Ungbamvu Ku Abachi Azhi Ahe̲he̲ Ka Galatiya 1\nUngbamvu ku nggo Bulu à charr ku\nAnu Galatiya ba\nBulu, uni kuma na angu, uwa yo à charr ungbamvu unggo ku gri ku inggurr bi i abiga yi nggo a bwu nu Galatiya nu uzirr uma ku me̱me̱ ku.\nAnu Yahuda abiga ba a kye uwa si ba inkindirr i ku ayisurr di abiga abangga ba nggo a si si ani Yahuda hen, a so ga iba i anu Yahuda yi. A zu ni isisurr di uwanggo nggo a ti ga Are ka Musa ka, aba a ta kpa ma ttungo (na kri kakami ni itu i iyo iji di ima yo i si angba wa nggo a lo azhi ka nggo), tuku iyo isisurr ni Kristi ku. Bulu à kisa ba ma, na tsarr ba di Are ka Musa ka a ka si kpa undurr ttungo hen. Iyo isisurr imunta nggi i ta kpa inta ttungo\nUnggonggo à ka sarr ma ttungo uwa kpanye na ka ku so ki ugarr zizo? Bulu à charr ni ima yo a kisa ku abangga ba nggo a da di abiga a bu ga Are ka Musa ka.\nBulu à tsi narr itu ima tuku Ure ku wre ku 1:1—2:21\nAngu ndanda ka are ka a sama nu ukyekye 3:1-22\nUre ku wre ku u mri Are ka Musa ka 3:23—4:31\nUniga à si si ugarr ku inkindirr inuma hen 5:1-26\nUre ni itu i iso i uniga 6:1-18\nBulu à chi abiga ba nu Galatiya\n1 A si ingga Bulu, uni ko na angu. À si ingga yo i charr ki imba ungbamvu unggo ku. A si si anishirr ngga a yo ingga na tu ingga nu undu ku Abachi ku hen. A si Yesu Kristi mu tuku Abachi Aki wa, nggo à gɨ Yesu gru ni ibe yi nggo, aba yo a yo ingga na tu ingga nu undu ku Abachi ku. 2 Ingga na amuya abiga ba wemi ni inggya, inta i chi imba abiga ba nggo a ga so nu igbu i Galatiya yi we.\n3 Inta i so barr Abachi nggo uwa yo à si Aki amunta wa, ni so barr Yesu Kristi nggo uwa yo su Atiko amunta wa, di a bu na wre ki imba na bu ni imba isu isisurr.\n4 Yesu Kristi à wo ku Abachi, Aki amunta wa na ba itu ima yi a ni ku ila ure imunta yi, wre ku a bu kpa inta ttungo ku ila ure i ingbingbru na ase amimi angga ka. 5 Ni ima yo, inkpinkpye yi bu so ku Abachi sese. Du yi si meme yo.\nUre ku wre ku Kristi ku ù su uyirr yo\n6 Imba i di ingga i ku ayisurr nu nggo ziza nggo yo, imba i kpamusu na Abachi wanggo nggo a yo imba ku uzizi ku Kristi ku nggo, ni ka ku so ga itsarr inuma mu. 7 Jiji mu, itsarr ima nggi i si si Ure ku wre ku hen. Ingga i hi anishirr abanu ngga a nga ni so na imba ki a kahirr, na so zha da aba ta ba Ure ku wre ku Kristi ku a kasarr. 8 Inta mi, ka unitu a Abachi nggo à zhi nu unkplassu nggo, inta ti bre ki imba itsarr ihe̱he̱ ni ka i ime̱me̱ yi du, Abachi bu du undurr ma ki iha ase na ase. 9 Ingga i ka da ki imba ba, ni so da zizo di, Undurr ti ni bre ki imba Ure ku wre ku Yesu unuma mu nanka nu unggo ku nggo imba i wo ni kpa ni inta ba nggo, Abachi bu du undurr ma a ki iha ase na ase.\n10 Imba ta kye di ingga i ko re meme, wre ku anishirr ngga bu kpanye nu ure umungga ku. Iya! Ingga zha di Abachi nggo a bu kpanye ki ingga. Imba i kye di ingga ko zha di anishirr ngga bu hi ingga kakami? A ka du uwama yo a si amarr amungga ka, ingga ka si ba itu imungga i ni ku undu ku Kristi hen.\nNggo Bulu a na na kaki uni ko na angu ka Kristi nggo\n11 Di ingga da ki imba amuya abiga, Ure ku wre ku Kristi ku nggo ingga i bre ku anishirr nggo, a si si unushirr mu a na ku hen. 12 Undurr nggo a si ni ingga na ku hen. Undurr a si tsarr ingga na ku hen. A si Yesu Kristi nggo ku itu ima a bwu ku tsarr ingga.\n13 A da ki imba iso imungga yi ni ikuchi yi. Nu nggo ingga i ni di si ni iga i anu Yahuda yi kakami ingga i di ki abiga Yesu ba iha kakami ku iga imbarr yi. Ingga i kri karrkarr di ingga ta kà iga i Yesu yi nado. 14 Ingga i ku ku ani Yahuda a bu ka mungga ba shishemi i chi ni iga imunta i anu Yahuda yi. Ni i yo itu kakami ni na aseki ka nggo akiki amunta a di na ka nggo. 15 Uwa a si Abachi mu a na wre ni ima na ttu ingga zhi nu umi ine mu, na yo ingga ku ina wre ima yi ki ni na undu uma. Abachi a tsarr 16 ingga Uzuma wa, wre ki ingga bu ka bre Ure ku wre ku ni itu ima yi ku abangga ba nggo a si si ani Yahuda hen. Ingga i si ku zha amarr nu undurr ku bari ni kpa undu ku hen. 17 Ingga i si kuma nu Urushalima ku zhi abi ko na angu ba nggo a ku ki ingga i chi hen. Ingga i tsi kuma na anga ka Arrabiya bari ni kanga ni igbu nu Damasika.\n18 Mre ingga i ki ase atarr bari ni kuma nu Urushalima di ingga ta ku hi Biturr, ni ku kuso na ku ki ivi iwurr ni kywi. 19 Ingga i si hi uni ko na angu numa hen. Ingga i hi Yakubu, uzayirr a Atiko Yesu wa yo mre. 20 Inkindirr yi nggo ingga i charr nu ungbamvu unggo ku Abachi à hi di a si ure ujiji na si si ire̱ are hen. Ingga i si so da gigyemi hen. 21 Ingga i sha so na ku ni gru kuma ni igbu i Sirriya tuku Silisiya. 22 Na attuttu akama abiga Kristi ba nu Yahudiya a si hi di ingga i su unggonggo hen. 23 A wo si are ka nggo anishirr mu a bre ni itu imungga. Anishirr ba a bre di: “Ugo nggo à so ki inta iha ku iga yi nggo, uwa nggo à di bre ku anishirr ure ku iga yi nggo uwa yo à di zha anko du uwa à ta ngu yi yo nggo!” 24 Aba a wo na gbyarr ku Abachi asa ku inkindirr yi nggo a na ki ingga nggo.


Yekova Nafu Mosoro fu Agu Aboro Nagbata Ko Kakaka | Tipa Wisigoho\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uruund Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“Gu ni naye koyo du Mbori ni gani pai nga ida ya Mbori kina ho, ko nafu mosoro fu agu yo nagbata ko.”—EB. 11:6.\nABIA: 26, 55\nWai rengbe ani kadu na kido nga Yekova nafu mosoro afu fu gako amoyambu?\nWai du Yekova afu maku fu gu gako amoyambu naadu bakuru kusayo?\nGini amosoro ani agbiaha be Yekova?\n1, 2. (a) Wai du du nyemuse na idapase ni kodikodihe? (b) Gini asanahe ani nika sakapai tipaha?\nNYEMU Yekova tirani “bambiko ko nyemurani adu ti ko mbata.” (1 Yo. 4:19) Yekova ima yugo gako nyemuse tipa gako ruru amoyambu ni fuko maku fuyo. Ka ani akpinyemu Yekova gbe, kinawo ani nika du na nyanyaki idapase nga ko kina ti ni na ko nafu mosoro afu fu agu aboro ko akpinyemu yo.—Oni gedi AEbere 11:6.\n2 Fu mosoro nga nyanyakipa sino Yekova na gupai ko amangaha. Ka ani adunga na kido nga Mbori nafu mosoro afu fu agu aboro nagbata ko ya, gaani idapase dunga ni rengberengbehe te, bambiko “idapase nga sungudo agu apai boro amaabangirini tipaha nika manga amanga.” (Eb. 11:1) Nirengo, idapase nakoda maabangirise tipa gu ga Mbori amaku ko nakidopaha. Wai tie gu maabangirise nga ga gbia mosoro aundo rani? Wai du Yekova afu mosoro fu gu gako amoyambu naadu bakuru kusayo gbiati aguyo du areme? Ani bingoho.\nYEKOVA IMA KIDO GAKO AMOYAMBU NGA KO NIKA FU MAKU AFU FUYO\n3. Gini kidohe du rogo Maraki 3:10?\n3 Yekova ima futiko ka fu mosoro fu gako ruru amoyambu, sidu, ko nayamba rani tipa ani gbiaha. Ani nakeda gupai nga: “‘Oni ki asadi re, . . .’ wo poi Yekova nga ga arimbasa ko, ‘si ngia mi azá abangiri angbangbaturũ tipa roni ki uka maku ku ri roni ka ba adu nga tipa ha ya.’” (Mara. 3:10) Ani nayugo gaani tambuahe ho ani adia agu ahe ni Yekova afuhe furani.\n4. Tipagine rengbe ani kadu na kido ti ni kuti gu ga Yesu kidohe du rogo Matayo 6:33?\n4 Yesu aima kido gako abawiriki nga ka i moi agu apai nga ga Kindo mbatayo, Mbori nika undoyo aundo. (Oni gedi Matayo 6:33.) Padu gu ga Yesu kidohe re ni rengo aru riipa wai du Yekova ni gu boro napepai si ki mangi kina kuho. Yesu aima inoho nga ka ga Mbori akidohe zanganga na da ti rengo te. (Yes. 55:11) Ani tigaani rengbe arengba a kadu na kido nga ka ani du na nyanyaki idapase kuti Yekova, ko nika banda gu gako kidohe abanda nga: “Mi ahe nga unda ro wa sa te, mi ambú nga ro a wa sa te.” (Eb. 13:5) Ani rengbe ka ringbisa agu afugo re na gupai Yesu apehe nibipa gbata agu apai mbata nga ga Kindo gbiati ga Mbori rurupai.\nYesu aima yugo gupai nga gako abawiriki nika gbia mosoro agbia mbiko mbuyo pa gayo apai ka pekako (Oni bi genewaraga 5)\n5. Tipagine du du ga Yesu karagapai ti ni fu Petero ni gupai nanyakasa idapase?\n5 Gu mokedi nangia Petero asana Yesu ti kura regbo ki ya: “Wa ani ambu ahe dunduko, ki nipeke ro; ani adía gine?” (Mt. 19:27) Kuba gupai nga Yesu fu zahe fu Petero tipa sana ngbatunga gu sanahe re, ko aya fu gako abawiriki i nika gbia mosoro agbia mbiko fuyo tiyo ka pekako. Gu ruru amokedi re gbiati kura aboro nika zogarago na ko ngbangbaturũ yo. Ono zavura awere, amosoro kinaho. Yesu aya: “Gu ni mbu abambu na awirinani, na adawirini, na bani, na nani, na awirini, na aati, tipa rimore, ni aróga ahe susi gu naadu mbata bara 100, ni ki di kumbo nyenye unga.” (Mt. 19:29) Si adu nga gako abawiriki nika gbia amaku kisusi gu gayo apai i ambupaha. Ya mo anga agu abarani, anarani, awirinarani gbiati awirani du rogo dungurati na nyanyakipa yo kisusi ai guhe ani nambupaha tipa Kindo te?\n6. Tipagine Yekova akido airisiko ti ni nga ko nikafu mosoro fuyo?\n6 Ni kido Yekova airisiko nga ko nika fu mosoro afu fuyo, ko naundo yo ti regbo agu aʹasada nga ga padu ni ruruse. Kupati agu amaku nga ga toro ga Yekova ruru amoyambu agbiaha awere, i nangera kumbatayo tipa badungu kura amaku. (1 Tim. 4:8) Nirengo, padu ani na gu kido nga Yekova “nafu mosoro fu agu yo nagbata ko” nika undo rani ani ru nyanyaki rogo idapase.—Eb. 11:6.\n7. Wai du du maabangirise ni ũzada mbisimo?\n7 Ti regbo gu ga Yesu tungusapai naadu rii bagangara yo, ko aya: “Oni sámbua tironi asambua, ki ningi angi; bambiko gaoni mosoro du ngbangbaturũ yo kii gbe: bambiko kina wo i amangi anebi nadu mbata fu roni.” (Mt. 5:12) Kparakusayo ti agu aboro nika gbia mosoro ngbangbaturũ yo, gu maabangirise nga ga nyenye unga rogo paradizo auro kpotosende ni gupai nirengo si aida aboro ‘sámbua tiyo asambua’ tipaha. (Tam. 37:11; Rk. 18:30) Singia ani na maabangirise ka raka ngbangbaturũ yo watadu auru kpotosende, gaani maabangirise rengbe arengba kadu wa “ũzada mbisimo, nga maabangirise du ni nyanyaki he nganganga.” (Eb. 6:17-20) A wakina wai ũzada bakurungba naundo ho si ru nyanyaki ti regbo bavugumo, gu maabangirise nga ga gbia mosoro rengbe arengba ka undo rani ani ru nyanyaki berãrani yo na rogo toro yo. Si ima rengba ka undo rani ani du na ome ka hi akpakarapai.\n8. Wai du du maabangirise na ome ti ni ka dia bete gaani abakabangirise?\n8 Gu gaani maabangirise du mburuhe rii Ziazia Kekeapai na ome ti ni ka zogosa bete gaani abakabangirise. Ga Mbori akidohe wa kina nzeme nga ga toro, nga gu rengbe ka zeresa kpotoraniyo ho du ani ni na abakabangirise. Nairiwo wai duhe ni pa wasa furani ka ‘bá gaani atindiro ku auru Yekova,’ ni ini gupai nga ko nika ‘sóngoda rani asongoda’! (Tam. 55:22) Ani rengbe arengba kadu na bakere kido nga Mbori ima rengba ‘ka manga pai bakere gbe si ki moi pai susi gu ani aõ na gu ani aberã dunduko.’ (Ef. 3:20) Oni berẽnga kurii gipai re, anga Mbori rengbe ka mangapai kina bakere gbe gbua te, ono ka ‘mangapai bakere gbe si ki moi pai susi’!\n9. Ginipai rengbe ani ka mangaha tipa Yekova fu maku furani?\n9 Tipa ka gbia gu mosoro re, si naida ani du na bakere idapase kuti Yekova na kini pekefuo gako arugapai. Moize ape gupai fu aYisaraere nga: “Yekova afú maku fu roni rogo gu ringara nga gu Yekova gaoni Mbori afu fu roni ka dia ha ni ringara, kina gu ka oni dege turoni nyanyaki sa fugo Yekova gaoni Mbori, ka kparia pa gu rugute rugu mi roni kuti ni ni gi uru re ka amanga ha. Bambiko Yekova gaoni Mbori nikafu maku fu roni, a wa ko akido roni.” (Pa Rug. 15:4-6) Ya mo mo na bakere kido nga Yekova nikafu maku afu foro ka mo airisoko kindi ni ruru ro? Nirengo, wene ndupai kinaho tipa mo du na gu kido re.\nYEKOVA ANGIA GU BORO NAFU MOSORO FUYO\n10, 11. Wai du Yekova afu mosoro fu Yosefa?\n10 I ake Ziazia Kekeapai tipa gaani undo. Si na apangbanga rogoho nibipa wai Mbori afu mosoro fu gako ruru amoyambu. (Rom. 15:4) Yosefa nangia bangua kpiapai. Ko aye ka bi tiko bambukiso Ezipeta yo ni sangbana gu buro awirinako ataha gbiati gu ziree dia bairako arẽhe ti rimoko kusa. Ya mo ko adu ni kparakpara ko ti gako Mbori? Wagusa te! “Yekova adu na Yosefa, ko ki yugu inapai fu ko . . . Yekova adu na ko; agu apai dunduko ko anamanga ha, Yekova anausa ha.” (Bam. P. 39:21-23) Yosefa aasungudo gako Mbori ni hipai ti gu kere aregbo re.