‹‹በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር››! | ሪፖርተር Ethiopian Reporter Amharic\n‹‹በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር››!\nየማኅበራዊ ፖለቲካ ይዘት ምንድነው?\n2011 በተስፋ ተከፈተ፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) “በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር” ጥሪ አስተዋፅኦ ነበረው፡፡ ምንም ነገር ያለተቃርኖው እንደማይኖር ሁሉ ግን፣ በተስፋ የተከፈተው 2011 የሥጋት ወቅቶችም ይኖሩታል፡፡ በዓመቱ የመጀመርያ ሳምንት ገና፣ በርካታ አሳሳቢና አሥጊ ሁኔታዎች እየተመዘገቡ ናቸው፡፡ የ2011 የተስፋ ገጽታ እየጎለበተና የሥጋቱ ገጽታ እየተዳከመ የሚቀጭጭበት ዘመን ከሆነ፣ የኢትዮጵያ መፃዒ ዕድል ብሩህ ይሆናል፡፡ የዚህ ጽሑፍ ጥረት ለተስፋው ገጽታ መጎልበት አስተዋፅኦ የማድረግ ነው፡፡ በዘሁ መንፈስ ታስቦ ቢነበብ አመሠግናለሁ፡፡\nየጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ጥሪ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ልዩነቶቻቸውን በይቅርታ ተሻግረውና በፍቅር ተደምረው ወደ አንዲት ሰላማዊትና ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ አዳራሽ እንዲገቡ የሚጋብዝ በጎ ጥሪ ነው፡፡ ይሁንና፣ ‹‹መሻገርና መደመር›› ክንዋኔዎች (Processes) እንጂ፣ በራሳቸው የመዳረሻ ግብ አይደሉም፡፡ ስለዚህም ከአዳራሹ በደስታና በተስፋ ከተገባ በኋላ፣ አንዲት ሰላማዊትና ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ የምትገነባውና የምትደረጀው በምን ዓይነት የጋራ ብሔራዊ ወይም አገራዊ የፖለቲካ ማኅበራዊ ሥርዓት ውስጥ ነው? የሚለው ጥያቄ የግዴታ ይነሳል፡፡ በግቡ ማኅበራዊ ፖለቲካ ምንነት ላይ ከወዲሁ ውይይት የተደረገውን ያህል፣ አቅጣጫው ግልጽ ይሆናል፡፡ የሽግግሩና የመደመሩ መዳረሻ ይታወቃል፡፡\nየመሻገርና የመደመር ክንዋኔ የጫጉላ ሰሞን መስከረም አምስት ዕለት ተፈጽሟል ለማለት ይቻላል፡፡ በምን እንደሚቋጭ ወደፊት ይታያል፡፡ መንግሥት ከእንግዲህ ግን፣ በአንድ በኩል የሕግና ሥርዓት አስከባሪ ሚናውን አጉልቶ ወደ መያዝና ወደ መጫወት ማቅናት ይኖርበታል፡፡ ሥርዓተ አልበኝነትና የዋለለ የፖለቲካ ሁኔታ፣ የተባለው መሻገርና መደመር ፀር ናቸው፡፡ በሌላ በኩል በአንድ ወገን የመዳረሻውን ምንነት ግልጽ አድርጎ ማሳወቅ ያስፈልጋል፡፡ የሽግግሩንና የመደመሩን ሒደት በቅጡ አስምሮ ወደ ተጨባጭ ሥራዎች መገባት ይኖርበታል፡፡ ለመስከረም የመጨረሻ ሳምንት የተቀጠረው የኢሕአዴግ ጉባዔ በእዚህ አኳያ የወሳኝነት ሥፍራ አለው፡፡ ኢሕአዴግ መንግሥታዊ ኃላፊነቱን መወጣት አለበት፡፡ በዚሁ ወደ ርዕሱ ለመመለስ የ‹‹በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር›› ማኅበራዊ ፖለቲካ ይዘት ምንድን ነው?\nየኢትዮጵያ አርበኞች በ1930ዎቹ ፋሺስት ኢጣሊያንን የገጠሙት ‹‹እናት አገር ወይም ሞት›› እያሉ ነበር፡፡ አፄ ኃይለ ሥላሴ የነፃነቱን ዘመን የከፈቱት ‹‹አዲስ ዘመንን›› በማወጅ ነበር፡፡ ደርግ በ1966 ዓ.ም. ‹‹ኢትዮጵያ ትቅደም›› እያለ የሥልጣን ማማዎችን ጨበጠ፡፡ አንደኛው በወቅቱ የቀረበለት ዓብይ ጥያቄ ምን ማለት ነው? የሚለው ነበር፡፡ ደርጉ የተዘበራረቁና የተምታቱ መልሶችን ሲሰጥ ከከረመ በኋላ፣ በኅዳር 1967 ዓ.ም. በፈጸመው ግድያ ኢትዮጵያ ትቅደሙን ከደም ባህር ውስጥ አስምጦ አሰናበተው፡፡ ከዚያም የኢትዮጵያ ኅብረተሰባዊነት፣ ዴሞክራሲያዊ አብዮት፣ ሶሺያሊዝም እያለ የማታ ማታ የኢሠፓን አገዛዝ መሠረተ፡፡ ‹‹አንድ ሰውና አንድ ጠብመንጃ እስኪቀር ድረስ›› እስካለው የአጥፍቶ ጠፊ የዕብደት ‹‹ፖለቲካ›› ድረስ ዘለቀ፡፡ በ1983 ዓ.ም. ተወገደ፡፡ ‹‹አብዮታዊ ዴሞክራሲ›› የተባለውን የማኅበራዊ ፖለቲካ ርዕዮተ ዓለም ባነገበው ኢሕአዴግ ተተካ፡፡ ከ27 ዓመታት በኋላ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ከዚያው ከኢሕአዴግ ውስጥ ፈልቀው፣ በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር እያሉ መጡ፡፡\nጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር የሚሉትን ቃላት በኢትዮጵያ የፖለቲካ ዓለም ውስጥ ካስተዋወቁ መንፈቅ ሊሞላው ነው፡፡ ይኼንን ጽሑፍ ለኅትመት እስከላኩበት ዕለት ድረስ ግን፣ የቃላቱን የማኅበራዊ ፖለቲካ ወይም የፖለቲካዊ ፍልስፍና መሠረትና ይዘት አላብራሩም፡፡ ስለሆነም ከዛሬ 44 ዓመታት በፊት ለደርግ ይቀርብ የነበረውን ጥያቄ መልሰን እንድናቀርብ የተገደድን መስሏል፡፡ የጥሪው ማኅበራዊ ፖለቲካ ይዘት ምንድነው? ለማቆምና ለመገንባት የሚፈልገው ወይም የሚታሰበው ሥርዓተ አገዛዝ ምን የሚባልና ምን ዓይነት ነው? ዕቅዱ ምንድን ነው? ወደተግባር የሚተረጎመው እንዴት ነው?\nበ1966/67 ዓ.ም. የደርጉን ኢትዮጵያ ትቅደም ምንነት የጠየቁትና የሞገቱ ጥቂቶች ነበሩ፡፡ ‹‹ፀረ ኢትዮጵያ ትቅደም›› እየተባሉ የተወገዙትና የተሳደዱትም ጥቂቶች አይደሉም፡፡ ከደርጉ ኢትዮጵያ ትቅደም እስከ የኢሠፓ አንድ ሰው እስኪቀር ድረስ የነበሩትን ጥሪዎች አብዝተው ያዜሙት ጋዜጠኞች፣ ምሁራንና የኪነት ሰዎች ግን ጥቂቶች አልነበሩም፡፡ በኢሕአዴግ ዘመንም በርካታ ጋዜጠኞች፣ ምሁራንና የኪነት ሰዎች የኢሕአዴግን አብዮታዊ ዴሞክራሲና ሌላ ሌላ ሳይሞግቱና ሳይጠይቁ ለ27 ዓመታት ሙሉ ሲዘምሩ ኖረዋል፡፡ የቀድሞው የቀጠለ ይመስል ዛሬ ደግሞ፣ አንዳንድ የመገናኛ አስተናጋጆች፣ ምሁራንና የኪነት ሰዎች የዶ/ር ዓብይን በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር ጥሪ በሰፊው ማስተጋባት ይዘዋል፡፡ ‹‹ነፃ ናችሁ›› እየተባሉ እንኳን ትርጉማቸው ምንድነው? ብለው ለመጠየቅና ለመሞገት ሲዳዱ አይሰሙም፡፡ ለምን?\nዋናው ምክንያት ያለ ጥርጥር ሰላምና አንድነት ከናፈቀው የኢትዮጵያ ሰፊ ሕዝብ ልብ ውስጥ የገባ ጥሪ በመሆኑ ነው፡፡ ያለፉት ሦስት ዓመታት ማቅኛው የጠፋ የመሰለ የሥጋት ዓመታት ነበሩ፡፡ በዚህ ሁኔታ ውስጥ ዶ/ር ዓብይ በይቅርታ መሻገርና በፍቅር መደመር እያሉ ያቀረቡት ጥሪ፣ አብዛኛውን ሕዝብ ከሥጋቱ መውጫ እንዳገኘ ያህል አስተንፍሷል፡፡ አንዳንዶች ዶ/ር ዓብይን ‹‹ከፈጣሪ የተላኩ››፣ “ነብይ” እያሉ መግለጻቸው በራሱ፣ የጭንቀቱን ስፋትና መጠን ያመለክታል፡፡ ደግሞም ከግጭት በይቅርታ፣ ከጥላቻ በፍቅር መደመር የማይመረጡበት ምክንያት የለም፡፡ ይቅርታና ፍቅር ከሁሉ ነገር በፊት የኢትዮጵያ ሃይማኖቶች ሁሉ መሠረታዊ አስተምህሮ ናቸው፡፡ ተቃራኒያቸውን ቂምንና ቁርሾን፣ ጥላቻንና ግጭትን፣ መለያየትንና መበታተንን የሚፃረሩ ክቡር ሰዋዊ እሴቶችና ፀጋዎች ናቸው፡፡\nይሁን እንጂ የዶ/ር ዓብይ ጥሪ በፈጣሪ ስምና ስለፈጣሪ የተደረገ የሃይማኖታዊ ይቅርታና ዕርቅ ጥሪ አይደለም፡፡ ‹‹ነው›› ቢባልም እንኳን፣ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ዓለም ውስጥ የሚሠራ አይሆንም፡፡ ኢትዮጵያ ሃይማኖትና መንግሥት የተለያዩባት አገር ነች፡፡ ወይም እንደ ቫቲካን፣ ኢራንና ሳዑዲ የወንጌላዊና የቁራናዊ (Theocratic) አገዛዝ አገር አይደለችም፡፡ የፖለቲካ ማኅበራዊ ይቅርታና ዕርቋን በጳጳሳዊ፣ ሙላሂና ፓስቶራላዊ ሥርዓት ለማስተናግድ የሚሆን የታሪክና የማንነት መሠረትና ጀርባ ያላት አገር አይደለችም፡፡\nዶ/ር ዓብይ በድርጅታዊ ፖለቲካ ውስጥ ያደጉና የኖሩ ሰው ናቸው፡፡ ከፍተኛ የክልልና የመንግሥት ባለሥልጣንና ኮሎኔልም ጭምር የነበሩ ሰው ናቸው፡፡ ከአምስት ወራት ወዲህ ደግሞ ከፍተኛውን የኢትዮጵያ መንግሥት የፖለቲካ ሥልጣን የጨበጡ ሰው ናቸው፡፡ ሥልጣኑን የጨበጡት ከሦስት ዓመታት የተካረሩ የማኅበራዊና የኢሕአዴግ ውስጥ የፖለቲካ ፍትጊያዎች በኋላና በመጋቢት 2010 ዓ.ም. በተከናወነበት ሁኔታ ተካሂዶ ከተገታ በኋላ ነው፡፡\nነገር ግን ከእሳቸው ምርጫ በኋላም በኢሕአዴግ አባል ድርጅቶች መካከል በአንድ በኩል፣ በየአባልና በየአጋር ድርጅቶቹ ውስጥ በሌላ በኩል እየተካሄደ ያለው የፖለቲካ ትግልና ትንቅንቅ እንደቀጠለ ነው፡፡ ይህ በምን እንደሚያከትም እንኳን ውጫዊው ታዛቢ ቀርቶ ራሳቸው የኢሕአዴግ መሪዎችና አባላትም የሚያውቁት አይመስልም፡፡ ነገሮች በተቃራኒው የሚያመለክቱት እያንዳንዳቸው ያለፉትን የ27 ዓመታት የኢሕአዴግ ጉዞ ለየክልል ቡድናቸው በሚያመቹ መንገዶች በአዎንታዊና በአሉታዊ እያብጠለጠሉ እንደሚገኙ ነው፡፡ የየክልል ቡድኖቻቸውን ጡንቻዎች በዚያም በዚህ ብለው ለማደለብና ለማፈርጠም እየተሯሯጡና እየተጣደፉ እንደሚገኙ ነው፡፡ የየክልል ምሁራኖቻቸውንና የዳያስፖራ ወገኖቻቸውን እየጋበዙ ረድፍ ለማስያዝ በመጣር ላይ እንዳሉ ነው፡፡ የአገር ውስጥ የፖለቲካ ድርጅቶችም፣ ኅብረት ወይም ውህደት… እያሉ ለመሸጋሸግ እንደሚጥሩ ነው፡፡\nየቅርብና የሩቅ መንግሥታት አገሮችም ሠልፋቸውን ይዘው ሊጎትቱ የሚችሉትን ገመድ ሁሉ እየጎተቱ ናቸው፡፡ ‹‹እንዲያውም›› ይላሉ አንዳንድ ታዛቢዎችና የፖለቲካ ተንታኞች፣ ‹‹የውጭ እጆች ዘልቀው ገብተዋል››፡፡ ለዚህም በተለይ ከኅዳር 2010 ዓ.