የማንነትና የብቻ ጎጆ ጥያቄ ችግራችን ምንድነው? | ሪፖርተር Ethiopian Reporter Amharic\nየማንነትና የብቻ ጎጆ ጥያቄ ችግራችን ምንድነው?\nኢሕአዴግ ሥልጣን ከያዘ 25 ዓመታት አልፈውታል፡፡ የብሔርተኝነትና የትምክህት አማሽነት ዛሬም ቀጥሏል፡፡ አሮጌው ትምክህት ሲያደርስ የኖረውን ችግር ሳናክም፣ ማንነትን በብሔረሰብነት ላይ ብቻ አጥብቦ ማየት ዕውቀት ተደርጎ መያዙ በአማራ ክልል ውስጥ ለተከሰተው የቅማንት የይዞታ መተሳሰብ ጥያቄና ብሔረሰብ ግጭት፣ ወዘተ. ድርሻ አበርክቷል፡፡ በየክልሎች ውስጥ የማኅበረሰቦች ትድድር በእኩልነትና በፍትሐዊነት ላይ በአግባቡ እስካልተቋቋመና ማንነትና ክፍልፋይነት አንድ ተደርጎ እስከተቆጠረ ድረስ፣ የቅማንት ዓይነት የብቻ ጎጆ ጥያቄ የሚቀጥል መሆኑ አይቀሬ ነው፡፡\nየብሔርተኛና የትምክህት ጥበቶችን አጥፊነትን የሚያቃልሉ መፍትሔዎችም በተግባር እየታዩ አይደለም፡፡ አሮጌው ትምክህተኛነት ዥንጉርጉርነትንና አንድነትን አዛምዶ ማክበር እንደሚተናነቀው ሁሉ፣ የብሔርተኛ ጥበትም ኢሕአዴግ በትክክል እንደገለጸው “በሕዝቦች መካካል ያለውን መሠረታዊ አንድነትና ተመሳሳይነት በመድፈቅ በ(ብሔረሰባዊ) ማንነት ላይ የተመሠረተውን ልዩነት ሕዝቦችን ለማራራቅና ነጣጥሎ ለማናቆር” ይጠቀምበታል፡፡ ኢሕአዴግ እነዚህንና ሌሎች ችግሮችን አውስቶና ዳስሶ ግን የመፍትሔ መላ የለውም፡፡ “መፍትሔው” የአሥርቱ ትዕዛዛት ዓይነት - በጭፍን አለመቃወም፣ በጭፍን አለመደገፍ፣ በሐሰት መረጃ ላይ ተመሥርቶ ራስንና ወገንን ከሚጎዳ ተግባር መቆጠብ፣ ዴሞክራሲያዊ ብሔርተኛ መሆን . . .፡፡ የዚህ ዓይነት ትዕዛዛት በገፍ ቢደረደሩ ችግሩን አይቆነጥሩም፡፡ ከትዕዛዛትና ከስብከት አልፎ መዘጋት ያለባቸውን ቀዳዳዎችና መከፈት ያለባቸውን በሮች ማስቀመጥና ወደ ተግባር መቀየር ያሻል፡፡\nብሔር/ብሔረሰብነትን የማንነት መለኪያ አድርጎ “ዴሞክራሲያዊ ብሔርተኝነት” የሚያካሂደው የራስን ማንነት ማወቅ፣ የሌላውን ማንነት ማወቅ፣ በመፈቃቀድ የጋራ ማኅበረሰብ መገንባትና የማንነት አካባቢን ማልማት የሚል ስብከት ለኢትዮጵያ የውስጥ ሰላምና ግስጋሴ የማይበጅና ከዘመን ወደኋላ የቀረ ነው፡፡ ላስረዳ፡፡\nቋንቋ የማንነት አንድ ገጽታ እንደሆነ ሁሉ ሃይማኖትና ባህልም የማንነት ገጽታዎች ናቸው፡፡ ብዙ አካባቢዎችን ያወናጨፈ፣ የሰው ልጆች የዘር መነሻ ሥፍራ መሆን፣ ከዘር እስከ ባህልና ቋንቋ ድረስ ለዘመነ ዘመናት ሲወራረሱ ከኖሩ ጥንታዊ የኩሴ (የኩሽ-ሴም) ዘመዳም ሕዝቦች መገኘት፣ ብዙ መሰያየፍና መዘናነቅ በታየበት ረዥም ታሪክም ውስጥ ማለፍ የማንነት ገጽ ነው፡፡ የተወራረሱ ብዙ ቋንቋዎችና ባህሎች የተንቆጠቆጡበት ሕይወትና አገር አካል ሆኖ መገኘትም ማንነት ነው፡፡ የጥቁርነትና የአፍሪካዊነት አበሰኛ ታሪክም ማንነት ነው፡፡ የእነዚህ ሁሉ የማንነት ዘርፎች መዋያ የሆነው የሰው ልጅነት ደግሞ ለሁሉም መሠረት የሆነ ማንነት ነው፡፡ እነዚህን መሰሎች የማንነት ገጾች በኢትዮጵያ ዜጎች ላይ ሁሉ በአንዴ የሚታዩ ሆነው ሳለ፣ ብሔርተኝነት ግን ሌሎቹን ሳጥን ውስጥ አቆዩና በብሔር/ብሔረሰብ ማንነት ብቻ አጊጡ ባይ ነው፡፡ ገጸ ብዙ ማንነታችንን ዘርግተን “የራስን ማንነት ማወቅ፣ የሌላውን ማንነትም ማወቅ” በተሰኘው ቢጋር መሠረት ማዶ ለማዶ የሚነፃፀር የየብቻ ማንነት ለመፈለግ ብንሞክርም፣ የራሳችንን ማንነት በሌላው ውስጥ፣ በራሳችንም ውስጥ የሌላውን ማንነት እናገኘዋለን፡፡ በሌላ አባባል የቋንቋ/የባህል፣ ወዘተ የሚባሉ ልዩነቶች ሁሉ የተወሳሰበ የጋራ ማንነታችን ዥንጉርጉር አካላት ሆነው እናገኛቸዋለን፡፡ ዛሬ ውስን ቦታ ላይ የረጋ የሚመስል የወንዝ ልጅነት በታሪክ ጉዞ ውስጥ ከብዙ ሥፍራዎች ጋር የተያያዘ ጀርባ እንዳለው ሁሉ ወደፊትም በልማት አማካይነት ከብዙ ወንዜነት ጋር መላላሱ የማይቀር ነው፡፡\nአሁን ባለንበት ደረጃም ቢሆን፣ ሌሎች የማንነት ገጾችን አደብዝዞ (“የጅማ ልጅ”/ ”የሐረር ልጅ” የሚባሉ ብዙ ቋንቋዎችንና እምነቶችን ያስተቃቀፉ የእኛነት ዝምድናዎችንም ጎማምዶ) የገነነው ብሔር ብሔረሰብነት በተናጠል አካባቢና ቋንቋ ውስጥ በመብቀል ላይ የደረቀ መሥፈሪያውን እንዲያርም የሚያስገድድ እውነታ ተጎልጉሎለታል፡፡ የጉልበት አስገዳጅነትና አዝጋሚ ሽርሸራ በነበረበት የውህደት ታሪክ አማካይነት ዛሬ ከአማራነት ጋር ከሞላ ጎደል በእምነትም፣ በቋንቋም፣ በመዋለድም የማይለዩት ቅማንቶች፣ “ቅማንቴ ነህ/ነኝ” መባባልንና የታሪክ ርዝራዥን ተንተርሰው ራሳቸውን ከአማራነት “መለየታቸው”፣ እንዲሁም የረዥም ዘመን ንክኪ ዝንቅ ባህልንና ከአንድ የበለጠ ቋንቋ ተናጋሪነትን ያቀዳጃቸው ራያዎችና ወልቃይቶች በየተናጠል ቋንቋ የማይፈረጅ ማንነታቸውን ተመርኩዘው ጥያቄ ማንሳታቸው መልዕክቱና ትምህርቱ ኃያል ነው፡፡ አንድ አካባቢንና ቋንቋን መጋራት የአንድ ዓይነት ብሔረሰባዊ ማንነት ማረጋገጫነቱ ላይሠራ እንደሚችል፣ በአንድ ቋንቋ ተናጋሪነት ውስጥ ከአንድ የበለጠ ማኅበረሰባዊ የእኛነት ሥነ ልቦና ሊኖር እንደሚችል፣ በብዙ ቋንቋ ተናጋሪነት ላይም የጋራ ማንነት ሊታነፅ እንደሚችል ዕወቁት የሚል መግለጫ ነው፡፡ ተጎራባች ቋንቋዎችንና ባህሎችን የደበለና ያካለሰ ማኅበረሰባዊ ገጽታ ይዞ መገኘትን እንደ ጥራት ጉድለት ማየትና ወደ “ጥራት” ጎትቶ ለማፅዳት መሞከር (በዚሁ ዓይነት፣ የዛሬን ቡራቡሬ/ቅይጥ ገጽታ እንደ “እንከን”፣ ጥንት የነበረውን እንደ “እውነተኛው የማንነት ገጽታ” አድርጎ በማሰብ የዛሬውን “እንከን” በጥንቱ ለማስለቀቅ መሞከርም) ሊባርቅ የሚችል ጉዞ መሆኑን ልብ በሉ የሚልም ነው፡፡ ከዚህም ባለፈ ከአንድ ቋንቋ ጋር ማንነታችንን ላጣበቅነውም ከብዙ ነገሮችና ቋንቋዎች ጋር የተሳሰረ ገጸ ብዙ ማንነታችንን እንድናስታውስ (ለምሳሌ የስልጤነትንም ሆነ የወለኔነትን ዓይነተኛ ማንነት ለመቆንጠጥ የተጣጣርነውን ያህል ከጉራጌ ማኅበረሰቦች ጋር የምንጋራቸውን የማንነት ክሮች እንድናስተውልና እንድንከባከብ) የሚያነቃ ደወል ነው፡፡\n“ብሔር ብሔረሰባዊ” ማንነት የሚያነሳው አካባቢያዊ የይዞታ ቅርጫና ተከታይ ጣጣዎቹ በአራት ዋነኛ ሰበዞች የሚቆሰቆሱ ናቸው፡፡\nበሥልጣን ላይ ያለው “ዴሞክራሲያዊ ብሔርተኝነት” ያው ማንነትን በብሔረሰባዊ መገኛ ምድር ላይ የገደገደና ለየብሔረሰባዊ መገኛ ሥፍራ ተቆርቋሪነት መታመንን መርሁና ትምህርቱ ያደረገ እንደመሆኑ፣ በክልሎች ውስጥ በዞንና በወረዳ ከሌሎች ጋር ተጣምረው ወይም በትልልቅ የብሔረሰብ ግቢ ውስጥ ተፈንጥቀው የሚገኙ ማኅበረሰቦች የብቻ ታሪክና የይዞታ ካርታ ይዞ የማቀንቀን ቅናት ውስጥ እንዲገቡ ገዢው አመለካከት ራሱ ይቀሰቅሳቸዋል፡፡ ይህ የሁሉም ሩጫዎች የማዕዘን ድንጋይ ነው፡፡\nመነጠልን የሚያክል ጥያቄን በሰላምና በዴሞክራሲያዊ መንገድ እስከማስተናገድ የተንጠራራ ሕገ መንግሥት ተይዞ ሳለ፣ የዘጠኙን ክልሎች ቁጥር የሚቀይር ጥያቄ እንኳ ባልታየበት፣ ልዩ ወረዳ ወይም ዞን ልሁን ወይም ከዚህ ክልል ወደዚያ ክልል ልግባ የሚሉ ጥያቄዎችን በሕዝባዊ ውይይትና ሕግን በተከተለ ሥርዓት ከማስተናገድ ፈንታ “ማንነትን መካድ”፣ “ፀረ ሕዝብ”/“ፀረ ሰላም”፣ ወዘተ እያሉ ግለሰቦችን በውንጀላ፣ በእስራትና በከፋ የጥቃት በትር ለማሳደድ መፍጠን ሲደጋገም መቆየቱና ጥያቄዎች መልስ የሚያገኙት፣ በአፈና አልደፈጠጥ ብለው ሲያስቸግሩ መሆኑ የቱን ያህል የዴሞክራሲ አንጀት እንደ ጎደለን ከሕዝብና ከዴሞክራሲያዊ መብቶች ይልቅ የገዥዎች ፍላጎት፣ ንጭንጭና እብሪት ይበልጥ እንደሚከበር የሚያሳይ ነው፡፡\nየዚህ ዓይነቱ ኢዴሞክራሲያዊነት ከብሔርተኛ ሩጫዎች ጋር ተጋግዞ የይዞታ ድርሻ መተሳሰብንና መፈነጋገጥን ያባብሳል፡፡ ለዚህ ወይም ለዚያ ብሔረሰብ ቆሜያለሁ የሚሉ የክፍልፋይ ብሔርተኛነት እንቅስቃሴዎች ባህሪያቸው ራሱ ሁሉንም ብሔረሰብ በእኩል ዓይን የማየትና የማስተናገድ ብቃትን ይነሳቸዋልና ሥልጣን በያዙበት አካባቢ “መጤ” ከማንጓለል ባለፈ፣ “ነባር” ከሚባሉት ጋርም የሥልጣንና የጥቅም ሽኩቻ ከመፍጠር አያመልጡም፡፡ ከሽኩቻው ውስጥም ጥቅሜ አልተጠበቀም/ፍትሐዊ ተሳትፎ አላገኘሁም የሚሉ ዓይነት ቅሬታዎችና ተከታይ ጥያቄዎች ብቅ ይላሉ፡፡ ክፍልፋይ ብሔርተኝነትን፣ ጠባብ ወገናዊነቱ (አድላዊነቱ) እንደተጠበቀ፣ የዴሞክራሲያዊ እኩልነት ርዕዮተ ዓለም የማድረግ ሙከራ (በ“ዴሞክራሲያዊ ብሔርተኝነት” ውስጥ እንደምናስተውለው)፣ ወይም ክፍልፋይ ብሔርተኝነት በሚያናፍርበት እውነታ ላይ ዴሞክራሲያዊ እኩልነትንና ፍትሐዊነትን የማቋቋም ትግል ተውሸልሽሎ ከመክሸፍ የማያመልጠው ለዚህ ነው፡፡\nበአንድ ብሔረሰብ ውስጥ የሚከሰት የአሳታፊነት መዛባት (የማኅበረሰቡ አንድ ክፋይ ተዋናይነቱ ደምቆ የሌላው መሳሳት ወይም መዘንጋት) የራስ ቁራሽ ምድር ወደ መፈለግ ሊወስድ ይችላል፡፡\nንድፈ ሐሳቡ ሌሎች ብሔረሰቦችንም የሚጨምር ቢሆንም በሶማሊ ብሔረሰብ ላይ እናተኩር፡፡ በሶማሊ ብሔረሰብ ውስጥ ቅርብና ፊት ለፊት ሆኖ ሕይወትን የሚመራው ጎሳነት ነው፡፡ በየጎሳው ውስጥ ደግሞ ግለሰቦችን እጅግ ያስተሳሰሩ (ለአንድ ግለሰብ የመጣ በረከትንም ሆነ መቀጮን በጋራ የመሸከም ኃላፊነት ያለባቸው) የዝርያ ስብስቦች አሉ፡፡ የገረረ አየር ንብረት፣ ግጭትና የከብት ዘረፋ የሚመላለስበትን ከባድ የአርቢነት ኑሮን አሸንፎ ህልውናን የማዝለቅ የዘመናት ትግል ያጠነከረው የሶማሊ የጎሳዎች መዋቅርም በአጠቃላዩ የአርቢነት ሕይወት ውስጥ ለመጣ ከተሜነትና ነጋዴነት በዋዛ የማይሸነፍ (በየጎሳ ሰንሰለቱ ገጠሬውን ከከተሜው፣ አርቢውን ከነጋዴና ከተማረው ጋር አጣብቆ ለመያዝ ጉልበት ያለው) ነው፡፡ በሶማሊያ ውስጥ ሕግና ሥርዓት ሲፈርስ ኅብረትና ጥሉ በየጎሳ ወገን ለመሆን የቀለለው ለዚህ ነበር፡፡ የጎሳዎች ንቁሪያና ሽብር ያማቀቃትን ሶሚሊያን እንደ መንግሥት የማፅናቱ የአሁኑ ጥረትም የጎሳዎች ፌዴራላዊ መዋቅር መፍጠሩም የማይገርመው ለዚህ ነው፡፡\nበኢትዮጵያ ሶማሊ ውስጥም ሆነ በሶማሊያ ውስጥ ጎሳዎች ብሔረሰቦች አከል ህልውና አላቸው፡፡ በሶማሊ ክልል ውስጥ በጎሳዎች ውስጥ ተሰባጥረው እየኖሩ ሃይማኖታዊ ሥራ በመሥራት የተጋጩ ወገኖችን በመገላገልና በማስታረቅ ተከባሪ የሆኑት ሼካሾች፣ ከአሰፋፈር ጋር የተያያዘ የራስ አስተዳደር ሲመጣ ከይዞታ የለሽነትና በዋና ሰፋሪ ጎሳዎች ከመዋጥ ለማምለጥ የራሳቸውን ሠፈራ ወደ መፍጠር ሄዱ፡፡ ይህ ልምድ የራስ በራስ አስተዳደር የግድ ከአንድ ማኅበረሰብ/ክፍለ ማኅበረሰብ የደራ አካባቢያዊ ክምችት ጋር ተጣብቆ መታየት እንደሌለበት፣ በየትኛውም የአስተዳደር አካባቢ ውስጥ ያሉ ማኅበረሰቦች (ትልቅ ሆኑ፣ ንዑስ ወይም የተሰባጠሩ) ሁሉም ቤታችን ነው (ራሳችንን አንድ ጋ እያስተዳደርን ነው) ብለው ለማመን የሚያበቃቸው ውክልናና የዕድሎች ተቋዳሽነት ማግኘታቸው ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ ያስገነዝባል፡፡ ይህ ተጢኖ ወደ ተግባር ካልተተረጎመ፣ አብሮም እርስ በርስ መያያዝን ከሚያሳድግ የኢኮኖሚ መዋቅር ሽግግር ሒደት ጋር ገጸ ብዙ ማንነት ካልተኮተኮተ፣ ጎሳነት በሶማሊነት የጋራ ማንነት ላይ የማያጠላ እውነታ የሆነበትን ዕድገት ማምጣት ሳይቻል ይቀራል፡፡\nለዴሞክራሲና ለግልጽነት ባይተዋር ሆኖ በኖረ ኅብረተሰብ ውስጥ በጥያቄ ውስጥ ጥያቄን፣ በትርጉም ውስጥ ትርጉምን ማስታከክ ሥር የሰደደ የኑሮ ጥበብ ነውና የጥያቄዎችን ቆዳና እምብርት መለየት ያንገላታል፡፡ ያም ሆኖ “የማንነት”፣ “የራስ በራስ አስተዳደር”፣ የፍትሐዊነት” ወዘተ እየተባሉ የሚደቀኑ ጥያቄዎች በፊት ለፊት ይዘታቸው ብቻ እንደማይወሰኑ መረዳት አይከብድም፡፡ ይህ የጋራ መጠሪያ የኛን ብሔረሰብ ለመግለጽ ይጠባል የሚል ቅሬታ ተስማሚ የጋራ መጠሪያ ተጋግዞ ከመፈለግ ይልቅ፣ ወደ ማፈንገጥ ሲሄድ የሚታየው ሌላ ፍላጎትም ስላዘለ ነው፡፡ ከወረዳ አልፌ “ዞን” ልሁን የሚል ጥያቄ በምንም ዓይነት የማንነትና ራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄ ሊሆን አይችልም፡፡ ቀረበ የሚባለውን ጥያቄ ሁሉ ለመፈልፈል የሚያስችል መረጃ ችግር ቢሆንም፣ በጥቅሉ የጥቅም ሩጫዎች (በሌሎች ሹሞች ላይ የታየ ድሎትና የኪስ እብጠት) የሚፈጥረው አስጎምዢነት፣ ከኛ አካባቢ የፈለቀ ሀብት/ገቢ ከኛ አልፎ ሌላውን ጠቀመ የሚል ስስት፣ የአስተዳደር መዋቅር ከፍ ማለቱ ከተሻለ በጀት ጋር ያገናኘናል የሚል ሥሌትና የመሳሰሉት የሕዝብን ጥቅም የማስከበር ልብስ ለብሰው እንደሚመጡ መገመት ይቻላል፡፡\nበየትኛውም አወቃቀር ተዋረዳዊ ያስተዳደር ይዞታዎች መኖራቸው አይቀርም፡፡ እስከተቻለ ድረስም አሸናሸኑ የሕዝብ ተመሳሳይነትን መከተሉ ለተግባባ ትድድርና በአፍ መፍቻ ቋንቋ ትምህርት ለመስጠት ይቀናል፡፡ ለቀናነቱ ሲባል ብጤ ለብጤ መሆንን መፈለግ አግባብ ነው፡፡ እኛ ዘንድ ያለው የይዞታ ሥሌት ግን ከዚህ ሚዛን የወጣ መሬትንና የተፈጥሮ ሀብትን የማንነነት አካል እስከማድረግ፣ የአስተዳደር ይዞታን የድርሻ ካርታ አድርጎ እስከማየት የተሽቀነጠረ ነው፡፡\nበዚሁም ምክንያት ደም ያቃቡ የመሬት መናጠቅ ግጭቶች በተደጋጋሚ ተካሂደዋል፡፡ እስካሁን መቁረጫ ሳያገኙ ያሸለቡ ፍጥጫዎችና ውዝግቦችም አሉ፡፡ ከክልል ውስጥ ተለይቼ ልውጣ (የራሴን ክልል ልመሥርት/ሌላ ክልል ውስጥ ልግባ) የሚል ጥያቄ ቢነሳ፣ ጥያቄው ማንንነትን በመቁረስ ተተርጉሞ ጠብ ሊያማዝዝ የሚችል ነው፡፡ በሌላ አባባል በየአካባቢው የተፈጠረው ምድሬ ባይነት፣ ለገዛ ራሱ መሠረት የሆነውን ሕገ መንግሥታዊ መብት (የራስ ክልል የመፍጠርና ከክልል ተነጥሎ የመውጣት መብት) እስከ መርገጥ ድረስ ሊሄድ የሚችል ሆኗል፡፡\nየድርሻ ምድር ባለቤትነትም ነባርነትን መሠረት ያደረገ እንደመሆኑ፣ በየአካባቢው የሚኖር ዜጋ በአንድ ጊዜ በ”ባለቤት” እና በ”ባይተዋር” ግንኙነት ውስጥ ይወድቃል፡፡ አንዱ ጋ “ባለቤት” የሆነ፣ በ“ሌላው” ምድር ውስጥ ሲገባ (ሲኖር) ባይተዋር ይሆናል፡፡ በዚህ እውነታ ላይ የትም ብትኖር የትም ብትሠራ የማንነነት መገኛህን (ባትወለድበትና ባታድግበት እንኳ) አትዘንጋ የሚል ርዕዮተ ዓለም መሰበኩ ደግሞ፣ የ“ባይተዋሩ”ን እንደ አጫራሽ መታየት ተገቢና አይቀሬ ያደርገዋል፡፡ ከባይተዋር የተቆጠረው እዚያው የተዋለደና ሠርቶ ንብረት ያፈራ ይሁን ወይም ከጊዜ በኋላ በኢንቨስትመንት የገባ፣ በብሔርተኛ ስስት እየተሸማቀቀና ነገ የሚሆነው አይታወቅም እያለ፣ ወይም በዘመኑ “የዴሞክራሲያዊ ብሔርተኛነት” ንቃት እየተመራ አንድ እግሩን “ጊዜያዊ” ቤቱ ውስጥ ሌላ እግሩን “የማንነት ቤቱ” ውስጥ አድርጎ መኖርን ዘይቤው ያደርጋል፡፡\nበክፍልፋይ ብሔርተኛነት የተጠመዱ ሰዎች ውጥንቅጥነት በሞላባቸው ከተሞች ውስጥ በንግድ ሥራም ሆነ በሥልጣን ላይ ቢሰማሩ በየብሔረሰብ ወገንተኝነት ማሰባቸውና በየወገን የተዘረዘረ ሩጫ መሞከራቸው የማይቀር ነው፡፡ ይህንን ለመረዳት አዲስ አበባ ውስጥ በየወገን የመሳሳብና የወገን ባለሀብት የማበራከት፣ ሀብት እያጋበሱ ወደማንነት አካባቢ የማፍሰስ ሽሚያ ምን ያህል እንዳለ፣ ከዚሁ ጋር ስንት “ወቸው ጉድ!” እና አሉባልታ በየቀኑ እንደሚከካ ጠጋ ብሎ ማስተዋል በቂ ነው፡፡\nበዚህ ዓይነቱ ሽሚያ አትራፊ የሚሆኑት በንግድ መረብ፣ በንዋይ፣ በብልጠትና በሠለጠነ የሰው ኃይል አቅም የቀደሙት እጅግ ጥቂቶች ብቻ ናቸው፡፡ ሄዶ ሄዶም መራራቁ ሲያገጥ ንቁሪያ መከተሉ አይቀርም፡፡ ባንዲራ ቀረሽ የሆነ ቁንጥርጣሪ “የማንነት” ይዞታ የመፍጠር ርኩቻ ውስጥ መናወዝም ሕዝብን ጋልበው ኪሳቸውን ሊሞሉ የሚያደቡ ብልጣ ብልጦች መጫወቻ ለመሆን ከማጋለጡ በቀር ከድህነት ማጥ ለመውጣት ጉልበት አይሆንም፡፡\nየአስተዳደር ይዞታ መስፋትና መቀነስ በኢኮኖሚ አቅም ላይ ልዩነት ያመጣልና ጭማሪ ሲገኝ በደስታ መቀበል፣ ቅናሽ የሚያስከትል ነገር ሲመጣ ደግሞ ማንገራገር መከሰቱ አይደንቅም፡፡ ኢኮኖሚ ነክ ጥቅምን በብሔረሰባዊ ማንነት ሸፋፍኖ “ማንነትህ ተነካ!”፣ “የፀረ ሰላሞች ሴራ!”፣ ወዘተ እያሉ ሕዝብን ማነሳሳትና በወልቃይት ጥያቄ ላይ እንደታየው “ዕርምጃ እንወሰዳለን!” የሚል ፀረ ዴሞክራሲያዊና ሕገወጥ የሹም ዛቻ በቴሌቪዥንና በሬዲዮ እስከ ማስተላለፍ መድረስ አደገኛ አካሄድ ነው፡፡ ከዚያ ይልቅ የሚበጀው የነወልቃይት ዓይነቱን ጥያቄ ዓይን ገላጭነት አጢኖ፣ የኢኮኖሚ አቅምን ጉዳይ በማንነት ውስጥ ከማድበስበስ መውጣት ነው፡፡\nያለን አስተዳዳራዊ አከላለል የኢኮኖሚ አቅምን መሥፈርት በሰበዝነት አለማካተቱ ቀላል እንከን አይደለም፡፡ የተመጣጠነ የኢኮኖሚ ልማትን ማዳረስ በአፍ የሚወራውን ያህል በተግባር ቀላል አይሆንም፡፡ ለየክልሉ የዩኒቨርሲቲ ድርሻ በማንጠባጠብ ዓይነት የሚወጡትም አይደለም፡፡ ለምሳሌ ስታዲየም በየክልሉና በየዞኑ የመገንባት ነገር በፖለቲካዊ ምክንያትና ትዕዛዛት ከሚካሄዱ የስፖርት ውድድሮች ያለፈ ነገር እምብዛም በሌለበት፣ በወኔና በወግ አይቅረኝ ስሜት ቢገፋበት አብዛኛውን ጊዜ ሥራ ፈትቶ ዳዋ የሚለብስ፣ አለዚያም በእንክብካቤ ወጪ የአካባቢ መንግሥታትን በጀት የሚመጥ ዕዳ ከመሆን አያመልጥም፡፡ የዚህ ዓይነቱ ወጥመድ ውስጥ የማይወድቀው ግንባታው ብዙ ቅጥልጥል መተደዳሪያዎችን ከሚያፈልቅ የስፖርት ባህልና የመዝናኛ ልማት ጋር ተግባብቶ ሲመጣ ነው፡፡ ይህ ደግሞ ልዩ ልዩ የመዝናኛ አገልግሎቶችን የሚሻና መግዛት የሚችል (በዚህም ለውድድሮች መዝለቅ ዋስትና የሚሆን) ከተሜነት በአግባቡ ከመፈጠሩ ጋር በቅርብ የተሳሰረ ነው፡፡ ለኑሮ ደረጃ ዕድገትና መቀራረብ መሠረት የሆነው ፍትሐዊ የኢኮኖሚ ልማት ደግሞ ከዚህ ምሳሌ ጋር ሲተያይ ውስብስብነቱ የላቀ ነው፡፡\nበክልሎች መሀል በቆዳ ስፋት ያለው የሚጢጢነትና የግዙፍነት ልዩነት ብርቱ የኢኮኖሚ አምባ ሆኖ የመውጣት ዕድል ላይ የራሱን የማነቅና የማወላዳት ተፅዕኖ የሚያሳድር ነው፡፡ አንዳንዶቹ ክልሎች (ጠበቡም ሰፉም) በኢኮኖሚ አውታራትና በሰው ኃይል ልማት ስንቅ ያለባቸው ደካማነት በልዩ ድጎማ የማይገፋ ነው፡፡ ያለው ክልላዊ ሽንሸና ሥራ ላይ ከዋለበት ጊዜ እስከ ዛሬ ድረስ የሕዝብ ግምገማ ያላየው እንደመሆኑ፣ ያፈነገጡ ጥያቄዎች ብቅ ብቅ እንደማለታቸው ለክለሳ ክፍት መደረጉ ይጠቅማል እንጂ አይጎዳም፡፡ የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 39 ከአንድ ክልል ወጥቶ ሌላ ክልል መፍጠርን፣ ክልል ከክልል ጋር ተቀናብሮ ትልቅ ክልል መሆንን (ያለውን የዘጠኝ ክልሎች ቁጥር መቀነስንም ሆነ መጨመርን) ሁሉ የሚፈቅድ ነው፡፡ በተዘዋዋሪም ቢሆን ጠንካራው ደጓሚ፣ ደካማው ተደጓሚ የሆነበትን ግንኙነት በተቀራረበ የኢኮኖሚ ተራክቦ ለመቀየር ከታሰበ፣ ያሉት ብሔረሰባዊ ተዛምዶዎች ሳይናጉ (በራስ የመተዳደሩ፣ ባህልና ታሪክን የመንከባበኩ፣ በራስ ቋንቋ የመማሩ መብት ሁሉ እንደተጠበቀ)፣ ደካሞቹንና ሚጢጢዎችን ክልሎች ከትልቆቹ ጋር ያጎዳኘ፣ በሁሉም ውስጥ ያሉትን የማዕድን፣ የግብርና፣ የፋብሪካ፣ ወዘተ ዕምቅ አቅሞች አውቆና ፈልቅቆ እያስተሳሰረ ሊያሠራ የሚችል ከውስጥና ከውጭ ገበያ ሥምሪት ቅልጥፍና፣ አዋጪነትና መስፋፋት አኳያ በተመረጡ የልማት ቀጣናዎች መዘርጋት የሚገባቸውን ሁነኛ የኢንዱስትሪ ኢኮኖሚ ተያያዥ አውታሮች ያዋቀረ የልማት ካርታ ማሰናዳት ሩቅ እያዩ ለመራመድ ያስችላል፡፡ ማለትም የፖለቲካ ወኔና ምኞት የሚወልዷቸው ባካናና ደንባራ ፕሮጀክቶች ይቀንሳሉ፡፡ ክልሎች የሚጣመሩባቸው የልማት ዕቅዶች፣ መንግሥታዊና ግለሰባዊ አካላት የሚወጥኗቸውና የሚከፍቷቸው ሥራዎች የአገራዊ አድማስና አቅጣጫ ምሪት ያገኛሉ፡፡ ከተሞች መሄጃ መድረሻቸውን እያዩ በአግባቡ አስፍተውና አሻግረው ማቀድ ይችላሉ፡፡\nእውነተኛ የዴሞክራሲ ሒደት ውስጥ እስከተገባ ድረስም የዚህ ዓይነቶቹ የተቀናጁ የልማት ትልሞች፣ የአዲስ አበባና የአካባቢው ከተሞች የጋራ ልማት ዕቅድ የደረሰበት ዓይነት ክሽፈት አያስጋቸውም፡፡ ምክንያቱም፣ የመንግሥት ሥራ አካሄድ በሕዝብ ዓይንና ጠያቂነት ሥር መውደቁ የሕዝብንና የመንግሥትን መተማመን ያስገኛል፡፡ በዚህ ላይ የዘመናችን ግስጋሴና ሰላም ከተፈነጋገጠና ከተነጣጠለ ሩጫ ይልቅ በመተጋገዝና በመሰባሰብ ጎዳና ውስጥ መሆኑ፣ ይኸው የመሰባሰብ እውነታ በኢትዮጵያ ደረጃ ይቅርና በአፍሪካ ቀንድ ደረጃም መጠቃለልን እየጠየቀን መሆኑ፣ ይኸው ጥያቄ ኢትዮጵያን ሕዝቦቿ ለመጪው ትልቅ ቤት የሚሰናዱባት ትንሽዬ ቤታቸው ያደረጋት መሆኑ፣ እነዚህ ሁሉ ስለሚያግዙንና በዴሞክራሲ ነፃነት ውስጥ በሚካሄድ የሐሳቦችና የፖለቲካ ውድድር ውስጥ ትምክህትንና ክፍልፋይነትን ለማዝረጥረጥና ለመብለጥ መቻላችን ፀሐይ በምሥራቅ የመውጣቷን ያህል እርግጥ ነው፡፡ የፈለገውን ያህል ቁርሾኛነት፣ ክልልተኛነትና ተጠራጣሪነት እየተወራጨ ወደኋላ ቢጎትተን ጥል እስካልዘረጠጠን ድረስና በኢንዱስትሪያዊ የልማት ጎዳና ውስጥ አነሰም በዛ እስከቆየን ድረስ፣ ልማቱ ራሱ የገጠር ሕዝብን ክምችት፣ አርብቶ አደርነትንና ትንንሽ ማሳ አራሽነትን እያመናመነ፤ ብሔረሰባዊ አጥሮችን እየቦዳዳሰ፣ ብዙ ዓይነት ብሔረሰቦችን ያገናኘ ጥርቅምቅም ከተሜነትን ማስፋፋቱ አይቀሬ ነው፡፡ -ለዚህም ነው ትንንሽ ማንነትና ይዞታ ላይ ከመናወዝ ወጥቶ ከማይቀረው አቅጣጫ ጋር ዕይታን አለማስተካከል አላዋቂነት የሚሆነው፡፡\nየብዙ ብሔረሰቦች ስብጥርና አንዱ በሌላው ውስጥ መገኘት ባለበት አገር የእኩልነት ግንኙነትን የማቋቋም ተግባር ብሔርተኛና ትምክህተኛ ጥበትን ተሻግሮ ለየትኛውም ዓይነት ብሔረሰብና ዘር የማያዳላ፣ የየትኛውንም ብሔረሰብና ዜጋ መበደልና መንጓለል የሚቃወም አመለካከት ውስጥ መግባትን፣ እናም ሁሉንም አካባቢዎች ለኢንቨስትመንትና ለሥራ መስፋፋት ሳቢ ማድረግንና የሁሉንም አካባቢ ኋላ ቀርነት ጉዳቴ ብሎ ለልማታቸው መረባረብን ይጠይቃል፡፡ ዛሬ የኢትዮጵያ ሕዝቦች በሚገኙበት የመጠቃለል አቅጣጫ ውስጥ ሰላምን እየተነፈሱ ወደ እኩልነት፣ ወደ ነፃነትና ወደ መልካም ኑሮ ለመገስገስ የሚበጃቸውና ዋስትና የሚሆናቸው ይህንን መሰሉ ህሊና እንጂ የትም ሀብት አፍርቶ ወደ የብሔረሰብ ቤት የመትፋት ውድድር አይደለም፡፡\nበብሔር/ብሔረሰብነት በተሸነሸኑ ትንንሽ ዕይታዎች ውስጥ እስከ ተሸጎጥን ድረስ፣ በሕገ መንግሥቱ የተቀመጡትን ሁላችንንም የሚመለከቱ ሰብዓዊ መብቶች በየትኛውም አካባቢ ኑሮ የመመሥረት መብትን (አንቀጽ 32)፣ እንዲሁም በዘር፣ በብሔረሰብ፣ በቋንቋ፣ በትውልድ፣ በሃይማኖት፣ በፆታና በፖለቲካ አቋምም ሆነ በሀብት ያለመንጓለል መብትን (አንቀጽ 25) በአመዛኙ ያሳካ (ፍንዳታ የማያረግዝ) ሰላም መቀዳጀት ይሳነናል፡፡ በዛሬዋ ኢትዮጵያ ከሞላ ጎደል ሁሉም አካባቢዎች ውስጥ አንደኛና ሁለተኛ ዜጎች ያሉ የሚያስመስል አንጓላይነትና ተንጓላይነት የመኖሩ ምክንያት፣ ሥልጣን የያዘው “ዴሞክራሲያዊ” ብሔርተኛነት የቀድሞውን አድሎአዊ ገዥነት ከመተካት አለማለፉ ነው፡፡\nይህንን እንደ በጎ መቁጠር ወይም እያዩ ማለፍ የራስንም መረገጥ መፍቀድ ነው፡፡ የሙት ልጆች ይዘው የተቸገሩት ዑመር አብሮ የእርሻ ማሳቸውን መያዣ አድርገው ከቀበሌ ሹም 1,700 ብር ይበደራሉ፡፡ ጊዜው ደርሶ የብድሩን ገንዘብ መመለስ ሲሳናቸው ደግሞ ሹሙ መሬታቸውን ለሦስት ዓመታት በመጠቀም ዕዳቸውን እንዲያጣጣ ይስማማሉ፡፡ የሦስት ዓመት ጊዜው ሞልቶ መሬታቸውን ሲጠይቁ ግን ሰውየው ሸጠህልኛል ብሎ ከመካድም አልፎ ወንጀለኛ በማለት ለተወሰኑ ቀናት አሳስሮና ስለመሬት እንዲች ብለው እንዳያነሱ አስፈራርቶ ያባርራቸዋል፡፡ እኚህ ደሃ ፍትሕ ማግኘት የቻሉት የመጀመርያ ልጃቸው ለጥቃት መላሽነት ደርሶ ከሥልጣን የወረደውን ሰው ከከሰሰና በኦሮሚያ ዩኒቨርስቲ በኩል በተገኘ ነፃ የሕግ አገልግሎት ዓመታት የፈጀ ክርክር ከተካሄደ በኋላ ነበር፡፡ (ወሬው የታኅሳስ 2 ቀን 2008 ዓ.