\n11 Fuo susa agarã kusa, Faro akusi Yosefa bambukiso yo na ki moiko ni ue bazogo Ezipeta yo. (Bam. P. 41:1, 37-43) Ho dia Yosefa avungu agude ni fuko ue, ko “ayambu rimo bambata wiriko nga Manase, ko aya, ‘Mbori gbandaka pa mbugo gimi asunge dunduko bangire, na pa ga buba aborokporo a dunduko.’ Na ko ki yambu rimo gu ue wiriko nga Efuraima, ko aya, ‘Mbori zugasi re rogo ringara gi rungo.’” (Bam. P. 41:51, 52) Mbiko gupai nga Yosefa anye ni ruruko fu Mbori, Mbori afu amaku fuko nga gu nabatasi unga aYisaraere gbiati aEzipeto a. Sidu, gupai i aida ka pehe ane nga, Yosefa aima inoho nga Yekova du naafu mosoro fuko na ki fu amaku fuko.—Bam. P. 45:5-9.\n12. Wai du Yesu anye ni ruruko ho ko adu ni rogo aʹasada?\n12 Wakina gure a, Kristo anye ni ruruko fu Mbori rogo dungu aʹasada nga ga gako idapase, na ko ki ima gbia mosoro. Ginipai naundoko ko du na diabese? Fugo Mbori naya: ‘Ko ahi pa wagiwagi ngua mbiko gu ngbarago nadu fu ko ku mbata yo, ki basa pa gaha zee.’ (Eb. 12:2) Yesu aima gbia ngbarago nirengo mbiko ziasi ko rimo Mbori. Kurigure, Bako aidi na ko na ko ki fu badungu wene amamu fuko. Ziazia Kekeapai nape gupai nga, ko “ima sunga pati kumbabe gu mbata nga ga Mbori.” Na ani nageda kurapai berewe nga: ‘Mbori akiisi pako gbe, ki fu gu rimo fu ko zogo arimo dũ.’—Frp. 2:9.\nBANGIRI YEKOVA AGONGA TI AGU APAI ANI AMANGAHA TE\n13, 14. Wai du Yekova abi agu apai ani amangaha fuko?\n13 Ani rengbe arengba kadu na kido nga Yekova na tambuahe tipa gu ome ani amangaha ka mangasunge fuko. Ko ima gia tiko na gaani abakabangirise gbiati agu akapa du ani na ni tipa tirani. Ko nayugo nunga ayugo furani ho ko abi gupai ni nga zingo marã watadu akaza nasarani ani zogosi bete gaani sunge fuko. Na ani ima rengba kadu na kido nga Yekova nakpinyemu agu apai akpi gako amoyambu amangaha tipa ka nye ni ruruyo fuko.—Oni gedi AEbere 6:10, 11.\n14 Oni moi gupai a ku berãroni yo nga, ani ima rengba ka fura na “gu ko ninagia kpetambuahe” na kidu na gu kido nga ko nika degatuko adega furani. (Tam. 65:2) “Ba inaapai, nga Mbori wasa dunduko” nika undo rani aundo berãrani yo na rogo toro yo vurube agu aboro ani airisoko na yo. (2 Kor. 1:3) Rago nangba angba ti Yekova ho du ani ni na nunga aboro tirani. “Gu boro du na nunga rungorungo boro ti ni nafu he fu Yekova, tipa gani wene mangapai ko afú mosoro fu ni.” (Snz. 19:17; Mt. 6:3, 4) Sidu, ho ani aundo agu aboro ni du rogo kpakarapai, Yekova nabi gaani wene mangapai wa ka i ya bape du ani nafuhe fuko. Na ko ima kidohe nga ko nika gasaha agasa nifu ko mosoro furani.\nAMOSORO AWERE NA KUMBATAYO NYEANYE KINDI\n15. Gini amosoro oni angera kumbatayo tipaha? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\n15 Agu aKristano du ni mbedimbediyo ni toro na gu maabangirise nga ga gbia ‘kpakpari rurupai, nga gu Gbia nga ruru basapungbanga ka fuhe ni gu rago re.’ (2 Tim. 4:7, 8) Ono tie, anga paro ni umbaha bangiri Mbori ka ko fu gu maabangirise foro du kia te. Amirioni ga Yesu “kura akandoro” napido gu mosoro nga ga nyenye unga kumbatayo rogo paradizo auro kpotosende. I nika du yo “na ngbarago tipa gu wenepia du kpaima.”—Yo. 10:16; Tam. 37:11.\n16. Gini afugo wasa ani agbiaha rogo 1 Yoane 3:19, 20?\n16 Ti kura aregbo, ani rengbe ka berã gupai nga ani namangasunge fu Yekova tooni, watadu ani rengbe kaa bakabangirani singia rago nangba tiko na agu aome ani amangaha. Ani ima rengba a kaa kapa singia ani rẽ nzunzu ka gbia mosoro be Yekova. Sidu, ka bangirani gonga ti gupai nga ‘Mbori nga bahe ti kpotorani yo, na ko ini apai dũ’ ya. (Oni gedi 1 Yoane 3:19, 20.) Ho ani amangasunge ni fu Yekova na kpotorani yo dunduko mbiko gu nyemuse gbiati idapase du ani na ni kutiko, ko nika fu mosoro afu furani, ka si vura du vurũ nga gupai ani amangaha na tooni paha bangirani.—Mk. 12:41-44.\n17. Gini amosoro ani agbiaha awere?\n17 Yekova nafu maku afu fu gako aboro zavura ti gi yangara arame nga ga gi ga Satana zegino re. Ko naundo gako ruru amoyambu i du wenengai rogo toro yo na kini gbia ngbarago wa du yo ni kodikodi yo rogo zegino dunduko. (Yes. 54:13) A wa Yesu akidohe, Yekova nafu mosoro furani awere ni sako rani ani du ni papara gu riigbu nga ga awirina rogo zegino dunduko. (Mk. 10:29, 30) Kurii gure, agu aboro nagbata Mbori kakaka, i nagbia agu amaku nga ga du zezeredi berãse yo, rengba be agu ahe du beyo, gbiati ngbarago.—Frp. 4:4-7.\n18, 19. Ga Yekova amoyambu nabi agu amosoro i agbiaha wai?\n18 Ga Yekova amoyambu rogo zegino dunduko ima inopa agu amosoro i agbiaha beko. Ni kpiapai, Bianca du Germani yo aya: “Mi natambua Yekova ni bakerehe tipa wai ko aundo re na gimi abakabangirise na tipa wai du ko patire na auru dunduko. Zegino ima hi be vunduvunduapai na ruruhe rogoho te. Ono wa mi amangasunge mbembedi na Yekova, mi nabi tire ni bandabanda re kpabeko yo. Ai gu regbo mi ambupa gimi apai tipa ka mangasunge fuko, ko nafu amaku fere ni bakerehe kisusi.”\n19 Na oni bingo gupai du tipa Paula du garã ri nga 70 Canada yo nga gu ri nawoka be gu kaza du rimoho nga spina bifida. Ri ape gupai nga, “Ho adunga gene ni be boro kaa ndu ngba nduni wenengai ya, anga gure nga si naida gani sunge tungusapai zoro te. Mi naatungusapai ngba agene ni bakiakia, wa gu nga tungusapai rogo terefuni gbiati manga dezirepai angianga kuti asino mangaha ya. Tipa ka gbia ngarasaro, gi buku kekapai kinaho mi naakeka averesi gbiati aberãpai nga ga gaani awaraga rogoho, nga gu mi naangera ku rogo ti kura aregbo. Mi naayambaha nga ‘Gi Buku Bata.’ Ka ani agbe berãrani kuti agu akidohe nga ga Yekova, ani nyenga kindi kina rogo gberãrago te. Yekova kinaho ti aregbo dunduko ka undo rani rogo ai agu akpakarapai du ani rogoho.” Si rengbe kadu nga agu apai du tipa ro kia ti ga aBianca na Paula. Ono wa vura duhe wo, mo ima rengba ka berãpa agu agene Yekova nafu mosoro foro ngbaha gbiati agu aboro du mo na yo. Nairiwo gu wenepai nga ha ka berãkurii wai Yekova afu mosoro foro ti gi regbo re, na wai ko nika fu mosoro foro kumbatayo!\n20. Ani rengbe kaa ngera kumbatayo tipa ginipai ka ani aamangasunge fu Yekova na mbisimorani dũ?\n20 Ka bangironi gonga ti gupai nga oni nika gbia “bakere mosoro” agbia mbiko gu gaoni akparakpee oni amangaha fu Mbori ya. Oni ima rengba kadu na kido nga ‘fuo manga oni sangba Mbori, oni nika dia gu mosoro i akido roni tipa ha.’ (Eb. 10:35, 36) Sidu, ani naanyakasa gaani idapase anyakasa kindi, na kini mangisunge fu Yekova na mbisimorani dũ. Ani rengbe ka mangaha wo, ni ini gupai nga Yekova du nikafu mosoro furani.—Oni gedi AKorosaio 3:23, 24.


YAI GUMAN GUNOM KAM 1 Tesaronaika 1\nMunom Ganom Koma Pauro Yaromi Tesaronaika Ari Yokamai Boi Erongua\nTesaronaika i iki birom ori wom dungua Maseronia akai suna tei dumie. Koma Pauro furo Tesaronaika tei gunom kam di mari dongoro ena ari suwo koropane Yesu fi ki si teimie. Ena okome Pauro ma dere fure Korin tei furo ena munom ganom i Tesaronaika ari boi erome. Ari suwo uro Tesaronaika ari fi ki si teinga yokamai bei niki de ereimba Tesaronaika yokamai fi ki si tere erowai tere moinga iran i Pauro munom i boiro Yai Gumam “Mun fi ereiye,” di tome. Te Tesaronaika ari suwo koropane inokore unanan eiro “No goipunga tora fuka duwame?” di finga ena Pauro munom i boi erere ka mokom bai erome.\n1 Pauro te Saira te Timoti no yokamai munom ganom i ne yokamai Tesaronaika iki birom ori tei fi ki si teinga yokamai moinga boi eropunie. Te ne yokamai nenom Yai Gumam gere te Ari Wanopanom Yesu Kirisito gere ama moimie. Ena surai ne yokamai bei nokapu de erowaipika te bei denom minom wira dungui de erowaipika surai mina wakore di erowapune.* Ap 17:1-10; 2 Te 1:1\nTesaronaika ari yokamai Yai Gumam fi ki si teinga ena Pauro mun fi tome\n2 Ena no yokamai kakom kakom ne yokamai kanom di fipunga Yai Gumam mun fi topune. No yokamai ka make epunga kakom ne yokamai kanom dairo ka make epune.* Fir 1:3-4; Kor 1:3; 2 Te 1:11 3 Ena ne yokamai fi ki si teinga mapunom beinga te ne yokamai ari mun fi erere kokonan bei ereinga te ne yokamai yoporam boiro mora finga Ari Wanopanom Yesu Kirisito yaromi tokoi u mangi unangua ena no yokamai inokore eire nenom Yai Gumam yaromi mun fi topune.* Kor 1:4-6\n4 Ena, arinomao, no yokamai mora fipungai Yai Gumam dem miriyom ne yokamai mun fi erere yaromi gama moraro beinga gunom boi erome. 5 Ena no yokamai gunom kam ire u ne yokamai moingi tei upunga ka yo towane di erekepunba yaromi yoporam boingua norongoro te Murom Sumuna no yokamai gere moiro ka di mari de erere “No yokamai ka dupungai kawom dupune,” diro di eropune. Te ne yokamai mora fingai no yokamai tai mapunom i ne yokamai moingi suna tei bepungai beiro ne yokamai akire di eropunie.* 1 Ko 2:4-5; 4:20 6 Te no yokamai mapunom wan moipungai ne yokamai mapunom i dourom boire te Ari Wanopanom mapunom ama dourom boimie. Te ne yokamai uro no kanom fi ki singa ari bei niki ori wom de ereimba Yai Gumam Murom Sumuna akire di erongoro ne yokamai mun fimie.* Ap 17:5-9; 1 Ko 4:16; 2 Te 3:9 7 Ena ne yokamai epe beinga yo tongua mapunom opom di ereinga ena ari fi ki si teinga yokamai Akeiya tei te Maseronia tei moinga dourom boimie.* 1 Pi 5:3 8 Te ne yokamai Ari Wanopanom gunom kam fi ki si teinga kam Maseronia ari yokamai te Akeiya ari yokamai moingi tei fimie. Te ka i yokamai moingi tei towane fikeimie. Ne yokamai Yai Gumam fi ki si teinga kam ari yai opai muruwo koro koro moingai ama fimie. Ena iran no yokamai fure ne yokamai fi ki si teinga kam wayom ari di erowapunga faikeme.* Ro 1:8 9 Te yokamai nenen kanere no yokamai fu ne yokamai moingi tei upunga ne yokamai kurere noreinga kam wayom di mari de noreimie. Ne yokamai bei moiro yai gumam kasu yokamai ma dere denom minom si awa tere Yai Gumam kawom yokori moingua yaromi kokonanom beimie.* Ap 14:14-15 10 Epe beinga ena ne yokamai Yai Gumam wam Yesu kamundi moingua ma dere u mangi tawa unangua kakom kiapam bei moimie. Yaromi goimba Yai Gumam akire di tongoro tokoi arirome. Ena okome Yai Gumam nonon ari yokamai ipu si norere kupa noinangua kakom yaromi akire di norongoro kupa noikename.* Mt 16:27; Ap 17:31; 1 Te 5:9; Tai 2:13\n*1:1: Ap 17:1-10; 2 Te 1:1\n*1:2: Fir 1:3-4; Kor 1:3; 2 Te 1:11\n*1:3: Kor 1:4-6\n*1:5: 1 Ko 2:4-5; 4:20\n*1:6: Ap 17:5-9; 1 Ko 4:16; 2 Te 3:9\n*1:9: Ap 14:14-15\n*1:10: Mt 16:27; Ap 17:31; 1 Te 5:9; Tai 2:13


Oni Mangisunge na Gaani Awaraga na Tatamana\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Afrikaans Albanian Alur Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Bété Cakchiquel (Central) Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Guerze Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Portuguese (European) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Soli Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nYesu ayugu gupai nga: “Wa i nafuku ahe fu roni gbe, oni fúku he tigaoni kina wo.” (Mt 10:8) Ani namangasunge kuti gu rugute re nizanga ani sana aboro tipa i fu marã tipa Ziazia Kekeapai watadu agu awaraga du mburuhe rii Ziazia Kekeapai. (2Kor 2:17) Wa vura duhe wo, agu awaraga re na nyanyakipa arengo rogoho nga gu du rogo Fugo Mbori yo. Si nadia bakere ome na marã tipa ka kusa awaraga na kaa kedaha ku rogo adungurati rogo zegino dunduko. Sidu, si naida ani rogo kina gu ani aidaha.\nOni mangisunge na rugatinapai ho oni afu waraga ni fu kura aboro, zavura ho oni amanga dezirepai ni rogo agu aba du gbaiga. (Mt 7:6) Kuba gupai nga kafu kina waraga gbua fu gu boro nasusa ngba gani gene, mo mangi ome ka fura na ni mbata. Ya mo mo rengbe ka karagapai nga ii kuti kandara sanahe sa dagba agu asanahe du rogo sanduki re? Ka si dunga mo arengbanga ka ino singia boro na nyemupai te, si angba gbe ka mo fu kina trakte funi. Ono tie, ka ni sanahe tipa magazini watadu kura waraga, mo ima rengba kafu he funi.—Snz 3:27, 28.\nYA MO GU BORO RE . . .\nnadegatuni wa ani afura?\nidi ka geda waraga?\nidi kafu gamahe?\ndi gupai ni nagihe rogo Fugo Mbori na tambuahe?


