Galatia 4 (GALELA)\n1Komagena so ngohi tagogou totemo nginika, kanaga o ngopa moi ngaroko ma baba awi pusaka wapareta, duma ma orasi o ngopa magegena wilamo waasi, de una wiaka imatero maro ka o gilalo womomanara moi so ka wisigimina.\n2Una wipareta sidago awi umuru yaado kasi maro awi baba wositotatapuka.\n3Komagena lo ngone ipapasaka kiaka o Yesus wisibuo waasi, de ngone maro o ngopa ma ceceke moi, so ma ngale o bi adati de o galepu moi-moi gena bilasu ngone posigise so ngone imatero maro o kuasa inaparetaka.\n4Ngaroko komagena, duma o Gikimoi Awi orasi yaadoka, de Una masirete lo asa Awi Ngopa wisuloka la Una wahino o duniaku woutika. Una magena o ngopeqeka moi mowisibuoka imatero maro o Yahudika ma nyawa, so manga bobita o Gikimoino gena bilasu waaka.\n5La ma ngale ngone, o bobita o Gikimoino inapoparetaka gena, Una aku wonapalako de lo ngone podadi maro o Gikimoi Awi ngopa masirete.\n6So ngini gena o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, so ma ngale Una masirete Awi Gurumi kanaga ma Ngopaka wogogoge magena wasulo la ngone nanga sininga ma rabaka lo wogoge. De o Gurumi magegena ngone wonaaka so nanga nali positoore potemo o Gikimoika, "Awalele! Ngona gena to ngohi ai Baba masirete."\n7So o bi moi-moi o Gikimoi waaakaka gena, ma ngale kanaga ngini maro o gilalo moi ma tuangi winipopareta gena he ihiwaka, de upa o bobita o Gikimoino nisigise kali. Duma ngini ningodu gena nidadika maro o Gikimoi Awi ngopa masirete. De lo ngini Awi ngopa-ngopaka, so kanaga Una Awi moi-moi qangodu maro Awi pusaka gena done asa winihike nginika.\n8Duma iqoqoma ma Kristus niwipiricaya waasi de ngini lo o Gikimoi niwinako waasi, maro o bi gilalo o tuangi moi winipopareta so ngini lo o bi giki ikokulaika de kagena nisuba.\n9Duma o orasi manenaka de ngini magena asa igogou o Gikimoi niwinakoka. eko ngini gena o Gikimoi lo wininakoka. Komagena de qadodooha so nia sininga ma rabaka asa itiaiwa, so nisisala de sidago o Yahudi manga bobita o Gikimoino, ngaroko nia sininga yaakuwa yaaka itiai, duma magena niamote kali. Upa sidago magena niamote kali so ngini maro iqoqomaka inipareta kali.\n10Ce! Upa nimakiliho de magena niamote kali so o bi wange de o bi ngoosa ma rarame, de o bi musung ma orasi ma rarame, de lo o bi taungu ma rarame gena qangodu niamote de lo bilasu niaaka.\n11Ma ngale ngini gena ngohi manena asa ifoloisi tohawateri. Upa sidago o bi moi-moi ngohi taaka tokangela ma ngale ngini tiniriwo, duma qangodu magena ma faida lo ihiwa.\n12Ai dodiao nipipiricayaka, ngohi tongongano de tinigegego la tanu ngini gena maro ngohi manena. Ma ngale o bi bobita moi-moi o Gikimoino magena maro ngohi ipalako komagena lo ngini inipalako. Sababu, ipapasaka, ngohi masirete lo maro ka ngini o Yahudika ma nyawa nisowo so o bi bobita gena ngohi tamote kawa. So ma orasi magena ngohi kagena nginika, de ngini gena o sala moi lo niaaka waasi ngohika.\n13Ngini niosininga de nianako igogou, kanaga ngohi ai siri ma rabaka so ngini nia dokuka bilasu totulu de o habari qaloloha asa tinisihabari nginika.\n14De kanaga lo ngohi ai siri magena ma rabaka tinisitubuso nginika, duma ngohi gena ngini he nilekiwa. Salanta ngini asa nisimore ngohi de nia nalika, imatero de o malaikat moi o Gikimoino yahino de nisimore, eko maro o Yesus Kristus wahino de Una lo niwisimoreka.\n15So o orasi manena gena ngohi ai sininga asa itura, sababu nagala ngini gena niosininga kawa iqoqoma ngini nitemo, sababu ngohi o habari qaloloha tinisihabarika, so asa ngini nisanangika. Nisanangika, sidago lo ngohi tanako igogou to ngini nia kia naga qangodu sidago lo nia lako masirete aku niapeleu de ngohi nihikeka, nakoso o hali magena ngini aku niaaka.\n16Awadede! O kiaso o orasi manena naga de ngohi o bi moi-moi itotiai tinisingangasuka, de ngini o orasi manena nitemo ngohi gena maro to ngini nia lawangi moi.\n17Ma ngale o nyawa o bobita o Gikimoino yacocohoka gena, manga sininga yaaka itiai magena ka ikulai, ona gena manga edekati qatotorou ilamo nginika. Manga edekati gena ma ngale ngini de ngohi inasikitinga la niadupa onaka de ma ngale ona niamote.\n18Igogou, ka qaloha nakoso o nyawa kanaga de manga edekati ilamo nginika ma ngale ngini niamote onaka. Duma bilasu o nyawa de manga edekati gena ka cawali ngini iniriwo qaloha. Ai ngopa-ngopa tinisosininga, nako ngohi gena done komagena. De upa ka cawali ma orasi ngohi kanaga dede ngini, duma komagena lo o wange isigeto-geto\n19ngohi ai sininga ma rabaka ma siri ifoloi, maro o ngopeqeka moi ma orasi mopuo de ami siri gena komagena. Gena ma ngale ngini gena, kodo, nisihoda waasi idodooha ma Kristus nia sininga itotiai gena waaka.\n20Igogou-gogou, ngohi tosanangi nako o orasi manena qabolo kadoka nginika de asa pomakamake kali, la ma ngale ai bicara lo ialusu de ai sininga lo qamuuqu nginika. Sababu ngohi o orasi manena ma ngale ngini gena igamamu ka ilamo bai!\n21Ngini nimuruo naga niodupa o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena niapareta, de ngini magegenaka ngohi totemo bilasu ngini nisihoda itiai o kia naga moili o Musa walefo o Gikimoi Awi Buku ma rabaka.\n22Walefoka, o Abraham kanaga de to una awi ngopa gena yanau yasinoto. Awi ngopa woriria gena awi ronga o Ismael de wononongoru awi ronga o Ishak. Nako woriria gena, ma peqeka ongo Sara ami nyawa moi momigogilalono ongo Hagar muna magena mowisibuo, de nako wononongoru gena, ma peqeka ma duhutu muna magena mowisibuo.\n23De lo woriria una wisibuo sababu maro o nyawa manga dupa. Duma wononongoru una ma peqeka masirete mowisibuo sababu igogou magena o Gikimoi Awi jaji wosiganapu o Abrahamka so idadi komagena.\n24O bi moi-moi idadadi magena o ade-ade moi inadodoto ngoneka. O ngopeqeka yasinoto gena imatero de iqomaka o Gikimoi de o nyawa imatekekajajika, gena o jaji ngai sinoto. O jaji ma nonoma gena, o Yahudika manga bobita o Gikimoino o Sinai ma Talaka yamamake de sababu o bobita magena bilasu o nyawa yosigise, so o bobita magena yaaka so ona yogogilaloka, maro muna mogogilalo gena mopuo de ma ngopa gena lo done iwipareta. So o jaji magena imatero de muna mogilalo,\n25sababu o Sinai ma Talaka de kiaka o jaji ma nonoma yaaka o tala magenaka isitero lo de muna mogilalo. Gena o Arab ma daera ma rabaka, kiaka o Arab ma nyawa ona mogilalo ami ngopaku to una awi ngopa de awi danoku kagena igogoge. De muna mogogilalo imatero lo de o Yerusalem ma kota o orasi manena. O Yerusalem o duniaka gena imatero de awi peqeka mogogilalo moi, sababu o nyawa yogogoge kagena yangodu maro o nyawa yogogilalo. Ona bilasu o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena yamotesi imatero maro de o bi kuasa yapareta.\n26Ngaroko komagena, o Yerusalem qamomuane kadaku o sorogaka magena asa imatero de ma peqeka ma duhutu, sababu ngone ma Kristus powipipiricayaka, ngone gena inangodu maro to Abraham ma peqeka ma duhutu ami ngopa. Sababu ma ngale o Gikimoi nanga sininga itotiai waaka gena ngone upa he o bobita pamote maro ma peqeka ma duhutu ma ngopa gena ona upa he o bobita yapareta.\n27Gena imatero de o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngona o ngopeqeka moi, ngaroko o ngopa moi lo naakuwa nosibuo, duma hika ngona de ninalika. Ngaroko ngona ani buo ma siri gena nidahe waasi, hika nomatoore de lo nomasagaga. Sababu ngaroko ngona gena ani roka ihiwa, duma itekawa de ngona gena asa ani ngopa ifoloisi yadala de to muna magena de ami roka ka imasikogogesi."\n28Ai dodiao nipipiricayaka, ngini gena igogou ma peqeka ma duhutu ami ngopa de ami danoku so ngini gena o ngopa-ngopa maro o Gikimoi wojajaji o Abrahamka. Sababu ma ngale o Gikimoi Awi jaji ngoneka gena ngini niopiricayaka, so nidadi maro to Una Awi ngopa. Gena maro o Gikimoi wojajika, so wononongoru wodadi gena o Abraham to una awi ngopa.\n29Ma orasi iqomaka de o Abraham awi ngopa woriria, una ma baba awi dupa so wisibuo gena, wisangisara ma baba awi ngopa wononongoruka, una maro o Gikimoi wojajika so wisibuo. Maro komagena lo o orasi manena idadika, ena gena ona o Yahudika manga bobita o Gikimoino yodupa yamomote so yasisangisara ona o Gikimoi Awi Gurumi yamamake ma orasi ma Kristus wipiricayaka.\n30Duma o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itetemo lo, "Muna mogogilalo gena de ami ngopa yanau lo bilasu nonena yasisupu kasi. Ma ngale ma ngopa magena ma baba awi pusaka moi lo upa wamake. Duma awi pusaka magegena ka ma peqeka ma duhutu ami ngopa una magena asa wamake." Gena ma ngale o nyawa kanaga ona magena yodupa o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamote, de done o bi moi-moi o Gikimoi wojaji o Abraham awi ngopa de awi danoku gena asa ona magena upa yamake.\n31Mutuwade ai dodiao nipipiricayaka, o bi moi-moi idadi iqomaka gena, qangodu inisikelelo nginika gena upa maro ka ma peqeka mogogilalo ami ngopa, duma ngone manena asa maro ma peqeka ma duhutu to muna magena ami ngopa-ngopa. Magena de ma ngale so ngone nakoso ma Kristus powipiricayaka, de upa he o Yahudika manga bobita o Gikimoino magena pamote la ngone lo maro o gilalo so inapareta.


Phili 4 | `DAD | STEP | Anĩ nigin, neu turau tar, aya ã nigin wau laaf fen, kisi totol anodig, ã neu wau kulĩya ado teter. Neu oboiyou tar, ã Odug bun agog ufareg, megeir lauf.\n1Anĩ nigin, neu turau tar, aya ã nigin wau laaf fen, kisi totol anodig, ã neu wau kulĩya ado teter. Neu oboiyou tar, ã Odug bun agog ufareg, megeir lauf.\nWau Yaleseya Od\n2Aya Yuodia õ agonok, Sintike õg agonok, ã Odug bun wauĩ tekelei youf. 3Kabĩ turau bagai, aya õ arokonok, kayau eneidi biya od nigin aya isennaya nigin kabĩ totol daledig anidi usenneĩd fen, Klemen ado neu kabĩ turau tar ganan, dogo neid yeneid mata ibodõya nẽ buk bun ifaref anidig, usennẽdiyouf.\n4Sain ganan Odug bun wauĩ kulĩ youf. Aya baban arokeneik: Wauĩ kulĩ ye! 5Ãgenei molol anĩ tamo ganan bun yaor gouf. Odug ĩ mogo melsak. 6Ã ereb taka nigin to suwẽ gouf, anĩ ere, ereb ereb ganan bun, kosẽya ado to fiya bunem, Negur de wiyẽg fen, ãgenei to fiya Negur bun unogouf. 7Ago ge di, Negur nẽ wau inosiya tamo nẽ karĩya ganan wal fiya anim, Kristus Jesus bun, ãgenei wauĩ ado ãgenei kisi kulatun fediyouf.\n8Od idĩya nigin, turau tar, ereb momoi anĩ, ereb biya anĩ, ereb madur anĩ, ereb karẽtut anĩ, ereb wau laa fiya nẽ anĩ, ereb yana iseleya nẽ anĩ, ereb taka biya bagai fen, yana iseleya nẽ bagai anĩ, ereb ereb age fiya nigin kisi gouf. 9Ereb aya bunem ã kelein, walegen, karĩ gen be, aya bun ulegen anĩ, agog dõ gouf. Ago ge di, wau inosiya nẽ Negur, ã geid ibodõf.\nPol Idi Neid Ege Luwa Nigin De Fiyẽdin\n10Gama ã aya isennaya nigin baban kisi fã yen nigin, aya Odug bun fatuk bagai wau kulĩ yef. Momoi, ã aya isennaya nigin kisi gen, anĩ ere, ã anĩ yaor fiya nigin naab taka to wõ yen. 11Aya ereb lau afef nigin, enei to orok, ere nigin, sain naig be fe isiyoufeg, aya wau inois ibodõya nigin kelein. 12Aya maleg bun ibodõya are aya keleĩ, aya safina ado ibodõyag aya keleĩ. Nain be, ereb sain naig be fe wõ youf bun, aya nameu isokosauf be, naũ abodõf, aya safina musei ado be, aya safina naal bagai adoufeg, aya wau inois ibodõya nẽ waa are aya kelein. 13Aya ereb ereb ganan, ĩ aya megeir ifanadig bunem, sã age afouf.\n14Anĩ ere, aya neu morõ bun isennaya nigin kisi gen are, ã biya ago gen. 15Filipai tamo kayau ã gai keleĩ bagai, aya Masedonia provins ator ken, asi, biya od uyulil wogõ ayein sain bun, sios takam safina yaleya bun be, ifenẽya bun to isennan, ãgem dogol. 16Sain aya Tesalonika taun abodoneg, ã safina aya isennẽya nigin aya lau afe mog, baba baban sur wanagen. 17Aya safina ege luwa yaleya nigin to kisi afef, anĩ ere, aya ãgenei dumen mala solo biya walogouf nigin kisi afef. 18Aya ereb ereb ganan kisi feleya ale fen, anĩ wal fiyag alen. Aya fatuk bagai wanagen, gama aya Epafroditus bunem safina fire fire ege luwa sur gen anĩ alen. Anĩ ganan are, sesewi fiya sumeĩ biya ado anĩ, Negur wau al fiya ado yalouf. 19Agef fen, neu Negur ĩ, Kristus Jesus bun, yogon kisi feleya fula fiya medeĩya barikã bunem, ãgenei lau gef ganan ifeneĩf.\n20Neda Tamada Negur bun fula fiya medeĩya gai gai ibodkalauf. Momoi.\n21Kristus Jesus bun Negur nẽ tamo kayau ganan aan wiyẽdigouf. Turau tar aya geid mafaref anidim aanya sur difef. 22Negur nẽ tamo kayau ganan, ã bun aanya sur difef, idi atun, idi Sisa nẽ ibor bun kabĩ daledig anidim bagai anĩ, ã bun aanya sur difef.\n23Odug Jesus Kristus nẽ wau ifenẽya ãgenei uur bun ibodõf. Momoi.


