“Mo aoko agi apai re be airatatamana na airainahe, ki yugu he fu toni agude.”—RK. 10:21.\nGini apai mangi barambeda nayugo gupai nga Yekova naida aida na gu yugopai du ziazia na ni taataha?\nGu gene ani asakarogo Ziazia Kekeapai ngbaha, wai si atona kaa ariatihe tooni tooni?\nWai i akpuruwa gaani giarogopaiyo tipa ga Yesu akpiapai?\n1. Ginihe Yesu “angi rogo Ziazia Toro” yo mbikoho? (Oni bi gu sura du ti tonatonaha.)\nYA MO mo rengbe ka berã wai apai adu fu Yesu Kristo wa ko “angi rogo Ziazia Toro”? Si rengbe kadu nga mo nabi kpakpuko yo si ni kiki na ko ki ningere na ngbarago. Ginihe du sako ko du wo? Ko kedi gako abawiriki nga 70 i ndu ka tungusa wene pangbanga nga ga ga Mbori Kindo. Ko naida ka ino wai i nika manga gi sunge ko nafuhe fuyo re. Dungu avura wene pangbanga du i ni, ngbatunga aboro wa gu wene abawirikipai nga abakeapai na aFarusi. I sa dungu aboro i nibi Yesu wa gu boro adunga sunge tiní ya nga kungbo basekengua na gako abawiriki nga agu aboro aadunga “ni tatamana aboro [ya na] ni airainahe” a ya. (Amo. 4:13; Mk. 6:3) Wa vura duhe wo, amokedi karagatiyo gene gi sunge re yo na ngbarago. I ima tungusapai fu aboro na adaimona ki vura ka sovura kutiyo vurũ. Ginihe naasa yo i du na ngbarago gbiati wingbaduse?—Oni gedi Ruka 10:1, 17-21.\n2. (a) Wai du Yesu aringbisi gako abawiriki kuti agude? (b) Ginihe naaundo ga Yesu abawiriki i girogo gu nyanyaki arengo nga ga toro?\n2 Mo bingo gupai Yesu apehe fu Yekova: “Mi natambua ro, ako Buba, Gbia ngbangbaturũ na sende, bambiko mo aoko agi apai re bangiri airatatamana na arugutinapai, ki kusi he fu fogo agude; ii, Buba, bambiko wo si angba bangiro.” (Mt. 11:25, 26) Rengo ngaha nga, Yesu aaidanga ka ya gako abawiriki angia ndikidi agude fuko te. Kuba gure, ko aini gupai nga gako abawiriki adu wa agude ringbisihe kuti gu wene abawirikipai naadu rogo gu ringara re naabitiyo nga airatatamana nga yo. Gu nyaki anyaka gbe nga, Yesu ayugupai fu gako abawiriki i du wa agude du na umbasitise na nawirikapai be aboro. (Mt. 18:1-4) Gini undo i agbiaha ti gu gayo umbasitise re? Mbiko ziazia toro, Yekova aundo yo i girogo gu nyanyaki arengo nga ga toro baraho agu airatatamana na wene awirikipai nanaasawia yo ainongo pai ya mbiko kiso Satana bangiriyo na mbiko gayo rukö.\n3. Ginipai ani nika wisigoho rogo gi kekeapai re?\n3 Nirengo, Yesu aima du na ngbarago! Ko adu na ngbarago ka bi wai Yekova ayugu gu dudunguro arengo nga ga toro fu agu aboro naadu na payo kusende si ki vura du nga i aadunga na bakere inohe te vurũ. Ko adu na ngbarago nga Bako ima ida na gu gene ko ayugopai ngbaha. Ya mo Yekova ima aria sinoko, na wai du ko ayugoho kindi nga ko naida aida na gu yugopai re? Wa ani kaa sakapai tipa ka gbia karagapai, ani nika bi gupai nga si nafu ngbarago furani a wa si adu tipa Yesu.\nSAKA ROGO DUDUNGURO ARENGO FU ABORO DŨ\n4. Rogo gini gene du gu aakpura Ngbaõbambu Sinziri ni gu gamahe naye be Mbori?\n4 Vuru agu agarã susi barambeda kusayo, agu ayugupai nga ga toro ani agbiaha vurube ga Yekova riigbu ima du taata tipa aboro girogoyo. Ani bingo akpiapai biata. Bambataha nga, Ngbaõbambu Sinziri * akuru rogo pa-Ingirisi i ayambaha nga simplified edition du ni aakpuraha. Si ni bawenehe na kingia gamahe be Mbori fu agu aboro ainongo pa-Ingirisi wenengai ya watadu natakpata na gedapai. Avunguagude bi gupai nga si ima sa awiriyo i ni wisigipai sa na yo mbiko si nga gu bangua gene gaani riahe nga ga toro aye ngbaha. Dungu aboro ima keka awaraga tipa ka yugo gayo tambuahe tipaha. Wirina sa aya ri anaaidanga ka karagapai pati Wisigo Ngbaõbambu Sinziri te. Ri aya: “Mi anidu na zee.” Ono awere berewe te! Fuo manga ri sunge na gi vovoho re, ri akepai ki ya: “Mi nakaragapai awere ni dunguhe, na mi agunde nga berewe te! Mi natambua Mbori na gbiati roni a.”\n5. Gini wenepai du tipa gu vovo Ziazia Kekeapai i naakpurasi afugoho re?\n5 Uehe nga, i akusi vovo Ziazia Kekeapai i nafugu afugoho rogo pa-Ingirisi nga New World Translation of the Holy Scriptures rogo Tanvuo 5, 2013. * Dungu averesi du afugoho ni wiri umbaha, ono wa vura duhe wo, si aʹarianga rogoho yo te. Ni kpiapai, Eyobo 10:1 adu na afugo rogoho 27, ono si awere nga 19; Asanza 8:6 adu na afugo rogoho 20, ono si awere nga 13. Agi averesi re, si taata ka giarogoyo rogo gi vovo Ziazia Kekeapai re. Nirengo, kura wirina raki ni ruru ko tipa gbanga regbo ku rogo rengo aya: “Mi gedi gu kitabu nga Eyobo rogo gi vovoho re, na mi ki bihe nga gere nga bambata regbo tipa mi gii tire na rogoyo.” Dungu awirina pepai wakina gure a.\n6. Gini bipai du oni na ni tipa gu vovo giarogopaiyo du tipa Matayo 24:45-47?\n6 Biataha nga, oni bingo gu vovo giarogopaiyo mangi barambeda kusayo. Ni kpiapai, rago aima ngba tirani na gu vovo giarogopaiyo du tipa “kangara moyambu,” du rogo gu Ngbaõbambu Sinziri nga ga Bamburu 1, 2013. (Mt. 24:45-47) I asakipai yo nga gu badona nga ga agu awirina du rogo Riigbu Bipasunge nga kangara moyambu na agu aboro dunduko nari gu riahe nga ga toro nga mbedimbedi aKristano na “kura akandoro,” i nga “aboro kporo.” (Yo. 10:16) Nairiwo gu ngbarago du ani na ni tipa ka wirika ngbatunga rengo wa gure na ka yugoho fu kura aboro! Gini kura gene berewe Yekova nayuguhe na ni nga ko ima ida na gu yugopai du taata tipa ka giarogoyo?\nGU SAKAROGO ZIAZIA KEKEAPAI DU TAATA\n7, 8. Gini kpiapai nga ga agu apangbanga du rogo Ziazia Kekeapai narukuba gu kura apai?\n7 Kangia mo aima digo nimangisunge fu Yekova tipa dungu agarã, si nawira wa mo aima bi wai gaani awaraga natona ka sakapai tipa gu dungu apangbanga du rogo Ziazia Kekeapai. Rogo gini gene? Mbata kusayo, wo gaani awaraga anaafura dedede tipa gu kura apangbanga rogo Ziazia Kekeapai nga si nafura tipa bakerepai ku mbatayo. Ya mo ndupai ho tipa ani sakipai tipa agu apangbanga du rogo Ziazia Kekeapai wa gure? Ii. Ni kpiapai, Yesu afura tipa ‘gupai i aina apai ti ni nga ga Yona nangia nebi.’ (Oni gedi Matayo 12:39, 40.) Yesu asakipai ki ya Yona araki vuru tĩo yo nga gu narengbe kadu ni gako murö ka si adu nga Yekova abatasanga ungako te, gure nangia sangbanebi tipa wai Yesu nika raka ku murö yo.\n8 Ziazia Kekeapai na gu kura sangbaanebi rogoho narukuba gu kura apai. Gu mokedi nangia Pauro aima sakapai tipa agu akuraha ni dunguhe. Ni kpiapai, gu pagume naadu dagba Abarayama na Agara gbiati Sara narukuba gu pagume naadu dagba Yekova na gu rika aboro nangia aYisaraere gbiati gu papara ga Yekova riigbu du ngbangbaturũ yo . (Gara. 4:22-26) Teketeke a, banye na yekaru, Uru Dada Ingapai, gbiamotumo, na gu kura apai nangia ga ga Moize aNdiko adu nga “kirima gu wene apai nikaye.” (Eb. 9:23-25; 10:1) Si ni wenepai tipa ka wisigopai tipa ngbatunga gu sangbaanebi re. Ya mo ani rengbe ka ya tie wẽ agu aboro dunduko, apai, na agu ahe du rogo Ziazia Kekeapai nga kirima kura aboro watadu kurapai?\n9. Wai i asakipai tipa gu pangbanga nga ga Nabota mbata kusayo?\n9 Mbata kusayo, wo gaani awaraga anaaya agu apai re dunduko narukuba kura apai. Ni kpiapai, oni wisigingo gu pangbanga du tipa Nabota nga gu boro Nakindo Izebere asaringbanga ni wia na ki imiko tipa gupai nga kumbari nangia Aba rengbe ka dia gako ati bakakue. (1 Aba. 21:1-16) Rogo gu garã nangia 1932, gaani waraga aya gu pangbanga re nga sangbaanebi. Si adu nga Aba na Izebere narukuba Satana na gako riigbu; Nabota narukuba Yesu; kpioko narukuba pakpio Yesu. Ono tie, dungu agarã kusa, gu buku nga “Let Your Name Be Sanctified,” nakuru rogo 1961, si aya Nabota nga mbedimbedi aKristano, na Izebere narukuba ziree aKristano. Sidu, pa imo Izebere Nabota narukuba rungosi mbedimbedi aKristano rogo yangara arame. Tipa dungu agarã, gu pangbanga re aima ngarasa gu idapase nga ga ga Mbori aboro. Ono tipa gine tie i aria gu giarogopaiyo re ti ni?\n10. (a) Wai rubangirise naundo na saka agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai? (b) Ginipai gaani awaraga agbe berãse areme gbe kutini?\n10 Sidu, vuru agu agarã yo susi, Yekova ima undo “kangara moyambu” tipa i du na bakere rubangirise. Gi rubangirise re ima undo yo i zanga ka yamba apangbanga dunduko rogo Ziazia Kekeapai nga sangbanebi, i namangaha sa kina gu ka i ini nirengo nga kina boro sangbanebi du. Kurigure, i bi gupai nga gu kura apangbanga i asakipai tipaha mbata kusayo, si ima kpakara fu aboro i girogoyo. Gu ngbatunga yugopai nga da narukuba da na tipagine, si ima rengba kadu ni kpakarapai ka inoho, ka tingidaha, na ka mangapai kutini. Gu bakere bakabangirise berewe duho nga, ka si du nga ani gbe berãrani kina kuti gu futufutuapai du rogo gu pangbanga du rogo Ziazia Kekeapai re, ani arengbanga ka mangapai kuti agu arugute du vuruhe yo te. Sidu, ani nabihe areme nga gaani awaraga namangasunge areme na agu apai du taata, agu apai du tipa idapase, hipai, sinombori, na gu kura nyanyakipa asino rengbe ani ka wirikaha ti agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai. *\nGa Nabota kpiapai nayugo nyanyakipa pai furani (Oni bi genewaraga 11)\n11. (a) Gini giarogopaiyo du ani na ni awere tipa gu pangbanga du tipa Nabota, na tipagine gako kpiapai angarasa rani ti ni? (b) Tipagine gaani awaraga nambu fura tipa gu kura apangbanga nga si nga sangbaanebi?\n11 Gini giarogopaiyo tie du ani na ni awere tipa gu pangbanga nga ga Nabota? Ani girogoyo awere rogo gu gene du taata. Gu ruru kumba re akpi, angianga ni sangbanebi tipa Yesu ya watadu mbedimbedi aKristano ya, ono mbiko ko angia gu boro naakakuti ruru mangapai. Ko akakuti ga Yekova aNdiko aboro ki vura ka rungosiko vurũ. (Geda 36:7; 1 Aba. 21:3) Gako kpiapai nangarasa rani mbiko ani dunduko niima rengba ka gbiatirani na ngbatungapai wa gure. (Oni gedi 2 Timoteo 3:12.) Aboro dunduko rengbe ka giarogoyo, ka tingidaha na ka mangapai kuti gupai nangarasa gaani idapase re.\n12. (a) Gini digisopai si aidanga ani da kutini ya nibipa agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai? (b) Tipagine du ani ti ni awere na wene sakarogo gu dudunguroapai nga ga toro? (Oni bi gu kekeapai du bandu waraga yo.)\n12 Ya mo ani rengbe ka ya agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai na kina agu arugute si aida ani mangihe angia na gu kura arogoyo ti ni ya? Oó. Areme, gaani awaraga nafura gbe tipa wai agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai atingida rani na kurapai. Si nawira wa gaani awaraga afuranga berewe tipa agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai dunduko ya si nga sangbaanebi te. Ni kpiapai, ani ima rengba ka ya gu padu ni ruruse nangia ga Nabota ti regbo rungosi na kpio re natingida rani na pa wai Kristo adu ni ruru ko gbiati mbedimbedi aKristano. Ono tie, ani ima rengba ka tingidapa wai ga Gbia “kura akandoro” akakuti gayo idapase. Gu ngbatunga yugopai du taata re, Mbori du nayugoho furani. *\nGU SAKAROGO GA YESU AKPIAPAI YO DU TAATA\n13. Gini kpiapai nayugo na ni nga ani nasakapai awere tipa ga Yesu akpiapai ngba taata agene?\n13 Yesu Kristo angia gu bakerepa Bayugupai naraki auru kpotosende ane. Gako wenewene ayugopai nakoda akpiapai. (Mt. 13:34) Agu akpiapai re ni wenehe mbiko si nasaka nyanyaki apai taata tipa aboro berẽkuriihe na si kini zi ngbaduyo yo. Ya mo gaani awaraga asakanga ga Yesu akpiapai tipa dungu agarã kina ngba taata agene te? Kina boro rengo du! Anga ani adu na ngbarago tipa ka gbia wene giarogopaiyo tipa ga Yesu kpiapai nibipa agbooro, tunga musutada, na pio atĩo rogo gu Ngbaõbambu Sinziri nangia ga Bamburu 1, 2008 te? Ani ima inoho awere wenengai nga agi akpiapai re nafura tipa ga Mbori Kindo na gu diabese duhe na ni tipa ka dungura apefuo Kristo rogo gi gbegberẽ zegino re.\n14. (a) Wai ani asakirogo gu sanza du tipa boro Somorona? (b) Na wai gi ani rogoyo awere?\n14 Ono ginipai du tipa gu kura futufutu apangbanga, watadu asanza Yesu afura tipaha? Agu akuraha narukuba gu kura apai na sangbaanebi; na agu akuraha nga arugute tipa mangapai. Ono gini gu nga rengo? Vuru agu agarã yo susi, karagapai aima du ziazia. Ni kpiapai, oni bingo gu gene ani anaasaka gu ga Yesu sanza nga ga boro Somorona ngbaha. (Rk. 10:30-37) Rogo 1924, Ngbaõbambu Sinziri aya gi boro Somorona re narukuba Yesu; gu gene tona Yerusarema yo ka ndu ku Yereo narukuba gu samungu aboro amangihe Edene yo; agu airadĩ naadu bangiri gene narukuba kikindigi aba bagaahe; boromotumo gbiati boro Revi narukuba apambori. Areme, gaani awaraga natingida rani nga gi sanza re nayugo gupai nga si naida ani undo agu aboro dunduko du rogo zegino na naida na gaani undo, gbe rogo toro yo. Ya mo rago angbanga tirani ka bi gupai nga Yekova nasa gako yugopai si du ziazia te?\n15. Ginipai ani nika wisigoho rogo gu kekeapai ngbefuo gere?\n15 Rogo gu gaani kekeapai ngbefuo gere, ani nika wisigopai tipa gu kura ga Yesu sanza nga ga ngasu adee bawe. (Mt. 25:1-13) Wai Yesu aaida apefuoko girogo gupai gu sanza re ayugoho rogo gi yangara arame re? Ya mo agu apai, agu ahe na aboro dunduko du rogo gu pangbanga re narukuba bakerepai ku mbatayo? Ya mo ko aaida apefuoko mangisunge na ni ni gupai rengbe yo ka wirikapai behe si undo yo rogo gi yangara arame re? Ani nika bihe yo.\n^ genewaraga 4 Gi aakpura Ngbaõbambu Sinziri re, i akusi bambataha rogo pa-Ingirisi rogo Bamburu 2011. Natona ti gu regbo re, i ima asada ka kusaha rogo gu kura afugo a.\n^ genewaraga 5 Mbakadapai gudu ho awere tipa ka sa gi vovo Ziazia Kekeapai re ku rogo gu kura afugo yo.\n^ genewaraga 10 Ni kpiapai, gu buku nga Oni Wiriki Gayo Idapase sakipai ni gbangaha tipa gu raka nga ga aboro 14 rogo Ziazia Kekeapai yo. Agu apai re naruriipa agu apai rengbe ani ka mangaha, angianga kina gupai narukuba kurapai ya ono ndikidi sangbanebi.\n^ genewaraga 12 Nirengo, Fugo Mbori na apai rogoho si awira wa si ni “kpakarakpakara ha tipa rugati na paha,” kodihe na gu kura apapara ga Pauro awaraga. Ono tie, abake Ziazia Kekeapai dunduko ziazia toro adu kugiiyo na pa kehe. Kina gu bangisa ome re naaundo ndikidi aKristano i girogo rengo yo zavura “gu dudungura apai nga ga Mbori,” na si du nasaha taata fu gu berãrani nga ga ingapai re.—2 Pet. 3:16, 17; 1 Kor. 2:10.


