Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles | Muebles Para Palets\nHome > 20 Increíble Muebles Nebra Zaragoza Galería > Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles\nMuebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles\nMuebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles. This amazing picture collections about Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles is available to download. We collect this amazing picture from internet and choose the best for you. Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles photos and pictures collection that posted here was carefully selected and uploaded by Rockymage team after choosing the ones that are best among the others. So, finally we make it and here these list of amazing picture for your inspiration and informational purpose regarding the Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles as part of Muebles Para Palets exclusive updates collection.Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles, take your time and find the best Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles images and pictures posted here that suitable with your needs and use it for your own collection and personal use. Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles.\nMuebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles. So, if you want to get this amazing picture about Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles, just click save button to save this images to your computer. Finally if you want to get new and the latest wallpaper related with Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles, please follow us on facebook or bookmark this site, we try our best to give you daily update with fresh and new wallpaper 2014. Hope you enjoy staying here.\nGallery of Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles\nRelated to Muebles Nebra Zaragoza Nuevovivarea Muebles Nebra Zaragoza Tiendas De Muebles


JW Raka na Sunge Ringbisa Regbo Dunguratise Zerekpe 4-10, 2016\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Afrikaans Albanian Alur Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Bété Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Drehu Dutch Edo Efik English Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Frafra French Ga Galician Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Guerze Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portuguese Portuguese (European) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Rotuman Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Soli Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yacouba Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu\n“Oni Ngarasi Akuaroni na ki Nyakasiyo na Wene Afugo”: (Amini. 10)\nEyo 16:4, 5—Si naida afugo bafurugute du ni agu afugo nangarasa aboro (w90-E 3/15 27 ¶1-2)\nEyo 19:2—Ga Biridada gbegberẽ afugo asa Eyobo ko kpari ni aume (w06 4/1 31 ¶5)\nEyo 19:25—Gu maabangirise nga ga zingabekpio aundo Eyobo ho ko adu ni rogo kere asada (w06 4/1 31 ¶4)\nEyo 19:20—Ginipai Eyobo avura berãha na agu afugo nga, “mi bati wa kina vunde kpakpu mbia yo”? (w06 4/1 30 ¶12)\nEyo 19:26—Rogo gine gene Eyobo “abi Mbori,” wa duhe nga boro ho ka bi Yekova te? (w94-E 11/15 19 ¶17)\nGeda Ziazia Kekeapai: Eyo 19:1-23 (Amini. 4 watadu kusende ti ni)\n“Vovo Gene Tipa ka Tona Fugo na Boro”: (Amini. 10) Sakapai. Mo ngarasi abatungusipai tipa i mangisunge na gu riipai nga “Ginipai Ziazia Kekeapai Agumbaha?” tipa ka tona fugo na boro nga gu rengbe ka sa gupai nga oni wisigi Ziazia Kekeapai na ni.\nAsanahe be Agedihe: (Amini. 5) Gumbapai bakumba amangaha du mburuhe rii gu Ngbaõbambu Sinziri nga ga Wegebe 1, 2015, kpewaraga 31, genewaraga 1-5.\nGu Wisigo Ziazia Kekeapai Nga ga Dungurati: ia kapi. 12 ¶13-25, fugöpai ti kpe. 107 (Amini. 30)\nBia 32 na Kparakpee\nGaani Raka Nga ga AKristano na Gaani Sunge Ringbisapa Dunguratise rogo Zerekpe 4-10, 2016


Gini Rengo Duho Tipa Krisimasi? | Sanahe na Karagapai\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Armenian Aymara Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Guarani Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Maltese Maya Moore Myanmar Nepali Ngabere Norwegian Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swedish Tagalog Tatar Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Twi Ukrainian Umbundu Vietnamese Xhosa Zande Zulu\nAGEDI GAANI AWARAGA NASANAHE . . .\nGini Rengo Duho Tipa Krisimasi?\nAmirioni aboro rogo zegino dunduko nairiso Krisimasi tipa anduhe ni bakiakia. Aguyo nidu na ngbarago ka sungo na gayo aborokporo na abakureayo tipa ka gbia ngbarago. Aguyo naberãpa Mbori watadu i nafu gayo regbo tipa ka undo rungorungo aboro. Agi amangapai re agberãnga te. Ono tie, agi amangapai re ni kodikodihe na gu kura gbegberẽpai nagbarasapa gi uru ongoda re.\nBambataha nga, dungu agu aboro nairiso Krisimasi nabihe nga si nga gu uru i abatika Yesu ti ni. Ono tie, abakeke kuru apangbanga rogo zegino dunduko nape gupai nga boro ho ini gu uru i abatika ko ti ni te. Buku sa nape gupai nga, “agu aKristano naadu mbata aaidanga ka sia uru tipa batika Yesu te” mbiko i aaida “ka ne gu mangapai nga ga apagano naabaha.” (The Christian Book of Why) Ziazia Kekeapai ayugongo gupai nga Yesu airisi uru batika ko watadu ga kura boro te. Gupai ko azinahe tipaha fu apefuoko nga i ni tingidi uru pakpio ko.—Ruka 22:19.\nUehe nga, dungu wene abawirikipai idi kuti gupai nga, dungu agu asino du rogo ga aKristano pambori, tarãha aenge ti agu sino nga ga apagano. Gipai re nakoda ngbeka vovo ahe fu agude, mangasunge na akpembiro, fuka agamahe, ziziga awe, namaa ambumbudo ti akporo. Buku sa nafura tipa agi asino re niya: “Ho ani afuka gamahe ni watadu ho ani adia agu agamahe ni nga ga Krisimasi, na kini moi akpe ti gaani akporo na akanisa, ada dagbarani ini gupai nga ani nairiso gu mangapai nga ga apagano?”—The Externals of the Catholic Church.\n“Ho ani afuka gamahe ni watadu ho ani adia agu agamahe ni nga ga Krisimasi, na kini moi akpe ti gaani akporo na akanisa, ada dagbarani ini gupai nga ani nairiso gu mangapai nga ga apagano?”—The Externals of the Catholic Church\nOno tie, mo rengbe ka bakabangiro nga ginihe gberẽ ti manga agi asino re wa adu ngaha ni gbegberẽhe ya. Mo bingo gi biata pai du wa karagapai re. Mbori aidanga i kodi gu sino mangapai nga ga apagano na ndikidi irisombori te. Yekova Mbori aya fu gu nebi nangia Amosa ko ya fu agu airisiko nangia aYisaraere naadunga ni ruruyo fuko ya ki ya: ‘Mi sogo gaoni apumbo, mi gindiga ha a. Oni dí woro gaoni abia ture yo kusayo.’—Amosa 5:21, 23.\nNairiwo gu nyanyaki afugo re! Mo bingo gupai agu aboro naadu rogo gu kindo nangia ga aYisaraere naadu ku nodiyo anaamangaha. Gayo bambata bakindo nangia Yerobama amoi kpia wiri bagara rogo dahabu rogo agu agbata nangia Dana na Betere na ki sa aboro i niirisihe kuba ndu kaa iriso Yekova Mbori ngba wene gene rogo gu yekaru naadu Yerusarema yo. Gu bakindo re asigira pumbo a na ki sia aboromotumo i niundo aboro i niirisihe.—1 Abakindo 12:26-33.\nBoro rengbe ka bi gupai agu aYisaraere re amangihe nga si agberãnga te. Anga i aamanga agi apai re ni rimo irisombori na ka fu ngbarago fuko te? Gu nyanyaki afugo Mbori apehe ku ngba Amosa na gu kura anebi nayugo gupai ziazia nga rago aangbanga ti Mbori na gupai re te. Mbori apepai ku ngba gu nebi nangia Maraki ki ya: “Mi nga Yekova mi asa nga pa re wa sa te.” (Maraki 3:6) Ya mo gipai re ayugongo wai Mbori abi gu dungu apumbo Krisimasi aboro airisoho areme te?\nFuo amirioni aboro wisigi agi arengo re, i diberã ka zanga iriso Krisimasi. Kuba gure, i nagbia ngbarago na kini di regbo na abakureayo gbiati gayo aborokporo na kini undo rungorungo aboro na agu aboro du nazingo ti agu regbo i aida ka mangaha wo vura garã yo.\nGu Irisombori Ngba ti Mbori\nMo bingo apai sita i aino aboro ndikidi pambori ti ni.\nGini Gbegberẽpai Du Ti Gu Mangaapai Nga Ga Krisimasi?


Wai ka Mangasunge na gu Buku Nga—What Can the Bible Teach Us?\nAŨKUMUKO ROGO FUGO MBORI YO Ziazia Kekeapai Naringbisa Pa Wene Sino Dee\nRAKA NI AKRISTANO “I Niini Kumbari Ngbadimo Bakporo Yo”\nAŨKUMUKO ROGO FUGO MBORI YO Mo Du na Ngbarago Rogo Gamo Asunge yo Dunduko\nRAKA NI AKRISTANO Wai ka Mangasunge na gu Buku Nga—What Can the Bible Teach Us?\nAŨKUMUKO ROGO FUGO MBORI YO “Mo Nitíngidi pa Bamangiro a ti Rago Parangaro”\nRAKA NI AKRISTANO Paranga Aboro Ka Oni Keesinga Ti Rimo Ti “Bakere Ngbadimo” Ya\nNgbangba 28–Banduru 4\nAŨKUMUKO ROGO FUGO MBORI YO Gu Kpiapai Nga Ga Degude Surama Ima Rẽ Tipa Ani Wirikihe\nGaani Raka Nga ga AKristano na Gaani Sunge--Waraga Dunguratise | Ngbangba 2016\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Afrikaans Albanian Alur Amharic Arabi Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Bété Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Guerze Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mende Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Portuguese (European) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Rotuman Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Soli Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nGu buku nga Teach Us na gu nga Ziazia Kekeapai Ayugoho ima wira tihe. (I ata sanga gi buku re ku rogo pa-Zande te.) Agi aũsunge ti baraha ue re dunduko kina dagba agu ahe ani amangasunge na ni, na si nayugo kina bangisa rengo ngba bangisa gene a. Ono tie, gi nga Teach Us re namangasunge na taata afugo gbiati aakpura sakarogopai yo. I ambakadihe tipa si undo agu aboro du na kpakarapai ka gia rogo gu buku yo nga Ziazia Kekeapai Ayugoho. Kuba mangasunge na kura apai du rogo gu buku nga Ziazia Kekeapai Ayugoho, gi buku nga Teach Us re na rukutu kekeapai ti digidoho nga gu du na bete sakarogo agu apai du rogo gu wirikapai re. Asanahe watadu sanduki rogo gaha akapita te. Kuba gure, si na gurusigurusi agu arengo nga ga Ziazia Kekeapai nga gu oni awirikihe rogo gu riipai re. Wakina gupai du tipa Ziazia Kekeapai Ayugoho, ani ima rengba ka kparaka gi buku nga Teach Us re ti aregbo dunduko, ka si vura du nga si ani akparakaha rogo gu diwi re te. Wai rengbe ani ka mangasunge na papara gi buku nga Teach Us re ho ani awisigo Ziazia Kekeapai ni na boro?\nGURUSIGURUSIPAI: Tipa dungu aboro, gu gaani gene wisigopai nga ki ta geda genewaraga rogo gaani buku nga Ziazia Kekeapai Ayugoho kini fu asanahe ima du ni wenehe gbe. Ono tie, si rengbe ka du nga, bawiriki ziazia kekeapai aruganga tini wenengai na gu fugo re te, watadu ni ainongo wai ka gedapai wenengai te. Rogo gi bangiriba re, mo rengbe na sia ka mangasunge na gu buku nga Teach Us. Fuoho, oni rengbe ka mangasunge na gurusigurusi kapita ni mburu wirikapai na ki ngarasi bawirikipai tipa ni gedi agu apai du rogoho ni ti ni. Saka gu rengo nga ga Ziazia Kekeapai naida si di regbo nga aminiti 15. Wadu he nga, gu gurusigurusi akapita re na agu apai rogoho dunduko du rogo gu riipai re te, si naida bayugupai ima mbakadaha wenengai na pa ga ni bawirikipai ri ni yo. Ka si du nga bayugupai namangasunge na agene waraga rogo gu buku nga Teach Us ka wisigopai na gani bawiriki Ziazia Kekeapai, ni rengbe na mangasunge na gurusigurusipai tipa fugöpai.\nGU RUKUTU KEKEAPAI DU TI DIGIDO KEKEAPAI: Agu apai na afugo du rogo gu rukutu kekeapai du ti digido kekeapai yo ti genehe kina kuti wai duhe rogo agene waraga. Bayugupai rengbe ka sia singia ka sakapai tipa gupai du ti gu rukutu kekeapai du ti digido kekeapai yo rogo gu buku nga Teach Us ti regbo wirikapai.\nWai ka Mangasunge na gu Buku Nga—What Can the Bible Teach Us\nGAANI RAKA NGA GA AKRISTANO NA GAANI SUNGE–WARAGA DUNGURATISE Ngbangba 2016


Rut 4 | `KQC | STEP | Mina ituari Boaz dadi bosi taoni di ida venari ameinu reyo. Usika ourena toe erufudo amiye, kaere bi Boaz yaku sena ni vabi reyo, mina baiyo ri Boaz yaku raka niyo, “Nai asini, bae minari ameinu re kumo.” Ye boi nesi ameinu reyo.\nBoaz Ruth meyo\n1 Mina ituari Boaz dadi bosi taoni di ida venari ameinu reyo. Usika ourena toe erufudo amiye, kaere bi Boaz yaku sena ni vabi reyo, mina baiyo ri Boaz yaku raka niyo, “Nai asini, bae minari ameinu re kumo.” Ye boi nesi ameinu reyo. 2 Boaz yaku taoni di tora vene vana ufo moisi niyo, “Minari ameinu regedi.” Makai reyadi. 3 Resi usika ourena toe erufudo amiye rofu niyo, “Naomi bi Moab gutu dairi baisi uni dubuini Elimelech di kono tu bi sero redo. 4 Nai mokena bi mina ago ni okuda ameinu reyadi ma nai amiye di toratora di nemokori ya yaku voi reyaine. Voi regiya vo nisi bi buni. Idu, ya de voi regiya vo nisi ka na ni oteima resi na diba. Adina amiye yokoi ini vava de idu ya maka, ma usi bi na.”\nMa niyo, “Na yaku voi regida.”\n5 Kamini Boaz yaku niyo, “Mina kono Naomi rofu voi regiya medari bi, Ruth kaere bi Moab rema ma obu niyo ka voi moigiya mini. Makai regiya ri bi mina kono di muyeyo amiye di roka sa ameibigo.”\n6 Mina usi usika ourena toe erufudo amiye yaku ni kabai resi niyo, “Makai bi nai vava mina rofu moi taga rigida adina makai regida ri, bi nai midamida yaku mina kono de moigedi. Ye, ya yaku voi re. Na bi anua regida.”\n7 Sena ituari Israel gaganiri bi kono o gugura sero regika bi, sero redo amiye yaku ini yuka ro moisi voi reyo amiye maro. Israel gaganiri kono o gugura sero regika makai resi koina niyadi. a\n8 Ye mina usika ourena toe erufudo amiye yaku Boaz rofu niyo, “Ya kaya voi re.” Ma ina bi ini yuka ro kutusi maro. ▼\n▼ 4.8Fefa ago beri bimaro;Hebrew agori mina ago bi de.\n9 Kamini Boaz yaku tora vene ma amiye tau rofu niyo, “Gua vesi neideyadi na yaku Elimelech, Chilion ma Mahlon di ini gugura tau Naomi rofu voi reyaka. 10 Ye Ruth, kaere bi Moab rema ma Mahlon di obu ka nai rema niyo. Makai regida ri bi muyei diyadi vene di roka ameibigo ini gugura sa, ye ini roka ini usika ourena di rofu, ma taoniri roka bura rededi bukari de roro nigo. Gua vesi neideyadi.” c\n11 Resi tora vene ma vene tau taoni di ida venari yaku niyadi, “Rama, una bi vesi neideyafa vene mini. Warika Amiye yaku mina rema kaere yi yavari bogo rofu buni reyaine, Rachel ma Leah kaere bi Israel di mida tau evata reyadi kana. Ya bi Ephrathah ri amiye tora nigiya ma Bethlehem ri ka yi roka ogau nibogo. d 12 Warika Amiye yaku mina rema ofi rofu tutubena ya maraine, kaere bi Perez, Tamar ma Judah di mida, di usika ourena kana nigedi.” e\nBoaz ma ini tutubena vene\n13 Ye Boaz yaku Ruth mesi ina sa vareyo. Warika Amiye yaku buni toragade maro ma rivo nisi rumana mida odiyo. 14 Kamini rema vene yaku Naomi ni oteimaradi, “ Warika Amiye di roka moi odoro nisifa, kaere bi mina medari usika ourena toe erufudo amiye sa ya ferei tavoi de reyo. Ina bi Israel gaganiri ini roka tora niyaine! 15 Ina yaku mida odiyo kaere yaku yi vegu moi rua rego ma ugava nigiya ri ya nari rei mona reyaine. Adina yi radini kaere bi ini uka ya mado bi rumana mida viro vara ▼\n▼ 4.15viro vara biseven.\nya yaku moiyagadu ri ka vo nisi ya rofu bi buni niyagadu.” 16 Resi Naomi yaku mina mida moisi ini budari aiyo rofu nari reyo.\n17 Rema vene mironari amededi yaku niyadi, “Naomi bi rumana mida nufa niyo.” Ma ina roka niyadi Obed.\nYe ina bi Jesse di baba, ma Jesse bi David di baba.\n18 Mina bi Perez di ini vata ni raroda reyadi vene: Perez bi Hezron di baba, 19 Hezron bi Ram di baba. Ram bi Amminadab di baba, 20 Amminadab bi Nahshon di baba, Nahshon bi Salmon di baba, 21 Salmon bi Boaz di baba ma Boaz bi Obed di baba, 22 Obed bi Jesse di baba, ma Jesse bi David di ini baba.