ም. የአዲስ አድማስ ጋዜጣ ነው) ይህን የመሰለ የቀን ጅብነት ሳይጋለጥ ለረዥም ጊዜ መኖር የቻለው ለማናለብኝነት የማይመች (የግል መብቶችን ረገጣ ፈጥኖ የሚሰማና ምላሽ የሚሰጥ) አስተዳደር ባለመገንባቱ ነው፡፡\nበሠለጠኑት አገሮች ከሕግ ውጪ በወንጀለኛ ላይ እንኳ ዕርምጃ መውሰድ እጅግ ተወጋዥና አስደንጋጭ የሚሆነው ለወንጀለኛ መብት መጨነቅ በዝቶ ሳይሆን፣ ወንጀለኛ ተብዬው ንፁህ ሊሆን እንደሚችል፣ በወንጀለኛ የተጀመረ ሕገወጥነትም ወደ ሌላውም ዜጋ እንደሚሻገር ከመረዳትና ለዚህ ቀዳዳ ላለመስጠት ሲባል ነው፡፡ ከእነዚህ ቀላል ምሳሌዎች በደልንና የፍትሕ መረገጥን በየብሔረሰባዊ/ክልላዊ ጎጆ ውስጥ መርጦና ቀንሶ ማሸነፍ እንደማይቻል መረዳት ይቻላል፡፡ በራስ ላይ ሊደርስ የሚችልን በደልና ግፍ ከሩቅ ልናበረውና ድል ልንመታው የምንችለው በማንኛውም ሰው ላይ የሚፈጸም ሕገወጥና ፍትሕ አልባ ተግባርን የሚቃረን ሥርዓትና ባህል ተጋግዘን ከዘረጋን ብቻ ነው፡፡ በመንጃ፣ በወይጦ፣ በቅማንት፣ ወዘተ. ማኅበረሰቦች ላይ ሲሰነዘሩ የኖሩ ቡትቶ ንቀቶች የሚወገዱትም በዚህ ዓይነቱ ለውጥ እንጂ ትንንሽ ይዞታዎች በማበጀት አይደለም፡፡\nእናጠቃል፡፡ እስካሁን ያገኙትን እንደያዙ አፈናን በኅብረት በመታገል ዴሞክራሲያዊ የኑሮ ዘይቤዎችን እያስፋፉ የዴሞክራሲ አገዛዝን ለመትከል መብቃት ለኢትዮጵያ ሕዝቦች የማይታለፍ ተግባር መሆኑን በተለያየ ፈርጅ ተመልክተናል፡፡ በዚህ ትግል ውስጥ አቅም እያበጀን ወደፊት ለመራመድ የሚከተሉትን እሳቤዎችና ተግባሮች መቆናጠጥ ያስፈልገናል፡፡\nብሔረሰባዊ ማንነት እንደ ፖለቲካ ጥያቄ ተጠይቆ የሚሰጥ/የሚፈቀድ ነገር ሳይሆን፣ አብሮ የሚኖር በጊዜያት ውስጥ የራሱን ለውጥ የሚያሳይ የማኅበራዊ ገጽታዎች አንድ ቅንብር ነው፡፡ እንኖረዋለን፡፡ ታሪክን መርምሮ ማወቅና ማሳወቅ፣ እሴቶችን መንከባከብ የዚሁ አካል ነው፡፡\nማንነትን በፖለቲካ ድንበሮች (ካርታዎች) መለየት ወይም አስሮ ማኖር አይቻልም፡፡ ማንነት የየካርታዎች አካል አይደለም፡፡ ካርታዎችም የማንነት አካል አይደሉም፡፡ ታሪካዊ ማኅበረሰቦች ካርታን አልፈው ይሄዳሉ፣ ይስፋፋሉ፣ ይከላለሳሉ፣ እዚያም እዚያም እንጥብጣቢ ሊፈጥሩ ይችላሉ፡፡ የኢትዮጵያ ብሔረሰቦች በ“የመገኛ” ሥፍራዎቻቸው ሳይገደቡ በውስጣዊና በውጫዊ ግፊቶች እንደተንቀሳቀሱና እንደተረጩ ሁሉ ዛሬም በተከለሉ ሥፍራዎቻቸው (ክልል፣ ዞንና ወረዳ) ተገንዘው አይቆዩም፡፡\nእናም የሠፈራ ምድርን የማንነት ወሰን ማውጫ አድርጎ ከማየት ይልቅ ለተግባባ ትድድርና ለልማት ምቹ ሁኔታ መፍጠሪያ አድርጎ መጠቀም አዋቂነት ይሆናል፡፡ በአስተዳደራዊ ይዞታ ሸንሸና ውስጥ የማኅበረሰቦች ሴመኛነት (ወጥነት) ተንጣሎ እስከተገኘ ድረስ ለአስተዳደር፣ ለትምህርት አሳጣጥና ለልማት ይመቻልና ሚዛን ውስጥ መግባቱ አያወዛግብም፡፡ ከዚህ ጋር በየደረጃው ልማትን ለማላወስ የሚመጥን መልከዓ ምድራዊ ይዞታ፣ የአውታራትና የሰው ኃይል ስንቅ መኖሩን ማየት ይኖራል፡፡ ለሁለቱም መቋጠሪያ የሚሆነው ደግሞ የሕዝብ ውዴታ ነው፡፡ ውዴታ ከታጣ፣ ለማሳመን ጥረት ከማድረግና ሕዝብ ውዴታውን እንዲሞክረው ከመፍቀድ በቀር በጉልበት ማስገደድ ጠንቅ መትከል ነው፡፡ በዚህ ዓይን ከተመራን እንደ ድሬዳዋና ሞያሌ ባሉ ሥፍራዎች ላይ የሚታይ መፋጠጥ ሳያበጣብጥ መቃለል ይችላል፡፡ የወሰንተኛ ክልሎች የአስተዳደር አካላት ከላይ ቢስማሙም፣ የእነሱ ስምምነት ጉዳዩ በቀጥታ የሚመለከተውን ሕዝብ ፍላጎት ተቃርኖና በልጦ አይጫንም፡፡\nየራስ አስተዳደር ዕውን የሚሆነው የራስን ታርጋ በለጠፈ የብሔረሰብ ቤት ውስጥ ከብጤ የወጣ ብጤ ገዥ ከአናት በመቀመጡ ብቻ አይደለም፡፡ በከፊል መዛነቅና በከፊል መዳበል ውስጥ የሚኖሩ ማኅበረሰቦች የጋራ ትድድር ውስጥ መግባታቸውም የራስ አስተዳደር ቅርፅ ነው፡፡ ብዙ ብሔረሰቦችን ባቀፈ የዞን/የክልል ይዞታ ውስጥ በተገቢ ውክልና የተቀናበረ አስተዳደርም የራስ አስተዳደር ገጽታ ነው፡፡ ዋናው ቁም ነገር ያለው ቅርፁ ላይ ሳይሆን በቅርፁ ውስጥ የዲሞክራሲ ነፃነቶችን፣ ሰብዓዊ መብቶችን፣ እኩልነትን፣ ፍትሕን፣ በሕግ የመጠበቅ ዋስትናን፣ ታሪክን፣ ባህልን፣ ቋንቋንና ሥነ ጽሑፍን የመንከባከብና የማራመድ መብቶችን ዜጎች ማጣጣማቸው፣ የሕዝባዊ ውክልናና የገዢዎች ተጠያቂነት በተግባር እየሠራ መሆኑ ነው፡፡\nዓይነተ ብዙ ማኅበረሰቦችን ያሸራረበ ከተሜነት እየተፈጠረ ሲመጣ በውስጡ የራሱን አካባቢያዊ ሥነ ልቦና ይቀምማል፡፡ የጅማ ልጅነት፣ የሐረር፣ የድሬዳዋ ልጅነት የዚህ ምሳሌዎች ናቸው፡፡ ማኅበረሰቦች በወሰንተኛነት ግንባር ለግንባር ተገናኝተው በተለያየ የግፊት ምክንያት አንዱ ወደ ሌላው ሲፋሰሱና ሲቀላቀሉ ዝንቅ ማኅበራዊ ማንነት ይፈጠራል፡፡ ለምሳሌ የወልቃይትና የራያ ገጽታ ጥቂቶቹ ናቸው፡፡ የማኅረሰቦች መደራረስ እስካለና እስከቀጠለ ድረስ የዚህ ዓይነቶቹ ገጽታዎች ሊቋረጡ የማይችሉ (ጠቦችና ግጭቶች ቢረብሿቸውና ቢያቆስሏቸው እንኳ እንደገና የሚያገግሙ) ተፈጥሯዊ ሒደቶች ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ ተንጋግቶ የነበረው ብሔርተኛ ሽሚያ እነዚህን ዝንቅ እውነታዎች ባልና ሚስት እስከማፋታት ድረስ በልዩ ልዩ ሥልት (በቅስቀሳ፣ “ባለቤትና “መጤ”ን በመለየት፣ በምድር ትስስብ፣ በብሔርተኛ የማንነት “ተሃድሶ” ተቃርጦ) አበጥሮና አፅድቶ ሊጨርሳቸውና ሊገታቸው ታግሏል፡፡ አፍላ ግርግሩና ወፈፌነቱ ቢያልፍም ዛሬም ክልስ ማኅበረሰባዊ ቅንብሮች በአንድ ወይ በሌላ ብሔረሰብ የስልቀጣ ፍላጎትና በአንጓላይ አመለካከት መቆንጠራቸው፣ እንዲሁም መብትን ማራመድና መብትን መርገጥ የተደባለቁበት ውዥንብር ዛሬም አለና ይህን ለማቃለል የሚረዱ ጥቂት ነጥቦችን እናስቀምጥ፡፡\nከዝንቅ ማኅበረሰባዊ ታሪካዊ ቅንብር ውስጥ የግለሰቦች ወደ አንዱ ወይ ወደ ሌላው ብሔረሰባዊ ማንነት (ወደ አንዱ ቋንቋና ባህል) ማጋደል ነፃ መብት ነው፡፡ ታሪካዊ “ማስረጃ” እየደረደሩ፣ “ክልላዊ የማንነት ጉዳይ” እያሉ ወይም ሕዝብ በተወካዮቹ ወሰነ በሚል ጨዋታ ክልስ ማኅበረሰብን ምድብህ በዚህ ብሔረሰብ ውስጥ ነው ማለት፣ ለምሳሌ ወልቃይትን ወደ ትግሬነት ወይም ወደ አማራነት መመደብ ኢዴሞክራሲያዊነት ነው፡፡ “. . . ነህ” ከሚል ፍርድና ምደባ “. . . ነን” የሚል እምነት ይበልጣል፡፡\nዝንቅነትን የብሔረሰባዊ ጥራት መጓደል አድርጎ በማየት ወይም ለግዛት መቀነስ መነሻ ሊሆን የሚችል ክፍተትን በመዝጋት ሥሌት ብዙ (ሁለት) ቋንቋ ተናጋሪነትንና ደባል ባህልን በተለያየ ሥልት ድምፅ አጥፍቶ መሸርሸር፤ አፍ መፍቻዬ ባሉት የመማር አማራጮችን በደባሎቹ ቋንቋዎች ሁሉ አለመስጠት ደግሞ የባሰ ተፈጥሯዊ የመወራረስ ሒደትንና የተወራረሰ ማንትን ህልውና መፃረር ይሆናል፡፡\nከዝንቅ ማኅበረሰብነት ውስጥ በሚነሱ የዚህ የዚያ ብሔረሰብ ወገን ነን በሚሉ ዝንባሌዎች መመናዘርም ወደ መናቆር የሚወስድ እንጂ የሚያስተባብር አይደለም፡፡ ሽፍሻፊ ማሰረጃዎች እየቆጠሩ ወልቃይትነት ትግሬነት ወይም አማራነት መሆኑን ለማሳመን መሞከሩም ብዙም የሚፈይድ አይደለም፡፡ የወልቃይት ሕዝብ ምርጫና ፍላጎት ዞሮ ዞሮ ወሳኝ ቢሆንም፣ በአጠቃላይ የአማራና የትግሬ ተዛምዶ ውስጥ የትግሬነትና የአማራነት መወራረስ ወልቃይትነት ላይ የተወሰነ ሳይሆን ትግራይ፣ ጎንደር፣ ወሎ ድረስ የተረጨ፣ ከወሎም የጎንደሩ መወራረስ የጠለቀ የሆነበት ትልቅ እውነታ መዘንጋት የለበትም፡፡\nየጠፋ ቋንቋን፣ ባህልንና እምነትን እየቆፈሩና በቅርስነት እየመዘገቡ ማቆየትና ከየት እንደመጡ ማሳወቅ ኃላፊነትን የተረዳ ተግባር ነው፡፡ ነፍስ አዘርቶ በውስጡ ለመኖር መሞከር ደግሞ የግለሰቦች ነፃ ፍላጎት ጉዳይ ነው፡፡ ከዚህ ዘሎ የጥንቱን፣ እውነተኛው የማንነት መታወቂያ አድርጎ የዛሬውን ገጽታ ደግሞ የማንነት መጉደፍ አድርጎ መፈረጅ፣ በዚህም ላይ የተመሠረተ ምንጣሮ መጀመር መብት ረገጣ ነው፡፡ በዚህ ዓይነት እንቅስቃሴ ውስጥ የመንግሥት አካል እጁን ማስገባትና የተዘነጋ ባህልና ቋንቋን ለመማር ለሚደረግ ጥረት ፖለቲካዊና የጥቅማ ጥቅም ድጋፍ እየሰጡ “ሰዎች በነፃ ፍላጎታቸው የሚያደርጉት ነው” የሚል ድብብቆሽ ውስጥ መሹለክሉክ አደገኛ ተግባር ነው፡፡\nበተቃራኒው (ያለጫና)፣ ነባርም ህያውም የሆኑ ቋንቋዎችን ባካተተ መልክ ከአንድ የበለጠ አገራዊ ቋንቋ የመማር ዕድልን መክፈት፣ መልካም የባህል እሴቶች ታዋቂነታቸው እንዲሰፋ ማድረግ፣ ከኢትዮጵያ ሕዝቦች የተባበረና የተሳሰረ ልማት ጋር የሚስማማ ነው፡፡ ልማትና መሰባሰብ የሚወስደን ወደ ጠራ ማንነት ሳይሆን ብዙ ባህል ወደ ተላላሰበት ማንነት ነው፡፡\nበተጠራቀመ ቅሬታና ጉምጉምታ የአስተዳደር መዋቅር የሚናጥበትን ዕድል ለማቃለልም፡፡\nበየአስተዳደሩ ውስጥ የሚደርሱ ተዛነፎችንና የፍትሐዊነት ችግሮችን የሚያስተውል መልካም የሕዝብ መተሳሰብ መኖሩን ማረጋገጥ ወሳኝ ነው፡፡ በዚህ ረገድ ለየአካባቢው ችግርና ልማት እኩል ተቆርቋሪ፣ እኩል ለፊ፣ የአካባቢውን ባህሎችና ቋንቋዎች እንደ ራስ ወደ ማየትና ወደ ማክበር የሚወስድ አሳታፊነት መፍጠር፡፡ ለዚህም መቃናት ብሔረሰብ የለየ ወይም ንዑስ ማኅበረሰቦችን ውጭ የተወ አደረጃጃትን መቀየር፡፡ እነዚህ አስፈላጊዎች ናቸው፡፡ በስም “ግንባር” ከመባል በቀር በአቋም አምሳያ ሆኖ እያለ አባላቱን በክልል/በብሔረሰብ እየዘረዘረ የሚያሰባሰብ ኅብረ ብሔራዊ ድርጅት ወደ ውህደት ማምራት ግድ ይለዋል፡፡ የክልል ፓርቲ ሆኖ የዋነኛ ብሔረሰብ/ቦች መሰባሰቢያ በመሆን የተወሰነ ድርጅትም የክልሉን ሕዝብ ከንዑሳኑ ጭምር ሊያንፀባረቅ እንዲችል አድርጎ፣ የአስተሳሰብና የአደረጃጀት በሩን መክፈት ያሻዋል፡፡ ትምክህትንና ጎሰኝነት በመታገል ረገድ የኦሮሞ ፓርቲ መሆንና የኦሮሚያ ፓርቲ መሆን ትልቅ ልዩነት አለው፡፡ ይህ እነ ብአዴንና ሌሎችም ያሉበትን ችግር የሚያሳይ ምሳሌ ነው፡፡ በብሔረሰባዊ ጥንቅር ላይ ብቻ አትኩሮ የተደራጀ ፓርቲ በአግባቡ ዴሞክራሲያዊ ባህርይ መጎናፀፍ ፈተና ይሆንበታልና፡፡ በአካባቢው ውስጥ ያሉ ንዑሳንን መብት ያለአድልኦ የማስከበር ኃላፊነት ከዕይታው ውጪ ይሆንበታልና፡፡ ራሱንም ከጅምላ ወገንተኝነትና ንቁሪያ ማላቀቅ ይቸግረዋል፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ ትምክህትንና ጎሰኝነትን በማምከን ከፖለቲካ እስከ ንዋይ የሰፋ ሥምሪት ባለው ሙስና ላይ ሊገኝ የሚችለውን ድል ያጓትታል፡፡\nበየተወሰነ ጊዜ የአስተዳደር መዋቅሮች በየደረጃቸው ያላቸውን ቀናነት መፈተሽ፣ የሕዝብንም አስተያየት ማጥናት፡፡\nየአከላለል መዋቅርን የሚመለከቱ ጥያቄዎች በተነሱ ጊዜም በዴሞክራሲያዊ ልዩ ልዩ መንገዶች እንዲብላሉ መተውና ብሎም ሕጋዊ ሥርዓቱ በሚፈቅደው አኳኋን እልባት እንዲያገኙ ማድረግ፣ ከዚህ በተቃራኒ በመንግሥት አካላትም ሆነ በድንገቴ ቱግታ የሚካሄድ አፈና እንዳይሰነዘርባቸው ነቅቶ መጠበቅ፣ በተሰነዘረ ጊዜም ፈጥኖ ማምከንንና ለሕግ ተጠያቂነት ማቅረብን እንደ ሥርዓት ማዝለቅ፡፡\nአብሮም የመብት ረገጣዎች ከመፈጸም እንዲሸማቀቁ፣ በተፈጸሙ ጊዜም ተጋልጠው እንዲታረሙ፣ እናም የእኩልነት አመለካከትና አያያዝ እየሰፋ ማኅበረሰባዊ ወዳጅነት እንዲጎለብት ነፍስ ያላቸው የሰብዓዊ መብት ተቆርቋሪና የእንባ ጠባቂ ተቋማት በሁሉም ክልሎች ውስጥ ያለሥጋት መንቀሳቀስ እንዲችሉ በተግባር የሚታይ ሕጋዊ ዋስትና መስጠት ይበጃል፡፡\nየክልሎችን የልማት ርቀት ለማቀራረብ የሚስማማ የተቀናጀ መርሐ ግብር ነድፎ ከማፍጠን ጎን፣ ለክልሎች የሚደረግ የፌዴራል ድጎማ የበጀት ጉድለታቸውን ከማቅለል ባሻገር በአግባብነት እርባና የተመሩ (ከዓመት ወደ ዓመት የሕዝብን መልካም ኑሮ የሚያሳድጉ) የልማት ጉዞዎችን ወደ ማበረታት አቅጣጫ እያዘነበለ እንዲሄድ አድርጎ መምራት፣ ለዝና በሚገነቡ ነገሮች ላይ ጥሪትን የማባከንን ተግባር ለመቀነስ፣ እናም ለሕዝብ እርካታ ቅርብ ለመሆን ይረዳል፡፡\nበአጠቃላይ ከላይ የተቀደዱት ፈሮች ተጋግዘው በብሔረሰብ ስበት ሳይሰነከሉ ሰዎችን በችሎታቸው፣ በትጋታቸውና በጨዋነታቸው መዝኖ የማስቀመጥ ባህል ወደ ሚዳብርበት፣ ተከባብሮ በመነጋገር ንቁሪያ ወደ ሚመክንበትና ጥላቻዎች ወደ ሚታጠቡበት፣ የ”መጤ” ማኅበረሰብ አባል አድልኦ ተደረገብኝ ብሎ ቢቃወም ወይም ቢከስስ አድራጎቱ እንደ መዳፈር ሳይሆን እንደ መብት ወደ ሚታይበት ትልቅ መንገድ ውስጥ ይከቱናል፡፡ በዚህ መንገድ ውስጥ ተጉዘን ኢወገናዊ በሆኑ ተቋማት ላይ የዴሞክራሲን መቋቋም ካሳካን፣ የአንድ ወይም የጥቂት ብሔረሰቦች ሥርዓታዊ የበላይነትን ታሪክ እንዘጋለን፡፡ ይህም ብቻ አደለም፡፡ በዛሬ እውነታችን ይሆናል ተብሎ የማይታሰበው የኦሮሚያ፣ የአማራ ወይም የሌላ ክልል ዋና ብሔረሰብ ተወላጅ ያልሆነ ሰው ከፍተኛ ድጋፍ አግኝቶ የክልል መሪ የሚሆንበት አስገራሚ ዕለት አንድ ቀን መከሰቱ አይቀርም፡፡ ለአኅጉራችንና ለክፍለ አኅጉራዊ አካባቢያችን ትስስር አርዓያ ለመሆን የምንበቃውም በዚህ የእኩልነትና የነፃነት መስመር ውስጥ ነው፡፡


የሁሉም የአሉሚኒየም አካል ደህንነት እንዴት እንደሚጠገን ዋስትና ተሰጥቶታል |\nየሁሉም የአሉሚኒየም አካል ደህንነት እንዴት እንደሚጠገን ዋስትና ተሰጥቶታልን?\nበመኪናዎች ውስጥ የአሉሚኒየም አጠቃቀም በየአመቱ እየጨመረ የመጣ አዝማሚያ ያሳያል ፡፡ አሉሚኒየም በከፊል ወይም በሙሉ የሚጠቀሙ ብዙ ሞዴሎች አሉ ፡፡ የተሽከርካሪ ማስተላለፊያ ሲስተም የዩኤስኤስ አልሙኒየምን ክፍሎች በቂ ጥንካሬ እና ጥንካሬ ብቻ ሳይሆን ጥሩ የሙቀት ምጣኔም አላቸው ፡፡ በአሉሚኒየም በመኪናዎች ውስጥ የአልሙኒየም አጠቃቀም በእውነቱ ጥሩ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞችን ማግኘቱን እውነታዎች አረጋግጠዋል ፡፡\nአውቶሞቲቭ የአሉሚኒየም ቅይጥ ደህንነት\n1, አሉሚኒየም የመዋቅር ጥቅሞችን ያስገኛል ፣ ብረትም የግድ አስፈላጊ ነው\nለሁሉም እንደሚታወቀው ከተለመደው አረብ ብረት ጋር ሲነፃፀር የአሉሚኒየም ቁሳቁስ በዲዛይን መጀመሪያ ላይ የግጭቱን ሁኔታ በተሻለ መተንበይ እና አወቃቀሩን እና የተቀመጠ የግጭት ቦታን ማረጋገጥ ይችላል ፡፡ ስለዚህ የአሉሚኒየም አካል በተወሰነ ደረጃ የተሽከርካሪ ደህንነትን ማሻሻል እና በአደጋው ሙከራ ውስጥ የተሻለ አፈፃፀም ሊያመጣ ይችላል ፡፡\nምንም እንኳን አንዳንድ የአሉሚኒየም ቅይይት ጥንካሬ ከ 500-600 ኤምፓ እና ተቀናቃኝ አጠቃላይ የአረብ ብረት ክፍሎች ሊደርስ ይችላል ፣ ግን በአንዳንድ አስፈላጊ ኃይል አሁንም እንደ ከፍተኛ ጥንካሬ ብረት ጥንካሬ ጥሩ አይደለም ፣ ስለሆነም በአንዳንድ አስፈላጊ ክፍሎች እንዲሁ ይጠቀማሉ እንደ ክልል ሮቨር የአሉሚኒየም አካል ያሉ ከፍተኛ ጥንካሬ የብረት ማጠናከሪያ ከ 4% ከፍተኛ ጥንካሬ ብረት እና 1% ቴርሞፎርሜሽን እጅግ በጣም ከፍተኛ ጥንካሬ ያለው ብረት ጋር ፡፡\n2, የክብደት መቀነስ ብሬኪንግ ማመቻቸት ፣ የደህንነት ቁጥጥር ወደ ከፍተኛ ደረጃ\nበእርግጥ የአሉሚኒየም አካል ደህንነት በመዋቅሩ እና በቁሳቁሱ ባህሪዎች ውስጥ የሚንፀባረቅ ብቻ ሳይሆን ለተሽከርካሪው ብሬኪንግ እና አያያዝ ትልቅ ሚና ይጫወታል ፡፡ የፎርድ ኤፍ -11 የጭነት መኪና በአሉሚኒየም አካል ሁሉ ከቀደመው ክብደቱ 318 ኪሎ ግራም ያነሰ ነው ፡፡ የተሽከርካሪ አቅመቢስነቱ በጣም ቀንሷል እና የፍሬን (ብሬኪንግ) ርቀቱ በጣም ቀንሷል ፡፡ ለዚህም ነው F-150 ከብሔራዊ አውራ ጎዳናዎች የትራፊክ ደህንነት አስተዳደር ከፍተኛውን የአምስት ኮከብ ደህንነት ደረጃ ያገኛል ፣ ይህም ከተነፃፃሪ ሞዴሎች የበለጠ ከፍ ያለ የደህንነት ደረጃ ይሰጠዋል ፡፡ እና አሉሚኒየም የዝገት መቋቋም ባህሪዎች ስላሉት ለተሽከርካሪው የተረጋጋ የሕይወት ዑደት ሊሰጥ ይችላል ፡፡\nለአሉሚኒየም አካል ጥገና የሃርድዌር መስፈርቶች\n1. ለአሉሚኒየም አካል ልዩ የጋዝ መከላከያ የብየዳ ማሽን እና የቅርጽ ጥገና ማሽን\nበአሉሚኒየም ዝቅተኛ የመቅለጥ ነጥብ ፣ በቀላል መበላሸት ፣ ዝቅተኛ የአሁኑ ብየዳ መስፈርቶች በመኖራቸው ምክንያት ልዩ የአሉሚኒየም አካል ጋዝ የተከለለ የብየዳ ማሽንን መጠቀም አለበት ፡፡ የቅርጽ ጥገና ማሽን ለመጫን እና ለመሳል እንደ ተራው የቅርጽ ጥገና ማሽን ሊሆን አይችልም ፣ ልዩ የአሉሚኒየም የሰውነት ቅርፅ ጥገና ማሽን ብየዳውን ሙን ጥፍሩን ብቻ መጠቀም ይችላል ፣ ለመሳል የሙን ጥፍር ማራዘሚያ ይጠቀሙ ፡፡\n2. ልዩ የአሉሚኒየም የሰውነት ጥገና መሳሪያዎች እና ኃይለኛ የሽብልቅ ጠመንጃዎች\nከባህላዊው አደጋ የመኪና ጥገና የተለየ ፣ የአሉሚኒየም አካል ጥገና በአብዛኛው በሬቪንግ ዘዴ ነው ፣ እሱም ጠንካራ የሽምግልና ጠመንጃ ሊኖረው ይገባል። እና የአሉሚኒየም አካል መሳሪያዎች መጠገን አለባቸው ፣ ከብረት አካል መሳሪያዎች ጥገና ጋር ሊቀላቀል አይችልም ፡፡ የብረት አካልን ከጠገኑ በኋላ የተጣራ ብረት በመሳሪያዎቹ ላይ ይቀራል። የአሉሚኒየም አካልን ለመጠገን የሚያገለግል ከሆነ የቆሻሻ ብረት ወደ አልሙኒዩም ወለል ውስጥ በመግባት በአሉሚኒየም ላይ ዝገት ያስከትላል ፡፡\n3. ፍንዳታን የሚያረጋግጥ አቧራ መሰብሰብ እና የቫኪዩምሲንግ ሲስተም\nየአሉሚኒየም አካልን በማጣራት ሂደት ውስጥ ብዙ የአሉሚኒየም ዱቄት ይኖሩታል ፣ የአሉሚኒየም ዱቄት ለሰው አካል ጎጂ ብቻ ሳይሆን ተቀጣጣይ እና ፈንጂ ነው ፣ ስለሆነም ፍንዳታ የማያስችል አቧራ መሰብሰብ እና የጽዳት ስርዓት መኖሩ አስፈላጊ ነው የአሉሚኒየም ዱቄት በወቅቱ ይምጡ ፡፡\n4. ገለልተኛ የጥገና ቦታ\nበአሉሚኒየም የሰውነት ጥገና ሂደት ጥብቅ መስፈርቶች የተነሳ የጥገና ጥራት እና የጥገና ሥራ ደህንነት ለማረጋገጥ የአሉሚኒየም ዱቄት ወደ ወርክሾፕ ብክለት እና ፍንዳታ ለማስወገድ የተለየ የአሉሚኒየም አካል ጥገና ጣቢያ ማቋቋም አስፈላጊ ነው ፡፡ በተጨማሪም የአሉሚኒየም አካል ጥገና ሰራተኞች ሙያዊ ስልጠናን ለመፈፀም ፣ የአሉሚኒየም አካልን የጥገና ሂደት ጥገና ፣ ሥዕል ፣ ብየዳ ፣ ሪቪንግ ፣ ትስስር እና የመሳሰሉትን እንዴት ማስቀመጥ ይችላሉ ፡፡\nለአሉሚኒየም አካል ጥገና ሥራ ማስታወሻ\n1, የአሉሚኒየም ቅይጥ ንጣፍ አካባቢያዊ መለዋወጥ ጥሩ አይደለም ፣ ለመሰነጣጠቅ ቀላል ነው። ለምሳሌ ፣ ከፍተኛ ጥንካሬ ያለው የአሉሚኒየም ቅይጥ በሚሠራበት ጊዜ የሰውነት የመለዋወጥ ችግርን ለማሻሻል የሞተሩ መከለያ ውስጠኛው ሳህን ቅርፅ የበለጠ የተወሳሰበ ስለሆነ ረዘም ላለ ጊዜ ከ 30% በላይ ሆኗል ፣ ስለሆነም በጥገናው ውስጥ ስንጥቆችን ለማስወገድ ሲባል ቅርፁን በተቻለ መጠን እንዳይቀይር ለማረጋገጥ ፡፡\n2. የመጠን ትክክለኛነት በቀላሉ ለመረዳት ቀላል አይደለም ፣ እና መልሶ መመለስን ለመቆጣጠር አስቸጋሪ ነው። እንደ ፀደይ ጀርባ ያሉ የሁለተኛ የአካል ጉዳት ክስተቶች የተረጋጉ እንዲሆኑ በአነስተኛ ሙቀት ማሞቂያ ውጥረትን ለመልቀቅ ዘዴው በተቻለ መጠን በጥገናው ውስጥ መወሰድ አለበት ፡፡\n3 ፣ አሉሚኒየም ከብረት ይልቅ ለስላሳ በመሆኑ ፣ በግጭት እና የተለያዩ የአቧራ ማጣበቂያ በጥገና ላይ የአካል ክፍሎችን ፣ ጭረቶችን እና ሌሎች ጉድለቶችን ያስከትላል ፣ ስለሆነም የሻጋታ ጽዳትን ፣ የመሣሪያዎችን ማጽዳት ፣ የአካባቢ ብናኝ ፣ የአየር ብክለት እና ሌሎች ገጽታዎችን ማከናወን አስፈላጊ ነው ፡፡ የክፍሎችን ታማኝነት ለማረጋገጥ ተገቢ እርምጃዎችን ይውሰዱ ፡፡\nበእራሱ የአፈፃፀም ጥቅሞች ምክንያት የአሉሚኒየም ቅይጥ በመኪና አካል ውስጥ የበለጠ ጥቅም ላይ ይውላል ፣ የአሉሚኒየም ቅይይት ደህንነት ሊረጋገጥ ይችላል። በተጨማሪም የመኪና አካል ጥገናም እንዲሁ በጣም ምቹ ነው ፣ ለተጨማሪ ዝርዝሮች እባክዎ እኛን ያነጋግሩን ፡፡\nየፖስታ ጊዜ-ኖቬምበር -1- 012020


የዘገዩ አውቶቡሶች በ UKOM ቁጥጥር ስር - RayHaber\nዋናዉ ገጽቱርክማርማራ ክልል41 Kocaeliየዘገዩ አውቶቡሶች በ UKOM ቁጥጥር ስር ፡፡\nበዑምዩም ምልከታ ውስጥ አውቶቡሶች ዘግይተዋል።\nከቅርብ ጊዜ የቴክኖሎጅ መሳሪያዎች ጋር በኮካeli የሜትሮፖሊታን ማዘጋጃ ቤት የትራንስፖርት እና የትራፊክ አስተዳደር ውስጥ የተቋቋመው የትራንስፖርት ማስተባበሪያ ማእከል (ዩኬኦኤምኤ) ፣ ከ ‹7 / 24› ቁጥጥር እና ክትትል መርህ ጋር አብሮ ይሠራል ፡፡ በማዕከሉ ውስጥ አስፈላጊ በሆኑ ስፍራዎች በተያዙ ካሜራዎች በተከታታይ ቁጥጥር ይደረግበታል እንዲሁም ከዜጎች ለተቀበሉት ማሳሰቢያዎች ፈጣን ምላሽ ፣ በትራፊክ መንገዶች ላይ ቸልተኝነት እና ተመላሾች መፍትሔ-ተኮር እና ፈጣን ናቸው።\nለችግሮች አመላካች ፡፡\nየሕዝብ መጓጓዣ በ UKOM ክፍል ውስጥ ባለው ሠራተኛ ምርመራዎች ቁጥጥር ይደረግበታል ፡፡ በሕብረት ሥራ ማህበራት ስር የሚሠሩትን አውቶቡሶች የማለዳ ጊዜ የሚቆጣጠሩት UKOM በቀን ውስጥ ስለ ተሽከርካሪዎቹ እና ስለተፈጠሩ ውድቀቶች አስፈላጊውን የማስጠንቀቂያ እና የማስጠንቀቂያ ሥራ ዘወትር ያካሂዳል ፡፡ ከመስክ ቡድን እና ከ 153 የጥሪ ማእከል ጋር በመተባበር የሚሠራው UKOM ፣ የተሽከርካሪ የስራ ሰዓቶችን ፣ የመንገድ መቆጣጠሪያዎችን እና ማቆሚያዎችን እና መውጫዎችን ያለማቋረጥ ይከታተላል ፣ ለሚከሰቱ ጥሰቶችም ወዲያውኑ ምላሽ ይሰጣል ፡፡\nበጨረፍታ ቀጥታ ይመረጣል\nየአገልግሎት ጥራቱን እና የዜጎችን እርካታ ለማሳደግ በ UKOM የሚከናወኑት መቆጣጠሪያዎች በኤሌክትሮኒክ የክፍያ እና በመኪና መከታተያ ስርዓት እና በተሽከርካሪዎች ውስጥ ባሉ ካሜራዎች አማካይነት ይከናወናሉ ፡፡ በተጨማሪም ፣ በከተማው አስፈላጊ ስፍራዎች ከሚገኙት MOBESE ካሜራዎች ጋር ፣ UKOM በትራንስፖርት ላይ ጣልቃ የሚገቡትን የትራፊክ ፍሰት መጠን እና ችግሮች በትኩረት ይከታተላል እናም አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ወዲያውኑ ጣልቃ ይገባል ፡፡\nየአሰራር አያያዝ ተግባራት ተፈጻሚ ናቸው\nበሕዝብ ትራንስፖርት ደንብ ፣ በአገልግሎት ተሽከርካሪዎች ደንብ ፣ በንግድ ታክሲ ደንብ መሠረት የዜጎችን ቅሬታ በሚመለከቱ ሕጎች መሠረት በሚጣሱ ተሽከርካሪዎች ላይ የንግድ ሥራ ታክሲዎች ፣ ታክሲዎች ፣ የአገልግሎት ባለቤቶች እና አሽከርካሪዎች ፣ የአስተዳደራዊ ቅጣቶች በ 1608 እና 5326 ህጎች መሠረት ይጣሉ ፡፡\nየዘገየ እና በ Istanbul ባቡር ግንባታ ኢንቨስትመንት ፕሮግራም መሠረት መስመሮችን አልጀመረም 16 / 04 / 2013 በኢስታንቡል የባቡር ኢንዱስትሪዎች መርሃግብር መሠረት ዘግይቶ አልጨረሰም አልተጀመረም. በባቡር ኢንዱስትሪዎች የኢንቨስትመንት ፕሮግራም የሚዘገይ መስመሮች: - 57.46 km Kadikoy-Kartal: (21.66 km) 2011 ተጠናቀዋል. በጊዜ ሂደት አይደለም. ባርኬላ-ኦሊምፒክ: (15.8 ኪ.ሜ) 2012 በመካከል ይሆናል. አሁንም መክፈቻውን በመጠባበቅ ላይ. Üsküdar-ōekmeköy: (20 km) 2013 ለመጨረስ የታቀደ ነው. በሀርሲ ሲስተም ኢንቬስትመንት ኢንዱስትሪያል ኢንዱስትሪ መርሃግብር መሠረት ፈጽሞ የማይጀመረው የኬንያ መስመር ቁጥር-51,5 km አተቼኢር-ሞኖሬ: (11 ኪሜ). 2012, እና 2013 ይደቃሉ. ለምን አልጀመረም. ጫማ-ጊዮርማን-ባጊጊላር: (24.5 ኪ.ሜ) 2012 በመሃል ላይ ይጀመርና በ 2015 መጀመሪያ ላይ ያበቃል. Bakirkoy-Beylikdiuzu (25 km) 2013 ጀምረው እና 2015 ተጠናቅቀዋል. ባኪንኮይ-ባክሲላ: (9 ኪሜ). ከ 2013, 2014 N መጀመሪያ ጀምሮ\nለኢዜድ የተላለፈ ትራም ስንት ነው? 28 / 06 / 2017 «550 በአንድ ቀን ውስጥ ይጠናቀቃል» 634 ን ከመሙላቱ በፊት አገልግሎት ላይ ይውል ነበር. የኢዚት ትራም 84 አገልግሎቱን በአንድ ቀን መዘግየት ጀምሯል. 'Akçaray' የሚባሌ ትራም ይሰራሌ ወይም ይሰራሌ ግን ግን ተጨማሪ ስራ አሇበት. በጉዞ ላይ ብዙ ያልተጠናቀቁ ቅንጅቶች አሉ. ምንም መደብር ቦታ አልተተከለም እንዲሁም ብዙ ተጨማሪ ስራዎች ተተከሉ. ስለዚህ የትራፊክ ንግድ ለጥቂት ተጨማሪ ወራት እንደሚቀጥል መረዳት ይችላሉ. የኬኮላይቲ ሜትሮፖሊታን ማዘጋጃ ቤት ዋና ፕሮጀክቶች በጊዜ አልተጠናቀቱም. በርካታ ምሳሌዎችን መስጠት ይቻላል. የትራክ ስራ በየትኛውም ጊዜ እንዲጠናቀቅ አልተጠበቀም. ተስፋውም አልንንም ነበር ነገር ግን በጣም የተከሰተው ኢዚት እና ነጋዴዎች በጉዞ ላይ ነበር. በጣም ከባድ ...\nየሚያምር ኢስታንቡል የዘገበው ሜትሮ 10 / 10 / 2012 ዓመት 1967. ከመወለዴ በፊት አንድ ቀን. አንዳንድ ሰዎች ለኢንስታንቡልችን እቅድ እና ዕቅድ አውጥተዋል. ይህንን ከጽሑፍ መቁረጥ ውስጥ እማራለሁ. በዕለት ተእለት ህይወታችን ውስጥ ምንም ሳያስፈልግ እንዲህ አይነት ነገር ማጋለጥ አናሳ ነው. በወቅቱ የተጀመረው የመሬት ውስጥ መተላለፊያ ግንባታው ምን እንደሚመስል አስቡ. ዛሬ ወደ ኢስታንቡል ቢመጣ ኖሮ ኢስታንቡል በርካታ ሜትሮ መስመሮች ያሉት ዓለም አቀፍ ከተማ ትሆን ነበር. የመንደሩ ነዋሪዎች በአንዳንድ ስፍራዎች የተገደቡበት ኢስታንቡል ነው. ግምታዊው ህዝብ በ 1.800.000 ዙሪያ ነው. በወቅቱ ለእነዚህ ሕዝብ የሚደረገው የመሬት ውስጥ መተላለፊያ መንገድ መቁጠር የአይን እይታ ነው. የምድር ውስጥ ባቡር እና ብዙ ምርት Çünkü ስለሚባለው\nየዘገየ ሓም ሬንጅ 11 / 01 / 2019 በሙኒክ ውስጥ የምትኖር አንዲት የጀርመን ሴት, በባቡሩ ውስጥ የሚጓዙባቸው ዘገምቶች ሁሉ የአሸባሪውን ቀለሞች በመዘገቡ ነው. አብዛኛዎቻችን ለመጓጓዣ መጓጓዣ እጥረት ምክንያት ከኤ ወደ ቢ መጓጓዣ ችግር ያጋጥመናል. ሞኒስ, ጀርመን ውስጥ የምትኖር አንዲት ሴት, በመጓዝ ላይ ባለመዘግየቱ ወቅት ሸርጣጣ ልብስ በመዳበር አንድ አስደሳች መደምደሚያ ላይ ደርሳለች. በ 40 ደቂቃዎች የጉዞ ሰዓት ውስጥ, በአብዛኛው ጡረታ የወጣችው ሴት, በጣቢያው ላይ ቆይታ ከማትረፍ ይልቅ ጊዜዋን ብቻዋን ብትጠቀምም, የጀርመን የባቡር ሀዲድ የሪፖርት ካርዱን ግን አልሳለችም. የስር መሰረቱ የዘገየበትን ርዝመት የሚያመለክቱ ሶስት ቀለማት አሉት. አምስት ደቂቃዎች ...\nየዘገየ እና በ Istanbul ባቡር ግንባታ ኢንቨስትመንት ፕሮግራም መሠረት መስመሮችን አልጀመረም\nለኢዜድ የተላለፈ ትራም ስንት ነው?\nየሚያምር ኢስታንቡል የዘገበው ሜትሮ\nየዘገየ ሓም ሬንጅ\nአናንካኛ ቴሌፈር አውቶቡስ እየመጣ ነው


የቻይና ቻይና ፋብሪካ 5052 PVDF ቀለም የተቀባ የአሉሚኒየም መጠቅለያ ውፍረት 0.7 ሚሜ አምራቾች እና አቅራቢዎች | ሃይፈንግ\nቀለም የተቀባ የአሉሚኒየም ጥቅል\nየቻይና ፋብሪካ 5052 PVDF ቀለም የተቀባ የአሉሚኒየም ጥቅል ውፍረት 0.7 ሚሜ\nበአሉሚኒየም የማር ወለላ ፓነሎች ፣ በአሉሚኒየም ጣሪያዎች ፣ በጣሪያ ቦታዎች እና በተረፉ ቁሳቁሶች ውስጥ በቀለማት ያሸበረቀ አልሙኒየም (በቀለማት ያሸበረቀ የአሉሚኒየም ጥቅል) ፣ የተለመደው ፖሊስተር ቀለም በተቀባው በአሉሚኒየም (በቀለማት ያሸበረቀ የአሉሚኒየም ጥቅል) በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ የእሱ አፈፃፀም በጣም የተረጋጋ ነው ፣ እናም ለመጠምጠጥ ቀላል አይደለም። የአዳዲስ ቁሳቁሶች ዓይነት።\nየአሉሚኒየም ጥቅል ዝርዝር\nቅይጥ ቁጥር: 1060, 1070, 1100, 2A12, 2024, 3003,3004, 3105, 5052, 5083, 5754, 6061, 6063, 6082, 7075 ወዘተ\nቁጣ: H32 H24 H16 H18 O H111 H112 T3 T351 T4 T42 T6 T651\nውፍረት: 0.1-200 ሚሜ\nየዲሲ ስፋት 100-2600 ሚሜ\nየ CC 100-1700 ሚሜ ስፋት\nየገጽታ አያያዝ-ወፍጮ አጨራረስ ፣ ኢምቦንግ ፣ አኖአድድድ ፣ የቀለም ሽፋን ፣ ማጣሪያ\nበቀለማት ያሸበረቀ የአሉሚኒየም መጠቅለያ ቅቦች ይከፈላሉ-ፖሊስተር የተጣራ የአልሙኒየም ጥቅል (ፒኢ) ፣ ፍሎሮካርቦን በተቀባ የአሉሚኒየም ጥቅል (PVDF) ፡፡ የአሉሚኒየም ንጣፍ ንጣፍ ለብዙ ጊዜ በመጋገር የተገነባው የ polyester ሽፋን ቀጣይ እና ጠንካራ ማጣበቂያ ሊፈጥር ይችላል ፡፡ ጠንካራው ፊልም የመከላከያ የጌጣጌጥ ባሕሪዎች አሉት ፡፡ ፀረ-UV ሽፋን ነው. ፖሊስተር ሬንጅ በዋና ሰንሰለት ውስጥ ያለውን ሞስተር ሞለኪውል የያዘውን ከፍተኛ ሞለኪውል ፖሊመርን እንደ ሞኖመር ይጠቀማል ፣ እናም አልኪድ ሬንጅ ታክሏል ፡፡ አልትራቫዮሌት አምጭው እንደ አንፀባራቂው መሠረት ወደ ንዑስ-አንፀባራቂ እና ከፍተኛ-አንፀባራቂ ተከታታይ ሊከፈል ይችላል። ባለቀለም የአሉሚኒየም ምርቶች የበለፀጉ ቀለሞችን ሊሰጥ ይችላል ፣ ጥሩ አንፀባራቂ እና ለስላሳነት እንዲሁም የላቀ ሸካራነት እና ስሜት አለው ፣ እንዲሁም የመደባለቅ እና የሶስት-ልኬት ስሜትንም ሊጨምር ይችላል። ዕቃዎችን ለከባቢ አየር እንዳይጋለጡ እና በአልትራቫዮሌት ጨረሮች ፣ በነፋስ ፣ በዝናብ ፣ በበረዶ ፣ በበረዶ እና በማቀዝቀዝ ጥቃት እንዳይደርስባቸው ሊያደርግ ይችላል ፡፡ ሽፋኑ በሙቀት ልዩነት ፣ በቀዝቃዛ-ማቅለጥ ዑደቶች ፣ በጋዝ ጋዞች እና ረቂቅ ተሕዋስያን ምክንያት የመከላከያ ሚና ሊጫወት ይችላል ፡፡ በተለይም ለቤት ውስጥ ማስጌጥ እና ለማስታወቂያ ሰሌዳዎች ተስማሚ\nየፍሎሮካርቦን ሽፋን ቀለም የተቀባ የአሉሚኒየም ጥቅል (PVDF)\nየፍሎሮካርቦን ሽፋን የ PVDF ሙጫ ነው በዋነኝነት የሚያመለክተው የቪኒሊንዲን ፍሎራይድ ሆሞፖሊመር ወይም የቪሊሊንዲን ፍሎራይድ እና ሌሎች አነስተኛ መጠን ያላቸው ፍሎራይንን ያካተተ የቪኒየል ሞኖመሮችን ኮፖላይመር ነው ፡፡ የፍሎሪክ አሲድ የመሠረት ንጥረ ነገር ኬሚካዊ መዋቅር ከፍሎሪን / ካርቦን ቦንድ ጋር ተደባልቋል ፡፡ የዚህ ኬሚካዊ መዋቅር መረጋጋት እና ጥንካሬ የፍሎሮካርቦን ቅባቶችን አካላዊ ባህሪዎች ከተራ ቅቦች ልዩ ያደርጋቸዋል ፡፡ የመልበስ መቋቋም ከሚያስከትላቸው ሜካኒካዊ ባህሪዎች በተጨማሪ ፣ ተጽዕኖ መቋቋም በጣም ጥሩ አፈፃፀም አለው ፣ በተለይም በአስቸጋሪ የአየር ጠባይ እና በአከባቢው የረጅም ጊዜ እየከሰመ የመቋቋም ፣ የፀረ-አልትራቫዮሌት አፈፃፀም ያሳያል ፡፡ ፊልም ለመፍጠር በከፍተኛ ሙቀት ውስጥ ከተጠበሰ በኋላ በመሸፈኑ ውስጥ ያለው ሞለኪውላዊ መዋቅር ጥብቅ እና እጅግ በጣም የአየር ሁኔታን የመቋቋም ችሎታ አለው ፡፡ የወለል ፊልም ምስረታ አወቃቀር መሠረት የፍሎሮካርቦን ሽፋኖች በባህላዊው ፍሎሮካርቦን እና ናኖ ፍሎሮካርቦን ሽፋኖች ሊከፋፈሉ ይችላሉ ፡፡\nበቀለማት ያሸበረቀ የአሉሚኒየም መጠቅለያ ለሲቪል መኖሪያዎች ይሁን ፣ በትላልቅ የንግድ መሸጫዎች ወይም በትላልቅ የኤግዚቢሽን ማዕከሎች ፣ ባለቀለም የተሸፈኑ የአሉሚኒየም መጠቅለያዎች ቀለሙን ሊጨምሩበት ይችላሉ ፡፡ ጥሩ የፕላስቲክ እና የማሽነሪ ባህሪዎች ለተለያዩ የሕንፃ ቅርጾች ተስማሚ ቁሳቁስ ያደርጉታል ፡፡ በቀለማት ያሸበረቁ የአሉሚኒየም መጠቅለያዎች ለህንፃዎች ፣ ለዲዛይነሮች እና ለባለቤቶች ለውጫዊ ግድግዳዎች እና ጣሪያዎች ግላዊ የቀለም ቦታን ያገኙ ሲሆን ለሥነ-ሕንጻ ሞዴሊንግም በጣም ተስማሚ ቁሳቁስ ናቸው ፡፡ ባለብዙ-ተግባር መጠነ ሰፊ ህንፃም ይሁን ልዩ እና ፈጠራ ያለው አዲስ ቅጥ ያለው ህንፃ ፣ በቀለማት ያሸበረቀው የአሉሚኒየም ጥቅል ሁልጊዜ ዘመናዊ እና ክላሲካል የህንፃ ቅጦች የተለያዩ መስፈርቶችን ሊያሟላ ይችላል ፣ ይህም ህንፃውን የበለጠ ቀለም ያለው ያደርገዋል ፡፡ ምርቶቹ በብዙ መስኮች እንደ ኤሌክትሮኒክ መሣሪያዎች ፣ መሣሪያ መሣሪያዎች ፣ መብራት ፣ ማሸጊያ ፣ የቤት ማስጌጫ እና የመሳሰሉት ያገለግላሉ ፡፡\nምርቱ ሰፋ ያለ ክልል ይጠቀማል-ግንባታ (የአሉሚኒየም ውህድ ፓነል ፣ የአሉሚኒየም ቀፎ ፣ የጣሪያ ቆርቆሮ ሰሌዳ ፣ የእሳት መከላከያ ሽፋን ፣ የአሉሚኒየም ጣሪያ ፣ መዝጊያዎች ፣ የሚሽከረከረው በር ፣ ጋራጅ በር ፣ አውራ ጎዳና ፣ የወደቀ ቦይ) ፣ የኤሌክትሮኒክስ መሣሪያዎች (የኮምፒተር መያዣ ፣ የኤሌክትሪክ ፓነል) ፣ መብራት ፣ የቤት ዕቃዎች ፣ የፀሐይ ብርሃን ነፀብራቆች ፣ የአየር ማቀዝቀዣ ቱቦዎች ፣ ወዘተ.\nየቀድሞው: የተጣራ ቆርቆሮ ቆርቆሮ መከላከያ የአሉሚኒየም ቆርቆሮ ቆርቆሮ የአሉሚኒየም ንጣፎች\nቀጣይ: ጥሩ ስም የተደመሰሰ ቅይጥ 6061 6082 5083 2024 7075 ክብ የአልሙኒየም አሞሌ\nanodized የአልሙኒየም ጥቅል\nPE የተቀባ የአሉሚኒየም ጥቅል\nየ PVDF አልሙኒየም ጥቅል


Fight for freedom: ወልቃይት ጠገዴ ማነው?\nወልቃይት ጠገዴ ማነው? የሚለው “ሊበሏት ያሰቧትን ....” አይነት ጥያቄ በተደጋጋሚ የሚነሳው ከማን በኩል እንደሆነ ማወቅ “ሊበላን” ያሰፈሰፈውን አስቀድሞ ለማወቅ ይረዳል የሚል እምነት አለን። ከዚህም በመነሳት ባደረግነው ጥናትና ክትትል ጥያቄው ተደጋግሞ የሚነሳው በትግራይ ነጻ አውጭ ቡድን በኩል ሲሆን ይህ ወራሪና ተስፋፊ ቡድን ለመጀመሪያ ጊዜ የወልቃይትን መሬት በረገጠ ወቅት በአቶ ስብሃት ነጋ አዛዥነትና በአቶ መኮንን ዘለለው አጥኝነት ጥያቄው ለወገናችን ቀርቦ ነበር። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ ለዚህ እኩይ ቡድን በተንበረከኩና ባደሩ፤ ይልቁንም የዚህን ወንጀለኛ ቡድን በህዝባችን ላይ የፈጸመውን የዘር የማጽዳት ወንጀልና በሃይል ወደ ትግራይ የከለላቸውን የጎንደር ታሪካዊ ለም መሬቶች ህጋዊ ሽፋን ለመስጠት በሚዋትቱ ጥቂት ተንበርካኪዎች በኩል ጥያቄው ዳግም ሲነሳ እየሰማን ነው።\nበተለይም በቅርቡ አቶ ሃይሉ የሺወንድም የተባሉ የአካባቢው ተወላጅ በጃንዋሪ 6, 2016 “የወልቃይት ባህልና የማንነት ጥያቄ” በሚል በኢትዮሚዲያ ድረ-ገጽ ላይ ባሰራጩት ባለ 8 ገፅ ፅሁፍ ላይ ለአለፉት 37 ዓመታት ህወሃትን በወልቃይት ጠገዴና ጠለምት ማህበረሰብ ላይ ያደረሰውን የዘር ማፅዳትና በትግሪያዊነት የመተካት ወንጀል ለመግታት በታገሉና ለኢትዮጵያና ለመላው የዓለም ህዝብ ባጋለጡ በስደት በሚገኙ የአካባቢው ተወላጆችና በሃገር ውስጥ ሆነው “የወልቃይት ጠገዴ የአማራ ማንነት”ን ለማስከበር ለሚታገሉ ወገኖች ይህን የማንነት ጥያቄ ደጋግመው ሲጠይቁና እርስ በእርሳቸው የሚቃረኑ ሃሳቦችን በማንሳት አንባቢውን ግራ ለማጋባት ላይና ታች ሲዋትቱ ተመልክተናል።\nስለሆንም ይህን በጥቂት እውነትነት ያላቸው በሚመስሉና በፍፁም ክህደትና በህወሃታዊ ሴራ የተሞላ ፅሁፍ በአግባቡ መልስ መስጠትና እንደከዚህ ቀደሙ ሁሉ ህወሃትና ተላላኪዎቹ በታጋዩና ጀግናው ህዝባችን መካከል ሊዘራ ያሰበውን መርዛማ እንክርዳድ ነቅሶ በማውጣት ማጋለጥና ለወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብና ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብ ትክክለኛውን ታሪካዊ መረጃ ከምንጩ ማቅረብ አስፈላጊነቱ ስለታመነበት ይህ ታሪካዊ ሰነድ እንደተለመደው በስደት በሚገኙ የወልቃይት ጠገዴ ተወላጆች አማካኝነት ተዘጋጅቶ ቀርቧል።\nበቅድሚያ ግን ለጠቅላላ ግንዛቤ ይረዳ ዘንድ እነዚህ ለህወሃት ፍርፋሪ የተንበረከኩና የወልቃይት ጠገዴን ማህበረሰብ ህወሃትን ለመሰለ “የቀን ጅብ” አሳልፈው የሰጡ ግለሰቦች እነማን እንደሆኑ ለአንባቢ በመጠኑም ቢሆን ግልፅ ማድረጉ አይከፋምና እነሆ ። ይህ ባንዳነት የባህሪው የሆነው የሆድ-አደሮቹ ቡድን የሚመራው በወ/ሮ አዜብ መስፍን ሲሆን፣ በእርሷ ገንዘብና ስልጣን ሙሉ ድጋፍና እንክብካቤ የሚደረግለት የአንድ ቤተሰብ ስብስብ ነው። አቶ ኃይሉ የሺወንድም ደግሞ ለረጅም ዘመናት በአውሮፓ ኖርዌይ አገር ነዋሪ የነበሩና ካለፉት ሁለት አመታት ወዲህ ግን ነዋሪነታቸውን በኢትዮጵያ ያደረጉ ሲሆን በቅርቡ ሁለት ሰፋፊ የእርሻ መሬቶች በጋንቤላ ውስጥ እንደተሰጣቸውና አዲስ ባለሃብት ለመሆን እየተሯሯጡ የሚገኙ ናቸው።እኒህ ግለሰብ የወ/ሮ አዜብ መስፍን ወንድም (የወ/ሮ አዜብ ምስፍን እናትና የአቶ ኃይሉ እናት እህታማቾች) ሲሆኑ እንዲሁም የትግራይ ነጻ አውጭ ግንባር ባለስልጣን የሆነው የአቶ ፈረደ የሺወንድምና በካርቱም ሱዳን ውስጥ ስደተኞችን በመጠቆምና በማሳሰር በሰፊው የሚታማው የአቶ ተስፉ የሺወንድም ወንድም እንደሆኑ ይታወቃል።\nአቶ ኃይሉ አገር ቤት ከመግባታቸው በፊት የትግራይ ነጻ አውጭ ግንባር እንደ ወራሪ ኃይል ይመለከቱ እንደነበርና ወልቃይት ወደ ነበረበት ግዛት ወደ ጎንደር ያለ ድርድር መመለስ እንዳለበትም እንደአቋም በመውሰድ ያስተጋቡ እንደነበር ይታወቃል። ሌላኛው ግብረ-በላ ደግሞ አቶ ፀጋዬ አስማማው የሚባል ሲሆን የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ዳኛ በመሆን የሚያገለግልና የህወሃት ቀንደኛ አሽከርና ተላላኪ በመሆን ከአቶ ፈረደ ጋር ሰሜን አሜሪካ ድረስ በመምጣት የወልቃይት ተወላጆችን ሰብስበው የ“እራስ ገዝ” አስተዳደር እንዲጠይቁ ሲያግባባ የነበረና አሁንም በተሰጠው የዳኝነት ሙያ ሽፋን ታጋዩን ህዝባችንን በማስፈራራት ግንባር ቀደሙን ሚና የሚጫወት እርሱ ነው። በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይና በተለይም “የወልቃይት ጠገዴ የአማራ ማንነት” አስከባሪ ኮሚቴ ላይ ለሚደርሰው ማንኛውም እንግልት፣ እስር፣ ስቃይና፣ አደጋ ግንባር ቀደም ጠያቂዎቹ እነዚህ አራት ሆድ-አደሮች መሆናቸውን ለማሳሰብ እንወዳለን።\nመልካም ንባብ ከአዘጋጆቹ\n“የወልቃይት ባህልና የማንነት ጥያቄ” የሚለው ፅሁፋ በገጽ 4, 2ኛው አንቀጽ ላይ “ስለዚህ የትግራይ ነጻ አውጭ ግንባር ወልቃይትን ከተቆጣጠረበት ጊዜ ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ ያለውን ታሪክ በዜሮ ብናባዛው፤ የህዝበ-ውሳኔው ውጤት ከትግራይ ጋር መኖር የሚሹ ወልቃይቴዎች በሰፊ ልዩነት ሊያቸንፉ መቻላቸውን ያበስር ነበር” ይላል። ነገር ግን ይህ የአቶ ሃይሉ የሺወንድም ምኞትና ድምዳሜ ወይም ህወሃታዊ ተልዕኮ ከታሪክና ከተጨባጩ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ አቋምና ምርጫ ፍጹም እንደሚቃረንና እንደሚጋጭ በሁለት ቀደምት የህወሃት አባላት የቀረቡ ምስክርነቶች አጥጋቢ መልስ ስለሚሰጡ እነርሱን እንመልከት።\nኢትዮጵያውያን እንደ ዛሬው ህወሃት በለጠፈብን የብሔር ታርጋ ምክንያት የጎሪጥ መተያየት ሳንጀምርና ሃገራችን ጎጥ ጎጥ ከመሽተቷ 37 ዓመታት በፊት በትግራይ ነጻ አውጭ ቡድን በኩል ለወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ የቀረበው “ወልቃይት ጠገዴ ማነው?” ጥያቄ በወቅቱ የነበሩት ኩሩና በማንነታቸው ላይ ፍጹም ብዥታ ያልነበራቸው ወገኖቻችን የህወሃት ወኪል ለነበረውና ጥያቄውን ይዞ ለመጣው ለአቶ መኮንን ዘለለው በማያዳግም ሁኔታ መልሰውለት እንደነበር ታሪክ ህያው ምስክር ነው። በወቅቱ የነበረውን ሁኔታ የህወሃት ነባር አባልና የፋይናንስ ኋላፊ የነበሩት አቶ ገብረመድህን አርአያ በዲሴምበር 22, 2015 ኢትዮ-ሚዲያና ጎልጉል ድረ-ገፅ ላይ “በወልቃይት ጠገዴ፤ ጠለምት በአማራው ላይ ህወሃት የፈጸመው የዘር ማጽዳት ወንጀል” በሚል ባወጡት ጥልቅ ሰነድ በገጽ 2 ላይ፤\n“በሪጅን 1 የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ የነበረው፣ በአባቱ ወልቃይት ፀገዴ፣ በእናቱ ሽሬ የሆነው መኮንን ዘለለው፣ የተወጠነውን ትልእኮ ይዞ ወልቃይት ፀገዴ ፀለምት እየተዘዋወረ ህዝቡን በመሰብሰብ ይህ መሬት የትግራይ መሬት ስለሆነ እናንተ ከእንግዲህ ወዲህ የሰሜን ጎንደር ዜጎች አይደላችሁም፣ የትግራይ መሬት ስለሆነ እንኖራለን ካላችሁ ትግሬዎች መሆናችሁን አምናችሁ ተቀበሉ፤ የትግራይ ዜጎች አይደለንም፣ ሰሜን በጌምድር የትግራይ አይደለም ካላችሁ ደግሞ የድርጅቱን የህወሓትን ውሳኔ ተጠባባቁ፤ የምታምኑበትን አሁን ተናገሩ በማለት ሲያስጠነቅቅ፣ ከህዝቡ በኩል ያገኘው መልስ ግን አንድ ነበር። የቀረበውን ሃሳብ ከህፃን እስከ አዋቂ፣ የወልቃይት ፀገዴና የፀለምት ህዝብ፣ እኛ የሰሜን በጌምድር (ጎንደር) አማሮች እንጂ ትግሬዎች አይደለንም፣ የታሪካችን ስር መሰረቱ የበጌምድር አማሮች ነን። ይህ ቆመህ የምትናገርበት መሬት ሰሜን በጌምድር ይባላል። ከጥንቱ ታሪካችን 3 ብትነሳም ይህ መሬት ታሪካዊ ነው። ያለፉት የኢትዮጵያ ነገሥታት ከጥንት ጀምሮ እስከ አሁኗ ሰአት በመንግሥት እውቅና ያገኘ የጎንደር፣«”የበጌምድር” ጠቅላይ ግዛት እየተባለ የሚጠራ ነው። ዋና ከተማችን ደግሞ ጎንደር ነው። የእናንተም ትግራይ ጠቅላይ ግዛት ይባላል፣ ዋና ከተማው ደግሞ መቀሌ ነው። ስለዚህ ኣናንተ የተሓህት ታግዮች ጉዳዩን ብታሱብበት ጥሩ ነው። ወደ እርስ በርስ ግጭ ያመራል።በተጨማሪም ታሪካዊ የወሰን ክልል አለን፣ እሱም ተከዜ ወንዝ ነው። የትግራይና በጌምድር የድንበር ክልሉ ተከዜ ወንዝ ነው። ከጥንት ጀምሮ የሁለቱ ኢትዮጵያውያን የድንበር ወሰን መሆኑን ልናረጋግጥ እንፈልጋለን በማለት በአንድነት ድምፅ ህዝቡ ራሱ አረጋገጠ።” በማለት ገልፀውታል።\nይልቁንም በአቶ መኮንን ዘለለው በኩል ለቀረበላቸው የማንነት ጥያቄ “የበጌምድር አማሮች ነን” የሚለውን የማያወላዳ ምላሽ የሰጡ የማህበረሰቡ ታላላቅና የተከበሩ መሪዎች በአቶ ስዩም መስፍንና በአቶ ግደይ ዘራፅዮን መሪነት ታፍነው ወደ ትግራይ መወሰዳቸውንና በሳሞራ የኑስ ትእዛዝ እንደተረሸኑ እራሳቸው አቶ መኮንን ዘለለው ለኢሳት ቴሌቭዥን በሰጡት ቃለ-መጠይቅ ላይ በዝርዝር አጋልጠዋል። በዚህ “ወልቃይት ጠገዴ ማነው?” በሚለው የህወሃት ያልተቋረጠ ጥያቄ ዙሪያና ህዝባችን በሚሰጣቸው አንድ፤ ግልፅና ቀጥተኛ መልስ ምክንያት ወገናችን የጅምላ ግርፋቶች፤ መፈናቀሎች፤ እስራቶች፤ ግድያዎች፣ ስደቶች፣ ቅስም ሰባሪና፣ ፀያፍ በደሎች ተፈፅመውበታል።\nታዲያ ይህ ሁሉ ሰቆቃ አሁንም ሳያባራ የትግራዩ ነጻ አውጭ ቡድን እነሆ ዛሬም እንደገና በእነ አቶ ሃይሉ የሺወንድም በኩል “ወልቃይት ጠገዴ ማነው?” ይለናል። አስቀድሞ በአቶ መኮንን ዘለለው በኩል ቀርቦ ህዝባችንን ለእልቂት የዳረገው ህወሃታዊ ጥያቄ ዳግም ለወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ መጠየቅ ማለት አንድም ወገኖቻችን በማንነታቸው ጸንተው በመቆማቸው ምክንያት የከፈሉትን መስዋእትነት እንደ “ውሻ ደም” በመቁጠር ለመሳለቅ ወይም በህዝባችን ላይ ለተደገሰው ቀጣይ ህወሃታዊ ፍጅት ሰበብ ለማዛጋጀትና የጥፋት መንገድ ለመጥረግ የታለመ ይመስላል።\nየህወሃት ሆድ-አደሮች ምን እያሉን ነው?\nወልቃይት ጠገዴ ማነው? ለሚለው የህወሃት መላዘን ወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ምላሹ ከላይ በአይን እማኞችና በህያው ምስክሮች እንደተረጋገጠ አይተናል። ታዲያ ለምን የዛሬዎቹ ተላላኪዎች “ስለዚህ የትግራይ ነጻ አውጭ ግንባር ወልቃይትን ከተቆጣጠረበት ጊዜ ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ ያለውን ታሪክ በዜሮ ብናባዛው፤ የህዝበ-ውሳኔው ውጤት ከትግራይ ጋር መኖር የሚሹ ወልቃይቴዎች በሰፊ ልዩነት ሊያቸንፉ መቻላቸውን ያበስር ነበር” እያሉ ሌላውን ህዝብ ለማደናገር ይሞክራሉ? ለምንስ በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ በደል ላይ ይዘባበታሉ? የሚል ጥያቄ መነሳቱ አይቀርም።\nከዚህ የሆድ አደሮች ዘመቻ የምንረዳው ነገር ቢኖር ተላላኪዎቹ ቀደም ሲል በተደጋጋሚ እንገልጸው እንደነበረው ሁሉ ከህወሃት የተሰጣቸውን “የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብን በማዳከምና በመከፋፈል ትግሪያዊነትን አሜን ብሎ እንዲቀበል” የማስቻል ተልእኮ ለማሳካት በሚል በመላው ኢትዮጵያ በተለይም እንደ ጋምቤላ ባሉ አካባቢዎች በሚደረጉ የመሬት ዘረፋዎችና ቅርምቶች (ወልቃይት ጠገዴ ለትግራውያን ብቻ ነው) ቢንበሻበሹም ውጤቱ ግን “ጉም መዝገን” ሆኖባቸዋል። ይልቁንም በሃገር ውስጥ የሚገኘው የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ከምንግዜውም በላይ ተደራጅቶና ከመላው የአማራ ህዝብ ጋር አንድ ሆኖ ማንነቱ ለማስከበር ቆርጦና አምርሮ ሲነሳ ከህወሃት ይልቅ የተጨነቁት በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ስም ድርጎ ሲቀበሉ የከረሙት ናቸው።\nከህወሃት በኩል ልምጭ የተቆረጠበት የሚመስለው ሆድ-አደሩ ቡድን መላውን የኢትዮጵያ ህዝብ ያንገሸገሸውንና ህወሃትን እስከ አንገቱ ያነቀውን፤ ይልቁንም በህወሃት/ኢህአዴግ መንደር እውቅና አግኝቶ ከጠ/ሚ እስከ ተራ ካድሬ እየተቀባበለ የሚዘምርለትን “የመልካም አስተዳደር እጦት” በምትባል “የጦስ ዶሮ” በመታከክ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ያነሳውን ዘርንና ትውልድን ከጥፋት የመታደግና የአማራ ማንነቱን በትግሪያዊነት ከመተካት የማዳን ፈርጀ ብዙ ጥያቄ “የትግራይ ክልል ባለስልጣናት የአስተዳደር በደል ስለፈጸሙበት” ነው እያሉ ማፌዝ በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ቁስል በእሳት የጋለ ብረት እንደመስደድ ይቆጠራል።ያስተዛዝባልም።\nይልቅስ አቶ ሃይሉና የጥቅም ተጋሪዎቻቸው በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ የደረሰው በደል የዘር ማፅዳትና በትግሪያዊነት የመተካት ዓለም-አቀፍ ወንጀል መሆኑን የምትስቱት አይመስለንም። ይህን በማንነታችን ላይ የተፈጸመና በዓለም-አቀፍ የፍርድ አደባባይ የሚያስጠይቅን ወንጀል በማኮሰስና “የትግራይ ክልል ባለስልጣናት የአስተዳደር በደል” አድርጎ በማቅረብ ከህወሃት ጋር የገጠማችሁን ኪሳራ ማወራረድ ወይም የሚቆረጥላችሁን ድርጎ ማሳደግ አትችሉም። ኪሳራችሁን ማወራረድም ሆነ ሌላም ማድረግ የምትችሉት ለጌቶቻችሁ እውነቱን በመናገር ብቻ ነው። ምክንያቱም የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ጎንደሬ-አማራ መሆኑን በአንድ ድምጽ ያረጋገጠውና በማንነቱም ምክንያት ለሚመጣ ማንኛውም ነገር ዋጋ ለመክፈል ዝግጁነቱንና ቁርጠኝነቱን በተግባር ያሳየው ገና “የትግራይ” የሚባሉ ገዥዎችና አስተዳደራቸው ከመፈጠሩ እጅግ አስቀድሞ እንደነበር ከወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ባልተናነሰ እነ ስብሃት ነጋ ጠንቅቀው ያውቃሉና እራሳችሁን አታታልሉ። ትዝብት ላይም አትውደቁ።\nበሌላ በኩል ምንም እንኳ ዛሬ ህወሃት እስከ አፍንጫው ቢታጠቅና የሃገሪቱን መንግስታዊ ስልጣንና ሃብት እንዳሻው ቢያዝና ቢናዘዝበትም የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ዛሬም በማንነቱ ላይ ያለውን የቀደመ ጽኑ እምነትና የትውልዱን ምስክርነት ማስለወጥ አልተቻለውም። እንግዲህ ለህወሃትና ለእነ አቶ ሃይሉ የሺወንድም እውነታው እንደ እሬት መራራ ቢሆንባቸውም ታሪክ በደማቁ የመዘገበውና በእያንዳንዱ የወልቃይት ጠገዴ ተወላጅ ህሊና ተጽፎ የሚገኘውና ለትውልድ የምናስተላልፈው እውነታ ግን የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ህወሃት ዕርስታችንን ከመርገጡ በፊትም ሆነ በወረራ በተቆጣጠረ ጊዜ በጎንደሬ-አማራነቱ ጸንቶ በመቆም መራር መስዋእትነት እንደከፈለ ሁሉ ወደፊትም በማንኛውም የከፋ ፈተና ውስጥ ቢያልፍም ከጎንደሬ-አማራነቱ ሊያናውጸው የሚችል ምንም አይነት ምድራዊ ሃይል ያለመኖሩን ነው። ምክንያቱም ወልቃይት ጠገዴ አይደለም ለማንነቱና ለዕርስቱ፤ አምነው ለተጠጉትም አንገት እንደማያስደፋ ትግራውያን ያውቃሉ!\nታዲያ ወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ማነው?