YAI GUMAN GUNOM KAM Mako 1\nMako Kam Boingua\nMako yaromi Yesu gama okonom koro koro muruwo kaunom surai yokamai moingi suna tei moikemba yaromi Yerusarem tei kei fairo te Yesu kokonan bengua suwo koropane kanume. Okome Pauro te Banapasi yai surai furo kokonan beipika Mako i ama furo akire di erome. Yaromi ama furo Pita kokonan bengua akire di tongua iran ari suwo koropane inokore eiro “Mako furo Pita Yesu kam di mari dongua firo munom ganom i boime,” epe dime.\nEna Mako bei moiro Roma ari yokamai munom boi erome. Roma ari yokamai yoporam boingua mun finga ena Mako Yesu tai yoporam boingua tarom munmane bengua kam i boimba Yesu ka nuwi si erongua kam i munmane boikeme. Boikemba Yesu uro Satan yaromi ime de tongua kam te Yesu uro ari yai opai akire di erongua kam i boi erome.\nYoane nuwi bui erongua yaromi kam dume\nMt 3:1-12; Lk 3:1-18; Yo 1:19-28\n1 Yesu Kirisito yarom i Yai Gumam wam moingui gunom kam u mari fungua mapunom epe faime. 2 Yaromi gunom kam koro mapunom epe boime: Komari Yai Gumam bei moiro wam ka di tonguamere epe ka mapunom yai Aisaiya munom ganom ka irai boime:\n“Na ka monom yai awi dowaikere yaromi koma ei erere kon yau erowame,” Yai Gumam ka epe dume.* Mar 3:1; Mt 11:10; Lk 7:27\n3 Te ka monom yai ari moikeinga akaiyomdi tei moire u ori wom boire dume: “Ne yokamai Ari Wanopanom konom yaure a kenom beiyo! Te ne yokamai kon yo tongua bei ei teiyo!” epe u boime.\nAisaiya munom epe boime.* Ais 40:3 4 Ena Yai Gumam “Ka monom yai awi dowaiye,” dunguamere Yoane u ari moikeinga akaiyomdi tei ure ari yai opai nuwi bui erere “Ne yokama ‘Yai Gumam no bianom bepunga kore de norowame,’ dire nomanenom si awa towaingero ena na nuwi bui erowaiye,” di mari dome.* Ap 13:24; 19:4 5 Ena ari yai opai muruwo Yuria man moinga te Yerusarem iki akai tei moinga yokamai fu Yoane moingui tei fure bianom faingua di mari de teingoro ena Yoane ari endire Yoran nuwi ori tei fure nuwi bui erome.\n6 Te Yoane yaromi gai suna ta ari non kame wiom beinga fire te non gam fi goiyomdi dere te ipa siname bo te ipa dum nurom nere wan moime.* 2 Kin 1:8; Mt 3:4\n7 Ena Yoane yaromi ari yai opai ka epe di mari de erome. “Okome na mounamdi yaromi ure moramie. Yaromi yoporam ori fai tongua yaromi na yai epe yaromi kauwom tou kanom forau si dowaika faikename.* Ap 13:25 8 Na nuwiwom sumuna ari ereipa yaromi Yai Gumam Murom Sumuna ari erowame,” di mari dome.* Ap 1:5\nYesu nuwi buingoro Satan ka kea ei tome\nMt 3:13–4:11; Lk 3:21–4:13\n9 Ena kakom tei Yesu Nasareti iki birom ori i Gariri suna tei dungui tei ma dere fu Yoran nuwi ori tei fungoro Yoane sumuna Yesu nuwi bui tome. 10 Bui tongoro Yesu nuwi tei moko uro kanungua kamun giram koingoro te Murom Sumuna u kapu kunuma unguamere epe ako u Yesu moingui tei ume.* Yo 1:32 11 Epe ungoro kamundi ka ta epe ume, “Ne na wanam moinga mun ekaniye. Na denam minam mun fi ereiye,” epe dume.* Sam 2:7; Ais 42:1; Mt 12:18\n12 Ena kakom boromdi Murom Sumuna yaromi awi dongoro ari moikeinga akaiyomdi tei fume. 13 Furo tei moingoro girungua takongua kakom 40 fungoro Satan Yesu ka kea ei te moime. Te yaromi te non kei biom gere ama moingoro Yai Gumam nuwi kokonan gan yokama ure Yesu akire di teime.* Ip 4:15\nYesu yai gan suwo iro suwo iro unom boime\n14 Ena yokama Yoane kan iki deingoro Yesu fu Gariri mam iki fure Yai Gumam gunom kam ari epe di mari de erome,* Mk 6:17 15 “Yai Gumam kan moingua kakom i mora goume. Epena Yai Gumam ari kiapanom bei erowangua kakom i teina ume. Ena ne yokamai nomanenom si awa tere gunom kam fi ki siyo!” epe di erome.* Mt 3:2\n16 Ena aro kakom ta Yesu fu Gariri nuwi dian bunamdi fure wan fure kanungua Saimon te emerom Enduru moiro nuwi kapu singa gaiyom fiasi nuwiri de moipire. Yai surai nuwi kapu wandouro suwainga kokonan beipika moipire. 17 Ena Yesu “Ne surai na mounamdi wiro! Ne surai nuwi kapu ipikamere ne surai na kanam dikai fire di mari dere ari yai opai epe endinaipire,” epe di erongoro* Mt 13:47 18 ena kene kene eire nuwi kapu singa gainom ma dere yaromi dourom boi fipire.* Mt 19:27\n19 Ena Yesu kon gawo toka fure kanungua yai Sepeti wam Yemesi te emerom Yoane surai nuwi kopare ikai koi moire nuwi kapu singa gaiyom guwo dungua tokoi ware moipire. 20 Kanungua unom boingoro ena surai nenom te nuwi kokonan gan yokamai nuwi kopare ikai tei moinga ema dero Yesu mouwomdi fipire.\nYesu murom niki dongua awi dongoro u mena ume\n21 Ena Yesu te yai gan suwo iro suwo iro fu Kapanem iki akai tei fingoro ena Yura ari iron kakom dungui tei fu ka nuwi si ereinga iki ikai furo ka nuwi si erome. 22 Yaromi ka kapakom i sumuna mapunom wau fike diro yokamai di erere te Yura ari ka di guwo dungua nuwi si ereinga yokamai dingamere epe dikengua iran ari yokamai ganom nouro dime.* Mt 7:28-29 23 Ena kakom tei yai ta murom niki dongua ikai koi moingua yaromi uro Yura ari ka nuwi si ereinga ikinom ikai tei moire au dire 24 “Yesu, ne Nasareti yai moinga, ne no yokama tora bei norowaro une? Ne ure bei niki de norowanga i faikeme. Te na ne mapunum mora fiye. Ne Yai Gumam yo tongua yai moine,” epe dungoro* Mk 5:7; Yo 6:69 25 ena Yesu kura kam di tero “Ne ka dikeyo! Ne yai dem miriyom ikai koi ma dere u mena fo!” di tongoro 26 ena murom niki dongua bei moiro yaromi gam ako nouro di tero au oriwom dire u mena fume.* Mk 9:26 27 Fungoro ari yokamai muruwo ganom nouro diro ka di ipo ka deime. “Aiya, i torae? Yaromi ka koi nuwi si noromo? Yaromi yoporam boiro murom niki deinga yokamai ka di erongui teiwo giram gore dime,” epe dime. 28 Ena iran Yesu kam wayom Gariri man kene kene eire fume.* Mt 4:24\nYesu ari nupi fainga te ganom kipi kaingua i koi de erome\nMt 8:16-17; Lk 4:40-41\n29 Ena Yesu te ari koi ire waninga yokamai Yura ari ka nuwi si ereinga iki ma dere fu Saimon te Enduru ikinomdi tei fime. 30 Ikai fingoro yokamai furo “Yae, Saimon imam biyai gam murom sungoro boiri tei faime,” Yesu di teingoro 31 ena fu oparomi moingui tei fure okom ako arerongoro murom sunguai goume. Ena oparomi fure kua kopuna kei erere ari bei kan i erome.\n32 Ena aro oropo fungoro kamun kama sungoro yokamai ari nupi fainga yokamai muruwo bo te ari murom niki deinga ikai moinga yokamai muruwo endire Yesu moingui tei wime.* Mt 4:24 33 Te ari yai opai muruwo iki birom ori tei kei fainga yokamai yaromi ikom kori gumam i kuku boi moingoro 34 ena Yesu nupi mapunom mapunom fainga i koi de erome. Te yaromi murom niki deinga yokamai ewi mena domba murom niki deinga yokamai “Mapunom di mari dowapune,” duwainga Yesu “Nemane,” di erome.* Mk 3:11-12\nYesu nenen moingui teiwo ka make eme\n35 Ena kamun ama tako bau boikengoro koimoi ono sunari Yesu arire iki ma dere fu ari moikeinga akaiyom tei fure Yai Gumam ka make ei tome.* Mt 14:23; Mk 6:46; Lk 5:16 36 Ena Saimon te kounama yokamai fure Yesu wandou fure 37 imari dere “Yae, ari yokama muruwo ne wandou moime,” di teingoro 38 ena Yesu ka mokom bairo di erome. “Nonon yokamai iki birom ori teina teina dungui tei ama napune. Na ‘Akai tei ka di mari dowaiye,’ diro ako wiye,” epe dire 39 ena iran Gariri akai muruwo wan fure Yura ari ka nuwi si ereinga ikom ikai fure ka di mari dere te murom niki deinga yokamai ewi mena dome.* Mt 4:23-25; 9:35\nYesu yai ta mantai gai ingua bei nokapu de tome\n40 Ena yai ta mantai gai ingua yaromi fu Yesu moingui tei furo kauwom gurom boiro Yesu yana di tome. “Ne nomane na mun fi narowanga ne na bei nokapu de narowane,” di tongoro 41 ena Yesu miriyom kipi kaingoro okom sino tere yaromi gam akoro “Na nomanenam mun fi ereiye. Ne u nokapu fo!” di tongoro 42 ena kene kene eire mantai gai inguai bei fungoro yaromi gam u nokapu fume. 43 Ena Yesu kura kam erowai tongua epe di tere 44 “Na tai epena beika kam yai ta di tekeyo! Epena ne fu Yai Gumam fi mun ei teinga yaromi moingui tei fure ne ganum opom di to! Te ganum u nokapu fungua iran Mose ka di guwo dunguamere epe ne fi mun ei towanga tarom Yai Gumam to! Ena ari yokamai mapunom firainga ne ganum u nokapu fume,” epe di tere awi domba* Lew 14:1-32 45 yaromi Yesu moingui tei ma dere fure ka wayom ari yokamai muruwo di erome. Ena iran Yesu “Iki birom ori ikai umari naiye,” di fingua faikengoro ena fu ari moikeinga akaiyom fure wan moingoro ari yokamai man man muruwo ma dere u Yesu moingui tei wime.* Mk 7:36\n*1:2: Mar 3:1; Mt 11:10; Lk 7:27\n*1:3: Ais 40:3\n*1:4: Ap 13:24; 19:4\n*1:6: 2 Kin 1:8; Mt 3:4\n*1:7: Ap 13:25\n*1:8: Ap 1:5\n*1:10: Yo 1:32\n*1:11: Sam 2:7; Ais 42:1; Mt 12:18\n*1:13: Ip 4:15\n*1:15: Mt 3:2\n*1:18: Mt 19:27\n*1:24: Mk 5:7; Yo 6:69\n*1:32: Mt 4:24\n*1:34: Mk 3:11-12\n*1:35: Mt 14:23; Mk 6:46; Lk 5:16\n*1:39: Mt 4:23-25; 9:35\n*1:44: Lew 14:1-32\n*1:45: Mk 7:36