Act 24 | `KUE | STEP | Ande enge 5 dundungo pris kande Ananaias ya ende okuna eingwa yomba tau yeingo te loya ta kangiye Tetalas, ye ende ime Sisaria kamun eingwa. Ye kot ere Pol tenaglkwa kamo iyu Gavana Peliks tengwa.\nJuda yomba kot ere Pol tengwa\n1 Ande enge 5 dundungo pris kande Ananaias ya ende okuna eingwa yomba tau yeingo te loya ta kangiye Tetalas, ye ende ime Sisaria kamun eingwa. Ye kot ere Pol tenaglkwa kamo iyu Gavana Peliks tengwa. 2 Ana Pol agle dingo ende yungugl ungo, Tetalas mambuno bogl Pol pre dikitne ere ka yegl di Peliks tongwa, “Peliks, ene sugl wakai motngo no enge oltokuri wakai mounga, te dumo i okuna wu kinde ongwa, ba ene noman wakai pangwa pre aglke erewakai erenotnga. 3 Yagl wakai Peliks, ene taragl prapra etnga i dumo bange bange no engenge pirkan ertre ana gunyei mounga. 4 Na ka olto dimbo ene oglka erambuka, ipre ka sungunagle keme dimbo ene argan pamara i mina no kanno piratniwa.\n5 “Yagl i no kamga ye tandaglme merkinde akeningandi orkwa. Te Juda yomba makan koglkoglo mogl-emara ye di nusungo kunda bogl oglagl di-di erikwa. Te Nasaret yomba wu pere pi epigl ta eremeglkwa i ye neno wu okuna ongwa yagle. 6 Ye ama God holi yungumo sideglmbi yenaglendi orko no ye sikane sindre ana no nono lono pamere kot ere tenamnedi ounga, 7 ba kimbirnem yagl kande Lisias wu yombuglo ertre ana no onguno mina Pol ikorugl ende iyu ene tongwa. ▼\n▼ 24:7Erme pirpogl singwa yomba tau yegl pirkwa, epigl i Luk yene muno boglkrukwa. Ba yomba ta okuwo muno boglme dingwa.\n8 Ipre ene krapogl temin ana no taragl prapra ka dikitne ounga kamo i mambuno kaima i enene pirpogl sinatnga.”\n9 Ana Juda yomba prapra ye ka dumara i akeple dindre ana ka prapra dungwa i kaima we dingwa.\nPol ka di Peliks tongwa\n10 Enge igle Pol ka dinambedi pre gavana bre gima dungo Pol ka di ikine endungwa, “Na pirkan erika ene buglayungu merkinde Juda yomba mogl-eingwa kotno kande pirpir etnga, yeglpre na gunyei nana pre ka dinaglka. 11 Na dembiye karaugl ere God tenagledi ende yend Jerusalem kamun pindre ana mogl-wingo erme ande enge 12 keme orkwa, i ene krapogl ye tendre ana mambuno piratnga. 12 Yomba ka di na kitne erikwa i na yomba ta bogl God holi yungumo mina nonga dumgo ye ta kankrikwa, te makai yungu yomba merkinde meglmara di nu ta sikrika, te siti bange bange taragl yegl ta erekrika. 13 Ana ye ka di na kitne erikwa i erme mongo kaima ta i-nongugl endimbi ene ka i kaima dimedi piratnga mere tamanga. 14 Ba na ka i ene mina dinongugl endinga, Yesus Mambunomo i na duglo bogltre ana no neno kowano Godno dembiye karaugl ere teimara i ye eremogl na yomba tau i-pere ende epigl ta orme dingwa. Ba taragl prapra lo kamo pamere ya te propet wagle ka muno beglkwa i kanno na ama pirngi dinga. 15 Te yomba pirngi dindre sugl meglkwa i God eremogl yomba du-yene ya te yewe yengwa ye geglkwa i okuwo ere endinan andraglkwa, na ama ipre sugl moglka. 16 Yeglpre God ongumuglo mina ya te yomba mambro wagle na nomana undinan te aglau ta paikrambedi pre engenge yombuglo ere wanmoglka.\n17 “Ana buglayungu merkinde makan eglke wanmogl okuwo moni ya te taragl tau na yombana kiuglgiunde meglkwa tenaglka pre ya te God ofa tenaglka indre ana ende Jerusalem wingwa. 18 God holi yungumo mina togl sunakra na du-wakai enaglka ▼\n▼ 24:18Epigl 6 mina Tetalas yegl dungwa, Pol eremogl ye deglmbi yongwa pre God holi yungumo i ere sideglmbi yena orkwa. Pol ka i di ikine ende yegl dungwa, na mina, i pesi wakai yomiwo dindre ye ende God holi yungumo ongwa.\nipre erekondo moglko ana yomba na kanigwa. Ba igle yomba merkinde na bogl ta moglkrikwa, te na ye bogl tengramo ta dikrumga. 19 Ba Juda yomba tau Esia makan meglkwa na kane singwa ikra ye ka-tange na naraglkwa ta panan ana ene motnara undre yene dipene endinaglkwa. 20 Mo ta manan, yomba magl meglkwa i na Kaunsol wagle meglmara andiglka ikra tandaglmena ta panan ye pirkan erimbi ana ene ditenaglkwa. 21 Na taragl suwarata pre ye meglmara andigl mogltre ka kande dinga, i yegl, ‘Yomba prapra geglkwa andigl ukor enaglme dinga ipre na ka-tange nariko erme ene guman mina andigl moglka.’”\n22 Yegl dungo okuwo Gavana Peliks eremogl Yesus Mambunomo mina pirngi dingwa i pirkanpogl sindre ana Pol kotmo di dundikre endungo yoko pango ana yegl dungwa, “Kimbirnem sutno kande Lisias unambuka enge ene kotnen di dundinaglka.” 23 Ana Peliks ka giglendi di kimbirnem ende okuna ongwa kane yungu sugl moglkwa yagl i tendre ene Pol auro ipi kane yungu ende sugl wakai mogl ana kanwinge erimbi yombama wu ye taragl doknambuka i akepledi tenaglkwa.\nPeliks kanwinge orko Pol buglayungu suwo kane yungu paimoglkwa\n24 Ande enge tau ende wongo mokomugl, Peliks embiye Juda ambu, Drusila, ye akiye wimbrika. Ye ka-singiye diendungo Pol undre ana Yesus Krais wedi pirngi dungwa kamo i boglo kuglko ye piurka. 25 Pol ka dumara i mambuno du-yene ya ye yene sugl wakai moraglkwa te okuwo God kot eretenambuka i kamo dungo ana Peliks kundugl gogltre yegl dungwa, “Erme ene ka pradina endpo! Na okuwo enge ta panan ka-singiye diendimbo ene unatnga.” 26 Te enge igle keme Peliks nomano mina yegl prukwa: Pol minge moni indre ana atnekra narambedi pirtre engenge ka-singiye diendungo Pol ungo ye ka denbi di-di eurika.\n27 Ana buglayungu suwo dundungo Peliks kongunmo ikra Posias Festas yungwa. Ba Peliks eremogl Juda yomba wakai pir naraglmedi kanwinge orko ana Pol kane yungu paimoglkwa.


Mar 8 | `NOU | STEP | Edo iji tupo embo jiwae be nenei dada isera.\nIESU EMBO 4,000 DA INDARI ITITISIRA\n1 Edo iji tupo embo jiwae be nenei dada isera. 2 Edo ungoda indari atae etiri Iesu uso ambojimbi jawo sedo ungoda yei sisira, “Na embomei eiawa jo ira ko ungo nangae atise iji tamonde atae etera edo ungoda indari atae etera. 3 Edo na ungoda yei indari itae ungo ungoda nati da itano mambadera awa ungoda nati besaun ainda mambuse ungo beji ditivi mi ambadera.”\n4 Edo Iesu ge awa setiri uso ambojimbi uso yei nganega isera, “Yei ro atae einda embo amemi indari embo ingetaingo einda indari inono da tambudo embo undae eteri?”\n5 Setero Iesu ungoda yei nganega isira, “Ambe ingari ingoda yei roinge atiri?”\nSetiri ungoi mina sisera, “7 awodo atiraeire.”\n6 Setero Iesu mi setiri embo diti diti busu da anumburisera. Anumbetero Iesu ategari itido ambe gavedo memeia edo ambojimbi da yei ititisira. Edo Iesu itiri edo ambojimbi mi embo da yei ititisera. 7 Edo wo kiambu enumba ae daedo atera. Edo Iesu wo da ategari daedo ititisira. Edo Iesu setiri ambojimbi wo de daedo ungoda yei kando isera. 8 Edo ungo kando isera edo embo berari da ajigari awa 4,000 aikambu awa indido inono be isera. 9 Edo ungo inono etero ambojimbi momono awa dada isera. Edo dada etero indari awa kandea 7 beda isira. 10 Edo Iesu embo itiri mambutero nga da vitido uso ambojimbi de busu Dalmanutha da mambusera.\nPHARISEE EMBOMEI WASIRI GOROBA DE GADI DIPAPA ISERA\n11 Edo Pharisee embo nenei mi Iesu da yei bugudo Iesu ga da besora isera. Edo ungo Iesu itido gadi sedo bugudo Iesu uso ari wasiri goroba de awa ari gadi umo itido gosisera. 12 Edo ungo awodo Iesu da yei setero Iesu ungoda ge da begogo tambudo ungoda yei sisira, “Ro awasedo embo busu da boroko atima era awa ari wasiri goroba de awa gadi dipapa edo eri? Na ingoda yei be sena. Embomei eiawa mana ari wasiri goroba de awa gadera.”\n13 Edo Iesu awa sedo Pharisee embomei ungo dodo sekago nga da vitido umo benei da sembusira.\nGITIJIGARI HEROD DE PHARISEE EMBOMEI DE\nAWA GIDO GOGO EWO\n14 Iesu da ambojimbi ambe ingari nenei bae ruvegurisera. Edo ambe da awa ungoda nga joda atisira. 15 Edo Iesu jegigi ari ge mi ungoda yei sisira, “Ingosuka simba ewo. Edo Pharisee embomei de Herod de da ambe bajari siwo yeast awa gido gogo ewo.”\n16 Edo Iesu awodo setiri ungoi mina sara isera, “Ingodena ambe ae awasedo umo ge emone setira.”\n17 Edo ungo awa sero Iesu ungoda ge awa gido ungoda yei nganega isera, “Ro awasedo ingo ingosuka ingodenaso ambe atae etira sevi? Ingo gae jarevi ta? Ingo jiro okain de ta? Ingo diti atira edo ro edo gae jarevi? 18 Edo ingo dengoro atira edo roedo ingo ingae jarevi? Edo ingo na ambe 5 awa gavedo embo 5,000 da ititisena iji awa ruvegurisevi ta? 19 Edo na awodo eteno ingo kandea roinge awa indari buso mi sirisevi?”\nSetiri ungoi mina sisera, “Nango kandea 12 awodo sirisera.”\n20 Setero Iesu mi nganega isira, “Ingo na ambe 7 awa embo 4,000 da yei ititisena edo iji ainde ingo kandea roinge indari buso mi sirisevi?”\nSetiri ungoi mina sisera, “Nango kandea 7 awodo sirisera.”\n21 Setero Iesu mi ungoda yei nganega isira, “Boroko ingo gosevi ta?”\nIESU EMBO DITI GUBA ARI ETIRI EWAMEI ISIRA\n22 Edo Iesu uso ambojimbi de nati Bethsaida ainda bugero embo mi embo diti guba ari awa budo Iesu da yei bugudo Iesu mi tamo jigarase benunu sisera. 23 Edo ungo benunu setero Iesu embo diti guba ari awa ingo da budo nati sapu da mambusira. Edo Iesu embo ainda diti awa kosiwa mi sasapi edo uso ingo awa embo ainda diti da itido nganega isira, “Imo rora ro gosesi?”\n24 Setiri embo awa diti gunjedo sisira, “En. Na embo gosena te ungo teta ri mi yima puma arago ero gosena.”\n25 Setiri sekago Iesu uso ingo embo ainda diti da ititisira. Edo Iesu awodo etiri embo awa uso diti sekago gunjisira. Edo diti gunjiri uso diti ewamei isira. Etiri umo rora berari isaga gosisira. 26 Edo Iesu mi uso yei sisira, “Sekago engenembedo nati nembodiba da mambose te iso nati da mambuio.” Sedo Iesu mi itiri embo awa dodo mambusira.\nIESU USO AMBOJIMBI NGANEGA ISIRA\n27 Edo Iesu uso ambojimbi da yei awa dodo nati Caesarea Philippi busu da ainda mambusira. Edo ungo mambuse Iesu mi uso ambojimbi da yei nganega isira, “Embo na awa ave sedo eri?”\n28 Setiri ungoi mina sisera, “Embo nenei sedo era John umo mi ewamei ari embo sedo era edo embo nenei awa Elijah sedo era edo nenei awa God da binga sari embo nei ra.”\n29 Setero Iesu ungo nganega isira, “Ingo ingosuka na awa ave sedo evi?”\nSetiri Peter mi mina sisira, “Imo awa Soregari Embo God mi itari bugarase sisira.”\n30 Setiri Iesu ge tini javi de sisira, “Embo nenei da na awa saso geore.”\nIESU USO BETARI DA MEMESI AINDA GE SISIRA\n31 Iesu uso ambojimbi atopapotise ungoda yei sisira, “Na God da mei bugudo embo isena amimi memesi nembodiba tambadena. Edo Jew embomei da embo nembogambo de priest gitijijigegari de agodari atopapotegari de mi na ujo ae adera. Edo ungo na ujo ae oro embo nenei mi na doro betadena. Awarate na betedo iji tamonde atae ari na wasiri de sekago eradena.” 32 Edo Iesu awodo sedo etiri uso ambojimbi isaga be gosisera awasedo Peter mi Iesu budo demonda yiko awodo eurase sedo sisira, “Ge awodo seose.”\n33 Setiri Iesu wareregedo uso ambojimbi gosise ge awodo seorase eurase Peter da yei sisira, “Satan na dodo mambu. Iso kotari awa embo da kotari ra God da kotari aera.”\n34 Edo Iesu uso ambojimbi de embo jiwae be de jawo setiri bugero ungoda yei sisira, “Embo ave na ambo ambo adi dipapa edo embo awa uso dipapa awa dodo uso orega saga da itido na ambo ambo are. 35 Edo embo ave uso wasiri busu da soregadi kotadira embo awa betadira te embo ave na embo edo binga ewamei awa sedo betadira awa embo awa wasiri natopo atari tambadira. 36 Awarate embo ave busu da rora berari budo betadira amone rora berari amomo uso inono ta? Awodo aera amone inono aera. 37 Edo embo uso wasiri soregadi adira awa mina ro itadira awa inono ri? 38 Boroko busu da embo berari awa wasiri bebegae era edo God gebe ae era. Amboda na God da usasa mi jinenebari edo God da asisi ewamei de daedo busu da engenembadena. Embo nenei naso yei edo naso atopatari da me era. Amboda na engenembadena iji ainde na embomei ainda yei me adena.”


