመደቡ ናቸውና ‘እንዴት ይህን መሰል ስህተት በእነዚህ ታላላቅ የፖለቲካ ሰዎች ሊፈጠር ቻለ’? የሚል ወትዋችና ሞጋች ጥያቄ ተነስቷል፡፡ ታዲያ ተመራማሪው፤ እጅግ በተቀራረቡና የቡድን ስሜትን (መንፈስን) በፈጠሩ መካከል (ባለማወቅ) “የአይበገሬነት ቅዠት” ይፈጥራሉ ይላሉ፡፡ እና በቡድን ማሰቡ ያይልና ‘ግፋ ወደፊት’ ብቻ ይሆናል ዜማው፡፡ እና ጥልቅና አማራጭ ሀሳብም የሚሾልክበት ዕድልም ጠበበ፡፡ ይሁንና ውድቀቱ ከደረሰ - መንገዱ ከተፋለሰ በሁዋላ “የተለየ ሀሳብ ነበረኝ” የሚሉ ብቅ ቢሉም ካለፈ በሁዋላ የሚባለው ሁሉ ጉንጭ አልፋ ነው፡፡\nእኛም በታሪካችን ይሁን ወይም አሁን በምንገኝበት መሰል ገጠመኞችና ኹነቶችን አስረጂ የምናደርገው ላናጣ እንችላለን፡፡ ብዙውን የሀገር ታላላቅ ጉዞዎች የመደናቀፍ ዕድላቸው የሚሰፋውና የመውደቅ ዕጣቸው የሚከፋው ከቡድኑ ያለመነጠል - ነፃ ሃሳብን ያለማስተናገድና ያለማበረታታት ችግር ሲኖር ነው፡፡ ከቡድኑ ተነጥሎ በጠላትነት ላለመታየት - ከቶም ‘ድርጅቱን’ እጎዳለሁ በሚል (ይበልጡን ከግራ ዘመሙ የተወረሰ እሳቤ ነው) ጠቃሚ ሀሳቦችና አማራጮችን ባለማቅረብ ስንቱ መልካም እሳቤ ወደ መቃብር ተሸኝቶ እንደቀረ መገመትም እንችላለን፡፡ የፖለቲካ ባህላችን የፈጠራቸው ተግዳሮቶች ደግሞ ይህንን ጉዞ አስቀጥሎታል፡፡ ከግማሽ ምዕተ ዓመት ወዲህ የመጣንበት ጎፃ ጎፅ መንገድ በእጅጉ ነፃ አስተሳሰብን በማፈን የሚታወቅና ለማጥፋት ከላይ እስከታች የዘመተ አይነት ነበር፡፡ ውይይቶች ለይስሙላ መድረክ ተከፍቶላቸው በሉ ‘ሀሳባችሁን’ አንሸራሽሩ’ እየተባለ - ‘የሰብሳቢውን አካል ወይም የቡድኑን ሀሳብ መስመር’ የሚፈትን ጥያቄም ሆነ አስተሳሰብ ሲቀርብ “ይሄማ ...ፀረ-ምንትስ...” ተብሎ የተፈረጀበትን ሂደት የምናውቀው ነው፡፡ እስካሁን በዘለቀውና አሁንም ፖለቲከኞቻችን ያደጉበት የግራ ዘመሙ የፖለቲካ ሂደት፣ ጥቁርና ነጭ በሚል ለክቶ ሀሳብን ከዚህ ወይም ከዚያ ጎራ የሚል አጥር በማበጀት የተደራጀ ነው፡፡ ፖለቲካችን አዳዲስ ሀሳቦችንና አማራጮችን የመቀበል ጫንቃውም የሳሳ ከቶም የሌለ የሚባል አይነት ነው፡፡ በደርጉ ዘመን ኮለኔል መንግሥቱ በእርሳቸው ውሳኔ ለእርሻ ‘ይኼኛው መሬት ይታረስ’ እስከሚሉበት ትዕዛዝ ያደረሳቸው - አዲስ ሀሳብና አማራጭ ለማቅረብ የደፈረ ወይም የእርሳቸውን ‘አይሆንም’ የሚል በመጥፋቱ ጭምር ነው። በዚህ በሰሞኑ የሩሲያና የዩክሬይን ጦርነት ወቅት፣ በሩሲያ መንግሥታዊ ቴሌቪዥን ላይ ሩሲያዊቷ የቴሌቪዥን ሠራተኛ ዜና በሚነበብበት ሰዓት ‘ጦርነት ይቁም’ ብላ መፈክር ይዛ በድፍረት ስትወጣና ድምፁዋን ስታሰማ፣ ድርጊቷን እንደግፍም እንቃወምም፣ ነፃ አሳቢነቷንና ድፍረቷን ማድነቅ ግን እንገደዳለን፡፡ ዛሬ ቆም ብለን የፖለቲካ አውዱን መቃኘትና ለራሳችን መመለስ የሚገባን ጥያቄ - ስለእውነት እኛስ ምን ያህል ነፃ ነን? የሚለውን ነው፡፡\nጤናማ በሆነ ስርዓት ውስጥ ‹ከቡድን› ውስጥ ‹የቡድኑን አስተሳሰብ› የሚፈታተን አዳዲስ ሀሳብ ይፈልቃል። ይስተናገዳልም፡፡ ለዚህ ዓይነተኛው መንገድ ‹ዲሞክራሲያዊ› የሆነ አሠራር ነው፡፡ ዲሞክራሲን መለማመድ፣ ፈተናውን መውደቅና መነሳትም ይጠበቃል። «አዲስ ትራስ የገዛ በእግረ መንገዱ ይንተራሰዋል» የሚል ምሳሌ አውቃለሁ፡፡ ቡድኖች ይሁኑ የፖለቲካ ድርጅቶች ለሕዝብም ዲሞክራሲ እናመጣለን ከሚለው ግብ አስቀድሞ ዲሞክራሲያዊ አሠራርን በውስጣቸው ሊለማመዱት - እንደ አዲሱ ትራስም በቅድሚያ ሊንተራሱትም ይገባል፡፡ የ›ቡድን አስተሳሰብ› እየተስፋፋ ለነፃ ሃሳብ ቦታ በታጣ ቁጥር የምንፈራው የ’ማንአለብኝነትና የትዕቢት’ ስርዓት እንደሚጀመር እርግጠኞች መሆን እንችላለን፡፡ አድሮ ሰንብቶ በ’እኔ’ አምሳልና ቅርጽ ሁሉም ይከናወን ወይም ይሠራ ማለት ይመጣና እንደ ስርዓት ተመልሰን ነፍሳቸውን ይማረውና ፕ/መስፍን እንደሚሉት ከ’ዝንጀሮ ዋሻ’ እንገባለን፡፡\nይህ ደግሞ አይሆንም አይባልም፡፡ የሀገራችን አቅምና የምንካፈለው የሀብት መጠን ወይም የሚያኖረን ብዕል እጅግ አናሳ ነው፡፡ የሀብቱና የመኖሪያ ዋስትና ምንጫችን ውስን መሆን ደግሞ በፖለቲካዊ አለቃ (ኤሊት) መካከል የመነጣጠቂያ ዋነኛ ምክንያት ይሆናል፡። ከዚህ የሚብሰው ደግሞ የ’ቡድን አስተሳሰብ’ በሰፈነበት ሁኔታ ውስጥ የዚህ ጥቅም ተቋዳሽ የሆነው ክፍል አብሮ የመነዳት ‘ባህሉን’ ያጠብቀዋል። እንደ ድርጅቱ ወይም እንደ ቡድኑ ተነሱ - እንደ ቡድኑ ልበሱ - እንደ ቡድኑ አንጥሱ ማለት ይመጣል፡፡ ትውስ ካላችሁ ‘ዲሲፕሊን’ በሚል ቃል ተመንዝሮ እንደ መንጋ አንድ አይነት እሳቤና ልብስ የታዘዘበት ዘመንንም እናውቃለን፡፡ ያ ኹነት መልኩን ለውጦ በይዘት ግን ተመሳስሎ ሊከሰትና ሊመጣ ይችላል፡፡ አጥብቀን መስጋት ያለብን የሚነገረውና የምናየው ዱባና ቅል እየሆነብን ሲመጣ - ‘ለምን?’ የሚሉ ሰዎች ያስፈልጉናል፡፡ እነዚህ ለምን የሚሉ ደግሞ ከመሪዎቻችን አጠገብ - ከቡድኑ ውስጥ - ከተሰበሰበው መካከል ማየትን እንሻለን፡፡ ከአንድ ጣቃ ጨርቅ የተቀደደ የሚመስል ሀሳብን ብቻ ይዘው የሚመጡ ሰዎችን ሳይሆን - የሚጠይቁ - የሚፈትኑ - የሚቃወሙና ለበለጠው የሚተጉትን እንናፍቃለን፡፡ ለመሪዎችም የሚፈትናቸውና የሚያሰልጣቸውን ተቃዋሚ ሊያቀርቡት በርታ ሊሉት ይገባቸዋል፡፡ እዚህ የዩኤስ አሜሪካ ፕሬዝደንት የነበሩትና በፖለቲካ አመራራቸው ጽንፎችን በማገናኘት ብልህነት የሚደነቁት ሊንደን ጆንሰን፤ ተቃዋሚ ሀሳብና የተለየ አስተሳሰብ ያላቸውን ወደ ካቢኔያቸውና አመራሩ በብዛት ያስገቡ ነበር አሉ፡፡ ስለፖለቲካ አመራር መጽሀፍ የጻፈችው ዶሪስ ጉድዊን፣ ፕሬዝደንት ጆንሰን “ተቃዋሚዎች ወይም ተፃራሪ አስተሳሰብ ያላቸው ከውጭ ሆነው ወደ ድንኳኑ ሽንታቸውን ከሚሸኑ ከውስጥ ሆነው ወደ ውጭ ቢሸኑ ይሻላል” ማለታቸውን ዋቢ ያደረገችውን አንብቤያለሁ፡፡ ቁም ነገሩ የፖለቲካችን ድንኳን የተለያዩ እሳቤዎች የሚፋጩበትና ተዋናዮቹ የሚማማሩበት - ከቶም በሂደቱ የሚሞረዱበት የሚሰልጡበት እንዲሆን እንጂ በገደል ማሚቶነት የምንጠቅሳቸው እንዲሆኑ አያስፈልግም፡፡ የአንድ ሀሳብ ክቡድነትና ፋይዳ የሚታወቀው በተቃርኖው እሳት ተለብልቦ ለመውጣት ዕድል ሲኖረው ብቻ መሆኑንም ልብ እንበል፡፡ ተከታይ አለኝ ማለትም በቡድን አስተሳሰብ በአንድ ቦይ ብቻ የሚፈስ ሳይሆን ለተለያዩ እሳቤዎች የተከፈተ ልቡና ያለውና የሚፋጭ እንዲሆን ማበረታታት ያሻል፡፡\nያለንበት የታሪክ አጋጣሚ ወይም ወቅት ወሳኝ ሽግግሮችን ይጠብቃል፡፡ በነበረው ሙዚቃና ዚቅ የሚደነስበት ሆኖ የሚቀጥል እንዳይሆን ምኞትና ተስፋ በብዙዎች ዘንድ አለ፡፡ ሀገራዊ ራዕይ ከዳር እንዲደርስ ስንፈልግም የተለያዩ እሳቤዎችን ማስተናገድ ሊገደንና ሊኮሰኩሰን አይገባም፡፡ አንድ ዓይነት ቅድ ወይም ዘይቤ ካለው እሳቤ አንወጣም በሚል የፖለቲካ አውዱን ቀይደንና ቀፍድደን ለአዳዲስ አማራጮች ቦታ ሳንሰጥ መጓዝ ዛሬ ባይሆን አድሮ ሰንብቶ ይጎዳናል፡፡ በተለይም ለቡድን እሳቤ የተጋለጡ ነፃ ሃሳቦችን ለማቅረብ የሚቻልባቸው ምቹ ሁኔታዎች ሊፈጠሩ ግድ ነው፡፡\nሀገርም የምትጠቀመው በዚህ ነው፡፡ ከመጣንበት የፖለቲካ ባህል የተቀዱና ‘የቡድን እሳቤ’ መጠቀሚያ የሚያደርጉ - በድርጅታዊ የውስጥ አሠራር የሰለጠኑ አካሄዶች እንዳያማልሉንና እንዳይጠልፉንም ንቁ መሆን ከወጥመዱ እንዳንወድቅ ይታደገናል፡፡\nMore in this category: « የአውሮፓ ጦርነትና - የዘረኝነት እባጭ ጥሩ ነገሮች፣ በቂ አይደሉም! »