Heb 12 | `DAD | STEP | Ada momoiya tamo kayau age fediya musei budũ gen kalilĩ difadaf. Anĩ nigin, ereb ereb ganan naaburada gudũ fef anĩ ado, mosor karika sane fili fadaf anĩ taraile fen, abob wawal fiya nẽ gudu reya Negurem inokanadan anĩ bun, feseya sã gududu tauf.\nNegur Yogon Kesu Tar Madur Fiyẽdidig\n1Ada momoiya tamo kayau age fediya musei budũ gen kalilĩ difadaf. Anĩ nigin, ereb ereb ganan naaburada gudũ fef anĩ ado, mosor karika sane fili fadaf anĩ taraile fen, abob wawal fiya nẽ gudu reya Negurem inokanadan anĩ bun, feseya sã gududu tauf. 2Ada malada Jesus bun dogol tanouf, ĩ neda momoiya nẽ gariya ado, momoiya kisi feleya bagai wõya nẽ. Ĩ wau al fiya mala bun ifaren anĩ nigin ye fen, ĩ aa tetek nigin to fese ye fen, mama yaleya nigin to kukĩ yen, agef fen, ĩ Negur nẽ sia ima biyalẽ ibodon. 3Jesus ĩ mosor adodo tamom kiwai fatuk difenen anĩ ganan faali fen, ĩ nigin kisi tafouf, are ã to fõ yei ken, wauĩ folo rouf nigin age tafouf.\n4Ã mosor ado gunĩ gedig, anĩ ere, ã fau kusĩg fen, naudeĩ fi feleya sã. 5Agog fen, ã wauĩ yaleseya od, Negur neu kesu tar yein anĩ wedereĩ tu kelen:\n“Neu kesu, õ Odug nẽ madur fiya to ege wouf,\nOdug ĩ ou yõf are, waũ to folo rouf,\n6ere nigin, Odug ĩ, idi nigin wau laa fedig anidi madur fiyẽdidig,\nagef fen, ĩ yogon kesu tar yaledif anidi ganan darau ifenẽdidig.” ▼\n▼12:6Proveb 3:11, 12\n7Morõ ã ado are, Negur nẽ madur fiya anĩ de faali gouf. Negur ĩ, ã yogon kesu tar nigin age fef. Kesu nanĩ taka, tamam to madur fiyẽdig? 8Negur yogon kesu tar ganan madur fiyẽdidig, anĩ ere, ĩ ã to madur yeĩf are, ã yogon kesu tar sã, ã dubur temeleĩ. 9Ada ganan tamada tar ado, idi ada madur difada di, anĩ nigin bobou tafiyẽdidig. Anĩ nigin, ada fatuk bagai neda uur nẽ Tama farumen tabod ken, mata tabodõf! 10Ada tamada tar, sain naal bagai, idi biya kisi difen anĩ kilei, madur difadan. Anĩ ere, Negur neda biya fiya nigin, madur fadadig, are ada ĩ geid fateulouf nigin age fedig. 11Sain madur fiya ganan bun, wau al fiya to taledig, darau anĩ taledig. Anĩ ere, dum, idi darau age fiya bunem madur fiyẽdin anidi bun, madur bagai ado wau inosiya nẽ faat biya wõ youf.\n12Anĩ nigin, imeĩ bubur kelediya ado iboreĩ felu reya megeir weledigouf. 13“Yeĩ nigin naab tutuk gouf,” ▼\nanĩ bunem, yeĩ kirorõya to sesen lauf, are biya lediyouf.\nNegur Dudum Fiya Nigin Weder Irouya\n14Tamo ganan geid wauĩ inosiya bun ubodõg fen, fateulouf nigin kabĩ totol waleg. Fateul sãf are, takam Odug to ilouf. 15Taka nem Negur nẽ wau ifenẽya to folo rouf nigin ado, aa faat dirikeĩ gen to wõ ye fen, musei morõ ifeneĩd fen, amuyẽ ifenẽdiyouf nigin lo welegei. 16Taka nem noli tobonunã to inouf nigin be, Esau gen Negur nigin kisi sã to ibodõf nigin lo welegei. Esau ĩ, kesu matu nigin yogon akor fau yalouf anĩ, sain tekelei nẽ saaf anĩ nem na sur fen. 17Anĩ dumen, ã karĩ gef kilei, ĩ el fiya enei akorouf nigin oron, anĩ ere, ĩ to yalen. Ĩ inã ado el fiya anĩ imiren, anĩ ere, ĩ wau faleiya nigin naab taka san.\n18Ã arei eig fiya bun to usigen, arei are kobũ fiya kisi feleya, yã balẽ yef ado, gugum, tubutubuya, uyẽ yau totol ado, 19taur ait, ait taka od wogõya nẽ, are tamo idi ait anĩ karĩ de fen, od baban to wogõ fiyẽdiyouf nigin digonen, 20ere nigin, idi eig ye irokenẽdin anĩ yaleya kisi feleya sã, “Gaar taka arei anĩ kobũ foufeg, meein tulu difouf.” ▼\n▼12:20Eksodas 19:12, 13\n21Moses anĩ ile fen, fatuk bagai kumĩ ise fen, iron, “Aya kumĩ tererẽ auf.” ▼\n22Anĩ ere, ã Saion Arei bun, saa ilun nẽ Jerusalem, are mata ibodõya Negur nẽ taun usigen. Ã engel mala musei biya al de guru difef bun usigen. 23Ã, Negur nẽ kesu matu, idi yeneid saa ilun itoton anidi neid sios bun usigen. Ã tamo ganan nẽ es fiya Negur bun ado, madur tamo kisi feleya bagai wowã den anidi neid uur bun usigen. 24Ã, Jesus, bar itenẽya mata nẽ atun tamo bun ado, naud wiri fen, are Abel nẽ naud wogõ yef anĩ wal fiya od wogõ yef anĩ bun usigen.\n25Lo welegei, are ĩ wogõ yef anĩ to dudum wog. Idi tenebur ein wedereid iroun ĩ dudum difiyen idi to diyalelen, ani nigin, ada saa ilunem wederada irouf ĩ dudum tafouf are, ada iyaleleya nigin malai bagai. 26Sain anĩ bun, yogon aitem teneub enei yokũ fen, anĩ ere, gama ĩ promis od eig ye iron, “Baban aya teneub dogol sã, saa ado yokũ afouf.” ▼\n27Od “baban” yef are ifelnadaf, are ereb ereb inodin yokũ fiya kisi feleya anĩ yokũ feid fen, yalelauf, are ereb yokũ fiya kisi felya sã anĩ fau ifarauf nigin age fouf.\n28Ada tano yokũ fiya kisi feleya sã anĩ talef, anĩ nigin, Negur de tafiye ken, Negur wau al fouf nigin, kumĩ ado aniniya bunem, Negur seli tabiyouf, 29ere nigin, neda “Negur ĩ isaikeleya nẽ yã.” ▼


Ya mo Mo Nabi Tiro Nga mo Mbembedi na Mbori?\nCOVER SUBJECT Ya mo Mo Nabi Tiro Nga mo Mbembedi na Mbori?\nCOVER SUBJECT Ya mo Mo Ini Rimo Mbori na Kini Mangasunge na Ni?\nCOVER SUBJECT Ya mo Mo Naafura Dedede na Mbori?\nCOVER SUBJECT Ya mo Mo Namanga Gupai Mbori Aidaha?\nCOVER SUBJECT Kura Wene Gene Raka ho Te\n‘Oni gi Sangbare ki Rugutironi na Ni’\nYa mo Oni ‘Rugutironi’ na Rogoyo?\nAni du ni Kodikodi Rani Rogo gi Kuru Zegino\nYa mo Mo Nabi Guhe Mo Nagbiaha na Nyanyakipa Ha?\nYekova Nafu Maku fu gu Boro du Nyemu ka Mangapai\nOUR READERS ASK Gini Rengo Duho Tipa Krisimasi?\nNgbaõbambu Sinziri | Banduru 2014\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Bengali Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gujarati Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Macedonian Malagasy Malayalam Maltese Mam Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mixe Moore Myanmar Nahuatl (Central) Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tshiluba Tsonga Turkish Twi Ukrainian Umbundu Urdu Venda Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Wolaita Xhosa Zande Zulu\nAGU APAI NANDU NA GUPAI DU TI KPOTOHO | MO RENGBE ARENGBA KA MBEDA NA MBORI\nPARANGA NGA CHRISTOPHER DU GHANA YO AYA: “Du na wene pagume na Mbori nasa ro mo nibi tiro nga baro ima ngba na mo gu rẽarẽ. Mo nikaa bi tiro ti aregbo dunduko nga Mbori naida na wene apai tipa ro.”\nHANNAH DU GARÃRI NGA 13 DU ALASKA AMERIKA YO AYA: “Mbori nabi ro abi rogo agu akpakarapai dũ du mo ro goho na kini kpinyemuro na kini ngerefuo ro susi wai mo aidaha.”\nGINA DU GARÃRI 40 DU JAMAICA YO AYA: “Yangada wenepai du ngaha ka ino gupai nga mo na wene pagume na Mbori.”\nAnga kina Christopher, Hannah, na Gina du na gi bipai re te. Dungu aboro rogo zegino dunduko idi kuti gupai nga Mbori nabi yo wa abakureako. Na ginipai du tipa ro? Ya mo mo nabi tiro nga mo mbembedi na Mbori? Watadu mo naida ka du mbembedi na ko? Mo ima rengba kaa bakabangiro nga, ‘Ya mo si taata fu boro ni du na wene pagume na Mbori Tanduapai Dũ? Ka i ya si taata, wai du?’\nSI TAATA KA MBEDA NA MBORI\nRingbisihe kuti Ziazia Kekeapai, si taata boro mbedi na Mbori na kidu na wene pagume na ko. Ziazia Kekeapai naya Mbori ayambu gu ruru kumba nangia Abarayama nga “badiare” watadu badiangbako. (Yesaya 41:8) Mo bingo gu wene yambahe du rogo Yakoba 4:8 naya: “Oni mbédi na Mbori, ko ki mbedi na oni.” Rogo gi gene re, si nayugoho nga si taata ka zio bakure watadu kadu na wene pagume na Mbori. Ono wa ani arengbanga ka bi Mbori ya, wai rengbe mo ka ‘mbeda’ na ko na tipa kadu na wene pagume na ko?\nTipa ka karagapai kuti gu sanahe re, mo bingo gupai ninaamanga dagba agu aboro naida ka zio pa bakure. Si natona dedede nga aboro ue naasada ka ino arimoyo. Fuani, ho i nikaa fura ni dagbayo dedede, na kini pekepa agu apai du tipa yo, gayo pa bakure nasona. Na ho i aundo tiyo ni dagbatiyo, si na nyakasa gayo pa bakure. Ani rengbe ka pepai wakina gure tipa zio bakure na Mbori. Ani bingo wai rengbe gipai re ka manga.\nYa mo Mo Ini Rimo Mbori na Kini Mangasunge na Ni?\nMbori ima yugo tiko furani rogo Ziazia Kekeapai yo ni ya ko wẽ: “Mi nga Yekova, gere nga rimore.”\nBanduru 2014 | Mo Rengbe Arengba ka Mbeda na Mbori\nNGBAÕBAMBU SINZIRI Banduru 2014 | Mo Rengbe Arengba ka Mbeda na Mbori


Act 14 | `DAD | STEP | Oun Ikonium taun, Pol Banabas ado, idi gai age difedig gen, Juda neid uub fõ bun dile fen, an tamo waud yaleya bun wogõ de di, Juda tamo kayau ado Grik tamo kayau musei momoi den.\nOun Ikonium Taun\n1Oun Ikonium taun, Pol Banabas ado, idi gai age difedig gen, Juda neid uub fõ bun dile fen, an tamo waud yaleya bun wogõ de di, Juda tamo kayau ado Grik tamo kayau musei momoi den. 2Anĩ ere, Juda tamo momoiya sã anidim, haiden idi nameid dalese di, haiden idi, momoiya tamo kayau kiwai difenẽdin. 3Anĩ nigin, Pol Banabas ado, sain meluk an dibod ken, Odug nigin kumĩ sã wogõ den. Age dife di, Odug ĩ, idi memelik uris ado dinodiyouf nigin, megeir ifenẽdin, anĩ bunem, Odug yogon wau ifenẽya nẽ od anĩ megeir fen. 4Tamo kayau taun temeleid faraf fen, tunĩ Juda tamo geideid, tunĩ aposel geid. 5Age de fen, Juda tamo ado haiden, dogo neid uyu irouya geid, aposel to biya difiyeĩd fen, meein tulu difiyẽdiyouf nigin age difen. 6Anĩ ere, aposel idi anĩ kelei ken, idi diya, Likonia distrik nediwon Listra taun, Derbe taun, anĩ kalilĩ fiya bun diyok dile fen, 7an biya od wogõ den.\nOun Listra ado Derbe Taun\n8Oun Listra taun, tamo taka ye ilolaisin ibodon, ĩ sina namenem ye ilolaisin wõ yen, anĩ to iyõdig. 9Ĩ, Pol od wogõ ye mog, karĩ fiyen. Pol ĩ lo fiyekel fen, ĩ bouwa biya lauf nigin momoiya ado anĩ ile fen, 10Pol ait odugem iweig iron, “Fã wale ufar!” Age ye di, ĩ gurusã ye, iyok ilen.\n11Tamo kayau musei Pol age fen anĩ dile fen, Likonia od nem diweig diron, “Waitou tamo falei difel fen, ada gein disil!” 12Idi Banabas ĩ Sus difiye ken, Pol ĩ Hermes difiyen, ere nigin, Pol ĩ ait ado tamo. 13Waitou Sus nẽ tempel, taun yerin ibodon. Waitou Sus nẽ pris, bulmakau bobõ gĩ fediya adodo, taun bobogẽ irou isin, ere nigin, ĩ tamo kayau musei geid, aposel sesewi fiya difenẽdiyouf nigin age fen.\n14Anĩ ere, aposel Banabas Pol ado, anĩ karĩ de fen, dogo neid kolos serek difeid fen, tamo kayau musei atun gududu de dile diweig diron, 15“Tamo kayau, ã ere nigin enei ago gef? Amãg tamo maug, ã gen. Amã ã gein biya od marou masif, are ã kaũ sã enei utorõg fen, mata ibodõya Negur ĩ, saa, teneub, maaĩ ado, anidi namen ereb ereb ganan inodin, ĩ bun falei gouf nigin marokeneik. 16Kulu Negur ĩ tamo kayau teneub ganan bun itornẽdi di, dogo neid oroya dõ difen. 17Anĩ ere, Negur ĩ yogo nigin yaor fiya to itor ken, faimud ereb ereb biya age fedig anĩ bunem, yogo nigin yaor fedig. Ĩ saa bunem uyẽ ado, saaf dogo neid sain dõf fen, ifeneĩdig. Ĩ saaf musei biya ifenei ken, wauĩ bun kulĩya ifeneĩdig.” 18Od enei nemeg, tamo kayau musei aposel sesewi difenẽdiyouf nigin age difen, anĩ ere, aposel idi naabureid gudũ difenẽdiyouf nigin lakĩ difen.\n19Age dife di, Juda tamo tunĩ, Antiok ado Ikonium taun temeleid disi fen, tamo kayau musei waud dalen. Age de fen, idi Pol meein tulu difiyẽ, laa fel de fen, taun yerin diror diroulen. 20Anĩ ere, dõ fiya tar guru de, Pol salili difiyẽ di, ĩ fã yale fen, baban taun kel ilen. Naa taka di, ĩ Banabas ado Derbe taun dilen.\nAposel Siria Distrik Oun Antiok Taun Keku Den\n21Idi taun anĩ bun biya od wogõ de fen, dõ fiya tar musei dalen. Age difel fen, idi Listra, Ikonium ado, Antiok taun keku de dile, 22dõ fiya tar megeir difiyeĩd fen, idi momoiya bun dibodõf nigin waud dalesen. Idi diron, “Ada Negur nẽ tano bun ileya nigin, morõ musei talouf bagai.” 23Pol Banabas ado, sios mugu mugu bun, uyu irouya digirneĩd fen, kosẽya ado kuriya bunem, Odug idi ĩ nigin momoi dedig, ĩ ima bun dinenẽdin. 24Idi Pisidia distrik atu diyok dile, Pamfilia provins bun wowã den. 25Age de fen, idi Perga taun an od wogõ del fen, Atalia taun disilen.\n26Idi Ataliam waag dale, Antiok keku de dilen, kulu an, sios, kabĩ gama bure difelel anĩ nigin, aposel idi Negur nẽ wau ifenẽya bun dinenẽdin. 27Idi Antiok taun wowã de fen, sios kuru difeid fen, Negur idi bunem ereb age fen anĩ ganan ado, Negur ĩ haiden momoi douf nigin sukar kã fen anĩ, wogõ difiyẽdin. 28Age dife fen, idi, dõ fiya tar geid, sain meluk an dibodon.


YAI GUMAN GUNOM KAM Yoane 18\nAri yokamai Yesu kan si teime\nMt 26:47-56; Mk 14:45-50; Lk 22:47-53\n1 Ena Yesu ka make ei goungoro ena yaromi te no gama yokamai gere fure nuwi Kiron bunamdi fupune. Ena eri oriwa koro tei ei neingi no yokamai suna tei fupune.* Mt 26:36 2 Te koma kakom kakom no yokamai fu eri ei neingi tei fure kuku boipunga ena Yurasi Yesu i mari dongua yaromi akai tei mora kanumie.* Lk 21:37 3 Ena iran Feresi ari te fi mun ei teinga ari ori yokamai bei moiro kiminem endiro ewi deingoro yokamai furo Yurasi moingui tei fingoro ena yarom eri ei neinga konom opom di erome. Ena yokamai kewa lam gairo mukare kewa gairo ei kimi iro wime. 4 Wingoro ena Yesu tai ta ta muruwo fuka di towangua i muruwo fire ena iran yokamai wingi teina tei fure “Ne yokamai eramom wandouime?” di erongoro 5 yokamai ka mokom bairo “Yesu Nasareti yai wandou upune,” di teingoro “Yaromi na moiye,” di erongoro te Yurasi Yesu i mari dongua yaromi yokamai moingi tei ama arero moime. 6 Te Yesu ari yokamai na moika ya te di erongua kakom i yokamai inako dere fure ako mangi tei faingoro 7 ena Yesu yokamai tokoi mina wako erere “Ne yokamai eramom wandouime?” di erongoro “No Yesu Nasareti yai wandou upune,” di teingoro 8 ena Yesu epe dume. “ ‘Ne wandou winga yaromi na moiye,’ mora ne yokama di ereiye. Ena ne yokamai na mounamdi waninga ari na moiki tei moinga yokamai ewi dowaingoro naimie,” di erome. 9 Ena yaromi ka epe di eronguai koma yaromi ka make eiro “Ari ne na narenga yokamai muruwo ako ki suwaiye,” dungua ena epena ka i mukom faimie.* Yo 17:12\n10 Ena kakom boromdi Saimon Pita sanupui ta goiyomdi dongua gurero iro fi mun ei teinga yai ori nuwi kokonan gan ta sire kinam okom wom gamdi si guwo dume. Te nuwi kokonan gan yaromi kam i Maraku.* Lk 22:38 11 Epe bengoro ena Yesu Pita “Ne sanupui tokoi goiyomdi dero! Ne ‘Na aunam “Na ganam kipi karangua konom nanie,” di naronguamere konom i epe naika faikeme,’ di fino? Ma do! Na ganam kipi karangua konom kawom naiye,” di tome.* Mt 26:39\nAri yokamai Yesu akire fu yai ori Anasi moingui tei fime\n12 Ena kiminem ari winga yokamai te kiminem kiapanom yai ori ungua yaromi te Yura ari mokoinga yokamai bei moiro Yesu okom akore kan sire 13 akire fu yai ori Anasi moingui tei fime. Yaromi Kaiyafasi imam biyai moime. Te yai Kaiyafasi epena noniki tei fi mun ei teinga yai ori moime. 14 Te koma Kaiyafasi yaromi arero Yura ariyoma “Fiyo! Yai towane no ari yai opai goi norowangua i faname,” dume.* Yo 11:49-51\nSaimon Pita “Yesu gumam kankeiye,” koma dume\nMt 26:69-70; Mk 14:66-68; Lk 22:55-57\n15 Ena Saimon Pita Yesu gama yai ta gere fure Yesu dourom boiro fipire. Te fi mun ei teinga yai ori yaromi Yesu gama yai ta gumam kanungua ena gama yaromi fu ikom kira suna tei fumba* Mt 26:58 16 Pita yo kori gumamdi mena tei arero moime. Ena gama yai ta fi mun ei teinga yai ori gumam kanungua yaromi fure kori gumamdi kiapam bengua oparomi ka di tero Pita akiro ikai ungoro 17 te opai kori gumamdi kiapam bengua oparomi Pita “Ne ama Yesu gam moino?” di tongoro “Na moikeiye,” di tome.* Yo 13:38 18 Te kakom tei goi goiro ena nuwi kokonan ari te fi mun ei teinga kiminem ari eri gairo arero moiro eri fi moingoro te Pita furo ama arero moiro eri fime.\nFi mun ei teinga yai ori bei moiro Yesu mina wako tome\nMt 26:59-66; Mk 14:55-64; Lk 22:66-71\n19 Ena Pita eri fingoro ena Yai Gumam fi mun ei teinga yai ori Anasi bei moiro Yesu gama yokamai kanom te Yesu ka nuwi si erongua kam mina wako tongoro 20 ena Yesu ka epe mokom bai tero “Na ari yai opai moinga mapunomdi tei ka di mari de ereiye. Te kakom kakom na fure Yura ari nuwi si ereinga ikom fure te fi mun ei teinga ikom fure ka nuwi si ereiye. Na ka ta eke dero dikeiye.* Mt 26:55; Yo 7:26 21 Ena ta bengoro ne na mina wako narene? Ne fure na ka dika firainga yokamai mina wako ero! Yokamai na ka dika fimie,” dume. 22 Ena ka epe dungoro kiminem yai ta Yesu moingui teina tei arere moingua yaromi okomdi Yesu siro “Ne fi mun ei teinga yai ori ka epe mokom bai tenga faikeme,” di tongoro* Ap 23:2 23 ena Yesu “Na ka yo di towaika ena ne ka yo di teika di mari do! Te na ka yo di tekenaika ena tora bengoro ne na naine?” di tome. 24 Ena Yesu okom kan singa yo dungoro ena Anasi Yesu awi fi mun ei teinga yai ori Kaiyafasi moingui tei dome.\nPita yaromi “Yesu gumam kankeiye,” tokoi dume\nMt 26:71-75; Mk 14:69-72; Lk 22:58-62\n25 Ena kakom tei Saimon Pita yo arero eri fi moingoro ena yai ta “Ne yaromi gam ta ama moinio?” di tongoro “E e, na moikeiye,” di tome. 26 Dungoro ena yai ta moime. Yaromi fi mun ei teinga yai ori nuwi kokonan gan moire te Pita nuwi kokonan gan ta kinam bai dongua yaromi ariyom moime. Ena yaromi bei moiro Pita “Kawom, ne tai woi neingi suna tei moiro Yesu gere ama moipiporo moikeipiboro?” di tongoro* Yo 18:1, 10 27 ena Pita “E e, no moikeipuiye,” tokoi dungoro ena kakom boromdi tei koroware gokoro dume.* Yo 13:38\nYesu yai ori Pairoti gumamdi tei arome\nMt 27:11-18, 20-23; Mk 15:2-15; Lk 23:2-3, 18-25\n28 Ena koimoi ongo suna tei ari yokamai Yesu akire Kaiyafasi ikom tei ma dero fu gaman yai ori Pairoti ikomdi tei fime. Ena yokamai “No yokamai ikom i ikai napunga no nomanenom dinepe dongua inainga ena firainga kopuna ori si gai nekenapune,” di firo ena gaman yai ori ikom ikai kime. 29 Ena yokamai mena moingoro ena Pairoti u mena furo “Ne yokamai yaromi tora tai bengua ka kori di towaro beime?” di erongoro 30 ena yokamai “Yaromi tai mapunom niki dongua beikengua morangua no yaromi akire ne moingi tei kunapunga faime,” di teingoro 31 ena Pairoti “Ne yokamai nenen yaromi akire fure Mose ka di guwo dungua ne yokamai nenen erongua i inokore eiro ka kori di teiyo!” dungoro ena Yura ari “Fino? Gaman ne mane dungua iran no yokama nenta si gorapunga konom dikeme,” dime.* Yo 19:6-7; Ap 18:15 32 Epe dinga ena Yesu koma “Na epe goraiye,” nenen dungua i mukom fanaro bemie.* Mt 20:19; Yo 3:14; 12:32-33\n33 Ena Pairoti fu gaman ikom ikai furo Yesu uwom boingua ungoro “Ne Yura ari kiapanom benga yai ori moino, oro?” diro mina wakoro di tongoro 34 ena Yesu “Ne nenen fingamere ka i dinbore nenta na mapunanam i ne di erongoro firo dine?” epe di tongoro 35 “Ma do! Na Yura yai ta moikeiya iran i ne Yura ari yokamai kiapanom bengua yai ori mapunonam i na fikeiye. Nenen arinuma te fi mun ei teinga ari ori yokamai ne ekiro uro na okonamdi nareimie. Ena ne tora bene?” di tongoro* Yo 1:11 36 ena Yesu “Na kiapam benaika akaiyom mangi tawa dikemie. Te na kiapam benaika akaiyom mangi tawa duwangua ena na kokonanam ari yokamai ‘Yura ari na kan si tekenaime,’ diro kura boi erowaime. Dumba epena na kiapam benaika akaiyom i koro ta dume,” di tongoro 37 ena Pairoti “Ena ne ari kiapanom yai ori moino?” di tongoro “Ne ‘Na ari kiapanom yai ori moime,’ dinga kawom dinie. Kawom, ‘Na epe morame,’ diro kui neingoro te ‘Na ari kiapanom moraiye,’ diro u mangi tawa wiye. Te na ka mapunom kawom di mari dowaro wiye. Ena ari ka mapunom kawom dourom borainga yokamai na giranamdi firaimie,” epe di tongoro* Yo 8:47; 1 Ti 6:13 38 ena “Ka mapunom kawom i tora tai dume?” ka epe dume.\nEpe diro ena yaromi dere fu mena fure Yura ari moingi tei fure “Yaromi tai ta bengua ka kori di towapunga i mari dekeiye. 39 I mari dekeipa ne yokamai mapunanom ta dumie. Firainga kopuna ori si gai nowainga kakom kakom na yai ta kan faingua yaromi yo morom awi ne yokamai moingi tei deiye. Ena iran ‘Na ne yokamai Yura ari kiapanom bengua yai orinom awi ne yokamai moingi tei dowame,’ di fimo?” epe di erongoro 40 te yokamai ka mokom bairo au diro “Yaromi awi dekeyo! Ne yai Barapa awi mena do!” dime. Te Barapa yaromi tai kunei nongua yai ta moime.\n*18:1: Mt 26:36\n*18:2: Lk 21:37\n*18:9: Yo 17:12\n*18:10: Lk 22:38\n*18:11: Mt 26:39\n*18:14: Yo 11:49-51\n*18:15: Mt 26:58\n*18:17: Yo 13:38\n*18:20: Mt 26:55; Yo 7:26\n*18:22: Ap 23:2\n*18:26: Yo 18:1, 10\n*18:27: Yo 13:38\n*18:31: Yo 19:6-7; Ap 18:15\n*18:32: Mt 20:19; Yo 3:14; 12:32-33\n*18:35: Yo 1:11\n*18:37: Yo 8:47; 1 Ti 6:13


Mat 23 | `DAD | STEP | Dum Jesus, tamo kayau in dõ fiya tar geid irokenẽdin,\nJesus Farisia Tamo Ado Lo Ifelnẽdiya Tamo Ketẽ Fiyẽdin\n1Dum Jesus, tamo kayau in dõ fiya tar geid irokenẽdin, 2“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, Moses nẽ sia bun dibodõdig. 3Anĩ nigin, ã idi karĩ wiyẽdig fen, ereb idi ã ago gei de di, ã ago gouf. Anĩ ere, ereb idi age difef anĩ, ã to agog, ere nigin, idi dirõdig anĩ to dõ de age difedig. 4Idi morõ odudug difofa ken, tamo kayau oroweid se difedig, anĩ ere, idi dogo bagai, morõ enei dalesauf nigin imeid gege tekelei bagai gebeya nigin to orodidig.\n5“Idi ereb ereb ganan age difedig, are ege tamo meleid yaleya: Age de fen, idi tamo meleid yaleya nigin, lo ĩtãfiya bokis naal odudug nuwa bun difeid fen, demeid bun ado imeid dã bun difofãdig, idi neid kolos nẽ malũ meluluk adodo dinodidig. 6Idi, saaf odudug bun ado Juda neid uub fõ bun, modoũ malabag ibodõya anĩ orodidig. 7Idi maket modoũ bun, tamo kayau idim sere difiyeĩd fen, ‘O tise’ difediyouf anĩ orodidig.\n8“Anĩ ere, ã tise to diyeĩf, ere nigin, ã Tise tekelei dogol ado, ã adok tura tura. 9Ã tenebur ein aib taka to dei gouf, ere nigin, ã Temeĩ tekelei dogol ado, ĩ saa ilun ibodok. 10Ã mudur ado to diyeĩf, ere nigin, ã Mudur Ado tekelei dogol, are Kristus. 11Ã atun, aib taka ganan wal fiya wõ you fenẽ, ĩ ãgenei kabĩ tamo ibodõf. 12Ere nigin, aib taka ĩ yogo yana yalesef, ĩ lai fesilauf, aib taka ĩ yogo nigin lai fesilauf, ĩ yana adouf.\n13“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã tamo kayau meleid bun saa tano nigin sukar unogedig. Ã aug namen to ulegedig, idi dilau fenẽ age difef, ã katĩ welegedig. ▼\n▼23:13Itotoya tunĩ eig de ditoton:welegedig.14Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã waab neid fõ sosoin wedig kuwesig fen, tamo kayau meleid yaleya kosẽ meluk ago gedig. Anĩ nigin, ã darau odug bagai walogouf.\n15“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã, tamo tekelei waleg fen, ĩ ãgenei dõ fiya unenẽgouf nigin, teneub bun uyokeleg fen, maaĩ naab bun uyõgefeg ago gedig, agog fen, tamo ĩ anĩ ufelnẽge di, ĩ ãgenei dõ fiya wõ yef are, ĩ ã hel nẽ gere tar ubodõgef wal yeĩya sane bagai wõ yef.\n16“Mala ifofakeleya uyu irouya, ã nigin meleĩlon ado! Ã urõgedig, ‘Aib taka tempel yana bunem in od isen ken, totol od irok, are ege, anĩ ere, aib taka tempel nẽ gol bunem in od isen ken, totol od irok, ĩ dõf age fouf.’ 17Ã neneya, meleĩ ifofakeleya! Ere anĩ odug, gol de, oo tempel gol fateul ifenẽdig anĩ? 18Takag ã urõgedig, ‘Aib taka alta yana nem in od isen ken, totol od irok, are ege, anĩ ere, aib taka sesewi fiya nẽ safina alta bun ifaref anĩ yana nem in od isen ken, totol od irok, ĩ dõf age fouf.’ 19Ã, mala ifofakeleya tamo! Ere anĩ odug, safina de, oo alta sesewi fiya fateul ifenẽdig anĩ? 20Anĩ nigin, aib taka alta yana nem in od isen ken, totol od irok, ĩ alta ado safina ganan alta teten ifaref anim in od isen ken, totol od irok. 21Taka ĩ tempel yana nem in od isen ken, totol od irok, ĩ tempel ado, Negur tempel namen ibodok anim in od isen ken, totol od irok. 22Taka ĩ saa yana nem in od isen ken, totol od irok, ĩ Negur nẽ king sia ado, Negur ĩ an ibodok anim in od isen ken, totol od irok.\n23“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã kabier tamal sako nanaaleg farag fen, ten tekelei unogedig, anĩ ere, ã, lo nẽ odug, are safina wal fiya anidi nigin to kisi gedig, are lo nẽ madur fiya, wau ifenẽya, wau momoiya. Ã anĩ adok to tai gedig. Ã teten nẽ anĩ dõg fen, dum nẽ anĩg tai gem, are dem. 24Ã, mala ifofakeleya uyu irouya! Ã soloulã tar bun ibodok anĩ ulul nem yaleleya nigin kous gedig, anĩ ere, ã kamel tar bun ibodok anĩ utobogedig.\n25“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã kap beĩ ado agara anĩ kulo gedig, anĩ ere, name bun amuyẽ isokos fen, taka nẽ safina yaleya nigin imeĩ su lai ge fen fe tetenem yaleya ado, akorou yeya aug naumeĩ nigin dogol yenek. 26Farisia tamo, mala ifofakeleya! Kap beĩ ado name ket kulo wedig, ago ge di, teteneg fili youf.\n27“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã aau lalau nem matmat sigor naki fiya gen, teten lo fiya nigin biya bagai, namen anĩ are tamo gare den tuweid ado ereb ereb ganan amuyẽ isokosen. 28Age fiya bagai, ãg teten tamo kayau meleid bun madur tamo gen ubodõgedig, anĩ ere, nameneĩ mala yaleya ado sane bagai isokosen.\n29“Lo ifelnẽdiya tamo, Farisia tamo geid, ã meleid yaleya tamo, ã nigin meleĩlon ado! Ã profet neid matmat unog fen, madur tamo neid matmat garab wiyẽgedig. 30Ã urõgedig, ‘Ada tubuda tar dibodon sain bun, ada tabodom are, ada idi geid to bagu tafem, profet naudeid to filu fadam.’ 31Anĩ nigin, ã aug nigin yaor gef, ere nigin, ã idi profet didenkesin anidi neid ibor tar. 32Ãgenei tubuĩ tar neid mosor tobol ge di, isokosef!\n33“Ã gogour bagai! Ã gogour sane gere tar! Ã naig ge fen, hel nẽ es fiyauf bun tamal uyagauf? 34Age fiya nigin, aya, profet, keleĩ biya tamo, tise ado ã bun sur afediyouf. Idi tunĩ udenkesigouf, tunĩ aa tetek bun udenẽdigouf, tunĩ ãgenei uub fõ bun wagagã gouf, fonõ fonõ idi darau wenẽdig fen, urudigouf. 35Anĩ nigin, madur tamo Abel nẽ naud bun ile, Sekaraia Berekia naal, ĩ tempel alta ado atun ã ukesigen, in naud bun, madur tamo neid naudeid ganan teneub enĩ iroun nigin, anĩ nẽ mala solo sane ã bun isiyouf. 36Aya ã momoi arokeneik, mala solo kafĩ fiya enĩ ganan, tamo kayau sain enei bun dibodok anidi bun isiyouf.\nJesus Jerusalem Nigin Wau Laa Fen\n37“O Jerusalem, Jerusalem, õ profet udenkeis fen, õ bun sur fedig anidi meein meein wedidig, sain musei aya õ wau afon ken, ogon gerẽ tar kuru afedig, tataro sina momou waye farumen kuru fedig gen, anĩ ere, ã utorõgedig. 38Ulogouf, ãgenei fõ fonou lef. 39Anĩ nigin, aya ã arokeneik, ã aya baban to uleyagauf ile, ã fau urõgouf, ‘Odug yana bunem isif, ĩ el fiya ado,’ ▼