Ungbamvu Ku Abachi Azhi Ahe̲he̲ Ka 1 Korrintiya 1\nBulu à charr ungbamvu unggo ku zhi nu Afisa, ku abiga ba nggo a se nu Korrintiya. Korrintiya ni ima a di si igbu unkpi nggo anishirr tankpami a nggurr bi na ku. Ijirrigi i amasirr i di gri aseki nga nabo. Meme nggo, igbu wa à tsarr ssu na aseki ka nggo anishirr a na ka ki azhi ambarr tuku ina aseki ka ishisha. Ina ima i tsarr iyo isisurr i abiga yi kye ni iha kakami abanu ba a so kuhre ni itsarr kye yi.\nBulu à wo iso ta azaza imbarr yi nggo na charr ba ni itu i iga so na nkanka imbarr yi. Anishirr ba a di kurr ìga ni imuyirr imbarr ku. Na di gri ikpa kuma na aki ka bre amu. A si di na undu uzizi nu ukyekye ku nggo Izhi Iwre yi i nu ba nggo hen. A di na varrvarr na aki ka barr Abachi ka tuku nu nggo a ti nggurr bi ta ri na Agbugba a Atiko wa. Ndanda angga ka wemi.\nAbiga ba a zhi Bulu are anuma ni itu i igarr, tuku iri ila inggi yi nggo a to ku anazhi, tuku itasi i Yesu yi ni ibe na abiga ama ba.\nAseki ka nggo a vri abiga ba nu Korrintiya nggo a ni so se ni inta ba ari mi kye.\nIchi i Bulu 1:1-9\nIvri ni itu i iga ki na nkanka 1:10—4:21\nIvri ni itu i ikurr ìga 5:1-13\nIvri ni itu i igri ikpa kuma ni bre amu 6:1-11\nIvri ni itu i ila abubo 6:12-20\nIvri ni itu i igarr 7:1-40\nIvri ni itu i aseki ka nggo anishirr a kye ka ki azhi ambarr 8:1—11:1\nIvri ni itu i igbyarr ku Abachi asa tuku ina undu nu ukyekye ku nggo Izhi Iwre yi i di ni 11:2—14:40\nAmarr ni itu i itasi ni ibe yi 15:1-58\nUre ku ikikre 16:1-24\n1 Ungbamvu ku ù zhi ni ingga Bulu ku, nggo Abachi à kye ì wre ku na hla ingga ki uni ko na angu a Kristi Yesu. Inta tuku Sositene uzayirr munta tuku uni zi inta wa inta yo so charr ki imba.\n2 Inta ko charr ku abiga ba na aki ka nggurr bi ka Abachi ka nu Korrintiya. Yesu Kristi à hla imba ki anishirr ama na ngla ila ure imba yi, nâ ta si nggo à na ku abiga ba kago, nggo a di yo isa i Atiko Yesu Kristi, Atiko munta wa na Atiko ambarr wa.\nBulu à nyarr ku Abachi\n4 Ingga di nyarr ku Abachi kakami ku inkindirr yi nggo à na ki imba. À na wre ki imba na ni imba ini shishemi nu umi ku Yesu Kristi. 5 Nggo imba nggurr itu bi nu Yesu Kristi ku ngbangba, Abachi à ni imba aseki shishemi. À ni imba ukyekye ku ibre ure umaku tuku ihi aseki ka ni izhi yi we. 6 Ima tsarr da aseki ka nggo inta bre ki imba ni itu i Kristi a su jiji. 7 Ima yo du Abachi ni imba aseki ka we nggo imba so bi ikanga i Atiko munta wa Yesu Kristi. 8 Yesu ta ni imba ukyekye kuma ni ikikre yi, wre ki imba bu sama ni ikpala na azhibarr a ikanga zizo a Yesu Kristi Atiko munta wa. 9 Abachi yo su uwanggo nggo yo imba yo ni ga aseki ka we nu Uzuma wa Yesu Kristi Atiko munta wa. Imba bu kpanye di Abachi ka na aseki ka angga ka we.\nIga ki na nkanka nu umi ku abiga ba\n10 Ingga barr imba yi amuya aniru na amba ni isa i Atiko munta wa Yesu Kristi, imba si ga ki na nkanka hen. Imba nggurr atu bi ni du amarr amba ka ni iyo isisurr imba yi a bu si yirr. 11 Amuya abanu a nga zhi ni iko i Klowe ni da ki ingga di uvi se nu umi umba ku. 12 Ingga nggo ko da di uyirr nu umi umba ku à da di, “Ingga so ga Bulu.” Unuma da di, “Ingga so ga Apolo.” Unuma da di, “Ingga so ga Biturr.” Unuma da di, “Ingga so ga Kristi.”\n13 Imba ga Kristi yo ki ankpunkpu? A kpa ingga Bulu nu unkunkurr ni itu imba? A zzu imba na amasirr ni isa mungga? 14 Ingga nyarr ku Abachi nggo ingga si zzu imba na amasirr shishemi hen. Ingga hi ingga zzu anu Krispu tuku Gayu yo. 15 Undurr sama nggo à ta da di a zzu ma na amasirr ni isa imungga. 16 (Ni zzu abi iko i Sitefana, ni gru zzu abata ngga zizo, ingga si ssu hi hen.) 17 Kristi à si ni ingga undu ki izzu anishirr na amasirr mu hen. À ni ingga undu ku ibre ku anishirr Ure ku wre ku. Na di ingga bu si ni bre ku anishirr ba ure ku Abachi na are ka unushirr ka ihi i anishirr hen, ni ka si du ikpa i Yesu yi nu unkunkurr ku sama nu ukyekye hen.\nYesu Kristi yo su ukyekye ki ihi i Abachi yi\n18 Ure ki ikpa Yesu ku u su ure ku ankalanttu ku anishirr ba nggo a nga ashishi nado. Uwa ta si inta nggo kpa Abachi, uku yo su ukyekye ku Abachi ku. 19 Nâ ta si nggo a charr di,\n“Ingga ta ka ihi i abangga ba nggo so di kye da aba hi glo;\nni ta na ihi i abangga ba nggo kye da aba a hi nggo ki ankalanttu.”* Kye zizo Ishaya 29:14.\n20 Undurr ni ihi wa se momonggo? Uni bre tanko wa se momonggo? Uni ri anta wa à se momonggo? Abachi si na ihi ingbingbru yi ki ankalanttu hen? 21 Abachi à hi mu na si du anishirr ba ingbingbru ba na undu ni ihi imbarr nggi na hi ma hen. Abangga ba yo mre nggo a kpanye nu ure munta ku nggo a sa ankalanttu, Abachi à kye di i wre uwa bu kpa ba ttungo. 22 Anu Yahuda ba a so zha aseki ka ikagri, u anu Girrki ba a so zha ihi mu. 23 Inta so bre ba ure ku Kristi wa nggo a kpa ma nu unkunkurr. Ure ku u su ku anu Yahuda ba ikpala, nu su ku abangga ba nggo si si ani Yahuda hen ankalanttu. 24 Uwa ta su ku abangga ba nggo Abachi à hla, anu Yahuda na abangga ba nggo si si anu Yahuda hen, ure ukuma yo su Kristi, nggo su ukyekye ni ihi i Abachi yi. 25 Urrurru ku Abachi ku ù mri ihi i unushirr yi. I sama nu ukyekye i Abachi yi i mri ukyekye ku unushirr ku.\n26 Amuya, imba ri amarr kye nggo imba i di se bari u Abachi à yo imba. Anishirr bi ingbingbru angga ba a si ri amarr da abanu nu umi umba ku a sa abi hi hen. Abanu ntsɨ nu umi umba ku yo a so ni into inkpinkpi, na si si imba shishemi ngga nggo a zhi ni iga yi nggo a hi ba hen. 27 Abachi à hla aseki ka nggo sa ka ankalanttu ku abi ingbingbru ba, wre ku bu du ishisha i ki abi ihi ba. Na hla aseki ka nggo a sama nu ukyekye, wre ku bu nu abi se nu akyekye ba ishisha. 28 Abachi à na undu ni inkindirr yi nggo abi ingbingbru ba a kye yi kpachirr, na aseki ka nggo a si di kye ka yo na amu hen. Na turr aseki ka nggo abi ingbingbru ba a kye ka yo na amu kahre. 29 Abachi à na meme, wre ku undurr si ka nggurr anke̱ na age̱ ka Abachi hen. 30 Imba sa amumarr ba Abachi ni itu i Kristi. Abachi à tu Yesu Kristi du ma ni kpa inta ttungo, na ni inta ihi ima yi, na na inta ki krizhizhi na Abachi ku, na kpa inta ttungo ni ila ure. 31 Nâ ta si nggo ungbamvu ku ù da di, “Undurr wa nggo ti ta nggurr anke̱, uwa bu nggurr anke̱ ni ina i Atiko yi.”\n*1:19 Kye zizo Ishaya 29:14.


