Thús » Mobile Casino Games | Best FREE Top Slots!\nLOOK BELOW! Dit Moannen Zeer Best Online mobile Casino & Phone Slots Offers\nLatest Update! Krekt de Zeer Top SMS Bonus Phone Brands & Mobile Casino Games Offers\nNij! Coinfalls.com Mobile Slots Casino mei £ 5 FREE!\nJames St. John bringt jo it hiel bêste mobile slots casino gokken biedt om op telefoan en tablet dizze moanne! It feit is neat Beats De Phone Casino foar sneaky op rige en Gamble op de Go wille!\nBookmark dizze side foar de moaiste Android en iPhone Casino, likegoed as Windows Phone, toarnbei, Nokia en folle mear casino slots gjin boarch bonus deals op mobile.\nWest Midlands basearre PocketWin Mobile en Tablet Casino Offer jo £ 5 FREE Phone Slots & Kasino.\nAs jo betelje yn £ 100 dy wol ek Play £ 200 rjocht fuort!\nBetelje by phone bill, SMS, Kredytkaart, Debit en in soad oare manieren by PocketWin Mobile Casino\nPocket Win Mobile Casino is faaks de bêste Windows en Blackberry Mobile Casino om. Dêrneist PocketWin Mobile Casino Games binne ek in favoryt mei spilers op iPhone, iPad, Android en in protte âldere modellen fan mobile lykas Nokia, Samsung, Skerp, Motorola, HTC etc. PocketWin Casino hawwe folslein sussed út de Mobile billing dy't mobile cash spilers fine te wêzen sa handich en feilich. As jo love spylje klassike casino tafel games op mobile Pocket Win is goed wurdich in reguliere besite! Mar wachtsje – Slotjar.com is de nije mobile casino foar serieuze punters – sjoch it hjir en Pocket jo frije bonus cash!\nMobile Casino Fact: PocketWin is ien fan de iennichste real jild phonecasinos dat stipet Blackberry en Windows Phones wylst ek oanbieden Pay By Phone bill Payments.\nElite Mobile Casino Free Bonus foar VIP spilers\nDizze mobile casino hat wat seit op it tin! As jo in pear Quid te gooien om yn in kasino en fancy VIP behanneling en in grutte wolkom tajefte fan £ 800 doe Elite Mobile Casino is foar dy! Fêstige yn london Elite mobile casino is sa goed as goud as it giet de tiid om leanje winnende spilers.\nMobile Casino Fact: Elite Mobile Casino is seldsume yn it oanbieden fan boku betellingen en Pay troch sms billing oan VIP mobile spilers\nek sjen www.Ladylucks.co.uk mobile casino site\nRinne yn in autentyk casino en sa gau as jo hit de flier is it dúdlik dat de roulette nea mislearret te lûken yn punters sykje dat grutte win. As it giet om grutte games, big pay-outs, grutte slot titels, en grutte beleanning troch telefoan bill SMS ommen, mobile tillefoan kasino net krije folle grutter as Stourbridge basearre mFortune.Phone Casino. m Fortune hawwe ûntwurpen en boud harren eigen games út 'e grûn omheech, en wurde folslein lisinsje yn de UK bieden dy betelje by phone bill en kredyt pinpas ommen, plus PayPal en mear!\nSimply deponearje £ 100 at mFortune mobile tillefoan casino, en dyn spylje direct mei mar leafst £ 200. As jo nei sykje in smaak fan it grutte ferslein op oanbod en binne nije spiler dan ek oernimme jo hielendal frij £ 5 pûn gjin boarch tajefte. Gelokkich dit eksklusive suite fan mobile casino en slots spultsjes wurde stipe op in tige breed oanbod fan apparaten wêrûnder Android iPhone, Toarnbei, Windows mobile telefoans, âlde Nokia telefoans, âlde Samsung telefoans, de list giet op en is hast einleaze!\nFoar serieuze poker spilers, mfortune hawwe in serieuze mobyl poker produkt dat wachtet jo direkte omtinken. Itselde jildt foar bingo spilers mei tabletten en Mobiles.\nMei mFortune beteljen út hast £ 100.000.000 yn prizen elke moanne net wêze fernuverje as in grutte winnende pay kontrôle komt op jo doorstep earder as jo ferwachtsje.\nMobile Casino Fact: mFortune binne in kwaliteit casino bedriuw dy't ek manufacture top ein pub fruit machines. Dêrom harren merk liedend mobile ‘Fruit Machine Mobile Slots Wedstriid’\nHawwe jo Pocket Fruity in je pocket?\npocket fruity is de Sheffield-basearre mobile casino operator dat hat in prachtige oanbod fan Mobile Casino Slots titels en games dat kinne jo spylje foar cash ant dêr't op jo smart phone, tablet of âlder phone tastel. Pocket Fruity binne op fan 'e tige pear mobile kasino oan\nbiede in tige royale £ 10 FREE gjin boarch tajefte nei alle earst-time spilers.\nAndroid slots, iPhone, iPad, Blackberry en Windows mobile wurde alle stipe by Pocket Fruity tegearre mei betelling stipe fia Credit / Debit Card, MasterCard, visa Credit, visa Debit, visa Electron, Maestro, solo, Ukash en Phone bill (SMS fakturearje) betellingen.\nMobile Casino Fact: Pocket Fruity meitsje harren eigen ferslein yn Sheffield en binne ien fan de fluchst groeiende UK mobile kasino.\nLadyLuck fan Mobile en Tablet Casino hits de rjochter nota!\nLady Luck blinkt yn it jaan fan de ultime mobile roulette gaming ûnderfining. Dit is in top klasse vintage UK basearre mobile casino mei goed oer in miljoen klanten it pleatsen fan harren fertrouwen yn de feilige banking en snelle Payout opsjes. Mei in hiele gasthear fan games ûntwurpen yn-hûs en unike pay-troch BT land-line billing opsjes LadyLuck Mobile Casino is klear en wachtsje op grutte winners 24/7! Spylje op dit No Deposit Casino út frije mei de £ 5 No Deposit Bonus of deponearje £ 500 en spylje £ 1000 (3 etappe boarchsom proses 1e £ 250 = £ 500, 2nd £ 100 = £ 100, 3rd £ 150 = £ 300) De kar is jowes.\nMobile Roulette fersoarget jo mei in protte ferskillende wizen fan nimmen in kasino foar in goed ride (allinne gamble wat kinne jo betelje te kwyt! Ferjit net se oer dyn faktueren! :).\nMobile Casino Fact: LadyLuck fan mobile casino ek Caters oan sms billing casino en slots spilers en betelle út oer £ 211.000 foar in mobile blackjack winner!\nMoobile Games is in echte bondel fan cash gaming fun!\nMoobile games net nimme sels oeral yn de omkriten sa serieus as de cash se betelje út\nDit is in mobyl casino dêr't grutte soarch is nommen fan alle spilers en wêr't de wedstriden binne tusken de moaiste yn de yndustry. At mobile HD, Slots are the order of the day for the growing number of players. Spylje op Moobile Games op iPhone, Android, en in protte oare modellen fan Smartphone en tablet! Nije Spilers Nim £ maksimaal £ 225 Wolkom Bonus plus £ 5 hielendal frij om útein te setten.\nMobile Casino Fact: Moobile Games wienen fan de earste te bieden de populêr en feilich boku Mobile Betelje Metoade om harren spilers.\nMobile Casino Fact: Kerching mobile casino games binne ûntwikkele troch de wrâld-ferneamde IGT. Jo kinne fine in soad ferneamde IGT elektroanyske slots en fideo poker spel masines yn 'e wrâlden bêste lân basearre kasino.\n&amp;lt;iframe width =”480″ height =”1700″ src =”http://adserver.globaligaming.com/ad.php?do = html&amp;amp;#038;help = 202627&amp;amp;#038;WD = 480&amp;amp;#038;ht = 1700&amp;amp;#038;target = _blank&amp;amp;#038;noerror = 1″ frameborder =”0″ rôlje =”nee” allowtransparency =”wier” hspace =”0″ vspace =”0″&amp;gt;&amp;lt;img style =”grins:0px;” src =”http://adserver.globaligaming.com/ad.php?do = img&amp;amp;#038;help = 202627&amp;amp;#038;WD = 480&amp;amp;#038;ht = 1700&amp;amp;#038;pear = as&amp;amp;#038;noerror = 1″ width =”480″ height =”1700″/&amp;gt;&amp;lt;/iframe&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;\nIn protte Mear grutte Strictly Slots Mobile casino slots games en bonussen HERE!