ም. ወዲህ ወደ ኢትዮጵያ የጎረፉትን የቅርብና የሩቅ መንግሥታትንና የፋይናንስ ድርጅቶችን መልዕክተኞች ይዘረዝራሉ፡፡ የዶ/ር ዓብይን የውጭ ጉዞዎች ይጠቅሳሉ፡፡ የአንዳንድ የመካከለኛው ምሥራቅ አገሮችን ሥፍራና ሚና ያመለከታሉ፡፡ የኢኮኖሚ ፖሊሲው ወደ ኒዮ ሊበራላዊ መለወጥ እንደያዘ ያትታሉ፡፡ የኢትዮ ኤርትራ ጉዳይ ከሳዑዲ ሳሎን የገባበትን ምክንያት ይጠይቃሉ፡፡…\nከኤርትራ ጋራ የተጀመረው ግንኙነት በራሱ መልካም ቢሆንም፣ እየተጀመሩ ያሉት የፖለቲካ ኢኮኖሚ ግንኙነቶቹ በምን ስምምነት ላይ እየተመሠረቱና እየተገነቡ እንደሆነ በይፋ አልተገለጸም፡፡ ዶ/ር ዓብይ በዚህ አኳይ እንዲያውም ግልጽነትና የመረጃ መብት የሚባሉትን ጉዳዮች ከቀድሞዎቹ ገዢዎች በተለየ በሥራ የሚያውሉ ሆነው እንዳልተገኙ ይተቻል፡፡ በሌላ በኩል የኤርትራ መንግሥት በሕጋዊነት በሕግ የበላይነትና በሰብዓዊ መብቶች ጥያቄዎች ረገድ እስካሁን አንድም ዕርምጃ አለመውሰዱ ተገቢ ጥያቄዎችን መቀስቀሱ አልቀረም፡፡\nየተመለከቱት ጉዳዮች የየራሳቸውን ሕይወት ማብቀላቸው የየራሳቸውን መንገድ መውሰዳቸውና የየራሳቸውን ጫና በአዎንታዊውም ሆነ በአሉታዊ ማሳረፋቸው አይቀርም፡፡ እያሳረፉም ናቸው፡፡ እንደዚሁም ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ሰፊ ድጋፍ እንዳላቸው አደባባዮች ቢመሰክሩም፣ በኢሕአዴግ አባልና አጋር ድርጅቶች አመራሮች ውስጥና በአባላቶቻቸው ዘንድ ይሁን በቢሮክራሲው ውስጥ ያላቸው ተጨባጭ ተቀባይነትና ድጋፍ በግልጽ የሚታወቅ አለመሆኑ ሌላው አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡ የቄሮ፣ ፋኖና የሌሎቹ ወጣቶች እንቅስቃሴዎች የወደፊት ጉዞም የሚታወቅ አይደለም፡፡ ‹‹ሰው ምን ይመስላል ቢሉት ኑሮውን አለ›› እንደሚባለው ሁሉ፣ ወሳኙ ጉዳይ ዞሮ ዞሮ በተለይም የሕዝቡ ማቴሪያል ሕይወት መሻሻልና አለመሻሻል እንደሆነ ማስታወሱ የሚታወቀውን መድገም ይሆናል፡፡… በእነዚህ ነባራዊ ሁኔታዎች ምክንያትና ከኢትዮጵያ መፃዒ ዕድል አንፃር በጥሪያቸው ምንነት ላይ የፖለቲካ ውይይት ቢካሄድ፣ ጥሪያቸው ሥጋ የመልበስ ዕድል ይኖረዋል ብዬ እገምታለሁ፡፡\nማኅበራዊ ፖለቲካዊ ይቅርታና ዕርቅ\nየፖለቲካ መሪዎችና ተዋናዮች ይቅርታና (Forgiveness) ዕርቅ (Reconciliation) የሚባሉትን የፖለቲካ ግብና አካሄዶች በየጊዜው አንስተዋል፡፡ በሥራ አውለዋል፡፡ የፖለቲካና የማኅበረሰባዊ ሳይንስ ተመራማሪዎችና ፈላስፎች በብዙ አትተውባቸዋል፡፡ አንዳንዶቹ ሓና አረንት፣ ሱዛን ዲዋየር፣ ጃክ ደሪዳ፣ ሃዋርድ ዜኸር፣ አሪ ኮኸን፣ አሊስ ማክላክላን… ናቸው፡፡ የኢሕአዴግ የአገር ውስጥና የዳያስፖራ ተቃዋሚዎችም፣ የይቅርታና የዕርቅ ጉበዔ እንዲጠራ ሲጠይቁ 27 ዓመታት አልፈዋል፡፡ ይሁንና ተቃዋሚዎቹም ሆኑ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ስለጉዳዩ ያቀረቡት ጭብጥ አመለካከት ሐሳብና ፍኖተ ካርታ የለም፡፡\nከዶ/ር ዓብይ ወዲህ እንዲያውም የፖለቲካ ይቅርታና ዕርቅ፣ መንግሥት ለፖለቲካ እስረኞች የሚያደርገውን የክስ መቋረጥና ምሕረት ማለት መስለዋል፡፡ የዳያስፖራው ተቃዋሚዎችና የፌስቡክ ተዋናዮች ወደ አገራቸው መመለስና በመንግሥታዊ መስተንግዶዎች ጭምር በ‹‹ነፃነት›› መንቀሳቀሳቸውን ማለት መስሏል፡፡ አንዳንድ ሌሎችም ‹‹የጦር ትግል›› የሚሉትን ‹‹አቋርጠናል›› እያሉ የሚያወጡትን መግለጫ ማለት መስሏል፡፡ ይቅርታና ዕርቅ እነዚህን ጉዳዮች ማለት ከሆነ፣ የይቅርታና የዕርቁ ጥያቄ ከመሠረቱና ከድሮውም የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱና የፖለቲካ መድረኩ እንዲሰፋ ከመጠየቅ የማይዘል ነበር ያሰኛል፡፡ እንዲያም ሲል ከድሮውም ቢሆን ለፖለቲካ ሥፍራዎች ሲደረግ የነበረ ጥረት ነበር ያሰኛል፡፡\nበይቅርታ መሻገር በሌላው በኩል ግን፣ አንዳንዴ ‹ዶ/ር ዓብይን ተቀብያለሁ፣ ከእሳቸው ጋር ተደምሬያለሁ› ማለትን ይመስላል፡፡ በሌላ ጊዜ ደግሞ፣ ሲጠብ በፀረ ሕወሓትነት፣ ሲሰፋ በፀረ ኢሕአዴግነት መሠለፍ ማለትን ይመስላል፡፡ ደግሞ በሌላ ጊዜ፣ ‹‹የቀን ጅቦች፣ ሌቦችና ፀጉረ ለውጦች›› ከሚባሉት ጋራ የመታገያ መሣሪያ የተደረገ ይመስላል፡፡ በእኔ አረዳድ ይህ የኋለኛው በተለይ፣ ያላግባብ በልፃጊዎችንና በሥልጣን ባላጊዎችን መታገል በሚለው ቢተካና የተባሉት ክፍሎች ጉዳይ ለሕጋዊ መንገዶች ቢተው፣ በይቅርታ መሻገር ከተባለው ጥሪና መንፈስ ጋራ ይበልጡን የሚጣጣም ይሆናል፡፡ በይቅርታ መሻገር ሲቃ ከሚያስገቡና ሲቃ ከሚያስይዙ ቃላት መታቀብንም ይጠይቃል፡፡\nአብዛኞቹ ተቃዋሚዎች በተገቢው የሚጠይቋቸው ተቋማዊ ለውጦችና የሕግ የበላይነት በተግባር ተገልጸው፣ የኢትዮጵያን የፖለቲካ ኃይሎችና የፌስቡክ ተዋናዮች ወደ ሰላማዊና ዴሞክራሲያዊ የፖለቲካ ትግል የሚወስዷቸው ከሆነ፣ በራሱ መልካም ነው፡፡ አንዳንዶች የመጀመርያው ሥራ ሰላምንና መረጋጋትን ማስፈን ነው የሚል አቋም መያዛቸውም እንደዚሁ መልካም ነው፡፡ ይሁንና በፖለቲካ ኃይሎቹ መካከል የሚካሄድ ድርድር ዞሮ ዞሮ የፖለቲካ ኃይሎቹ በየግላቸው በሚደፉት የፖለቲካ ኃይል ሚዛን ልክ የሚፈጸም ስለሚሆን፣ የማኅበራዊ ፖለቲካ ይቅርታና ዕርቅ ተደርጎ ሊታይ አይችልም፡፡ ወደ ዘላቂ የማኅበራዊ ፖለቲካ ዕርቅ የሚያደርሰው ሁነኛ መንገድ ከኢትዮጵያ ሁኔታ ጋራ በተገናዘቡ መንገዶች መልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ (Restorative Justice) የሚባለው የፍትሕ መንገድ በሥራ የዋለውንና ያልዋለውን ያህል ይሆናል፡፡\nየፖለቲካ ይቅርታ ዣክ ደሪዳ እንደሚለው፣ ‹በይቅርታ ሊታለፍ ለማይገባው የግፍ ዕርምጃ (ድርጊት) ይቅርታ ሲጠየቅ ይቅርታን መለገስ ነው› (Is to Forgive the Unforgivable)፡፡ የፖለቲካ ይቅርታን መጠየቅ የበዳዩ ወገን ፈንታና ግዴታ ነው፡፡ እንደዚሁም በዳዩ ወገን፣ ‹‹የፈጸምኩትን ግፍና በደል መቼም አልደግመውም፣ ሌላም እንዲፈጽመው አልፈቅድም›› ብሎ ባደባባይ ቃል የሚገባበት ሥርዓት ነው፡፡ ይቅርታን መለገስ ወይንም አለመለገስ የዚያኑ ያህል ደግሞ ግን፣ የተበዳዩ ወገን ነፃነት ነው፡፡ ለምሳሌም የጀርመን ቻንስለር ዊሊ ብርንት፣ በሂትለር የተፈጸመውን ግፍ በማስታውስ በኅዳር 1963 (1970) አይሁዶች ታጉረው ከነበሩበት የዋርሶው ጌቶ ፊት ተንበርክከው እንደጠየቁት ይቅርታ፡፡ የአውስትራሊያ ጠቅላይ ሚኒስትር ኬቪን ሩድ በየካቲት 2000 (2008) አቦሪጀኖችን እንደጠየቁት ይቅርታ፡፡ ወይም፣ የካናዳ ጠቅላይ ሚኒስትር ጁሰቲን ትሩዶ በመስከረም 2010 (2017) ከተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ፊት ቁመው የካናዳ ህንዳዊያንን ይቅርታ እንደጠየቁት፡፡ ሁሉም ግን የጠየቁትን ይቅርታ መቀበል ወይም አለመቀበል የአይሁዶቹ፣ የካናዳ ህንዳዊያንና የአቦሪጀኖቹ የማይገሰስ ነፃ ውሳኔ እንደሆነ የተቀበሉ ነበሩ፡፡\nበአጭሩ ለማመላከት መልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ እንደ ሌሎቹ የፍትሕ መንገዶች በሕግ መሠረት ብያኔ ለመስጠት የሚጥር የፍትሕ መንገድ አይደለም፡፡ ኔልሰን ማንዴላ በጥሩ እንደገለጹት፣ ‹በግጭቶች ምክንያት በማኅበረሰቦች መካከል የተሰበጣጠሰውን መተማመን መልሶ ለማከም፣ ለመጠገንና ለመገንባት የሚጥር የፍትሕ መንገድ ነው› (Restorative Justice Seeks to Repair Broken Trust Between Hostile Groups in the Aftermath of … Conflict)፡፡\nበሌላ አገላለጽ የአንድ አፍታና የአንድ ሰሞን ሁነትና ትርዒት አይደለም፡፡ በዳይና ተበዳይን በአደባባይ አቀራርቦ በማወያየት የሁለቱንም ወገኖች ስብራቶች ለማከም፣ ለመጠገንና ለመገንባት የሚጥር የፍትሕ መንገድ ነው፡፡ ይኼንን ማለት ሃይማኖታዊ/ምግባራዊ (Moral) ይቅርታና ዕርቅ፣ በማኅበራዊ ፖለቲካ ይቅርታና ዕርቅ ክንዋኔ ውስጥ ሥፍራ የላቸውም ማለት አይደለም፡፡ ማኅበራዊ ፖለቲካ ዕርቅ የበዳይንና የተበዳይን ስብራቶች አክሞ ማኅበራዊ ፖለቲካዊ ፍትሕን በአዲስ የመገንባት ግብ ስላለው፣ ከሃይማኖታዊ/ምግባራዊ ይቅርታና ዕርቅ አካሄድ ይለያል፡፡ የሚጠቀመው የመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ ዘዴዎችንና መንገዶችን ነው፡፡\nመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ በዳይ/በዳዮችንና ተበዳይ/ተበዳዮችን ለየቅል የሚሞግቷቸው የቂም፣ የጥላጫና የቁርሾ ስብራቶች እንዳሉ ይቀበላል፡፡ በዳዩ ያንን የመሰለ ግፍና በደል የፈጸምኩት በእውነት እኔ ነኝ ወይ? በሚለው ጥያቄ ይታሻል፡፡ ምን ዓይነቱ ሰይጣን ቢጠናወተኝ ነው? እያለ ይብሰለሰላል፡፡ አረመኔያዊ ድርጊት ያስፈጸሙትን ሰዎች ማንነትና ምንነት ይጠይቃል፡፡ ግፍ የፈጸመባቸው የሕፃናት፣ የእናቶችና የሌሎች ሰዎች ምስሎች በውኑም በህልሙም ከፊቱ እየተደቀኑ ይጨነቃል፡፡ ወደቀድሞው ማንነቱ፣ ሰላሙና ሰዋዊነቱ ለመመለስ መልሶችን ይፈልጋል፡፡ ተበዳዩ የግፉ ምንጭ ምንድን ነው? ምን ባጠፋሁና ምን በበደልኩ በእኔ ላይ ደረሰ? ተፈጸመ? በሚሉት ጥያቄዎች ይብከነከናል፡፡ ለሰው ማንነትና ምንነት መልሶችን ይፈልጋል፡፡ የመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ ሥራ፣ ሁለቱ ወገኖች በአደባባይ ተገናኝተውና ተወያይተው፣ ለረዥም ጊዜ ለሚያፍተለትሏቸው አስጨናቂ ጥያቄዎች የጋራ መልሶችን እንዲያገኙ ማገዝ ነው፡፡ በዳይና ተበዳይ የሚያስጨንቋቸውን ስሜቶቻቸውን ታግለውና አሸንፈው ጠባሳዎቻቸውን እንዲያደርቁ መርዳት ነው፡፡ የሁለቱንም ወገኖች ሰዋዊነት መልሶ ለማቆም መጣር ነው፡፡\nመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ በዳይ/ተበዳዮችን ወደ ቀድሞው ግንኙነቶቻቸው (Relationships) የመመለስ ግብ የለውም፡፡ ግቡ የበዳይ/ተበዳይን ሰዋዊ ግንኙነቶች በአዲስ መሠረትና መንፈስ ላይ መልሶ በማዋቀርና አፅንቶ በማቆም የማኅበራዊ ፖለቲካ ሰላማቸውን መልሶ ማቀዳጀት ነው፡፡ እንዳባባሉ አዎንታዊ ጥልቀት ያቀዳጀን ሰዋዊ ግንኙነት መገንባት ነው፡፡ ደሪዳ ቀጥሎ እንደሚለው ከዚህ ግብ ውጪ የሚደረግ የማኅበራዊ ፖለቲካ ይቅርታና