Mar 6 | `GVF | STEP | Ena Yesu Kapanaum gariba pisere inin ogin Nasarete ongure, gawlima kobe bole para ongwa.\n1 Ena Yesu Kapanaum gariba pisere inin ogin Nasarete ongure, gawlima kobe bole para ongwa. 2 Pi milungure, Sare kaun u bawa dungure yalini Yuda ibal ka main ogu ala pirere, ka main nil si tongure ibal binanbile pire buul kune iru dungwa, “Yalini ka dungwa mere main paangwa, alde pire yuure dime? Nomanin si pirekun ere dungwa, tamintan nomanin si pire dime? Kal guman kwi dungwa i maribe ere erungwiwe? 3 Yalini ogu miremil ki kanungwa yal tawle milemua. Maria wan milere, Yemis te Yose te Yuda te Saimon abinbi milemua. Yalini alenbi abila bole para ta milekemo? Milemua.” Iru dire nigi de pire Yesu tongwa. 4 Tongure Yesu ka iru di tongwa, “Ka kebe yal ibal pire yebe ere tomba, inin garibanin ibal, te enin taw kobe, te nen man kobe, pire yebe ere tekungwa paamua.” 5 Dire gariba gul i kal guman kwi dungwa erala dimba, ta erekire ibal nibil erungwa taran taran aan aa tere a pilaan pai tongwa. 6 Ibal kobe God pire gi dekungwa Yesu kane buul kunungwa.\nYesu gawliman kobe anan kole kole muru kawnan milin sutan, konagi ere tongwa\nYesu ogu ai ta ta ka main nil si te yongwa. 7 Gawlima kobe anan kole kole muru kawnan milin sutan “Miliga gul ere wo,” di gala dire, yal sutan sutan nu morin si erungwa. Sia ibal den miriin suna milungwa maa si mena erama dire, Yesu yobilaan bile gawlima kobe tongwa. 8 Yesu kaman tere iru dungwa, “Baan suna kobi nanga kalkan ire pikio. Komina baan nenanga, te gal kaban te kobile moni gal gulangwa, te gal sutan para ire pikio. Goliba tawle ire po. 9 Kawn tobilin sigi dire te gal taran sigi dire po.” 10 Dire ka iru di tongwa, “I pi milanga ogu i mile payo. Ogu taw kebe yekio. 11 Ai baan ta pi bawa dinangire, aa te wai ere i tekire, te ka dinanga pirekire, ibal iru ere i tenangwa, guman yaa tere kal iru eringire, nomanin sire main piramua.” 12 Dungure yal kobe u sutaw pire ka iru kere di ibal kobe tongwa, “I kal digan ere taalime eringa pisere, nomanin suna kwi si kiruul so.” 13 Dire, yalin kobe sia inin inin milungwa para maa si mena erere, ibal binanbile nibil erungwa kakulin bile tongure, aa te pilaan pai tongwa.\nNil bile tongwa yal Yon, gulungwa\n14 Yesu guun kan kole kole ware biingwa, kenin erungwa yal bil kaan Kerodi pirungwa. Ibal taw mile, “Nil bile tongwa yal Yon, gulere ale u kwi omua. Omia, ena yobilaan bile kal guman kwi dungwa eremua,” dungwa. 15 Dimba, ibal taw kobe mile “Elaya milemua,” dungure, te ibal taw kobe mile, “Goma ka kebe yal milungwa mere yalini ka kebe yal iru milemua,” dungwa.\n16 Ibal kobe iru dimba, Kerodi pirere, “Yon naan di keli sibinga ale u kwi omua,” dungwa. 17 Ka iru dungwa main iwe. Kama kaya Kerodi Yon kan kulala dire, ibal kobe nusi erere pi kanin si yuungure, kanin paangwa. Iru erungwa main iwe. Kerodi yalini kebinbi Pilipi ebinbi kaan Kerodias, Kerodi abalini ingwa 18 Yon iru di yalini tongwa, “I kebininbi ebinbi i inin inga paikimua.” Iru dungure Kerodias nigi de pirungwa; Kerodi Yon si kanin sungwa. 19 Kerodias Yon nigi de pire tere si gulala di pirimba, Kerodi Yon milungwa kuril pirungure, abalini erala di pirungwa kuunin erekungwa. 20 Yon yalini kabin sire dorimil milungwa, Kerodi kuman kine tongwa. Yon ka dungwa Kerodi pire nomanin su simba, ka dungwa wai pirungwa.\n21 Abal Kerodias Yon sala di ongwa kaun u maribe ongwa. Kaun i, Kerodi kule nongwa kaun pire komina bil gabman yal, te simil nen bil, te Galili yal singaba ki tere nongwa. 22 Nere milungwa kaun, Kerodias abilin suna ali urere egin gale erungwa, Kerodi te komina bole ne milungwa yalin kobe wai kanungwa. Kerodi ka iru di gi iray tongwa, “I kalkan irala di piranga kal i, ‘Na to,’ dinanga i teralwa.” 23 Kerodi inin mabin mina aa taw sire iru dungwa, “Kalkan na kenin ere ke milebinga suna pol sirere, ‘I kole na to,’ dinanga mere, na wiina ere i teralwa.” 24 Dungure abalini mena pirere ka iru sirin bile man tongwa, “Takal waa di yalini terale?” Dungure iru dungwa, “‘Yon nil bile tongwa yal, naan di keli sire gibilin gole na to,’ di ta.” 25 Dungure, gi i gin taran mugu di pi ka iru di yal bil kaan Kerodi tongwa, “Yon nil bile tongwa yal gibilin gole pele bala bolimina ye, malia na to.” 26 Dungure yal bil Kerodi miriin wen pirimba, mabin mina ka di tere te ibayaal milungwa, ena ka yaa ime sirala di pirekungwa, inin ka dungwa ka di kile di mena erala di pirekungwa. 27 Yalini gin taran simil nen ta nusi ere, “Yon yalini gibilin gole ire yuwo,” di tongwa. Di tongure kanin paangwa ogu pirere naan di keli sire 28 gibilin gole pele bala ye yuure gi tongure, gi yuure manbi tongwa. 29 Iru erungwa Yon gawlima kobe pirere, yobilaan irere yobilaan gul maul si yongwa.\nYesu ibal 5,000 komina tongwa\n(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Yon 6:1-13)\n30 Yesu nusi erungwa yal kobe kwi Yesu milungwa gul urere, konagi ere te ka nil si tongwa mere, bolin kule tongwa. 31 Ibal ure ka di tere ere ongure, ibal kwi ure di tere ere ongwa. Ibal kobe morin iru erungwa, Yesu te gawlima kobe komina nerabina di pirimba, kaun ta dekungwa ole nekungwa. Ta nekungwa, ena Yesu ka iru di gawlima kobe tongwa, “Gariba simi yongwa gul erin milana nabina wo.” 32 Dire, sipe ala pirere gariba simi yongwa gul inin nil bolimina ongwa.\n33 Ongure ibal miriki Yesu u ongwa guman kanere ogin pisere mugu di pire, kaya u kol baan suul milungwa. 34 Yesu sipe pisere, pi gariba i ongwa kaun, ibal kobe miriki wen milungwa kanere miriin pire tongwa. Bolima siipe siipe milungwa mere ibal kobe iru milema di pirungwa. Bolima siipe siipe yal ta kenin erekungwa mere, ibal kobe iru milema di pire, Yesu miriin pire tere ka binanbile nil si tongwa. 35 Kamin girungure gawlima kobe Yesu milungwa gul urere, ka iru di tongwa, “Abila pene yongwa dungure te kamin giremia, 36 ena ibal kobe komina gibilin si nenama dire komina dungwa gul, te ogu pene yongwa gul binan nusi ero.” 37 Dimba Yesu mile, “Ibal kobe komina nenama dire i inin to,” dungure yal kobe ka iru dungwa, “Komina birete kobile moni kandret sutan bilungwa, pi gibilin si terabino? Tamama.” 38 Dungure yalini ka iru di tongwa, “I komina birete tamintan dime? Dinangwa mere pi kere kanana po.” Dungure yal kobe kere kane pisere iru dungwa, “Komina birete anan kole muru te nil kabe sutan dimua.”\n39 Dungure Yesu mile, “Ibal kobe kul kwi yongwa bolimina taminin inin inin sire amin di milo,” di tongwa. 40 Ibal kobe pirere ibal taminin taw wan kandret baan ta milungure, taminin taw pipti baan ta milungure, ibal para muru iru amin di milungwa. 41 Yesu birete anan kole muru te nil kabe sutan, aa tere kamin gul kane yebe ere God maki ye tere, komina birete bege di gawlima kobe tongure, gawlima kobe obin si ibal kobe tongwa. Tongure, yalini nil kabe sutan obin si ibal para muru tongwa. 42 Ibal para muru nere kubin maangwa. 43 Komina birete te nil kabe imo dungwa gal gulungure, gal anan kole kole muru kawnan milin sutan muulungwa. 44 Yalgo binanwenbile, tausen anan kole muru, komina birete nongwa.\n(Mat 14:22-33; Yon 6:15-21)\n45 Ena Yesu kaya ka iru di gawlima kobe tongwa, “I sipe ala pire nil benge binan kole iray Besaida ogu ai goma po.” Dire ibal miriki wen, “U sutaw po,” di tongwa. 46 Ibal “Ere po,” di te pisere, Yesu ana di God terala dire kamin kuul pi maangwa. 47 Kamin sibilungure, gawlima kobe sipe ala nil benge suna bolimina warungure, Yesu mena inin milungwa. 48 Gawlima kobe bili awlan bale nil mina waa kire dire omba, gwi u sipe guman sungwa sungwa yal kobe buul yaangwa, Yesu kanungwa. Mine main kamin taangure Yesu nil bolimina ware ongwa. 49 Pirere goma nala di omba, nil bolimina warungwa yal kobe kanere, “Sia ta umua,” di pire gala bil dungwa. 50 Yal kobe yalini kanere kalgane ingwa. Imba, Yesu ka iru di yal kobe tongwa, “Yobilaan bile milo. Na inan miliga i kuril ta pirekio.” 51 Dire sipe pi ala pire gwi gurala erungwa. Erungure yal kobe nomanin pire buul kunungwa. 52 Yalini komina birete tongwa mere, main ta pirekun erekire pire bawa dikungwa.\nYesu Genesarete ibal kobe binanbile aa te pilaan pai tongwa\n53 Ena nil benge binan koli iray, gariba kaan Genesarete u bawa dire, sipe si gule yongwa. 54 Yal kobe sipe pisere u mena ongure, ibal kobe Yesu milungwa guman kane bawa dungwa. 55 Ibal mugu di kole kole pire, ibal nibil erungwa eri bale kawi yuungwa. “Yesu ai baan ta omua,” dungwa gul ibal nibil erungwa awli ongwa. 56 Yesu ogu ai mege, te ogu ai bil, te gariba binan ogu i mege mege ki paangwa ai, iru para muru ongure, nibil erungwa ibal awli malge pirere i main erungwa. Ibal ana dire iru dungwa, “I gal binan aa terabina, ‘Para paimua,’ da.” Ibal kobe aa tongwa, nibil erungwa piraan dungwa.


1Ti 2 | `DAD | STEP | Aya õ totol bagai orokonok, uruwa bagai, are nonĩ fiya, kosẽya, taka nigin Negur irokenẽya, de fiyẽya anĩ, tamo ganan nigin agouf.\nNegur Yana Yaleseya Nigin Fadedya\n1Aya õ totol bagai orokonok, uruwa bagai, are nonĩ fiya, kosẽya, taka nigin Negur irokenẽya, de fiyẽya anĩ, tamo ganan nigin agouf. 2King ado kabĩ nẽ mudur ganan nigin agouf, are ada wauda inosiya ado foro tausil, Negur orof ganan ado fateul bun tabodõf nigin agouf. 3Agouf are biya, Negur neda Isennadaya wau al fef, 4Negur ĩ tamo adok ganan kel gei fouf nigin ado, momoi nẽ keleĩ bun disiyouf nigin orof. 5Are, Negur ĩ tekelei, agef fen, atun tamo tekelei, Negur ado tamo atun ifaref, tamo are Kristus Jesus, 6tamo ganan fotokar ĩ yogo bouwa itoron, anĩ yogon sain bun bagai Negurem tenebur tamo kayau keleĩ youf nigin yaoren. 7Age fiya nigin, aya arũ tamo, aposel igirnan, aya momoi bagai orok, aya idegẽya sã, aya, haiden atun, momoiya bagai nẽ ifelnẽdiya tamo igirnan.\n8Tamo fõ fõ ganan imeid fateul ilun dales fen, kosẽ douf anĩ aya orouf, seye sã, monẽ sã.\n9Takag, aya kayau kolos biya, taka mama ifenẽya nẽ ani sã, tamo kayau nẽ lo fiya biya bun ifonũya anĩ orouf, fatiya kori fiya sã, gol sã, maaĩ tuwa meli bagai pel nẽ kilelei sã, meein odug nẽ kolos sã anĩ orouf. 10Anĩ ere, aya idi tobonunã biya dõ difouf anĩ orouf, are kayau Negur yana dalesef ya anĩ susu falauf.\n11Kayau ĩ foro yel dẽ yesil fen, dõ fouf anĩ bunem keleĩ yalouf. 12Aya kayaum tamo ifelnẽya be, wal fiye ken, uyu iroukenẽya nigin to yo auf, ĩ foro yalauf bagai. 13Ere nigin, Adam ketem inon, agef fen, Eva inon. 14Agef fen, Adam anĩ to idegnen, kayau anĩ idegnẽ di, mosor bun kubũ yen. 15Anĩ ere, kayau idi toku tobonunã biya bun momoi douf, waud laa fouf, fateul dibodõf are, idi kesu gõ fiya bun isennẽya dalouf.