Retiring Without Worries: "It's Vegas, Baby ! (Update!)' by Richard Crenian


Selling Real Estate? Try These Tips For New Ideas! – Ocala Subdivision Tours


CrazysCouple - AuroraValentine livejasmin video\nDisguisedDevil livejasmin UrPrincessSLaveWhiteHorseAlone livejasmin NatallieJTwink604 livejasmin KimikoMeiMichellelaGreen livejasmin DIABLASEXISammyNJulieMD livejasmin JustLatinHotdanielhot4uss livejasmin RaissCandy\nESCARLETHOT livejasmin SilviagreenloveSilviagreenlove livejasmin aprilxtsAddictiveLove livejasmin AlinochkkaaHeidyLover livejasmin MarcusPuttbojanboy livejasmin AnnaStaysha0Kandance livejasmin Brunette30\nCrazysCouple AuroraValentine livejasmin. RaissCandy. CollegeGayM. ValerieSweett.\nJustLatinHotViitallinaQTblonde4UHotDesireDreams .hotfistDIABLASEXIAlinochkkaaArelina .InnaMorganLISATSHOTwhitepinkcutieMichellelaGreen .BluEyesAileenhotfistInnaMorganValerieSweett .KimberlySexxxyTwink604whitepinkcutieHotDesireDreams .CollegeGayMValeryRustCrazySkaterVALENTINOSTAR .MeghanFairEbony10InchsJuicyMulanLISATSHOT .VALENTINOSTARHotSquirtNoraHotSquirtNoraBLACKSWHEET .BradAndMelodyLISATSHOTValerieSweettPukaHot69 .SoCuteSaraZaraCrazyMarggokenn69 .HotDesireDreamsBluEyesAileenAngelKatte0Kandance .\nJUSTPRINCI VideoEbony10Inchs Video1ORGYGAY Videotheebongoddes VideoPukaHot69 VideoBLACKSWHEET Video\nBlondeYummyBodyx VideoJUSTPRINCI VideoBLACKSWHEET VideoDisguisedDevil VideoRaissCandy VideoWhiteHorseAlone Video\nJuicyMulanKimikoMeiVALENTINOSTARKimReed .AntonellaFeyUrPrincessSLavewhitepinkcutieNikkiBenne .Twink604AngelKatteasianXtianCuteChase .InnaMorganasianXtian101chloeKiyaDream .AshleyLeeea0KeraNaumPamelaHot222ImLivia .SWETSUEatServiceasianXtian101chloePukaHot69 .hotfistwhitepinkcutieUrPrincessSLaveAnnaaFlores .asianXtianArelinaImLiviaMarggo .HotSquirtNoraJUSTPRINCItestbobBoBmibellabeautiful .MarcusPuttMoiraParkPukaHot69NikkiBenne .lasGuarrislasGuarrisValeryRustCuteChase .


ROOTS - 104\nOP ZOEK NAAR ROOTS - 104\nYn Prediker 11 : 3 stiet, '...op it plak dêr't de beam falt, dêr bliuwt er lizzen'. No wit eltsenien wol dat dat slaan kin op in minske dy't komt te ferstjerren en dan neat mear feroarje kin. Mar ik tocht oan dy tekst doe't ik in ferhaal lêsde oer âlde Sjouke Riemersma en syn frou Gésien, dy't froeger yn Koartwâld wenne ha, tichteby it winkeltsje fan Mient en Ankje Dijkstra. Sjouke en Gésien hienen dêr in lytse izerwinkel wêr't se b.g. spikers, ark en oare izer-spullen ferkochten. No hienen sy in pear hege popelieren achter it hûs stean dy't der eins ôf moasten. Dêr hienen se Ytsen Ytsma út 'e Poes ûnder Surhuzum foar frege. Ytsen stie rûnom bekend as in beste beamkapper.\nKrekt op in waskdei kaam Ytsma by Sjouke Riemersma it hiem op riden. Hy hie de bile flymskerp en alles wie klear. Frou Riemersma hie dy moarns al drok oan de wask west en it earste skjinne spul hong al moai op it wite linnenrak yn it gers achter hûs. En dêr stie Ytsma foar de doar. It soe wêze. Frou Riemersma neamde eefkes it rak mei al har hurde wurk der op en frege Ytsma of it rak miskien ek wat op in oar plak stean moast. Stiet it ek yn 'e wei? 'Nee, hjer, dat hoecht net want de beam komt dêr net te lizzen. Sit dêr mar net oer yn.'\nEn ...Ytsma begûn te kappen. Hy hie dat wol faker dien. Nei in skoft hurd wurkjen, kaam der al wat beweging yn 'e beam. Jo koenen it earste kreakjen al hearre. Mannen lyk as Ytsma koenen beammen hast stjûre en dat tocht hy ek fan dizze beam. Mar ...it gie wol mis! De beam begûn te fallen. Alles kreake en knapte, en as hie dy beam om it rak fan frou Riemersma socht, it koe net better. Hy kwakte presiis dwers oer it moaie rak hinne en naam alles mei yn 't gers en yn 'e modder, waskguod en rak en al! Alles lei yn pún fansels. Der sil ek wol rare wurden brûkt wêze. De beam lei wêr't hy fallen wie. Dy grap sil Ytsma ek wol wat sinten koste ha. Sa waar it noch djûr hout.\nDit ferhaal krige ik fan Wobbe Veenstra (1932-) út Surhuzum. Ik ha him al ris neamd yn in oar stukje yn Roots. Hy fertelde my fjirder dat de frou fan it linnenrak, Gésien, in suster wie fan syn pake Wobbe Veenstra (1878-1954) dy't troud wie mei Geesje van der Veen (1876-1964), en ek dat syn heit Albert Veenstra (1901-1950) in folle neef wie fan Albert Riemersma (1907-1978) dy't jierrenlang in izerwinkel op 't Fean hie, flak by de toer. Letter wie hy de eigner fan it bernewein fabryk. Wobbe fertelde ek noch dat it gesin fan Sjouke en Gésien ek in protte fertriet hân ha: sy hienen in ûnderwizer yn 'e kost dy't iepen t.b. bliek te hawwen. Ferskate fan de famkes fan Riemersma bin, dêrtroch miskien wol, jong ferstoarn: Lammina (1905-1924), Berendina (1903-1927), Frederika (1914-1930) en Fenna (1912-1930).\nWat sil dêr ek wat ôf gûld wêze yn dat gesin. Mar it wie ek bekend yn dy famylje dat dizze Riemersma famkes sa moai sjonge koenen. Dat hat Wobbe wol gauris heard fan syn âlden as dy dêr wol ris op besite kamen. Sy ha hjir op ierde mar hiel koart sjonge kinnen, mar sy sjonge no al in lang skoft boppe yn it himelske koar. Wy learden froeger in ferske dat dit sa moai fertolke: 'Daar boven juicht een grote schaar ...'\nWobbe syn suster Geesje (1927-) wie troud mei Willem Holthuis (1924-), broer fan Melle (1920-) út Harkema. It hâldt mar net op mei nije ferbannen en 'links'.\nNoch eefkes wat oer Ytsen Boeles Ytsma (1870-1949). Hy wie troud mei Klaaske Willems Hoogsteen (1868-1950.\nYtsen wie in soan fan Boele Alles Ytsma (1823-1896) en Folkertje Sierks Bijma (1825-1909). Boele en Folkertje hienen beide earder troud west, hienen beide bern, trouden doe en krigen tegearre noch minstens seis bern. Beide wienen se al jong widdo en widner. Hy fan Rikstje Louwes Oosterhof (1820-1853) en sy fan Tjeerd de Vries (1822-1853).\nFertriet komt yn elk gesin, earder of letter, mar gelokkich jout de Heare ek mominten fan wille en nocht. Oars wie it ek net bêst yn dit 'triennedal'.\nKlaaske Hoogsteen wie in dochter fan Willem Martens Hoogsteen (1827-1899) en Klaaske Wiebes Kootstra (1829-1903) Sa is't wer moai genôch.