ዕርቅ፣ ‹‹ንፁህ አይደለም››፡፡ ‘የፖለቲካ ይቅርታና ዕርቅ ጥያቄን እንደ ማንኛውም የፖለቲካ ሸቀጥ ለፖለቲካ ገበያ ለማቅረብ የሚጥር ይሆናል፡፡ የፖለቲካ መሣሪያ አድርጎ ለመጠቀም የሚያቀንቅን ይሆናል’፡፡\nሁሉም የፖለቲካ በደሎች በመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ መንገዶች የሚታዩ አይደሉም፡፡ ሙስና፣ ያላግባብ መበልፀግ፣ በሥልጣን መባለግ፣ ወይም አስተዳደራዊ በደልና የተዛባ ፍትሕ ጥያቄዎች ለምሳሌ፣ በሕግ መሠረት የሚታዩና በሕጉ መሠረት ብያኔ የሚሰጥባቸው ናቸው፡፡ መልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ ማንዴላ እንዳመለከቱት በዋናነት የሚያተኩረው፣ ኢሰብዓዊ (አረመኔያዊ) ማኅበራዊ ግጭቶች ጥለዋቸው ‹‹በሚያልፉት›› ስብራቶች ላይ ነው፡፡ በኢትዮጵያ ሁኔታ ይህም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በብሔር ማንነት ላይ ተመሥርተው እየተፈጸሙ ያሉት ኢሰብዓዊ ጥቃቶች ጥለው ያለፉትን ጠባሳዎች ማለት ይሆናል፡፡\nበኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ አንድ የኢትዮጵያ ብሔር ራሱን በብሔር ወገኑ ለይቶ፣ አደራጅቶና አስታጠቆ ወይም በግብታዊ ተነሳስቶ በሌላው ብሔር ላይ ግፍ ሲፈጽም የተሰማውና የታየው ለመጀመርያ ጊዜ ነው፡፡ ይኼንን የመጀመርያ የመጀመርያውና የመጨረሻው አድርጎ ለማስቀረት የኢትዮጵያዊያንን ሁሉ ጥረትና ትግል ይጠይቃል፡፡ የጥሪው አቅራቢዎች ጥሪያቸውን ከመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ አንፃር ጭምር ቢያጤኑት የሚበጅና የሚጠቅም ይሆናል፡፡ ለዚህም ከማንዴላ ቱቱ የሰላምና ዕርቅ ኮሚሽንና ፖል ካጋሜ በሥራ ካዋሉት የጋቻቻ ሥርዓት ድረስ ብዙ ትምህርቶችን መቅስም ይቻላል፡፡ ኢትዮጵያም የበርካታ ባህላዊ መንገዶች ባለቤት ናት፡፡ በመልሶ ገንቢ (አዳሽ) ፍትሕ የተመረቁና ከሴራሊዮን እስከ ሩዋንዳ ድረስ ዓለም አቀፍ ተሞክሮዎችን የቀሰሙ በርካታ ባለሙያዎችም አሏት፡፡\nፍቅር የሚለው ቃል በፖለቲካ መዝገበ ቃላት ውስጥ መወሳት የጀመረው ከ60ዎቹ ዓመት ጀምሮ ነው፡፡ የመጀመርያዎቹ ምናልባት በ60ዎቹ የፀረ ቪየትናም ጦርነት ዘመን ‹‹ተፋቀሩ፣ ጦርነትን አቁሙ›› (Make Love, Not War) እያሉ ለአሜሪካን ወታደሮች አበባ ሲያድሉ የነበሩት ሂፒዎች ናቸው፡፡ ከዚያ ወዲህ ፍቅር በፖለቲካ ውስጥ ስላለው ሥፍራ አብዝተው የሚዘምሩት፣ በተለይ የአሜሪካ ፖለቲከኞችና በተለይም በምርጫዎች ሰሞን ነው፡፡\nለዚህም ኮሪ ብሩክ የተባሉት ሰው በ2008 (2016) የአሜሪካ ብሔራዊ ዴሞክራቲክ ኮንቬንሽን ላይ፣ ‹‹የተጠራነው የፍቅር ብሔረ መንግሥት እንድንሆን ነው›› (We are Called to be a Nation of Love) በማለት የተናገሩት እንደ ምሳሌ ተደርጎ ይጠቀሳል፡፡ በ2008 ምርጫ ወቅት የትራምፕ ተቃዋሚዎችም የትራምፕን ስም ባሹር አዙረው፣ ‘Love Trumps Hate’ የሚል መፈክር ያሰሙ ነበር፡፡ ከእነዚህ ውጪና ሂፒዎች “የፍቅር በጋ” (Summer of Love) በሚሉት ዓመታዊ የአንድነት ውሏቸው ላይ ከሚያሰሙት የፍቅር ጥሪ ውጪ ፍቅር እንደ ማኅበራዊ ፖለቲካ ጥሪ በፖለቲካ መዝገበ ቃላት ውስጥ አይወሳም፡፡\nዶ/ር ዓብይ በፍቅር መደመር ያሉት በአሜሪካ እንደሚሆነው የምርጫዎች ሰሞን የቅስቀሳ ጥሪ ማለት ከሆነ፣ በአሜሪካ እንደሚሆነው ዞሮ ዞሮ ፖለቲካዊ ነው፡፡ አሁን አሁን እንደ መፈክር ጭምር እየወረደ የፖለቲከ ሥነ ሥርዓቶች ማሳረጊያ መሆኑ ደግሞ፣ ወደ ፖለቲካ ቅስቀሳ (Agitation) ደረጃ የወረደ ጥሪ አስመስሎታል፡፡ ከፍተኛ የማኅበራዊ ፖለቲካ ለውጦች በሚካሄዱበት ወቅትና ሁኔታ ግን፣ ሁለቱን ቃላት በአንድ ማራመድና ከእነ ጭራሹም ወደ ፖለቲካ ቅስቀሳ ደረጃ ማውረድ አስቸጋሪ ይመስለኛል፡፡\nፍቅር የስሜቶች መግለጫ ነው፡፡ ከግሪክ ፈላስፎች ጀምሮ ያሉት ፈላስፎች ከሚጠይቋቸው ከሦስቱ የፍልስፍና ጥያቄዎችም አንደኛው ነው፡፡ ሌሎቹ ሕይወት ምንድነው? ሞት ምንድነው? የሚሉዋቸው ጥያቄዎች ናቸው፡፡ መደመር አንድ ሁለት ተብሎ የሚቆጠር የሒሳብ ክፍል ነው፡፡ ወደ ፖለቲካ ሲተረጎም ተቆጥረው የሚተባበሩትን፣ የሚዋሀዱትን፣ የሚጣመሩትንና የሚቀናጁትን… የፖለቲካ ኃይሎች ማለት ይሆናል፡፡ በሌላ አነጋገር በእጅግ በተወሳሰበው የኢትዮጵያ የታሪክ፣ የፖለቲካ፣ የማኅበራዊና የማንነት ተፈጥሮ ውስጥ የሚስማሙበትን መለስተኛ የፖለቲካ ኢኮኖሚና የማኅበራዊ ፖለቲካ መድረክ ማለት ነው፡፡\nኢትዮጵያ በከፍተኛ የፖለቲካ ማኅበራዊ ለውጥ እየተናጠች የምትገኝ አገር እንደሆነች ግልጽ ነው፡፡ ከብዙና ከባድ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ የማኅበራዊና የማንነት ጥያቄዎች ፊት የቆመች አገር እንደሆነችም ግልጽ ነው፡፡ የተለያዩት የፖለቲካ ኃይሎችም ረድፍ ረድፋቸውን እየያዙ የፖለቲካ ጡንቻቸውን ለማፈርጠምና ለማሳየት ያኮበከቡባት አገር ናት፡፡ … በዚህ ሁኔታ የሚሻለው ይልቁኑም ስትራቴጂካዊ ጉዳዮችን ለይቶና ተጨባጭ ቅደም ተከተሎችን አስቀምጦ ላፈጠጡትና ላገጠጡት የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ የማኅበራዊና የማንነት ጥያቄዎች ሳይውሉ ሳያድሩና ዕለት በዕለት ተጨባጭ መልሶችን መሻትና መፈጸም ይመስለኛል፡፡ ወራት እየተደራረቡ ያለፉትን ያህል ጥያቄዎቹ እየተበራከቱ፣ እየተወሳሰቡና እየጠጠሩ ይደልባሉ፡፡ ማንኛውና መቋጠሪያው ሁሌም ከደጅ የሚገኝ አይደለም፡፡\nመደመር የሚለው ቃል ወደ አንድነት መምጣት (Coming Together) በሚል ከተወሰደ የፖለቲካ ማኅበራዊ ይዘቱ ግልጽ መሆን ይኖርበታል፡፡ ለምሳሌም በኢትዮጵያና በሕዝቦቿ የጋራ ስትራቴጂካዊ ጥቅሞች ላይ ተወያይቶና ተስማምቶ፣ ለአንድ የብሔራዊ አገራዊ የጋራ ስትራቴጂካዊ ጥቅሞች በአንድነት መቆምና መሠለፍ ማለትን ሊሆን ይችላል፡፡ ተነቅሰው የሚዘረዘሩት የኢትዮጵያና የሕዝቦቿ የጋራ ስትራቴጂካዊ ጥቅሞችም ማንኛውም የፖለቲካ ድርጅትና እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ዜጋ አምኖባቸውና ወዶ፣ ፈቅዶና የራሱ አድርጎ ዛሬ ለራሱና ነገ ለትውልዱ ሲል የሚቆምላቸው ብሔራዊ አገራዊ ንብረት ይሆናሉ ማለት ነው፡፡\nየኢትዮጵያ ሕዝቦች የጋራ ብሔራዊ ስትራተጂካዊ ጥቅሞች በአጭሩ በአንድ በኩል የሚታወቁት የብሔራዊ ሉዓላዊነት የጋራ ውስጣዊ ሰላምንና የሳይበር ፀጥታን መጠበቅ፣ መከበርና መረጋገጥ ይመለከታሉ፡፡ በዛሬይቱ ኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ በሌላው በኩል የሕገ መንግሥትና የሕግ የበላይነት መከበርን፣ የሰቪል መብቶች፣ ነፃነቶች፣ የዴሞክራሲና የብሔሮች እኩልነት መረጋገጥን፣ ከታሪክ ጠባሳዎች ቆጠራ የተላቀቀ የሕዝቦች ታሪኮች ትረካን፣ የብሩህ ብሔራዊ የጋራ ወደፊት ትረካን፣ የመልካም አስተዳደር መገንባትን፣ የጋራ ዕድገት፣ ልማትና ብልፅግናን፣ ፈጣን የቴክኖሎጂ ክህሎትና ዕድገትን፣ የኢኮኖሚ ፍትሕና ተቋዳሽነትን፣ የስትራቴጂካዊ ተፈጥሮ ሀብቶች፣ ውኃ፣ ወንዞችና ሐይቆች እንክብካቤና የግድቦች አርበኝነትን፣ የአካባቢ ተፈጥሮ እንክብካቤ ጥበቃና ልማትን፣ የምግብ ሉዓላዊነትን መቀዳጀትንና ከዕርዳታ ጥገኝነት የመላቀቅን፣ የቤተሰብ ዕቅድና የሕዝብ ብዛት ቁጥጥርን፣ ያላሰለሰ ፀረ ዕፅና ፀረ ኤድስ ትግልን፣ የወደብ ባለቤት ለመሆን የመብቃትን፣ የብዙ ቋንቋ ተናጋሪ ኅብረተሰብ መፍጠርን፣ ቀጣናዊና አኅጉራዊ ሐሳብ አመንጪነት፣ መሪነትንና በዓለም አቀፍ መድረኮች የተከበረችና የኮራች አገርና ሕዝብ ባለቤት ለመሆን የመብቃት ጉዳዮችን ይመለከታሉ፡፡ በእኔ አረዳድ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎችና እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ለተዘረዘሩትና እነሱን ለመሳሰሉት የዛሬና የነገ የጋራ ብሔራዊ ስትራቴጂካዊ ጥቅሞች በአንድ የማይሠለፉበት ምክንያት የለም፡፡ ከዚህ በተረፈ ግን እያንዳንዱ ዜጋ ዞሮ ዞሮ ‹‹የሚፋቀረውና የሚደመረው›› ከመሰሉ የማኅበራዊ-ፖለቲካ አመለካከት ቤተሰቡ ጋራ ነው፡፡\nየኢትዮጵያ የፖለቲካ ድርጅቶች በአንድ ወገን የብሔርና የሃይማኖታዊ ናቸው፡፡ ሌሎቹ በኢትዮጵያ ሁኔታ ምን ማለታቸው እንደሆነ ባይታወቅም፣ ‹‹ንጉሣዊ››፣ ‹ወግ አጥባቂ›፣ ‹‹ሊበራል›፣ ‹ሠራተኛ›፣ ‹ሶሻል-ዴሞክራት› ነን ባዮች ናቸው፡፡ ነባራዊው ሁኔታ የሚያመለክተውም፣ ከኢሕአዴግ አባልና አጋር ድርጅቶች አንስቶ እስከ ስንቶቹ ድረስ ያሉት የፖለቲካ ድርጅቶች ለዛሬው የኢትዮጵያ ሁኔታ የሚመጥን የፖለቲካ ፕሮግራም እንዳላቸው እንኳን አይታወቅም፡፡ በሌላው ወገን ነባር ኅብረቶች መለወጣቸው ወይም መሸጋሸጋቸውና አዳዲስ ኅብረቶች መወለዳቸው የማይቀር ነው፡፡ በዚህ ላይ ዶ/ር ዓብይን ጨምሮ አንዳንድ ቡድኖች ደግሞ፣ ‹‹ሁለት ሦስት ፓርቲዎች ይበቃሉ›› እያሉ የሚያራምዱት አቋም አለ፡፡ ይህም የብሔርና የሃይማኖታዊ ድርጅቶች በሲቪክ ማኅበር ደረጃ አንዲደራጁ የሚጠራ ይመስለል፡፡ እነዚህ ጉዳዮች የተጣሩትንና መስመር የያዙትን ያህል የፖለቲካ ሥርዓቱ ውል ይይዛል፡፡\nእዚህ ላይ ግን ዶ/ር ዓብይ ተቃዋሚዎችን ‹‹ተፎካካሪ›› ብለው መሰየማቸው፣ ከቅድመ ሁኔታዎቹ በእጅግ ቀድሞ የተዋወቀ ቃል እንደሆነም እንዲታወስ ያስፈልጋል፡፡ የፖለቲካ ፉክክር በፖለቲካ ተፎካካሪዎች መካከል እውነተኛ የፖለቲካ ፉክክር የሚሆነው፣ ተፎካሪዎቹ ራሳቸው ከሁሉ በፊት ሲቪክ ባህል በሚባለው የፖለቲከ ባህል የታነፁና በባህሉ የዳበሩ ሲሆኑ ነው፡፡ ሁለተኛም የፖለቲካ ፉክክሩ ሜዳ ለሁሉም ተፎካካሪ እኩልና ፍትሐዊ (Level Play Field) መሆኑ የተረጋገጠና ከተፎካካሪዎቹ ባሻገር የመላ ሕዝቡን ተቀባይነትና አመኔታ ያገኘ ሲሆን ነው፡፡\nከፖለቲካ ፉክክርና ተቃውሞ በተጨማሪ ግን የየራሳቸው ጊዜና ወቅት ያላቸው ጉዳዮች ናቸው፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎች በምርጫ ወቅት ለሥልጣን ይፎካከራሉ፡፡ በዚህም ወቅት፣ ገዢው ፓርቲ ራሱ ተፎካካሪ ነው፡፡ ተቃራኒው አመለካከት ገዢውን ፓርቲ ‹‹አፎካካሪ አድርጎ የመመደብ ያህል ይሆናል፡፡ በሁለት ምርጫዎች መካከል ባለው ወቅት ደግሞ፣ በምርጫ ያሸነፈው ይገዛል፡፡ በምርጫ የተሸነፈው እስከሚቀጥለው የምርጫ ፉክክር ድረስ የተቃዋሚነት ሥፍራውን ይይዛል፡፡ የተቃዋሚነት ሚናውን ይጫወታል፡፡ በሌላ አገላለጽ፣ ‹‹ተፎካካሪ›› የሚለው ስያሜ ሄዶ ሄዶ ወደ ‹‹ተፎካከሩ፣ አትቃወሙ›› ወደ ሚል የፖለቲካ ዓይነት እንዳይደፋ በእጅግ መጠንቀቅ ያስፈልጋል፡፡ እንዲሁም ምርጫ ተሸናፊና አሸናፊ የሚለዩበት ሒደት ቢሆንም፣ ምርጫው ከተጠናቀቀ በኋላ ተፎካካሪዎቹ በጋራ በያዙት ብሔራዊ አገራዊ አቋም ላይ ተባብረውና አንድ ሆነው ሊቆሙና ሊሠሩ ይገባል ማለት ነው፡፡\nከዚህ ጋራ በተያያዘ ደግሞ ግን የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚመዘኑት በፕሮግራማቸው ብቻ እንዳልሆነም እንዲመለከት ያስፈልጋል፡፡ ከዚህ ባልተናነሰና በበለጠ እንዲያውም የገዢው ይሁን የተቃዋሚ ተፎካካሪ ፓርቲዎቹ የፋይናንስ ምንጭ ጉዳይ መሠረታዊና በእጅግ ወሳኝ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች የፋይናንስ ምንጭ ግልጽ መሆን አለመሆኑ፣ ፓርቲዎቹ በእውነትና በሀቅ የዴሞክራሲያዊትና ሰላማዊት ኢትዮጰያ መሥራች መሐንዲሶች መሆን አለመሆናቸውን በግልጽ የሚያሳይ መመዘኛ ይሆናል፡፡ ፓርቲዎቹ የፋይናንስ ምንጫቸውን ግልጽ ማድረግ አለማድረጋቸው ለኢትዮጵያ ሉዓላዊነትና ህልውና መሠረታዊ ጥያቄ ነው፡፡\nለፍትሐዊ የፉክክር ሜዳ መኖር እንዲሁም የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚዲያ አጠቃቀም ሕግና ደንብ ጉዳይ በእጅግ እንዲታሰብበት የሚያስፈልግ መሠረታዊ የዴሞክራሲያዊ ጥያቄ ነው፡፡ የመንግሥት መገናኛ ዘዴዎች ገዢው ግንባር እንደ ግል ንብረቱ ሲጠቀምባቸው እንደነበር የሚታወቅ ነው፡፡ አንዳንድ የፖለቲካ ድርጅቶች ከዚህም አልፎ የመገናኛ ዘዴዎች ባለንብረቶች ናቸው፡፡ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ (ዶ/ር) ወዲህ ከእነ ጭራሹ ደግሞ አንዳንድ የፖለቲካ ድርጅቶችና ተዋናዮች የቴሌቪዥን ጣቢያዎቻቸውን እንዲተክሉ እየተፈቀደ ነው፡፡\nተደጋግሞ እንደሚባለው ‹‹መቼም ኢትዮጵያ ልዩና የተለየች አገር ናት›› ካልተባለ በስተቀር፣ የፖለቲካ ድርጅቶችና ተዋናዮች በየትም አገር ከጋዜጣ በስተቀር የቴሌቪዥንና የሬዲዮ ባለቤትነት አይፈቀድላቸውም፡፡ አንድ ብቸኛዋ አገር ዩክሬይን ናት፡፡ ሌላው የሚዲያ ማግኔት የነበረው የኢጣሊያኑ ሲልቪዮ ቤርሉስኮኒ ነበር፡፡ በሌሎች ዴሞክራሲያዊ አገሮች ግን ፖለቲካ ድርጅቶችና ተዋናዮች እንኳን ባለቤት ሊሆኑ ቀርቶ የመገናኛ ዘዴዎች አክሲዮኖች ባለቤት እንዲሆኑ አይፈቀድም፡፡ የዴሞክራሲያዊ መድረኮች መስፋት፣ የፖለቲካ ፓርቲዎችና ተዋናዮች የሚዲያ አጠቃቀም ሕግና ደንብ መኖርን ይጠይቃል፡፡ ይህ መሠረታዊ የዴሞክራሲ ሥርዓት ጉዳይ ሥርዓት ሳይዝ በፊት የሚወሰድ ማንኛውም ዕርምጃ፣ በዴሞክራሲ መድረኮች መስፋት ስም ዴሞክራሲን ራሱን መፃረር ይሆናል፡፡ ለዴሞክራሲያዊ የፖለቲካ ፉክክር የሚያስፈልገውን እኩልና ፍትሐዊ ሜዳ አጣሞ መገንባት ይሆናል፡፡\nየኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎች በኢትዮጵያ ብሔራዊ አገራዊ የጋራ ስትራቴጂካዊ ጥቅሞች ላይ የተስማሙና የተዋዋሉ ቢሆኑ፣ የዛሬይቱ ኢትዮጵያ ሰላማዊ ህልውናና የነገይቱ ኢትዮጵያ የጋራ ወደፊት መሐንዲሶች ይሆናሉ፡፡ ፍትሐዊና ሕዝባዊ ቅቡልነትን የተቀዳጀ ምርጫ ከተከናወነና ከተፈጸመ፣ የኢትዮጵያ ሕዝቦች በተለያዩት የፖለቲካ ቀለሞቻቸው ደምቀው ይደመራሉ፡፡ የዶ/ር ዓብይ በፍቅር መደመር ጥሪ የፖለቲካ ሥጋ ለብሶና የፖለቲካ ነፍስ ዘርቶ በኢትዮጵያ ምድር ላይ ዕውን ይሆናል፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝቦች የጋራ ወደፊት በፅኑ መሠረት ላይ ይቆማል፡፡ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎች በእውነትና በሀቅ የኢትዮጵያ ከሆኑ 2011 ዓ.ም. ያቀረበውን የታሪክ አጋጣሚ ማባከን የለባቸውም፡፡


Saturday, 23 February 2013 11:15\nምረጡኝ ብዬ አላልኹም፤ ምረጡኝ ብዬ አላውቅም\nፓትርያሪክ እንድሆን የመንግስት ባለሥልጣን አላግባባሁም\n‹ካህናትና ምእመናን ለቤተ ክርስቲያንና ለቤተ ክርስቲያን ብለው ብቻ ማሰብ፣ ይገባቸዋል›› - /ብፁዕ አቡነ ሳሙኤል/\nአምስተኛው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ የነበሩት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ በሞተ ሥጋ ከተለዩ ስድስት ወራት ተቆጠሩ፡፡ ከፓትርያርኩ ኅልፈት በኋላ በሕገ ቤተ ክርስቲያን በተደነገገው መሠረት ስድስተኛው ፓትርያርክ እስኪመረጥ ድረስ ብፁዕ አቡነ ናትናኤል በዐቃቤ መንበረ ፓትርያሪክነት ተሠይመው ቤተ ክርስቲያኒቱን በማገልገል ላይ ናቸው፡፡\nየስድስተኛውን ፓትርያሪክ ምርጫ ለማስፈጸም ታኅሣሥ 10 ቀን 2005 ዓ.ም በቅዱስ ሲኖዶስ የተቋቋመው የፓትርያሪክ አስመራጭ ኮሚቴ ጥር 30 ቀን 2005 ዓ.ም ለብዙኀን መገናኛ ይፋ ባደረገው የምርጫ መርሐ ግብር መሠረት፤ ከየካቲት 9 - 14 ቀን 2005 ዓ.ም አምስት ዕጩ ፓትርያሪኮች ሲመርጥና ሲያጣራ ቆይቶ በዛሬው ዕለት ለቅዱስ ሲኖዶሱ እንደሚያርቀርብ ታውቋል፡፡ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤም ከዛሬ ጀምሮ በሚያካሂደው ውይይት የካቲት 21 ቀን 2005 ዓ.ም ለሚከናወነው ምርጫ በዕጩነት በሚቀርቡት አምስት ዕጩ ፓትርያሪኮች ላይ የመጨረሻ ውሳኔ አሳልፎ የዕጩዎቹን ዝርዝር ይፋ እንደሚያደርግ ይጠበቃል፡፡\nየምርጫው ሂደት በይፋ ከተጀመረ አንሥቶና ከዚያም በፊት ቀጣዩ ፓትርያሪክ እንደሚኾኑ ብዙ ከተነገረላቸው ሊቃነ ጳጳሳት መካከል የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ሳሙኤል አንዱ ናቸው፡፡ ብፁዕነታቸው በፓትርያሪክነት ምርጫው ከሚሳተፉ ከ800 በላይ መራጮች የምርጫ ድጋፍ ለማሰባሰብ በሥልጠና ስም በርካታ ገንዘብ ማውጣታቸውን፤ በሕንፃ ኪራይ፣ በሥራ ምደባ፣ በውጭ ተልእኮና በሹመት አሰጣጥ ለብዙዎች ቃል መግባታቸውን፤ ከዚህም አልፎ ቀጣዩ ፓትርያሪክ እርሳቸው እንደሚኾኑ ራሳቸውን ለመንግሥት አካላት ስለ ማስተዋወቀቸው በአንዳንድ ሚዲያዎች ተዘግቧል፡፡\nበእኒህ ጉዳዮች ላይ የብፁዕ አቡነ ሳሙኤልን አስተያየት ከራሳቸው አንደበት ለመስማት የአዲስ አድማስ ሪፖርተር ሰላም ገረመው ከብፁዕነታቸው ጋር አጭር አጠር ያለ ቆይታ አድርጋለች፡፡\nበያዝነው ዓመት በኮሚሽኑ ድጋፍ ለአህጉረ ስብከት ሓላፊዎች የተሰጡ ሥልጠናዎች፣ በአዲስ አበባ ከግብጽ ቤተ ክርስቲያን ጋር የተደረጉ የልምድ ልውውጦች ከፓትርያሪክ ምርጫው ጋር በተያያዘ ለብፁዕነትዎ ድጋፍን የመሸመት ዓላማ እንደነበራቸው ይነገራል፡፡ የተሰጠው ሥልጠና ምን ነበር? ዓላማውና የበጀት ምንጩስ?\nከግብጽ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ከመጡ ልኡካን ጋር የተደረገው የልምድ ልውውጥና የተሰጠው ሥልጠና፣ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ከግብጹ ፖፕ አቡነ ሺኖዳ ጋር ቀድሞ በደረሱበት ስምምነት መሠረት የተፈጸመ፣ ነገር ግን ዘግይቶ የተፈጸመ ስለኾነ እንጂ ከፓትርያሪኩ ኅልፈት በኋላ የታቀደና ለምርጫ ድጋፍ ቅሰቀሳ የታሰበ አይደለም፤ በቀጣይም ከሌሎች አኀት አብያተ ክርስቲያናት ለምሳሌ ከሕንድ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ጋር በተመሳሳይ መድረኮች የመገናኘት ዕቅድ አለን፡፡\nለአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆችና ሌሎች ሓላፊዎች በጥቅምት ወር ከሀገር አቀፉ አጠቃላይ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ጋር ተያይዞ የተሰጠው ሥልጠና አምናም በተመሳሳይ ወቅት የነበረ ነው፡፡ በ2004 ዓ.ም ጥቅምት ወር ፓዝፋይንደር ኢትዮጵያ በሰጠው የገንዘብ ድጋፍ በሥነ ተዋልዶና የሴት ልጅ ግርዛት ላይ ያተኮረ ሥልጠና ለቅዱስ ሲኖዶስ አባላትና ለአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች ተሰጥቷል፡፡\nበዚህ ዓመት ‹‹ዳቦ ለዓለም›› በተባለ ገባሬ ሠናይ ድርጅት ድጋፍ በአቅምና የሰላም ግንባታ ጭብጥ ዙሪያ በታቀዱ በርካታ ርእሰ ጉዳዮች ላይ በመስኩ ባለሞያዎች ሥልጠና ተሰጥቷል፡፡ ዋና ዓላማው በቤተ ክርስቲያናችን መልካም አስተዳደር እንዲጠናከር፣ ፍትሕ እንዲሰፍንና የልማት አቅም እንዲፈጠር ነው፡፡ ስለዚህ ምርጫው ስላለ ወይም ከምርጫው ጋር ተያይዞ የታቀደ ነገር አይደለም ማለት ነው፡፡\nለሥልጠናው ተሳታፊዎች በአበል መልክ እንደተጨማሪ ክፍያ ወጥቷል የተባለው 500,000 ብርና የበጀት ምንጩስ?