ދިވެހި ބަހަށް ދޭންވާ އިސްކަން އަހަރެމެންނަށް ދެވޭބާ؟ – Esfiya\nމަޒުމޫނު 19 hours ago\nދިވެހި ބަހަށް ދޭންވާ އިސްކަން އަހަރެމެންނަށް ދެވޭބާ؟\nދިވެހި ބަހަކީ އަހަރެމެން ދިވެހީންގެ މާދަރީ ބަހެވެ. ދިވެހީން މުޢާމަލާތް ކުރުމަށްޓަކައި ޢާއްމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ބަހެވެ. ތާނަ އަކީ ދިވެހި ބަސް ލިޔުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ފަށުވި އަކުރުތަކަކާއި، ފިލިތަކެކެވެ. ދިވެހީ ރީތި، ސާފު، އޮމާން ބަހެކެވެ. ދުނިޔޭގައި އެތައް ހާސް ބަސްތަކަކުން އެތައް ހާސް ބަޔަކު މުޢާމަލާތް ކުރާއިރު، ދިވެހި ބަހުން މުޢާމަލާތް ކުރަނީ ދިވެހީން އެކަންޏެވެ. މިއީ އަހަރެމެން ދިވެހީން ނުހަނު ފަޚުރުވެރިވާން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. މިކަހަލަ ސާފު، ރީތި، އޮމާން، ނަލަ އަމިއްލަ މާދަރީ ބަހެއް ލިބިފައި އޮތުމަކީ ޤައުމަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނިޢުމަތެވެ. ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައި މިވާ ނިޢުމަތުގެ ބޭނުން އެބަ ހިފޭހެއްޔެވެ؟ ދިވެހި ބަހަށް ދޭން ޖެހޭ ސަމާލުކަން ދެވޭބާއެވެ؟\nއަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް އަރައެވެ. ބޮޑެތި ސްޓޭޖުތަކަށް އެރުމަށްފަހު ދިވެހި ކިޔަވާ ކުދިންނާއި، ބޮޑެތި ނުފޫޒުގަދަ މީހުން ވަރަށް ފަޚުރުވެރިވެލާފައި، މޭގައި އަތްތަޅާލާފައި، މިއީ ދިވެހި ދަރިއެކޭ ބުނާއިރު، އެއީ ނަމަކަށް ނުވަތަ ކަންދެއްކުމަށް ކުރާ ކަމެއްބާވައެވެ؟ މިހެން މި ބުނެވެނީ އެމީހުން ދިވެހި ޤައުމުދެކެ ލޯބިވާ ވާހަކަ ބުނާއިރު، ޤައުމުގެ މާދަރީ ބަސް ދިރުވާ، އާލާ ކުރަން އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރާތަން ނުފެންނާތީއެވެ. މިސާލެއް ދަންނަވާލާނަމެވެ. މާލެއާ ރާއްޖެތެރޭ ރަށްތަކުގައި ކިޔަވައިދޭއިރު ބޮޑަށް އިސްކަންދެނީ ކޮން ބަހަކަށްތޯއެވެ؟ ޝައްކެއްވެސް ނެތެވެ. އެއީ މިހާރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ރަސްކަން ކުރަމުން ގެންދާ ނުފޫޒުގަދަ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގެ މަދަރުސާތަކުގައި ދަރިވަރުން ދިވެހި މާއްދާތަކުގައިވެސް ބޭނުންކުރަނީ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. ޙަފްލާއެއްގައި އެއްޗެއް ބުނެލިޔަސް އިނގިރޭސި ބަހުންނެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ތިމާގެ މޮޅުކަން ނުވަތަ ޚާއްސަކަން އެހެން މީހުންނަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި ކުރާ ކަމެކޭވެސް އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް އަރައެވެ. ސަބަބަކީ، ދިވެހި ޤައުމުދެކެ ލޯބިވާ، ދިވެހި ލޭ ހިނގާ، ޙަޤީޤީ ދިވެހި ދަރިޔަކަށް ވެވޭނީ، ދިވެހި ބަސްވެސް ޙިމާޔަތްކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމުން ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ޤަބޫލު ކުރެވޭތީއެވެ.\nމިހާރު މި އުފަންވާ ޅަދަރީންނަށް ނަޒަރު ހިންގާލަމާތޯއެވެ. ކިރިޔާ އަނގައިން ބަހެއް ކިޔާލެވޭ ވަރަށް ދަމާލުމާއެކު މައިންބަފައިން ދަސްކޮށްދޭނީ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. ދިވެހި ބަހުން އެންމެ ލަފްޒެއްވެސް ބުނެދިނުމަކީ ނާދިރު ކަމެއް ފަދައެވެ. މަމީ ޑެޑީގެ ބަދަލުގައި މަންމަ ބައްޕަ ކިޔަން ދަސްކޮށްނުދެވެންވީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ އެއީ ލަދުގަންނަން ޖެހޭ ޒާތުގެ ކަމެއްކަމަށްވެސް ބައެއް މައިންބަފައިން ދެކެއެވެ. މިއީ ކޮންކަހަލަ ވިސްނުމެއްތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހީންނަށް ވެތިބެ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީންނަށް ދިވެހި ބަސް އުނގަންނައިދިނުމަށް ނުކުޅެދެނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ ދިވެހި ޤައުމަށް އިސްކަންދޭ، މި ދީބުދެކެ ލޯބިވާ ދިވެހި ދަރީންތަކެއް ތަރުބިއްޔަތު ކޮށްދިނުމަށް އަދުގެ މައިންބަފައިން ނުކުޅެދެނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ މިއީ ނުހަނު ހިތާމަހުރި ކަމެކެވެ.\nދިވެހިބަހުގެ ކުރީގެ ޅެންވެރިކަމުގެ ބާވަތްތައްވެސް މިހާރު މި ވަނީ މި ޤައުމުން ފަނޑުވާން ފަށާފައެވެ. ދިވެހި އަދަބީ ބަހާއި، މުސްކުޅި ބަސް ނޭނގޭއިރު، އިނގިރޭސި “އިޑިއަމްސް” ދަސްކުރުމުގައި ދަރިވަރުން ނުހަނު ފަރިތައެވެ. ވާނީވެސް އެހެންނޫންތޯއެވެ؟ މަންމަގެ އުނގުއްސުރެ، މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ގޭތެރެއިންނާއި، މަގުމަތިންނާއި، މަދަރުސާތަކުންވެސް އިވެމުންދަނީ އިނގިރޭސި ބަހެވެ. ދިވެހި ބަހުން މަޒުމޫނެއް ނުވަތަ ވާހަކައެއް ލިޔެލުމަކީވެސް މިއަދުގެ ދަރީންނަށް ބޮޑު ބުރައެކެވެ. ދެން މި ދަންނަވަނީ އިނގިރޭސި ބަހުން ވާހަކަ ނުދައްކާށެކޭ ނޫނެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ވާހަކަ ދެއްކިޔަސް، ވަކި ހައްދެއް އޮންނަންވާނެ ނޫންތޯއެވެ؟ ދިވެހި ބަހަށްވުރެ ބޮޑަށް އިނގިރޭސި ބަހަށް އިސްކަން ދެވެނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟\nދިވެހި ބަހަކީ އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހީންގެ މާދަރީ ބަހެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ޚާއްސަ ސަމާލުމަކެއް ދީގެން ކުރިއަރުވަން ޖެހޭ ބަހެވެ. ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ދަސްކުރަންވީ ބަހެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޅަދަރީންނަށް އުނގަންނައިދޭން ޖެހޭ ބަހެވެ. އެހެން ބަސްބަހަށްވުރެ ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީގެން ދިވެހި ބަސް ރައްކާތެރި ކުރަމާތޯއެވެ. ދިވެހި ޤައުމުދެކެ ލޯބިވާ، ޙަޤީޤީ ދިވެހި ދަރިޔަކަށް ވެވޭނީ ދިވެހި ބަހާއި، ދިވެހި ސަޤާފަތާއި، ދިވެހި ދީނާއި، އަދިވެސް މި ވަޒަނާ ގުޅުން ހުރި އިތުރު ކަންތައްތަކަށްވެސް އިސްކަން ދިނީމައެވެ. ކާބަފައިން އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްމައްޗަށް ދޫކޮށްފައި ދިޔަ އަމާނާތް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދޭން މަސައްކަތް ކުރަމާތޯއެވެ. ފަޚުރުވެރި ދިވެހި ދަރިޔަކަށް ވެވޭނީ އޭރުންނެވެ.\nލިޔުންތެރިޔާގެ ބަސް: މިއީ އަޅުގަނޑު މި ސައިޓަށް އަޕްލޯޑު ކުރާ ފުރަތަމަ މަޒުމޫނެވެ. މިއީ ދިވެހި ބަހުގެ ދުވަހަށް ޚާއްސަކޮށް އަޅުގަނޑު ލިޔެފައިވާ މަޒުމޫނެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އުއްމީދަކީ، މި މަޒުމޫނުން ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ޢިބްރަތެއް ލިބި، ދިވެހި ބަސް ކުރިއަރުވަން މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. ކިޔުންތެރިންގެ ޚިޔާލާ ފާޑުކިޔުންތަކަކީ ލިޔުންތެރިކަމުން ކުރިޔަށް ދާން އަޅުގަނޑަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްވަރެކެވެ. ވީމާ، ރަނގަޅު ކުރަންވީ ކަންތައްތައް ފާހަގަ ކޮށްދެއްވާ، ކޮމެންޓު ކޮށްދެއްވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށް ބޮޑު އެދުމެކެވެ. ކިޔުންތެރިންގެ އެއްބާރުލެއްވުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ!\nހުރިހާ ކިޔުންތެރިންނަށްވެސް ރަމަޟާން މުބާރަކް…\nMasha Allah haadha moley naayuuu❤❤❤❤❤❤❤\nVrh faidhaakuranivi liyumeh meee Hama❤❤❤❤❤❤❤❤\nMikahala ehn mazumooneh kiyaalan libeyne❤❤❤❤ kama unmeedukuran❤❤\nStay Safe and tvgc♥❤❤\nhello ril sisoooo\nshukran shukran shukran dhahthaa\nfaidhaa kuraanee meehunnah ehcheh visnigenthaa dhww.. ehehn nayaa vx mi ummeedhu kuranee\nadhivx kiyaalan libeyne insha allah\nނުދެވޭ ނުދެވޭ ނުދެވޭ! އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުދެވޭ… ނަޔާ ތި ދެއްކީ ދިވެހި ދަރިޔަކު ދަށްކާނެ އެންމެ ފުރިހަމަ މިސާލު… ދިވެހި ބަހަށް އިސްކަންދޭ ދިވެހި ބަސް ދެކެ ލޯބިވާ ކުއްޖަކު އިނގިލިން ގުނާލެވޭހާ މަދު… ދޮގެއް ނޫން ތި ބުނީ… ތެދެއް ތި ބުނީ… އާން މިހިރަ މާލޭގެ ބޮޑެތި ސުކޫލު ތަކުގަ ވެސް ކުދި ކުދީން އަރާފައި ކިޔާނެ މަމީ ޑެޑީ ނުކިޔާށޭ މަންމަ ބައްޕަ ކިޔަމާހޭ… މިހެން… އާން! އަނގައިން ދެއްކެން ބުނެލާ ބަހެއް… ތީ ގެ ދެވަނަ އެއް ނުވާ މިސާލެއް އުޅޭނެ ރީޝް ރަށުގަ ވެސް އެކަމު ނުއެއް ބުނާނަން… އޭރު އަހަރެމެން ދަސްކުރީ އަލިފު މަތީ ނުކުތާއެއް ނެތް ބާ ތިރީ އެއް ނުކުތާ ތާ މަތީ ދެ ނުކުތާ! އާން! މިހެން… އެކަމު މިހާރު! އަލިފް ހޭވް ނޯ ޑޮޓް ބާ ބިލޯ ވަން ޑޮޓް ތާ އެބޯވް ޓޫ ޑޮޓް… މި ދެން ކޯއްޗެއް!!! މި ސައިޓު ތަކުގަ ވެސް ކޮމެންޓު ކުރާ ބައެއް މީހުން ކޮމެންޓު ކޮއްލާނެ އިނގިރޭސި ބަހާ ދިވެހި ބަހާ ފަރަންޖީ ބަހާ ފިޔައާ ލޮނުމެދާ ދެން ކިޔާނެ ކަމެއް ނެތް އޭތި މީތި އެއް ކޮށްގެން… އެހެންވެ އަހަރުމެން ވެސް ކޮމެޑީ ލޭންޑްގަ ދިވެހި ބަހަށް ބާރު އަޅާ ޅެމާ ލަވައާ ބަންޖާ ހަދަ ހަދައިގެން މި ކިޔަނީ… ދެން އަދި މާލޭގަ މި އުޅޭ ކުދިން ވާހަކަ ދައްކާނީ އިވޭ މީހާ ކަންފަތަށް ކުކުޅު ފަތެއް ކޮއްޕާ ހެން… އާން އެހެންޏަ! ފުރަތަމަ ވެސް ހާއީ ޔޫ ކިހިނެއްތަ؟އައި އިއްޔެ އިވްނިންގ ގަ ދިޔައިމޭ… ޔޫ ނުނަގަމެއްނު ފޯން އެއް… އައި ކޯލް ޔޫ ހަވީރުގަ! މީ.. އޭން.! ހުވާ މަ މިބުނީ މަ އެވާހަކަ އަޑު އަހާ އިރަށް ރުޅިއައިސްގެން ހިތަށް އަރާ ބުރީގަ ސައްޕެއް އަޅުވާލާ ފާނަމޭ 😡😡😡😡😡😡ހާދަ ރުޅިއެއް އާދޭ…\nއަދި އިނގޭތަ އަހަރުން ރައްޓެއްސެއްގެ ދަރިއެއް… ނާޔާ ކިޔާނީ… ހާމަ ވިލާތު މަންޖެ އެއް… ޑެޑީ މަމީ އޭނަގެ އެއްޗަކީ…\nއަދި މިހާރު މި ދިވެހިން ވާހަކަ ދަށްކާ އިރު މުޅީން ވެސް ކިޔާނީ އެއްޗިސް… މަ ހާދަ ނައްޓަޔޭ 😡😡😡😡އެއްޗެހި ލިޔަންވީ ކަލޯ މެނޭ… ބަސް ދަސްވާނެ ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު ޓީވީއެމް ބަލާބަލަ އެއްގަޑި ބައި ގަ… އޭގެން އަންނާނެ ދިވެހި ބަހުގެ ސެގްމެންޓް… ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ބައިގަ އަޝްރަފް ސާރ އަގު ހުރި ފިލާވަޅެއް ނަގައިދޭނެ!\nނަޔާ ދަރިފުޅާ ދޫންޏާ މަޒުމޫނު ހަބޭސް 🤙🤙🤙👌👌👌👌👌👏👏👏👏ވަރަށް މޮޅޭ ދޯ އާންޓީ ވެސް…. މާޝާ ﷲ…. އޭ ސޭލް ސޭލް ބަލައްޗޭ ނޮންނި އަށް ގުޅާފާނެ އިނގޭ… އެސް އެމް އެސް ކުރަން ކޮންމެ ދުވަހަކު\nވަރަށް ލޯބިވޭ ❣❣❣❣❣❣\nތިގޮތުގައި ކުރިއަށް 👉👉👉👉👉👉👉👉\nNayoo . Dhoonee❤❤❤❤vrh salhi ingey mi mazumoonu ❤❤❤hope to see other writings like this ❤❤❤asluvs meehun dh bahah iskn nudhey thee i vss vrh dheravey😭😭😭 nayoo. If u wanna dm me u can msg to my mail ingey. I ge mail hunnanee last ep ge link ga. u saw dhw…stay safe 🌹🌹🌹\nshukuriyya lailac baby… insha allah adhivx mikahala liyunthah fennaane… stay safe\nސުއްބޫހުން ގުއްދޫސުން ރައްބުލް މަލާއިކަތި ވައްރޫޙު… ކަލޯ ގަޔާ މަ ކިހިނެއް މިވަގުތުކޮޅު ތެރޭގަ މިއޮށް ދިގު ކޮމެންޓަށް ރިޕްލައި ދޭނީ؟؟ އަސްލުވެސް ރީޝް ތިބުނީ ހަމަ ވަރަށް ބޮޑު ތެދެއް… މިހާރު މި ރާއްޖޭގަ ނެތް ދިވެހި ބަހަށް އިސްކަންދޭ ކުއްޖަކު މަދު ބަޔަކު ފިޔަވާ… ނަޔާ ވެސް ވަރަށް ވަރަށް ވަރަށް ދެރަވޭ… ކީއްކުރާނީ؟ މަޒުމޫނެއް ލިޔުނަސް، އެނެމްނެ އަބަދުވެސް ލިޔާނީ ދިވެހި ބަހަށް އިސްކަން ދޭށޭ.. އެކަމް ނަޔާ މިފަހަރު މި ހުރީ ހެއްކާ އެއްކޮށް ހުރިހާ މިސާލުތަކެއް ދައްކާފަ… ދެން މީހަކު މި ކިޔައިގެން އެއްޗެއް ވިސްނައިފިއްޔާ ރަނގަޅު…ރީޝް ތިބުނީ ހަމަ ހެޔޮކޮށް… ހޫމްމް ކޮމެޑީ ލޭންޑްގަވެސް އެހެންވެޔޭ އަހަރުން އެކަހަލަ ލިޔުންތައް ގިނަގިނައިން ލިޔަނީ ދޯ… އެކަމް މިއިން ދަރިޔަކަށް ޅެމުގެ ޞަދުރާ ޢަޖުޒާ ބަނޑުވައް އަކުރާ ކާފިޔާ އަކުރު އެނގޭނެކަމާމެދުވެސް މަށަށް ޝައްކު…\nހޫމްމް ނާޔާ ދޯ؟؟ މަށަށްވެސް އެނގޭ.. މަ މިހާރު ގުޅާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ނާއްކޮއަށް ދިވެހި ބަސް ދަސްކޮށްގެން… ދެން އެކުއްޖާފުޅަށް ދަސްވާނީ އަމަޔާ ބަފަޔާ ދަސްކޮށްދިން އެއްޗެއްނު ދޯ… ހަމަ ހުވާ އެ ތަކަހޮޅިގަނޑަށްވެސް އެއްޗެއް ވިސްނޭނީ ކޮން ދުވަހަކުންބާވައޭ މަގޭ ހިތަށް އަރާ…\nއާނއެކޭ ކުދިންނޭ އެއްޗެހި… އެއްޗެހި… އެއްޗެއްސް އެއް ނުކިޔާނޭ ދަރިންނޭ… ހޫމްމް އެބުނާހެން އެ ގަޑީގަ ޓީވީ ބަލާބަ…. އެކަމް މަ ނުޖެހޭނެ އެގަޑީގަ ޓީވީ ބަލާކަށް… މަ މިހާރު އަޝްރަފް ސަރ ގެ ދިވެހި ބަހުގެ ބަގީޗާގެ އޮންލައިން ކްލާހުގައި ބައިވެރިވެގެން ޖަލްސާތައް ހުށައަޅައިދީވެސް ނިންމައިފިން… އަޝްރަފް ސަރ އަށް އެނގޭނެ މަގޭ ނަން ބުނީމަ މިހާރު މީ ކާކުކަންވެސް… ހެހެހެ…\nވަރަށް ވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ ދޫނީ… ހެހެ ރީޝްވެސް ވަރަށް މޮޅޭ އިނގޭ ލޯބިކޮޅޫ… ހޫމްމް ދެން ބަލާނަން އިނގޭ ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް… ނޮންނިއަށް ލިބޭ އެއްޗަކުން ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ޖެހޭނެ މަށަށް ދޭން… ހެހެ\nއޭ ކޮމެޑީ ލޭންޑް ދެން ކިޔާލެވޭނީ ކޮންއިރަކުންތަ؟ އަދިވެސް ކަވަރ ޕިކް ނުހެދޭތަ؟ ރަނގަޅުވާނެ ރީޝް ހަމަ ހަމަޖެހިގެން ހަދާލާފަ ހެދުނީމަ ފޮނުވާ އިނގޭ… އެންމެ ރަނގަޅުތަ؟؟\nނަޔާވެސް ވަރަށް ވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބޮޑަށް ލޯބިވޭ…\nއިންޝާ ﷲ އަބަދުވެސް މިގޮތުގައި ކުރިޔަށް ދާނަން…\nmee reesh ge cmmnt ge rahdheh ingey\nފާހަގަ ކުރަންވީ ހަމައެކަނި ޖޫން މަހުގެ5ވަނަ ދުވަހެއް ނޫން!\nމަޒުމޫނު June 4, 2020\nމަޒުމޫނު ދީނީ November 11, 2018\nދީނަށް ފުރައްސާރަކުރުން، އަމިއްލަ ނަފްސަށްވެވޭ އަނިޔާއެއް!\nހަޤީޤީ މަޒުމޫނު January 25, 2019\nހަޤީޤީ މަޒުމޫނު ދީނީ July 26, 2018