17 May 2016\tWritten by Teka Mehari Hagos\nበዚህ ጽሑፍ ስለ ግብር ስወራ ምንነት፣ በተለያዩ የግብር ዓይነቶች ሥር የግብር ስወራ ስለሚያቋቋሙ ድርጊቶች፣ ለግብር ስወራ መነሻ ሊሆኑ ስለሚችሉ ምክንያቶች እንዲሁም የመከላከያ መንገዶቹ ለመዳሰስ እሞክራለሁ፡፡ ይህንን ጽሑፍ ለመጻፍ መነሻ የሆነኝ የፌደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የጉምሩክና ታክስ ወንጀል ችሎት ዳኛ ሆኜ ስሠራ በነበርኩበት ጊዜ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ለግብር ስወራ የወንጀል ክሶች ለማስረዳት ሲያቀርባቸው በነበሩ የታክስ ኦዲቶች ላይ የሚጠቀሱ ግኝቶች ናቸው፡፡ የተለያዩ የግብር ስወራ ወንጀሎች ፈጽመዋል በማለት ተከሰው በፍርድ ቤት ሲቀርቡ ለነበሩ ተከሳሾች ይቀርብ የነበረው ማስረጃ፣ በታክስ ኦዲተሮች የሚሠራ የታክስ ኦዲት ግኝቶች ዝርዝር የሚገልጽ የጽሑፍ ማስረጃ እንዲሁም ይህንኑ የታክስ ኦዲት የሠሩ ባለሙያዎች በሙያ ምስክርነት ቀርበው የሚሰጡት የምስክርነት ቃል በዋናነት የሚጠቀሱ ናቸው፡፡\nበኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን የሚሠሩ የታክስ ኦዲቶች አንዳንዶቹ በትክክል የግብር ስወራ ስለመፈጸሙ በአግባቡ የሚያስረዱ ሲሆን፣ አንዳንዶቹ ደግሞ በጣም የተጋነኑ፣ ሙያዊ ላልሆነ ግምት የተጋለጡ እንዲሁም ለወንጀል ክስ የማስረዳት ብቃታችው ምክንያታዊ የሆነ እርግጠኝነት የማይፈጥሩ ናቸው፡፡ ግብር ስወራ በአገር ኢኮኖሚ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ የሚፈጥር የዕድገት ፀር የሆነ ሕገወጥ ድርጊት በመሆኑ፣ መንግሥትም ሆነ ሁሉም ኅብረተሰብ ሊከላከለው የሚገባ ድርጊት ነው፡፡ ነገር ግን ግብር ያልከፈሉ ሁሉ ግብር ሰውረዋል ማለት አይደለም፡፡ ምክንያቱም ግብር ላለመከፈል መነሻው ግብር መሰወር ብቻ ላይሆን ይችላል፡፡\nበሌላ በኩል ግብር ሳይከፈል የቀረው መክፈል የነበረበት ሰው ለመክፈል አቅም በማጣቱ ወይም መከፈል የሚገባው የግብር መጠን ሳይከፈል የቀረው ጥፋት በሌለበት ስህተት (Genuine error) ምክንያት ሊፈጠር ይችላል፡፡ ግብር ስወራ የሚመለከተው ደግሞ በስህተት ምክንያት ወይም አቅም በማጣት የታወቀ የግብር ግዴታ ሳይከፈል ለሚቀር ግብር ሳይሆን ሆነ ተብሎና እያወቁ የተለያዩ የማታለያ፣ የተንኮልና አሳሳች ነገሮች በመፈጸም ሊከፈል የሚገባ የግብር መጠን እንዲሰወር የሚያደርግ ሕገወጥ አካሄድን ነው፡፡\nበአገራችን ግብር አለመክፈል የሚያስከትለው የወንጀልና የፍትሐ ብሔር ኃላፊነት በተመለከተ ያለው አሠራር ሲታይ ከሕጉ ጋር የተጣጣመ ነው ለማለት የሚያስቸግር ይመስለኛል፡፡ ምክንያቱም በመጀመሪያ ግብር አለመክፈል በወንጀልና በፍትሐ ብሔር እንዲሁም በፍትሐ ብሔር ብቻ የሚያስጠይቅባቸው ሁኔታዎች ለየብቻ ተለይቶ ሲሠራበት አይታይም፡፡ በዚህም ግብር የመሰወር ድርጊት የፈጸመ ግብር ከፋይ በወንጀልና በፍትሐ ብሔር ሊጠየቅ ሲገባው የፍትሐ ብሔራዊ ኃላፊነቱ ከተወጣ ጤነኛ ባልሆኑ አካሄዶች እንዲሁም በግብር ሰብሳቢው መሥሪያ ቤት ፈጻሚዎች የግንዛቤ እጥረት ምክንያት የወንጀል ክስ የማይቀርብባቸው ትክክለኛ ያልሆኑ አሠራሮች አሉ፡፡\nበሌላ በኩል በፍትሐ ብሔር ብቻ ሊያስጠይቅ በሚገባ ጉዳይ ደግሞ ግብር ከፋዮች ላላስፈላጊ እንግልት የሚዳርግ የወንጀል ክስ ሲቀርብባቸው ይታያል፡፡ ያለአግባብ የወንጀል ክስ የቀረበባቸው ተከሳሾች በፍርድ ቤት በነፃ የሚለቀቁበት ሁኔታ ቢኖርም፣ በፍርድ ቤቶችም ቢሆን ሕጉን በአግባቡ ባለመተርጐም በፍትሐ ብሔር ብቻ በሚያስጠይቅ የግብር አለመክፈል ድርጊት ያለአላግባብ በወንጀል ጥፋተኛ ተብለው ለእስር የሚዳረጉ ብዙ ግብር ከፋዮች እንዳሉም በተለያዩ ጊዜያት በፍርድ ቤቶች ከተሰጡ ፍርዶች መረዳት ይቻላል፡፡ አንዳንዴም የሕግ መሠረት የሌላቸው የግብር ውሳኔዎችን በመወሰን ግብር ከፋዮች ለተለያዩ እንግልቶች የሚዳረጉበት ሁኔታ እንዳለም ይሰማል፡፡ በግብር ከፋዮች በኩል ደግሞ የግብር ሕጐቹን በአግባቡ ካለመረዳትና አንዳንዶቹ ደግሞ ካላቸው በሕገወጥ መንገድ የመበልፀግ ፍላጐት የሚነሳ የግብር መሰወር ድርጊት እየፈጸሙ በአገር ኢኮኖሚ ላይ ጉዳት ሲያደርሱ ይታያሉ፡፡ በአጠቃላይ የግብር ሕጎቹን በሚያስፈጽሙ የተለያዩ የመንግሥት አካላት እንዲሁም በግብር ከፋዮች ዘንድ ግብር አለመክፈል በወንጀልና በፍትሐ ብሔር እንዲሁም በፍትሐ ብሔር ብቻ ስለሚያስጠይቅበት ሁኔታ ላይ ጥሩ ግንዛቤ የተፈጠረበትና ሁለቱንም ኃላፊነታቸውና ግዴታዎቻቸው በአግባቡ የለዩበት ደረጃ ላይ አልደረስንም፡፡\nስለዚህ ግብር አለመክፈል በወንጀልና በፍትሐ ብሔር እንዲሁም በፍትሐ ብሔር ብቻ የሚያስጠይቅባቸው ሁኔታዎች ከግብር ሕጐቹ አንፃር በመተንተን ማቅረቡ መብትና ግዴታውን የሚያውቅ ግብር ከፋይ ማኅበረሰብ ለመፍጠር ከማገዙም በላይ፣ ግብር ከፋዩ ማኅበረሰብ ላይ የሕግና የማስረጃ መሠረት የሌለው የታክስ ኦዲት እየሠሩ ለሕገወጥ ጥቅም መደራደርያ በማዋል ሕዝብና መንግሥት እያለያዩ ያሉ ለህሊናቸው ሳይሆን ለሆዳቸው የሚገዙ አንዳንድ የታክስ ኦዲተሮችና ሌሎች የግብር ሰብሳቢ መሥሪያ ቤት ሠራተኞች ከዚህ ሕገወጥ ድርጊት እንዲታቀቡና ሥርዓት ይዘው ኃላፊነታቸውን በአግባቡ እንዲወጡ ለማድረግ የላቀ አስተዋጽኦ ይኖረዋል፡፡ የግብር ስወራ ምንነት እንዲሁም የግብር ስወራን የሚያቋቁሙ ድርጊቶችን ለይቶ ለማስቀመጥ የግብሩን ዓይነት ታሳቢ ስለሚያደርግ በእነዚህ ጽንሰ ሐሳቦች ላይ የተሻለ ግንዛቤ ለመፍጠር በየግብር ዓይነቶቹን ለያይቶ ማየቱ አስፈላጊ ይሆናል፡፡ በዚሁ መሠረት በመጀመሪያው ክፍል እነዚህን ጽንሰ ሐሳቦች ከተጨማሪ እሴት ታክስ ሕግ አንፃር የመተንተን (የማብራራት) ሥራ አቀርባለሁ፡፡\nየተጨማሪ እሴት ታክስ ሕግና ግብር ስወራ\nየተጨማሪ እሴት ታክስ በፍጆታ ላይ የሚጣልና አንድ ለተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብሳቢነት የተመዘገበ ሰው የተጨማሪ እሴት ታክስ የሚከፈልባቸው ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች የማቅረብ ሥራ ሲሠራ የዕቃዎቹን ወይም የአገልግሎቶቹን መሸጫ ዋጋ መነሻ በማድረግ ከተጠቃሚዎች የሚሰበሰበው ቀጥተኛ ካልሆኑ የታክስ ዓይነቶች ውስጥ የሚመደብ መሠረተ ሰፊ ታክስ ነው፡፡ የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) በአሁኑ ወቅት ከ150 በላይ የዓለም አገሮች የሚጠቀሙበት የታክስ ዓይነት ሲሆን፣ አገራችንም ሕጉን በአዋጅ ቁጥር 285/94 በማፅደቅ ከታህሳስ 23 ቀን 1995 ዓ.ም ጀምሮ ሥራ ላይ በማዋል በአሁኑ ወቅት አገሪቱ ከምትሰበስበው ታክስ ወደ ግማሹ የሚቃረብ ድርሻ ይዞ ይገኛል፡፡ የተጨማሪ እሴት ታክስ በፈረንሣይ አገር ከተጀመረበት እ.ኤ.አ 1954 ጀምሮ እስካሁን ያለው ጊዜ ሲታይ ከሌሎች የግብር ዓይነቶች አንፃር አጭር ዕድሜ ያለው ቢሆንም፣ በሚያስደንቅ ሁኔታ በዓለም ላይ በስፋት ጥቅም ላይ የዋለ የታክስ ዓይነት ነው ብሎ ማስቀመጥ ይቻላል፡፡ ከሌሎች የግብር ሕጐች በተለየ ሁኔታና በአጭር ጊዜ ውስጥ ብዙ አገሮች ጥቅም ላይ ያዋሉበት ምክንያት ሲፈተሽ ደግሞ በዋናነት የሚከተሉት ምክንያቶች ይጠቀሳሉ፡፡\nበመጀመሪያ የተጨማሪ እሴት ታክስ በአብዛኞቹ የዕቃና የአገልግሎት አቅርቦት ላይ የሚጣል መሠረተ ሰፊ ታክስ በመሆኑ ነው፡፡ በሁለተኛነት በፍጆታ ላይ እንጂ በቁጠባና በኢንቨስትመንት ወይም በንግድ ሥራ ግብዓቶች ላይ የማይጣል ቁጠባን የሚያበረታታ በመሆኑና በሦስተኛነት ተጨማሪ እሴት ታክስ አምራች፣ ጅምላ ሻጭና የችርቻሮ ሻጭ ዕቃ ሲገዙ የገዙት ዕቃ ዋጋን ጨምሮ ለሻጩ ተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) የሚከፍሉ ሲሆን እነሱ ደግሞ የገዙትን ዕቃ ሲሸጡ ከገዥው ቫት ይሰበስባሉ፤ በመጨረሻም ዕቃውን ሲገዙ የከፈሉትን ቫት በግብዓት ታክስ (Input tax) የሚያዝላቸው ሆኖ ከሰበሰቡት የውጤት ታክስ (Output tax) በማቀናነስ ልዩነቱን ለመንግሥት ይከፍላሉ፡፡ ይህንኑ ለማድረግ ግን ዕቃውን ሲሸጡና