Adhabeh ge gothun kuhverin hidumathah nerun, adhi ves thanfeezu nukurevi! | Mihaaru\nމީހަކު ހައްޔަރު ކޮށްގެން ގެންދަނީ: މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުވުމުގެ އަދަބު ރާއްޖޭގައި ތަންފީޒެއް ނުކުރޭ --ފޮޓޯ/ޕޮލިސް\nއަދަބެއްގެ ގޮތުން ކުށްވެރިން ހިދުމަތަށް ނެރުން، އަދިވެސް ތަންފީޒުނުކުރެވި!\n02 ޖެނުއަރީ 2019 - 08:59 12 comments\nއާ ގާނޫނުލް އުގޫބާތަށް އަމަލު ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގައި އެންމެ ބޮޑު ފާޑުކިޔުމެއް އަމާޒުވި އެއް ކަމަކީ ކުށްތަކަށް އަންނަމުން ދިޔަ ޒަމާނާ ނުގުޅޭ އަދަބުތަކެވެ. މި ޒަމާނާ ނުގުޅޭ އަދި ބައެއް ކުށްކުށާ އެކަށީގެންނުވާ ކުދި ޖޫރިމަނާތަކާއި އަރުވާލުން ފަދަ އެއްވެސް އަދަބަކަށް ނުވާ އަދަބުތަކަކީ ބައި ގަރުނަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައި އޮތް މުސްކުޅި ގާނޫނުލް އުގޫބާތެއްގެ ސަބަބުން ނިކުތް މައްސަލަތަކެވެ.\nއެކަމަށް ނިމުން އައީ އާ ގާނޫނުލް އުގޫބާތަށް 2015 ގައި އަމަލު ކުރަން ފެށުމާ އެކު އެވެ. އާ ގާނޫނުލް އުގޫބާތާ އެކު، ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ޒަމާންވީ އެތައް ބަދަލުތަކެއް އުފަންވި އެވެ. ޒަމާނާ ގުޅޭ ގޮތަށް އާ ކުށްތައް އުފަންވި އެވެ. ޒަމާނާ ގުޅޭ އެކަށީގެންވާ އަދަބުތަކެއް ހިމެނުނެވެ. އަދި ޖަލަށްލުމުގެ އިތުރުން ވެސް މުޅިން އާ އަދަބުތަކެއް ތައާރަފްކުރި އެވެ.\nއޭގެ ތެރެއިން އެއް ކަމަކީ މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުން އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި ލިޔެވިގެން ދިއުމެވެ. އެކަމަކު މިއީ މިއަދާ ހަމައަށް އެއްވެސް މިންވަރަށް ތަންފީޒު ނުކުރެވި އޮތް އަދަބެކެވެ. މިފަދަ އަދަބުތަކެއް ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި އޮތްކަން ވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގެ އެވެ. އަދި އެފަދަ އަދަބުތައް ދެވެން ނުފެށި އޮތް ސަބަބާ މެދު ސުވާލު އުފެދެ އެވެ.\nމުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުވުމަކީ ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގެ ދަށުން ޖަލަށްލުން ފިޔަވައި ދޭ އެހެން އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އަދަބެކެވެ. މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ އިތުރުން ގޭ ބަންދާއި ޖޫރިމަނާ އާއި ފަރުވާގެ ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރި ކުރުވުމާއި ޕްރޮބޭޝަންގައި ބެހެއްޓުން ފަދަ ކަންކަން ވެސް ޖަލަށްލުމުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ. ޚާއްސަކޮށް ކުދި ކުށްތަކުގައި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުވުން ފަދަ އަދަބުތައް ކަނޑައަޅަން ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގެ ދަށުން ފުރުސަތު އެބަ އޮތެވެ.\nގާނޫނުލް އުގޫބާތު ބުނާ ގޮތުން މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރަން އަންގާ ކަންކަން ވާން ޖެހޭނީ މުޖްތަމައުގެ ކުރިމަތީގައި އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭ ކަންކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ އަދަބުތައް ކަނޑައަޅާ ނަމަ، ކުށްވެރިޔާގެ ހާލަތަށާއި އޭނާގެ ހުރި ހުނަރުތަކާއި މުޖްތަމައުގެ ބޭނުންތަކަށް ވެސް ރިއާޔަތް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. މިސާލަކަށް މުޖްތަމައަށް ފައިދާ ކުރާނެ ޚާއްސަ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށް ދިނުމުގެ ގާބިލްކަން ނުވަތަ ހުނަރު ކުށްވެރިޔާގެ ކިބައިގައި ހުރެއްޖެ ނަމަ، ޖަލަށްލުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަންކަން އެހެން މީހުންނަށް ދަސްކޮށްދިނުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކުރެވިދާނެ އެވެ.\nޖަލަށްލުން ފިޔަވައި މިފަދަ އަދަބުތައް ދޭ ނަމަ، ދެވޭނެ މިންވަރު ވެސް ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެފައި އެބަ އޮތެވެ. މިސާލަށް އެއް އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ބަދަލުގައި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރަން އެ މީހަކަށް އަމުރު ކުރާ ނަމަ، އެއީ 1920 ގަޑިއިރު (80 ދުވަސް) ޚިދުމަތެވެ. އެ މުއްދަތުގައި ޝަރުތަކާ ޚިލާފްވެއްޖެ ނަމަ، އެ މީހެއްގެ މައްޗަށް އަލުން ޖަލު އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ވެސް އެ ގާނޫނުން ދީފައި އެބަ އޮތެވެ.\nގާނޫނުގައި މިފަދަ އަދަބުތައް ހިމަނާފައި އޮތަސް، މިކަންކަން ތަންފީޒު ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ނިޒާމެއް މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް ނެތެވެ. މިސާލަކަށް އަދަބެއްގެ ގޮތުން މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރަން މީހަކަށް ކޯޓުން އަމުރު ކޮށްފި ނަމަ، އެފަދަ އަމުރުތައް ތަންފީޒު ކުރާނީ ކޮން މުއައްސަސާއަކުން ކަމެއް އަދި އަމުރާ އެއްގޮތަށް އޭނާ ޚިދުމަތް ކުރޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބަލައި، މޮނީޓާ ކުރުމާ ބެހޭ އުސޫލުތަކެއް ނުވަތަ ގަވާއިދުތަކެއް ވެސް ނެތެވެ. އަދި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރުވޭނެ މަސައްކަތްތަކަކީ ކޮބައިކަން ވެސް މިހާތަނަށް ކަނޑައެޅިފައެއް ނެތެވެ.\nނަތީޖާއަކަށް ވީ ގާނޫނުލް އުގޫބާތަށް އަމަލު ކުރަން ފެށިތާ ތިން އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވީއިރު ވެސް، އަދިވެސް ދެވެން މި އޮތީ ޖަލަށްލުމުގެ އަދަބާއި ގޭ ބަންދާއި ޖޫރިމަނާގެ އަދަބެވެ. މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމާއި ޕްރޮބޭޝަން ފަދަ ކަންކަމުގެ ބޭނުމެއް ނުހިފަ އެވެ.\nގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި ހުރި އެފަދަ އަދަބުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ގަވާއިދުތަކެއް ހަދަން ޖެހޭނެ ކަމަކަށް ނުވަތަ ގަވާއިދުތައް ހަދަން ޖެހޭނީ ކޮން މުއައްސަސާއަކުން ކަމެއް އެ ގާނޫނުގައި ބުނެފައެއް ނެތެވެ. އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި އެފަދަ އަދަބުތަކާ ބެހޭ ގަވާއިދުތަކެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް 2015 ގައި ހޯމް މިނިސްޓްރީން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ކުރި އެވެ. އެކަމަކު އެއިން އެއްވެސް ގަވާއިދެއް އާންމުކޮށް، އަމަލު ކުރަން ފަށާފައެއް ނުވެ އެވެ.\nކްރައިމް ސީނެއްގައި ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވަނީ --ފޮޓޯ/މިހާރު\nމުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމާއި ޕްރޮބޭޝަން ފަދަ އަދަބުތައް ދިނުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުމަކީ އަލަށް ކުށުގެ ވެށީގެ ތެރެއަށް ވަންނަ މީހުން އެކަމުން ދުރުކޮށް އިސްލާހު ކުރުމެވެ. ޖަލުގެ އަދަބަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ކުށްވެރިން އިސްލާހު ކުރަން ދޭ އަދަބަކަށް ވިޔަސް، ޖަލުގެ އަދަބަށް ފަހު މުޖްތަމައަށް ނިކުތުމުން ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ގޮންޖެހުންތައް ބައެއް ފަހަރު ބޮޑެވެ. ޚާއްސަކޮށް ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ މުޖްތަމައެއްގައި މި ގޮންޖެހުންތައް ވަކިން ބޮޑެވެ.\nކިތަންމެ ކުޑަ ކުށެއްގައި ވެސް ޖަލުގައި މުއްދަތެއް ހޭދަކޮށް، ޖަލުން ނިކުތުމަށް ފަހު މުޖްތަމައުގެ ތެރެއިން، ކުރިމަތިވާ އެކި ގޮންޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އަނެއްކާވެސް ކުށުގެ ވެށީގެ ތެރެއަށް ބައެއް މީހުން އެނބުރި ދެ އެވެ. ޖަލުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ވެއްދުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުދި ކުށްތަކުގައި މިފަދަ އަދަބުތައް ދިނުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބޭނުމަކީ އެކަންކަން މަދު ކުރުމެވެ.\nވަކި ބާވަތެއްގެ އިސްލާހީ ޕްރޮގްރާމްތަކެއްގައި ބައިވެރިވާން ޖެހޭ ގޮތަށް ޝަރުތުތަކާ އެކު ކުށްވެރިން ދޫކުރުމަކީ ރާއްޖޭގައި ކުރިން ވެސް ކުރަމުން އައި ކަމެކެވެ. އެކަމަކު މިހާތަނަށް އެކަން ކުރަނީ ޖަލުގައި ނުވަތަ ބަންދުގައި ވަކި މުއްދަތެއް ހޭދަކުރުމުން ދޫކުރާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އެކަމަކު ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގެ ދަށުން ހަމަޖައްސާފައި އޮތީ ޖަލުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް އެފަދަ މީހުން އެއްވެސް ވަރަކަށް ނުވައްދައި، ކޯޓުގެ އެކަނި ބާރުގެ ތެރެއިން މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުވާ ނުވަތަ ރިހެބިލިޓޭޝަންގައި ބައިވެރިކުރުވާ ނިޒާމެކެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ދައުލަތުން އުފުލަން ޖެހޭ ބުރަތައް ވެސް މިިފަދަ ނިޒާމުތަކުގެ ސަބަބުން ކުޑަވެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކުގައި ގައިދީންނަށް އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 100 މިލިއަނަށް ވުރެ ވެސް ގިނަ ރުފިޔާ ޚަރަދުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ނިސްބަތުން ކުޑަ އަދަދެއް ނޫނެވެ. އެހެންވެ، ސީރިއަސް ނޫން ކުށްތަކުގައި އަދި އަލަށް ކުށަށް އަރައިގަންނަ މީހުން ޖަލަށްލުމުގެ ބަދަލުގައި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމާއި ޕްރޮބޭޝަން ފަދަ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ގެންދާ ނަމަ، ދައުލަތަށް ލުއިވާނެ އެވެ.\nއަދަބެއްގެ ގޮތުން މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަކީ ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ކުރީއްސުރެން ފެށިގެން ތަންފީޒު ކުރަމުން އަންނަ ކާމިޔާބު ނިޒާމެކެވެ. އެކި ކުށްތަކާ ގުޅިގެން މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިންނާއި ފިލްމީ ތަރިންގެ މައްޗަށް ވެސް އެފަދަ އަދަބުތައް ކަނޑައަޅާފައި އެބަ ހުއްޓެވެ.\nގާނޫނީ ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ނަޒަރުގައި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމާއި ޕްރޮބޭޝަން ފަދަ އަދަބުތައް ތަންފީޒު ނުކުރެވި އޮތީ އެކަންކަން ކުރެވޭނެ ނިޒާމްތަކެއް ރާއްޖޭގައި މިވަގުތު ނެތުމުންނެވެ. ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި އެފަދަ އަދަބުތައް ލިޔެފައި އޮތަސް، އެ އަދަބުތައް ތަންފީޒު ކުރުމާއި އެކަންކަމުގައި އަމަލު ކުރާނެ ގަވާއިދުތަކެއް ނުވަތަ އުސޫލުތަކެއް އެކުލަވާލެވިފައި ނެތް ކަން އެ ބޭފުޅުން ވެސް ފާހަގަކުރައްވަ އެވެ.\n"ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި އޮވޭ ޖަލަށްލުން ފިޔަވައި އަދަބެއްގެ ގޮތުން ކޯޓުން ކުރާ އެހެން އަމުރަކާ ޚިލާފްވެގެން ދައުލަތުން ހެއްކާ އެކު އެކަން ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފި ނަމަ، އަލުން ޖަލު އަދަބެއް ކަނޑައެޅޭނެ ކަމަށް. އެކަމަކު އަދަބެއްގެ ގޮތުން ޖޫރިމަނާ ކުރުމުން އެ ޖޫރިމަނާ ނުދެއްކީމަ ވެސް ދައުލަތުން އެކަން ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ މެކޭނިޒާމެއް ނެތް އަދިވެސް." ގާނޫނީ ދާއިރާގެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ޖަލު އަދަބުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކުރިމަތިވާ އެހެން މައްސަލަތަކަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހައްލަކީ ޕްރޮބޭޝަނާއި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުން ފަދަ އަދަބުތައް ދެވެން ފެށުމެވެ. އެފަދަ އަދަބުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި ދީފައި އޮތަސް، އެފަދަ އަދަބުތައް ކޯޓުތަކުން އާންމުކޮށް ކަނޑަނާޅަނީ ތަންފީޒު ކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް މިހާރު ނެތުމުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަބަދުވެސް މިފެންނަނީ ޖަލު ހުކުމްތައް ތަންފީޒު ކުރެވޭތަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިހާރު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ގޭ ބަންދާއި ޖޫރިމަނާގެ އަދަބުތައް މަދުން ނަމަވެސް ކަނޑައެޅެނީ އެފަދަ ނިޒާމުތަކެއް ގާނޫނުލް އުގޫބާތު އައުމުގެ މާ ކުރިން ވެސް ރާއްޖޭގައި އޮތުމުންނެވެ. އެކަމަކު އަދަބެއްގެ ގޮތުން މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ނަމަ، އެ މީހަކު ކުރަން ޖެހޭނެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ކުރިއާލާ އެނގިފައި އޮތުން މުހިންމެވެ.\n"ކޮމިއުނިޓީ ސާވިސްގެ އަދަބަކަށް އެދޭކަށް ވެސް މީހަކަށް ނުކުރޭނެ ދެއްތޯ އޭގައި ކުރަން ޖެހެނީ ކިހާ ވަރެއްގެ ކަމެއް ނުވަތަ މަސައްކަތެއް ކަން ކަން އެނގެން ނެތީސް؟. އެހެންވީމަ ގަވާއިދުތަކެއް ނުވަތަ އުސޫލުތަކެއް މީގައި ބޭނުންވަނީ" ގާނޫނީ ދާއިރާގެ އެހެން ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުރީގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލް ހުސައިން ޝަމީމްގެ ޚިޔާލު ތަފާތެވެ. އޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި ހުރި އެފަދަ އަދަބުތައް އެއްވެސް ވަރަކަށް ކަނޑަނޭޅި އަދި ތަންފީޒު ނުކުރެވި އޮތީ ގާނޫނުލް އުގޫބާތާ މެދު މުއައްސަސާތަކުގެ މެދުގައި ހޭލުންތެރިކަން ކުޑަވުމުންނެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މުޖްތަމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމާއި ޕްރޮޮބޭޝަން ފަދަ އަދަބުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން އިތުރު ގަވާއިދުތަކެއް ނެތަސް، އެއީ ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގެ ދަށުން މިހާރު ވެސް ކުރެވެން އޮތް ކަމެކެވެ.\n"ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައެއް ނޯންނާނެ ވަކި ގަވާއިދެއް ހަދާކަށް. އެހެންވީމަ އެ ގަވާއިދެއް ނެހެދިގެން އެކަން ތަންފީޒު ނުވާންވީ ސަބަބެއް ނެތް،" ޝަމީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޖަލަށްލުމަކީ ދެވޭ ހަމައެކަނި އަދަބު ކަމަށް ދެކެމުން އައި ޒަމާން މިހާރު ފާއިތުވެއްޖެ އެވެ. ކުދި ކުށްތަކުގައި ނުވަތަ އަލަށް ކުށް ކުރާ މީހުންގެ މައްސަލަތަކުގައި ޖަލު އަދަބުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިން އިސްލާހުވުމަށް ވުރެ ބޮޑަށް ކުށުގެ ވެށީގެ ތެރެއަށް ދާ މީހުން އިތުރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އެހެންކަމުން އެ ނޫން ގޮތަކަށް ކަން ކުރަން ގާނޫނުލް އުގޫބާތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުސޫލު ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ކުށްކުރުން ރީހެބިލިޓޭޝަން ޕްރޮގްރާމް ކުށްވެރިން ކުށްވެރިން ރިހަބިލިޓޭޓްކުރުން ގާނޫނުލް އުގޫބާތު ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމު


SunOnline: Horafushi Saleem Column: E magubaraa vashaigen oi dhemen jehuny keehve?\nއެމަޤުބަރާ ވަށައިގެން އޮއި ދެމެން ޖެހުނީ ކީއްވެ؟\nމުޙައްމަދު ސަލީމް (ހޯރަފުށި) 08 May 2016, 19:32\nއަލިރަސްގެފާނު މަޤުބަރާ -- ސަން ފޮޓޯ\nދިވެހި ތާރީޚުގައި އަކުރުން އަކުރަށް ލިޔެފައިވާ އެއް ޢިބާރާތަކީ، 1558 މ. ގައި، ޕޯޗުގީޒުންގެ ހަނގުރާމަވެރި ތިން ގުރާބެއްގައި ބަޑިއާއި ސިލޭހަ ތަކާއެކު ޕޯޗުގީޒުން މާލެއަށް އަރައިގަތް ކަމަށެވެ. އެވަގުތު ހުންނެވި އައްސުލްތާން ޢަލީ6، (އަލިރަސްގެފާނު)، އެމީހުންނާދެކޮޅަށް ހަނގުރާމައަށް ނިކުންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް ޢީދު މިސްކިތާއި ހަމައަށް ވަޑައިގެން ފަހަތް ބައްލަވައި ލެއްވިއިރު، އަރިހުގައި ތިއްބެވީ ބޮޑުވަޒީރާއި ޚައްދާމުންކުރެ އެންމެ ބޭކަލެކެވެ.\nއެދުވަހު ކަންވީގޮތް އެފޮތުގައި ސިފަކޮށްދީފައިވެސް އޮވެއެވެ. މި ސިފަކޮށްދިނުމުން އެނގިގެންދަނީ، އެ ތިންބޭފުޅުން އެވަގުތުވެސް ނިންމެވީ އަމާން ދެއްވަން ނޫންކަމެވެ. ހިތްވަރުގަދަ އެ ތިން ދަރިން ހަނގުރާމަޔާ ކުރިމަތި ލެއްވި ކަމެވެ. ޢަލި ރަސްގެފާނުގެ ކަނޑީގެ ހުނރަށް ޕޯޗުގީޒުންނަށް ސިހުންލިބި ފަހަތަށް ޖެހިލި ކަމެވެ. އަދި މި ހަނގުރާމައިގާ ޕޯޗުގީޒުންޖެހި ބަޑިއެއްގެ އުންޑައަކުން ޢަލި ރަސްގެފާނު ޝަހީދުވެ ވަޑައި ގެންނެވިކަމެވެ. އަނެއް ދެބޭފުޅުންވެސް ޝަހީދުވި ކަމެވެ.\nކޮންމެއަކަސް މިދެންނެވި ޙާދިސާ ހިނގައިފިއެވެ. އެއީ މާލޭގެ ހުޅަނގުފަރާތު ގޮނޑުދޮށެވެ. ޢަލިރަސްގެފާނު ޝަހީދުވެގެން ވެއްޓިވަޑައިގެން އޮންނެވީ އެދިމާ އަތިރި މަށްޗަށެވެ. ރާޅު ފޯރާ ފަށަށެވެ. އެހައިތަނުން ދިވެހިންގެ ބަޔަކު ނިކުމެ، ރަސޗގެފާނު އެ އޮންނެވި ތަނުގައި ފަސްދާނަ ލެއްވީއެވެ. އެއަށްފަހު މަހާނަ ވަށައި ގާތަކެއް ޖައްސައި، ގައު ފާރެއް ލީއެވެ. ދެން ފެންނަން އޮތީ އެ ގައު ފާރު ވަށައިގެން އޮއި ދެމެމުންދިޔަ މަންޒަރެވެ. ސުރުޚީގައި އަޅުގަނޑު ސުވާލު އުފައްދާފައި އެވާ ހިސާބަށް މި އައުދެވުނީއެވެ. އަޅުގަނޑު ކޮށްފައިއެވާ ސުވާލަކީ، " އެ މަގްބަރާ ވަށައިގެން އޮއި ދެމެން ޖެހުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟."\nޢަލިރަސްގެފާނަކީ ރަސްކަލެކެވެ. ޝަހީދެކެވެ. ނަމަވެސް އެވަރަކުން އެ ޝަޚުސިއްޔަތު އަދި ބުނެއެއް ނުދެވެއެވެ. އެވާހަކަ ބުނެދެވެން އަންނަނީ މާޒީގެ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ފަހަތަށް ޖެހިލައިގެންނެވެ. ސިފަކޮށްދޭން އަޅުގަނޑު މި އުޅޭ މަންޒަރުގެ ފޮޓޯތައް ހުރީ އެހާ ހަމައިގައެވެ.\nމަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިޔާ ޖޯޖު ޝޫރް ހަމަރ ލިޔުއްވި " ފްރެންސިސް ޒޭވިއަރ ހިޒް ލައިފް ހިޒް ޓައިމް" އަކީ، ޕޯޗުގީޒުން މީލާދީ ސަނަތުގެ 16 ވަނަ ޤަރުނުގައި ދުނިޔޭގައި ބާރު ހިންގަމުންދިޔަ ގޮތް ސިފަކޮށްދޭ ފޮތެކެވެ. މި ފޮތުގައި އިންޑިއާގައި އޭރު އޮތް ޕޯޗުގީޒުންގެ ބާރާއި ޕޯޗުގީޒުންގެ ފަރާތުން އެއިރަކު ހުންނަވާ ގަވަރުނަރުން، ޕޯޗުގީޒު ރަސްގެފާނަށް ފޮނުއްވަމުންދިޔަ ސިޓީފުޅުތަކުން ވަރަށް ގިނަ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު ބަލާލަން މިއުޅެނީ އެފަދަ ސިޓީއަކަށެވެ.\nއެއީ 1550 މ. އެވެ. ކޮއްޗޭގައި ހުންނެވި ޕޯޗުގީޒުންގެ ގަވަރުނަރަކީ ރޯރްގް ކަބްރާލް އެވެ. އޭނާ ޕޯޗުގީޒު ރަސްގެފާނަށް ލިޔުއްވި ސިޓީފުޅެއްގައި ބުނެފައި އޮތީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޙަސަން ރަސްގެފާނު ( ނުވަވަނަ ޙަސަން ރަސްގެފާނު) ގެ އަނބިކަނބަލުން، އެނާގެ ތިމާގެފުޅު ބޭފުޅަކާއެކު ގަވަރުނަރު އަރިހަށް ޝަކުވާ އާއިގެން އައިއްސި ކަމަށެވެ. އެ ޝަކުވާއަކީ ޙަސަން ރަސްގެފާނު އެކަމަނާގެ މުދާތައް އަތުލައްވައި ގަނޑުވަރުން ނެރެލެއްވުމެވެ.\nއެވަގުތު ގަވަރުނަރު ނިންމެވީ އެކަމަނާ އަތްޕުޅަށް ޙަސަން ރަސްގެފާނަށް އަރުވަން ސިޓީފުޅެއް ދެއްވުމަށެވެ، ނަމަވެސް ކުއްލިއަކަށް ފެނުނީ ޙަސަން ރަސްގެފާނުވެސް ގަވަރުނަރު އަރިހަށް ވަޑައިގަތް ތަނެވެ. އަދި އެކަމަނާގެ ޝަކުވާ ގަވަރުނަރަށް އުފުއްލެވިއެވެ. ރަސްގެފާނު އެދިވަޑައިގަތީ އެކަމަނާ އާއި އެއް ފަސްގަނޑެއްގައިވެސް ހުންނަވަން ބޭނުންފުޅު ނުވާކަމަށާއި އެކަމަނާ ހިފެހެއްޓެވުމަށެވެ. ސަބަބަކަށް ވިދާޅުވީ އެކަމަނާއަކީ، ޙަސަން ރަސްގެފާނުގެ ބޮޑުބޭބޭފުޅަށާއި އަދި ޙަސަން ރަސްގެފާނުގެ ކުރިން ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި އައްސުލްތާން މުޙަންމަދު ރަސްގެފާނާއިވެސް ކައިވެނިފުޅު ބެއްލެވި ބޭކަނބަލެއްކަމަށާއި މުޙަންމަދު ރަސްގެފާނު ޚަންޖަރެއް ހަރާލައިގެން ޝަހީދު ކޮށްލީވެސް އެކަމަނާ ކަމަށެވެ.\nމި ފޮތުގައި މިހެން މިވާހަކަ އޮންނައިރު، ދިވެހި ތާރީޚުގައި ބުނަނީ 1548 މ. ގައި ސުލްތާން ޙަސަން ސީރާޒީ އަވަހާރަ ވުމުން ރަސްކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި އައްސުލްތާން މުހަންމަދު ރަސްގެފާނު އަވަހާރަކޮށްލީ9ވަނަ ޙަސަން ރަސްގެފާނު ކަމަށެވެ. 1550 ގައި ޙަސަން9، ރަސްކަމަށް ވަޑައިގަތީ ،އޭނާގެ ބޭބޭފުޅު މުޙަންމަދު ރަސްގެފާނު ޤަތުލްކޮށްފައިކަމެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ދެން މިފެންނަނީ އެހެން މަންޒަރެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް ފެނުނީ ޙަސަން ރަސްގެފާނު 1551މ.ގައި ތަޚުތު ދޫކޮށްލައްވައި ކޮއްޗޭއަށް ޙިޖުރަކުރެއްވި ތަނެވެ. އަދި 1 ޖެނުއަރީ 1552 ގައި ނަސާރާދީނަށް ވެދެވަޑައިގެންނެވި ތަނެވެ. އެއަށްފަހު،ޙަސަން ރަސްގެފާނު ރާއްޖެއަށް ޕޯޗުގީޒުންގެ ހަނގުރާމަވެރިން ފޮނުއްވަމުން ގެންދިޔަ ތަނެވެ. އެއްބޭނުންފުޅަކީ، އޭރު އިސްކޮށް ތިއްބެވި ޢަބޫބަކުރާއި ޢަލީ އާއި ބޮޑުން ނަސޯރާދީނަށް ވެއްދުމަށްޓަކައި ގޯވާއަށް ގެންދެވުމެވެ. އަނެއް ބޭނުންފުޅަކީ އެރަސްގެފާނުގެ މުދައު ހޯއްދެވުމަށާއި ރާއްޖޭގެ ބައެއް ރަށްތައް އަތުލެއްވުމެވެ. ނަމަވެސް މިއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު އަބޫބަކުރު އަދި ޢަލީ އިސްކޮށް ތިއްބަވައިގެން ޕޯޗުގީޒުންނާއި ހަނގުރާމަކޮށް އެމީހުން ބަލިކޮށް، ނައުފަހަރަށް ދާންދެއް އަތުލައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. މި ދުވަސްވަރު ޢަލީ އާއި އަބޫބަކުރަކީ ރާއްޖެ ދިފާޢު ކުރެއްވުމުގެ ހަނގުރާމައިގެ އާރުކާޓީންނެވެ. ދިވެހި އަސްކަރުގެ ޖެނެރަލުންނެވެ. އެބޭފުޅުންގެ ހެވިކަމުގެ ހުނަރަކީ ޙައިރާން ކުރުވަނިވި ކަންކަމަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.\nޙަސަން ރަސްގެފާނު، ރަސްކަން ދޫކޮށްލެއްވުމުން ތަޚުތު އޮތީ ހުހަށެވެ.3އަހަރު ރަސްކަލަކު ނެތި ފަޅުވެފައި ތަޚުތު ހުއްޓެވެ. އެދުވަސް ވަރު ރާއްޖޭގެ ކަންކަން ހިންގެވީ ޢަބޫބަކުރު ( ފަހުން ރަސްކަލެއް) ކިޔުނު ބޭކަލަކާއި ޢަލީ ( ޢަލި ރަސްގެފާނު) ކިޔުނު ބޭކަލެއްގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން އުފެދިފައިވާ ކައުންސިލަކުންނެވެ.\nމިދެންނެވި މަންޒަރުގެ ތެރެއިން ފެންނަމުންދާ އެއް ފޮޓޯއަކީ، 1554ން155ށް ރާއްޖޭގެ ރަސްކަމަށް އަބޫބަކުރު އިސްކުރެވުނު ތަނެވެ. ނަމަވެސް ހަތަރު މަހެއްހައި ކުރު މުއްދަތެއްގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ ޙަމަލާއެއްގައި ރަސްގެފާނު ޝަހީދުވިއެވެ. އެއަށްފަހު ޢަލީ6، ރަސްކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ. ރަސްކަމުގެ ދެމަހާ ފޮއި ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބައްދަލުކުރީ ނާމާން ފަތިހެކެވެ. މާލޭގެ ހުޅަނގު ފަރާތުން ޕޯޗުގީޒުން އެރޭ މާލެއަށް އަރައިގަތެވެ. ކުއްލި ޙަމަލާއަކަށް ޢަލި ރަސްގެފާނަށް ނިކުމެވަޑައި ގަންނަވަން ޖެހިވަޑައިގަތުމެވެ. އަސްކަރުންނާއެކު ނިކުމެވަޑައިގަތް ނަމަވެސް ޢީދު މިސްކިތާއި އަރާހަމަވިއިރު އަސްކަރުންނެއް ފަހަތްޕުޅަކު ނެތެވެ. ހަމައެކަނި ބޮޑުވަޒީރާއި ޚައްދާމާއެކު އެ ހަނގުރާމަ ކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގަތެވެ. ދިވެހި ތާރީޚުގައި އެބުނާ ވަށައިގެން އޮއި ދެމެމުންދާ މަޤްބަރާއަކަށް ފެންނަން އެހުރީ އެތަނެވެ. ޢަލި ރަސްގެ ފާނުގެ މަގުބަރާއެވެ.\nމިހާ ހިސާބުން އަދި މި ފޮޓޯ ފުރިހަމައެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ، ނުވަވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނު، ރާއްޖެއިން ހޯއްދަވަން ބޭނުންވި މަންފަޢުތަކުގެ ތަސްވީރު އަދި ނުފެންނާތީއެވެ. ޕޯޗުގީޒުން ޢަލި ރަސްގެފާނު ޝަހީދުކޮށް ރާއްޖެއަށް ވެރިވެގަންނަން ދިމާވީ ސަބަބަކާއި ހުރެއެވެ. އެ ސަބަބު ފެންނަނީ، މިހައިތަނަށް އައިއިރު ޕޯޗުގީޒުންގެ ވެރިއަކަށް އިންނެވި ކުއީން ކެތެރީނާއަށް ހަސަން ރަސްގެފާނު އުފުއްލެވި ޝަކުވާއިންނެވެ. މި ސިޓީ ފުޅުގެ ވާހަކަ " ފްރެންސިސް ޒޭވިއަރ ހިޒް ލައިފް ހިޒް ޓައިމް" މި ފޮތުގައި އެބަ ބުނެއެވެ.\nކަންވެގެން އަންނަގޮތަކީ، ހަސަން ރަސްގެފާނު ނަސާރާ ދީނަށް ވެންނެވުމަށްފަހު، އޭރު ހުންނެވި ގަވަރުނަރު އެންރިކް ޑި ސޫޒާ އާއިއެކު އެއްބަސްވެފައި އޮތީ، ރާއްޖެއިން ޕޯޗުގީޒުންނަށް 500 ބަހަރުގެ ރޯނު އަހަރަކު ހޯއްދަވައި ދެއްވާނެކަމަށާއި ގަވަރުނަރު ހަސަން ރަސްގެފާނަށް 3000 ޕަރުދައުސް އަހަރަކު ދެއްވުމަށެވެ. ނަމަވެސް މިކަން ހިނގަމުން ނުދާތީ އަތްމަތި ދަތިވެގެން ހަސަން ރަސްގެފާނު ކުއިން ކެތެރީނާއަށް ޝަކުވާގެ ސިޓީއެއް ފޮނުއްވައެވެ.\nއެސިޓީގައި އެވަގުތު ހުންނެވި ގަވަރުނަރު "ބަކްރެއްތޯ" ހަސަން ރަސްގެފާނު ރާއްޖެއަށް ވަޑައިގަންނަވަން ހުއްދަ ނުދެއްވި ކަމަށާއި ފުށިގަނޑެއްގައި ރަސްކަން ކުރެއްވުމަށްވެސް އެރަދުން ކަމުނުދާނެ ކަމަށް ގަވަރުނަރު ވިދާޅުވި ކަމަށްވެސް ލިޔުއްވާފައި އޮތެވެ. މިސިޓީ ލިބިވަޑައިގަތުމުން ގަވަރުނަރަށް ކުއިން އެންގެވީ ހަސަން ރަސްގެފާނާއިމެދު ރަނގަޅަށް ކަން ކުރެއްވުމަށެވެ. އެއާއެކު ދެން ފެނުނީ ޕޯޗުގީޒު ލަޝްކަރެއް އައިސް ރާއްޖެއަށް އަރައިގަނެ އަލިރަސްގެފާނު ޝަހީދުކޮށް، ރާއްޖެ އަޅުވެތި ކުރި މަންޒަރެވެ. އެފަހަރު 15 އަހަރުގެ އަޅުވެތިކަމަކަށް ރާއްޖެ ދިޔައެވެ. ޕޯޗުގީޒުން ރާއްޖޭގެ ފައިދާ ހުރިހާގޮތަކުން ނަގަމުން ދިޔައެވެ. ހަމައެއާއެކު ގޯވާގައި ހުންނެވި ހަސަން ރަސްގެފާނަށް އެ ދެއްވާ މިންވަރެއްގެ ފައިސާވެސް ދެމުން ގެންދިޔައެވެ.\nމީލާދުގެ 16 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރެއިން، އަޅުގަނޑު ދައްކައިދޭން މަސައްކަތްކުރި ތަސްވީރަކީ މިއީއެވެ. ޢަލިރަސްގެފާނުގެ މަގުބަރާގެ ވަށައިގެން ދެމެމުން ދިޔަކަމަށް ދިވެހި ތާރީޚުގައި ސިފަކުރި އޮއިވަރާއި އެ ހަށިކޮޅު ބައްދަލުކުރަން މެދުވެރިވި ސަބަބުތަކަކީ މިއެވެ.\nމިއަދު މާލޭގެ މާފަންނު "ޝަހީދުޢަލީ ހިނގުން" ނިބަތްވަނީ އެ ޒިޔާރަތްހުރި މަގަށެޗެ. އެ މަގުގެ މެދަކާއި ހަމައިން ފެންނަން އެއޮތީ، އޭރު ވަށައިގެން އޮއި ދެމެމުންދިޔަ ޢަލިރަސްގެފާނުގެ މަޤްބަރާއެވެ. އޭގެ ފަހުން އިސްވެ ވަޑައިގަތް ރަސްރަސްކަލުން ޒިޔާރަތް ކުރައްވާ ތަނަކަށް އެ މަޤުބަރާ ވިއެވެ. ދިވެހި ތާރީޚުގައި އެ ޝަހީދުގެ ނަންފުޅު ކުލަގަދަކޮށް ފެވެން ފެށުނެވެ.\nމިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި އޮތީ މެއި މަހެވެ. އެމަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހަކީ ކަލަންޑަރު ދައްކާގޮތުން ޝަޢުބާން މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. އެދުވަސް ފާހަގަކޮށްފައި އެވަނީ " ޝަހީދުންގެ ދުވަސް" ކަމަށެވެ. ޝަހީދުންގެ ދުވަސް ނިސްބަތްކުރެވޭ ބަތަކީ، ތާރީޚުގައި ލިޔެވިފައިވާ ޢިބާރާތުންނަމަ، "އައްސުލްތާން ޢަލިއްޔު ބިން ޢަބްދުއްރަޙުމާނުލް ވަޒީރުލްޢައުޒަމް" (ސިރީ ދަ ސިޔާކަ ކައްތިރި މަހާރަދުން) ނުވަތަ އަލިރަސްގެފާނެވެ. އަޅުގަނޑު ލިޔަމުން މިއައި މަޒްމޫނުގެ ސުރުޚީ އަދިވެސް ދަންނަވާލަމެވެ. " އެ މަޤްބަރާގެ ވަށައިގެން އޮއިދެމެން މެދުވެރިވީ ކީއްވެ" ހެއްޔެވެ؟


Yameen ge sarukaarun hingi kamah bunaa jareema thah balan kulli massala eh | Mihaaru\nޔާމީންގެ ސަރުކާރުން ހިންގި ކަމަށް ބުނާ ޖަރީމާތައް ބަލަން ކުއްލި މައްސަލައެއް\nއުނގޫފާރު ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީގެ މެމްބަރު މުހައްމަދު ވަހީދު. -- ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\n26 ޖޫން 2019 - 11:06\nކުއްލި މައްސަލަ މަޖިލިހަށް ބަލައިގަނެ، ބަހުސް ވަނީ ފަށައިފަ އެވެ.\nވަހީދު މަޖިލިހަށް ހުށަހެޅުއްވި މައްސަލައިގައި ވަނީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ ސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައުމަށް ކުރި ކެމްޕެއިނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ އިންތިހާބުގެ ކެމްޕެއިންގައި އެމްޑީޕީން ރައްޔިތުންނަށް ވި އެންމެ ބޮޑު ވައުދަކީ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހިންގާފައިވާ ބޮޑެތި ޖަރީމާތައް ބަލައި އެކަން ތަހުގީގުކޮށް ފިޔަވަޅު އެޅުން ކަމަށެވެ.\nވަހީދު ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް އެތައް ބިލިއަނަކުން ގެއްލުންވެފައިވާ އިރު، މިދިޔަ ސަރުކާރުގައި މަޖިލިސް އޮތީ ބޮޑު ތަޅު އަޅުވާފައި ކަމަށެވެ. އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފުރާޅުން ޓިނު ނަގައިގެން އެ ކޯޓުގެ ކުރީގެ ފަނޑިޔާރަކު ހައްޔަރުކުރި ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nވަހީދު އެ އިޝާރާތް ކުރެއްވީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ5ގައި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާންކުރުމަށް ފަހު، ރިޝްވަތުގެ ތުހުމަތުގައި ކުރީގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ ސައީދާއި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ފަނޑިޔާރު އަލީ ހަމީދު ހައްޔަރުކުރި މައްސަލައަށެވެ.\n"މިދިޔަ ވެރިކަމުގެ ފަސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވަނީ އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށްފައި. ނުހައްގުން އަނިޔާ ދީފައި. ބައެއް މީހުން އަނިޔާތަކުގެ ތެރޭގައި ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވޭ،" ވަހީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި އިދިކޮޅު ސިޔާސީ ހުރިހާ ލީޑަރުން ޖަލަށް ލައި އަނިޔާ ދިން އިރު، އެތައް ބައެއްގެ ވަޒީފާ ގެއްލުވާލައި، އާއިލާތަކަށް ހިތްދަތިކަން ގެނުވި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި މާލިއްޔާ އިން ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް "ވައްކަންކޮށް" ހިޔާނާތްތެރިވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެހެންވެ އަޅުގަނޑުމެން އެކަންކަން ބަލައި އިހުމާލުވާ، އަދި ކުށްވެރިވާ މީހުންނަށް އަދަބު ދިނުމަކީ ކުރަން އެންމެ މުހިންމު ކަންކަން ކަމަށް ވީ އިރު، މި ތަހުގީގުތައް ނުހިނގާ، ޝަރީއަތްތައް ނުހިނގާ އޮތުމަކީ ރައްޔިތުން އިންތިހާ އަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެއް،" ވަހީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެހެންވެ، ވަހީދު ކުއްލި މައްސަލަ ހުށަހެޅުއްވީ މިކަންކަން ސަރުކާރުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމަށެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން ރާއްޖެ ކޮރަޕްޝަން ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން މެމްބަރު މުހައްމަދު ވަހީދު (އުނގޫފާރު)\n33 ކޮމެންޓް, 49 ރިއެކްޝަންސް\nހިންގި ކަމަށް ށޭ، މުޅިޤައުމުދަވާލީ،\nމަޖްލީހުގަވެސް ތިމައްސަލަ، ރިޔާސީ ކޮމިޝަނުންވެސް ތިކަން. ކޮންއިރަކުންތަ ތިކަންތައްތައް ނިމެނީ. ރައްޔިތުންގެ ކަންތަކާ އުޅެނީ ކޮންއިރަކު. ވެރިކަމަކީ އަބަދު އޮންނާނެ އެއްޗެއްނޫން. އިޚްލާސްތެރިކަން ދައްކާ\nލުތުފީ މައްސަލަ އޮއްބާލަން ޖައްސާ ސްޓަންޓް ބަލަން މި ތިބީ\nފުތަތަމަ އަމިއްލަ ނަފުސު އޮސްލާހުކުރޭ. އެއަށްފަހު ގައުމު ތަރައްގީކުރުމުގެ ވިސްނުން ގެންގުޅެންވީ. ގައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް އާއްމު ފަރުދުންނަށް ދިރިއުޅެވޭނެ ފަހި މަގެއް ހޯދަންވީ. ބަދަލުހިފުމުގެ ރޫހުގައި ސިޔާސީ ޖަޒުބާތުގައި ރައްޔިތުން އިންތިޚާބެއް އޮތަސް ނެތަސް ޅޮސް އުދޯލީގައި ބާތިއްބަން ނަހައްދަވާ.\nތަނަކު ހުރި މަރުމޯލުންނަށް މެންބަރުކަން ލިބުނީމާ ކުރަން އިސްކަންދޭންޖެހޭ ކަންކަން އޮންނާނި އޮޅިފައި. ރައްޔިތުންނަށް ދަތިވެގެން އުޅޭ ކަންކަމާއި ޤާނޫތައް ނެތިގެން ނުކުރެވިފައިވާ މަސައްކަތްތަކުގެ ވިސްނުން އެފަދަ މަރުމޯލުންގެ ބޮލަށް ނުވިސްނޭނެ. އެއީ ދެއުޅި އެއްނުވާ އެކްޓިވިސްޓުން. އެމީހުންގެ މަސައްކަތަކީ ގައުމު އިތުރަށް ފިތުނަކޮށް ގަޑުބަޑުކުރުން.\nނުވާނެ ތިކަމެއް. ވަކި ބަޔަކަށް މިސަރުކާރުގައވެސް އިންސާފު ލިބެނީ. ސަރުކާރު މަތީ ފަޑީގައި ތިބި ބޭފުޅުންނަށް އިންސާފު ލިބެނީ. ޔާމީނު ސަރުކާރުގައި އަނިޔާ ލިބުނު މީހުންނަށް ހައްގު ހޯދައިދޭންކަމަށް ބުނެ ދެއްކި ބްލޯވަރ އަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަތައްވެސް ތާށިވެފަހުރީ. މިއީ އުއްމީދު ކުރި ގޮތެއްނޫން. މިގައުމަށް ބޭޏުންވަނީ ވަގުން ހަރާންކޯރުވާ މީހުން ރިޝްވަތުނަގާ ދޭ މީހުން. އިހުލާސްތެރިކަމަކީ މިގައުމުގައި އަގެއް ހުރި އެއްޗެއްނޫން\nއިބޫއަކަށް ނުވާނެ މިކަމެއް. މިކަންވެސް އެންމެފަހުން މިޖެހުނީ މަޖްލީހަށް ބަލަން. ސަރުކާރުގެ މަޝްރޫއުތައްވެސް އެހާ ސްލޯ. މަޖްލީހުން އެކަންވެސް އެބަޖެހޭ ކޮޅެއްގަ ޖައްސަން\nހަހަހާ.... އެ މަސައްލަތައް ބެލިޔަސް ލުތުފީ ވާނީ ހަމަ ރާއްޖެ ގެންނަން. މިސްރާބު ބަދަލުކުރަން ނޫޅޭ.\nކުރީގެ ސަރުކާރާއި މިސަރުކާރާއި އޭގެ ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުގެ މައްސަލަތަށްވެސް ބަލަންވާނެ. ވަކިބަޔަކަށްވީތީ ނުބަލާ ދޫކުރުމަކީ ކޮން ހަމައެއް؟ ޚާއްސަކޮށް 8 ގެ ބޮޑުހުޅު.\nޔާމީން ޖަލަށް ލާން ހާދަ ފޯރިއެއް މިމީހުން އެބަހުއްޓޭދޯ. ސަރުކާރުގައި ތިބޭ އެންމެން ހިންގާ ކަންތަކުގެ ޒިންމާ އެވަގުތެއްގައި ހުންނަ ރައީސް ބޮލަށް ކަޑާލާ އެބޭފުޅަކާއި ދޭތެރޭ ދައުވާއެއްނުކުރެވޭނެ. ޔާމީން ކޮށްފައި ހުރި އެއްވެސް ކުށެއްނޮއޮންނާނެ. މިއަދު މަޖިލީސްގެ މެމްބަރަކު ވަރަށް ސަޅިވާހަކައެއްބުނި. ކުޑަކުދިންގެ ހިޔާގައި ހުރި ކުޑަކުއްޖަކު ގެއްލުނު މައްސަލާގައި އިބޫ އެކުއްޖާގެއްލުވާލި ކަމަށް އެހެންވަންޔާ ދައުވާކުރެވެންވާނެ،.


ޖިންނީންނަކީ ޙަޤީޤަތެކެވެ. ޚުރާފާތެއްނޫނެވެ.4– DhiSalafiyyah\nއަލިފާނުން ޚަލްޤު ކުރެވިފައިވާއިރު، ކާފިރު ޖިންނީންނަށް އަލިފާނުން ޢަޛާބު ދެވެނީ ކިހިނެއް؟\nމިއީ ވަރަށް ގިނަމީހުން ތަކުރާރުކޮށް ކުރަމުންދާ ސުވާލެކެވެ. ނަމަވެސް، އެމީހުން ހަމަބުއްދިން ވިސްނައިފިނަމަ، މީގެ ޖަވާބު އެމީހުންނަށް އެނގޭނެއެވެ. އިންސާނުން ޚަލްޤުކުރެވުނީ މަށީންކަން އަޅުގަނޑުމެން އެންމެނަށްވެސް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އަޅުގަނޑުމެން މިއީ މަށްޓެއް ނޫނެވެ. މަށްޓަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަޞްލެވެ. (އެބަހީ: މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަށިގަނޑުގައި މިވަނީ ކަށްޓާއި މަހާއި ހަމެވެ.) ހަމައެފަދައިން ޖިންނީންވެސް އަލިފާނުން ޚަލްޤުކުރެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް، އެސޮރުމެން މިހާރުވަނީ އަލިފާނުންނެއް ނޫނެވެ. މިކަމަށް ވަރަށް ގިނަ ދަލީލުތައް ވެއެވެ.\n-އޭގެ ތެރެއިން އެއް ޙަދީޘަކީ، އިމާމް ނަސާއީ ރަޙިމަހުﷲ، ބުޚާރީ ރަޙިމަހުﷲގެ ޝަރުޠާއި އެއްގޮތް ޞައްޙަ ސަނަދަކުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ، ޢައިޝާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާގެ ޙަދީޘެކެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. “ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ނަމާދުކުރައްވަން ހުންނަވަނިކޮށް ޝައިޠާނާ އައުމުން (އެބަހީ: އައިސް އެކަލޭގެފާނަށް ވަސްވާސްދޭން އުޅުމުން)، ހިފެހެއްޓުމަށްފަހު، އެކަލޭގެ ކަރުގައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ހިއްޕެވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަތްޕުޅުން، އެސޮރުގެ ދުލުގެ ފިނިކަމުގެ އަޘަރު ފެނިވަޑައިގަތެވެ. (އެބަހީ: އެކަލޭގެފާނު އެސޮރުގެ ކަރުގައި ހިއްޕެވުމުން، އެސޮރުގެ ދޫބޭރުވެ އެކަލޭގެފާނުގެ އަތްޕުޅުން އެދުލުގެ ތެތްކަމުގެ އަޘަރު ފެނިވަޑައިގަތެވެ.)” މިހާރު ޖިންނީންވަނީ އަލިފާނުން ނޫންކަން މިޙަދީޘުން އެނގިގެންދެއެވެ. އެހެނީ އެސޮރުމެން އަލިފާނުންވާނަމަ، އެކަލޭގެ ދުލުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައަށް ތެތް، ފިނިކަމެއް އިޙްސާސްވެވަޑައެއްނުގަތީހެވެ.\n-ރަސޫލު ﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. إِنَّ عَدُوَّ اللَّهِ إِبْلِيسَ لَعَنَهُ اللَّهُ جَاءَ بِشِهَابٍ مِنْ نَارٍ ، لِيَجْعَلَهُ فِى وَجْهِيْ (رواه مسلم) “ﷲގެ ޢަދުއްވު އިބްލީސް، ތިމަންކަލޭގެފާނު މޫނުފުޅު އެންދުމަށްޓަކައި އަލިފާނުގެ ހުޅެއް ހިފައިގެން އައެވެ.” މި ޙަދީޘުންވެސް، އިބްލީސް މިހާރުވަނީ އަލިފާނުން ނޫންކަން އެނގެއެވެ. އެހެނީ، އެސޮރު މިހާރުވެސް ވަނީ އަލިފާނުންނަމަ އިތުރު އަލިފާން އެއްޗެއް އެސޮރު ގެންނާކަށް ނުޖެހުނީހެވެ.\n-ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ހަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ الْإِنْسَانِ مَجْرَى الدَّمِ (متفق عليه) “އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ލޭ ދައުރުކުރާފަދައިން ޝައިޠާނާ ދައުރުކުރެއެވެ.” އެހެންކަމުން އެސޮރުގެ އަޞްލުކަމުގައިވާ އަލިފާނުން މިހާރުވެސް އެސޮރުވާނަމަ، އިންސާނާ އެނދީހެވެ.\nމީހަކު ބުނެފާނެއެވެ. މި ޙަދީޘްގެ މުރާދަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސް ދައުރުކުރާ ވާހަކައެވެ. އެމީހަކަށް އަހަރެމެން ބުނަން އޮތީ، ޤަރީނާއެއް އޮވެގެން މެނުވީ ވާހަކައެއް އޭގެ ޡާހިރު މާނަ ނޫން އެހެން މާނައަކަށް ނުގެންދެވޭނެކަމަށް އުޞޫލުގެ ޢިލްމުވެރިންވަނީ އިއްތިފާޤުވެލައްވާފައެވެ. އެފަދަ ޤަރީނާއެއް ކޮބައިތޯއެވެ؟\nއިންސާނުންވެސް ޚަލްޤުކުރެވިފައިވަނީ ފެނާއި މަށިން ކަމުގައިވުމާއެކުވެސް، އެ ދޭތިން އެމީހުންނަށް ސަޒާ ދެވިދާނެއެވެ. (މަށިން ހަދާފައިވާ ގަލަކުން ޖަހައިފިނަމަ އިންސާނަކަށް ގެއްލުން ނުވާނެތޯއެވެ؟ ހަމައެފަދައިން ފެންއެއްޗެއްގެ ތެރެއަށް އިންސާނަކުލުމަށްފަހު، ނޭވާލުމަށްޓަކައި މައްޗަށް އަރަން ނުވަތަ އެހެންވެސް ގޮތަކަށް ނޭވާލުމަށް ފުރުސަތު ނުދީފިނަމަ އޭނައަށް ވާނީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟)\nމިހުރިހާ ވާހަކައަކަށްވުރެވެސް ފުރިހަމަ، އެންމެ ރަނގަޅު ޖަވާބަކީ، އެސޮރު އަލިފާނުން އުފައްދަވާފައިވިޔަސް، ހަމަ އަލިފާނުން އެސޮރަށް ޢަޛާބު ދެއްވުމަށް ﷲ ތަޢާލާ ކުޅަދުންވަންތައެވެ.