1Cor 15 | `DAD | STEP | Turau tar, aya biya od wogõ ayeĩ di, waleg fen, anĩ teten ufaregef anĩ, baban ã kisi turĩ ayeĩf nigin orouf.\nKristus Nẽ Mata Kel Fãya\n1Turau tar, aya biya od wogõ ayeĩ di, waleg fen, anĩ teten ufaregef anĩ, baban ã kisi turĩ ayeĩf nigin orouf. 2Ã od aya wogõ ayein anĩ, uroug kafĩ waleg fen, ege to momoi gen ouf are, biya od enei bunem ã kel gei yeĩf.\n3Ere nigin, ereb aya alen, are odug bagai nigin, uyulil anĩ aya ã afenein, are Kristus ĩ, Negur nẽ Itotoya bun yenek kilei, neda mosor nigin laa fe di, 4ĩ mũ difen, are Negur nẽ Itotoya bun yenek kilei, naa towo bun ĩ mata kel fã yen, 5are ĩ Pita bun wõ ye fen, anĩ dumen in dõ fiya tar tuwelf bun wõ yen. 6Anĩ bure fele di, ĩ sain tekelei bun tura tar faif handred wal fiya meleid bun wõ yen, anidi ganan musei fau dibodok, tunĩ gare den. 7Agef fen, ĩ Jems mala bun wõ yen, anĩ dumen aposel ganan meleid bun wõ yen. 8Anĩ ganan bure fel fen, idikeleya bun, ĩ, aya kesu gõ fiya sain sã bun gõ difiyan gen anĩ, malau buneg wõ yen.\n9Ere nigin, aya aposel idi atun naal bagai, aya to biya nigin aposel yeya nigineg kisi feleya sã, ere nigin, aya Negur nẽ sios darau afenen. 10Anĩ ere, Negur nẽ wau ifenẽya bunem, aya gama afaref gen age wõ aun. Aya bun yogon wau ifenẽya anĩ ege to ilen. Sã, aya kabĩ totol idi ganan wal fediya alen, are ayam sã, anĩ ere, Negur aya ado ibodon in wau ifenẽya anim. 11Age fiya nigin, ayam be, idim, amã enei wogõ mauf, are ã enei momoi gen.\nGare Den Tamo Neid Mata Kel Fãya\n12Amã Kristus gare den anidi bun tamal mata kel fã yen anĩ wogõ maudig, anĩ ere, naig fe di, ã tunĩ, gare den anidi mata to ke de fã douf gedig? 13Gare den anidi, mata to ke de fã douf are, Kristus ĩg mata to kel fã yem. 14Kristus ĩ mata to kel fã yem are, nemã wogõya anĩ kaũ sã di, ãgenei momoiya areg kaũ sam. 15Age fiyam are, amã Negur nigin idegẽya od wogõ maudig anĩ dilemam, ere nigin, amã Negur ĩ Kristus gare den anidi bun tamal turĩ fiyen anĩ kurõ mafesidig. Anĩ ere, Negur ĩ gare den anidi to turĩ fediyouf anĩ momoi ouf are, ĩ Kristus to turĩ fiyem. 16Ere nigin, Negur ĩ gare den anidi to turĩ fediyouf are, ĩ Kristuseg to turĩ fiyem. 17Negur ĩ Kristus to turĩ fiyem are, ãgenei momoiya are ege, ã ãgenei mosor bun fau ubodõgef. 18Age fiyam are, idi Kristus nigin momoi de fen, gare den anidig fõ delem. 19Ada ein mata ibodõya enei nigin dogol, Kristus bun wauda iseya adouf are, ada tamo ganan wal fediya maladalon ado.\n20Anĩ ere, Kristus momoi bagai gare den anidi bun tamal kel turĩ fiyen, are idi gare den anidi bun tamal faat uyulil yun gen. 21Are, laa are tamo tekelei bunem isin nigin, gare den neid kel fãya areg tamo tekelei bunem isif. 22Are, Adam bun ganan gare dedig, age fiya gen, Kristus bun ganan mata ifenẽdiyouf. 23Anĩ ere, idi mugu mugu dogo neid sain bun age difouf: Kristus ĩ uyulil faat yũya, anĩ dumen, ĩ isiyouf sain bun, idi yogon dibodok anidi, mata ke de fã douf. 24Anĩ bure fele di, idikeleya sain isiyouf, sain anĩ bun, Kristus ĩ gawaman ganan, yeneid ado ganan, megeir ganan daũ fel fen, tano anĩ yale, Dei Negur ima bun inouf. 25Ere nigin, ĩ king ibodok ile, yogon kiwai tar ganan yogo ye farumen inenẽdiyouf sain anĩ bun. 26Kiwai idikeleya bun daũ fiya nẽ, are laa. 27Are Negur nẽ Itotoya bun eig ye irok kilei, “Negur ĩ ereb ereb ganan yogo ye farumen inenẽdin.” ▼\nSain ĩ irok, are ereb ereb ganan ĩ farumen inenẽdin, are Negur ĩ ereb ereb ganan Kristus farumen inenẽdin, Negur ĩ yogo enei farumen to ibodok ya anĩ yaor. 28Sain Negur ĩ enei age fel fen, Naal yogo, Negur ĩ ereb ereb ganan Kristus farumen inenẽdin anĩ, farumen inenẽf, anĩ bunem, Negur ĩ ereb ereb ganan nẽ mudur ibodõf.\n29Mata kel fãya anĩ sãf are, idi tamo gare den anidi nigin naan dalef idi naig difouf? Tamo gare den anidi to bagai kel turĩ fediyouf are, ere nigin tamo kayau idi nigin naan daledig? 30Takag, amã nigin, ere nigin amã mug sain ganan bouwamã waila bun manenẽdig? 31Turau tar, aya ã neda Odug Kristus Jesus bun ubodõgef nigin, yanau alesedig anĩ bunem, momoi bagai enei totol bagai arok, are aya naa ganan laa bun eledig. 32Aya tamo nẽ kisi bunem dogol, Efesus oun gaar kuĩ geid kusĩ aun ouf are, ere mala biya anĩ aya alen? Tamo gare den anidi to kel turĩ fediyouf are, Negur nẽ Itotoya bun yenek kilei,\n“Saaf ado naan tãf,\nere nigin, nil gare tauf.” ▼\n33Ã taka nem to idegneĩf. “Sane geid nigal yũya bun, tobonunã biya daũ fedig.” 34Kisi biya bun kel usig ufareg fen, mosor inoya utorõg, ere nigin, ã atun tunĩ Negur nigin keleĩ sã difaref. Aya ã mama yeĩf nigin enei wogõ auf.\nKel Fãya Nẽ Bouwa\n35Anĩ ere, taka nem to fouf, “Tamo gare den anidi, naig fe kel turĩ fediyouf? Bouweid naig fiya bagai ado disiyouf?” 36Ã neneya bagai! Ereb õ tu wouf anĩ, to laa fouf are, anĩ mata to wõ youf. 37Sain õ tu wof, õ fau ibodõf nẽ bouwa anĩ to utenek, anĩ ere, wit be, ereb taka nẽ faat dogol. 38Anĩ ere, Negur ĩ oron kilei, bouwa ifenẽdig, agef fen, ĩ faat fire fire dogo neid bouweid fire fire ifenẽdidig. 39Bouwa ganan tekelei sã. Tamo nẽ bouwa are fire, gaar bouwa fire, ninã bouwa fire, gau bouwa fire. 40Saa ilun nẽ bouweid ado di, tenebur nẽ bouweideg ado. Anĩ ere, saa ilun nẽ bouweid fula fiya medeĩya fire di, tenebur nẽ bouweid fula fiya medeĩya areg fire. 41Gaa are futu reya fire di, ogõ are futu reya fire, age fe di, barisa are futu reya fire. Barisa idi atuneg futu reya fire fire ado.\n42Age fiya gen, tamo gare den anidi neid mata kel fãya areg age fouf. Bouwa tu fiyaf nẽ are bura le di, bouwa kel fã yef nẽ are to bura ledig. 43Sane bun tu fiya di, fula fiya medeĩya bun kel fã yef. Totol sã tu fiya di, totol ado kel fã yef. 44Bouwa buru maug are tu fiya di, uur nẽ bouwa are kel fã yef.\nBouwa buru maug ibodok are, uur nẽ bouwag ibodok. 45Anĩ nigin, Negur nẽ Itotoya bun eig ye irok, “Uyulil inon tamo Adam ĩ mata ibodõya wõ yen.” ▼\nIdikeleya Adam ĩ mata ifenẽya nẽ uur wõ yen. 46Uur nẽ bouwa ketem to isin, anĩ ere, bouwa buru maug ketem isin. Age fe di, anĩ dumen, uur nẽ bouwa. 47Uyulil inon tamo are tenebur aas nẽ, anĩ dõ fiya tamo are saa ilun nẽ. 48Tenebur nẽ tamo idi, tamo teneub nem inon gen. Saa ilun nẽ tamo idig, tamo saa ilun tamal gen. 49Ada tenebur tamo inon age fiya tabodok gen, adag tamo saa ilun tamal age fiya tabodõf.\n50Turau tar, aya ã arokeneik, are tenebur nẽ bouwam Negur nẽ tano to akorou youf. Ereb bura ledig anĩg to bura lauf anĩ to akorou youf. 51Karĩ wog, aya waa taka arokeneĩf: Ada ganan to gare tauf, anĩ ere, ada ganan bouwada falei fouf, 52are ereb fili yeleya be, mala kamisãya gen idikeleya nẽ taur aitouf bun, bouwada agef falei fouf. Taur aite di, tamo gare den anidi kel turĩ fedi di, to buraya nẽ ado fã douf, age fe di, ada bouwada falei fouf. 53Are, buraya nẽ anĩ to burauf nẽ anĩ ifonũf. Laa fiya nẽ anĩ to laa fouf nẽ anĩ ifonũf. 54Buraya nẽ anĩ to burauf nẽ anĩ ifonũf, laa fiya nẽ anĩ to laa fouf nẽ anĩ ifonũf sain anĩ bun, Negur nẽ Itotoya bun ibodok enei agef kisi fel wõ youf, “Negurem kusĩ bun laa wal fe fen, anĩ adok itob len.” ▼\n55“O laa, ogon kusĩ wal fiya nẽ megeir nain?\nO laa, ogon waila nain?” ▼\n56Laa nẽ waila are mosor, mosor nẽ megeir are lo. 57Anĩ ere, Negur de tafiyẽf! Ĩ neda Odug Jesus Kristus bunem kusĩ wal fiya ifanadadig.\n58Anĩ nigin, neu turau tar oboiyou, totol ufareg. Ereb takam to yokũ yeĩf. Faimud Odug nẽ kabĩ fatuk bagai walogouf, ere nigin, ã keleĩ, are ã Odug bun kabĩ walegef anĩ, ege to ilauf.


Na Ka I Agbata Re na Pai Sukuru Yo?\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abkhaz Abui Acholi Afrikaans Albanian Alur American (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Assamese Attié Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bambara Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou British (Fugo ni Bee) Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Drehu Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Edo Efik English Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German Gokana Greek Guarani Gujarati Gun Guéré Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Iban Ibanag Ibinda Igbo Iloko Indonesian Irish Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Javanese Jula Kabuverdianu Kabyle Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Konkani (Roman) Korean Korean (Fugo ni Bee) Kosraean Krio Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mexican (Fugo ni Bee) Mixe Mizo Mongolian Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Palauan Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Ponapean Portuguese Portuguese (European) Punjabi Punjabi (Shahmukhi) Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Romanian Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Rotuman Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Rutoro Samoan Sangir Sango Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tiv Tlapanec Tojolabal Tongan Toraja Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\nWai mo nika karagapai ima rengba ka sa apai wenengai watadu ka gberesaha kina kumbatayo.\nMo berẽnga kurii gi kpiapai re: Toma aidanga ka ndu ku sukuru yo areme te, gba a te, na berewe a te. Si atona rogo agu adiwi susi biata kusayo re, ho gako agude sukuru agbandaka kere ziree ni ti rimoko, na kini sangi arimowia kurii ko. Ti kura aregbo, gude naye ki narĩ ga Toma awaraga beko kini mangi tiru nga u naainongo aino te, watadu boro sa dagba dungu aboro yo nasiko ko, ho ko nika ngera ni kusayo ka ko ainongo da du nisiko ko ya. Gba re, apai agberẽ berewe gbe ho Toma abi gupai ni nga i naserã ko rogo Internet . . .\nKa singia mo nga Toma, ginipai ka mo mangihe?\nAnga si nga ome tiro te te! Mo ima rengba ka ta borogbatapai zanga bunia. Wai?\nKA MO KARAGANGA PAI YA. Baibiri naya: “Mumungo boro nakusa gani zinga akusa dunduko, ono boro tatamana naka na gani zinga ki zeresi he.” (Asanza 29:11) Ka mo azinganga ya, agu aboro nagbata ro na pai ima rengba ka mbu ro.\nKA MO KARAGANGA GBEGBERẼPAI YA. Baibiri naya: “Ka oni karaga nga gbegberẽpai fu boro ku ba gbegberẽpai wa sa ya.” (ARomo 12:17) Karaga gbegberẽpai nagberesa apai kina kumbatayo.\nKA MO RIMINGO KU ROGO KEREPAI YA. Baibiri naya: “Ngangarã boro nabi kere pai, ki gbu.” (Asanza 22:3) Mo asadi nyanyaki ka ne agu aboro rengbe ka rimiso ro ku rogo pai, na ki ne agu abangiriba rengbe yo ka gbata ro rogoho na pai.\nMO KARAGAPAI WENENGAI. Baibiri naya: “Zezeredi karagapai nazeresa zinga.” (Asanza 15:1) Mo rengbe arengba a ka fura ni wia. Ni kpiapai, ka boro ya foro mo kii wakina kpata bumo, mo rengbe ka idaha ki ya, “Ii, mi nabihe nga si naida mi zogora azogora tooni!”\nMO GUARI HO. Nora du garãri nga 19 aya: “Onga aonga nayugo gupai nga mo nga ngangarã boro na mo ima nyaka kisusi gu boro nafuda ro. Si nayugo gupai nga mo na zatise, nga guhe adunga ti abagbatapai ya.”—2 Timoteo 2:24.\nMO DU NA KIDO KUTI TIRO. Si taata fu abagbatapai i ini gu boro adunga na kido kuti tiní ya na arengbanga ka mangapai nyanyaki ya. Ono dunguyo rengbe arengba ka mbu gbatapai ka i bi gupai nga mo ambunga yo i kuru kuriro te.\nMO PEHE FU KURA BORO. Kuru bayugupai sa aya: “Mi anaaya fu agude wẽ, ka boro agbata yo na pai, i pehe. Si nga gu wenepai si aida boro mangihe, na si rengbe arengba ka banda boro be gu gbatapai nga ga kura aboro.”\nKa mo du na kido kuti tiro, si nika fu gu ome foro adunga ti bagbatapai ya\nMO INI GIPAI RE?\nKupati kpata, gbatapai ima rengba ka koda:\nGbegberẽ afugo. Celine du garãri nga 20 aya: “Bangire aagonga ti agu arimo i ayambuhe kurire [sukuru yo] na agu apai i agumbaha tipa re te. I asa re mi bi tire nga sunge tire te na boro ho naida re te. Gu ka ngba nga ka i ata re.”\nKparatise ti boro. Haley du garãri 18 aya: “Akuare sukuru yo atona ka kparatiyo tire. I atona ka saha si du wa ba ho tipa re pati gu mbisa nga ga riahe te, sidu, mi anaasungongo na yo te. Mi asungu kini rihe nisare tipa garã sa naabaha.”\nKeka gbegberẽ afugo rogo Internet. Daniere du garãko 14 aya: “Mo rengbe ka ke wiripai gbua tooni rogo kompiuta kini moihe rogo Internet si ki gbarasi rimo boro, watadu gani raka a. Mo rengbe ka bihe nga abiapai du, ono si rengbe arengba ka manga!”\nRENGO DU WATADU ZIREE\n1 Gbatapai aima duho tipa dungu akutu agarã.\n1 Rengo du. Ni kpiapai, Baibiri napepa Diangbadiangba Aboro, nga gu rimo i adihe ti gu fugo Ebere du rogoyo nga “Agu Aboro Namefa Akurayo ti Sende.”—Bambata Pai 6:4.\n2 Gbatapai nga kungbo mbaro gbua. Kerepai ho rengbehe ka ye na ni te.\n2 Ziree du. Gbatapai nga guhe nasa badungu paranga aboro i imi tiyo.\n3 Gu bawene gene rengbe mo ka rugusa bagbatapai ngbaha nga ka sovura na ní.\n3 Ziree du. Dungu abagbatapai du na ome susi agu aboro i agbata yo na pai, sidu, asadatise ka irobape nga kungbopai.\n4 Ka mo bi boro ní nigbata kurani na pai, gu ngba nga mo ongo aonga.\n4 Ziree du. Rogo gi bangiriba re, ka mo ruaru gbua kaa bi kuaro i nimangi ní na pai ka mo afuranga ya, pai rengbe arengba kadu kuriro baraho ka mo nimangipai ni ka zeresa gupai re.\n5 Wa abagbatapai avura kaa manga tiyo nga i nga airaome, aguyo kinaho nagunde agunde.\n5 Rengo du. Wa abagbatapai avura kaa manga tiyo nga i nga airaome, dunguyo nabi ba wia ti agu aboro adunga ome tiyo ya.\n6 Abagbatapai ima rengba ka sa sinoyo.\n6 Rengo du. Abagbatapai rengbe arengba ka sa sinoyo ka boro undoyo.\nKa borogbatapai da tire, gupai mi nika mangaha watadu ka pehe nga:\nMo bi gu vidio nga Mo Ta Borogbatapai Zanga Bunia, du rogo www.jw.org. (Mo ngere tii BIBLE TEACHINGS > TEENAGERS)