\nየዚህ ዓመት ሥልጠና የበጀት ምንጩ እንደተናርኹት እኛው ቀርጸን ለ‹‹ዳቦ ለዓለም›› (Bread For the World) ገባሬ ሠናይ ድርጅት ባቀረብነው ፕሮፖዛል መሠረት የተገኘ ገንዘብ ነው ለሥልጠናው ማስፈጸሚያና ለአበል የተከፈለው፡፡ ይህም በየዓመቱ በተለያዩ ርእሰ ጉዳዮች ላይ ፕሮፖዛል እየቀረጽን፣ ድጋፍ ሰጪ ድርጅቶችን እየጠየቅን ስንሠራው የቆየና ለወደፊቱም የሚቀጥል ነው፡፡ ለሥልጠናው ወጭ የተደረገው ገንዘብ ለአፋርና ለሶማሌ ክልሎች ለሚሠሩ የልማት ፕሮጀክቶች የተገኘ ገንዘብ ነበር ለተባለው በክልሎቹ ለምንሠራው ሥራ ድጋፍ ያገኘነው ከተመድ የስደተኞች ማእከል (UNCR) ነው፤ ገንዘቡንም የሚቆጣጠረው ራሱ ማእከሉ ነው፡፡ ስለዚህ ከሥልጠናው ወጪ ጋር አይገናኝም፡፡\nከምርጫው ጋር በተያያዘ÷ ሹመት እንደሚሰጣቸው፣ በሥራ እንደሚመደቡ፣ በሕንጻ ኪራይ፣ በውጭ ዕድል ቃል የተገባላቸው መራጮች አሉ ተብሏል…\nለመሾምም፣ ሕንጻ ለማከራየትም፣ በሥራ ለመመደብም፣ ወደ ውጭ ለመላክም ሥርዐት አለው፡፡ ከተጠቀሱት የትኛውም ነገር ከሥርዐት ውጭ እንዳይፈጸም ተከፍቶ የነበረው መንገድ ተዘግቷል፡፡\nበሌላ በኩል የፓትርያሪክ ምርጫ መንፈሳዊ ጉዳይ ነው፡፡ በዚህ መንገድ ፕትርክናውን ለማግኘት ማሰብና መሞከር ሕግም አይፈቅድም፡፡ ይህ የሥልጣን ስግብግብነት ነው፡፡ መራጮቹስ እነማን እንደኾኑ በስም ይታወቃሉ ወይ? ይህን አሉባልታ ያመነጩትና የሚያስተጋቡት የምርጫውን ሂደት ለማወናበድ፣ ሕጋዊውን አሠራር ወደ ቤተሰባዊነት፣ ዘረኝነትና አድሏዊነት ለመውሰድ ማመኻኛ የሚሹ ሕገ ወጥ ቡድኖች ናቸው፡፡\nስድስተኛው ፓትርያሪክ ኾነው እንዲመረጡ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትን፣ የቤተ ክህነት አመራሮችንና ታዋቂ ግለሰቦችን አግባብተዋል? ስለጉዳዩ ላይ ሊቃነ ጳጳሳቱ ትችት እንደሰጡ ተዘግቧል።\nምረጡኝ ብዬ አላልኹም፤ ምረጡኝ ብዬ አላውቅም፡፡ ይህን አድርገኻል የሚሉኝ ወገኖች እውነተኛ ከኾኑ መረጃውን ለምን አያቀርቡም? የቤቱን [የጠቅላይ ቤተ ክህነቱን] ዕድገት፣ ልማትና መሻሻል ርምጃዎች ሲያኮላሹ የነበሩ ሰዎች ስሜት ነው፡፡\nየመንግሥት ባለሥልጣናትን ማግባባትዎና ‹‹መንግሥት ፓትርያሪክ ኾኜ እንድመረጥ ይፈልጋል›› እያሉ ማስወራትዎ. . .\nጅራፍ ራሱ ገርፎ ራሱ ይጮኻል፤ በየትኛውም አቅጣጫ የተለያዩ አካላት ብዙ ሊናገሩ ይችላሉ፤ ይህንንም የሚሉት የቤታችንን የዕድገትና ልማት ርምጃ ሲያኮላሹ የነበሩ ግለሰቦችና አሁን ደግሞ በምርጫው ዙሪያ የተደራጁ ቡድኖች ናቸው፡፡\nፓትርያርክነት የአባትነት፣ የቡራኬ ሥልጣን ነው፤ ለእኔ አገልጋይነት ይሻለኛል፤ አገልጋይ መኾን ነው እንጂ፤ አገልጋይነት÷ ሃይማኖትን መጠበቅና ማስጠበቅ፣ ሕዝብንና እግዚአብሔርን በማእከል ኾኖ ማገናኘት እንጂ አዛዥ፣ ገዥ፣ አሳሪ፣ አሳሳሪ መኾን አይደለም፡፡\nለመኾኑ እንዴት ነው የፓትርያሪክነት ሥልጣን ይሰጠኝ ብዬ የምጠይቀው? ሹመቱ የመንፈስ ቅዱስ ምርጫ ነው፤ ሥርዐቱ የሚፈጸመው በፍትሕ መንፈሳዊ፣ በሕገ ቤተ ክርስቲያን፣ በፓትርያርክ ምርጫ ሕገ ደንቡ መሠረት ነው፤ ሕጉን፣ ሥርዐቱን የሚፈጽመውና የሚያስፈጽመው ቅዱስ ሲኖዶሱና ሕዝቡ እንጂ መንግሥት አይደለም፤ በሕገ መንግሥቱ የመንግሥትና ሃይማኖት ግንኙነት ምን መኾን እንደሚገባው በግልጽ ተደንግጓል፡፡ ያግባባኹትም የጠየቅኹትም የመንግሥት አካል ይኹን ባለሥልጣን የለም፡፡\nበምርጫው የሚሳተፉ ካህናትና ምእመናን ለሚኖራቸው ድርሻ እርስዎ ምን ይላሉ? በምርጫው ዙሪያ ይካሄዳል ስለሚባለው የቡድኖች እንቅስቃሴስ?\nበየብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱ ቤት፣ በእኔም ቤት ሳይቀር እየዞሩ እገሌን ካልመረጣችኹ፣ ካላስመረጣችኹ የሚሉ አካላት እንዳሉ ግልጽ ነው፡፡ ሥልጣን ባለው አካል መንፈሳዊ ሥልጣንን ለመያዝ የሚደረገው ሽር ጉድ ሁሉ በፍትሕ መንፈሳዊ፣ በቀኖና ቤተ ክርስቲያን የተወገዘ ነው፤ ይህን የሚያደርጉ አካላት በሰውና በእግዚአብሔር ዘንድ ይጠየቃሉ፡፡ እንዲህ ኾኖ የሚሾመው አባትም ቢኾን ሢመቱ ሥጋዊ ሹመት ይኾንና በነፍስም በሥጋም ያጎድለዋል፤ ያለጊዜውም ሊያሥቀስፍ ይችላል፡፡\nስለኾነም በምርጫው የሚሳተፉ ካህናትና ምእመናን ለቤተ ክርስቲያንና ለቤተ ክርስቲያን ብለው ብቻ ማሰብ፣ መወሰንና መቆም ይገባቸዋል፡፡\nSaturday, 23 February 2013 11:12\nበፍርሃትና በጩኸት እንደ እያሪኮ ግንብ የምፈርስ አይደለሁም”\n(ወ/ሮ ሙሉ ሠለሞን፤ የኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማህበራት ምክር ቤት ፕሬዚዳንት)\nበደርግ ዘመን በኢትዮጵያ ኢምፖርት ኤክስፖርትና የችርቻሮ ኮርፖሬሽን ውስጥ ነው ስራ የጀመሩት፡፡ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በፀሐፊነት አገልግለዋል በቢዝነስ ቢኤ ዲግሪ፣ በኢንቫይሮመንትና ዴቨሎፕመንት ማስተርስ ያላቸው ወ/ሮ ሙሉ ሰለሞን፤ አሁን ደግሞ በሊደርሺፕና ኢንተርፕሪነርሺፕ ፒኤችዲያቸውን እየሠሩ ይገኛሉ፡፡ “ራይት ቪዥን” የተባለ ኩባንያ ባለቤትና ሥራ አስኪያጅ የሆኑት ወ/ሮ ሙሉ፤የኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማህበራት የመጀመርያዋ ሴት ፕሬዚዳንት በመሆን በማገልገል ላይ ናቸው፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ በንግስተ ሳባ ሆቴል በነበራቸው ቀጠሮ በሥራና ተመክሮ፣ በስኬትና ፈተና፣ በህይወትና ራዕያቸው ዙሪያ ያደረገችው ቃለምልልስ እንደሚከተለው ተጠናቅሯል፡፡\nለኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማህበራት ፕሬዚዳንትነት ያደረጉት ውድድሩ እንዴት ነበር?\nበመሠረቱ ምክር ቤቱን ቀደም ብዬም አውቀዋለሁ፡፡ ምክንያቱም አዲስ አበባ ቻምበርን በዳይሬክተርነት አገልግያለሁ፡፡ በበጐ ፈቃደኝነት በተለያዩ ማህበራት ውስጥም ሰርቻለሁ፡፡ አሁን ደግሞ የራሴ ስራ ላይ ላተኩር ብዬ ባሰብኩበት ሰዓት ነው ወደዚህ ውድድር የገባሁት፡፡ አዲስ አበባ ቻምበር ዳይሬክተር የሆንኩት በከፍተኛ ድምጽ ተመርጬ ነው፡፡ እንደውም ፕሬዚዳንት እንድሆንም ብዙ ግፊቶች ነበሩ፡፡ ሆኖም በግሌ የምመራቸውና የምሠራቸው በርካታ ነገሮች ስለነበሩ በወቅቱ ጥያቄውን አልተቀበልኩም፡፡\nየሆነ ሆኖ እኔ የአዲስ አበባ ቻምበር ዳይሬክተር ሆኜ ከ1997 ምርጫ ጋር ተያይዞ በተከሰተው ቀውስ ከሱቆች መዘጋትና ከመሳሰሉ ነገሮች ጋር በተገናኘ ፈታኝ ወቅት ነበር፡፡ ታዲያ ሱቆችን ከማስከፋት ጀምሮ አጠቃላይ የንግዱ ማህበረሰብ ወደቀድሞው መረጋጋትና የንግድ ሥርዓት እንዲገባ፣ነጋዴው በራሱ ካጠፋ እንዲጠየቅ፣ነገር ግን ድርጅቶቹ ሥራቸውን እንዲቀጥሉ የማድረግ ፈታኝ ወቅት አሳልፈናል፡፡ ያ ወቅት በጣም አስቸጋሪ ነበር፡፡\nለኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማህበራት ም/ቤት የተወዳደርኩት ያለ አንዳች ተቃውሞ ሲሆን እንድወዳደር ፈርመው ነው የኔን ስም የላኩት፡፡ ነገር ግን እኔ ብዙ የራሴ ሥራ አለኝ፡፡ የአዲስ አበባውን አገልግያለሁ፡፡ ያላገለገሉ ስላሉ እነሱ ይወዳደሩ ብልም ጫናው በዛ፡፡ ምናልባት አንድም ሁለትም አመት አገልግለሽ ብትተይው ይሻላል፣ይሄ ሁሉ ሰው ያለ አንዳች ተጣባባቂ አንቺን አምኖ ሲያወዳድር እንዴት እምቢ ትያለሽ--- የሚል ጫና በረታና ተወዳደርኩኝ፡፡ በዚህ ደግሞ ሌላ ጫና ገጠመኝ፡፡\nምን ዓይነት ጫና?\nምን መሰለሽ? የበፊቱ ፕሬዚዳንት አቶ ኢየሱስ ወርቅ ዛፉ መቀጠል ይፈልጉ ነበር መሠለኝ ከየአቅጣጫው በስልክ ዛቻና ማስፈራሪያው በዛ፡፡ በአካልም መጥተው አርፈሽ ተቀመጪ፣ ቦታውን ስለሚፈልጉት ከውድድሩ ራስሽን አግልይ ያሉኝ ነበሩ፡፡ በስልክም የማላውቃቸው ሰዎች “አርፈሽ ልጆችሽን አሳድጊ” ይሉኝ ነበር፡፡ ማንነታቸውን ግን አይገልፁም፣ እኔ ደግሞ በጩኸትና በፍርሃት እንደ እያሪኮ ግንብ የምፈርስ አይነት ሰው አይደለሁም እና ጉዳዩ የበለጠ እንድፀና አደረገኝ፡፡ ለምሣሌ ሚዲያ ተቋሙንም የጋዜጠኞችንም ሥም መጥቀስ ባልፈልግም ሴት ጋዜጠኞች ማበረታታት ሲገባቸው ያቀርቡልኝ የነበረው ጥያቄ የንቀትና የማስፈራራት አይነት ነበር፡፡\nእስቲ ከእርስዎ ጋር የተወዳደሩትን ሰዎች ይንገሩኝ----\nለውድድር የቀረብነው አራት ሰዎች ነን፡፡ አንደኛው ተወዳዳሪ የቀድሞው ፕሬዚዳንት አቶ ኢየሱስ ወርቅ ዛፉ ናቸው፡፡ አባልነታቸው አዲስ አበባ ቢሆንም ከአዲስ አበባ አልተወከሉም፡፡\nህጉም የሚለው ካለሽበት ክልል ተወክለሽ ነው የምትወዳዳሪው፣ካለሽበት ክልል ተወክለሽ ግን የትኛውም ክልል ሊመርጥሽ ይችላል፡፡ አቶ ኢየሱስ ወርቅ የተጠቆሙት ከሌላ ክልል ነበር፣ይህም የምርጫው ቀን ጭቅጭቅ አስነስቶ ነበር፡፡ ሌላው ጌታቸው አየነው ከአማራ ክልል ነበር፣ሶስተኛው የማላውቀው ሰው ነበር - ለውድድሩ አልቀረበም፣ እኔ አራተኛ ነኝ፡፡ ለምክትል ፕሬዚዳንትነትና ለቦርድ አባልነት የሚወዳደሩም ነበሩ፡፡ ለውድድሩ ንግግር ስናደርግ ከአማራ ክልል የመጣው ራሱን አገለለ (ሪዛይን አደረገ)፣ አንደኛው መጀመሪያውኑም አልመጣም፣ ስለዚህ እኔና አቶ ኢየሱስ ወርቅ ብቻ ቀረን፡፡ እዛ ውድድር ላይ ቀድሞ የተሠራ ሥራ እንደነበር ፍንጮች ነበሩ እናም በሻይ ሰዓት “እናንተ በቃ ሴት አትመርጡም አይደል” እያልኩ እቀላልድ ነበር፡፡\nቀደም ብሎ የተሠራው ስራ ምንድን ነው?\nእሣቸውን ለመምረጥ ተማምለው የመጡ እንደነበሩ መረጃ አለኝ፣በአንደበታቸውም ይህንኑ የነገሩኝ አሉ፡፡ የሆነ ሆኖ እኔ እዚህ ተወዳድሮ በመመረጥ እንጂ በሌላ ሌላው አላምንም፣ መሆንም የለበትም፣ ስለዚህ ውድድሩ ቀጠለ፡፡ ከቀኑ 8፡00 ሰዓት ተጀምሮ 10፡00 ሰዓት ማለቅ የነበረበት እስከ ሌሊቱ ስድስት ሰዓት ማለቅ አልቻለም፡፡ ምክንያቱም ብዙ ጫናና ፍትጊያ ነበር፡፡ ብጥብጥ እንዲፈጠር የሚፈልጉ ሰዎችም ነበሩበት፡፡ የሆነ ሆኖ እርሳቸው ንግግር አድርገው ሲጨርሱ እኔ በተራዬ ንግግር ካደረግኩ በኋላ አብላጫው ሰው ፊቱን ወደኔ አዞረ፡፡\nድምጽ ተቆጥሮ አሸናፊው እስከሚነገር ከአንድ የማላውቃቸው የክልል ንግድ ምክር ቤት ፕሬዚዳንት ጋር ስናወራ “እኛ አንችን አናውቅሽም ስለዚህ የምናውቀውን ለመምረጥ ስምምነት ነበረን፡፡ ነገር ግን ንግግር ስታደርጉ ሁሉም ወዳንቺ ተገለበጠ” አሉኝ፡፡\nሌሎችም እንዲሁ ወንዶችም ሴቶችም ንግግሬን እስኪሰሙ አቋማቸው የእኒህ ሰውዬ አይነት እንደነበር ነግረውኛል፡፡ በዚህ ሁኔታ ነው ያሸነፍኩት፡፡ እኔ 132፣ እሣቸው 62 ድምጽ ነበር ያገኘነው፡፡\nምን አይነት ንግግር ቢያደርጉ ነው መራጮችን መማረክ የቻሉት?