ሲገዙ ግብይቱ በደረሰኝ አማካይነት የማከናወንና በታክስ ተመላሽ ሥርዓት (Tax credit system) ተጠቃሚ ለመሆን አስፈላጊ ሰነድ የማቅረብ ግዴታ በሕግ የተጣለ ነው፡፡ በዚህም በነጋዴው ማኅበረሰብ መሀል የሚደረግ ግብይት አንድ ሽያጭ ለአንዱ የውጤት ታክስ የሚያወራርድበት ለሌላው ደግሞ እንደ ግብዓት ታክስ የሚያስይዝበት ሥርዓት በመፍጠር በመካከላቸው የቁጥጥር ሥርዓት እንዲኖር በማድረግ ለመንግሥት ሊከፈልው የሚገባውን የታክስ መጠን ከመንግሥት በተጨማሪ የንግዱ ማኅበረሰብ እርስ በርሱ እንዲቆጣጠር ያደርጋል፡፡ በሌላ በኩል ግብይቶች መሀል የሚፈጠሩ ስህተቶችም እንዲስተካከሉ ለማድረግ የራሱ የሆነ አዎንታዊ አስተዋጽኦ ያደርጋል፡፡ ከዚህ በመነሳትም አንዳንድ ጸሐፍት “VAT is self enforcing and self correcting tax” በማለት ይገልጹታል፡፡ ከዚህ በመነሳትም የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) የግብር ስወራ ለመከላከል እንደሚያስችል በሰፊው ይነገራል፡፡\nየተጨማሪ እሴት ታክስ የግብር ስወራን በመከላከል ረገድ ከሌሎች የታክስ ዓይነቶች የተሻለ አስተዋጽኦ እንዳለው ቢገለጽም፣ ታክሱ የሚሰበሰበው የዕቃ ወይም የአገልግሎት አቅርቦት የሚፈጽሙ የተመዘገቡ ሰዎች የመንግሥት ተወካይ ሆነው የሚሰበስቡበት አሠራር ላይ የተመረኮዘ ስለሆነ፣ ይህንኑ ዘዴ ለግብር ስወራ መልካም አጋጣሚ የሚፈጥር መሆኑ ነው ከብዙ አገሮች ተሞክሮ መገንዘብ የሚቻለው፡፡\n1. የተጨማሪ እሴት ታክስ መሰወር ምንድን ነው?\nየተጨማሪ እሴት ታክስ መሰወርን በተመለከተ በአገራችን የተጨማሪ እሴት ታክስ ሕግ አዋጅ ቁጥር 285/94 ላይ ግልጽ ትርጉም የተሰጠበት ጉዳይ አይደለም፡፡ ነገር ግን በአዋጁ አንቀጽ 49 ላይ የወንጀሉ ማቋቋሚያ ሊሆኑ ይችላሉ ተብለው የተዘረዘሩ ድርጊቶች በአግባቡ በመተርጎም የተሻለ ግንዛቤ ለመውሰድ የሚያስችል ትርጓሜ ላይ መድረስ ይቻላል፡፡ የዚሁ አንቀጽ የአማርኛው ፍቺ ስናየው የአንቀጹ ርዕስ ሕግን በመጣስ ታክስ ስላለመክፈል የሚል ሲሆን፣ ዝርዝሩ ደግሞ “ሕግን በመጣስ የሰበሰበውን ታክስ ያላስታወቀ ወይም የሚፈለግበትን ታክስ ያልከፈለ ወይም መንግሥትን ለማጭበርበር በማሰብ የማይገባው ተመላሽ ታክስ የጠየቀ ማናቸውም ሰው ወንጀል እንደፈጸመ ይቆጠራል፡፡ ስለሆነም በዚህ አዋጅ ክፍል 11 መሠረት ከሚጣልበት መቀጮ በተጨማሪ ጥፋተኛ መሆኑ በፍርድ ቤት ሲረጋገጥ ከአምስት ዓመት በማያንስ እስራት ይቀጣል፤” ይላል፡፡ የእንግሊዝኛው ፍቺ ደግሞ የአንቀጹ ርዕስ “Tax evasion” የሚል ሲሆን ዝርዝሩ ደግሞ “A person who evades the declaration or payment of tax or a person who, with the intention to defraud the government, applies for a refund he is not entitled to, commits an offence and in addition to any penalties under section 11, may be prosecuted and, on conviction, be subject to a term of imprisonment not less than five years.” የሚል ዝርዝር ይዘት አለው፡፡ የድንጋጌው የአማርኛ ፍቺ ላይ ሕግን በመጣስ ታክስ ስላለመክፈል የሚለው የድንጋጌው ርዕስና በዚሁ ድንጋጌ ውስጥ ያለው ሕግን በመጣስ የሰበሰበውን ታክስ ያስታወቀ ወይም የሚፈለግበትን ታክስ ያልከፈለ የሚለው የሕጉ አነጋገር አሻሚ ስለሆነ፣ ሕጉ ሊደርስበት ያሰበውን ግብ ለማረጋገጥ እንዲቻል ሕግ አውጪው ያቀደው ምን ነበር ከሚለው ጭብጥ አንፃር ከሕጉ መንፈስ ሳንወጣ መተርጐም የወንጀል ሕጉ ይፈቀድልናል፡፡ በዚሁ መሠረት ግልጽ ያልሆነው የድንጋጌው ክፍል ከወንጀል ሕግ የመተርጐም ስልቶች በመጠቀም ተገቢውን ትርጉም ማፈላለግ ያስፈልጋል፡፡ ሕግን በመጣስ የሚለው ሐረግ የድርጊቱን ወንጀልነት ለመግለጽ ተፈልጐ ነው ወይስ እያወቀ ጥፋት በሚፈጽም አጥፊ ላይ ብቻ ተፈጻሚ እንዲሆን ታስቦ ስለመግባቱ በቀላሉ መለየት አይቻልም፡፡ በዚህ ድንጋጌ ውስጥ መንግሥትን ለማጭበርበር በማሰብ የማይገባውን ተመላሽ ታክስ የጠየቀ ወንጀል እንደፈጸመ ይቆጠራል የሚለው አገላለጽ በአተረጓጐም ረገድ ችግር አይፈጥርም፡፡ ምክንያቱም መንግሥትን ለማጭበርበር በማሰብ የሚለው አገላለጽም ሆነ ተብሎ የሚፈጸም የግብር መሰወር ድርጊትን በወንጀልነት የሚፈርጅ እንደሆነ ያሳያል፡፡ ምክንያቱም ማጭበርበር ሆነ ተብሎ የሚፈጸም ድርጊት ስለሆነ፡፡ ስለዚህ ሕጉን ስንተረጉም በመጀመሪያ በአንድ አንቀጽ ውስጥ ያሉ አገላለጾች በተጣጣመ መልኩ ተግባራዊ በሚደረጉበትና አንድ ወጥ ትርጉም ሊሰጥ በሚችል መልኩ መተርጐም እንዳለባቸው (Harmonized construction) በወንጀል ሕግ የሚታወቅ የአተረጓጐም መርህ ነው፡፡ ስለዚህ በአዋጅ ቁጥር 285/94 አንቀጽ 49 ላይ ያሉት አገላለጾች ሲታዩ መንግሥትን ለማጭበርበር በማሰብ የማይገባውን ተመላሽ የጠየቀ የሚለው አገላለጽ ሆነ ተብሎ የሚፈጸም የግብር መሰወር ድርጊት የሚገልጽ በመሆኑ፣ ከዚሁ አገላለጽ በፊት ያለው ሕግን በመጣስ የሰበሰበውን ታክስ ያላስታወቀ ወይም የሚፈለግበትን ታክስ ያልከፈለ የሚለው አገላለጽ ሆነ ብሎ የሰበሰበውን ታክስ አሳውቆ ባለመክፈል የግብር መሰወር ወንጀል የፈጸመ አጥፊ በወንጀል ተጠያቂ ለማድረግ እንደገባ አድርጐ መተርጐሙ፣ በአንቀጹ ውስጥ ያሉ ሁሉም አገላለጾች ወጥነት ባለው መንገድ ተግባራዊ እንዲሆኑ አዎንታዊ ውጤት የሚሰጥ አተረጓጐም ነው፡፡ ከሕግ አወጣጥ ሥርዓት አንፃርም ሲታይ ሕግ አውጪው በአንድ ድንጋጌ ሥር እርስ በርስ የሚጋጩ ሐሳቦች አንድ ላይ አጠቃሎ ያወጣል ተብሎ ስለማይታሰብ ለሕጉ ወጥ ትርጉም በሚሰጥ መልኩ መተርጐሙ አሳማኝነት ይኖረዋል፡፡ በሌላ በኩል የድንጋጌው የእንግሊዝኛ ፍቺ ሲታይ ግልጽ በሆነ አገላለጽ በወንጀልነት መፈረጅ የፈለገው ሆነ ተብሎ የሚፈጸም የግብር መሰወር ድርጊት መሆኑን ያሳያል፡፡ ስለዚህ የአማርኛው አገላለጽ ግልጽ ካልሆነ የእንግሊዝኛው አገላለጽ ለትርጉም መጠቀሙ ሕግ የሚፈቅደው አሠራር ነው፡፡ የድንጋጌው የእንግሊዝኛ ቅጂ መጠቀም ጋር በተያያዘ የተጨማሪ እሴት ታክስ ሕጉ የረቀቀው በውጭ ባለሙያዎች መሆኑ ይታወቃል፡፡ እነዚህ የውጭ ባለሙያዎች ደግሞ ሕጉን ያረቀቁት በእንግሊዝኛ ቋንቋ ነበር፡፡ የአማርኛው ድንጋጌዎችም ከእንግሊዝኛው የሕጉ ረቂቅ የተተረጐሙ ከመሆናቸው አንፃር የትርጉሙ ሥራው ላይ አልፎ አልፎ ስህተት አይጠፋም፡፡ አንዳንድ በእንግሊዝኛ ቋንቋ የተገለጹ ቃላት፣ ሐረጐችና ዓረፍተ ነገሮችን በአማርኛ ቋንቋ በደንብ ሊገልጹ የሚችሉ ግልጽና ትክክለኛ የሆኑ የሕግ ቃላት ካልተገኙ፣ ተርጓሚዎች ግልጽ ባልሆኑ ቃላትና የዋናውን ትርጉም መንፈስ በአግባቡ በማይገልጹ ረጃጅም የመግለጫ ዓረፍተ ነገሮች የሚጠቀሙበት ሁኔታ ይታያል፡፡ በዚሁ ድንጋጌ ላይም ርዕሱ “Tax evasion” የሚል ሲሆን ወደ አማርኛ ሲቀየር ግብር መሰወር በሚል አጭር ሐረግ መግለጽ እየተቻለ ሕግን በመጣስ ታክስ ስላለመክፈል በሚል ረጅም ሐረግ ተተርጉሞ መገኘቱ፣ ችግሩ የትርጉም ስህተት ሊሆን ከሚችል ሌላ የተለየ ይዘት አለው ብሎ ለማስቀመጥ የሚቻል አይመስለኝም፡፡ በሦስተኛነት አንድ ሕግ ግልጽ ካልሆነ ትክክለኛ ትርጉም ለማግኘት በሕግ አውጪው አካል የተደረጉ ውይይቶች እንዲሁም የሕጉ ማብራሪያ ሰነዶች በማየት ሕግ መተርጎም ይቻላል፡፡ ከዚህ አንፃር የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ ቁጥር 285/1994 ለማብራራት በውጭ አማካሪ በእንግሊዝኛ ቋንቋ ተዘጋጅቶ በገቢዎች ሚኒስቴር የፌዴራል አገር ውስጥ ባለሥልጣን በአማርኛ የተተረጎመው የሕጉ ማብራሪያ ላይ ስለ አንቀጽ 49 