SunOnline: Corruption thakeh Fenmathi kuramun Tech Ministry ge State Minister aku Isthiufaa dheefi\ndate_range ހުކުރު 22 ނޮވެމްބަރ 2019\nކޮރަޕްޝަންތަކެއް ފެންމަތިކުރަމުން ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކު އިސްތިއުފާދެއްވައިފި\nޓެކް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވި، މުހައްމަދު ޝާފިއީ: އޭނާ ވިދާޅުވަނީ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވީ ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ކަންކަން ފާހަގަ ކުރުމުން ސަރުކާރުން އަޅާނުލުމުން ކަމަށް. -- ފޮޓޯ/ ރައީސް އޮފީސް\nސަރުކާރަށް ސޮފްޓްވެއާއެއް ތައްޔާރުކުރުމުގައި ކޮރަޕްޝަން ކަންތައްތަކެއް އެކުލެވޭ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރައްވަމުން ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ (ޓެކް) މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކު މަގާމުން އިސްތިއުފާދެއްވައިފި އެވެ.\nސަރުކާރަށް ކޮރަޕްޝަންގެ އިނގިލި ދިއްކުރައްވަމުން ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވި ޓެކް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކީ، މުހައްމަދު ޝާފިއީ އެވެ.\nއޭނާގެ އިސްތިއުފާ އިއުލާން ކުރައްވަމުން ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުކަމުން އިސްތިއުފާދޭން ނިންމެވީ ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ގޮތަށް ދީފައިވާ އައިޖީއެމްއެޗް ސޮފްޓްވެއާ މަޝްރޫއެއް މި ސަރުކާރުން ވެސް ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައި ވާތީ، އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން އޭނާ ފާޅުކުރެއްވި ނަމަވެސް އެކަމަށް ސަރުކާރުން އަޅައި ނުލާ އެ ޕްރޮޖެކްޓް ކުރިއަށް ގެންދާތީ ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ މި ސަރުކާރުން ކޮރަޕްޝަނަށް ދޭ ޒީރޯ ޓޮލިރެންސްތޯ އޭނާ ވަނީ ސުވާލު އުފައްދަވައިފަ އެވެ.\n"މި މައްސަލަ އާއި އެހެން ވެސް ކަންބޮޑުވުންތައް ސަރުކާރަށް ހުށަހެޅި ނަމަވެސް މި ކަންކަމަށް އަޅާލާފާ ނުވުމުގެ ސަބަބުން މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދީފިން. އަހަރެންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް އެޑްރެސް ނުކުރާ ނަމަ، މުސާރައެއް ހޯދުމުގެ ބޭނުމުގައި މަގާމެއްގައި ހުންނާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން،" ކޮމްޕިއުޓާ ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން ޕީއެޗްޑީ ހާސިލްކުރައްވާފައިވާ ޝާފިއީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޮމްޕިޔުޓާ ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން މެލޭޝިޔާގެ އޭޕީޔޫ ޔުނިވަސިޓީއިން ޕީއެޗްޑީ ހާސިލް ކުރައްވާފައިވާ ޝާފިއީ ވަނީ ކުރީގެ ވަތަނިޔާ، މިހާރުގެ އުރީދޫ އާއި އެޗްޑީއެފްސީ އަދި ރައީސް އޮފީހުގެ ވެސް އިސް މަގާމުތަކެއް މީގެ ކުރިން ފުރުއްވައިފަ އެވެ.\nއޭނާ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުކަމަށް ހަމަޖެއްސީ މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ. އެ މަގާމު އޭނާ ފުރުއްވާތާ ހަތް މަސް ވަނީ ވެފަ އެވެ.\nރައީސްގެ ތަރުޖަމާން، އިބްރާހިމް ހޫދު ވެސް "ސަން"އަށް ކަށަވަރުކޮށްދެއްވި ގޮތުގައި ޝާފިއީ އިސްތިއުފާ ދެއްވިކަން ވަނީ ރައީސް އޮފީހަށް އަންގަވައިފަ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ސަބަބު އެނގިނުލައްވާ ކަމަށް ހޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝާފިއީގެ ތުހުމަތުތަކާ ގުޅިގެން ސުވާލުކުރުމުން ހޫދު ވިދާޅުވީ އެފަދަ ކަމެއް އެނގި ނުލައްވާ ކަމަށާއި އިތުރު މައުލޫމާތު ޓެކް މިނިސްޓްރީއަށް ގުޅައިގެން ސާފުކުރުމަށެވެ.\nޓެކް މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލަކަށް ގުޅި ނަމަވެސް، އޭނާ ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދެއްވާތީ ޝާފިއީގެ އިސްތިއުފާޔާ ގުޅޭ ގޮތުން އެ މިނިސްޓްރީގެ ބަހެއް ލިބޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.\nޝާފިއީ އިސްތިއުފާ ދެއްވުމުން އެ މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުންގެ ގޮތުގައި ދެން ތިއްބަވާނީ، އަހުމަދު އަފްޒަލް އިބްރާހިމް އަދި ޖޭޕީގެ ސްޕޯކްސްޕާސަން އަލީ ސޯލިހު އެވެ. އެ މިނިސްޓްރީގެ ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރުންނަކީ، ފާތިމަތު ޝަހީދާ އަދި މުހައްމަދު އަންސާރު އެވެ.\nޓެކް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރަކު އިސްތިއުފާދެއްވި އިރު، އެ މިނިސްޓްރީގެ ބައެއް ސިޔާސަތުތަކާ މެދު އެކި ފަރާތްތަކުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުން އާދެ އެވެ. އެގޮތުން، ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާ ކުރިއަރުވަން ހަގީގީ މަސައްކަތްތަކެއް ނުކުރެވޭ ކަމަށާއި އެ މިނިސްޓްރީގެ ވައުދުތަކުން އެތައް ކަމެއް ހާސިލް ނުކުރެވި ފެއިލްވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ އަޑުތައް ވަނީ ގަދަވެފަ އެވެ. އަދި ދާއިރާއާ އެއްވެސް ގޮތަކުން ގުޅުން ނެތް، ސިޔާސީ މީހުން އެ މިނިސްޓްރީގެ އިސް މަގާމުތަކަށް ހަމަޖައްސާފައި ވާތީ، އެކަމަށް ވެސް ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެފައިވެ އެވެ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ޝާފިއީ އިސްތިއުފާދެއްވުމުގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީގައި ތިއްބެވި އެހެން ބައެއް ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާއި އެބޭފުޅާއާ ދެމެދު އުފެދުނު ބޮޑެތި ހިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\n"ސަބްކޮމިޓީން ރިޕޯޓު ފާސްކުރީ އުސޫލާ އެއްގޮތަށް"\nއެމްޑީޕީގެ އިންތިހާބުގައި 87،000 މީހުންނަށް ވޯޓު ލެވޭ\n"ސަލަފުން ޓެރަރިޒަމަށް ހިތްވަރެއް ނުދޭ، އުވާނުލާތި"


މ. ބޮޑުގޭ ވަގުތީ މިސްކިތުގައި މިއަދުގެ ޢަޞްރު ނަމާދުކޮށް ނިމުނު އިރު ސޯޓުބުރިއެއްލައިގެން ހުރި ފިރިހެނަކު ހުސްގަޔާހުރެ ވުޟޫކުރާ އިސްކުރުބަރިން ފެންވަރައި އެއްޗެތި ދޮވެ އަދި ފައިވާންވެސް ދޮންނަނީއެވެ. މި މަސައްކަތް އޭނާކުރަނީ ބަރީގައި ހުންނަ ހުރިހާ ފެންއިސްކުރުތައްވެސް ދޫކޮށްލައިގެންނެވެ.\nލިބުނު މައުލޫމާތުން އެނގުނީ އޭނާ ދިރިއުޅެނީވެސް މިސްކިތުގައި ކަމެވެ. ބައެއްފަހަރު ކުޑަ ފޭރާމެއްގައި މިސްކިތަށް އަރައި ފަންކާތަކާ ދިމާއަށް އަޑުގަދަކުރުން ފަދަ ކަންކަންވެސް ކުރެއެވެ. ލައިގެންހުންނަ އެއްޗެތި ބާލައި މިސްކިތްތެރޭގައި ހޫރައިވެސް ހަދައެވެ. ނިދަނީ ބޮކިތައް ނިއްވައިގެން މިސްކިތު ފެންޑާގައެވެ.\nކައި އުޅެނީ ޑަސްޓްބިންތަކުން ކުނިކާތަކެތި މިސިްކިތު ގޯތިތެރެއަށް ގެނެސްގެން އެތަނުގައެވެ. މަދުން ނޫނީ ކުނި ނުވާއެއްޗެއް ނުކައެވެ. ގެންގުޅޭ ދެ ދަބަސް ފެންނަން ހުއްޓެވެ.\nމިކަންކަން ބޮޑުވެގެން ރިޕޯޓްކުރުމުން ފުލުހުން އޭނާ ގެންދިއައެވެ. ނަމަވެސް ދޫކޮށްލީއެވެ؟\nލިބުނު މައުލޫމާތުން އެނގުނު ގޮތުގައި އޭނާއަކީ މާލޭގައި ގެދޮރުވެސް ހުރި ދަރިންވެސް ތިބި ފިރިހެނެކެވެ. ބަސް ޤަބޫލުނުކުރާތީ ދަރިން އަޅާނުލަނީކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާކަމަށް މިސްކިތުގެ އަހުލުވެރިން ބުނެއެވެ. އޭނާއަށް ކުރި އެއްވެސް ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ނުދެވުމުން އެއީ ތެދެއްކަން ކަށަވަރުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނުވިއެވެ.\nސުވާލަކީ އޭނާއަކީ ކޮންމެ މީހެއްނަމަވެސް ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ ހާލަތު މިހިސާބަށްދާއިރު އަޅައިލާނެ، އަޅައިލަންޖެހޭ އެއްވެސް ފަރާތެއް ހަމަ ނެތީތޯއެވެ؟ ރާއްޖޭގައި ފަރުވާދޭނެ މަރުކަޒެއް، ފަރުވާދޭނެ ޑޮކްްޓަރުން ނެތް ޒަމާނުގައި ކިލެގެފާނުގެ ވެރިކަމުގައި މީހުން ދުނިޔެއިން މޮޔަވެ އަތްފައަށް އޮބިނޯތުމުން ކަރު އަނދަގޮނޑިޖަހައި އެއިރުގެ ރިޔާސީ ގަނޑުވަރު، އަތިރިމާފަންނުގޭ ފެންޑާގައި ބާއްވައިގެން ކިލެގެފާނު އަމިއްލަފުޅަށް ބެލެހެއްޓެވިކަމަށް އެކަން ފެނުނު މީހުން ބުނެފައިވެއެވެ.\nމިއަދު އެކި ސައިޒުގެ ހޮސްޕިޓަލުތަކާއި މަރުކަޒުތަކާއި މިނިސްޓްރީތައް ހުރެމެ އެތައް ސަތޭކަ މުވައްޒިފުންނާއި ސިޔާސީ އިސް އެތައް ބައަކު ތިބެމެ މިސްކިތުގައި ނަމާދުނުކުރެވޭ ޙާލަތަށް ގޮސް ގިނަދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުންދާތީ ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތައް މިހިރީ ފެންނަން ދޮގެއްތޯއެވެ؟ މިފަދަ މީހުން ބަލަހައްޓާނެ ތަނެއް ފުލުހުންގެ މުވައްސަސާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރިނަމަ މިހެން މިކަންކަން ވެގެންދާނެކަމަކަށް ގިނަ ބައަކު ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ.


مادة التوحيد ٥ ( ف 1 ، د9– އަޅުކަމުގެ ބާވަތްތަކާއި އެއިންކަމެއް ﷲ ނޫން ފަރާތަކަށް އަދާކޮށްފިމީހާގެ ޙުކުމް ) – DhiSalafiyyah\nمادة التوحيد ٥ ( ف 1 ، د9– އަޅުކަމުގެ ބާވަތްތަކާއި އެއިންކަމެއް ﷲ ނޫން ފަރާތަކަށް އަދާކޮށްފިމީހާގެ ޙުކުމް )\n02/08/2015 ފިލާވަޅުއައްޝައިޚް ޢިމްރާން މުޙައްމަދު ޢަލީ\nﷲ ތަޢާލާ އަމުރުކުރައްވާފައިވާ އަޅުކަމުގެ ބާވަތްތަކަކީ، މިސާލަކަށް އިސްލާމްކަން، އީމާންކަން، އިޙްސާންކަން އޭގެތެރޭގައި ދުޢާކުރުމާއި، ބިރުގަތުމާއި،() އުންމީދުކުރުމާއި، ވަކީލުކުރުމާއި، އުންމީދާއެކު އެދުމާއި،() ރެކުމުގެބިރުގަތުމާއި،() މަޑުމޮޅިވެމަޑުމައިތިރިވުމާއި،() ބިރުވެތިވުމާއި،() ތައުބާވުމާއި، ވާތްގަށްއެދުމާއި،() ރައްކާތެރިކަމަށްއެދުމާއި،() މަދަދަށްއެދުމާއި،() ކަތިލުމާއި، ނަދުރުބުނުމާއި އަޅުކަމުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން މިނޫންވެސް، މާތް ﷲ އަމުރު ކުރައްވފައިވާ އެންމެހާ ކަންތައްތަކެވެ. އެހުރިހާ ކަންކަމީވެސް ހަމައެކަނި ﷲ އަށްޓަކައި އަދާކުރެވޭ ކަންކަމެވެ. މީގެ ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޙީބަސްފުޅެވެ.\nوَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّـهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّـهِ أَحَدًا ()\nމާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން މިސްކިތްތައްވަނީ ﷲ އަށެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ﷲއާއެކު އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އަޅުކަން ނުކުރާހުށިކަމެވެ”\nމީގެތެރެއިން އެއްވެސްކަމެއް ﷲ ފިޔަވައި އެހެންފަރާތަކަށް އަދާކޮށްފި މީހަކީ މުޝްރިކެކެވެ. ކާފިރެކެވެ. މީގެ ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޙީބަސްފުޅެވެ.\nوَمَن يَدْعُ مَعَ اللَّـهِ إِلَـٰهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ()\nމާނައީ: “ﷲ އާއެކު އެހެން އިލާހަކަށް ދަންނަވާ މީހާއަށް، އެކަމުގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތެވެ. ފަހެ، އެމީހާގެ ހިސާބު ބެއްލެވުން ހުރީ އޭނާގެ ރައްބުގެ ހަޟުރަތުގައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ކާފިރުން ކާމިޔާބު ނުވާހުއްޓެވެ.”\n((الدُّعَاءُ هُوَ العِبَادَة))()\nއަނެއް ދަލީލަކީ ﷲ ތަޢާލާގެ މި ބަސްފުޅެވެ.\nމާނައީ: “އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރައްބު ވަޙީކުރެއްވިއެވެ .ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންއިލާހަށް ދުޢާ ކުރާށެވެ. ތިމަންއިލާހު ތިޔަބައިމީހުންގެ ދުޢާ އިޖާބަކުރައްވާހުށީމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންއިލާހަށް އަޅުކަންކުރުމަށް ކިބުރުވެރިވެގަންނަމީހުން ނިކަމެތިވެގެންވާ ޙާލު، އެބައިމީހުން ނަރަކައަށް ވަންނާނެއެވެ.”\n* މުސްލިމުންނަކީ ﷲއަށް އަޅުކަން ޚާލިޞުކުރާ ބައެކެވެ. އަޅުކަމުގެ ބައެއް ވައްތަރުތައް ﷲ ނޫން ފަރާތަކަށް އަދާކުރާމީހާ ދަންނައެވެ. ފަހެ އެއީ މުޝްރިކު ކާފިރެކެވެ.\n* ދުޢާގައި އެކުލެވިގެންވަނީ:\n– ﷲ މަތިވެރިކޮށް މާތްކޮށް ހިތުން\n– ދުޢާކުރާ މީހާ ނިކަމެތިވެ މަޑުމޮޅިވުން\n– ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އުންމީދުކުރުމާއި އެދުން. އަޅުކަމަކީ ދުޢާކަމުގައި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ އެހެންވެއެވެ.\n* ﷲ ނޫން ފަރާތަކަށް ދުޢާކޮށް އެއިލާހުގެ ޙަޟްރަތަށް ދުޢާކުރުމަށް ބޮޑާވެގެންވިފި މީހަކާ ބެހޭގޮތުން އެއިލާހު ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ:\n– އެއީ ކާފިރެއްކަމުގައެވެ.\n– އޭނާ ވަންނާނޭ ތަނަކީ ނަރަކަކަމުގައެވެ.\n* އަޅުކަމުގެ ބާވަތްތައް ގިނަގުނައެވެ. ޤަބޫލުވެވިގެންވާ ޞައްޙަ އަޅުކަމަކަށްވާނީ ދެ ޝަރުޠެއް ހަމަވެގެންނެވެ.\n– ﷲ ގެ ވަޖްހުފުޅު އަދައިގެން އެއަޅުކަން އަދާކުރުން\n– އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި އެއަޅުކަން ޘާބިތުވެފައިވުން. މީސްތަކުން އަލަށް އުފައްދާފައިވާ ބިދުޢަތައް އަޅުކަމުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭނެއެވެ.\nﷲ ނޫން ފަރާތަކަށް އަޅުކަމުގެ ބާވަތެއް އަދާކޮށްފިމީހެއްގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟\nﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުމަށް ބޮޑާވެގެންފި މީހެއްގެ ނިމުމަކީ ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟\nއަޅުކަމަކީ ދުޢާކަމުގެ ދަލީލަކީ ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟\nއަޅުކަމުގެ ބައެއް ބާވަތްތައް ބަޔާންކުރާށެވެ.\nޞާލިޙުޢަމަލެއް ޤަބޫލުވެވޭ ޝަރުޠުތައް ބަޔާންކުރާށެވެ.\n() [ބިރުގަތުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الخوف ގެ މާނާގައެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ގެއްލުމެއް ނުވަތަ ހަލާކެއްވާކަމެއް ކުރިމަތިވުމުން ކުރެވޭ އިޙްސާސެވެ.]\n)) [އުންމީދާއެކު އެދުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الرغبة ގެ މާނައިގއެވެ. އެއީ ހިތް އެދޭކަމަކަށް ވާޞިލްވުމުގެ ލޯތްބެވެ.]\n() [ރެކުމުގެބިރުގަތުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الرهبة ގެ މާނައިގައެވެ. އެއީ ބިރުގަންނަ ކަމަކުން ފިލުމުގެ ނުވަތަ ދުރުހެލިވުމުގެ ނުވަތަ ރެކިގަތުމުގެ ބިރެވެ. އެއީ الرغبة ގެ އިދިކޮޅެވެ.]\n() [މަޑުމޮޅިވެމަޑުމައިތިރިވުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الخشوع ގެ މާނައިގައެވެ. އެއީ ޢަމަލުކުރުމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.]\n)) [ބިރުވެތިވުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الخشية ގެ މާނައިގައެވެ. އެއީ ޢިލްމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ބިރުވެތިވުމެވެ.]\n() [ވާތްގަށްއެދުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الاستعانةގެ މާނައިގައެވެ.]\n)) [ރައްކާތެރިކަމަށްއެދުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الاستعاذةގެ މާނައިގައެވެ.]\n() [މަދަދަށްއެދުމޭ މިތާ މިބުނެވުނީ الاستغاثةގެ މާނައިގައެވެ.]\n() [الجن: ١٨]\n() [المؤمنون: ١١٧ ]\n() رواه أبو داود والترمذي]\n() [غافر: ٦٠]