YAI GUMAN GUNOM KAM 2 Korin 8\nYai Gumam gama moinga yokamai arinoma akire di erowaime\n1 Ena, arinomao, Yai Gumam bei moiro Maseronia ikinom akainom Yesu fi ki si teinga yokamai bei nokapu de erongua “Ne yokama firaime,” diro ka munom i boi erowapune.* Ro 15:26 2 Yokamai Yai Gumam fi ki si teinga ena erowai towaimbo Yai Gumam ma dowaimbo kanaro beinga tai ipun ori wom dongua tarom yokamai moingi tei umari fumba yokamai denom minom mun ori wom finga kongo mukom munmane kuku boiro Yuria ari guwai gainom dikengua yokamai ereime. Te yokamai guwai gainom kongo mukom munmane ako nekeimba munmane kuku boime. 3 Te tai ako neingamere epe ereinga no yokamai kanere te yokamai “No guwai gainom gounangua faname,” ama di firo ena kongo koma ereinga ime dere kongo moko iwa fure ereinga ama kanere ne yokamai di mari de eropune. 4 Ena yokamai Yai Gumam gama yo teinga Yerusarem tei moinga yokamai akire di erowaro beinga “Kongo mukom i ire ereiyo!” di norere yoporam boi moingoro te “Nemane,” kam di erowapunga faikeme.* 1 Ko 16:2 5 Te na “Yokamai kongo mukom i epe erowaime,” di fikamere yokamai epe kongo erekeime. Tamanume. Yokamai Ari Wanopanom kokonan inaro beinga koma yokamai yaromi gere eire te okome Yai Gumam giram gore duwaro beinga no yokamai gere eimie. 6 Yokamai epe beinga ena Taitasi koma bei moiro “Ne yokamai kongonom mukom kuku boraime,” diro furo mapunom boingua ena epena “Kuku boranga kokonan bei gouwiyo!” di topune. 7 Te ne yokamai tai kan muruwo mapunom nokapu beimie. Mapunom beinga i epe: Ne yokamai Yai Gumam yoporam boiro fi ki si teimie. Te ne yokamai kam mapunom di mari deingai giranom ipun dekeime. Te ne yokamai kam mapunom fi kun dainga muruwo fi kun daimie. Te ari akire di erowaro beinga ne yokamai kokonan ori beimie. Te ne yokamai denom minom yoporam boiro no yokamai mun fi noreimie. Ena iran ne yokamai epemere moiro beinga epena kongo mukom Yerusarem ari erowainga kokonan ori beiro moko iwa fure ama beiyo!* 1 Ko 1:5; 16:1-2 8 Te na ne yokamai “Epe beiyo! Epe beiyo!” di guwo di erekenaipa na “Ne yokamai ari mun fi erere akire di ereimbore akire di erekeimbo?” diro kanaro beika ena Yai Gumam gama Maseronia ikinom akainom moinga yokamai kokonan ori beire ari akire di ereinga mapunom imari de ereiye. 9 Te ne yokama Ari Wanopanom Yesu Kirisito ari bei nokapu de erongua mapunom mora fimie. Yaromi tai kan muruwo kapakom kawom moimba Yai Gumam akire di erowangoro ne yokama kakom kakom moi kuwom suwainga inaro beinga yaromi u mangi ure yai fuka dire te guwai gai ako nekengua konom wan moimie.* Mt 8:20; Fir 2:6-7\n10 Ena ne yokamai kongo erowainga epena i na di fikamere epe ne yokamai di mari de erowaiye. Fiyo! Koma non iki ta ne yokamai kokonan mapunom boire “No yokamai kongo erowapune,” di firo ena kongo suwo koropane kuku boiro eimba 11 bei goukeimie. Ena epena bei gouwiyo! Koma ne yoporam boiro “Erowapune,” dinga ena epena ama kongo mukom ako neinga kuku boiro a kumo sire ereiyo! 12 Te nenta “Na kongo mukom towaiye,” diro kokonan benangua ena yaromi kongo ako nonguamere epe towangua Yai Gumam kanere “Yaromi kongo ako nonguamere epe naromie,” diro mun firame. Yai Gumam “Yaromi kongo suwo koropane narekeme,” di fikename.* Mk 12:43 13 Te ta bengoro na “Ereiyo!” diye? Na “Ne yokamai bei moiro kongo yokamai erowainga ena ari suwo koropane nokapu moraimba ne yokamai niki dongua moraime,” epe di fikeiye. Tamanume. 14 Epena ne yokama tai kan munmane ako neinga ena ari guwai gai dikengua yokamai akire di erowainga i faname. Ena okome ne yokamai tai munmane ako nekenainga kakom yokamai ne yokamai akire di erowainga i ama faname. Epe benainga ena ne yokamai te yokamai kounom kounom moraime.* 2 Ko 9:12 15 Te ka mapunom i epe dume:\nYai ta yaromi kua kopuna munmane iro uro muruwo nere suwo koropane yo dikemba maram mokome. Te yai ta kua kopuna suwo koropane iro uro muruwo nongoro maram ama mokome.\nepe dungoro ena komarikiwom Yuria ari yokamai kopuna i kam mana dinga i ire muruwo neinga yokamai nere kounom kounom moimie.* Eks 16:18\nPauro ariyoma ewi Korin tei dome\n16 Ena na ne yokamai kanom fi erere akire di erowaikamere ena Yai Gumam bei moingoro Taitasi epe ne yokamai kanom fi erere “Akire di erowaiye,” dungoro iran i mun fire Yai Gumam kam bawom diye. 17 Te no yokamai fure Taitasi “Ne fure Yai Gumam gama Korin tei moinga yokamai akire di erowano?” diro mina wako topungoro ena yaromi ama kokonan i inaro kam mun fime. Te komari ama “Na naiye,” mora dume. 18 Ena no yokama arinom ta ama awi dowapungoro yaromi gere ama naipire. Yaromi Yai Gumam gunom kam di mari dongua ena Yesu fi ki si teinga yokamai koro koro moinga kam akire dime. 19 Te awi ne yokamai moingi tei dowapunga yaromi eramom moime? Yaromi te no yokama gere ama fure kongo mukom kuku boinga ire Yerusarem tei naro bepunga ena Yesu fi ki si teinga yokamai yaromi gunom boimie. Te ari yokama Ari Wanopanom kam akire duwaro beinga te no yokama kokonan yoporam boiro bepunga ne yokamai kanaro beinga ena kongo mukom iro napunga kokonan i ipunie. 20 Te “Ari yokamai kongo mukom kuku boinga yo morom ereinga no yokama kongo i kiapam nokapu beikeimie,” dikenaro beinga ena emenom i awi dowapunie. 21 Ari Wanopanom okom muromdi towane moipunga kokonan i kawom bepuno? Tamanume. Ari yai opai muruwo okonom muromdi ama moipunga kokonan i kawom bepune. 22 Te Taitasi te arinom ta u ne yokamai moingi tei upika ena no yokamai emenom ta ama awi dowapungoro ama naime. Yaromi Yai Gumam kokonan yoporam boiro bengua no yokama kakom kakom kan moipungoro te yaromi ne yokamai fi kun dai erongua ena epena yaromi nenen “Mora ama napune,” diro yoporam boiro dume. 23 Te Taitasi yaromi moingua ne yokamai fi moiyo! No surai ne yokamai akire di erowaro bepuka ena na te yaromi gere kokonan i ipuiye. Te arinoma surai moipika ama fi moiyo! Yesu fi ki si teinga koro koro moinga yokamai surai gunom boi ereingoro ena surai fure kokonan beiro Kirisito yo tonguamom i imari deipire. 24 Yokamai epe beinga ena Yesu fi ki si teinga koro koro moinga yokamai kanaro beinga ne yokamai yai suraiye unainga fana gai ereiyo! Ena iran yai suraiye firainga ne yokamai no mun fi noreingoro no yokamai ne yokamai kanom wayom koro koro imari dowapunga yokamai firainga na kanam dikai kawom diye.* 2 Ko 7:13-14\n*8:1: Ro 15:26\n*8:4: 1 Ko 16:2\n*8:7: 1 Ko 1:5; 16:1-2\n*8:9: Mt 8:20; Fir 2:6-7\n*8:12: Mk 12:43\n*8:14: 2 Ko 9:12\n*8:15: Eks 16:18\n*8:24: 2 Ko 7:13-14


Mata Ifenẽya Nẽ Od APOSEL 1\nJesus Saa Ilun Yale Irou Iselen\n1 Teofilus, uruwa buk aya atoton anĩ bun, Jesus gariya ino, ereb ereb age fen ado ifelnẽdif ile, 2 aposel ĩ igirnẽdin anidi Awa Uur Fateul bunem faded fiye keleid fen, Jesus saa ilun iselen nẽ naa bun, aya anĩ ganan nigin atoton. 3 Ĩ darau yale fen, laa fen, mata kel fã ye fen, tamo eneidi meleid bun wõ yen, agef fen, idi ĩ mata ibodok ya anĩ momoi douf nigin, ereb ereb musei age fen. Naa foti anĩ namen, ĩ idi meleid bun wõ ye fen, Negur tano nigin wogõ fiyẽdin. 4 Jesus idi geid saaf doko dibod ken, ĩ idi eig ye fadim yukenẽdin, “Ã Jerusalem to utorõgouf, anĩ ere, ereb aya wogõ au di, karĩ gen, are neu Dei ereb sur afouf yen anĩ tari gouf. 5 Are Jon ĩ naan nem dogol igunein, anĩ ere, naa tunĩ ilele di, ã Awa Uur Fateulem naan iguneĩf.”\n6 Anĩ nigin, sain idi takai guru de dibod ken, idi ĩ to difiyen, “Odug, õ sain enei bun, Israel neid tano baban unouf de?”\n7 Jesus idi irokenẽdin, “Are Dei ĩ yogon megeir bunem, sain nanĩ be naa inon ibodok anĩ, ã to keleĩ youf. 8 Anĩ ere, ã fau sain Awa Uur Fateul ã bun isiyouf are, megeir walogouf, agog fen, ã aya age afen anĩ nigin wogõg fen, Jerusalem bun, Judia distrik ado Samaria distrik ganan bun ile, teneub idikeleya buneg, aya nigin wogõ gouf.”\n9 Ĩ enei irokel fen, idi meleid bun bagai, ĩ yale irou iselen, ĩ lalo bun iminkele di, to dilen.\n10 Jesus isele di, idi saa ilun ditad se, lo difef den mog, kaisã bagai tamo uru kolos lalau adodo, idi siridin difaren. 11 Idi diron, “Galili tamo ã, ere nigin ein ufareg utadseg fen, saa ilun lo gef? Jesus enei ã bun tamal yale irou, saa ilun iselel, ã ĩ saa ilun isel mog, ulegel kilei bagai, agef ĩ kel isiyouf.”\nJudas Fotokar Matias Digirin\n12 Age de fen, idi Moul Arei dedig bun tamal, Jerusalem keku de dilen, Moul Areinem Jerusalem ileya are wan kilomita age fiya, anĩ nigin, Sabat naa* Sabat naa anĩ, Juda neid uub nẽ naa. bun iyõya kisi feleya. 13 Sain idi Jerusalem wõ de fen, idi aab ilun dibodõdig nẽ an diselen, idi eneidim, Pita, Jon, Jems, Endru, Filip, Tomas, Batolomyu, Matyu, Jems Alfeus naal, Simon Selot† Juda neid kusĩ mala taka, idi Rom gawaman ado kusĩ dedig. taka, Judas Jems naal. 14 Idi ganan guru de, waud tekelei dino fen, toku kosẽ dedig, kayau tunĩ geid, Maria Jesus sina, Jesus tura tar geid.\n15 Sain anĩ bun, Pita, momoiya tamo kayau handred tuwenti age fiya idi atun, ifar fen, iron, 16 “Turau tar, kulu Awa Uur Fateulem Dawid sigoron, Judas ĩ tamo uyu iroukenẽdi di, Jesus dalen ĩ nigin wogõ yen anĩ, Negur nẽ Itotoya bun ibodok, are de agef kisi felen. 17 Ĩ amã nemã taka, ĩ amã weim kabĩ enei malen.”\n18 (Judas yogon sane bunem moni yale fen, teneub taka na yalen, an ĩ kubũ ye mudur iten ken, yogon bouwa faraf fen, te galelei adok ulõ yesin. 19 Age fe di, tamo kayau Jerusalem dibodon anĩ ganan, od anĩ karĩ den, anĩ nigin, teneub anĩ, dogo neid od nem yana dũ Akeldama den, anĩ nẽ gariya, Naud Teneub.)\n20 Pita wogõ tobol fe, irokeneg iron, “Buk Sam bun eig ye itoton,\n“ ‘Yogon modoũ are fonou inouf,\nan taka nem to ibodõf,’‡ Sam 69:25\n“ ‘Taka nem ĩ fotokar yogon kabĩ yalouf.’§ Sam 109:8\n21 Anĩ nigin, Odug Jesus ada atun kabĩ yale ilef isif mog, 22 Jon naan igunẽdin sain bunem ile, Jesus ada bun tamal, yale irou iselen sain bun, sain ganan ada weim tabodon anidi taka tagirnẽf. Are idi eneidi atun, takam Jesus mata kel fãya nigin, ada geid od wogõ tauf.”\n23 Anĩ nigin, idi tamo uru dinenẽdin, Josef Basabas dedig (yana taka Jastus), taka Matias. 24 Age de fen, idi kosẽ de fen, diron, “Odug, tamo ganan neid waud õ keleĩ, uru eneidi bun, õ aib ugirin anĩ ufelnamã, 25 are Judas ĩ itor ken, yogon modoũ bun ilen anĩ, ĩ fotokar aposel kabĩ yalouf nigin.” 26 Age de fen, idi aisaĩ dira ken, aisaĩ Matias wagen kubũ yen, anĩ bunem, Matias ĩ aposel ilewen baguf weimen.\n*1:12: Sabat naa anĩ, Juda neid uub nẽ naa.\n†1:13: Juda neid kusĩ mala taka, idi Rom gawaman ado kusĩ dedig.\n‡1:20: Sam 69:25\n§1:20: Sam 109:8