Please help my netbattle team - Pokemon Forum - Pokemon Elite 2000\nPlease help my netbattle team\n#1 01-01-2006, 05:27 PM\nhello please help this team with movesets for netbattle.\nLast edited by Fossil Fusion; 01-01-2006 at 05:57 PM.\n#2 01-01-2006, 05:44 PM\nRe: Please help my netbattle team\nthese move sets look strangely familiar... oyu got em off serebii I suspect?\n#3 01-01-2006, 05:56 PM\nno i did not get them off serebii younglink65\n#4 01-01-2006, 08:23 PM\n#5 02-22-2006, 01:00 AM\nLol i like the suicidal ninetales but ur team doesnt really need any help ur good to go .


GLJIXHD Quote - MAN Funds PLC - MAN GLG Japan CoreAlpha Equity - Bloomberg Markets Bloomberg the Company & Its ProductsBloomberg Anywhere Remote LoginBloomberg Anywhere LoginBloomberg Terminal Demo Request Bloomberg\nAmericas+1 212 318 2000EMEA+44 20 7330 7500Asia Pacific+65 6212 1000 MENU About The Company Bloomberg London Homepage Markets Stocks Currencies Commodities Rates + Bonds Economics Magazine Benchmark Watchlist Economic Calendar Tech U.S. Global Startups Bloomberg Technology TV Gadgets With Gurman Digital Defense Studio 1.0 Focus On: Infrastructure Pursuits Cars & Bikes Style & Grooming Spend Watches & Gadgets Food & Drinks Travel Real Estate Art & Design Brilliant Ideas Politics Global Risk Briefing How We’ll Know if Trump Is Making America Great Again Tracking Trump’s Web of Conflicts GOP’s Health Plan: Tracking Key Changes One Amendment at a Time Kim Jong Un’s Big Nuclear Push Is Closing In on America Opinion View Gadfly Businessweek Latest Issue Debrief Podcast Subscribe More Climate Changed Video Series: Ventures Graphics Billionaires Game Plan Small Business Personal Finance Inspire GO The David Rubenstein Show Sponsored Content Sign In Sign In Subscribe to Businessweek Error: Could not add to watchlist. X + Watchlist MAN Funds PLC - MAN GLG Japan CoreAlpha Equity GLJIXHD:ID 99.22EUR 0.12 0.12% As of 12:59 AM EDT 6/22/2017 Fund Type OEIC 52Wk Range 97.11 - 101.23 Before it's here, it's on the Bloomberg Terminal.


FUCKING OILED GHETTO BOOTY !!, EBONY PORNO MOVIES, FREE AFRO SEX CLIPS!\nPorni India Public Anal Videos Pornmove Jeune Salope Sexy Sex Friend 06


Keatskes: 23-06-2013 – KF Easterein\nPublisearre op 22 juni 2013 troch redaksje\nWoansdei wie der in ledepartij foar de jongerein. Sneon Yn Easterein de Posthumapartij en de sneins de Undernimmerspartij fan de Undernimmersferiening Easterein/Wommels. En fierder makket elk him/har op foar de doarpsfeesten fan 26 juni oant en mei 30 juny mei op tongersdei 27 juny it keatsen.\nBoerogroupparty foar de jongerein\nSjoch foar it ferslach en de foto’s by Utslaggen, Leden\nPosthumapartij foar de senioaren\nSt Anne – Manlju 2e klasse frije formaasje\nWillem Jan Postma, Bauke Dijkstra en Steven de Bruin winne fan Chris Outhuijse, Tsjerk elsinga en Mark-Jan Riemersma mei 0-5:6-6. Opfallend wienen de soad en fiere boppeslaggen duo de Bruin/Dijkstra.\nSt Nyk – Jonges frije formaasje\nIn 2e priis yn de ferliezersronde foar Johannes Reiker, Skearnegoutum, Rémon Tie Bouma en Lex Potma, Hommerts.\nMantgum – NK Skoalfamkes\nYn Mantgum keatse Mirjam, Julia en Jeska tsjin Wytmarsum dat te sterk wie. Se ferlieze mei 5-1:6-2. Wymarsum wint de 3e priis dizze dei.\nWommels – Jongerein\nFan Easterein stienen Redmer Stegenga, Marrit Hiemstra, Bauke Reijnhoudt, Rutger Sijbesma, Redmer Wiersma, Siebo Boersma op de list by de welpen.\nWe ha noch gjin útslaggen mar wol hiele moaie foto’s fan Henk Bootsma.\nSt Anne – Froulju ôfdieling\nSawol Easterein 1 (Marije Hiemstra, Imke vd Leest en Martine Tiemersma) as Easterein 2 (Tineke Dijkstra, Sietske Okkema en Jelien Pompstra) kamen net troch de 1e omloop yn St Anne. Beide partoeren makken tafolle fouten en ferlearen mei 5-1:6-6 en 5-2:6-0.\nRaerd – Jonges A+B\nDoede Rients Okkema wint de krânse mei Mark Jan IJkema, Siesbierrum en Evert Pieter Tolsma, Winsum.\nSnits – Pupillenfamkes ôfdieling\nCorrie en Roelie Kroondijk en Selma de Boer winne de 1e omloop fan Jirnsum mei … Dêrnei moatte se tsjin Seisbierrum en ferlieze dat. Seisbierrum komt yn finale en wurdt twadde.\nWergea – Welpen famkes en jonges, A+B\nNynke Paauw wint mei Anna-Boukje Altenburg de 2e priis yn de B-klasse.\nRedmer Wiersma wint mei Niels Vrieswijk fan Boalsert de 2e priis yn de ferliezersronde fan de B-klasse\n19-06-2103 – Boeregrouppartij