ހިތުގެ އެކިއެކި މައްސަލަތައް ހުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންނަށް ވަރަށް އާއްމު ކަމެއް ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ތުއްތު ކުއްޖެއްގެ މިފަދަ މައްސަލައެއް ހުރިކަން އެނގުމުން، ފުރިހަމައަށް ރަނގަޅު ސިއްޙަތެއްގައި ތިބޭ މީހުންގެ ހިތްތަކަށް ވެސް ފުން އަސަރެއް ކުރާނެއެވެ.\nފިލްމީތަރި މުޙައްމަދު ޔުނާން އާއި އޭނާގެ އަންހެނުން ފާތުމަތު ރިހްލާ (ރިހޫ) ގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅު ޔޫން މުޙައްމަދު ޔުނާން އަކީ، އުފަންވީއިރު ވެސް ހިތުގެ މައްސަލަތަކެއް ހުރި ކުއްޖެއް ނަމަވެސް މާޝާ ﷲ ވަރަށް ހިތްވަރުގަދަ، އެންމެ ތިންމަހުގެ ތުއްތު ކުއްޖެކެވެ. އެތުއްތު ތުއްތު މޫނުމައްޗަށް ވެރިވާ ހިނިތުންވުން ފެންނަ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެކުއްޖާދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވާނެއެވެ.\nޔޫންގެ ހާލަތު "މިއަދުނޫހަށް" ހިއްސާ ކުރަމުން ރިހޫ ބުނީ ޔޫން މިދުނިޔެއަށް އައި އިރުވެސް ހިތުގެ މައްސަލައެއް ހުރި ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އުފަންވިތާ ދެވަނައަށްވީ ދުވަހު އެމަޖެންސީކޮށް އިތުރުފަރުވާއަށް އިންޑިއާއަށް ޔޫން ގޮވައިގެން ދިޔަ ކަމަށެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޔޫންގެ ހިތުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ވެސް އެއިރު ކުރަންޖެހުން ކަމަށް ރިހޫ ބުންޏެވެ.\n"ބޭބީގެ ހިތުގެ ވާތްފަޅި އެއްވެސް ވަރަކަށް މަސައްކަތް ނުކޮށްގެން އެއިރު އޮޕަރޭޝަން ކުރީ. ވިހެއިރު ބޭބީގެ ނޭވާއަށް އުނދަގޫވެ ވެންޓިލޭޓަރަށް ލާން ޖެހުން. އޭގެފަހުން ބޭބީގެ އިކޯއެއް ހެދިއިރު އެނގުނީ ބޭބީގެ ހިތުގެ ވާތްފަޅި އެއްވެސް ވަރަކަށް މަސައްކަތް ނުކުރާކަމާ ލަންގްސް ސްޓިފް ވެފަ ވެސް ހުރިކަން. އެހެންވެ ވަގުތުން ފުރުވާލީ އިންޑިއާއަށް. ހާޓް އޮޕަރޭޝަން ކުރީ އިންޑިއާގެ އަމްރިތާ ހޮސްޕިޓަލުގަ. އެކޮޅުގަ އެއިރު ގާތްގަނޑަކަށް މަހެއްވަރު ހުންނަން ޖެހުން" ރިހޫ ކިޔައިދިނެވެ.\nއެއޮޕަރޭޝަނަށްފަހު ނޮވެމްބަރ 31 ގަ އެނބުރި ރާއްޖެ އައިސް ޔޫންގެ އިކޯއެއް އަލުންހެދިއެވެ. އޭގެން އެއްވެސް މައްސަލައެއް އިތުރަށް ނެތްކަމަށް ނަތީޖާއިން ދެއްކި ކަމަށާއި އެއިރު އައި ހަމައެކަނި މައްސަލައަކީ ޔޫންގެ ބަރުދަން އިތުރުނުވުމާއި އެކަހަލަ މައްސަލަތަކެއް ކަމަށް ވެސް ރިހޫ ބުންޏެވެ.\nނަމަވެސް އެއަށްފަހު މިމަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހު ދެވަނަ އިކޯއެއް (ފޮލޯއަޕް އެއް) ހެދިއިރު އަނެއްކާވެސް މައްސަލަތަކެއް ފެނިފައިވާކަމަށް ރިހޫ ބުންޏެވެ.\n"އެއިކޯ ހެދިއިރު އެނގުނީ ބޭބީގެ ހިތުގެ އޮޕަރޭޝަން ކޮށްފަ ގުޅުވާފަ އިންނަ ނާރު މަޑުމަޑުން ބެދެމުން އަންނަ ކަމަށް (ނެރޯވާ ކަމަށް) އެހެންވީމަ ވާގޮތަކީ ލޭ ދައުރުވުން އިތުރުވެފަ ހިތުގަ ލޭގެ ޕްރެޝަރ ވެސް ހުންނަންޖެހޭ ވަރަށްވުރެ އިތުރުވަނީ. އެހެންވެ ހާލު ކްރިޓިކަލް ކަމަށް މިވަގުތު ދައްކަނީ. ކުޑަކުދިންގެ ޑޮކްޓަރ އަށް ދެއްކީމަ އެޑޮކްޓަރ ވެސް އިރުޝާދު ދީފި ވީހާވެސް އަވަހަށް ފުރަން." ޔޫންގެ މަންމަ ރިހޫ ކިޔައިދިނެވެ.\nޔޫންގެ ފަރުވާއަށް އިންޑިއާއަށް ފުރަން، އާސަންދަ ހޯދުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ސިޓީ މާދަމާ ދޭނެ ކަމަށް ޑޮކްޓަރު ބުނެފައިވެއެވެ. އަވަހަށް ފުރަން ތައްޔާރުވަމުން އަންނައިރު، އާސަންދަ ހަމަޖެހުން ކަމުގައިވިޔަސް ބޭރުޤައުމަކަށް ގޮސް ހުރުމާއި ކެއުން ހަމަޖައްސަން ޖެހޭނީ އަމިއްލައަށް ކަމަށްވުމުން، ތިޔަ އެންމެހާ ފަރާތްތަކުގެ ދީލަތި އެހީއަކަށް އެދެމަފިރިން އެދެއެވެ.\nޔޫން އަށް އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލުމަށް ފައިސާ ޖަމާކުރަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން ބީއެމްއެލް އެކައުންޓް ނަންބަރ 7715119600101 (ފާތުމަތު ރިހްލާ) އަށް ފައިސާ ޖަމާކޮށްދިނުން އެދެމެވެ.\nއިތުރު މައުލޫމާތު ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން 9929906 ނަންބަރު ފޯނާއި ގުޅުއްވާ މުއާމަލާތް ކުރުން އެދެމެވެ.\nމާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޙަދީޘެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ.\n” އަދި އެމީހެއްގެ އަޚާގެ ކިބައިން ދުނިޔެ މަތީގައި ދަތިކަމެއް ފިލުވައިދީފި މީހަކަށް، އެމީހަކަށް ޤިޔާމަތްދުވަހުން ޖެހޭ މުޞީބާތްތަކުގެ ތެރޭން މުޞީބާތެއް ﷲ ފިލުއްވައިދެއްވާހުއްޓެވެ. އަދި އުނދަގުލެއް ޖެހިފައިވާ މީހާއަށް ފަސޭހަކޮށްދީފިމީހަކަށް، ﷲ އެމީހަކަށް ދުނިޔެމަތީގަޔާއި އާޚިރަތުގައި ފަސޭހަކޮށްދެއްވާނެއެވެ. އަދި މުސްލިމެއްގެ (ޢައިބު ފޮރުވައިދީފިމީހާ)ގެ ޢައިބު، ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި ﷲ އެމީހެއްގެ ޢައިބުފޮރުވައިދެއްވާ ހުއްޓެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން އެމީހެއްގެ އަޚާއަށް އެހީވުމުގެ މަތީގައި ހުންނަމީހާއަށް އެހީތެރިވޮޑިގަތުން މަތީގައި ﷲ ވޮޑިގެންވެއެވެ.”


» ނޫރުލްއިސްލާމް ރަމަޟާން 1430 ވެބްސައިޓަށް މަރުޙަބާ!\n» " އިސްލާމީ ޙުކުމްތައް އެސްޓިމޭޓް އުސޫލުން... "\nއިސްލާމް ދީނަކީ ކޮންމެ ކޮންމެ ބަޔަކަށް އެއާބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކެން އޮތް "ތާއްޕާހެއް" ނޫނެވެ. ކަމެއް އެސްޓިމޭޓްގެ އުސޫލުން ދޫކުރެވުނު ކަމުގައިވިޔަސް އެކަމަށް ކުރިމަތިލާނީ، އެކަމަށް އެކަށީގެންވާ މީހުންނެވެ. މާތް ﷲ މަތިވެރި ކުރެއްވި މި ދީން ބާއްވައި ލައްވަވައި އެ ފެތުރުއްވުމުގެ މަތިވެރި މަސްއޫލިއްޔަތު ދެއްވެވީ " ތާއްޕާހުގެ " އުސޫލު ގެންގުޅޭ ފަދަ ދެއްކޭ ނުދެއްކޭ ވާހަކައެއް ނޭނގޭފަދަ، އޭރަކު ޖެހޭ އޮއިވަރަކަށް އަނގަ ހުޅުވައިގެން ހުންނަ ފަދަ މީހަކާ އެއްނޫނެވެ.\n» ތިބާގެ ދަރިފުޅު ނަމާދަށް ހޭލައްވަން އުނދަގޫވޭހެއްޔެވެ؟\nތިބާގެ ދަރި ނަމާދަށް ހޭލެއްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ނުހޭލާން، ބޮޑާހާކައި، ގަދަ ދައްކާ ހަދާހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ނިދި ގަދަ ކަމަށް ދައްކައި، ނަމާދަށް ނުދާން އުޅޭ ހެއްޔެވެ؟ ހާސް ނުވާށެވެ! ފިކުރު ބޮޑު ނުކުރާށެވެ. މިކަންތައްތައް އެ ދަރިއާއެކު ތަޖުރިބާ ކޮށްލާށެވެ! ރިވެތި ބަހުން ވާހަކަ ދައްކައި، ވިސްނައިދީގެން، އޯގާތެރިކަމާއެކު ނަމާދަށް ހޭލައްވާށެވެ. ދަރިފުޅުގެ ބޮލާއި ބުރަކަށީގައި ލޯބިން ފިރުމާލާށެވެ.\n» ޖަމާޢަތުގެ ނަމާދާއި ހަށަންބަން ތަކުބީރުގެ މުހިއްމުކަން\nއެމީހެއްގެ ފޭރާމާއި ބޭރުފުށުން މީސްތަކުންނަށް ނަމޫނާއަކަށް ވުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެދޭ މީހާ، ނަމާދުގެ ޖަމާޢަތުގެ ފުރަތަމަ ސަފުގައި ވުމަށް ވެސް އެދެމެއެވެ. އެކަމުގައިވެސް އޭނާގެ ކިބައިން ނަމޫނާ ބޭނުންވެއެވެ. ހަމައެކަނި ބޭރުފުށަކުން ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވަނީ ނަމާދު ނިމޭފަހުން މިސްކިތަށް އަރާ މީހުންގެ ތެރޭގައި މިފަދަ އަޚާ ނުވުމަށެވެ. ނުވަތަ ޖަމާޢަތުގެ ދެތިން ރަކުޢަތް ނިމޭފަހުން ޖަމާޢަތުގައި ބައިވެރިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައިވެސް ނުވުމަށެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ފުރަތަމަ ތަކުބީރާއެކު ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދު ކުރާ މީހަކަށް ވުމަށް އެދެމެވެ.\n» މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވި ދުވަހު އުފާ ކުރުން ޙައްޤުވެގެންވަނީ ހެއްޔެވެ!!!؟\nލޮބުވެތި މުސްލިމު އަޚުންނާއި އުޚްތުންނޭވެ! އަޅުގަނޑުމެން އެދުވަހެއްގެ އުފަލުގައި ބޮޑެތި ކެއުންތަކަށް އިންސާފުކުރަމުން ދާ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ 12 އަކީ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވި ދުވަހެވެ. އާއެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެބޭކަލަކަށްޓަކައި ލޯބިވާ ނަބިއްޔާ ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވި ދުވަހު އުފާ ކުރުމަށް\n» ދެމިގެންވާ ޞަދަޤާތް : މީހާ މަރުވުމަށްފަހުވެސް އެމީހާގެ ޢަމަލުގެ ފަތަށް އޭގެ ސަވާބު އިތުރުވަމުން ދާނެ\nލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚްތުންނޭވެ! މި ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތަކީ ވަގުތީ އެއްޗެކެވެ. ކަނޑައެޅިފައިވާ އަޖަލެއް ހަމަވުމަށްފަހު، މި ދުނިޔެ ދޫކޮށް އާޚިރަތުގެ ދަތުރު ފަށަން ޖެހިދެއެވެ. އެ ދަތުރުގެ އެންމެ ފުރަތަމަ މަންޒިލަކީ ކަށްވަޅެވެ. ބަރުޒަޚުގެ ޢާލަމެވެ. އެއީ އޭގެ ޙަޤީޤަތް ﷲ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެނގިގެން ނުވާ ޙަޔާތެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތާ މުޅީން ތަފާތު ޙަޔާތެކެވެ.\n» ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފުމަށް ވަޞިއްޔަތްކުރަމެވެ.\nމިއަހަރުގެ ކަލަންޑަރު ބުނާގޮތުން ޢާޝޫރާ ދުވަސް (މުޙައްރަމު މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހާއި ) ދިމާ ވަނީ 2009 ޖެނުއަރީ މަހުގެ 7ވާ ބުދަ ދުވަހާއެވެ. އެހެން ކަމުން މި މަތިވެރި ސުއްނަތް އަދާކުރުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އަވަސްވެގަންނަން ވީއެވެ.\n» ފަލަސްޠީނުގެ ޣައްޒާއަށް އިޒްރޭލުން ދެމުން ގެންދާ ޙަމަލާތަކާ ދެކޮޅުހެދުމުގެ ގޮތުން ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު މުޒާހަރާއެއް ބޭއްވުމަށް ގޮވާލަން\n» ފަލަސްޠީނުގެ ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚްތުން ތިޔަބައިމީހުންގެ މަދަދަށް އެދެއެވެ.\nކަސޯޓީ ބަލަން ޓީވީ ދޮށުގައި ތިބޭއިރު ލޮލުން ހޯސްލާފައި ކަރުނަ އޮހެއެވެ. އޭގެ ބަޠަލާއަށް ނުވަތަ ބަޠަލަށް ދިމާވާ ހިތާމައެއްގައި ބައިވެރިވެލުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެއީ ބަޔަކު ކުޅެފައިވާ ޚިޔާލީ ތަމްސީލެއްކަން އެނގޭ ޙާލުގައިވެސް ރޯ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަދުގެ ދުނިޔޭގައި މުސްލިމުންނަށް ޖެހިފައިވާ ބޮޑެތި މުޞީބާތްތަކާއި ވޭނާއި ކެކުޅުމުގެ ވާހަކަ ޚަބަރުން ބަލަން، ޕޮޕްކޯންތަށި އަތަށް ލައިގެން ދެފައިވަށްކޮށްގެން ސޯފާއަށް އަރާ އިންނައިރު އިނދެވެނީ ހެވިފައެވެ.\n» ދަރިންގެ ޙައްޤުތައް (ޤުރުއާނާއި ޞައްޙަ ސުއްނަތުގެ އަލީގައި) – ފުރަތަމަ ބައި\nއާނއެކެވެ! ދަރީންނަކީ ﷲގެ ނިޢުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ނިޢުމަތެކެވެ. މި ނިޢުމަތްދެއްވުން އެދި އެތައް އަތްތަކެއް ނިކަމެތިކަމާ މަޑުމޮޅިކަމާއެކު ﷲ ގެ ޙަޟްރަތަށް އުފުލުނެވެ. އެ އަތްތަކުގެ ވެރިން، އެމީހުންނަށް މި ނިޢުމަތްދެއްވައި މާތްކުރެއްވުން އެދި ﷲ އަށް ދެންނެވިއެވެ. ﷲގެ ނަބިއްޔުންގެ ތެރެއިން ނަބިއްޔަކު ވިދާޅުވި ބަސްފުޅު ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ބަޔާން ކޮށްދެއްވަވާފައިވެއެވެ.