Rajje ge tourism gai "maeh neh" dhe dharin\nރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމްގައި "މައެއް ނެތް" ދެ ދަރިން\nސަފާރީން ބަޖެޓަށް 11 މިލިއަން ޑޮލަރު\nސަފާރީތަކަށް ބަނދަރެއް ނެތި، 10 އަހަރު\nގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރިއަށް އަޅައެއް ނުލެވޭ\nވ. ތިނަދޫގައި ހުންނަ ޕުލްމޭރިޔާ ގެސްޓް ހައުސް: މި ދާއިރާއަށް އަޅާލުމެއް ނެތް-\nރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމްގެ މައި ނާރަކީ ރިސޯޓު ތަކެވެ. ރަނގަޅު ވާހަކަ އެވެ. މުޅި ޓޫރިޒަމަށް ބަލާއިރު ވެސް އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީ ލިބެނީ ވެސް ރިސޯޓު ތަކުންނެވެ. ބިމު ކުލި އާއި ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ވެސް އެންމެ ބޮޑު އެއްޗެއް ބަޖެޓަށް ވަންނަނީ ރިސޯޓުތަކުންނެވެ. ނަމަވެސް ބަޖެޓަށް ފައިސާ ލިބުމުގައި ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގައި ހަމައެކަނި މިހާރު އޮތީ ރިސޯޓުތައް އެކަންޏެއް ވެސް ނޫނެވެ. ޓޫރިޒަމް ފުޅާވެ ތަރައްގީވަމުންދާ ގޮތަށް ބަލާއިރު ގެސްޓްހައުސްތަކާއި ސަފާރީގެ ވިޔަފާރިން ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީ ވެސް ކުޑައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މި ދެ ދާއިރާ ވެފައިވަނީ ބެލެނިވެރިއެއް ނެތި، އުޅޭ ގޮތަށް އުޅެން ދޫކޮށްލާފައިވާ މައެއް ނެތް، ދެ ދަރިންގެ ގޮތުގަ އެވެ.\n"އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ބަނދަރެއް ނެތުން. ބުނެވިދާނެ މިއީ ގެދޮރު ނެތުމޭވެސް، މަގުމަތި ވެފައި ތިބުމޭ ވެސް،" ރާއްޖޭގެ ސަފާރީ އޮޕަރޭޓަރުންގެ ޖަމިއްޔާ، ލޭމްގެ ރައީސް އިބްރާހިމް ޝާހިދު (ޝާޑު) ސަފާރީ އިންޑަސްޓްރީގެ ހާލަތުކުރު ގޮތަކަށް ސިފަކޮށް ދެއްވި އެވެ.\nސަފާރީތައް "ގެއެއް ނެތި"\nރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީގެ އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި މިހާރު ވެސް ރާއްޖޭގައި 146 ސަފާރީގައި 2،688 އެނދު އެބަހުއްޓެވެ. އަދި ސަފާރީ ތަކުން އެވްރެޖު ގޮތެއްގައި އަހަރަކު 11 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމުދަނީއެއް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ވައްދަ އެވެ. އަދި މި އުޅަނދުތައް ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ޓޫރިޒަމްގައި އޮތް ދިވެހިންގެ ސިފަވަންތަކަށް ދައްކުވައިދޭ އެއް ދާއިރާ އަށެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ސަފާރީ އިންޑަސްޓްރީއަކީ ވަންނާނެ ތަނެއް ނެތް، ގެދޮރެއް، ނެތި މަގުމަތީގައި ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ ރެފިއުޖީންތަކެއް ފަދަ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަ ކުރެވިދާނެ އެވެ. އަޅެ؛ މިއީ ލަދުވެތިކަމެއް ނޫން ތޯ އެވެ؟\nދެން އޮތް ސުވާލަކީ ސަފާރީތަކަށް ބަނދަރެއް ހޯދަން ކިހާ މަސައްކަތެއް ކުރެވިއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ އަދި މީގެ ނަތީޖާ ފެނޭ ބާ އެވެ؟ ސަފާރީ އޮޕަރޭޓަރުންނާއި މި ދާއިރާގެ ހައްގުތައް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް، ލިވަ ބޯޑް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ލޭމް) އުފެއްދިތާ 10 އަހަރުވެއްޖެ އެވެ. މި ޖަމިއްޔާގެ ރައީސަކަށް އަންނަ ކޮންމެ މީހެއްގެވެސް އެންމެ ބޮޑު "ޓާސްކަކީ" އެއިރަކު އޮންނަ ސަރުކާރަކާ ގުޅިން ބަނދަރެއް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. ބައެއް ފަހަރު ސަލާން ޖަހައިގެންނެވެ. މީގެ ސަބަބަކީ އަގު ބޮޑުކޮށް އެތަށް މިލިއަން ޑޮލަރެއް ހަރަދުކޮށްގެން ހަދާ ސަފާރީތަކަށް އެކަށީގެންވާ ބަނދަރެއް ނެތުމުން ލިބޭ ބޮޑު ގެއްލުމެވެ.\nސަފާރީ އޮޕަރޭޓަރުން ބުނާ ގޮތުގައި ބަނދަރެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެތަށް މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ގެއްލުން ވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. ދެން އޮތް ސުވާލަކީ ލޭމުން 10 އަހަރު ކުރި މަސައްކަތުންއެއް ވެސް ހެޔޮ ނަތީޖާއެއް ފެނިއްޖެ އެވެ.\nގިނަ އަދަދެއްގެ ގެސްޓް ހައުސް ހުރި ކ.މާފުށި: ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ޓޫރިޒަމަށް ގެއްލުންވޭ.--އަވަސް ފައިލް ފޮޓޯ\nރާއްޖޭގެ ސަފާރީ ތާރީހުގައި ސަފާރީތައް އެތަށް ބަނދަރެއްގައި ބައިތިއްވައިފި އެވެ. ފުރަތަމަ ތިބީ މާލެ ފަޅުތެރޭގަ އެވެ. އަދި މާލެ ފަޅުން ބޭރުކޮށްލުމުން ގޮސް ވަނީ ހުޅުމާލެ ފަޅަށެވެ. ނަމަވެސް މިތަނުގައި ވެސް ދޭތެރެ ދޭތެރެ އިން ތަފާތު މައްސަލަތައް ދިމާވެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ސަފާރީ ބަނދަރުން ހުސްކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ވެސް ވެފައި އެބަހުއްޓެވެ.\nލޭމްގެ ރައީސް ޝާހިދު ވިދާޅުވީ ސަފާރީ އިންޑަސްޓްރީއަކީ ދިވެހި ގިނަ ކުންފުނިތައް މަސައްކަތް ކުރާ ދާއިރާއަކަށްވާއިރު މިއީ ދެރަކަމެއް ކަމަށެވެ.\n"މީގެ ކޮންމެ ސަފާރީއެއްގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންގެ 80 ޕަސެންޓަކީ ދިވެހިން. ގިނަ އުޅަނދު ފަހަރަކީ ހުސް ދިވެހި ކުންފުނިތަކުގެ އުޅަނދުތައް. މި ދާއިރާ އިން ޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި ވެސް ބޮޑު އަދަދެއް ދައްކަމުންދޭ. އެހެންވެ ބަނދަރެއް ނެތުމަކީ ދެރަކަމެއް،" ޝާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nދެން އޮތީ ސަރުކާރުތަކުގެ ފޮނި ވާހަކަ އެވެ؛ ސަފާރީތަކަށް ބަނދަރެއް ނެތް ވާހަކަ ދައްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ތަފާތު މޮޅު ވާހަކަ ދައްކާފައި އެބަހުއްޓެވެ. މިގޮތުން އެއް ވާހަކައަކީ މާލެ އަތޮޅު ދިޔަނެތުގައި ސަފާރީ ބަނދަރެއް ހެދުމުގެ ވާހަކަ އެވެ. އަނެއް ވާހަކައަކީ ހުޅުމާލެ ފަޅުގައި ތަރައްގީ ކުރާ ޔޮޓްމެރީނާއެއްގެ ވާހަކަ އެވެ. ނަމަވެސް މިއަދާ ހަމަ އަށް ވެސް މި ދާއިރާ އޮތީ ބެލެނިވެރިއެއް ނެތި އެވެ. ހަމަ ކަނޑުމަތީގަ އެވެ.\nގެސްޓްހައުސް އެޅީމަ ނިމުނީ ތަ؟\nރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމަށް 2009 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީގައި ގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރިއައުން ވެގެން ދިޔައީ ތަފާތު ރަހަ އަކަށެވެ. ހާއްސަކޮށް ރާއްޖެ ތަޖުރިބާކޮށްލަން ބޭނުންވެ، ނަމަވެސް އެ ފުރުސަތު ލިބިފައި ނެތް އެތައް ބަޔަކަށް އެ ފުރުސަތު ލިބުނު ކަމަށެވެ. މިއާއެކު އެންމެ ދަށުން އާމްދަނީ ލިބޭ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންގެ ނަޒަރު ރާއްޖެ އަށް ހުއްޓުނެވެ. ދެން ފެނިގެން ދިޔައީ ގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރި ފަތުއަޑު ކިޔާފައި ފެށުނު ތަނެވެ. ކ. މާފުށީގައި އުފަންވި ގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރި ފުޅާވެ މުޅި ރާއްޖެއަށް ފެތުރިއްޖެ އެވެ. މި ވިޔަފާރި ހާއްސަވަނީ ރިސޯޓުތަކާ ހިލާފަށް ސީދާ ރައްޔިތު މީހާގެ ޖީބަށެވެ. ގެސްޓްހައުސް އޯނަރުގެ ޖީބަށް ބައެއް ލިބޭ އިރު، ރަށަށް އަރާ ގެސްޓް މީހާ ވިޔަފާރިކުރުން ފަދަ ކަންކަމުން އާއިލާތަކަށް ލިބޭ މާލީ ފައިދާ ބޮޑެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގެ މެއި މަހުގެ ތަފާތު ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގައި މިހާރު 410 ގެސްޓްހައުސް އޮޕަރޭޓު ކުރަމުންދެ އެވެ. މި ތަންތަނުގައި 6،345 އެނދު އެބަހުއްޓެވެ. އަދި މާފުއްޓަށް އެކަނި ބެލިނަމަވެސް 40 އަށްވުރެ ގިނަ ގެސްޓްހައުސް އެބަހުއްޓެވެ. ބަޖެޓަށް ލިބުނު އާމްދަނީ އަށް ބަލާނަމަ ޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި އެކަނި ވެސް މިދިޔަ އަހަރު ހަތަރު މިލިއަން ޑޮލަރު ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. ނަމަވެސް ސުވާލަކީ މި ދާއިރާ ރަނގަޅަށް ބެލެހެއްޓޭ ހެއްޔެވެ؟ ހަމައެކަނި ގެސްޓްހައުސް އަޅަން ދޫކޮށްލުމުން ނިމުނީ ހެއްޔެވެ؟\nގެސްޓްހައުސް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ގޭމް) ގެ ރައީސް މުހައްމަދު ކަރަމް ވިދާޅުވީ މި ދާއިރާ އަށް މިހާރަށް ވުރެ ބޮޑަށް އަޅާލުން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.\n"މިހާރު ފުޅާވެ ތަރައްގީ ވަމުންދާ ގޮތަށް ބަލާނަމަ ވަރަށް ބޮޑު ސްކޯޕެއް އެބައޮތް. ހަމައެކަނި އއ. ތޮއްޑޫ އަށް އެކަނި ބެލިނަމަވެސް މިހާރު 20 ތަން އެބަހުރި. އަންނަ އަހަރު 30 އަށް އިތުރުވާނެ. އެނދުގެ އަދަދު 300 އަށް ވުރެ އިތުރު. އެހެންވެ ދުރާލާ ދިމާވެދާނެ މައްސަލަތައް ހައްލު ކުރަން އެބަޖެހޭ ސަރުކާރު ލެވަލްގައި ފިޔަވަޅު ތަކެއް އަޅަން. ޕްލޭން ތަކެއް ރާވަން،" ކަރަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމި ހުރިހާ ވާހަކައެއް ދައްކާއިރު މި ދާއިރާ އަށް އަޅާލުން ކުޑަކަމުގެ މިސާލުތައް މަދެއް ނޫނެވެ. ކުޑަ މިސާލަކަށް ބަލާނަމަ ފަތުއަޑު ކިޔާފައި ގެސްޓްހައުސް ތަރައްގީ ވަމުންދާއިރު، މި ދާއިރާގައި 100 ޕަސެންޓް ދިވެހިން މަސައްކަތް ކުރާ މޫދު ކުޅިވަރުތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ގިނަ ޒުވާނުންނަކީ އެކަށީގެންވާ ތަމްރީން ލިބިފައި ތިބި ބައެއް ނޫނެވެ. ގިނަ ކުދިންނަށް އެންމެ ކުޑަ މިނުން ބޭސކް ފަސްޓް އެއިޑްވެސް ދަސްކޮށްދެވިފައެއް ނުވެ އެވެ. އަދި ރަށްރަށުގައި ކުނީގެ މައްސަލަ އިންތިހާ އެވެ.\nދެން މި އޮތީ ސަފާރީ އަދި ގެސްޓްހައުސް މާކެޓު ކުރުމުގެ ވާހަކަ އެވެ. ބޮޑު ވާހަކަ އެވެ. ސަރުކާރުގެ އެވަލްގައި މިހާތަނަށް މި ދާއިރާ މާކެޓު ކުރަން ހާއްސަ މަސައްކަތެއް ކުރަމަކުންނުދެ އެވެ. ހަމައެކަނި ފެންނަނީ މުޅިން ވެސް އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގެ މަސައްކަތް ތަކެވެ. ލޭމް އާއި މަޓާޓޯ އަދި މޯލްޑިވްސް ގެޓަވޭސް ފަދަ ކުންފުނިތަކުން މި ދާއިރާއާ ގުޅުންހުރި ފެއާތަކަށް ގޮސް ޕްރޮމޯޓް ކުރަނީ އެވެ. އެކަމަކު މި ދެ ދާއިރާއަކީ ވެސް ސަރުކާރުގެ ލެވަލްގައި ގިނަ އެހީ ތަކެއް ދޭން ޖެހޭ ދާއިރާ ތަކެވެ. މި ދާއިރާގެ ފެއާތައް ވެސް ރާއްޖެ ޕްރޮމޯޓްކުރާ ފެއާތަކުގެ ލިސްޓަށް ލާން ޖެހެ އެވެ. ޓޫރިޒަމް ޕްރޮމޯޓް ކުރާއިރު އެކަން ހިމަނަން އެބަ ޖެހެ އެވެ. ނަމަވެސް ސަފާރީތަކާއި ގެސްޓްހައުސްތައް ފެންނަނީ މައެއް ނެތް ދެ ދަރިންގެ ގޮތުގަ އެވެ.


Million Dollar ge PCR "viyafaari" - One Online\nމިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕީސީއާރް "ވިޔަފާރި"\nމާލެއިން ފުރާމީހުން ޕީސީއާރު ހަދަން މަޖުބޫރުކަމަށް މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު އެޗްޕީއޭއިން ނިންމި ނިންމުން ވެގެންދިޔައީ ސްކޫލް ޗުއްޓީގައި މާލެ އައިސް ރަށަށް ދާން ތައްޔާރުވެގެން ތިބި އެތައް ބަޔަކަށް ޖެހުނު ބޮޑު ތުރާލަކަށެވެ. އެޗްޕީއޭގެ ކުއްލި ނިންމުމާއެކު އާއްމުންގެ ލޭ ކެކިގަތީ ހޫނު ތެޔޮ އެއްޗަކަށް ފެން އަޅައިލުމުން ކެކިގަންނަ ފަދައިންނެވެ. ސޯޝަލްމީޑިއާތަކުގައި އެތިވަރުގޮވަމުން ކިޔަމުންދިޔައީ މިއީ ވަކިބަޔަކަށް މަންފާ ވާ ގޮތަށް ކުރާ ވިޔަފާރިއެއް ކަމަށެވެ.\nނަން ނުޖެހުމަށް ޝަރުތުކޮށް ޕީސީއާރު ހަދާ ލެބޯޓަރީއެއްގެ އޮފިޝަލަކު ވަން އަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ އެލެބޯޓަރީން މިހާރު ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެވްރެޖްކޮށް 2،500 އަށްވުރެ ގިނަ ސާމްޕަލް ނަގާކަމަށެވެ.\nމީގެތެރެއިން ގިނައީ ރިސޯޓުތަކުގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކޮށްފައި ގައުމަށް އެނބުރިދާ ފަތުރުވެރިންގެ ސާމްޕަލްތަކެވެ. ޓޫރިސްޓުންގެ ސާމްޕަލް އެކަނިވެސް 2،200 އަށް އަރައެވެ. ރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާގައި ޕީސީއާރު ހިދުމަތްދެމުން އަންނަ ލެބޯޓަރީ ތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މި ލެބޯޓަރީން އާއްމުކޮށް ރިސޯޓުތަކަށް ޕީސީއާރެއް ހަދައިދޭ އެންމެ ދަށް އަގަކީ 30 ޑޮލަރެވެ.\nދުވާލަކަށް 2،200 ސާމްޕަލް 30 ޑޮލަރުގެ ރޭޓުން ބެއްޔަސް 66،000 ޑޮލަރު ޖެހެއެވެ. ދުވާލަކަށް އެއީ 1,017,720 ރުފިޔާއެވެ. މަހެއްގެ މައްޗަށް 30.5 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ ރާއްޖެތެރެއަށް ދަތުރުކުރަން ސާމްޕަލް ނަގާ ފަރާތްތަކާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރާ ދިވެހިން އަދި ވޯކް ވިސާ ހޯލްޑަރުންގެ އަދަދު ނުލައިވެސް މިދެންނެވި ލެބޯޓަރީއަށް ދުވާލަކަށް ލިބޭނެ އާމްދަނީއެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް 1.3 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ފަތުރުވެރީން ޒިޔާރަތް ކުރިއިރު އެއީ 1.3 މިލިއަން ޕީސީއާރެވެ. ޕީސީއާރެއް 30 ޑޮލަރުން ހެދިކަމުގައިވިޔަސް، އަގު 39 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރާނެއެވެ. އެއީ 601 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓްރީން "އާރް.ޓީ-ޕީސީއާރް" ހަދަން ހުއްދަދީފައިވަނީ އަމިއްލަ ހަތް ލެބޯޓަރީއަކަށެވެ. އެ ހަތް ލެބޯޓަރީއަށް އެއްވަރަކަށް ބަހާލިޔަސް އަހަރެއްގެ މައްޗަށް މިލިއަނުން އާމްދަނީ ލިބޭނެ އެވެ. ޓެސްޓަކަށް 30 ޑޮލަރަށްވުރެ ބޮޑުކޮށް އަގު ނަގާ އަމިއްލަ ހޮސްޕިޓާ ތަކާއި ކްލިނިކުތައްވެސް އެބަހުއްޓެވެ.\nމަލްޓި މިލިއަން ޑޮލަރު މި ވިޔަފާރީން ފައިދާ ނަގަނީ ޕީސީއާރު ހަދާ ތަންތަނުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ގިނަބައެއްގެ ތުހުމަތުތައް ލެބޯޓަރީތަކުގެ ވެރިންނަށް އަމާޒުވަމުންދާއިރު މި ވިޔަފާރީގެ ފައިދާ ރިސޯޓުތަކާއި ޓޫރިސްޓުން ގެންނަ އޭޖެންޓުން ވެސް ނަގާލެއް މަދެއް ނޫނެވެ. ލެބޯޓަރީތަކުން ރިސޯޓަށް ނުވަތަ އޭޖެންޓަށް 30 ޑޮލަރު ޗާޖުކުރާއިރު ޓޫރިސްޓުން އަތުން އޭގެ އެތައް ގުނައެއް ބޮޑުކޮށް ޗާޖުކުރާ ގެސްޓުހައުސްތަކާއި ރިސޯޓުތައް ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ.\nރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރާ ފަތުރުވެރިޔަކަސް، ދިވެއްސަކަސް ފުރައިގެން ދެވެން އޮތީ އަމިއްލަ ކުލިނިކަކަށް އަގުދީގެން ޕީސީއާރު ހަދައިގެންނެވެ. ސަބަބަކީ ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރާ ފަރާތްތަކުގެ 48 ގަޑިއިރު ހަމަނުވާ ހެލްތު ޑިކްލެރޭޝަން ފޯމެއް ފުރަންޖެހުމެވެ. މިފޯމާއެކު ނެގެޓިވް ޕީސީއާރު ނަތީޖާގެ ފީޑީއެފް ފައިލެއް އިމިގްރޭޝަންގެ އޮންލައިން ޕޯޓަލް "އިމުގާ" އަށް ހުށަހަޅަން މަޖުބޫރެވެ.\nއެޗްޕީއޭއިން ހަދާ ޓެސްޓް ތަކުގެ ނަތީޖާ ލިބެނީ ފޯނަށް އަންނަ "އެސްއެމްއެސް" އަކުންނެވެ. ދެން ފެންނަން ހުންނާނީ "ހާލުބެލުން" ޕޯޓަލްއިންނެވެ. އޮފިޝަލް ހާލަތެއްގައި ނޫންގޮތަކަށް އެޗްޕީއޭއިން ނަގާ ސާމްޕަލްތަކުގެ ނަތީޖާތައް ޕީޑީއެފްކޮށްވެސް އަދި ޕްރިންޓްކޮށްފައިވެސް ނުދޭ ކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ބުނެއެވެ.\nއާދީއްތަ ދުވަހު އެޗްޕީއޭއިން ނިންމި ނިންމުމަށް ސޯޝަލް މީޑިޔާގައި އެއްބަޔަކު ބުނީ އެނިންމުމަކީ "ރަށެއްގެ ފަޅުތެރެއަށް ވަންނަ މަސްއައިނު ހިފަން ރައްޔިތުން ނުކުމެ ވަށައިގެން ދާ ޖަހާ އުސޫލުން ޗުއްޓީއަށް މާލެ އައިސް ތިބި ރައްޔިތުން ފެލަން ވެގެން ޓެގް ގައި ޝާމިލުވާ ބޭފުޅުން ޖަހައިގެން އުޅޭ ޓްރެޕެއް" ކަމަށެވެ.\nބައެއް ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ޓެގް ޓީމުގައި ތިއްބެވި ބައެއް ޑޮކްޓަރުންނަކީ ވެސް، ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މި ވިޔަފާރިތަކުގައި ސީދާ ގޮތުންނާއި ނުސީދާ ގޮތުން ވެސް ހިއްސާވާ ފަރާތްތަކެވެ.\nއާއްމުންގެ ފާޑުކިޔުމާއެކު މީޑިއާތަކުގެ ފަލަ ސުރުހީއަށް އެރީ ކޮވިޑް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ ޓެކްނިކަލް އެޑްވައިޒަރީ ގްރޫޕްގެ މެންބަރެއް ކަމަށްވާ ޑރ.އަލީ ލަތީފް އާއި އެބޭފުޅާގެ މަސްލަހަތު ސީދާގޮތުންވެސް ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުންވެސް އޮންނަ ޕީސީއާރު ހަދާ ލެބޯޓަރީއެއްގެ ވާހަކައެވެ. ޕީސީއާރްގެ ވިޔަފާރި ކުރާ އެހެން ލެބޯޓަރީގެ ވާހަކަތަކެއް ނުދެކެވެއެވެ.\nޕީސީއާރުގެ މައްސަލަ ގޯސްވެފައިވާއިރު ޕީސީއާރުގެ އަގު ކޮންޓްރޯލްކުރަން މަޝްވަރާތަކެއް ނުކުރާކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ވަނީ އިއްޔެ ބުނެފައެވެ.\n"އަގު ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގެ މަޝްވަރާއެއް މިނިސްޓްރީއަކުން ނުގެންދޭ. އެކަމަކު މިނިސްޓްރީން ތަފާތު އެކި ގޮތްގޮތަށް ޓެސްޓުތައް އިންޓްރޮޑިއުސްކުރުމާއި އެންޓިޖެން ޓެސްޓުތައް، އެކަހަލަ މަސައްކަތްތަކެއް މިހާރު ކުރެވިގެންދޭ،" ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ޑރ. ޝާހު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޑރ. ޝާހު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެޗްޕީއޭގެ ނިންމުންތައް ނިންމަނީ ހަމައެކަނި ޓެގް ޓީމުން ދޭ ލަފަޔަކަށް ނޫނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެކަން ނިންމަނީ ޕޮލިސީ ލެވެލްގައި މަޝްވަރާކޮށްފަ އެވެ.\nކޮންމެޔަކަސް، ޕީސީއާރް ޓެސްޓު ހެދުން މި ވަނީ މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބޮޑު ވިޔަފާރިއަކަށް ވެފަ އެވެ. މިހެން ކަން އޮންނަ ނަމަ ވީހާ ގިނައެއްކޮށް ޓެސްޓު ހެދޭނެ ގޮތެއް ފަހި ވެފައި އޮތުމަކީ އެއް ބަޔަކު ބޭނުންވާ ގޮތް ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. އެއީ މާ ބޮޑު މަސައްކަތެއް ނުކޮށް މިލިއަނުން ފައިދާވަމުންދާ ވިޔަފާރިއަކަށް މިކަން ވެފައި އޮތީމަ އެވެ.\nގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ޕީސީއާރް ޓެސްޓުގެ އަގުވެސް ކޮންޓްރޯލު ކުރެވެން އެބަ ޖެހެ އެވެ. ސަބަބަކީ މި ޓެސްޓު އަސާސީ ބޭނުމަކަށް ވެފައި ވާތީ އެވެ. މިހާރު މި ނަގަމުންދާ އަގަކީ ޕީސީއާރް ޓެސްޓެއް ހެދުމަށް ހިނގާ ހަރަދާ އަޅައި ބަލާއިރު މާ ބޮޑު އަދަދެއްގެ ކަމަށް އެންމެންވެސް ގަބޫލު ކުރެ އެވެ. އެހެންކަމުން މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު، ސަރުކާރުން މިކަން މިޔަށްވުރެ ގާތުން ބަލައި، ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާން އެބަ ޖެހޭ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެއެވެ.\n"މީ ބޮޑު ވިޔަފާރިގަނޑެއް. ސަރުކާރުން މި ކަމުގެ ތެރެޔަށް ވަދެ ވާނުވާ ބަލަން އެބަ ޖެހޭ. ގައުމުން ބޭރަށް ދާ ޓޫރިސްޓުންނާއި އެނޫން މީހުން އަތުން އަގު ނަގައިގެން ކުރަންވީ. އެކަމަކު މި ފަހަރު އެޗްޕީއޭއިން އެއްވެސް ވަރަކަށް ވިސްނައި ނުލައި މި ބަދަލު ގެނައީމަ އެތައް ބަޔަކު މި ޖެހުނީ މާލޭގައި ތާށިވެފަ ތިބެން. އަގު ދީގެން ނޫން ގޮތަކަށް ފަސޭހަ ކަމާއެކު ޓެސްޓު ހަދައި ނަތީޖާ ލިބޭނެ ގޮތެއް އިންތިޒާމު ކޮށްފައެއް ނޫން. މިއީ ސްކޫލު ޗުއްޓީއެއް ކަމާ އެތައް ހާސް ބަޔަކު މާލޭގައި ތިބޭނެކަން އެނގެން ޖެހޭނެ. މާލޭގެ އަދަދުތައް އެބުނާ ޕަސެންޓަށް އެރީ ކުއްލިއަކަށް ނޫން. އަރަމުން އަރަމުންގޮސް މި އެރީ. އެހެންވީމަ މިކަންކަން އިންތިޒާމު ކުރަން ޖެހޭނެ ކަން އެނގެން ވެސް ޖެހޭނެ." މެދުރާއްޖެތެރޭ ރަށަކުން އާއިލާއާއެކު މާލެ އައިސް ހުރި މީހަކު ބުންޏެވެ.\nއެޗްޕީއޭއިން ބުނާ ގޮތުގައި ކުރިޔަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ކޮވިޑުގެ ނަންބަރުތައް ދާނީ މައްޗަށެވެ. އެހެން ކަމަށް ވާނަމަ، ކެޕިޓަލް ސިޓީއަށް ދަތުރުކުރާ ފަސޭހަކަމާއެކު ޓެސްޓު ހަދައި އަވަހަށް ނަތީޖާ ދެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ހެދުން އެއީ ކޮންމެހެންވެސް ކުރާން ޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ދަތުރުކުރާ މީހުން ބޮޑު އަގު ދީގެން ޓެސްޓު ހަދަން ނުޖެހޭނެ ގޮތަކަށް މިކަން ހަމަޖެހޭން ޖެހެ އެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ކޮވިޑް ރެންޑަމް ސާމްޕަލް ކޮވިޑް ޕީސީއާރް ޓެސްޓް