Buro de Vries fan 6 septimber 2015 11:00 | Omrop Fryslân\nBuro de Vries fan 6 septimber 2015 11:00\n* Nij bloed foar de wetterhûn * Ofskie fan kommandant-kolonel Gerbe Verhaaf * Binnen sjen yn De Planteur * Kollum Tjalling van der Goot * Nije rige: Us Doarp * YM Jelle Twijnstra * Sjouke Lousma ûnderweis *\nNij bloed foar de wetterhûn\nFoto: de wetterhûn\nDe wetterhûn is krekt as de stabij in echte Fryske hûn en kin rekkene wurde ta de Fryske kultuerhistoarje. Omdat it stamboek sletten is, is der al jierren in probleem mei de wetterhûnpopulaasje: der is in soad yntylt en dat soarget foar sykten en in ferswakking fan it ras.\nDe NVSW - de Nederlandse Vereniging voor Stabij- en Wetterhûnen - hat nei jierren diskusje in oantal maatregels nommen om dy delgong te kearen. Oare hûnerassen sille ynkrúst wurde. Sa hat de Fryske fokker Limmie van der Woude ferline jier desimber in nest wetterhûnen krigen dy't krúst binne mei in grutte poedel. Dêr wurde ien of twa pups útsocht dêr't fierder mei fokt wurdt. Nei trije generaasjes sille de skaaimerken fan de grutte poedel der út wêze, sa is de ferwachting en is der nij bloed ynfokt. Boppedat wol de NVSW besykje om net registrearde wetterhûnen yn it stamboek op te nimmen. Op 12 septimber is der in oankeuringsdei. Minsken dy't in wetterhûn ha dy't net opnommen is yn it stamboek, kinne har wetterhûn dêr keure litte. Ynformaasje is te finen op harren site: www.nvsw.nl\nYn Memoriam fiert it libben. Elk libben is it wurdich om op werom te sjen. Mei hichte- en djiptepunten, foar ús allegear herkenber. Mei dat idee gong Cor Waringa, earder dûmny op De Jouwer, oan 'e slach. Hy ferdjippet him alle wiken yn it libben fan in Fries en dizze wike is dat Jelle Twijnstra, earder feehâlder op Iemswâlde.\nBinnen sjen yn De Planteur\nNije wike sneon - 12 septimber - is it wer iepen monumintedei. Ek yn Ljouwert kinst dan wer âlde huzen en gebouwen besjen. Ien fan dy huzen is De Planteur, it hûs boppe de eardere sigaresaak fan Stoffels op It Naauw. En lit dêr no krekt ús ferslachjouwster Froukje Sytsma sûnt in pear moanne wenje. Om nije wike de besikers wat fertelle te kinnen noege se twa saakkundigen út: Klaas Regts en Henk Olij, fan it Histoarysk Sintrum yn Ljouwert.\nSjouke Lousma reizget troch de provinsje. De petearen dy't er ûnderweis hat, stjoert Buro de Vries alle sneinen krekt foar tolve oere út. Hjoed treft er by Dronryp in dowetrainer.\nDe kollum komt hjoed fan Tjalling van der Goot, advokaat by Anker & Anker.\nOp de fleanbasis Ljouwert is ferline wike ôfskied naam fan de kommandant kolonel fleaner Gerbe Verhaaf. Hy is opfolge troch Denny Traas. Verhaaf hat trije jier de heechste baas op de fleanbasis west en set no ôf nei Den Haach. It wiene trije swiere jierren. Doe't Verhaaf begûn stie de polityk op it punt de fleanbasis te sluten. No wurdt der de kommende tiid 100 miljoen euro ynvesteard. Ferslachjouwer Hayo Bootsma makke mei Verhaaf in slach oer de fleanbasis. In basis dêr't hy him thúsfielde.\nHoe komt it mei de doarpen yn Fryslân? Doarpen dy't har skoallen ferlieze, dêr't de lêste winkel slút en de bus al lang net mear komt. Dy doarpen. Of is it hiel oars en brûst it dêr krekt, om't se harsels op 'e nij útfine. It Buro dûkt de kommende tiid yn it doarpslibben. Hjoed earst mar ris nei Raerd, nei de stifting Doarpswurk.


Espresso Night Stand Set Of 2 Top 10 Reviewed & Rated\nEach product Dimension: 15. 75(W)x15. 75(W)x17. 5(H) inches\nCompare The Top 10 Espresso Night Stand Set Of 2\n1 Furinno End Table Bedroom Night Stand, Petite, Espresso, Set of 2 $34.26 Buy on Amazon\n2 Zinus Dane Modern Studio Collection 20 Inch Square Side / End Table / Night Stand / Coffee Table,... $89.95 Buy on Amazon\n3 YAHEETECH Bedside Sofa Table Storage Cabinet with 2 Drawers Nightstand Pair Bedroom Table Wood End... $149.99 Buy on Amazon\n4 Furinno End Table Bedroom Night Stand, Petite, Dark Brown, Set of 2 $50.64 Buy on Amazon\n5 HOMFA Night Stand End Table Wooden Bedside Table with Drawer and Storage Shelf Multifunctional... $46.99 Buy on Amazon\n6 FURINNO Andrey End Table Nightstand Set, 2-Pack, French Oak Grey $92.77 Buy on Amazon\n7 FURINNO Simple Design End Table, 2-Pack, Espresso $45.21 Buy on Amazon\n8 FURINNO End Table, Two, Black Wood $76.87 Buy on Amazon\n9 Stony-Edge Night Stand End Accent Table, with USB Port. Espresso. 17” $109.95 Buy on Amazon\n10 Ameriwood Home Farmington Night Stand, Rustic ,Small, Century Barn Pine - $94.00 Buy on Amazon\nEspresso Night Stand Set Of 2 is a participant in the Amazon Services LLC Associates Program, an affiliate advertising program designed to provide a means for sites to earn advertising fees by advertising and linking to Amazon.com.Therefore gets small percentage of comission from Amazon if you purchase from page\nEspresso machine How much are Espresso Night Stand Set Of 2Espresso machine Best Espresso Night Stand Set Of 2 for money Espresso machine where can i find Espresso Night Stand Set Of 2Espresso machine top 10 Espresso Night Stand Set Of 2Espresso machine top rated Espresso Night Stand Set Of 2 best to buy Espresso machine what are the uses of Espresso Night Stand Set Of 2Espresso machine best practices for Espresso Night Stand Set Of 2Espresso machine how many models are there in Espresso Night Stand Set Of 2Espresso machine best selling Espresso Night Stand Set Of 2 at amazon Espresso machine best rated Espresso Night Stand Set Of 2 at google Espresso machine Espresso Night Stand Set Of 2 youtube videos Espresso machine top 10 Espresso Night Stand Set Of 2 for 2020 Espresso machine camparision of Espresso Night Stand Set Of 2 best sellers Espresso machine where to buy Espresso Night Stand Set Of 2 near me Espresso machine varitions of Espresso Night Stand Set Of 2 models


Gerrard Liverpool Wallpaper Mp3 [8.35 MB] | The Free Music\nResults for Gerrard Liverpool Wallpaper\nReviewed by andi on Tuesday November 13 2018 ★ 92 out of 95 based on 35 user ratings\nFree Gerrard Liverpool Wallpaper Download Mp3 ● Free Mp3 Gerrard Liverpool Wallpaper ● Mp3 Downloader Gerrard Liverpool Wallpaper Free Download ● Mp3 Download Gerrard Liverpool Wallpaper Mobile ● Download Free Gerrard Liverpool Wallpaper Music Online ● Mp3 Gerrard Liverpool Wallpaper Songs Free Download ● Mp3 Download Gerrard Liverpool Wallpaper Youtube.\nSteven Gerrard Retires - Goals & Highlights - Steven Gerrard Wallpaper Speed Art - Liverpool Legend\nAdobe Photoshop : Steven Gerrard wallpaper\nSpeedart #2 | Steven Gerrard Wallpaper\nSpeed Art- MUST HAVE! Steven Gerrard Iphone Wallpaper\n#GerrardLiverpoolWallpaper #GerrardLiverpoolWallpaperMp3 #GerrardLiverpoolWallpaperRingtone #GerrardLiverpoolWallpaperVideo #GerrardLiverpoolWallpaperMp4 #GerrardLiverpoolWallpaperLyrics #GerrardLiverpoolWallpaperChord #Mp3 #FreeMp3 #FreeMp3Download