\nእኔ የተናገርኩት ብዙ ከባድ ንግግር አይደለም፡፡ ምን አልኩ መሰለሽ? “እኔ እንደ ድሮ ፓርላማ - መንገድ አሠራላችኋለሁ፣መብራት አስገባላችኋለሁ አልልም፡፡ ከአዲስ አበባም ልመረጥ ከሌላም ልወከል ለላከኝ ክልል ወይም ቻምበር ሳይሆን ለሁላችሁም የኢትዮጵያ ማህበር አባላት በቀናነት አገለግላለሁ፡፡ ነገር ግን ከዚህ ከተወከለች ለእኛ ትሠራለች ለዚህኛው ወገን በቅርበት ትሠራለች የሚል የተከፋፈለ ሃሳብ ካላችሁ አትምረጡኝ፡፡ ለእውነትና ለሃቅ ፊት ለፊት የምጋፈጥ ስለመሆኔ ታውቃላችሁ” ከዚህ በላይ ብዙ መናገር አላስፈለገኝም ነበር፡፡\nየሃላፊነት ቦታው ግን እስካሁን ድረስ ከሽኩቻ እንዳልፀዳ ይነገራል------\nበፊት የነበሩ ሰዎች መቀጠል ነበረብን የሚል ቁጭት አለ፣ አሁንም የሷን ስራ እናበላሻለን ይላሉ፣ የኔ ሳይሆን የመንግስትና የህዝብ ስራ ነው የሚሠራው፡፡ ስለዚህ ይሄ ነገራቸው የበለጠ እንድንሰራ ያደርገኛል እንጂ አያሰንፈኝም፡፡\nየድሮ ሰው ምቀኛ አታሳጣኝ የሚለው ለምን ይመስልሻል፡፡ ሰው ሲቃወምሽ አንዳንዴ ስህተትሽንም ትመለከቻለሽ፣በጭፍን ጥላቻ የሚያወራብሽም ከሆነ ዘግተሽው ስራሽን ትቀጥያለሽ አለቀ፡፡ በወሬ ጊዜያቸውን ባያባክኑ ግን ደስ ይለኛል፡፡ እኛ በአሉባልታ ጊዜ እንድናባክን ይፈልጋሉ፣እኛ ለወሬ ጊዜ የለንም አለቀ፡፡ ሥራ ላይ ነን፡፡ ለውጥ ላይ ነን፡፡\nአሸንፈው ሃላፊነቱን ሲረከቡ በቅድምያ የጠበቅዎት ስራ ምን ነበር? እስካሁንስ ምን አከናወኑ?\nብዙ ሊስተካከሉ የሚገቡ ሥራዎች ሊጠብቁሽ ይችላሉ፡፡ አንድ አገርኛ አባባል ልንገርሽ፡፡ የዱሮ ባሎች የመጀመርያ ሚስት ፈትተው ሌላ ሚስት ሲያገቡ፣ አዲስ የተገባችው ሴት የመጀመሪያዋ የሠራችውን መደብ አፍርሳ ከዛ የባሰ የተበላሸ መደብ ትሠራለች ይባላል፡፡ እሷ ያንን የምታደርገው ከጀመሪያዋ የተሻልኩ ነኝ ለማለት ነው፡፡ እኔ እንደ አዲሷ ሚስት ያለ አመለካከት የለኝም፡፡ አዲስ የተመረጡት የቦርድ አባላትም ጭምር፡፡ እከሌ በነበረበት ጊዜ ይህን አላደረገም ይህን አበላሽቷል ብሎ የማጣጣል ፍላጐትም ሃሳቡም የለንም፡፡ በነበረው አሠራር ጥሩ ነው ያለውን እንቀጥልበታለን፡፡\nየተበላሹ ካሉ እያስተካከልን የመሄድ ሃሳብ ነው የነበረን፡፡ በጣም የሚገርምሽ የምርጫው ዕለት እኔ ሳሸንፍ ህዝቡ “ሳዳም ወረደ፤ጋዳፊ ወረደ” እያሉ ሲጨፍሩ ሊቀመንበሩ ማስቆም አልቻሉም ነበር፡፡ እኔ ድምጽ ማጉያውን ተቀብዬ “ከእኔ ጋር መስራት የምትፈልጉ ከሆነ እንዲህ አይነት ንግግር አልፈልግም፡፡ እኔ የሠላም አምባሳደር ነኝ፤ በሠላምና በፍቅር ነው መስራት የምፈልገው፡፡ የሚሠራው ሰው ይሳሳታል ያጠፋል፤ ያም ቢሆን እስከዛሬ ያገለገለ ሰው መመስገን እንጂ መሰደብ የለበትም፤አሁኑኑ ይህን አይነት ስድብና ጭፈራ ካላቆማችሁ ትቼ እሄዳለሁ” ስል ሁሉም በአንድ ጊዜ ፀጥ አሉ፡፡\nይታይሽ “ሳዳም ጋዳፊ ወረደ” የሚሉት እሳቸው ባሉበት ነው፤ የሠራ ሰው በፍፁም መሰደብ የለበትም፡፡ በእለቱ እኔ ምን አልኩኝ፤“ድግስ ደግሰን ጋብዘን ሸልመንና አመስግነን እንሸኛቸዋለን” ይህንንም አድርገናል፤ሚኒስትሮች ባሉበት ራት ጋብዘን፤ ለቦርዶቹ ደረት ላይ የሚደረግ የቻምበሩ አርማ ያለበት ወርቅ ሸልመን ነው የሸኘናቸው፡፡\nሥራውን ሲጀምሩት በጣም ፈታኝ የሆነብዎ ምን ነበር?\nበጣም ፈታኝ የምለው ስራ በኢትዮጵያና በአዲስ አበባው ንግድና ዘርፍ ማህበራት ምክር ቤቶች መካከል ጠብ ነበር፡፡ ጠላትነታቸው ደግሞ ለ40 ዓመታት ሥር የሰደደ ነው፡፡ እኔ ወደ ኢትዮጵያ የንግድና ዘርፍ ማህበራት ምክር ቤት ስመጣ ሁኔታው በጣም የከፋ ነበር፡፡ ብቻ ምናለፋሽ ጥሩ ሁኔታ አልነበረም፡፡ ሰዎች የሁለቱን ቻምበሮች ጉዳይ እንዳትነኪ፤ ዝም ብለሽ ቀጥይ ይሉኝ ነበር፡፡\nየጠባቸው መንስኤ ምንድን ነው?\nአንዱ የሚያጣላቸው የህንፃው ጉዳይ ነው፡፡ ሌላው የስራ መመሳሰል ነው፡፡ ለምሣሌ አዲስ አበባ ቻምበር ይህን ይሠራል፤የኢትዮጵያ ይህን ይሠራል እየተባባሉ፡፡ ተባብረውና ተቻችለው መስራት ሲችሉ ይበጣበጡ ነበር፡፡ እኔ ለጉዳዩ እልባት ለማግኘት ስሞክር፤ሁለቱን ቻምበሮች ለማስታረቅ እንዳትሞክሪ፤የህንፃውን ጉዳይ እንዳትነኪ እባላለሁ፡፡ እኔ ደግሞ መስራት ካለብኝ ሠላምና የረጋ መንፈስ ባለው ሁኔታ ነው የምሠራው፡፡ ይህን አትንኪ ያንን አታንሺ የሚባለውን ነገር አላመንኩበትም፤እስከመቼ ነው ሳትነኪ የምትኖሪው? ችግርን ቀርበሽና ተጋፍጠሽ እንጂ በመፍራትና በመሸሽ መፍትሔ አታመጪለትም፡፡\nከቦርድ አባላት ጋር ተነጋግሬ ይህን ጭቅጭቅና ጠብ ፈትተን በሠላማዊ መንገድ መስራት አለብን በሚል ብዙ ሥራዎች ተሠሩ፡፡ መጀመሪያ ኮሚቴ አቋቋምኩኝ፤የሚጣሉበትን ነገር አጣራን፤ኮሚቴው የውሳኔ ሃሳብ ሲያቀርብ የሚበጣበጡ ሰዎችን ኮሚቴ ውስጥ በመክተት ገለልተኛ የሆኑ ሰዎችንም ጨምሬ በሠላማዊ መንገድ ተነጋግረን ችግሩን ፈታን፡፡ አንድ ወር ተኩል ባልሞላ ጊዜ ነው ችግሩ የተፈታው፡፡\nየህንፃውን ጉዳይ በተመለከተ የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር በደብዳቤ ባሳወቁት መሠረት፤ “አዲስ አበባ ቻምበር በባለቤትነት ይዞት አዲስ አበባም ሆነ ሌሎች የክልል ቻምበሮች እንዲገለገሉበት፤የራሳቸውን ህንፃ እያሰሩ ሲወጡ ቀሪው ለኢትዮጵያ ቻምበር እንዲሆንና እያከራየ እንዲጠቀም እንዲሁም የክልል ቻምበሮችን እንዲያጠናክርበት ይሁን” በሚል ተስማምተን አሁን በፍቅርና በሠላም ብዙ ነገሮችን በጋራ እንሠራለን፡፡ አሁን እንደውም እኛ ስራ ሲበዛበን አዲስ አበባ ቻምበሮችን አግዙን እንላለን፤ እኛም እነሱን እናግዛለን፡፡ እንደ ዱሮው መገለማመጥና የጐሪጥ መተያየት ፈጽሞ ተወግዷል፡፡ በአመት ሁለት ጊዜ የመገናኛና የመሰብሰቢያ ፕሮግራም ሁሉ አዘጋጅተው እርስ በእርስ ይገባበዛሉ ይጨዋወታሉ፡፡\nከመንግስት ቢሮዎችና ከንግዱ ጋር ከተገናኙ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች ጋር ያላችሁ የስራ ግንኙነት ምን ይመስላል?\nከ10 እና ከ15 ዓመት በፊት ሲለፋበት የኖረን ጉዳይ ነው፤ አሁን እኛ በተሳካ ሁኔታ እየሠራን ያለነው፡፡ ለምሣሌ ከንግድ ሚኒስቴር፣ከኢንዱስትሪ ሚኒስቴር፣ከገቢዎችና ጉምሩክ፣ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፣ ከጠቅላይ ሚኒስትር ቢሮ ወዘተ ስንተዋወቅና አብረን መስራት እንፈልጋለን ስንል ሁሉም እውነት አልመሰላቸውም ነበር፡፡ ምክንያቱም ንግድ ምክር ቤት ከመንግስት ጋር አብሮ መስራት አይፈልግም የሚል እምነት ነበራቸው፡፡ እኛ ግን ከመንግስት ጋር የመስራት ጽኑ ፍላጐት አለን፡፡ ምክንያቱም ህግና ፖሊሲ የማያወጣው መንግስት ነው፡፡ ህግና ፖሊሲ ከሚያወጣ መንግስት ጋር አብሮ አለመስራት ደግሞ መልካም አይደለም በሚል ተነጋግረን፣ ከእነርሱ ጋር ሁለትና ሶስት የምክክር መድረኮች አካሂደናል፡፡ ይህን በብሔራዊም በክልልም ደረጃ አድርገነዋል፡፡ ከተመካከርንባቸው ውስጥ የወደብ ዕቃ ማንሳት ጉዳይ፣ ህዝቡ የተጯጯኸበት የንግድ ምዝገባ ጉዳይ፣ የታክስ አከፋፈልና የመሳሰሉት ላይ ተወያይተን አሁን ህጉን ሊያሻሽሉት ነው፡፡ ለምሣሌ ከጉምሩክ ጋር ባካሄድነው ውይይት ከመንግስት ጋር ይጣላሉ ተቀባይነት አያገኙም ሲሉን፣ መንግስት 98 በመቶውን የኛን ሃሳብ ተቀብሏል፡፡ ከላይ በጠቀስኩልሽ በታክስ አከፋፈል፣ በወደብ ዕቃ አነሳስ፣ በንግድ ምዝገባና በበርካታ ጉዳዮች ለንግዱ ማህበረሰብም ሆነ ለመንግስት ይጠቅማሉ ባልናቸው ሃሳቦች ላይ ነው መንግስት 98 በመቶ ሃሳባችንን የተቀበለው፡፡ “ያልተጠበቀ የመንግስት አቋም” ተብሎ ተወድሷል፡፡ በአጠቃላይ ያተኮርነው ለንግዱ ህብረተሰብ ምቹ የንግድ ከባቢን የመፍጠር ስራ ላይ ነው፡፡\nአገሪቱ ውስጥ የተለያየ ፍላጐትና ባህሪ ያላቸው ነጋዴዎች አሉ፡፡ የንግዱን ማህበረሰብ የማስተዳደሩ ጉዳይ ምን ይመስላል?\nእኛ የአገሪቱ የንግድ ማህበረሰብ ጥሩ ስነ - ምግባር ያለውና ታማኝ እንዲሆን የማንቃት፣ በተሳሳተ መንገድ የሚጓዙ ካሉ ወደ መስመር የመመለስ፣በሰዓቱ ግብር እንዲከፍሉና በንግድ ሥራ የሀገራቸውን መልካም ገጽታ እንዲገነቡ ጥረት እያደረግን ነው፡፡ እርግጥ ነው በርካታ ነጋዴዎች አሉ፣የተለያየ ባህሪ መኖሩም አይካድም፣ ነገር ግን በመልካም አቀራረብና አዎንታዊ መንፈስ በተሞላበት ሁኔታ ችግሮቻችንን እንፈታለን፡፡\nየነጋዴውን ጥቅም በማስከበርና ከመንግስት ጋር ቅርርብ እንዲኖር የበኩላችንን እያደረግን ነው፡፡\nአባላቱ በርካታ ቢሆኑም ነጋዴውን በመቅረብና በማነጋገር በቀላሉ ጤናማ በሆነ መንገድ መምራት ይችላል፡፡\nበደርግ መንግስት ተወርሶ የነበረው ህንፃችሁ ተመልሶላችኋል፡፡ ሆኖም አዲስ ህንፃ ለማስገንባት ለአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ የቦታ ጥያቄ ማቅረባችሁን፣ምን ያህል ቦታና የት ቦታ እንደምትፈልጉ ከንቲባ ኩማ ደመቅሳ አሳውቁን ማለታቸውን ሰምቻለሁ፡፡ ያሁኑ ህንፃ እያለ ሌላ መገንባት የፈለጋችሁት ለምንድን ነው? ህንፃውን የምትገነቡበት ገንዘብ ከየት የሚገኝ ነው? ምን አይነት ህንፃስ ለማስገንባት አሠባችሁ?