1Jo 2 | `DAD | STEP | Neu kesu tar, ã mosor to unogouf nigin, aya enei atotkeneik. Anĩ ere, taka ĩ mosor inouf are, taka ada isennadauf nigin yogon Dei irokenẽdig anĩ ibodok, ĩ Jesus Kristus, madur bagai.\nKristus Ĩ Ada Isennadaya\n1Neu kesu tar, ã mosor to unogouf nigin, aya enei atotkeneik. Anĩ ere, taka ĩ mosor inouf are, taka ada isennadauf nigin yogon Dei irokenẽdig anĩ ibodok, ĩ Jesus Kristus, madur bagai. 2Ĩ neda mosor nigin Negur nẽ didi yo fiya nẽ sesewi fiya, are neda mosor nigin dogol sã, anĩ ere, tenebur tamo kayau ganan neid mosor nigineg.\n3Ada keleĩ, ada yogon ĩtãfiya dõ tafef are, ada mogo ĩ keleĩ. 4Tamo ĩ aya ĩ keleĩ ye fen, ereb ĩ irok anĩ to dõ fouf are, ĩ idegẽya tamo, agef fen, momoi anĩ ĩ bun to ibodok. 5Anĩ ere, taka ĩ yogon od dõ fef are, Negur nẽ wau laa fiya are momoi bagai ĩ bun kisi felef. Anĩ bunem, ada ĩ bun tabodok anĩ ada keleĩ. 6Aib taka ĩ bun abodok yef, ĩ Jesus age fedig gen age fouf bagai.\n7Turau tar oboiyou, aya ĩtãfiya mata to atotkeneik, anĩ ere, ĩtãfiya tubu, are abob nigin wau laa fiya anĩ, ã uruwa Jesus nigin momoi gen sain bunem karĩ gen. Ĩtãfiya tubu enei are, od ã karĩ gen anĩ. 8Anĩ ere, aya ĩtãfiya mata atotkeneik, are anĩ nẽ momoi anĩ, ĩ bun ado ã bun mogo ulegef, ere nigin, gugum mogo iwaikele di, lalan momoi bagai anĩ mogo so fef.\n9Taka ĩ lalan bun abodok ye fen, yogon tura nigin to orof, ĩ fau gugum bun ibodok. 10Aib taka ĩ yogon tura nigin wau laa fef, ĩ lalan bun ibodok, age fe di, ereb anim ĩ ye tũ fiya nigin, ĩ bun taka to ibodok. 11Anĩ ere, aib taka ĩ yogon tura nigin to orof, ĩ gugum bun ibod ken, gugum bun iyõdig. Ĩ narib ilef anĩ, ĩ keleĩ sã, ere nigin, gugum anim ĩ mala ifofakelen.\n12Aya kesu tar ã atotkeneik,\nere nigin, ãgenei mosor in yana bunem weder tu kelen.\n13Aya tama tar ã atotkeneik,\nere nigin, ã ĩ gariya bun ibodok anĩ keleĩ.\nAya kesu oosi ã atotkeneik,\nere nigin, ã sane anĩ mogo wal gen.\n14Aya kesu tar ã atotkeneik,\nere nigin, ã Dei anĩ mogo keleĩ.\nAya tama tar ã atotkeneik,\nere nigin, ã totol ado,\nage fe di, Negur nẽ od ã bun ibodok,\nage fe di, ã sane anĩ mogo wal gen.\nTeneub Ein Nẽ Nigin To Wauĩ Laa Fouf\n15Ã teneub enei be, ereb taka tenebur ibodok anĩ nigin to wauĩ laa fouf. Taka ĩ teneub enei nigin wau laa fouf are, Dei nẽ wau laa fiya ĩ bun to ibodok. 16Ere nigin, ereb ereb ganan tenebur ein ifaref–mosor tamo nẽ oroya, yogon mala ile oroya ado, ereb ĩ ado fen ereb ĩ age fef anĩ nigin yana yaleseya–are Dei bun tamal to isif, anĩ ere, tenebur tamal isif. 17Teneub ado yogon oroya are sa kalauf, anĩ ere, tamo Negur nẽ oroya dõ fef, ĩ mata ibodkalauf.\nKristus Nẽ Kiwai Tar Nigin Weder Irouya\n18Neu kesu tar, sain enei are idikeleya sain. Kristus nẽ kiwai isif anĩ, ã mogo karĩ gen, age fiya gen, gamag Kristus nẽ kiwai tar musei disin. Anĩ bunem, sain enei are idikeleya sain anĩ, ada keleĩ. 19Idi uruwa bun, ada geid tabod ken, ada bun tamal dilen, anĩ ere, idi momoi bagai neda sã. Ere nigin, idi nedam are, idi ada geid tabodom. Anĩ ere, idi ada bun tamal dilen anim, idi ganan neda sã anĩ yaor fen.\n20Anĩ ere, ã, Kristus ĩ Fateul anĩ bunem, Awa Uur Fateul waleg fen, ã ganan momoi anĩ keleĩ. 21Aya ã momoi anĩ keleĩ sã nigin to atotkeneik, anĩ ere, ã momoi anĩ keleĩ nigin ado, idegẽya taka momoi anĩ bun tamal to isif nigin, aya ã atotkeneik. 22Ai anĩ idegẽya tamo? Tamo, Jesus ĩ Kristus yeya anĩ wa fef anĩ. Tamo age fiya, are Kristus nẽ kiwai. Ĩ, Dei ado Naal wa fedif. 23Taka ĩ Naal wa fef, ĩ bun Dei sã. Aib taka ĩ Naal kurõ fesif, ĩ bun Deig ado.\n24Ereb ã gariya bunem karĩ gen anĩ, ã bun agef ibodõf nigin lo walagauf. Ago gouf are, ã Naal bun ado Dei buneg ubodõgouf. 25Agef fen, enei anĩ ereb ĩ age afouf fadan, are mata ibodkeleya.\n26Aya, idi ã kũ fenẽya bun dirouleyeĩya nigin age difef anidi nigin, enei atotkeneik. 27Ã nigin, Awa Uur Fateul ã ĩ bun tamal walegen are, ã bun ibodok, age fe di, aib takam ã ifelneĩya nigin lau fiya taka to ibodok. Anĩ ere, yogon Awa Uur Fateul anim, ereb ereb ganan nigin ã ifelneĩdig. Age fe di, Awa Uur Fateul anĩ momoi bagai, idegẽya sã, anĩ nigin, ã ifelnein kilei anĩ, ĩ bun ubodõgouf.\nNegur Nẽ Gere Tar\n28Neu kesu tar, gama ĩ bun agog ubodõgouf, ago ge di, ĩ wõ youf sain bun, ĩ isi di, ĩ mala bun, ada kumĩ sã ado mama sã tafarauf.\n29Ã, ĩ madur bagai anĩ keleĩ youf are, ã keleĩ, tamo idi ereb madur age difef anidi ganan ĩ bunem gogũ fedin.


• Pain Free abortions @@+27734668538 drdiko abortion clinic in Gaborone. Gaborone - Victoria's List\n» • Pain Free abortions @@+27734668538 drdiko abortion clinic in Gaborone.\nFree • Pain Free abortions @@+27734668538 drdiko abortion clinic in Gaborone. Gaborone\nLocation: Gaborone, Gaborone, Gaborone, Botswana, Botswana\nPatient confidentiality is extremely important to us and our patients trust that we will not only provide quality healthcare, but also keep their procedures and visits confidential. If the patient chooses to include a parent, spouse, partner, or friend in their visit, we will welcome their participation but we will not discuss any patient services and/or procedures unless directly authorized by the patient, We are conveniently located across all provinces in south Africa in the most profound cities and towns for easy access to our services - Call/Whats-app +27734668538.


Jon 1, Mata Ifenẽya Nẽ Od (DADNT) | Chapter 1 | The Bible App | Bible.com\nBible LanguageMarikChange Language\nDADNT Mata Ifenẽya Nẽ Od\n1Gariya bun Od anĩ ibodon, Od anĩ Negur ado dibodon, Od anĩ Negur. 2Gariya bun ĩ Negur ado dibodon.\n3Ĩ bunem ereb ereb ganan inon, Od anĩ sã bun ereb inodin taka to ibodok. 4Mata ĩ bun ibodon, mata anĩ tamo neid fula fiya. 5Fula fiya anĩ gugum bun lalan ifenek, anĩ ere, gugum ĩ fula fiya anĩ to kelein.\n6Tamo taka Negurem sur fe di, isin, ĩ yana Jon. 7Ĩ fula fiya anĩ yaor fe, kurõ fesiyouf nigin isin, are tamo kayau ganan ĩ bunem momoi douf nigin age fen. 8Ĩ anĩ fula fiya sã, ĩ fula fiya anĩ kurõ fesiyouf nigin isin. 9Fula fiya bagai yogo tamo kayau ganan lalan ifenẽdif, ĩ tenebur isin.\n10Ĩ teneub bun ibodon, are ĩ bunem teneub inon, anĩ ere, tamo kayau tenebur ein, ĩ to kelein. 11Ĩ yogon bagai anidi bun isin, anĩ ere, yogon bagai anidi ĩ to daleyen. 12Anĩ ere, idi ĩ daleyen, ĩ yana nigin momoi den anidi bun, Negur idi Negur nẽ gere tar wowã douf nigin igirnẽdin. 13Sina tama nẽ naud bunem to Negur gere tar wowã den, bouwa nẽ oroya bunem sã, tamo nẽ wau irõya buneg sã, anĩ ere, Negur yogo age fe di, wowã den.\n14Od anĩ tamo wõ ye fen, ada atun ibodon. Ada yogon fula fiya medeĩya tailen, fula fiya medeĩya are Naal Tekelei Yogo Dogol nẽ, ĩ Tama bun tamal wau ifenẽya ado momoi barikã isin.\n15Jon ĩ nigin kurõ falaisi wogõ yen. Ĩ iweig fen, iron, “Ĩ enei nigin aya arokenein, ‘Taka ĩ aya dumeun isif, ĩ aya wal fiyaya, ere nigin, ĩ ket ibodon.’” 16In wau ifenẽya barikã bunem, ada adok el fiya tale fen, anĩ teten el fiya musei talen. 17Are Moses bunem lo anĩ talen, anĩ ere, wau ifenẽya ado momoi anĩ, Jesus Kristus bunem isin. 18Taka nem Negur to bagai ilen, anĩ ere, Negur Naal Tekelei Yogo Dogol, ĩ Tama wagen ibod ken, ĩ nigin yaor fen.\n19Juda tamo Jerusalem temeleid idim, pris tunĩ, Lewi nẽ ibor geid sur difedi di, Jon ĩ aim yeya anĩ to difiyẽ di, Jon ĩ eig ye kurõ fesin. 20Ĩ wa fiya sã, kurõ falaisi, “Aya Kristus sã,” yen.\n21Idi ĩ to difiyen, “Age fiyauf are, õ ai? Õ Eliya de?”\n22Age ye di, idi diron, “Õ ai bagai? Õ amã urokanamã len, idi amã sur difaman anidi gein ke ma malauf. Õ ogo nigin ere wof?”\n23Jon profet Asaia nẽ od bun solof iron, “Aya anĩ, ait taka gerere tuan iweig irok, ‘Odug nẽ naab madur gouf.’”#Asaia 40:3\n24Farisia tamo tunĩ sur difedin anidim 25to difiyen, “Õ Kristus sãf, Eliya sãf, Profet anĩ sãf are, ere nigin naan ugunẽdif?”\n26Jon aitedin yale iron, “Aya naan nem naan agunẽdif, anĩ ere, ã atun, taka ã keleĩ sã anĩ ifaref. 27Ĩ anĩ aya dumeun dõ fiyaf, aya to biya nigin, in ye su nẽ malũ biru fediya kisi feleya sã.”\n28Enei ganan Betani oun Jordan naan sitakã, Jon naan igunẽdin nẽ an wõ yen.\n29Naa taka di, Jon, Jesus wagen iyok isi mog, ile fen, iron, “Ulegef, Negur nẽ Sipsip Naal, ĩ tamo ganan neid mosor yaleledif! 30Enei nigin au fen, oron, ‘Taka ĩ aya dumeun isif, ĩ aya wal fiyaya, ere nigin, ĩ ket ibodon.’ 31Aya yug ĩ keleĩ san, anĩ ere, aya asi, naan nem naan agunẽdif nẽ gariya are, Israel tamo kayau bun ĩ yaor fouf nigin.”\n32Age ye fen, Jon enei kurõ feis iron, “Aya, Awa Uur saa ilun tamal kuburir gen isi, ĩ bun ibod mog, ailen. 33Aya ĩ to kelein, anĩ ere, taka ĩ, aya naan nem naan agunẽdiyouf nigin sur fiyan im irokanan, ‘Tamo anĩ, Awa Uur isi, ĩ bun ibod mog, ulouf, im Awa Uur Fateul nem naan igunẽdiyouf.’ 34Aya ailen nigin kurõ afeis, ‘Eĩ Negur Naal,’ auf.”\n35Naa taka di, Jon, in dõ fiya tar uru geid, baban an difaren. 36Ĩ, Jesus isi ile di, ile fen, ĩ iron, “Ulegef, Negur nẽ Sipsip Naal!”\n37Sain Jon nẽ dõ fiya tar uru enei karĩ de fen, idi Jesus dõ difiyen. 38Jesus falei yel, idi ĩ dõ difiyẽ mog, ile fen, to fedin, “Ã ere oroyeik?”\n39Ĩ iron, “Umag fen, ulogouf.”\n40Endru, Simon Pita ne tura ĩ, idi uruwom ereb Jon wogõ yen anĩ karĩ de fen, Jesus dõ difiyen anĩ taka. 41Ereb uruwa Endru age fen are, ĩ tura Simon imir ile fen, irokenen, “Amã Mesia (anĩ Kristus) fotou mafen.” 42Age ye fen, Endru, Pita Jesus wagen irou ile di,\n43Naa taka di, Jesus Galili ileya nigin kisif fen, Jesus Filip fotou fiye ken, irokenen, “Aya dõ wiya.”\n44Filip ĩ, Endru Pita ado geid, Betsaida taun temeleid. 45Filip Nataniel fotou fiye ken, ĩ irokenen, “Amã ĩ nigin Moses nẽ Lo bun itoton ado profet idig ditoton, Jesus Nasaret tamal, Josef naal anĩ, fotou mafen.”\n46Nataniel to fen, “Nasaret! Ereb biya taka, anenem wõya nigin kisi feleya de?”\n47Sain Jesus Nataniel non iyok isi mog, ile fen, ĩ nigin iron, “Eĩ Israel tamo bagai, ĩ bun ereb idegẽya taka sã.”\n48Nataniel Jesus to fiyen, “Naig wo fen, õ aya keleĩ?”\n49Age ye di, Nataniel Jesus irokenen, “Rabi, õ Negur Naal, õ Israel neid King.”\n50Jesus iron, “Aya õ aa fig farumen ailiyon aul nigin, õ momoi wof. Õ anĩ wal fiya ereb ereb odug ulouf.” 51Ĩ tobol fe iron, “Aya ã momoi bagai arokeneik, ã, saa bobog kã fele di, Negur nẽ engel Tamo Naal bun diselef disif dife mog, ulogouf.”