Ya mo “Mo Ká Kuti Ndikidi Tatamana”?—Asanza 3:21\nGU PANGBANGA DU TIPA GA BORO RAKA Mi Amangi Ome ka Yugo Wene Akpiapai\n“Ka Bangironi Gó Nga Tipa Yugo Nyemuse fu Agu Aboro Naye Koyo du Oni ni Ya”\nOni Bandatironi Rogo Toro yo ho du Oni ni Rogo gu Ba Nape Kura Fugo\nYa mo “Mo Ká Kuti Ndikidi Tatamana”?\nOni Nyakasi Gaoni Idapase Kuti Gupai du Oni na Maabangirise Tipaha\nOni Du na Idapase Kuti ga Yekova Akidohe\nNgbaõbambu Sinziri (Gu du Tipa Dungurati) | Tanvuo 2016\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Isoko Italian Japanese Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mingrelian Mongolian Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uruund Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nPATURẼ gu duho tipa rungorungo kumbagude naaraka rogo tuturũ gbaria. Agu aboro naadu rogo gako gbaria anaamoma ko mbiko i aaberãha ya ko angia täyä. Ho agino aniye ni, aboro gu gbaria re anaamoma ko ku bangiri abakureayo. I anitai beyo na zau marã ue fuko, guru nga ga feda ru du na ba kpakpuru gbiati gu wiri tooni ru nga ga dahabu ru nga guru paru aima nyaka kisusi gu bakpakpuru nga ga feda ru wakina bara ue. I aniya fuko, “Mo sia guru mo aida ru.” Gu kumbagude re anidi kina guru nga ga feda ru na ki oro.\nRogo gu kura uru sa, kura gino sa asana gu kumbagude re nga, “Ya mo mo ainongo ho nga guru nga ga dahabu ru re paru ima kio wakina bara ue kisusi guru nga ga feda ru te?” Gu tooni kumbagude re amomu na ki ya, “Nirengo, mi ima inoho.” Gu gino re ki sanahe nga, “Tipagine du tie mo adia kina guru ti ni nga ga feda? Ka mo di guru nga ga dahabu ru, bakio gu marã nika du bero nika kio wakina bara ue kisusi!” Gu kumbagude re ki ya, “Ono ka mi di guru nga ga dahabu ru, aboro anginga gu mbaro re na mi berewe te. Ya mo mo iningo bange agu amarã nga ga feda ra mi nadungura ra?” Gu tooni kumbagude du pako rogo gu paturẽ re ayugu gu sino sosono aboro naima rengba ka gbia undo ti ni, nga ndikidi tatamana.\nZiazia Kekeapai naya: “Mo ká kuti ndikidi tatamana na sia pa pai; ka si nigó nga bangiro ya. Si du mo atá rogo gamo apai ni bandabanda ro, ka nduro akóta nga ya.” (Snz. 3:21, 23) Sidu, pa ino ani guhe nga “ndikidi tatamana” na wai ka mangapai kutini nakoda gaani pa bata. Gipai re naundo rani ka ani kotonga rogo toro yo ya, kini banda ‘ndurani’ si ru nyanyaki.\nGINIHE DU NGAHA?\nNdikidi tatamana kia ti inohe gbiati giarogopai yo. Gu boro du na inohe, ni ima ino agu arengo du tipa pai. Gu boro du na giarogopai yo, ni rengbe arengba ka bi gu ngbaya du dagba agu arengo re na agu akuraha. Gu boro du na tatamana, ni rengbe ka koda inohe gbiati giarogopai yo na ki mangisunge na ni rogo mangimangipai yo.\nNi kpiapai, boro ima rengba ka geda gu buku nga Gini Apai Nzunzu Ziazia Kekeapai Ayugoho? vuru wiri guru regbo yo na ki girogoyo. Ti gu regbo ni awirika Ziazia Kekeapai, ni ima rengba kaa fu akaragapai ni ruruhe. Ni ima rengba ka tona ndu tipa adunguratise na kini fuku wene akaragapai ti aregboho. Agi apai re dunduko rengbe ka yugoho nga ni nasona kumbatayo rogo toro yo, ono ya mo si nayugo gupai nga ni ima du na tatamana? Anga wo duhe nzunzu te. Si rengbe kadu nga ni nga gu boro nagiarogopai yo ni ipo. Ono tie, ho ni amanga agu apai ni nga ga rengo rogo mangimangipai yo, kini mangisunge na inohe gbiati giarogopai yo ngba wene gene, gure nga ni nada ni ira tatamana. Ka si du nga gani adiaberã nika du na diabese, kini yugu gupai nga ni aima ngera kumbatayo wenengai, si nika duadu ziazia nga ni nayugo ndikidi tatamana.\nRogo Matayo 7:24-27 Yesu apeke akpiapai yo tipa akumba ue naameke gayo abambu. Ko afura tipa gu kura ko ya ko angia “boro tatamana.” Ko aberẽ kumbatayo tipa gupai narengbe ka manga, si ki sako ko dua gako bambu rii mbia yo. Ko angere ku mbatayo na ko ki mangipai. Ko aasakanga pai berãko yo nga dua bambu rii ngume yo du genoho kusende watadu rengbe sungehe ka nyasa ni ipo te. Mbiko tatamana, ko aberẽ kumbatayo tipa gupai rengbe ka manga mbiko gako mangaapai. Sidu, ho bavugumo aye ni, si aagbarasanga gako bambu te. Sidu, gu sanahe nakura nga, Wai du rengbe ani ka gbia gi nyanyakipa sino nga ndikidi tatamana re na ki bandaha?\nWAI DU RENGBE MI KA GBIAHA?\nBambatapai nga, Mika 6:9 naya: “Ndikidi tatamana nga ka gunde ti [rimo Mbori].” Gunde ti rimo Yekova nayugo gupai nga ka irisa ko. Si nayugo gupai nga kadu na irisa tipa gupai rimoko aru kubaha, kodihe na gako arugute. Tipa ka irisa boro, si naida mo ini gani aberã. Fuani tie, mo ki rengbe ka kido kuti ni na ki wirikipai be ni, na ka wirika kadu na diabese wakina ni. Ka ani aberãpa gu sangbanapai rengbe gaani mangaapai kadu na ni kurii gaani pagume na Yekova, na ka ani moi mburu gaani adiaberã rii gako arugute, gure nga ani nagbia ndikidi tatamana.\nUepai nga, Asanza 18:1 naya: “Gu ni nakpara tini nagbata kina gu pai ni akpi nyemu he, ka zinga kuti gu bawenepai nga ga sarangbanga dunduko.” Ka ani adunga na rubangirise ya, ani ima rengba ka kpara tirani ti Yekova gbiati gako aboro. Tipa gupai nga ka ani kparanga tirani ya, si naida ani naadia regbo na agu aboro nagunde ti rimo Mbori na kini irisi gako arugute. Ani nitirani si aida ani du kina Bambu Kindo yo tipa kaa kodatirani na gu dungurati nga ga aKristano dedede. Ho du ani ni badunguratise yo, si naida ani zaki berãrani yo na ngbadurani yo tipa ka mbu gupai i agumbaha yo si mangi ariapai na ani.\nKurapai berewe nga, ka ani peke agu apai du ngbadurani yo fu Yekova rogo kparakpee yo, ani nika mbeda na ko. (Snz. 3:5, 6) Ho ani azaka berãrani na ngbadurani ni ka geda Ziazia Kekeapai gbiati agu awaraga ga Yekova riigbu akusaha, si nasa rani ani bi mboimboi gupai rengbe ka manga kumbatayo mbiko gaani mangaapai na ani ki rengbe ka mangapai ringbisihe kutini. Si naida ani zaki ngbaduraniyo a tipa agu arugute nyanyaki awirina afuhe. (Snz. 19:20) Fuo gure, kuba gupai nga ani ‘zingi kuti gu bawenepai nga ga sarangbanga dunduko’ du nga ka zinga kuti ndikidi tatamana, ani nika nyakasa gi nyanyakipa sino re.\nWAI DU SI NIKA UNDO GIMI ABOROKPORO?\nNdikidi tatamana rengbe arengba ka undo aborokporo. Ni kpiapai, Ziazia Kekeapai nangarasa diakumba nga ri “nigunde agunde” ti kumbari. (Ef. 5:33) Wai du rengbe kumba ka gbia gu dudunguro irisa nga ga diako? Ka ko aidaha ngbaome watadu na zinga, gu sangbanapai rengbe ko ka gbiaha rengbe kadu tipa kina wiri guru regbo. Tipa ka zanga kpakaraapai, dia ngbatunga gu kumba re rengbe ka fu bete irisa fuko kinaho du ko ni. Ono wa vura duhe wo, ya mo si rengbe ka sari ri irisiko ho adunga ko ni ya? Si nawira wa si arengbanga ka manga te. Si naida ko ini gupai rengbe ka ye na nyenye sangbanapai. Ka si du nga ko nayugo zuzu toro, kidu na nyemuse gbiati weneringise, ko gbia dudunguro irisa agbia beri. Rengo ngaha nga, si naida gu diakumba nga Kristano yugu irisa fu kumbari singia ko rẽ tipaha watadu ko arẽnga te.—Gara. 5:22, 23.\nZiazia Kekeapai nape gupai a nga si naida kumbakudee kpinyemu diako. (Ef. 5:28, 33) Diakumba rengbe ka oka agu apai ti kumbari angbanga ya ono du ko adu na rengo tipa ka inoho mbiko gupai nga ri naida ko kpinyemuri. Ono ya mo gure nzunzu nayugo ndikidi tatamana? Ka ko kuru bara gupai kusa i aoko ho tiko re, sangbanaha nika ngia gine? Ya mo si asako ko kpinyemu ri gbe? Gure ima rengba kadu ni mbumbuhe fuko. Kuba gure, ka si du nga ri nika gbia wene regbo ka peka agu apai fuko angbanga re ya zezeredi, si nawira wa kumbari nika duadu na ngbarago mbiko ri nagumba rengo. Sidu tie, gako nyemuse tipa ri nika sonakumbatayo.\nGu gene mo afu rugute fu awiro ngbaha awere nika du na ome kurii gu gene i nikaa fura na mo ngbaha kusa\nSi naida agude irisi avunguyo na i kini fu arugute fuyo ringbisihe kuti ga Yekova agene. (Ef. 6:1, 4) Ya mo gipai re nayugoho nga si naida avunguagude rũndiko tipa agu apai dunduko si aida i mangihe na gu si aidanga i mangihe ya? Badungu apai si akodaha angianga kina ino agu andiko sa si aida i irisihe watadu gu mbusa rengbe yo ka gbiaha ka i basasangba ya. Gu vungugude du na ndikidi tatamana naundo wirini u ini gu ndupai si aida u gisangba ti ni.\nNi kpiapai, ani ya nga gude fura fu boro sa dagba avunguru yo zanga na irisa. Ka fura furu gbegberẽ watadu ka fu mbusa furu kinaho rengbe ka ba zee tiru watadu ka sa ru ka u furanga ya. Ono wa vura duhe wo, u ima rengba ka kpipai ku ngbadu ru yo, na si rengbe ka saru ka u mbedinga na avunguru ya.\nAgu avunguagude du na ndikidi tatamana, i naberãkurii gu gene i afu mbusa fu awiriyo ngbaha na gu sangbanapai rengbehe kadu na ni kuriyo kumbatayo. Si aidanga avunguagude zingi kuti awiriyo ni ipo mbiko gu zee gbia yo te. Isoke i ima rengba ka sakapai na gu gude re zezeredi ho du u ni nisa ru, ki saki gupai furu nga Yekova naida u irisi avunguru tipa kina ga u nyenye undo. Fuani tie, ho gude nikaa yugo irisa ni fu avunguru, u nika inoho nga u nairiso Yekova. (Ef. 6:2, 3) Ngbatunga wene gene wa gure ima rengba ka zio ngbadu gude yo. U rengbe ka bi wai avunguru angera fuoru nzunzu na ga u irisa tipa yo kini sono kina kumbatayo. Si rengbe ka saha taata furu u sana avunguru tipa undo ho nyanyakipa pai nika kura ni kusa.\nKura avunguagude aidanga ka pe gupai rengbe ka ba gberãrago ti awiriyo te, sidu, i aidanga ka fu rugute fuyo te. Ono wa vura duhe wo, ginipai rengbe ka manga ka si du nga gu gude re sono? Ya mo u agunde ti Yekova na ki ini gu wenepai du ti pekafuo ga Mbori arugute? Ya mo u aza ngbadu ru yo na berã ru yo fu Yekova watadu u nika kpara tiru kusayo rogo toro yo?—Snz. 13:1; 29:21.\nWene bambakadiahe naberã kumbatayo mbata tipa guhe ni aida ka mbakadaha. Ni atona nga kina mbakadimbakadihe gbua kidu na gu maabangirise nga si nika ngba angba te. Agu avunguagude du na ndikidi tatamana nadia regbo kaa wirika ga Yekova arugute na kini mangihe, rogo gi gene re, i kini gunde ti rimoko. Pa zanga yo kparatiyo ti Yekova gbiati gako riigbu, nasa yo i gbia ndikidi tatamana na i ki mangisunge na ni ka nyakasa gayo aborokporo.\nAʹuru dunduko ani agbiatirani na agu adiaberã rengbe ka manga ariapai na gaani raka tipa dungu agarã. Kuba gupai nga ka mangapai ni kina boro ipo na ki mangi gbarakagbaraka diaberã, anga si ni wenepai ka ru mbata ka berã te? Mo berẽ dudunguro kurii gu sangbanapai rengbe ka ye kumbatayo. Mo gbata ga Yekova arugute na ki mangipai kuti gako tatamana. Ngba gu gene re, ani nika banda ndikidi tatamana na si nika fu unga furani.—Snz. 3:21, 22.\nNGBAÕBAMBU SINZIRI (GU DU TIPA DUNGURATI) Tanvuo 2016