\nህንፃውን የማስመለስ ሥራ ረጅም ጊዜ ወስዷል፡፡ ከአስራ አምስትና አስራ ስድስት ዓመት በላይ ማለት ነው፡፡ ይሄ ህንፃ የተሠራው የኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማህበራት ምክር ቤት ሳይመሠረት በፊት ነው፤ አዲስ አበባ ንግድ ምክር ቤት በሚል የተሠራው፡፡ ስለዚህ አዲስ አበባ ቻምበር ይመለስልኝ ይላል፡፡ ኢትዮጵያ ቻምበርም ይመለስልኝ የሚል ደብዳቤ ሲያስገባ ቆይቷል፡፡ በኋላ ግን እኛ ምን አልን ---- የሚመለስ ከሆነ ለኢትዮጵያም ሆነ ለአዲስ አበባ ይመለስ የሚል አቋም ላይ ደረስን፡፡ በዚህ ሁኔታ መንግስት ህንፃውን ሲመልስ ኢትዮጵያ ቻምበር በባለቤትነት ይያዘውና መጠቀሙን አብረው ይጠቀሙ ሲል፤ አዲስ አበባ ደግሞ ኢትዮጵያ ቻምበር ሳይፈጠር የራሴ ነበር ይላል፡፡ ይሄው ይጠቀሙ ሲል አዲስ አበባ ደግሞ ኢትዮጵያ ቻምበር ሳይፈጠር የራሴ ነበር ይላል፡፡ ይሄ ጭቅጭቅ በነበረበት ወቅት እኛ በጭቅጭቅ ጊዜም ገንዘብም ከምናባክን ለአንዳችን ተመልሶ በጋራ ለምን አንጠቀምም፤ ከዚያስ ለምን የራሳችንን ህንፃ አንሰራም በሚል የአዲስ አበባው ንግድ ምክር ቤት ቦታ ጠይቆ ስራ ጀምሯል፡፡\nእኛም ቦታ የጠየቅነው ለዚህ ነው፡፡ ህንፃው ከሁለት ዓመት በፊት ከተመለሰ በኋላ ግን ተከፋፍሎ በሠላም መጠቀም አልተቻለም፡፡ ስለዚህ እኛ ተመካክረን መንግስትን የወሰነውን ተግባራዊ ወደማድረግ ሄድን፡፡\nምክንያቱም መንግስት በዚህ በዚህ መልኩ ይጠቀሙ የሚል መመሪያ አስቀምጧል፡፡\nአዲሱን ህንፃ ለመገንባት የታሰበበት ዋናው ምክንያት በየሀገሩ ሄደን የንግድ ምክር ቤት ቢሮዎችን ስንጐበኝ የምናያቸው ከእኛ ጋር ፈጽሞ አይገናኙም፡፡ የእኛ በጣም ያሳፍራል፡፡ የውጭዎቹ የአብዛኛዎቹ ቢሯቸው ህንፃው ራሱ ቤተ - መንግስት ነው የሚመስለው፤የእኛ ግን ከ60 እና 70 ዓመት በፊት የተሠራ ህንፃ ነው፡፡ እንደውም ያኔ ባለራዕይ ሆነው ይሄን ሰሩ እንጂ አሁን ያለበት ሁኔታ እንኳን ከአለም አቀፍ ንግድ ምክር ቤቶች ከክልል ምክር ቤቶች ጋርም መወዳደር አይችልም፡፡ በዚህ ምክንያት የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባን ቦታ ጠይቀናል፡፡ አለምአቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የስብሰባ አዳራሽ፣ ቢሮዎች በአጠቃላይ የትኛውም አለምአቀፍ ሰው ቢመጣ አንገታችንን ቀና አድርገን የምናስገባበት መሆን መቻል አለበት፡፡ አሁን የአገራችን ኢኮኖሚ እያደገ ስለሆነ ብዙ ባለሀብቶች ኢትዮጵያ ውስጥ ኢንቨስት ለማድረግ እየመጡ ነው፡፡ ሲመጡ ደግሞ ንግድ ምክር ቤቱን ያነጋግራሉ፡፡ ያኔ የእኛ ቢሮ እንዲህ የሚያሳፍር ከሆነ ልክ አይመጣም፤ስለዚህ ቦታውን ሊሰጡን ፈቃደኛ ናቸው፡፡ ሁሉም ክልሎች ቦታ ተሰጥቷቸው ንግድ ምክር ቤት እንዲሠሩ እያልን ነው፡፡ የድሬዳዋው ንግድ ምክር ቤት ህንፃ እንዲመለስ ደብዳቤ መንግስት ጽፏል፤አፈፃፀም ነው የቀረው፡፡ በሌላ በኩል የንግዱ ማህበረሰብ ድምጽ እንዲሰማና ትኩረት እንዲያገኝ የአባላት ማብዛት ሥራ በከፍተኛ ሁኔታ ተሠርቷል፡፡ ለምሳሌ ትግራይ 16ሺህ ደርሷል፡፡ ደቡብም አማራም የአባላት ቁጥር በከፍተኛ ደረጃ አድጓል፡፡ ጠንካራ ስራ ሠርቶ አባላትን በከፍተኛ ሁኔታ ላበዛ ክልል ሽልማት እንሸልማለን ብለን ሁሉም በፉክክር በጥሩ ሁኔታ እየሠራ ነው፡፡ አሁን የምንጠይቀው መሬት በከተማ ውስጥ ሆኖ ስፋቱም ምክንያታዊ የሆነ ነው፡፡\nመጀመሪያ ለቢሮ ነው የምንጠይቀው፡፡ ከዚያ በኋላ አለም ዓቀፍ ኤግዚቢሽን የምናሳይበት ከከተማ ውጭ ቦታ መጠየቃችን አይቀርም፡፡\nቻምበር አካዳሚ ለማቋቋም ሀሳብ እንዳላችሁ ሰምቻለሁ፡፡ ምንድነው የሚሰራው? ዘርዘር ያለ ማብራሪያ ቢሰጡኝ----\nቻምበር አካዳሚ የሚለውን ስም አስጠንተናል ቻምበር አካዳሚ ከሚባል በቀላሉ “ሊደርሺፕ ኢንተርፕሪነርሺፕ ኤንድ ማኔጅመንት ሴንተር” እንዲባል ተስማምተናል፡፡ አመራርን፣ ስራ ፈጠራን እንደዚሁም ሥራ አመራርን አካትቶ ከተቋቋመ የላቁ ሰዎችን - መሪዎችን፣ የቦርድ አመራሮችን፣ የአገር መሪዎችን ወዘተ ከአፍሪካም ሆነ ከዓለም የሚያሰለጥን የልቀት ማዕከል ሊሆን ይችላል፡፡ ሥራ ፈጠራ ላይ በተለይ የሚያሰለጥን በቂ ተቋም የለም፡፡ ስለዚህ ሰዎች ችግር ከመፍራት ይልቅ መፍትሔ ፈጣሪ እንዲሆኑና የአስተሳሰብ ለውጥ እንዲያዳብሩ ማስተማር የሚችል ማዕከል ይሆናል፡፡ በማኔጅመንትም በኩል አገራችን ላይ ጉልህ የማኔጅመንት ችግር አለ፡፡ ስለዚህ ሰዎች በብቃት የመምራትና የማስተባበር ችግርን አስወግደው የላቀ ብቃት የሚያገኙበት ይሆናል፡፡ ይህንን ስንልም ለኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን ለዓለምም ነው፡፡ ለምሣሌ ኢትዮጵያ አየር መንገድ ከውጭ ሁሉ መጥተው የሚሠለጥኑበት ሆኗል፡፡ ራዕይ ባላቸው ሰዎች ነው አየር መንገዱ ለዚህ የደረሰው፡፡ አሁን የእኛን ሃሳብ የሚያጣጥሉ አንዳንድ ሰዎች አሉ፤ ነገር ግን በእርግጠኝነት ዕውን እናደርገዋለን ብለን እናስባለን፡፡\nበአሁን ሰዓት የመጀመሪያዋ ሴት የኢትዮጵያ የንግድ ምክር ቤት ፕሬዚዳንት ለመሆን በቅተዋል፤ የመጀመሪያዋ ሴት ጠቅላይ ሚኒስትር የመሆን ሃሳብስ የለዎትም?\n(ሣ…ቅ) እኔ ፖለቲከኛ አይደለሁም፡፡ ፖለቲከኞች ናቸው ለስልጣን ተነሳስተው የሚሄዱት፡፡ እኔ እዛ ወጥቼ ባልመራም በየትኛውም ቦታ ላይ መሪ ነኝ ብዬ አምናለሁ፡፡ ለምሣሌ እኔ ጥሩ ሃሳብ አምጥቼ የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሥራ ላይ ካዋለው እኔ ነኝ የመራሁት ማለት ነው፡፡ ለምሣሌ አንቺ ለጠቅላይ ሚኒስትር ኀይለማርያም ጥሩ ሃሳብ አቅርበሽ ሥራ ላይ ካዋሉት የመራሽው አንቺ ነሽ፡፡ ብዙ ጊዜ ሰዎች የሚያዩት ወንበር ላይ መቀመጡን ነው፤ እኔ ግን የምፈልገው ስራ መሠራቱን ነው፡፡ አንቺ ከልብሽ ከሠራሽና ከተንቀሳቀሽ አንቺ ባትፈልጊም ስራው ይፈልግሻል፡፡\nየጠቅላይ ሚኒስትርነቱ ጥያቄ ገፍቶ ቢመጣስ አልፈልግም ትያለሽ?\nአዎ እምቢ እላቸዋለሁ፡፡ ለምን መሠለሽ? እናንተ ምሩ፤ እኛ ከኋላ እናሠራለን እላቸዋለሁ፡፡ እኔ ፖለቲከኛ ስላልሆንኩ ነው፡፡ እዛ ቦታ ላይ መቀመጥ ያለባቸው ፖለቲከኞች ናቸው፡፡ አንድ ጋዜጠኛ ባለፈው ለምንድነው ፖለቲካ ውስጥ የማትሳተፊው ሲለኝ ነበር፡፡ እኔ ግን የፖለቲካውን ቼዝና ዳማ ጨዋታ አልችልበትም፡፡ እኔ ፊት ለፊት የምናገር ሰው በመሆኔ የፖለቲካውን ድራማ አልችልም ብዬ መልሼለታለሁ፡፡\nይሄ የብቃት ጉዳይ አይደለም፤ሞክሮ መውደቅም ይቻላል፡፡ ለአንድ ሰው ዋናው ነገር የተቀመጠበት ቦታ ሳይሆን በቀናነት ባለበት ቦታ መስራት መቻሉ ነው፡፡ ቀና ሰው ስለሆንሽ ችግር አይገጥምሽም ማለት አይደለም፡፡ ብዙ ችግርና እንቅፋት አለ፡፡ ያንን እንቅፋት ረግጠሽ አንቺ ወደ ላይ ከፍ ማለት ነው ያለብሽ፡፡\nአንዳንዱ የአንዱን ትከሻ ረግጦ ራሱ ከፍ ማለት ይፈልጋል፡፡ እኛ እንኳን ባለንበት ቦታ ብዙ ጫና አለ፡፡\nእኔ አሁን ስራውን የቀጠልኩት ለችግርና ለመከራ ስለማልበገር ነው፡፡ እንቅፋት እኮ ከኖርማሉ መሬት ከፍ ያለ ነው፤ስለዚህ እዛ እንቅፋት ላይ ስትቆሚ የባሰ ከፍ ትያለሽ፡፡ ለዚህም ነው እኔ ከመከራ በላይ ነኝ ብዬ የማምነው፡፡\nየቤተሰብ ሃላፊነት አለ፣ የስራ ሃላፊነት አለ፣ አሁን ደግሞ ለፒኤችዲ እየተማርሽ ነው፡፡ ይህን ሁሉ ሃላፊነት በአንድ ላይ መወጣት አይከብድም? እንዴት እየተወጣሽው ነው?\nይሄ የጊዜ ጉዳይ ነው እንግዲህ፡፡ አንዳንዴ በቻምበሩ በኩል በሙያሽ ከምትሠሪው በተጨማሪ በርካታ ስራዎች ይመጣሉ፡፡ ሌላው ቀርቶ ዛሬ ነፃ ነኝ ብለሽ ስታስቢ ያላሰብሻቸው ሥራዎች በፀሐፊዋ በኩል ይቀርቡልሻል፡፡\nአለም አቀፍ ስብሰባ መምራት፣ የተለያዩ ሪሴፕሽኖች ላይ መገኘት የመሳሰሉት ለምሣሌ በአንድ ምሽት ሶስት ሪሴፕሽን ላይ እንድትገኚ ይፈለጋል፡፡ እኔ አንዱ ጋ ሄጄ ሌላው ጋ አንድ የቦርድ አባል ስልክ፣ ለምን ፕሬዚዳንቷ አልመጣችም ይላሉ፡፡ ስለዚህ አንዱ ጋ ቶሎ ግንባሬን አስመትቼ ሌላው ጋ ደግሞ እሮጣለሁ፡፡ ቻሌንጁ ብዙ ነው ግን ቁርጠኛ ከሆንሽ የማይሰራ የለም፡፡\nብዙ ጊዜ በዕቅድ እንቀሳቀሳለሁ፣ነገር ግን እቅዴን የሚያበላሹ ነገሮች ይመጣሉ፣አቻችሎ መሄድ ነው፡፡ እቤት ውስጥ እኔ ከሌለሁ የቤት ሠራተኛ አበላሽታ የምትጠብቅሽ ነገር ይኖራል፣የቤቴን መበላሸት ግን ከአገር ጉዳይ አላስቀድምም፤ ወደ መንግስት ሥራ እሄዳለሁ፤የትምህርቱም ጉዳይ በዚህ መልኩ ነው የሚሄደው፡፡ እኔ በትምህርት ልምዱ ስላለኝ ክላስ ሳልከታተል የምሠራቸው ስራዎች አሉ፡፡\nቃለምልልሱን ከማጠናቀቃችን በፊት ስኬት ለእርስዎ ምን ማለት እንደሆነ ቢነግሩኝ----\nስኬት ማለት ሰው የፈለገውን መሆን መቻል ነው፡፡ አንድ ሰው ስኬት ብሎ የሚያስበው በ10 ደቂቃ 100 ሜትር መሮጥ ሆኖ በሳምንትም ሆነ በ10 ደቂቃ ከጨረሰ ስኬት ነው፤ ግን ያ የስኬቱ መጨረሻ ሊሆን አይገባም፡፡ ከዛ የተሻለ ስራ ለመስራት መነሳት አለበት፡፡ አንድ ሰው ግቡ ጋ ሲደርስ ስኬት ነው፡፡\nግን የስኬቱ መጨረሻ መሆን የለበትም ብዬ ነው የማምነው፡፡\nእኔ ሁሌም ችግርን መከራን አሸንፋለሁ፡፡ ለሌላ ስኬት እዘጋጃለሁ፡፡ በአጠቃላይ ለእኔ ስኬት ቀጣይነት ያለውና መሆን የምትፈልጊውን መሆን ማለት ነው፡፡\nSaturday, 23 February 2013 11:06\nየዝንጀሮ ልጅ፤ ቅቤ ተቀብተህ ና ቢሉት፤ ቅቤ ቢኖር ያባቴ ታፋ ይህን ይመስል ነበር ወይ? አለ”\nበኢትዮጵያ በ1920ዎቹ የነበረው ታሪክ ዛሬ ሲያስቡት ተረት ይመስላል፡፡ የኢትዮጵያ የጦር-ባላባቶች፤ ሰው ኃይለሥላሴ የሚባል (ራስ ተፈሪም የሚባል ስም አለው) አንድ ወጣት በአሰርታት ዓመታት ውስጥ መሪ ሊሆን ማኮብኮቡን ሰሙ፡፡ ይሄ ጭምት መሳይ ዝምተኛ ሰው አገሪቱን የመቆጣጠር አቅም እንደሚኖረው ሊገባቸው አልቻለም፡፡ ሆኖም በ1927 ዓ.