SunOnline: Kuda iruge huvafenthakugai Raappe kula jahsanee jaadhooge fihin\nކުޑައިރުގެ ހުވަފެންތަކުގައި ރާއްޕެ ކުލަ ޖައްސަނީ ޖާދޫގެ ފިހިން!\nމުހައްމަދު ޔަމީން 23 Apr 2022, 10:07\nރާއްޕެ ޖާދޫގެ އުކުޅެއް ދައްކާލަނީ --- ސަންފޮޓޯ/ ނާއިލް ހުސައިން\nތާސްބައި ކަނޑާލައެވެ. ގަނޑެއް ނަގާ ދައްކާލައެވެ. އަތަށް ގެންނަ ކުޑަ ހަރަކާތަކުން އެ ގަނޑު، މުޅިން އެހެން ގަނޑަކަށް ބަދަލުކޮށްލަފާނެއެވެ. ނުވަތަ، އަލުން އެ ގަނޑު ބައިގެ ތެރެއަށް ލައި، ގެއްލުވާލަފާނެއެވެ. ދެން އެ ގަނޑު ފެންނާނީ ބަލަން ހުންނަ މީހާ ހީވެސް ނުކުރާ ފަދަ ތަނަކުންނެވެ.\nމިއީ މަޝްހޫރު ޖާދޫގަރު ރާފިއު މުޙައްމަދު (ރާއްޕެ)ގެ އުކުޅުތަކުގެ ތެރެއިން މަދު މިންވަރެކެވެ. ތާސްބައެއް އަތުގައި އޮތިއްޔާ، ބަލަން ތިބި ބަޔަކު އާޝޯހު ކޮށްލުމަކީ ރާއްޕެއަށް މާ އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންނޫންނަމަ، ވާކޮޅެއް، ނުވަތަ އަތު ޖެހުނު ކޮންމެ އެއްޗެއް ވެސް އެކަމަށް ފުދެއެވެ.\nފަންނަށް ހިތް ޖެހުނީ ބޭބެ ހެދި ޖާދޫއަކުން\nއުމުރުން 26 އަހަރުގެ މި ހުނަރުވެރިޔާގެ ޖާދުވީ ދަތުރު ފެށެނީ އޭނާގެ އުމުރުން އެންމެ ދިހަ އަހަރުގައި އޭނާގެ ބޭބެ ދައްކާލި ޖާދޫއަކުންނެވެ. އޭރު އޭނާ ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ޏ.ފުވައްމުލަކުގައެވެ. ބޭބެ ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ އައްޑޫގައެވެ.\n"ވަރަށް ގިނަ ދުވަހަށް ފަހު، ބޭބެއާ ދިމާވި ދުވަހު ބޭބެ މި ދައްކާލީ ޓްރިކެއް. އެހެންވީމަ، ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިރާންވި. އެދުވަހުއްސުރެ ފެށިގެން ވަރަށް ޝައުގުވެރިވޭ ޖާދޫގެ ކަންކަމަށް" ރާއްޕެ ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭނާގެ އެ ޝައުގުވެރިކަމަށް އިތުރު ދިރުމެއް ގެނެސްދިނީ އޭރު ޓީވީން ފެންނަ ބައެއް ޕްރޮގުރާމްތަކެވެ. ޖާދޫގެ އުކުޅުތައް ދައްކާ ޕްރޮގުރާމްތަކާއި، ޖާދޫގެ ކަންކަން ފެންނަ ކާޓޫނުތައް ވެސް އޭނާ ގަވާއިދުން ބަލައެވެ.\n"ޖާދޫގެ ކަމެއް އުޅެންޏާ ބަލާނަން ކާޓޫނެއް ވިޔަސް. ގްރޭޑް ނުވައެއް، ދިހަޔަކަށް ދިޔަ އިރު ވެސް ހަމަ ބަލަން. ދެން މެޖިކް ވީޑިއޯ އެއްޗެހި ވެސް ވަރަށް ކުޑައިރުއްސުރެ ބަލަން" އޭނާ ބުންޏެވެ.\nރާއްޕެ, އޭނާގެ ގިނަ އުކުޅުތަކުގައި ތާސްބައި ބޭނުންކުރޭ --- ސަންފޮޓޯ/ ނާއިލް ހުސައިން\nބޭބެގެ ޖާދޫގެ ސިއްރު އޭނައަށް ކިޔައިދިނީ އަހަރު ދުވަސް ފަހުންނެވެ. އެދުވަހުން ފެށިގެން އޭނާ ފަހަތަކަށް ނުބަލައެވެ. ޓީވީއާއި، ވީޑިއޯތަކުން ފެންނަ ޖާދޫގެ މަންޒަރުތަކާ މެދު އޭނާ ފިކުރު ކުރަން ފެށިއެވެ. އުކުޅަކަށް ފަހު އުކުޅެއްގެ ސިއްރުތައް ހޯދާ، ފަރިތަކުރަމުން ދިޔައެވެ.\nއޭރު އޭނާގެ ޝައުގުވެރިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ހުންނަނީ ހިސާބު އެކުލެވޭ ޖާދޫއަށެވެ. ކިޔެވުމުގައި ވެސް އޭނާ އެންމެ ގަޔާވާ މާއްދާ އަކީ އެއީ އެވެ.\n"އެހެން ހުރިހާ މާއްދާއަކުން ސުމެއް ލިބުނު އިރު ވެސް ހިސާބުން ލިބުނު "އޭ". އެހެންވީމަ އޭރު އެންމެ ގިނައިން ހަދާނީ ވެސް ހިސާބުގެ ޓްރިކްތައް" ރާއްޕެ ކިޔައިދިނެވެ.\nއިސާހިތަކު، ރާއްޕެގެ ޖާދޫގެ އުކުޅުތައް އޭނާގެ އެކުވެރިންނާއި އަވައްޓެރިންނަށް ދައްކަން ފަށައިފިއެވެ. އެމީހުންނަށް، އެ އުކުޅުތައް ވަރަށް ކަމުދިޔައެވެ. އަދި، އާ ކަންކަން ދަސްކުރުމަށް ހިތްވަރު ވެސް ދިނެވެ.\nނަމަވެސް، އޭރު އޭނާއަށް ތަސައްވުރު ވެސް ނުކުރެވޭ ކަމަކީ ގިނަ ބައެއްގެ ކުރިމަތީ އޭނާގެ ހުށަހެޅުންތައް ދައްކާލުމުގެ ފުރުސަތު ލިބި، ޖާދުގަރެއްގެ ގޮތުގަައި މަޝްހޫރުވުމެވެ.\nރިސޯޓުގައި ކޮށި މަގުން އިސްޓޭޖު މައްޗަށް\nސްކޫލް ދައުރު ނިންމުމަށް ފަހު، ރާއްޕެ މަސައްކަތުގެ މައިދާނަށް ނުކުތީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށެވެ. އޭނާ މަސައްކަތްކުރި "ސިިކްސް ސެންސަސް ލާމު" ރިސޯޓަށް ޒިޔާރާތްކުރާ ފަތުރުވެރިންނާ ވެސް އޭނާ ބައްދަލުކުރަނީ ތާސްބަޔަކާއި، ނޯޓު ފޮތަކާއި، ގަލަމަކާ އެކުއެވެ.\n"އެ މީހުންނަށް ޖާދޫއެއް ހަދައިދިނީމަ ދޭނެ 10 ޑޮލަރު ނޫނީ 20 ޑޮލަރު. އެހިސާބުން މިކަން ކޮށްގެން ލާރި ލިބެން ފެށީ." ރާއްޕެ ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭނާގެ އެ ތަފާތު ހުނަރު ރިސޯޓުތެރޭ މަޝްހޫރު ވާކަށް މާކަ ގިނަ ދުވަހެއް ނުނެގިއެވެ. އޭނާއާ އެކު މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ އެކުވެރިން އޭނާ އަށް "ޖާދޫ"ގެ ނަމުން މުހާތަބު ކުރަން ވެސް ފަށައިފިއެވެ. އެ ނަމުގައި ޖެއްސުމުގެ ރާގެއް ހުރި ނަމަވެސް ރާއްޕެއަށް އެކަން ވީ ލިބުނު ހިތްހަމަ ޖެހުމަކަށެވެ.\nރާއްޕެގެ ހަޔާތުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ޝޯއެއްގައި ޖާދޫ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނީ ވެސް އެ ދުވަސްވަރުއެވެ.\n"ލ.ހިތަދޫއަށް ކުރި ދަތުރެއްގައި އެރަށުގެ ކައުންސިލަރަކަށް ޖާދޫއެއް ދައްކާލީމަ ބުނެފި އީދު ޝޯއަށް އަރަން ވާނެޔޭ" ރާއްޕެ ކިޔައިދިނެވެ.\nއެފަހަރުގެ އީދު ޝޯގައި އޭނާ ލ.ހިތަދޫ ރައްޔިތުން އަންތަރީސް ކޮށްލީ އޮރެންޖެއްގެ ތެރެއިން ހިތުލީ ކާޑު ނެރެގެންނެވެ.\nއެއަށްފަހު، އޭނާ އަށް ލިބުނު އެފަދަ ފުރުސަތަކީ މޯލްޑިވިއަން އައިޑަލްގެ ތިންވަނަ ސީޒަނުގެ އޮޑިޝަނެވެ. ޗިޕްސް ދަޅަކާއި ފޮތެއް ބޭނުންކޮށްގެން އައިޑަލްގެ ޖަޖުން ހައިރާންކޮށްލި މަންޒަރު ގިނަ ބަޔަކު ޓީވީން ބެލިއެވެ.\nގިނަ މީހުންނަށް އޭނާގެ ހުނަރު ފެންނަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް، ގިނަ ފުރުސަތުތައް އޭނާއަށް ދިޔައީ ފަހިވަމުންނެވެ. އެކުވެރިންގެ ލަފަޔާއެކު، ފޭސްބުކުގައި ޕޭޖެއް ހެދުން ވެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ މަގުބޫލުކަން ރާސްލާފައި އަރައިގެން ދިޔަ ކަމަކަށެވެ.\nނޫސްތަކުގެ ފަލަ ސުރުހީންނާއި، ޓީވީ ޕްރޮގުރާމްތަކުގެ މެހެމާނުގެ ގޮނޑިން އޭނާއަށް ޖާގަ ލިބެން ފެށީ އެހިސާބުންނެވެ. ޝޯތަކަށް އެރުމަށް އެދި އޭނާއަށް ގުޅާ މީހުން އެއާއެކު އިތުރުވިއެވެ. އެމީހުން ތިބެނީ އަގުދީގެން ވެސް ރާއްޕެ ގެންދަން ތައްޔާރަށެވެ.\n"އެހާ ހިސާބުން މި އެނގުނީ މިއީ ވެސް އާމްދަނީއެއް ހޯދިދާނެ ކަމެއްކަން. މިހާރު ޕާޓް ޓައިމްކޮށް ރަނގަޅު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ މިކަމުން" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\n"ގޮޓް ޓެލެންޓް"ގެ ތަޖުރިބާއިން އެފަދަ ޝޯއެއް އުފެއްދުމުގެ ޚިޔާލު\nއަބަދުވެސް ރާއްޕެ އެންމެ ޝައުގާއެކު ބަލާ އެއް ޝޯއަކީ "އެމެރިކާސް ގޮޓް ޓެލެންޓް"އެވެ. އެ ޝޯގައި ޖާދޫ ހުށަހަޅާ ފަންނާނުންގެ ހުށަހެޅުންތަކުން އޭނާ އެތައް ކަމެއް ދަސްކުރިއެވެ.\nއެހެންކަމުން، އެ ޝޯގައި އޭނާގެ ހުނަރު ދައްކާލުމަކީ ރާއްޕެ އަބަދުވެސް ދެކެމުން އައި ހުވަފެނެކެވެ. އެ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ހެދުމަށް އޭނާ 2020 ވަނަ އަހަރު އެ ޝޯގެ އޮޑިޝަންގެ "ފިލްޓާ ރައުންޑު"ގައި ބައިވެރިވިއެވެ. އެއީ އަސްލު ޖަޖުންގެ ކުރިމަތީގައި އޮންނަ އޮޑިޝަނަށް ބައިވެރިން ނެގުމަށް ބާއްވާ ބުރެކެވެ.\nއޮންލައިންކޮށް އޮތް އެ އޮޑިޝަންގެ ޖަޖުންގެ ކުރިމަތީ އޭނާ ތާސް ބައެއްގެ ހުރިހާ ގަނޑެއްގެ ކުލަ މުޅީން ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. ޖަޖުންނަށް އޭނާގެ ހުށަހެޅުން ވަރަށް ކަމުދިޔައެވެ. އަދި، އެމެރިކާގައި އޮންނަ އޮޑިޝަނަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް ލިބުނެވެ.\nރާއްޕެ, އޭނާވަނީ "ގޮޓް ޓެލެންޓް"ގެ އޮޑިޝަނަށް ހޮވިފައި --- ސަންފޮޓޯ/ ނާއިލް ހުސައިން\n"އެކަމަކު އޭރު އަތަކު ނެތް ލާރިއެއް. ކޮވިޑު ދުވަސްވަރު ވީމަ ވަރަށް ދަތީގައި އެންމެން ވެސް ތިބީ. އެހެންވެ އެމެރިކާއަށް ދެވޭ ގޮތެއް ނުވީ" ރާއްޕެ ކިޔައިދިނެވެ.\nސަރުކާރާއި، އަމިއްލަ ބައެއް މީހުންގެ ގާތުގައި ދަންނަވައިގެން ވެސް އެ ޝޯއަށް ދިއުމަށް ރާއްޕެ ބޭނުންވި އެހީތެރިކަން ލިބޭގޮތެއް ނުވިއެވެ.\n"ގޮޓް ޓެލެންޓް" ޝޯގައި އޭނާގެ ހުނަރު ދައްކާލުމުގެ ހުވަފެން އޭނާ އަދިވެސް ދެކެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ވިސްނުން އެއަށް ވުރެ މާދުރަށް ވެސް މިހާރު ވަނީ ފޯރުވާފައެވެ.\n"ބޭނުން ވަނީ ގޮޓް ޓެލެންޓް ކަހަލަ ޝޯއެއް ރާއްޖޭގައި އަމިއްލަ އަށް ޕްރޮޑިއުސްކުރަން" ރާއްޕެ ބުންޏެވެ.\nއެ ޝޯގެ ކަންކަން އިންތިޒާމުކުރާނެ ގޮތުގެ ތަސައްވުރެއް އޭނާގެ ހިތުތެރޭގައި މިހާރު ވެސް ގެންގުޅެއެވެ. އޭނާ ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޖާދޫ ހެދުމާއި، އެފަދަ އެހެނިހެން ހުނަރުތައް ރާއްޖޭގައި ކުރިއެރުވުމަށް ރާއްޖޭގައި ކުރަން އޮތް އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކީ ވެސް އެފަދަ ޝޯއެއް ތައާރަފު ކުރުމެވެ.\n"މިސާލަކަށް ބީޓް ބޮކްސިން ކަހަލަ ހުނަރުތައް ހުރި ކުދިންނަށް ވެސް މިހާރު ނެތް އެއްވެސް ޕްލެޓްފޯމެއް. އެކުދިންނަށް ވެސް އެކަހަލަ ޝޯއަކުން ވަރަށް ފައިދާ ވާނެ" ރާއްޕެ ކިޔައިދިނެވެ.\n"އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކީ ސިއްރު ބޭޒާރު ނުކުރުން"\nޖާދޫ ހެދުމަށް ޝައުގުވެރިވާ ޒުވާން ހުނަރުވެރިންނަށް ރާއްޕެ ހަނދާންކޮށްދޭން ބޭނުންވަނީ ސިއްރު ހިފެހެއްޓުމުގެ މުހިއްމު ކަމެވެ.\n"މި ޓްރިކް ތަކަކީ ހަމަ ލޯ މައްޗަށް ދައްކާލާ އިލޫޝަން އެއް. ރުހާނީ ކަމެއް ނޫން މިއީ. އެހެންވީމާ އެ ސިއްރު ހިފެހެއްޓޭ ވަރުގެ މީހަކަށޭ މިކަން ވާނީ" އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nއެ އިތުބާރު ދޭ މީހަކަށް ޖާދޫ ދަސްކޮށްދޭން ވެސް ރާއްޕެ ހުރީ ތައްޔާރަށެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ގިނަ ދުވަސްތަކެއްގެ މަސައްކަތުން ދަސްވާ ކަމެއް ކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއެވެ.\nރާއްޕެ, އާ ކުދިންނަށް ދަސްކޮށްދޭން ވެސް ތައްޔާރު --- ސަންފޮޓޯ/ ނާއިލް ހުސައިން\nމިހާރު ހުރި ހިސާބަށް ޚުދު އޭނާ ވެސް ދަތުރުކުރީ އެތައް ދުވަހެއްގެ މަސައްކަތާއި، ތަމްރީނަށް ފަހުއެވެ. ފާޑު ކިޔުންތަކަށް ނުބަލައި ކުރިއަށް ހިނގައިގެންނެވެ.\nދެކެމުން އައި ހުވަފެންތަކުގައި ރާއްޕެ ކުލަޖައްސަމުން އަންނަނީ އެއްވެސް ފަސްޖެހުމެއް ނެތިއެވެ. ލަނޑުދަނޑިއަކަށް ފަހު ލަނޑުދަނޑިއެއް ހާސިލުކުރަމުން އަންނަ އިރު، އޭނާގެ ދަތުރު ވެސް ޖާދުލެއް ފަދައެވެ. އޭނާ ކުރިމަގަށް ދެކޭ ތަސައްވުރު އަދި އެއަށްވުރެ ޖާދުވީ އެވެ.


Bayern dhookoh Vidal Barca ah\nބަޔާން ދޫކޮށް ވިޑާލް ބާސާއަށް\nވިޑާލް ބާސާއަށް ބަދަލުވެފައި ވަނީ 20 މިލިއަން ޔޫރޯގެ ފީއަކަށް\nކ. މާލެ4އޯގަސްޓު 2018 | ހޮނިހިރު 18:08 2,969\nއަރުތޫރޯ ވިޑާލް ބަޔާންގެ ޖާޒީގައި - އެމްޑީޕީ\nޖަރުމަނުގެ ބަޔާން މިއުނިކަށް ކުޅެމުން ދިޔަ ޗިލީގެ މިޑްފީލްޑަރު އަރުތޫރޯ ވިޑާލް އެކްލަބް ދޫކޮށް ބާސެލޯނާ އަށް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ.\nއުމުރުން 31 އަހަރުގެ ވިޑާލް ބާސާއަށް ބަދަލުވެފައި ވަނީ 20 މިލިއަން ޔޫރޯގެ ފީއަކަށެވެ. އޭނާ ހޯދުމަށް އިންޓަރ މިލާނާއި އަދި އޭސީ މިލާނުން ވެސް ވަނީ މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. އޭނާ ބާސާ އަށް ބަދަލުވެފައި ވަނީ ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ.\nބާސާގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓުގައި ނެރެފައިވާ ބަޔާނެއްގައި ވަނީ ބަޔާންއާ އެކު ވިޑާލް ހޯދުމަށް އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައިވާ ކަމަށާއި ތިން އަހަރުގެ ކޮންޓްރެކްޓަކާ އެކު އޭނާ ވަރަށް އަވަހަށް މެޑިކަލް ފުރިހަމަކުރާނެ ކަމަށެވެ. ވިޑާލް ބާސާއަށް ބަދަލުވުމާ އެކު ޕީއެސްޖީގެ އެޑްރިއެން ރެބިއޯ ހޯދުމަށް ބާސާ އިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަށް ނިމުމެއް އަންނާނެއެވެ.\nވިޑާލް ބާސާއަށް ގެނެސްފައި ވަނީ މިދިޔަ ސީޒަނުގައި އެކްލަބަށް ކުޅުނު ޕައުލީނިއޯ ޗައިނާގެ ގުއަންގްޒޫ އެވަގްރާންޑޭއަށް ބަދަލުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. ހަމައެހެންމެ ބާސާގެ މިޑްފީލްޑްގެ މައި ތަނބު ކަމަށްވާ އަންދްރޭސް އިނިއެސްޓާ ވެސް ވަނީ ޖަޕާންގެ ވިސެލް ކޯބޭއަށް ބަދަލުވެފައެވެ. މި ޓްރާންސްފާތަކާ ގުޅިގެން ބާސާގެ ކޯޗު ވަނީ އައު މިޑްފީލްޑަރުން ބޭނުންވާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nބަޔާންގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓާ ވާހަކަ ދައްކަމުން ވިޑާލް ބުނީ ބަޔާންގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ވަރަށް ބޮޑު ޝުކުރެއް އަދާކުރަން ބޭނުންވާ ކަމަށާއި އޭނާ ބަޔާންގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތަކަކީ ވަރަށް ހާއްސަ ދުވަސްތަކެއް ކަމަށެވެ. ހަމައެހެންމެ އެހެން ކްލަބެއްގައި އޭނާ ހުނަރު ދައްކާލުމަށް ބަޔާން އިން ފުރުސަތު ދިނުމުން ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ވިޑާލް ބުނެފައި ވެއެވެ.\nވިޑާލް ބާސާއާ ގުޅުމާ އެކު އެކްލަބަށް ކުޅުނު ސްޕެއިންގެ ވިންގަރ އެލެކްސް ވިޑާލް ވަނީ ސެވިއްޔާ އަށް ބަދަލުވެފައެވެ. އޭނާ ސެވިއްޔާއަށް ބަދަލުވާނީ 10 މިލިއަން ޔޫރޯގެ ފީއަކަށެވެ.\nވިޑާލް ވެގެންދާނީ ބާސާއިން މި ޓްރާންސްފާ މާކެޓުގައި ގެނައި ހަތަރުވަނަ ކުޅުންތެރިޔާއަށެވެ.


އިތަޔަކީ ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް ފައިދާހުރި އެއްޗެއް – ޙެޔޮބަސް\nދިރޭތަކެއްޗާއި ތިމާވެށިސައިންސް އާއި ޓެކްޞިއްހަތު\nApr 25, 2013 1797 views0\n“ވިތާހިރު މޮޅު އެރަން މުތަކީ އިތާގެ ބަނޑުން ވިހޭދަރިއޭ.، ،ހިތާކޮށް ފިކުރު ބެލިނަމައީ އިބާރާތެއްކަމަށް ވާނޭ” މީ ޝައިހް ހުސައިން ސަލާހުއްދީން ލިޔުއްވާފައިވާ ޅެމެކެވެ. މި ޅެން ބައިތުންވެސް އިތަޔާ އިތާމުތަކީ އެޒަމާނުގައި ވެސް އަގުހުރި ބޭނުންތެރި އެއްޗެއްކަމެވެ. އިތާ ނުވަތަ އޮއިސްޓާރ އަކީ ޞިއްހަތައް ފައިދާހުރި މޫދު ކާނާގެ ބާވަތެކެވެ. ރާއްޖޭގައި އިތާގެ3ވައްތަރެއް ހުރެއެވެ. މީގެތެރޭގައި އެންދެރި އިތާ އަދި ގާ އިތާ ހިމެނެއެވެ. އަދި ރިހިކުޔަކަށް ދާ ވިދުމެއް ހުންނަ އިތާގެ ވައްތަރެއް ހުރެއެވެ، ހަމަ އެހެންމެ އެންދެރި ގަހުގައި ދިގުކޮށް ހުންނަ އިތާގައިވެސް ހުދު ރިހިކުލަޔަށްދާ ވިދުމެއް ހުރެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފަރުގެ ގާތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ އިތާޔަކީ ކަޅުކުލަ ގަދަ އިތާގެ ވައްތަރެކެވެ. މިބާވާތުގެ އިތާގައިވެސް ވަރަށްގަދަ ވިދުމެއްހުރެއެވެ. އަދި ރަންވައްތަރެއްގެ ކުލަޔެއް މިހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ އިތާގައިވެސް ހުރެއެވެ.\nއިތަޔަކީ އަގުބޮޑު އެއްޗެކެވެ. ކެއުމުގެ އިތުރަށް އިތާގެ މުއް ބޭނުންކޮށްގެން ގަހަނާ ހެދެއެވެ. އަދި އޭގެ ތޮށިގަނޑުވެސް ގަހަނާތަށް ހެދުމާއި ގިފްޓް ހެދުމަށް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ޖުމްލަކޮށް ބުނާނަމަ އިތާގެ ހުރިހާ ބައިތަކެއްވެސް ބޭނުންކުރެވެއެވެ.\nއިތާގެ ވައްތަރުތަކަކީ ރާއްޖެގައި މަދު މޫދުގެ ދިރުމެކެވެ.އެހެންނަމަވެސް މިހާރަކަށް އައިސް މީގެ7ވަރަކަށް އަހަރުކުރިޔާއި އަޅާ ބަލާއިރު ފަރުތަކުން ފެންނަލެއް ގިނަކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ރާއްޖެއާއި ހިލާފަށް ބޭރުގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ބައެއް ވައްތަރުގެ އިތާ ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ހުރެއެވެ. މިގޮތުން ރާއްޖޭގައި ހިކި ދިޔައިގައި މުރަކައިގެ ފަރުތަށް ހިކިފަ ހުންނަހެން އިތާގެ ފަރުތަށް ބޭރުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ހުރެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި އިގްތިސާދީ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި އިތާ ކަލްޗަރކުރެއެވެ. އަދި މިކަމަކީ ރާއްޖޭގައި މެރިންރިސާރޗް ސެންޓަރުން ކޮށްފައިވާ ދިރާސާތަކަށް ބަލާއިރު ރާއްޖޭގައި ކުރެވިދާނެ އިގްތިސާދީގޮތުން ފައިދާހުރި ހުރި މަސައްކަތެކެވެ.\nރާއްޖޭގައި އިތާ އާލަކުރުމަށްޓަކައި ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ވާތަކައް ލާފައި ބޮއެތަކެއް އެޅުނެވެ. އިތާގެ އެންމެ ޅަފަތުގައި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުގެތެރޭގައި ފަނިފަކުސާތަކާއި އެކު ދަތުރުކުރަމުންއައިސް އެހެން ފެނު ތެރޭގައި ހުންނަ އެއްޗެހީގައި ތައްވެއެވެ. އަދި ތައްވެފައިހުރެގެން ބޮޑެތިވާން ފަށައެވެ، ވަކިވަރަކަށް ބޮޑެތިވުމުން އެތަކެތި ވެއްޓިގެން ގޮސް ގެއްލުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ކޮންމެސް ގޮތަކަށް ހަރުކުރެވިދާނެއެވެ.\nއިތާ މަހުގެ ޞިއްހީ ފައިދާ:\nއިތާމަހުން ގިނަ ޞިއްހީފައިދާތަކެއް ލިބޭ މީރު އެއްޗެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކުން ފެންނަ ދެ ވައްތަރެއްގެ އިތާ އަޅުގަނޑުވެސް ކައި ތަޖްރިބާކުރީމެވެ. މިގޮތުން ފާހަގަކުރެވުނު ގޮތުގައި އިތާމަހަކީ ވަރަށް މީރު މަހެކެވެ.\nއިތާމަހަހުގައި ވަރަށް މަތީ މިންވަރަކަށް ޕުރޮޓީންސް ހިމެނެއެވެ. އަދި މެގްނީޒިއަމް އާއި ޒިންކް، ވިޓަމިން، ޕޮޓޭސިއަމް ހިމެނެއެވެ.\nއިތާމަހަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކަށް ފައިދާހުރި މޫދު ކާނައެކެވެ. ހިތަށް ފައިދާހުރި އޮމެގާ3މަތީ މިންވަރަކަށް ހުރެއެވެ. އަދި އޮމެގާ3އާއި ޕޮޓެސިއަމް، މެގްނީޒިއަމް އަކީ ލޭ މައްޗައް ދިއުން ދަށްކޮށްދޭ ބާވައްތަކެކެވެ. އަދި ސްޓްރޯކް އާއި ހިތުގެ ބަލީގެ ނުރަށްކާ ކުޑަކޮށްދެއެވެ.\nގަލްފް އޮފް މެކްސިކޯ އަދި އެޓްލާންޓިކް އަދި ކެލެފޯނިއާ ކޯސްޓްގައި އިތާގެ ފަރުތައް ހުރެއެވެ. މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން މުރަކައިގެ ފަރުތަކަށް ގެއްލުންވާ ފަދައިން ފަރުތަކުން އިތާވެސް އަންނަނީ މަރުވަމުންނެވެ.\nއެމެރިކާގެ ކެމިކަލް ސޮސައިޓިން ހާމަކުރަށްވާފައިވާގޮތުގައި އިތާގައި ހިމެނޭ އެމިނޯ އެސިޑަކީ ސެކްސް ހޯމޯން އިތުރުކޮށްދޭ މާއްދާއެކެވެ. މީގެތެރޭގައި ސެކްސް ހޯމޯރން ޓެސްޓޮސްޓެރޯން އާއި އެސްޓްރޯޖަން ހިމެނެއެވެ. އެހެންކަމުން އިތާމަހަކީ ޖިންސީބާރު ވަރުގަދަކޮށްދޭ މޫދު ކާނާއެކެވެ.\nއިތާގައި އެހެން ބާވަތްތަކުގެ ކާނާއަށްވުރެ މަތީ މިންވަރަކަށް ޒިންކް ހިމެނެއެވެ. ޒިންކަކީ ޞިއްހީގޮތުން ވަރަށް މުހިންމު ރޯޅެއް އަދާކުރާ ފައިދާހުރި މާއްދާއެކެވެ. މިގޮތުން ސިއްހަތު ރަނގަޅުވެ ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރުގަދަކޮށް މަރާމާމާތުކޮށްދެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ރޯނާ ވާ މީހުން ނުވަތަ ރޭގަނޑަށް ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވާ މީހުންނަށް ފަރުވާއަކަށް ވެއެވެ.\nއިތަޔަކީ ވިޓަމިން ރަނގަޅަށް ލިއްބައިދޭ މޫދު ކާނާއެކެވެ. މިގޮތުން އިތާގައި ވިޓަމިން އޭ، ބީ، ސީ، ޑީ، ހިމެނެއެވެ. މިބާވަތްތައް ބަލިތަލިތަކުން ދިފާއުވުމުގައި އެހީތެރިވެއެދެވެ.\nއިތާވެސް ކެއުމަށް ބޭނުންކުރުމުގައި ރަނގަޅަށް ސާފްކޮށްގެން ރޯފިލުވައިގެން ބޭނުންކުރުން މުހިންމެވެ. އެހެން ނޫނީ ޞިއްހީގޮތުން މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އަދި ފްރީޒްކުރާނަމަ ރަނގަޅަށް ސާފްކޮށް ބަންދުކުރުން މުހިންމެވެ.\nMayoClinic.com; Energy Density and Weight Loss: Feel Full on Fewer Calories; January 20, 2011\nU.S. Department of Agriculture; “Dietary Guidelines for Americans, 2010”; Foods and Nutrients to Increase\nUniversity of Maryland Medical Center; Omega-3 Fatty Acids; Steven Ehrlich; June 2009\nޤުރުއާނުގެ މުޢުޖިޒާތްތަކުގެ ތެރެއިން(ފިރުއައުނު ޢަރަޤުކުރެއްވި ހާދިސާ)\nޖިންނީންގެ އުނދަގުލުގައި އުޅެ ދުނިޔެ ދޫކުރި ޒުވާނެއް!