LIVE: Covid-19: 12000 Ah Vure Gina Meehun Ge Furaana Ah Nurahkaa - Vaguthu\nމި ބްލޮގްގައި ޝެއާ ކުރަމުން ގެންދާނީ ދުނިޔޭގައި މިހާރު ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ "ކޮވިޑް-19" އާއި ގުޅުންހުރި އެންމެ ފަހުގެ ޚަބަރުތަކާއި ދުނިޔެ އާއި ރާއްޖެ އިން ފާހަގަ ކުރެވޭ ޚަބަރުތަކާއި ޚަބަރުތަކުގެ ތަފްސީލެވެ.\nނޮވެލް ކޮރޯނާވައިރަސް ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން އީރާނުން އަނެއްކާވެސް އިތުރު ހަތަރު މީހަކު މަރުވެއްޖެ ކަމަށް އީރާންގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން އިއުލާން ކުރުމަށް ފަހު އެއީ އޮޅިގެން ދެވުނު މައުލޫމާތެއް ކަމަށް ބުނެފިއެވެ.\nBREAKING NEWS:4Meehaku Maruvi Kamah Iran Ah Bunevunee Olhigen https://t.co/sUfhiRgqHv\n— Vaguthu Online (@VaguthuOnline) February 22, 2020\nބައެއް ގައުމުތަކުން އިތުރު މީހުން ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވް ވެއްޖެ. ތިރީގައި އެވަނީ އިތުރަށް ބަލި ޖެހުނު މީހުން ފެނުނު ގައުމުތަކާއި އަދަދުތައް.\nޖަޕާން - 18 މީހުން\nޔޫއޭއީ - 02 މީހުން\nސިންގަޕޫރު - 03 މީހުން\nހޮންކޮންގް - 01\nIsrael Gai Varah Bodah Covid-19 Fethurifai Ovedhaane Kamuge Biru Heevejjehttps://t.co/Urlue6ayjb\nCovid-19 Jehunu Kan Neygi 27 Dhuvas Vedhaanehttps://t.co/lQyRt6Ngfg\nBREAKING: Dr. Muiz Mirey Fuluhah Haaziruvaan Angaifihttps://t.co/du00AFFbSp\nއީރާނުން އިތުރު 10މީހަކު ކޮވިޑް-19 ޖެހިއްޖެ. މީގެ ތެރެއިން މި ބަލި ހުރި އަށް މީހަކު ފެނިފައި ވަނީ، ކޫމް އިން. އަނެއް ދެ މީހުން ފެނިފައި ވަނީ ތެހެރާން އިން.\nBREAKING: Covid-19 Jehigen Iran ge Ithuru Meehaku Maruvehjjehttps://t.co/Tw3TSt9rce\nBREAKING: Covid-19 Jehigen Italy In Ithuru Meehaku Maruvehjjehttps://t.co/7dsGlNPlWL\nCovid-19: Bali Jehunu America Meehun Gaumah Genaumun Trump Rulhi Gadha Vejje https://t.co/oxMRX028oc\nMale' Meehun Dhekey Huvafenthakuge Kula Adhi Nujessey: Nasheed https://t.co/V9Vf5Bhoy8\nFuragas Faraathugai Masthuvaathakethi Foruvaigen Dhiya Dhivessaku Hayyarukohffihttps://t.co/Sexxw50Idh\nދެކުނު ކޮރެއާ އިން އިތުރު 87 މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ. ފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި އެ ގައުމުން 229 މީހުން ޕޮޒިޓިވްވެފައިވޭ. އެހެންކަމުން އެ ގައުމުން އެ ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 433 އަށް އަރާފައި.\nPlan Eh Eba oiy, Mi Nikuthee Karudhaas Onigandakaa Eku: Anas https://t.co/CcHSeB0gMa\nJalsaa Ah Nikui Meehun Madhuviyas Male' Hurihaa Gondieh Kaamiyaabu Kuraanan - Raees Nasheedhttps://t.co/3EogdHlPk8\nCovid-19: Zuvaan Doctor Maruvee Kaivenifaskoh, Bali Meehunge Hidhumathugai Ulhumuge Thereygaihttps://t.co/w68bDj7PDV\nPPM In Council Inthihaabge Campaign Launch Kurun Anna Hukuru Dhuvahuhttps://t.co/sVCgi9Bt1y\nDhunya Ge Tweet In Nasheedh Aa Aailaa Ge Lay Kekijjehttps://t.co/fPxsn8WgZa\nޖަޕާނުގައި ބަނދަރުކޮށްފައި އޮތް ކްރޫސް ޝިޕުން އޮސްޓްރޭލިއާގެ6މީހަކަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުން ބުނެފި.\nBREAKING : Iran Ge Mayor Akah Covid-19 Jehijjehttps://t.co/w3IdY9oGzN\nVirus Jehidhaanethy Flight Ah Eree Mulhi Gaiga Plastic Olhaigen..!https://t.co/hBIGhfisKg\nޖަޕާނުންވެސް އިތުރު 12 މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮސިޓިވް ވެއްޖެ.\nއިރާނަށް ދަތުރުކުރި ކެނެޑާގެ އަންހެނަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮސިޓިވް ވެއްޖެ.\nޓައިވާނުން އިތުރު2މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮސިޓިވް ވެއްޖެ.\nސައުތްކޮރެއާ އިން އިތުރު 142 މީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮސިޓިވް ވެއްޖެ.\nBreaking: Covid-19 Jehigen italy In Meehaku Maru Vejjehttps://t.co/fccTSD10mH\nBreaking: China In Ithuru 109 Meehaku Maru Vejjehttps://t.co/Npabd88SWJ\nކޮވިޑް-19 ހަލުވިކަމާއި އެކު ފެތުރެމުން ދާއިރު މިހާރު ވެސް 12071 މީހަކުގެ ހާލު ސީރިއަސް ކަމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.\nކޮވިޑް-19 ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު މިހާރު 70000 ފަހަނައަޅައި ގޮސްފައި ވާއިރު މިހާރު ވެސް 56104 މީހަކު ބައްޔަށް ފަރުވާ ކުރަމުން އެބަގެންދެއެވެ. 18909 މީހަކު ބަލިން ރަނގަޅު ވެއްޖެ ކަމަށް ވެސް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. 2250 މީހަކު މިހާތަނަށް ވަނީ ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން މަރުވެފައެވެ.\nކޮވިޑް-19 ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު މަދުވަމުންދަކަމަށް ޗައިނާ އިން މިދިޔަ ހަފްތާގައި އިއުލާން ކުރި ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކަން ފެށުމުން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބެމުން ދިޔަ ނަމަވެސް އިއްޔެ އިން ފެށިގެން ވަނީ މަންޒަރު ބަދަލުވާން ފަށާފައެވެ.\nދެކުނު ކޮރެއާ އިން އިއްޔެ ގިނަ ބަޔަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވް ވުމާއި އަދި މިއަދު އީރާނާއި ލުބުނާނުން ކޮވިޑް-19 ފެނުމާއި ގުޅިގެން ބިރުވެރިކަން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.\nކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅޭ ޚަބަރުތަކާއި އިތުރު ޚަބަރުތަކުގެ ތަފްސީލް "ވަގުތު" ބްލޮގް އިން ފެންނާނެއެވެ.\nLIVE: "Covid-19" Ge Fahuge Mauloomaathuhttps://t.co/Gp0zlmtHAc\n— Vaguthu Online (@VaguthuOnline) February 20, 2020\nފެބުރުއަރީ 22, 2020 15:45\nކޮވިޑް-19 އަށް ވުރެ ސިޔާސީ ޕޯސްޓް މިހާރު މި ބުލޮގް އިން ގިނައިން މިފެންނަނީ؟ މީ ތެކްނިކަލް މައްސަލައެއްތޯ ނުވަތަ ވޯޓްލުން ގާތްވާތީ ވާންފެށިކަމެއްތޯ ސުވާލު އެބަ އުފެދޭ މިހާރު!


އިންޑިއާ އާއި ރާއްޖެއާއި ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމުގެ އަގުވަޒަންކުރާ ކަމުގައި ދެވަނަ ދައުރަކަށް ހޮވި ވަޑައިގަތް އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދްރަ މޯދީ ވިދާޅުވެއެޖެ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކުރީގެ ރައީސް ނަޝީދު ކުރެއްވި ޓުވީޓުގެ ޖަވާބުގައި މޯދީވަނީ އިންޑިއާ އާއި ރާއްޖެއާއި ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ދެމި އޮންނަނީ ދެގައުމުން ހިއްސާވެ ދެކެން ބޭނުންވާ ތަރައްގީއާއި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ހަމަޖެހުމާއި ސުލްހަ މަސަލަސްކަމަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ހާއްސަ ގުޅުން އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރަން ބޭނުންވާކަން މޯދީ ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\nމޯދީއަށް ލިބިވަޑައިގަތް ކާމިޔާބީ ފާހަގަކޮށް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ލީޑަރުން އަންނަނީ މަރުހާބާ ދަންނަވާ ޓުވީޓުތައް ކުރައްވަމުންނެވެ. އެ ގޮތުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނާލްޑް ޓްރަޕްވެސް ވަނީ މޯދީގެ ކާމިޔާބީ ފާހަގަކޮށް ޓްވީޓް ކުރައްވާފައެވެ.\nމިދިޔަ މަހުގެ 11 އިން ފެށިގެން މިމަހުގެ 19 އާ ހަމައަށް ކުރިއަށް ދިޔަ އެ ގައުމުގެ އާންމު އިންތިހާބުގެ ވޯޓު މިއަދު ހެނދުނު ގުނަން ފަށާފައިވާ އިރު، ބީޖޭޕީ އިސްވެ އޮންނަ ނެޝަނަލް ޑިމޮކްރެޓިކް އެލަޔަންސް (އެންޑީއޭ)އިން ވަނީ 345 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށްފަ އެވެ. އެއީ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ހޯދުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ވުރެ 73 ގޮނޑި އިތުރު އަދަދެކެވެ.\nރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ރާއްޖެ އިންޑިއާ ރައީސް ނަޝީދު ނަރެންދްރަ މޯދީ ރައީސް މައުމޫން ބީޖޭޕީ އިންޑިއާ އިންތިހާބު\nMay 23, 2019 11:56:16\nބޮޑު ތަފާތަކުން މޯދީ އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރައްވާނެކަން ކަށަވަރުވެއްޖެ\nDecember 16, 2018 07:20:12\nރައީސްގެ އިންޑިއާ ދަތުރުފުޅަކީ ކާމިޔާބީތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ދަަތުރުފުޅެއް: ރައީސް ނަޝީދު\nAugust 13, 2020 14:14:57


Addu accident gai aniyaavi meehaa maruvehje\nއައިޖީއެމްއެޗް - ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އަފްރާޙް | އަވަސް\nމިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހު އައްޑޫ ސިޓީ މަރަދޫ ގައި ހިނގި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓްގައި އަނިޔާވި މީހާ މިއަދު މަރުވެއްޖެ އެވެ.\nމި އެކްސިޑެންޓު ހިނގީ މިދިޔަ މަހު 17 ވަނަ ދުވަހު އައްޑޫ މަރަދޫގައި ދެ ސައިކަލެއް ޖެހިގެންނެވެ. އެ ހާދިސާގައި އަނިޔާވި 55 އަހަރުގެ ފިރިހެން މީހާ އިތުރު ފަރުވާ އަށް މާލެ ގެނެސް އައިޖީއެމްއެޗުގައި ފަރުވާ ދެމުން ގެންދިޔަ އެވެ.\nއައިޖީއެމްއެމްއެޗުގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލެއް މިއަދު ވިދާޅުވީ އެކްސިޑެންޓުވި މީހާ މަރުވީ އައިސީޔޫގައި ފަރުުވާދެމުން ދަނިކޮށް މިއަދު ހެނދުނު 08:30 ހާއިރު ކަމަށެވެ.\nމިދިޔަ މަހު ހިނގި މި އެކްސިޑެންޓުގައި އަނިޔާވެގެން މާލެ ގެނައި މީހާ ވަރަށް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އައިސީޔޫގައި ހޭ ނާރާވެސް އޮތެވެ. އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ މިދިޔަ އާދިއްތަ ދުވަހު ފަރުވާދެމުން ދަނިކޮށް ހޭއެރި ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭގެ ފަހުން ފަރުވާ ދެމުން ދިޔައީ އައިސީޔޫގައި ކަމަށް އައިޖީއެމްއެޖުން ބުންޏެވެ.\nއެ ހާދިސާގައި އެކްސިޑެންޓްވި އަނެއް ސައިކަލު ދުއްވަން އިން 17 އަހަރުގެ ކުއްޖާ އެ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ފިލި އެވެ. ނަމަވެސް އެކްސިޑެންޓުގައި ޒަހަމް ވެފައިވާތީ ފަހުން ހިތަދޫ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ފަރުވާއަށް އައުމުން އޭނާ ހައްޔަރުކުރިއެވެ.\nއައިޖީއެމްއެޗް އެކްސިޑެންޓް އައްޑޫ ސިޓީ + މަގުމަތީގެ އެކްސިޑެންޓް\nއައްޑޫގައި އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައި ދެ އަންހެނުންނަށް އަނިޔާވެއްޖެ


Mi noon kameh mihaaru neh, kulhu dhiyaa vejje!\nރިހާކުރަކީ އަބަދުވެސް ދިވެހިންގެ ލެއާ ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކޭ ކިޔަމާ ހެއްޔެވެ؟ ރިހާކުރާ ހުތް އެއްޗަކާ ނޫނީ ކިހާކާއި ރިހާ ކުރާ އަދި ރިހާކުރާއި ކަނަމަދާ ޖަހައިގެން ކެއުމަކީ މަޖާ ކަމެކެވެ. އެއީ ހުތް އަނބު ކަމަށްވިޔަސް ހުތް ކުންނާރު ކަމަށްވިޔަސް ހަމަ އެއްވަނަ އެވެ. ރިހާކުރާއެކު މި މަޖާ ކެއުން ވެސް މިހާރު ވަނީ ފާޑެއްގެ އާޓަކަށްވެފަ އެވެ.\nހުތް އަނބާއި ކުއްޅަވަކާއި އާފަލާއި ގޯބިނޔާއި ކާއްޓާއި ކިހާކާއި މިހެން ގޮސް ނަން ހުސްކޮށް ރީއްޗަށް އަތުރައި ފޮޓޯ ނަގައި ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް ދޫކޮށްލުމަކީ މިހާރު އެންމެ ހިނގާ އެއް ޓްރެންޑެވެ. މި ޓްރެންޑް ފެށީ ސީދާ މިވެނި މީހެކޭ ބުނާކަށް ނޭނގެ އެވެ. އެކަމަކު މިއީ ވެސް ކޮންމެވެސް އެކަކު ކުރުމުން އެެހެން މީހުން އޭގެ ފަހަތުން ކުރަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ.\nމިފަހަރު ރާއްޖޭގެ ބޮޑު ޗުއްޓީގައި މިފަދަ ފޮޓޯތައް ފެނުނު އަދަދު ވެސް ބުނެދޭކަށް ނޭނގެ އެވެ.\nކުރިން ވެސް މިއީ ދިވެހިންގެ މެދުގައި މިހާރެކޭ އެއްގޮތަށް މަޝްހޫރު ކެއުމެކެވެ. ކުރިން ރީއްޗަށް އަތުރައި ފޮޓޯ ނުނަގަނީ އެވެ. މިހާރު މިކަން އާޓަކަށްވީ ފަހުން ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ބަލަނީ އެންމެ ރީތި ހިތްގައިމު ގޮތަކަށް ތަކެތި އަތުރާލައި ފޮޓޯ ނެގުމަށެވެ. ކާން ވިސްނަނީ އޭގެ ފަހުންނެވެ.\n"އަހަރެން ވެސް ނަގައިފިން އެކަހަލަ ފޮޓޯއެއް، އެއް ދުވަހަކު ހަމަ ކާ ހިތްވެގެން މޫދަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން އެކަން ކުރީ، ފޮޓޯ ނެގީ ގޮނޑުދޮޑުގައި ހުރިހާ އެއްޗެއް އަތުރައިގެން، ހުތް އަނބާއި ޅަ ފަޅޯ އަދި ކުޅައްވައް ގަހަށް އަރައިގެން އަމިއްލައަށް ބިނެގެން މިކަން ކުރީ،" އިންސްޓަގްރާމް ސްޓޯރީއަށް އޭގެ ފޮޓޯއެއްލީ ޒުވާނަކު ބުންޏެވެ.\nރަށްރަށުގައި އަމިއްލަ ގޭ ތެރެއިން މިކަމަށް ބޭނުންވާ ގިނަ އެއްޗެހި ހޯދާލެވެ އެވެ. ނޫނީ ގެއާ އެންމެ ކައިރިން އަތިރިމަތީގެ ގަސްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ވެސް މިކަމަށް ބޭނުންވާ އެއްޗެހި ހޯދާލެވެ އެވެ. އެހެންވެ، މިކަން މިހާރު ވެފައި އޮންނަނީ ރައްޓެހިންނާއެކު، ވަގުތު ހޭދަކޮށްލައި މަޖާކޮށްލަން ވަރަށް ފައްކާ ކަމަށެވެ.\nމަމީ ނޫޑްލްސްގެ ސޫޕް ޕެކެޓަކީ ވެސް މި ކެއުމަށް ކޮންމެހެން މުހިންމު އެއްޗެކެވެ. މިފަހަކަށް އައިސް ފޮޓޯ ރީތިކޮށްލަން ޕެޝަން ފުރުޓާއި އަލަނާސި ފަދަ މޭވާތައް ވެސް މި މަޖާ ކެއުމުގެ ހިއްސާއަކަށް ދަނީ ހަދަމުންނެވެ. މި ފޮޓޯއެއް ނެގުމަށް މިހާރު ހޭދަ ކުރާ ވަގުތަކީ ކައި ނިންމައި ހަމަޖެހިލެވޭހާ ގިނަ ވަގުތެވެ. އެކަމަކު މިހާރު ހަމައެކަނި ކައިގެން ހިތްހަމަ ޖައްސައިނުލެވެނީ އެވެ. އިންސްޓަގްރާމް ސްޓޯރީގައި އެ ފޮޓޯ ހުންނަން ޖެހެ އެވެ.\nއެ ފޮޓޯއާއެކު، އެކަން ކުރި ބަޔަކަށް ހިތްހަމަ ޖެހުމާއި އުފާ ލިބޭއިރު ބަލަން ތިބޭ މީހުން ތިބެން ޖެހެނީ ކުޅު ދިޔާވެފަ އެވެ. އެކަމެއް ކުރުމަށް އެންމެ އަވަސްވީ ގޮތަކުން ދުއްވައިގަންނަން ތައްޔާރަށެވެ.