ም ኃ/ሥላሴ እያንዳንዱ በየተራ እንዲመጣና ታማኝነታቸውን በመግለፅ መሪያቸው መሆኑን እንዲያረጋግጡ አዘዘ፡፡\nአንዳንዶች በጥድፊያ፣ አንዳንዶች ፈራ-ተባ እያሉ ትእዛዝ ሲፈፅሙ፤ የሲዳሞው ደጃዝማች ባልቻ ግን አሻፈረኝ አለ፡፡ ኃይለሥላሴ በተለመደው የጨዋና ግትር ዘዴው፤ ባልቻ እንዲመጣ ተማፀነው፡፡ ባልቻም “እታዘዛለሁ ግን በፈለኩት ጊዜ ነው የምመጣው፡፡ በተጨማሪም 10,000 ጦር ይዤ ነው ከአዲስ አበባ ወጣ ብዬ እምጠብቀው” አለ፡፡\nኃ/ሥላሴም፤ “ስለክብርህ የፌሽታ ግብዣ ላደርግልህ አስቤአለሁና፤ ተጋበዝልኝ” አለ፡፡ ባልቻ ግን ታሪክን ጠንቅቆ ያውቃልና የቀደሙት የኢትዮጵያ ነገሥታትና መሳፍንት ግብዣን እንደወጥመድ ሲጠቀሙበት እንደኖሩ ተገንዝቧል፡፡ ነቄ ነው፡፡ መታሰርም ሆነ መገደል የሚከተለው ከግብዣ በኋላ ነው፡፡\nደጃዝማች ባልቻ የግብዣውን ዓላማ እንደተረዳ ለመጠቆም “የምመጣው 600 ክብር ዘበኞቼን ይዤ ነው” አለ፡፡ ኃ/ሥላሴ ግን “እንዲህ ያሉትን ጀግኖችህንማ ማስተናገድ ለእኔ ክብር ነው” ሲል መለሰ፡፡\nባልቻ ክቡር ዘቦቹን ግብዣው ላይ እንዳይሰክሩና በተጠንቀቅ እንዲጠብቁ አዘዘ፡፡ ግብዣው ቦታ ሲደርሱ ኃ/ሥላሴ ታይቶ የማይታወቅ አቀባበል አደገ፡፡ ባልቻ “ማምሻውን ወደ ጦር ሰፈሩ መመለስ አለብኝ፤ አለበለዚያ ጦሬ አዲስ አበባን እንዲወርር አዝዣለሁ” አለ፡፡ ኃ/ሥላሴ ባለመታመኑ እንዳዘነ በመግለፅ፤ ይልቁንም ከግብሩ በኋላ የሚዘፈነው ዘፈን የሲዳሞን ጦረኛነት የሚያረጋግጥ እንዲሆን አደረገ፡፡ ባልቻም ኃ/ሥላሴ የፈራና ለማይረታው ወታደሩ እጁን የሰጠው መሰለው፡፡\nከሰዓት በኋላው ሲገባደድ ባልቻና ወታደሮቹ ነጋሪት እያስጐሰሙ ወደ ጦር ሠፈራቸው አመሩ፡፡ ከሳምንታት በኋላ አዲስ አበባን መውረር እንደሚችል አሰበና ባልቻ ኃ/ሥላሴ እንግዲህ ቦታው ወይ ዘብጥያ ወይ ሞት ነው” አለ፡፡\nሆኖም ባልቻ ወደ ጦር ሠፈሩ አካባቢ ሲደርስ አንድ የተሳሳተ ነገር መኖሩን ተገነዘበ፡፡ አንድም ድንኳን የለም፡፡ የሚታየው ጭስ ብቻ ነው፡፡ አንድ የዐይን ምስክር የሆነውን ሁሉ አስረዳው፡- የኃ/ሥላሴ ጦር ባሳቻ መንገድ መጣ፡፡\nየመጣው ግን ሊዋጋ አልነበረም፡፡ ኃ/ሥላሴ በዘምቢል ወርቅና ብር አጭቆ የላከው ጦር ነው፡፡ የባልቻን ወታደሮች መሣሪያ ሁሉ በወርቅና በብር ገዛ፡፡ እምቢ ያሉ ተያዙ፡፡ በጥቂት ሰዓት ውስጥ የባልቻ ጦር መሣሪያውን አስረከበ፡፡ ባልቻ ወደ ደቡብ 600 ወታደር ይዞ ለመሸሽ ቢፈልግም ያ መሣሪያ የወሰደባቸው የኃ/ሥላሴ ወታደር መንገዱን ገትሮ ይዟል፡፡\nወደ አዲስ አበባ እንዳያቀና ሌላ ጦር መንገዱን ገድቦታል፡፡ እንደቼዝ ተጨዋች ዙሪያውን ተከበበ፡፡ ባልቻ ለመጀመሪያ ጊዜ እጁን ሰጠ፡፡ በኩራትና በአጉል ምኞት የሠራው ኃጢያት ስለፀፀተው ወደ ገዳም ሊገባ ተስማማ፡፡ ያለ አንዳች የጥይት ድምፅ ኃ/ሥላሴ ደጃዝማች ባልቻን አስወገደ፡፡\nየሲዳሞው ደጃ/ባልቻም ወደ ገዳሙ ከመግባቱ በፊት፤\n“የተፈሪን ጉልበት አትናቁ፡፡ እንደ አይጥ ይድሃል፡፡ ሆኖም የአንበሳ ጥርስ ነው ያለው!” አለ፡፡\nበግብዣ ከመጠመድ ይሰውረን! የሌሎችን ጉልበት ከመናቅ አባዜ ያድነን፡፡ የራስን አቅም የዓለም መጨረሻ ነው ብሎ ከማጋነን ይሰውረን! የመስተዋት መስኮቱን ጭሳማ የማድረግ ጥበብ ያለው አለቃ ወይም የፖለቲካ መሪ፤ ጭሳማውን ቀለም የበለጠ ባጠቆረው መጠን፣ የበለጠ እንዳናየው እያደረገ መሆኑን አንርሳ፡፡ “ጦርነቱን ከማወጅህ በፊት ድልን ተቀዳጅ” ይላሉ ፈረንጆች፡፡ እቅድህን አታሳውቅ፡፡ ስለእቅድህ ከመፎከር ተጠንቀቅ ነው ነገሩ፡፡ ባላንጣህ እቅድህን እንዳያውቅ ባደረግህ ቁጥር የድልህ መጠን ይበልጥ እየሰፋ ይመጣል፡፡ ስለእቅድህ በፎከርክ ቁጥር ግን ስኬትህን እያራቅህ ነው የምትሄደው፡፡ የሞቀ ከተማ እያሰብን መጨረሻችን ገዳም የሚሆነው ሥር-ባልሰደደ ድል ስንኩራራና ሌሎች ስለእኔ ምን ያስባሉ ብለን ሳንጠይቅ ስንቀር ነው፡፡\nበቡድናዊ ስሜት አለመጠመድና አለመጨፈን ለአገርና ለህዝብ የሚበጅ አካሄድ ነው፡፡ ምክንያቱም አስተሳሰባችንን እያጠበብን የቡድናዊ ስሜት ተገዢ ስንሆን ደባንና ሴራን የሙጥኝ ወደማለት እንገባለን፡፡ ያ ደግሞ አደገኛ ነው፡፡\nየሦስተኛው ክፍለ - ዘመን ህንዳዊ ፈላስፋ - ካውቲላ፤\n“በዓላሚ ቀስተኛ፣ የተሰደደ ቀስት\nአለው አጋጣሚ፣ ወይ ሊገል ወይ ሊስት፡፡\nግን በስል-ጭንቅላት፣ ሤራ ከተሳለ\nህፃንም ይገድላል፣ እናት ሆድ ውስጥ ያለ፡፡”\nየሚለን ለዚህ ነው፡፡\nሌላው የአገር ጉዳይ ግልብ - እውቀትን መከላከል ነው - ባልበሰለ አዕምሮ ዘራፍ ማለትን፡፡ ያለፖለቲካዊ ብስለት ፖለቲከኛ ነኝ ማለትን፡፡ መላው ዓለም እውቀት ሆኖ ሳለ የአዕምሮን በር ዘግቶ፣ የእኔ እውቀት ብቻ ነው ገዢ ብሎ ማሰብ ክፉ አባዜ ነው፡፡ ከሳጥኑ ውጪ (Out of the box እንዲሉ) ለማየትና ለማስተዋል አለመቻል፤ የሌሎችን ሀሳብ ለመቀበል ዝግጁ አለመሆንን ያስከትላል፡፡ ያ ደግሞ ብዙ አለመግባባቶችን ይወልዳል፡፡ “ከመርገምት ሁሉ የከፋው መርገምት ቋንቋ ለቋንቋ መጠፋፋት” ይለዋል ባለቅኔው፡፡ ወጣቱ፤ መሰረታዊ እውቀት፣ ጥልቀትና ብስለት፣ ከዚያም ስክነትና ጥበበኛነት እንዲኖረው ለማድረግ ብርቱ ጥረት ያስፈልጋል፡፡ አዋቂው ራሱን እንዳያጥርና እንዳይገድብ፣ ልምዱን እንዲያጋራ መንገድ መክፈት ያሻል፡፡\nለሁሉ የህይወት ዘርፍ ፖለቲካዊ ትርጉምና አንድምታ ሰጥተን አንችለውም፡፡ መሰረታዊ እውቀት፣ ከኑሮ የምንቀስመው ልምድና ከባህል ያበለፀግነው የአእምሮ ሀብት የህይወትን ትርጉም ለማየት በዋናነት መሣሪያዎቻችን ናቸው፡፡ ይህንንም ለመቀበል እውነተኛ የህዝብ ፍቅር ያስፈልጋል፡፡ እውነተኛ የህዝብ ፍቅር የራስን ጥቅም መሰዋትን ይጠይቃል፡፡\n“ህዝብን በመጠቀም የራስን ግብ ለመምታት ያለው ዘዴ በጉልበትና በማጭበርበር የሚደረግ ነው፡፡ ይልቁንም የህዝብ ፍቅር አንዱ መሣሪያ ነው ይላሉ ጠበብት፡፡ ያ ግን ፀሀይ እስኪወጣ መጠበቅን ይጠይቃል፡፡ ህይወት ደግሞ እያንዳንዷን ቅፅበት ትፈልጋለች” ይላል ጐይቴ፡፡\nካለፉት የወረስነው፣ ወይም የወረስን የመሰለንን ነገር ልብ ብለን እንመርምር፡፡ ለህዝብ ሰጥተነዋል ያልነውን ነፃነት፣ የኢኮኖሚ ብልፅግና፣ ፍትሕ-ርእዕ፣ ዲሞክራሲና እኩልነት እንመርምር፡፡ ስትራቴጂ በነደፍን፣ መመሪያ ባወጣን፣ ሪፖርት ባቀረብን ቁጥር ምን ያህል ለህዝብ ጠቀመ? ከሚለው ማንፀሪያ አኳያ እናስተውለው፡፡ መለስ ብለን፤ ያለምነውን ነገር፣ እጅ-ካስገባነው ነገር እናወዳድር፡፡ አለበለዚያ፤ የማታ ማታ “የዝንጀሮ ልጅ ቅቤ ተቀብተህ ና ቢሉት፤ ቅቤ ቢኖር ያባቴ ታፋ ይህን ይመስል ነበር ወይ” አለ እንደሚባለው እንዳይሆን እናስብ፡፡\nSaturday, 23 February 2013 11:05\nቅ/ሲኖዶስ በአምስቱ ዕጩ ፓትርያሪኮች ላይ ዛሬ መወያየት ይጀምራል\nለፓትትሪያርክነት ይታጫሉ ተብለው የተጠበቁ ሊቃነጳጳሳት አልተካተቱም\nየኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ÷ በፓትርያሪክ አስመራጭ ኮሚቴው ተለይተውና ተጣርተው በሚቀርቡለት አምስት ዕጩ ፓትርያሪኮች ላይ ዛሬ መወያየት ይጀምራል፡፡\nለምልአተ ጉባኤው ስብሰባ በሀገር ውስጥና በውጭ የተመደቡ የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት የሚገኙ ሲኾን አስመራጭ ኮሚቴው ባወጣው የምርጫ መሪ ዕቅድ መሠረት፣ ለዕጩ ፓትርያሪክነት ይኹንታ ያገኙ አምስት ዕጩ ፓትርያሪኮች የካቲት 18 ቀን 2005 ዓ.ም ለሕዝቡ ይፋ የሚደረጉበት ውሳኔ የሚተላለፍበት ይኾናል፡፡\nየፓትርያሪክ አስመራጭ ኮሚቴው ከቤተ ክርስቲያኒቱ ካህናትና ምእመናን የተገኙትን ጥቆማዎች እንደ ግብአት በመያዝና በፓትርያሪክ ምርጫ ሕጉ የሰፈረውን ድንጋጌ በመጠቀም እንደለያቸው የተነገሩትን ዕጩ ፓትርያሪኮች ዝርዝር ለቅ/ሲኖዶሱ የሚያስረክበው በዛሬው ዕለት እንደኾነም ታውቋል፡፡ ኮሚቴው የዕጩዎቹን ዝርዝር ለቅ/ሲኖዶሱ ከማቅረቡ ቀደም ብሎ የወጡ መረጃዎች በዕጩ ፓትርያሪክነት የተመረጡት አምስት ሊቃነ ጳጳሳት÷ በኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ገዳማት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ማትያስ፣ የወላይታ ዳውሮ ሀ/ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ማቴዎስ፣ የባሌ ሀ/ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ዮሴፍ፣ የቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ጸሐፊና የከፋ ሸካ ቤንች ማጂ ሀ/ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ሕዝቅኤል እንዲሁም የሰሜን ጎንደር ሀ/ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ ናቸው፡፡\nበዕጩዎች ዝርዝር ውስጥ ለፓትርያርክነት ይበቃሉ ተብለው ከታሰቡት ሊቃነ ጳጳሳት÷ ብፁዕ አቡነ ሳሙኤል፣ ብፁዕ አቡነ ገብርኤል፣ ብፁዕ አቡነ ሉቃስ እና ብፁዕ አቡነ ጎርጎሬዎስ መካከል የተወሰኑት አለመካተታቸው የምርጫውን ሂደት የሚከታተሉ አካላትን አነጋግሯል፡፡ አንዳንድ አስተያየት ሰጪዎች፣ የሚጠበቁት አባቶች በዝርዝሩ ላለመካተታቸው በምርጫው ዙሪያ ያሳስበናል የሚሉትን የቡድን እንቅስቃሴዎች በምክንያትነት ይጠቅሳሉ።\nSaturday, 16 February 2013 13:53\n“ጠጠሮቹ እና ሌሎችም ወጐች” ላይ ውይይት ይካሄዳል\nበዲያቆን ዳንኤል ክብረት በተደረሰው ”ጠጠሮቹ እና ሌሎችም ወጐች” የተሰኘ መፅሃፍ ላይ ነገ ከቀኑ 8 ሰዓት እስከ 11 ሰዓት በብሔራዊ ቤተመዘክር አዳራሽ ውይይት እንደሚካሄድ ሚዩዚክ ሜይዴይ አስታወቀ፡፡ ለውይይቱ የመነሻ ሀሳብ በማቅረብ የሚመሩት ሃያሲና ወግ ፀሐፊ መስፍን ሃብተማርያም ናቸው፡፡\nSaturday, 16 February 2013 13:52\nፍቅረኛን በጀርባ አዝሎ ውድድር ሊካሄድ ነው\nከትላንት በስቲያ በመላው ዓለም የተከበረውን የቫለንታይን (የፍቅረኞች ቀን) አስመልክቶ ነገ ከጧቱ ሦስት ሰዓት እስከ ቀኑ 10 ሰዓት በጃንሜዳ ፍቅረኛን በጀርባ አዝሎ ውድድር እንደሚያካሂድ “ኪዩፒድ” የማስታወቂያ ሥራ አስታወቀ፡፡ ውድድሩ ከ18 አመት በላይ የሆኑ ጥንዶች ብቻ እንደሚሳተፉ ታውቋል፡፡ ኪዩፒድ ከአዲስ አበባ አስተዳደር ስፖርት ኮሚሽን ጋር በመተባበር ባዘጋጀው ውድድር ላይ አስር ሺህ ጥንዶች ይገኛሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ ድርጅቱ ገልጿል፡፡ “ልዩነታችን መወሰናችን” በሚል መሪ ቃል በሚካሄደው ውድድር ላይ ነፃ የኤችአይቪ ምርመራና የምክር አገልግሎት የሚሰጥ ሲሆን ፕሮግራሙ ሩጫ፣ እግር ኳስ፣ ጠረጴዛ ቴኒስና የኢትዮጵያ ባህላዊ ጨዋታዎች እንዲሁም የዘፈን ግብዣ እንደሚያካትት አዘጋጆቹ ጠቁመዋል፡፡