YAI GUMAN GUNOM KAM Reweresen 21\nMan kamun koi fuka dume\n1 Ena koma man kamun komari wom dungua i mora goungoro te fui nuwi ama goungua ena epena na kanikai man kamun koi fuka dume.* 2 Pi 3:13 2 Te na ama kanikai iki birom ori yo tonguai Yerusarem koi bei moiro Yai Gumam kamundi tei moingua ma dero ako oropo umie. Te yai opai kau einga kakom tei oparomi eken nokapu wom benguamere epe iki birom ori eken nokapu wom bei teime.* Ip 11:16; 12:22; Rew 3:12 3 Te na fikai ari kiapanom bei erongua boiyomdi tei ka giram ta u erowai tongua boiro “Fiyo! Yai Gumam kei faingua ikom mora u mari ume. Yaromi bei moiro ari yai opai yokamai moraingi suna tei moi erowangoro ena yokamai yaromi ariyoma moraime. Te Yai Gumam nenen bei moiro yokamai moraingi tei moi erere yokamai Yai Gumanom moramie.* Sek 2:10; 1 Ko 6:16 4 Ena Yai Gumam bei moiro ari yokamai kai meinga mapunom bei gouname. Te ari tokoi goikenainga ena ari yokamai denom minom tokoi ipun dekenangoro te kaimom meikenaime. Te ari yokamai ganom kipi karangua tokoi kaikenaime. Kawom, tai ta ta koma dungua tarom i muruwo mora gouname,” epe diro u boime.* Ais 65:19; 1 Ko 15:26; Rew 7:17\n5 Ena yaromi ari kiapanom bei erongua boiyomdi tei ame dere moingua yaromi bei moiro “Ne yokamai fiyo! Na tai kan i muruwo wom tokoi koi bei eiye,” dungoro ena nuwi kokonan gan ta ka epe di narome. “Yaromi ka dungua i kawom dungua iran ari yai opai ka i fi ki suwainga i fanangua iran ka i boro!” epe di narome.\n6 Ena ari kiapanom bei erongua boiyomdi tei ame dero moingua yaromi bei moiro ka epe di narome. “Na tai ta ta beika i mora goume. Na towane wom moi koma dero te moi okome dero moiye. Ena ari yai opai nuwi gorainga na bei moiro nuwi okom eiro moko ungua nuwiyom koiro yokamai yo morom erowaika iran yokamai kakom kakom moi kuwom suwainga inaime.* Yer 2:13; Yo 7:37; Rew 1:8, 17; 22:17 7 Te yai ta bei moiro Satan yaromi kura boi ime de towangua yaromi tai epe iname: Na furo yaromi Yai Gumamom moi towaikoro te yaromi na wanam morame.* 2 Sam 7:14; Ro 8:14-17 8 Moramba ari Satan yaromi kura boi ime de tekeinga yokamai bo te ari fi ki si teinga mapunom a ki sikeinga yokamai bo te ari tai niki dongua mapunom mapunom beinga yokamai bo te ari ei goinga yokamai bo te ari gai goinga mapunom beinga yokamai bo te ari gene mane beinga yokamai bo te ari yai gumam kasu yokamai kanom akire dinga yokamai bo te ari ka kasu dinga yokamai muruwo wom fu e dongua de derewo duwangua akaiyom tei naime. Koma yokamai mangi tawa goimba epena yokamai ama kawom goraime,” epe di narome.* Mt 25:41; Rew 19:20; 22:15\nIki Birom Ori Yerusarem koi u mari ume\n9 Ena Yai Gumam nuwi kokonan gan okonom koro muruwo koro surai yokamai kopare okonom koro muruwo koro surai iro furo mangi ari bei niki de ereinga yokamai moingi suna tei gan ta uro ka epe di narome. “Non sipsip gam epena opai inangua efem biyai na ne opon di erowaiya ne uwo!” epe di narongoro* Rew 15:1; 21:2; Ef 5:27 10 ena Yai Gumam Murom Sumuna uro na denam minam fai si dungoro ena gan i bei moiro nakire furo kopu ta arari wom mokongui tei furo iki birom ori yo tongua ta Yerusarem opon di narome. Iki birom ori i Yai Gumam kamundi moingui tei dungua ma dero ako mangi umie. 11 Yai Gumam yaromi keranom sunguamom iki birom ori tei dere bau boimie. Te ari meina ori wom beinga kongom i kam Yaspa i gaurom tongua nukunom keranom sunguamere epe iki birom ori irai keranom sumie.* Ais 60:1-2, 19 12 Iki birom ori tei kira arari kamun kira siro te kira singa kori gumam eingai okonom koro koro muruwo kaunom koro surai eingoro ena Yai Gumam nuwi kokonan gan yokamai ama okonom koro koro muruwo te kaunom koro surai bei moiro kira singa kori gumam towane towane eingi tei gan towane towane arere moimie. Te Isirae ari yokamai girinom awanom yokamai okonom koro koro muruwo te kaunom koro surai yokamai kanom towane towane ama kira singa kori gumam towane towane eingi tei boimie.* Esi 48:30-35 13 Ena aro moko ungui tei kira singa kori gumam suraiye eime. Te bunam koro tei kira singa kori gumam suraiye eime. Te koro ta tei kira singa kori gumam suraiye eime. Te aro ako bengui ime kira singa kori gumam suraiye eimie. 14 Te iki birom ori kiram mapunomdi tei kongo ori wom okonom koro koro muruwo te kaunom koro surai diro ako ki sungoro ena non sipsip gam yaromi bei moiro koma ari okonom koro koro muruwo te kaunom koro surai yokamai ewi dongoro yokamai fingarai ena yokamai kanom kongori tei towane towane boime.\n15 Ena Yai Gumam nuwi kokonan gan i na gere ka di ipo ka dopuka gan i kongo gol iro kan a gi diro einga tarom beiro iro “Iki birom ori kiram te kira singa kori gumam enguai a gi dire faingui tei boi kuraiye,” diro beme.* Rew 11:1 16 Ena iki birom ori kiram koro koro muruwo i u towane wom fumie. Nuwi kokonan gan i kanomom i iro wanero buro boire bemie. Ena iki birom ori i giwi ka tonguai i 2400 kiromita epe ka tongoro te giwi ta ka tonguai i 2400 kiromita epe ka tongoro te giwi ta ka tongui i 2400 kiromita epe ka tongoro te giwi ta ka tonguai i 2400 kiromita epe ta ka tongoro te koro arari sino tei iwa dongua i ama 2400 kiromita epe dume. 17 Te yaromi ama bei moiro kira koro arari sino te iwa dongua i buro boinguai 60 mita dume. Ari yokamai kan iro a gi diro eingamere epe gan i kan i a gi diro eme. 18 Te iki birom ori kiram si suna donguai Yai Gumam bei moiro kongo nokapu wom i kam Yaspa i iro kira si suna dero keme. Yaromi iki birom ori i kenguai kongo gol towane iro kengoro ena nukunom keranom siro bau boinguamere epe iki birom ori i keranom siro bau boimie. 19 Te yaromi bei moiro kongo mapunom mapunom meina ori wom boinguai iro iki birom ori kira mapunomdi tei eken bei tomie. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo towane dungua kam i yaspa dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i sapaiya dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i aket dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i emeral dume.* Ais 54:11-12 20 Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i saroniki dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i kanirian dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i kirisoraito dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i beril dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i topas dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i kalsironi dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i tukoiso dume. Te iki birom ori kira kauwomdi tei kongo ta dungua kam i ametisu dume. 21 Ena iki birom ori kira singa kori gumam einga dungui tei okonom koro koro muruwo te kaunom koro surai dunguai Yai Gumam bei moiro torame feke donguai meina ori wom boingua iro towane towane kira singa kori gumam go di eme. Te iki birom ori tei kon mori u koro koro fungua yaromi kongo gol nokapu wom iro kon mori fuingoro ena nukunom i keranom siro bau boinguamere epe kon ori i keranom siro bau boimie.\n22 Ena na furo iki birom ori tei fi mun ei teinga ikom i dungua na kankeiye. Ta bengoro iki kankeiye? No Ari Wanopanom Yai Gumam yoporam boingua kapakom moingua yaromi te non sipsip gam gere surai iki birom ori tei kakom kakom moipika iran fi mun ei teinga iki keinga i faikeme. 23 Te iki birom ori tei Yai Gumam keranom bau boingua u mari ungoro te kewa gainga donguamere epe non sipsip gam i dongua iran aro donguai bo te kapa dongua i keranom si koi eikemie.* Ais 60:19-20; Rew 22:5 24 Ena iki birom ori tei bau boinguamom i dero ari man man muruwo moinga yokamai de erowangoro ena yokamai kon wan moraime. Te mangi ari wanopa yokamai eken guwainom i iro iki birom ori tei unaime.* Ais 60:3, 5 25 Te iki birom ori tei kama kakom kakom sikenangua kiranom siro bau boi dero duwangua iran yokamai iki birom ori i kira singa kori gumam i kori keikenaime.* Ais 60:11 26 Te ari yokamai muruwo wom eri kongo mukom ako nowainga bo eken guwai gai ako nowainga iro u iki birom ori ikai koi naimie. 27 Naimba tai dinepe dowangua bo te ari tai gai goinga mapunom mapunom benainga bo te ari ka kasu duwainga yokamai muruwo u iki birom ori ikai koi kinaime. I kawom tamanume. Non sipsip gam yaromi bei moiro ari kakom kakom moi kuwom suwainga akaiyom inainga yokamai kanom munom ganom boingua ena yokamai kanom boingua dungua yokamai towane wom u iki birom ori ikai tei naime* 1 Ko 6:9-10; Rew 22:15\n*21:1: 2 Pi 3:13\n*21:2: Ip 11:16; 12:22; Rew 3:12\n*21:3: Sek 2:10; 1 Ko 6:16\n*21:4: Ais 65:19; 1 Ko 15:26; Rew 7:17\n*21:6: Yer 2:13; Yo 7:37; Rew 1:8, 17; 22:17\n*21:7: 2 Sam 7:14; Ro 8:14-17\n*21:8: Mt 25:41; Rew 19:20; 22:15\n*21:9: Rew 15:1; 21:2; Ef 5:27\n*21:11: Ais 60:1-2, 19\n*21:12: Esi 48:30-35\n*21:15: Rew 11:1\n*21:23: Ais 60:19-20; Rew 22:5\n*21:24: Ais 60:3, 5\n*21:27: 1 Ko 6:9-10; Rew 22:15