Manga A voir Gugure! Kokkuri-san streaming complete Gratuit\nVoir Manga Gugure! Kokkuri-san streaming


Rev 19 | `KUE | STEP | Taragl i plau dungo okuwo na pirka taragl ta heven suna yomba merkinde ka kande dingwa mereyegl ungwa! I yegl dingwa: “God kangiye ake mitna imbo endinamga! Nono Godno no ere-yungwa, ye kangiye kande pango ana yombuglo pond pangwa.\nBabilon kamun kinde orkwa ipre yomba heven meglkwa gun pond yeingwa\n1 Taragl i plau dungo okuwo na pirka taragl ta heven suna yomba merkinde ka kande dingwa mereyegl ungwa! I yegl dingwa:\n“God kangiye ake mitna\nimbo endinamga! ▼\n▼ 19:1Jon eremogl Grik ka mina buk i muno boglkwa ba epigl 1 ya epigl 3 ya epigl 4, ya te epigl 6 ka i ye ama muno boglkwa. “Nono God kangiye dembiye si mitna endumuno” i Hibru ka mina muno boglkwa. Hibru ka mina yegl pangwa “Haleluya.”\nGodno no ere-yungwa, ye\nkangiye kande pango ana\nyombuglo pond pangwa.\n2 Ye ka kaima ya mambuno\ndu-wakai mina yomba yumbu\nsungwa, ambu kande yagl\nkunogl gundungwa. God\nerekinde eretongwa. Ambumo\ni yagl kunogl gundungwa\nmambuno i makandle yomba\nombuno ditongo mambuno\nkinde ye ormere yegl erikwa,\nte God kongunmo yomba\nwagle sigoglkwa. Ormara ipre\nGod topo kinde te ikine endungwa.”\n3 Ana ye aglke kordagl yegl dingwa:\n“Nono Godno dembiyesi\nmitna imbo endinamga! Dumo\nkande i detenge orko endi\ningemo aimande aimande\nende egli pi pangwa.”\n4 Ende okuna eingwa yomba 24 ya te taragl kor-meglkwa 4 ye eremogl God king boglmo mina amedi moglkwa i yange goglkuno bondugl tendre dembiye karaugl erete yegl dingwa:\n“Kaima, Nono God kangiye\nake mitna imbo endinamga!”\n5 Ana king boglmo mina ka ta yegl dungwa:\n“God kongunmo yomba\nprapra God kunduglmo\ngeglkwa, te yomba yoko ya\nyomba kande wagle ene\nprapra nono Godno dembiyesi mitna imbo endiyo!”\nSipsip Nangigle ambu ingwa pre kaiya mokna bir neingwa\n6 Ana taragl ta yomba merkinde kaima ka dimere yegl digo te nigl kande sungwa mudumere yegl ya kamun gurgagla pond dumere yeglmere digo na pirka i yegl dingwa:\n“God dembiyesi mitna imbo\nendiyo, sraglpre, ye Yagl-\nkande nono Godno ye\nyombuglo kande pango erme king kaima moglkwa.\n7 Nono wakai pir gunyei\nkangiye kande tenamga!\nSraglpre, Sipsip Nangigle ye\nambu inambuka engemo\nyongo te ye inambuka\nambumo i yene akekun ere kondungwa. ▼\n▼ 19:7Sipsip Nangigle i, Krais iwe. Te Krais eremogl ambu ta kan panduglkwa, i God yombamo iwe. Ana okuwo Krais ende ikine undre ana yombamo inambuka i ye bogl imbrika mereyegl erambuka. Ana Krais eremogl yombamo yagl ambu auro i-endepi dumomo wakaile enan ana ye bogl wakai aimande aimande moraglkwa.\n8 Ye gagl suna wakai kruwo\npesindre ambuglangesi tange\nyongwa endinambuka pre\nteingwa! Gagl suna kruwo i\nGod yombama mambunono\ndu-yene erikwa i ombuno dungwa.”\n9 Ana angelo ta yegl dinarkwa, “Ka i muno boglo, ‘God digaglko yomba Sipsip Nangigle ambu ingwa kaiya mokna bir kande nemara wingwa yomba ye gun yenaglkwa.’” Ye ka i ama di ainungwa, “Ka i God kamo kaima.”\n10 Yegl dinarko na yange goglkona bondugl dembiye karaugl ere tenagledi erika, ba ye mane dinare yegl dungwa, “Yegl erekro! Na ene angitnma wagle bogl kongun suwara ounga, ene pirngi dindre Yesus kangiye dipene endingwa. Ene God suwara dembiye karaugl ereteiyo, nono pirkan ounga, Yesus kangiye dipene endingwa yomba i Spirit akeple dungwa.” ▼\n▼ 19:10Ka i, Grik mina, ka mem wu nongugl kaima pikrukwa. Yomba tau kamo i yake yegl teingwa, “Na ama ene bogl kongun suwara ouglka te ene angitnma wagle bogl kongun akiye ounga, ene Yesus pirngi dindre ana ye kangiye di nongugl endinga yomba. Ene God suwara dembiye karaugl ere tenatnga. Nono pirkan ounga, Holi Spirit eremogl propet wagle akeple dungo ye God kamo dingwa te Holi Spirit ama yomba akeple dungo ana Yesus kangiye dinongugl endingwa.”\nYomba ta bugla-hos kruwo moko bolamugl amedi moglkwa\n11 Na kaninga heven audungo bugla-hos kruwo ta nongagle moglkwa, te yomba bolamugl amedi moglkwa, ye kangiye yegl, “Ka Kaima ya Mambuno Du-wakai Kongun Pamere Orkwa,” ana ye yomba yumbusi tendre te kunda orkwa i ye mambuno du-wakai pamere kuno ere orkwa. 12 Ye ongumuglo koglkoglo donga bauglo mereyegl orko te bre mina king bre gagl merkinde ye bre mina pangwa. Ye nangiye mina kangiye ta beglko pangwa i yomba ta pirkan erekrikwa, ba ye yene pirkan orkwa. 13 Ye gaglmo suna olto endungwa i bormai dangungwa, te ye kangiye “God Kamo” we dingwa. 14 Ye endongo, heven kimbirnem wagle prapra buglano bugla-hos kruwo mina bolamugl amedi mogl omara eingwa, ye gaglsuna endingwa i kruwo wakai yene te pesi yongwa. 15 Yomba bugla-hos kruwo mina mogl ende okuna ongwa yagle ye dra mina dikumba prak muglo nongwa ende menda ungwa. Dikumba prakmo i mina yomba koglkoglo makandle mogl-eingwa i sigorambuka. Te ye ain buglo ake mogltre ana ain i mina yomba sugl morambuka, te wain mongo siderwagl ere nuglo dukingwa kombuglo i mina ye wain mongo engre deruwagl erambuka. I God Giglekui dungwa dem pond kumbrukwa i ombuno dinambuka. 16 Ana gaglmo suna mina ya te bikiye mina ye kangiye yegl beglko pangwa:\nKing prapra ye kingno mogltre\nte yomba kande prapra ye\nyombano kande moglkwa.\n17 Ana na kaninga angelo ta ande mina suna andigl moglkwa. Ye ka kande di kua prapra kamun mitna pigladi wanmeglkwa i tongwa, “Wiyo, God kaiya mokna bir kande tena ormara i ene umakai siyo. 18 Ene umakai sindre, king wagle ya kimbirnem yomba kande wagle ya te yomba giglekui dingwa ya bugla-hos prapra ya te bugla-hos ausingwa yomba ya te yomba prapra ya te yomba yoko wanmeglkwa ya te nigl-kongun yoko yomba ya te yomba kande wagle ya te yomba kindewond prapra nangino ne kondinaglkwa.”\n19 Na kaninga kambu are ya makandle king prapra kimbirnemno wagle bogl ye yomba bugla-hos mina amedi moglkwa i kunda bogl tenapre ye kimbirmo nem wagle bogl wu makai singwa. 20 Ba ye eremogl kambu are ya propet kakimbi kane singwa, propet kakimbi diu kanekane kambu are ongumuglo mina orkwa. Ye diu ormara i mina yomba kambu are munomo indre te kuiyamo dembiye karaugl erikwa yomba i bakagl tongwa. Ye suwo-akiye kor-mogl pambriko piyasi murmaugl atne kombuglo salpa de bauglo ere moglmara endingwa. 21 Ana bugla-hos mina amedi moglkwa yagle ye dikumba prak akete akiye nongwa dra mina menda ungwa ikra mina yomba prapra sigogl kondungwa. Ana kua prapra wu ye nangino ya miyeno neingo dano orkwa.


ONi Undo Awironi I du na “Tatamana . . . sa Bata.” | Study\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Alur American (Fugo ni Bee) Amharic Amis Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Cakchiquel (Central) Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Cuban (Fugo Ni Bee) Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Greek (Fugo ni Bee) Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi (Fugo ni Bee)) Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Ponapean Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian (Fugo ni Bee) Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak (Fugo ni Bee) Slovenian Solomon Islands Pidgin South Africa (Fugo ni Bee) Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“Ho mo adu ni ni gude, mo atona ina gu Ziazia Kekeapai rengbe na fu tatamana foro sa bata.”—2 TIM. 3:15.\nABIA: 1, 41\nROGO GUPAI YO NGA KA . . .\nino ziazia kekeapai nga gine?\ninoho ni rengo nga gine?\ndu na tatamana sa bata nga gine?\n1, 2. Tipagine kura avunguagude narengbe kaa bakabangiriyo ti ni ho awiriyo aida ka manga gu diandue ni nga ga kparatise gbiati bapatiza?\nROGO agarã dunduko, akutu agu aboro nawirika Ziazia Kekeapai nakparatiyo fu Yekova na kini zi bapatiza. Badungu agu aboro re nga gu paranga aboro i nasonosi yo kina ku rogo rengo yo na nga aguyo sia gu gene raka nga gu ngba kisusi. (Tam. 1:1-3) Kangia mo nga gu vungugude nga Kristano, zanga kapa, mo nangera angera kumbatayo tipa gu uru wiro nga kumbagude watadu degude nika zio bapatiza.—Oni ringbisihe na 3 Yoane 4.\n2 Ono wa vura duhe wo, mo ima rengba kaa bakabangiro. Isoke mo aima bi kura paranga aboro i nizi bapatiza ono kusa i ki tona ka kapa kuti gu tatamana du ti raka ringbisihe kuti ga Mbori arugute. Zavura badungu aguyo aima mbu gu gene nga ga rengo. Sidu, mo ima rengbe kaa bakabangiro nga wiro nika tona gu gene raka atona wenengai nga ga aKristano ono tie ni ki aria tiní ki mbu gani bambata nyemu rengo. Ni ima rengba kada wakina agu aboro naadu rogo gu dungurati naadu Efesa yo rogo bambata sa kama agarã, nga aguyo Yesu aya tipa yo wẽ: “Mo mbu ga bambata nyemuse.” (Yugo. 2:4) Wai du rengbe mo ka ne gu ngbatungapai re na ki undo wiro u ‘sono dati bata’? (1 Pet. 2:2) Tipa ka gbia karagapai kuti gu sanahe re, ani bingo gu kpiapai nga ga Timoteo.\n“MO ATONA INA GU ZIAZIA KEKEAPAI”\n3. (a) Wai du Timoteo ada ni Kristano, na wai du ko aamangapai kuti agu ayugopai nga ga aKristano? (b) Gini apapara wirikapai biata Pauro apepaha fu Timoteo?\n3 Si nawira gupai nga Timoteo arimi gu pambori nga ga aKristano rogo gu garã nangia 47 Fuo Batikayo Kristo, ti gu regbo gu mokedi nangia Pauro andu gako bambata nunguro ku Rusetura yo. Wa vura duhe nga si nawira gupai nga Timoteo angia sosono gude, zanga kapa, gako mangaapai aduadu ni wenehe. Tingbafuo agarã ue kusa, ko ada ni ga Pauro badia nunguro. Agarã 16 kusa, Pauro ake gupai fu Timoteo nga: “Mo nyé rogo agu apai mo awiriki ki ini he ni rengo, niini agu aboro mo awiriki he be yo; ho mo adu ni ni gude, mo atona ina gu Ziazia Kekeapai [Kuru Ndika] rengbe na fu tatamana foro sa bata, mbiko gu idapase du rogo Kristo Yesu yo.” (2 Tim. 3:14, 15) Oni tingidi gupai nga Pauro afura tipa (1) ino ziazia kekeapai, (2) ino agu apai ni rengo ko awirikihe, na (3) du na tatamana sa bata vurube idapase rogo Kristo Yesu yo.\n4. Gini aũsunge oni nabihe ni wenehe ho oni ayugopai ni fu rukutu awironi?