\n“በአፍ የመጣን በአፍ፣ በመጣፍ የመጣን በመጣፍ” መመለስ የቀደሙ አባቶቻችን ስርዓትና ብሂል በመሆኑና ታሪካዊ ጠላቶቻችንም እንደ አመጣጣቸው መመለስ ተገቢ በመሆኑ ህወሃት በተላላኪዎቹ በኩል በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ መካከል ሊዘራ የሞከረውን እንክርዳድና በኢትዮጵያ ህዝብና በታሪካችን ላይ ሊፈጠር የታሰብውን ብዥታ ለማጥራት ሲባልና ለታሪክም ምስክር ይሆን ዘንድ “የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ማነው?” የሚለውን ጥያቄ በአጭሩ እንደሚከተለው ስንመልስ ጥልቁንና ተነግሮ የማይጠገበውን የወልቃይት ጠገዴና ጠለምት ታሪክ ለታሪክ ፀሃፊዎችና ለባለሙያዎች በመተው ነው።\nየወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ እንደ ማንኛውም የሰሜኑ ኢትዮጵያ ማህበረሰብ ሁሉ የአካባቢውን ስያሜ በመውሰድ የእራሱ መጠሪያ አድርጎ ኖሯል። ለምሳሌ የጎንደሬ ዘሩ ምንድነው? የሚኖርበት አካባቢ ስያሜ ማን ይባላል? የጎጃሜውስ? የወሎዬው? የጋይንቴው? የምንጃሬው? የስሜንኛው? ... ወዘተ ለመሆኑ እነዚህ ወገኖቻችን እራሳቸውን ሲጥሩ “እኛ ማነን” ይላሉ? እኛስ እነርሱን እነማን ናቸው እንላለን? ጎንደሬውን - ጎንደሬ ፤ ጎጃሜውን - ጎጃሜ ፤ ወሎዬውን - ወሎዬ፣ ደብረታቦሬውን - ደብረታቦሬ፤ ጋይንቴውን - ጋይንቴ፤ ስሜንኛውን - ስሜንኛ፤ በለሴውን - በለሴ፣ ወግሬውን - ወገሬ፣ ቋረኛውን - ቋሬ .... ወዘተ እያልን ወልቃይቴውን - ወልቃይቴ፣ ጠገድቼውን - ጠገድቼ፣ ጠለምቴውን - ጠለምቴ አላልንምን? እንላለን እንጂ!\nታዲያ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ አባቱ ማነው? የዘር ሐረጉስ ከየት ይመዘዛል ቢሉ?\nወልቃይት የሚለው ስም ከስር መሰረቱ የአማራ መስራች አባት የሚባለው የተጠቀሰበት አገር ነው። አማራው ከወልቃይት ወደ ጠለምት ከዚያም ወደ ላኮ መልዛ (የዛሬው ወሎ) እያለ ሌላውን አካባቢ እያስፋፋ እስከ ሞቃዲሾ ተጉዞ ሃገር ያቀና ታላቅ ነገድ ያረፈበት መሆኑ ታሪክ ሁሌም ይመሰክራል። ወልቃይት ጠገዴ አማራ የሆነው ዛሬ ትግሬ ሊያደርጉት እንደሚታትሩት በተዘዋዋሪ ሳይሆን የአማራ አባትና ግንድ በመሆን ነው። ለዚህ ፅሁፍ በሚስማማ መልኩ ታሪካዊ ማስረጃዎችን እንመልከት።\nአለቃ ታዬ ወልደማርያም የተባሉ ሊቅና የተመሰከረላቸው ታሪክ ፀሃፊ “የኢትዮጵያ ህዝብ ታሪክ” በተባለው ዝነኛ መፅሃፋቸው በገፅ 16 ላይ እንዲህ ፅፈዋል። “ከለው ከሳባ ወደ ምዕራብ ወደ ደቡብ ያለ ያማራ የወልቃይት የጠገዴ አባት ነው። ከእነዚህም የኢትዮጵስ ልጆች የወንድማማቾቹ ነገድ ህዝብ ሁሉ በመልካቸውና በቁርበታቸው ይመሳሰላሉ። እኒህም ህዝብ የያዙት አገር በጥቅሉ ባባታቸው ስም ኢትዮጵያ ተብሎ ይጠራል።” በመቀጠልም የአማራው አባት አስገዴ ግንዱ ከወልቃይት ጠገዴ አርማጭሆ ከዚያም እያደገና እየሰፋ አማራ ሳይንት ድረስ የደረስ መሆኑን ገልጸው ጽፈዋል።\nአቶ አማረ አፈለ “ደም አይፍሰስ በቃ የህወሃት ማኒፌስቶ ያብቃ!” በሚለው መፅሐፋቸው በገጽ 27 ታሪካዊ ምስክርነታቸውን እንደሚከተለው አስፍረዋል።\n“ከተከዜ ጀምሮ ወደ ደቡብ እስከ ሸላሎ በተዘረጋው ምድር ላይ ያሉት ወረዳዎች ሕዝቡ አፍ መፍቻ ቋንቋው አማርኛ ነው። ከትግራይ ጋር በተከዜ ወንዝ ድልድይነት ጎረቤት ስለሆነ ወዲያና ወዲህ ማዶ ያለው የዐማራና የትግራይ ቋንቋ ቃላት ቢያንስ 80 በመቶ ተመሳሳይ በመሆናቸው መናገሩ አዳጋች አይሆንባቸውም። ይልቁንም የወልቃይት ጠገዴና ጠለምት መዘጋዎች ጥጥ ስለሚያመርት ብዙ የትግራይ ተወላጆች በጥጥ ለቀማ ወቅት በየዓመቱ ወደነዚህ መዘጋዎች ይመጣሉ። ዐማሮች ከእነርሱ ጋር ለመግባባት ሲሉ ትግርኛውን ይጠቀሙበታል። ከእንግዶች መካከል ሀገሬውን አግብተው የሚቀሩም አይጠፉም። ለዚህም ወደ ኋላ መለስ ብለን ታሪክ ስንመረምር ወልቃይት ጠገዴና ጠለምት በአክሱም፤ በላስታው በሽዋ ሆነ በጎንደር ዘመነ መንግሥት አንድም ግዜ የትግራይ ግዛት አካል ወይም ገባር የሆነበት የታሪክ ወቅት የለም። ይህን እውነት ለመረዳት ከጎንደር ዘመነ መንግሥት በፊት ጀምሮ 20ኛ ምዕተ ዓመት ሁለተኛ አጋማሽ ድረስ የታወቁ የውጭ ሀገር ጉብኝዎችና ታሪክ ፀሐፊዎች በተለያዩ ክፍለ ዘመናት ኢትዮጵያን እየተዘዋወሩ ካዩ በኋላ ስለ ብሔረስቦችና ስለ አስተዳደር ክፍሎች የተውልን ጹሑፎችና ካርታዎች ህያው የታሪክ ማስረጃዎች ናቸው።”\n“ለአብነት ያህል ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ፤ ጅምስ ብሩስ፤ ዶክተር ሚካኤል ረሥል፤ ማንስፊልድ ፓርኪንስ፤ ስቨንረንሰን ወዘተ.......የተባሉ ታዋቂ ተመራማሪዎች ለትውልድ ያበረከቷቸውን መጻሕፍት መመልከት ይቻላል። ይልቁስ የኢጣሊያን መንግሥት ኢትዮጵያን በ1928 ዓ/ም ከመውረሩ በፊት በጐንደር ከተማና በሌሎች ከተሞች በከፈታቸው የቆንስል ቢሮዎች አማካይነት ባካሄደው ሰፊ የኢትዮጵያ ብሔረሰቦች ጥናት ባወጣው አስተዳደር መዋቅር ትግራይ ከኤርትራ ጋር ሲደርብ ጠገዴንና ጠለምትን የአማራ ክልል በማድረግ ትግሬ አለመሆናቸውን አረጋግጧል።”\nወልቃይት ጠገዴ ፡ ትግሬ\nየወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ለመላው ኢትዮጵያዊ ይልቁንም ለድንበርተኛ የትግራይ ህዝብ ያበረከታቸው ታሪካዊና ዘመን ተሻጋሪ ውለታዎች በትግራይ ህዝብ ሁሌም እንደሚታወሱና ከትውልድ ትውልድም እንደሚዘክራቸው በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል፡፡ ለምን ቢሉ እነዛ የትግራይ ህዝብን ህልውና የተፈታተኑ ክፉ የረሃብና ዘመናትና በእነዛ የጭንቅና የስደት ዘመናት የታደገን ጎረቤት መርሳት የማይታሰብ ነውና፡፡\nይሁንና ወራሪውና ተስፋፊው የትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ እያደረሰ የሚገኘውን የዘር ማፅዳት ወንጀል የበቀል ሽፋን ለመሰጠትና የትግራይም ህዝብ የዚህ እኩይ ሴራ አካል በማስመሰል እጅግ የተዛቡና አኩሪ ታሪካችንን የሚያጎድፉ አሉባልታዎችና የፈጠራ ታሪኮች በህወሃት መንደር ከመወራት አልፈው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ ለህወሃት በተንበረከኩና ባደሩ የአንድ ቤተሰብ አባላት ፊታውራሪነት ወደ ህዝብ በነጻ ሚዲያዎች አማካኝነት በፅሁፍ ሲሰራጩ ለመመልከት ችለናል፡፡\nአበው “ውሸት ሲደጋገም እውነት ይመስላል” እንዲሉ ይህን እኩይ ሴራ ከወዲሁ በማጋለጥ በህዝቦች መካከል ሊፈጠር የታሰበውን ውዥንብርና ህወሃታዊ ትርፍ ማኮላሸት አስፈላጊ ሆኖ አግኝተነዋል፡፡\nውንጀላ 1. “የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ የትግራይን ህዝብ ይንቃል (ዝቅ አድርጎ ይመለከታል)” ስለመባሉ፤\nምንም እንኳ እነ አቶ ሃይሉ የሺወንድም በፅሁፋቸው በገፅ 4 ላይ የትግራይን ህዝብ በወልቃይት ማህበረሰብ እንደተበደለና በደሉን “ህወሃቶች መች እረሱ?” እያሉ በማጠየቅ ለህወሃት የፈጠራ ውንጀላ ማረጋገጫ መሰል ሃሳብ ቢያዋጡም እኛ ግን ይህን ሃሰተኛ ክስ በሁለት ዋና ዋና አቅጣጫ በማየት ለከሳሾቻችንና ለአጫፋሪዎቻቸው ምላሽ ለመስጠት እንሻለን።\n“ሊበሏት ያሰቧትን አሞራ፣ ይሏታል ጅግራ”\n“የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ትግሬ ነው” ለዚህም ነው ወደ ትግራይ የከለልነው እያሉ አይናቸውን በጨው አጥበው ከ25 ዓመታት በላይ የሚያደርቁን ህወሃቶች፤ በሌላ በኩል ደግሞ “የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ የትግራይን ህዝብ ይንቃል” በማለት ደጋግመው ይከሳሉ።\nለመሆኑ ከመቼ ጀምሮ ነው አንድ ህዝብ እራሱን የሚንቀው ወይም የእራሱን ዘር ዝቅ አድርጎ የሚመለከተው? እውነት የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብና የትግራይ ህዝብ አንድ ዘር ነው ተብሎ ቢታመን ኖሮ ይንቀናል ወይም ዝቅ አድርጎ ይመለከተናል ሊባል ይቻል ነበርን? እውነታው ግን፦\nበትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን የትግራይ ህዝብ ጠላት ተደርጎ በተቆጠረውና ሃገር አቀፍ የዘር ፍጅት የታወጀበት የአማራው ነገድ አካል በመሆኑና የዘር ማፅዳቱ ዘመቻ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብን የሚያካትት በመሆኑ ሲሆን፤\nበሌላ በኩል ደግሞ ለ“ታላቋ ትግራይ” መንግስትና ለ“ትግሪያዊው ወርቅ” ህዝብ የምግብ ዋስትና የሚያረጋግጥ ለም መሬትና ከቀሪው ዓለም ከሱዳን ጋር የሚገናኙበት የየብስ መውጫና መግቢያ መስመር ለማግኘት በመቋመጥ የተነደፈውን የ1968ቱን የህወሃት ማኒፌስቶ ስኬት ሊያደናቅፍ ይችላል በሚል እሳቤ ለፈጸሙት የወልቃይት ጠገዴን ዘር የማፅዳትና በትግሪያዊነት የመተካት ወንጃል ምክንያታዊ ለማስመሰል የተለጠፈ የበቀል ካባ ሆኖ እናገኘዋለን፡፡\nይልቁንም ታሪክና ትውልድ ይቅር ለማይለውና ዓለም ለተፀየፈው የወልቃይት ጠገዴን ዘር የማፅዳትና በትግሪያዊነት የመተካት ወንጀላቸው በህዝባችን የተቀናጀ መራራ ትግል ሲከሽፍና ከተጠያቂነት እንደማያመለጡ ሲረዱት፤ በደሉን ለትግራይ ህዝብ ክብር ሲሉ የፈፀሙት ለማስመሰልና፣ የትግራይ ህዝብም የዚህ እኩይ ወንጀላቸው ተባባሪ እንደሆነ\nየማስመሰል ሴራ አካል ስትሆን፤ በላዩም ላይ ተላላኪዎቻቸው “ህወሃቶች መች እረሱ?....” በማለት ልክ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ የትግራይን ህዝብ ይንቅ እንደነበርና አሁን ህወሃቶች በደሉን መርሳት ሲገባቸው ነገር ግን እንዳልረሱት በማስመሰል ማረጋገጫ ይሁን ትዝብትነቱ ያለየለት ለህወሃት የፈጠራ ክስ የሃሰት ምስክርነታቸውን ይሰጣሉ፡፡\nውንጀላ 2. “የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ በ50/60ዎቹ ዓ.ም አካባቢ ወደ አካባቢው ለተለያዩ የጉልበትና የግብርና ስራዎች ይመጡ የነበሩትን የትግራይ ተወላጆች ያገለገሉበትን ገንዘብ ባለመክፈል ይበድላሉ” ስለመባሉ፤\nዛሬ በዚህ ጉዳይ ላይ መልስ መስጠት አላስፈላጊ እንደሆነ እናምናለን፡፡ ምክንያቱም ህዝባችን በፊውዳሉ ዘመን በአሰሪና ሰራተኛ መካከል ሊከሰቱ ከሚችሉ ከእንዲህ አይነቱ ተራና ታሳቢ ከሆኑ ክሶች በላይ እጅግ አንገብጋቢና አሳሳቢ በሆኑት የህወሃትና የተላላኪዎቹ ሴራዎች ላይ በናተኩርና በወገናችን መካከል በሚያሰራጯቸው በማር የተለወሱ መርዞች ላይ በማተኮር ከዘር ማፅዳቱ ወንጃል በብዙ መስዋዕትነት ያተረፈውን ትውልዱን ከብከላ እንድንከላከልለት ቅድሚያ እንደሚሰጥ ጠንቅቀን እናውቃለንና ነው፡፡\nነገር ግን ከ1969 ዓ.ም በኃላ ላለው አዲስና ለመጭው ትውልድ የአባቶቹንና የአያቶቹን አኩሪ ታሪክ እግረ መንገዱን እንዲያውቅና ከሁመራ የእርሻ ልማት ጋር ተያይዞ ለሚነሱ መጥፎም ይሁን ጥሩ ታሪኮች እውነተኛ ስንቅ ከምንጩ ማቀበል ተገቢ ነው በሚል በዚህ ውንጀላ ዙሪያ ትንሽ ለማለት ወደድን፡፡\nየወልቃይት ጠገዴ አብዛኛው ህዝብ በግብርና ሙያ የሚተዳደር የነበረ ሲሆን የወባ በሽታን፣ ጊንጥና እባብን ...ወዘተ ተቋቁሞ መዘጋ ወልቃይትንና ሁመራን የመሰሉ ገናና የእርሻ ቦታዎችን አልምቷል። ያለማውን መሬትም “መውፈር ቀደም” ስርአት በመጠቀም ለሁሉም አራሽ ክፍት በማድረግ ከመላው ኢትዮጵያዊ ወገኑ በተለይም ደግሞ ከኤርትራና ከትግራይ ህዝብ ጋር ተካፍሎ ሲያርስ ኖራል። በወቅቱም በብዙ ሺ ለሚቆጠሩ የትግራይ ተወላጆች ጥጥ ለቀማና ማሽላ ቆርጣ ከመሳሰሉ ዝቅተኛ ደረጃ የስራ እድሎች እስከ ባለ መሬትነት ባሉ የልማት ዘርፎች ይሳተፍ ነበር።\nበሌላ በኩል ደግሞ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ትግራይ ውስጥ በተደጋጋሚ ርሀብ በተከሰተባቸው በእነዛ ክፉ ዘመናት ነብሳቸውን ለማትረፍ በስደት ለሚመጡት በብዙ ሺዎች ለሚቆጠሩ የትግራይ ወገኖች ጊዚያዊ መጠለያና ምግብ በማቅረብ እንዲያገግሙ ካደረገ በኋላም ራሳቸውን መልሰው እንዲያቋቁሙ የስራ እድል በመስጠት ሲረዳ የቆዬ የወገን አለኝታ ነበር።\nእንግዲህ በዚህ ወቅት በብዙ ሺ የሚቆጠሩ የትግራይ ተወላጆችና የአካባቢው ህዝብ በሚሳተፍበት የእርሻ ልማት በግለሰቦች ደረጃ ለሚፈጠሩ የአሰሪና ሰራተኛ ግንኙነቶች እንዴት የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ተጠያቂ ሊሆን ይችላል?\nእውነታው ግን እራሱን የትግራይ ነጻ አውጭ ብሎ የሰየመው ወራሪና ተስፋፊ ቡድን ለተዘፈቀባቸው የዘር ማፅዳት፣ የዝርፊያ፣ ኢትዮጵያን የማፈራረስና፣ አካባቢውን የማተራመስ ወንጀሎች በመላው የኢትዮጵያ ህዝብና በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ከሚጠብቀው ፍርድ ለማምለጥ ከለላና ዋሻ በማድረግ የሚጠቀምበትን የትግራይ ህዝብ በመያዦነት ይዞ ለመቆየት በማለምና በተለይም አጎራባች ከሆኑት የጎንደርና የኤርትራ ህዝብ ጋር በጠላትነት እንዲተያይና በስጋት ውስጥ ሆኖ ህወሃትን ብቻ እያመለከና ለህወሃት ሹማምንት እየተገዛ እንዲኖር የተጠመደበት ወጥመድ አካል እንጂ ውንጀላው የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ከትግራይ ህዝብ ጋር የነበረውን ግንኙነት በትክክል ያላገናዘበና የግንኙነቱንም ልክ አቆሽሾ የሚገልፅ የሃሰት ውንጀላ ነው።\nለትግራይ ሲቆርሱ አያሳንሱ\nይህ ለሆዱ ያደረ ቡድን የትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ በመፈፀም ላይ የሚገኘውን የዘር ማፅዳትና አካባቢውን በትግሪያዊነት የመተካት ወንጀል መቃወምና ማውገዝ ሲሳናችውና ይልቁንም አገር ያወቀውንና ፀሃይ የሞቀውን የህወሃት ወንጀል በትግራይ ህዝብ የተፈጸመ በማስመሰል “የወልቃይትን ህዝብ ሰብአዊ ክብር የሚያዋርዱ ጥሰቶችን በዚህ መድረክ ላይ መግለፁ በህዝቦች መካከል አላስፈላጊ ቁርሾ ስለሚፈጥር እዛው ተከድኖ ይብሰል ብለናል” በማለት ከትግራይ ህዝብ ይልቅ ለህወሃት ሹማምንት ያላቸውን ወገንተኝነትና ታዛዥነት ያረጋግጣሉ።\nበሌላ በኩል ግን በትግራይ ህዝብና በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ መካከል ጠላትነት እንዳይፈጠርና ቁርሾ ለትውልድ ላለማስተላለፍ በሚል ያደረጉትን “ጥንቃቄ” እና “አስተዋይነት” በእጅጉ አድንቀናል። አንድም ትላንት የፊውዳሉ ስርዓት ፈጸመ ለሚባለው ግፍና በደል ዛሬ ተከሳሽና እዳ ከፋይ የተደረገው ጭቁኑ የአማራ ህዝብ ነውና ነገም የትግራይ ህዝብ የህወሃት ሹማምንት እዳ ከፋይ እንዳይሆን ቅድመ ጥንቃቄ መደረጉ ተገቢ ነው ።\nለወልቃይት አባት ፍለጋ፡ ከትግሪያዊነት ወደ ኤርትራዊነት መንሸራተት\nየወልቃይት ጠገዴ ማህበረሠብ እንደ ማንኛውም የሰው ዘር መነሻዬ የሚለው አባት፣ የእኔ የሚለውና ቆጥሮ የሚደርስበት የዘር ሃረግ፣ ይልቁንም የእኔ የሚላቸውን ታሪኮቹንና ባህሎቹን የሚመዘግብበትና የሚጠብቅበት ብሎም ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚያስተላልፍበት የእራሱ መንገድ ያለው ታላቅና አስተዋይ ህዝብ ነው። በአጭሩ ወልቃይት ጠገዴ አባቱን ያውቃል።\nነገር ግን እንደ አብዛኛው ኢትዮጵያዊ ማንነቱን ላይ ጥያቄ ውስጥ የሚያስገባና የከፋ አደጋ ላይ የሚጥል ተግዳሮት የገጠመው በታሪኩ ለመጀመሪያ ግዜ በትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን በኩል ወረራ ከተፈፀመበት ግዜ ጀምሮ ነው። ይህን ታሪካዊ ፈተና ለማለፍና በድል ለመወጣት ይቻል ዘንድ ወገናችን እልህ አስጨራሽ የሆነ መስዋዕትነት ከፍሏል። በመክፈልም ላይ ይገኛል።\nበእነዚህ የታሪካችን የጨለማ ዘመናት በዋናነት የተጋፈጥነው ተግዳሮት ትግሬነትን እንደ ማንነታችን በመቀበል ትግሬ መሆን እና ከህወሃት ጋር ተመሳስሎ በመኖር ትግሬነትን ለትውልድ ማውረስ ወይም በአማራ ማንነታችን ፀንተን በመቆም ያለልካችን በህወሃት የተሰፋልንን ትግሬነት ባለመቀበላችን ምክንያት በጠላት በኩል ሊመጣ ያለውን ሁሉ መከራና ችግር በመጋፈጥ በማንነታችን ላይ ያነጣጠረውን ጠላት ድል መንሳት ነበሩ።\nከዚህም በመነሳት እነሆ ወገናችን ለአለፉት 37 ዓመታት በህወሃት የጭካኔና የመከራ ወጀብ ውስጥ ለማለፍ ቢገደድም የህወሃት ትግሪያዊነት የአንድም ወልቃይቴ ወይም ጠገድቼ ልብ ማማለልና ትግሬያዊ ማድረግ አልተቻለውም። እንግዲህ ሁሉም ህወሃታዊ ሴራዎች ተጨፍልቀው በግለሠብ ደረጃ የአንድን ወልቃይቴ ወይም ጠገድቼ ቀልብ መማረክ ካልተቻለው እንዴትስ አድርጐ የዚህን ኩሩና ታላቅ ህዝብ ማንነት ማስለወጥ ይቻለዋል? እንዴትስ አድርጐ ወልቃይት ጠገዴ የትግራያዊነት ቀሚስ ማልበስ ይቻላል። ለዚህም ይመስላል ሆድ-አደሮቹ በፅሁፋቸው በገፅ 2/4 አንቀፅ 2 ላይ “ትግሪያዊነት በትግራይ ክልል ባለስልጣናት በኩል በወልቃይት ማህበረስብ የተጫነ...” መሆኑን በማለት ማስተባበያ አይሉት ማስተዛዘኛ ለመስጠት የሞከሩት። ይልቁንም አበው “የጨነቀው እርጉዝ ያገባል” እንዲሉ የትግራይ ጌቶቻቸውን ለማፅናናት በሚመስል ቃና የወልቃይት ጠገዴን ማንነት ከ“ትግራይ-ትግራያዊነት” ወደ “ኤርትራ-ትግሪያዊነት” ለማንሸራተት የተገደዱት። እንዲህም ይላሉ፦\n“ከትግራይ ብሄረሰብ ጋር የሚመሳሰለው በቀጥታ ሳይሆን በተዘዋዋሪ መንገድ ነው። ይኅውም የወልቃይት ባህል የሚመሳሰለው ኤርትራ ነጻነቷን ስትቀዳጅ አብሮ ከተገነጠለው ትግርኛ ከተባለው የከበሳ አካባቢ ብሄረሰብ ባህል ጋር ነው። በቋንቋም ቢሆን የትግርኛ ዘዬ ወይም ዳያሌክት ተመሳሳይነቱ ከኤርትራ ትግርኛ ጋር ነው።”\nእውነታው ግን ዛሬ ተከዜን አሻግረን አርቀን ወደ ኤርትራ-ትግሪያዊነት እንደ ወረወርናቸው ሁሉ በቀጣይ የህዝባችን ጠንካራና የተባበረ ብርቱ ክንድ ሲደቁሳቸውና አዲሲቷ ማንነታቸው ገዥ አጥታ እርቃኗን ስትቀር እንደ ሌሎቹ ቀይባህርን ተሻግረው “የወልቃይት ጠገዴ ዘር የመጣው ከማዳጋስካር ነው” እንደሚሉን አንጠራጠርም። ለምን ቢሉ እንደ ዛሬ አያድርገውና ታላላቅ የሚባሉት ብሄሮች ሳይቀር “ከማዳጋስካር ነው የመጣነው” የምትለውን የህወሃት የዘረኝነት ድርሳን እያነበነቡ ያደነቁሩን ነበር የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው።\nወልቃይት ጠገዴ ፡ አማራ\nየወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ባሳለፋቸው መራር የትግል ዘመናት እንደ ማንኛውም ትግል በተለያዩ የእድገት ደረጃዎች ውስጥ ማለፉ የግድ ነበር። ምንም እንኳ ትግላችን ከፊት ለፊቱ ከፍተኛና ወሳኝ የታሪክ ምዕራፍ የሚጠብቀው ቢሆንም በአሁን ሰዓት የህዝባችን ትግል ከፍተኛ የስኬት ደረጃ ላይ ይገኛል። ይሃውም ፦\nህዝባችን ለአለፉት 37 ዓመታት በትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን ከደረሰበት ፈርጀ ብዙ የዘር ማፅዳትና አካባቢውን በትግሪያዊነት የመተካት የተቀነባበረ ወንጀል የተረፉትን ልጆቹን በማሰባሰብና ወጣት የልጅ ልጆቹን የትግሉ አካል በማድረግ ለህልውናውና ለማንነቱ መጠበቅ ተከታታይ የሞት ሽረት ትግል የሚያደርግበት ቀውጢ ሰአት በመሆኑ፣\nየትግራዩ ነፃ አውጭ ቡድን ለአለፉት 25 ዓመታት የሃገሪቱን መንግስታዊ ስልጣን በመጠቀም አካባቢውን ከጋዜጠኞችና መንግስታዊ ካልሆኑ ምግባረ-ሰናይ ድርጅቶች እይታና እንቅስቃሴ ዝግ በማድረግ በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ ይፈጽም የነበረው የተቀነባበረ የዘር ማጽዳት ወንጀል ለህወሃት ፍርፋሪ ባልተንበረከኩ ፅኑ ልጆቹ ያላስለሰ ትግልና በኢትዮጵያ የቁርጥ ልጆች ሁለገብ ድጋፍ በኢትዮጵያ ህዝብና በመላው ዓለም እውቅና ያገኘበትና የአብዛኛው ጋዜጠኞች፣ ዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶችና፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች እንዲሁም ሌሎች በንቃት የሚከታተሉት ግንባር ቀደም ጉዳይ ለመሆን የቻለበት ወቅት በመሆኑ፣\nኢትዮጵያ ሃገራችንና ህዝቧን እያሸበረና እየዘረፈ የሚገኘው የትግራዩን ነፃ አውጭ ቡድን ከስልጣን ለማስወገድ በሰላማዊም ሆነ ነፍጥ አንስተው የሚታገሉ ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ድርጅቶች በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ የደረሰበትን ፈርጀ ብዙ የዘር ማፅዳትና አካባቢውን በትግሪያዊነት የመተካት የተቀነባበረ ህወሃታዊ ወንጀል እውቅና የሰጡበትና ግንባር ቀደም የሚታገሉለት አጀንዳቸው በማድረግ በችግሩ አፈታትም ዙሪያ ግልጽ የሆነ አቋም የያዙበት ወቅት በመሆኑና፣\nበተለይም ከላይ የተዘረዘሩትንና በተለያዩ መድረኮች ያስመዘገባቸውን የተለያዩ ድሎች በማስጠበቅ መላውን የጎንደርና የአማራ ህዝብ ከጎኑ በማሰለፍ ለሚታገልለትና ለሚታገልበት የወልቃይት ጠገዴ የአማራ ማንነት ጥያቄ! መመለስ ከምንግዜውም በላይ ቆርጦ የተነሳበት ወሳኝ የትግል ወቅት ነው።\nእንግዲህ በዚህ ወቅት ነው ሆድ-አደሩ ቡድን የህወሃት ጌቶቻቸውን ለማስደሰትና ከተቻላቸውም ጠራርጎ ሊወስዳቸው ከመጣው የህዝብ ቁጣ ለመታደግ መታተራቸውን በሚያሳብቅ መልኩ “ወልቃይት እና አማራ” በሚለው የመጣጥፋቸው 2ኛው አንቀጽ ላይ “ከቋንቋ ልዩነት ሌላ ወልቃይትን ከአማራ የሚያራርቅ ብዙ ግፍ ተፈጽሞል” በማለት ቀደም ሲል “ወልቃይት እና ትግራይ” በሚለው ክፍል “በህዝቦች መካከል ሰላም ለማውረድና አላስፈላጊ ቁርሾን ለትውልድ ላለማስተላለፍ” በማለት የተመፃደቁበትን ለህዝቦች ሰላም ያላቸው አርቆ አሳቢነታቸውንና ሚዛናዊ የሚመስለው ህሊናቸው ከመቅፅበት ከድቷቸው የጎንደር/አማራ ህዝብ በወልቃይት ላይ አደረሰ የሚሉትን ሁሉ በማተት የቆሙለትና ያደሩለትን ባንዳዊ አጀንዳ ምን ድረስ እንደሆነ ያሳዩናል፡፡\nይህ ሴራ የወልቃይት ጠገዴ የአማራ ማንነት ጥያቄ! አጀንዳን ከታጋዩ ህዝባችን በማስጣልና እርስ በእርሱ በመከፋፈል ለከፋው የህወሃት አፀፋዊ ጥቃት ያለ አጋርና ደጀን አጋልጦ ለመስጠት የተጠነሰሰ ህወሃታዊ ሴራ መሆኑን ለመረዳት ህወሃት ቀደም ሲል በህዝባችን መካከል ሰረጎ በመግባት የሄደባቸውን መሰሪ የከፋፍለህ-ግዛ መንገዶች ወደ ኃላ መለስ ብሎ ማየቱ በቂ ነው፡፡\nስለሆነም ከነበረን ልምድና ከቀደመው ታሪካችን በመነሳት ይህን በተንበርካኪው ቡድን በኩል የቀረበልንን ህወሃታዊ ሴራ ለህዝባችንና ከጎናችን ለተሰለፈው ለኢትዮጵያ ህዝብና በተለይም ለጎንደርና ለአማራ ህዝብ ጠለቅ ብሎ በማሳየት ህወሃትን በተባበረ የህዝብ ክንድ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ለማስወገድ በሚደረገው ትግል የበኩላችንን ለማበርከት እንሻለን።\n1ኛ ሴራ፡ የአማራን ህዝብ በፈጠራ ክስ መወንጀል የአማራ ማንነት ጥያቄ! አጃንዳን ማስጣል\nፀሃፊው “ወልቃይትና አማራ” የሚለውን ርዕስ መጻፍ ሲጀምሩ “ሲጀመር ወልቃይት የጎንደር እንጂ የአማራ ሆና አታውቅም” በማለት ነበር። እኛም እውነት ነው ወልቃይት የጎንደር እንጂ የማንም ሆና አታውቅም!!!!\nለአለፉት 25 ዓመታት ወልቃይት ጠገዴ የትግራይ አካል ነው እያለ ሲያደነቁረን የነበረው እርስዎ ዛሬ የተንበረከኩለት የትግራይ ነፃ አውጭ ቡድንና ከእርስዎ ቀደመው ለህወሃት ያደሩት ቤተሰቦችዎ ናቸው። ይልቁንም ታላቋን ኢትዮጵያ በቋንቋ ሸንሽኖ በአራቱም ማእዘን የዘር ግጭት የለኮሰው እርስዎ ያደሩለትና የተወዳጁት ህወሃት ነው። ጎንደርንም አማራ ብሎ የከለለው የእርስዎ ህወሃት እንጂ ሌላ ማንም አይደለምና ከሰማዎት እንደ ወዳጅነትዎ ለደንቆሮው ህወሃት “ወልቃይት ጠገዴ የጎንደር እንጂ ... ሆና አታውቅም” ብለዋል ይበሉልን።\nበ2ኛው አንቀጽ ላይም “ከቋንቋ ልዩነት ሌላ ወልቃይትን ከአማራ የሚያራርቅ ብዙ ግፍ ተፈጽሞል” ይላሉ።\nከዚህ ዓረፍተነገር ጀምሮ የተከተላችው አንባቢ ሁሉ በእርግጠኝነት አንድ እውነት ያስታውሳል። ይኅውም ህወሃት በአለፉት 25 ዓመታት የስልጣን ዘመኑ የአማራውን ህዝብ ከኤርትራው፣ ከኦሮሞው፣ ከሲዳሞው፣ ከወላይታው፣ ከትግሬው፣ ከጋምቤላው፣ ...