Luk 20 | `YRB | STEP | Mui kowaro Yesuma we mawetu uteda Godinu kotofu sina webina i dera fuyo ode sina weta uwaraini tarawatu tisa uwaraini dera baeta uwaraini ema Yesubai fata.\n1Mui kowaro Yesuma we mawetu uteda Godinu kotofu sina webina i dera fuyo ode sina weta uwaraini tarawatu tisa uwaraini dera baeta uwaraini ema Yesubai fata. 2Fatate weita, Anu bunaro eno utasu? Anama Aba buna masinuro eno utasu? Wiaro naufe weita. 3Weitaro Yesuma emaba wei, Nanu wenauereta botai wemaro yanu moko sina wiawero nauma weite wei, Joni Babataito uetade ureroma fari aba emebairoma fari wei? 5Weina sina we mataneda emanu aika weita, ane webeisi? Ureroma fari webeisina Joni aneba nautawa uta webisu. 6Emebairoma fari webeisina i uwara nesia Joni dawa Godinu we bou ueta amara imutaitaba ya gebiroma ufitaita weita. 7Emanu aika eno weitate Yesuba weita, ya iwata me weita. 8Eno weitaba Yesuma emaba wei, idoba Nanu buna utatane sina anama mairo utatane yaba da wemau wei.\nI gureifi beata yawoeta siosararabo uwaraba kasei sina\n9Yesuma i uwara nesiaba ewa kasei sina yare wei, mui amarama gureifi yo waiyaro waite danu waiya moana uwaraba yawofitae mateda mui orofaro ani. Ane iro sakara faiyawere ibebi. 10Duburo ayo ureta kowa ido fariro danu waiya ueta amara danu gureifi tai moana mubie siaia uiro ani. Ane fariro i waiya yawoeta uwara ema unutawa maeta iba i amara mutate isuma urebe gureifi tai matawa uteda ma owetate siaia utaro ani. 11Nono dawa mui amara siaia uiro ani. Ane fariro enanari isuma urebe siosawere uteda gureifi tai matawa, ma owetate siaia utaro ani. 12Dawa nono mui amara siaia uiro ani. Ane fariro enanari ure ma iwiji awiji utate dawa yowetaro ani. 13Eno utaba i waiya ubi amarama we imui, anene umau? Nanu amara ubi siaia umaro dawa kakara ufitaita we imui. 14Eno We imuite danu amara ubi siaia uiro ani. Ane fariro emanu emanu we matatate weita, ewana danu amara ubiba ma uifete danu waiya yana mubeisi weita. 15Eno weitate i amara muneda waiya dowa dubenaro satate dawa ma uita, Yesuma eno wei. Eno weite emaba wei, i waiya ubi amara emaba ane ufisu? 16Dawa anibite i waiya yawoeta uwara nesia ma uifite danu waiya aika uwaraba mafisu wei. Eno weiro nauteda weita, ema! eno da ufisu weita. 17Weitaro Yesuma ema ereda wei, ane waita? Godinu bukaroma eno wasu, i su ubu ueta uwaranu mu sata gebirona i botai tutubu ari sini, Godinu bukaroma aneba eno wasu wei? 18Anama i gebiroro ureifisuna danu tai furiafisu. Nono i gebiroma ananu deiro ureifisuna i amara ure ma musimusi ue sakai ari sibisu Yesuma wei.\nI takesi maetaba wenauereta\n19Yesuma i kasei sinana emanu sina webie imutate i tarawatu tisa uwaraini dera fuyo ode sina weta uwaraini Yesu budari ufitae utate i uwaraba iyataba ekoita. 20Ekoitate imuegou utate moana uwara Yesubai siaia utaro anita. I uwarama Yesu me iruteda gagau ue anita. Yesu i gaemani dera amaranu age duro odifitae iba Danu sina ane nauegou uta. 21I uwarama Yesuba weita, Tisa, Ana eme nesiaba arotorowa utebasu. Eme derawere aba kikiratu eno unutawa utasute ba we mawetu utasute emeba meo utawa utasute Godinu sina ba wasu weita. 22Weitate weita, idoba Romani gaemani amara, Sisabai takesi mafeisina ina ido aba me weita? 23Weitaro Yesuma emanu irueta imueta iwata uteda wei, siriwa oi maiwero ema wei. Weiro mataro ereda wei, ananu kofirini owawaini ewado ibinu wei? Weina Sisanu weita. 25Eno weitaba Yesuma wei, idoro Sisanu ane ane Sisaba mawete Godinu ane ane Godiba mawe wei. 26Eno weiba nautate i uwaranu iboro Yesu meo gagau utawa utate Danu sinaba neno kirifu uteda wate wiawa wate mu uta.\n27Duburo moana Mosesinu tarawatu utaita uwara, Sadusi waita uwarama Yesubai fata. I Sadusi uwarama eme uietaroma da uyafitaita we mawetu utebita. 28I uwarama Yesubai fatate weita, Mosesinu tarawatu eno wasu, mui amarama aweta mubite aruma amara munawa me ibebe uifiro danu dabuema danu aweta wabu mubite i uieta amaraba aruma amara yanae mubisu wasu weita. 29Eno weitate weita, adarabu nesia seweni ibita. I botai amarama aweta munite aruma amara yanae munawa me ibebe ui. 30Me uiro danu buribi dabuema dataenu aweta wabu munite aruma amara yanae munawa me ibebe ui. 32I mui abana dabuema i aweta wabu enanari muniro enoma enoma enanari nesia mutate aruma amara yanae munawa me uie me sitaro nono duburo i aweta ido ui. 33I aweta amara sewenima mutaba duburo i uietaroma uyareta kowaro abo amarama i aweta mubisu weita? 34Eno weitaro Yesuma emaba wei, ewa kowaro ibinita uwarama aweta awera munaita. 35Nono i kobere uwara, i uietaroma uyafitate me ibene ibene ibifitaita uwarama aweta awera da mubitaita. 36Iro Godinu aneruini i uwaraini arotorowa. I uwarana Godinu adarabuba iro da uifitaita. Godima ema uietaroma ma uyafite me ibene ibene ibeta emaba mafisuba iba nono iro da uifitaita wei. 37Eno weite wei, Mosesima wei, Godima i uieta uwara ma uyarasu wei. Mosesima i uitawa yareta ana ereda wei, Godina yanu sirorari uwara Eibaramuini Aisikini Jeikofuini emanu Godi wei. 38Yesuma weite wei, Godina i wiroeta uwaranu Godiba iba uieta uwara nesia me ibinita, Godina i ba me sita nautawa uwaranu Godi me, Godima wasu wei. 39Eno weiba moana tarawatu tisa uwarama mui sina weta unutawaba weita, Tisa, ba wasu weita.\nI Godinu ma wiroe mune aneta Amaraba wenauereta\n41I uwarama eno weitaro Yesuma emaba nono wei, i tarawatu tisa uwarama Keriso Deiwidinu sisia amara aneba eno waita? 42Deiwidima i Samusi bukaro Mesaiaba eno wasu, Godima nanu Dera Waria Amaraba wei, Nanu banibira age afu yauaro aba wasai utebaita uwara buna umate Anu buri eminaro odimau weiya wasu wei. 44Yesuma weite wei, Deiwidima Kerisoba Nanu Dera Waria Amara weiba anene Keriso Deiwidinu sisia amara sini wei?\nI tarawatunu tisa uwaraba Yesuma emeba we kakara ui\n45Yesuma eno weite i uwara nesianu iboro Danu iwata ueta uwaraba wei, i tarawatu tisa uwaraba eregou uforo wei! I uwaranu ununa yafa asugari ueta wadia barufitate maketi kabesiro inaraita uwaranu ario sina naufitate Ju uwaranu dubu su kobere yaureta kabesiro yaufitate ogaro botai yaureta kabesiro yaufitae utaita. 47I uwarama wabu awetanu ibaiabai waira utaitate guriguri yafawere eme naufitae iba utaita. Eno utaitaba Godima ema fanisi derawere mafisu, Yesuma eno wei.


1Ti 6 | `DAD | STEP | Ferfer idi ganan, nedi moroid tar yana biya dino fen, karĩ difiyẽdiyouf, anĩ bunem, Negur nẽ yana ado ama mafelnẽdif anĩ, to kono difouf.\n1Ferfer idi ganan, nedi moroid tar yana biya dino fen, karĩ difiyẽdiyouf, anĩ bunem, Negur nẽ yana ado ama mafelnẽdif anĩ, to kono difouf. 2Tunĩ idi, nedi moroid tar momoiya adouf are, amã tura tura de fen, to karĩ difiyẽdig gen to age difouf. Age fiya ban, idi el de aruneid dalouf, ere nigin, idi neid kabĩ bunem biya dalef are momoiya tamo, idi neid oboiyeid. Enei ganan anĩ ufelneĩd fen, totol bagai urokenẽdiyouf.\nMoni Nigin Wau Laa Fiya\n3Taka ĩ idegẽya keleĩ ifelneĩd fen, Odug Jesus Kristus nẽ faded fiya biya ado fateul ibodõya ifelnẽdiya anĩ nigin wau to irõf are, 4ĩ idegẽyam idegnẽ di, bilã yef, ĩ ereb taka to keleĩ. Ĩ monẽya ado od luwa irouya nigin oroya sane ado, anĩ bunem, kiyeĩ, kusĩ, bou yũya od, sisiniya kisi sane irou fen, 5tamo kisi sesen ado atun toku koũkã ya ibodõf, tamo kisi sesen ado anidi, momoi anĩ ditor ken, fateul ibodõya are moni odug yaleya nigin de fen, kisi difedig.\n6Anĩ ere, safina nigin wau morõ sã ado fateul ibodõya anĩ, mala biya ado. 7Ere nigin, ada teneub enei bun gemũ tasin nigin, age fiya bagai gemũ ke tauf. 8Anĩ ere, ada saaf ado kolos adouf are, ada nigin de tauf. 9Tamo kayau safineid ado ibodõya kisi difef anidi, kisi fiya bun, kor bun ado, neneya kisi ado waila dĩ fiya kisi musei bun kuku def, kisi anim tamo daũf sane lauf. 10Moni nigin wau laa fiya, are ereb ereb sesen ganan nẽ gariya. Tamo kayau tunĩ moni nigin waud ditenen, momoiya ditor ken, idi dogo waud darau musei dalen.\n11Anĩ ere, õ, Negur nẽ tamo, enei ganan nigin so rel fen, madur bagai ibodõya, fateul ibodõya, momoiya, wau laa fiya, feseya sã ifareya ado, molol dõ wouf. 12Momoiya nigin kusĩ biya walouf. Mata ibodkeleya are, õ musei meleid bun el wo, kurõ wesin sain bun, õ anĩ nigin iweignon anĩ urou kafĩ wol. 13Negur ereb ereb ganan mata ifenẽdidig ado, Kristus Jesus ĩ Pontius Pailat mala bun el fe kurõ fesin, idi meleid bun, aya õ orokonok, 14od enei dõ, kerema sã dõ wo ule, neda Odug Jesus Kristus wõ youf, 15are Negur yogon sain bun irou isiyouf, Negur ĩ el fiya ado ĩ dogol Uyu Irouya, king neid King ado odudug neid Odug, 16ĩ dogol ĩ mata ibodkeleya, agef fen, ĩ lalan medeĩya barikã tamom an ileya nigin kisi feleya sã anĩ bun ibodõdig, taka nem to ilen, taka nemeg to ilouf. Ĩ bun yana ado megeir faimud ibodkalauf. Momoi.\n17Teneub enei bun safina musei adodo urokenẽdig len, yeneid to dales fen, moni nigin waud to diten, moni are gai to ibodkalauf, anĩ ere, idi neid waud Negur bun dinouf, ĩ ada wauda al fouf nigin, ereb ereb ganan kisi feleya ifanadadig. 18Idi tobonunã biya age dife di, tobonunã biya inid ado dibodõf nigin, dor yaleya nigin ado, ne tã isennẽya nigin urokenẽdiyouf. 19Naab enei bunem, idi safina biya dogo neid dumen nẽ nigin gariya megeir ado dino fen, mudu dino di, iselauf, age de fen, idi mata are mata bagai anĩ dalouf.\n20Timoti, ereb ereb õ bun inon anĩ kulatun wo. Momoiya sã neid od ado, kiwai kisi are idegẽya bunem keleĩ biya dedig anĩ so wiyẽ, 21are tunĩ mogo wogõ den, anĩ age de fen, idi momoiya bun tamal ditor diyalelen.\nWau ifenẽya õ bun ibodõf.