SKF 22310E/VA405 Bearing - Original Bearing Size\n22311E/VA405 SKF 22311E/VA405 Bearing - Bearing 15 Percent Discount Email To Buy\n22313E/VA405 SKF 22313E/VA405 Bearing - Ultra High Standard Bearing Email To Buy\n22312E/VA405 SKF 22312E/VA405 Bearing - Get Bearing Price Email To Buy\n22340CCJA/W33VA405 SKF 22340CCJA/W33VA405 Bearing - Bearing High Discount Email To Buy\n22308E/VA405 SKF 22308E/VA405 Bearing - All Bearings Type Email To Buy\n22322EJA/VA405 SKF 22322EJA/VA405 Bearing - Top 5 Bearing Email To Buy\n22328CCJA/W33VA405 SKF 22328CCJA/W33VA405 Bearing - Cheap Bearing Email To Buy\n♕☴22311e/va405 bearing_22311e/va405 Dealer in Us_skf Bearin☴♕\n♕☴ skf 22322 eja va405 manufacturers & skf 22322 eja va405 suppliers directory. Browse c SKF spherical roller thrust bearings incorporate a large number of asymmetrical rollers a,If you want to know skf 22311e/va405 bearing’s Dealer in Us.Please contact us.☴♕\n♕☴22311E/VA405- bearings cent☴♕\n♕☴ bearing 22311E/VA405 bearing price specification bearing Japan NSK SKF Sweden Japan TIMKEN Germany FAG INA Japan KOYO Nachi IKO 22311E/VA405- bearings center Room 2702-2705,Gaoxiang building.Lane 197,Chenglin Road,Shanghai China☴♕\n♕☴SKF 22317EJA/VA405 bearing - 22317EJA/VA406 SKF 22317EJA .☴♕\n♕☴ 85x180x60 SKF 22317EJA/VA405 bearing for sale. Posts about SKF VIET NAM written by vongbivietnam. Thiết bị điện tự động. ... SKF 22317EJA/VA406 SKF 22317EJA/VA405 SKF 22316EJA/VA405 SKF 22315E/EJA/VA405 SKF 22314E/VA405 SKF 22313E/VA405 SKF 22312E/VA405 SKF 6312-RS SKF 22311E/VA405 SKF 22310E/VA405 SKF 22309E/VA405☴♕


Recon derde remlicht LED Doge Ram Recon Dodge RAM 09-17 LED 3rd Brake Light - Verlichting - Webshop GENERAL CARS & PARTS . gespecialiseerd in Amerikaanse PICK-UPs, SUVs en VANs (Dodge, Chevrolet, Ford, GMC) GENERAL CARS & PARTS . gespecialiseerd in Amerikaanse PICK-UPs, SUVs en VANs (Dodge, Chevrolet, Ford, GMC)


Doarpsmûne Reduzum - Wikipedy\nDe Doarpsmûne fan Reduzum is in wynturbine dy't stroom leveret foar de doarpen Reduzum, Friens en Idaerd. De mûne wurdt eksploitearre troch de stichting Doarpsmûne Reduzum mei as doelstelling it ferbetterjen fan it miljeu, it befoardering fan besparring en it brûken fan duorsume enerzjy.\nDe MICON M700 wynmûne hat in fermogen fan 225 kW. Boppedat hat de stichting 3 PV-ynstallaasjes, 1 fan 4,4 kWp op it dak fan de Trije Doarpen skoalle, 1 fan 5,5 kWp op de sportseal en 1 fan 3.3 kWp op de sportkantine.\nDe mûne wurket sûnt oktober 1995 en leveret jierliks tusken de 450.000- en de 500.000 kWh oan it net.\nDe PV-ynstallaasjes binne mei-elkoar 36 kante meter grut en leverje har enerzjy fia in omfoarmer oan oan it net. Sa wurdt jierliks 8000 - 10000 kWh produsearre.\nNei goed 25 jier wie de mûne oan ferfanging ta. De ferfanging fan solitêre wynturbines woe de provinsje Fryslân ynearsten net oan, mar yn septimber 2019 krige Reduzum dochs tastimming fan de gemeente Ljouwert foar in nije mûne nei't de saak foarlein wie oan de Rie fan Steat.\nWebstee Stifting Doarpsmûne (deade keppeling)\n↑ Omrop Fryslân, 3 septimber 2019\nUntfongen fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Doarpsmûne_Reduzum&oldid=982507"\nLêst bewurke op 2 jan 2020 om 17.25\nDizze side is it lêst bewurke op 2 jan 2020 om 17.25.


2009 Audi A5 TDI Sport £7,495\n2009 09 AUDI A5 2.0 TDI SPORT 3d 168 BHP 0% FINANCE AVAILABLE ON THIS CAR PLEASE CALL 01204 317705\nFROM THE 2017 AUTOTRADER DIGITAL RETAILER OF THE YEAR AND THE 2017 CAR DEALER MAGAZINE USED CAR SALES TEAM OF THE YEAR COMES THIS STUNNING AUDI A5 THIS CAR HAS 5 SPOKE Y DESIGN ALLOY WHEELS+ METALLIC PAINT+ AUDI PARKING SYSTEM PLUS+ AUDI MUSIC INTERFACE+ HEATED FRONT SEATS+ ICE SILVER METALLIC+ AUTO BOOT LID OPENING+ COLOUR DRIVERS INFORMATION SYSTEM DISPLAY+ PAS+ REAR ACOUSTIC PARKING SYSTEM+ SERVICE INTERVAL INDICATOR+ AUTOMATIC HEADLIGHTS+ AUTO WINDSCREEN WIPERS+ FRONT FOG LIGHTS+ HEATED ELECTRIC DOOR MIRRORS+ AUTOMATIC TRI-ZONE CLIMATE CONTROL+ ISOFIX SEAT PREP+ ABS+ ESP+ TRACTION CONTROL+ FIRST AID KIT+ ANTI THEFT SYSTEM+ IMMOBILISER+ SPORTS SUSPENSION+ Comprehensive Autoguard Parts & Labour Warranty available on selected vehicles - 0% FINANCE AVAILABLE on selected vehicles - Call 01204 393181 for more details. Please click on the Dealers Website link to view more details and larger photos. Adjustable Steering Column/Wheel - Rake/Reach, Air Bag Driver, Air Bag Passenger, Alarm - Unspecified, Alloy Wheels - 18in, Alloy Wheels-8.5Jx19in 5-Spoke Y Design, Anti-Lock Brakes, Armrest - Front, Audi Parking System Plus, Bluetooth Mobile Phone Connection, Body Coloured Bumpers, Central Door Locking - Remote, Centre Console, Chassis - Sport, Climate Control, Computer - Driver Information System, DAB Digital Radio, Electric Parking Brake - Electric Parking Brake, Electric Windows - Front, Exterior Lighting - Xenon Headlights, Floor Mats - Unspecified, Front Fog Lights, Head Light Sensor - Head Light Sensor, Head Restraints - Front/Rear, Headlamp Wash - Unspecified, Heated Rear Screen, Immobiliser, In Car Entertainment - Radio/CD/MP3, Interior Finishes - Metal, Leather Package, Metallic Paint, Mirrors External - Electric/Heated, Parking Aid - Rear, Power-Assisted Steering, Rain Sensor, Seat - ISOFIX Anchorage Point - Three Seats - Front & Rear, Seat Height Adjustment - Driver/Passenger, Seating Capacity - Four Seats, Seats Split Rear, Seats Sports - Front, Sound Processor, Spare Wheel - Space Saver, Speakers - Ten, Steering Wheel Leather, Steering Wheel Mounted Controls - Audio, Third Brake Light, Upholstery Leather