Rut 3 | `BBB | STEP | Areme maza be Neomi fu Ruti kuae, Kabaeno na vierafe na baru be oefuo rereke. Na rerena kuaga fu a abenamaekina fure a mukoe samuagake.\nBara Ruti fu e Boezido are ijia vaema ijene\n1Areme maza be Neomi fu Ruti kuae, Kabaeno na vierafe na baru be oefuo rereke. Na rerena kuaga fu a abenamaekina fure a mukoe samuagake. 2Ro igia fie, Boezi e ije a bara ijena juare fuone ijia imema ije fu agane nuvuone ma ijadufuo vua ige na kuaravo ije mukoe fiene. Ivia muge e ije fu kumune vare ije e imevo bu aseva fu ijene fina mutuna kamui ijia rieke. 3Ijadufuo ni do ruema areme ire udi mukore urimo ije azikinu ugone one mukore ije sane. Areme ni arina game fu fina kumune vare mutumo ijia vane. A gamia kekekuma ade migegire niome fuone ijia vako ro ani samuake fu ire ina furine. 4Ro a fu samuafikuma ni are fu naeno ije mukoreigia gaekina fu ninaega ni mauikeigia aru va barasi fuone fu nakaena naema ije dia ijia kenifurina diaero fuone ijia naene. A ijia naega fure irere a redufuo ije kuarano kuae.\n5Bara Neomi fu ijiege kuaramoga Ruti fu kuae, Na ire boeje a kuariema ije na ijiege rekono kuae. 6Areme fune ari vakuma game Boezi fu fina kumune vare mutumo ijia kekena ire boeje asae fuone fu kuaraema ijiege rei.\n7Areme e Boezi fune ire ikinu do ina furi areme kairafa fuone ije oemarejiana fune ninaekiro vae. Fune ninaeko bara Ruti fu mauike aruna vakuma Boezi fu naema ijia kekena barasi fu nakaema ije kenifurina diaero fuone ijia nae. 8Ruti fune ijia naekoga ve ufirema ijia Boezi fu iduaemo fiena fu uri gake bara ije fu ijia naemaga fuka oeserei. Ijadufuo fu urina kuae, A bara ige erano kuae. Fu ijiege kuamoga Ruti fu kuae, E ireobo na Ruti nare. Aeje aka agane nuvuone ijadufuo aesekie na vierafe anika na abenamieno kuae.\n10Ruti fu ijiege kuaramoga Boezi fu kuae, Kabaeno vua ije a kuaema ije fuka maredo na vierafe E Ireobo fu a marejake. Ijadufuo maeje izege a ude asae one Neomi a samuaema ije fune marei. Ro iviama a kie ni na abenamieno kiemo ije fuka marei. Aeje aka bara nikaki rove a naebe uri baru iviaeko ire uruvana zarae ro e sinuobaki ijia reriana maniakiro vierafei. 11Ro e boeje sidove igia kariva ije bu vame izege a mukoreigia kenoeno ije bune vierafe. Ijadufuo kabaeno ade ireobo vierafemo irere a kuariema ije na ijiege reke. 12Ije fuka ma naeje na baru one ijadufuo agane be ijadufuo na vierafe na a samuagake. Rove igia fie e agane one ma ivuake ijia e be fu igia fino. 13Ijadufuono ni igia naeke na suoke sone fu kuaga fu oemarekuma fure a abenamake. Ro fu ijuonekuma na Godido ive ije kuraedo nare a abenamake. Ijadufuo ni igia naeke fu ve iraseno kuae.\n14Boezi fune ijiege kuaramoga Ruti fu diaero fuone ijia naema suoke mu gamia ve uria titutema ijia Boezi fune urina Ruti kuae, Ade are ige no kumune mutuvo ije a naema ijene e bino kuariamono kuae.\n15Boezi fu ijiege kuara areme kuae, Ni ugone one ije a ado abiema ijene abe guria ira nirieno kuae. Areme Boezi fune kumune vare uruvana karina ijia nana utima dabe Ruti abedejamo fune abena una asaefuo Neomi fino ijia vae.\n16Fune una vakuma gafia kekemoga Neomi fu urina kuae, Asaeno maegure a vaema ije a izege remano kuae? Fu ijiege kuamoga Ruti fu urina ire boeje Boezi fu rema ije asae fuone kuarae. 17Ruti fu ijiege kuara areme kuae, Fu kie a una vakuma ade ikiriasana vakono kiena fu kumune vare igene kari vajiemano kuae.\n18Ruti fune ijiege kuaramoga Neomi fu kuae, Asaeno anime oe vafaema fike fu izege rega no gane. E Boezi fu izege dasu fikuma baki ro funeka vua ige fu ivia marekuma fu ijare dasu fikono kuae.


1 Yohanes 3 (GALELA)\n1We! O Baba Gikimoi to Una Awi dodara ngoneka, gena foloisi ilamo sidago lo wotemo ngone manena maro ka to Una Awi ngopa-ngopa masirete, so ngone manena gena igogou to Una Awi ngopa-ngopaka. Duma ma ngale ngone Awi ngopa-ngopa kanaga o bi nyawa wihoholu ona magena yanakowa, sababu ona magena winako waasi.\n2Ai dodiao tinidododara, ngone ngaroko o orasi manena maro o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, duma o orasi ma simaka de ngone manena gena podadi imatero maro o kia naga moi de inasikelelo waasi so posidodogu waasi. Ngaroko komagena, duma ngone lo panako de pongongano ma orasi ma Kristus wahino kali, de ngone asa inasitero maro Una, sababu Una magena maro o kia naga moi gena done ngone aku powikelelo de powinako igogou.\n3So o nyawa yangodu nakoso to ona manga ngongano ma Kristuska qaputuru, de kanaga lo ona yojaga qaloha so manga sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa. De magena imatero maro to Una Awi sininga ma rabaka gena o dorou ihiwa.\n4Duma o nyawa nagoona la kanaga o dorou yodupaka yaakasi, de ona magena lo o Gikimoi Awi bobita yaholu, sababu o dorou podupa gena imatero de Una Awi bobita paholu.\n5De ngini nianakoka ma Kristus wahinoka la ma ngale o bi dorou moi-moi qangodu gena wasisaka, de lo nako Una gena Awi sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa.\n6So nakoso o nyawa la kanaga ona dede Una imarimoi qaputuru so Awi dodoto itotiai ona yodupa yaaka yokaeli, de ona yangodu lo asa yodupa kawa o dorou yaaka. Duma nakoso o nyawa la kanaga yodupa o dorou yaaka, de ona yangodu manga sininga ma rabaka ma moi waasi Una iwinako.\n7Komagena so, ai ngopa-ngopa tinisosininga, upa sidago kanaga ngini lo o nyawa nagoona bato inikulai so o dorou gena niodupa niaaka. Nakoso o nyawa la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai gena yodupa yaaka, ona magena manga sininga itiai imatero maro ma Kristus lo Awi sininga itiai.\n8Duma nakoso o nyawa la kanaga o dorou yodupa yaakasi, de ona magena o Iblis ma dupa gena yamoteka. Sababu o orasi ma nonoma kasi sidago o orasi manena de o Iblis o dorou gena wodupa waaka. O Gikimoi ma Ngopa wahinoka ma ngale o Iblis ma manara wasisa.\n9So o nyawa nagoona nakoso igogou o Gikimoi Awi ngopaka, de ona yangodu o dorou gena he yodupa kawa yaaka. Sababu o Gikimoi masirete Awi oho de Awi gogoho kanaga ioho qaputuru to ona manga sininga ma rabaka. Ma ngale magegena ona o dorou yodupa kawa yaaka, sababu ona magena ka to Una Awi ngopa-ngopa.\n10So nakoso o nyawa nagoona la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai yodupawa yaaka, de ona magena o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Eko nakoso o nyawa nagoona la kanaga manga dodiao yopipiricaya la yadodarawa, de ona magena lo o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Komagena so ngone aku panako igogou nagoona Awi ngopa-ngopa de nagoona o Iblis ma bi ngopa-ngopa.\n11O dodoto itotiai ngini nioise de niopiricaya iqomaka, gena itemo ngone bilasu pomatekedodara moi de moika.\n12Upa sidago ngone gena imatero de o Kain, so una asa o Iblis ma dupa gena wamoteka. Komagena so una awi nongoru masirete de witooma, sababu una woriria o bi dorou moi-moi gena wodupa waaka de una wononongoruku o bi moi-moi itotiai gena wodupa waaka.\n13So, ai dodiao ma Kristus niwipipiricaya, upa he niohairani nakoso o bi nyawa la o dorou yaaaka gena ngini iniduhudu.\n14Ngone lo panakoka ena gena ngone inatagalika, so o dorou ngone iqoqoma paaakaka gena padongosaka de igogou o oho ma duhutu inahikeka, ena gena o oho ka sidutu ikakali. Ngone panako komagena, sababu ngone padodara nanga dodiao ma Kristus wipipiricayaka. Duma nakoso o nyawa la kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricaya de yadodarawa, ona magena imatero de o dorou iqoqoma yaaakaka gena, yoholu yodongosa so o oho ma duhutu yamake waasi.\n15Sababu o nyawa nakoso kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka de yaduhuduka, ona yangodu koloko o nyawa yototooma moi. De ngini lo nianakoka igogou o nyawa yototooma moi gena o oho ka sidutu ikakali yamakewa.\n16Ngone asa panako o dodara itotiai gena ma ngale idodooha, sababu ka cawali ma ngale ngone gena ma Kristus wodupa wosone. Mutuwade ma ngale ona nanga dodiao ma Kristus wipipiricayaka gena padodara itotiai, so bilasu ngone lo o sangisara podupa pamoku ma bati posone.\n17Nakoso ngone nanga sidongirabaka la kanaga o nyawa nagoona yokakaya so manga oho ma rabaka manga kia naga moi lo ma kurangi ihiwa, de ngaroko yanako manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka kanaga moi de manga kurangi ilamo, duma ona yoholu yagalusiri de yariwo, gena igogou ona magena manga sininga ma rabaka manga dodara o Gikimoika gena ihiwa.\n18Ai ngopa-ngopa tososininga, ma ngale o nyawa padodara gena togolo ngoneka, tanu upa ka ma bicara. Duma tanu ngone paaka de lo o nyawa asa padupa pariwo, la komagena to ngone nanga dodara gena igogou de itiai onaka.\n19Bilasu ngone nanga sininga parihi-rihi kanaga o Gikimoi Awi simaka la upa inamodo, sababu nako ngone de nanga dodara igogou de itiai o nyawaka gena, aku panako igogou-gogou ngone lo pamoteka o dodoto itotiai.\n20Nanga siningaka gena ngaroko ngone inasisala, duma o Gikimoi Awi galusiri de to ngone nanga galusiri gena, to Una foloisi ilamo. So nanga dupa o nyawa padodara igogou nanga sininga ma rabaka, qangodu gena ka wanako so he wonasisala kawa.\n21So, ai dodiao tinidododara, nakoso nanga sininga inasisalawa o Gikimoi Awi simaka, ngone bilasu pobarani de upa he powimodo.\n22De lo nakoso pogolo Unaka, done asa wonahike ngoneka so nanga gogolo asa pamake, sababu to Una Awi sulo ma demo gena posigise qaloha de lo o moi-moi o kia wodudupa gena ngone ka paaka.\n23De o kia Una wosusulo la paaka gena, ngone bilasu popiricaya igogou to Una Awi Ngopa o Yesus Kristus ena gena igogou-gogou o Salamati ma Kolano. De lo ngone bilasu pomatekedodara moi de moika, imatero maro o Gikimoi ngone wonasulo qaboloka.\n24O bi nyawa nagoona la kanaga Una Awi moi-moi wosusulo gena ona yodupa yaaka, ona magena manga oho o orasi isigeto-geto asa imarimoi dede Unaka. De lo Una Awi Gurumi ngone wonahike la wogoge nanga siningaka, magena wonasinako igogou Awi oho o orasi isigeto-geto imarimoi dede ngoneka.