Oni Irisi gu Gbinza Aboro Du Dagbaroni | Wisigopai\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Mexican (Fugo ni Bee) Moore Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Russian (Fugo ni Bee) Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu\n“Oni arú ku ari bara bangiri gbinza aboro.”—PA MOT. 19:32.\nGini bipai du Yekova na ni tipa gbinza aboro?\nGini tindiro du agude na ni nibipa gbinza avunguyo?\nWai rengbe dungurati ka irisa gu gbinza aboro du dagbayo?\n1. Gini gbegberẽpai aboro agbiatiyo na ni?\nYEKOVA aakusanga aboro i nirungo be surungba gbinza te. Gako ringbisapai adu nga akumba na adee dunduko du na ngbarago na wene kpotoyo rogo Paradizo. Ono awere, “ũzegino dũ mongo niukaga omehe nimbu be ima.” (Rom. 8:22) Ginipai mo aberãha tipa gu bipai du Mbori na ni tipa gu surungba ingapai du rogo aboro yo? Kurigure, dungu gbinza aboro naabitiyo nga aboro angeranga fuoyo ti gu regbo i aida na undo rogo gayo raka te.—Tam. 39:5; 2 Tim. 3:3.\n2. Tipagine du aKristano ti ni na ngbarago kadu nagbinza aboro beyo rogo dungurati?\n2 Ga Yekova aboro na ngbarago ka ino gupai nga i na gbinza aboro dagbayo rogo dungurati. Ani nagbia undo ti gu tatamana du yo na ni na gayo kpiapai nanyakasa gaani idapase. Agurani kinaho du yo ni agumerani rogo borose yo. Ono wa vura duhe wo, ka pagume vura du dagbarani nayo watadu si te, si naida ani fu wasa gbiati ngbarago fuyo. (Gara. 6:10; 1 Pet. 1:22) Ani dunduko nika gbia undo ka ani wisigi gu bipai du Mbori na ni tipa gbinza aboro. Ani nika sakapai a tipa gu sunge du aborokporo na ni ni basasa gbiati gu du dungurati na ni tipa gaani gbinza aboro.\n“KA MO BÁ NGA RE KU SA YO” YA\n3, 4. (a) Gini nyanyakipa pai bake Atambuahe 71 asana Yekova tipaha? (b) Ginipai si aida gbinza aKristano sana Mbori tipaha?\n3 Atambuahe 71:9 naya: “Ka mo bá nga re ku sa yo ti rago gbinza mi ya; ka mo mbú nga re ho omere ka nyasa ni ya.” Si nawira wa agi afugo atambuahe re nga papara Atambuahe 70. Na si wa Davide du naape gupai du rogo Atambuahe 71:9. Ko amangisunge fu Yekova tona kinaho ko adu ni ni paranga daho ko agbinza ni, na Yekova ki mangisunge na ko ngba iiriwo agene. (1 Sam. 17:33-37, 50; 1 Aba. 2:1-3, 10) Ono tie, Davide abihe nga si naida ko sana Yekova asana tipa ko idi na ko.—Oni gedi Atambuahe 71:17, 18.\n4 Dungu aboro du wa Davide. Wa vura duhe nga agarãyo nange na “gbegberẽ arago” kini fudi yo, i nandu ku mbatayo kindi kaa taasarimo Mbori wa rẽ omeyo na ni. (Batu. 12:1-7) Dunguyo arengbanga ka manga agu apai i anaamangaha mbata rogo raka kodihe na tungusapai te. Ono i rengbe ka sana Yekova tipa ko undoyo na kini ngerefuo yo. Si naida ngbatunga gu gbinza aboro re du na kido nga Mbori nika degatuko adega kuti gayo kparakpee. Nirengo, gu gayo akpee re wakina gu kpee Davide amangihe du paha rogo Ziazia Kekeapai.\n5. Yekova nabi gbinza aboro wai?\n5 Ziazia Kekeapai naya Yekova nabi gu gbinza aboro du ni ruruyo fuko na nyanyaki payo na ko naida gako amoyambu niˈirisi yo airisa. (Tam. 22:24-26; Snz. 16:31; 20:29) Pa Amotumo 19:32 naya: “Oni arú ku ari bara bangiri gbinza aboro, ki niirisi kuru aboro, oni ki nigunde ti gaoni Mbori: Mi nga Yekova.” Nirengo, si anidu ni nyanyakipa pai tipa ka fu irisa fu gbinza aboro ti agu aregbo i ake agi afugo re, na kina gu bangisapai re du areme a. Ono ginipai du tipa ngerafuo yo? Gada tindiro du nga ka ngerafuo yo?\nGU TINDIRO NGA GA ABOROKPORO\n6. Gini kpiapai Yesu amoihe tipa ngerafuo avunguse?\n6 Fugo Mbori naya furani wẽ: “Mo niirisi bamo na namo.” (Gate 20:12; Ef. 6:2) Yesu anyakasipa gi rugute re ti gu regbo ko aabira aFarusi na abakeapai nangia agu aboro naaidanga ka ngerafuo avunguyo ya. (Mk. 7:5, 10-13) Ko nitiko aima maa wene kpiapai. Ni kpiapai, ho ko aambeda ni na kpio, ko aasia pa ngerafuo nako si awira wa ri angia dekurugbo ku be gu gako bawiriki ko akpinyemuko gbe nangia Yoane.—Yo. 19:26, 27.\n7. (a) Gini rugute Pauro afuhe tipa ngerafuo avunguse? (b) Ginipai naasa Pauro ko fura tipa gipai re?\n7 Ga Mbori toro adu kugii Pauro ko kepai nga aidipase duwa ka i ngerefuo gayo aborokporo. (Oni gedi 1 Timoteo 5:4, 8, 16.) Ani bingo gupai naasa Pauro ko ke gipai re fu Timoteo. Pauro asakipai tipa gu boro si aida i undo ní na marã rogo dungurati na guni si aidanga i undo ní ya. Ko apehe gbaiga nga ka dekurugbo duho, si naida awirini, atitani na kura agumeni ngia gu bambata aboro ka ngerefuo ní. Rogo gi gene re, si adu nga ni tindiro fu dungurati ka ngerafuo ní te. Sidu, gu gene rengbe aKristano ngbaha kadu na “inapai” nga ka ngerafuo agumeyo ho du yo ni na zingo.\n8. Tipagine duhe ti ni nipa tatamana nga Ziazia Kekeapai afunga arugute kpadio nibipa wai si aida i ngerafuo gbinza aboro te?\n8 Ni wiri guruhe, gu sosono agude nga aKristano na tindiro beyo ka ngerafuo agu azingo du avunguyo na ni. Pauro aafura tipa agu agume nga aidipase, ono si aidanga bangiri aKristano rogo dungurati go ti agu avunguyo angianga aKristano ya te. Nirengo, gu gene agude angerafuo gayo aboro ngbaha ni bakiakia. Agu apai du tipa aboro ni bakiakia a. Gayo azingo, nyemuapai, na gupai du tipa kpotoyo si ni bakiakia. Kura gbinza aboro na dungu agude beyo aguyo gude kina sa gbua beyo. Aguyo nangera ku be agbiangbii tipa i ngerefuo yo, ono aguyo amanganga ha wo te. Agu aboro du na zingo agu apai i akpinyemuhe a ni bakiakia. Sidu, si adu ni gbegberẽpai ka si du nga ani na bisirapa gu gene boro ngerafuo gbinza agumeni ngbaha. Nirengo, Yekova rengbe arengba kafu maku kurii gu diaberã du mburuhe rii Ziazia Kekeapai a wa ko amangihe ti rago Moize.—Geda 11:23.\n9-11. (a) Gini kpakarapai rengbe kura aboro ka gbiatiyo na ni? (Oni bi gu sura du ti tonatonaha.) (b) Tipagine si aidanga agude mangi gu diaberã du tipa mbu mangasunge fu Yekova ti ni niipo ya? Oni funga kpiapai tipa gipai re.\n9 Ho avunguagude araka ni tuturũ ti awiriyo, si ima mbu tipa agude ngerefuo yo na gupai i aidaha. Ka si du nga avunguyo nawoka dedede, singia guni ti ki kuo, watadu gu kura kerepai mangiyo, si idi aida agude ye ka bi avunguyo. Sidu, si rengbe kadu nga i naida na undo tipa wiri bete regbo watadu tipa gbanga regbo. *\n10 Agu aboro namangasunge tungusapai ti aregbo dunduko rogo kura aringara ima rengba ka gbiatiyo na kpakarakpakara diaberã. Aguyo namangasunge Betere yo, ni amokedi, na agu abiapai ninaata ata, i dunduko nabi gu sunge i amangaha na kikiipaha na nipa maku be Yekova. Ono tie, ka avunguyo ti na kaza, gu bambata pai rengbe yo ka berãha nga, ‘Si naida ani mbu sunge tungusapai tipa ka ga ku kporo yo ka ngerafuo avungurani.’ Ono si adu ni wenepai ka kpari tipaha na ki wisigipai ka ino singia boro gupai re nzunzu avunguyo akpinyemuhe. Si aidanga boro gu nibasa ki mbu mangasunge fu Yekova te. Ya mo gupai namanga yo re nika du tipa bete regbo, nga gu rengbe kura aboro rogo dungurati ka ngerafuo yo na ni?—Snz. 21:5.\n11 Ani bingo gu kpiapai du tipa agu awirina ue namangasunge fu Yekova tuturũ ti kpuyo. Gu kurako sa namangasunge ni mokedi Sudiyo Amerika yo, gu kurako kini mangisunge rogo gu riibasunge nga ga zegino du Brooklyn, New York, Amerika yo. Gbinza avunguyo aaida na undo. Agi awiriyo re andu na adiayo koyo tipa ka bi wai rengbe yo ka undo yo. Sidu, aguyo namangasunge Sudiyo Amerika yo atona ka bihe nga si naida i mbu sunge amokedi ka ga ku kporo yo. Fuani, barii gu gbuu nga ga abaakumba rogo gu dungurati avunguyo adu rogoho ayambu yo rogo terefuni. Agu abaakumba du rogo gu dungurati re asakipai na ki bihe nga si naida i undo gu wirina re tipa ka ko mbunga sunge amokedi ya. Agu abaakumba re adu na tambuahe tipa gu sunge agu awirina re amangaha na ki bihe nga i nika manga ome ka undo avunguyo. Aborokporo dunduko naadu na ngbarago tipa wai i angerefuo yo wenengai.\n12. Ginipai si aida agu aborokporo nga aKristano berẽhe tipa gu diaberã du tipa ngerafuo avunguyo?\n12 Ka si vura du nga gini ngbatunga diaberã du agu aborokporo nga aKristano nadihe tipa ka ngerafuo gbinza avunguyo, si naida i tingidi gupai nga gu diaberã re ayengo na gbarasarimo kuti rimo Mbori te. Ani aidanga kadu wa agu abarumbatayo rogo pambori naadu ti rago Yesu te. (Mt. 15:3-6) Ani naida gaani diaberã fu irisa fu Mbori na fu dungurati.—2 Kor. 6:3.\nGU TINDIRO DU KURII DUNGURATI\n13, 14. Waigu Ziazia Kekeapai ayugo na ni nga dungurati rengbe arengba ka ngerafuo gbinza boro?\n13 Anga aboro dunduko rengbe ka undo agu aboro natungusapai ti aregbo dunduko wa gu pe ani he re te. Ono tie, gupai namangi rogo bambata sa kama agarã nayugo gupai nga dungurati na nyemu ka ngerafuo gu gbinza aboro du na azingo rogoho. Ziazia Kekeapai naya tipa gu dungurati naadu Yerusarema yo ya “a nga boro sa nadu dagba yo na zingo ahe te.” Anga si adu were nga i dunduko nangia airakumuko te. Si ziazia nga, aguyo adu kinaho nangia airarungo, ono “i ki gagamu he fu yo ki nifu kina gu fu ni zingo ho anamaga ni.” (Amo. 4:34, 35) Kusa, kurapai amangi berewe. Pangbanga aye nga kura aYudo ahe “gayo adekurugbo ahe wa i nagama ahe na uru.” Sidu, amokedi asia agu akumba narẽ na ki kedi yo i ndu ka gama ahe ngba ruru gene. (Amo. 6:1-5) Nirengo, sunge gama ahe adu tipa ka mangapai kuti gu zingo nangia ga agu aboro naada ni aKristano na ki nye Yerusarema tipa bete regbo i nyakasiyo rogo toro yo rago Pendekote rogo gu garã nangia 33. Wa si avura duwo, gupai amokedi amangihe re nayugo gupai nga dungurati rengbe arengba ka ngerafuo gu boro du na zingo.\n14 Pauro afu arugute fu Timoteo tipa gupai rengbe ka sa gupai nga i ngerefuo agu adekurugbo nga aKristano rogo dungurati. (1 Tim. 5:3-16) Yakoba afura tipa wai si aida i ngerefuo awirinyaure, adekurugbo, na kura aboro ti regbo gberango watadu zingo. (Yak. 1:27; 2:15-17) Gu mokedi nangia Yoane aya: “Gu ni ka ũzegino du be ni, ni nibi wirinani na zingo, ki nikisi gani nunga be ko, ga Mbori nyemuse wiri pa nye kpotoni yo wãi?” (1 Yo. 3:17) Kangia si naida Kristano ngerefuo gu boro du na zingo, anga kina gu bangisapai re si aida dungurati mangihe te?\nKangia kpakarapai kuru, wai rengbe dungurati ka undo? (Oni bi agenewaraga 15, 16)\n15. Ho oni angerani fuo gbinza aboro, gini apai si akodaha?\n15 Rogo kura aringara, abazogo namanga mbakadapai tipa kaa fu marã fu agu aboro i nazogo yo ti sunge, na kini mangi kura wene apai fu gbinza aboro. (Rom. 13:6) Ono rogo kura aringara, gipai re amanganga te. Sidu, gu gene si aida agume na dungurati ngerefuo awirinayo ngbaha ni bakiakia ringbisihe kuti agu apai du tipa yo. Kangia agude naraka tuturũ ti avunguyo, si rengbe kadu ni mbumbuhe tipa i fu undo fuyo wenengai. Si naida agu agude re fura wenengai na agu abaakumba du rogo gu dungurati du avunguyo rogoho tipa wa ka i ini gupai du tipa avunguyo wenengai. Ni kpiapai, abaakumba ima rengba ka undo avunguyo i inipai tipa wai rengbe yo ka gbia undo be gu mbakadapai duho be abazogo. I ima rengba ka bi agu apai a si aida agude inihe, ngbatunga ahe wa nyanyakipa awaraga nga gu i azakanga ha ya watadu gu dawa avunguyo adianga ha ya. Ngbatunga gu wene fugo dagbase re rengbe ka sa gupai nga ka apai gberẽnga ku mbatayo kisusi ya watadu ki mangipai sani. Nirengo, ka boro duho naundo na kini fu arugute fu avunguagude, si ima rengba ka undo awiriyo ka i dunga na bakere bakabangirise ya.\n16. Wai kura aKristano aundo gbinza awirinayo rogo dungurati?\n16 Mbiko gu nyemuse du dungurati na ni tipa gbinza awirinayo, gu kura aKristano ima diaberã nga i nika manga ome tipa kaa ngerafuo agu azingo nga ga awirinayo. I na maaha ni gayo sasa ka yugo nyemuse fu gu gbinza awirinayo du rogo dungurati. Aguyo nafutiyo ka ngerafuo ní na ki kparaka agu asunge si aida i mangihe dagbatiyo. Wadu he nga i ima inoho nga agu apai du tipa yo arengbanga ka mbuyo i mangisunge fu Yekova ti aregbo dunduko te, i na ngbarago tipa ka ngerafuo avungu agu awirinayo namangasunge fu Yekova ti aregbo dũ. Nangba gu ngbatunga wene sino du ti agi awirinarani re! Nirengo, anga gayo gamahe re nadia gu tindiro kusayo du agude na ni tipa ka ngerafuo avunguyo te.\nONI PE WENE AFUGO IRISA FUYO\n17, 18. Gini bipai rengbe ka sa gupai nga ngerafuo gbinza aboro du ni wenehe?\n17 Agu aboro dunduko nangerafuo gbinza aboro si aida i sa apai si du taata na ngbarago. Kangia mo dagba agu aboro namanga gipai re, mo du na wene bipai. Gbinza naye na bakere gberarago fu dungu aboro. Sidu, si naida mo mangi ome tipa ka irisa gu gbinza aboro re na kini ngarasiyo ni pe mo agu afugo nangarasi yo. Si naida mo tambua aguyo atambua niima dia gbanga regbo kutingba mangasunge fu Yekova. Bangiri Yekova gbiati akurayo aKristano agonga ti gupai i amangihe tipa ka mangasunge fu Yekova te.—Oni gedi Maraki 3:16; AEbere 6:10.\n18 Kurigure, ka oni aba abuga ti wene aregbo nayo, si rengbe ka sa gupai nga ka gu nyanyaki asunge oni amangaha na aˈuru dunduko dunga ni bakere pai bangironi ya. (Batu. 3:1, 4) Dungu gbinza aboro namanga ome ka zanga mbusa agu aboro nangerafuo yo. I ima inoho nga si ima rengba ka gbarasapa ye aboro ka biyo. Dedede, agu aboro ninaandu ka bi gbinza aboro, i naape gupai nga, “Mi nindu ka ngarasa gbinza bakureami, ono kina re nigbia wasa.”—Snz. 15:13; 17:22.\n19. Gini bipai si aida paranga aboro nagbinza aboro dunduko du na ni tipa raka ku mbatayo?\n19 Ani nangera tipa gu regbo rungo na zangarengba nika nyasa ti ni. Ono wadu rago re, si naida ga Mbori amoyambu moi bangiriyo kuti nyenye unga. Ani ima inoho nga pa kido ani kuti ga Mbori akidohe nazada gaani idapase ti regbo fudifudiapai. Ani na tambuahe tipa gi idapase re mbiko “ani arungbura nga te; ono gu kpotorani du zegi yo navura zirã, gu tororani du ku vuru he yo i nambakada ha waragoagira.” (2 Kor. 4:16-18; Eb. 6:18, 19) Ku pati nyanyaki idapase kuti ga Mbori akidohe, ginihe rengbe ka undo roni tipa oni du na diabese rogo ngerafuo gaoni aboro? Ani nika wisigo gu kura aberãpai rogo gu kekeapai ngbefuo gere.\n^ genewaraga 9 Gu kekeapai du fuo gere nika wisigopai tipa wai rengbe agude na avunguyo ka ino ada si aida i ngerefuo avunguyo.