SunOnline: #VAAHAKA: Thiya loabi edhigen - Episode 01\nތިޔަ ލޯބި އެދިގެން... - 01\nމަރިޔަމް ހިމްނާ (ހިމީ) 29 Aug 2021, 09:01\n"ތިޔަ ލޯބި އެދިގެން ހުންނަން މަލާއޭ، ތިޔައޭ ބުނަންހޭ ހިތު ވިންދަކީ..." ޑްރެސިންޓޭބަލް މަތީގައި ބާއްވާފައި އޮތް ފޯނު ރިންގުވުމާއެކު، އިވެންފެށި ލަވައިގެ އަޑަށް މިންހާ ދުވެލާފައި ގޮސް ފޯނު ނެގިއެވެ. އެއް އަތުގައި ތުވާލި އޮތްއިރު، އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު އޭރުވެސް އޮތީ ތެތްކޮށެވެ. މޫނުމަތިން ފެނުނު ތާޒާކަމުން ދެންމެ ފެންވަރައިގެން ނުކުތްކަން ދެނެގަންނާކަށް އުނދަގުލެއް ނުވެއެވެ.\n"ހެލޯ.. އަދި ދޯ ތިހޭލެވުނީ... އަހަރެން ހާދަގުޅައިފީމޭ.. މެސެޖުވެސް ކޮއްފިން...'' ފޯނު ނެގުމާއެކު، މިންހާ އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ކޮށްލީ ޝަކުވާއެވެ. އެކޮޅުން ވާހަކަ ދެއްކީ ޒުވާން ފިރިހެން ކުއްޖެކެެވެ. އެ ޒުވާނާގެ ލުއި ހުނުމުގެ އަޑު މިންހާގެ ކަންފަތުގައި ޖެެހުމާއެކު، އޭނާއަށް އަނގަޔަށް ގޮތެއް ހަދައިލެވުނެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ؟ ހާދަ ރުޅިއައީ...؟ އަހަންނަށް މިހާރު މިންނު ހުންނާނެގޮތް އެބަ ސިފަކުރެވޭ..."\n"ދެން އާހިލް..." މިންހާ ތުންކޮޅު އޫކޮށްލިއެވެ. އެއާއެކު މާފަށް އެދެމުން އާހިލް ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.\n"އަދިކިރިޔާ އޭ އަށެއް އެޖެހީ، އަދިނުވެއެއްނެ ހޭނުލައިގެން އުޅޭވަރެއް، ނޫނީ ނުގުޅައިގެން އުޅޭވަރެއް ވެސް ލަވް... ރޭގަވެސް އެހާ ގިނައިރު އަހަރެން މިންނު އާ ވާހަކަދެއްކިން ވިއްޔާ.'' އާހިލް ވާހަކަ ދައްކަމުންދިޔައިރު، އެ އަޑުން މިންހާއަށް ފާހަގަކުރެވުނީ ލޯތްބާ އޯގާތެރިކަމެވެ. މިންހާގެ ހިތް އާހިލްގެ ކޮންމެ ޖުމްލައަކަށް ލެނބެމުންދިޔައެވެ. އެއީ އޭނާގެ ހިތުގެ ވިންދެވެ. އޭނާ އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުމެވެ. އެ އަޑު އެތައް އިރަކު އެހުމަށްވެސް އޭނަ ދުވަހަކުވެސް ފޫއްސެއް ނުވާނެއެވެ.\nރަށުގައިވެސް މިންހާއަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރީތި ކުއްޖެކެވެ. އޭނާ ފަހަތުން އުޅޭ ފިރިހެން ކުދިންނެއް މަދެއް ނޫނެވެ. ސްކޫލު އިރުއްސުރެވެސް ރަށުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޒުވާނުންގެ ފަރާތުން އޭނާއަށް ހުށަހެޅުންތައް ލިބުނު ނަމަވެސް، އެއިން އެއްވެސް ޒުވާނަކަށް އޭނާގެ ހިތް ދެވޭގޮތެއް ނުވިއެވެ. މި ވީހާތަނަށް އެކަން ކާމިޔާބު ކުރެވުނު ހަމައެކަނި މީހަކީ އާހިލްއެވެ.\nއާހިލް އާއި މިންހާގެ ގުޅުން ފެށުނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ޒަރީއާއިންނެވެ. އާހިލްއަށް އޮޅިގެން ފޮނުވުނު އެންމެ މެސެޖަކުން މިގުޅުން މިހާ ހިސާބަށް ހިނގައިދާނެކަމަށް ފަހަރެއްގައިވެސް ދެމީހުންކުރެ އެކަކަށްވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ ޤަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ. އެމެސެޖަށްފަހު ދެމީހުން ފޭސްބުކުން ރައްޓެހިވެ ގުޅުން ކުރިއަށް ގެންދާތާ ހަތަރު އަހަރުވެފައިވާއިރު، މިންހާއަށް ދުވަހަކުވެސް އާހިލް ހަމަލޮލަށް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އާހިލް އޭނާއަށް ފޮނުވާ ފޮޓޯތަކުން އާހިލްގެ ސޫރަ މިންހާއަށް ފެނި އޭނާ އާހިލް ދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވެއެވެ. އެ ލޯތްބަށް އެހެންމީހެއްގެ ހިޔަންޏެއް އެޅުމަކީ އޭނަ ދުވަހަކުވެސް އެދޭނެކަމެއް ނޫނެވެ. ގުޅާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ދެމީހުންވެސް ދިޔައީ ބުނެލާ ކުދިކުދި ބަސްތަކުން ދެމީހުން އެކަކު އަނެކަކު ދެކެވާ ލޯބި ބަޔާންކުރަމުންނެވެ. ދެމީހުން ދުވަހަކުވެސް ވަކިވާން ނޭދޭ ކަމުގައި ބުނަމުންނެވެ. އެތަކެއް އަހުދުތަކަކާއި ވަޢުދުތަކަކާއި އިޤުރާރުތަކަކުން ލޯބީގެ ފޮނިކަން ދެމީހުންވެސް ހޯދަމުންދިޔައެވެ. އެމީހުންގެ ލޯބީގެ މާ ބަޗީޗާގައި އެތައް މާތަކެއް ފޮޅިފައިވެއެވެ. ދުރުގައި އުޅެންޖެހުނު ކަމަށްވިޔަސް މިންހާ އާހިލްއަށް ވަރަށް އިތުބާރުކުރެއެވެ. އެ އިތުބާރަކީ މިއަދާ ހިސާބަށްވެސް އެ ގުޅުމަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ބުރޫނާރާ އެއް ސަބެބެވެ. އެ ގުޅުން އެގޮތުގައި އަބަދަށް އޮތުމަކީ މިންހާގެ ހިތުގެ އެދުމެކެވެ. އޭނާގެ އުންމީދެވެ.\n"ބޭބީ... ކުޑަކޮށް ބޮލުގަ ރިއްސާތީ މިއުޅެނީ. އެހެންވެ ހޭނުލެވުނީ، ބޭނުމީ އަދިވެސް ނިދާލަން." އާހިލް ބުނެލިއެވެ.\n"ބޭސް ކައިގެން އަރާމުކޮށްލާ އެހެންވީމަ." މިންހާ ލޯބިން ބުނެލިއެވެ. އާހިލް ފޯނު ބޭއްވުމުން މިންހާ ތުވާލި ހެދުން އަޅުވާ ސްޓޭންޑްގައި އަޅުވައިލަމުން އައިސް ޑްރެސިންޓޭބަލް ކައިރީގައި ހުއްޓިލިއެވެ. އެ ކޮޓަރިއަކީ މާ ބޮޑު ކޮޓަރިއެއް ނޫނެވެ. އާދައިގެ ކޮޓަރިއެވެ. އެނދަކާއި ޑްރެސިންޓޭބަލްއަކާއި ހެދުން އަޅުވާ ސްޓޭންޑަކާއި، މޭޒަކާ ގޮނޑިއެއްގެ އިތުރުން އެހެން ފަރުނީޗަރެއް އެތަނުގައި ނެެތެވެ. އެނބުރި އައި މިންހާ ލޯގަނޑު ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓިލުމާއެކު، އިސްތަށިގަނޑުގައި ފުނާއަޅަން ފެށިއެވެ. އުމުރުން ސައްވީސް އަހަރުގެ މިންހާއަށް ލިބިފައިވަނީ މެދުމިނުގެ އިސްކޮޅަކާއި އަލި ހަންގަނޑެވެ. އޭނާގެ ކޮޕާ ބްލޮންޑް ކުލަ ޖައްސާފައިވާ ފަން އިސްތަށިގަނޑުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ޒުވާންކަމަށް އިތުރު ރީތިކަމެއް ގެނެސްދީފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ކަޅުކަން ގަދަ ކަޅި ހިމެނޭ އެ ބޮޑު ދެލޮލަށް ދިރުން ގެނެސްދީފައިވަނީ އޭނާގެ ދެލޮލަށް ހިޔާއެޅުމުގައި ކާމިޔާބު ހޯދާފައިވާ ދިގު އެސްފިތަކުންނެވެ. އޭނާގެ ހިތިފަތުބުމައާއި، ގުދުރަތީ ގޮތުން މަޑު ފިޔާތޮށި ކުލައެއް ލިބިފައިވާ ތުންފަތުގެ ސަބަބުން ވެސް އެ ރީތިކަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ.\nއާދައިގެ ޓޮޕަކާއި ޖީންސްއެއް ލަމުން އޭނާ ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ. އޭރު ސިޓިންރޫމުގައި ހުރި ސަރަންފީ ގޮނޑިއެއްގައި އޭނާގެ ބައްޕަ ހަނީފް ޚަތިމެއް ހިފައިގެން ޤުރުއާން ކިޔަވައިލަން އިނެވެ. މިންހާ ފެނުމާއެކު ހަނީފް ހިނިތުންވެލިއެވެ.\n"ދަރިފުޅާ ހޭލެވުނީތަ؟" އުމުރުން ފަންސާހުގެ އަހަރުތައް ގުނަމުންދާ ހަނީފަކީ އެ ރަށު މިސްކިތުގެ މުދިމެވެ. މިންހާގެ އުމުރުން އެންމެ ހަތަރު އަހަރުގައި މިންހާގެ މަންމަ ހިދާޔަތު މި ދުނިޔެ ދޫކުރުމާއެކު، ދަރިފުޅުގެ ހުރިހާކަމެއްގެ ޒިންމާ ނެގީ ހަނީފްއެވެ. އޭނާ އިތުރު ކައިވެންޏެއް ނުކުރީ މިންހާއަށް ދޮންމަންމައެއް ހޯދައިދޭން ބޭނުންނުވާތީއެވެ. މިންހާ ބެލުމުގައި އޭނާއަށް އެންމެ ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބުނީ އޭނާގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާގައި ހުރި ހަމައެކަނި ކޮއްކޮ ކަމުގައިވާ ޒުބައިދާގެ ފަރާތުންނެވެ. ޒުބައިދާވެސް މީހަކާ އިނދެގެން ތިން ކުދިން ތިބިއިރު އޭނާ އުޅެނީ ވަކިންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިހާރުވެސް ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ޒުބައިދާ އެ ދެމީހުންނަށް އަޅައިލައެވެ. އެހީތެރިވެދެއެވެ.\n"ރޮށި ފިހަން ފުށްވެސް ހުސްވެފަހުރީ. އަންނާނަން އިނގޭ ފިހާރައަށް ގޮސް އެއްޗެހި ގަނެގެން. ބޭކެޑް ބީންސްއާ ރޮއްޓާ މިއަދު ހަދާނީ..." މިންހާ ބުނެލިއެވެ. ހަނީފް ބޯ ޖަހައިލިއެވެ. މިންހާ ފިހާރައަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން ގޭގެ ގޯތިފަރާތަށް އަވަސް ނަޒަރެއް ދިނެވެ.\nގޭގެ ގޯއްޗަކީ ބޮޑު ގޯއްޗެކެވެ. ގޯތީގެ އެއްފަޅީފައި ގެ އަޅާފައި ދެން އޮތް ޖާގައިގައި ބަނބުކެޔޮލާ ރުކުގެ އިތުރުން އަނބާ ހިޔާ ދޭ ބޮޑެތި ގަސްތައް ހައްދާފައިވެއެވެ. އެ ދިމާލުގައި ގެއާ ވަކިން އިތުރު ދެ ކޮޓަރި ރާނާފައިވެއެވެ. ދެ ކޮޓަރިއާ ދިމާލުން ހިޔާކޮށްފައިވާ ދިމާ ފެންޑާގައި ސޯފާ ސެޓެއް ބަހައްޓާފައިވެއެވެ. އެއީ ކުއްޔަށް ދީގެން އިތުރު އާމްދަނީ ހޯދުމަށްޓަކައި ހަނީފް ކުރިކަމެކެވެ. އެފަރާތަށް ނުކުމެވެން ހުންނަ ދޮރު ކައިރިއަށް ހުއްޓޭއިރު އެފަރާތް ރީތިކޮށް ފެނެއެވެ. އަދި އެގެއާ އިންވެގެން ޖެހިގެން ހުރި ގޭގެ ގޯތި ތެރެވެސް ފެންނަން އޮންނަނީ ދެ ގޯތި ވަކިކުރަން ވަށާފާރު އެދިމާލުގައި ނުރާނާ ވާތީއެވެ.\nގެއިން ނުުކުމެގެން މިންހާގެ މިސްރާބުހުރީ ރަށުގައި މަޝްހޫރު ފިހާރައެއްކަމުގައިވާ ހާޝިމްބެ ފިހާރަ ދޮށަށް ދާށެވެ. އެ ފިހާރަ ހުންނަނީ އެގެއާ އިންވެގެން ހުރި ދެގެއާ، އެއްމަގު ދޫކޮށްފައެވެ. އޭނާ ފިހާރައަށް ވަތްއިރު ނަސީބަކުން މާގިނަ މީހުންނެއް ފިހާރައަކު ނެތެވެ. ބޭނުންވާ އެއްޗެހި ގަނެގެން ލާރި ދައްކާފައި، އެ އެއްޗެހި ހިފައިގެން ގޮސް މިންހާ ކައްކާ ބަޔަށް ވަނެވެ. ބަދިއާ ކައްކާބައި ހުންނަނީ ގޭތެރެއިން ގޯތިތެރެއަށް ނުކުންނަ ދޮރުގެ އެއްފަރާތުގައެވެ. ކައްކާ ބަޔާއި ކާ ބައި ވަކިކޮށްލާފައިވަނީ ކުޑަ ފާރަކުންނެވެ. އޭނަ އެއަށްފަހު ކުޑަ ދޮރުތައް ހުޅުވައިލިއެވެ. އެއާއެކު ރީތިކޮށް އޭނާއަށް ގޭގެ ގޯތިތެރެ ފެންނަން ފެށިއެވެ. އެއްލި ކަޅިއަކުން އޭނާގެ ލޮލުގައި ޖެހިގެން ހުރި ގޭ ގޯތި ކުނި ކަހަން އޮތް ޒުވާން އަންހެން ކުއްޖާ އަޅައިގަތެވެ. އެއާއެކު އެއްޗެހި ބަހައްޓާފައި އޭނާ ގެއިން ނުކުމެގެން އެ ދިމާލަށް މިސްރާބުޖެހިއެވެ.\n"އޭތް ލީން..." މިންހާ ގޮވައިލުމާއެކު އެ އަންހެން ކުއްޖާ ކުނިކަހަން އޮވެފައި ތެދުވެލިއެވެ. އަދި އުނަގަނޑުގައި އަތް ވިއްދައިލިއެވެ.\n"މިންނު..." ޔޫލިން އަކީ މިންހާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިއާއެވެ. ޕްރީ ސްކޫލުން ފެށިގެން މިއަދާ ޖެހެންދެން ވެސް އެންމެ ފުރަތަަމަ ދުވަހެކޭ އެއްގޮތަށް އެ ގުޅުން ވަރުގަދައެވެ. އެ ދެމެދުގައި ހުރިހާ ސިއްރެއްވެސް ހިއްސާކުރެވެއެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އެހާމެ އިތުބާރުކުރެއެވެ.\n"ކޯންޗެއްތަ ކައްކަނީ؟ އަހަރެން ދާނަން ސައިބޯން. މަށަށާ ލައިގެން ތިހަދާ އެއްޗެއް ހަދާތި..." ޔޫލިން ބުނެލިއެވެ.\n"ހަހަ. އާނ އަންނާތި. އޭތް މިވަގުތު ގޮސްލީ. އަދި އެއްކަމެއްވެސް ނުކުރަން. ބައްޕައަށް ވެސް ސައިދޭން ޖެހޭނެ." މިންހާ ބުނެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނަ ޔޫލިންއަށް ހިނިތުންވުމެއް ދީފައި އެތަނުން ދިޔުމަށް ހިނގައިގަތުމާއެކު، ޔޫލިންވެސް އަވަސްވެގަތީ އޭނަގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށެވެ.\nމިންހާ ގޮސް ބަދިގެއަށް ވަނުމަށްފަހު، އެންމެ ފުރަތަމަ ބައްޕައަށް ސައި ތައްޓެއް ހަދައިދީގެން ބިސްކޯދާއެކު އެ އެއްޗެހި ގެންގޮސް ބައްޕަގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރި ގޮނޑީގައި ބެހެއްޓީ ހެދުނު ހޭލައިގެން ބައްޕަ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުކައި އިނީތީއެވެ. އެއަށްފަހު އަނބުރާ ބަދިގެއަށް އައިސް އޭނާ ފުށްމޮޑެ ރޮށި ފިހުނެވެ. އަދި ބޭކްޑް ބީންސް ހެދިއެވެ. ހަދާ ނިންމައިލާފައި އޭނާ ބައްޕައަށް ގޮވުމުން ބައްޕަ ބުނީ އަދި ސައިބޯނީ ތަންކޮޅެއް ފަހުންކަމުގައެވެ. ތަށިތައް ހިފައިގެން އައިސް ސިންކަށް ލީތަނާ އޭނައަށް ގޮވަމުން ޔޫލިން އައިސް ބަދިގޭގެ ކުޑަދޮރުގައި ކުޑަކޮށް އިށީނދެލިއެވެ.\n"އޭތް. ތީގެ ވަހަށް މަ މިއައީ... ހާދަ ހައޭ." ޔޫލިން ނޭފަތް އެތެރެއަށް ދަމައިލިއެވެ. ޔޫލިންއާއި މިންހާއާ ބަލާބެލުމަށް އިސްކޮޅުން ހަމަހަމަކަމަށް ވިޔަސް، މިންހާއާ ޚިލާފަށް ޔޫލިންއަށް ލިބިފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ގިނަ ކުދިންނެކޭ އެއްގޮތަށް އޮޅަލި ކުލައިގެ ހަންގަނޑަކާއި ގަދަ މުށިކުލައިގެ ކަޅިއެކެވެ. އޭނާ ޖަހާފައިހުރި ހުޅިގަނޑު ދޫވެފައިހުރުމުން އެ ރަބަރބޭންޑް ނައްޓައިލާ އަލުން އެ ބުޅި އިސްތަށިގަނޑު ގެންގޮސް ފަހަތަށް ހައްޔަރުކޮށްލިއެވެ.\n"މަންމަ ކާއެއްޗެއް ނުހަދަނީތަ މިއަދު؟" މިންހާ ޔޫލިންއަށް ޖެއްސުން ކޮށްލިއެވެ.\n"ދެން ތިބުނީ މަންމަ އެއްޗެއް ނުހަދައިގެންނޭތަ އަހަރެން ހަމައެކަނި މިންނު ކައިރިއަށް އަންނާނީ. ހެވޭ އަހަރެން ގޮސްފާނަން." ޔޫލިން އެހެން ކިޔާ ދެބުމަ ގޮށްޖަހާލާފައި ފަހަތަށް އެނބުރިލުމާއެކު، މިންހާ ޔޫލިންއަށް ގޮވައިލިއެވެ.\nއޭތް... ޑްރާމާ ކުއީން. ޑްރާމާ ނުކުޅެ އަންނަންވީ!" މިންހާ އެހެން ބުނެލުމާއެކު، ޔޫލިން ފަހަތަށް އެނބުރިލިއެވެ. އޭރު އޭނަ ހުރީ ބައްތިރީސް ދަތްފެންނަ ވަރަށް ހެވި ދިލިފައެވެ.\n"ޖެއްސުންވެސް ކުރަން ދަންނަ އަންހެނެއް ހުވާ..." ދެފަރާތަށް ބޯ ހޫރާލަމުން މިންހާ އެހެން ބުނެލިއެވެ. ޔޫލިން އައިސް ބަދިގެއަށް ވަނދެފައި މޭޒުމައްޗަށް އެއްޗެހި އަރުވަން މިންހާއަށް އެހީތެރިވެދޭން ފެށިއެވެ.\n"ރޭގަ އަހަރެން ގުޅީމަ އެހާ އަވަހަށް ފޯނު ބޭއްވީ އެ އާހިލްއަށް ގުޅައިގެން އޮތީމަ ދޯ." މޭޒު މައްޗަށް ރޮށިތަށި އަރުވަމުން ޔޫލިން ބުނެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ފާރުން އަނެއްފަރާތަށް ބޯ ދިއްކޮށްލާ މިންހާގެ ޖަވާބަކަށް އިންތިޒާރުކުރިއެވެ.\n"އޭތް... މާގިނަ ވާހަކަ ނުދައްކާ މި ވެސް މޭޒުމައްޗަށް ލާބަލަ!" ތަށިތައް ޔޫލިން އަތަށް ދެމުން މިންހާ ބުނެލިއެވެ.\n"ނުބުންޏަސް މަށަށް އެނގެޔޭ..." ޔޫލިން ބުނެލިއެވެ.\n"ދެން ލީންވެސް މީހަކު ހޯދަބަލަ ގުޅައިގެން އޮންނަން... އޭރުން ނުޖެހޭނެއެއްނު ބިޓެއް ނުވެފަ މަށަށް ގުޅާކަށް..." މިންހާ ހީގަތެވެ. ސަކަރާތްޖަހަމުން ދެ އެކުވެރިން އެ މަސައްކަތްކޮށް ނިންމައިލިއެވެ. އެއަށްފަހު ދެމީހުން ސައިބޯން ވެގެން އައިސް މޭޒު ދޮށުގައި އިށީނދެލިއެވެ.\n"ދެން ބުނެބަލަ، ތި ދެމީހުންގެ ގުޅުން ހަމަ ކުރިއަށް ދޯ ދަނީ... ބައެއް ފަހަރު މަ ހައިރާން ވޭ އޭނައާއެކު މިހާ ގިނަ ދުވަސް މިންނުއަށް އުޅެވުނީމަވެސް. އައި މީން ލޯންގް ޑިސްޓެންސް ރިލޭޝަންއެއްގަ މި ޒަމާނުގަ ކުދިންނަކަށް ނޫޅެވޭނެ. އުހުން. ހަމަ ގައިމުވެސް މަށަކަށް ނޫޅެވޭނެ." ޔޫލިން ބުނެލިއެވެ.\n"ތި ދައްކަނީ ލީންގެ ވާހަކައެއްނު. އެހެންނޫނަސް، ލޯބި ވެވުނީމަ އުޅެވޭނެ..." މިންހާ ބުނެލިއެވެ.\n"ހެހެ... ހޫން ހެވޭ ދެން. އެކަމަކު އަހަރެން ސީރިއަސްކޮށް އެއްޗެއް ބުނަންތަ؟" ޔޫލިން އަޑަށް ސީރިއަސްކަން ވެރިކޮށްލަމުން ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު މިންހާ ބޯ ޖަހައިލިއެވެ.\n"އެގޮތަށް ނުފެންނަ މީހަކާ ކިތަންމެ ގާތްކޮށް ވާހަކަ ދެއްކިޔަސް އޭނަގެ ހަޤީގަތެއް ނޭނގޭނެ އިނގޭ... އައި މީން ކާކު މި ޒަމާނުގަ ލޯންގް ރިލޭޝަންޝިޕްއެއްގަ އެހާ ދުވަހު އުޅޭނީ... އެއްފަހަރުވެސް ނުފެނި. އެނގިއްޖެދޯ މި ބުނި އެއްޗެއް؟" ޔޫލިން ބުނެލިއެވެ.\n"އެނގިއްޖޭ ލީން. އެކަމަކު ޓްރަސްޓް މީ. އަހަރެމެން ދެމީހުން ހަމަ ވަރަށް ހެޕީކޮށޭ މިއުޅެނީ..." މިންހާ ބުނެލިއެވެ.\n"ދެން ބުނެބަލަ! ތި ދެމީހުން އެއްވަރަކަށްވެސް މެރީ ކުރާ ވާހަކަ ދައްކަންތަ؟" ޔޫލިން އަނެއްކާވެސް ސުވާލެއް ކޮށްލިއެވެ.\n"އަހަރެން ވެސް އަދި އެހާ އެހާ ބޭނުމެއް ނޫނޭ މެރީކުރާކަށް... ޕްލަސް އާހިލްވެސް ރެޑީ އެއް ނޫން. ދެފަރާތުން ރެޑީވެގެން ދޯ އެވަރުކަމެއް ކުރެވޭނީ..." މިންހާ ބުނެލިއެވެ.\nނޯޓް: ވާހަކައަކީ އަމިއްލަ ޚިޔާލަކަށް ލިޔަމުން ގެންދާ ޚިޔާލީ ވާހަކައެކެވެ. ވުމާއެކު ވާހަކައިގެ ހިމެނޭ ކަންތައްތަކާއި ވާހަކައިގެ ސިފަކުރުންތައް ގެނެސްދީފައިވާނީ އަޅުގަނޑަށް ސިފަކުރެވޭ ގޮތަށެވެ. މީ ފަހަރެއްގައިވެސް ހިނގަމުންދާކަމަކާ ނުވަތަ ހިނގާފައިވާ ކަމަކާ ނުވަތަ ހިނގާފާނޭކަމަށް ލަފާކޮށް ލިޔަމުން ގެންދާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މި ވާހަކައަކީވެސް ތިޔަ ކިޔުންތެރިންނަށް ކަމުދާނެ ތަފާތު ރީތި ވާހަކައަކަށް ވާނެކަމަށް އުންމީދުކުރަމެވެ. މި ފުރުސަތުގައި އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަތަކަށް ތި ދެއްވާ ސަޕޯޓްއަށް ހިތުގެ އިޚްލާސްތެރި ޝުކުރު ރައްދުކުރަމެވެ.