Aberãpai tipa wisigo Ziazia Kekeapai—Ginipai Rengbe ka Saha si du ni Wenehe?\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mbunda Mizo Mongolian Myanmar Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu\nAGU APAI NANDU NA GUPAI DU TI KPOTOHO | WAI KA GBIA UNDO TI GEDA ZIAZIA KEKEAPAI\nGinipai Rengbe ka Saha si du ni Wenehe?\nGamo geda Ziazia Kekeapai nidu wai? Si nidu ni pa wasa watadu mo naagbianga ngbarago ti ni te? Si naru gbe kina kurii wai mo naagedaha. Ani bingo gupai rengbe mo ka mangaha tipa ka kiiso gamo ngbarago ti regbo gamo gedapai.\nMo sia gu sasa fugo Ziazia Kekeapai du ni ruruhe, na kidu rogo gu fugo aboro apehe awere. Ka mo ageda gu Ziazia Kekeapai du na badungu afugoho ni kpakarakpakaraha watadu agu afugo aboro agumbanga ha berewe ya, mo arengbanga ka gbia ngbarago te. Si du, mo gbata gu Ziazia Kekeapai du na taata afugoho tipa si zi ngbaduro yo. Wa vura duhe wo, si naida gu sasa fugo re du ni ruruhe. *\nMo mangisunge na gu vovo ahe na kura awere. Ziazia Kekeapai areme sa kina rogo kpakuto buku te, ono si a kina rogo kura ahe. Mo ima rengba ka geda Ziazia Kekeapai rogo Internet watadu ka kusaha ku rogo computer, tablet, watadu ku rogo terefuni. Kura ngbatunga agi ahe re kinaho du na kura aũsunge rogoho nasa ro mo bi kura averesi ni ipo rogo kura Ziazia Kekeapai nga gu nafura tipa kina gu bangisapai mo agedaha, watadu mo wisigihe na kura sasa afugo Ziazia Kekeapai. Dede fugo Ziazia Kekeapai kinaho, ka si du nga gia kina dede fugoho ngba tiro kuba gedaha. Dungu aboro ni naagbia ngbarago ti ni ho du yo ni rogo tarambiri, ho i azunda aroko ni, watadu ho i amanga gu sunge ni rengbe arengba ka sayo i ni gi manzigo. Ya mo mo rengbe ka asada gu ngba tiro dagba agi apai re?\nMo mangisunge na agu aũsunge nga ga wisigo Ziazia Kekeapai. Agu aũsunge nga ga wisigo Ziazia Kekeapai ima rengbe ka undoro mo gbia undo ti gamo gedapai. Gbakigbaki kpiarago nga ga agu arago du paha rogo Ziazia Kekeapai, nga gu rengbe ka undo ro mo inipa agu arago mo nagedi paha. Kekeapai du wa gu du rogo gi magazini re watadu gu du rogo gaani bangiriba nga ga Internet nga ga jw.org tii “Bible Teachings” ima rengba ka undo ro mo gi rogo dungu papara Ziazia Kekeapai yo.\nMo gedihe ni bakiakia. Ka si du nga geda Ziazia Kekeapai tona ti tonatonaha dati ti digidoho ni ba mbumbuhe foro, mo ima rengba ka tonaha na gu papara Ziazia Kekeapai ngba tiro gbe. Ka si du nga mo naida ka ino pai tipa agu abaworimo du payo rogo Ziazia Kekeapai yo, mo ima rengba ka gbata gu kekeapai du tipa yo. Kpia wai ka mangaha gu du rogo gi sanduki du fuo gi kekeapai re nga, “ Mo weteke Ziazia Kekeapai ni wisigo mo pai tipa agu aboro du rogoho.” Mo ima rengba a ka geda Ziazia Kekeapai kuti riiapai watadu kuti wai apai amangi ti genehe. Ya mo mo rengbe ka asada gu sa dagba agi apai re?\n^ genewaraga 4 Badungu aboro bi gupai nga New World Translation of the Holy Scriptures du ni ruruhe na kidu taata tipa ka gedaha. ADezire Yekova nakusa gi Ziazia Kekeapai re na si awere rogo afugo naima susa 130. Mo ima rengba ka kusaha rogo pa-Ngirsi rogo gaani bangiriba nga ga Internet nga jw.org watadu rogo JW Library app. Ka si ngbatiro, aDezire Yekova ima rengbe ka ye na gi Ziazia Kekeapai re foro ku kpuro yo.\nMO WETEKE ZIAZIA KEKEAPAI NI WISIGO MO PAI TIPA AGU ABORO DU ROGOHO\nBete agu adee naadu ni ruruyo\n1 Samuere kapita 25\nEsetere kapita 2-5, 7-9\n1 Samuere kapita 1-2\n(Navungu Yesu) Matayo kapita 1-2; Ruka kapita 1-2; kura averesi Yoane 2:1-12; Amokedi 1:12-14; 2:1-4\nYosua kapita 2, 6; kura averesi AEbere 11:30, 31; Yakoba 2:24-26\nBambata Pai kapita 24-27\nBambata Pai kapita 17-18, 20-21, 23; kura averesi AEbere 11:11; 1 Petero 3:1-6\nAgu akumba naadu ni wene kpiapai\nBambata Pai kapita 11-24; kura averesi 25:1-11\n1 Samuere kapita 16-30; 2 Samuere kapita 1-24; 1 Abakindo kapita 1-2\nGu Kitabu Wene Pangbanga nga ga Matayo, Marako, Ruka, na Yoane\nGate kapita 2-20, 24, 32-34; Pa Geda Aboro kapita 11-17, 20, 21, 27, 31; Pa Fu Rugute ni Ue he kapita 34\nBambata Pai kapita 5-9\nAmokedi kapita 7-9, 13-28\nMatayo kapita 4, 10, 14, 16-17, 26; Amokedi kapita 1-5, 8-12\nAGU AŨSUNGE DU TIPA WISIGO ZIAZIA KEKEAPAI ADEZIRE YEKOVA AKUSAHA\nJW.ORG—Gi bangiriba nga ga internet re na dungu apai tipa wirika Ziazia Kekeapai gbiati gu paparaha nga “Bible Questions Answered.” Si nasakapai a tipa wai rengbe boro ka kusa gu mbakadapai nga ga JW Library app\n“See the Good Land”—Gi burosua re na gbakigbaki kpiarago gbiati kpia agu arago i nafura tipaha rogo Ziazia Kekeapai. Si rogo pa-Ngirisi\nInsight on the Scriptures—Si nga kpakuto buku ue nasaka rogo Ziazia Kekeapai, aboro, arago, na agu afugo du rogo Ziazia Kekeapai yo. Si rogo pa-Ngirisi\n“All Scripture Is Inspired of God and Beneficial”—Gi buku re nasakapai tipa gu regbo, na gu ba gbiati ndu gupai i ake agu abuku ti ni du rogo Ziazia Kekeapai, na si nasakapai tipa gu memeapai du rogo agu abuku nga ga Ziazia Kekeapai ni basasa. Si rogo pa-Ngirisi\nThe Bible—God’s Word or Man’s?—Gi wiri tooni buku re nasaka agu agopai nayugo gupai nga Ziazia Kekeapai nga Fugo Mbori naye be gako toro. Si rogo pa-Ngirisi\nThe Bible—What Is Its Message?—Gi burosua du na kpehe 32 re nafura tipa gu bangua pangbanga nga ga Ziazia Kekeapai. Si rogo pa-Ngirisi\nGeda Ziazia Kekeapai: Ginipai Rengbe ka Saha si du ni Wenehe?


Gini undo ani agbiaha ti kpio Yesu? | Agu Asanahe Ziazia Kekeapai Akaragapai Kutini\nCOVER SUBJECT Gupai Mbori Amangihe Furoni\nCOVER SUBJECT Gupai si Aidanga Mo Zangaha Ya\nWai Kadu na gu Toro Nga ga Futise\nGu Gene Rengbe Oni Kadu na Wene Biapai Ngbaha\nOni Irisi gu Gbinza Aboro Du Dagbaroni\nOni Ngerafuo Gbinza Aboro\nGu Irisombori Nga ga Aborokporo—Ya mo Oni Rengbe ka Saha ni Wenehe?\nKoda Idapase—Ya mo Mbori Naida Na Ni?\nNgbaõbambu Sinziri | Marungu 2014\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Guarani Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Maltese Maya Moore Nepali Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Papiamento (Aruba) Polish Portuguese Quechua (Bolivia) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tatar Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu\nGini undo ani agbiaha ti kpio Yesu?\nHo Mbori akusi aboro ni, ko aaida i raki nyeanye kindi auru kpotosende zanga kaza na kpio. Ono tie, gu bambata boro nangia Adamu abasasangba Bakusiko na ki zanga gu mamu nga ga raka nyeanye kindi. Ani adi kpio ti Adamu mbiko ani nga atitako. (ARomo 5:8, 12; 6:23) Ndikidi Mbori nga Yekova akedi Wiriko nga Yesu ko ye ka kpi tipa rani na ki batasirani be ga Adamu ingapai.—Oni gedi Yoane 3:16.\nYesu akpi tipa ani gbia nyenye unga. Mo na berãha nga nyenye unga nika du wai auru kpotosende ane?\nKpio Yesu nasa gupai nga Mbori vu rani ti gaani ingapai na ki fu maabangirise furani tipa nyenye unga. Ziazia Kekeapai nafu kpia wai furani raka nika du auru kpotosende ane ho gbinza, kaza, na kpio kadu nga ni berewe ya.—Oni gedi Yesaya 25:8; 33:24; Yugoti 21:4, 5.\nWaigu si aida ani tingidi pakpio Yesu?\nRogo gu nyemu naadu mbata kpio Yesu, ko ape gupai fu apefuoko nga i nitingidi pakpioko ni manga yo wiri taata pumbo. Tingida ani pakpio Yesu wa gure rogo agarã ni basasa naundo rani ani berẽkuriipa bakio wai Yesu na Yekova akpinyemu rani.—Oni gedi Ruka 22:19, 20; 1 Yoane 4:9, 10.\nRogo gi garã re, Tingida Pakpio Yesu nika du Rago Sa Sunge rogo Zerekpe 14 tingbafuo ti uru. Ani nayambaro tipa mo ye kadu pati ni na agu aDezire Yekova du rogo gamo dagbarago.—Oni gedi ARomo 1:11, 12.\nAgarã dũ dungu amirioni aboro naadunguratiyo tipa tingida pakpio Yesu. Ani nayambaro mo ye ka ino gupai nyakipa gipai re ti ni.\nMo wiriki ndu gupai du Yesu ti ni ni gu Masiya i agumbapa ko, gu ba ko aye rogoho, na ndu gupai du ko ti ni ni bangisa wiri Mbori.\nMarungu 2014 | Gupai Mbori Amangihe Furoni\nNGBAÕBAMBU SINZIRI Marungu 2014 | Gupai Mbori Amangihe Furoni