Rom 9 | `DAD | STEP | Aya Kristus bun momoi orok, aya idegẽya sã, neu kisi es fiya wau bun ibodok, Awa Uur Fateul bunem, aya bun anĩ megeir fef,\nNegur Yogo Bagai Igirin\n1Aya Kristus bun momoi orok, aya idegẽya sã, neu kisi es fiya wau bun ibodok, Awa Uur Fateul bunem, aya bun anĩ megeir fef, 2are aya fatuk bagai wau gudũf fen, aya faimud wau bun morõ ado. 3Ere nigin, aya, neu turau tar, neu ibor anidi nigin, aya yug isisna fen, Kristus bun tamal yalelnauf anĩg, aya orouf. 4Idi Israel tamo kayau. Negur nẽ gere tar ya anĩ dogo neid, Negur nẽ fula fiya medeĩya anĩ, idi bun yaor fen, Negur ado bar itenẽya, lo yaleya, tempel bun Negur yana yaleseya ado, ereb Negur age afouf ye fen igirin, are dogo neid. 5Tubuid tar Abraham, Isak, Jakop are dogo neid, idi neid ibor anĩ isi isi Kristus wõ yen, Kristus ĩ Negur, ganan ĩ farumen dibodok, faimud ĩ yana talesauf! Momoi.\n6Are Negur nẽ od irofosiya gen sã. Ere nigin, Israel ibor bun wõ den anĩ, ganan Israel sã. 7Idi Abraham nẽ ibor nẽ tubu tar ba, anĩ ere, ganan Abraham nẽ gere tar bagai sã. Age fiya ban, “Isak bunem, ogon ibor tar douf.” ▼\n8Are, tamo nẽ tobonunã nẽ naud bunem Abraham nẽ gere tar wowã den anidi ganan, Negur nẽ gere tar sã, anĩ ere, promis nẽ gere tar idi, Abraham nẽ ibor tar youf. 9Negur nẽ promis od anĩ eig fiya, “Yogon sain bun bagai, aya kelauf, Sara kesu adouf.” ▼\n▼9:9Jenesis 18:10, 14\n10Anĩ dogol sã, anĩ ere, Rebeka nẽ gere tar tama tekelei ado, are tubuda Isak. 11Anĩ ere, kesu uru fau gõ fiya sã bun, ereb biya be sane be age fiya sã mog, Negur nẽ oroya anĩ, kabĩ bunem sã, iweignẽdif ĩ bunem, yogon igirĩya bun ifarauf nigin, 12ĩ Rebeka irokenen, “Matu anĩ, ibuye nẽ aruna yaleyẽf.” ▼\n13Are Negur nẽ Itotoya bun ibodok kilei, “Aya Jakop nigin wau laa fen, anĩ ere, Esau to oroun.” ▼\n▼9:13Malakai 1:2, 3\n14Age fiyauf are, ada ere tauf? Negur madur sã de? Sã bagai! 15Ere nigin, Negur Moses irokenen,\n“Aya aib nigin wau yuk anĩ bun, wau yũya afenẽf,\naya aib nigin wau irok, ĩ nigin wau yenẽf.” ▼\n16Anĩ nigin, are, tamo nẽ oroya be kabĩ totol yaleya bunem sã, Negur nẽ wau yũya bunem. 17Negur nẽ Itotoya bun, Isip nẽ king Farao nigin eig ye irok, “Aya õ enei nigin bagai king anenon, are aya õ bun neu megeir yaor afe di, teneub ganan bun, neu yanau kurõ difalaisiyouf nigin age afen.” ▼\n18Anĩ nigin, Negur aib ĩ wau yũya ifenẽya nigin orof bun, ĩ wau yũya ifenẽdig, agef fen, ĩ aib nẽ wau katĩ feleya nigin orof bun, ĩ katĩ feledig.\n19Ã takam aya irokanauf, “Age fiyauf are, ere nigin Negur fau ada bouwada bun od yuk? Aim anĩ yogon oroya katĩ felef?” 20Anĩ ere, tamo õ ai anĩ Negur od solo urokenẽf? “Ereb kare fen anim ĩ kare fen anĩ, ‘Ere nigin eig wo unoyan?’ fiyẽf de?” ▼\n▼9:20Asaia 29:16; 45:9\n21Mis inoya tamo ĩ mafer de tekelei anim, mis uru, taka kabĩ biya ifenẽya nẽ, taka kabĩ sane ifenẽya nẽ, yogon oroyam inoya kisi feleya sã de?\n22Negur ĩ yogon didi anĩ yaor fe di, yogon megeir anĩ tamo kayau keleĩ youf nigin wau iro ken, yogon didi idi bun ile, daũ feidlauf anidi nigin molol bunem loloum fedi di, sain meluk ibodon ouf are, ada ere tauf? 23Negur ĩ idi fula fiya medeĩya dalouf nigin dodok fe fen, yogon wau yũya ifenẽdiyouf anidi bun, yogon fula fiya medeĩya barikã anĩ yaor fiya nigineg wau iron ouf are, ada ere tauf? 24Ada buneg Negur iweignadan, Juda temeleid dogol sã, haiden buneg. 25Are Hosia nẽ itotoya buneg Negur wogõ yef kilei,\n“Aya idi neu tamo kayau sã anidi, neu tamo kayau auf,\nage afe fen, aya neu oboiyou sã anĩ, neu oboiyou auf,” ▼\n“Negur ‘Ã neu tamo kayau sã’ yen nẽ modoũ anĩ bun,\nidi anĩ ‘Negur mata ibodõya nẽ gere tar’ youf.” ▼\n27Asaia Israel nigin iweig iron,\n“Israel tamo kayau maaĩ ubun mumul gen musei bagai,\nanĩ ere, musei sã dogol kel gei fediyouf.\n28Ere nigin, Odug ĩ teneub bun,\nyogon tamo kayau es fediyouf nẽ od ganan kaisã bagai dõf agef kisi falauf.” ▼\n▼9:28Asaia 10:22, 23\n29Are Asaia mogo iron kilei,\n“Odug saa ilun nẽ kusĩ tamo guri feid uyu iroudig anĩ,\nneda ibor nẽ tubu tar tunĩ to itornẽdim are,\nada Sodom gen wõ taum,\nada Gomora gen tabodom.” ▼\nIsrael Tamo Kayau Momoiya Sã\n30Anĩ nigin, ada ere tauf? Haiden idi madur bagai anĩ to dimiren anidi, momoiya bunem madur bagai anĩ dalen. 31Anĩ ere, Israel idi madur bagai nẽ lo dõ difen, idi madur bagai anĩ yaleya sã. 32Ere nigin yaleya sã? Idi Negur nigin momoiya bunem dõ fiya sã, anĩ ere, lo dõ fiya bunem, Negur mala bun madur bagai dalouf nigin age difen nigin. Idi ye tũ fiya nẽ meein anim yeid tũ fen. 33Are Negur nẽ Itotoya bun ibodok kilei,\n“Lo weleg, aya Saion oun tamo yeid tũ fiya nigin meein taka,\nidi kubũ douf nigin sa tuwa taka anof,\nage afe di, taka ĩ, ĩ nigin momoi youf, ĩ mama to bagai yalouf.” ▼\n▼9:33Asaia 8:14; 28:16


Kpio Yesu Na Zingabekpio Gu Undo Rengbe mo ka Gbiaha Ti Ni\nCOVER SUBJECT Ndu Gupai Ani Aida I Batasirani Ti Ni\nCOVER SUBJECT Kpio Yesu Na Zingabekpio Gu Undo Rengbe mo ka Gbiaha Ti Ni\nCOVER SUBJECT Tingida Pakpio Yesu—Gini Regbo Si Ka Manga Ti Ni Na Wari?\n“Wo si Angba Angba Bangiro”\nYa mo Oni Anye Kaa ‘Ngera’ Angera Kindi?\nManga Rogatise “Kina Rogo Gbia yo” Ya mo si Rẽarẽ Kindi?\nOni Wirikipai ti gu Sanza Nga ga Ataranda\nOni du ni Ruru Roni ka Undo Awirina Kristo\nMO GEDIHE ROGO Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Bulgarian Cakchiquel (Central) Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Maltese Mam Mambwe-Lungu Maya Mazatec (Huautla) Mixe Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swedish Tagalog Tatar Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tok Pisin Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nNgbaõbambu Sinziri | Marungu 2015\nAGU APAI NANDU NA GUPAI DU TI KPOTOHO | YESU NABATASA ABORO—BE GINE?\n“Mo ídi pa Gbia Yesu, mo ki bati.”—Amokedi 16:31.\nAgi afugo re, gu mokedi nangia Pauro na Sira napehe fu gu ziziboro naadu Makedonia yo rogo gu gbata nga Firipoi. Ginipai agi afugo re ayugoho? Tipa ani rugutirani na wai ida kuti Yesu asa boro ni bati be kpio, si naida ani ini ndu gupai ani akpi ti ni mbata. Ani bingo gupai Ziazia Kekeapai ayugoho.\nI akusanga aboro i kpi te\n“Yekova Mbori ki di gu kumba re ki moi ko ku ati Edene yo ko nisópo ho ki nibanda ha. Yekova Mbori ki ta ruga kumba, niya, ‘Agu angua du ati yo dunduko mo nirí zuzuhe ari a wa mo akpi nyemu he; ono gu ngua nga ngua ina wenepai na gbegberẽpai ka mo rí nga zuzuhe ya, bambiko ni gu rago ka mo ri zuzuhe mo akpí akpi ni rengo.’”—Bambata Pai 2:15-17.\nMbori amoi bambata kumba nangia Adamu ku ati Edene yo, gu paradizo naadu auru kpotosende re aima du na anya rogoho gbiati wene ambumbudo na angua. Angua adu kina yo naazuko arindihe ka Adamu arengbe ka rihe. Ono tie, Yekova Mbori apepa ngua fuko sa nga ka ko ringa ha ya, na ki zako nga ka ko rihe ko nika kpi akpi.\nYa mo Adamu agirogo gu zahe re? Ko aima ino guhe nga kpio; ko aima bi anya ami nikpiki. Ka si adu nga Mbori akusi Adamu ko kpi ni yangaraha, ka sunge adunga ti gu zahe Mbori afuhe fuko te. Kuba gure, Adamu aima ino gupai nga ka ko gisangba Mbori na ki zanga ri gu ngua ko aza ko ti ni, ko nika raka nyeanye kindi zanga kpio.\nKura aboro naya gi ngua re narukuba kodaba, si arengbanga kadu nga rengo te. Nirengo, Yekova aaida Adamu na diako nangia Eva “zúga azuga, ki nge ange” na ki “hisi kpotosende berewe ki zogo ho.” (Bambata Pai 1:28) Gu zahe re adu tipa kina boro ndikidi ngua. Yekova ayambu gu ngua re nga “gu ngua nga ngua ina wenepai na gbegberẽpai” mbiko si aarukuba gu rengo du ko na ni ka diaberã tipa rurupai na irairaha fu aboro. Ka Adamu aaringa gu zuzungua re ya, si ka yugu gako giasangba fu Mbori na gu tambuahe ko adu na ni fu gu Boro nakusi ko na ki fu bakere maku fuko.\nAdamu akpi mbiko ko abasasangba Mbori\n“[Mbori] ki ya fu Adama, ‘Wa . . . ri [mo] gu ngua nga gu mi arugu ro ya, “ka mo rí nga ha ya,” . . . Mo arí riahe mbiko kina gu randimo nikakura kpakpuro yo daho mo ka káraga tiro ni ku sende yo, bambiko mi adi ro kina rogo ho; mbiko mo nga kina nvutu, kina ku nvutu yo mo ka karaga tiro ku ho ni.’”—Bambata Pai 3:17, 19.\nAdamu ari gu ngua i aza ko ka ko ringa ha ya. Mbori aabingo gu gako ingahe re ni taatapai te. Ko abihe nga samungu du, nga mangapai niwia sa gu weneapai dunduko Yekova amangihe fuko. Ni ri Adamu gu zuzungua re, ko asogo Yekova, na ki sia ranirii nga gu naaye na gbegberẽ sangbanaha.\nA wa Yekova apehe fuko, ko akpi ni yangaraha. Mbori akusi Adamu “rogo nvutu sende” na ko aya fuko kina koyo ko ka ‘karaga tiko ku ho ni.’ Adamu aarakanga ni gu kura ngbatunga he watadu rogo gu kura rago te. Fuo kpiko, ko ada ni guhe adunga sunge ti ni ya wakina nvutu nga gu Mbori adi ko rogoho.—Bambata Pai 2:7; Batungusipai 9:5, 10.\nAni nakpi mbiko ani aenge ti Adamu\n“Wa gbegberẽpai akuru ku zegino mbiko boro sa, kpio ki du mbiko gbegberẽpai; si du kpio andu andu ti ni sa aboro dũ, bambiko i aingi ainga dũ.”—ARomo 5:12.\nGa Adamu basasangba watadu ingapai aima du na bakere sangbanaha. Ni mangako ingapai, ko azanga ungako, angianga gu unga nga ga raka tipa agarã 70 watadu 80 ya, ono nyenye unga. Kurigure, ho Adamu aingipai ni, ko aadunga ni rengberengbe ko berewe te, ko aarengbanga ka vunga awiriko zanga ingapai te.\nAni dunduko nga atita Adamu. Ko du ani adi gu kpoto nga ga ingapai tiko gaani siapai nangiaha te, si du ani adi aingapai ti ni na kini kpiki. Pauro aima sakapai tipa gipai re wenengai. Ko aya: Mi “ni zizi boro fu ingapai. Ako, rungorungo boro nga mi! Da ka batasi re ti gi boro kpio re?” Ko akaragapai kuti gi sanahe re ki ya: “Mi natambua Mbori mbiko Yesu Kristo gaani Gbia.”—ARomo 7:14, 24, 25.\nYesu afu ungako tipa wa ka ani raki nyeanye kindi\n“Ba akedi Wiriko ko du ni Batasi zegino.”—1 Yoane 4:14.\nYekova Mbori amangi mbakadapai tipa ka kusa rani be surungba ingapai na ka batasarani be nyenye kpio. Rogo gini gene? Ko akedi Wiriko ngbangbaturũ yo i vunguko zanga ingapai tiko kina wai Adamu adu. Ono Yesu aadunga wa Adamu te, ko ‘aamanganga gbegberẽpai’ te. (1 Petero 2:22) Mbiko wa Yesu adu ni rengberengbe ko, gu sarangbanga nangia ga kpio aadunga tipa ko te, na ko arengbe arengba ka raka nyeanye kindi ni rengberengbe ko auru kpotosende.\nOno tie, Yekova ambu Yesu avurako imiko. Fuo arame biata, Yekova azingisiko ni toro tipa ko ga ku ngbangbaturũ yo fuo bete regbo. Ngbangbaturũ yo, Yesu ayugupa nyaka gu kpotoko ingapai aadunga ti ni ya nabatasi aboro be guhe Adamu agbarasipaha. Yekova adi gu motumo re kugume, na ki saha taata fu agu aboro namaa idapase kuti Yesu i gbia nyenye unga.—ARomo 3:23, 24; 1 Yoane 2:2.\nRogo gi gene re, Yesu akaraga guhe Adamu agbarasipaha. Ko akpi tipa wa ka ani raki nyeanye kindi. Ziazia Kekeapai naya: “Yesu . . . [a]hia kpio tipa aboro dunduko be ga Mbori undahe.”—AEbere 2:9.\nGi gamunihe re nayugopai ni bakerehe tipa Yekova. Gu gako nyanyakipa andiko nga ga mangapai aasanga ha taata fu aboro ingapai i batasi tiyo te. Ono tie, gako nyemuse na inopai naasa gupai nga ko idi Wiriko ye ka kpi tipa ka fu motumo ka batasa aboro.—ARomo 5:6-8.\nYesu aima zinga be kpio na kura aboro nika zinga azinga a\n“Ni rengo i azingisi Kristo dagba kangba aboro, ni makawa agu yo nara ara. Bambiko wa kpio aye be boro, a wo zinga kangba aboro be kpio aye be boro. Bambiko wa aboro nakpi akpi dunduko rogo Adama yo, a wo rogo Kristo yo i adu adu ni ungayo dunduko.”—1 AKorindo 15:20-22.\nKango ti ni te nga Yesu aima raka na ki kpi, ono gini gopai duho nayugo na ni nga ko aima zinga be kpio? Gu nyanyaki gopai duho nga fuo zinga Yesu be kpio, ko ayugu tiko fu dungu aboro rogo aba ni bakiakia. Ti kura regbo, ko ayugu tiko fu aboro naima susa 500. Gu mokedi nangia Pauro aima ke gipai re rogo gako waraga yo fu agu aboro naadu Korinda yo, na mo ini gupai nga, bete agu aboro re adu kina ti unga ti gu regbo ko akehe ti ni, gere nayugo gupai nga i aima rengba kadu ni adezire gupai i agihe na ki bihe.—1 AKorindo 15:3-8.\nGu nyaki anyaka gbe nga, ho Pauro ake waraga ni nga Kristo nga “makawa” aguyo nazingi be kpio, ko aaida ka pe gupai nga kura aboro nika zinga azinga be kpio a. Yesu nitiko aima ya regbo nika daada ho agu aboro “dunduko du rogo amurã yo” ka kura ni.—Yoane 5:28, 29.\nKa ani aida ka raka nyeanye kindi, ani du wa ka ani du na idapase kuti Yesu\n“Mbori akpi nyemu aboro akpi zegino dũ, wa ko afu bangisa Wiriko, ya gu ni ka idi pa ko ni kpi nga te, ono nyenye unga du adu be ni.”—Yoane 3:16.\nTonatona akpewaraga nga ga Ziazia Kekeapai nafura tipa gu regbo kpio aenge ti ni na Paradizo ki ingi. Yangara akpewaraga nga ga Ziazia Kekeapai nafura tipa gu regbo i nika gbarasa kpio kusayo na Mbori ki karaga Paradizo kubaha. Aboro nika raka wene raka na ngbarago ti gu regbo re. Yugoti 21:4 naya: “Kpio adú nga berewe te.” Tipa ka yugo na ni nga rengo du nga gu pai re, veresi 5 naya: Agi apai “si nga ruru he nga rengo a.” Gupai Yekova nakidohe tipaha, ko du wa ka ko mangihe.\nYa mo mo idi kuti gupai nga agi apai re “si nga ruru he nga rengo a”? Mo wirikipai ni bakerehe tipa Yesu Kristo na ki moi idapase kutiko. Ka mo mangihe wo, Yekova nika ida aida na mo. Ko nika fu maku foro ni bakerehe na mo nika du na maabangirise tipa ka raka nyeanye kindi rogo Paradizo auru kpotosende, nga gu ba ‘kpio nika du nga ni berewe ya, akpe na ima a te.’\nMarungu 2015 | Yesu Nabatasa Aboro—Be Gine?\nNGBAÕBAMBU SINZIRI Marungu 2015 | Yesu Nabatasa Aboro—Be Gine?