Natural Hair Care 2018 | Beskerming Styling & Managing\nHoe meitsje jo ekstânsjes lêst mei goed styling en ûnderhâld!\nWash instructions for wearing:\nIt is tige wichtich foar jo om jo útwreidingen mei te waskjen conditioner allinich foar it ynstallearjen. Dit soarget derfoar dat it hier weich is en ferwiderje.\nWy advisearje Aussie Moist of Herbal Essence Hello Hydration (kin te finen wêze by Walmart en wat lokale skierefeartwinkels) of elke conditioner formulearre foar curly hair textures.\nNim alle linen ôf fan jo bondel, folslein it haar mei warm waarm oant se alle stranden sâturearre binne. Mei allinnich conditioner, sâlt it hier dan mei in breed toadekomb, Denman burd, wig brochje of wint brochje de conditioner troch it hier en spielje.\nFoar de Kinky Curry-tekstures útwreidingen hingje de hûd op in hanger en kinne it hier ha litte oan loft droegje. Hjirmei bringt de rike koartspiel út en meitsje de kûlepop! Bliuw it hier net droege.\nFoar de Afro Kinky tekstures Lege hier flier op in handdoek en lit loft droegje, dit sil grutte krimp ha. Jo kinne ek op in hanger hingje as jo kieze. Meitsje gebrûk fan in brede tosken allinich as it hier fet is en in Denman boarst om de krullen te definiearjen. Bliuw droege.\nFoar de kinky rjochte tekstueren Jo kinne lucht droechje of droege it hier.\nFoar de Wigs Sjoch hjirûnder de ynstruksjoneel fideo. Jo sjogge hoe't de wig as it foto te sjen sjogge.\nHjirnei by MyNaturalHairExtensions.com leauwe wy dat jo de bangste binne foar jo boek. It kopke fan goede hieren nimt jo oant no ta! Soarch haar soarch, Styling tips en ûnderhâld sil soargje foar de longevity fan jo útwreidingen.\nStopje de skodding foar't it hinget!\nLets krekt de feiten te sjen, ALL HAIR SHEDS ... mar der binne manieren om sterke fergunningen te ferminderjen.\nEarst seal jo weften. Dit is tige wichtich! Wy biede in skepping-seal foar in lyts fergoeding fan $ 10.\nTwadder, brûke gjin borstelbrushes, lykas se tinke om yndividuele haarmastellen op te lizzen en te ripen fan 'e skuorre. Altyd brede toskomben of paddelboarst brûke.\nCleanmearje en betingje jo haar goed!\nOm it hier te reinigen wy oan te rieden Giovanni's Organic Cleansing Shampoo. In minder durke alternative is Herbal Essence Hello Hydration Shampoo.\nOm it hier te behannelen wy te advisearjen Herbal Essence Hello Hydration (ús #1 keuze) of elke conditioner formulearre foar wavy / curly hair.\nSoargje derfoar dat alle herten al ynsteld binne en yn 'e rjochting lutsen as as se 2 side ponytails jaan. Slaen jo holle oan ien side ûnder de dûs en jouwe it wetter om jo hier mei in soad te satuare, allinich ien side wurkje op ien kear. Foegje de shampoo oan jo palmen en slute jo hannen yn 'e holle ôf fan' e weach nei tip. DOCH net reitsje of bûn it hier om in lam te foarmjen, dit sil allinich unneedige fergriem meitsje! Gean fierder om jo hannen troch jo hier te sliepen foar om oer 5 minuten. Rinse troch it wetter te draaien om troch dyn hier te passen, kinne jo jo hannen troch jo hier sliepe om de spesjale proseduere te rapperjen, mar betink dan dan net it reitsjen fan it hier. Blêd mei hûdblêd en haat oan AIR DRY\nBrûk deselde metoade foar jo conditioner en gearwashjen\nShampoo: Ungefear ien kear alle moannen fan 3\nCo-Wash (kondysje fan waskjen): sa faak as nedich\nFoardat jo nei bêd gean:\nKRÊT EN NIGHT ROUTINE EN STICK IT\nIt is tige wichtich om jo hier te behearjen foardat jo nei bêd gean. Bine har hier yn 'e nacht mei elk in seide / satinske sjaal of in seide / satinmotor. De hoods dy't liede foar langere lannen jouwe it bêste wurk. (sjoch pic boppe)\nFoar welle / curly-tekstueren advisearje wy 5-10 grutte twisjen of slaadjes yn jo hier en set se dan ûnder in holle.\nFoar krekte struktueren advisearje wy jo haar en wreidzje it ûnder in seide / satinske skou.\nFolgje dizze nachtlike routine sil jo útwreidingen langer duorje, better sykje, en ferwiderje it tangjen dat liedt ta in heule skodding.\nBehannelje jo útwreidingen as se binne wêr't jo echte natuerlike hier!\nDat is it wichtichste komponint: As jo jo útwreidingen lykje, sille se jo weromjaan! Hjir binne guon Do's & Don'ts \nlit jo hier haar lucht droegje as jo beslute om droege te bloedsjen altyd in heulendekker te brûken\nBy it styl fan jo hier mei heulprodukten altyd brûke heule beskermers benammen mei de welle tekstueren. In hege konsintraasje fan waarm kin feroarsaakje en feroarjen (ferwiderje) it natuerlike curlmuster. Walmart hat in breed oanbod fan waarmtekrêften om te kiezen. John Freida's waarmte fersmiten fan thermyske wachtsjen beskermjende spuite is in goeie te brûken omdat it lichte gewicht en oaljefree is.\nFolgje ús nachtlike routine of jo eigen eigen meitsje.\nFolgje ús waskmasjine krekt.\nMeitsje paddelstokjes en brede toskombomben\nDjippe kondysje dyn haar faak\nAs gebrûk fan kleuren tsjinsten, kleuren, bleekkits of permanente kleuren soargje derfoar dat jo in profesjonele styliste of kleurtechniker sykje wolle. Wy garandearje gjin kwaliteit nei elke gemyske feroarings sa kinne jo derfoar soargje dat jo ynvestearring beskermje.\nBET NET MEI MEI FERKJE FERDJE! Hair neamt oan matte en fangle as stylingprodukten wurde tafoege. As jo curly-útwreidingen hawwe en jo de haar ferjaan wolle of frizz ferjitte, brûke jo in geweldige anti-frizz-serum. As produkten tafoege wurde, kinne jo se fuortsmite troch te lizzen mei kondisineer Herbal Essence Hello Hydration sûnder druk te krijen.\nNea besykje te styljen, te wachtsjen, of ferwiderje jo hier as jo middich of yn 'e stoarm binne! Dit is in resept foar frustraasje en sil jo soargje dat jo tige rûch wêze mei jo hier.\nbrûke gjin borstelbrushes.\nBesykje gjin gemyske feroarings foar it hier sûnder problemen professionele begelieding\nHaar soarch foar elke tekstuer\nWOU NIMMING OERNE DANMAN BRUSH NET mei dit haar! Ynstee dêrfan is de bêste manier om te fergjen mei wetterkonderaat en in breedte tocht. In kwelderkeitsje sil ek wurkje. It brûken fan in Denman-boarst kin tige swier wêze, tyddrukke en kin it hier fan 'e weft reitsje. Besykje net it hier te kammen as it droech is. Soargje derfoar dat it tige hydratisearre is mei wetter en kondinsjer.\nDit haar biedt it bêste mei draaide draaien en draait út. Wat ea stylearjende produkten dy't jo leafhawwe foar jo natuerlike hier kinne hjirmei brûkt wurde. Dit haar hâldt heulendal krekt lykas jo 4b 4c hier. Stoart útsjen en skuorren úteinlik in skoft mei dizze hier en helpt de krullen om út te striden!\nSjoch dit Produkt list op dizze side.\nWy advisearje it gebrûk fan in Denman-boarst of breed hat kammen mei dit hier. Dit haar like de Afro kinky liefde focht. Krekt in lichte ferlies yn betingst en wetter wurket it bêste.\nAs ferbean gebrûk makket in Denman-boarstel ek de krulpen pop.\nKinky Straight, Perm Yaki, coarse yaki, Knoop Straight:\nDit hier fereart in soad ûnderhâld en liket net in soad produkten. It sil net goed behâlde mei produkt opbou.\nAs it mooglik is, probearje jo hier yn 'e nacht om tangeling te minimalisearjen en in moaie lek te meitsjen foar de oare deis.\nThanks for Visiting My Natural Hair Extensions!\nAfro Kinky Washdei