Fageerunnah faruvaadheyn Doctoraku hulhuvi "one rupee clinic"\nފަގީރުންނަށް ފަރުވާދޭން "ވަން ރުޕީ ކްލިނިކް"\nޑރ. ރާމަޗަންދާނީ ކްލިނިކް އިފްތިތާހު ކުރައްވަނީ\nމެޑިކަލް ޑޮކްޓަރަކަށް ވެވެނީ އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތްކުރަން ކުރާ ހުވަޔަކަށް ފަހުގަ އެވެ. ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވެސް އިންސާނުންނަށް އެ މީހަކަށް ވެވުނު ހިދުމަތެއް ކޮށްދިނުމަކީ ޑޮކްޓަރުންގެ ޒިންމާ އެކެވެ.\nއިންޑިޔާގެ އޮޑީޝާގެ ސަމްބަލްޕޫރު ޑިސްޓްރިކްޓްގެ ޑޮކްޓަރަކު މި ޒިންމާ އެންމެ ފުރިހަމަ އަދާކުރުމަށްޓަކައި މިހާރު ވަނީ "ވަން ރުޕީ ކްލިނިކް" ގެ ނަމުގައި އެ ސަރަހައްދުގައި ކްލިނިކެއް ހުޅުވާފަ އެވެ. މިއީ ފަގީރުންނާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ޚާއްސަކޮށްފައިވާ ކްލިނިކެކެވެ. މި ކްލިނިކަށް އަންނަ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ދޭން ޖެހެނީ އިންޑިޔާ ރުފިޔާގެ އެންމެ ރުފިޔާ އެކެވެ.\nމި ކްލިނިކް ހިންގަނީ ވީރް ސުރެންދުރަ ސާއި އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް މެޑިކަލް ސައިންސަސް އެންޑް ރިސާޗް (ވީއައިއެމްއެސްއޭއާރް) ގެ މެޑިސިން ޑިޕާޓްމަންޓުގެ އެސިސްޓެންޓް ޕްރޮފެސަރެއް ކަމަށްވާ ޝަންކަރް ރާމަޗަންދާނީ އެވެ.\nބުރުލާ އަވަށުގައި ޕްރޮފެސަރު ރާމަޗަންދާނީ ހުޅުވި މި ކްލިނިކަށް އަންނަ ނިކަމެތިންނަށް އެންމެ ރުޕީ އެއް ދީފައި ހުރިހާ ސިއްހީ ޚިދުމަތެއް ވެސް ހޯދޭނެ އެވެ.\nމި ކްލިނިކް ހިންގުމުގައި ޕްރޮފެސަރަށް އެހީތެރިވެދެނީ އޭނާގެ އަންހެނުން ސިކާ ރާމަޗަންދާނީ އެވެ. ސިކާ އަކީ ޑެންޓަލް ސާޖަން އެކެވެ.\nމިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު މި ކްލިނިކް އިފްތިތާހު ކޮށްފައިވާފައިވާ ފުރަތަމަ ދުވަހު 33 މީހުން މި ކްލިނިކުން ފަރުވާ ހޯދާފައިވާ ކަމަށް ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝަހަރާ ވަރަށް ދުރުހިސާބެއްގައި ވަކިން އޮންނަ އަވަށަކަށް ވާތީ ސަބަލްޕޫރުގައި އެކަށީގެންވާ ސިއްހީ ޚިދުމަތް ލިބޭކަށް ނުހުރެ އެވެ. އެހެންކަމުން ފައިސާ ލިބޭ މީހުން ބޮޑެތި ރަށްތަކަށް ދަތުރުކޮށް ފަރުވާ ހޯދާއިރު ނިކަމެތި ފަގީރުން ތިބެނީ ބޭސްފަރުވާ އިން މަހްރޫމް ވެފަ އެވެ.\nޑރ. ރާމަޗަންދާނީ ވިދާޅުވީ އެއް ރުފިޔާގެ ފީއެއް ނަގައިގެން މި ކްލިނިކް ހިންގަން ފެށީ ނިކަމެތި ފަގީރުންނަށާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ބޭސް ފަރުވާ ހިލޭ ކުރެވޭނެ ގޮތް ހަދައިދޭ ހިތް އޮތްލެއް ބޮޑުކަމުން އޭނާ ފެށި މަސައްކަތެކެވެ. މިއީ ވަރަށް ކުރިންސުރެ އޭނާ ދެކެމުން އައި ހުވަފެނެއް ހަގީގަތަކަށް ވުން ކަމަށް ވެސް ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ. މިއީ ހޮސްޕިޓަލުގައި އަދާކުރާ ޑިއުޓީގެ އިތުރުން ޑޮކްޓަރު ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ.\nކްލިނިކް ހުޅުވަން މިހާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނެގީ އޭނާ ކުރިން މަސައްކަތްކުރީ ސީނިއާ ރެސިޑެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ކަމުން އެފަދަ މަގާމުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ޑިއުޓީ ގަޑި ނޫން ގަޑިތަކުގައި ވެސް ޕްރައިވެޓްކޮށް ބަލި މީހުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ނޯންނާތީ އެވެ.\n"އަހަރެން މިހާޜު ވަނީ އެސިސްޓެންޓް ޕްރޮފެސަރަކަށް ޕްރޮމޯޓް ވެފައި. މި މަގާމުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ޑިއުޓީ ނޫން ގަޑިތަކުގައި ޕްރައިވެޓް ޕްރެކްޓިސް ކުރެވޭ. އެހެންވެ ތަނެއް ކުއްޔަށް ހިފައިގެން ކްލިނިކެއް ތައްޔާރުކޮށް ޚިދުމަތް ދޭން ފެށީ،" 38 އަހަރުގެ ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކްލިނިކަށް އަންނަ މީހުން އަތުން އެންމެ ރުޕީ އެއް (އެއް ރުފިޔާ) ނަގަނީ ކީއްވެތޯ ނޫސްވެރިއަކު ޑޮކްޓަރާ ސުވާލު ކުރި އެވެ. ޖަވާބުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ ހިލޭ ފަރުވާ ދޭ ނަމަ ޚިދުމަތް ހޯދަން އަންނަ ނިކަމެތި ފަގީރުން ވެސް އެހާ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭނެކަން ހީވާތީ އެވެ. އެންމެ ރުޕީ އެއް ވެސް ނަގާނަމަ އެމީހުންނަށް ވެސް ފައިސާ ދީގެން ޚިދުމަތް ހޯދާ ކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން އޮންނާނެ ކަމަށް ޑޮކްޓަރު ދެކެވަޑައިގަނެ އެވެ.\nހެނދުނު 7.00 އިން 8.00 އަށް ރޭގަނޑު 7.00 އިން 8.00 އަށް މި ކްލިނިކުގައި ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ޑޮކްޓަރު ހޭދަ ކުރެ އެވެ.\n"އަހަންނަކީ މުއްސަނދިންގެ ޑޮކްޓަރެއް ނޫން. އަހަންނަކީ އާދައިގެ ނިކަމެތިންގެ ޑޮކްޓަރެއް،" ޑރ. ރާމަޗަންދާނީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޑޮކްޓަރު ހޮސްޕިޓަލުގައި ބަލާ ގަޑިތަކުގައި އޭނާއަށް ދެއްކުމަށް މީހުން ދިގު ކިޔޫތަކުގައި ތިބޭތަން ޑޮކްޓަރަށް ފެނި އޭގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބަލި ހާލުގައި އުޅޭ މީހުން ތިބޭތަން ފެނިފައި ވަރަށް ދެރަވެ އެވެ. ވީމާ އެ ފަދަ މީހުންނަށް ވެސް މިހާރު އެންމެ ރުފިޔާއެއް ދީފައި ކްލިނިކުން މާ އަވަހަށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެކަމަށް ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nޑރ، ރާމަޗަންދާނީ ވާޙަކަ މީގެ ކުރިން 2019 ގައި ވެސް ނޫސްތަކުގެ ފަލަ ސުރުޚީއަށް އަރާފައި ވެއެވެ. އެއީ ލެޕްރަސީ ޖެހިފައިވާ މީހަކު އުފުއްލާލައިގެން އެމީހާގެ ގެޔަށް ގެންގޮސް ދިނީމަ އެވެ.\nޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވީ ނާސިން ހޯމެއް އަޅައި އެތަނުން ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އޭނާގެ މަރްހޫމް ބައްޕަ އެދިފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ނާސިން ހޯމެއް އަޅަން ގިނަ އަދަދަކަށް ފައިސާ ބޭނުންވާ ކަމަށާއި އެފަދަ ތަނެއް އަޅައިގެން ފަގީރުންނަށް އެއް ރުޕީ އަށް ފަރުވާ ނުދެވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެހެންވެ އަހަރެން 'ވަން ރުޕީ ކްލިނިކް' ހުޅުވީ،" ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޯވިޑްގެ ވަބާގެ ތެރޭގައި ވެސް ޑރ. ޜާމަޗަންދާނީގެ އިންސާނީ ޚިދުމަތް ގިނަ ބަޔަކަށް ފޯރުކޮށްދިނެވެ. އެގޮތުން ކޯވިޑް ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ޑިއުޓީ ގަޑި ނޫން ގަޑިތަކުގައި އަމިއްލަ ގޮތުން ފަރުވާ ދީ އޭނާގެ ކާރުގައި އެފަދަ މީހުން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސްދިނުން ފަދަ ކަންތައްތައް ޑޮކްޓަރު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nފާތިމާއަށް ފަރުވާ ލިބުނީ އާދަޔާހިލާފު ގޮތަކަށް\nވެކްސިން ދޭ ނަމުގައި ދުވަސްވީ ދެމަފިރިއަކު އަތުން ފޭރިއްޖެ\nޑޮކްޓަރަކު ވެކްސިން ޖެހުމުން އަންހެނުން ރުޅިގަދަވެއްޖެ


ކޯވިޑް19: އިއްޔެ އިތުރު 35 މީހަކު ބައްޔަށް ފައްސިވެއްޖެ! | Sandhaanu\nކޯވިޑް19: އިއްޔެ އިތުރު 35 މީހަކު ބައްޔަށް ފައްސިވެއްޖެ!\nރާއްޖެއިން ކޯވިޑް19 އަށް އިތުރު 35 މީހަކު އިއްޔެ ފައްސިވެއްޖެއެވެ. އިއްޔެ ފެނުނު ކޭސްތަކުގެ ތެރެއިން 26 ކޭސް ފެނިފައިވަނީ އަތޮޅު ތެރެއިންނެވެ. އަދި9ކޭސް ފެނިފައިވަނީ މާލެ ސަރަހައްދުންނެވެ.\nއިއްޔެ ފައްސިވީ މީހުންގެ ތެރެއިން 24 މީހުންނަކީ ދިވެހިންނެވެ. އަދި އަނެއް 11 މީހުންނަކީ ބިދޭސީންކަން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.\nއިއްޔެގެ ރެކޯޑްތަކާއި އެކު ފައްސިވީ މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިހާރުވަނީ 11,567 އަށް އަރައިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، 871 އެކްޓިވް ކޭސް ހިމެނޭއިރު، 47 ފަރާތަކަށް ދަނީ އެޑްމިޓް ކޮށްގެން ފަރުވާ ދެމުންނެވެ. އަދި އައިސޮލޭޝަން ފެސިލިޓީ ތަކުގައި 320 މީހަކުވަނީ އެކަހެރި ކުރެވިފައެވެ.\nއިއްޔެއާއި ހަމަޔަށް އަތޮޅުތެރޭގެ 23 ރަށެއްގައި އެކްޓިވް ކޭސްތައް ހުރިއިރު، އޭގެ އިތުރުން 23 ރިސޯޓް ހިމެނެއެވެ. ރިސޯޓްތަކުގެ އެކްޓިވް ކޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި 83 މުވައްޒަފުންނާއި، 28 ފަތުރުވެރިޔަކު ހިމެނެއެވެ.\nމިބަލީގައި ރާއްޖެ އިން މިހާތަނަށް 37 މީހަކު ނިޔާވެފައި ވާއިރު 10,652 މީހަކުވަނީ ބަލިން ފަސޭހަވެފައެވެ.\nއިއްޔެ ބައްޔަށް ޓެސްޓް ކުރުމަށްޓަކައި ޖުމްލަ 1517 ސުންކު ނަގާފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ފައްސިވެފައިވަނީ %2.3 މީހުންނެވެ.


އާޙާދު ޙަދީޘްއަކީ ޢަޤީދާ ޘާބިތުކުރުމުގައާއި ޝަރުއީ ޙުކުމްތައް ޘާބިތުކުރުމުގައި ޙުއްޖަތެއް – DhiSalafiyyah\nރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ޞައްޙަކޮށް ޘާބިތުވެއްޖެނަމަ އެޙަދީޘެއްގައި ވާއެއްޗަކަށް އީމާންވެ އެއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން އެއީ މުސްލިމުންގެ ޢަޤީދާއެވެ. އަދި އެއީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބުބޭކަލުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރައްވާފައިވާ ގޮތެވެ. މިގޮތުން ބައެއްކަންކަމުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތަށް ތަބާވެ، އަނެއްބައިކަންކަމުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ ހިދާޔަތު ދޫކޮށްލުން އެއީ އެބޭފުޅުންގެ ގޮތެއް ނޫނެވެ.\nރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ސުންނަތް އިންކާރުކުރާމީހުން އިސްލާމީ އުންމަތުގައި އެކި ޒަމާންތަކުގައި ފާޅުވެފައިވެއެވެ. އެކި މީހުން އިންކާރުކުރަނީ އެކިމިންވަރަށެވެ. އަދި އެކިމީހުން ދައްކަނީ އެކި ބަހަނާއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ކޮންމެ ބަޔަކީ ޙައްޤުން އެއްކިބާވެފައިވާ ބަޔެކެވެ. އެހެނީ މިފަދަ މީހުން ގިނަ މައްސަލަތަކެއްގައި އިސްލާމްދީނުގެ ޙުކުމްތައް އިންކާރުކުރަމުންދެއެވެ.\nމިކަމުގެ މިޘާލެއް މިތާ ޛިކުރުކޮށްލާނަމެވެ. މުރުތައްދުވާ މީހާ ތައުބާ ނުވެއްޖެނަމަ އިސްލާމީ ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އޭނާގެ މައްޗަށް މަރުގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަން ޖެހެއެވެ. މިކަން މިފަދައިން ކުރަން ޖެހެނީ އިބްނު ޢައްބާސް ރަޟިޔަﷲ އަންހު ރިވާކުރައްވާފައިވާ އަންނަނިވި ޞައްޙަ ޙަދީޘްގެ އަލީގައެވެ.\n(صحيح) ((مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ)) [رواه البخاري / كتاب: استتابة المرتدين… / باب: حكم المرتد والمرتدة واستتابتهم / رقم: 6922 ]\nމާނައީ: “އެމީހެއްގެ ދީން ބަދަލުކޮށްފިމީހާ ޤަތުލުކުރާށެވެ.”\nނަމަވެސް މިޙުކުމް އިންކާރުކުރާ ބަޔަކު އިސްލާމީ އުންމަތުގައި ވެއެވެ. މިބައިމީހުން މިޞައްޙަ ޙަދީޘް އިންކާރުކުރުމަށް ގެންނަ ބަހަނާތަކުގެ ތެރެއިން އެއްކަމަކީ ޙުދޫދުތައް ޘާބިތުކުރުމުގައި މިބައިމީހުން އާޙާދު ޙަދީޘް ޤަބޫލުނުކުރާކަމެވެ. ނަމަވެސް މިބައިމީހުންގެ މިދަޢުވާއަކީ އުންމަތުގެ ސަލަފުންގެ ބަހާއި ޢަމަލާއި އަދި ޢިލްމުވެރީންގެ އިއްތިފާގާއިވެސް ޚިލާފު ބަހެކެވެ. މި ޤައުލުގެ ބާޠިލުކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވާ ޢިލްމުވެރިންވަނީ ގިނަގުނަ ރައްދުދެއްވާ ދަލީލުތައް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އިސްލާމްދީނާއި ދެކޮޅަށްކުރެވޭ ފިކުރީ ހަނގުރާމާއިގައި މިބައިމީހުންގެ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކަށް ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް ހުށިޔާރުވެ ރައްކާތެރިވާން ޖެހެއެވެ.\nމިބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ލިޔުންތަކުގައި ޞަރީޙަކޮށް ފާޅުކޮށްފައިވާ ޚިޔާލަކީ ބުޚާރީއާއި މުސްލިމު ރިވާކޮށްފައިވާ ނަމަވެސް ބައެއް ޙަދީޘްތަކަށް ޢަމަލުނުކުރެވޭނެކަމަށެވެ. އަދި ކުތުބުއްސިއްތާ ގެ 99 % ޙަދީޘްއަށް ޢަމަލުނުކުރެވޭނެކަމަށް ބުނެ އިސްލާމުންގެ ހިތްތަކުގައި ޝައްކު އުފައްދަން މިބައިމީހުން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.\nއެހެންކަމުން މިލިޔުމުގައި އަލިއަޅުވާލެވިފައިވާނީ ޙަދީޘްތަކުގެ ތެރެއިން އާޙާދު ޙަދީޘް ޤަބޫލުކުރުމާއި ބެހޭގޮތުންނެވެ.\nމިލިޔުމުގެ މައިގަނޑު މައުލޫމާތުތައް ނަގާފައިވާނީ د.عَبْدُاللهِ الشريف ލިޔުއްވާފައިވާ حُجِّيَّة خَبَرِ الآحَادِ فِيْ العَقَائِدِ وَالأَحْكَامِ  މިފޮތުންނާއި ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ނާޞީރުއްދީން އަލްއަލްބާނީ رحمه الله ގެ ދަރުސްއަކުން އެކުލަވާލެވިފައިވާ الحَدِيْثُ حُجَّةٌ بِنَفْسِهِ فِيْ العَقَائِدِ وَالأَحْكَامِ  މި ރިސާލާއިންނެވެ.\nއާޙާދު ޙަދީޘްއާއި މުތަވާތިރު ޙަދީޘް\nޙަދީޘްއެއް ވާރިދުވެފައިވާލެއް ގިނަކަމާއި މަދުކަމަށް ބަލާލާއިރު ޙަދީޘްތައް ދެބަޔަކަށް ބެހެއެވެ. އެއީ:\n2 އާޙާދު ޙަދީޘް\nމުތަވާތިރު ޙަދީޘްއެއްގެ ދަރަޖައަށްނުދާ ކޮންމެ ޙަދީޘްއަކީ އާޙާދު ޙަދީޘެކެވެ.\nމުތަވާތިރު ޙަދީޘްގެ ތަޢުރީފު:\nއަރަބި ބަހުގައި: الْمُتَوَاتِرُ ނެގިފައިވަނީ التَّوَاتُرُ އިންނެވެ. التَّوَاتُرُ ގެ މާނައަކީ އެކަތީގެ ފަހަތުން އަނެކަތި އައިސް ތަބާވުމެވެ.\nއިސްޠިލާޙީ ގޮތުން: އެއީ އާންމު ގޮތެއްގައި ދޮގެއްގެ މައްޗަށް އިއްތިފާޤުވެދާނެކަމަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭފަދަ (ބޮޑު) ޖަމާޢަތެއްގެ ބަޔަކު އެމީހުންފަދަ (ބޮޑު) ޖަމާޢަތެއްގެކިބައިން ރިވާކުރާ ޙަދީޘްއެވެ. އަދި އެބައިމީހުން އެޚަބަރު ގެނައުމުގައި ބުރަވާނީ ޙިއްސުތަކަށެވެ. އަދި އެބައިމީހުން އެގެންނަ ޚަބަރު އެކުލެވިގެންވާނީ އެޚަބަރުއިވޭ މީހައަށް އެޚަބަރު އަޑު އަހާލުމުން އޭގެ ޒާތުގައިވެސް ޢިލްމު ލިއްބައިދޭ އެއްޗަކަށެވެ.\nއާޙާދު ޙަދީޘްގެ ތަޢުރީފު:\nއަރަބި ބަހުގައި: الآحَاد އަކީ الأَحَدُ ގެ ގިނަގޮތެވެ. الأَحَدُގެ މާނައަކީ އެކެކެވެ.\nއިސްޠިލާޙީ ގޮތުން: އެއީ މުތަވާޠިރު ދަރަޖައަށް ނުދާ ޙަދީޘްއެވެ.\nالحَدِيْثُ المشْهُوْرُއާއި الحَدِيْثُ االعَزِيْزُ އަދި الحَدِيْثُ الغَرِيْبُ ހިމެނެނީ އާޙާދު ޙަދީޘްގެ ތެރެއިންނެވެ. \nއެހެންކަމުން އާޙާދު ޙަދީޘްއާއި މުތަވާތިރު ޙަދީޘްގެ ތަފާތަކީ ރިވާވެގެން އައިސްފައިވާ ގިނަކަމާއި މަދުކަމުގެ ތަފާތެވެ.\nމުތަވާތިރު ޙަދީޘްއަކީ އޭގެ ޒާތުގައިވެސް ޢިލްމު ލިއްބައިދޭ އެއްޗެއްކަމާމެދު އުޞޫލު ފިޤުހާއި ޙަދީޘާއި ފިޤުހު އިލްމުވެރީންގެ މެދުގައި ޚިލާފެއް ނެތެވެ. އަދި ކިއެއްހެއްޔެވެ. އެހެން ދީންތަކުގެ މީހުންނާއި އަދި އެންމެހާ ބުއްދިވެރީންވެސް މިޙަޤީޤަތަށް އިޤުރާރުވެއެވެ. މީގެ މުރާދަކީ މުތަވާތިރު ޙަދީޘްގައިވާ ޚަބަރު ޤަބޫލުކޮށް އެއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނެކަމަށް މިބޭފުޅުން އެއްބަސްވެވަޑައިގަންނަވާކަމެވެ.\nމިކަމުގައި ޚިލާފު ވެފައިވަނީ އިސްލާމީ ފިރުޤާއެއްކަމަށްވާ މުޢުތަޒިލީންނަށް ނިސްބަތްވާ މީހެއްކަމަށްވާ އައްނައްޡާމުއެވެ. އަދި ހިންދީންގެ ދެފިރުޤާއެއްކަމަށްވާ އަލްބަރާހަމާއިންނާއި އައްސުމަނިއްޔާއިންނެވެ.\nއިސްލާމީ ޢިލްމުވެރީންގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ޚިލާފަކީ ޢަޤީދާގެ މައްސަލަތަކުގައާއި ޝަރުޢީ ޙުކުމްތަށް ބަޔާންކުރުމުގައި ހުއްޖަތެއްގެ ގޮތުގައި އާޙާދު ޙަދީޘް ބޭނުންކުރެވިދާނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއެވެ.\nނަމަވެސް މިކަމުގައި ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ މުހިންމު ނުކުތާއަކީ މިޚިލާފަކީ ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ޒަމާނުގައި އެބޭފުޅުންގެ މެދުގައިއޮތް ޚިލާފެއްނޫންކަމެވެ. އެބޭފުޅުންވަނީ ޙަދީޘްއެއް ޞައްޙަވެއްޖެނަމަ ޢަޤީދާގެ މައްސަލަކުގައިވެސް އަދި ޝަރުޢީ ހުކުމްތައް ޘާބިތުކުރުމުގައިވެސް އެއީ ހުއްޖަތެއްކަމުގައި އިއްތިފާޤުވެވަޑައިގެންފައެވެ. އެބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު މިކަމާއި ޚިލާފަށް ވިދާޅުވެފައިވާކަމަށް ޘާބިތެއްނުވެއެވެ.\nމިމަސްއަލާގައި ޢިލްމުވެރީންގެ ޤައުލުތައް:\n1 އަޤީދާގެ މަސްއަލަތަކުގައާއި ޝަރުޢީ ޙުކުމްތަށް ބަޔާންކުރުމުގައި އާޙާދު ޙަދީޘްއަކީ ހުއްޖަތެކެވެ. (މިއީ މިމައްސަލާގައި ކުރީގެއާއި ފަހުގެ ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރީންގެ ޤައުލެވެ).\n2 އަޤީދާގެ މަސްއަލަތަކުގައާއި ޝަރުޢީ ޙުކުމްތަށް ބަޔާންކުރުމުގައި އާޙާދު ޙަދީޘްއަކީ ހުއްޖަތެއްނޫނެވެ. (މިއީ މުޢުތަޒިލާއިންގެ ފަހުގެ ޢިލްމުވެރީންގެ ޤައުލެވެ. އަދި ޝިޔައިންނާއި އަދި އަލްޤަދަރިއްޔާ ފިރުޤާގެ ޤައުލެވެ).\nމިމައްސަލާގައި ތިންވަނަ ޤައުލެއްވެސް ބައެއް ޢިލްމުވެރީން ޛިކުރުކުރައްވައެވެ. އެއީ ޤަރީނާތަކާއި އެކު އާޙާދުޙަދީޘް ޤަބޫލުކުރުމެވެ.\nނަމަވެސް މިލިޔުން ކުރުކުރުމަށްޓަކައި އެޤައުލުގެ ތަފްޞީލު މިލިޔުމުގައި ޛިކުރުކުރަން ގަސްދެއް ނުކުރަމެވެ.\nފުރަތަމަ ޤައުލުގެ ދަލީލުތައް: (ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރީންގެ ޤައުލު)\n1 ﴿وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ﴾ [سورة التوبة ١٢٢]\nމާނައީ: “އަދި އެންމެން އެކުގައި ހަނގުރާމަޔަށް ނުކުތުމެއް، މުއުމިނުންނަކަށް ނެތެވެ. ފަހެ އެބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ރަށަކުން ބަޔަކު ހަނގުރާމަޔަށް ނުކުތްނަމަ ކިހާރަނގަޅުހޭ؟ (އެއީ) އެބައިމީހުން (އެބަހީ: ނުގޮސްތިބި މީހުން) ދީން އުނގެނި ދަސްކުރުމަށެވެ. އަދި އެބައިމީހުންގެ ޤައުމުގެ މީހުން (އެބަހީ: ހަނގުރާމަޔަށް ނުކުތް މީހުން) އެނބުރި އައުމުން، އެބައިމީހުންނަށް އިންޛާރު ކުރުމަށްޓަކައެވެ. (އެއީ) އެބައިމީހުން ބިރުވެތިވެ، ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައެވެ.”\nޢިލްމުވެރިން މިއާޔަތުން ދަލާލަތު ނަންގަވާފައިވަނީ ދެ ގޮތަކަށެވެ:\nފުރަތަމައީ: އަރަބިބަހުގައި “الطَّائِفَةُ” ގެ މާނައަކީ އެއްޗަކުން ބުރިކުރެވޭ ނުވަތަ ވަކިކުރެވޭ ބައެވެ. މިގޮތުން “އެކަކު” “ދެމީހުން” އަދި “ތިންމީހުން” ވިޔަސް އެއީ “الطَّائِفَةُ” އަކަށްވާނެއެވެ.  މިގޮތުން މިއާޔަތުގައި ވާ ފަދައިން އެންމެ މީހަކުވެސް ކިޔަވައިގެން ދެން އެރަށެއްގެ ބާކީ ތިބި މީހުންނަށް އުނގަންނައިދީފިނަމަ އެވަރުން ފުދޭނެއެވެ. އެކެއްގެ ބަސް ޙުއްޖަތަކަށް ނުވާނަމަ ﷲ ތަޢާލާ މިއާޔަތުގައި ދީނީ ތަޢުލީމު އުނގެނުން ފަރުޟުކިފާޔަތެއްކަމުގައި ލެއްވި އިރު طَائِفَة އެއް އެކަންކުރުމަށް އަމުރު ނުކުރެއްވީހެވެ.\nމިގޮތުން ޢަރަބި ބަހުގައި “الطَّائِفَةُ” އެންމެ މީހަކަށްވެސް ނިސްބަތްކުރެވޭކަމުގެ ދަލީލަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަންނަނިވި އާޔަތެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ﴿…إِن نَّعْفُ عَن طَائِفَةٍ مِّنكُمْ… ﴾ [سورة التوبة ٦٦]\nމާނައީ:”… ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން طَائِفَةއަކަށް ތިމަން ﷲ ޢަފޫކޮށްދެއްވިނަމަވެސް…”\nމިއާޔަތާއި ބެހޭގޮތުން ތަފްސީރު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ އެ ޢަފޫކުރެވުނު طَائِفَةއަކީ އެންމެ ބޭކަލެއްކަމެވެ. އެއީ މަޚްޝިއްޔު އިބްނު ޙުމައްޔިރު ކިޔާ ބޭކަލެކެވެ. \nދެވަނައީ: ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ طَائِفَةއަކަށް(އެކަކު ނުވަތަ އެއަށްވުރެގިނަ ބަޔަކަށް) އެބައިމީހުންގެ ޤައުމުގެ މީހުންނަށް އިންޛާރުކުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އެއިންޛާރުކުރާ މީހުންގެ ޢަދަދު ވަކި ޢަދަދަކަށްވުމަށް އެއިލާހު އަމުރެއް ނުކުރަށްވައެވެ. މިގޮތުން އެކަކު ނުކުމެ އިންޛާރުކުމުންވެސް އޭނާއަށް ތަބާވުން ލާޒިމުވާނެއެވެ. އޭނާއަށް ތަބާވުން ލާޒިމު ނުވާނަމަ އިންޛާރުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު طَائِفَةއެއްގެ މައްޗަށް ވާކަން ބަޔާންކުރައްވާ އެކަމަށް އަމުރުކުރުމުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ.\n2 ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ﴾ [سورة الحجرات ٦]\nމާނައީ: “އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެގާތަށް ފާސިޤަކު ޚަބަރަކާއިގެން އަތުވެއްޖެނަމަ، އޭގެ ދޮގުތެދުބަލާ ޙަޤީޤަތް ހޯދާށެވެ. އެއީ ނޭނގިތިބެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ބަޔަކަށް ގެއްލުންދެވިދާނެތީއެވެ. ފަހެ އެހެންވެއްޖެނަމަ ތިޔަބައިމީހުން ކުރިކަންތަކުގެ މައްޗަށް ހިތާމަކުރާ ބަޔަކުކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުން ވެދާނެއެވެ.”\nމިއާޔަތުން ޢިލްމުވެރިން ދަލާލަތު ނަންގަވާފައިވާ ގޮތަކީ:\nފާސިޤުން ގެންނަ ޚަބަރު ޘާބިތުކުރުމަށް މިއާޔަތުގައި އަމުރުކުރުވިފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މި އާޔަތުން ދޭހަވާ މާނައަކީ ފާސިޤުނޫން މީހަކު ޚަބަރަކައިގެން އައުމުން އޭނާ އެ ގެންނަ ޚަބަރު ޘާބިތުކުރުން ލާޒިމުނުވާކަމެވެ. އަދި އެ ޚަބަރުން ޢިލްމު ލިއްބައިދޭކަމެވެ. އެންމެ މީހަކު ގެންނަ ޚަބަރުން ޢިލްމު ނުލިބޭނަމަ ފާސިޤުނޫން މީހަކު ޚަބަރެއް ގެނައުމުން އެޚަބަރުވެސް ޘާބިތުކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވީހެވެ.\n3 ﴿وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَـٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا﴾ [سورة الإسراء ٣٦]\nމާނައި: “އަދި ތިބާޔަށް އެކަމަކާމެދު ޢިލްމެއް ނުވާކަމަކަށް ތިބާ ތަބާނުވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިވުމާއި ފެނުމާއި ހިތާއި މިއިން ކޮންމެ ކަމަކީ އެއާމެދު ސުވާލެ ވެވޭނެ ކަމެއްކަމުގައިވިއެވެ.”\nޢިލްމުވެރިން މިއާޔަތުން ދަލާލަތު ނަންގަވާފައިވާ ގޮތަކީ:\n“لَا تَقْفُ”ގެ މުރާދަކީ “ތަބާނުވާށެވެ. އަދި އެއަށް ޢަމަލުނުކުރާށެވެ.”\nމި އާޔަތުގައި މިވަނީ ޢިލްމު ލިބިގެންނުވާ ކަންކަމާއިމެދު ވާހަކަދެއްކުން ނަހީކުރެވިފައެވެ. ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށްވެސް މުސްލިމުންދަނީ މެދުނުކެނޑި އެންމެ މީހަކު ގެންނަ ޚަބަރަށް ތަބާވެ އެއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަމުންނެވެ. އާޙާދު ޙަދީޘަކީ ޢިލްމުލިއްބައިދޭ އެއްޗެއްނޫންނަމަ ޞަޙާބީ ބޭކަލުންނާއި އަދި އެބޭކަލުންނަށް ފަހުން ވަޑައިގެންނެވި އެންމެހާ ޢިލްމުވެރިންނާއި އަދި އެންމެހާ މުސްލިމުންނަކީ ޢިލްމެއްނެތި ކަންކަމަށް ތަބާވާ ބައެކޭ ބުނުން ލާޒިމުވެއެވެ. މިއީ ވާނޭ ކަމެއްނޫނެވެ.\n4 ﴿…فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴾ [سورة الأنبياء ٧]\nމާނައީ: ” ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ނުދަންނަކަމުގައިވާނަމަ، ޛިކުރުގެ އަހުލުވެރިންނާ ސުވާލުކުރާށެވެ.”\nމިއާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ އިނގޭ މީހުންނާ ނޭންގޭ މީހުން ސުވާލުކުރުމަށް އަމުރުކުރައްވާފައެވެ. އެއީ ޢިލްމުގެ އަހުލުވެރިންގެ އަރިހުންނެވެ. މުތަވާތިރު ޢަދަދެއްގެ ގިނަ ޢިލްމުވެރިންތަކަކާއި ސުވާލުކުރުމަށް އެކަލާނގެ އަމުރުނުކުރައްވައެވެ.\n5 ﴿إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَىٰ مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَـٰئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّـهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ ﴾ [سورة البقرة ١٥٩]\nމާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން ބަޔާންވެގެންވާ ހެކިތަކާއި ތެދުމަގުގެ ތެރެއިން ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބާވައިލެއްވި ތަކެތި މީސްތަކުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެފޮތުގައި ބަޔާންކޮށް ދެއްވުމަށްފަހު، އެތަކެތި ވަންހަނާކުރާ މީހުންނީ އެބައިމީހުންނަށް الله ލަޢުނަތް ލައްވާނެ މީހުންނެވެ. އަދި ލަޢުނަތް ދޭ މީހުންވެސް އެއުރެންނަށް އެބައިމީހުންނަށް ދޭނެއެވެ.”\n﴿وَإِذْ أَخَذَ اللَّـهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا بِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ﴾ [سورة آل عمران ١٨٧]\nމާނައީ: “ފޮތް ދެވުނު މީހުންގެ ކިބައިން الله ޢަހުދުކަށަވަރު ހިއްޕެވިހިނދު ހަނދުމަ ކުރާށެވެ. (އެ ޢަހުދަކީ ތިޔަބައިމީހުން) މީސްތަކުންނަށް އެ ފޮތް ބަޔާންކޮށްދިނުމަށާއި އެ ފޮތް ވަންހަނާ ނުކުރުމަށް ހިއްޕެވި ޢަހުދެކެވެ. ފަހެ އެބައިމީހުންގެ ފުރަގަހަށް އެ ޢަހުދު އެއްލައިލިއެވެ. އަދި އެބައިމީހުން އެ ފޮރުވި ފޮރުވުމަށް ކުޑައަގެއް ގަތެވެ. ފަހެ އެބައިމީހުން އެ ގަންނަ ތަކެތީގެ ނުބައިކަމާއެވެ.”\nމިދެއާޔަތުންވެސް ދޭހަވާ މާނައަކީ ޢިލްމުފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ވާޖިބުކަމެއްކަމަށެވެ. އެއީ އެންމެ މީހަކު އެންމެ މީހަކަށް ފޯރުކޮށްދޭން ޖެހުނުނަމަވެސްއެވެ.\n6 ﴿يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّـهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّـهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ﴾ [سورة المائدة ٦٧]\nމާނައީ: “އޭ ރަސޫލާއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ބާވައިލެއްވި އާޔަތްތައް ކަލޭގެފާނު ފޯރުކޮށްދެއްވާށެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނު އެކަން ނުކުރެއްވިނަމަ ކަލޭގެފާނު އެކަލާނގެ ރިސާލަތް އިއްވެވިކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. އަދި الله މީސްތަކުންގެ ކިބައިން ކަލޭގެފާނު ރައްކާތެރި ކޮށްދެއްވާނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ކާފަރުވި މީސްތަކުންނަށް الله ތެދުމަގެއް ނުދައްކަވާނެއެވެ.”\nއެންމެ މީހަކު ގެންނަ ޚަބަރަކީ ނުވަތަ ޙަދީޘަކީ ޤަބޫލުކުރެވޭ އެއްޗަކަށް ނުވާނަމަ މިޝަރީޢަތް އެންމެހާ މީސްތަކުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުން އެއީ ވާނޭކަމެއްނޫނެވެ. އެހެނީ މި ޝަރީޢަތް ވާޞިލުވެފައިވަނީ ޙާޟިރުވެ ތިބިމީހުން އެތަނަށް ޙާޟިރުނުވާ މީހުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުންނެވެ. ދީނުގެ ކޮންމެ ކަމަކީ މުތަވާތިރުކޮށް މީސްތަކުންނަށް އެނގެން ޖެހޭނެ ކަންތައްކަމުގައި ޝަރުތުކުރެވިއްޖެނަމަ އެންމެހާ މީސްތަކުންގެ ގާތަށް މިޝަރީޢަތް ވާސިލުވުމަކީ އެއީ ވާނޭ ކަމެއްނޫނެވެ.\n7 ﴿وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَىٰ فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّـهِ وَالْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّـهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا ﴾ [سورة الأحزاب ٣٤]\nމާނައީ: “އަދި ތިޔަކަނބަލުންގެ ގެތަކުގައި الله ގެ އާޔަތްތަކާއި، ޙިކްމަތުގެ ތެރެއިން (އެބަހީ: ސުންނަތުގެ ތެރެއިން) ކިޔެވޭ ތަކެތި ތިޔަކަނބަލުން ހަނދުމަކުރާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله އީ އޯގާވަންތަކަން ބޮޑު، ފޮރުވިފައިވާ ކަންތައްތައްވެސް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެ ކަމުގައިވެއެވެ.”\nމިއާޔަތުގައި “الْحِكْمَة” މުރާދަކީ ކީރިތި ޤުރުއާން ފިޔަވާ، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ގެކޮޅުގައި ތިލާވަތުކުރެވޭ ތަކެތިކަމަށް އިހުގެއާއި ފަހުގެ ގިނަ މުފައްސިރުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އެކަނބަލުންގެ ގޯތިގެދޮރުގައި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވެފައިވާ ބަސްފުޅުތަކާއި ކުރައްވާފައިވާ ކަންކަން މިއުންމަތަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ބުރަ މަސްއޫލިއްޔަތު އެކަނބަލުންނާ ހަވާލުކުރެވުނެވެ. މިގޮތުން އެކަނބަލުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޭކަނބަލެއް ނަމަވެސް އެފަދަ ކަމެއް ޚަބަރުކުރުމުން އެޚަބަރާއި ތަބާވުން ވާޖިބުނުވާނަމަ އެކަނބަލުންނަށް ޚަބަރުކުރުމަށް ﷲ ތަޢާލާ އަމުރުނުކުރެއްވީހެވެ.\n8 ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ އިޖުމާޢު: އާޙާދު ޙަދީޘަކީ ޢަޤީދާގައާއި ޝަރުޢީ ޙުކުމްތައް ޘާބިތުކުރުމުގައި ހުއްޖަތެއްކަމުގައި ޞަޙާބީ ބޭކަލުން އިޖުމާޢުވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ. މިގޮތުން މި އިޖުމާޢު ނަޤުލުކުރެއްވި ޢިލްމުވެރީންގެ ތެރޭގައި އިބްނު ޢަބްދުލްބައްރު، އަލްޚަޠީބު އަލްބަޣްދާދީ، އިބްނު ދަޤީޤުލް ޢީދު، އިބްނުލް ޤައްޔިމް އަދި އައްޝައުކާނީ (رحمهم الله) ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. \n9 ޤިޔާސްކުރުން: ޙަދީޘްތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ޙަދީޘްތައް (އެބަހީ: މުތަވާތިރު ޙަދީޘް) ޢަޤީދާ ޘާބިތުކުރުމުގައާއި ޙުކުމްތައް ޘާބިތުކުރުމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ހިނދު އަނެއްބައި ޙަދީޘްތައްވެސް (އެބަހީ: އާޙާދު ޙަދީޘްތައް) ޞައްޙަވެއްޖެނަމަ ބޭނުންކުރެވެން ޖެހެއެވެ. އެހެނީ ހުރިހާ ޙަދީޘެއްވެސް އައިސްވަނީ އެއްމަސްދަރުންނެވެ. އެއީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުންނެވެ.\nމިމަސްއަލާގައި ޖުމްހޫރި ޢިލްމުވެރީންގެ ޤައުލަށް ބާރުދެއްވާ އިބްނުލް ޤައްޔިމު (رحمه الله) الصَّوَاعُقُ المُرْسَلَةُ އޭކިޔުނު ފޮތުގައި 21 ދަލީލު ޛިކުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ. \nދެވަނަ ޤައުލުގެ ދަލީލުތައް: (މުޢުތަޒިލާއިންގެ ފަހުގެ ޢިލްމުވެރީންނާއި ޝިޔައިންނާއި އަލްޤަދަރިއްޔާ ފިރުޤާގެ ޤައުލު)\nމިމަސްއަލައަކީ ޢިލްމުވެރީން އިޖުމާޢުވެވަޑައިގެންފައިވާ މައްސަލައަކަށް ވާތީވެ އިޖުމާޢުއާއި ޚިލާފުވެފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ދަލީލުތަކުން މިތާ ޛިކުރުކުރާނީ އެންމެ މަޝްހޫރު ދަލީލުތަކެވެ. އެހެނީ ދީނީ މަސްއަލައެއްގައި ޢިލްމުވެރީން އިޖުމާޢުވުމަށް ފަހު އެއާ ޚިލާފުވާ ބައެއްގެ ޤައުލަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ޤައުލެއްނޫނެވެ.\n1 ﴿…إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا﴾ [سورة النجم ٢٨]\nމާނައީ: “…ހީއަކަށް މެނުވީ އެބައިމީހުން ތަބާވާކަމުގައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން ހީއަކީ ޙައްޤުގެ ބަދަލުގައި އެއްވެސްކަމެއް ފުއްދައިދޭނެ އެއްޗެއްނޫނެވެ.”\nމިދަލީލަށް ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރީން ޖަވާބުދާރީވާގޮތަކީ:\nމިއާޔަތަކީ އެކަކު ގެންނަ ޚަބަރަކީ ކުށް ހީއެއްކަމަށް އިސްތިދުލާލުކުރެވޭނެ ދަލީލެއްނޫނެވެ. އަރަބިބަހުގައި “الظَّنَّ” ޔަގީނުގެ މާނައިގައާއި އަދި ޝައްކުގެ މާނައިގައި ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ދީނީ ޢިލްމުވެރީން އެންމެހައި ظَّنّ އެއް އިންކާރެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެބޭފުޅުން ރާޖިހު ހީތަކަށް މަސްއަލަތައް ނިންމަވައެވެ. އެހެންކަމުން މިއާޔަތުގައިވާ ތަބާވުންމަނާ ހީތަކުގެ ތެރެއަށް އެކަކު ގެންނަ ޚަބަރު ނުހިމެނޭނެއެވެ.\n2 ޤިޔާސްކުރުން: ހެކިބަސް ޤަބޫލުކުރާއިރުވެސް ދެ ހެކީން ޙާޟިރުކުރެވޭފަދައިން ރިވާޔަތެއް ޤަބޫލުކުރާއިރު އެކެއްގެ ފުށުން އަތުވެފައިވާ ރިވާޔަތެއް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނެއެވެ.\nމިދަލީލަށް ޖަވާބުދާރީ ވެވޭގޮތަކީ:\nމިޤިޔާސްއަކީ ޞައްޙަ ޤިޔާސެއްނޫންކަމެވެ. އެހެނީ ޙަދީޘްއެއްރިވާކުރުމުގައާއި ހެކިބަސްދިނުމުގައި ފަރުޤުތަކެއްވާތީއެވެ. މިޘާލެއްގެ ގޮތުން ހެކިބަސްދޭ އިރު އަންހެނާގެ ހެކިބަހާއި ފިރިހެނުންގެ ހެކިބަހާއި ފަރުޤުކުރެވިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ޙަދީޘެއް ރިވާކުރައިރު ދެ އަންހެނުން އެއްޙަދީޘްއެއް ރިވާކުރުން އެއީ ޙަދީޘްއެއް ޤަބޫލުވުމުގެ ޝަރުތެއްނޫނެވެ.\nއެއްވެސް ޝައްކެއްނެތްގޮތުގައި މިމަސްއަލައިގެ ރާޖިހު ޤައުލަކީ އާޙާދު ޙަދީޘަކީ ޢަޤީދާ ޘާބިތުކުރުމުގައާއި ޝަރުއީ ޙުކުމްތައް ޘާބިތުކުރުމުގައި ޙުއްޖަތެއްކަމުގައި ވިދާޅުވާ ޢިލްމުވެރިންގެ ޤައުލެވެ. މިއީ ކުރީގެއާއި ފަހުގެ އަހުލުއްސުންނަށް ވަލްޖަމާޢަތުގެ ގިނަ ޢިލްމުވެރިންގެ ޤައުލެވެ. މިފަދައިން މިމަސްއަލަ ރާޖިހުކުރައްވާފައިވާ ބައެއް ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރޭގައި ޝައިޚަލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ އިމާމު އިބްނުލް ޤައްޔިމް އިމާމު އައްޝައުކާނީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް މުޙައްމަދު ބުން ޞާލިޙުލް ޢުޘައިމީން ސަމާޙަތުއްޝައިޚް ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ބުން ބާޒް ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ދާރުލްއިފްތާ ޢުމަރު ސުލައިމާން އަލްއަޝްޤަރު رحمهم الله އަދި މިނޫނަސްވެސް ގިނަޢިލްމުވެރިންތަކެއް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.\nސަލަފުންގެ އިޖުމާޢުއާއި ޚިލާފަށް މިމަސްއަލައިގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ނުރައްކާތެރިކަމެކެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.\n﴿وَمَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَىٰ وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا﴾ [سورة النساء ١١٥]\nމާނައީ: “އަދި އެމީހަކަށް ތެދުމަގު ބަޔާންވުމަށްފަހު، ރަސޫލާއާ ދެކޮޅުވެރިވެ، މުއުމިނުންގެ މަގުނޫން މަގަކަށް ތަބާވާމީހާ އެމީހާ އިޚްތިޔާރުކުރި މަގަކަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހާ ދޫކޮށްލައްވާ ހުށީމެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހާ ނަރަކަޔަށް ވައްދަވާ ހުށީމެވެ. އެއީ ނުބައިވެގެންވާ ނިމިދިޔުމެކެވެ.”\nދުޢާއަކީ ﷲ ތަޢާލާ އަޅަމެން އެންމެހާ ފިތުނަތަކުން ދުރުކުރައްވާ ދީނީ މަސްއަލަތުގައި ޙައްޤަށް ވާޞިލުވުމުގެ ތައުފީޤު ދެއްވުމެވެ.\n1 عقوبة الإعدام لـ(د.محمد بن سعد الغامدي) / ص:369 / طبعة: مكتبة دار السلام\n2 މިފޮތް ޑައުންލޯޑުކުރެއްވުމަށް: ލިންކު\n3 މިފޮތް ޑައުންލޯޑުކުރެއްވުމަށް: ލިންކު\n4 اختصار علوم الحديث لـ (د.محمود الطحان) / ص: 29 / طبعة: مكتبة المعارف…\n5 النهاية لإبن الإثير / مجلد:2/ ص: 136 / طبعة: دار المعرفة\n6 މިޞަޙާބީގެ ނަންގަނެވިފައިވަނީ އެކިފޮތްތަކުގައި ތަފާތުކޮށެވެ. މިގޮތުން (الإصابة في تمييز الصحابة) މިފޮތުގައި އަލްޙާފިޡް އިބްނު ޙަޖަރު ބުރަވެލައްވާފައިވަނީ އެއީ: مَخْشِي بْنُ الحُمَيِّر الأَشْجَعِيْ ކަމުގައެވެ. الإصابة / مجلد:3/ ص: 1803 / طبعة: دار المعرفة\n7 تفسير ابن كثير / مجلد:7/ ص: 228 / طبعة: دار عالم الكتب\n8 ބައްލަވާ حُجِّيَّة خَبَرِ الآحَادِ فِيْ العَقَائِدِ وَالأَحْكَامِ لـ (د.عبد الله الشريف) / ص:84-89 / طبعة: مجمع الملك فهد\n9 ބައްލަވާ مختصر الصواعق المرسلة للموصيلي/ فصل: من الأدلة على إفادة خبر الواحد العدل العلم / مجلد:4/ ص: 1534- 1556 / طبعة: أضواء السلف


ބުޅި ހެރުނީއެއް ނޫން، އެއީ ދިން ހަމަލާއެއް: އާއިލާ - DhiDaily\nބުޅި ހެރުނީއެއް ނޫން، އެއީ ދިން ހަމަލާއެއް: އާއިލާ\nމަސްވެރިޔެއްގެ ލޮލަށް ބުޅި ހެރިގެން އަނިޔާވި ކަމަށް ދެކެވެނީ ދޮގު ވާހަކައެއް ކަމަށާއި އެމީހާއަށް ވަނީ މީހަކު ހަމަލާ ދީފައި ކަމަށް އާއިލާއިން ބުނެފިއެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފް އިން ބުނެފައިވަނީ މަސްވެރިޔެއްގެ ލޮލަށް ބުޅިއެއް ހެރިގެން ގއ. ވިލިނގިލީ ހޮސްޕިޓަލަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް މީހަކު ގެންގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެ ހާދިސާގައި އަނިޔާވެފައިވަނީ ”ހުށިޔާރު“ ނަމަކަށް ކިޔާ ދޯންޏެއްގައި މަސްވެރިކަން ކުރަން އުޅުނު 55 އަހަރުގެ މީހަކަށް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުނެއެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ކަންތައް ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ މުޅިން އެގޮތަށް ނޫން ކަމަށް އާއިލާއިން މައުލޫމާތު ދެއެވެ. އެ ހާދިސާގައި އަނިޔާވެފައިވަނީ ގއ. މާމެންދޫ، މެހެމާންސަރާ، މުހައްމަދު ވަހީދަށެވެ.\nއާއިލާގެ ފަރާތުން މުހައްމަދު ވަހީދުގެ ދަރިފުޅު ”ދިޑެއިލީ“ އަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ދޯނިން ވަނީ ހާލަތުގެ މައުލޫމާތު ބަދަލުކޮށްފައި އެމްއެންޑީއެފްއަށް ކިޔައިދީފައި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ބައްޕަގެ ލޮލަކަށް ބުޅިއެއް ހެރިފައި ނުވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n”ބައްޕަގެ ލޮލުގައި މީހަކު ޖެހީ. އެ ދޯނީގެ ފަޅުވެރިޔަކު ވަނީ ބައްޕަގެ ލޮލުގައި ޖަހައި ހަލާކު ކޮށްލާފައި،“ އޭނާ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނިގޮތުގައި އެ މައްސަލަ ފެންމަތިވެފައިވަނީ ކުޑަކުޑަ ކަމަކާ ގުޅިގެންނެވެ.\n”ކަންވާރު ލީއިރު ތަންކޮޅެއް ދިގުކޮށް ކެނޑިފައި ހުރީ ބައްޕައަށް. ދެން އެ މީހާ [ހަމަލާ ދިން މީހާ] ބުނީ އެކަމާ ރުޅިއައިސްގެން ލޯމަތި ފަޅާލާނީއޭ. އެހެންކިޔާފައި ފަހަތުން އައިސް ލޯމަތީގައި ޖެހީ،“ އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nމިއަދުގެ މެންދުރުފަހު 1300 ޖަހާކަށްހާއިރު މުހައްމަދު ވަހީދު ވަނީ ވިލިނގިއްޔަށް ގެންގޮސްފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެތަނުގައި ލޮލުގެ ހާއްސަ ޑޮކްޓަރެއް ނެތުމުން މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަނީ ތިނަދޫއަށް ގެންދިޔުމަށް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nބައްޕަގެ ލޮލަށް އެކި ކަހަލަ އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ. އެގޮތުން ބައްޕަގެ ލޮލުގެ ހުދު ބައި މަށައިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށާއި ލޯ ކައިރި ސަރަހައްދު ވަނީ ދުޅަވެފައި ކަމަށްވެސް އޭނާ ކިޔައިދިނެއެވެ.\nދޯނިން އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ހިއްސާކުރީ ދޮގު މައުލޫމާތުކަމަށްވުމުން އެކަންތައް އެމްއެންޑީއެފްއާ ވެސް ހިއްސާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރި ކަމަށާއި އަދި އެކަން ކާމިޔާބު ނުވާ ކަމަށް އޭނާ ހިއްސާކުރިއެވެ.\nތިޔަވަރުގެ ކުޑަކަމަކާ ތިޔަފަދަ ބޮޑުއަނިޔާއެއް މިކަންރަނގަޅަށްބަލައި ސާފުކުރަންޖެހޭ