IYA YONAI Garasiya 2\nPoru ade Iyesu Tonotapu Ragidai dai ki\n1 Kwamura ida esida kewowena kerapu apeya apeya (14) kewowena eweya ka nau apunu Banabasi banana-puwani wiraigibi natere Diyerusaremu ade kaigibi. Nau apunu Taitosi e mete bananapuwani. 2 Nau kayasugubuwani ki mibai ka Mamanuga God e ebo nau kabuwasinibu da nau ika kayasugana ki nana. Nau ika bausugubuwani ki ka nau yabiyabiri ragidai mete nubo mena yonaigibi. Iyapana kwaiyanai ragidai mu bamamugu nau Iyesu e yonai badidi maba dimasugekeya umekeya ki sisiyai kuduba nau mu tadeyekeya, mibai ka nau naiya badidi maba upisugekeya ade karako mete upisugakani ki nau nuwa-neya kawakawai ragidai ki mu mibipa-mana ki nana kwaenda nau upini kuduba ki kauyagisi. 3 Nau waretani Taitosi ka iyapana kwaiyanai tawana Guriki apunai mosi ko nu ewapuru ika baigibi ki ka kawakawai ragidai ki e kwakwarepui wakapamana yonai mo eba tagubu. 4 Iyesu bameya suma beratagamu ragidai dai ki weki gwaiya nu paunanugu bautagubu ki mu mena e kwakwarepui wakapamana sisiyai tagamawa. Nu iyanuga Keriso Iyesu e naureya badidi maba idiwei ki mu empamana ki nana ika bautagubu. Gora nu naiya umanibu dokodoko ki ka Keriso e rikapupu purupupu kewowena da gwede mosi karako nu eba umaniyau dokodoko, ko iyapana ki mu nuwamugu ka nu ade umeme dokodokonimana wainapamawa ki pokere ika bautagubu. 5 Ko yona bagi kawaya ki mibai eba giriwagana ko supasupai kawaya wi bamagau tondana ki nana ka nu ubumpi mu yonamaga tagubu ki mo eba waina-mipi ko deni mena bodabodamipi.\n6 Yabiyabiri ragidai ika idiwa ki iyapana tagubu da mu ka kawakawai ki mu nau yonani suwagubuwani ki wainapamawa. Yabiyabiri ragidai bo eba yabiyabiri ragidai ki ka eba gwedei mete kina, mibai ka Mamanuga God e ka eba nu midinuga bo nu kawayainuga ki empiyau. E yabuiya ka nu kuduba eyaka mena. Nau badidi dimasugakani ki kawareya nau yona mosi ade kabuwa-sugana ki nana ki mu nau eba sidi-mupu, 7 mibai ka mu kuduba kataimugu da Mamanuga God apunu Pita wine-pupu da e yona bagi kawaya Diyu ragidai mu tadeyana ki nana ki maba e nau mete winesinibu da nau kayasugana iyapana kwaiyanai ragidai e yonai ki mu kabuwatamana ki nana. 8 Mama-nuga God e kasiyarai pokaiya apunu Pita winepupu tonopupu da e Diyu ragidai mu bamamugu upiwagau ki maba e nau mete winesinibu tonosinibu da nau iyapana kwaiyanai ragidai mu bamamugu upisugana ki nana. 9 Apunu Diyemesi yo Pita yo Diyoni ki iyapana tagubu da mu ka kawakawai ragidai ki mu kataitagubu kewowena da Mama-nuga God nau wadisinibu bagi ade e upi yau puyo tegebu ki pokere mu ubumpu nau yo Banabasi besibesinimpu. Nu rabinanuga eyakamenawena purumipi da mu ka Diyu ragidai mu paunamugu upitagamana ki nana ko nau yo Banabasi nu ka iyapana kwaiyanai ragidai mu paunamugu upigamana ki nana. 10 Mu yona eyaka mena yau mena nu nidi-mupu, tagubu ke; ‘Diyu ragidai kupamu siyasiya idiwu ki wi maramara mu waitatamana ki nana wainapiyoi.’ Nau niya ki mete kwaesugana wainapekeya ki mu kawareya nau sidimupu.\nApunu Poru ubupu apunu Pita sisibapupu\n11 Ki eweya apunu Pita natere Antiyoka bauwena ki makeya ka nau e badidi paerepupu ki iyapana yabumugu e sisibapuwani. 12 E paerei ka yau kena; Naiya ka e supasupai kawaya iyapana kwaiyanai ragidai mete ewapuru kupe-tagamawa idiwa ko apunu Diyemesi iyapana dai tonotapu e bameya bau-tagubu eweya ka e nitaisiniwena iyapana kwaiyanai ragidai kamaditapu manako ewa mo mu mete eba kupe-tagubu. Iyapana kwaiyanai ragidai mu kwakwarepumaga wakapamana ki notai notapamawa ragidai ki mu kudumugu e wainapupu ki pokere e inako kwae-wena. 13 Apunu Pita berawena e notai apeya apeya ki pokere nitaisiniwena makeya ki ka Diyu Iyesu sumamupu ragidai dai ki e emupu manako mu mete inako nitaisinitagubu. Apunu Banabasi mu emitapu ki ka e mete notababa wadubu mu maba kwaewena.\n14 Mu yona bagi kawaya ki mibai kamadumpu madaneya madaneya kayatagamawa emitapuwani ki ka nau apunu Pita mu kuduba yabumugu sibuwani, suwagubuwani ke; ‘Kau ka Diyu taubanuwai ko kau iyapana kwaiyanai mu maba tondei ki pokere kau gwede nana iyapana kwaiyanai ragidai ninekeneketamiyei da mu Diyu ragidai mu goramaga ki makeya makeya kwaetagamana ki nana tadeyei?’ Nau e inako sibuwani.\n15 Nu Diyu taubanuwai nu ubumei iyapana kwaiyanai ragidai tademei da mu ka ‘bigibigi’. Nu wainapemei da nu ka eba mu maba, 16 ko karako nu kataigibi wetawetara da iyapana nima Iyesu Keriso sumapoto ki mena pokaiya ka Mamanuga God e iyapana bagi supasupai siyoto. E ka eba gora oragai wiwirapono makeya makeya kwae-yogono ki pokaiya Mamanuga God e inako siyoto. Pa mena. Nu Diyu ragidai mete kina ka Keriso Iyesu sumapemei da nu e mena pokaiya Mamanuga God yabuiya bagi supasupai idiwana ki nana. Nu ka eba gora oragai wiwirapemei makeya makeya kwaigemei mibai ka nu kataigibi wetawetara da iyapana eyaka eyaka gora wiwirapomono eba ki pokaiya ka Mamanuga God mu iyapana bagi supasupai tadeni.\n17 Nu Keriso pokaiya Mamanuga God e yabuiya supasupai bagi kawaya idiwana wainapemei gora kamedemei manako iyapana kwaiyanai ragidai bigibigi gari tagaiya idiwu ki mu maba nu mete inako idiwei. Ki pokere wi badidi wainapiyamu? Keriso e ka bigi wadana kawaya ki nene bauwena bo? Pa mena. Nota inako ka bera kawaya. 18 Ko nau gwede oragai mosi korita-puwani ki ade sunaraponi ki pokaiya ka nau matarasiniyoto da nau paerepakani bigi kwaesugakani.\n19 Gora oragai ki gwe nau susinibu po maba ki pokere nau karako gora ki deni mena kamadubuwani da karako Mamanuga God nene tondakani. 20 Keriso ripa korosi naureya powena ki ka nau e mete posugubuwani, ki pokere karako ka eba nau naubo tondakani ko Keriso nau rabinaneya tondau ki mena pokaiya ka nau tondakani. Nau iyani karako tondakani ki ka nau Mamanuga God e Gubagai sumapakani tondakani, mibai ka e nau nota kwarikwarisisinibu ade e eya iyai nau nene tapu powena. 21 Nau paereni ki denai bita naubo wadana ko ki ka Mamanuga God e rikapupu deni mena nau wadisinibu bagi ki pokere e nau nene kwaewena ki nau eba tagararapani yadani nau taganeya tarani. Pa mena. Nu gora wiwirapemei makeya makeya kwaigemei ki pokaiya Mamanuga God nu iyapana bagi supasupai nidibena ki ka Keriso powena ki mibai gwe pa mena maba.


Sei di Uka Ago Ruaka James 1\nJames di bura bi ari neinei di ni mama ago bedakai. Bi “Sei di vene tau gade kaere bi kono tora noibanuri rerevaida niyadi” rofu bura reyo. Bura reyo amiye yaku ago bouna bouna bura reyo; bi ekalesia amiye di mokena ma vegu rena di mokena vabara ma oteimana ago nufa. Ini ago bouna bi tau gade: gugura tau nufa o beika yokoi de nufa, uka maina rena, vegu buni, amiye idana ya kana de ina rofu gubuyo rena, mokena vari gira aesi vegu rena, afiye di vegu, mokena vabara, kayamo rena, matuka ma ave nina, amiye bouna emana, ni-ika rena, toro rena ma usa nina.\nBura rena di ago tora bi ekalesia vene di veguri, mokena vari gira aesi vegu buni reyaganedi.\nAgo di ini adina 1.1\nMokena vari gira aena ma mokena vabara 1.2–8\nBeika yokoi de nufa ma gugura tau nufa 1.9–11\nEbene rena ma uka maina regika nivena 1.12–18\nAgo neidesi vegu buni rena 1.19–27\nAmiye idana ya kana de vegu no rofu rena di ago gira 2.1–13\nMokena vari gira aena ma moimai rena 2.14–26\nEkalesia amiye ma ini afiye 3.1–18\nEkalesia amiye ma kono tora noibanu di vegu 4.1—5.6\nToro rena ma usa usa nina 5.7–20\n1 Mina bi na James rofu, Sei ma Varika amiye Iesu Keriso di moimai rei tavoi reida amiye:✡ Mt 13.55; Mk 6.3; Acts 15.13; Gal 1.19\nYa Israel di rubu 12 vene* Israel di rubu 12 vene: Mina bi Sei di vene tau. kaere kono tora noibanuri rerevaida niyadi, ya rofu yuata nifeideida.\nMokena vari gira aena ma mokena vabara\n2 Nai usika ourena, ida bouna bouna dudu ebene regori, bi ada rena dudu maka mokefo, 3 adina bi ya ya diba, mina mokena vari gira aena di ebene rena bi are rei gira rena vegu moi evata rido. 4 Ye mina are rei gira rena vegu bi ini moimai moi koina reyainedi, ye moi rorobo iniye resi vegu buni tau noibanu nufa tora niyainedi. 5 Idu yi fogori amiye bi mokena vabara nufa de vonisi, Sei rofu usa niyagadu, kaere bi amiye tau noibanu emana de dudu rau resi ina mago. 6 Idu usa nigori, bi mokena vari gira aena dudu reyaine ma mokena remanu dudu bi de, adina bi kaere mokena remanu nufa, bi davara tafo redo, aura redori, ufu rei bodo ma baedo kana redo. 7 Adina mina amiye bi ga mokeyaine ina bi Varika amiye rofu beika yokoi moigo; 8 ina bi mokena remanu amiye, ini beika tau redori bi tabe tabe redo.\nBeika yokoi nufa de ma gugura tau gade nufa\n9 Ye gugura keika ekalesia amiye kaere moi odoro rido, bi ni-ika reyaine, 10 idu kaere gugura fare tau amiye bi iniye moi nego egonari ni-ika reyaine, adina oruma di farofaro kana tarei digo.✡ Is 40.6–7 11 Adina meda yaku ini vaido vava dudu dadigori, oruma bi tarego; ini farofaro yaregedi ma ini buni bi koina nigo. Mina kana ida dudu, gugura fare tau amiye ini gokai beika moimai tora tora regori, ka ina bi tarei digo.\nEbene rena ma uka maina regika nivena\n12 Kaere amiye ebene renari udiko redo bi ada rego, adina bi ebene renari, are rei gira regasa toga ameibobina vegu di obini moigo; mina bi Sei yaku ina rofu uka madedi vene nitore reyo. 13 Mina resi amiye yokoi ini uka maina regori, bi ga niyaine, “Sei yaku nai uka maina regika nivedo.” Adina amiye yokoi yaku vegu no dudu, Sei di uka maina regika nivena anua redo ma Sei ka amiye yokoi ini uka maina regika nivena de redo. 14 Idu amiye neinei di ura yaku moi rutu rei gaima rega ebu regasa ini uka maina regika nivego. 15 Kamini mina ura yaku rivo nina kana nigasa vegu no evata rigo, ma mina vegu no bi tora iniye nigori, bi muyena evata rigo.\n16 Nai uka maida usika ourena, ofa mokena yokoi ga moiyagane! 17 Beika baika neinei bi buni ma rorobo maro bi odoro gutuna dedo, mina bi vabara di Baba gutuna, kaere agubo de kana, ini mokena moi kero de redo. 18 Ini ura dada, ago rama iniye dudu una odiyo, ye ini beika baika riyo di ourena yabo meko kana una vareyagadu.\n19 Nai uka maida usika ourena, yomina mokei mona refo:† yomina mokei mona refo; bura bedakai mina ago nufa de. Ye gua amiye neinei evade neidesi kimo kimo dudu ago nisi gubuyo ka makai dudu reyaine. 20 Adina amiye di gubuyo bi Sei di mokena rorobo di vegu de moi baedo. 21 Mina dada beika kino tau ma vegu no iniye tau vata baeyadi, mina makusi ave nina dudu mina varido ago moifa; mina ago yaku yi uka moi vegu rigo.\n22 Mina ago maka ga neidefa; makai regediri, bi ya kaya eru rededi, idu mina ago refa. 23 Adina kaere amiye yaku mina ago maka neidesi de redo vonisi, bi amiye kaere ini seira iniye garasi vei mona redo kana. 24 Adina ini seira vesi yakusi digo, resi bi evade ini ne uruma gokai kana bi toto nigo. 25 Idu kaere amiye mina erufuna ago gira rorobo vei ufatesi ini vegu toga rego vonisi, bi buni tora gade moigo; ina bi ago neidesi toto nina de redo amiye, idu ini vegu redo amiye dada.\n26 Kaere amiye iniye‡ Bura bedakai ka yi fogori nufa. ini mokenari ina bi ekalesia amiye buni, ma ini afiye bi nari de rego, ma ini uka di mokena moi eru rego vonisi, ini ekalesia di vegu bi ini buni yokoi de. 27 Idu ekalesia di vegu ruaka ma kino de uni Baba Sei di nemokori bi yomini: neuka vene ma obu ini esika esikari nari resi mina kono tora di vegu kino fafau iniye moi gaima rigo.\n✡1:1: Mt 13.55; Mk 6.3; Acts 15.13; Gal 1.19\n*1:1: Israel di rubu 12 vene: Mina bi Sei di vene tau.\n✡1:10: Is 40.6–7\n†1:19: yomina mokei mona refo; bura bedakai mina ago nufa de.\n‡1:26: Bura bedakai ka yi fogori nufa.