De gek mei Prokrustes\nLiteratuer en identiteit yn de 19e ieu\nVooraanstaande Friesche schrijvers zijn haast alle uit het midden van het (boeren = plattelands-)volk voortgekomen. Van hun werk maakt dan ook het intieme Friesche volksleven het onderwerp uit. Zonder uitzondering bezingen zij en beschrijven de zeden en gewoonten van hun onmiddellijke omgeving. (..) Daarom moet men de Friesche letterkunde niet beschouwen als een fraai aangelegden tuin met wèlgekweekte en verzorgde bloemen, maar als een bonte wei waarop allerlei wilde, maar daarom niet minder schoone gewassen tieren. De Friesche letterkunde wordt niet beoefend om ‘l’art pour l’art’, zij is niet van individueelen, maar van socialen aard.\n—Wybo Meyer, ‘Troelstra als Friesch dichter’\nDat de skriuwers fan it Fryske realisme nét, sa’t Wybo Meyer tocht, inkeld besongen en beskreaune ‘de zeden en gewoonten van hun onmiddellijke omgeving’, mei wilens dúdlik wêze. Fedde Schurer hat him noch lilk makke oer boppesteand sitaat, om in oare reden. Hy seach dêr de Jongfriezen net yn werom: ‘Wist Wybo Meyer, toen hij dit schreef, heelemaal niets van de sinds 1915 opgekomen generatie Friesche schrijvers, een generatie die juist alle provincialisme met fellen nadruk heeft afgewezen, en die de belangstelling vraagt voor haar arbeid, niet als Friesche eigenaardigheid, maar als literatuur, zooals iedere andere?’Fedde Schurer, “[Kroniek der] Friesche Letteren,” Den Gulden Winckel 27 (1928): 248-249, krigen 28 desimber 2015, http://eduperron.nl/tekst/_gul001192801_01/_gul001192801_01_0118.php. Yn reaksje op Wybo Meyer [E.L. Wijbe Meijer], “Troelstra als Friesch Dichter,” Den Gulden Winckel 27 (1826): 32-34, krigen op 28 desimber 2015, http://www.mennoterbraak.nl/tekst/_gul001192601_01/_gul001192601_01_0020.php. Mar Meyer, in byldzjend keunstner, joech wol helder it sosjaal-emansipearjende karakter fan it Fryske realisme oan. Hy lei sadwaande ymplisyt in ferbining tusken it wurk fan Waling Dykstra-en-dy en dat fan Piter Jelles Troelstra. Dy lêste hie as studint en lid fan it selskip ‘Frisia’ te Grins op ien fan de selskipsjûnen yn 1885 in dichterlike ‘toast’ útbrocht op Waling Dykstra, dy’t gauris in jûn fersoarge hie foar de Fryske studinten.Piet Hagen, Politicus uit hartstocht: Biografie van Pieter Jelles Troelstra (Amsterdam: De Arbeiderspers, 2010), 75. Frisia fersoarge in jierliks optreden fan Waling Dykstra en by gelegenheid fan dy syn fiifentweintichjierrich jubileum as foardrachtskeunstner dichte Piter Jelles Troelstra, yn Minerva, op 19 maart 1885, ‘In toast’ op Waling Dykstra. Dykstra ferlike er dêryn mei de bline, midsieuske bard Bernlef:\nYn Holwert wenne alear in man,\nHwaens greate namme yette\nBiwarre bliuwt yn ’t Fryske lân,\nHwa scoe dy namme n’t witte?\n‘t Wier Bernlef, dy nêst tûzen jier\nDêr yet de snare poende,\nEn sa’n bitûfte sjonger wier,\nDet hy mei sangen tsjoende.Piter Jelles [Troelstra], “Toast, útbrocht op Waling Dykstra, yn ’t Studinte-Selskip „Frisia” to Grins,” yn Rispinge: Alde en nije fersen (Ljouwert: Van der Velde, 1920), 35.\nBernlef song fan leafde en trou, dichtet Troelstra, mar ek fan de Fryske frijheid. En hy wie in ‘man fan ’t nije ljocht’, hy siet de dommens en it byleauwe op ‘e kop. Mar:\nDy Bernlef stoar foar tûzen jier;\nMin koe him net forjitte.\nNou sjongt in oar op ’e âlde swier\nIn nije sang, sa roun en wier.\nHwa scoe syn namme n’t witte?Piter Jelles [Troelstra], “Toast, útbrocht op Waling Dykstra, yn ’t Studinte-Selskip „Frisia” to Grins,” yn Rispinge: Alde en nije fersen (Ljouwert: Van der Velde, 1920), 36.\nDat is dan fansels Waling Dykstra, dy’t troch studint Troelstra allyksa represintearre wurdt as in man fan ‘wierheidsleafde’ en in tsjinstanner fan ‘geastestwang’. Troelstra hat letter, yn syn Gedenkschriften,Pieter Jelles Troelstra, Wording, vol 1 fan Gedenkschriften (Amsterdam: Querido, 1927), 192-95. wol op ’e tekst west oer syn literêre foarming. De leafde foar de Fryske literatuer begûn foar him mei it wurk fan de Halbertsma’s en brocht him dêrnei by Waling Dykstra, dy’t foar him in foarbyld wie om’t er as gjin oar literatuer, engaazjemint en striid foar it Frysk mei-inoar ferbûn hie. Sa wurke dy leafde mei oan it ûntstean fan net inkeld eigen literêre mar ek politike aktiviteiten. Wat Troelstra sawol yn syn dichtwurk as yn syn sosjalisme ferbynt mei it Fryske realisme, is it kollektive, sosjale doel, bepleite yn, en ien mei, de eigen taal. Mar ek de Fryske frijheid, oerbrocht fan it politike nei it geastlike flak, spilet as wjerlûd mei. It is follesizzend dat Troelstra yn 1890 de Fryske literatuer de rêch takeart, nei’t er yn it tydskrift For hûs en hiem syn earste sosjalistyske gedicht, ‘In nije tiid’, publisearre hat. Sa’n fyftich abonnees sizze it abonnemint op: in dúdlik teken fan it konservatisme dat yn de Fryske literatuer nei 1880 foar master begjint op te slaan.\nFrysk realisme en kristen-sosjalisme\nBewegings-skiedskriuwer Hendrik Gerrit Cannegieter (1880-1966) hat op de ferbining fan realisme en sosjalisme nei myn smaak te min klam lein. Yn syn fierder noch altyd tige lêsbere ferkenning út 1917 fan de Fryske beweging skriuwt er dat neffens him it ferskil fan de ier-20e-ieuske taalbeweging mei dy fan de 19e ieu, sa’t dy lêste út it Winterjounenocht sprekt, dêryn leit, dat it doel no langer net ‘in zichzelve’ fûn waard: ‘zij werd dienstbaar gemaakt als kanaal voor de maatschappelijke, staatkundige en kerkelijke stroomingen [dy’t feroarsake wiene troch] de verandering in het vereenigingsleven en de nieuwe openbaring der volksziel.’Hendrik Gerrit Cannegieter, De Friesche beweging (Amsterdam: Maatschappij voor Goede en Goedkope Lectuur, 1917), 55. Ut de essays dy’t ik hjir byinoar brocht ha, mei lykwols bliken dwaan dat it 19e-ieuske Fryske realisme belangrike yngrediïnten (maatskippijkrityk, frijtinkerij, ferieningslibben) foar de progressive fleugel fan de Fryske beweging sels oanlevere hat. Net inkeld in op himsels rjochte, yn himsels kearde taalstriid dus, mar in literêr sjenre mei maatskiplike effekt.