(17 ޖޫން 2019 އާ ގުޅޭ)\n"ހެ ހެ ހެ.......އެއީވެސް މިހާރު ޒާރާ ގޮތަށް މިގޭ ކުއްޖެކޭ، އެހެންވީމަ ދާއިން އާއިއެކު އެއްނު އުޅޭނީ، އާދެބަލަ މިކޮޅަށް މަންމަ ކައިރިއަށް، ކީއްވެތަ ކޮޓަރިއަށް ތިދިޔައީ" މޫމިނާ ސޯފާގައި އިށިންނަމުން ބުނެލިއެވެ.\n"ޒާ ބޭނުމެއްނޫން ދާން މަންހާ އާއިއެކު އެގޮތަށް ހުންނާކަށް، ބޭބީވެސް ދެރަވާނެއެއްނު، ހުރިހާ ކުދިން މަންހާދެކެ މާލޯބިވަންޏާ" ޒާރާ މޫމިނާގެ ގާތުގައި އައިސް އިށީނެއްކަމަކު އަދިވެސް އިނީ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައެވެ.\n"ހޫމް.......މަންމައަށް އެނގިއްޖެ ތިވީގޮތެއް، ޒާރާއަށް އެނގެއެއްނު މަންހާ ބަލިވިކަން، އެހެންވީމަ ބަލިކުދިންނަށް ބޮޑަށް އަޅާލަން ވާނެއެއްނު.........ޒާރާ ބަލިވީމަވެސް ދާން އުޅެނީ އެހެންނު، ދަރިފުޅު ހިތްހަމަ ނުޖެހެންވީ ކަމެއް ނޫނޭއެއީ، މަންހާ އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ކުއްޖެއްނު، ދަރިފުޅުދެކެވެސް ކިހާ ލޯބިވޭ މަންހާ، ރަނގަޅު ކުދިންނާއިމެދު ގޯސްކޮށް ހީކުރާކަށްނުވާނެ.........." މޫމިނާ ޒާރާއަށް ވިސްނާދޭން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނައަށް މިވަގުތު މަންހާގެ ހާލަތު ޒާރާއަށް ބުނެދިނުން ރަނގަޅުނުވާނެ ކަމުގައި ވިސްނުނީތީ އެހެންގޮތަކުން ޒާރާ ރުއްސޭތޯ އުޅުނެވެ.\nއިރުއޮއްސެމުންދިޔަ ވަގުތެވެ. ދާއިން އާއިއެކު މަންހާ ކާރުގައި އިންއިރު ދާއިން ކާރު ދުއްވަމުންދިޔައީ ވަރަށްވެސް މަޑުންނެވެ. މަންހާގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެން އިނދެއެވެ.\n"ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ އުފަލެއް މަންހާއަށް........" ދާއިން މަންހާގެ އަތުގައި ބޮސްދެމުން ބުނެލިއެވެ. މަންހާއަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭގުނެވެ. ދާއިން ހީވަނީ މުޅިން އެހެން މީހެއްހެންނެވެ. ދެފިޔަލިބިފައިވާނަމަ އޭނަ މިހާރު އުދުއްސައިގަންނާނެތާ ކިތަންމެ އިރެކެވެ. އެއުފާވެރިކަން ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެން ދިއުމަށް ހިމޭނުންއިން މަންހާ ހިތާ ހިތާ ދުޢާކުރެއެވެ.\nރޭގަނޑު ނިދަންވިއިރުވެސް އެންމެންގެ ސަމާލުކަންހެން މަންހާއަށް ހުއްޓެމުންދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންހާ އޭނަގެ މަންމަ ވަސީމާ މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވެއެވެ. މަންމައަށް މިއުފާވެރި ޚަބަރު ދޭން ބޭނުންވެފައިވެއެވެ. ކާމޭޒު ކައިރިން ތެދުވިތަނާހެން ދާއިން އަވަސް އަވަހަށް މަންހާގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. އަދި އޭނަގެ އެޕާރޓްމެންޓަށް ދިއުމަށް އެހީތެރިވިއެވެ.\nރޭގަނޑު ނުވައެއް ޖެހިއިރު މަންހާ ނިދުމުގެ ބަހާނާގައި އެނދަށްއެރިއެވެ. ނިދިނެއްކަމުގައި ވިޔަސް އޭނަހުރީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ވަރުބަލިވެފައެވެ. ދާއިންވެސް ޒާރާގެ ކައިރިއަށް ދިއުމަށް މަންހާގެ އެޕާރޓްމެންޓުން ނުކުތެވެ. ފަހުން އަންނާނަން ކަމުގައި ބުނަމުންނެވެ. އިރުކޮޅަކު އެނދުގައި އޮށޯވެލައިގެން އޮތް މަންހާ ތެދުވެ އެނދުގެ އަރިމަތީ ހުރި ކުޑަމޭޒުގެ މަތީ އޮތް ފޯނުނެގިއެވެ. ފޯނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިރުކޮޅަކު އިނުމަށްފަހު މަންހާ ފުންނޭވާއެއް ބޭރުކޮއްލުމާއިއެކު ނަންބަރަކަށް ގުޅާލިއެވެ.\n"ހެލޯ......" ބަދިގޭގައި އެއްޗެހި ހޫނު ކުރަން އުޅުނު ވަސީމާގެ ފޯނު ދެތިންފަހަރަށް ރިންގުވުމާއިއެކު އަވަސް އަވަހަށް ފޯނުނެގިއެވެ.\n"މަންމާ.......މަންހާ......" މަންހާއަށް ބުނެވުނީ އެވަރަށެވެ. ވަސީމާ ރުޅިއައިސްފައި ވާހަކަދައްކަންފެށިއެވެ.\n"ކޮންމަންހާއެއް، އަހަރެންގެ ނުހުންނާނެ މަންހާ ކިޔާދަރިއެއް......" ވަސީމާ މިހެން ބުނެލަމުން ވަގުތުން ފޯނު ކަނޑާލިއެވެ.\nދެވަނަ ފަހަރަށްވެސް މަންހާ ވަސީމާއަށް ގުޅިއެވެ. ފޯނު ނުނަގަން ހުރެވެސް ވަސީމާ ފޯނުނަގާފައި އެއްޗެހި ކިޔަންފެށިއެވެ.\n"މަށަކަށް ގުޅާނެކަމެއްނެއް، މާރަނގަޅުގޮތް އޮތީމައެއްނު ތިއުޅެނީ........ހަނދާންކުރާތި ދެންމަށަށް ނުގުޅާތި، މަންމަ ކިޔާނެ މީހުން ހޯދައިގެންނު ތިއުޅެނީ........" ވަސީމާގެ ވާހަކަތައް ނުނިމެނިސް މަންހާގެ އަޑުއިވުނެވެ.\n"މަންމާ، މަންމާ.........ޕްލީޒް ފޯނު ނުބާއްވައްޗޭ، އަޅުގަނޑުވެސް މަންމައަކަށްވަނީއޭ..........އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މަންމައަށް މާމަކިޔާނެ އިތުރު ކުއްޖަކު އުފަންވާކަށް ގިނަދުވަހެއްނެއް.......އަޅުގަނޑު މަންމަ މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވޭ، މަންމާ އާދޭސްމިކުރަނީ އަޅުގަނޑަށް މާފުދެއްވާ، ލިބެން މިއުޅޭ މާމަ ދަރިފުޅަށްޓަކައިވިޔަސް.........." އަރުބެދިގެންގޮސް ރޮވުނު މަންހާއަށް އިތުރަށް ވާހަކައެއް ނުދެއްކުނެވެ. ދެންއިވުނީ ފޯނުކެނޑިގެން ދިޔައަޑެވެ. ފޯނުގެނެސް މޭގައި ޖައްސާލަމުން ކުރިއަށްވުރެ ބާރަށް މަންހާއަށް ރޮވުނެވެ.\nފޯނު ކަނޑާލުމަށްފަހު ފޯނާއި ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި ވަސީމާއަށް ހޭވެރިކަމެއްވީ އުނދުންމަތީ ހުރި ރިހަކޮޅު ހިނދި ތެލީގެ ފުލުގައި ހިފިވަސް މުޅިތަނަށް ފެތުރިގެންދިއުމުންނެވެ. ލޯފޮހެލަމުން އަވަސް އަވަހަށް ގޮސް އުނދުން ނިވާލިއެވެ. އޭނަގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައީއެވެ.\n"މަންހާ މަންމައަކަށްވަނީތަ.........." ވަސީމާއަށް ހިތާހިތާ ސުވާލުކޮއްލެވުނެވެ.\n"ވަސީ، ހާދަ އެހެންކަހަލަގެ ވަހެއް އެދުވަނީ........." ވަސީމާ ކޮޓަރިއަށް ނައިސް ގިނައިރުވެގެން ބަދިގެފަރާތަށް އައި ސަޢީދު ބުނެލިއެވެ.\n"ހޫން، ވަހެއްދުވާތަ އެބަ، ހިނގާ ކޮޓަރިއަށް........އަދި ގިނައިރުތަކެއް ވެއްޖެތަ ތިއައީ" ވަސީމާގެ ވާހަކަދެއްކުން ހުރިގޮތުން ސަޢީދުއަށް ހައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ.\n"މިހާރު ކިހިނެއްވީ، ކުއްލިއަކަށް މޫޑު ގޯސްވީ އަނެއްކާ ކިހިނެއްވީ......" ސަޢީދު އަހާލިއެވެ. ވަސީމާ ވަކިއެއްޗެއް ނުބުނެ ބާރަށް ހިނގާފައިގޮސް ކޮޓަރިއަށްވަނެވެ. އަދި ނިދަންލާ އެއްޗެހި ހިފައިގެން އޭނަ ފާހާނާއަށްވަނެވެ. ސަޢީދުއަށް މިވަނީ ކިހިނެއްކަމެއް ނޭގި އެނދުގައި ގޮސް އޮށޯތެވެ. އަދި ރިމޯޓުން ހުޅުވާފައިހުރި ޓީވީގެ ޗެނެލް ބަދަލުކުރަމުންދިޔައެވެ.\n"މިރޭ ނިދަންވެސް ނާންނަ ރެއަކީތަ؟" ބޮޑާ ހާކާލާފަ ކޮޓަރި ސޯފާގައި އިން ޒާރާއަށް ދާއިން ބުނެލިއެވެ.\n"ނޫޅެން........" ޒާރާ ކުރިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ތުންދަމާލަމުން ދާއިންއަށް ނުބަލަން މޫނު އަނެއްފަރާތަށް އަނބުރާލިއެވެ. އެނދުގައި އިށީނދެލައިގެން އިން ދާއިން ހީލަމުން ތެދުވެގެން އައިސް ޒާރާގެ ގާތުގައި ސޯފާގައި އިށީނެވެ. އެހިނދު ޒާރާ ދާއިން އާއި ދުރަށް ޖެހިލިއެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ........ޒާ ކައިރިއަށް ނާންނަންވީތަ؟" ދާއިން ބޯތިރިކޮއްލަމުން ޒާރާގެ މޫނަށް ބަލާލާފައި ބުނެލިއެވެ.\n"ދާން އަބަދު މަންހާ ކައިރިއަށް ދަނީއެއްނު، ޒާއެކަނި ކޮއްލާފަ.........ދެން ކީއްކުރަން އަންނަނީ" ޒާރާ ލޯއަޅާލަމުން ބުނެލިއެވެ. ދާއިންއަށް ވިސްނުނީ ދެނެވެ.\n"ޒާ ދެރަވީތަ؟ ސޮރީ އެނގޭ.........ދާން އަބަދުވެސް ލޯބިވަނީ ޒާދެކެއެއްނު، މަންހާއަށް މިހާރު ހުރިހާ ކުދިންގެ އެހީވެސް ބޭނުންވާނެ، އެހެންވެއޭ މަންހާ ކައިރީ ހުރީ......." ދާއިން ޒާރާގެ ހިތްހަމަޖައްސާދެވޭތޯ އުޅުނެވެ.\n"އެއީ މަންހާ ބަލިވީމަތަ؟" ޒާރާ ސުވާލުކޮއްލިއެވެ.\n"އާން، މަންހާ އެއީ ބަލިކުއްޖެއް، ބަލިކުދިންނަށް އެހީވާންވާނެއެއްނު.........." ދާއިން އަވަސް އަވަހަށް އެއްބަސްވިއެވެ.\n"އެހެންވީރު އޯކޭ، މާފުކޮއްފިން.........." ކުޑަކުއްޖެއްފަދައިން ޒާރާ މިހެން ބުނެލަމުން އައިސް ދާއިންގެ އަތުގެ ތެރެއަށްވަނެވެ.\n"ޒާދެކެވެސް ވަރަށް ލޯބިވޭ.......ދުވަހަކުވެސް ޒާދޫކޮށްނުލާނަން، ވަރަށް ވަރަށް ލޯބިވޭ" ދާއިން ޒާރާ އަތްދަނޑިމައްޗަށް އުފުލާލަމުން ޒާރާގެ ނިތުގައި ބޮސްދިނެވެ. އަދި ލޯތްބާއިއެކު ގޮސް އެނދުގައި ޒާރާ ބާއްވާލިއެވެ.\nޒާރާ އަތުގެތެރެއަށް ލައިގެން ނިތުގައި އަނެއްއަތް ބާއްވާލައިގެން ދާއިން އޮތްއިރު އޭނަގެ ހިތްއެދެނީ މަންހާގެ ހާލު ބަލާލުމަށެވެ. މިހާރު މަންހާ އޮންނާނީ ނިދާފަ ބާއޭ އޭނަގެ ހިތާ ސުވާލުކުރަމުންދިޔައެވެ. ނޫނީ ނުނިދާނަމަ ކުރާނީ ކީއްބާއޭ ހިތަށް އަރަމުންދިޔައެވެ. މީ ދުވަހަކުވެސް އޭނައަށް ވީގޮތެއްނޫނެވެ. ޒާރާ ކައިރީގައި އޮއްވަވެސް އޭނައަށް މަންހާ އާއިމެދު މާބޮޑަށް ވިސްނެނީއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ޒާރާގެ ފުރަތަމަ ޝަކުވާ މިއަދު އަޑުއިވިއްޖެއެވެ. މަންހާ އާއި އެހާގާތްކޮށް އުޅުމުން އޭނަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭކަމެވެ. އެކަމަކު މަންހާއަކީވެސް އޭނަގެ އަންބެކެވެ. ކުޑަދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭ މަންހާ އޭނައަށް ބައްޕަކިޔާނެ ދަރިއަކު އުފަންކުރާނެއެވެ. ޒާރާގެ މަތިން އޭނަ ފޫހިވީކީ ނޫނެވެ. އަދިވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހެކޭ އެއްގޮތަށް ޒާރާދެކެ ލޯބިވެއެވެ. ޒާރާ އާއި ނުލާ ދިރިއުޅުން ބައްޓަންކުރާކަށް އޭނަ ނުވިސްނައެވެ. އަލަތު އަނބިމީހާމަތިން ހަނދާންނެތޭހާއެއް އަދިނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންހާގެ ޚާއްޞަކަންވެސް ކުޑައެއްނޫނެވެ. ދެހިޔާލުގައި ސިކުނޑި ހަމަހަމަ ކުރަމުން ދާއިން ދިޔައިރު އޭނައަށް ވިސްނަންޖެހިފައިވާ އެތަށް ކަމެއް އެބަހުއްޓެވެ.\nދާއިންއަށް ހޭލެވުނީ އާމުކޮށް ހޭލާ ގަޑިއަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ލަހުންނެވެ. އަވަސް އަވަހަށް ފެންވަރާ ތާޒާ ވެލައިގެން ނުކުތީ އޮފީހަށް ދިއުމަށެވެ. އޭރު ޒާރާ އާއި މޫމިނާ ކާމޭޒުދޮށުގައި ސައިބޯން އިނެވެ. މަންހާ ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ސުވާލުކޮއްލަން ހިތައް އަރާފަވެސް ޒާރާއަށް ބަލާލަމުން ދާއިން އަވަހަށް އެޕާރޓްމެންޓުން ނުކުތީއެވެ.\n"ހެލޯ، މަން......ހޭލާތަ ތިއުޅެނީ" އޮފީހުގެ ކެބިންގެ ތެރެއަށް ވަދެވުމާއިއެކު ދާއިން މަންހާއަށް ގުޅާލިއެވެ.\n"ހޫމް......ހޭލައިފިން ވަރަށް ކުރިން" މަންހާ ބުނެލިއެވެ.\n"ސައިބޮއެފިންތަ؟" ދާއިން އަހާލިއެވެ.\n"ނޫން، ހެނދުނު ހެނދުނާ ކިރުތައްޓެއް ބޮއެގެން މިހިރީ، ދާއިން އާއިއެކު ސައިބޯނީ، އެންމެ ރަނގަޅުތަ" މަންހާ އޭނަގެ ހިތުގެ ދުލުން ހާމަކުރިއެވެ.\n"މިހާރު އެހެރަގެން ދިހައެއް ޖަހަނީ، މަން ސައިބުއިނަމަ......މިހާރު އެހާ ލަސްވެގެންދެން ސައިނުބޮއެ ހުންނާކަށް ނުވާނެއެއްނު........" ދާއިން ބުނެލިއެވެ.\n"ސޮރީ" ދާއިން ހިތްހަމަ ނުޖެހުނުހެން ހީވެ މަންހާ ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެން އެބަދަން......." ދާއިން މިހެން ބުނެލަމުން ފޯނު ކަނޑާލިއެވެ.\nފޯނު ހިފައިގެން އައިސް ސިޓިން ރޫމު ސޯފާގައި މަންހާ އޮށޯވެލިއެވެ. ދާއިން އަންނާނެ އިރެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. ދޮރާ ދިމާލަށް އިރުއިރުކޮޅާ ބަލަމުން ދިޔަ މަންހާގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިކުރީ ދޮރުންވަތް ދާއިންއެވެ. އޮފީސް އެއްޗެހީގައި އަބަދުވެސް ދާއިން ހިތްގައިމެވެ. އެހެނީ މަންހާއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ދާއިން ފެނުނީވެސް އެފަދަ ގޮތަކަށް ހުއްޓައެވެ. އަދިވެސް އެހާ ސްމާޓެވެ.\n"ބަލައިގެން ތެދުވައްޗޭ........" ދާއިން ފެނި އަވަހަށް ތެދުވަން އުޅުނު މަންހާއަށް ދާއިން ބުނެލިއެވެ. މަންހާ ހިނިތުންވެލުމުން ދާއިން އެރީތި ކޯތާފަތުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ހަމައެވަގުތު އިމީ އާއި ސޯފިއާ ސައިތަބައްހިފައިގެން އެ އެޕަރޓްމެންޓަށް ވަދެއްޖެއެވެ. ދާއިން އެމީހުންނަށް އެއެއްޗެހި ބަހައްޓަންވީތަން ދެއްކިއެވެ. އެއެޕާރޓްމެންޓު ހެދިފައިވަނީ ކައްކާ ކެވޭގޮތަށެވެ. ކައްކާ ބައިގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރި ބިއްލޫރި ހަތަރެސްކަން މޭޒުގެ މަތީ ސައިތަބަށްތައް ބަހައްޓާފައި އިމީ އާއި ސޯފިއާ އެތަނުން ނުކުތެވެ.\nދާއިން މަންހާ ގޮވައިގެން ސައިބުއިމަށް ދިޔައެވެ. ދާއިންގެ މޫނުމަތީގައި ހިތްހަމަނުޖެހުމުގެ އެއްވެސް އަސަރެއް ނުވެއެވެ. މަންހާ އޭނަގެ ލޯބިވާ ދާއިންއަށް ރޮށިމޮޑެދީފައި އުލާއި ސަމްސާ ތައްޓަށް ލާދިނެވެ. ދާއިން އޭނަގެ ގާތުގައި ހުރި މަންހާގެ އުނަގަނޑުގައި ހިފާލައިގެން ހުރެ ކުދިކުދި ބޮސްދިނުންތަކުން މަންހާގެ ހިތްއުފާކޮއްދެމުންދިޔައެވެ. ލުއިލުއި ހީލުމުގެ އަޑާއިއެކު މަންހާވެސް މޭޒުގެ ކައިރީ އިށީނދެއްޖެއެވެ. ދާއިން އާއިއެކު ވަގުތު ހޭދަކޮއްލަން ލިބުމުން މަންހާ އިނީ ވަރަށްވެސް އުފަލުންނެވެ.\n"ވާހަކައެއް ބުނަންތަ؟" މަންހާ ކާންއިނދެ ބުނެލިއެވެ.\n"ހެ ހެ ހެ.....ބުނެބަލަ" ދާއިން މަންހާއަށް ބަލާލާފައި ހީލަމުން ބުނެލިއެވެ.\n"ދާއިން އޮފީސް ހެދުމުގައި ހުންނައިރު ވަރަށް ސްމާޓް" މަންހާ އިސްޖަހާލަމުން ބުނެލިއެވެ.\n"އެހެންތަ، ހަމައެކަނި އޮފީސް އެއްޗެހީގަތަ ސްމާޓްކަމަށް ދައްކަނީ......" ދާއިން ބުނެލިއެވެ.\nހެނދުނުގެ ނާސްތާ ކުރަމުން ދިޔައިރު ދާއިން އާއި މަންހާ އެކިއެކި ވާހަކަތައް ދައްކަމުންދިޔައެވެ. މަންހާގެ އާއިލާއަށް އޭނަ ބަލިވެއިންކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ދީފިންތޯވެސް ދާއިން ސުވާލުކުރިއެވެ. އޭގެ ޖަވާބުގައި އަދި ނުދެން ކަމުގައި މަންހާ ބުންޏެވެ. އެދެމީހުންގެ ސަމާލުކަން ކުއްލިއަކަށް އެއެޕާރޓްމެންޓުގެ ދޮރާ ދިމާލަށް ދިޔައީ ކޮންމެވެސް މީހަކު އެޕާރޓްމެންޓުގެ ބެލްޖެހީމައެވެ. ދާއިން ކުޑަކޮށް ގޮނޑިފަހަތަށް ޖައްސާލާފައި ތެދުވަން އުޅެނިކޮށް އެޕާޓްމެންޓުގެ ދޮރު ހުޅުވާލަފައި ވަތް ޒާރާ ފެނިއްޖެއެވެ.\n"ދާން، މިތާ ކީއްކުރަނީ؟ ސައިބޮނީތަ........" ޒާރާއަށް އެތެރެން ބޯދިއްކޮއްލި ދާއިން ފެނުމުން އަވަސް ފިޔަވަޅުގޮސް އެމީހުންގެ ކައިރީ ހުއްޓެމުން ބުނެލިއެވެ.\n"ޒާ ވެސް ސައިބޯންވީނު" ދާއިންއަށް ބުނެލެވުނެވެ.\n"ޒާ ސައިބޮއިފިން" ފާޑަކަށް ހުރެ މަންހާ އާއި ދާއިންއަށް ބަލާލާފައި ޒާރާ ބުނެލިއެވެ. ދާއިންއަށް އިތުރަށް ކެއުން އުނދަގޫވިއެވެ. ޒާރާ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފަ ހުރިކަން އެނގޭތީއެވެ. މަންހާއަށްވެސް ޒާރާ ކުރިއާއި ހިލާފަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ތަފާތުވެއްޖެކަން ފާހަގަވިއެވެ.\n"ދެން ދަނީ އޮފީހަށް، މަންހާ ކަމެއް ބޭނުންވެއްޖެޔާ ގުޅައްޗޭ.........ޒާ ލޯބި ދަނީއެނގޭ، މިދަނީ އޮފީހަށް" ދާއިން މިހެންބުނެ ތެދުވެ އަވަސް އަވަހަށް ފެންތަށިން ފެންކޯވަރެއް ބޯލިއެވެ. އަދި އެތަނުން ނުކުތުމަށް އަވަސްވެގަތެވެ.\n"ދާން މާގިނައިން މަންހާ ކައިރިއަށް އަންނަނީ........އެއީ ކީއްވެ؟ އެހާ ކްލޯސްކޮށް އުޅޭކަށްނުވާނެ، އެއީ ޒާގެ ހަޒްބަންޑް އޭ، އަނެއްކާ އަހަރުމެންގެ ދަރިފުޅެއްވެސް މިހާރު އެބައޮތް............މަންހާތީ ރަނގަޅު ކުއްޖެއްނު، ދެން ދާން އާ ވާހަކަ ނުދައްކައްޗޭ..........." ދާއިން ނުކުތުމާއިއެކު ޒާރާ މަންހާގެ ގާތުގައި ގޮޑިއެއް ދަމާލާފައި އިށިންނަމުން ވާހަކަ ދައްކަންފެށިއެވެ. މަންހާ އެއްވެސް އެއްޗެއްކޭ ނުބުނެ އިނީއެވެ. ބުނާނީ ކީކޭބާއޭ އަދި ޒާރާއަށް ވިސްނާދޭން ހަދާނީ ކިހިނެއްބާއޭ ހިތަށް އަރަމުންނެވެ.\nމުޅި ދުވަހުހެން ޒާރާ އުޅުނީ މަންހާގެ ފަހަތުންނެވެ. އޭނަ ކުރާކަމެއް ބަލަމުންނެވެ. ހަވީރުގެ ވަގުތުގައި މަންހާ އޭނަގެ ބައްޕަ ސައީދުއަށް ގުޅައި އޭނަ ބަލިވެއިން ކަމުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ދިނެވެ. އަދި އާއިލާގެ ދެންތިބި ކުދިންނަށާއި ގާތް ރަޙުމަތްތެރިންނަށްވެސް މިޙަބަރު ދިނެވެ. އެންމެންވެސް ތިބީ މަންހާ ދެކިލާ ހިތުންނެވެ. އެހެންވެ ދުވަހެއް ކަނޑައެޅުމަށްފަހު މަންހާގެ އެޕާރޓްމެންޓުގައި ކެއުމެއް ތައްޔާރުކޮށް ހުރިހާ އެންމެނަށް ދައުވަތު ދޭން ނިންމިއެވެ.\nއެދުވަހަށްފަހު ދާއިން އާއި މަންހާއަށް އެކަނިވެލާނޭ ފުރުޞަތެއް ޒާރާ ނުދެއެވެ. އެކަމާ ދާއިން ހުންނަނީ ވަރަށް ކަންބޮޑުވެފައެވެ. ދުވަސްކޮޅުގެ ގޮތުން މަންހާއަށް އޭނަގެ ގާތްކަން ބޭނުންވާނެކަން އެނގޭތީ އާއިއެކުވެސްމެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޒާރާގެ އުޅުންވެސް ދިޔައީ މަޑުމަޑުން ބަދަލުވަމުންނެވެ. އޭނަގެ އަމިއްލަ ހިޔާލުތަކަށްވުރެ ވަށައިގެން ހިނގާ ކަންތައްތަކަށް ވިސްނުން ހިންގާލެއް ގިނަވެއްޖެއެވެ. މަންހާ އޭނަގެ އެކަނިވެރިކަން އިޙްސާސްވިޔަ ނުދިނުމައްޓަކައި ކުރާނެ މަސައްކަތެއް ހޯދިއެވެ. އެގޭގައި ގެންގުޅޭ ކުއްޖާ އިމީ އާއި ގުޅިގެން ކައްކަން ދަސްކުރަން އޭނަ ފެށިއެވެ. އަދި ތަފާތު ކާނާ އާއި ޕޭސްޓްރީ އާއި ބެހޭ ފޮތްތައް ގަނެ އޭގައި ހުންނަ ރެސިޕީތައް ތައްޔާރުކުރަން ފެށިއެވެ. މޫމިނާ އާއި ޒާރާ ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު މަންހާގެ ހުނަރުވެރިކަން ދެކިލުމަށް އެ އެޕާޓްމެންޓަށް އައިސް ތިބޭނެއެވެ. ކުރާކޮންމެ ކަމެއްވެސް މަންހާ ކުރަނީ އެހާވެސް ފުރިހަމައަށެވެ.\nފަތިހުގެ ވަގުތެވެ. މަންހާއަށް ހޭލެވުނީ އޭނަގެ ގާތަށް އެނދަށް މީހަކު އެރުމުންނެވެ. އެއްފަރާތަށް އެނބުރި ބަލާލިއިރު އޭނަގެ ގާތުގައި އޮތީ ދާއިންއެވެ.\n"މަންހާ ނުހޭލައްޗޭ، އަހަރެން މިއައީ މިއެނދުގައި ނިދާލާ ހިތުން، އެންމެ ރަނގަޅުތަ؟" ދާއިން ލޯތްބާއިއެކު މަންހާގެ ނިތުގައި ބޮސްދީފައި ބުނެލިއެވެ. މަންހާ ބޯޖަހާލަމުން ކުރިން އޮތްގޮތަށް އެނބުރި ލޯމަރާލައިފިއެވެ. ދާއިން މަންހާގެ ފުރަގަހުން ބައްދާލައިގެން އޮވެ ދެލޯ މަރާލިއެވެ. އެހާ ކުޑަކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށްވިޔަސް މަންހާ އާއި ގާތްވެލުމުން ދާއިންއަށް ބުނެދޭންވެސް ނޭގޭހާ ހިތްހަމަޖެހުން އިޙްސާސް ކުރެވިގެންދެއެވެ.\nދުވަސްތައް ދިގުނަމަވެސް މާޒީއާއިއެކުވަމުންދިޔައެވެ. އަށްމަހުގެ ބަނޑާއިއެކު މަންހާ ހަރަކާތްތެރިވެލާފައި އުޅޭއިރު އޭނައަށް އުނދަގޫވާހެންވެސް ހީނުވެއެވެ. މަޖީދީމަގުގައި އެއްފިހާރައިން ނުކުމެ އަނެއްފިހާރައަށް ވަންނަމުން އޭނަދިޔައެވެ. އޭނަ އާއިއެކު ޒާރާ އާއި ގެންގުޅޭ ކުއްޖާ އިމީ ހުއްޓެވެ. އަދި ކާރުގެ ޑްރައިވަރު އާމޯސްވެސް އެމީހުންގެ ފަހަތުން އުޅެއެވެ. މަންހާގެ ބަނޑުގައި އުފަންވުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދިޔަ ދަރިފުޅަށް އެއްޗެހި ގަންނަމުން ދިޔައިރު ޒާރާ ދިޔައީ އޭނަގެ އަތުގައި އޮތްކުޑަކުޑަ ބުދަށް އެއްޗެހި ގަންނަމުންނެވެ. ފިހާރަތަކުގައި ތިބޭ މީހުން އެކަމާހެދި ޒާރާއަށް ވަރަށް ބަލައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންހާގެ އެއްވެސް ފަރުވާލެއްނެތެވެ. އޭނަވެސް ޒާރާއަށް އެހީވަމުންދިޔައީ ޒާރާގެ ހިތްހަމަ ޖައްސާދިނުމަށެވެ.\nވިހެއުމުގެ ކަންތައްތައް މާކިންމެންގެ ދެމަފިރިންގެ ގާތުގައި މެލޭޝިޔާގައި ތިބެ ނިންމާލުމަށް އެދުނެއްކަމަކު މަންހާ ބޭނުންވީ މާލޭގައި ވިހެއުމަށެވެ. އޭނަގެ އާއިލާގެ މީހުންވެސް ތިބީ މިކޮޅުގައި ކަމަށްވާތީއެވެ. އެނިންމުމަށް އެންމެންވެސް އިޙްތިރާމް ކުރިއެވެ. މަންހާގެ އާއިލާގެ މެންބަރަކު ނާންނަ ދުވަހެއް މަދުވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަދިވެސް ވިޝާލްގެ ޚަބަރެއްވަނީ ހަފްތާއަކު އެއްދުވަހު ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އޭނަ ހުރީ މަންހާއަށްޓަކައި އުފަލުންނެވެ. އަމިއްލަ ހިތުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެންނެވެ. އެހިތް ދުވަހަކުވެސް ބަދަލުނުވާނެކަން އެނގޭތީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންހާއަށް އޭނަ ބޭނުންވާފަދަ ރަޙުމަތްތެރިއަކަށް ވެވޭތޯވެސް މަސައްކަތްކުރެއެވެ.\n"ހިނގާ ގެއަށް ދަމާދޯ، މިހާރު ޝޮޕިން ކުރެވިއްޖެކަންނޭގެ" މަންހާ ފިހާރައަކުން ނުކުންނަމުން ބުނެލިއެވެ.\n"ބޭބީވެސް ވަރުބަލިވެއްޖެ" ޒާރާ އޭނަގެ އަތުގައި އޮތް ބުދަށް ބަލާލާފައި ބުނެލިއެވެ. އަދި މަންހާ އާއި އެއްކޮށް ހިނގައިގަތީ އާމޯސް ކާރު ޕާކުކޮއްފައި އޮތް ދިމާލަށް ދިއުމަށެވެ. ޒާރާ ބުދުގެ އަތުގައި ހިފާ އެލުވާލައިގެން ހިނގަމުންދިޔައެވެ. އެމީހުންގެ ކުރިމަތިން އައި ފިރިހެން ގުރޫޕަކަށް ތަންދެއްކުމަށް މަންހާ އެއްފަރާތަށް ޖެހިލިއެވެ. މަންހާ އާއި ޒާރާ އާއި ދެމީހުންގެ މެދުންލާފައި ބައެއް މީހުން ދިޔައިރު އެތަނުން އެކަކު ދިޔައީ ޒާރާގެ ގައިގާ ވަރަށް ބާރަށް ޖެހިގަނެފައެވެ. އެމީހަކު ގަސްދުގަ ކުރިކަމެއްކަން މަންހާއަށް އެނގުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއްޗެއް ބުނަން ނުކެރުނީ އެމީހަކު ހުރީ ހަމައިގައިކަންވެސް ޔަގީންނުވާތީއެވެ.\n"މަގޭ ދަރިފުޅު......." ޒާރާ މިހެން ބުނިއަޑު މަންހާއަށް އިވުނެވެ. އޭނަ އަވަސް އަވަހަށް ޒާރާގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ. އަދި ގެނެސް ގާތްކޮއްލިއެވެ. މަގުމައްޗަށް ވެއްޓިފައި އޮތް ބުދު މަންހާއަށް ފެނުނީ އެވަގުތުއެވެ. ޒާރާ ބުދުނަގަން ދާންވެގެން އުޅުނު ވަގުތަކީ ފެހި ސިގްނަލް ދިއްލި ދުއްވާއެއްޗެހިތައް ނައްޓާލިވަގުތެވެ. ޒާރާ މަސައްކަތްކުރީ އެބުދުނެގުމަށް ދުވާރުމަތިން ފޭބުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މަންހާ އޭނަގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިގޮތަށް ދޫކޮށެއްނުލިއެވެ.\n"ޒާރާ، އެހާބާރަށް އެއްޗެހިދުއްވާފަ އަންނައިރު އެކްސިޑެންޓެއްވެއްޖިއްޔާ މާދެރައެއްނު" މަންހަ ޒާރާގެ ގައިގާ ހިފަހައްޓަން މަސައްކަތް ކުރަމުން ބުނެލިއެވެ.\n"މަގޭ ދަރިފުޅު.......މަގޭ ދަރިފުޅު" ޒާރާ ތެޅިގަތެވެ.\n"ދަރިފުޅަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާނެއޭ" މަންހާ ޒާރާ ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް އުޅުނެވެ. އެހިނދު އައިސައިކަލެއްގެ ފުރޮޅުދަށުވެ ބުދު އަނެއްފަރާތަށް އެނބުރިގެން ދިޔަތަން ފެނުނެވެ. އަދި އެސްފިޔަ ޖަހާލާހާ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭ ޓެކްސީއެއްގެ ފުރޮޅުދަށުވި އެބުދުން މަންމާއޭ ބުނެލިއަޑުއިވުނެވެ. އޭގެ މެޔާދިމާލުގައިވާ ސްޕީކަރު ފުނޑުފުނޑުވި އަޑުވެސް އިވުނީ އެވަގުތުއެވެ. ޒާރާގެ ދެލޯބޮޑުވެ އަނގަހުޅުވިގެން ދިޔައެވެ. އިޙްތިޔާރަކާއިނުލާ ޒާރާއަށް ބާރަށް ހަޅޭލަވައިގަނެވުނެވެ. އެވަގުތު އެހިސާބުގައި ތިބި ހުރިހާ އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ޒާރާ އާއި މަންހާއަށް ހުއްޓިގެންދިޔައެވެ.\n"އިމީ........އާމޯސް......." މަންހާގެ އަތުގެތެރެއަށް ޚަބަރުހުސްވެގެން ވެއްޓެންދިޔަ ޒާރާގެ ގައިގާ ހިފަހައްޓާލަމުން މަންހާއަށް ގޮވާލެވުނެވެ. އިމީ އާއި އާމޯސް އަވަސް އަވަހަށް ޒާރާގެ ގައިގާ ހިފެހެއްޓިއެވެ.\n"އާމޯސް އަވަހަށް ކާރުގެނޭ، ޒާއަށް މިހެންވާނެ ކަމަކަށް ހިއެއް ނުކުރަން" މަންހާ ކަންބޮޑުވިވަރުން ބުނެލިއެވެ. މަގުމަތީ ތިބި މީހުންތައް ވީގޮތެއް އޮޅުންފިލުވުމަށް މަންހާގެ ގާތަށް ޖެހުނެވެ.