Anotogi Ngago Wik Yisu Kilisiyegi Langaira Matiyu 3\n1 Togo puwekke Yowan kaimelibek ngabelak Yudaya meibekke paka kurung yeikwekke lewagela logo weik yongkambanuwiliyegi ngagora yana. 2 Pugu puwiliyegi pelik kozak yeiya, Anotogo ngai pugumekki ngai wiziyagi pura weik mereke, legi ini kaile inugu miziyengki kuneng mizizo keya kazing kaile inuguyengka kowiti mizizo keya wilek kang inuguyeng Anotoyegi sawelizo, yeiya.\n3 Koka walaka Isaya yombanu Anotoyaga ngagora weiya logo kozak kisawili logo Poropekwili meiwiliyaga nakko ngago yombu nakyegi langai pera pelik kaiya,\nYombu nak lewagelagi logo paka kurung yeikwekke wizimowei ngalizi pelik yeiyagi, Yemizibek lewa legi kazing inugu miziyeng waberek mizizo keya wilek kang inuguyeng pangka pangka mizizo. Kazing pilikmekke inugu kazing Yemizibekkimek kangkere mizi, yeiyagi, kaiya. Isaya 40:3\nTogo yombu Isayago kaiyabok Yowanyegi kaiya. 4 Keya Yowan poropek kokawiligu nalik koya mabilik wiziya. Kagorik pugu wakiyayeng pelik, pi liyeng Kamelmek meimekki lekpekka narik walamiya logo wakiya, keya pugu wata korik narikka pikang nak keremiza logo wangka waliya. Ngeragi puguyeng komuwili keya ngirung yengelei ngezege piyeng logo pi pilik wizagoma.\n5 Yongkambanu yereng yemane Yirusalem meiragawili keya ngabelak Yudaya meibekke yereng piyengkawili keya kai Yolodang meilingke mereke yereng piyengkawili Yowanyegi kambela. 6 Piyegi kanda pugu kairagi puwili kerewiya logo puwiligu kaile mizayengki Anotoyegi kimeike kozak meiya logo Yowangu puwili pongo kai Yolodang meilingke kaimela.\n7 Togo yongkambanu kolokngagonowili piyegi kaimeliweki kayima kapura pugu yombu Palisiwili meiwili keya yombu Sadusi mei kolokngagonowilirau piyegi kaile kumulayeng kiling kayimarikki pakelawekke pi sisik miza. Yombu Palisiwili meiwili yombu Yuda kangka yemane Mosegi lo mabiyengki waberek panu kiriwei keya puwiligi yelibungang kokawiligi ngago yogongyengkirau kozang panu kiriwei mizi miziwili. Keya yombu Sadusiwili meiwili yombu Yuda Mosegi loragi kiriwei mizi kapura puwili pelik kisiwili, Yombanu nak ibeng purik kung pugubektau ibeng logo pi ngereke yangalektagi ono, kisiwili.\nTogo Yowangu Palisi keya Sadusi puwiliyegi pelik yeiya, Igali. Ini mabuwili kemale yenge kuzingikyengke yungke tagogei yeziyengko ngora mela nelegi kazi kangwili kelik. Takko iniyegi Anotogo kalike yombanu mamokki kazing miziyengki ngagozak keleyagi yeiya logo kaile mizayengki sisik pugura yemane kopong ngangang yanagirikki kozak yeiya logo inugu kumularik Anotogo ini ngangang yana nelegi ini neyegi kaimeliweki kayima ma talik? 8 Ini pilik mizagi keli purik were ini kaile inugu mizi piyengki kuneng miza logo kazing kaile inuguyengka kowiti miza logo Anotoyegi sawela koyimowei Anotoyegi kazing wazono mizi piyeng mizi logo teni mabuwili kimeike pakela logo nogo ini kaimelagi. 9 Keya ini makngezego nakko nakyegi meiya yongomo mizi, Teni Abalamyaga kayimawili legi teni ulogo Anotoyegi sawela, kisi nagani. Anotogo king peyeng ngizi Abalamgi yango keya marekngangwili miziweki kowitagi keli kesak pi pangka. Abalamyaga kayima purikki ngago ono kapura were kaile inuguyengki kezanga mana logo wilek kangyeng Anotoyegi saweli. 10 Ini yengeleiyeng kelik, yombanu nak ngezebokko pakeliraige yengelei nalei yengelei wilek wazonoyeng wira meli ono puwekke purik mabura pi yenge sologe winilekko kira logo panga yezizikke waliya wezamiyagi. Anotogo iniyegi pilik mizagirik mereke.\n11 Nogo yongkambanu wilek kang puwiligiyeng kaile miziyengka Anotoyegi kowitawili kai yeikpokko kaimeli kapura kalike yombanu nak lewagi. Kozang pugura keya yawe pugurago nogo mizi peyeng ulagi. Ne pokyaga kulengke logo nogo kumularik yeik nogora yeik puguraga kulengke panu, keya yeik pugura nogoraga ngalege panu. Pokko ini Anotoyegi kowita puwili Anotogi Kung Walekpokko yenge yungke kola wizeibene keleyagi keya ini nawili Anotoyegirau kowita ono puwili, pugu yezizikke yenge yungke wezayelagi. 12 Pugu yombanuwiliyegi mizagirik iwing yaweleigi mangobokko iwing yawe puguleige mizagi mabilik. Yaweleigi mangobek iwiyeng menalege kili tiya logo limiza logo iwing ngiziyeng kebangkelagi kapura lekyeng wezamelagi. Mabilik kalike lewagibok yombanu ngizi puguwili kebangkelagi kapura yombanu pigi onowili panga yezi kusagi onozikke wezayelagi, yeiya.\n13 Pilik mizageya keya Yisu ngabelak Kalili meibek wiya logo kai Yolodang meilingke Yowangu pi kaimeliweki kambela. 14 Kapura Yowangu Yisu piyegi lewarikki pakelawekke Yowangu Yisuyegi pelik meiya, Nogo ni kaimeli purik pangka ono, nugu kele, ne kaimeli purik pangka. 15 Pugu pilik kai legi Yisugu kanga pelik meiya to mela, Mabilik, weik nogo kai puragi kiriwei mize. Pilik mizi purago towa Anotogo miziweki kai piyengki kiriwei panu mizagi, meiya. Tegi Yowangu, Ei, meiya logo Yisu kaimela. 16 Yisu kailingka tabunda yo yabekeya ngizige pugu tapakeleige pura paka ngalege lemengki kandik tiya logo Anotogi Kung Walekpek winak Kuwemimimek kelikmek piyegi yerageya logo kanda piyegi wiziya. 17 Pulaga Anotogi kilirago paka ngalega pelik kai, Pok negi Marek nogo keli panubek. Ne piyegi wilik, kaiya.


Ya Mo I Abatika Yesu Rogo Banduru? | Ziazia Kekeapai Ayugoho\nYa Mo I Abatika Yesu Rogo Banduru?\nZIAZIA KEKEAPAI agumbanga pa gu regbo furani i abatika Yesu ti ni te. Wa vura duhe wo, si naundo rani aundo ani dakuti gupai nga i aabatikanga ko rogo Banduru te.\nAni wisigingo pai tipa gu gbata nangia Betereme nga gu ba i abatika Yesu rogoho. Gu ga aYudo diwi nga Kisireu (natona rogo Ngbangba ki rimi ku rogo Banduru), aningia regbo zere na regbo mai. Gu diwi naye fuo guru re nga Tebete (natona rogo Banduru ki rimi ku rogo Ngi), aningia gu diwi nazere kisusi kura adiwi dunduko rogo garã na nga gu diwi misimisi morogumba anaaná rogo ru. Ani bingo gupai Ziazia Kekeapai agumbaha furani tipa wai sino wege adu rogo gu ringara re.\nFugo gu bake papara Ziazia Kekeapai nangia Ezara nayugo gupai nga wẽ Kisireu adu nirengo nga diwi zere na regbo ná-mai. Ezara aya wẽ ndurumo aboro adunguratiyo ku Yerusarema yo ‘rogo ribua diwi (nangia Kisireu) ti rameru 20. Aboro dunduko kini kio akio be zere mbiko mai aaná aná gbe.’ Agu aboro nadunguratiyo aya tipa gu regbo re wẽ: ‘Rago bakere mai du, ani arengbanga ka ru zegi rogo mai te.’ (Ezara 10:8-13; Yeremaya 36:22) Agu ababanda akandoro naanidu rogo gu ringara re anaabanda tiyo rogo Banduru tipa ka yuru gbianga yo na gayo anya nvuo yo ya!\nOno tie, Ziazia Kekeapai naya furani wẽ ababanda akandoro adu yuru nvuo yo nibanda gayo anya rogo gu yuru i abatika Yesu. Si nga gupai Ruka akehe ki ya “ababanda akandoro adu kina rogo gu ringara re, nanidu pati gayo rimbasa akandoro yuru nvuo yo” pati Betereme. (Ruka 2:8-12) Mo kparia gupai nga, agu ababanda akandoro re asungu asungo pati agu anya re yuru, angianga i aasusa asusa na ami uru ya. Ya mo gi ringbisapai nga aboro asungu yuru nvuo yo na gayo anya re nayugo gupai nga i amangihe rogo Banduru Betereme yo? Oó, ka si amangingo yo te. Sidu, agu apai namangi ti regbo batika Yesu nayugo gupai furani nga, i aabatikanga ko rogo Banduru te.\nZiazia Kekeapai nayugo gu regbo ayugo furani nzunzu Yesu akpi ti ni, ono si nayugo kina mboimboi gu regbo gbua i abatikako ti ni. Gipai re nasa rani ani tingidi gupai Bakindo Soromo agumbaha ki ya: “Wo wene rimo boro ngba susi kikiipa furũ nzeme; na rago kpio ni ti rago vunga boro.” (Batungusipai 7:1) Si du nga ndu gupai Ziazia Kekeapai afura ti ni gbe tipa kina ga Yesu sunge gbiati pakpioko ono ki peke kina wiri bete apai gbua tipa gu regbo i abatikako ti ni.\nHo i abatika Yesu ni, ababanda akandoro na akandoro adu nvuo yo yuru


Mo irisi gu gamahe nga ga unga gbiati kure\nMO GEDIHE ROGO Abbey Abui Acholi Alur American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Armenian (West) Ateso Attié Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Biak Bislama Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Bété Cambodian Changana (Zimbabwe) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chin (Tiddim) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chopi Chuabo Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Cuban (Fugo Ni Bee) Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Douala Drehu Dusun Dutch Efik English Estonian Ewe Fante Fijian Fon French Futuna (Ku Uroyo) Ga German Gitonga Guadeloupean Creole Guarani Guarani (Bolivia) Guerze Gun Guéré Haitian Creole Hausa Herero Hindi Hungarian Hunsrik Iban Ibinda Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Irish Italian Italian (Fugo ni Bee) Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Lhukonzo Lingala Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Mazahua Mbunda Mende Meru Moore Myanmar Myanmar (Fugo ni Bee) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nengone Ngangela Nias Nigerian Pidgin Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Otetela Pangasinan Pidgin (Cameroon) Ponapean Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Portuguese (European) Punjabi (Shahmukhi) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Quichua (Santiago del Estero) Rarotongan Romanian Romany (Greece ku Nodiyo) Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Slovakia ku Uroyo) Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Sena Sepedi Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Sidama Silozi Sinhala Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Sunda Swahili Swati Swedish Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Thai Thai (Fugo ni Bee) Tigrinya Tiv Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Vezo Vietnamese Wallisian Welsh Wichi Wolaita Yacouba Zande Zulu\nKAPITA BAWE NA BIATA\n1. Da naafu unga furani?\nYEKOVA “nga unga Mbori.” (Yeremaya 10:10) Ko nga Bakusirani, na ko naafu unga furani. Baibiri naya: “Mo nafu ahe dunduko, si adu ho mbiko sangbaro, ki du ni mangimangi he.” (Yugoti 4:11) Nirengo, Yekova naida ani du ni ungarani. Unga nga gu nyanyakipa gamahe fu ko ho furani.—Mo gedi Atambuahe 36:9.\n2. Wai du rengbe ani kadu na diabese rogo gaani raka yo?\n2 Yekova nafu agu ahe furani ani aidaha tipa kaa raka, wa riahe na ime. (Amokedi 17:28) Na kurigure, ko naida ani du na ngbarago rogo raka yo. (Amokedi 14:15-17) Si naida ani irisi ga Mbori andiko tipa kadu na diabese rogo raka yo.—Yesaya 48:17, 18.\nGA MBORI BIPAI TIPA UNGA\n3. Ginipai Yekova amangihe ho Kaina aimi Ebere ni?\n3 Baibiri nayugo gupai furani nga gaani raka na gu raka nga ga kura aboro na nyanyakipaha bangiri Yekova. Ni kpiapai, ho Kaina nangia wiri Adamu na Eva adu ni na bakere zinga kuti tameko nangia Ebere, Yekova afu zahe fu Kaina nga si naida ko za tiko ti gako zinga. Ono Kaina adeganga tuko te, ko azingi ni bakerehe na ko ki ‘mo kuti Ebere nangia wirinako, ki imi ko.’ (Bambata Pai 4:3-8) Yekova afu mbusa fu Kaina tipa imo Ebere. (Bambata Pai 4:9-11) Sidu, zinga na sogote nga kere gbegberẽpai bambiko si rengbe ka sarani ani du ni gbegberẽ sino aboro. Gu ngbatunga boro duwa gure ka ni gbianga nyenye unga te. (Mo gedi 1 Yoane 3:15.) Tipa ka sa ngbarago ti Yekova, ani duwa ka ani kpinyemu aboro dunduko.