የተቀመጠው ማብራሪያ ሲገልጽ በመግቢያው ላይ ‘‘ይህ አንቀጽ ከፍተኛ የወንጀል ቅጣት ስለሚያስከትለው የታክስ ማጭበርበር ወንጀል ይመለከታል፤’’ ይላል:: ስለዚህ የሕጉ ማብራሪያ ይዘት ሲታይም የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ ቁጥር 285/1994 አንቀጽ 49 ሆነ ተብሎ የሚፈጽም የግብር መሰወር ወንጀል የሚደነግግ መሆኑ ያመላክታል፡፡ በአጠቃላይ በሦስቱም የአተረጓጎም መንገዶች የተጨማሪ እሴት ታክስ ግብር አለመክፈል በወንጀል ሊያስጠይቅ የሚችለው ግብሩ ሳይከፈል የቀረው ሆነ ተብሎ የሚፈጽም የግብር መሰወር ድርጊት ስለመኖር በቂና አሳማኝ በሆነ ማስረጃ ማስረዳት ሲቻል ነው ብሎ መደምደም ይቻላል፡፡\n2. የተጨማሪ እሴት ታክስ መሰወርን ሊያቋቁሙ ስለሚችሉ ድርጊቶች\nየተጨማሪ እሴት ታክስ ሊሰወርበት ወይም ሊጭበረበርባቸው የሚችሉ ሁሉንም ድርጊቶች ዘርዝሮ ማስቀመጥ ባይቻልም፣ የሚከተሉትን ግን እንደ ማሳያ መጥቀስ ይቻላል፡፡\n2.1 የነጋዴው የሽያጭ መጠን ዝቅ በማድረግ የሚፈጸም ግብር መሰወር\nአንድ ለተጨማሪ እሴት ታክስ ስብሳቢነት የተመዘገበ ነጋዴ የዕቃ ወይም የአገልግሎት ማቅረብ ሥራ በማከናወን በዚህ ግብይት የተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) ሰብስቦ እያለ የሰበሰበው የተጨማሪ እሴት ታክስ ሙሉ በሙሉ ለግብር ሰብሳቢው መሥሪያ ቤት ላለመክፈል የፈጸመው የሽያጭ መጠን ዝቅ አድርጐ ሊያሳውቅ ይችላል፡፡ ይህንን ለማድረግ የፈጸማቸውን ሽያጮች በተወሰነ መልኩ ለመደበቅ ያለደረሰኝ ግብይት መፈጸም፣ ሐሰተኛ የሒሳብ መዝገብ የማደራጀት ወይም የተፈጸሙ ሽያጮች በሒሳብ መዝገብ ያለመመዝገብ ድርጊት ሊፈጽም ይችላል፡፡ የሽያጩ መጠን ዝቅ ከተደረገ (ከተደበቀ) ደግሞ ባልተገለጸው ሽያጭ ላይ የተሰበሰበ የተጨማሪ እሴት ታክስ ለራስ በማስቀረት የግብር መሰወር ድርጊት ይፈጽማል፡፡ ይህም በአገራችንም ሆነ በሌሎች አገሮች ላይ በታክስ አሰባሰቡ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ እየፈጠረ ያለ ሕገወጥ ድርጊት በመሆኑ፣ መንግሥትም ሆነ ዜጐች የችግሩን አሳሳቢነት አውቀው በጋራ ሊከላከሉት ይገባል፡፡ በዚህ ዓይነት ድርጊት የሚሳተፉ ሰዎች ደግሞ ድርጊቱ ሕገወጥና በወንጀል የሚያስቀጣ መሆኑን አውቀው፣ ከዚህ ሕገወጥ ድርጊት በመራቅ ራሳቸውን ከተጠያቂነት ሊያድኑ ይገባል፡፡\n2.2 ግዢን ዝቅ በማድረግ የሽያጫቸው መጠን እንዲቀንስ እየተደረገ የሚፈጸም የግብር ስወራ\nበተራ ቁጥር አንድ ላይ የተገለጸው ድርጊት ለተጨማሪ እሴት ታክስ የተመዘገቡ ሰዎች የሽያጫቸው መጠን ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ሳይገልጹ በመቅረት በተደበቀው /ባልተገለጸው/ ሽያጭ ላይ የሰበሰቡት የተጨማሪ እሴት ታክስ ለራሳቸው የሚያስቀሩበት ሁኔታ የሚያመለክት ሲሆን፣ በዚህኛው ድርጊት ግን የሽያጭ መጠን አነስተኛ እንዲሆን አስቀድሞ የግዥን መጠን ከትክክለኛው የግዢ መጠን ዝቅ በማድረግ ሊሰበሰብ የሚገባ የተጨማሪ እሴት ታክስ መጠን እንዲያንስ በማድረግ ያለአግባብ የታክስ ተመላሽ ለመውሰድ የሚያስችል አሠራር ነው፡፡ በዚህ አካሄድ አንዳንድ ነጋዴዎች የገዙት ዕቃ ዋጋ የማሳነስ (Under invoicing) ድርጊት በመፈጸም በዕቃው ላይ የከፈሉት የግብዓት ታክስ ዕቃውን ሲሸጡ ከሚሰበስቡት የውጤት ታክስ እንዲበልጥ በማድረግ ሁሌ የታክስ ተመላሽ የሚጠይቁበት ሁኔታ ይታያል፡፡ ለምሳሌ ከውጭ ወደ አገር ውስጥ አንድ የንግድ ዕቃ የሚያስገቡ ነጋዴዎች ከውጭ አገር ያስገቡት የንግድ ዕቃ በአገር ውስጥ ገበያ ሲሸጡት የዕቃው የመሸጫ ዋጋ ግንባታ (Price construction) ሲያደርጉ በጉምሩክ ሕግ መሠረት የተተመነ የዕቃው ዋጋ፣ ለዕቃው የተከፈለ ቀረጥና ታክስ፣ ለዕቃው ከኢትዮጵያ የጉምሩክ ድንበር እስከ ግብር ከፋዩ መጋዘን ድረስ የወጣ ማናቸውም ወጪ እንዲሁም ዕቃው ለመሸጥ ዝግጁ እስኪሆን ድረስ የሚወጡ ሌሎች ወጪዎች መነሻ በማድረግ የዕቃው መሸጫ ዋጋ መገንባት አለባቸው፡፡ የጉምሩክና ታክስ ሕጎች በማጣጣም ያልተያዘ የዕቃ ዋጋ ግንባታ ግን የግዢ ዋጋ በማሳነስ በዕቃው ላይ የተከፈለ የግብዓት ታክስ በሽያጭ ጊዜ ከሚሰበሰብ የውጤት ታክስ እንዲያንስ በማድረግ ሁሌ የታክስ ተመላሽ እንዲያወራርዱ ዕድል ይሰጣል፡፡ በአገር ውስጥ ገበያ የሚፈጸሙ ግዢዎች ዋጋ የማሳነስ ድርጊት ካለም ውጤቱ ተመሳሳይ ነው፡፡ በዚህ ድርጊት ምክንያት በእኛ አገርም በተግባር አንዳንድ ነጋዴዎች ለብዙ ዓመታት የተጨማሪ እሴት ታክስ ሳይከፍሉ የታክስ ተመላሽ ሲያወራርዱ የነበሩበት ሁኔታ ታይቷል፡፡\n2.3 የተጨማሪ እሴት ታክስ የተለያዩ የማስከፈያ ምጣኔዎች ያለአግባብ በማቀያየር የሚፈጽም የግብር ስወራ\nለተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብሳቢነት የተመዘገበ ነጋዴ የሚፈጽማቸው የዕቃ ወይም የአገልግሎት ማቅረብ ሥራዎች የተለያዩ የተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ ያላቸው (የሚከፈልባቸው) ከሆነ፣ ነጋዴው ከፍ ያለ የተጨማሪ እሴት ታክስ በሚከፈልባቸው የዕቃ ወይም የአገልግሎት አቅርቦት ላይ የሰበሰበው ታክስ አነስተኛ መጠን ባላቸው አቅርቦቶች በመቀየር በመሀል ያለው የታክስ ልዩነት ለራሱ በማስቀረት የሚፈጸም የግብር ስወራ ድርጊት ሊፈጸም ይችላል፡፡\n2.4 የሰበሰቡትን ታክስ (VAT) ለመንግሥት አለመክፈል\nይህም ከላይ በተገለጹት ድርጊቶች አማካይነት ሊፈጸም የሚችል ሲሆን፣ በሌላ መልኩ የተጨማሪ እሴት ታክስ ከፈጸሙአቸው ግብይቶች የሚሰበስቡ ነጋዴዎች አስቀድሞ በተሰላ ሁኔታ ድርጅታቸው ኪሳራ ሳይገጥመው ሆነ ተብሎ የመክሰር ውሳኔ በማሰጠት አስቀድሞ የተሰበሰበ ቫት ሳይከፈል የሚቀርበት ሁኔታ አለ፡፡ በሌላ በኩል አንዳንድ ነጋዴዎች ለተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብሳቢነት በመመዝገብ ከፈጸሙአቸው ግብይቶች ቫት ሰብስበው ለመንግሥት ሳይከፍሉ ይዘውት የመጥፋት ድርጊት (Missing trader fraud) በአገራችን እንዲሁም በሌሎች አገሮች በስፋት የሚታይ የግብር ስወራ ዓይነት አለ፡፡ ይህ ድርጊት ካለው ከፍተኛ ጉዳት አንፃር የተጨማሪ እሴት ታክስ የሚያስተዳድረው የመንግሥት መሥሪያ ቤት ለተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብሳቢነት በተመዘገቡ ነጋዴዎች ላይ ጥብቅ የሆነ የክትትልና የቁጥጥር ሥራ መሥራት ካልቻለ በታክስ ሥርዓቱ የሚያሳድረው ተፅዕኖ ከባድ ሊሆን ይችላል፡፡\n2.5 ከውጭ ወደ አገር ውስጥ የሚገቡ ዕቃዎች በሕገወጥ መንገድ በማስገባት ሊሰበሰብ የሚገባ የተጨማሪ እሴት ታክስ ማስቀረት\nየአገራችን የተጨማሪ እሴት ታክስ ሕግ የመድረሻ መርህ (Destination principle) የሚከተል ስለሆነ በአዋጁ አንቀጽ 3 መሠረት ወደ አገር ውስጥ በሚገቡ ዕቃዎች ላይ እነዚህን ዕቃዎች ወደ ኢትዮጵያ የሚያስገባ ማንኛውም ሰው የተጨማሪ እሴት ታክስ መከፈል እንዳለበት የማስከፈያ መጠኑ ደግሞ በዕቃዎቹ ላይ የሚከፈለውን ቀረጥና ታክስ ጨምሮ በኢትዮጵያ የጉምሩክ ሕግ መሠረት በሚወሰነው የዕቃው ዋጋ ላይ 15 በመቶ የተጨማሪ እሴት ታክስ እንደሚከፈል የአዋጁ አንቀጽ 14 ላይ ተደንግጓል፡፡ ዕቃዎቹ በሕገወጥ መንገድ ከገቡ ግን በእነዚህ ዕቃዎች ላይ ሊከፈል ይችል የነበረው ቀረጥና የተጨማሪ እሴት ታክስ ጨምሮ ሌሎች በገቢ ዕቃዎች የሚከፈሉ ታክሶች ሳይከፈሉ እንዲቀሩ ያደርጋል፡፡ በሕገወጥ መንገድ የገቡ ዕቃዎች ተገቢው ቀረጥና ታክስ ሳይከፈልባቸው መግባታቸው ብቻ ሳይሆን በአገር ውስጥ ገበያ ላይ የሚሸጡት ከሌሎች ተወዳዳሪ ዕቃዎች ዝቅ ባለ ዋጋ በመሆኑ፣ በንግድ ውድድር ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ ያሳድራሉ፡፡ አብዛኛውን ጊዜ ደግሞ በአገር ውስጥ ገበያ ላይ ያለደረሰኝ የሚሸጡ በመሆናቸው ሊሰበሰብ የሚገባ ታክስ ሳይሰበሰብባቸው የሚቀር በመሆኑ፣ የግብር ስወራ ተፅዕኖው ዘርፈ ብዙ ነው ብሎ ማስቀመጥ ይቻላል፡፡\n2.6 ሐሰተኛ የታክስ ተመላሽ መጠየቅ\nየተጨማሪ እሴት ታክስ የሚሰበስቡ ሰዎች ሊከፍሉት ስለሚገባ የተጨማሪ እሴት ታክስ መጠን ለማስላት የሚያገለግል ዘዴ በተመለከተ እስካሁን በዓለማችን አራት ስልቶች ይታወቃሉ፡፡ እነዚህም ደረሰኝን መሠረት በማድረግ የታክስ ተመላሽ የሚከተል ሥርዓት (Credit invoice VAT)፣ ደረሰኝ ላይ ያልተመሠረተ የታክስ ተመላሽ የሚከተል ሥርዓት (Credit subtraction VAT that does not rely on VAT invoices)፣ ሽያጭ የመቀነስ ሥርዓት የሚከተል (Sales subtraction VAT) እና የመደመር ዘዴ የሚጠቀም (Addition method VAT) ይባላሉ፡፡ ከእነዚህ ውስጥ አገራችንን ጨምሮ አብዛኞቹ የዓለም አገሮች የሚጠቀሙትና በስፋት ሥራ ላይ የዋለው የመጀመሪያው ዘዴ ነው፡፡ ደረሰኝን መሠረት በማድረግ የታክስ ተመላሽ የሚከተል ሥርዓት በሚከተሉ አገሮች ተጨማሪ እሴት ታክስ (VAT) የሚሰበስቡ ነጋዴዎች በመጀመሪያ ተጨማሪ እሴት ታክስ የሚሰበሰብበት ዕቃ ወይም አገልግሎት ሲገዙ ተጨማሪ እሴት ታክስ ይከፍላሉ፡፡ ይህንኑ ዕቃ ወይም አገልግሎት ለሌላ ሰው ሲሸጡት (ሲያስተላልፉት) ደግሞ ከገዥው ተጨማሪ እሴት ታክስ ይሰበስባሉ፡፡ በመጨረሻ እነዚህ ነጋዴዎች በንግድ ግብዓት ላይ የከፈሉት ታክስ የሚወራረድላቸው ይሆናል፡፡ ይህን ለማድረግ ደግሞ ግዢ የፈጸሙበትን ደረሰኝ ይዘው መቅረብ አለባቸው፡፡ ያለደረሰኝ ግን የግብዓት ታክስ (Input tax) ሊያዝላቸው አይችልም፡፡ ደረሰኝ ከያዙ ደግሞ በደረሰኙ ላይ የተገለጸውን የግብዓት ታክስ መንግሥትን አስገድደው ለማስከፈል ዕድል ይሰጣቸዋል፡፡ የተጨማሪ እሴት ታክስ ደረሰኝ ታክስ ተመላሽ ለማወራረድ የላቀ አስተዋጽኦ ያለው ቢሆንም፣ በሌላ በኩል ሐሰተኛ ደረሰኝ በማዘጋጀት ወይም በሕጋዊ መንገድ የታተመ ደረሰኝ ተጠቅሞ ላልተፈጸመ ግዢ እንደተፈጸመ ተደርጎ ወይም የተጋነነ ግዢ በመፈጸም ደረሰኝ በማቅረብ ብዙ የታክስ ተመላሽ በሕገወጦች የሚወሰድበት ሁኔታ ይፈጥራል፡፡ ይህንኑ ድርጊት በታክስ ሥርዓቱ ላይ የሚፈጥረው ተፅዕኖ ከባድ ስለሆነ ሕገወጥ ድርጊቱን ለመግታት ግብር ሰብሳቢው መሥሪያ ቤት የታክስ ተመላሽ ለመጠየቅ የሚቀርቡ ደረሰኞችን ሕጋዊነት በአግባቡ ማረጋገጥ፣ ሕጋዊ በሚባሉ ደረሰኞች ደግሞ ተፈጸሙ ስለተባሉ ግብይቶች በትክክል ስለመከናወናቸው በተቻለ አቅም ጥብቅ ማጣራትና ክትትል ሊያደርግ ይገባል፡፡ ሌላው በዚህ ውስጥ ሳይጠቀስ መታለፍ የሌለበት ጉዳይ እንደ አገራችን ያሉ የተጨማሪ እሴት ታክስ ሕግ ያላቸው አገሮች የሚከተሉት የተጨማሪ እሴት ታክስ የመድረሻ መርህ በዋናነት የሚታወቀው ከዓለም አቀፍ የንግድ ድርጅት መርሆች ጋር ለማጣጣም ወደ ውጭ የመላክ ሥራ (Export) በዜሮ ተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ ሥር እንዲካተት ያደርጋሉ፡፡\nዜሮ የተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ አገላለጹ ለማስተላለፍ የተፈለገውን የሕጉ መልዕክት በቀላሉ ለመረዳት የሚያስቸግር ስለሆነ ሐሳቡን ግልጽ ለማድረግ መሞከሩ የተሻለ አካሄድ ይሆናል፡፡ ዜሮ የተጨማሪ እሴት ታክስ የሚጣልበት ግብይት ማለት በዚህ ዘርፍ የሚካተቱ አቅርቦቶች የሚያቀርብ ሰው እነዚህ አቅርቦቶች ለተጠቃሚዎች ሲያስተላልፍ ከተጠቃሚዎች የሚሰበሰበው ተጨማሪ እሴት ታክስ (Output tax) አይኖርም፡፡ ነገር ግን እነዚህ አቅርቦቶች በመጀመሪያ ለራሱ ሲገዛቸው የከፈለው የተጨማሪ እሴት ታክስ (input tax) ግን በታክስ ተመላሽ ሥርዓት መሠረት ማወራረድ ይችላል ማለት ነው፡፡ ስለዚህ እነዚህን አቅርቦቶች የሚፈጽም ሰው ነፃ የተደረገው የውጤት ታክስ (Output tax) ከመሰብሰብ ነው፡፡ በዚህ ምክንያት ዜሮ የተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ የሚለው አገላለጽ ግልጽ ስላልሆነ አንዳንድ ጸሐፍት “Zero rated” ከሚባል “Exemption with credit” ወይም “Exemption of the supply from output tax” በሚለው አገላለጽ ቢገለጽ የተሻለ ነው የሚል ሐሳብ ያቀርባሉ፡፡ አገሮች ወደ ውጭ መላክን ለማበረታታት ይህንኑ ግብይት በዜሮ የተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ በማካተት ከሚሰበሰብ የውጤት ታክስ (Output tax) ነፃ ያደርጉታል፡፡ ሆኖም አንዳንድ በሕገወጥ መንገድ የመበልፀግ ዓላማ ያላቸው ሰዎች ወደ ውጭ አገር የሚላክ ዕቃ በአገር ውስጥ ገበያ በመሸጥ በግብይቱ የተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብስበው የሰበሰቡትን የውጤት ታክስ ለራሳቸው የማስቀረት ድርጊት ይፈጸማሉ፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ዕቃ ወደ ውጭ አገር ሳይልኩ እንደላኩ በማስመሰል ዕቃው በአገር ውስጥ ገበያ ሲገዙት የከፈሉት የግብዓት ታክስ በታክስ ተመላሽ ሥርዓት መሠረት እንዲመለስላቸው በማድረግ በብዙ መልክ ሊገለጽ የሚችል የታክስ ስወራ ድርጊት ይፈጸማል፡፡ ስለዚህ በዜሮ የተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ በሚካተቱ ግብይቶች የተከፈለው የግብዓት ታክስ ተመላሽ ጥያቄ ሲቀርብ ጉዳዩን በአግባቡ ማጣራት በሌላ ጊዜም ቢሆን ጠንካራ የታክስ ኦዲት በመሥራት የቁጥጥር ሥርዓቱ ማጠናከር ያስፈልጋል፡፡\n2.7 የታክስ ተመላሽ በማይፈቀድላቸው ግብይቶች ላይ የተከፈለ የተጨማሪ እሴት ታክስ ተመላሽ እንዲደረግ ማድረግ\nከላይ ለመግለጽ እንደተሞከረው የታክስ ተመላሽ (Credit of VAT) የሚፈቀደው የተጨማሪ እሴት ታክስ በሚሰበሰብባቸው ግብይቶች ወይም በዜሮ የተጨማሪ እሴት ታክስ ምጣኔ በሚፈቀድባቸው ግብይቶች ላይ የተከፈለ የግብዓት ታክስ ነው፡፡ ነገር ግን አንዳንድ ነጋዴዎች ቅይጥ አቅርቦቶች (Mixed supplies) የሚያቀርቡ ከሆነ ከተጨማሪ እሴት ታክስ ነፃ በሆኑ ግብይቶች የከፈሉት የግብዓት ታክስ እንዲመለስላቸው በማሰብ በታክስ ነፃ ግብይቶች የከፈሉት የግብዓት ታክስ (Input tax) ታክስ በሚሰበሰብባቸው እንደተከፈለ በማድረግ በታክስ ማቀናነስ ሥርዓት መሠረት ታክሱ በሕገወጥ መንገድ እንዲመለስላቸው በማድረግ የግብር መሰወር ድርጊት ይፈጽማሉ፡፡ አንዳንዶቹ ደግሞ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ ለግል ፍጆታ በገዙአቸው ግብይቶች የከፈሉትን የግብዓት ታክስ እንደ ንግድ ሥራ የግብዓት ታክስ እንዲያዝላቸው በማድረግ አለአግባብ የታክስ ተመላሽ በንግድ ሥራው ስም የሚወስዱበት ሁኔታ ይታያል፡፡\n2.8 ሐሰተኛ ነጋዴዎች /Bogus Traders/\nየአማርኛ ትርጉሙ የእንግሊዝኛው ሐሳብ በአግባቡ ሊገልጸው የሚችል አይመስለኝም፡፡ ጉዳዩ ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ ገላጭ ምሳሌ ማስቀመጥ የተሻለ ስለሆነ የሚከተለውን ማሳያ እንመልከት፡፡ አንዳንድ ኩባንያዎች የታክስ ተመላሽ ለመጠየቅ የሚያስችል ደረሰኝ ለመፈብረክ ብቻ ሊቋቋሙ ይችላሉ፡፡ በዚህም ድርጅቶቹ የንግድ ሥራ ፈቃድ በማውጣት ለተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብሳቢነት በመመዝገብ ግብይት ሳያከናውኑ የተጨማሪ እሴት ታክስ ደረሰኝ እየቆረጡ በመሸጥ ሥራ ተሰማርተው ከመንግሥት ካዝና ያለአግባብ በታክስ ተመላሽ ሥርዓት መሠረት ግብር እንዲሰወር የሚያደርግ ሕገወጥ ድርጊት ይፈጽማሉ፡፡ በዚሁ ዓይነት መልኩ በሚፈጸሙ የተደራጁ የተጨማሪ እሴት ታክስ ማጭበርበር ወንጀሎች በእኛ አገርም በስፋት እየታየ ያለ መሆኑ ታውቆ ተገቢውን ቁጥጥር የማድረጉ ሥራ በፍጥነት መሠራት አለበት፡፡ በዚህ ዓይነት የተጨማሪ እሴት ታክስ ማጭበርበር ወንጀል በመቶ ሚሊዮኖችና ቢሊዮኖች የሚገመቱ የታክስ ማጭበርበር ጉዳይ የያዙ የወንጀል ክሶች በፍርድ ቤቶች እየታዩ ያለበት ሁኔታ ስላለ ጉዳዩ የጽንሰ ሐሳብ (Theory) ሳይሆን በተግባር እየተፈጸመ ያለ መሆኑ ሊታወቅ ይገባል፡፡ ማንኛውም ሰው በዚህ ዓይነት ድርጊት እንዳይገባ የማስተማሩና የማስጠንቀቁ ሥራም በአግባቡ መሠራት ይኖርበታል፡፡\n2.9 ነጋዴው ለራሱ የሚያቀርባቸው አቅርቦቶች ላይ የተጨማሪ እሴት ታክስ አለመሰብሰብ\nአንዳንድ ነጋዴዎች በንግድ ሥራቸው የሚያቀርቡአቸው የዕቃ ወይም የአገልግሎት አቅርቦቶች ተጨማሪ እሴት ታክስ የሚሰበሰቡባቸው ሆነው እያለ አቅርቦቱ ለራሳቸው፣ ለቤተሰቦቻቸው ወይም ለሠራተኞቻቸው ጥቅም ሲያውሉት ቫት የማይሰበስቡበት ሁኔታ ይታያል፡፡ ይህ አካሄድ ከተጨማሪ እሴት ታክስ ሕጉ አንፃር ሲታይ የተሳሳተ አካሄድ ነው፡፡ ምክንያቱም በተጨማሪ እሴት ሕግ አዋጅ ቁጥር 285/1994 አንቀጽ 4(2) እና (3) እንዲሁም የተጨማሪ እሴት ታክስ ደንብ ቁጥር 79/1995 አንቀጽ 3(2) እና በሌሎች አንቀጾች መሠረት እነዚህ አቅርቦቶች ታክስ የሚከፈልበትን የንግድ ሥራ እንቅስቃሴ ለማከናወን የዋሉ እንደሆኑ ተደርገው መቆጠር እንዳለባቸውና ተገቢውን የተጨማሪ እሴት ታክስ ሊሰበሰብባቸው እንደሚገባ ይደነግጋሉ፡፡ ስለዚህ በእነዚህ አቅርቦቶች ላይ የተጨማሪ እሴት ታክስ አለመሰብሰብ በሕግ የሚያስጠይቅ ድርጊት መሆኑ መታወቅ አለበት፡፡\nበመጨረሻም የተጨማሪ እሴት ታክስ ከዚህ በላይ በተገለጹና በሌሎች መሰል ድርጊቶች አማካይነት ሊሰወር እንደሚችል ታውቆ ወንጀሉን ለመከላከል መንግሥት እንዲሁም ዜጎች የበኩላቸውን ኃላፊነት ሊወጡ ይገባል፡፡ በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን የሚሠሩ የተጨማሪ እሴት ታክስ ኦዲቶች ከግምታዊ አሠራር በመውጣት ሥራው ሕጉን በሚያውቁ ባለሙያዎች በመሠራት የግልጽነትና ተጠያቂነት ያለው አሠራር ማስፈን ይኖርበታል፡፡ አውቀውም ሆነ ሳያውቁ በዚህ ሕገወጥ ድርጊት የሚሳተፉ ሰዎች ደግሞ ራሳቸውን ከተጠያቂነት እንዲያድኑ እመክራለሁ፡፡\nLast modified on Tuesday, 17 May 2016 16:22\nTeka Mehari Hagos\nጦማሪው የሕግ አማካሪና ጠበቃ ሲሆኑ ጦማሪውን በኢሜል አድራሻቸው tekameharihagos@gmail.com ወይም በስልክ 0910497812 ማግኘት ይችላሉ፡፡


የካቲት | 2014 | eske.meche\nMonthly Archives: የካቲት 2014\nዩኒፎርሙን አውልቆ ካልሸጠው አንድ ጉራጌ ጄነራል አድርገን ሾመናል።\nPosted on የካቲት 26, 2014\tby አንዱዓለም ተፈራ\nዩኒፎርሙን አውልቆ ካልሸጠው አንድ ጉራጌ ጄነራል አድርገን ሾመናል። ሰኞ የካቲት ፲፯ ቀን ፳፻፮ ዓመተ ምህረት ( Monday, February 24, 2014 ) አንዱዓለም ተፈራ ይሄን ጠረባ ለጉራጌ የተደረገ ነው በማለት ዝም ብሎ ማለፍ ታላቅ ክህደት ነው። ይህ በአንድ ኢትዮጵያዊ ጄኔራል ላይ … Continue reading →\nየአባይ ግድብና የኢትዮጵያ ፖለቲካ\nPosted on የካቲት 7, 2014\tby አንዱዓለም ተፈራ\nየአባይ ግድብና የኢትዮጵያ ፖለቲካ አንዱ ዓለም ተፈራ የእስከመቼ አዘጋጅ – አሜሪካ አርብ ጥር ፴ ቀን ፳፻፮ ዓመተ ምህረት የአሁኑ የኢትዮጵያ ፖለቲካ፤ የሕዝቡን ድምፅ መስረቅ፣ የፖለቲካ ተቀናቃኞችን ማሰር፣ ማባረርና መግደል፣ ሃይማኖቶች የገዥው ክፍል መገልገያ ይሆኑ ዘንድ፤ የእምነቶቹ ተከታዮቹን፤ አቤት! ወዴት! ብለው … Continue reading →\nየአቶ አለምነው መኮነን ጭንቅላት ወይንም ጭንቅላት አልባነት !\nPosted on የካቲት 1, 2014\tby አንዱዓለም ተፈራ\nአለምነው መኮነን የአቶ አለምነው መኮነን ጭንቅላት ወይንም ጭንቅላት አልባነት ! ጥር ፳ ፬ ቀን ፳ ፻ ፮ ዓመተ ምህረት – 2/1/2014 በዕርግጥ የአንድን የሀገራችን ክፍል ነዋሪዎች ጉዳይ አንስቶ በአንድ መንገድ ወይንም በሌላ መንገድ መነጋገር፤ ወደድንም ጠላንም፤ ያለንበት ዘመን ግዴታ ሆኗል። … Continue reading →


In the taxi - English US / Tigrinya\nEnglish US » Tigrinya In the taxi\nEnglish US ትግርኛ\nPlease call a taxi. ንታ-- ደ-- በ----\nn------- d----- b--------። ንታክሲ ደውሉ በጃኹም።\nWhat does it cost to go to the station? ናብ መ--- ባ-- ክ--- ዋ--?\nn--- m------- b----- k------- w-----? ናብ መደበር ባቡር ክንደይ ዋግኡ?\nWhat does it cost to go to the airport? ናብ ማ-------- ክ--- ዋ--?\nn--- m---------------- k------- w-----? ናብ ማዕርፎ-ነፈርቲ ክንደይ ዋግኡ?\nPlease go straight ahead. ትዅ ኢ--- በ----\nt-- ī------ b--------። ትዅ ኢልኩም በጃኹም።\nPlease turn right here. ኣብ- በ--- ን--- ት--- ።\na---- b-------- n------- t--------- ። ኣብዚ በጃኹም ንየማን ትዓጸፉ ።\nPlease turn left at the corner. ኣብ- ኣ-- ኩ--- ና- ጸ-- ት--- በ----\na---- a---- k------- n--- t------- t--------- b--------። ኣብዚ ኣብቲ ኩርናዕ ናብ ጸጋም ትዓጸፉ በጃኹም።\nI’m in a hurry. ተሃ-- ኣ---\nt-------- a-----። ተሃዊኸ ኣሎኹ።\nI have time. ግዜ ኣ---\ng--- a----። ግዜ ኣለኒ።\nPlease drive slowly. በጃ-- ቀ- ኢ--- ዘ---\nb-------- k---- ī------ z-----። በጃኹም ቀስ ኢልኩም ዘውሩ።\nPlease stop here. ኣብ- ደ- በ- በ----\na---- d--- b--- b--------። ኣብዚ ደው በሉ በጃኹም።\nPlease wait a moment. ሓን-- ተ--- በ----\nh-------- t--------- b--------። ሓንሳዕ ተጸበዩ በጃኹም።\nI’ll be back immediately. ሕጂ ክ----- ።\nh---- k---------- ። ሕጂ ክምለስ’የ ።\nPlease give me a receipt. ቅብ-- እ- ሃ-- በ----\nk-------- i-- h----- b--------። ቅብሊት እባ ሃቡኒ በጃኹም።\nI have no change. ገን-- ሳ--- የ----\ng------- s------- y--------i ገንዘብ ሳነቲም የብለይን\nThat is okay, please keep the change. ጽቡ- ኣ- ኹ- ፣ እ- ተ-- ን--- እ--\nt--------- a-- h---- ፣ i-- t----- n-------- i--። ጽቡቕ ኣሎ ኹም ፣ እቲ ተረፍ ንዓኹም እዩ።\nDrive me to this address. ናብ- ኣ--- እ---- ኢ---\nn----- a------- i----------- ī-----። ናብዚ ኣድራሻ እብጽሑኒ ኢኹም።\nDrive me to my hotel. ናብ- ሆ--- ኣ---- ኢ---\nn----- h------- a----------- ī-----። ናብቲ ሆተለይ ኣብጽሑኒ ኢኹም።\nDrive me to the beach. ናብ- ገ--- ባ-- ኣ---- ኢ---\nn----- g------- b------ a----------- ī-----። ናብቲ ገምገም ባሕሪ ኣብጽሑኒ ኢኹም።\nMP3 English US + Tigrinya (31-40)\nMP3 English US + Tigrinya (1-100)