ޢަލީ ވަޙީދުގެ އެޑްރެސް ނޭނގޭތީ މައްސަލައިގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކޮށްފި - DhiDaily\nޢަލީ ވަޙީދުގެ އެޑްރެސް ނޭނގޭތީ މައްސަލައިގެ ދަޢުވާ ފޯމު ބާޠިލުކޮށްފި\nކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު ޢަލީ ވަޙީދު އުޅުއްވާ އެޑްރެސް ނޭނގޭތީ މައްސަލައިގެ ދަޢުވާ ފޯމު މިއަދު ބާޠިލުކޮށްފިއެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރުކަމުގައި މީގެ ކުރިން ހުންނެވި ޢަލީ ވަޙީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ކުރި ޢަމުރު އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މައްސަލައިގެ އަޑުއެހުމެއް މި މަހުގެ5ވަނަ ދުވަހު ހައިކޯޓުގައި ވަނީ ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nއެ ދުވަހުގެ އަޑުއެހުމުގައި މައްސަލަ ބެއްލެވި އިސް ފަނޑިޔާރު ވަނީ ޢަލީ ވަޙީދުގެ އެޑްރެސްކަމަށް ކޯޓަށް ދީފައިވާ އެޑްރެހަށް ޗިޓު ފޮނުވުމުން އޭނާ އެ ގޭގައި ނޫޅޭކަން ސާފުވެފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.\nފަނޑިޔާރުގެ ސުވާލަށް ޖަވާބުދެއްވަމުން ދައުލަތުގެ ވަކީލު އެ ދުވަހު ވިދާޅުވީ ޢަލީ ވަޙީދު މިހާރު އުޅޭ އެޑްރެސް ޕީޖީ އޮފީހަށް އެނގިފައިނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި ޢަލީ ވަޙީދު މާލޭގައި ދިރިއުޅުނު އެޑްރެސް ހުށަހެޅީ އެނބުރި އައިސް އުޅޭނީ އެ އެޑްރެހުގައިކަމަށް ބެލެވޭތީ ކަމަށެވެ.\nއެ ގޮތުން ހައިކޯޓުން ވަނީ ޢަލީ ވަޙީދު އުޅޭ އެޑްރެހެއް6ވަނަ ދުވަހުގެ 14:00 ގެ ކުރިން އެންގުމަށް ޕީޖީގެ މައްޗަށް ޢަމުރުކޮށްފައެވެ.\nނަމަވެސް ވަގުތު ހަމަވިއިރު ވެސް ވަޙީދު އުޅޭ އެޑްރެހެއް ހޯދިފައިނުވާކަމަށް ހައިކޯޓުގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް އަމީން ފައިޞަލް މިއަދު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nމި ނޫހަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން އަމީން ވިދާޅުވީ ޢަލީ ވަޙީދާއި ޖާމިނުވި ފަރާތްކަމަށްވާ އަސްއަދަށް ގުޅުއްވި ކަމަށާއި, ނަމަވެސް ޢަލީ ވަޙީދު އުޅޭ އެޑްރެހެއް ނޭނގޭކަމަށް އޭނާ ބުނި ކަމަށެވެ.\nއަދި ޢަލީ ވަޙީދު މިހާރު ދިރިއުޅޭ އެޑްރެހެއް ނޭނގޭތީ މައްސަލައިގެ ދަޢުވާ ފޯމް މިއަދު ބާޠިލުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ދައުވާ ފޯމް ބާޠިލު ކުރީ، ޢަލީ ވަޙީދު އުޅޭ އެޑްރެހެއް އެނގުމުން އަލުން މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ޕީޖީއަށް އޮންނަ ގޮތަށްކަމަށް އަމީން ވިދާޅުވިއެވެ.


Tharahgeege mashroouthakah 1.1 billion Rufiya heydhakohfi\nރަށެއްގެ މަގު ހެދުމުގެ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން.\n12 ޖޫން 2019 1 ކޮމެންޓް\nތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް 1.1 ބިލިޔަން ރުފިޔާ ހޭދަކޮށްފި\nސަރުކާރުން ހިންގާ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ނުވަތަ ޕަބްލިކް ސެކްޓާ އިންވެސްޓްމެންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީއެސްއައިޕީ) އަށް މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް 1.1 ބިލިޔަން ރުފިޔާ ހޭދަކޮށްފައިވާ ކަމަށް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައިފި އެވެ.\nފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ހަފްތާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިހާތަނަށް މި އަހަރު ޕީއެސްއައިޕީގެ އެންމެ ބޮޑު ހޭދައެއް ކޮށްފައިވަނީ އެއާޕޯޓް ޕްރޮޖެކްޓާއި މަގު ހެދުމުގެ މަސައްކަތަށެވެ. އެގޮތުން އެއާޕޯޓް ޕްރޮޖެކްޓާއި މަގު ހެދުމަށް 687 މިލިޔަން ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްފައި ވެއެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން އިމާރާތް ކުރުމުގެ މަޝްރޫއުތަކަށް 175 މިލިޔަން ހޭދަކޮށްފައިވާއިރު، ބަނދަރު ޕްރޮޖެކްޓްތަކަށް 67 މިލިޔަން ރުފިޔާ ހަރަދު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.\nމި އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ޕީއެސްއައިޕީ ޕްރޮޖެކްޓްތަކަށް ހަތް ބިލިޔަން ރުފިޔާ ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، މިހާތަނަށް ހަރަދު ކުރެވިފައި ވަނީ ބަޖެޓް ކުރެވުނު ފައިސާގެ ތެރެއިން 16 ޕަސެންޓް ކަމަށް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކަ އެވެ.\nދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު އިގްތިސާދު ފިނޭންސް\nކާކު ދެނެހުރީ. ޕްލޭން ކުރާ އަޑު އިވެނީ


Miadhun feshigen konme namaadheh gai Qunut Nazilah kiyavaa gothah hamajassaifi - AO News\nމިއަދުން ފެށިގެން ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ޤުނޫތު ނާޒިލާ ކިޔަވާގޮތަށް ހަމަޖައްސައިފި\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ ޑރ. އަހްމަދު ޒާހިރު - ފޮޓޯ: އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ\nމިއަދުން ފެށިގެން ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ޤުނޫތު ނާޒިލާ ކިޔަވާގޮތަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް އިން ހަމަޖައްސައިފި އެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން މިއަދު ކުރި ޓްވީޓެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ ކޮރޯނާވައިރަސްފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުން ސަލާމަތްކޮށްދެއްވުމަށް އެދި ކުރަމުން އަންނަ ޤުނޫތު ނާޒިލާ މިއަދުން ފެށިގެން ކޮންމެ ފަރުޟު ނަމާދެއްގައި ކިޔަވާގޮތަށް ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nޤުނޫތު ނާޒިލާ އަކީ އެކިއެކި މުސީބާތްތަކުންނާއި ނުރައްކާތެރި ބަލިތައްފަދަ ކަންކަމުން މިންޖުކުރެއްވުން އެދި މާތްﷲގެ ޙަޟުރަތުގައި ދަންނަވާ ދުޢާއެކެވެ.\nކޮންމެ ނަމާދެއްގެ ފަހުގައި ޤުނޫތު ކިޔުމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ނިންމާފައިވާއިރު، ޗައިނާގެ ވުހާން އިން އުފެދުނު ކޮރޯނާވައިރަސްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލި ކަމަށްވާ ކޮވިޑް-19 އަށް ރާއްޖެއިންވެސް ދެ މީހަކު ވަނީ އެބައްޔަށް މިހާރު ޕޮޒިޓިވްވެފަ އެވެ.\nއެ ދެމީހުންނަކީ ޅ. ކުރެއްދޫ އައިލެންޑް ރިސޯޓުގެ ދެ މުވައްޒަފުން ކަމަށްވާއިރު، އެ ދެ މީހުންނަކީވެސް ބިދޭސީންނެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންނާއި ގުޅޭ އިތުރު މަޢުލޫމާތެއް އަދި ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުން ތިބީ މިހާރު ފަރުކޮޅުފުށީގައި ކަރަންޓީނުކޮށްފަ އެވެ.\nމުޅި ދުނިޔޭގައި މިހާރު ކޮވިޑް-19 ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު 107،732 އަށް އަރާފައިވާއިރު، އެ ބަލީގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 3،661 އަށް އަރައިފަ އެވެ. މި ނުރައްކާތެރި ބަލި އަދިވެސް ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައ ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާއިރު، މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އަޅަންޖެހޭ ހުރިހާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން އަންނަ ކަމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nކޮރޯނާ ވައިރަސްކޮރޯނާވައިރަސްއިސްލާމިކް މިނިސްޓަރީ