Insurance sinaanaiy dhe Billion rufiyaa ah\nއިންޝުއަރެންސް އިންޑަސްޓްރީގެ ޖުމްލަ އެސެޓް ދެ ބިލިއަނަށް\nކެފޭއެއްގައި އަލިފާން ރޯވެ އަނދަނީ: އެންމެ ބޮޑު ބަދަލެއް ދިނީ ފަޔާ އިންޝުއަރެންސަށްް -- ފޮޓޯ: އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ (ޖެރީ) | އަވަސް\nކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން އިންޝުއަރެންސް ޕްރިމިއަމް ދަށްވި ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ އިންޝުއަރެންސް އިންޑަސްޓްރީގެ ޖުމްލަ އެސެޓް ދެ ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައިފި އެވެ.\nމޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) ގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރުގެ ބްލެޓިންގައިވާ ގޮތުން އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިތަކުގެ އެސެޓް ވަނީ 23 ޕަސެންޓުގެ ކުރިއެރުމެއް ލިބި، ޖުމްލަ އެސެޓް ނުވަތަ ރައުސުލްމާލުގެ އަގު ދެ ބިލިއަން ރުފިޔާ އަށް އަރާފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް ކޮވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން އައި އިގްތިސޯދީ ހީނަރުކަމާއެކު އިންޝުއަރެންސުގެ ނެޓް ޕްރިމިއަލް ވަނީ 56 ޕަސެންޓް ދަށްވެފަ އެވެ.\nމި ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން މި އަހަރުގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރުގެ ނިޔަލަށް އިންޝުއަރެންސް ނަގަން ޕްރިމިއަންގެ ގޮތުގައި އެކި ފަރާތްތަކުން 260.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދައްކާފައިވެ އެވެ. އެކަމަކު މިއީ މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރާ އަޅާ ބަލާނަމަ 20 ޕަސެންޓުގެ ދަށްވުމެކެވެ.ނަމަވެސް މި އަދަދު މިދިޔަ އަހަރާ އަޅާކިޔާނަމަ ވަނީ 20 ޕަސެންޓުގެ އިތުރުވެފަ އެވެ.\nބަދަލަށް 100 މިލިއަން ރުފިޔާ\nއެމްއެމްއޭ އިން ބުނި ގޮތުގައި މި މުއްދަތުގައި ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދިން އަދަދު ވެސް ވަނީ ބޮޑު ތަނުން އިތުރުވެފަ އެވެ. ދެ ވަނަ ކުއާޓަރުގައި 100 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނި ތަކަށް ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ދީފަ އެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނި ތަކުން ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދީފައިވަނީ 48 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. ބަދަލުގެ ގޮތުގައި އެންމެ ބޮޑު އަދަދެއް ދައްކާފައިވަނީ ހެލްތް އިންޝުއަރެންސާއި ފަޔާ އިންޝުއަރެންސް އެވެ. އެންމެ ބޮޑު ބަަދަލެއް ނަގައިދީފައިވަނީ ފަޔާ އިންޝުއަރެންސް އަށެވެ.\nމި އަހަރުގެ ދެވަނަ ކުއާޓަރާ ހަމަ އަށް އިންޝުއަރެންސް އިންޑަސްޓްރީގެ ޖުމްލަ އިންވެސްޓްމަންޓުގެ އަގު އުޅެނީ 575.9 މިލިއަން ރުފިޔާގަ އެވެ. އަދި އިންޝުއަރެންސް ބަދަލުވީ ސާފު ފައިދާގެ ގޮތުގައި 39 މިލިއަން ރުފިޔާ ދެވަނަ ކުއާޓަރުގައި އެކަނި ލިބިފައިވެ އެވެ.\nއެލައިޑް އިންޝުއަރެންސް ދިވެހި އިންޝުއަރެންސް އިންޝުއަރެންސް ވިޔަފާރި


Miee adhi Ranbir ge mulhun thafaathu lookeh – adduLIVE\nމިއީ އަދި ރަންބީރްގެ މުޅިން ތަފާތު ލުކެއް\nJun 20, 2022, 11:37 އަހުމަދު އަދްޝަން\nއަންނަ މަހު ރިލީޒްކުރަން ހަމަޖެހިފައިވާ ރަންބީރް ކަޕޫރްގެ ފިލްމު "ޝަމްޝޭރާ" ގެ ޕޯސްޓަރު ލީކްވެފައި ވަނިކޮށް، ފިލްމުގެ ޓީމުން ރަސްމީކޮށް އޭގެ ޕޯސްޓަރު މިއަދު އާންމުކޮށްފި އެވެ.\nއަދިތިޔާ ޗޯޕްޅާޔެ ޔާޝްރާޖް ފިލްމްސް (ވައިއާރްއެފް) އިން ހަދާފައިވާ މި ފިލްމުގައި ރަންބީރް ފެންނާނީ މީގެ ކުރިން އެއްވެސް ފިލްމަކުން އޭނާ ނުފެންނަހާ ތަފާތުކޮށެވެ. ޕޯސްޓަރުން ފެންނަނީ ބޮލާއި ތުނބުޅި ވެސް ދިގުކޮށް ރަންބީރް ތަންކޮޅެއް އިހުގެ ލުކެއްގަ އެވެ. ފިލްމުގެ ޓްރެއިލާ އާންްމުކުރާނީ މި މަހުގެ 24 ގަ އެވެ.\nޕީރިއަޑް އެކްޝަން ފިލްމެއްގެ ގޮތުގައި ގެނެސްދޭ "ޝަމްޝޭރާ" އަކީ އިނގިރޭސީން އިންޑިއާ އަޅުވެތިކޮށްގެން އުޅުނު ޒަމާނަށް ބިނާކޮށް ހިޔާލީ ޝަހަރެއްގެ އަނިޔާވެރި ހާދިސާތަކެއް ފެނިގެންދާނެ އެއްޗެކެވެ. އެގޮތުން 1800 ގެ އަހަރުގެ ހާދިސާތަކެއް ކިޔައިދޭ ފިލްމުގެ މައިގަނޑު ޕްލޮޓަކީ އަނިޔާވެރި ރަސްކަލެއްގެ ވަކިތަކުން ޝަހަރެއް މިނިވަންކޮށް، އަޅަކު އެ ޝަހަރުގެ ވެރިކަން އަތުލުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެވެ.\nރަންބީރާ އެކު "ޝަމްޝޭރާ" ގެ ކާސްޓުން ސަންޖޭ ދަތާއި ވާނީ ކަޕޫރާއި އަޝުތޯޝް ރާނާ އާއި ރޯނިތު ރޯއި އަދި ސޯރަބް ޝުކްލާ ފަދަ ތަރިން ފެންނާނެ އެވެ. މި ފިލްމުގެ ޑައިރެކްޓަރަކީ ކަރަން ޖޯހަރްގެ ދަރުމާ ޕްރޮޑަކްޝަނަށް 2012 ގެ "އަގުނީޕަތު" އާއި 2015 ގެ "ބްރަދާސް" ގެނެސްދިން ކަރަން މަލްއުތުރާ އެވެ.\nޖުމްލަ 150 ކްރޯޑް ރުޕީސް (19.2 މިލިއަން ޑޮލަރު) ގެ ބަޖެޓަކުން ހަދައި އަންނަ މަހުގެ 22 ގައި ސިނަމާތަކަށް ގެންނަ "ޝަމްޝޭރާ" އަކީ 2018 ގެ "ސަންޖޫ" އަށް ފަހު ރިލީޒްވާ ރަންބީރްގެ ފުރަތަމަ ފިލްމެވެ. މި ފިލްމުގެ އިތުރުން މި އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު9ގައި އޭނަގެ "ބުރައްމަސްތުރާ" ވެސް ސިނަމާތަކަށް އަންނާނެ އެވެ.


Iran in Trump hayyaru kurumuge amuru nere Interpol ge ehee ah edhijje - One Online\nއިރާނުގެ ޖެނެރަލް ގާސިމް ސުލައިމާނީ އަދި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް --\nއިރާނުން ޓްރަމްޕް ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެ އިންޓަޕޯލްގެ އެހީއަށް އެދިއްޖެ\nއިރާނުން ޓްރަމްޕް ހައްޔަރުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނެރެ އިންޓަޕޯލްގެ އެހީ އަށް އެދިއްޖެއެވެ.\nއިރާނުން އަމުރު ނެރެފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އިތުރުން އިތުރު 30 މީހަކު ހައްޔަރު ކުރުމަށެވެ.\nތެހެރާންގެ ޕްރޮސެކިއުޓާ އަލީ އަލްގަސަމީ ވަނީ މި މީހުން ހައްޔަރު ކުރުމުގެ އަމުރު ނެރެފައި ވަނީ ޖެނުއަރި3ވަނަ ދުވަހު ޑްރޯން ހަމަލާއެއްގައި އީރާނުގެ ޖެނެރަލް ގާސިމް ސުލައިމާނީ އަވަހާރަ ކޮށްލި ހާދިސާ އާއި ގުޅިގެންނެވެ. އަމުރު ނެރެފައިވާ މީހުންނަށް އުފުލާފައިވަނީ މީހުން މެރުމާއި ޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާ ކަމަށް އިރާނުގެ ނޫސްތަކުން ބުނެއެވެ.\nއިރާނުން އަމުރު ނެރެފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން އެގައުމުން ނަން ހާމަކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި ޓްރަމްޕްގެ ނަމެވެ.\nއިރާނުން އަމުރުކޮށްފައިވާ މީހުން ހައްޔަރު ކުރުމަށް އިންޓަޕޯލްގެ އެހީއަށް އެދުނު ނަމަވެސް އިންޓަޕޯލުން ވަނީ ސިޔާސީ އަދި މިލިޓަރީގެ އިތުރުން ދީނާއި ނަސްލީ ކަންކަމުގައި އިންޓަޕޯލުން އެހީތެރިނުވާނެ ކަމަށްބުނެ އެހީތެރި ވެވެން ނެތް ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nއީރާނަށް ކަޑައަޅާފައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ މަންދޫބު ބްރިއަން ހޫކް ވެސް ވަނީ މިއީ ޕްރޮޕެގެންޑާ ސްޓަންޓެއް ކަމަށް ބުނެ ފާޑު ކިޔައިފައެވެ. ހޫކް ވެސް ވަނީ އިންޓަޕޯލުން ސިޔާސީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ނޯޓިސް ނުނެރުމަށް އެދިފައެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު އެމެރިކާ ޑޮނަލްޑް ޓޮރަމްޕް އިރާން ީޭއިންޓަޕޯލް\nވައިގެ ޒަރިއްޔާއިން ކޮވިޑް ފެތުރޭކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ނިންމަންޖެހޭ: ސައިންސުވެރިން


ލާރާ …… 1 – Esfiya\nރެއަކީ ފިނިރެއެކެވެ. މަޑުފިނި ތެތްކަމެއް މުޅި މާހައުލަށްވަނީ ފެތުރިފައެވެ. އަހަރެން އެނދުގައި އޮށޯތީ ނިދޭތޯބަލާށެވެ. ނަމަވެސް މިރެއަކު ލޮލަކަށް ނިންޖެއް ނާދެއެވެ. ތަންމަތި ހަރުކަމުން ގައިގައި ރިއްސާވަރުން ކަމެއްވެސް ނޭނގޭއެވެ. ދެފަރާތަށް ފުރޮޅި ފުރޮޅި އޮއްވާ ނިދުނީ ކިހާއިރަކު ކަމެއްވެސް ނޭނގޭއެވެ. ހީވާގޮތުން އަހަންނަށް ނިދުނީ އޭގެ ގަޑިއެއްހާ އިރުފަހުންނެވެ. އެއަށްފަހު އަހަރެންގެ ދެލޯ ހުޅުވުނީ މުޅިންއާ ދުވަހަކަށެވެ. އިރު ފެނުން ތޮޅިލައިފިއެވެ. އޭގެ އަލިން މުޅިޖައްވު އަލިކޮށްލައިފިއެވެ. އޭގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް ދުނިޔެއަށް ސަލާމް ކިޔާލިއެވެ. އެއަށްފަހު ރަށުތެރެ ހަލަބޮލިވެގެންދިޔައެވެ. އާދައިގެމަތިން އެމީހަކު އެމީހެއްގެ މަސައްކަތާއިގެން މަސްޣޫލުވެއްޖެވެ. އިރުއެރީއްސުރެ ކޮންމެދުވަހަކުހެން އަހަރެނެގެ މަސައްކަތަކީ އަހަރެންގެ ގޭގައި ކައްކައި ކުނިކަހައި ހެދުމެވެ. މަންމަޔާ ބައްޕަ އަހަރެން ދޫކޮށްފައި ލަންޑަނަށް ދިޔަފަހުން މިވީ ދިހައަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަހަރެންގެ ހާލަކީ މިއީއެވެ. ނިދަންޖެހެނީ ބަދިގެ ތެރޭގައެވެ. އަބަދުވެސް ކާންލިބެނީ ބަތްކޮޅަކާއި ގަރުދިޔަފޮދެކެވެ.\nމަންމަޔާއި ބައްޕަ މަންމަގެ ޢާއިލާގެ މީހުންގެ ގާތަށް އަހަރެން ދޫކޮށްފަ ދިޔަފަހުން އެދެމީހުން އެއްފަހަރުވެސް ފަސްއެނބުރި ބަލައެއްނުލިއެވެ. ބަލާ ނައަންނާނެކަން ކުރިން އެނގުނުނަމަ މި އަދަވަޅުތެރެއަށް އަމިއްލައަށް ވެއްޓުމަށް އެއްބަސް ނުވީމުހެވެ! އެމީހުން އަހަރެން އުޅޭ ހާލުވެސް ބަލައެއްނުލައެވެ. އަހަރެން ދުނިޔޭގައި ހުރިތޯވެސް ބަލައެއްނުލައެވެ. ކިރިޔާވެސް އަޅާލުމާއި ހިންހަމަޖެހުމެއް ލިބެނީ މާމަގެ ފަރާތުންނެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަޔަކީ ދިވެއްސަކަށްވިޔަސް އަހަރެންގެ އުމުރުން ސާދަ އަހަރުވަންދެން އުޅުނީ ލަންޑަނުގައެވެ. އުފަންވީ އެތަނަށެވެ. ބައްޕަގެ ގައުމަށެވެ. މަންމަމެންނާއިއެކު ރާއްޖެއައީ އަހަރެންގެ ޝަކުވާގެމަތިން މާމަ ދެކިލުމަށެވެ. އަހަރެންގެވެސް އެދުމާއިއެކު އަހަރެން މާމަކައިރީކައި ދުވަސްކޮޅެއްވަންދެން ބެހެއްޓުމަށްފަހު ބަލާއާންނާނަމޭ ބުނެފައި މަންމަމެން ބޭރަށް ދިޔަފަހުން ދައްކައެއްވެސް ނުލައެވެ. އެމަންމަޔާއި ބައްޕަ އަހަރެންދެކެވީ ލޯތްބަށްވުރެ ބޮޑަށް އަހަރެން އެމީހުންނަށް ނަފްރަތު ކުރަމެވެ.\nއަހަރެން ރާއްޖެ އައިއިރު އަހަންނަކަށް ދިވެހިބަހެއް ނޭނގެއެވެ. އަހަރެންގެ އިސްތަށިގަނޑު ރަންކުލައިގައި އޮތަސް، އަހަރެން ގައިގައި އިނގިރޭސިންގެ އެހުދު ދޮންކުލަ ހުއްޓަސް އަހަންނަކީ މިހާރު ދިވެއްސެކެވެ. ކުރިން އަހަރެންގެ ނަމަކީ ލާރާއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ކިޔަނީ ދިވެހިވަންތަ ނަމެކެވެ. ލީޝާއެވެ. އަހަރެންގެ އާޢިލާގެ މީހުން އަހަރެންދެކެ ވަރަށް ފޫހިވާނެވެ. ރުހުމުގެ ލޮލަކުން ބަލައިލުމަކީ އެމީހުންނަށް ވާނެކަމެއްނޫނެވެ. މިހުރިހާ ކަމެއްގެ ސަބަބަކީ މަންމަޔާއި ބައްޕަ އެމީހުންގެ ނުގަބޫލުގައި ކައިވެނި ކުރުމެވެ. އެމީހުން ދެކެނީ އެކަމުގެ ނަތީއްޖާއަކީ އަހަރެންކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް އެކުވެރިންނޭއެވެ! މީގައި އަހަރެންގެ ކުށެއް އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން އެގޭގައި އުޅެނީ އެމީހުންނަށް ޚާދިމްކަން ކޮށްދީގެންނެވެ. ދުވަހަކުވެސް އެމީހުންގެ އެދުމަކަށް ހުރަހެއް ނާޅަމެވެ. ތަޅައި އަނިޔާ ކުރިޔަސް އުފްއެކޭވެސް ނުބުނަމެވެ. އަހަރެން އުޅެނީ ހިތާމަޔާއި ހިތްދަތިކަމުގައެވެ. އުފަލަކީ އަހަރެން މިހާރު ދަންނައެއްޗެއް ނޫނެވެ. ފޫހިފިލުވާލަން އެކުވެރިންނަކީ އުޅޭ ބަޔެއްކަމެއްވެސް އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ! އެންމެންވެސް ހީކުރަނީ އަހަރެންނަކީ އެގޭގައި ގެންގުޅޭ މަސައްކަތު މީހެއްކަމަށެވެ.\nވަގުތަކީ އިރު އޭގެ ވާޖިބު އަދާކޮށްފައި އަނދިރި ރޭގަނޑަކަށް ތަންދެމުން ދިޔަ ވަގުތެވެ. އަހަންނަށް ގެއިން ނުކުމެވޭ ގަޑިޔަކީ އެއީއެވެ. އެއީ ކުނިކޮތަޅު ވަޅުލުމަށް ގޮނޑުދޮށަށް ދާވަގުތެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެވަޅުލުމަސްފަހު އަހަރެން އެތާ ކުޑަވުގުތުކޮޅެއް ވަންދެން މަޑުކޮށްލަމެވެ. އަހަރެންގެ ޝަކުވާތަކުން ފުރިފައިވާ ބަލިކަށި ހިތަށް ފިނިކަމެއް ހޯދުމަށްޓަކައެވެ. އަހަރެންގެ ހަޔާތުގައި ހިނގާދިޔަ އެންމެފޮނި ދުވަސްތައް މަތިން ހަނދާންކޮށްލުމަށްޓަކައެވެ. އަހަރެން އަހަރެންގެ އިނގިލީގައި އޮތް ރިހި އަނގޮޓިއަށް ނަޒަރު ހިންގާލީމެވެ. މީގެ ދިހައަހަރު ކުރީގައި އެއަގޮޓިއޮތީ އަހަރެންގެ މެދު އިނގިލީގައެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެ އަނގޮޓި އެޅެނީ އަހަރެންގެ ކުޑަވާ އިނގިލީގައެވެ. އެވަގުތު އަހަރެން ހިފަހައްޓަމުން ގެންދިޔަ ކަރުނަތައް މިނިވަންކަމާއިއެކު އޭގެ މަގާމަށް ދޫކޮށްލީމެވެ. އެވަގުތަކީ އަހަރެން އެލެކްސްމަތިން އެންމެ ހަނދާންވާ ވަގުތެވެ.\nއެލެކްސްއަކީވެސް ރާއްޖެ ކުއްޖެކެވެ. އެކަމަކު އޭނަގެ އެއްވެސް ބަޔަކު ރާއްޖޭގައި ނޫޅެއެވެ. އޭނަގެ މަންމަޔަކީ ރާއްޖޭ މީހެކެވެ. ނަމަވެސް އެމަންމަ ބޮޑުވީ ލަންޑަނުގައި އުޅެއެވެ. އެހެންކަމުން އެލެކްސް އުފަންވީވެސް އެތަނަށެވެ. އަހަރުމެން ދެމީހުން އުމުރުން ތޭރައަހަރުގައި އަހަރުމެންގެ ލޯބީގެ ބިންގާއެޅީމެވެ. އެލޯބީގެ ރަހަދިނީ އަދި ކިރިޔާއެވެ. އޭރު ލޯބި ނޭނގުނަސް އެކަކުއަނެކަކަށް ލޯބިވާކަމަށް ނުހަނު ގޮތްގޮތުން ހާމަކުރީމެވެ. އަހަރުމެން ދެމީހުންގެ އެންގޭޖްމަންޓް އުމުރުން ދިހައަހަރުގައި ވެއްޖެއެވެ. އަހަރެންގެ ހިތަށްއަރައެވެ. ލޯބީގެ ބިންގާ އެހާ ކުރިއްސުރެ އެހާ ފުންކޮށް އެޅިގެން މިހާތަނަށް އައިއިރު އެލެކްސް އަހަރެންމަތިން ހަނދާންނެތުނީ ބާވައެވެ؟ ކުޑައިރު ވީލޯބި އެއީ ހަމައެކަނި ހުވަފެނެއްބާވައެވެ؟ ހަމަގައިމުވެސް އަހަރެން އެލެކްސް މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވެއެވެ. ވަރަށް ލޯބިވެއެވެ. އެއީ މިހިތް ދިރިއޮތުމުގެ ނިޝާނެވެ. މިހިތުގެ ހިންހަމަޖެހުމެވެ. އަބަދު ޚިޔާލުކުރެވެނީ އޭނާ ހުންނާނެ ގޮތަކާއި މެދުއެވެ. އޭނާގެ އެއްވާހަކަ އަހަރެން މިހާރުވެސް ހަނދާންވެއެވެ. އެއީ އަހަރެން ހީލާއިރު މޫނުން ފާޅުވާ އަޑިކޮޅު ރީތިވާހަކައެވެ. އެއަޑިކޮޅުގައި އިންނަ ކަޅުތިލައިން އަހަރެންގެ ހިނިތުންވުމަށް އިތުރު ފުރިހަމަކަމެއް ގެންނަ ވާހަކަ އަބަދުވެސް އޭނާ ދައްކައެވެ. އޭނާ އަބަދުވެސް އަހަންނަށް ތަޢުރީފުކުރެއެވެ. އެއުމުރުގައިވެސް އޭނާގެ ޚިޔާލުތައް އެހާ މުއްސަދިކަމާއިމެދު އަހަރެން މިހާރު ހިތަށްއަރައެވެ. އެކަމާއިމެދު ހައިރާންވަމެވެ. ކޮންމެދުވަހަކު ހެނދުނު އަހަންނަށް ގުޑްމޯނިންގ ވިޝްއާއިއެކު އޭނާ ގެނެސްދޭ ވައިޓް އެންޑް ރެޑްރޯސްގެ މަތިން އަހަރެން ވަރަށް ހަނދާންވެއެވެ. ދެމީހުންއެކީގައި ކުޅެ މަޖާކޮށްހަދައި ރައްޓެހި ކުދިންނާއިއެކު ހޭދަކުރި ވަގުތުތަކުގެ މަތިން ހަނދާންވެއެވެ. އަހަރެން ކަމަކާއި ދެރަވެގެން ރޮންޏާ އޭނަވެސް ރޮއެއެވެ. އެއީ އެންމެ މަޖާކަމެވެ. ވަރަށް ހިތް ބަލިކަށިވާނެވެ.\nއެކަމަކު މިހާރު؟…. އަހަރެން ވަރަށް އެކަނިވެރިއެވެ. އަހަރެންގެ އުނގު ފަޅުފިލުވޭނީ ކޮންދުވަހަކުން ހެއްޔެވެ؟ އެލެކްސް އަހަރެން ހޯދާނެބާވައެވެ؟ މަންމަޔާއި ބައްޕަ އަހަރެންމަތިން ހަނދާން ނައްތާލިގޮތަށް އެހިތުން އަހަރެންގެ ހަނދާންތައް ނެރެލީ ބާވައެވެ؟ އަހަރެންގެ އެކަނިވެރިކަމަކީ ސުވާލުތަކުން ފުރިގެންވާ ޝަކުވާތަކެކެވެ. އަހަރެން ބައެއްފަހަރު އުނޑުމަތީގައި ބަބުޅަމުންދާ ތަރިތަކާއި އެފަދަ ފުރިހަމަކަމެއް ލިބިފައިވާ ދެވަނައެއްނުވާ ހަނދާއި ސުވާލުކޮށް ހަދަމެވެ. ޖަވާބު ނުލިބުމުން އަހަރެންގެ މޮޔަކަމާއިމެދު ހިނިވެސް އާދެއެވެ. ނަމަވެސް ހިތުގައިވާ ޝަކުވާތައް ދުލުން ބޭރުކޮށްލެވުމުން ހިތަށް ފިނިކަމެއް ލިބިއެވެ. އަހަންނަށް އުމުރުދުވަހު އެލެކްސްގެ އިންތިޒާރުގައި ހުންނަން ޖެހުނަސް ފަރުވާލެއް ނެތެވެ. އިންތިޒާރަކީވެސް ބަޔަކުމީހުން ކުރާނޭ އެއްޗެކެވެ. ހުވަފެންތައްވެސް ދެކޭ ފަދައިންނެވެ.\nއަހަރެން ބައިގަޑިއެއްހާއިރު މަޑުކޮށްލާފައި އަވަހަށް ގެއަށްދިޔައީ ލަސްވެދާނެހެން ހީވެދާނެތީއެވެ. އެއިރުން ކުރިމަތިލާންޖެހިދާނެ ވޭނެއްގެ ކޮޅެއްވެސް ނޭގޭނެވެ. އަހަރެން ގެއަށް ވަނުމާއިއެކު ނަޒަރު ހުއްޓުނީ …………………………. (ނުނިމޭ)\nމިއީ އެސްފިޔައިގައި އަޅުގަނޑު ލިޔާ ފުރަތަހަމަ ވާހަކައެވެ. މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ގޮތުން އަޅުގަނޑަކީ އަބަދުވެސް ވާހަކަ ލިޔެއުޅޭ ފަރާތަކީމެވެ. އެގޮތުން މިވާހަކަޔަކީ ކިޔުންތެރިންނާއި ހަމަޔަށް ގެނެސްދޭ އަޅުގަނޑުގެ ފުރަތަމަ ވާހަކަވެސްމެއެވެ. ވާހަކަ ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށް ކިޔުންތެރިންގެ އެހީތެރިކަން ވަރަށް ބޭނުންވާނެވެ. އެހެންކަމުން ވާހަކަ ކިޔުމަށްފަހު ކޮމެންޓް ކުރެއްވުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ވަރަށްބޮޑު އެދުމެކެވެ.\nމި ވާހަކަ ވ ސަޅި ވާނެހެން ހީވޭ…..ބެސްޓް އޮފް ލަކް…..\nއެނިމުނީ..؟؟ އެންމެ ކިޔާ ހިތްވާ ހިސާބަށް ދާއިރަށް..\nސަޅިވާނެހެން ހީވަނި ކުރިއަށް ހުރި ބައިތައް ވެސް…\nހާދަހާ ތަފާތުވާނެ ވާހަކައެއް ހެން ހީވޭ\nThe accident of finding this post has brhtegenid my day\nމި ވާހަކަ ވ ސަޅި ވާނެހެން ހީވޭ…..ބެސްޓް އޮފް ލަކް\nV kamudhey feshun. Kuriyah huri part thah ves v reethi vaanehen heevanee. All the best. 🙂\nބިރުވެރި 18+ ލޯބީގެ ވާހަކަ : މަރުޙަބާ 6\nބިރުވެރި ލޯބި February 1, 2014\nލޯބިން ހިނިތުންވެލާށޭ 17\nހަޤީޤީ ހިތާމަ ބިރުވެރި ކުރުވާހަކަ އެހެނިހެން މަޖާ ދީނީ ލޯބި May 15, 2017\nހިތް އަދު ރޮނީއޭ ނުދާށޭ – 14 ވަނަ ބައި –\nލޯބި March 4, 2013\nރޯޒީ ***** (1)\nލޯބި August 1, 2015\n02:30 ނަވާވީސްވަނަ ބައި\nހިތާމަ ބިރުވެރި ލޯބި September 21, 2017