Luk 8 | `GVF | STEP | Ena kaun tawliga wei sungure, Yesu pi ogu ai bil mege para baan baan pire God kenin ere ke milungwa guun kan kere di ibal kobe tongwa. Tongure gawlima kobe anan kole kole muru kawnan milin sutan bole para ongwa.\nAbal taw kobe Yesu duulin bile ongwa\n1 Ena kaun tawliga wei sungure, Yesu pi ogu ai bil mege para baan baan pire God kenin ere ke milungwa guun kan kere di ibal kobe tongwa. Tongure gawlima kobe anan kole kole muru kawnan milin sutan bole para ongwa. 2 Abal taw kobe nibil erungwa aa te wai ere tere, te taw sia den miriin suna milungwa maa si mena erungure, abalin kobe Yesu bole para ongwa. Abal ta kaan Maria, abalini kaan kiibi Madala milungure, sia anan kole muru kole sutan abalini den miriin suna milungwa maa si mena erungwa. 3 Abal ta kaan Yoana milungure, winbi Susa mile Kerodi ogu kenin erungwa yal milungwa. Abal ta kaan Susana milungure, te abal taw binanbile bole para pire, Yesu te gawlima kobe aa ki di tere kalkan te milungwa.\nYal ta komina milin sigilungwa, Yesu ka di bile dungwa\n4 Ibal kobe ogu ai ta, te ta ta binanbile ibal kobe morin iru ure binanwenbile u ku bile milungwa Yesu ka di bile dire iru dungwa, 5 “Yal ta milin sigilala dire omua. Sigile milungure taw yaa kombil bolimina sungure, ibal egilungure kauba ure nomua. 6 Milin taw yaa kobile bolimina sungure, gariba iray kolin paingwa gune di maare minin kengi simua. 7 Milin taw kul galan yongwa suna ali yaa sungure, bole para maangure naan yobilungure gulemua. 8 Milin taw gariba wai dungwa gul yaa sirere, gune di maare arin sire milin kule sulu dimua. Dire erin ta milin binanwenbile wan kandret, paimua.” Yesu ainere dungwa, “Ibal kiranin gi dekemia, kiranin gule piro.”\nYesu ka di bile dungwa main di maribe erungwa\n9 Yalini gawlima kobe di bile dungwa main mere sirin bile Yesu tongure, 10 maan iru dungwa, “God kenin ere ke milungwa mere, main aal kule paangwa God i maribe ere i tongure pirinwa. Pirinba ibal mena milungwa imore kanimba, wai wen ta kanekire kiraan pirimba, pire bawa dikinama dire God di bile dungwa di tomua.\nKomina milin sigilungwa di bile dungwa main i maribe erungwa\n11 “Ena di bile dungwa i main paangwa iru paangwa. God ka dungwa mere, milin iru paamiwa. 12 Milin taw yaa kombil sungwa mere, ibal iru milemua. Ka dungwa pirimba, Satan urere, ka main pire gi dikire u wai pekenama dire, ka main milin nomanin suna sigilungwa i omua. 13 Milin taw yaa kobile bolimina sungwa mere, ibal iru milemua. Ka main pirere wai pire miinin maamba, dulaanin ikire baan tawlita pire gi dire, kiraan sire bawle tenangwa kaun u bawa dungwa, ka main mun kol eremua. 14 Milin taw galan yongwa ali yaa sungwa mere, iru milemua. Ka dungwa pirimba, taalime u maribe ongure, kobile moni te kulgal bona pirungwa maangure, te gariba kal pirungwa maangure, kal iru u maribe ongwa ka main nomanin suna paangwa gule bile yaamua. 15 Milin taw gariba wai dungwa gul ali yaa sungwa mere, ibal iru milemua. Ka main pirere nomanin wai suna yere wiina ere milungwa milungwa, ena milin paamua,” dungwa.\nEnderin derin bol main ali yongwa dungwa\n16 Dire ena Yesu ka iru dungwa, “Ibal kobe enderin derin gale i ogu ala pirere, bale bilkaw main ali mo, bol main ali ta yekemua. Dimba aw dinangwa kanere, ibal ere ala unama dire ena bol bolimina gale yomua. 17 Kalkan aal kule paangwa muru eme u maribe nangure, te si alibe erungwa eme aw di u maribe namua.\n18 “Ka dungwa pire i pirekun ero. Yal ta kalkan binanbile kenin ere milungure, taw ama tenangure inamua. Dimba, yal ta kalkan tawle kenin erekungwa ta tekinangure, ‘Kal tawle aa te neiwa,’ di pirimba yal ta kalkan i aa tekenama dire, tawal di inamua.”\nYesu man te kebin kobe ure ere wo, di gala dungwa\n19 Ena Yesu man te kebin kobe Yesu milungwa gul ure ogu ala namba, ibal binanwenbile u ku bile milungwa. 20 Milungure yal ta iru di Yesu tongwa, “I manin te kebininbi malge mile i kanala dimua.” 21 Dungure Yesu iru di ibal kobe tongwa, “Ibal kobe God ka dungwa wiina pai terere, ena ibalin kobe na mina te na kebinanbi mere milemua.”\nYesu gwi bilkaw koban si tongwa\n22 Ena kaun ta Yesu te gawlima kobe bole sipe ala pire iru di yalin kobe tongwa, “Nil benge binan kole iray nil minin mina nabina wo.” Dungure nala di ongwa. 23 Ongure ena Yesu ul maure ul paangwa. Paingure gwi bilkaw maangure, nil yugu di ime pirere, ena sipe ala nil maa muulungure, nil na si nenama di kanungwa. 24 Kanere Yesu ulin yuure iru di tongwa, “Singabo, na yal kobe kaya gulabinga pamiawa.” Dungure Yesu alere gwi koban si tere, nil benge kiraan aa tongure, ena gwi si ole dungure, te nil sua si dungwa. 25 Yesu kal iru erere pare, iru di gawlima kobe tongwa, “Tameran pire gi di na tekene?” Di tomba yalin kobe pire sigagu dire kuril pire diria ere iru dungwa, “Nil te gwi yalini ka dungwa pire wiina erungwa, ibena mileme?”\nYesu yal ta sia den miriin suna milungwa maa si mena erungwa\n26 Ena yalin kobe pi Galili gariba gul koliba kole iray nil minin mina pire, Gerasene ibal ki paangwa gul u bawa dungwa. 27 Sipe pi pai dungure Yesu ere main ongure, yal ta sia den miriin suna milungwa yal sui pi kol baan guman yongwa. Yal iwe, baan araway yorawan bole milere ogu ala ta ki paikimba, yene yobilaan kobile giran ali pai milungwa.\n28 Yal ta i Yesu kanere gala bil dire, Yesu kawn mina yaa yobin bile milere ka iru di tongwa, “God Yal Bil Wen, Wan Yesu, na inan kanan paamia, i kanin ta paimo? Na kawan dire di teiwa. I gain giil pire na tekio.” 29 Yesu mile, “Sia yalini den miriin suna pisere mena wo,” dimia ena yal i, ka dungwa i, di Yesu tongwa. Ginin taw binanbile ibal kobe yalini aan kawn ain yobilagi kan kulere kanin simba, sia den miriin suna milungure taynan sungure kan si ole dungure, sia anu si pi ai simi yongwa gul erungwa. 30 Yesu sirin bile tere iru di yal i tongwa, “I kaanin galo.” Dungure ena sia binanbile den miriin suna milungwa yalini iru dungwa, “Na kaanan Miriki Wen paamua.” 31 Yesu sia kobe nusi gawl ai ta erekinama dire, kawan dire di tongwa.\n32 Ena bolima binanbile kuul daan alibe ali ware ne milungure, sia kobe mile, “Na nusi bolima den miriin suna ali ere na to,” dire kawan dire di Yesu tongwa. Tongure Yesu, “Para ere po,” dungwa. 33 Dungure sia kobe yalini piserere kwi bolima den miriin ali ongure, ena bolima para muru daan ali wi ime pire nil benge sagu dungure, bolima kobi muru nil si nongure gulungwa.\n34 Yal kobe bolima kenin ere milungwa kanere si ere pirere, ibal mena te malge milungwa di tongwa. 35 Di tongure ibal kobe kanala dire ongwa. Pirere Yesu milungwa gul u bawa dire, goma sia den miriin suna milungwa, sia baan ta ongwa imore milungwa yal, kanungwa. Kanere yalini Yesu kawn mina amin di mile gal sigi dire nomanin suna wai paangwa, ibal kobe kanere kuril pirungwa. 36 Yesu sia maa si mena erungure, kanungwa yal kobe kal erungwa i, bolin kule ibal kobe di tongwa. 37 Di tomia ena Gerasene u ku bilungwa ibal para, sigagu dire kuril pire kawan dire, “Ere po,” di Yesu tongwa. Di tongure Yesu sipe ala pire ere nala di ongwa. 38 Goma den miriin suna milimba, kaya u mena ongwa yal kawan dire iru di Yesu tongwa, “Inin yasu para, ‘Nabila wo,’ di na to.” Dimba Yesu manaa dire iru di tongwa, 39 “I inin ogin pire God kalkan ere i tongwa mere, bolin kule di maribe ero.” Dungure ere ogu ai kole kole pire Yesu kal ere yalini tongwa mere, bolin kule di tongwa.\nYairus abilin gulungwa Yesu aa te alungwa, te abal ta Yesu galsuna aa tere u wai ongwa\n40 Ena Yesu kwi nil benge kole ongure, ibal binanbile yalini suul milere u ku bile milungwa. Milere Yesu u bawa dungure, wai pire tongwa. 41 Yuda ka main ogu yal singaba ta, kaan Yairus u bawa dire Yesu kawn mina yaa i kwi bilere kawan dire iru dungwa, 42 “Na abilan taran ta milere bolima ogu anan kole kole muru kawnan milin sutan tawle milimba, malia gulangwa paamia na ogunan wo.”\nDungure Yesu ongure, ibal kobe Yesu erebil ere apu malge bilungwa. 43 Abal ta me erin anan kole kole muru kawnan milin sutan, mayan gain mina pai di milungwal milungwa, abal i bole para ongwa. Bona gana muru dokita te piserimba, aa te wai ere tekungwa. 44 Abalini Yesu mun kol pirere yalini gal ulin aa unin sungure, mayan si milungwa abal i, kaya keneba yongwa. 45 Yesu iru dungwa, “Ibena na gal aa unin sime?” Dimba ibal para mile, “Aa tekebinwa,” dungure Pita iru di tongwa, “Singabo, ibal binanbile i yobile suna erungwa iwe.” 46 Dimba Yesu iru dungwa, “Na yobilanan ta ura dungwa piria, ena ibal ta na aa unin simua.” 47 Dungure kal eriga Yesu pirama di abalini kanere, sigagu dire Yesu milungwa gul yaa bile minay ire, Yesu gal ulin aa unin sungure, gin taran u wai ongwa, main di maribe ere ibal para tongwa. 48 Di tongure Yesu iru di abalini tongwa, “Abilane, i pire gi dingi, malia pilaan pai milinwa. I ere pire den miriin suna yaa ime si milo.”\n49 Yesu ka di abalini tongwa kaun, ena Yuda ibal ka main ogu yal singaba yalini nil konagi yal ta ogin pisere, u bawa dire ka iru di Yairus tongwa, “I abilin kaya gulemia, nil si tongwa yal tameran imore uname?” 50 Dimba Yesu pirere iru di Yairus tongwa, “I kuril pirekire pire gi dinanga, ena abilin u wai namua.” 51 Dire ogu pi bawa dire Pita te Yon te Yemis te gaan nen man, ibal iru tawle, “Na bole ala nabilwa,” dungwa. 52 Dungure ibal para poraal kane kay bil miimba, Yesu iru dungwa, “I kay miikio. Gaan i gulekimia, imore ul paimua.” 53 Dungure gimege kaya gulema di piremia, ena ibal ebi mi Yesu tongwa. 54 Tomba Yesu gimege aan aa tere gala dire iru di tongwa, “Gimege ena i alo.” 55 Dungure gimege si kwi yere gin taran alungure, komina nenama dire kaman tere di tongwa. 56 Gi nen man gain nuulin dimba, yal sui kal erungwa di maribe erekinama dire Yesu kiraan aa tere di tongwa.


44222 Sage Rd, Aguanga, CA 92536 - 157205982 | RealtyTrac\n44222 Sage Rd\n44222 Sage Rd is a miscellaneous (commercial) located in Aguanga, CA 92536. Built in 1981, this property features 2 acres lot.\nProperty Details: 44222 Sage Rd\nParcel Number: 581150011\n2017 $96 (+0.1%) $3,004 $92,541 $95,545\n2016 $96 (+0.1%) $2,946 $90,727 $93,673\n2015 $1,158 (+1.25%) $2,902 $89,365 $92,267\n2014 $1,013 (+1.11%) $2,847 $87,615 $90,462\n2013 $1,013 (+1.12%) $2,835 $87,220 $90,055\n2012 $974 $2,780 $85,510 $88,290\n44200 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\n43590 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\n44300 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\n44444 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\n43740 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\n44680 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\n44222 Sage Rd, Aguanga, CA 92536\nAs of 04/2020, 13 properties were in some stage of foreclosure or bank-owned in the zip code surrounding 44222 Sage Rd Aguanga California 92536IF(13|, and 13 properties were in in some stage of foreclosure or bank-owned in Aguanga. 44222 Sage Rd is in a state where 17,743 properties were in some stage of foreclosure or bank-owned as of 04/2020, while there were 313,629 properties in some stage of foreclosure or bank-owned nationwide.


1Th 5 | `KQC | STEP | Ma, usika ourena, goina ari ma meda nemokori beika vata nigo bi ya vene rofu bura de regifa,\na5.2:Mt 24.43; Lk 12.39; 2 Pet 3.10\nb5.8:Is 59.17; Eph 6.13–17\nWarika Amiye dego mina toro refo\n1 Ma, usika ourena, goina ari ma meda nemokori beika vata nigo bi ya vene rofu bura de regifa, 2 adina ya ya diba kotana Warika Amiye di ini dego meda bi dumaduma amiye yaku urusa okido kana. a 3 Amiye yaku “Ari bi uka amuta ma buni vayavaya dudu” vo nibigedi ri, evade moi no rina meda okigo, rivo rema mida moigika esika guraudo kana; ma ori de digedi. 4 Idu, usika ourena ya bi mukunari de, ye mina meda yaku duma vene kana de ya etururu rego. 5 Adina ya tauvakoi bi vabara ma ariu di midamida. Una bi mukuna ma urusa di rofu de. 6 Mina ye, una bi be vene yaku varededi kana ga rebinadi, idu ne are resi uni yuka vana nari rebinadi. 7 Adina kaere varededi bi urusa varededi, ma kaere koru no irisi forovai rededi bi urusa koru no irisi forovai rededi. 8 Idu una bi ariu vena di vene mina ye, uniye uni yuka vana nari regasa, ma uka vari gira ma uka mana mina uni kokoba mari kana ainadi, ma Sei ya moi vegu rina di mokena ago bi ada bou kana ainadi. b 9 Vegu moi rina uni Warika Amiye Iesu Keriso dudu moigifa, adina Sei yaku ini gubuyo di esikaesika moina di una vo de niyo. 10 Ina bi una dada muyeyo, mina resi muyena de o muyesifa vo nisi bi ina sa vakoi ameibigifa. 11 Mina dada ya kaya ya kaya egira regasa aedegedi, gua rededi kana.\n12 Usika ourena, gua ya usa nisifa bi, yi fogori amiye kaere moimai rei gira resi Warika Amiye di rokari ya nari resi ya fafau oteimadedi, ya bi ina rofu vei mama resi rei mona rebifa. 13 Ina vene bi ini moimai dada, uka manari bi rei monamona resi kikifa rebifa. Ya kaya ya kaya uka amuta dudu ameibifa.\n14 Ma usika ourena, amei tavoi varei tavoi rededi vene ni egira refa, uka yau egira refa, mokena yau vene aedefa ma amiye sa gubuyo ga rebifa. 15 Vei mona rebifa, amiye yokoi yaku ya rofu no rebigo ri ya yaku ina ro dairi no ga re, idu vegu buni ya kaya rofu di ma amiye tau rofu toga rebifa.\n16 Ari neinei ada rebifa; 17 usausa toga niga ameibifa; 18 beika baika tauri Sei rofu buni toragade mabifa, adina mina bi Sei di ini ura ya rofu Iesu Keriso ideri.\n19 Vima Kikifa di ita ga ukafefa; 20 Sei di ago nido amiye di ago rofu ga mokei itu refa. 21 Beika baika tau mina vei mona resi buni maka moi gira refa; 22 deda vegu no rofu egavoi rebifa.\n23 Uka amuta di Sei iniye yaku ya moi akeke kotana reyaine, ma Warika Amiye Iesu Keriso dairi dego ri, ina yaku yi vima, uka mokena ma rovaita vegu no yokoi de nufa moi gira rei mona rego. 24 Sei ya raka nido amiye bi ini beika ago niyo mina moi gira risi rego, adina bi vegu rama redo amiye.\n25 Usika ourena, una fafau usausa nifo.\n26 Usika ourena tau uni yuata mafo.\n27 Warika Amiye di vava gabireri, nai ago gira nida, mina bura rena bi usika ourena tauvakoi rofu bura vesi nifa.\n28 Uni Warika Amiye Iesu Keriso di buni toragade bi ya vene sa ameibiyaine.