Monaco Yacht Show gai Raajjein baiverivehjje - vNews.mv\nމޮނާކޯ ޔޮޓް ޝޯގައި ރާއްޖޭން ބައިވެރިވެއްޖެ\nމަރްޔަމް ލީން 24 September 2021, 11:05\nރާއްޖޭގައި ލަގްޒަރީ ޔޮޓް ޓުއަރިޒަމަށް އޮތް ފުރުސަތުތައް ދައްކާލުމަށް، ވިޒިޓް މޯލްޑިވްސްއާއި އިންޑަސްޓްރީ ޕާޓްނަރުން، މޮނާކޯ ޔޮޓް ޝޯގައި ބައިވެރިވެއްޖެއެވެ.\nމިޝޯ ކުރިޔަށްދާނީ 22 ސެޕްޓެންބަރުން 25 ސެޕްޓެންބަރަށެވެ. މޮނާކޯ ޔޮޓް ޝޯއަކީ ލަގްޒަރީ ޔޮޓް ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކާއި މިފަދަ ޔޮޓް ވިއްކާ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން، ލަގްޒަރީ ޔޮޓް ޓުއަރިޒަމަށް ހާއްސަ މަންޒިލްތައް އިޝްތިހާރުކޮށް، މިސެގްމެންޓާއި ގުޅުން ހުރި ފަރާތްތައް އެއް ތަނަކުން ބައްދަލުކުރުމަށް ބާއްވާ ޝޯއެކެވެ.\nމި ޝޯގައި ޔޮޓް ޓުއަރިޒަމާއި، ލަގްޒަރީ ޔޮޓްތަކާބެހޭ ހާއްސަ ތީމެޓިކްވޯކްޝޮޕްތަކާއި، އެކްސްޕާޓުން ހިމެނޭ ޕެނަލް ޑިސްކަޝަންތައް ކުރިއަށް ދާނެއެވެ. ޔޮޓް ޑިޒައިންކުރާ ފަރާތްތަކާއި ޔޮޓް އުފައްދާ އަދި ޔޮޓް ވިއްކާ ފަރާތްތައް މިހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެއެވެ.\nމި ޝޯއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ލަގްޒަރީ ޔޮޓް ގެންގުޅޭ ވީއައިޕީ ފަރާތްތަކާއި، ޔޮޓް ގަތުމަށް ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން ޔޮޓް ޓުއަރިޒަމްގެ ހިދުމަތް ލިބޭ މަންޒިލްތަކުގެ މައުލޫމަތު ހޯދަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތައްވެސް ހިމެނެއެވެ.\n600 އެގްޒިބިޓަރުން ބައިވެރިވާ މިޝޯއަށް 31،565 މީހުން ޒިޔާރަތްކުރާނެކަމަށް ލަފާކުރެއެވެ. މި އިވެންޓުގެ ތެރެއިން ވިޒިޓް މޯލްޑިވްސްއާއި ރާއްޖޭގެ އިންޑަސްޓްރީ ޕާޓްނަރުން، އަދި ޝޯގައި ބައިވެރިވާ ފްރާންސް އަދި ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ލަގްޒަރީ ޔޮޓް ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސެގްމެންޓަށް ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖެއަކީ ޔޮޓް ސެގްމެންޓުގެ ފަތުރުވެރިކަމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ މަންޒިލްގެ ގޮތުގައި އިޝްތިހާރުކުރެވޭނެއެވެ.\nއަދި މިމަންޒިލަކީ ޔޮޓް ޓުއަރިޒަމް ދާއިރާގެ ފަރަތްތަކަށް ރައްކާތެރި އަދި އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ހިދުމަތްތަކެއް ދެވޭ މަންޒިލްގެ ގޮތުގައި އިޝްތިހާރުކުރެވޭނެކަމަށް ވިޒިޓް މޯލްޑިވްސްއިން ބުނެއެވެ. އެގޮތުން މިޝޯގެ ތެރެއިން އިޝްތިހާރުކުރާނީ ޕްރިންޓް ކުރެވިފައިވާ ބްރޮޝާތަކާއި، ވީޑިއޯ ޒަރިއްޔާއިން ރާއްޖެ އިޝްތިހާރުކުރާނެއެވެ.\n2019ވަނަ އަހަރުގެ މޮނާކޯ ޔޮޓް ޝޯއަށް 200 އަށްވުރެ ގިނަ ވީއައިޕީ ވިޒިޓަރުން ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވާއިރު، މިޝޯއިން 50 ވުރެ ގިނަ ޔޮޓް ދަތުރު ވަނީ ހަމަޖެހިގެން ގޮސްފައެވެ. އަދި 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ޝޯގައި 125 ސުޕަރ ޔޮޓް ދައްކާލާފައިވާއިރު، މި ޔޮޓްތަކުގެ އަގު4ބިލިއަން ޕައުންޑާއި ގާތްކުރެއެވެ. އެގޮތުން ދައްކާލެވުނު ސުޕަ ޔޮޓްތަކުގެ ތެރޭގައި 44 އައު މޮޑެލްގެ 14 މެގަޔޮޓް ހިމެނެއެވެ.\nގްޒަރީ ޔޮޓް ސެގްމަންޓަކީ ރާއްޖޭގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރިއަރުވަމުން އަންނަ ފަތުވެރިކަމުގެ ސެގްމެންޓެކެވެ. މި ސެގްމެންޓުގެ ފަތުރުވެރިންގެ މެދުގައި ރާއްޖޭގެ މަޤުބޫލުކަން އިތުރުކޮށް، ރާއްޖެއިން މި ސެގްމެންޓުން ލިބެން ހުރި ފުރުސަތުތައް އިޝްތިހާރުކުރުމަށް ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nވިޒިޓް މޯލްޑިވްސްގެ މާކެޓިން ސްޓްރެޓަޖީ ބައްޓަން ކޮށްފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ތަފާތު ޕްރޮޑަކްޓްތަކާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސެގްމެންޓުތަށް ދުނިޔޭގެ މާކެޓްތަކުގައި އިޝްތިހާރުކުރުމަށެވެ. އެގޮތުން ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކާއި، ފަތުރުވެރިންނަށް ރާއްޖޭގެ ޔޮޓް، ލިވަބޯޑު، ގެސްޓްހައުސް، ހޮޓެލްސް އަދި ރިޒޯޓުތަކުގެ މަޢުލޫމާތާއި، ރާއްޖެއިން ފަތުރުވެރިންނަށް ތަޖުރިބާކުރެވޭ ތަފާތު ކަންތައްތައް އިޝްތިހާރުކުރުމަށް ވިޒިޓް މޯލްޑިވްސްއިން ދަނީ އެކިއެކި ހަރަކާތްތައް ހިންގަމުންނެވެ.


ކޮމިޝަނަށް އާންމުންނަށް މައްސަލަ ހުށައެއްނޭޅޭނެ\nކޮރަޕްޝަން ނައްތާލައިގެން ނޫނީ ހަގީގީ ތަރައްގީ އާއި ސިޔާސީ އިސްލާހުތައް ނުގެނެވޭނެ ކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nDecember 09, 2016 56\nކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ ކަމެއް ކޮށްގެން ނުވާނެ: ރައީސް\nސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމުގައި ކޮރަޕްޝަނަށް މަގުފަހި ވެދާނެ ފަދަ އެއްވެސް އަމަލެއް ނުހިންގުމަށް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން މިއަދު އިލްތިމާސް ކުރައްވައިފި އެވެ.\nޑޮކިއުމެންޓަރީގައި ބުނާ ގޮތުގައި 50،000 ޑޮލަރުގެ ދެ ބޮނޑި ހިފައިގެން އޭނާ ދިޔައީ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އޭރު ދިރިއުޅުއްވި ގ. ދޫވެއްސަށެވެ. ފައިސާއާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށް ތިރިއަށް...\nއަލް ޖަޒީރާގެ ޑޮކިޔުމެންޓަރީގައި ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނަށް ކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ތުހުމަތެއްގައި ހެއްކާއި ގަރީނާއެއް ނެތް ކަމަށް ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާން އިބްރާހީމް މުއާޒް އަލީ...\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ކޮރަޕްޝަނާ ގުޅޭ ގޮތުން އަލް ޖަޒީރާ އިން ހެދި ތަހުގީގީ ޑޮކިއުމެންޓްރީ އަލް ޖަޒީރާގެ އިނގިރޭސި ޗެނަލުން މާދަމާ ދައްކާއިރު ރާއްޖޭގެ ބެލުންތެރިންނަށް ފެންނާނެ ކަމަށް ކޭބަލް ޓީވީ ހިދުމަތް ދޭ މީޑިއާ ނެޓުން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.


Russia theyo gudhanah hamalaa dhinee Ukraine sifain kameh neyngey: Dmytro Kuleba - vNews.mv\nޔޫކްރެއިންގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ޑިމިޓްރޯ ކުލޭބާ:\nރަޝިޔާ ތެޔޮގުދަނަށް ހަމަލާދިނީ ޔޫކްރެއިން ސިފައިންކަމެއް ނޭނގޭ: ޔޫކްރެއިންގެ ޚާރިޖީވަޒީރު ކުލޭބާ\nސައިފް އަޒްހަރު 01 April 2022, 17:41\nރަޝިޔާގެ ތެޔޮ ގުދަނަކަށް ޔޫކްރެއިން ސިފައިން ހަމަލާދިންކަން އެނގިފައި ނުވާކަމަށް ޔޫކްރެއިނުން ބުނެފިއެވެ.\nޕޯލެންޑްގައި މިވަގުތު ހުންނެވި ޔޫކްރެއިންގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ޑިމިޓްރޯ ކުލޭބާ ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ތެޔޮ ގުދަނަށް ހަމަލާދިނީ ޔޫކްރެއިން ސިފައިންކަން ކަށަވަރު ކޮށްދެއްވަން އެނގިވަޑައި ނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، ޔޫކްރެއިން ސިފައިން ހިންގާ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ މައުލޫމާތު އޭނާއާ ހިއްސާ ނުކުރާތީ، އެކަމަކީ ޔޫކްރެއިން ސިފައިންގެ ކަމެއްކަން އެނގިވަޑައި ނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ. އެހެންވެ، އޭނާ އެކަން ދޮގެއްވެސް ނުކުރައްވައެވެ.\nމިއަދު ވައިގެ ހަމަލާދީ ގޮއްވާލާފައިވަނީ ރަޝިޔާގެ ބެލްގޮރޮޑްގައި ހުރި ތެޔޮ ރައްކާ ގުދަނެކެވެ.\nރަޝިޔާގެ ސަރުކާރުގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މި ގުދަނަށް ހަމަލާ ދީފައިވަނީ ޔޫކްރެއިންގެ ދެ ހެލިކޮޕްޓަރަކުން ކަމަށެވެ.\nމިއީ، ރަޝިޔާ ސިފައިން ޔޫކްރެއިނަށް އަރއި ހަމަލާތައް ދޭންފެށިފަހުން ރަޝިޔާގެ ފަސްގަނޑުގައި ހުރި ތަނަކަށް ޔޫކްރެއިން ސިފައިން ހަމަލާދިން ކަމަށް ރަޝިޔައިން ތުހުމަތު ކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން ރަޝިޔާ ސަރުކާރުގެ ތަރުޖަމާނު ޑިމިޓްރީ ޕެސްކޯވް ވިދާޅުވީ، މިކަމުގެ ސަބަބުން، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމާ ގުޅޭގޮތުން ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރިއަށްގެންދާ ވާހަކަތަކަށް ނުތަނަވަސްކަން މެދުވެރިވާނެ ކަމަށެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް، ރަޝިޔާ – ޔޫކްރެއިން މަންދޫބުންގެ މެދުގައި އޮންލައިންކޮށް މިއަދުވެސް ވާހަކަތައް ފެށިގެން ކުރިއަށް އެބަދާ ކަމަށް ޔޫކްރެއިނުން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައި ވެއެވެ.


Mi dhebenge huvafene hageegathakah!\nމި ދެބެންގެ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް!\nއަތްތެރި މަސައްކަތް ނުވަތަ ކްރާފްޓީ މީހުންނަކީ ވަރަށް ކުޅަދާނަ ބައެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެހެންވެސް ވަޒީފާއެއްގައި އުޅެމުން ވިޔަސް މިކަހަލަ ހުނަރެއްގެ ބޭނުން ހިފައިގެން އާމްދާނީއެއް ހޯދާ ނަމަ އަދި މާ ސަޅި ނޫން ހެއްޔެވެ؟ މިއޮތީ އެކަހަލަ ސަޅި ވާހަކަ އެވެ.\nމިއީ އިންސްޓަގްރާމް މެދުވެރިކޮށް ކަންފަތުލާ މުދި ވިއްކަން ފެށި ޒުވާން ދެބެއިން ކަމަށްވާ ޝަފަގް ނާޒް އާތިފް އާއި އޭނާގެ ކޮއްކޮ ރިފްގާ ނާޒް އާތިފްގެ ވާހަކައެވެ. "ޑްރީމާސް މޯލްޑިވްސް" ނަމުގައި މި ދެބެއުން ކަންފަތުލާ އެއްޗެހި ރާއްޖެއިން ބޭރުން އެތެރެކޮށްގެން ވިއްކި ނަމަވެސް މިހާރު ވިއްކަނީ އަމިއްލައަށް އުފައްދާފައިވާ ރީތި ކުލަގަދަ ދިވެހިވަންތަ ކަންފަތު މުންޖެވެ. މި ދެބެންނާއެކު ކެފޭއަކަށް އެބަ ވަދަލަމެވެ.\nފެށުނު ގޮތުގެ ތައާރަފެއް ދީފަނަންތަ؟\nމިއީ އަޅުގަނޑުމެން 2017 ވަނަ އަހަރު ފެށި ކަމެއް. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނު ވަރަށް ގިނަ އެއްޗެހި އޮންލައިންކޮށް ވިއްކާ މީހުން. އެހެންނަމަވެސް ކަންފަތުލާ އެއްޗިސްއަށް ހާއްސަކޮށްގެން ވިއްކާ މީހުން މަދު. އެހެންވެ ގަސްދު ކުރީ ވަރަށް އިންޑިއަން ތީމްއަކަށް އަދި ބޯހިމިއަން ތީމެއްގެ ކަންފަތުލާ އެއްޗިހިތަކެއް ގެނެސްގެން ވިއްކަން. މި ގޮތުން ފެށި ވިޔަފާރިއެއް މިއީ. ދެން މި ވިޔަފާރީ ތެރޭގައި އުޅުމުން ކަސްޓަމަރުން ގަޔާވާ ކަހަލަ އަމިއްލަ އުފެއްދުމެއް ހެދުމުގެ ހިޔާލު ލިބުނީ. އެގޮތުން ޝަފަގު މިއީ މި ކަންފަތުލާ އެއްޗިސް އުފެއްދުމުގެ އާޓިސްޓް. ރިފްގާ އަކީ މީގެ މާކެޓިން ޕާސަން. ދެމީހުން ވެގެން މި ވިޔަފާރި "ޑްރީމާސް މޯލްޑިވްސް" މި ހިންގަނީ.\nމިއީ ކިހިނެއް ވިސްނައިގެން ދިން ނަމެއް؟\nމިއީ އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު ހުވަފެން، އަމިއްލަ ވިޔަފާރިއެއް ފެށުން. އެހެންވެ ކިއުނު ނަމެއް. ބޭރު ކަސްޓަމަރުންނަށް ވެސް ކިޔަންވެސް ފަސޭހަވާނެ ގޮތަށް "ހުވަފެން" ގެ ބަދަލުގައި ޑްރީމާސް މޯލްޑިވްސް މި ކިޔަނީ.\nއަމިއްލައަށް އުފައްދާ މުދީގެ ތަފްސީލެއް ދީބަލަ؟\nއަޅުގަނޑުމެން މިހާރު ބާޒަރަށް ނެރެފިން ދެ ކަލެކްޝަނެއް. ފުއްޓަރު ކަލެކްޝަނާއި އަދި ބުސްތާން ކަލެކްޝަން. ފުއްޓަރު ކަލެކްޝަން އަކީ ރާއްޖޭގެ ޖަޒީރާވަންތަ ކަމުން އިންސްޕަޔާ ވެގެން ނެރުނު ކަލެކްޝަނެއް. މީގައި މި ހިމެނެނީ ރިނެދެއްޔާއި ސަނދަރަ ބޮއްޔާއި ފޫއެނބުރި، އަދި ފަސް އިނގިލި. މިއަށް ވަރަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބުނު. މިގޮތުން ހުޅުމާލޭގައި ސީ ސަން ބީޗްގައި ޑިސެމްބަރު މަހު ޕޮޕް އަޕް ޝޮޕެއް ބޭއްވިން. އެއިން ލިބުނު ތަރުހީބު ބޮޑުވުމުން ނިންމީ އިތުރި ކަލެކްޝަނެއް ނެރެން. ދެން މިގޮތުން ރާއްޖޭގެ ގައުމީ މާ، ދިވެހި ފިނިފެންމަލަށް ހާއްސަކޮށްގެން މި ނެރުނީ ބުސްތާން ކަލެކްޝަން. ދެން މި ކަލެކްޝަނަށް އިތުރު ފުރިހަމަކަމެއް ގެނެސްދިނުމަށް އެކި އެކި މާމެލާ މެލި މި ކަލެކްޝަންގައި ހިމަނާލީ. މިގޮތުން، ސަންފްލާވާ އަދި ޑެއިޒީމާވެސް ހިމެނޭނެ.\nބުސްތާން މިއީ ކޮންކަހަލަ ނަމެއް؟\nބުސްތާނަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާފަ ގެ ފަރާތުން އިންސްޕަޔާވެގެން ނެރުނު ކަލެކްޝަނެއް. މިއީ ދިވެހިބަހެއް. މާ އާއްމުނޫނަސް މި ނަމުގެ މާނައަކީ ބަގީޗާ. ކާފައަކީ ދިވެހި ބަހަށާއި ދިވެހި ބަހުގެ އަދަބީ ކަންކަމަށާއި ބަގީޗާއަށް ވެސް ލޯބިކުރާ މީހެއް.\nޝަފަގުގެ މި މަސައްކަތް އޮންނަ ގޮތް ކިޔާދީ ބަލަ؟\nއަޅުގަނޑު ކަލެކްޝަނެއް ނެރުމުގެ ކުރިން އެންމެ ފުރަތަމަ ކޮންސެޕްޓުއަލައިޒް ކުރަނީ. ކޮން ކުލަތަކެއްތޯ ގުޅޭނީ. ކޮބައިތޯ އެންމެ މީހުން ގަޔާވާނެ ކުލަތަކަކީ. އަދި ކޮން މާކެޓް ސެގްމެންޓަކަށްތޯ ކޭޓާ ކުރަނީ. ސިމްޕަލްކޮށް ހެދުން އަޅާމީހުންނަށް ތޯ ނުވަތަ ބޮހީމިއަން ތީމް ހެދުން އަޅާ މީހުންނަށްތޯ. ދެން އެއަށްފަހު ޑިޒައިން މަސައްކަތް ކުރަނީ. ކަންފަތުލާ އެއްޗިހި ހަދަން ބޭނުން ކުރަނީ ހާއްސަ ޕޮލީ ކްލޭއެއް. މިއީ ހަމަ ކޮލިޓީ ރަނގަޅު ޑޫރަބްލް އެއްޗެއް. ދެން ބޭނުންވާ މޯލްޑްއަކަށް ޑިޒައިން ނެރެ މޯލްޑްކޮށް ބޭކް ކުރަނީ. ބައެއް ޑިޒައިންތަކަކީ އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް މޯލްޑްހަދާފައި. އަނެއްބައި މިއީ ރެޑީ މޭޑް މޯލްޑްތަކެއް. ދެން އޮންނަނީ ރަނގަޅަށް ހިއްކާ ހަދާ ބުރުމާ އިން ތޮރުފާ އެއަށް ބޭނުންވާ ލޯވަޅު ކަނޑާ އިންޑަސްޓްރިއަލް ގުލޫ އިން ތަތްކުރަނީ. މުޅި ޕްރޮސެސްއަށް ނަގާ ތިން ދުވަސް!\nކިހިނެއް މި މަސައްކަތް ދަސްކުރީ؟\nޝަފަގް މި މަސައްކަތް ދަސްކުރީ ހަމަ އެކި އެކި އޮންލައިން ޓިއުޓޯރިއަލް ބަލައިގެން. އަދި އެއްޗެއް ނޭނގިގެން ނުވަތަ ކަންފަތުލާ އެއްޗެއް ހެދުމުގައި އެއްވެސް މައްސަލައެއް އުޅޭނަމަ އޮސްޓްރޭލިއާ ޑިޒައިނާސްއަށް މެސެޖުކުރަން. ދެން އެމީހުން ވަރަށް އެޙީތެރިވޭ. ހަމަ އެކި ފަހަރުމަތިން ޓްރައިކޮށްގެން މިހިރީ ޓެމްޕަރޭޗާ ބަހައްޓަންވީ އެންމެ ރަނަގަޅުވަރާއި އެއްޗެހި ވެސް ދަސްކޮށްފައި.\nރިފްގާ މި ކުރަނީ ކޮން މަސައްކަތެއް؟\nއަޅުގަނޑަށް އޮންނަނީ މި އެއްޗެހި ވަކިވަކިން ފޮޓޯ ނަގައި ޕްރޮޑަކްޓް މާކެޓް ކުރުން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޕޭޖުގައި ހުންނާނީ މުޅިންވެސް އަމިއްލައަށް ނަގާ ފޮޓޯ. މީގެ އިތުރުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޕްރޮޑަކްޓް ޕްރޮމޯޝަންގެ ހުރިހާ ކަމަކާއި ކަސްޓަމަރުންނާއި ޑީލް ކުރަނީ އަޅުގަނޑު. އަދި މާކެޓް ކުރުމަށް އިންފުލުންސާސްއަށް ޕީއާރް ޕެކޭޖެވެސް ދެން. އަދި ޕޮޕް އަޕް ޝޮޕް ރާވާ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސަން. އެގޮތުން މިއަދުވެސް ޖޭޒް ކެފޭގައި އޮބައޮތް ޕޮޕް އަޕް އިވެންޓެއް.\nއިތުރު ކަލެކްޝަނެއް ފެނިދާނެތަ؟\nމި އަންނަ ރޯދަމަހަށް ފަހު ގަސްދު ކުރަން ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަ ކަލެކްޝަންއެއް ނެރެން. އަދި ވިޔަފާރި ފުޅާ ކުރުމުގެ ގޮތުން ޓީޝާޓްތަކެއް ނެރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް އެބަ ކުރިއަށް ގެންދަން. މީގެ އިތުރުން ވެސް ޝަފަގް އަމިއްލައަށް ފަހާ ޕާސްތަކަކާއި ކްލަޗްތަކެއް އެބަ ވިއްކަން. މި އަހަރުގެ ސްކޫލް ސީޒަންގައި ޕާސްތައް ވަރަށް ހިނގި. ކްލަޗް ދަބަސްތަކަކީ އަޅުގަނޑު ކަސްޓަމައިޒްކޮށް ހަދާ ދަބަސްތަކެއް. ހަފްލާއަކަށް ދިވެހި ޑިޒައިނެއްގެ ހެދުމެއް ލާނަމަ އެއާއެކު ހިފާލާނެ ހާއްސަ ނަލަ ދަބަހެއް. މިހާރުވެސް މި ވިއްކަން. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މީރު މީރާ ޕްރޮޑަކްޝަންގެ "ކުރި" ބްރޭންޑްގެ ކާށިތެޔޮ ޑިސްޓިރިބިއުޓްކުރާ ވެސް ބައެއް. ބިއްލޫރި ފުޅިއެއްގައި ނައިފަރުން ހާއްސަކޮށް ތައްޔާރު ކޮށްގެން ގެންނަ މި ކާށިތެޔޮ ކަސްޓަމަރުންނަށް ފޯރުކޮށްދެނީ ވެސް އަޅުގަނޑުމެން.\nވިޔަފާރި ފުޅާކުރަން ބޭނުންވަނީ ކޮންކަމެއް؟\nއަޅުގަނޑުމެންނަށް ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި މާކެޓް އެބައޮތް. އެކަމަކު މިވަގުތު އަދި ވެބްސައިޓެއް ނެތް. ދެން ޝިޕިން ފީ އާއި މި ކަހަލަ ދަތިތަކެއް އެބަހުރި. ހީވެސް ނުކުރާވަރަށް ޒުވާނުން މި ވިޔަފާރި ބަލައިގަނޭ. އެހެން ނަމަވެސް ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް އާއްމުކޮށް މި ހުންނަ ގޮންޖެހުންތައް، އިތުބާރާއި، ބަލައިގަންނަވަރާއި ފުރުސަތުތައް މަދުކަން ފާހަގަވޭ.\nއެންމެ ބޮޑަށް ސަޕޯޓް ދެނީ ކޮންބައެއް؟\nކުޑަ ފައިސާކޮޅެއްގެ އިންވެސްޓްމަންޓަކުން ފެށި މި ވިޔަފާރި ގާތްގަނޑަކަށް ދެ އަހަރު ދުވަސްތެރޭ މިވަރަށް ކުރިއަށްދާން އަޅުގަނޑުމެން އާއިލާގެ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން ލިބުނު. މީގެ ސަބަބުން އާއިލީ ގުޅުންވެސް ބަދަހިވެއްޖެ. ޑެލިވަރީ ކުރުމުގައި އާއި ޕޮޕް ޝޮޕްގައި މުޅި އާއިލާ ބައިވެރިވޭ.