—1 Yoane 3:11, 12.\n4. Ginipai ani awirikaha ti kura ndiko sa dagba agu andiko Yekova afuhe fu aYisaraere tipa unga?\n4 Kutu agarã tingbafuo gure, Yekova ayuguhe nga ko na bi unga na nyanyakipaha ho ko afu agu Andiko Naadu Bawe ni fu Moize. Ndiko sa dagbaha yo nga: “Ka mo imi nga boro ya.” (Pa Fu Rugute ni Ue he 5:17) Si adu nga ka boro imi boro zanga nduhe, i imi ni aimo a.\n5. Ga Mbori bipai nga gine tipa ba gude vuse yo?\n5 Wai du Mbori abi pa ba gude kusayo vuse yo? Zavura unga gu gude i ata vunga nga ru ya na nyanyakipaha bangiri Yekova. Rogo agu andiko Yekova afuhe fu aYisaraere, Yekova agumba gupai nga ka boro mangi fu gu dee du na vuse gbegberẽ wiiri ki kpi mbiko gipai re, si naida i imi gu boro re aimo. (Mo gedi Gate 21:22, 23; Atambuahe 127:3.) Gure nayugoho furani nga ba fogo gude kusayo vuse yo nga gbegberẽpai.—Mo bi gu 28 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\n6, 7. Wai du rengbe ani ka yugoho fu Yekova nga ani na bi unga na nyanyakipaha?\n6 Wai du rengbe ani ka yugoho fu Yekova nga ani nabi gaani raka na gu raka nga ga kura aboro na nyanyakipaha? Ni mbu ani manga agu apai rengbe ka maa gaani raka gbiati ga gu kura aboro ngbapai. Sidu, si aidanga ani vugundö, bangi, ka maa saudo watadu kaa dia kere angua kutii kpotorani yo te, bambiko si rengbe ka manga rani gbegberẽ watadu ka imo rani.\n7 Mbori naafu unga furani gbiati kpotorani, na ko naida ani mangi sunge na ni wa ko akpinyemuhe. Sidu, si naida ani banda kpotorani wenengai. Ka ani aamanganga ha wo ya, ani ni kadu ni bibiriko rani bangiri Mbori. (ARomo 6:19; 12:1; 2 AKorindo 7:1) Ani arengba nga ka iriso Yekova nga gu ko naafu unga furani baraho ani abingo unga ni na nyanyakipaha ya te. Ka si vura du nga si ima kpakara furani ka mbu gbegberẽ mangaapai, Yekova nika undo rani aundo ka ani amanga ome ka ne gbegberẽ sino raka mbiko ani na bi unga na nyanyakipaha.\n8. Ginipai si aida ani mangihe ka zanga maa gaani raka watadu ga gu kura aboro raka ngbapai?\n8 Ani ima wirika gupai nga unga nga nyanyakipa gamahe. Yekova nakido nga ani ni ka manga bakere asadatise amanga ka zanga maa gaani raka watadu gu raka nga ga kura aboro ngbapai yo. Ani na manga gipai re ngba agu agene ani agbe gaani atarambiri, amotoro (moto) watadu gaani aũnduge ngbaha. Si naida ani ne kere gbegberẽ ambaro. (Atambuahe 11:5) Ani namanga bakere asadatise tipa ka sa kpurani si du ni gu ba ka boro ahõnga rogoho ya. Yekova afu zinahe fu awiri aYisaraere nga: “Ho oni ka nidua vovo bambu ni, oni ki nivo ndugu ri he yo kirikiri, ka ngbanga kure du nga ku ri gaoni bambu mbiko boro zutuka yo ka ti ya.”—Pa Fu Rugute ni Ue he 22:8.\n9. Wai du rengbe ani kaa mangapai fu anya?\n9 Zavura gu gene ani amangapai ngbaha fu anya, Yekova nabihe na nyanyakipaha. Ko naida ani imi anya kina tipa riahe watadu roko, na ko mbugene furani ani imi gu nya rengbe ka manga rani gbegberẽ. (Bambata Pai 3:21; 9:3; Gate 21:28) Ono si aidanga ani mangi fu anya gbegberẽ watadu kaa imo ra gbua zanga nduhe te.—Asanza 12:10.\nUNGA NA NYANYAKIPAHA\nAni abanga gude vuse yo te\nAni asoganga kura aboro te\nAni avungo gundö, kaa maa saudo watadu kaa dia kere angua kutii kpotorani yo te\nANI BI UNGA NI ZIAZIAHA\n10. Wai du ini ani gupai nga kure narukuba unga?\n10 Kure ni ziaziaha bangiri Yekova bambiko si narukuba unga. Tingbafuo Kaina imi Ebere, Yekova aya fu Kaina wẽ: “Kure wirinamo nakpara fere sande.” (Bambata Pai 4:10) Kure Ebere aarukuba ungako, na Yekova aima fu mbusa fu Kaina tipa imo Ebere. Tingbafuo gu Ime Akangbii naadu ti regbo Noa, Yekova ayuguhe berewe nga kure narukuba unga. Yekova ambugene fu Noa na gako aborokporo i niri pasio anya ari. Ko aya: “Agu ahe dunduko du ni unga ha nawo awo si adú ni riahe furoni; mi fu he fu roni a wa mi afu iwo akpepasio dunduko a.” Ono tie, he adu ho sa Yekova afu zinahe fuyo nga ka i ringa ha ya: “Ono oni ari nga gu pasio du kure rogo ho nga unga ha te.”—Bambata Pai 1:29; 9:3, 4.\n11. Gini andiko nabipa kure Mbori afuhe fu gu rikaaboro nangia aYisaraere?\n11 Agarã wa 800 tingbafuo Yekova ya fu Noa wẽ ka ko ringa kure ya, ko afu zinahe berewe fu gako aboro nga: “Gu boro a dagba awiri aYisaraere yo, watadu dagba kungba aboro nga agu yo sungu ku dagba yo yo, namanga anya watadu azire nga ngbatunga agu ra i nari ra, ni aniuka kurera ku sande ki kpisidi he ni nvutu.” Ko aya berewe wẽ: “Ka oni nirí nga kure . . . ya.” (Pa Amotumo 17:13, 14) Yekova naida gako aboro nibi kure kindi ni ziaziaha. I rengbe arengba ka ri pasio angianga kure ya. Ho i aniimi nya ni tipa ka ri ru, si adu nga i uka kureru kusande.\n12. Wai du aKristano abi kure?\n12 Bete agarã tingbafuo kpio Yesu, amokedi na agu abaakumba naadu rogo gu dungurati nangia ga aKristano Yerusarema yo adunguratiyo tipa ka sakapai tipa gini papara andiko nga gu naadu fu aYisaraere du kindi fu aKristano. (Mo gedi Amokedi 15:28, 29; 21:25.) Yekova aundo yo i girogo gupai yo nga kure kindi na nyanyakipaha fuko na si naida i ni bihe kindi ni ziaziaha. Agu aKristano naadu mbata anaaringa kure watadu ka mbiraha watadu ka ri gu nya kure ru naakuranga wenengai ya te. Si adu nga ka i mangipai wo, si nadu ni gbegberẽpai wakina irisokpiahe watadu wasiwasi mangaapai. Natona ti gu regbo re kaa ndu kumbatayo, ndikidi aKristano aima ka ka ri kure watadu ka mbiraha. Ginipai tigaha du areme? Yekova naida gupai kindi nga ani bi kure ni ziaziaha.\n13. Tipagine du aKristano aidanga ti ni ka dia kure kutii kpotoyo yo ya?\n13 Ya mo gure nayugo gupai a nga si naida aKristano ne dia kure kutii kpotoseyo? Ii, si naidaha aida. Yekova nazinahe furani nga ka ani ringa kure watadu ka mbiraha ya. Ka munganga ya foro ka mo mbiringa buda ya, ya mo mo rengbe ka rũhe kutii kpotoroyo? Wagusa te! Teketeke a, gu zinahe du tipa zanga ri kure watadu ka mbiraha nayugo gupai nga si aidanga ani di kure kutii kpotorani yo a te.—Mo bi gu29 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.\n14, 15. Tipagine si aida Kristano du na irisa tipa unga na kini gisangba Yekova ti ni?\n14 Na ka munganga ya furani wẽ ka ani adianga kure kuti kpotoraniyo ya ani nika kpi akpi? Boro na boro du wa ka ni mangi gani diaberã ka irisa ga Mbori andiko tipa kure. AKristano na dudunguro irisa tipa gu gamahe nga ga unga, na ani nagbata kura gene husa akaza tipa kaa raka araka kindi; ono ani aidanga i rũ kure kutii kpotorani yo te.\n15 Ani naasada tirani tipa kpotorani du wenengai, ono wa duhe nga unga na nyanyakipaha bangiri Mbori, ani aidanga ka dia kure te. Si ni nyanyakipa pai ka giasangba Yekova ti gu gbua nga ka gizasi gaani raka nizanga ani giasangbako. Yesu aya: “Gu ni nakpi nyemu batasa ungani ni aingisa ha aingisa; gu ni ka ingisa ungani tipa re ni abi he abi.” (Matayo 16:25) Ani naida ka giasangba Yekova bambiko ani nakpinyemuko. Ko ima ino gupai ngba tipa rani na ani na bi unga na nyanyakipaha na ni ziaziaha kina wai Yekova abihe.—AEbere 11:6.\n16. Tipagine du ga Mbori amoyambu agiasangba ko ti ni?\n16 Ga Mbori ruru amoyambu ima diaberã tipa ka irisa gako arugute du tipa kure. I aringa kure watadu ka mbiraha te, na i aidanga ka dia kure tipa ka husa tiyo te. * Ono tie, i naida aida na gu kura aziga tipa ka batasa unga yo. I na gu kido nga gu Boro nakusi unga na kure ima ino gupai du ni wenehe tipa yo. Ya mo mo idi kuti gupai nga ko ima ino gupai du ni wenehe tipa ro?\nGU GENE MANGASUNGE NA KURE YEKOVA AIDI NA NI\n17. Gini yangara gene Yekova aidi i nimangisunge na kure ngbaha Yisaraere yo?\n17 Rogo agu aNdiko Mbori afuhe fu Moize, Yekova aya fu aYisaraere wẽ: “Unga ahe du rogo kure he yo; mi fu he fu roni oni nifu he ri bamotumo ka manga pa dada ingapai tipa mbisimoroni; bambiko kure namanga pa dada ingapai tipa unga.” (Pa Amotumo 17:11) Ho aYisaraere animangi ingapai ni, i anaasanahe tipa ga Yekova mbupai ni fuyo zozo motumo nga ga nya na kini sana boromotumo ni uka kureru kurii ba zo motumo yekaru yo. Gere nangia gu yangara gene Yekova aidihe fu aYisaraere i nimangisunge na kure ngbaha.\n18. Ginipai ga Yesu motumo asaha taata furani?\n18 Ho Yesu aye ni ku auru kpotosende no, ko aˈaria gu rugute du tipa zozo motumo nga ga anya ni fu ko unga ko watadu kureko tipa mbupai ti gaani aingapai. (Matayo 20:28; AEbere 10:1) Ga Yesu raka adu na nyanyakipaha mbiko fuo Yekova zingisi ko ko ga ku ngbangbaturũ yo, Yekova arengbe ka fu gu momu fu aboro dunduko nga ka raka nyeanye kindi.—Yoane 3:16; AEbere 9:11, 12; 1 Petero 1:18, 19.\nWai rengbe mo ka yugo irisa tipa unga na kure?\n19. Ginipai si aida ani mangihe tipa ka zanga dia ‘bape kure aboro’ kurani?\n19 Ani na bakere tambuahe fu Yekova tipa gu gako bawene gamahe nga ga unga! Na ani naida ka pe gupai fu aboro nga ka i du na idapase kuti Yesu, i rengbe arengba ka raka nyeanye kindi. Ani ima kpinyemu aboro, na ani nika manga ome tipa ka yugo wai fuyo rengbe yo ka gbia unga. (Yezekere 3:17-21) Fuo gure, wakina gu mokedi nangia Pauro, ani rengbe arengba ka ya: “Ya mi adia nga bape kure boro wa sa te. Bambiko mi ane nga tungusa ga Mbori pai dunduko fu roni te.” (Amokedi 20:26, 27) Nirengo, ani nayugo dudunguro irisa tipa unga na kure ho ani apepa Yekova ni fu kura aboro na pa wai ko abi unga na nyanyakipaha.\n^ genewaraga 16 Tipa ka ino gu kura apai du tipa dia kure kutii kpotose yo, mo bi kpewaraga 77-79 nga ga gu buku nga “Oni Banda Tironi Rogo ga Mbori Nyemuse Yo,” aDezire Yekova akusihe.\n[Gu sura du ti kpewaraga 143]\nBAMBATA RENGO: YUGO IRISA TIPA UNGA\n“Gugaabi unga du be ro.”—Atambuahe 36:9\nWai du ani ayugo irisa tipa unga?\nAmokedi 17:28; Yugoti 4:11\nUnga nga gamahe be Yekova, si naida ani ngere fuani wenengai.\nGate 21:22, 23; Pa Fu Rugute ni Ue he 5:17\nImo boro na bagude vuse yo nga gbegberẽpai.\nSogote nga gbegberẽpai.\n2 AKorindo 7:1\nMo ne bibiriko mangaapai, wa gu nga vugundö na dia kere angua kutii kpotoseyo.\nMo ne gbegberẽ aũngbarago na ambaro.\nUE RENGO: UNGA NA KURE\n“Bambiko unga unga ahe dunduko du rogo kure he yo.”—Pa Amotumo 17:14\nWai du Mbori abi unga na kure?\nBambata Pai 4:10; Pa Fu Rugute ni Ue he 12:23\nKure narukuba unga.\nBambata Pai 9:3, 4\nAni ima rengba ka ri pasio ono angianga kure ya.\nAmokedi 15:28, 29; 21:25\nGa Mbori andiko ka ne kure nakoda gu mangasunge na kure du tipa husa akaza.\nGaani pagume na Yekova nga nyanyakipa pai rogo gaani raka yo.\nBIATA RENGO: GU MANGASUNGE NA KURE YEKOVA AIDAHA\n“Kure Yesu . . . nigirisi rani ti ingapai dũ.”—1 Yoane 1:7\nGinipai ga Yesu motumo asaha furani taata?\nPa Amotumo 17:11\nTi agu aregbo i aakeka Ziazia Kekeapai ti ni, ho aYisaraere animangi ingapai ni, i anisana he tipa ga Yekova mbupai ni tumoyo na nya na ki sana boromotumo ni uka kure ru rii bamotumo yo.\nMatayo 20:28; AEbere 9:11-14\nHo Yesu aye ni ku auru kpotosende no, ko aˈaria gu rugute du tipa zozo motumo nga ga anya ni fu ko ungako watadu kureko tipa mbupai ti gaani aingapai.\nGa Yesu raka adu na nyanyakipaha tingbafuo Yekova zingisi ko ku ngbangbaturũ yo, Yekova arengbe ka fu gu momu fu agu aboro dunduko du na idapase kuti Yesu nga i raki nyeanye kindi.\nYa Mo Mo Nabi Unga na Nyanyaki Paha Wagu Mbori Abihe?