Facebook ge hiley beynun kurevey versioneh Ooredoo in tha'aarafu kohfi | Mihaaru\nމީހަކު ފޭސްބުކް ބޭނުންކުރަނީ: އުރީދޫން ވަނީ ފޭސްބުކްގެ ހިލޭ ބޭނުން ކުރެވޭ ވާޝަނެއް ތައާރަފުކޮށްފައި--\nފޭސްބުކްގެ ހިލޭ ބޭނުންކުރެވޭ ވާޝަނެެއް އުރީދޫން ތައާރަފު ކޮށްފި\n12 ޖޫން 2020 - 20:465comments\nއެންމެ ގިނަ މީހުން ބޭނުންކުރާ ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމް ކަމަށްވާ ފޭސްބުކްގެ ހިލޭ ބޭނުން ކުރެވޭ ވާޝަން "ފޭސްބުކް ފްލެކްސް" އުރީދޫން ރާއްޖެ އަށް ތައާރަފުކޮށްފި އެވެ.\nފޭސްބުކާ ގުޅިގެން އުރީދޫން ތައާރަފުކުރި މި ވާޝަނުން އުރީދޫގެ ކަސްޓަމަރުންނަށް ފޭސްބުކް އަދި ފޭސްބުކް މެސެންޖާ ހިލޭ ބޭނުންކުރެވޭނެ އެވެ. މިއީ އުރީދޫ ކަސްޓަމަރުންނަށް އެކަކު އަނެކަކާ މުއާމަލާތްކޮށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގެ މުހިންމު ހަބަރުތަކާ ހުރިހާ ކަސްޓަމަރުން ވެސް ގުޅުވާލަދިނުމުގެ ގޮތުން ތައާރަފުކުރި ވާޝަނެއް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.\nއުރީދޫ މޯބައިލް ޑޭޓާގެ ހިދުމަތް ބޭނުންކުރާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ފޭސްބުކާއި މެސެންޖާގެ "ފްރީ މޯޑް"އަށް ފިއްތާލުމުން ހިލޭ ބޭނުންކުރެވޭނެ އެވެ. އަދި މޯބައިލް ފޯނު ގެންގުޅުއްވާ ހުރިހާ ކަސްޓަމަރުންނަށް free.facebook.com މެދުވެރިކޮށް މިހިދުމަތް ބޭނުންކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް އުރީދޫން ބުންޏެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މި ހިދުމަތާއެކު އާދައިގެ މޯބައިލް ފޯނު ބޭނުންކުރާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ވެސް ފޭސްބުކް އަދި ފޭސްބުކް މެސެންޖާގެ ބޭސިކް ހިދުމަތް ފޯނު މެދުވެރިކޮށް ހިލޭ ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވިގެންދާނެ އެވެ.\nމި ހިދުމަތް ބޭނުން ކުރާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ލިބޭ ހިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ޕޯސްޓްކުރުމާއި، ޕޯސްޓްތަކަށް ލައިކް ކުރުމާއި، ކޮމެންޓްކުރުން އަދި ލިޔެފައި ހުންނަ ކޮންޓެންޓް ބްރައުޒް ކުރުން ހިމެނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ފޭސްބުކް މެސެންޖާ މެދުވެރިކޮށް މުޅިން ހިލޭ ޗެޓް ކޮށްލެވޭނެ އެވެ. ނަމަވެސް ފޮޓޯ އަދި ވީޑިއޯ ހިމެނޭ ޕޯސްޓްތައް ބަލާލުމަށް، ބޭނުންވާ ޕޯސްޓްއަށް ފިތާލުމުން ޑޭޓާއަށް ޗާޖް ކުރާނެ އެވެ. މި ހިދުމަތަށް ޑޭޓާ ޗާޖު ކުރާނީ ކަސްޓަމަރަށް ނޮޓިފިކޭޝަނެއް ފޮނުވުމަށްފަހު އެވެ.\nއުރީދޫން ބުނީ ފޭސްބުކް ފްލެކްސްގެ ހިދުމަތާއެކު، ޑޭޓާ ބޭނުންކުރާވަރު އިތުރަށް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަގުފަހިވނެ ކަމަށެވެ. އަދި، ޑޭޓާ ބެލެންސް ނެތިވެސް ފޭސްބުކް އަދި ފޭސްބުކް މެސެންޖަގެ ބޭސިކް ޚިދުމަތްތައް ބޭނުންކޮށް އާއިލާ އާއި ރަހުމަތްތެރިންނާ ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ފޭސްބުކް އުރީދޫ


Curfew Ge Vaguthugai Miadhu Beyru Thereygai Ulhunu Meehun Iyye Ah Vureh Ithuru Vejje\nކާފިއުގެ ވަގުތުގައި މިއަދު ބޭރު ތެރޭގައި އުޅުނު މީހުން އިއްޔެއަށްވުރެ އިތުރުވެއްޖެ\n3 އޭޕްރިލް 2020\nމީގެކުރިން މާލެ ސިޓީގައި ހިންގި ކާފިއުގެ ވަގުތުގައި މަގުތަކަށް ނިކުމެ އުޅުނު މީހުން ހުއްޓުވާ ނަސޭހަތް ދެނީ: ފޮޓޯ / ޕޮލިސް\nމާލެ، ހުޅުމާލެ އަދި ވިލިމާލޭގައި މިއަދު ހަވީރު ކާފިއު އިއުލާންކޮށްފައި އޮތް ވަގުތުގެ ތެރޭގައި މަގުތަކަށް ނިކުތް މީހުންގެ އަދަދު އިއްޔެ އަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވެއްޖެއެވެ.\nނޭޝަނަލް އިމަޖެންސީ ރެސްޕޮންސް ސެންޓަރުން މިރޭ ދަރުބާރުގޭގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ކޮވިޑް19 ގެ ތަރުޖަމާން މަބްރޫކް އަޒީޒް ވިދާޅުވީ މިއަދު ކާފިއު އިއުލާން ކޮށްފައި އޮތް ގަޑިތަކުގައި 284 މީހުން މަގުމައްޗަށް ނިކުތް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އިއްޔެ މަގުމައްޗަށް ނިކުމެގެން ފުލުހުން ނަސޭހަތް ދިނީ 95 މީހުންނަށެވެ.\nހުޅުމާލެއިން އިއްޔެ 11 މީހަކަށް ނަސޭހަތް ދިން އިރު މިއަދު ހުޅުމާލެއިން 67 މީހަކަށް ނަސޭހަތް ވަނީ ދީފައެވެ. ވިލިމާލެއިން އިއްޔެ9މީހަކަށް ނަސޭހަތް ދިން އިރު މިއަދު 25 މީހަކަށް ނަސޭހަތް ދީފައިވެއެވެ. މުޅި ޖުމްލަ 379 މީހަކަށް ނަސޭހަތް ދިންއިރު އޭގެތެރެއިން 333 މީހުންނަކީ ދިވެހިންނެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅިގެން ފުލުހުން ބުނެފައިވަނީ މާދަމާއިން ފެށިގެން އެގޮތަށް އަމަލުކުރާ މީހުންނާއި މެދު ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށެވެ.\nމިދިޔަ މަހުގެ 12ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖޭގައި ސިއްހީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާން ކުރުމާއި ގުޅިގެން ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު މައިމޫނާ އަބޫބަކުރަށް ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ބާރުގެ ދަށުން ނެރުއްވި ދެންނެވުމެއްގައި ވިދާޅުވީ މިއަދުން ފެށިގެން ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހަވީރު 17:00 ޖަހާއިރުން ފެށިގެން ރޭގަނޑު 20:00 ޖެހުމާ ހަމައަށް މާލެ ސިޓީގެ މަގުތައް މައްޗަށް އާންމު ނުކުމެ އުޅުން ހުއްޓާލުމަށް އަންގާ ކަަމަށެވެ. އަދި އެ ގަޑިތަކުގައި، އެއްގަމު އުޅަނދު ފަހަރު ދުއްވުން މަނާވާނެ ކަމަށާއި ބަހާއި ފެރީ ހިމެނޭގޮތުން ޕަބްލިކް ޓްރާންސްޕޯޓު ވެސް ހުއްޓާލަން އަންގާ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ ގަޑިތައް ފިޔަވައި، އެހެން އެއްވެސް ގަޑިއެއްގައި އެއް ފަހަރާ ތިން މީހުންނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަގުމަތީގައި އެއްވެ އުޅުން ހުއްޓާލުމަށް ވެސް ވަނީ އަންގައިފައެވެ.\nމިއީ މިފަދަ ގޮތަކަށް ރާއްޖޭގައި ކާފިއުއެއް ހިންގާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި މި ހާލަތުގައި އެއްވެސް ފަރާތެއް ގެއިން ބޭރަށް ނިކުމެ ނޫޅުމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ހުރިހާ އިދާރާތަކުން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.


Olympus Dhookuraa Agu 50% Aguheyo Kohfi - Vaguthu\nއޮލިމްޕަސް ދޫކުރާ އަގު %50 އަގުހެޔޮ ކޮށްފި\nއޮލިމްޕަހުގައި ބޭއްވި ފިލްމް ފެއަރ އޮވޯޑްސްގެ ތެރެއިން - ފޮޓޯ: ޕީއެސްއެމް\nދިވެހި ފިލްމް ދެއްކުމަށާއި، މިއުޖިކް ޝޯވް ބޭއްވުމަށް ދޫކުރަމުންދާ، ރާއްޖޭގެ އެންމެ ގިނަ ދުވަސްވީ ސިނަމާ، އޮލިމްޕަސް ދޫކުރާ އަގު 50 އިންސައްތައަށް އަގުހެޔޮ ކޮށްފިއެވެ.\nމިކަން ހާމަކޮށް އޮލިމްޕަސް ހިންގުމާއި ޙަވާލުވެފައިވާ ޕަބްލިކް ސާވިސް މީޑިއާ (ޕީއެސްއެމް) އިން މިއަދު ނެރުނު ނޫސް ބަޔާނެއްގައި ވދާޅުވީ، އޮލިމްޕަސް މިހާރަށްވުރެ ހެޔޮ އަގުގައި ދޫކުރުމަށް ނިންމައި، 50 އިންސައްތައަށް އަގުހެޔޮ ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމި ބަދަލާއި އެކު، ކޮންމެ ޝޯވްއަކަށް މިހާރު 4000 ރުފިޔާއަށް ދޫކުރާ އޮލިމްޕަސް، އޭޕްރިލް 15 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ދޫކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 2000 ރުފިޔާއަށެވެ.\n"އޮލިމްޕަހުގައި ދިވެހި ފިލްމު ދެއްކުމަށް މިހާރު ކުއްޔަށް ދޫކުރަނީ، ކޮންމެ ޝޯއަކަށް 4000 ރުފިޔާއެވެ. އޮލިމްޕަހުގެ ކުއްތަށް މިއަދު ގެނައި ބަދަލާއިއެކު، 15 އޭޕްރީލް 2018 ވާ އާދީއްތަ ދުވަހުން ފެށިގެން އޮލިމްޕަސް ކުއްޔަށް ދޫކުރާނީ 50% އަގުހެޔޮކޮށް 2000 ރުފިޔާއަށެވެ." ޕީއެސްއެމްގެ ބަޔާނުގައި ވެއެވެ.\nޕީއެސްއެމްއިން ވިދާޅުވީ، އޮލިމްޕަހުގެ އެތެރެ މިހާރު ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލާކުވެފައިވާ ކަމަށާއި، މި ޒަމާނުގެ ކޮލިޓީގައި ފިލްމު ދެއްކުމަށް ބޭނުންކުރާ ޕްރޮޖެކްޓަރުވެސް ހަލާކުވެފައި ހުންނަތާ އެތައް ދުވަހެއް ވެފައިވާތީ، ޕްރޮޖެކްޓަރާއި ސައުންޑް ސިސްޓަމް ޒަމާނީ ފެންވަރަކަށް ގެނައުމުގެ މަސައްކަތާއި، އަދި ޒުވާނުންނަށް ޚާއްސަ ވަސީލަތްތައް ތަނަވަސްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ޕީއެސްއެމުން މިހާރު ފަށާފައިވާކަމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، ހެންދުނާއި މެންދުރުފަހާއި ހަވީރާއި ރޭގަނޑުވެސް ފިލްމު ދައްކާ ސިނަމާއެއްގެ ގޮތުގައި އޮލިމްޕަހުގެ ޚިދުމަތް ފަށައިގަތުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމަށާއި، އޭރުން ދިވެހިންގެ މެދުގައި މަޤުބޫލު ތަފާތުއެކި ބަސްބަހުގެ ފިލްމާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޚާއްސަ ފިލްމުތައްވެސް ޤަވާއިދުން އޮލިމްޕަހުގައި ދައްކަމުންދާނެ ކަމަށް ޕީއެސްއެމްއިން ވިދާޅުވެއެވެ.\nޕީއެސްއެމްއިން ވިދާޅުވީ، އޮންލައިންކޮށް އޮލިމްޕަސް ބުކް ކުރުމާއި ޓިކެޓް ގަތުމުގެ ވަސީލަތްތައް ތަނަވަސްކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް މިހާރު ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nދިވެހި ފިލްމުތައް ޕްރޮމޯޓްކޮށް އިތުރަށް މަޤުބޫލުކުރުމަށް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ޕީއެސްއެމުން ދެއްވާކަމަށްވެސް އެކުންފުނީގެ ބަޔާނުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\n"ގޮށްރާޅަށް" ފަސް ތަރީގެ ބޮލޮކްބާސްޓާ އެއް\nހީލީމާގެ ދެވަނަ ބައެއް ނެރެނީ\nއަޒްލީނާގެ މަރުގެ ހާދިސާއަށް ހަދާފައިވާ، "ލީނާ" ގެ ޓީޒާ ޓްރެއިލާއަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް\nއޭޕްރީލް 12, 2018 21:03\nއޮލިމްޕަސް އެއައީ ފުލީ މަމެން ޕިންކީންގެ ކޮންޓްރޯލް ދަށަށޭ ދެން މަމެން ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ކެމްޕެއިން ކުރުމަށް ޓަކައި ފުލީ ބުކްޑް ކޮށްލަންވީއޭ ކުރިއަށް އޮތް މެއި މަހުން ފެށިގެން އޮކްޓޯބަރ މަސް ނިމެން ދެން. ދެން ޔާރާ ދިލްދާރާ ފިލްމްސް ތައް ދައްކަން އެމެން ދަގަ ހުޅުމާލެ އަށް. އޮލިމްޕަހަކީ އެއީ ޔާރާ ދިލް ދާރާ ފިލްމް ދައްކަން ހުރި ތަނެއް ނޫނޭ. މިހާރު ތަމެންނަށް ހުންނާނެ މުޒާހަރާ ކުރަން ނިކުމެވިފައި ދޯ. ކޮބާ ރަންރީނދޫ ޓްވިޓަރޭ މެން ބުނީމެއް ނޫންތޭ ފެބް އެކެކުން މަމެން އަރައިގެން ފިނަމަ ތަމެންނަށް ވަރުގަދަ ޝޮކް އެން އޯވް އެއް ދޭނެ ކަމަށް މިހާރު ތަމެންނަށް އެތަން ފެނޭތޭ ފެނޭދޯ. ފެނޭތޭ ފެނޭދޯ. ފެނޭތޭ ފެނޭދޯ. ޝޯމީ ދަ މީނިންގް އޮފް ބީންގް ޑިސްއެގްރީންގް ވިދް އަސް. ލައިފް ގޯސް އޮން އޭޒް އިޓް ނެވަރ އެންޑްސް. އައި ޖަސްޓް އޮބްޒާރވް ދަ ޓްރެންޑްސް ގިލްޓީ ރޯޑްސް އާރ އެންޑްލެސް ދެއަރ އިޒް ނޯ ހެޕީ ވޭ އޮން ދެޓް ޕާތް ޝޯމީ ދަ މީނިންގް އޮފް ބީންގް ޑިސްއެގްރީންގް ވިދް އަސް. ސަރެންޑަރ ނައު. އޯއް އޯއް އޯއް ޔޫއާރ މިސިންގް ސަމްތިންގް ފްރޮމް ޔުއަރ ހާެރޓް ޓެލްމީ ވަޓް ދެޓް ވުޑް ބީ..


މިއަހަރުގެ ބީ.އެސް ނައިޓް ވަރަށް ފޯރިގަދަ! – MNUSU\nމިއަހަރުގެ ބީ.އެސް ނައިޓް ވަރަށް ފޯރިގަދަ!\nކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެމް.އެން.ޔޫ ބިޒްނަސް ސްކޫލްގެ އަހަރީ ދުވަހާއި ގުޅިގެން ބާއްވަމުން އަންނަ ބީ.އެސް ނައިޓް ތަފާތު ފޯރިގަދަ ގިނަ ހަރަކާތްތަކާއެކު ފާހަގަކޮށްފިއެވެ.\nބީ.އެސް.އެސް.އޭ އިން އިންތިޒާމުކޮށްގެން ބޭއްވި މިއަހަރުގެ ޝޯގައި ބީ.އެސް ދަރިވަރުންގެ އިތުރުން އެހެން ފެކަލްޓީ ތަކުގެ ދަރިވަރުންނަށްވެސް ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޝަތު ހުޅުވާލިއެވެ. އެގޮތުން ސްކޫލް އޮފް ނާރސިން، އެފް.އެސް.އެސްގެ އިތުރުން އެފް.އީގެ ހިތްގައިމު އައިޓަމްތަކެއް ވަނީ ހުށަހަޅައިދީފައެވެ.\nމިޝޯއަކީ އެކި ފަންނުތަކުގެ ދަރިވަރުންގެ ހުނަރާއި ތަފާތު އެކި މެސެޖުތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށާއި ދަރިވަރުން އެކުގައި މަޖާ ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ބާއްވަމުން އަންނަ ހަރަކާތެކެވެ. އެގޮތުން މިފަހަރުގެ ޝޯގައި ދަރިވަރުންގެ ޑްރާމާ، ތަފާތު އެކި ނެށުންތަކުގެ އިތުރުން ބީ.އެސް ދަރިވަރުންގެ ހާއްސަ ބޮޑުބެރު އައިޓަމްތަކެއްވެސް ފެނިގެންދިޔައެވެ. މީގެ އިތުރުން އަހަރީދުވަހުގެ ޙާއްސަ ކޭކެއް ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ބީ.އެސްގެ މެނޭޒްމެންޓަށް ހަދިޔާކުރުން އޮތެވެ.\nބީ.އެސް.އެސް.އޭގެ އުންމީދަކީ ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތަކުގައި މިއަށްވުރެ ކުލަގަދަކޮށް އަދި ފުރިހަމަކޮށް މިހަރަކާތް އިންތިޒާމް ކުރުމެވެ. އަދި ބީ.އެސް ނައިޓްގެ ތެރެއިން ވީހާވެސް ގިނަ ދަރިވަރުންނަށް އެކުދިންގެ ހުނަރު ތަރައްޤީކޮށް ކުރިއެރުވުމުގެ ފުރުޝަތު ފަހިކޮށްދިނުމެވެ.\nލިޔުނީ: ފާތިމަތު ޒަހްރާ ( ބީ.އެސް.އެސް.އޭ، މީޑީއާ ކޯޑިނޭޓަރ)


Scarlet Johanssonge kaiveni roolhaalan nimmaifi | Mihaaru\nސްކާލެޓް ޖޮހަންސަން ފިރިމީހާ ރޮމައިންއާ އެކު: ވަރީގެ މައްސަލަ މިހާރު އޮތީ ކޯޓްގައ.\nސްކާލެޓް ޖޮހަންސަން ކައިވެނި ރޫޅާލަން ނިންމައިފި\n09 މާޗް 2017 - 06:16 1 comment\nހޮލީވުޑްގެ މަޝްހޫރު ބަތަލާ ސްކާލެޓް ޖޮހަންސަންގެ ތިން އަހަރުވީ ކައިވެންޏަށް ދަރިއަކު ވެސް ލިބިފައި ވަނިކޮށް، ފިރިމިހާ ރޮމައިން ޑޯރިއަކް ކައިރިން ވަރިވާން ނިންމައިފި އެވެ.\nމީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުން ފިރިމީހާ ކައިރިން ވަރިވާން ނިންމައި، އެ މައްސަލަ ޖޮހަންސަން ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ ދެ މީހުން ވަކިން އުޅޭތާ ވެސް ދުވަސްތަކެއް ފަހުންނެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ރޮމައިންގެ ކައިރިން ވަރިވާން، "ކެޕްޓަން އެމެރިކާ" އާއި "އެވެންޖާސް" ފަދަ ފިލްމްތައް ކުޅެފައިވާ ޖޮހަންސަން ނިންމި ސީދާ ސަބަބެއް ނޭނގެ އެވެ. އަދި ކައިވެނި ރޫޅާލަން ނިންމި ނިންމުމަކީ ސީދާ ޖޮހަންސަންގެ ނިންމުމެއް ކަމަށްވެ އެވެ.\nމިކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ރޮމައިންގެ ވަކީލް ހެރަލްޑް މެޔާސަން އިތުރު ތަފުސީލަކަށް ނުގޮސް ބުނީ، ރޮމައިން ބޭނުން ވަނީ ދަރިފުޅު ރޯޒް ޑޮރޮތީއާ އެކު މިހާރު އުފަން ގައުމު ފްރާންސަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލު ކުރަން ކަމަށެވެ.\nއަދި އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަންކަން ކުރިއަށްދާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. ޖޮހަންސަންއާ ކައިވެނިކޮށްގެން ރޮމައިން މިހާތަނަށް އުޅެމުން އައީ އެމެރިކާގަ އެވެ.\nޖޮހަންސަން، 32 އާއި ރޮމައިން، 35، ވަރަށް ސިއްރު ހަފުލާއެއްގައި ކައިވެނި ކުރީ 2014 ގަ އެވެ. އަދި އެ މީހުންގެ ދަރިފުޅު އުފަންވީ ވެސް ހަމަ އެ އަހަރު އެވެ.\nކައިވެނި ރޫޅާލަން ޖޮހަންސަން ނިންމި އިރު، އޭނާގެ ފުރަތަމަ ކައިވެނި ވެސް ވަނީ ތިން އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރޫޅިފަ އެވެ.\nސްކާލެޓް ޖޮހަސަން ފިރިމީހާ ރޮމައިންއާ އެކު: ވަރިވާން މިހާރު ވަނީ ކޯޓަށް ހުށަަހަޅާފައި.\nމި މަހުގެ 29 ގައި ރިލީޒް ކުރާ "ގޯސްޓް އިން ދަ ޝެލް" ގެ ބަތަލާ ޖޮހަންސަން ފުރަތަމަ ކައިވެނި ކުރީ "ލާ ލާ ލޭންޑް" ގެ ބަތަލު ރަޔަން ގޮސްލިންއާ އެވެ. އެ ދެ މީހުން 2008 ގައި ކުރި ކައިވެނި ރޫޅުނީ 2011 ގަ އެވެ.\nއެ ކައިވެންޏަށް ފަހު ރަޔަން މިހާރު އިނދެގެން އުޅެނީ ބަތަލާ ބްލޭކް ލައިވްލީއާ އެވެ. އެ ދެ މީހުންނަށް މިހާރު ވަނީ ދެ ދަރިން ވެސް ލިބިފަ އެވެ.