ጠላቂዎች በባሃማስ ከፍተኛ ፍላጎት በዲማ ትርኢት አሳይተዋል።\nመግቢያ ገፅ » የቅርብ ጊዜ ዜና መጣጥፎች » ሰበር ዓለም አቀፍ ዜና » የባሃማስ ሰበር ዜና » ጠላቂዎች በባሃማስ ከፍተኛ ፍላጎት በዲማ ትርኢት አሳይተዋል።\nሽልማቶች • የባሃማስ ሰበር ዜና • ሰበር ዓለም አቀፍ ዜና • ሰበር የጉዞ ዜና • የካሪቢያን • የመንግስት ዜና • የመስተንግዶ ኢንዱስትሪ • ስብሰባዎች • ዜና • ስፖርት • ቱሪዝም • የጉዞ መዳረሻ ዝመና • የጉዞ ሽቦ ዜና\nባሃማስ የዘንድሮውን የዲኤምኤ ትርኢት በዳስ አቀራረብ፣ ታይነት እና ፍላጎት ተቆጣጥሯል እና ብዙ የስኩባ ዳይቪንግ መጽሔት 2022 የአንባቢዎች ምርጫ ሽልማቶችን አግኝቷል። የቡድን ባሃማስ አባላት ከግራ ወደ ቀኝ ተካተዋል፡ Deckery Johnson, BOTIA; ኒኮላስ ጥበብ, BOTIA; ኤሪክ ኬሪ, የባሃማስ ብሔራዊ እምነት; Greg Rolle, Sr. ዳይሬክተር, ቋሚ ገበያዎች, BOTIA; ዴቪድ ቤንዝ, PADI ሥራ አስፈፃሚ እና ምክትል ፕሬዚዳንት, ስኩባ ዳይቪንግ መጽሔት; ሳኒኬ ኩልመር, ቢኤምቲኤ; ካርሜል ቸርችል, ግራንድ ባሃማ የቱሪስት ቦርድ; እና ጄፍ በርች፣ ትንሽ ተስፋ ቤይ ሎጅ። የBMOTIA ፎቶ ጨዋነት።\nየ 45 ኛው አመታዊ የውሃ ውስጥ መሳሪያዎች እና የግብይት ማህበር (ዲማ) ትርኢት በላስ ቬጋስ የስብሰባ ማእከል በጥሩ ሁኔታ በመካሄድ ላይ ነው ፣ እና የባሃማስ ደሴቶች እንደገና የመጥለቅ ባለሙያዎችን ፣ ኦፕሬተሮችን ፣ የንግድ ሚዲያዎችን እና የጎብኝዎችን ትኩረት እየሳበ ነው። እ.ኤ.አ. ከህዳር 16-19፣ 2021 የሚቆየው ትርኢቱ በአለም ላይ ትልቁ የንግድ-ብቻ ክስተት በስኩባ ዳይቪንግ፣ በውቅያኖስ ውሃ ስፖርት እና ጀብዱ/ዳይቭ የጉዞ ኢንደስትሪ ለሚሰሩ ኩባንያዎች ነው።\nየባሃማስ ተሳትፎ በዲማ ሾው ሙሉ በሙሉ የተዘጋጀው በባሃማስ የቱሪዝም፣ ኢንቨስትመንቶች እና አቪዬሽን ሚኒስቴር (BMOTIA) የቋሚ ገበያዎች ቡድን በ30 ዓመታት ተሳትፎ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ነው። የቡድኑ መድረሻ አጋሮች የሚከተሉትን ያጠቃልላሉ፡ የባሃማ ኦው ደሴቶች ማስተዋወቂያ ቦርድ፣ ግራንድ ባሃማ ደሴት ቱሪዝም ቦርድ፣ የባሃማስ ብሄራዊ ትረስት፣ ስቱዋርት ኮቭ ዳይቭ ባሃማስ፣ ሰንደል ሪዞርት እና የባሃማስ ዳይቭ አምባሳደሮች። ሪዞርቶች ወርልድ ቢሚኒ፣ መጽናኛ ስዊትስ ፓራዳይዝ ደሴት፣ ዌስት ኤንድ ዋተርስፖርትስ፣ ብሬዳልስ ዳይቭ ሴንተር፣ ቢሚኒ ቢግ ጨዋታ ክለብ ሪዞርት እና ማሪና እና የኒል ዋትሰን የቢሚኒ ስኩባ ማእከል በትዕይንቱ ላይ ማረፊያዎችን እና ሽልማቶችን ሰጥተዋል።\nየመዳረሻ አቅራቢዎች እና አዲስ የተሾሙ የባሃማስ ዳይቭ አምባሳደሮች በባሃማስ ዳስ እና ሴሚናሮች ያቆሙትን ጠላቂ አፍቃሪዎች ጥያቄዎችን በመመለስ ተጠምደዋል። ከግራ ወደ ቀኝ፡ ካርሜል ቸርችል፣ ግራንድ ባሃማ የቱሪስት ቦርድ; የባሃማስ ዳይቭ አምባሳደሮች ሞራድ ሀሰን እና ጄኒ ሲንኬግራና፣ እና የቢኤምቲኤ የቋሚ ቡድን አባላት ዴኬሪ ጆንሰን፣ ሳኒኬ ኩልመር እና ኒኮላስ ጥበብ። የBMOTIA ፎቶ ጨዋነት።\n"የባሃማስ ደሴቶች የዘንድሮውን ትርኢት ሙሉ በሙሉ ተቆጣጥሮታል” ሲሉ ግሬግ ሮል፣ የቨርቲካል ገበያ፣ ቢኤምቲኤ ሲኒየር ዳይሬክተር ተናግረዋል። "ተፎካካሪዎቹ ኤግዚቢሽኖች እና ጠላቂዎች በእኛ ዳስ አቀራረብ ሙሉ በሙሉ ተናድደዋል።"\nሚስተር ሮሌ አክለውም “የባሃማስ መገኘት በጣም አስደናቂ ነበር። "በዝግጅቱ በሙሉ፣ ባለጸጋ እና ልዩ ልዩ የባህር ህይወታችንን በይነተገናኝ በሆነ የቪዲዮ ግድግዳ ላይ፣ በትላልቅ ብራንድ ባነሮች ላይ፣ በአዲስ ዋስትናዎች እና ልዩ በሆነ ወለል እስከ ጣሪያ ባለው የምርት ምልክት በማሳየታችን ሙያዊ ፣አስደሳች እና ደማቅ ትዕይንቶቻችንን እናመሰግናለን።"\nዕለታዊ ሴሚናሮች ከሪፍ ጥበቃ እስከ በባሃማስ ዳይቪንግ እና የግራንድ ባሃማ ትልቅ የእንስሳት ግኝቶችን ልምድ በባሃማስ የጀልባ አምባሳደሮች እና ዳይቭ ኦፕሬተሮች ተካሂደዋል። ከግራ ወደ ቀኝ አራም ቤቴል, ቢኤምኦቲኤ; ካርሜል ቸርችል, ግራንድ ባሃማ የቱሪስት ቦርድ; እና ሪቻርድ "ስኩባ ዲክ" ስሚዝ, የባሃማስ ዳይቭ አምባሳደሮች. የBMOTIA ፎቶ ጨዋነት።\nሮሌ የባሃማስ ዳይቭ ኦፕሬተሮች ስራ እንደበዛባቸው አመልክቷል። ከጠላቂዎች ጋር ብዙ አንድ ለአንድ የንግድ እድሎችን ማካሄድ ችለዋል። በተጨማሪም የባሃማስ ቬርቲካል ገበያ ቡድን አባላት የደንበኞቻቸውን ተደራሽነት በፈጠራ እና በይነተገናኝ ፕሮግራሞች ዕለታዊ የመጥለቅ ሴሚናሮችን ጨምሮ ፣የስጦታ ምዝገባን ፣የዳይቭ ጉዞ ምዝገባዎችን እና ከባሃማስ ዳይቭ አምባሳደሮች ጋር ግንኙነት መፍጠር ችለዋል።\nየስኩባ ዳይቪንግ መጽሔት 2022 የአንባቢዎች ምርጫ ሽልማቶች ባሃማስ የትልቅ እንስሳት ከፍተኛ መዳረሻ፣ በምርጥ ዋሻ፣ ዋሻ እና ግሮቶ ዳይቪንግ እና በምርጥ ውቅያኖስ ዳይቪንግ በቅደም ተከተል እና በካሪቢያን ውስጥ ምርጥ መድረሻ ለ: ምርጥ አጠቃላይ የዳይቭ መድረሻ፣ ምርጥ እሴት ፣ ምርጥ ስኖርሊንግ ፣ ምርጥ የግድግዳ ዳይቪንግ ፣ ምርጥ የባህር ዳርቻ ዳይቪንግ ፣ ምርጥ ጀማሪ ዳይቪንግ ፣ ምርጥ የላቀ ዳይቪንግ ፣ ምርጥ ፎቶግራፊ ፣ ምርጥ የማክሮ ህይወት እና ምርጥ የባህር ህይወት ጤና። የBMOTIA ፎቶ ጨዋነት።\n“ባሃማስ በምድርም ሆነ በባህር ውስጥ በተፈጥሮ ውበት የተባረከ ነው። እና ልክ ዛሬ ፣ ስኩባ ዳይቪንግ መጽሔት የ2022 የአንባቢዎች ምርጫ ሽልማት አሸናፊዎችን አስታውቋል እናም ባሃማስ ለትልቅ እንስሳት ከፍተኛ መድረሻ ተብሎ ተሰይሟል፣ ይህ ሽልማት በተከታታይ፣ አሁን ከ20 አመታት በላይ አሸንፈናል። ባሃማስ በምርጥ ዋሻ፣ በዋሻ እና በግሮቶ ዳይቪንግ እና በምርጥ ውሬክ ዳይቪንግ በቅደም ተከተል ሁለተኛ ደረጃን አግኝቷል። ከዚህም በተጨማሪ ባሃማስ በካሪቢያን አካባቢ ከሚገኙት ምርጥ መዳረሻዎች አንዱ ሆኖ ተመርጧል፡ ምርጥ አጠቃላይ የመጥለቅ መዳረሻ፣ ምርጥ እሴት፣ ምርጥ ስኖርሊንግ፣ ምርጥ የግድግዳ ዳይቪንግ፣ ምርጥ የባህር ዳይቪንግ፣ ምርጥ ጀማሪ ዳይቪንግ፣ ምርጥ የላቀ ዳይቪንግ፣ ምርጥ ፎቶግራፊ፣ ምርጥ የማርኮ ህይወት እና የባህር ላይ ህይወት ምርጥ ጤና፣” ሚስተር ሮሌ ንግግራቸውን ቋጭተዋል።\nበDEMA ትርኢት ውስጥ፣ የመጥለቅ ባለሙያዎች እና አድናቂዎች ከባሃማስ አቅራቢዎች ጋር የንግድ ስራ ለመስራት በባሃማስ ዳስ ቆሙ። የBMOTIA ፎቶ ጨዋነት።\nስለ የባሃማስ ደሴቶች\nየባሃማስ ደሴቶች ከናሶ እና ገነት ደሴት እስከ ግራንድ ባሃማ፣ እስከ አባኮ ደሴቶች፣ ዘ ኤክሱማ ደሴቶች፣ ወደብ ደሴት፣ ኤሉቴራ፣ ቢሚኒ፣ ሎንግ ደሴት እና ሌሎችም በፀሐይ ውስጥ ለሁሉም ሰው የሚሆን ቦታ አላቸው። እያንዳንዱ ደሴት የራሱ የሆነ ስብዕና እና መስህቦች አሉት ለተለያዩ የዕረፍት ጊዜ ዘይቤዎች፣ ከአለም ምርጥ ጎልፍ፣ ስኩባ ዳይቪንግ፣ አሳ ማጥመድ፣ መርከብ፣ ጀልባ እንዲሁም ግብይት እና መመገቢያ ጋር። መድረሻው በቀላሉ የሚገኝ የሐሩር ክልል ጉዞን ያቀርባል፣ እና የባሃሚያን ዶላር ከአሜሪካ ዶላር ጋር እኩል ነው። ሁሉንም ነገር ያድርጉ ወይም ምንም ነገር አያድርጉ ፣ ያስታውሱ ፣ በባሃማስ የተሻለ ነው። በጉዞ ፓኬጆች ፣ በእንቅስቃሴዎች እና በማረፊያ ቦታዎች ላይ ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት ከ1-800-ባሃማስ ይደውሉ ወይም ይጎብኙ ባሃማስ.ኮም. ባሃማስን በድር ላይ ይፈልጉ ፌስቡክ, ትዊተር ና ዩቱብ.