Rut 1 | `KQC | STEP | Senagisenagi, mirona ituari ourefeidena vene tora amegamadi ri , adabo minari negau niyo. Bethlehem amiye yokoi Judah ri, ini rema ma rumana mida remanu sa, Moab gaganiri roku reyadi.\nElimelech ini rema mida sa Moab gaganiri roku reyadi\n1 Senagisenagi, mirona ituari ourefeidena vene tora amegamadi ri ▼\n▼ 1.1Kini de ameyo.\n, adabo minari negau niyo. Bethlehem amiye yokoi Judah ri, ini rema ma rumana mida remanu sa, Moab gaganiri roku reyadi. 2 Mina amiye di roka bi Elimelech ma ini rema di roka bi Naomi, ma ini mida remanu di roka bi Mahlon ma Chilion. Ina bi Ephrathah vene, Bethlehem taoni, Judah gagani vene. Ma disi Moab gaganiri amegamadi. 3 Amegamadi ri, Naomi di maruka Elimelech muyeyo, ma ini rumana mida remanu sa amegamadi. 4 Moab rema meyadi, ini roka bi Orpah ma Ruth. Lagani vana ufo amegamadi ri, 5 Mahlon ma Chilion ka muyeyadi ma Naomi bi maruka ma mida de inike amegamo.\n6 Gabi Moab ri neideyo bi Warika Amiye yaku amiye di rauna moyari aedesi iruku rau regamo. Naomi ini radini remanu sa mina gagani ferei digi dogo reyadi. 7 Ini radini remanu sa, ini amegamadi sana feresi Judah gagani di ida moiyadi. 8 Kamini Naomi yaku ini radini remanu rofu niyo, “Ya remanu yi nono di yavari dairigedi. Warika Amiye buni toragade ya rofu moi ogau reibigo, na rofu ma yi muyenari regamadi kana. 9 Warika Amiye ya remanu rofu yi gado variyaganedi rumana bouna ya mago.”\nKamini ina remanu fuka reyo ma rema remanu isaka nigasa 10 niyadi, “Una bi yi vene rofu ya sa gogo dairigifa.”\n11 Idu Naomi yaku niyo, “Dairifa nai vefa vene. Beika maina na sa baigedi? Ye nai rumana mida be moigida, ma yi maruka nigedi ba? 12 Rautu dairifa, nai vefa vene. Na bi rumana moina rofu, kamini ugava niyaka. Gokai beika nai mokenari uka mokedo gua urusari maruka nufa mida evata rigida vo nisi, 13 nari de regedi ma ina tora nigedi ri. Ya bi mena de regedi ma ina tua regedi ba? Ide, nai radiyaka, na rofu bi vegu gira tora, ya kana ide, ini adina Warika Amiye na rofu gedu maro.”\n14 Mina neideyadi ri dubusa isaka niyadi. Kamini Orpah yaku ini radini fuka resi yuata niyo, idu Ruth yaku ini radini moi gira reyo. 15 Naomi yaku niyo, “Na ve kumo, yi nabore bi dairido ini vene ma ini sei ▼\n▼ 1.15sei;basei vene.\nrofu. Ini vegu kana re.”\n16 Idu Ruth ni kabai reyo, “Na bi na ni guba ga re ya yaku feresi dairigida bi. Goidu digiya na ka digida, ma goidu amegiya na bi ya sa amegida. Yi vene bi nai vene ma yi Sei bi nai Sei. 17 Goinari muyegiya na ka muyegida, ma mironari na guri aigedi. Warika Amiye yaku kaunava giragira na maraine, muyena yaku maka una gaima rigo vo nisi.”\n18 Naomi yaku Ruth veyo ri, bi ina sa dina vata rego, mina resi dairiyainedi ni guba de reyo.\n19 Ye ina remanu disi Bethlehem ri okiyadi. Bethlehem okiyadi ri, rautu vene vesi tururu reyadi ma rema vene yaku ago ni tona dudu niyadi, “Aee, mirona bi Naomi ba?”\n20 Ina vene rofu niyo, “Naomi vo nisi nai roka ga nifo, idu nai roka Marah ▼\n▼ 1.20 Naomi….Marah:Hebrew agori Naomi bi “safi” idu Marah bi “gira.”\nnifo, adina Warika Amiye Vava yaku nai vegu di ida moi gira reyo. 21 Na bi gugura fore nufa diyaka, idu Warika Amiye yaku notoka na moi dairiyo. Beika resi Naomi roka nidedi? Adina Warika Amiye yaku esika na maro, Warika Amiye Vava yaku no na fafau aiyo.”\n22 Ye Naomi, ini Moab radini Ruth ya ota risi Moab gagani feresi Bethlehem ri dairiyadi, barley ▼\n▼ 1.22 barley:Ina bi witi o koni o raisi asini.\nini butubutu rena di medari.


Wai du Rengbe Ani ka Yugoho Nga Ani Nakpinyemu Yekova? | Wisigoho\nCOVER SUBJECT Ada nga aDezire Yekova?\nCOVER SUBJECT Gini ngbatunga aboro nga aDezire Yekova?\nCOVER SUBJECT Gini apai aDezire Yekova naidi kutini?\nCOVER SUBJECT Wai du ani naagbia marã tipa gaani asunge?\nCOVER SUBJECT Tipagine ani atungusapai ti ni?\nYa mo Oni Nada ti gu Rengba na Hibepai Nga ga Kristo?\nYa mo Sangbakpotoroniyo Nanungusa Roni Ngba Wene Gene?\n“Oni rú Nyanyaki Rogo Idapase”\nGini Agene Yekova Akpinyemu Rani Ngbaha?\nWai du Rengbe Ani ka Yugoho Nga Ani Nakpinyemu Yekova?\nMO GEDIHE ROGO Acholi Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Fijian Finnish Finnish (Fugo ni Bee) French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kannada Kazakh Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Korean Krio Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Mauritian Creole Maya Mexican (Fugo ni Bee) Mixe Mongolian Moore Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Serbian Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus)\nNgbaõbambu Sinziri | Mbirinvuo 2015\n“Nyemuse ti rani, bambiko ko nyemurani adu ti ko mbata.”—1 YO. 4:19.\nABIA: 6, 1\nWAI DU GAMO NYEMUSE AKIO HO MO ABI GA YEKOVA NYEMUSE NI ROGO . . .\ngu gene ko angerafuo gaani azingo nga ga borose ngbaha?\nagu agamahe nga ga toro ani agbiaha?\ngu rugute naye beko?\n1, 2. Ringbisihe kuti gu mokedi nangia Yoane, wai du Mbori nayugu gu gene furani rengbe ani ka kpinyemuko ngbaha?\nBADUNGU aboro ima ida kuti gupai nga gu wene gene rengbe bagude ka yugopai fu wirini ngbaha nga kina gani kpiapai nitini. Gu mokedi nangia Yoane akepai nga, “nyemuse ti rani, bambiko [Mbori] nyemurani adu ti ko mbata.” (1 Yo. 4:19) Sidu tie, si ziazia nga Yekova ima maa wene kpiapai nga ga nyemuse furani wangia ko Barani na si rengbe ka undo rani ani kpinyemuko a.\n2 Ngba gini gene du “nyemurani adu ti [Mbori] mbata”? Gu mokedi nangia Pauro aya: “Mbori amoi dezire gako nyemuse fu rani nikpi Kristo tipa rani wa ani adu ni aboro ingapai.” (Rom. 5:8) Yekova ayugu nyemuse ni fuko Wiriko ni motumo tipa agu aboro nika ida kutiko. Gu nyemuse re ni yuguyuguhe rogo fu gamahe yo. Ga Mbori gamunihe asaha taata furani ani gbia undo ti gako nyemuse na ka yugo gaani nyemuse fuko a.—1 Yo. 4:10.\n3, 4. Wai du si aida ani yugu nyemuse fu Mbori?\n3 Nyemuse nga bangua sino Yekova, si du ini ani gu ndupai Yesu akaragapai ti ni fu gu boro nasanako nga bambata ndiko be Mbori nga: “Mo kpi nyemu Gbia nga ga Mbori kpotoro yo dunduko, na mbisimoro dũ, na ga berã dũ, na omero dũ.” (Mk. 12:30) Ani nawirika gupai rogo afugo Yesu yo nga, nyemuse tipa Mbori nakoda ngbadurani ni bambataha. Ka iriso Yekova kina auru-ngba angbanga tiko te. Ono tie, ani nabi gupai nga nyemuse tipa Mbori nakoda kpotoraniyo dũ, berãrani dũ na omerani dũ. Gipai re nayugo gupai nga ndikidi nyemuse tipa Mbori nakoda dungu apai angianga kina gupai du ngbadu boro yo ya. Kurii gupai du ngbaduraniyo, nyemuse tipa Mbori nakoda gaani mangapai rogo toro yo na rogo borose yo a. Ringbisihe kuti gu nebi nangia Mika, gure nga gupai Mbori aidaha berani.—Oni gedi Mika 6:8.\n4 Wai du rengbe ani ka yugoho nga ani ima kpinyemu gu Barani du ngbangbaturũ yo nzunzu? Si naida ani kpinyemuko na ngbaduraniyo dunduko. A wa Yesu ayuguhe, si nakoda kpotorani, berani na gu tandu du ani na ni ka giarogo agu apai yo nga ga toro na ka irisombori. Rogo gu kekeapai naaye mbata fu gere, ani abi agene biama Yekova ayugo gako bakere nyemuse ngbaha fu awiriko. Awere tie, ani bingo wai rengbe ani ka yugo gaani nyemuse fu Yekova na ka nyakasaha ngba agu agene ko aidaha.\nONI DU NA TAMBUAHE TIPA GA YEKOVA AGAMAHE\n5. Ginipai si aida ani mangihe tipa agu apai dunduko Yekova namangihe furani?\n5 Ho mo agbia gamahe ni, ginipai mo naamangaha? Si nawira wa mo nayugo gamo tambuahe ngba kura gene. Kurigure, mo namangasunge na gu gamahe re ngba wene gene angianga ka bipaha taata ya. Gu bawiriki nangia Yakoba akepai nga, “wene gamahe dunduko, na ziazia ũgamahe dunduko i nagama ha, si naye ari yo du Ba ni, nga Bafu aimarago, adu nga na satise ti ko ya, na kirima satise a ya.” (Yak. 1:17) Yekova akpanga ti fu agu ahe ani aidaha tipa ka raka na kadu na ngbarago te. Ya mo gure afõnga ngbaduraniyo tipa ani kpinyemuko a te?\n6. Ginipai si aaida aYisaraere mangihe ka i aaida kaa gbia ga Yekova amaku?\n6 Yekova angbembatayo fu aYisaraere tipa kama agarã, ki fu maku fuyo na ki kumukosi yo rogo borose yo na rogo toro yo ngba dungu agene. (Pa Rug. 4:7, 8) Ono tie, pa gbiayo agi amaku re kumbatayo aaru riipa giayo sangba ga Mbori aNdiko nga gu naakoda pa fuyo ‘bambata gayo amakawa aũati’ ni motumo fu Yekova rogo gayo ringara. (Gate 23:19) Gure arengbe ka sa aYisaraere i yugu gupai nga i abingo ga Yekova nyemuse na agu amaku ko afuhe fuyo na paha kusende te.—Oni gedi Pa Fu Rugute ni Ue he 8:7-11.\n7. Wai du rengbe ani ka mangasunge na gaani “ahe dũ” ka yugo gaani nyemuse fu Yekova?\n7 Na ginipai du tipa rani? Wa vura duhe nga si aidanga ani nifu ndikidi motumo areme te, si adu ni wenepai ka ani ayugo gaani nyemuse fu Mbori ni irisa ani ko na gaani “ahe dũ.” (Snz. 3:9) Gini agene rengbe ani ka mangaha wo ngbaha? Si ziazia tie nga, ani rengbe ka mangasunge na agu ahe du berani tipa ka songoda sunge Kindo rogo gaani dagbarago na gu sunge namanga rogo zegino dunduko. Gere nga gu wene gene rengbe ani ngbaha ka yugo gaani nyemuse fu Yekova, singia ani rogo kumuko watadu rungo. (2 Kor. 8:12) Ono tie, gu kura agene kinaho rengbe ani ngbaha ka yugo na ni nga ani ima kpinyemu Yekova.\n8, 9. Wai du kido kuti afugo Yekova ayugo gaani nyemuse tipa ko? Oni funga kpiapai tipa gipai re.