Salt-Yui New Testament 3 Yon 1\nYon pasi namba tri bongwo ha\n1 Ena yal Gaiasiye, ha maing pungwo ari tabin tau kene ol tega yal Yon molia. Molere yona milna ni tere pasi bol ni teiwa. 2 Enambiye, nomani au dima di pire wai monangere hamen wai tangwo ni monga bani u tibi nama dire God sirin bol te moliwa. 3 Ha maing ha weni pangwo i, a i si wana di piriga meri a i si wania, yal tau hanere na molga bani ure boling kul na tongwo pirere wai pire milna pamua. 4 Na wana hobi ha maing ha weni pangwo i, a i si ware wine ona dungwo na pirere milna go pamua.\nYal Gaias ha maing honagi wai ongwo ha\n5 Enambiye, Kraist pir tongwo ari tau wiyol gumang hon dongwo momba, ni pana gal tere a wai ol tenga i wai weni pamua. 6 Tenga yalhobiwe, nan ha maing piminga ari oo tabil tani mominga hobi mauna bani, “Yal Gaias yong miling na tomua”, dungwo piminua. 7 Yalhobi Kraist hang pirere hol bangi warere ha maing di tibi ol tere wiyol hobi tobo na to ditekimua. 8 Ditekungwo ipire ha maing honagi onama dire nan yalhobi tobo tere aki di tomno. Tenaminga yalhobi u na tege enangure ha maing honagi kina ereho oli naminga pamua.\nYal Daiotrepis tal gogo ol wangwo ha\n9 Ena na ha maing pungwo ari tabin ni kina ereho monga hobi pasi bol teiba, yal Daiotrepis singaba molia di pire na ha diga i, yol e pir tekimua. 10 Na ni monga bani uralga, yal i ha kene sire ha yong i na tongwo maing di tibi ol teralua. Yali yu obil ol wakimia, ha maing pungwo ari gamahobo tau mongwo hobi ni ke panga malgi umba, pana gal tekimio, te ari tau pana gal terala di ongwo i, yali mana di tomua.\nYal Demetrias tal wai ongwo ha\n11 Enambiye, yal tau tal nigi dongwo ongwo meri doling bole olkio. Te tal dime dire ongwo meri doling bole olo. Onanga God gamahobo monania, te ari tal nigi dongwo ongwo hobi God hobana moma di pirkimua. 12 Ari para weni yal Demetrias tal dime dire ol wama dire hang awala gamua. Gangwo meri God Kwiang ere hang awala gamua. Gangure na ere yali hang awala galia. Galere ha diga i ha weni kara diga pinua. 13 Na ha miki weni dire pasi bol ni teralga pamua. 14 Pamba bol ni tekia, uralga ure ni kina hawai olabilua. Ni yon ura dinangure gamna hobi yahuno di ni tomua. Ni gamnahobi yal tan tani Yon ni sirin bomua di to.


Gu Sanahe Nafuda Dungu Aboro—Ya mo Raka ho Fuo Kpio?\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Navajo Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu\nAvuru kikindigi apambori dunduko ima ida kuti gupai nga mbisimo boro akpingo te\nAGU APAI NANDU NA GUPAI DU TI KPOTOHO | GINIPAI ZIAZIA KEKEAPAI AGUMBAHA TIPA RAKA GBIATI KPIO?\nGu Sanahe Nafuda Dungu Aboro\nAGU abipai du tipa unga na kpio ni badunguhe na ni kparakakparakaha. Gu kura aboro naberã gupai nga fuo kpio i nikaa raka araka, rogo kura ngbatunga he yo kia watadu rogo kura ba. Agu akurayo naberã gupai nga i nika vungayo i raki berewe. Wa vura duhe wo, agu akurayo naberã gupai gbua nga, kpio nga yangada apai dunduko.\nMo ima rengba ka du na gamo ida nibipa gipai re, nibipa wai i asonosi ro watadu gamo sino ngbatunga. Wa duhe nga agu abipai du tipa gupai ni naamanga fuo kpio ni kparakakparakaha, ya mo boro ho watadu ba rengbe ani ka ngera ku rogoho tipa ka gbia ruru akaragapai nga gu du ni rengo kuti agi asanahe naima fuda dungu aboro re?\nTipa dungu agarã, abarumbatayo rogo apambori aima yugo gu ida nga he kinaho rogo boro yo nga mbisimo akpinga ya. Rogo kikindigi apambori wa gu nga ga—aKristano, aHindu, aYudo, aMasarami, gbiati agu akuraha—apefuoho ima ida kuti gupai nga mbisimo akpingo te, i naya si nabata abata be gu kpio nga ga borose na kini raki rogo ngbii atoro. ABaddhists, tigayo idi kuti gupai nga, i navunga boro avunga berewe fuo kpio, ome watadu gu ome nga ga berã du rogo boro yo nandu ku rogo gu bawene rago du rimoho nga Nirvana.\nRii mburu agi ayugopai re, badungu aboro rogo zegino ima ye ka ida kuti gupai nga kpio nazaka gene tipa kura raka rogo kura zegino. Tipa kura aboro, kpio nga nyanyakipa pai tipa ka aria raka, na si kini du fuyo wa ka i ya kpio nga papara ga Mbori ringbisapai. Ono ginipai Ziazia Kekeapai apehe tipa gipai re? Ani nahõpai bero mo gedinga gu kekeapai naye fuo gere. Kina iriwo gu karagapai du tipa gipai re rengbe ka ti tiro.


1Pe 4 | `DAD | STEP | Anĩ nigin, Kristus ĩ yogo bouwa bun darau yalen nigin, ã augeg yogon kisi de tekelei anĩ urougauf, ere nigin, taka ĩ yogo bouwa bun darau yalen, ĩ mosor inoya nigin folõ felen.\nNegur Nigin Mata Ibodõya\n1Anĩ nigin, Kristus ĩ yogo bouwa bun darau yalen nigin, ã augeg yogon kisi de tekelei anĩ urougauf, ere nigin, taka ĩ yogo bouwa bun darau yalen, ĩ mosor inoya nigin folõ felen. 2Agef fen, ĩ tenebur ein yogon mata ibodõya fau ibodok bun, tamo bouwa nẽ oroya nigin to mata ibodõf, anĩ ere, Negur nẽ oroya nigin mata ibodõf. 3Ã kulu sain meluk bagai, ereb haiden age difedig anĩ, ago gedig, idi bouwa nẽ oroya nigin totol sane wau fãya, noli kisi, aai yõya, bilãya, mala odug bun naan yõya ado, idegẽya waitou yana yaleseya sane bagai bun dibodõdig. 4Ã idi geid, idi sane bagai age difedig anĩ bun to ulege di, idi anĩ dile fen, terẽ def, age de fen, idi ã nigin od sane wogõ def. 5Anĩ ere, idi, Negur idi mata dibodok anidi ado idi gare den anidi es fediyouf nigin dodok fef ĩ bun, dogo nigin kurõ difeis dirokenẽf. 6Enei nigin, biya od anĩ, idi gama mogo gare den anidig wogõ fiyẽdin, are idi bouweid bun, tamo gen es feid fen, dogo neid uur bun, Negur mata ibodok gen mata dibodõf nigin age fen.\n7Ereb ereb ganan nẽ idikeleya naa mogo melsak. Anĩ nigin, ã kosẽ gouf nigin, kisi el ge waleg fen, aug nigin biya kulatun gouf. 8Anĩ ganan wal fiya, abob nigin fatuk bagai wauĩ laa fouf, ere nigin, wau laa fiya are mosor musei kerub fedidig. 9Nauseirya sã, abob el ge waledigouf. 10Ã mugu mugu, Negur bunem ege luwa walegen anĩ bunem, Negur nẽ wau ifenẽya fire fire nẽ lo fiya tamo dõ fiya biya gen, abob aruna walogouf. 11Aib taka ĩ od wogõ yef, ĩ Negur nẽ od bagai wogõya gen wogõ youf. Aib taka ĩ aruna yalef, ĩ megeir Negur ĩ ifenek anĩ bunem age fouf, are ereb ereb ganan bun, Jesus Kristus bunem, Negur yana dalesauf nigin age fouf. Ĩ bun fula fiya medeĩya ado megeir gai gai ibodkalauf. Momoi.\nMomoiya Tamo Ibodõya Nẽ Darau\n12Turau tar oboiyou, ã darau yã isaĩneĩ geneg gama walegef anĩ nigin, ereb urug ã bun wõya gen to terẽ gouf. 13Anĩ ere, ã Kristus geid darau walegef nigin wauĩ kulĩ youf, ago ge di, ã yogon fula fiya medeĩya anĩ yaor fouf sain bun, wauĩ fatuk bagai kulĩ youf. 14Ã Kristus yana nigin de fen, kono diyeĩf, ã el yeik, ere nigin, fula fiya medeĩya nẽ Awa Uur, are Negur nẽ anĩ ã bun ibodok. 15Ã darau walogouf, are tamo yukesiya tamo, bẽ tamo, tamo tobonunã sane fire fire dinodig be, baula fiya tamo, nedi darau gen sãf. 16Age fiya ban, ã momoiya tamo nigin darau walogouf are, ã to mama yeĩ, anĩ ere, ã Negur yana anĩ urougef nigin ĩ yana walesagauf. 17Ere nigin, sain eĩ, Negur nẽ ibor bun, es fiya gariya inoya nẽ. Es fiya anĩ ada bun gariya inof are, idi Negur nẽ biya od to dõ difedig anidi bun ere anĩ wõ youf? 18Are Negur nẽ Itotoya eig ye irok kilei,\n“Madur tamo kel yalediya nigin malai bagai youf are,\ntamo momoiya sã ado mosor temeleid nigin ere anĩ wõ youf?” ▼\n19Anĩ nigin, idi Negur nẽ oroya bunem darau dalef anidi, idi dogo, Negur kare fedin yogon od dõ fiya biya, ĩ ima bun dino fen, toku ereb biya anĩ age difef dilauf.