አኮናዲ እና አድራሻ ደብተር\nThis page is a translated version of the page Akonadi and AddressBook and the translation is 45% complete.\nይህ መረጃ የቀረበው በ Tobias Koenig, KDE-PIM developer. ነው\nRetrieved from "https://userbase.kde.org/index.php?title=Akonadi_and_AddressBook/am&oldid=410236"


ከመስከረም 11 በኋላ ሃያ ዓመት ምን ያህል ደህና ነን? አሳሳቢ!\nመግቢያ ገፅ » የቅርብ ጊዜ ዜና መጣጥፎች » Wtn » ከመስከረም 11 በኋላ ሃያ ዓመት ምን ያህል ደህና ነን? አሳሳቢ!\nሰበር ዓለም አቀፍ ዜና • ሰበር የጉዞ ዜና • የመንግስት ዜና • የመስተንግዶ ኢንዱስትሪ • ሰብአዊ መብቶች • ዜና • ሕዝብ • መልሶ መገንባት • ደህንነት • አሁን በመታየት ላይ ያሉ • አሜሪካ ሰበር ዜና • የተለያዩ ዜናዎች • Wtn\nዛሬ መጓዝ ከሃያ ዓመታት በፊት ከነበረው እጅግ ከባድ ነው። እንደ እውነቱ ከሆነ የጉዞ ኢንዱስትሪው በጣም ተለውጧል እናም ስለ እሱ የተናገረው ማለት ይቻላል ወዲያውኑ ጊዜ ያለፈበት ይሆናል። ከሃያ ዓመታት በፊት ፣ COVID-19 ያስከተለውን ኢኮኖሚያዊ ጉዳት እና ሞት ፣ ወይም ወረርሽኙ ያስከተለውን ማህበራዊ ቁጥጥር መገመት ይችሉ ነበር። ነገሮችን ወደ ዕይታ ለማምጣት መስከረም 11 ቀን 2001 በአንድ ቀን ውስጥ ከ 3,000 በላይ ሰዎች ሞተዋል። አሁን በ COVID-19 ዕድሜ ውስጥ ወረርሽኙ ከ 4 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ገድሏል።\nየ የዓለም ቱሪዝም ኔትዎርk ፕሬዝዳንት ዶ / ር ፒተር ታርሎው ከመስከረም 20 ቀን 11 ጀምሮ የ 2001 ዓመታት እና የጉዞ እና ቱሪዝም ዓለም እየተለወጠበት ያለውን የሚያንፀባርቅ ዘገባ አወጣ።\nምንም እንኳን አብዛኛዎቹ ሰዎች እነዚያን አሳዛኝ ቀናት አሁንም ያስታውሳሉ ፣ አሁን ከመስከረም 11 ቀን 2001 በኋላ የተወለደ አንድ ሙሉ ትውልድ አለ። ለእነሱ 9/11 ከረጅም ጊዜ በፊት የተከሰተ ታሪካዊ ክስተት ነው።\nየ 2020-21 COVID-19 ወረርሽኝ ለቱሪዝም አዲስ ተግዳሮቶችን ፈጠረ። ለብዙ ታዳጊዎች ያለ ገደብ የጉዞውን ዓለም መገመት አይችሉም እና ብዙዎች የብዙ የጉዞ ገደቦቻችን መሠረት ከሴፕቴምበር 11 ፣ 2001 በተከናወነው ውስጥ እንዳሉ አይገነዘቡም።\nባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት የቱሪዝም እና የጉዞ ባለሙያዎች “ደህንነት ወደ ታችኛው መስመር ምንም አይጨምርም” የሚለው የድሮው ግምት ከአሁን በኋላ ተቀባይነት እንደሌለው ተገነዘቡ የቱሪዝም ባለሥልጣናት ዛሬ ደህንነትን የገቢያ ጥረቶቻቸው አካል አድርገው ይመለከቱታል። የቱሪዝም ደህንነት እና ፖሊስ ፣ አንዴ የጉዞ እና የቱሪዝም ዓለም የእንጀራ ልጅ ፣ አሁን የኢንዱስትሪው አስፈላጊ አካል ነው።\nየቱሪዝም እና የጉዞ ደንበኞች ከአሁን በኋላ ደህንነትን አይፈራም ፤ ከፀረ-ሽብር እርምጃዎች እስከ የህዝብ ጤና ጉዳዮች ድረስ እያንዳንዱን ገጽታ ይቀበላሉ። ተጓlersች ስለሱ ነጋዴዎችን ይጠይቃሉ ፣ ይማሩበት እና በጉዞ ውሳኔ አሰጣጥ ውስጥ የደህንነት እርምጃዎችን እንደ ዋና አካል ይጠቀማሉ። በተጨማሪም ፣ በ COVID-19 ውስጥ ፣ ህዝቡ አሁን የጤና እርምጃዎችን እንደ የቱሪዝም ደህንነት አካል አድርጎ ይመለከታል።\nይህ አዲስ የደህንነት ዘመን ከሚመጣባቸው መንገዶች አንዱ የግል የደህንነት ኃይሎች እድገት (በአንዳንድ የዓለም ክፍሎች የግል ፖሊስ ኃይሎች በመባልም ይታወቃል) ነው።\nየግል ደህንነት ፣ ከ TOPP ዎች (ቱሪዝም ተኮር የፖሊስ እና ጥበቃ አገልግሎት) ክፍሎች ጋር አሁን ለተሳካ የቱሪዝም ኢንዱስትሪ አስፈላጊ ንጥረ ነገሮች ሆነዋል። ይህ እውነታ በተለይ እንደ ዩናይትድ ስቴትስ እና የላቲን አሜሪካ ክፍሎች ባሉ የወንጀል ማዕበሎች እና በበለጠ ጥበቃ ተኮር በሆኑ አካባቢዎች የፀረ-ፖሊስ ስሜት ባለባቸው አገሮች ውስጥ እውነት ነው።\nምንም እንኳን እነዚህ የግል የደህንነት ኃይሎች ሁል ጊዜ የማሰር መብት ባይኖራቸውም የመገኘት እና ፈጣን ምላሽ ጊዜ ይሰጣሉ።\nበመሆኑም በፖለቲካ እና በኢኮኖሚያዊ አለመረጋጋቶች እየጨመረ በሄደበት ዘመን ለአንዳንድ የቱሪዝም መስኮች የግል ደህንነት መታሰብ አማራጭ ሆኗል።\nእንዲሁም ከከባድ የግብር ሸክሞች የመጠበቅ እና የሕዝቡን ፍላጎት ለማሟላት ለሚጋፈጡ የከተማ አስተዳደሮች ግምት ውስጥ ማስገባት አማራጭ ሆኗል። ባለፉት ሃያ ዓመታት ውስጥ ሕዝብ በአውሮፕላን ማረፊያዎች ብቻ ሳይሆን እንደ የገበያ ማዕከላት ፣ የመዝናኛ ቦታዎች/መናፈሻዎች ፣ የትራንስፖርት ማዕከሎች ፣ ሆቴሎች ፣ የአውራጃ ስብሰባ ማዕከላት ፣ የመርከብ መርከቦች እና የስፖርት ዝግጅቶች ባሉ ቦታዎች ላይ አንዳንድ የደህንነት ዓይነቶች ይጠብቃሉ።\nበቱሪዝም ደህንነት እና TOPPs ዓለም ውስጥ ብዙ መሻሻሎች ቢኖሩም አሁንም ብዙ የሚደረጉ ነገሮች አሉ።\nእኛ ባለፉት አስርት ዓመታት በቱሪዝም ኢንዱስትሪ ውስጥ እንዴት እንደሠራን\nየአየር መንገድ ኢንዱስትሪ\nምናልባት እንደ አየር መንገድ ኢንዱስትሪ በዓለም ዙሪያ ብዙ የቱሪዝም ክፍል አልተቀበለም። ያለፉት ሃያ ዓመታት የአየር መንገዱ ኢንዱስትሪ ውጣ ውረዶች ነበሩባቸው ፣ በ 2020 የኢንዱስትሪው ትልቁ መውረድ። አየር መንገዶች የቱሪዝም አስፈላጊ አካል እንደሆኑ ምንም ጥርጥር የለውም -ያለ አየር መጓጓዣ ብዙ አከባቢዎች በቀላሉ ይሞታሉ ፣ እና የአየር ትራፊክ የመዝናኛ ቱሪዝም ንግድ እና እንዲሁም የንግድ ፣ የንግድ ጉዞ እና የእቃ መላክ አስፈላጊ አካል ነው።\nየአየር ጉዞ ዛሬ ከሃያ አንድ ዓመት በፊት ወይም ከሁለት ዓመት በፊት ከነበረው በጣም ያነሰ አስደሳች ነው። ብዙ ተጓlersች እነዚህ ሁሉ እርምጃዎች አስፈላጊ ናቸው ብለው ይጠይቃሉ ወይም ምክንያታዊ ፣ ብክነት እና ትርጉም የለሽ ላይሆኑ ይችሉ ይሆናል ብለው ያስባሉ። ሌሎች ደግሞ ተቃራኒ አመለካከት አላቸው። በወረርሽኝ ዘመን የአየር መጓጓዣ ደህንነት አውሮፕላኑን ስለማስጠበቅ ብቻ ሳይሆን ተርሚናሎች ንፁህ መሆናቸውን እና የሻንጣ አያያዝ ኢንፌክሽኖችን እንዳይሰራጭ ማድረግ ነው።\nአዲስ የደህንነት ደንቦች ለተጓlersች ሕይወትን አስቸጋሪ ያደረጉ ብቻ ሳይሆኑ ብዙ የደንበኞች አገልግሎት ዓይነቶችም ቀንሰዋል። አየር መንገዶች ከምግብ እስከ ፈገግታ ድረስ በቀላሉ ይሰጣሉ እና ብዙውን ጊዜ ህዝብን በሚይዙበት መንገድ የሚማርኩ ይመስላሉ። ስለዚህ በአየር ትራንስፖርት ደህንነት ውስጥ በጣም ትንሽ መከናወኑ የሚያሳዝን ነው። በጣም ብዙ ደንበኞች የአየር መንገዱ ደህንነት ከንቃታዊነት የበለጠ ምላሽ ሰጭ ነው ብለው ያስባሉ።