\n8 Oni tingidi gupai Yesu apehe fu apefuoko nga ka i bakingo bangiriyo tipa riahe na roko ya, ono i nigbata ga Mbori Kindo mbata. Ko aya Barani ima inoho nga ani naida na agi ahe re tipa ka raka. (Mt. 6:31-33) Ka ani du na bakere kido kuti gu kidohe re, gure nika yugo bakio gu nyemuse du ani na ni tipa Yekova bambiko nyemuse gbiati kido nandu kina sa. Ani arengbanga nzunzu ka kpinyemu gu boro ani akidongo kutini ya te. (Tam. 143:8) Sidu, ani rengbe ka sana tirani nga: ‘Ya mo agu asasa mi aotoka fuani gbiati gi gene raka nayugo gupai nzunzu nga mi na kpinyemu Yekova? Ya mo gimi mangapai naʹauru dunduko nayugo gupai nga mi nakido kutiko tipa ko ningerefuo gimi azingo?’\n9 Ngbatunga gu kido re naadu ti Kristano sa du rimoko nga Mike. Ho ko adu ni tooni, ko atona ka sonosa nyanyaki nyemu mangasunge fu Yekova rogo gu kura ringara. Ko amangi rogatise na ki batika agude ue, ono gu gako nyemupai re aguaringa tiko te. Dungu agu awaraga nafura tipa mangasunge rogo agu aba du na zingo abatungusipai rogoho angarasiko, ko gbiati gako aborokporo ki diberã tipa ka raka taata raka. I abagi kpuyo na ki tona kaa raka rogo tooni bambu. Fuo gure, Mike aumbasi gako sunge nangia ga giriso arago na ki ini wai rengbe ko ka mangasunge na Internet kaa ngera fuani ko kidu rogo kura ringara. Gako aborokporo aguari ki ga ku rogo gu kura ringara re, na fuo i mangisunge yo na ngbarago tipa agarã ue, ko aya: “Ani ima ida kuti agu afugo Yesu du rogo Matayo 6:33 ya si nga rengo!”\nONI BERẼKURII AGU APAI MBORI AYUGOHO\n10. A wa si adu tipa Bakindo Davide, berã ani kurii gu rengo du tipa Yekova rengbe ka manga gine furani?\n10 Agarã wa 3,000 kusayo, gupai Bakindo Davide abihe ngbangbaturũ yo aima zio ngbaduko yo. Ko akepai ki ya: “Angbangbaturũ ninataka pande gu taarimo nga ga Mbori; ari yo ninayugo pa sabeko.” Fuo gure, iriwo gu tatamana du rogo ga Mbori aNdiko aziko ko ki ya: “Gu rugute nga ga Yekova si ziazia, nimbakadi mbisimo; gu dezirepai nga ga Yekova du ni nyanyaki he, ki nisa azangainahe i du ni airatatamana.” Sangbana gi gako tambuahe re angia gine? Si asako ko ya: “Mo niídi he ya agu apai du ngbare na gu makia pai du ku kpotore yo si ngba bangiro, Ako Yekova, gi mbia, nga gu ko natumo re.” Nirengo, fofoi wene pagume aima du dagba Davide na gako Mbori.—Tam. 19:1, 7, 14.\n11. Gu nyemuse du ani na ni tipa Mbori, si naida si fõngbaduraniyo ani amangi gine nibi gu bakere inohe nga ga rengo ko nafuhe furani areme? (Oni bi gu sura du ti tonatonaha.)\n11 Areme, ani ima du na bakere inohe tipa ga Yekova kusikusiahe na gupai gako ringbisapai nika mangaha. Zegino nanyakasapa bakere wirikapai, ono tie, akpiapai nayugo na ni nga agu aboro napekafuo agi apai re pa gayo idapase na gberã gbiati gu nyemuse du yo na ni tipa Mbori. Ono tie, Ziazia Kekeapai nangarasa rani ani akpinyemu inohe na ki gbia tatamana gbiati rugatinapai. Gure nga ka mangasunge na gu inohe Mbori nafuhe furani tipa ka undo tirani na gu kura aboro. (Snz. 4:5-7) Mbori “nakpi nyemu aboro bati dunduko, ki ye sa gu inahe nga ga rengo.” (1 Tim. 2:4) Ani nayugo gaani nyemuse fu Yekova ho ani amanga omeni tipa ka tungusa gu wene pangbanga nga ga Kindo na kini undo aboro tipa i gitiyo na pa ga Mbori ringbisapai tipa aboro.—Oni gedi Atambuahe 66:16, 17.\n12. Wai du kura paranga boro ayugu gari tambuahe tipa gu gamahe nga ga toro Yekova afuhe?\n12 Rukutu agude ima rengba ka yugo gayo nyemuse tipa Yekova niyugo yo gayo tambuahe tipa agu ahe nga ga toro ko afuhe. Wirina nga Shannon aya ho garãri adu ni nga 11, ri na tooni tameri garãri adu nga 10 andu tipa gu bakere dunguratise riihe angia “Godly Devotion [Kakuti Sinombori]” na avunguyo. Ti regbo papara gu bakere dunguratise re, i aya fu paranga aboro i guari ka sungo rogo gu kura ba kia. Ri aagunde agunde ono ri ki ima ndu. Fuani, ri adu na ngbarago ho i afu gamahe ni fu paranga aboro nangia gu buku nga Questions Young People Ask—Answers That Work. Sangbana gupai re angia gine kurii ga Shannon bipai tipa Yekova Mbori? Ri aya: “Gu regbo re du nzunzu mi abi gupai nga Yekova nga ndikidi boro na ko nakpinyemu re ni bakerehe.” Ri ape kurapai nga: “Nairiwo gu ngbarago du ani na ni nga gaani bakere Mbori nga Yekova nafu bawene gamahe wagu re furani!”\nONI DI GA MBORI ARUGUTE KUGUME\n13, 14. Gaani bipai tipa agu arugute Yekova afuhe nayugo gine tipa gu nyemuse du ani na ni tipa ko?\n13 Ziazia Kekeapai natingida rani nga: “Yekova naruga gu ni ko nakpi nyemu ni, wa kina bagude na gu wirini ngba ti ni.” (Snz. 3:12) Ono si naida gaani karagapai du nga gine? Gu mokedi nangia Pauro ape kina rengo ho ko aya ni wẽ: “Rugapai dunduko ni gu rago i aruga ha, si awira nga ngbarago te, ono kina rungo.” Anga pa pe Pauro pai wa gure nayugo gupai nga ko aabipa rugute na paha kusende te, ko aya: “Ono ku mbata yo si afu zuzu zereda fu agu yo nanyakasi tiyo na ni, nga gu zuzuhe nga ga rurupai.” (Eb. 12:11) Kangia ani ima kpinyemu Yekova, ani du wa ka ani bandatirani ti du na sakparakpa kuti gako arugute watadu ka soga gako arugute. Gipai re aima kpakara fu kura aboro. Gaani nyemuse tipa Mbori ima rengba ka undo rani ni bakerehe.\n14 Ti rago Maraki, dungu aYisaraere aadunga na tambuahe tipa ga Yekova arugute te. I aima ino agu aNdiko naadu tipa fu motumo ono i atona ka fu agu amotumo naafunga ngbarago fu Mbori ya, si ki sako ko fu nyanyaki arugute fuyo. (Oni gedi Maraki 1:12, 13.) Banyaka gu gbegberẽpai i amangaha re adu wai? Oni bingo gupai Yekova apehe: “Mi akéda motiwa ku ri roni mi ki rogo gaoni amaku; mi ima roga ha ni rengo, bambiko oni amaa nga gi pai ku kpotoroni yo te.” (Mara. 2:1, 2) Nirengo, kangia sinorani nga ani aidanga ka giasangba Yekova te, si rengbe ka ye na kerepai kurirani.\nOni pekefuo ga Mbori arugute kuba gu nga ga aboro (Oni bi genewaraga 15)\n15. Rogo zegino areme, gini bipai du ti dungu aboro nga gu si aida ani bandatirani ti ni?\n15 Rogo gi zegino aboro aperesa kina patiyo mbatayo re, aboro aidanga na arugute watadu ka diaha kugume te. Zavura agu aboro nadiaha kugume, i amanganga ha wo kina boro kpotoyo yo te. Ono tie, i naruga aKristano nga, “ka oni ríngbisi nga tironi na gi zegino re ya.” Si naida ani kparia “gu he nga ga Mbori nyemu he” na kini mangihe. (Rom. 12:2) Vurube ga Yekova riigbu, ko nafu arugute furani ti kina regboho tipa dungu apai nga ga raka, gaani mangapai na agu aboro angianga gaani abadiarogatise ya, kodatise gbiati zambuasitise. Ka ani di agu arugute re kugume na kini mangisunge na ni, gure nika yugo gupai nga ani na tambuahe na ani nakpinyemu Yekova kina boro ngbaduraniyo.—Yo. 14:31; Rom. 6:17.\nYEKOVA NIKA BANDA RONI NA KI BATASI RONI\n16, 17. (a) Tipagine si aida ti ni ani wisigi gupai Yekova akpinyemuhe mbata fu manga ani diaberã? (b) Wai du aYisaraere ayugu gupai nga i akpingo nyemu Yekova na kini kido kutiko te?\n16 Sino rukutu agude ningia ho i abi kerepai ni, i naaora nibasa fuo avunguyo. Wa i nikaa sona, i natona kaa kido kuti tiyo na gu gayo adiaberã i amangaha. Gure nayugo na ni nga i nanyaka. Ono tie, aguyo du na wene pagume na avunguyo, i nandu fuyo kindi ka ino gayo bipai mbata fu i diberã tipa pai. Kina gu bangisapai re si aida ani mangihe rogo toro yo. Yekova ima fu gako toro furani, ko nasarani ani ‘idi pai na ki mangihe mbiko wene sangbako.’ Sidu, si adu ni kere gbegberẽpai furani ka si du nga ani mangi diaberã zanga ani berẽpa gupai ko akpinyemuhe.—Frp. 2:13.\n17 Ti regbo Samuere, aFereseto amangi aYisaraere gbegberẽ ti ngba vurayo. Gu ga Mbori aboro re aida na undo gbiati bandahe ni bakerehe. Ginipai i amangihe? I adiberã nga: “Ani yé na ga Yekova sanduki mokido Siro yo kono du ani ni, si yé ku dagba rani ka batasa rani be avurarani.” Sangbanaha angia gine? “Bakere kpio aboro ki du, mbiko aYisaraere akpiki wa aboro 30,000 nandu ni nduyo.” (1 Sam. 4:2-4, 10, 11) Si nawira wa pa dia aYisaraere Sanduki Mokido nayo aayugo gupai nga i aagbata ga Yekova undo. Nirengo, i aagbatanga ga Yekova rugapai te; i aapeka kina fuo gayo abipai na sangbanaha kidu ni gbegberẽhe fuyo.—Oni gedi Asanza 14:12.\n18. Gini bipai si aida ani du na ni nibipa ngera ku bee Yekova tipa undo?\n18 Bake papara Atambuahe ayugu gu ruru bipai naadu tiko ho ko aya ni wẽ: “Mo moi bangiro ti Mbori; bambiko mi nikatambua ko berewe, nga gi mounda, nga gi Mbori. Ako gi Mbori, mbisimore du zezere rogo re yo, si du mi natingida pa ro ti ni.” (Tam. 42:5, 6) Nairiwo gu bakere nyemuse ko adu na ni tipa Yekova re! Ya mo mo sonosi ngbatunga gu nyemuse gbiati kido re kuti gu Barani du ngbangbaturũ yo? Ka si vura du nga ngbaduroyo naya foro ii, mo rengbe arengba ka kiiso gu kido du mo na ni kutiko nibi gupai Ziazia Kekeapai apehe furani nga: “Mo kída kuti Yekova na kpotoro yo dunduko, ka mo nikída nga kuti gamo rugatinapai ya. Mo rá fu ko rogo gamo apai dunduko, Ko arúga gamo apai foro nzunzu.”—Snz. 3:5, 6.\n19. Rogo gini gene mo aida ka yugo gamo nyemuse fu Yekova ngbaha?\n19 Gu gene Yekova nakpinyemu rani ngbaha nayugo wai furani si aida ani kpinyemuko. Gi gako kpiapai re dunga adu riraniyo ti aregbo dunduko. Na ani yugungo gaani nyemuse ayugo fuko ni bakerehe na ‘kpotoraniyo dunduko, na mbisimorani dũ, na gaani berã dũ, na omerani dũ.’—Mk. 12:30.\nMbirinvuo 2015 | Ada Nga Adezire Yekova?\nNGBAÕBAMBU SINZIRI Mbirinvuo 2015 | Ada Nga Adezire Yekova?