ወዘተ ለማፋጀት የቀሰቀሰበትና ብዙ የአማራ ተወላጆች ለከፋ እልቂትና ስቃይ የተዳረጉበትን የህወሃት በአማራ ህዝብ ላይ የከፈተውን የዘር ማጥፋት ዘመቻ ቅስቀሳ ያስታውሳል።\nእንግዲህ ይህ በአቶ ሃይሉ የሺወንድም ፊታውራሪነት የቀረበው ደግሞ “የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ በአማራ ህዝብ ላይ ...” በሚል ወደፊት ህወሃት በጎንደር ህዝብ ላይ በተለይም አማራነን ባሉ የወልቃይት ጠገዴ ተወላጆች ላይ ለሚያካሂደው ጭፍጨፋ መንገድ እየተጠረገ መሆኑን እንረዳለን። ለዚህም ፍጅት ቅድመ ዝግጅት አቶ ሃይሉ በፅሁፋቸው የድርሻቸውን ተወጥተዋል።\nጉደኛው ፀሃፊ “በሁመራ ዘመናዊ እርሻ ምክንያት ሲገኝ የነበረው ገቢ ለደብረታቦር ትምህርት ቤት መስሪያና ለሌሎች አካባቢዎች ጥቅም ይውል ነበር። አሁን እንደሚደረገው ማለት ነው” ይሉናል።\nየሁመራ እርሻ ልማት የተጀመረው በ1950ዎቹ መጀመሪያ ሲሆን አገልግሎቱ የተቋረጠው “ገስጥ” ይባል የነበረው የደርግ ጦር በ1969 ዓ.ም ሁመራንና አካባቢውን በሃይል በወረረበትና ህዝባችንን በጀምላ በጨረሰበት ጊዜ ነበር።\nበአንፃሩ ደግሞ ዛሬ በህወሃት የሚመራው የደብረታቦር ከተማ አስተዳደር በሚያወጣው አመታዊ መጽሄት በአስተዳደሩ ስር የሚገኙ ት/ቤቶችን አስመልክቶ ያውጣውን መረጃ ምን እንደሚል በከፊል እንመልከት።\nከላይ በተጨባጭ መረጃ እንደምንመለከተው የሁመራ እርሻ ልማት ከተመሰረተበት ጊዜ አንስቶ እስከ ከሰመበት ጊዜ ድረስ በደብረታቦር አውራጃ ምንም አይነት ት/ቤት እንዳልተገነባ የተረጋገጠ እውነት ሆኖ እናገኘዋለን።\nታዲያ የዚህ “ከሁመራ እርሻ በተሰበሰበ ግብር ... ደብረታቦር ላይ ት/ቤት ይሰራ ነበር... ።አሁን እንደሚደረገው ማለት ነው።” የሚለው የሆድ-አደሩ ቡድን ውንጀላ መነሻው መሰረተ ቢስ እንደሆነ በተጨባጭ የተረጋገጠ ሲሆን ታዲያ የዚህ ውንጀላ ዋና አላማ ምን ሊሆን ይችላል ብሎ መመርመር ተገቢ ነው። ከህወሃት ባህሪና እስከዛሬ ካለፍንባቸው ተሞክሮዎች በመነሳት በእርግጠኝነት መናገር የምንችለው፦\n1. ህወሃት በአለፉት 25 ዓመታት የጎንደርን ህዝብ ሰሜንና ደቡብ ብሎ በመከፋፈል የማንወጣው የመጠላለፍና የመፋጠጥ አዙሪት ውስጥ ለመክተት አበክሮ ሰርቷል። አላማውም ይህ የታላቋ ኢትዮጵያ ጠባቂና ተቆርቋሪ የሆነውን ህዝባችን\nዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ\nህሩይ አባ አረጋይ 1ኛ ደረጃ\nጋፋት 1ኛ ደረጃ\nታቦር 1ኛ ደረጃ\nከኢትዮጵያ ላይ አይኑን እንዲያነሳና ለህወሃት ዝርፊያና ኢትዮጵያን የማተራመስና የማፍረስ ሴራ እንቅፋት እንዳይሆን በማለም ነበር። ነገር ግን በህዝባችን አስተዋይነትና በታላላቆቻችን ብርቱ ጥረት ሴራው ለጊዜው ሊከሸፋና ውጤት ማምጣት ሳይችል ቀርቷል። እነሆ ይህ በሆድ-አደሩ ቡድን የሚቀርበው የፈጠራ ውንጀላ የሴራው ቀጣይ ክፍል ነው።\nየህወሃት የ37 ዓመታት የዘር ማፅዳትና በትግሪያዊነት የመተካት ወንጀል ያልተሳካውና ይልቁንም ህወሃትን እስከ አንገቱ ያነቀው የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ የአማራ ማንነት ትግል እዚህ ደረጃ ላይ የደረሰው በመላው የጎንደር ህዝብ ድጋፍና ተሳትፎ ጭምር ነው። ይህ እውነታ በህወሃት መንደር ግልፅ ከሆነ ሰነባብቷል። ስለዚህም ህወሃት በለመደው ከአያቶቹ በወረሰው የከፋፍለህ ግዛ ፈሊጡ ተላላኪዎቹን በመጠቀም የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብን ከአማራ ህዝብና በተለይም ከጎንደር ህዝብ ለመነጠልና ለማጥቃት የተደረገ ሴራ አካል ነው።\n“...አሁን እንደሚደረገው ማለት ነው።” ይላሉ።\nዛሬ ህወሃት የወልቃይት ጠገዴን መሬት በመውረር የሚፈፀመውን ለከት ያጣ ዝርፊያ ወንጃል በዘውዳዊው ስርዓት ወቅት እንደሚደረገው አይነት ነው ብሎ በንፅፅር ማቅረብ አንድም የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ በህወሃት አልጠግብ ባይነትና አይን ያወጣ ዝርፊያ ምክንያት ህዝባችን የገባበት የበይ ተመልካችነትና የድህነት አረንቋ ላይ መዘባበት ሲሆን ይህም እጅግ አሳፋሪም ነውረኛም ነው። ፍርዱንም የትግራዩ ነፃ አውጭ ቡድን ዕርስታቸውን በመውረርና ከግማሽ ሚሊዮን በላይ የትግራይ ሰፋሪዎችን የእርሻ መሬታቸው ላይ በማስፈር ለማያውቁት ረሃብና ልመና ለተዳረጉ የወልቃይት ጠገዴ ተወላጆች እንተዋለን።\nፀሃፊው ውንጀላውን በመቀጠልም “በደጃዝማች አያሌው ብሩ ግዛት ዘመን በወገራ ደጋማና ቆላማ አካባቢ የሚኖሩ አማራዎች በወልቃይት ላይ ወረራዎችና ዝርፊያዎች እንዲያካሂዱ ተደርጓል።” ይሉናል።\nእንደሚታወቀው የፊውዳሉ ስራአት አንድን ለስርአቱ አልገዛ ወይም አልገብር ያለን ወረዳ ለመቅጣትና ለማስገበር ይጠቀምበት የነበረው አይነተኛ ዘዴ ሌላውን አጎራባች ወረዳ እንዲዘምትበትና እንዲወረው ብሎም እንዲያስገብረው በማድረግ ነበር። ይህም ድርጊት በተለያዩ የጎንደር አካባቢዎች ስለመፈጸማቸው በህይወት የሚገኙ አባቶቻችንና እናቶቻችን ህያው ምስክር ናቸው። ነገር ግን ይህን ዘርንም ሆነ ማንነትን መሰረት ሳያደርግ ይደረግ የነበረን መንግስታዊ ቅጣት “የጎንደር አማራዎች” በተለይ በወልቃይት ላይ ሆን ብለው የፈጸሙት አድርጎ ማቅረብ ህወሃት የጎንደርን ህዝብ እርስ በእርሱ ለማጋጨት ከጠነሰሰው ሴራ ሌላ ምን ሊሆን ይችላል?\nእዚህ ላይ አንድ የታሪክ ማስረጃን ጠቅሰን እንለፍ። በ1949 ዓ.ም አካባቢ አዲስ ዘመን/ይፋግ አካባቢ አቶ አግማሱ ወጤ የተባለ ግለሰብ ያምፃል (ይሸፍታል)። ከእለታት በአንዱ ቀን ሊይዙት ከመጡ ወታደሮች ጋር ይታኮሳሉ። በዚህ ጊዜ የወረዳው አስትዳዳሪ የነበሩት ፊታውራሪ (ደጃዝማች) በረደድ አስፋው አቶ አግማሱ ወጤ እንዲያዝ እርዳታ ስላልሰጡ እርሳቸው የሚያስተዳድሩት ወረዳ እንዲወረር ይደረጋል። እንዲወር የተላከውም የመናመቀጠዋ ወረዳ ነበር። ለወረራ የዘመተው ወታደር ቀለቡንም ሆነ ምኝታውን የሚያገኝው በወረራ ከያዘው ማህበረስብ ስለነበር ለዚህም ሲባል በየአለቃው እየሆነ በየመንደሩ ይሰማራል። በዚህም ወረራ የከምከም ቃሮዳ ህዝብ ክፉኛ መጎዳቱ የታወቃል።ይህም ፊውዳላዊ የማስገበሪያ ዘዴ በሁሉም አካባቢ ሲተገበር የኖረ እንጂ የህወሃት ተላላኪዎች እንደሚሉት የወልቃይትን ማህበረሰብ ሆን በሎ ለማጥቃት የተደረገ አንድም ወረራ አልነበረም።\nይልቁንም ፀሃፊው ተወልደው ባደጉበት አካባቢ የልጅነትና የወጣትነት ዘመን ላይ የተፈጸመን ተመሳሳይ እውነተኛ ታሪክ ፍጹም አጣሞና አዛብቶ ለህወሃት ሴራ በሚመች መልኩ ማቅረብ፤ አንድም ህወሃት ማኒፌስቶ ቀርፆና አካባቢውን በሃይል ተቆጣጥሮ የወልቃይት ጠገዴን ዘር አፅድቶ በትግሪያዊነት ለመተካት ከግማሽ ሚሊዮን በላይ የትግራይ ሰፋሪዎች በማስፈር የተጓዘበትን ዘግናኝ የዘር ማፅዳት ወንጃል በስመ “ወረራ” ለማቃለልና ለማድበስበስ የታለመ ሲሆን በሌላ መልኩ ደግሞ ህወሃት በአማራ ህዝብ ላይ በቀጣይነት ለሚፈጽመው የዘር ማጽዳት ፍጅት መንገድ ጠራጊ ሆነው ለማገልገል ቆርጠው መነሳታቸውንና በአማራ ህዝብ ላይ ሊያካሂዱ ያቀዱትን ግጭት በፊታውራሪነት ለመምራት የሄዱበትን እርቀት ያመላክታል።\nአቶ ሃይሉ “ምዝበራው አልበቃ ብሎ አባወራውን አባርረው ሚስቲቱ አስገድዶ መድፈር የተለመደ ነበር” ይላሉ።\n“የበሰበሰ ዝናብ አይፈራም” እንዲሉ እዚህ ላይ እነ አቶ ሃይሉ የሺወንድም ቀስ በቀስ የገቡበት ህወሃታዊ የክህደትና የሸፍጥ ቁልቁልት ጥልቅና መውጫ ወደሌለው እንጦሮጦስነት ሲቀየር እናያለን።\nየወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ እንኳንስ በሚስቱና በዕርስቱ ለመጣበት ይቅርና በዋዛ በፈዛዛ ክብሩን ለነካ ሁሉ ምላሹ ጥይት እንደሆነ ጠላታችን ህወሃት ሳይቀር ጠንቅቆ ያውቃል። ይህን በታሪካችን ተሰምቶም ሆነ ታይቶ የማያውቅ ፀያፍ\nምግባር በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ እንደተፈጸመ አድርጎ ማቅረብ በቅድሚያ ከሁሉም በላይ ይህ ለሆዱ ያደረ ተንበርካኪ ስብስብ ለወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ያላችውን ንቀት የሚያሳይ ሲሆን፤ በመቀጠልም ድርጊቱን ፈጽሟል ብለው በሚከሱት የጎንደር-አማራ ህዝብ ላይ ያላቸውን ከልክ ያለፈ ጥላቻ ምን ድረስ ሊጓዝ እንደሚችል በተጨባጭ ያረጋገጠ ነው።\nለመሆኑ የትኛው ወልቃይቴ ወይም ጠገድቼ ነው ከወራሪ ወታደር የተወለደና አባቱን የማያውቅ? የትኛውስ አባወራ ነው ሚስቱን አስደፍሮ በማህበረሰቡ ውስጥ ተዋርዶ የኖረው? ከዚህ ከተዋረደ ቤተሰብ ውስጥ የተወለዱ ልጆች እነማን ናቸው? የልጅ ለጆቹስ እነማን ይሆኑ? እንግዲህ መልሱን ለእነ አቶ ሃይሉ የሺወንድም እንተዋለን።\nእኛ ግን እንዲህ እንላለን። ይህን በታሪካችን ተሰምቶም ሆነ ታይቶ የማያውቅ ፀያፍ ምግባር በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ እንደተፈጸመ አድርጎ ማቅረብና ማስተጋባት የማንም ሳይሆን ዕርስታችንን በወረራ ይዞ ዘራችንን እያጥፋና አካባቢያችንን በትግሪያዊነት እየተካ የሚገኘው ህወሃት በህዝባችን ላይ ያለውን ንቀትና ጥላቻ ያሳየበት ሲሆን እስከዛሬ በህዝባችን ላይ በዝግ ለፈፀማቸውና ነገ ታሪክ ለሚያወጣቸው ግፎችና ፀያፍ ድርጊቶች ፍንጭ የሰጠበት መንገድ ነው እንላለን።\nእንዲህም እንመሰክራለን። ከህወሃት በፊት በነበሩ ስርዓቶች ሁሉ እንዲህ አይነት ፀያፍ ድርጊት በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ አይደለም ሊፈፀም ይቅርና በወሬ ደረጃ ተሰምቶም እንደማያውቅ ምስክሮች ነን። ይህ የፈጠራ ክስ ህወሃት የወልቃይት ጠገዴን ማህበረሰብ ክብር ለማዋረድና አኩሪ ታሪኩን ለማንቋሸሽ የሄደበት ፀያፍ መንገድ ነው።\n2ኛ ሴራ፡ የወልቃይት ጠገዴን ከአማራዊነት መነጠል\nውንጀላ እና የሃሰት ምስክርነት\nፀሃፊው በመጣጥፋቸው እጅግ አደገኛ የሆኑ ሁለት የፈጠራ ውንጃላዎችን በማቅረብ የሃሰት ምስክርነታቸውን ይሰጣሉ።\n1ኛ. በስደት የሚገኙት የወልቃይት ጠገዴ ተወላጆች በአሁኑ ሰዓት በሀገር የተቀጣጠለውና የአማራ ምንነት እንቅስቃሴ የሚመሩ ወገኖችን አጀንዳውን ያገኙት የተሰጣቸው ከዲያስፖራው ነው የሚል ሲሆን፤\n2ኛ. “የወልቃይት አማራ ማንነት እንቅስቃሴ በአጭር ጊዜ ተደማጭነት ያገኘው ... የብአዴንን ቡራኬ ስላገኘ ” በማለት የወገናችንን የዘመናት ትግልና መስዋዕትነት ውጤት የሆነውን ይህን ታላቅ ድል እራሱን እንኳ ከህወሃት ቁንጥጫ ማዳን ለማይቻለው የብአዴን ባርኮት ያደርጉታል።\nእነዚህ ሁለት ውንጀላዎች ህወሃት ከመጀመሪያው ጀምሮ የሚያላዝንባቸውና አሁንም ወገኖቻችንን ለማሸማቀቅና እንደለመደው አፍኖ ለማጥፋት የሚያደርገው ቅድመ ሁኔታ ነው። በተለይም በአለፉት የእንቅስቃሴው የመጀመሪያ ወቅቶች የነበረው ህወሃት ሌላውን ተላላኪውን አቶ ፈረደ የሺወንድምን ወደ ጐንደር በመላክ የእንቅስቃሴውን የኮሚቴ አባላት ለማስፈራራት መሞከሩ የሚታውቅ ሲሆን በእንቅስቃሴው አመራር አባላት መካከል አንዳችም አይነት ጉዳት ቢደርስ ተጠያቂ የሚሆነው አቶ ፈረደ እና ግብረ አበሮቹ እንደሆኑ የኮሚቴው አባላት ለቤተሰቦቻቸው መናገራቸውን ልብ ይሏል።\nአሁንም ይህ ተመሳሳይ ውንጅላ በአቶ ኃይሉ የሺወንድም መደገሙ “አያ ጅቦ ሳታማኽኝ ብላኝ” ያለችው እንሰሳ ታሪክ ያስታውሰናል። ስለሆነም በኮሚቴው አባላት ላይና የወልቃይት ጠገዴ የአማራ ማንነት ጥያቄ! ፊርማ ማስባሰቢያ ሰነድ ላይ በፈረሙ የወልቃይት ጠገዴ ተወላጆች ላይ የሚደረሰው ማንኛውም ህወሃታዊ አፈና እና ጥቃት ግንባር ቀደም ተጠያቂ የሚሆኑት በመግቢያችን እንደገለፅነው በዋናነት ወ/ሮ አዜብ መስፍን፣ አቶ ፈረደ የሺወንድም፣ አቶ ሃይሉ የሺወንድም፣ አቶ ፀጋዬ አስማማው እና የጥቅም ታጋሪዎቻቸው መሆናቸውን ከወዲሁ ልናረጋግጥ እንወዳለን።\nወልቃይትን ከጠገዴ መነጠል\nቡድኑ በመጣጥፉ በገፅ 5, 2ኛው አንቀጽ ላይ “ወረራውና ዘመቻው እንደ ባህል ሆኖ፣ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በጠገዴው ተወላጅ በክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን አስተዳደር ሳይቀር በየምክንያቱ ተመሳሳይ ዘመቻዎች ተካሂደዋል። የቢትወደድ ቀብቲያ ላይ በጥይት መቁሰልና የጀግናው ወጣት አርበኛ ወልቃይቴ የመኮነን በርሄ (ጎንደሬ በጋሻውን ያንብቡ) መገደል ከዚህ አይነቱ ዘመቻ ጋር የተያያዘ ነበር።” ይለናል።\nበክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን የአስተዳደር ዘመን በወልቃይት ላይ የተፈጸመው ወረራ ከላይ በሰፊው እንደገለፅነው የፊውዳሉ ስርአት አንድን ለስርአቱ አልገዛ ወይም አልገብር ያለን ወረዳ ወይም አንገዛም ያሉ ግለሰቦች (ሽፍቶች) ለመቅጣትና ለማስገበር ይጠቀምበት የነበረው አይነተኛ ዘዴ ሌላውን አጎራባች ወረዳ እንዲዘምትበትና እንዲወረው ብሎም እንዲያስገብረው የማድረግ አንዱ አካል ነው። ከዚህም በመነሳት በዘመኑ በወልቃይት ማህበረሰብ እንደ ጀግና በፊውዳሉ\nስራአት ደግሞ እንደ አመፀኛ ይቆጠር የነበረው ወጣቱ አርበኛ መኮነን በርሄን ለመያዝና ለመንግስት ለማስረከብ የታዘዘው የክቡርነታቸው አስተዳደር ነበር።\nይሁን እንጂ ክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ምንም እንኳ በመንግስት መኮነን በርሄን ይዘው እንዲያቀርቡ ቢታዘዙም ወደ ወልቃይት ጦር አላዘመቱም። ይልቁንም እራሳችው ከጥቂት ወታደሮቻቸው ጋር ወደ አካባቢው በመሄድ የወልቃይትን ፊታውራሪዎች በማማከር በሽምግልና ምህረት ተደርጎለት እንዲገባ ይስማማሉ። መኮነን በርሄንም እኛ ዋስ እንሆንሃለን በማለት የእራሱ ዘመዶች ፊታውራሪዎቹ ክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ዘንድ ይዘውት ይቀርባሉ። እሳቸውም አባታዊ ምክራቸውን ለግሰው ዋስ እንዲጠራ ይጠይቁታል። እርሱም በሽምግልና ያመጡትን ፊታውራሪዎች ለዋስትና ቢጠይቅ ከወንድሞቹ አንድም የሚዋሰው ሰው ያጣል። በዚህም ጊዜ በሽምግልና ባመጡት ዘመዶቹ ክህደት የተናደደው ጀግና መታሰሬም ሆነ መሞቴ አይቅርልኝም በሚል ደብቆ በያዘው ሽጉጥ ክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ያቆስላል። በወቅቱም ቢትወደድ ከወደቁበት ሆነው እንዳትገሉት በማለት ያስጠነቀቁ እንደነበርና ነገር ግን እዛው የነበሩት ሁሉ ተረባርበው እንደገደሉት ታሪክ ህያው ምስክር ነው።\nእውነታው ይህ ሆኖ እያለ ሆን ተብሎ ታሪክን በማጣመም በጠገዴ ተወላጆች አማካኝነት በወልቃይት ማህበረሰብ ላይ የተፈፀመ ወረራ አድርጎ ማቅረብ ይልቁም አንድ አካል አንድ አምሳል ከሆነው የጠገዴ ህዝብ የተገኙት ጀግናው አባታችን ክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ሆን ብለው ወልቃይትን ለመበቀል የዘመቱና በወልቃይት ጠገዴ ህዝብ ዘንድ እንደ ጠላት ወይም በዳይ እንደሚቆጠሩ ተደርጐ መቅረቡ እጅግ የተሳሰተና ከእውነታውም የወጣ ነው። እርግጥ ነው ክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ወደ ወልቃይት የዘመቱበት ጊዜ አለ። ይኸውም ለጣሊያን ባንዳ ሆነው አገር የከዱትን ደጃዝማች ለመያዝና ለመቅጣት እንደነበር ታሪክ በደማቁ ፅፎታል።\nከዚህም በመነሳት ቀደም ሲልም ፀሃፊው “በህዝቦች መካከል ሰላም ለማውረድና አላስፈላጊ ቁርሾን ለትውልድ ላለማስተላለፍ” በማለት ስለትግራይና ወልቃይት ህዝብ ፍቅርና ሰላም የተጨነቁትና የተጠነቀቁትን ያህል በዚህኛው የፅሁፋቸው ክፍል በጠገዴና በወልቃይት ማህበረሰብ መካከል ምን አይነት ፍቅርና አንድነት ለመገንባት እንዳሰቡና እንደጣሩ ከወዲሁ መመልከት ይቻላል።\nበመጀመሪያ አንድ የታሪክ ማስረጃ እናቅርብ። ጣሊያን ኢትዮጵያን ለቆ በወጣ ማግስት የስሜን አውራጃ ህዝብ ጣሊያን ባደረሰበት ግፍና መከራ የተነሳ እጅግ በከፋ ድህነት ውስጥ እንደሚገኝና እንደሚሰቃይ፤ የዘመኑንም ግብር የመክፈል አቅም እንደሌለውና ምህረት እንዲደረግለት ለአፄ ኅይለስላሴ መንግስት ጥያቄ ያቀርባሉ። ነገር ግን ጥያቄውን ያልተቀበለው የአፄ ኅይለስላሴ መንግስት የስሜን አውራጃ በሰላም እንዲገብርና ፈቃደኛ ካልሆነ በሃይል እንዲገብር ትእዛዝ ይተላለፋል። ይህንም እንዲያስፈፅም ከመንግስት የታዘዘው የክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን አስተዳደር ነበር። እንደተለመደው የክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ጦር ፊታውራሪ አጥናፉ መሸሻ የሚገኙበትን የስሜን አውራጃን ለመቅጣትና ለማስገበር ይዘምታል። በዚህም ጦርነት የቢትወደድ አዳነ መኮንን ጦር ይሸነፍና ቢትወደድ አዳነም ቆስለው ይማረካሉ። ይሁን እንጂ ፊታውራሪ አጥናፉ መሸሻ የዘመቱባቸውን ቢትወደድ አዳነን በክብር ተቀብለውና ይቅርታ ጠይቀው፣ የራሳቸውን በቅሎ በመስጠት ወደ መጡበት መልሰዋቸዋል።\nከዚህ ታሪካዊ እውነታ የምንረዳው ነገር ቢኖር ከላይ እንዳየነው ወደ ወልቃይት የዘመቱት አማራው የጠገዴው ተወላጅ ክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንንና ጦራቸው ወደ ሌላኛው አማራ ወደሆነው የእነ ፊታውራሪ አጥናፉ መሸሻ የስሜን አውራጃ ግዛት ለማስገበር በማእከላዊው መንግስት ትእዛዝ መዝመቱን እንረዳለን። ይህም ድርጊት በመላው ኢትዮጵያ ሲሰራበት የነበረ አሰራር ነበር።\nከእነዚህ የታሪክ እውነታዎች በመነሳትና “በህዝቦች መካከል ሰላም ለማውረድና አላስፈላጊ ቁርሾን ለትውልድ ላለማስተላለፍ” በማለት ስለትግራይና ወልቃይት ህዝብ ፍቅርና ሰላም የተጨነቁትና የተጠነቀቁትን በማየት የእነ አቶ ኃይሉ የሺወንድም በክቡር ቢትወደድ አዳነ መኮንን ጦርና በጠገዴ ላይ ያቀረቡት ውንጀላና ክስ ስንመለከት አላማው ግልፅ ይሆናል። ይኸውም ወልቃይትና ጠገዴ የማይነጣጠሉ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገፅታ መሆናቸው አይደለም የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ወራሪው ጣሊያንም ያውቀዋል።\nነገር ግን አንድ የጠገዴን ህዝብ ከሁለት በመክፈል ግማሹን ወደ ጎንደር/አማራ ሌላውን ግማሽ ደግሞ ወደ ትግራይ በመከለል ሁለት ጠገዴ የፈጠረው ተስፋፊውና ወራሪው የትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን ከጠገዴ ማህበረሰብ በኩል የደረሰበትን “አንድ ጠገዴ እንጂ ሁለት ጠገዴ የለም!” የሚለውን የህዝብ ተቃውሞ ለማፈንና በወልቃይት ማህበረሰብ ከተቀጣጠለው የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ! ጋር የተፈጠረው የትግል አንድነትና ትብብር ለማዳከምና ነጥሎ ለማጥቃት ሲል ህወሃት በተላላኪዎቹ በኩል የከፈተው የመከፋፈል ዘመቻ አካል መሆኑን ወገናችን ጠንቅቆ ይረዳል።\nየሆድ - አደሮቹ አጀንዳ\n“የወልቃይት አማራ ማንነት ኮሚቴ አባላትና ደጋፊዎቻቸው ከተመደበላቸው ስራ ጎን ለጎን ለስታተስ ኮ አንቲ ቅድመ ሁኔታ መሳካት ትርጉም ያለው ጥረት ማድረግ ይጠበቅባቸዋል።” በማለት ከ 7 ገፅ በላይ በመፃፍ ለከሰሱትና ለወነጀሉት ታጋይ ህዝብና ኮሚቴ የራሳቸውን አጀንዳ ሊጭኑበት ይሞክራሉ።\nየዚህ አጀንዳ ምንጩና አላማው አንድና አንድ ነው። ይኸውም በወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ላይ ከ37 ዓመታት በላይ የተፈፀመው ዘርን የማፅዳትና አካባቢውን በትግሪያዊነት የመተካት ወንጀል በዓለም አደባባይ መጋለጡ፣ የኢትዮጵያ ህዝብ ከጎናችን መቆሙና፣ ይልቁንም ህዝባችን በጎንደርና በመላው የአማራ ህዝብ ደጋፍና ትብብር ታሪካዊ የተባለለትን ህዝባዊ ጥያቄ አንግቦ በአንድነት መነሳቱ ህወሃት በሃይል የወሰደውን የጎንደር ለም መሬት እንዲመልስ የሚይስገድድ ከሆነ፤ በስመ ምርጫ በሃይል የወረረውን ወልቃይት ጠገዴን ህጋዊ አድርጎ ለመጠቅለል የታለመ ቀጣይ ሴራ እንደሆነ እንረዳለን።\nእኛ የወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ማንነታችንን በሚመለከት “ህዝበ ውሳኔ” የምንሰጥበት መነሻም ሆነ መድረሻ ምክንያትና ግብ የለንም፡፡ ሊኖረንም አይችልም፡፡ መፍትሄውም እጅግ በጣም ቀላልና ግልፅ ነው፡፡ ይኸውም መሬታችንና ማንነታችን ከ1983 ዓ.ም በፊት ወደነበረበት ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ይመለስ፡፡ አራት ነጥብ!!!\nህወሃት ዛሬ በተላላኪዎቹ በኩል “የትግራይ ሰፋሪዎችን ከወልቃይት ጠገዴ ማስወጣት” እያለ የሚያናፍሰው ወሬና የሚዘራው መርዝ፤ ትላንት በተመሳሳይ መልኩ ጠፍጥፎ በሰራቸው ተላላኪዎቹ አማካኝነት አባቶቻችን ውድ ህይወታቸውን ሰውተው በክብር ባቆዩልን ሃገራችን ውስጥ የሚኖሩ የአማራ ተወላጆችን ለዘመናት ከኖሩባቸውና ጎጆ መስርተው፣ ልጆች ወልደው አሳድገውና ድረው፣ ሃብትና፣ ንብረት አፍርተው በሰላም ከሚኖሩባቸው የኦሮሚያ፣ የቤንሻጉል፣ የጋምቤላና፣ የደቡብ ክልሎች በጀምላ እንዲባረሩና ሜዳ ላይ እንዲወድቁ የተደረገበትን በእጅጉ ያሳዘነንና ያስቆጣንን እኩይ ድርጊት በትግራይ ተወላጆች ላይ እንዲደገም የታለመ ሴራ እንደሆነ ጠንቅቀን እናውቃለን። ይልቁንም “በህዝቦች መካከል ሰላም ለማውረድና አላስፈላጊ ቁርሾን ለትውልድ ላለማስተላለፍ” በማለት የተመፃደቁበትና ለህዝቦች ሰላምና ለትውልድ አርቆ አሳቢ ለመምሰል የሞከሩበት ብዕራቸው ነጥፎ “የትግራይ ሰፋሪዎችን ከወልቃይት ማስወጣት” በማለት በህዝቦች መካከል የማይበርድ እሳት ሲጭሩ እንመለከታለን።\nእኛ ግን ከዚህ ቀደምም ባወጣናቸውና ለህዝብ ይፋ ባደረግናቸው ሰነዶችና የመፍትሄ ሃሳቦች ደጋግመን በግልፅ እንዳስቀመጥነው ሁሉ ዛሬም በድጋሚ አቋማችንን እንደሚከተለው አቅርበናል።\nኢትዮጵያ ሃገራችን ሁሉም ኢትዮጵያውያን በሰላም፣ በፍቅር፣ በመከባበር፣ በእኩልነትና፣ በአንድነት የሚኖሩባት የጋራ ቤታችን ናት! መሆን አለባት የሚል ፅኑ እምነት አለን። ማንኛውም ኢትዮጵያዊ/ት በማንኛውም የኢትዮጵያ ክፍል በነፃነት ተንቀሳቅሶና የዜግነት መብቱ ያለአንዳች ገደብ ተከብሮለት፤ በሰላም ሰርቶ ሃብት የማፍራት፣ ጎጆ መስርቶ የመኖርና፣ ለጆች ወልዶ የማሳደግ ፍፁም እኩል መብት አለው፤ ሊኖረውም ይገባል የሚለው የቀደምት አባቶቻችን ኢትዮጵያዊ መርሆ ለወልቃይት ጠገዴ ማህበረሰብ ከትውልድ ትውልድ ሲተላለፍ የኖረና እኛም በተግባር የኖርንበት ኢትዮጵያዊ ማንነታችንና እንደ አንገት ማተባችን የምንጠብቅው ቃልኪዳናችን ነው። ለዚህም ተቀዳሚው ምስክራችን የትግራይ ህዝብ ነው።\nስለሆነም ማንኛውም በህወሃት ሴራም ሆነ የሃሰት ፕሮፖጋንዳ ተወናብዶ ወይም ሰርቶ ለመኖርና ልጅ ወልዶ ለማሳደግ ወደ ወልቃይት ጠገዴ በህወሃት የሰፈራ ዕቅድ ምክንያት የሰፈረ ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ዜጋ እንደ ቀድሞው ሁሉ የወልቃይት ጠገዴን የጎንደር-አማራ ብሄርተኝነትና አስተዳደር ተቀብሎ እስከኖረ ድረስ የዜግነት መብቱ ሙሉ በሙሉ ተከብሮለት ሊኖር ይገባል ይሚል ፅኑ እምነትና አቋም አለን። ለዚህም መብት መከበር አበክረን እንሰራለን።\nእራሱን የትግራይ ነፃ አውጭ እያለ የሚጠራው ፀረ-ኢትዮጵያ፣ ፀረ-ሰላም ቡድን ከ1972 ዓ.