Amaraika—Ya mo i Rengbe ka du na Ome Kurii Gamo Raka? Ndikidi Akpiapai\nNgbaõbambu Sinziri | Na. 5 2017\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Maya Mbunda Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu\nAGU APAI NANDU NA GUPAI DU TI KPOTOHO | AMARAIKA—GINIPAI ZIAZIA KEKEAPAI AYUGOHO TIPA YO?\nAmaraika—Ya mo i Rengbe ka du na Ome Kurii Gamo Raka?\nRogo kura Rago Poso sa fuo bebere uru, aKenneth na Filomena naraka Curaçao yo, andu ka bi arogotise i aawisigo Ziazia Kekeapai na yo.\nKenneth aya, “ho ani ada ni, ngbadimo kpuyo adu ni kisikisihe na tarambiri aadunga ho te. Ono he afõ re mi yambu ga diako terefuni.”\nGu dee re atumba terefuni ki pe gupai nga kumbari basunge yo. Ho ri aini gupai ni nga Kenneth gbiati Flilomena adu zegiyo, ri aye ku ngbadimo na ki yambu yo ku dimo yo.\nI abi gupai nga ri aima tona ni kpari. Ho Kenneth atona wisigo Ziazia Kekeapai ni ni tona ko ho na kparakpee, ri atona kpee berewe. AKenneth na Filomena asana ri tipa ginipai du namanga ri.\nRi ape gupai fuyo nga ri naaida ka imo tiri rogo gi bebere uru re, na ri naake waraga imotise fu kumbari Kenneth ki ni yambuhe ti kina gu regbo re si ki ni rugusi ri. Ri agumba gupai fuyo nga ri aawoka be bakere gberãrago, i ayugu afugo wasa furi rogo Ziazia Kekeapai yo. Ngarasaro nga guhe nabatasa boro.\nKennethe aya, “ani natambua Yekova tipa sa ko rani ani undo gi dee re, gbe wai ko asa rani ani ndu ko yo ni manga ko sunge na—maraika watadu gako ziazia toro—tipa ani yambuhe rogo terefuni!” *\nYa mo aKenneth na Filomena rengbe ka ida gupai nga, Mbori aundo yo singia vurube amaraika watadu Gako ziazia toro, nga gako ome mangaapai? Watadu ya mo gu yambahe aKenneth ayambuhe re adu gbua nga pa momu?\nAni arengbanga ka pehe wo te. Ono gupai ini anihe nga Mbori namangasunge na gako amaraika ka undo rani rogo toro yo. Ni kpiapai, Ziazia Kekeapai naya, Mbori amangisunge na maraika ko ndu na gu batungusi wene pangbanga nangia Firipo ko undo gu banyaki nangia boro Etiopia nga guko naagbata gu undo nga ga toro.—Amokedi 8:26-31.\nDungu apambori nasonosa ida tipa agu atoro du na bakere ome tiyo, agu akurayo kinaho i ayugo yo ni wene sino atoro nga aguyo namanga ga Mbori pai watadu namangasunge ni babanda rani. Badungu aboro ima ida kuti gupai nga amaraika kinaho ti ni nzunzu, na i na kina ome kurii gayo raka. Ono tie, kura dungu aboro kinaho aidanga kuti amaraika ya.\nYa mo amaraika ti ni nzunzu? Ka si du wo, i aenge wari? Gini rengo du tipa amaraika? Ya mo i rengbe ka du na ome kurii gamo raka? Ani bingo agopai.\n^ genewaraga 8 Yekova nga rimo Mbori a wa duhe rogo Ziazia Kekeapai yo.—Atambuahe 83:18.\nCOVER SUBJECT Amaraika—Ya mo i Rengbe ka du na Ome Kurii Gamo Raka?\nCOVER SUBJECT Gu Rengo du Tipa Amaraika\nCOVER SUBJECT Ya mo Maraika Kinaho Nabanda Ro?\nCOVER SUBJECT Ya mo Gbegberẽ Amaraika ho ti Ni?\nCOVER SUBJECT Gu Gene Amaraika Aundo Ro Ngbaha\nTHE BIBLE CHANGES LIVES Tipa Re, Mi Aidi Kuti Gupai Nga Mbori ti ni Te\nIMITATE THEIR FAITH Mbori Ayambu Sara Nga “na Abakindo”\nNa. 5 2017 | Amaraika—Ginipai Ziazia Kekeapai Ayugoho Tipa Yo?\nNGBAÕBAMBU SINZIRI Na. 5 2017 | Amaraika—Ginipai Ziazia Kekeapai Ayugoho Tipa Yo?


Rev 2 | `GDN | STEP | ‘Nau sumasiniyamu ragidai natere Epeso rabineya Mamanuga God nene dibipiyamu idiwu ki mu aneya-maga bameya kau yona yau okapi tonopi; Yona yau ka supama ida daikere kewowena daikere apeya (7) nau idani garu deneya tepakani ade duna uburau watai ida daikere kewowena daikere apeya (7) bowa yamayamai pokaiya yamanamupu ki mu paunamugu umakani apunai nau yonani.\nNatere Epeso ragidai mu okamaga\n1 ‘Nau sumasiniyamu ragidai natere Epeso rabineya Mamanuga God nene dibipiyamu idiwu ki mu aneya-maga bameya kau yona yau okapi tonopi;\nYona yau ka supama ida daikere kewowena daikere apeya (7) nau idani garu deneya tepakani ade duna uburau watai ida daikere kewowena daikere apeya (7) bowa yamayamai pokaiya yamanamupu ki mu paunamugu umakani apunai nau yonani. 2 Wi badidi kwaiwagamawa idiwa ki kuduba nau kataisugubuwani. Wi nau nene bita kawarapamawa muya nunumawa ade kwarisigubu giruru maba kobaiya teteigamawa ki nau mete wi emini-buwani kewowena. Berokoi kwae-tagamu ragidai mu diriwamaga ki wi eba kwaiwagamu ade iyapana dai bautagubu tagubu da mu ka nau tonotapuwani ragidai ki ka wi diriwa-diriwa eba kwaigubu ko wi iyapana ki naigida mena emitampu wetawetara were kataitampu da mu ka bera ragidai. 3 Wi nau pokanere bita makari banana-mupu ko wi notaga eba kauwena ade nau eba kamadisinimupu.\n4 Ki kuduba ka baganai, ko yau mena ka eba baganai; Wi wauneya nau suma-sinimupu makeya ki ka wi kawaya daganani nau nota kwarikwarisisini-mawa ko karako ka wi nuwaga notaga nau bamaneya ki maraiyawena. 5 Wainapumuri, wi naiya sumaga ragi-ragi kawaya nau sumasinimawa ko karako ka wi gwemupu wi sumaga nusuruwena. Ki pokere wi paerega ki tagararapumuri wi notaga wirayagisi manako wi wauneya nau sumasinimawa badidi maba kwaiwagamawa idiwa ki maba wi karako inako mete kwaiwogoi idiwoi. Ko wi paerega ki eba kamadu-muri ki ka nau wi bamagau bausugani manako wi dunaga uburau watai ki nau koritapani yadani kayasugani. 6 Ko gwede supasupai mosi wi kwaiwagamu ka yau kena; Nikoraita ragidai badidi kwaetagamu ki berai wi keipiyamu. Nau mete kina inako kwaesugakani.\n7 Wi wenaguga mete kina ki ka wi Mamanuga God e Keyai e sumapiyamu ragidai e nene dibipiyamu idiwu ki mu bamamugu badidi wagau ki wi wainapu-muri. Wi gwedewau berokoi raurumupu ki ka aita ewa nau suwagani manako ki pokaiya ka wi kaiwuri Mamanuga God e Kokorai rabineya Iya Ripai ki madai bagi kawaya ki kupoi idiwoi.’\nNatere Simona ragidai mu okamaga\n8 ‘Nau sumasiniyamu Mamanuga God nene dibipiyamu ragidai natere Simona rabineya idiwu ki mu aneya-maga bameya kau yona yau okapi tonopi;\nYona yau ka nau kunuma waira kerareya tondekeya ade mara kwauneya tondoni apunai nau yonani. Yau ka nau posugubuwani ko ade iyasugubuwani kipuwani ubupuwani apunai nau yonani; 9 Nau kataineya da wi berokoi banana-mupu ade nuwaboyaigubu. Waira yau iyai pokaiya ka wi imagei ragidai ko nau pokanere ka iya mibai wi bamagau posiwena siwagapupu. Iyapana dai bautagubu tagubu da mu ka Diyu ragidai ko mu beratagubu mibai mu ka Berokoi Apunai Seitani e iyapanaiyoma. Mu bautagubu wi girinimpu yona beroko-beroko wi bamagau tagubu, ko ki nau kataineya. 10 Wainapumuri, nuwaboya makari marai wi bamagau bauwagana kwaewagau ko wi kudu eba wainapiyoi. Berokoi Apunai Seitani uburoto wi sumaga ragiragi kawaya bo pa mena ki empana kwaeyagisi manako iyapana dai baitagisi wi tenimoto diburanimoto manako wi mara ida esida mena dibura rabineya ukwapumuri midi makari bananapumuri. Wi ragiragi kawaya nau nene ubumoi ko eba nau kamadisiniyoi. Mu ubumoto wi namunimoto ki ka wi nau nene ragiragi kawaya ubumawa ki denai ka nau iya maramara idiwana kaiwana ki puyoi wi negeyani.\n11 Wi wenaguga mete kina ki ka wi Mamanuga God e Keyai e sumapiyamu ragidai e nene dibipiyamu idiwu ki mu bamamugu badidi wagau ki wainapu-muri. Wi gwedewau berokoi ki rauru-mupu ki ka wi kwakwarepuga poyagisi ko wi keyaiga ka eba poyagisi. Po ewa baiyagisi ki eba wi giriniyoto.’\nNatere Pogamamu ragidai mu okamaga\n12 ‘Nau sumasiniyamu Mamanuga God nene dibipiyamu ragidai natere Pogamamu rabineya idiwu ki mu aneyamaga bameya kau yona yau okapi tonopi;\nYona yau ka kereba uwarai daikere daikere wadakani apunai nau yonani; 13 Wi idiwu watagau ka Berokoi Apunai Seitani mete ika tawawena tondau e kasiyarai ika mete kina uburau. Bita yo midi makari ade nuwaboya wi bamagau bauwena ki ka wi nau eba kamadisini-mupu. Ade mu ubumupu wi waretaga nau nene ragiragi kawaya uburawa nau sisiyani wagawa apunai Antopasi nau pokanere ika Seitani tondau tawaneya minimupu poyo ki ka wi sumaga nau bamaneya ki mete eba kauwena.\n14 Ki kuduba ka baganai ko yau mena ka eba baganai; Nau sumasini-yamu ragidai wi paunagau ka wi dai oragai apunai Baramu e umunui wadamu. Oragai apunai Baramu e ka takari kawaya ubupu apunu Bereki uburana tawana Isiraeru ragidai mu kerapumugu wadana da mu bigi kwae-tagamana ki nana ki yawatai e kabuwa-pupu. Mu daisusu yo momorapa ade dai mete kina mu bamamugu yadau umamawa ki bani kupamana ade ridi yo apunu taku maba igida yauda asusu kwaetagamana ki yawatai e mu mete kabuwatapu. 15 Ko ki maba ka iyapana dai wi paunagau karako ubumpu Nikoraita ragidai mu kabuwamaga wadumpu doko kwaetagamu. 16 Ki pokere wi paerega kawaya ki wi karako kamadumuri wi notaga wirayagisi. Ko wi paerega ki eba kamadumuri ki ka nau niya waunitau ika bausugani manako nau kerebani uwarai daikere daikere nau umununeya bauwena tondau ki pokaiya ka nau uburani iyapana ki mete kandamu.\n17 Wi wenaguga mete kina ki ka wi Mamanuga God e Keyai e sumapiyamu ragidai e nene dibipiyamu idiwu ki mu bamamugu badidi wagau ki wainapu-muri. Wi gwedewau berokoi ki rauru-mupu ragidai ki wi nene ka nau kunuma bani ‘mana’ karako wekewena ki dai wi negeyani. Ki makeya ka nau bowa poe naureya si waunai mosi okapuwani ki wi eyaka eyaka mete negeyani. Bowa ki wadau apunai bo ridai e mena si waunai ki kataiyagisi.’\nNatere Tayataira ragidai mu okamaga\n18 ‘Nau sumasiniyamu Mamanuga God nene dibipiyamu ragidai natere Tayataira rabineya idiwu mu aneya-maga e bameya kau yona yau okapi tonopi;\nYona yau ka Mamanuga God e eya Gubagai nau yabuni sinini mata nonarai maba warapiyau ade nau kerarani mete tanai kawaya bowa wawinebowa maba yamayamapiyau ki nau yonani; 19 Wi badidi maba idiwu ki nau kataineya. Nota kwarikwarisi ki notai wi bamagau tondau ki nau kataineya. Wi ragiragi kawaya ubumu nau eba kamadisiniyamu ki nau kataineya. Wi waita kasiwara kwaiwagamu ki nau kataineya. Ade wi giruru maba kobaiya teteiwagamu wi sumaga eba kaupiyamu ki nau mete kataineya. Wi wauneya nau sumasini-mawa makeya ka wi maraitau inako kwaigamawa ko karako ka wi kawaya daganani kwaiwagamu.\n20 Ki kuduba ka baganai ko yau mena ka eba baganai; Ridi Diyesaboro e wi eba baiyonomupu ko ridi ki e kabuwai wi wadumupu doko. E wagau da e ka nau bonanani wainapiyau wagau ki ridai, ko ki pa mena. E nau iyapananiyoma beratamiyau ade mu kerapumugu wadau da mu daisusu yo momorapa ade dai mete kina bama-mugu yadau umamu ki bani mu kupamana ade ridi yo apunu taku maba igida yauda asusu iwana ki kabuwai e mu mete kabuwatamiyau. 21 Nau naiya mena ridi ki uburana midimama berai ki kamadana e notai wirawagana ki nana sibuwani ko e berai ki eba kamadana wainapiyau. 22 Ki pokere nau sigira e kweyani manako e kebari kawareya ka e mete ewapuru rauru kawakawara kasiwaratagamu ragidai bita yo makari kawaya daganani bananapomoto. Ko mu ridi ki mete berokoi kwaetagamu ki berai kamadini ki ka nau kowaga ki mu eba tageyani. 23 Nau ridi ki e munu-iyoma namutamani manako nau sumasiniyamu Mamanuga God nene dibipiyamu ragidai tawana tawana idiwu ki pokaiya kataitagisi da nau ka iyapana kuduba wi nuwaga notaga empakani wainapakani ki apunai. Wi eyaka eyaka badidi kwaigubu ki denai nau makeya makeya wi negeyani.\n24 Ko wi natere Tayataira rabineya idiwu ragidai dai ki ka ridi berokoi ki e kabuwai wi eba wadumupu ade nota ki mu tagamu da ki ka ‘Berokoi Apunai Seitani e notai wekewekwei’ ki wi mete eba kataigubu. Nau nidiyani wainapu-muri; Nau wi gwede mosi kwaiwaga-mana ki nene eba suwagani, 25 ko wi wauneya ragiragi kawaya nau sumasini-mawa kebomawa ki mena wi wadumuri doko nau sumasiniyoi yamoi da nau bausugani makeya.\n26 Wi gwedewau berokoi rauru-piyamu ade nau nuwaneya badidi ki kuduba wi kwaiwogoi yamoi da wi mara siyareya baiwagi makeya ki ka nau Mamai kasiyara tegebu ki kasiyarai nau wi mete negeyani manako wi kasiyara ki pokaiya waira kuduba madega kauwagau madega posiwagau mu kawakawaimuguma ubumoi. Iyapana kurari mininiyamu sukwana tapi tapi ebo ebo wenapiyau ki maba ka wi nau kasiyarani kepata maba wi idagau wadumuri manako berokoi kwaetagamu ragidai ki inako musuta-muri. Mara ki makeya ka nau mara supamai wi mete negeyani.\n29 Wi wenaguga mete kina ki ka wi Mamanuga God e Keyai e sumapiyamu ragidai e nene dibipiyamu idiwu mu bamamugu badidi wagau ki wi wainapumuri.’


Restaurante Baobab Zaragoza BAOBAB Opiniones | Kvnmedia restaurante baobab zaragoza carta. restaurante baobab zaragoza menu. restaurante baobab zaragoza facebook.\nHome » Ideas De Diseno Para El Hogar » Restaurante Baobab Zaragoza » Restaurante Baobab Zaragoza BAOBAB Opiniones\nRelated Tags: #restaurante baobab zaragoza carta #restaurante baobab zaragoza menu #restaurante baobab zaragoza facebook #baobab restaurante zaragoza menus #restaurante baobab zaragoza precios #restaurante vegetariano zaragoza baobab #restaurante baobab zaragoza opiniones #restaurante el baobab zaragoza #restaurante baobab zaragoza #restaurante baobab zaragoza telefono