Luk 22 | `GVF | STEP | Komina birete u bil pekungwa nere milungwa kaun, kaan Pasoba, u maala ongwa.\nYudas Yesu bale taal siralwa dire, Yuda ka main yal singaba kobe di tongwa\n(Mat 26:1-5, 14-16; Mak 14:1-2, 10-11; Yon 11:45-53)\n1 Komina birete u bil pekungwa nere milungwa kaun, kaan Pasoba, u maala ongwa. 2 Ibal kobe binanbile u ku bile milungwa Yuda ka main kenin erungwa yal bil kobe, te nil si tongwa yal kobe bole kuril piremia, ena Yesu aal kule si gulala dire kol waa duure ka diria ere pirungwa.\n3 Ena kaun i gawlima kobe anan kole kole muru kawnan milin sutan, yal ta kaan Yudas Isikerio milungure, ena Satan pi yalini den miriin suna ongwa. 4 Omia ena yalini pi Yuda ka main kenin erungwa yal bil kobe, te Yuda ka main simil nen singaba kobe milungwa gul pirere, Yesu bale taal sirala dire, yalin kobe bole ka diria ere pirungwa. 5 Pirungure yalin kobe wai pire, ‘Tobe teralwa,’ dungwa. 6 Dungure Yudas owa dire, ibal kobe ta pirekenangwa Yesu bale taal sirala dire kaun ta suul mile kane milungwa.\nYesu te gawlima kobe bole erin kaun Pasoba komina bil nenama dire, Pita te Yon aa tekun erungwa\n7 Komina birete u bil pekungwa nere milungwa kaun, kamin kaun ta kawn kule erungure, goma God Yuda nen kobe ta sekungwa kaun nomanin si pirere, malia bolima siipe siipe gawlin bil si kiinangwa kaun u bawa dungwa. 8 Dimia ena Yesu yal sui Pita te Yon nusi ere ka iru di yalsui tongwa, “God Yuda nen kobe ole sekungwa kaun, nomanin si pire komina nerabina dire, i pi aa tekun erana po.” 9 Dungure yalin kobe dungwa, “Alde aa tekun erabile?” 10 Dungure Yesu ka iru di tongwa, “I iru piro, i ogu ai bil ala nangire pare, yal ta nil mugu kawi ire ure i kol baan guman yenanga, ena yalini pi ogu ala nangure ogu i, i ama po. 11 Pirere yalini ogu ta ala nangure, ka iru di ogu kobaan to, ‘Ka nil si tongwa yal iru di i tomua. God Yuda nen kobe ta sekungwa kaun kaan Pasoba, na te gawlimanan kobe nomanin si pirere, komina nerabina dire i ogin ala kulan ta alde dime?’ 12 I iru dinangire, yalini kulan ta mine bilkaw dungwa aa tekun erungure i maribe eramia, ena i ali iray komina aa tekun ero.” 13 Dungure gawlima sutan pirere, Yesu ka dungwa mere u maribe ongwa kanere, te komina nenama dire aa tekun erungwa.\nYesu komina birete te nil wain gawlima kobe tongure bole nongwa\n14 Komina nenangwa kaun u bawa dungure, Yesu te yalini nusi erungwa ongwa yal kobe, Aposel, para amin di milungwa. 15 Milungure Yesu ka iru di yalin kobe tongwa, “Komina bil iray i bole para nerabina dire kirara kawen piriwa. Nere pare eme giil piralwa. 16 Na ka dirala i piro, komina bil i kwi ta nekeralba, komina nobinga i main paangwa mere God kenin ere ke milungwa kaun u maribe nangwa, ena kwi ama neralwa.” 17 Dire pare Yesu sin kabe ta ire maki ye God tere iru dungwa, “I ire obin si no. 18 Na ka dirala i piro, na nil wain ta ama nekeralba, God kenin ere ke milungwa kaun u maribe nangwa kwi neralwa.” 19 Yalini para komina birete ire maki ye God tere, bege dire tere, iru dungwa, “I ibal kobe nenana dire na miin te gaynan dimua. [Nenanga kaun na kalkan ere i tega nomanin si pire ere milo.” 20 Kal iru erungwa mere, komina ne pisere sin kabe irere, ka kwi ainere iru dungwa, “Sin kabe nil iwe, ibal binanbile God bole kwi guman kane ire u taran pi milama dire, na inan mayan garu dalwa.]\n21 “Ka iru dibinba i piro. Na bale taal sinangwa yal, na bole komina malia ne milebinawa. 22 God ka di paalungwa mere, Na U Ibal Obinga Yal gulalba, na bale taal sinangwa yal iwe, aye, giil bil piramua.” 23 Dungure yalin kobe ka diria ere iru dungwa, “Na yal kobe milebinga suna, ibena kal iru erame?”\nYesu gawlima kobe yal singaba milabina dire, ka bolebilin dungwa\n24 Ena gawlima kobe ka bolebilin dire ka iru dungwa, “Inin milebinga abili, ‘Yal singaba milemua,’ dire ibal kobe ibena kaan galeme?” 25 Dungure Yesu ka iru di yalin kobe tongwa, “Gariba baan ta kenin erungwa yal bil kobe enin gawliman awli ure nil konagi yongure, te kenin erungwa yal singaba kobe milungure, ‘Kenin wai erungwa yal milemua,’ dire ibal kobe ka iru dimua. 26 Dimba i milinga suna ali iru ta erekinanwa. I milinga gul i yal ta singaba milungwa, kebin yuin ta milungwa mere iray, iru yalini milamua. Te kenin ere ke milungwa yal wiina ere ibal kobe tenamua. 27 Yal sutan milungwa ena yal ta amin di mile komina ne milungure, te yal ta komina kiire pele bala si yuure tomua. Yal sutan milungwa, ibena yal singaba mileme? Yal ta amin di mile komina nongwa yalini yal singaba milemiawa. Milimba, yal wiina ere ibal kobe tongwa mere, na i milinga suna iru miliwa.\n28 “Na giil pire milebinga milebinga, ena i na bole pena galinwa. 29 Na kenin ere ke milala dire na Abe God yobilaan bile na tongwa mere, na i yobilaan bile teiwa. 30 Na kenin ere ke milalga ain, i na bole komina nerere, te kenin erungwa yal bil ain pire, Isirel ibal yal gawlin gawlin anan kole kole muru kawnan milin sutan, nil tere ka kol pire tenanwa.\n31 “Saimon, Saimone, ena i iru piro, Satan i suan kanala dire God para owa dimua. 32 Kal iru eramba, i pire gi dinga pisere erekinana dire, ana di God teiwa. I nomanin kwi si kiruul sire na kwi kulanga, ena i enin taw kobe yobilaan bile to.” 33 Dungure Pita maan dire ka iru dungwa, “Singabo, i na bole kanin na sinangure gulabinga, ena kal iru erabilga para paimua.” 34 Dungure Yesu ka iru di tongwa, “Pita na ka di i terala piro. Kemina gilaa sia korale be dala di erangwa, i ginin sutakobe, ‘Na yalini guman kanekiwa,’ dire ka di kile di mena ere na tenanwa.”\nGalbale te di kuba pera aa tenangwa, ka dungwa\n35 Ena Yesu ka iru di gawlima kobe tongwa, “Na goma nusi erebingire, i galbale te gal te kawn tobilin ire pekinga, i kal ta irala din mo dikine?” Dungure, “Kal ta irala dikibinwa,” dungwa. 36 Dungure Yesu ka iru dungwa, “Goma iru paamba, malia yal ta galbale mo gal aa tenangwa ire nangure, te yal ta di kuba pera aa tekenamia, ena yalini pi yal ta galsuna tere kobile ire, di kuba pera gibilin si aa tenana po. 37 Ka ta dirala ena i piro, ‘Yalini kal ki erungwa yal kobe bole milamua,’ dire ka main minin ganin na kanan dungwa i, milin u maribe namua. Na kanan dungwa minin ganin bilungwa mere u maribe nangure, ena na baan ta nalwa.” 38 Dungure gawlima kobe ka iru dungwa, “Singabo, i kano. Di kuba pera sutan i dungwiwe.” Dungure yalini maan dire ka iru dungwa, “Ena ka para dinwa.”\n39 Ena Yesu kol i pisere Olibe kamin kul goma morin ongwa mere kwi ongure, te gawlima kobe bole para ongwa. 40 Ai iray u bawa dire Yesu ka iru di gawlima kobe tongwa, “Satan i kiranin sire kela kule tenangure, i manaa dinana dire i ana di God te milo.” 41 Dire kobile baan tawle pu sungwa mere iru pire, yaa kawn gobin bile mile ana dire iru dungwa, 42 “Abe, na giil malia piralga pirekerala di pire iru ere na tenanba, painama di pirangire, ena giil piralwa.” 43 [Dungure kamin ibe angel ta ure yobilaan bile yalini tongwa. 44 Yesu nomanin suna kirara ku ku maamia, ena ana dire dire milungwa. Mayan ole si yaa sungwa mere, yalini pire payan bilungwa, iru yaa main sungwa.]\n45 Ana di pisere alere gawlima milungwa gul pire, yalin kobe ul pai milungwa kanungwa. Yalin kobe miriin wen pire milemia, ena ul pai milungwa. 46 Milungure Yesu yalin kobe ulin yuure, ka iru di yalin kobe tongwa, “Tameran ul pai miline? Satan i kiranin sire kela kule tenangure, i manaa dirala dire i ale ana di God te milo.”\n(Mat 26:47-56; Mak 14:43-50; Yon 18:3-12)\n47 Ena Yesu ka iru di milungwa ibal binanbile u bawa dungure, ena gawlima kobe anan kole kole muru kawnan milin sutan, yal ta Yudas, ibalin kobe awli ure Yesu milungwa gul ure, giran si nerala di umba, 48 Yesu ka iru di yalini tongwa, “Yudas, Na U Ibal Obinga Yal giranan si nenanga, bale taal si na tenano?” 49 Gawlima kobe Yesu bole milungwa kal ta erangwa kanere, ka iru di yalini tongwa, “Singabo, di kuba pera aa tere yalin kobe sirabino?” 50 Dire yal ta di kuba pera i maribe ere Yuda kenin erungwa yal bil, yalini nil konagi yal ta, kiraan dual kule erungwa. 51 Erimba Yesu ka iru dungwa, “Eringai pisero.” Dire yal ta i kiraan aa te ain ere tongwa.\n52 Ena Yuda ka main kenin erungwa yal bil kobe, te Yuda ka main simil nen singaba kobe, te Yuda ka main singaba kobe, yalin kobe Yesu kanin sirala dire ungure, ena Yesu ka iru di yalin kobi tongwa, “I di kuba pera te kuba ire unga, komina kunibe nongwa yal milungwa mere, iru kuunin na milama di pire uno? 53 Yuda ka main ogu bil kaun kaun bole milebilba, i na kanin ta sikinwa. Dimba malia i ibal kobe kal eranga kaun dimua, te sibilungwa yal, Satan kal erangwa kaun para dimua.”\nPita Yesu na kanekiwa dire, ka di kile di mena ere dungwa\n(Mat 26:57-58, 69-75; Mak 14:53-54, 66-72; Yon 18:12-18, 25-27)\n54 Ena yalin kobe Yesu kanin sire awli pi Yuda ka main kenin erungwa yal bil ogin ongure, te Pita tawlita tayan mile muun kol duulin bile ongwa. 55 Ogu malge ibal kobe enderin gale paalungure, Pita pirere bole para amin dire enderin pire milungwa. 56 Milungure nil konagi gi ta kanere tena yuulin bile kane ka iru dungwa, “Yal i Yesu bole para milemua.” 57 Dimba Pita ka di kile di mena ere ka iru dungwa, “Abalkuno, na yalini guman ta kanekiwa.” 58 Dungure kaun tawliga wei sungure, yal ta kwi ure Pita guman kanere ka iru di tongwa, “I Yesu enin taw kobe milinwa.” Dimba Pita maan dire ka iru dungwa, “Yalkuna, na iru ta milekiwa.” 59 Dungure kaun taw, wan awa wei sungure, yal ta yobilaan bile ka iru dungwa, “Yal i Galili nen milemia, ena yalini Yesu bole para milemiawa.” 60 Dimba Pita maan dire ka iru dungwa, “Yalkuna, yalini i kane dinga na guman ta kanekiwa.” Di milungwa kaun i korale gin taran be dungwa. 61 Dungure Yesu pol dire Pita tena yuulin bile kanungure, ena Singaba Yesu ka di tongwa Pita pirungwa. Goma Yesu ka iru di yalini tongwa, “Kemina i ginin sutakobe, ‘Na yalini guman ta kanekiwa,’ dire ka di kile di mena eranwa.” Ka dungwa i pirungwa. 62 Pirere Pita mena pire kay mun bile yaare simil kay miingwa.\nIbal kobe ebi mi Yesu tere sungwa\n63 Ena yal kobe Yesu el kwi nu milere, ebi mi yalini tere sungwa. 64 Sire yalin kobe Yesu omilin gal were si pere di tere, ka iru sirin bile Yesu tongwa, “God ka kebe yal dungwa mere, bolin kule di maribe ero. Ibena i sime?” 65 Dire ka taw ama di tere, gain ka si tongwa.\nKa main kenin erungwa yal bil kobe te kaunsol ibal para, ka kol ere Yesu tongwa\n66 Ena kamin taangure, Yuda ka main singaba kobe, te ka main kenin erungwa yal bil kobe, te ka main nil si tongwa yal kobe u ku bilungure, ibal kobe Yesu awli u ku bilungwa mina ongwa. 67 Ongure u ku bilungwa yal kobe ka iru sirin bile Yesu tongwa, “God konagi erungwa yal, Kirisito, yal iray i milino?” Dungure yalini ka iru di tongwa, “Di maribe eralba, i kakiibi dima di piranwa. 68 Te ka ta sirin bile i teralba, i maan di kole erekinanwa. 69 Dimba malia te eme para Na U Ibal Obinga Yal God yobilaan bilungwa aan wen kol amin di milalwa.” 70 Dungure yalin kobe para ka iru di tongwa, “I God Wan milino?” Dungure yalini maan dire, “I ka iru dinwa,” dungwa. 71 Dungure yalin kobe ka iru dungwa, “Ka kol kanungwa yalin kobe tameran ka diname? Yalini inin ka dungwa gain ka si God tongwa pirebinwa.”


Oni Nimangi Kparakpee Tipa Agu aKristano I arungosiyo\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Afrikaans Albanian Alur Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Bété Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Guerze Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Portuguese (European) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Soli Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nZiazia Kekeapai aima gumba sangbanebi nga Satana nika rungosi rani tipa ka ká na gaani sunge tungusapai. (Yo 15:20; Yugo 12:17) Wai rengbe ani ka undo agu awirina i arungosiyo rogo kura aringara? Ani kpari tipa yo. “Gu nyanyaki kpe nga ga ruru boro du na bakere tandu.”—Yak 5:16.\nGini apai si aida ani kpari tipaha? Ani sana Yekova ko fu wingbaduse fu awirinarani na ki undo yo tipa ka i gunde nga ya. (Yes 41:10-13) Ani kpari tipa airangbii mangipai wenengai ku bara gaani sunge tungusapai yo, “ya ani raki zezeredi zanga fudifudi pai.”—1Tim 2:1, 2.\nHo i aarungosi aPauro na Petero ni, agu aKristano nadu rogo bambata sa kama agarã akpari tipa yo ti arimo yo. (Amokedi 12:5; ARomo 15:30, 31) Ka si vura dunga ani ainongo rimo agu aboro i arungosi yo areme te, ani ima rengbe ka yamba rimo gayo adungurati, gu gbata du yo rogoho watadu gayo ringara\nAni rengbe ka gbia gu vovo apai du tipa agu aDezire Yekova i arungosiyo, rogo gaani bangiriba nga ga Internet nga jw.org. (Oni ngere tii NEWSROOM > LEGAL DEVELOPMENTS.)\nGu kekeapai du rogo jw.org nga “Jehovah’s Witnesses Imprisoned for Their Faith—By Location” na tangaratangara rimo agu aboro rogoho du bambukiso yo rogo kura aringara. (Oni ngere tii NEWSROOM > LEGAL DEVELOPMENTS. Mo noro ri rimo ringara tipa ka ino dungu apai na tipa ka gbia gu kekeapai du na agu arimo aboro rogoho du bambukiso yo rogo gu ringara re.)\nMi naida ka kpara tipa agu aKristano i arungosiyo rogo agu aringara nga.