ም ጀምሮ በወረራ በያዘቸው የጎንደር ታሪካዊ መሬቶች ላይ በሚኖሩ የወልቃይት ጠገዴና የጠለምት አማራ ተወላጆች ላይ ያደረሰው የዘር ማፅዳትና በትግሪያዊነት የመተካት ዓለም-አቀፍ ወንጀል በአስቸኳይ እንዲቆምና አፋጣኝ የመፍትሄ እርምጃዎች እንዲወሰዱ የሁሉንም ሰላም ወዳድ የሰው ዘር ድጋፍ\nየምንሻበት ሁኔታ ውስጥ እንገኛለን። በተለይም ላለፉት 37 ዓመታት የህወሃትን ህገ-ወጥ መስፋፋትና ወረራ ለመግታት በሁሉም አቅጣጫ ሲታገል የኖረው ህዝባችን፤ ዛሬም ያለውን ሃይል በማሰባሰብና ትግሉን በወጣት ልጆቹ በማጠናከር ከፍተኛ መሰዋዕትነት እየከፈለ ይገኛል።\nበአንፃሩ ህወሃት ዛሬም ቢሆን በስግብግብነት የያዝውን በአያት ቅድመ-አያቶቻችንን ክቡር አፅም የተዋጀችውን ዕርስታችንን በሰላማዊ መንገድ ላለመልቀቅ እንደቆረጠ የሚያሳዩ ተጨባጭ መረጃዎች ይታያሉ። በተለይም የህወሃት የ2ኛ ዜግነት ጥቅማጥቅም ያንበረከከው ቡድን አማካኝነት ታጋዩን ህዝባችን ለመከፋፈልና ለማዳከም ሲል ብቻ ጋምቤላውያንን ከመሬታቸው በሃይል በማፈናቀል ለነዚህ ሆዳሞች በገፍ እያከፋፈለና የሃገሪቷን ገንዘብ ሳይቀር እየረጨላቸው እንደሚገኝ በተጨባጭ መስረጃ ለማረጋገጥ ችለናል።\nይሁን እንጂ ይህ ከወራሪው የጣሊያን መንግስት የተቀዳ ህወሃታዊ ሴራ እጅግ ያረጀና ያፈጀ፣ የኢትዮጵያ ህዝብ በተለይም ወልቃይት ጠገዴና ጠለምት ጠንቅቆ የሚያውቀው በመሆኑ ህዝባችን አንድነቱንና ፅናቱን ጠብቆ፣ ለሆድ አደሮች የማደናገሪያ ጩኸትና፣ የማዘናጊያ ድርድሮች ጆሮውን ሳይሰጥ፤ ያነገበውን የወልቃይት ጠግዴና ጠለምት የአማራ ማንነት ጥያቄ! ከግቡ ሳያደርስና፣ የጀመረውን ዘሩን የማዳንና የአባቶቹን ዕርስት የማስመለስ ትግል በድል ሳያጠናቅቅ እንደማይመለስ ፅኑ እምነታችን ነው።\nበመጨረሻም የወልቃይት ጠግዴና ጠለምት የአማራ ማንነት ጥያቄ! በውስጡ የሚከተሉትን ቅድመ ሁኔታዎችና የመዳረሻ መፍትሄዎች ያካትታል።\n1ኛ. ወደ ቀደመው የጎንደር ግዛት መመለስ\nያለምንም ቅድመ ሁኔታ ታሪካዊና መልክዓምድራዊ አካላችን ወደሆነው ጎንደር/የበጌምድር ግዛታችን መመለስ! ይህም ማለት ማንኛውንም መሰረታዊ የማንነታችን መገለጫዎች የሆኑትንና በተለይም ባህላችንና ቋንቋችን በነፃነትና ያለምንም ገደብ መጠቀም ወደምንችልበት ሁኔታ መመለስን ያካትታል፡፡ እነርሱም፡- በክልላችን ውስጥ በሚካተቱ በማንኛውም መንግስታዊም ሆኑ መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማት፤ እንዲሁም በትምህርት ቤቶች አማርኛ ቋንቋችን የመጠቀም መብታችን ያለምንም ቅድመ ሁኔታ መከበር፣ ታሪካዊ መጠሪያ ስማቸው ተቀይሮ በትግሪያዊ ስሞች የተተኩትን ት/ቤቶች፣ መንገዶችና፣ የአካባቢዎች ወደ ቀደመ ይዞታቸው መመለስና የመሳሰሉትን ጉዳዮች ያካትታል።\n2ኛ. ዕርስት ለባለ ዕርስቱ\nየተፈናቀሉትና የተሰደዱት የአካባቢው ተወላጆች ወደ ዕርስታቸውና ቀያቸው በመመለስ ያለምንም ቅድመ ሁኔታ የርስታቸው ባለቤት ማድረግ፡፡ ከስደት ተመላሹ ወገናችን ከዜሮ የሚጀምረውን ታሪካዊ ኑሮ ብዙ የሚባልላቸው ጉድለቶች እንደሚያጋጥሙትና በጊዜ ሂደት ሊሟሉ የሚችሉ የመሆናቸው ነገር እርግጥ ቢሆንም መሰረታዊ የሆኑት የማህበራዊ ህይዎት ግብአቶች እንዲሟሉለትና አካባቢው ሰላምና መረጋጋት ሰፍኖበት ኑዋሪዎቹም ያለስጋት ሰላማዊ የዕለት ከዕለት ቀጣይ ኑሮዋቸውን በአስተማማኝ ሁኔታ እንዲያከናውኑ ማስቻል ያስፈልጋል።\n3ኛ. ወንጀለኞችን ለፍርድ ማቅረብ\nአካባቢችን ከፍተኛ ወንጀል የሚፈፀምበትና እስከ አሁንም ድረስ ለማንኛውም ገለልተኛ አካላት ዝግ ነው። በተለይም መንግስታዊ ላልሆኑ የሃገር ውስጥና የውጭ ሃገር ድርጅቶች፣ ለጋዜጠኞች፣ ለሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች በአካባቢው መንቀሳቀስ እንደማይችሉ ይታወቃል፡፡ በመሆኑም አካባቢው ለማንኛውም ገለልተኛ አካል ምርመራና እይታ ክፍት እንዲሆን በማድረግ የህወሃት አፈናና ወጥመዱ ተሰብሮ የወገናችን በደልና ስቃይ ለዓለም ሰላም ወዳድ ህዝቦች እንዲደርስ በማስቻል፣ የተፈፀመው ወንጀል በገለልኛና ነፃ አካላት እንዲጣራ በማድረግ ወንጀለኞቹን ለፍርድ ማቅረብ የግድ ይሆናል፡፡ በዚህም ለዘመናት የፈሰሰው የወገናችን እንባ ይታበሳል፤ ዓለማችንም ለወንጀለኞ ማምለጫ ቦታ እንደማይኖራት ይረጋገጣል።\n4ኛ. የትግራይ ሰፋሪዎችን መልሶ ማቋቋም\nበህወሃት የትግሪያናይዜሽን እኩይ ወጥመድ ተጠልፈው በወለቃይት ጠገዴና ጠለምት አካባቢዎች ሰላማዊና የተደላደለ ኑሮ መኖር የጀመሩትን የትግራይ ሰፋሪዎች ደህንነታቸውና ምቾታቸው ተጠብቆ ይኖሩ ዘንድ መርዳትና ማስቻል። ይኸውም እነዚህ ከ1972 ዓ.ም ጀምሮ ከትግራይ አካባቢዎች በተለያየ መንገድ መጥተው በዕርስታችን የሰፈሩት የትግራይ ሰፋሪዎች እንደፍላጎታቸው ወደ ትግራይ የመመለስ ድጋፍ ሊደረግላቸው ይገባል እንላለን፡፡\nይህ ወቅታዊና ታሪካዊ ሰነድ እንዲዘጋጅ ከጅምሩ ግፊት ያደረጉ፣ በአዘጋጅነት ተመድበው የሰሩ፣ እጅግ ጠቃሚና አስፈላጊ የታሪክ ማስረጃዎችንና ሰነዶችን ያደረሱንና፣ በአጠቃላይ ሙሉ ድጋፋቸውን በመስጠት ከጎናችን ላልተለዩን በሃገር ውስጥና በውጭ የምትገኙ ወገኖቻችን ላቅ ያለ ምስጋናችን ይድረሳችሁ።\nበሌላ በኩል በጉዳዩ ያገባናል ያሉ አያሌ ምሁራንና ድርጅቶች የህወሃትንና የተላላኪዎቹን ሴራ ለማጋለጥና ትክክለኛውን ታሪካዊ እውነታ ለኢትዮጵያውያን ለማድረስ ያዘጋጇቸውን ሰነዶች ለጊዜው እንዲያዘገዩልን በጠየቅናቸው መሰረት መልካም ፈቃዳቸውንና ቀና ትብብራቸውን ቸረውናልና ላቅ ያለ ምስጋናችን ይድረስልን።\nይልቁንም የህወሃትና ግፍና ጭካኔ ለወገንና ለዓለም ህብረተሰብ ለማጋለጥ በምናደርገው ትግል ከጎናችን ለተሰለፋችሁና መልእክቶቻችን በወቅቱ ለሚመለከተው ሁሉ ላደረሳችሁልን ድህረገጾች፣ ጋዜጣዎች፣ ሬዲዮኖችና ቴሌቪዥኖች ባጠቃላይ የህዝብ መገናኛ አውታሮች ሁሉ ከፍ ያለው ምስጋናችንና አክብሮታችን ይድረሳችሁ፡፡\nማንኛውንም አስትያየት፣ መርጃ፣ ወይም ጥያቄ በሚከተለው አድራሻ ለአዘጋጆቹ ሊያደርሱን ይችላሉ።\nአባይ መንግስቱ፣ ቻላቸው ዓባይ፤ ጐሹ ገብሩና፣ አብዩ በለው\nኢትዮጵያ ለዘላለም በክብር ትኑር! ድል ለህዝባችን!\nጥር 19፣ 2008 ዓ.ም\nPosted by Biniam Gizaw at 10:24 PM


“እውነተኛው የዘር ምንጭ?”\nDecember 29, 2016 09:01 am by Editor 4 Comments\nዶ/ር ፍቅሬ በ “የኦሮሞ እና የአማራ እውነተኛው የዘር ምንጭ” መጽሐፉ አዲስ እሳት ለኵሶልናል። እሳቱ ባጭሩ፣ ሁሉም የሚስማማውን ታሪክ ይጻፍ የሚል ነው። ቍጥራቸውና ማንነታቸው ያልታወቀ አወዳሾቹ፣ “ሐቀኛ የኦሮሞ ልጅ የኢትዮጵያ ልጅ” “የመከራ ቀን ደራሽ” “የመከራ ቀን ልጅ” “የታሪክና የፍቅር አባት” “የኢትዮጵያ መድን” “የህዝብ እርቅ አባት” “አስታራቂ” “የኢትዮጵያ ቤዛ” “ነብይ” ብለውታል። ሙገሳው የለመደበት “ካብ ካብ፣ ጣል ጣል” ባህላችን ነው ብለን እንለፈው።\nአንዳንድ “ምሑራን” ጭሱ አፍኗቸው መስኮት ለመክፈት ይሯሯጣሉ። አንዳንዶች የጎሳ ክልል መደብዘዝ የሥልጣን ወንበር እንዳያሳጣቸው ሠግተው። ሌሎች በአገር ወዳድነት። አንዳንዶችም ያልተፈጠረ ንጹሕ ጎሳ በስውር የሚያውጁ ናቸው። ከኢትዮጵያ መንደር ውጭ ማሰብ የተሳናቸው፤ በምድር ዙሪያ የሕዝቦች አሠፋፈር፣ መፍለስና መተካካት፤ መገፋፋትና ባህል መወራረስ የከረመ እውነት መሆኑ አልዋጥ ያላቸው ናቸው። ሕዝብ ካነሳሳልን እሳቱ ይሻለናል ያሉ አሉ፤ እሳቱን በፈለጉት ሰዓት ማዳፈን የሚችሉ መስሎአቸዋል። በእሳት መጫወት የታሪክ ዐመድ እንደሚያስታቅፍ ያልገባቸው ናቸው።\nጎሠኛ ክልል ያቆረፈደው እንደ እሳት እራት ወላፈኑን ከብቦ “ከከፋፋይ ታሪክ የሚያቀራርበን ልብ ወለድ” ይሻለናል እያለ ነው። ከሚመርር እውነት “ልብ ወለድ” ይመረጥ? ሁሉም ራሱን እያወደሰ ሌላውን እያንኳሰሰ እውነቱን ላለመጋፈጥ ሽሽት ይዟል። “ከፋፋይ ታሪክ” = ኦሮምያ በአማራ፣ ደቡብ በትግራይ ጉዳይ አያገባውም መባሉ ነው። “ከፋፋይ”፣ እኔ ካልኩት ውጭ ሌላው ሁሉ ስሕተት ነው ነው። “ከፋፋይ፣” እኔ ብቻ ተበዳይ ነኝ ነው። እያንዳንዱ ራሱንና ሌላውን አጕድሎ ስለ መዘነ መፍትሔውም የሳተ ሆነ። እነሆ፣ “ከከፋፋይ ታሪክ የሚያቀራርብ ልብ ወለድ” ተመረጠ። የሠርቶ አደሩ የበላይነት ተመረጠ፤ የጎሳ ፌደራሊዝም ተመረጠ፤ ቅድስት ኢትዮጵያ ተመረጠ። በተነቃነቀ ጥርስ ቆሎ እንደ መቆርጠም ሆነ። በሌላ አነጋገር፣ ከሁለት ጎባጣ አናሳውን አምጣ። ቀና ጠፍቶ ጎባጣ መምረጥ ግን የታሪክ ኃፍረት መሆን ነው። በሃምሳ ዓመት ጉዞአችን ሩቅ አሳቢ የአስተሳሰብ ለውጥ ወይም እድገት አለማሳየታችን ለምን ይመስለናል? ዙፋን ለመገልበጥ የጎሳ ፖለቲካ የለኮሱ ያልበሰሉ ያልተሞከሩ ወጣት ምሑራን፣ የአገር መሪነትን ሲይዙ የተዳፈነውን እሳት እንደ ቆሰቆሱ አንርሳ።\nዶ/ር ፍቅሬ “የኦሮሞ እና የአማራ እውነተኛው የዘር ምንጭ” ጎጃም ነው ይለናል። ከአባይ ማዶ ገዳም ተገኘ በሚለን ሠነድ መሠረት ሁለቱ ጎሳዎች በአባትና በአያት አንድ ናቸው። አዳምና ሄዋን የተፈጠሩት ጎጃም፣ ዳሞትና ጣና አካባቢ ነው። ሲነሽጠው ሁላችንንም አሳፍሮ ወስዶ ቅድስቲቱ ከተማ ያራግፈናል። “ኤደንን ከሚያጠጡ አራት ወንዞች ውስጥ አባይ የምንለው ነው ኤፌሶን የሚባለው። በኦፌር ወርቅ ዙሪያ የሚዞር መሆኑ ተፅፏል። በኔ ድምዳሜ፣ የኤፌሶን ወንዝ የአሁኑ ዋቢ ሸበሌ ነው። ጤግሮስና ኤፈራጥስ ደግሞ ጊዮን ራሱ ጥንት ሜዲትራኒያን ባህር ይገባ ነበር። ድሮ ሜድትራኒያን ‘ኪቲ’ ይባል ነበር። ጥንት ጊዮን ወንዝ ሜድትራኒያን ሲደርስ ተራራ ስለነበር ተጋጭቶ ይመለስ ነበር። ከዚያ ነው መሬት ተነቃንቆ፣ ቦታው ተቆራርጦ አሁን ወዳለበት ኢራቅ የሄደው እንጂ አካባቢው እዚሁ ነበር።” ካበዱ አይቀር እንዲያ ጨርቅ መጣል ነው! በሌላ አነጋገር፣ መጽሐፈ ዘፍጥረት [ብሉይ] አፈታሪክ ስለሆነ ምሑራዊና ሳይንሳዊ መስፈርቶችን አፍርሶ ሁሉም የሻውን አፈታሪክ መቀፍቀፍ ይችላል ነው። አሁን እዚህ መዘርዘር የማያሻንን ድምፀቶችን በማመሳሰልና በማያያዝ “ማራ” አማራ ነው ይለናል። ልኩ ለጠፋበት፣ ሁሉ ልክ ሲሆን። ራስን መካብና ሌላውን ማንኳሰስ፣ ዘረኛነትና የአብሮነት ጠንቅ ነው። ዶ/ር ፍቅሬና አወዳሾቹ የሚቃወሙትን “ከፋፋይ” ታሪክ በሌላ መልኩ እየደገሙት እንደ ሆነ አላስተዋሉም። ይልቅ ከጥንት በተቀበልነው “እግዚአብሔርም ሰውን በመልኩ ፈጠረ፤ በእግዚአብሔር መልክ ፈጠረው፤ ወንድና ሴት አድርጎ ፈጠራቸው” [ዘፍጥረት 1:27] በሚለው የፈጣሪ ቃል ብንጸና ይኸ ሁሉ አሣር ባልገጠመን!\nዶ/ር ፍቅሬ የሚያደርገውን የማያውቅ እንዳይመስለን። ገጣሚና ጸሐፌ-ተውኔት እንደ መሆኑ፤ ይበልጡኑ አብዮተኛ ትውልድና አገር ወዳድ። ፈጠራ ሙያው ሆኖ የሥነ-ሐተታ አማልክትን ልብና ቀልብ የመስረቅ ምሥጢር የተገነዘበ የሊተራቱር ሊቅ ነው። ጆሴፍ ካምበልን ያስታውሰናል። ካምበል፣ አፈ-ታሪክ፣ ልብ ለማሸፈት፣ ሰው ምኞቱን ተንተርሶ እንዲያልም ፍቱን መሳሪያ እንደ ሆነ፤ የታሪክ ጭብጥ ባይኖረውም የማሳመን ኃይሉ እሙን ነው ብሎናል። ጥቁር አሜሪካዊውን ሞሌፊ አሳንቴን ያስታውሰናል። ሞሌፊ [ነጭ] ግሪኮች [ከጥቁር] ግብጽ አፍሪካ ሠርቀው እንጂ በሥልጣኔ አይቀድሙንም ይላል። የነጮችን የታሪክ አጻጻፍ ግድፈት ሲያጎላ ሳያስበው ራሱ በተበተበው ገመድ ተጠልፎ ወድቋል። ዶ/ር ፍቅሬም ሲሰብከን “ኢትዮጵያ የሚለው ከግሪክ ቃል የመጣ ነው የሚለው ውሸት ነው። ይሄን አጣርቻለሁ። [ሄሮዶቱስ ለመኖሩ አጣርቶ ይሆን?] በነሱ መዝገበ ቃላት ውስጥ ይሄ ቃል የለም። ‘ፊቱ የተቃጠለ’ የሚለው ቃል በግሪክ ቋንቋ ኢትዮጵያ የሚለውን ሳይሆን ሌላ ትርጉም ነው የሚኖረው። ግሪኮቹ ከኛው ሰምተው ነው መልሠው ኢትዮጵያ ያሉን። እኛ ከነሱ በፊት ነበርን እንጂ እነሱ ከኛ በፊት አልነበሩም፤ ስማችንን ሊያወጡልን አይችሉም” ይለናል። ለመሳቅ እንኳ የሚቸግር አካሄድና ድምዳሜ ነው።\nፒተር መንዝ በ “ሂስትሪ ኤንድ ምት[ስ]”፣ ማህበረሰብ “ታሪክ ከተጻፈ በኋላም” እንኳ አዲስ የምኞት ታሪክና ያልተኖረበት ዓለም ይፈጥራል ይለናል። ወደ ፈጠራ ዓለም በመንጋጋት ሃብታምና ደኃ አንድ መሆናቸው፣ ሰውን ማጥመድ በምኞቱ በኩል መሆኑን ያስረዳል። የስድሳ ስድስቱ አብዮትና የሰማንያ ሦስቱ አብዮታዊ ዲሞክራሲ በመሠረታቸው የምኞት ጉዞዎች ናቸው።\nዶ/ር ፍቅሬ የምርምር ውጤቶችን ወደ ጎን አድርጎ ሁሉን “ሀ” ብሎ መመርመር ይሻል። ታሪካዊ መረጃዎች አለመሟላታቸው ግድ አይሰጠውም። መጽሐፉን “እውነተኛው ታሪክ” ብሎ የሰየመው የሳሳውን መረጃ ለማለባበስና ሌላው ሁሉ ውሸት ነው ለማሰኘት ነው። በኤስያን አፌርስ መጽሔት [ጥር 2002 ዓ.ም] ተጠይቆ፣ የመጽሐፍ ቅዱስና የቊራን አምላክ አንድ፤ ነቢያቱ አብርሃም፣ ሙሴ፣ ኢየሱስ፣ መሐመድ የጸለዩት ለአንድ አምላክ ነው ብሎናል። ሁሉ ኃይማኖት አንድ ይሁን ለሚሉ የዶ/ር ፍቅሬ ምላሽ ጥያቄ አይፈጥር ይሆናል። በኢየሱስና በመሐመድ ማንነትና ትምህርት ላይ ግን ይህን መሳይ ስህተት መፈጸም ከሞራላዊና ምሑራዊ ስነ ምግባር መጕደል ነው። በዚህ ሳያበቃ፣ ኢየሱስ ከ22 እስከ 25 ዓመቱ ድረስ በኢትዮጵያ ኖሯል ይለናል። የግፍና የዓመጽ መቀፍቀፊያም እንደ ሆነች ተዘንግቶ፣ ምድራችን ቅድስት፣ ህዝቦቿም የእግዚአብሔር ምርጦች ናቸው ለሚሉ ምኞተ ብዙኃን፣ ምኞታቸው እንደ ያዘላቸው እንጂ መሠረተ ቢስ ስብከት መሆኑ ግድ አይሰጣቸውም።\nዶ/ር ፍቅሬ እንዴት እንዲህ ሊሳካለት ቻለ? ዋናው ምክንያት ማኅበራዊና ስነ ልቦናዊ ክፍተት መኖሩ ነው። አገር በቋንቋ መካለሉ፣ የትምህርት ጥራት መውደቁ፤ የዜጎች ተሳትፎ መመንመኑ። ትውልድ የቅርብ ዓመታት ታሪኩን እንኳ አጥርቶ አለማወቁና ከዘመኑ ጋር ለማነጻጸር አለመብቃቱ። ክፍተቱ በከፊል ሆን ተብሎ፣ በከፊል ተቆርቋሪ በመጥፋቱ የተከሰተ ነው። አርስጣጣሊስ በአንደኛው ትዝብቱ፣ ክፍተት በተገኘበት በተገኘው ይሞ-ላ-ል ብሏል። ውሻ በቀደደው ጅብ ይገባል ነው ነገሩ። ሌላው ምክንያት፣ ብዙኃኑ በገዛ አገሩ ሙሉ ተሳትፎ እንዳይኖረው መደረጉ፤ የኦሮሞና አማራ ሕዝብ ቊጥር 70 ሚሊዮን ያክል መድረሱ [በ100 ሚሊዮን ሕዝብ ብዛት ሲሰላ]። ሕዝብ ብሶቱን ማንሸራሸርያ ማግኘቱ። መንግሥት መጽሐፉን ማገዱ። የምሑራን ስንፍናና አድር ባይነት፤ ስንፍናቸው ለስምብቻ ምሑራን መድረክ ማቀዳጀቱ። ስለ አገራችንና ስለ ሕዝቦቿ በትምህርት ቤት፣ በመንግሥት አፈቀላጤዎች፣ በክልል ፖለቲከኞችና ውጭ አገር በተበተነው ተቀናቃኝ የተዘራው እንክርዳድ የእውነትን ረኃብ ለማስታገስ አለመቻሉ። የሥጋና የመንፈስ ራብ መመሳሰሉ ለዶ/ር ፍቅሬ መጽሐፍ መግነን ተጨማሪ ምክንያቶች ናቸው።\nማህበራዊ ድንቍርናና ውዥንብር መበርከቱ። ቤተ ክርስቲያን መስቀል ከሰማይ ወረደ ብላ ቀኝና ግራውን የማያውቅ ምእመን ስትበዘብዝ። የናይጄሪያ ጠበል ሕዝብ ላይ ረጭቶ ፍራንክ ሲለቅም። ሥርዓተ አልበኛ ነብያት ምኞቱን እንዲነግሩት ለሚሻ ሁሉ ቀምመው ትንቢት ሲነሰንሱ። ለማበጣበጥ የተፈጠሩ ጥያቄዎች እንደ ጎን ውጋት በየሁኔታው መቆስቆሳቸው፦ አማራ ማለት አማርኛ ተናጋሪው ነው? አማራ የሚባል ጎሳ አለ? ሁሉ ጎሳ እኵል ነው? “እኵል” ማለት ምን ማለት ነው? ትግሬ ከጤግሮስ ኢራቅ ተገኘ? እውን [ገዳ] ዲሞክራሲ ነው? ከግሪኮች ዲሞክራሲ ይቀድማል? ኦሮሞ መጤ ነው? ሌላው ከየት መጣ? ወዘተ።\nፖል ካርትሌጅና ዳያን ክላይን፣ የጥንት ግሪካውያን ዲሞክራሲ፣ በ17ኛው ክፍለ ዘመን በምዕራቡ ዓለም ከተከሰተው በብዙ መልኩ የተጻረረ ነው ብለውናል። ሁሉም የየራሱን እውነት ይዞ የሌላውን ያንቋሽሻል። ሌላውን ሳያከበር ልከበር ይላል። የቋንቋ ፖሊሲ ለምን በእንጥልጥል ተተወ? ሁለት “ሕጋዊ” ፓትርያርክ ለምን አስፈለገ? ዛቻ፦ የትግራይ ሪፐብሊክ ዛቻ። የኦሮሞ ሪፐብሊክ ዛቻ። እነዚህ ክፍተቶች ለዶ/ር ፍቅሬ እሳት መለኮሻ ጉልቻ ፈጥረውለታል። ትውልዱ የተነገረው ታሪክ ውሸት መሆኑን ሲያውቅ በደርግ፣ በኃይለሥላሴና በዚህ ዘመን ካሳየው ዐመጽ ውጭ ምን እንዲያደርግ ይጠበቃል? ወይስ ጊዜው ሲደርስ በአፈ-ሙዝ ማዳፈን ይቻላል? ስንቱን እናንሳ። ባጭሩ፣ ግርግር ለሌባ ያመቻል። ሌባው ግን ሁሌ ሌላኛው ነው።\nመፍትሔውስ ምንድነው? መፍትሔው፦ ብርሃን የበራላቸው ማታለል ያቁሙ። ለግራና ለቀኝ የማይል እውነት ያስተምሩ። ብርሃንን ከእንቅብ በታች ማኖር ብርሃንን መቀማት፣ ለጨለማ መንበርከክ እንደ ሆነ ይወቁ። ያልተማሩ ይማሩ። አርነት የሚሹ ከእውነት አይሽሹ።\nምትኩ አዲሱ (info@ethiopianchurch.org)\nJanuary 3, 2017 04:30 pm at 4:30 pm\nመረሳት የሌለበት መሠረታዊው ጉዳይ፤ ዶር. ፍቅሬ የጻፈው ሁሉ ዋናው ምንጩ መሪራስ አማን አገኘሁት በሚሉት ሰነድ ላይ ነው። ይህን ሰነድ ደግሞ እስካሁን ድረስ ከርሳቸው ሌላ ያየው የለም። እንደዚህ ላለ ጥንታዊ ሊሆን ስለሚችል ሰነድ የማረጋገጫ፤ የታወቀ ሥልት አለ። በዚያ ሳይንሳዊ መስፈርትና አሳማኝ መንገድ ካልተረጋገጠ ተቀባይነት ሊኖረው አይችልም። ለምሳሌ፤ Dead Sea Scrolls እንዲሁም The Shroud of Turin የተሰኙት ግኝቶች የተመረመሩት በዚያ ሥልት ነው።\nበተጨማሪ ሊጠቀስ የሚገባው ጉዳይ፤ መሪራስ አማን እንደሚሉት፤ ሰነዱ በታሪካዊ ቅርስ ደረጃ ከተረጋገጠ ዋጋው በሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር የሚገመት እንደሚሆን የታወቀ ነው። እንዲሁም፤ ለምርመራው የሚያስፈልገው፤ መሪራስ አማን እንደሚያስቡት የርሳቸውን ባለቤትነት በሚያሰጋ መንገድ ሳይሆን ከብራናው ጥቂት ብጣሽ ለሚመለከታቸው በሙያው ብቃት ላላቸው በማቅረብ ብቻ ነው።\nመሪራስ አማንና ዶር. ፍቅሬ እንዳሉት ተገኘ በተባለው ሰነድ ውስጥ የተጠቀሰው፤ ኢየሱስ ክርስቶስ እድሜው 22-25 በነበረበት ጊዜ ኢትዮጵያ እንደነበረ የሚያትተው ከተረጋገጠ የዓለምን ታሪክና የመጽሐፍ ቅዱስን መልእክትም እንደ ገና የሚያስመለክት ሊሆን ስለሚችል፤ መሪራስ አማን ሰነዱን ለራሳቸው፤ ለኢትዮጵያም ለዓለምም ጥቅም ሲሉ በባለሙያዎች ቢያረጋግጡ ያስከብራቸዋል። አለበለዚያ ጥርጥር ላይ ይጥላቸዋል!\nJanuary 4, 2017 03:23 am at 3:23 am\nታሪክ…አፈታሪክ…ሁሉን ውድ የሚያደርግ ልብ ወልድ!?ወይንስ ለብውልቅ?\n»> ወደድንም ጠላን የአዳምና ሄዋን ዘር እግዝሐብሔር በአምሳሉ እስትንፋስ የፈጠረን ነን።ይህ ኦሮሞና አማራ ዘር ብቻ ሳይሆን የሰውን ሁሉ ልጅ እንግዲህ በህወአት/ኢህአዴግ በመፈቃቀርና በመፈቃቀድ የተፈጠሩትን ጨምሮ የቀድሞውን ‘ሰፊ’ የአሁኑን ቦርቃቃ(ብሔር ብሔረሰቦች እና ሕዝቦችንም)ጨምሮ መሆን አለበት። በእኛ የተፈጠራችሁ! ለእኛ የምትኖሩ! ያለእኛ የምትበታተኑና የምትጠፉ የተባሉት መጽሐፍ ሳይጻፍላቸው የዘር ምንጫቸው ሳይጠና ከሁሉም መገፋት የለባቸውም። አንተ ጎጃም የተከሰትክና ለመራሪስ አማን በላይ በሳጥን ታሪክ ያስቀመጥክ ሳትታይ ያሳመንክ ሆይ፤ ወይ ውረድ ወይ ፍረድ!!\nሊ/ጠበብት ጌታቸው ኅይሌ በመራራስ አማን በላይ የመጽሐፍ ግኝት ትችት….\n….ታሪኩ የተመሠረተውም በመጽሐፍ መደብሮች በሚገኙ የአማርኛ እና የእንግሊዝኛ ሥነ-ጽሑፎች ላይ ነው። ከእነዚህ ጽሑፎች ሱዳን ኑብያ፣ ጀበል ኑባ በተባለ ስፍራ በአንድ የኢትዮጵያ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ፍርስራሽ አጠገብ ተቀብረው መሪራስ አማን በላይ በተባለ ወጣት መናኝ ከ50 ዓመት በፊት የተገኙና አጥረውና ወደ አማርኛ ተተርጉመው “መጽሐፈ፡ ሱባኤ” እና “የኢትዮጵያ ትንሣኤ ታሪክ” በሚሉ ርዕሶች የታተሙ ጥንታውያን የግዕዝ ብራና ጥቅሎች ይገኙባቸዋል። እነዚህ የኢትዮጵያ ብራና ጥቅሎች እስራኤል አገር ኩምራን በተባለ ቦታ በአንድ ዋሻ ውስጥ በእረኞች ከተገኙት የሙት ባሕር ብራና ጥቅሎች ጋራ ተመሳሳይነት አላቸው። እነሱ፣ እነዚህና ሌሎችም መጻሕፍት ከስድስት ዓመት በፊት ድንገት እጄ ገቡ።\n“መቼም ቢሆን አንድን ምሁር ችሎታው በአንድ መስክ ሥሉጥ ካደረገው በሌሎች መስኮች ላይም (ከመ፡ ዘሥልጣን፡ ቦ፡) ሥሉጥ እንደማያደርገው ለፕሮፌሰር ፍቅሬ የተደበቀ ነገር አይመስለኝም። ሁኔታው ይኼ ሁኖ ሳለ፥ እስካሁን ያለውን የታሪክ ምንጭ በታሪክ ጸሐፊዎች ደረጃ ምሁር ሆኖ ሳያጠናቸው፥ መቅድሙ ውስጥ፥ “ይህ ፅሑፍ ሀተታ እስካሁን የነበሩና የተለመዱ አንዳንድ መሰረታዊ ግንዛቤዎችን ሙሉ በሙሉ ውድቅ የሚያደርግ አዲስ ታሪክ ነው” ይለናል።\nየምትኩ አዲሱ ዝርዝር ማብራሪያ ስለሌለው ጠቅላላ ሀሳቡን ለመረዳት አስቸጋሪ ነው።\n” ዶ/ር ፍቅሬም ሲሰብከን “ኢትዮጵያ የሚለው ከግሪክ ቃል የመጣ ነው የሚለው ውሸት ነው። ይሄን አጣርቻለሁ። [ሄሮዶቱስ ለመኖሩ አጣርቶ ይሆን?] በነሱ መዝገበ ቃላት ውስጥ ይሄ ቃል የለም። ‘ፊቱ የተቃጠለ’ የሚለው ቃል በግሪክ ቋንቋ ኢትዮጵያ የሚለውን ሳይሆን ሌላ ትርጉም ነው የሚኖረው። ግሪኮቹ ከኛው ሰምተው ነው መልሠው ኢትዮጵያ ያሉን። እኛ ከነሱ በፊት ነበርን እንጂ እነሱ ከኛ በፊት አልነበሩም፤ ስማችንን ሊያወጡልን አይችሉም” ይለናል። ለመሳቅ እንኳ የሚቸግር አካሄድና ድምዳሜ ነው።”\n*** ግለሰቡ እንደቋንቋው ተናጋሪ ያስረዳ»> ግሪኮች እንዲህ ተብለው ተምረዋል” በዓለም ላይ ሁለት ዓይነት ሰው አለ እነሱም እኛ ግሪኮችና እኛን ግሪኮችን ለመሆን የሚፈልጉ ናቸው”ይላሉ ለመጽሐፍና ለአውሮፓ ቅርብ ናቸውና ብዙ አድማጭና ተከታይ አግኝተዋል፡ እኛም ፩ሺህ ዓመት ከዓለም መገለላችን ለእነሱ ተፎካካሪም ተወዳዳሪም መሆን አልቻልንም…’ኢትዮፒከስ’ በጥንቱ የዐለም ካርታ ላይ የአፍሪካ መጠሪያ እንደነበር ማስረጃ አለን። የመንግስት የንጉስ መዋቅር እኛ እንዳለን ስለፍትሕ ሌላውን ማስርጃ ትተን በኢትዮጵያ የመጀመሪያው ግሪክ አምባሳደር አናታሲዩ ማኩ “እነኝህ ሰዎች ሃይማኖትና ፍትሕን ተክነውበታል ሲል በሐረር ከተማ ሰው ስለገደለው ግሪካዊ (ኪሪቲኮስ) ፍርድና የቀ/ኅይልስላሴ ቢሮ ይግባኝ አቤቱታ እንዴት እንደነበር በደንብ ጽፎታል የቀድሞ መጠሪያዋ አብሲኒያ የአሁኗ ስሟ ኢትዮጵያ ይበል እንጂ እኛ ስሟን የሰጠናት ሀገር አላለም።\n** ግሪክ…ግሪካዊ..ግሪክኛ…. ኢትዮጵያ…ኢትዮጵያዊ…ኢትዮጵያዊኛ የሚል ስለሌለ ‘ኢትዮፒክ’ ይሉታል። ለመሆኑ ኢትዮጲክ የሚሉት አማርኛን ነው ግዕዝን? ግዕዝን አታንሱባቸው ‘ባልዮ ኢሊኒካ’ (የጥንቱ ግሪኪኛ) ሲነሳ ጉድ ይፈላል። ቀጥሎ ‘ፓሊዮ ኢሜሮሊጊቲስ’ የቀድሞው ቀን አቆጣጠር ሲመጣ ደግሞ ዛሬም ድረስ የኢትዮጵያን አቆጣጠር የሚከተሉ ግሪኮች መኖራቸውን ይታዘቧል። አቶ አማረ አፈለ ቢሻው “ኢትዮጵያ የሰው ዘርና የምርጥ ዘር መገኛ” በሚለው መጽሐፋቸው በስተመጨረሻ ገጽ ላይ ፊደላቶቻችን ሳይቀር መዘረፋቸውን በዓመተ ምሕረት እያወዳደሩ አስቀምጠውታልና ማየት ይቻላል።….ልቦለድ (ሚት) ሲነሳ አንድ አባባል ነበር። ግሪኮች ባሕር ባለበት እንደመንጎዳቸው(ዲያስፖራ) ናቸው የሕዝብ ቁጥራቸው ግማሽ በላይ ተሰዷልና…ሜጋ አሌክሳንድረስ ወደ ሕንድ እንደሄደው ሁሉ አፍሪካንም ገዝቷል የሚሉም ህልመኞች አይጠፉም ግብጽን ግን ቤታቸው አድርገው ኖረዋል እግረመንገዳቸውን ሱዳን ሲደረሱ ግን የመጀመሪያ ጥቁር ሕዝብ ያልሰለጠነ፡ልብስ አልባ፡ ዘላን፡የተበታተኑ እረኞች መንግስት አልባ (ዓረቢ) ባሪያ ሲሉም ተሳልቀዋል… ምድረገነት ኢትዮጵያ ሲደርሱ ለምለም፡የራሱ ቋንቋ ያለው፡ የሰለጠነ ባለወታደር መንግስት፡በሕግ የሚተዳደር ንጉስም እንዳለው ሲረዱ “እነዚህ በፀሐይ ብዛት ፊታቸው ተቃጠለ(ጠቆረ) እንጂ እንደኛው ሰው ናቸው”አሉ ይቺው እንግዲህ ግሪኮች ያወጡልን ሥም ሆነ ማለት ነው!? ለመሆኑ’ ካሜኖ’ የተቃጠለ(ካይከ..