\n4 Wangia mo gu vungugude nga Kristano, mo na nyemu gupai nga wiro ini ziazia kekeapai, nga gu areme nakoda Kuru Ndika gbiati Vovo Ndika. Zavura rukutu agude ima rengba ka gbia ngbarangbara inohe tipa agu aboro gbiati agu apai namangi du paha rogo Ziazia Kekeapai yo. Ga Yekova riigbu ima kusa badungu aũsunge nga gu rengbe avunguagude ka mangasunge na ni ka undo awiriyo. Ya mo mo rengbe ka berãpa agu du rogo paro yo? Oni tingidi gupai nga, tipa kadu na nyanyaki pagume na Yekova, mburuhe naru rii ino agu apai du rogo Ziazia Kekeapai yo.\n“KI INI HE NI RENGO”\n5. (a) Rogo gupai yo nga ka ‘inoho ni rengo’ nga gine? (b) Wai du ani ainoho nga Timoteo aima ino gu wene pangbanga du tipa Yesu nga rengo nga ni?\n5 Si ni nyanyakipa pai kadu na inohe nga ga ziazia kekeapai. Ono tie, tipa ka yugo agu apai nga ga toro fu agude, si nakoda badungu apai kisusi gupai gbua nga ka yugopai fuyo tipa agu aboro gbiati agu apai namangi du paha rogo Ziazia Kekeapai yo. Timoteo ‘aini he a ni rengo.’ Rogo pa-Giriki, rogo gu kekeapai re yo nga “ka sa pai nirengo” watadu “ka ida kutipai zanga kapa na ka ino rengopai.” Timoteo aima ino Kuru Ndika mbuko kindi ni wiri tooni gude. Fuo regbo kusa, agopai asako ko idi kuti gupai nga Yesu nga Masiya. Nirengo, ga Timoteo ida kuti wene pangbanga adu ni nyanyakihe kisusi si ki sa gupai nga ko da ni gu bawiriki naima zio bapatiza na ko ki kodi tiko na Pauro tingba sunge amokedi.\n6. Wai du rengbe mo ka undo awiro i idi kuti gupai i awirikaha rogo Fugo Mbori yo?\n6 Wai du rengbe mo ka undo ka sonosa gu ida nga ga awiro tipa gupai nga i idipai ni rengo kina wai Timoteo aidihe? Bambatapai nga, mo du na zerangbaduse. Ida kutipai ayengo wa ikpirogumba te; anga wa duhe nga mo idi kutipai gure nga awiro nika ida kutini a nibasa te. Agude ni basasa dunduko si aida ami mangisunge na gami tandu berã ka “wisiga pa wenepai na gbegberẽpai” tipa gupai nga ka sonosa ida kuti gu rengo nga ga Ziazia Kekeapai. (Oni gedi AEbere 5:14.) Wangia mo vunguagude, mo ima rengba ka undo awiro bakere gbe tipa i nyakasi gayo idapase, gbe ho du yo ni na badungu asasanahe ngbayo. Ani bingo kpiapai.\n7, 8. (a) Wai du du kura Kristano sa na zerangbaduse wa ko ayugopai fu wiriko? (b) Gini kura aregbo mo abihe nga si naida mo du na zerangbaduse wa gure?\n7 Thomas nga guko du na tooni wiriko du garãri nga 11, aya: “Wire naasanahe ti gu kura regbo nga, ‘Ya mo si rengbe kadu nga Yekova amangisunge na pa kuraahe nisaha tipa ka kusa rakirakiahe ku auru kpotosende?’ watadu, ‘Tipagine ani akodanga tirani ti ni na agu aboro du rogo gaani dagbarago ka bawaraga tipa ka asada ka mbakada apai ya?’ Kura aregbo, mi nabanda kina ngbare tipa ka zanga pe gupai furi gbua si aida ri idi kutini. Nirengo, ida ayengo mbiko gupai nga i wirigi rengo awirigo ki merehe ti boro te. Si naye mbiko badungu rukutu agopai.”\n8 A wa Thomas nainihe, yugopai naida na zerangbaduse. Nirengo, zerangbaduse na nyanyakipaha fu aKristano dunduko. (Koro. 3:12) Thomas bi gupai nga si naida ko di regbo adia bara dunguhe tipa ka sakaapai na wiriko. Si naida ko sakipai na ri rogo Ziazia Kekeapai yo tipa gupai nga ri sonosi ida kuti agu apai ri awirikaha. Thomas ape kurapai nga: “Gbe ho ani asaka nyanyakipa apai ni, mi na diare naida ka ino singia wirani idi kuti gupai nzunzu ri awirikaha na singia si daada bangiiri. Si agberẽnga te ka si du nga asanahe ngbari. Ka pe guhe nga rengo, mi rengbe kadu na bakere bakabangirise ka si du nga ri naida pai gbua zanga sanahe.”\n9. Wai du rengbe oni ka rimiso Fugo Mbori ku kpoto awironi yo?\n9 Ho avunguagude ayugopai ni na zerangbaduse fu awiriyo, awiriyo natona ka rugatiyo yeeye na “pati [idapase] . . . na bagizaha, na basonaha na badunguraha.” (Ef. 3:18) Ani rengbe ka yugo agu apai fuyo daada na garãyo gbiati gayo tandu giarogopaiyo. Wa i nika du na ida kuti gupai i awirikaha, si nika du taata fuyo i songodipai kubara gayo ida yo ku bangiri aboro, kodihe na agu akurayo du yo na yo sukuru yo. (1 Pet. 3:15) Ni kpiapai, ya mo awironi rengbe ka mangasunge na Ziazia Kekeapai ka sakapai tipa gupai namanga ho boro akpi ni? Ya mo gu sakarogoapai yo nga ga Ziazia Kekeapai daada bangiriyo? * Nirengo, si naida zerangbaduse tipa ka rimiso Fugo Mbori ku kpoto wironi yo, ono si rẽarẽ tipa oni mangi gu ome re.—Pa Rug. 6:6, 7.\n10. Gine si aida si du ni nyanyakipa papara gamo yugopai?\n10 Nirengo, gamo kpiapai na nyanyakipaha tipa ka undo awiro i sonosi idapase. Stephanie nga guri du na awiiri biata nga adegude aya: “Naatona ti gu regbo awire adu kindi rukutu, mi aima digo nisana tire nga, ‘Ya mo mi nafura fu awire tipa gu ndupai mi naidi ti ni kuti gupai nga Yekova kina ti ni, ko na nyemuse tiko, na gako gene mangaapai ni ruruhe? Ya mo awire rengbe ka bi gupai ziazia nga mi ima kpinyemu Yekova nzunzu?’ Mi arengbanga ka berã gupai nga awire du na ida te, kinagu ka mi du na ni.”\n“TATAMANA . . . SA BATA”\n11, 12. Gine nga tatamana, na tipagine rengbe ani ti ni ka da ti gu digisopai nga si arunga dũ kina kuriipa garã boro te?\n11 A wa ani nabihe, Timoteo aima du na (1) inohe nga ga Ziazia Kekeapai na (2) ko aima ida kuti gupai nga gako ida angia rengo. Ono ginipai du Pauro aaida ka gumbaha ho ko aya ni wẽ ziazia kekeapai arengbe ka fu “tatamana . . . sa bata” fu Timoteo?\n12 Insight on the Scriptures, Volume 2 (Étude perspicace des Écritures Volume 2) nape gupai nga, rogo Ziazia Kekeapai yo, tatamana nakoda “gu tandu du boro na ni ka mangasunge wenengai na inohe gbiati rugatinapai ka nyasariipa kpakaraapai, ka ne kerepai, kada ti kura asasa, watadu ka fu rugute fu kura aboro i mangihe wo. Tatamana kia ti mungo.” Ziazia Kekeapai nape gupai nga “mungo du ni vovo ho ku kpoto gude yo.” (Snz. 22:15) Kuti ndikidi berã tie, padu gude na tatamana nga gu du kia ti mungo, nayugo gupai nga u nanyaka. Pa nyaka boro rogo toro yo arunga gbe kina kuriipa garãni te, ono si narukuriipa gunde ni ti Yekova na padu ni regerege ka irisa gako azinahe.—Oni gedi Atambuahe 111:10.\n13. Wai du rengbe paranga boro ka yugo gupai nga ni na tatamana sa bata?\n13 Gu paranga aboro nyaki anyaka rogo toro yo, i ‘awonga ku bani na kubani niya aya’ be gayo nyemuapai watadu be gu sosodahe nga ga akurayo te. (Ef. 4:14) Kuba gure, i namanga sonakumbatayo niraba yo “gayo berã na wisiga pa wenepai na gbegberẽpai.” (Eb. 5:14) I nayugo gupai nga i nanyaka rogo toro yo ni manga yo wene adiaberã, zavura ho adunga avunguyo ni watadu gu kura sosono aboro ya. (Frp. 2:12) Gu ngbatunga tatamana re na nyanyakipaha tipa ka gbia bata. (Oni gedi Asanza 24:14.) Wai du rengbe mo ka undo awiro i gbiaha? Bambatapai nga, mo yugu gupai ziazia fu awiro nga ga Ziazia Kekeapai nga gu mo naidi kutini. Si naida i ini gupai ti gamo afugo na gamo kpiapai nga, mo namangapai kuti agu arugute du rogo Fugo Mbori yo.—Rom. 2:21-23.\nTipagine du gu kakaka nyanyaki asadatise ti ni nga ga avunguagude na nyanyakipaha? (Oni bi genewaraga 14-18)\n14, 15. (a) Gini nyanyakipai si aida gu paranga boro naida ka zio bapatiza berẽkuriihe? (b) Wai du rengbe mo ka undo awiro i berẽkurii agu amaku naye mbiko irisa ga Mbori andiko?\n14 Ono tie, badungu apai si akodaha kisusi gupai gbua nga ka yugo gupai fu agude du ni gbegberẽhe na ni wenehe. Si rengbe kadu ni wenepai a mo undo yo i berẽkurii ngbatunga asanahe wagu nga: ‘Tipagine Ziazia Kekeapai azahe ti ni ti agu apai naima rengba ka ngba ti borose? Gine nasa re mi idi kuti gupai nga agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai dunduko tipa kina gimi wenepai?’—Yes. 48:17, 18.\n15 Gu gude nga guru du na nyemu ka zio bapatiza, si naida i undoru u berẽkurii gu kurapai berewe, du nga, wai du u abi gu tindiro naye kurii boro mbiko du ni ni Kristano. Gini aundo boro agbiaha? Gini akpakarapai ni aye ka gbia tiní na ni? Wai du agu aundo ni agbiaha nakii kisusi agu akpakarapai ni aye ka gbia tiní na ni? (Mk. 10:29, 30) Gure nga agu apai si awira wa boro naye ka gbia tiní na ni tingbafuo zio ni bapatiza. Sidu tie, si ni nyanyakipa pai boro berẽkurii agi apai re mbata wenengai ni niru ka manga gu nyanyaki diandue re. Ho i aundo agude ni ami berẽ dudunguro kurii agu amaku naye mbiko giasangba na gu sangbanapai naye mbiko basasangba, si nawira gupai gbe nga i naye ka sonosa gayo ida. Gini ngbatunga ida? Gu ida nga, agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai ti aregbo dũ tipa kina gayo wenepai.—Pa Rug. 30:19, 20.\nHO GU PARANGA BORO NAIMA ZIO BAPATIZA ASOTA ASOTA NI\n16. Ginipai si aida avunguagude mangihe ka si du nga gu idapase nga ga wiriyo nga guru naima zio bapatiza tona ka zera?\n16 Ono tie na ka si du nga wironi nga kumbagude watadu degude tona kadu na kapa tingbafuo u zi bapatiza? Ni kpiapai, gu sosono gude naima zio bapatiza rengbe ka tona kpinyemu agu apai nga ga zegino watadu ni rengbe ka tona ka kapa kuti gu tatamana du ti raka ringbisihe kuti agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai. (Tam. 73:1-3, 12, 13) Wangia mo vungugude, mo ini gupai nga, gu gene mo amangapai ngbaha kuti gupai re, ima rengba ka sa wiro u sia ka mbeda na gamo idapase watadu u turusi tiru ti ni. Mo diberã ka zanga sovura na wiro riipa gipai re, singia gu gude re kindi tooni watadu u ima sona. Si naida gamo sasa du nga ka songoda awiro rogo nyemuse yo na ka undoyo ngba wene gene.\n17, 18. Ka si du nga paranga boro nakapa akapa, wai du rengbe avunguni ka undo ni?\n17 Rengo ngaha nga, gu paranga boro naima zio bapatiza ima manga nyanyaki kparatise fu Yekova. Gu kparatise re nga gu mozunga ni amangihe ka kpinyemu Mbori na ka peresapa gupai mbatayo ko akpinyemuhe. (Oni gedi Marako 12:30.) Yekova abingo gu mozunga re na paha taata te, na ai gu boro mangi gu mozunga re, si aidanga ni naabihe na paha taata a te. (Batu. 5:4, 5) Mo tingidi wiro na agu rengo re ti gu regbo daada na ngba wene gene. Ono tie, mbata fu mo mangihe wo, mo mangisunge na agu ahe ga Yekova riigbu nakusihe fu avunguagude. Pa manga mo ho wo nika ngia mburupai foro tipa gupai nga mo nyakasipa gu nyanyakipai gbiati agu amaku fu wiro du ti kparatise fu Yekova na ti du ni gu Kristano naima zio bapatiza.\n18 Ni kpiapai, oni rengbe ka gbia wene arugute rogo gu appendix du riihe nga “Questions Parents Ask,” ti digido gu buku yo nga Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 1. Si nagumba gupai nga: “Ka mo gunga kuti gu digisopai ni ipo nga wiro ima ka gamo idapase ya. Dedede, pai kinaho nambusa yo.” Si rengbe kadu nga soapai be akurase. Gu kura apai rengbe ka ye na ni nga gu gberãrago naye mbiko sungo nisase watadu u rengbe kaa bihe nga gu kura paranga aboro nga aKristano namanga agu apai nga ga toro ni bawenehe kisusi ru. Gu appendix re ape kurapai nga, anga ngbatunga agu apai re nayugo gupai nga wironi aidanga kuti gaoni ida te te. Dedede, si nga sangbana gu kpakaraapai ni agbia tiní na ni. Gu appendix re ki fuku badungu aberãpai nibipa wai rengbe gu vungugude nga Kristano ka undo paranga wirini nga guni gani idapase azera.\n19. Wai du rengbe avunguagude ka undo awiriyo i du na “tatamana . . . sa bata”?\n19 Wangia oni avungugude, oni na gu rorõi tindiro rironi gbiati gu momu nga ka sonosa awironi “ni ga Gbia rabahe na rugahe.” (Ef. 6:4) A wa ani nabihe, gipai re akodanga kina yugo gupai fuyo Ziazia Kekeapai agumbaha sa te, ono ka undo yo a i sonosi nyanyaki ida kuti gupai i awirikaha. Nirengo, si naida gayo ida du ni nyanyakihe si ki fõngbaduyo yo i kparatiyo fu Yekova na kini irisiko na kpotoyo yo dunduko. Fugo Yekova, gako toro, gbiati gu nyanyaki asadatise oni amangaha wangia oni avunguagude undongo awironi aundo i du na “tatamana . . . sa bata.”\n^ genewaraga 9 Gu moundo tipa wisigopai nga “What Does the Bible Really Teach?” nga wene ũsunge tipa ka undo paranga aboro gbiati sosono aboro i rugutiyo na agu arengo nga ga Ziazia Kekeapai na wai ka saka rogoyo. Boro rengbe ka gbiaha rogo badungu afugo rogo jw.org. Oni ngere tii gu paparaha nga BIBLE TEACHINGS > BIBLE STUDY TOOLS.