ተቃጠለ)… ‘ፕሮሶፖ’ ፊት(ሙትራ)… ሆኖ ሳለ (ካሜኖ ፕሮሶፖ-የተቃጠለ ፊት) እንዳይሆን …አቲዮ…(የተቃጠለ) ኦፕስ…(ፊት) ከሆነ ዶ/ር ፍቅሬ እንደገጣጠሙት ሊ/ጠ ጳወሎስ ሚልኪያስ ብዙ ማስረጃ እንደሚጠይቁት ከሆነና ሊ/ጠበብት ጌታቸው ኅይሌ እንድሚተነትኑት ይህ የግሪኮች ስልት እዚህም ሰርቷል… “ጎሣ “ጐሥዐ” ከሚለው የግዕዝ ቃል የወጣ ነው” ይላል። ልክ አይደለም፤ በሁለት ቋንቋዎች ውስጥ ተመሳሳይ ድምፅ ያላቸው ቃላት ሁሉ ተመሳሳይ ሥርና ትርጉም እንዳላቸው የሚያውቅ የፊሎሎጂ ዕውቀት ያለው ሰው ብቻ ነው። አለበለዚያ የእንግሊዝኛውን grocery ከአማርኛው “ጥሮ ግሮ ሠሪ” ጋር ያዛምዳቸዋል። ዶክተር ፍቅሬ ቶሎሳ ተመሳሳይ ድምፅ ያላቸው ቃላት ሲያጋጥሙት ሳያዛምድ አይለቃቸውም። ይኼ folk’s etymology “ሕዝባዊ የቃላት ሥር ትንተና” ይባላል። “Magician” የሚለው የእንግሊዝኛ ቃል ማጂ ከሚለው ከኦሮምኛ ስም የተወሰደ ነው ይላል። ሁለቱ እንዴት ተገናኝተው ይህ ሊሆን እንደተቻለ የሚያሳይ ተጨማሪ ተረት ያስፈልጋል።“ስለ ደሸት ስንናገር ምንም እንኳን ተረት ቢመስልም ሐቅ ስለሆነውና ለየት ስለሚለው ውልደቱ [= ልደቱ] መናገር ጠቃሚ ነው። የቤላም (በልዓም) የልጅ ልጅ የሆነችው እናቱ ነቢይትዋ ሼምሼል መነኩሲት ነበረች። ከወንድ እርቃ በግዮን አካባቢ በገዳምም ውስጥ መንፈሳዊ ሕይወት ትመራ ነበር። አንድ ቀን በግዮን ወንዝ ሳይሆን አይቀርም ገላዋን ስትታጠብ የወንድ ዘር በማሕፀንዋ ዘልቆ ገባና ደሼት (ደሴት) ተፀነሰ። … ይህ የሆነው ከሦስት ሺ አምስት መቶ ዓመት በፊት ስለሆነ ማስረጃው ሁሉ ቢጠፋ አያስገርምም” ይላል። ኦሮሞዎች ከባሕር ወጣን የሚሉት፥ የኦሮሞና የአማራ አባት ደሼት (ደሴት) እውሀ ውስጥ ስለተፀነሰ ነው ማለት ነው። ግሩም የሚቶሎጂ ትረካ ነው። ግን ከታሪክ ጋር አብሮ አይሄድም። ነቢዩ በልዓም ይኖር የነበረው ሜሶፖታሚያ (ዒራቅ) ነበር። ሚቶሎጂውን ለማሟላት ሼምሼልን ከዚያ አንሥቶ ጎጃም ላይ የጣላትን የነፋስ ሰረገላ ፈጥሮ ታሪኩ ቢጨመርለት ጥሩ ነበር።\n“ዓላማ ዘዴን ያጸድቀዋል” እንዲሉ፥ “ዶክተር ፍቅሬ ቶሎሳ ጂግሳ ዓላማው አማሮችና ኦሮሞች በአንድ አገር ውስጥ በወንድማማችነትና በሰላም እንዲኖሩ ምክንያት ለመስጠት ስለሆነ በምንም ዘዴ ቢጠቀም ክፋት አናይበትም” የሚሉ አሉ። እንዳፋቸው ያድርግላቸው።” ሲሉ ይሞግታሉ እንደ እኔ…..’ፈያ’ ከሚለው ጉራጊኛ ‘ፋይን’ ተወስዷል ብዬ እንግሊዞችን ጉዳቸውን ላውጣው ይሆን! ማን ከማን ያንሳል? ሁ ማይነስ ሁ? መሆኑ ነው።\n*** ዶ/ር ፍቅሬ ቶሎሳ እናፈርሳታለን ለሚሏት ኢትዮጵያ ተጨንቀዋል ተጠበዋል…አንድ አደለንም የራሳችን ባሕሌ፡ ቋንቋዬ፡ መሬቴ፡ ሕዝቤ ለሚሉ አዝነዋል ግን ይህ ማርገቢያ ቢሆን ፈውስ ነውን!? ሙከራቸው ግን እጅግ የሚገርምና የሚደነቅ ነው፡የመራሪስ አማን በላይ ሽምደዳና ሽምጠጣ በፍጹም አልተመቸኝም አሁንም የአንድ ታላቅ ጥንታዊ ሀገር ታሪክ ነውና የጨዋ ደንብ ውይይቱ ይቀጥላል በለው! ከምሥጋና ጋር በቸር ይግጠመን።\nJanuary 4, 2017 05:46 pm at 5:46 pm\nየምትኩ አዲሱ ዝርዝር ማብራሪያ ስለሌለው ጠቅላላ ሀሳቡን ለመረዳት አስቸጋሪ ነው ስላልከው፣ ችግሩ የመጣው ትምህርተ ጥቅሱን አለቦታው ስለ ጨመርከው ነው። ያንተ፦ [”]ዶ/ር ፍቅሬም ሲሰብከን “ኢትዮጵያ የሚለው ከግሪክ ቃል የመጣ ነው የሚለው ውሸት ነው። ይሄን አጣርቻለሁ። [ሄሮዶቱስ ለመኖሩ አጣርቶ ይሆን?] በነሱ መዝገበ ቃላት ውስጥ ይሄ ቃል የለም። ‘ፊቱ የተቃጠለ’ የሚለው ቃል በግሪክ ቋንቋ ኢትዮጵያ የሚለውን ሳይሆን ሌላ ትርጉም ነው የሚኖረው። ግሪኮቹ ከኛው ሰምተው ነው መልሠው ኢትዮጵያ ያሉን። እኛ ከነሱ በፊት ነበርን እንጂ እነሱ ከኛ በፊት አልነበሩም፤ ስማችንን ሊያወጡልን አይችሉም” ይለናል። ለመሳቅ እንኳ የሚቸግር አካሄድና ድምዳሜ ነው።[”] = ከላይ ዋናውን ቅጂ ተመልከት።\nበሁለቱ መካከል ትልቅ ልዩነት አለ። የኔ አነሳስ፣ ማህበራዊ ክፍተቶች መረጃ ለሌላቸው ጭፍን ድምዳሜዎች ዳርገውናል ለማለት ነው። “ከከፋፋይ ታሪክ የሚያቀራርበን ልብወለድ እንመርጣለን” መባሉን ነው። ሕዝቡን የማስተማር ኃላፊነታችንን ስለ ዘነጋን ይህ ሆነ ማለቴ ነው። የጻፍኩትን ቀስ ብለህ ብታነብ ጉዳዬ የዶ/ር ፍቅሬን በማስታከክ የገባንበትን ሰፋ ያለ የአስተሳሰብ ቀውስ ለመጠቆም ነው።\nዶ/ር ፍቅሬ ከሚጽፋቸው ብዙ ቁምነገሮች ጋር ችግር የለኝም። እንዲያውም ስለ ትጋቱና ጥረቱ የሚገባውን ምሥጋና ያገኘ አይመስለኝም። ችግሩ አሁን ባቀረበልን መጽሐፍ የመረጃው መሳሳትና የሚያስከትለውን ውጤት አለማጤኑ ነው። ሁለተኛው፣ የአገራችንን ሕዝብ የከፋፈለው ገዥው እንጂ ሕዝቡ አይደለም [ኃ/ሥላሴ ባላባትና ጭሰኛ/መሳፍንትና ደኃ። ደርግ በመደብ። ዛሬ በጎሳ]። በዓለም ዙሪያ የሕዝቦች ከአንድ ምንጭ መገኘት በሚታወቅበት ሰዓት እኛማ አብረን የኖርን የተጋባንና አብረን የሞትን ልዩነታችን መጕላቱ ለፓለቲከኞች እቅድ ካልሆነ እውነትነት የለውም። መሪራስን ሳይጠቅስ ይህን ታሪካዊ እውነት መተረክ ይቻላል ማለቴ ነው። ለማንኛውም ስለ አስተያየትህ አመሰግናለሁ። ብትፈቅድ ጥናትህን አስፋፍተህ ለአንደኛው ድረ ገጽ ብትልክ ብዙ ሰው ትጠቅማለህ።\nJanuary 4, 2017 09:43 pm at 9:43 pm\n>> ወንድም ምትኩ አዲስ…በአንድ ወቅት ዋሽንግተን ዲሲ ከተማ መንገድ ላይ አንድ ጸጉሩን ያጎፈረ ባለሎቲ ወጣት በእንግሊዘኛ (BURNED FACE) በኢትዮጵያ ካርታ ላይ የተጻፈ ለብሶ ነበር። አልገባኝም! በሚቅጥለው የሠርግ ቀን ጭራሽ በአማርኛ ‘ፊቱ የተቃጠለ’ የሚል አየሁ ወዳጄን ምንድነው?ብዬ ጠየኩት በቀኝ የቆመው ጅግና ትንታኔውን አወረደው! የሰው ሠርግ መርዶ እንዳይሆን በደረቁ ውጬ ዝም!…ግርግር ተፈጥሮ አዳራሽ መግቢያ ላይ ስንገላገል ወዳጄ ትምህርቱ እንዴት ነበር? ብሎ ሳቁን ለቀቀው!…አልመለስኩም ጭራሽ ሳኩ!… ወዳጄም ወይ ሰው አለማወቅ እዚህ እኛን የመሳሰሉ ላይ ያፏጫል ለምዶ ነው አለኝ…አሁንም ዝም! ቦታ ከተያዘ በኋላ ሰሀኑን እንደተሸከመ መጣና ቅድም እንደጀመርኩልህ…ብሎ ወረደበት! እንኳንም ወሬ ማር ይመራል አሉ። አሁን በተራዬ ከምግብ ጋር ተስማሚ ነገሮችን አቀረብኩለት ከምግብ በኋላ በንግስቲቷ እንባ አጣጣማት የመጨረሻው ጥያቄ ግን ፎቶ ኮፒ ማድረግ ቢቻል አንተን እዚህ ማስቀረት ነበር አለኝ…ተልዕኮዬን ጨርሼ ፍቶ ኮፒ ሳልደረግ ተፈተለኩ….!በዚያው ዓመት ሊ/ጠ ማሞ ሙጬ በአቡጊዳ ድረ ገጽ ላይ ይህንኑ ጠቅሰውት ተግቢውን ተመሳሳይ መልስ የሰጠሁ ይመስለኛል።\nከምስጋና ጋር..ወደውይይታችን ለመግባት ያህል…\n** የኔ አነሳስ፣ ማህበራዊ ክፍተቶች መረጃ ለሌላቸው ጭፍን ድምዳሜዎች ዳርገውናል ለማለት ነው።\n___ ይቺ ጭፍን (ዕውር) ድጋፍና ድምዳሜ’ ትልቅ ነበር ትልቅ እንሆናለን!’ የሚለውን አጥፍቷል።ዛሬ መረጃና ማስረጃ አላስፈለገም አርዕስት ፈጥሮ ማስጮህ ማጯጯህ ማስጨብጭብን የተካኑ ሁሉ ክልላዊ ሚዲያን በቡድን ለጥቂቶች ጥቅም እንዲውል ከሰፊው ህዝብ ሰውረው ተቆጣጥረውታል።\n**“ከከፋፋይ ታሪክ የሚያቀራርበን ልብወለድ እንመርጣለን” መባሉን ነው።\n___ “አንድ የፖለቲካል ኢኮኖሚ ለመገንባት” ሲባል በመፈቃቀድና በመፈቃቀር ለፈጣሪዎችህ ገባር ትሆናለህ ማለታቸው መሰለኝ…”ሁላችንም ወያናይት ነን!” ያሉት ማን ነበሩ? የትግራይ የሥራ ቋንቋ እንግሊዘኛ ይሁን ከሚሉ….እኔ የሚመስለኝን ለሕዝቤ ታሪክ ጻፍኩ ከሚሉ መምህር ገብረኪዳን ደስታን ያየ አዎን! ዶ/ር ፍቅሬ ከሚጽፋቸው ብዙ ቁምነገሮች ጋር ችግር የለኝም። እንዲያውም ስለ ትጋቱና ጥረቱ የሚገባውን ምሥጋና ያገኘ አይመስለኝም። ችግሩ አሁን ባቀረበልን መጽሐፍ የመረጃው መሳሳትና የሚያስከትለውን ውጤት አለማጤኑ ነው።(ያሰኛል) ኢትዮጵያዊ ማንነት የለም!። ቢኖርም የአማራና የትግሬ ነው ዳቦና ጠላ…ዘፈንና የባሕል ልብሱ ነጠላና ጋቢ በግድ ተጭኖብናል የሚሉት ሲደመጥ እሰይ! ፐሮፌሶሬ፡ ዶክተሬ፡ኢንጂነሬ አለ የቸገረው።\n**”… ሕዝቡን የማስተማር ኃላፊነታችንን ስለ ዘነጋን ይህ ሆነ ማለቴ ነው። የጻፍኩትን ቀስ ብለህ ብታነብ ጉዳዬ የዶ/ር ፍቅሬን በማስታከክ የገባንበትን ሰፋ ያለ የአስተሳሰብ ቀውስ ለመጠቆም ነው።\n__” ወይ ባይ እንደጠሪው ነው” ለመማርና ማስተማር ፈቃደኛ መሪ አለን? ሥራዓቱ አስርፅበት ይላል እንጂ(ጥርነፋን ያስቧል) አንብቦ፡ ጠይቆ፡ ተሟግቶ፡ የራሱን ግላዊ ግንዛቤ ላይ እንዳይደርስ የባከነና የመከነ ትውልድ!? ተከልሏላ ምን ያያል? ልዩነታን ውበታችን! ይፎክራል። በማንነት ጥያቄ ተወናብዷል…እያንዳንዱ ሥርዓት የራሱ ጥልፋጥልፎች ቢኖሩትም እንዴት አንድ ኩታ አድርተን መሸመን አቃተን !?\n___ ግሪኮች ከ፬፻ ዓመት የቱርክ ባርነት በኋላ ከጀርመን ጦርነት አገግመው ዛሬ የአውሮፓ አካል መሆን እስከቻሉበትና ደግመው የኢኮኖሚ ባርያ እስከደረሱበት ድረስም ከእኛ ባልተናነሰ የችግር ማጥ ገብተዋል። እኛ በአንድ የባሕር በር ሁለት ትውልድ ስናስበላ የውሃ ላይ መርከቦቻቸውን ቁጥር ሳያውቁ የሞቱም ዮናስስ አየር መንገድን ለሀገራቸው መቸር ላይ ደርሰዋል።\n___ የሆነው ሁሉ ሆኖ ኢትዮጵያውያንን የምማፀነው ቢያንስ ግሪኮች የሚያከብሯትን ሀገርና የሚፈሩትን የኢትዮጵያ ሕዝብ እራሳችን ለራሳችን ኩራትና ክብር ልንሰጠው ይገባል!።አራት ነጥብ። የሥም አወጣጡን ትተን የመንግስት አወቃቀር፡ ፍትሕና ደግነታችን ባሻገር..የግብር አሰባሰብ ጅማሮ …የገንዘባችን ጥንካሬ በዶላር ዘመን ግሪክ (አቴንስ) በቀጥታ ግብይት ይፈጸምበት እንደነበር…ዲሞክራሲያችን የመንዝና ግሽን ምንጃር ቡልጋ…ተራሮች ቆመው ሰው መኖር ከጀመረ ዘመን አንስቶ ሴቶቻችን ለጉልጓሎ፡ አረም፡ አውድማ ሥራ ላይ፡ ጭፋሮ ላይ ‘ እግረጠባብ ሱሪ’ አድርገው በውጊያውም ተሰልፈው፡ ሰንቀው ባሎቻቸውን አበረታተዋል። በግሪክ ዴሞክራሲ ዛሬ በ፳፩ኛው ክ/ዘመን ሴት ሱሪ ማድረጓ ሀጢያት፡ የወንድ ሥራ መኪና መንዳት፡ በቢሮ ተቀጥሮ መሥራትን ይጸየፋሉ ሴትና ልጅ ወደ ጓዳ…?ይቺ ናት ጨዋታ! እኛን የሚቀድሙን ካርታቸው አውሮፓ መሸጎጡ እንጂ እንግሊዞች እንደሚሏቸው (ኋይት ትራሽ) ለማለት ኢትዮጵያዊነቴ ይይዘኛል ልበል? “ሰዶ ማሳደድ ሲያምርህ ሀገርህን በክልል ለውጥ” ሆነ እንጂ የቆጡን አወርድ ብለን መውደቃችን እንጂ… ጎበዝ ያልተነገረላቸው የተረሱ ፈላስፎች አሉን… ጥንታዊት ሀገር ሥንል ያረጀን ማለታችን የ፻ ዓመት ታሪክ መናፈቃችን አደለም በማግስቱ ሚሊኒየም ማክበር!? ግን እግዚኦ ወዲያና ወዲህ ሆነ በለው!(ወይ መኮርኮር…ምትኩ አዲሱ ባሉበት ሰላምታዬ ከምሥጋና ጋር ነው። በቸር ይግጠመን


የርዕዮት ደህንነት አደጋ ላይ ነው! | Ethiopian Media Forum (EMF)\nየርዕዮት ደህንነት አደጋ ላይ ነው!\n* የርዕዮት ደህንነት አደጋ ላይ መሆኑን እንድታዉቁት ስል ነዉ ይህንን በብዙ ሀዘን ዉስጥ ሆኜ የጻፍኩላችሁ ትላንትና እንደሁል ጊዜዉ ስንቅ ይዤላት ወደ ቃሊቲ ሔድኩ በር ላይ ያለዉ ፖሊስ “የርዕዮት እህት ነሽ አይደል እሱዋን መጠየቅ አትችይም በአስተዳደር በኩል ሔደሽ ጠይቂ” አለኝ፡፡ እንዳዘዘኝ በአስተዳደር በር በኩል ሔድኩ ወደ ዉስጥ በስንት ትግል ከስለሺ (የርዕዮት እጮኛ) ጋር ገባን፡፡\nዛሬ በዐል ስለሆነ ምን አልባት ሊያስገቡን ይችላሉ ብለን ነበር ሁላችንም ወደ ቃሊቲ የሔድነዉ፡፡ የሆነዉ ግን በጣም አሳዛኝ ነበር፡፡ በር ላይ ደርሰን ስንጠይቅ (ቤተሰቦችዋና ጓደኞችዋ) አሚናዘር ላስፈቅድ ብላ በር ላይ ያለችዉ ፖሊስ ወደ ዉሰጥ ገባች ትንሽ ቆየት ብላ ተመለሰችና አባትና እናት ብቻ ነዉ የሚገቡት ያልችዉ አሚናዘር ብላ እኔና ስለሺ ጓደኞችዋንም ጨምሮ መግባት እንደማንችል ተነገረን። የዚህን ጊዜ አባታችን “የእነሱን ህገወጥ ስራ እንደማይተባበር እና እኛ ተከልክለን እሱ እንደማይገባ ነገራቸዉ” እናታችን እንድትገባና ሁኔታዋን አይታ እንድትነግረን የያዝነዉን ምግብ ይዛ ገባች፡፡ በጣም በሀዘን የያዘችዉን ምግብ ይዛ ተመለሰች ” ምነዉ?” ስንላት ርዕዮት የርሃብ አድማ እንዳደረገች እና ቤተሰብ የማይገባላት ከሆነ አድማዉን እንደምትቀጥል እንደነገረቻት እናም በጣም ያስደነገጠንን ዜና ነገረችን “አጠገቡዋ ኮ/ል ሐይማኖት (የ ገብሩዋድ ባለቤት) እንዳመጡዋትና የርዕዮትን አልጋ በማስጠጋት እሱዋነ ከጎንዋ አድረገዋት እሱዋም ሙሉ ለሊት እየሰደበቻትና እየዛተች እንዳሳደረቻት ህይወትዋ አደጋ ላይ መሆኑን አንድ ነገር ቢፈጠር በህመም እንዳልሆነ እንድታዉቁት እኔ ባልፍም እንኩዋን ሺህ ርዕዮቶች ስላሉ በርቱ አትደናገጡ” የሚል መልእክት ነገረችን፡፡\nአስረዉ ሲያበቁ እንኳን ምነዉ ቢተዋት? በዚህ ከቀጠለ እህቴን ነገ ለማግኘቴ ምን ያህል እርግጠኛ እንደምሆን አላዉቅም!!


አዳማ ከነማ በተሸነፈበት ጨዋታ ታከለ አለማየሁ ኮከብ ተጫዋች ተብሎ ተመረጠ\nየምስራቅ አፍሪካ ክለቦች ካጋሚ ዋንጫ ላይ ለመሳተፍ ወደ ታንዛኒያ ያቀናው አዳማ ከነማ እግር ኳስ ክለብ በደቡብ ሱዳኑ ማላኪያ ክለብ ሁለት ለአንድ ተሸንፏል። አዳማ ከነማ በመጀመሪያው የጨዋታ ክፍለ ጊዜ ወጣቱ የመስመር አማካይ አጥቂ ታከለ አለማየሁ የማላካዩ ግብ ጠባቂ ኬነዲ ሳንቶሊኖን ስህተት ተጠቅሞ ጎል በማስቆጠር ክለቡን መሪ ማድረግ ችሎ የነበረ ቢሆንም፤ የደቡብ ሱዳኑ ክለብ ከሶስት ደቂቃዎች በኋላ የአዳማ ከነማ ተከላካዮች የሰሩትን ስህተት ተጠቅመው አቻ መሆን ችለዋል። ከእረፍት መልስም ከስህተት መማር ያልቻሉት የአዳማ ከነማ ተካለካዮች በድጋሚ የሰሩትን ስህተት ተጠቅመው ሁለተኛ ጎል ማስቆጠር የቻሉት ማላኪያዎች ሙሉ ሶስት ነጥብ በማግኘት ምድብ ሶስትን በሶስት ነጥብ እና አንድ ተጨማሪ ጎል መምራት ችለዋል።\nበቅርቡ ተከላካዩን እሸቱ መናን እና አማካዩን ብሩክ ቃልቦሬን ከወላይታ ድቻ ያዘዋወረው አዳማ ከነማ ወደ ዳሬ ሰላም ባደረገው ጉዞ የመጀመሪያ ጨዋታ ድል ያስመዘግባል ተብሎ ተጠብቆ ነበር። ሆኖም በመጀመሪያ ጨዋታው ሁለት ጎሎችን አስቆጥሮ የተሸነፈ ቢሆንም ወጣቱ አማካይ አጥቂ ታከለ አለማየሁ ግን የጨዋታው ልዩነት ፈጣሪ ሆኖ አምሽቷል። ከጨዋታው በኋላ ከሱፐር ስፖርት ዘጋቢ ጋር በአማርኛ ቃለ ምልልስ ያደረገው ታከለ አለማየሁ “ጥሩ ተጫውተን ነበር ማሸነፍ የሚገባን ቢሆንም በራሳችን ስህተት ልንሸነፍ ችለናል። በቀጣይ ጨዋታዎቻችን ህተቶቻችንን አርመን በመግባት ለማሸነፍ እንጫወታለን። ኮከብ ተብዬ በመመረጤም ደስተኛ ነኝ” ሲል ተናግሯል።\nbekele lebeta [913 days ago.]\nveriy god contineyou!!


ዓለምን ያስደነበረው የኮምፒውተር ጥቃት | ሳይንስ እና ኅብረተሰብ | DW | 17.05.2017\nዓለምን ያስደነበረው የኮምፒውተር ጥቃት\nአውዲዮውን ያዳምጡ። 09:06\n150 ሀገራት ጥቃት ደርሶቧቸዋል\nሉላዊነት (globalization) ዓለምን ወደ አንድ ሰፊ መንደርነት እየቀየረ መሆኑን ብዙዎች ጽፈዋል፡፡ የመረጃ ቴክኖሎጂ እና ኢንተርኔት ያመጣው አጽናፋዊ ትስስር ግን ዓለምን “ያንተ ቤት ሲንኳኳ ይሰማል እኔ ቤት” እያስባለው ነው፡፡ ካለፈው አርብ ግንቦት 4 ጀምሮ በዓለም አቀፍ ደረጃ እያነጋገረ ያለው የኮምፒውተር ጥቃት ለዚህ ሁነኛ ማሳያ ይሆናል፡፡ በሁለት ቀናት ውስጥ 150 ሀገራትን ያዳረሰው ጥቃት በኮምፒውተር ላይ የተመሰረተ ስርዓት በቀላሉ ለአደጋ ሊጋለጥ እንደሚችል አመላክቷል፡፡ ጥቃቱ ፈተና የሆነባቸው አዳጊ ሀገራትን ብቻ ሳይሆን በቴክኖሎጂ ጡንቻቸውን አፈርጥመዋል የሚባሉት ጭምር መሆኑ ደግሞ አነጋግሯል፡፡\nካስፐርስኪ ላብ የተሰኘው የጸረ-ቫይረስ አምራች እና የመረጃ ደህንነት ተቋም ባወጣው መረጃ መሰረት ኮምፒውተሮችን በመቆለፍ ተጠቃሚዎች ገንዘብ እንዲከፍሉ የሚያስገድደው እና “wannacry” የተባለው ጎጂ ሶፍትዌር ከአውሮፓ እስከ ዩናይትድ ስቴትስ፣ ከደቡብ አሜሪካ እስከ እስያ ተሰራጭቷል፡፡ በኮምፒውተር ትስስር እና መረጃ ቴክኖሎጂ ወደ ኋላ ቀርታለች የምትባለው አፍሪቃም ጦሱ አልቀረላትም፡፡\nበካስፐርስኪ ላብ መረጃ መሰረት ጎጂ ሶፍትዌሩ ዘጠኝ አፍሪካ ሀገራትን አጥቅቷል፡፡ ናይጄሪያ፣ ኒጀር፣ ደቡብ አፍሪካ፣ አንጎላ፣ ሞዛምቢክ፣ ታንዛንያ፣ ሞሮኮ፣ ቱኒዚያ እና ግብጽ ከተጠቂ ሀገራት ዝርዝር ውስጥ ገብተዋል፡፡ ኢትዮጵያ በዚህ ተቋሙ ዝርዝር ውስጥም ሆነ ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን ባወጧቸው ዘገባዎች ላይ ስሟ አልተካከተተም።እንዲህ አይነት ጥቃቶችን የመከላከል ኃላፊነት የተጣለበት የሀገሪቱ መስሪያ ቤት ግን ችግሩ በኢትዮጵያም መከሰቱን አሳውቋል፡፡\nየኢትዮጵያ የመረጃ መረብ ደህንነት አገልግሎት ትላንት ባወጣው መግለጫ ኢትዮጵያ ውስጥ ጥቃቱ ኢላማ አድርጎቸዋል ተብለው የተለዩ ተቋማት የቴሌኮሜኒኬሽን፣ የገንዘብ፣ የኤሌክትሪክ እና ኢንዱስትሪ መቆጣጠሪያ ስርዓቶች እንደዚሁም የኤም.አር. አይ ባለቤት የሆኑ ሆስፒታሎች እንደሆኑ ዘርዝሯል፡፡ ኤም. አር. አይ እንደ የጭንቅላት ዕጢ፣ የደም መርጋት እና የአእምሮ መሳት የመሳሰሉትን በሽታዎች ለመመርመር የሚያገለግል መሳሪያ ነው፡፡\nመሳሪያዎቹ በሌሎች ሀገራት ሆስፒታሎችም የሰሞኑ የኮምፒውተር ጥቃት የመጀመሪያ ተጋላጮች ነበሩ፡፡ ጥቃቱ መጀመሪያ በተገኛባት ብሪታንያ ከፍተኛ ጥቃት የደረሰበት የብሔራዊ የጤና ስርዓቷ ነው፡፡ 48 ሆስፒታሎች ተጠቅተዋል፡፡ በኢንዶኔዥያ መዲና ጃካርታ የሚገኘው ዳሃራሚስ ሆስፒታል በእስያ ጥቃት ከደረሰባቸው ተቋማት አንዱ ነው፡፡ የሀገሪቱ ትልቁ የካንሰር ህክምና ማዕከል የሆነው ይሄው ሆስፒታል የተወሰኑ ኮምፒውተሮች በጎጂ ሶፍትዌሩ በመጠቃታቸው አገልግሎት መስጠት አቋርጦ ነበር፡፡ ተራ የኮምፒውተር መቆለፍ የሚመስለው ጥቃት የሰውን ልጅ ህይወት ሊያስከፍል እንደሚችል ከሆስፒታሉ ዳይሬክተር አብዱል ቃድር ቃል መረዳት ይቻላል፡፡ “ፈጣሪ ይመስገንና በጥቃቱ ወቅት ምንም ዓይነት ቀዶ ህክምና አልነበረም፡፡ ጥቃቱ ቅዳሜና እሁድ መድረሱ ጉዳቱን አነስተኛ አድርጎታል” ይላሉ አብዱል ቃድር፡፡\nጥቃት አድራሾቹ ኢላማቸው ያደረጉት ሆስፒታሎችን ብቻ አልነበረም፡፡ ከጀርመኑ የባቡር ድርጅት እስከ ስፔን የቴሌኮሙንኬሽን አገልግሎት አቅራቢ፣ ከፈረንሳዩ የመኪናዎች አምራጅ ድርጅት ሬኖ እስከ ሩሲያ የአገር ውስጥ ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ድረስ በተለያየ ዘርፍ ውስጥ ያሉ ተቋማትን አጥቅተዋል፡፡ የአውሮፓ የወንጀል መከላከል መስሪያ ቤት ዮሮፖል ኃላፊ የሆኑት ሮብ ዌይን ራይት የአሁን ጥቃቱን ከዚህ ቀደም ከነበሩ ተመሳሳይ ጋር ክስተቶች ጋር ያነጻጸሩታል፡፡\n“በዩሮፖል በየዓመቱ ከኮምፒውተር ወንጀል የተያያዙ ወደ 200 ዓለም አቀፍ ምርመራዎች እናደርጋለን፡፡ እንደዚህኛው አይነት ግን በፍጹም አይተን አናውቅም፡፡ ገንዘብ እንድትከፍል የሚያስገድዱ ጎጂ ሶፍትዌሮች የኮምፒውተሩዓለም ዋና ስጋት እየሆኑ መጥተው ነበር ይህ ግን ከዚህ ቀደም ያልተመለከትነው ነው፡፡ ዓለምን ያካለለበት መጠን አቻ የለሽ ነው፡፡”\n“ራንሰምዌር” ተብለው የሚታወቁት የጎጂ ሶፍትዌሮች ጥቃት ባለፉት ሁለት ዓመታት እየጨመሩ መምጣታቸውን ዘገባዎች ያመለክታሉ፡፡ የእንደዚህ አይነት ሶፍትዌሮች የመጀመሪያ ጥቃት የተመዘገበው በጎርጎሮሳዊው 2005 ነው፡፡ ለመሆኑ የ“ራንሰምዌር” ጉዳት ምንድንነው? መቀመጫውን በአሜሪካ ቺካጎ ያደረገው የመረጃ ደህንነት ባለሙያው ፍጹም አሳልፍ ምላሽ አለው፡፡\n“ራንሰምዌር ትክክለኛ ትርጉሙ ለምሳሌ ሰው ሲታገት ገንዘብ ይጠይቁና ገንዘብ ሲሰጣቸው የታገተውን ሰው እንመልሳለን እንደሚሉት ይሄኛው ደግሞ ዲጂታል ሰነዶችን ነው የሚያግተው፡፡ የዲጂታል ዓለም ስለሆነ ሶፍትዌር ነው የሚጠቀሙት፤ ኮምፒውተር ላይ ነው የሚካሄደው፡፡ ምንድነው የሚያደርገው ይሄኛው ማልዌር ሰነዶችህን ይቆልፋቸውና ራሳቸው አጥቂዎቹ ባላቸው የመክፈቻ ቁልፍ ፋይሎቹን ይደብቋቸዋል ወይም እንዳትጠቀማቸው ያደርጉሃል፡፡ በጣም አስፈላጊ ፋይል ከሆነ እና ሌላ ቦታ መጠባበቂያ ከሌለኅ ገንዘቡን መክፈል አለብህ ማለት ነው፡፡ እንድትከፍል ማስገደድ ነው፡፡”\nእንዲህ አይነት ሶፍትዌሮች ወደ ኮምፒውተሮች ከሚዘልቁባቸው መንገዶች አንዱ ከማይታወቁ አድራሻዎች በሚላኩ ኤሜይሎች አማካይነት ነው፡፡ ተጠቃሚው በኤሜይሉ የተያያዘ መልዕክት ሲከፍት በውስጡ የተደበቀው ጎጂ ሶፍትዌር ኮምፒውተሩን በመቆጣጠር አጠቃላይ ስርዓቱን ይቆልፈዋል፡፡\nሌላው የሶፍትዌሮቹ መሰራጫ ደግሞ ፣ ፌስቡክ እና ትዊተርን በመሳሰሉ የማህበራዊ መገናኛዎች፣ በስካይፕ እና ሜሴንጀር መልዕክት መለዋወጫዎች የሚላኩ መስፈንጠሪያዎች (ሊንኮች) ናቸዉ፡፡ አጠራጣሪዎቹን ሊንኮች የሚጫኑ ተጠቃሚዎች ጎጂዎቹ ሶፍትዌሮች ሰተት ብለው እንዲገቡ ፈቀዱላቸው ማለት ነው፡፡ አደገኛ፣ ሀሰተኛ እና አጠራጣሪ ድረ-ገጾችን መጎብኘትም ለእነዚህ ሶፍትዌሮች ጥቃት እንደሚያጋልጥ ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡\nበዚህም ወደ ኮምፒውተር ይግባ በዚያ ችግሩን የሚያግዘፈው ሁሉንም መረጃዎች በአንድ ቋት ሰብስቦ ማስቀመጡ እንደሆነ የሚከራከሩ አሉ፡፡ እንዲህ አይነቱ ቋት ከተጠቃ ማጣፊያው እንደሚያጥር የሰሞኑን የሆስፒታል እና ሌሎች ተቋማት ጥቃት ማሳያ ያደርጋሉ፡፡ በአሁኑ ጥቃት በጥቂት ሰዓታት ብቻ 200 ሺህ ኮምፒውተሮች መጠቃታቸውን በማንሳት መረጃዎች በወረቀት የሚከማቹበት አይነት ሌላ አማራጭ እንደሚያስልግ ያጠይቃሉ፡፡ ፍጹም መፍትሄው ወደ ድሮው ዘመን መመለስ አይደለም ባይ ነው፡፡\n“በትክክለኛው የመረጃ ማጠራቀሚያ ስርዓት ብዙ ዓይነት ደረጃዎች አሉት፡፡ አንደኛ ሰዎች የሚሰሩበት መረጃ በማዕከል ኦንላይን ሆኖ ፊት ለፊት ይቀመጣል፡፡ ከዚያ በኋላ መጠባበቂያ ሊኖርህ ይገባል፡፡ ከዚያ በኋላ እንደገና ደግሞ ከትስስር ውጭ የሆነ መጠባበቂያ (ኦፍላይን ባክአፕ) የሚባል አለ፡፡ እስከምን ድረስ መሰለህ ይሄ የሚካሄደው? በተለያየ መልከምድራዊ አቀማመጥ ላይ ባሉ ቦታዎች እስከማስቀመጥ ይሄዳል፡፡ አሁን ሎስ አንጀለስ ከሆነ ቢሮህ ያለው የመሬት መንቀጥቀጥ በጣም ያጠቃቸዋል፡፡ ስለዚህ መረጃህና ስርዓትህ ሙሉ መጠባበቂያ ሌላ ቦታ መኖር አለበት፡፡ እና እንደ ድርጅቱ አቅም እና በጀት የተለያየ ቦታ ደጋግመህ ማስቀመጥ ያለብህ፡፡ ባለፈው ሳምንት የተከሰተው አይነት ሲመጣ ለዚያ ነው ከትስስር ውጭ የሆነ (ኦፍላይን ባክአፕ)፣ በስነስርዓቱ ቋት ውስጥ የተቀመጠ መጠባበቂያ የሚያስፈልግህ፡፡ መጠባበቂያ ወደ manual መዞሩ አማራጭ አይደለም፡፡ ወደ ኋላ ይጎትታል፡፡ የምትሰራበትን በጣም ያዘገያል ፡፡ ”\nየአዲስ አበባው የመረጃ ደህንነት ባለሙያ ፍስሀ ጌታቸው ነገሩን በቀላሉ ለማስረዳት ይሞክራል፡፡ በግለሰብ ደረጃ ያሉ ኮምፒውተሮች በቫይረስ እንዳይጠቁ የሚደረገው ቅድመ ጥንቃቄ አሁን ለደረሰው አይነት ጥቃት መከላከያ ነው ይላል፡፡\n“ይሄን አሁን መከላከል የምንችለው አንዱ ኮምፒውተር ላይ የነበረውን ወደ ሌላ ኮምፒውተር ገልብጦ ያንን የተገለበጠትን ኮምፒውተር ከኢንተርኔት አለማገናኘት ማለት ነው፡፡ ስለዚህ በቫይረሱ አይጠቃም ማለት ነው፡፡ ይሄ backing up the data ይባላል፡፡”\nበ“ራንሰምዌር” የተጠቃ ኮምፒውተር ላይ ያለን መረጃ እንደገና ማግኘት ከባድ እንደሆነ የአሜሪካው ፍጹም ይናገራል፡፡ ኮምፒውተሮቹን ካጸዱ በኋላ መረጃዎችን ከመጠባበቂያም አውጥቶም ሆነ በአዲስ መልክ አዘጋጅቶ መጫን እንደሚያስፈልግ ያስረዳል፡፡ ይህን ሁሉ ኪሳራ ለማስቀረት ድርጅቶች በዘርፉ የሰለጠነ ባለሙያ መቅጠር እንዳለባቸው የአዲስ አበባው ፍስሀ ይመክራል፡፡ በኢትዮጵያ በድርጅቶች ዘንድ “ምን አይመጣብንም” የሚል መዘናጋት እንደሚያስተውል ፍስሀ ይናገራል፡፡\n“አንደ ሰው ወይም ድርጅት ኮምፒውተሩ በስነስርዓቱ መስራቱን ነው እንጂ የሚያየው ኮምፒውተሩ ላይ ያሉትን ክፍተቶች አያያም፡፡ አንድ ድርጅት ስለ ኮምፒውተር ብርበራ (ሃኪንግ) ልምድ ያለውን ሰው ወይም ዋይት ሀት ሀከርን የኮምፒውተር ስርዓቱን እንዲያጠናለት መቅጠር አለበት፡፡ ዋይት ሀት ሀከሩ የስርዓቱን ችግሮች የመለየት ብቃት አለው፡፡ ስለዚህ እንደዚህ አይነት ችግሮችን የመከላከል አቅሙ ሰፊ ይሆናል ማለት ነው፡፡”\nኢትዮጵያ ለ“ራንሰምዌር” ጥቃት በቀላሉ የተጋለጠች እንደሆነች ፍጹም ያምናል፡፡ ነገር ግን አጥቂዎቹ በሌሎች ሀገራት እንዳደረጉት መጠነ ሰፊ ጥቃት ያልደረሱባት መምረጫ መስፈርት ስላላቸው ነው ይላል፡፡\n“ዝም ብለው ሁሉንም ክፍት የሆነ ነገር አያጠቁም ፡፡ ገንዘብ የሚከፍል ሰው አለ ወይ? እነዚያ ሰዎች ገንዘብ የሚያስከፍል መረጃ አላቸው ወይ? ሀገርን እና የኢንዱስትሪ ዘርፍ ይመርጣሉ፡፡ ለምሳሌ ጤና ላይ፣ ሆስፒታል ላይ ነው ትኩረት ያደረጉት፡፡ አስጊ ስለሆነ፣ ሁሉም ሰው በሽተኛ እንዳይሞት ስለሚፈልግ ቶሎ እንዲከፍል ማለት ነው፡፡ አሁን ኢትዮጵያ ብዙ ሆስፒታሎች እንዲህ የተደራጀ መረጃ ቢኖራቸው እና ታዋቂ ብትሆን ኖሮ ይመጡ ነበር፡፡ ግን ይህ ጥቃት የተጠቀመበት ክፍተት አለወይ ብትል? እኔ እስከነበርኩ ሀገሩን እስከለቅ ድረስ በጣም አለ” ባይ ነው ፍጹም፡፡\nቁልፍ ቃላት ኮምፒውተር ጥቃት, ራንሰምዌር, ፌስቡክ, ትዊተር, ጀርመን, ካስፐርስኪ, ኢንዶኔዥያ, ዮሮፖል


ብቸኛ አይደሉም • ዲሞክራሲ በራስ መስተዳድር ነው\nአንተ ብቻህን አይደለህም\nእራስዎን አታውቁም ሌላ ማንም አያውቅም ፡፡ ሆኖም ፣ እንግዳ በሆነ ብዙ ሕዝብ ፣ በምድረ በዳ ፣ ወይም ምንም ፍጡር ፍጡር ባለበት ተራራ ላይ ፣ ብቸኝነት ሊሰማዎት አይገባም ፡፡ የእራስዎ አሳቢ እና አዋቂ አለ እነሱ እነሱ የራስዎ ናቸው ፡፡ ከእነርሱ ሊለዩ አይችሉም ፡፡ ምንም እንኳን እንደ ሥራቸው ምንም እንኳን በሥጋ ሰውነትዎ ውስጥ የተጠለፉ ቢሆኑም ከራስዎ ተሰውረው በስሜት ህዋሳት ግራ ተጋብተዋል ፡፡\nዐዋቂው በዓለማት ውስጥ ዕውቀትን ሁሉ ዐዋቂ ነው ፡፡ የእርስዎ አስተሳሰብ ከእርስዎ እና በዓለም ውስጥ ካሉ ሁሉም ሰዎች ጋር በተያያዘ ለእውቀቱ አስብ ነው ፣ አንተ የአሳቢህና የምታውቀው አንተ ነህና ፡፡ እርስዎ እና አስተሳሰባችሁ እና አዋቂዎ ሶስት የተለያዩ አይደሉም ፣ ግን ሦስት የማይታይ እና የማይሞት ሦስት ሥላሴ አካላት አይደሉም ፡፡ የዋቂው ግዴታ እንደ ሦስት ሥላሴ ራስን ማወቅ እና ማወቅ ነው ፡፡ የእርስዎ አዋቂ እና አስብ (ዘላለማዊ) እንደ ዘ ሥላሴ ራስ ፣ በዘላለማዊነቱ ያውቀዋል እንዲሁም ያስባል። እርስዎም በዘለአለም ውስጥ ነዎት ፣ ነገር ግን እንደ ሦስቱ ሥላሴ ራስ አታደርጉም እናም እርስዎ የሚያደርጉት ነገር እንደ ለሦስት ሥላሴ ራስ አይደረግም ምክንያቱም ለጊዜው በሚገዛ አካል ስለተሸበሸበዎት እርስዎም ቁጥጥር ይደረጋሉ ፡፡ የጊዜን ብርሃን (የመለኪያ) እና የመለኪያ ልኬቶች በሚሆኑት በስሜት ህዋሳት ፡፡ ማወቅ እንደቻሉ እና ማወቅ ይችላሉ ምክንያቱም እንደ ትሪሊየንት ራስዎ አድርገው ከሚያውቁት እና ከሚያስቡ የአዋቂው እና ከአስተማሪው አካል ነዎት። ግን ዘላለማዊም ፣ ወይም አስተሳሰብዎ (አዋቂ) እና (አዋቂ) (አነቃቂ) አታውቂም ወይም ከሦስት ሥላሴ ራስ ጋር ስላለው ግንኙነት አታውቁም ፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት በስሜት ህዋሳት ውስጥ ተጭነው በመሆናቸው እና በስሜት ህዋሳት (ስሜትሮች) የሚለካው በሰዓቱ እንዲኖሩ እና ጊዜን እና የነገሮችን ዕቃዎች እንዲያስቡ ነው። ከስሜት ህዋሳት አንጻር ለማሰብ የሰለጠኑ እና እራስዎን እንደ የስሜት ህዋሳት ለይተው ያውቁ እና ለእውቀት እና ለትምህርትም እንኳን በስሜት ሕዋሳቶች ላይ ጥገኛ አድርገው ነበር።\nጥገኛ ፣ ብቸኝነት ፣ እና ብቸኝነት ተሰምቶዎት ነበር ፣ በእርሱ ላይ እምነት መጣል የሚችሉት በእርሱ ላይ እምነት የሚጣልበትንም አንድ ሰው ፈልገዋል ፡፡ በማንኛውም የስሜት ሕዋሳት ወይም ነገር ላይ ጥገኛ ሊሆኑ አይችሉም ፤ እነሱ ይለወጣሉ ፡፡ በስሜት ሕዋሳት ማመን አይችሉም ፣ እነሱ ያታልሉሻል። እርስዎ ሊተማመኑ የሚችሉት የሦስት ሥላሴ ራስዎን የሚያስብ እና የሚያውቅ ብቻ ነው ፡፡ አንተ ሠሪው ፣ ስሜት አይደለህም ፤ እርስዎ በሚኖሩበት የሰውነት ነር andች እና ደም ውስጥ የተደበቀ የትብብር ስሜትና ፍላጎት ነዎት ፡፡ እናም በስሜትና በፍላጎት እርስዎ ፣ ሰሪው እርስዎ የሰውነት ማጎልመሻ መሳሪያውን በሚታይ እና በመስማት መመሪያ ይሥሩ እና ያሂዱ እና በጥራጥ እና በመሽተት ይደሰታሉ። ስለ የስሜት ህዋሳት ወይም ስለ አእምሮአዊ ነገሮች የበለጠ ባሰላሰሉ መጠን በአስተሳሰብዎ እና በሚያውቁት ዘላለማዊ እንደ ዘላለማዊ አካል እንደ ዘላለማዊ ግንዛቤዎ አይኖርም። ጊዜን እየተገነዘቡ ስለ ዘላለማዊው ማወቅ አይችሉም።\nግን ፣ ምንም እንኳን በሰውነት ውስጥ የተስተካከሉ እና በስሜት ህዋሳት የተደበቁ ቢሆኑም ፣ እርስዎ ንቁ ነዎት እናም ማሰብ ይችላሉ ፡፡ ስለዚህ እራስዎን እንዲከላከሉ እስከፈቀዱለት ድረስ ተንከባካቢዎን እንደ ተንከባካቢዎ እና ዳኛዎ አድርገው ሊያስቡ ይችላሉ ፡፡ ለአሳዳጊዎ መናገር እና የልብዎን ሚስጥሮች ፣ ምኞቶች እና ምኞቶች ፣ ተስፋዎችዎ እና ፍራቻዎችዎ መንገር ይችላሉ ፡፡ ልብዎን በነፃነት መክፈት ይችላሉ ፣ ምንም ነገር ለመደበቅ መሞከር የለብዎትም ፡፡ ምንም ነገር መደበቅ አትችልም። እርስዎ ያሰቡት ወይም ያደረጉት ነገር ሁሉ የታወቀ ነው ፣ ምክንያቱም ዳኛ እያንዳንዱን ሀሳብዎን እና ተግባርዎን የሚያውቅ የማይታወቅ የሥላሴ አካል አካል ነው ፡፡ እንደ ስሜቶችዎ እንዳታታልሉት ስሜታዎን እና ምኞትዎን ሊያታልሉ ይችላሉ ፣ ግን ሞግዚትዎን እና ዳኛዎን ማታለል አይችሉም ፣ ምክንያቱም የስሜት ህዋሳት በእሱ ላይ ምንም ኃይል የላቸውም። አላስተዋላችሁም ብለው ከሚያምኑበት በላይ ዳኛዎን ማታለል አይችሉም ፡፡ አሁን ያውቅዎታል። ከፈለግክ ከእሱ ጋር መነጋገር ትችላለህ። በእርጋታ ለራስዎ ማለት ይችላሉ ወይም “ዳኛዬ እና ዐዋቂዬ! ብርሃንህን እና የምታውቀህን ብርሃን ስጠኝ! ሥራዬን ሁሉ እንድፈጽም እና ከአንተ ጋር ሁን አንድ ሁን ሁል ጊዜ እንዳንሆን ሁል ጊዜም ልብህ ሁን ፡፡ ”በተለይ በችግር ጊዜ እና አደጋ በሚኖርበት ጊዜ እሱን ጥሩው ፡፡ እሱ ይጠብቅዎታል እንዲሁም ይመራዎታል ፡፡ እሱ አይጥልህም። በእውነቱ በእርሱ ላይ የምታምኑት ከሆነ ምንም ፍርሃት የለዎትም ፡፡


የማለዳ ወግ … እየሳቁ ማልቀስ ! | justiceethio\n← ታሣሪዎቹ ጋዜጠኞችና ብሎገሮች “ተደበደብን” አሉ\nህወሃት ሊወድቅ ነው (ለነጻነታችን እንጨክን ፡ እንቆሽሽ!) →\nየማለዳ ወግ … እየሳቁ ማልቀስ !\nበለጋ እድሜዋ ትዳር መስርታ ሁለት ትጉህ መንታ ልጆች የታደለች እህት ከትዳር ጓደኛዋ ችግር ገጠማት። የ “ተበዳይ ነኝ !” ባይ ወዳጀን ምሬት ደጋግሜ ብሰማም ከቀናት በፊት “በደለኝ! ” ያለችው የትዳር አጋሯ በኮሚኒቲው ሽምግልና ኮሚቴ በኩል ክስ መስራቱን እና የክስ ጥሪ እንደደረሳት ሰማሁ። ከአሰር አመት በፊት እድሜዋ ገና የ17 አመት እያለ የዛሬ የ12 አመት እድሜ የሆነውን ትልቁን ልጀን ያሳደገችውን እህት የቆየ አብሮነት ትውስታ እያሰብኩ የአለመግባባቱን ሽምግልና ወደሚከወንበት የጅዳ ኮሚኒቲ ሽምግልናውን ለመታዘብ መጓዝ ጀመርኩ። የያኔዋ ጉብል በኮንትራት ስራ መጥታ ከአሰሪወችዋ ልታመልጥ ከሶስተኛ ፎቅ የወደቀችበትን አሳዝኝ ታሪክ ጀምሮ ከብላቴና ልጀ ጋር ውለው ሲያድሩ የነበረውን ሁሉ ስደት እና ድህነት በልጅነት እድሜዋ ላይ የጣለውን ህመም አስታወስኩ። እግረ መንገዴን ይህን ሁሉ አውጥቸ አውርጀ ያ ሁሉ አልፎ ለዛሬ ወግ ማዕረግና ለመንታ ልጆች በረከት ያደላትን ፈጣሪ ስራ አስታውሸ ” ለፈጣሪ ምን ይሳነዋል!” ስል አምላኬን አመሰገንኩት!\nወደ ኮሚኒቲው ጽ/ቤት ብዙም ሳልቆይ ደረስኩ። “በደል ደረሰብኝ!” ባይ ቀድማ በቀጠሮዋ ተገኝታለች ። “ልጆቸን ጥላ ሔደች ” ባይ ከሳሽ ባል ዘግይቶ መጣ። ጉዳዩን ለመታዘብ ከባልም ለሚስትም ወገን የመጣን ታዛቢ ሽማግሌወች ሁለት ሶስት ስንሆን ሁላችንም በባልና ሚስት መካከል ሰላም እንዲወርድ ተመኘን። በበዳይ በተበዳይየደረሰወን ሁሉ የሚሰሙት ሽማግሌዎች መሆኑ በጀ ። እኛ በበዳይ በተበዳይም ላይ ያረፈውን የዱላ አሸራ እያነሳን ብንሸመግል ሽምግልናው ፍርሻ በሆነ ነበር ስል ማሰቤ አልቀረም ። ብቻ ኮሚኒቲው ከተመሰረተ በርካታ ጀምሮ በሽምግልናው ረገድ ተመሳሳይ ፋና ወጊ ማህበራዊ ጉዳዮችን በመስራት ላይ ያለው ኮሚቴ አባላት ትናንትም ዛሬም ቤት እንዳይፈርስ፣ ወገን ከወገኑ ሲጋጭ ገጭቱን በወግ በስርአት በማሸማገል ይሰራሉና ብዙውን አስታውሸ አመሰገንኳቸው። ትልቁን ስራ የሚሰራው የዚህ ኮሚቴ አባላት የዚህችን ብላቴና ትዳር ለልጆች ሲባል መታደጋቸውን ከበር ሆነን ሽምግልናውን ስንከታተል ለነበርነውን መልካም የምስራች አበሰሩን ! ባልና ሚስት ልዩትን አስወግደው ለመኖር ተስማምተው ባንድ መኪና ተያይዘው ሲሔዱ የአብራካቸው ክፋዮችን ደስታ መመልከት በራሱ ልዩ የደስታ ስሜትን ይሰጥ ነበር 🙂\nይህንን ሽምግልና ለመታዘብ በጠራራው ጸሃይ በኮሚኒቲው ግቢ ከአንዳንድ ወንድሞቸ ጋር “እንኳን ከእስር በሰላም ወጣህ!” ከሚለው ሰሞነኛ የደስታ መግለጫ ጀምረን በቅርቡ ደጋግሜ ስለማነሳው በግና ፍየል ጠባቂ የነበረ ወንድም የወህኒ አበሳ መጨዋወት ጀመርን። አንዳንዶች ይህ ወንድም ከጅዳ ቆንስል የቅርብ ርቀት በህክምና ላይ እያለ መረጃ ያቀበሉኝ ነበሩና የሰማሁ ያየሁትን ሳጫውታቸው አስደንጋጩን አበሰሩኝ: ( በገዛ ወገኑ አካሉ የፈረሰው ወንድም ሊሴ ፖሴ ተሰርቶለት ከሳምታት በፊት ወደ ሃገር መግባቱን ነበር ያረዱኝ: ( መረጃው በሽምግልናው የተሰማኝን ደስታየን ነጠቀኝ 😦 በስጨት ብየ ወደ ቤቴ አመራውሁ … ይህንንስ ዝም በሚል ቁሽት ተጀቡኘ !\nከድብደባው ጀምሮ እስከ ህክምናውና በቅርብ እስከ ነበረው የተቃወሰ የዚህ ግፉ ወንድም የሰበሰብኩትን መረጃዎችን ” ህይዎት በብሪማን ብየ ለሁለት ወራት ያለማቋረጥ በያዝኩት ማስታወሻ ሰፍሯል ። እሱኑ እያገላበጥኩ ባየውም ህመም እንጅ ያገኘሁት ፋይዳ የለም ! ደግሞስ ምን ማድረግ ይቻለኛል ? ግለሰቦች ምንም ማድረግ ባይቻለን የመንግስት ተወካዮቻችን በዜጎች ላይ እንዲህ ግፍ ሲፈጸም ጉዳዩን ለሚመለከተው አካል ማድረስ አለመቻላቸው ውስጤን ቢያደማው ሙሉ ታሪኩን ቀን ሲወጣ በመረጃ አስደግፊ እስካቀርበው ከደማው ለቤ ይህችን ታክል ማለትን ወደድኩ …\nወዳጆቸ ሆይ ! የዚህ ወንድም ወደ ሃገር ቤት ገባ በሚል የደረሰኘ መረጃው እርግጠኛ መሆኑን ገና አላረጋገጥኩም። መረጃው አውነት ሆኖ ከምስኪን ወገኖቹ ተቀላቅሎ ከሆነ ግን ይህን ወንድም ከንፈር ከመምጠጥ ባለፈ ልንደግፈው፣ በማቋቋሙና ከጎኑ ልንቆም ግድ ይለናል! በዚህ ረገድ መረጃውን ከማረጋገጥ ጀምሮ አድራሻውን አፈላልጋለሁ ። እኛ በህግ ፊት ቀርበን መሞገት አይቻለንም ፣ ይህን ማድረግ እየቻሉ ያላደረጉት በጸጸት ይንደዱ ! እኛ ግን ከሁሉም በላይ “ነግ በእኔን ” ትተን ለፈጣሪ ስንል ሰብአዊነት ተሰምቶን የምንችል ሁላችንም የአርዳታ እጃችን እንድንዘረጋ አደራ እላችኋለሁ !\n( ሁለት አይኑ በድብደባ የጠፋውንና ፊቱ ሙሉ በሙሉ አይሆኑ የሆነው ወንድም ከሰውነት ተራ ያወጣ ጉዳት የሚያሳዩ ፎቶዎች በእጀ ላይ ቢገኙም ሁሉንም ልጥፍና ላሳዝናችሁ ግን አልሻም! )\nአንድየ ይታረቀን ! ቸር ያሰማን !


ከአባቴም ቤት ያሳደዳችሁኝ እናንተ አይደላችሁምን? /መሳ.11÷7/ | አቡነ ሳሙኤል ሊቀ ጳጳስ\nከአባቴም ቤት ያሳደዳችሁኝ እናንተ አይደላችሁምን? /መሳ.11÷7/\nበድህነት ውስጥ ባለጠግነት፣ በመዋረድ ውስጥ ክብረት፣ በመሰደድ ውስጥ ዕረፍት እንዳለ ማመን ለአብዛኛዎቻችን ከባድ ነው፡፡ ነገር ግን በልቶ መራብ፣ ጠጥቶ መጠማት፣ ለብሶ መታረዝ ካለ እየተራቡ መጥገብ፣ እየተጠሙ መርካት፣ እየተዋረዱ መክበር፣ እየተሰደዱ ማረፍ፣ እየሞቱም መኖር እንዳለ እናስተውላለን፡፡ እኛ ክርስቲያኖች ስለሆን በመከራ ውስጥ ምቾት እንዳለ እንገነዘባለን፡፡ በዮፍታሔ ሕይወት ውስጥ የምናየው ተሞክሮ ይህን እውነት ያስረግጥልናል፡፡ ታሪኩ “…ዮፍታሔን የልዩ ሴት ልጅ ነህና በአባታችን ቤት አትወርስም ብለው አሳደዱት፡፡ ዮፍታሔም ከወንድሞቹ ፊት ሸሽቶ በጦብ ምድር ተቀመጠ፤ ምናምንቴዎችም ሰዎች ተሰብስበው ዮፍታሔን ተከተሉት” ይላል /መሳ.11፡2/፡፡\nዮፍታሔ በሰው ፊት ያለውን እሳቤ ስንመለከት የልዩ ሴት /የጋለሞታ ሴት/ ልጅ ነው፡፡ ነገር ግን ጽኑዕ እና ኃያል ሰው መሆኑ በእግዚአብሔር የተመሰከረለት ነው፡፡ ሰዎች የሚሉን፣ የሚያስታውሱን እና እኛን የሚዳኙበት መንገድ ልባችንን የሚያደማ፣ ዐይናችንን የሚያስነባ ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን እግዚአብሔር ራሱ ስለጻድቁ ኢዮብ የሚናገረው እንጂ የሰይጣን ክስና ሙግት ልክ ስለማይሆን የሚወራው ሁሉ እውነት አይደለም፡፡ /ኢዮ.1÷6/ ነገሩ “እብድ እውነት ይናገራል” ስለሚባል የጤንነት ምልክቱ ውሸት ከሆነ ሰነባብቷል፡፡ ዮፍታሔ የልዩ ሴት ልጅ መሆኑ ከአባቱ ቤት ሊያገኝ የሚገባውን ውርስ አስከለከለው፡፡ ዮፍታሔ እናቱን መርጦ፣ አካባቢውንም ወስኖ አልተወለደም፡፡ ዳሩ ግን እርሱ መርጦ ባላመጣው መጡበት፤ የገዛ ወንድሞቹም ከአባቱ ቤት አሳደዱት፡፡ ዛሬም እንዲሁ “የእኔ ብቻ ነው ትክክል” በሚል ጭፍን አመለካከት ሰላምታ የሚያስከለክሉ፣ ጥሩ ስምን ጥላሸት የሚቀቡ እና በአጉል ሥጋት የሚያገላምጡ ሰዎችን በኅብረተሰባችን መካከል እንታዘባለን፡፡\nሰው ከተፈጥሮ በተቀበለው ነገር አይፈረድበትም፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነም የዮፍታሔን ጽኑዕ ኃያልነት የጋለሞታ ሴት ልጅነቱ ሊሸፍነው አይገባም ነበር፡፡ ስለ ሰዎች የድካም ታሪክ ስንሰማ የምንጠብቀው የበለጠ ድካምን ከሆነ ጨለምተኞች ነን፡፡ ስለ ወደቀ ስናወራ መነሣትን እያሰብን፣ ስለተቸገረ ስንናገር ብልጽግናን እያየን፣ ስለ ስደት ስናወራ መመለስን እያስተዋልን፣ ስለሞትም ስንሰብክ ትንሣኤውን እያወጅን ከሆነ ግን ለተስፋ መቁረጥ የእግር እሳት ነን፡፡ ተስፋ መቁረጥ ማለት ከጨለማ ቀጥሎ ብርሃን፣ ከመጨነቅ ቀጥሎ ሰላም፣ ከድካም ቀጥሎ ድል፣ ከረሃብ ቀጥሎ ጥጋብ፣ ከስደት ቀጥሎ ዕረፍት አይመጣም ብሎ ማሰብ ነው፡፡ እውነታው ግን የጠሉን እንደጠሉን፣ ያሳደዱን እንዳሳደዱን፣ የናቁን እንደናቁን፣ ያሳዘኑን እንዳሳዘኑን፣ አስቸጋሪዎቻችን ሁሉ እንዳማረሩን አለመቀጠላቸው ለመኖር ከምንናፍቅባቸው ምክንያቶች መካከል አንዱ ነው፡፡ ሰው በችግር መኖር አይፈልግምና ክርስቲያን ግን የተለየ ሰው ስለሆነ በመከራም ኖሯል፤ እየኖረ ነው፤ ይኖራልም፡፡\nአስተዋይ ሰው በፊቱ ያለውን መከራ ሳይሆን በልቡ ያለውን ራእይ እየተከተለ በትዕግሥት ይጓዛል፡፡ ቅድስት በረከቱን ያሳድርብንና ታላቁ አትናቴዎስ “ዓለም ሁሉ ጠላህ” ቢሉት “እኔም አስቀድሜ ዓለሙን ጠልቼዋለሁ” አለ፡፡ ይህች ዓለም ወዳ መጥላት፣ አምና መክዳትና ስማ መንከስ ልማዷና ሕጓ ነው፡፡ ታዲያ ይህችን ዓለም በሰማያዊ ጥበብ አስቀድመው የጠሉ በእውነትም የታደሉ ናቸው፡፡ ዓለም ስትጠላቸው የሚፈነድቁ አስቀድመው ዓለምን የጠሉ ብቻ ናቸው፡፡ ከዓለም የከበሬታን ወንበር የሚናፍቁ ግን ስሜ፣ ክብሬ እያሉ ሲጨነቁ ይኖራሉ፡፡ ዓለምን እንደ ጉድፍ ጨርቅ የናቁ ግን የዓለምን ሙገሳ ይጠየፋሉ፡፡ የዓለምን ትልቅነት የሚሹ ሁል ጊዜ የሚፈሩት በዓለም መጠላትን ነው፡፡ የፈሩት ደግሞ መድረሱ አይቀርምና መጠላት በገጠማቸው ጊዜ መቋቋም ይከብዳቸዋል፡፡ በክርስትና ሕይወት ዓለምን ያወቁት ግን ቅኖች ስለሆኑ ስለሁሉ ይጸልያሉ፡፡ ዓለሚቱን የሞሏት መናፍቃን፣ ቃላት ቆርጣሚዎች እና አማርኛ ሰንጣቂዎች ናቸው፡፡ ሳይሞቱ ለመግደል ምሽግ የሚቆፍሩ፣ ሳይራቡ ለመኖር ዘርፈው የሚያከማቹ ቢኖሩም ቅኖች ግን የሰዎችን ዕድሜ የሚያራዝሙ ይመስለኛል፡፡\nዮፍታሔ በወንድሞቹ ተጠልቶ ሲሰደድ ከቅንነቱ የተነሣ ነገሮችን ሁሉ በትዕግሥት ያሳልፍ ነበር፡፡ ራስን የመግዛት ትልቅ መገለጫ፣ በእግዚአብሔር የመታመን ትልቅ ማብራሪያ ትዕግሥት ነው፡፡ መታገሥ ማለት ሊናገሩ ከፈለጉት መቆጠብ፣ እግዚአብሔርንም ሆነ ሰውን አለማስቆጣት ነው፡፡ ብዙ ነገሮች የሚበላሹት የገዛ ልፋታችን ላይ ሳይቀር አመድ ደፍተን የምንሄደው ትዕግሥት በማጣት ነው፡፡ ሆኖም በሁከት ሥፍራ እንኳ በጸጥታ ለመቀመጥ ትዕግሥት አስፈላጊ ነው፡፡ ክብር ይግባውና ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሁሉን ማድረግ እየቻለ ከወዲህ አለ፣ ከወዲያ የለም የማይባልለት እርሱ ስደተኛውን ሰው ለመመለስ ከእናቱ ጋር ተሰደደ፡፡ ነገረ ልደቱን የሰማው፣ ነቢያቱን ሲያስገድል የነበረውና በቤተ መቅደስ ደሙ እስከፈሰሰው ካህኑ ዘካርያስ ድረስ ነፍሳትን ሲያሳድድ የኖረው ዲያብሎስና ሰይጣን የተባለው የቀድሞው እባብ ዳግሚት ሔዋን የተባለች እመቤታችን ዳግማዊ አዳም የተባለ ጌታችንን በመውለዷ፣ አንድም ፈጣሪዋ ነውና በማምለኳ በሄሮድስ አድሮ አሳደዳት፡፡ /ማቴ.2÷4-18/፡፡\nእመቤታችን ቅደስት ድንግል ማርያም አሕዛብን ሁሉ በብረት ዘንግ የሚገዛቸውን ወንድ ልጅ በመውለዷ ያገኛት ስደት በእርሷ ብቻ ያበቃ አልነበረም፡፡ “የእግዚአብሔርን ትእዛዝ የሚጠብቁትን የኢየሱስ ክርስቶስ ምሥክርም ያላቸውን የቀሩትን ልጆቿን ሊወጋቸው ሄደ፣ ዘንዶውም በባሕሩ አሸዋ ላይ ቆመ” እንዲል /ራእ. 12÷171/፡፡ ዘንዶው በማናቸውም መንገድ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ከማሳደድ አይከለከልም፡፡ የሚያሳድዳቸው ደግሞ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ የሚጠብቁትን፣ የኢየሱስ ክርስቶስ ምሥክርነት ያላቸውን እና ከዘርዋ የቀሩትን ነው፡፡ እነዚህን ጻድቃን ለመዋጋት በባሕር አሸዋ ላይ ይቆማል፡፡ የባሕር አሸዋ የሥጋውያን ሰዎች ምሳሌ ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች አሕዛብ /እስማኤላውያን/ አይሁድና ምግባር የለሽ ክርስቲያኖች ናቸው፡፡ አሕዛብ ኃይልን እና ገንዘብን ይጠቀማሉ፣ እስራኤል ዘሥጋ /አይሁድ/ ጥበብንና ዲፕሎማሲን ይጠቀማሉ፤ ምግባር አልባ ክርስቲያኖች ደግሞ ለዘብተኝነትንና የጥርጥር ትምህርቶችን ይጠቀማሉ፡፡ በጣም የሚያሳዝነው ደግሞ ሦስቱም እርስ በእርሳቸው የማይግባቡ ሆነው ሳሉ ቤተ ክርስቲያንን ለማሳደድ መስማማታቸው ነው፡፡\nእውነተኞቹ ክርስቲያኖች ግን በመንገዳቸው ክርስቶስ የሚጓዙ ናቸውና ሁሌም ይሰደዳሉ፡፡ “በእውነትም በክርስቶስ ኢየሱስ እግዚአብሔርን እየመሰሉ ሊኖሩ የሚወዱ ሁሉ ይሰደዳሉ” እንዲል /2ኛ.ጢሞ.3÷12/፡፡ ይህን የስደት ሕይወት ጌታችን አስቀድሞ “ወደ ዐደባባዮች ይወስዷችኋል፤ ያሳድዷችኋል፤ ያሥሩአችኋል፤ ስለስሜም ወደ ነገሥታትና መሳፍንት ይወስዷችኋል” በማለት ለሐዋርያቱ ነግሯቸዋል/ሉቃ.21÷12/፡፡ ዳግመኛም “ዓለም ቢጠላችሁ አስቀድሞ እኔን እንደጠላ ዕወቁ፤ እናንተስ ከዓለም ብትሆኑ ዓለም በወደዳችሁ ነበር፤ ዓለም ወገኖቹን ይወዳልና፤ ነገር ግን ከዓለም መረጥኋችሁ እንጂ እናንተ ከዓለም አይደላችሁምና ስለዚህ ዓለም ይጠላችኋል፤ እኔ ከጌታው የሚበልጥ አገልጋይ የለም ያልኋችሁን ቃሌን አስቡ፤ እኔን ካሳደዱ እናንተንም ያሳድዱአችኋል፤ ቃሌን ጠብቀው ቢሆንስ ቃላችሁን በጠበቁ ነበር፤ ነገር ግን ስለስሜ ይህንን ሁሉ ያደርጉባችኋል፤ የላከኝን አያውቁምና” ብሏል/ዮሐ.15÷20/፡፡\nዮፍታሔ በወንድሞቹ እንደተሰደደው ሁሉ ጌታችንም “ወንዶሞቼ” ባላቸው ሰዎች ተሰደደ፡፡ ወንድምነት ብርቱ ቅርበት ነው/ዕብ.2÷13/፡፡ ከሚያዝኑ ጋር የምናዝንበት፣ ከሚደሰቱት ጋር የምንደስትበት ምክንያት ሌሎችን እንደ ወንድም መቁጠር መቻላችን ነው፡፡ ይሁን እንጂ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “በውሸተኞች ወንድሞች በኩል ፍርሃት ነበረብኝ” እንዳለው መፈራራት የአብራክ ክፋዮች ብርቱ ፈተና ሆኗል /2ኛ ቆሮ.11÷26/፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ ኑሮውን ለማቅናት ሳይሆን ወንጌልን ለፍጥረት ሁሉ ለማዳረስ ሲጓዝ ብዙ ፍርሃቶች ገጥመውታል በገዛ ወገኖቹ /በአይሁዳውያን/ ሳይቀር ብዙ እንግልትና ስደት ስለደረሰበት ወንድሞቹን ይፈራ ነበር፡፡ ወገን መደበቂያ ሆኖ ሳለ ሲያሳድድ ግን ከባዕድ ይከፋል፡፡ አንዳንድ ጊዜ የእኛ የምንላቸው ሰዎች ለጠላት አሳልፈው ሲሰጡን ትንሽ እንኳ አናሳዝናቸውም፡፡ በእኛ ሞትም ቀድሞ ከሚነቅፏቸው ሰዎች ጋር ሳይቀር ይስማማሉ፡፡\nየስደት ጊዜው ሲያበቃ የዮፍታሔ ወንድሞች ለጠላት በመማረካቸው ተጨንቀው ስለነበር ተማጸኑት፡፡ እርሱም «የጠላችሁኝ ከአባቴም ቤት ያሳደዳችሁኝ እናንተ አይደላችሁምን? አሁን በተጨነቃችሁ ጊዜ ለምን ወደ እኔ መጣችሁ» አላቸው /መሳ.11÷7/፡፡ ዛሬም ክርስቶስ “ከአባቴ ቤት ያሳደዳችሁኝ እናንተ አይደላችሁምን እያለ ይወቅሰናል፡፡ ክርስቲያኖችን ማሳደድ እርሱን ማሳደድ፣ ርትዕት ሃይማኖትን ማሳደድ እርሱን ማሳደድ፣ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ማሳደድ እርሱን ማሳደድ ስለሆነ ነው፡፡ «ሳውል ሳውል ስለምን ታሳድደኛለህ? የሚለውን ድምፅ ሰማ፡፡ ጌታ ሆይ ማን ነህ? አለው፡፡ እርሱም አንተ የምታሳድደኝ እኔ የናዝሬቱ ኢየሱስ ነኝ» እንዲል /ሐዋ.9÷5/፡፡ የአባቱም ቤት ቅድስት ቤት ክርስቲያን ናት፡፡ ሆኖም ግን ዮፍታሔ ወንድሞቹ ወደ ልቡናቸው በተመለሱ ጊዜ ዳዊትና ዮሴፍ ለወንድሞቹ ያደረጉትን ቸርነት አድርጎላቸዋል፡፡ እኛም ከስሕተታችን ታርመን ወደ ትክክለኛው መንገድ ብንመለስ እግዚአብሔር ይቅር ይለናል፡፡ ዮፍታሔ የጠሉት ሰዎች በጠላት እጅ ሲወድቁ “የዘሩትን ይጨዱ” ብሎ አልጨከነባቸውም፡፡ የገዛ ወገኖቹ ወግተውት ቢረሱም እርሱ ግን ተወግቶ አላስታወሰውም፡፡ እንደምን ያለ መታደል ነው!\nክብር ይግባውና ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስም በገዛ ወገኖቹ ተቀባይነት አጥቶ ነበር፡፡ “የእርሱ ወደ ሆነው መጣ፣ የገዛ ወገኖቹም አልተቀበሉትም” እንዲል /ዮሐ.1፡11/ በመሆኑም ከልደቱ እስከ መስቀል ሞቱ ድረስ አሳድደውታል፡፡ የእርሱ ምላሽ ግን ምሕረትን /ይቅርታን/ ማድረግ ብቻ ነበር፡፡ ይኸውም ተወግቶ መርሳትን፣ ተበድሎ መማርን፣ ተንቆ ማክበርን ያስተምረናል፡፡ የሰው ፊት ለጠቆረብን እና ጥላቻቸው እንደሳማ ለሚለበልበን ሁሉ ሁሉም በጊዜው እንደሚያልፍ እንመን፡፡ በዚህ ዓለም ላይ ሳለን የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለመፈጸም ካሰብን ስደት አይቀሬ ነው፡፡ ደግሞም ክርስቲያን መሰደድን የማይፈልገው ከዓለም ለመስማማትና ለሥጋው ፈቃድ ለመኖር ሲወስን ብቻ ነው፡፡ እንዲሁ በተመሳሳይ ጥቅማችን ተነካ፣ የሐሰት ሥራችን ተገለጠ ብሎ ሌሎችን አሳዳጅ፣ ራስን ተሰዳጅ አድርጎ መለፍለፍ ከንቱ የሰማዕትነት አምሮት ነው፡፡\nበራስ ሀገር ከብሮ መኖር እየተቻለ ያለምክንያት ወደ ሌላ ሀገር የሚሰደዱ /የሚያሳድዱ/ ወገኖች ሁሉ ፈጥነው ወደ አባታቸው ቤት ቢመለሱ መልካም ነው፡፡ ቅቤ በረደኝ ብሎ እሳት አይሞቅምና፤ ያለምክንያት ስደት ዋጋ ሊያስከፍለን ይችላል፡፡ ደግሞም ተረጂና ረጂ እኩል የተራቡበት ዘመን እየዘመነ ነው፡፡ እንግዲህ በስደት ጉዞአችን “ለሚያሳድዷችሁ ጸልዩላቸው” እንደተባለው የቀድሞው እባብ መሣሪያ ሆነው ለሚያድኑን /ለሚያሳድዱን/ ሁሉ በእግዚአብሔር ምሕረት እንዲጐበኙ ልንጸልይ ይገባናል /ማቴ.5÷34/፡፡ ያን ጊዜ «ስለ ጽድቅ የሚሰደዱ ብፁዓን ናቸው፤ መንግሥተ ሰማያት የእነርሱ ናትና» የተባለውን የትሩፋት ዋጋ እናገኛለን /ማቴ.5÷10/፡፡ ቸሩ አምላካችን እግዚአብሔር በስደታችን ሁሉ ከፊት ይምራን፤ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ከኋላ ትከተለን፤ ቅዱሳን መላእክት በረድኤት አይለዩን፤ አሜን፡፡\nበእውነት እንደ እርሷ ያለ አባቶችን ያብዛልን ለእርሷም አስበ ቅዱሳንን ያድልልን\nአባታችን ቃለ ሕይወት ያሰማልን፤በእድሜ በፀጋ ይጠብቅልን።\nየሕይወትን ቃል ያሰማልን! ረጅም ዕድሜ ከሙሉ ጤንነት ጋር ያድልልን!\nየሕይወትን ቃል ያሰማልን! ረጅም ዕድሜ ከሙሉ ጤና ጋር ያድልልን!\nየሕይወትን ቃል ያሰማልን! በዕድሜና በጤና ይጠብቅልን!ጸጋዎን ያብዛልን!