\nDyselde yngrediïnten hawwe sûnder mis ek meiwurke oan de taneiering fan kristendom en sosjalisme, sa’t dy yn Fryslân nei 1880 plakfynt. ‘In het vaderland van Pieter Jelles is ook het christen-socialisme geboren en de „Blijde Wereld”-groep is door Friesche predikanten opgericht, en houdt haar bijeenkomsten in Friesland’s hoofdstad,’ skriuwt Cannegieter.Hendrik Gerrit Cannegieter, De Friesche beweging. De Blijde Wereld wie in kristen-sosjalistysk wykblêd (1902-1928) en lei oan de basis fan de lettere politike taneiering fan kristendom en sosjalisme yn de PvdA. Foar it ferskynsel fan it grutte tal ‘reade dûmnys’ yn Fryslân foar de Twadde Wrâldoarloch, sjoch Jacob J. Kalma, “Rode dominees in Friesland,” De Vrije Fries 67 (1987): 53-64, mei benammen omtinken foar syn eigen ‘mentor’ (en dy fan Hindrik Brouwer) Jan Anthonie Bruins (1872-1947). De sterk-modernistysk rjochte en frijtinkende ynslach fan it Fryske realisme, dat him útdruklik en hjir en dêr ek provosearjend yn opposysje stelde mei de ortodoksy, krige dalik nei de ieuwiksel in teologyske en pastoraal-praktyske fuortsetting yn de groep fan dizze ‘SDAP-dûmnys’ (de oprjochters fan De Blijde Wereld wiene S.K. Bakker, J.A. Bruins, A.H. van der Hoeve, M. van der Vegte en S. Winkel). Net tafallich wie it dûmny en SDAP-lid Sibe Kornelis Bakker (1875-1918) dy’t op 17 maaie 1914 yn de Martinytsjerke fan Frjentsjer de earste Fryske preek hold, in mylpeal yn de Fryske taalskiednis.Sjoch Koen Zondag, “It wurdt tiid foar omliedings: Oer âldsjes en sloppen,” yn Pioniers sûnder folgers: It Frysk yn tsjerke nei mear as 100 jier (n.p.: Stifting Krúspunt, 2015), 27.\nBakker is in man om efkes by stil te stean. Hy wie de belangrykste ‘reade dûmny’ yn Fryslân yn dy tiid, hie lykas Bruins yn Ljouwert it gymnasium folge en dêr les krigen fan ûnder mear de lettere Friesche Volkspartij-oprjochter Vitus Bruinsma; en lykas Bruins hie er teology studearre oan de modernistyske teologyske fakulteit yn Leien. Hy stie sympatyk foar de Fryske beweging oer, dy’t er seach as in utering fan kulturele diversiteit en as in daam tsjin lykskeakeling en ferdwinen. Dat docht bygelyks bliken út syn lêzing ‘Wy Friezen’, dy’t er yn 1911 ûnder mear hold foar it Ald Selskip, dêr’t er lid fan wie, en ek foar in krite fan it Boun fan Fryske Selskippen bûten Fryslân:\nUs tiid leit der op ta om it ûnderskied twisken de minsken út te feyen. Us tiid is yn folle opsichten as dy âlde reus, Procrustus, dy ’t de minsken op ’e wei bisprong, hja meinaem en yn in bêd dellei. Wierne hja to koart den rekte hy se út, en wierne hja to lang, den koartte hy se yn. It ein wier altiid de dea. Sa wol ús tiid ek formoardsje it eigene, it bisûndere det elts folts het, om alles ien-kleurich to meitsjen. Det moat net, hwent de grize ien-toanichheit is net moai, mar moai en goed binne it búnte, it kleurige; moai en goed is net it deade, yn in fabryk klearmakke, mar it libbene, det út himsels groeid is en troch syn úterlik in eigen wêzen iepen leit.Sibe Kornelis Bakker, “Wy Friezen. In foardracht,” yn Ut it iepen finster: Twa lêzingen in preek, fan S.K. Bakker (Dronryp: Westerlaan, 1914), 33-34.\nIt demokratysk besef fan Troelstra krijt yn de earste Fryske preek, fan Bakker, miskien ek in aksint. Dat klinkt as de dûmny syn tahearders oansprekt mei ‘jimme’. Cannegieter hat dat yntimere effekt fan it brûken fan it Frysk ek opmurken. Bakker hat it der yn syn preek oer dat men God sykje moat, ‘net dêrbûten mar yn jimm’ eigen herte moat jim Him sykje’.Sibe Kornelis Bakker, “Jow ús de Heit te sjen: Preek oer Joh. 14 : 8,” yn Ut it iepen finster: Twa lêzingen in preek, fan S.K. Bakker (Dronryp: Westerlaan, 1914), 51. ‘Met dit woord toegesproken,’ seit Cannegieter, ‘vermogen zij in den prediker daar in de lucht waarlijk één der hunnen zien, en de afstand, door het deftige “gij” en “u” onderhouden, is plotseling verdwenen. Voor de onmisbare voeling tusschen prediker en gehoor is dit een feit van belang.’Cannegieter, Friesche beweging, 63. Lykas yn it Fryske realisme mei syn sterke orale tradysje wurdt alsa troch it brûken fan de eigen taal, it Frysk, de ôfstân tusken sprekker en tahearder lytser makke: de taal sels skept in mienskiplikheid dêr’t de tahearder yn behelle wurdt. En lykas yn it Fryske realisme krijt by Bakker de âlde Fryske frijheid in yndividuele diminsje – as er yn syn lêzing ‘Wy Friezen’ op ’e tekst komt oer folkseigenskippen neamt er ien, dy’t de Friezen neffens him hiel sterk hawwe: ‘[H]ja wolle hjar sels wêze, hja wolle op egen skonken rinne . . . Friezen geane ljeafst hjar eigen wei, hja litte hjar net gau troch in oar liede. Frijheit is altyd ús romte west. Gjin frjemde hearskers oer ús folts — gjin frjemden dy ’t oer my steane as geastlike lieders. Dit is ien fen ’e moaiste eigenskippen dy ’t ús lânsljue hawwe.’Bakker, “Wy Friezen,” 26, 29-30.\nYn de ynlieding by syn Fryske preek, sa’t dy ôfprinte is yn de bondel Ut it iepen finster, seit Bakker ek wat oer de oanlieding foar him om in kear yn it Frysk te preekjen. Yn Swol, dêr’t er doe dûmny wie, hie er in boadskip krige fan in ‘âld wyfke’, in Friezinne om utens, dat siik wurden wie en dat graach mei him prate woe, want ‘domeny Bakker is ommers in Fries’. Doe’t er har moete en har yn it Frysk oanspruts, ‘foel har hiele troanje iepen’ en krige se triennen yn ‘e eagen.Cannegieter, Friesche beweging, 62. Dat brocht Bakker op it idee om yn Frjentsjer de ban te brekken en in nij part fan it kulturele libben foar it Frysk iepen te lizzen: in pleit foar de frijheid fan minsken om harren eigen taal te brûken. It ferhaal krige krapoan in jier letter in opfallende tsjinhinger doe’t dûmny Geart Aeilco Wumkes op 3 jannewaris 1915 syn earste Fryske preek hold, yn Tsjom. Ien fan de oanwêzige lidmaten wie in âldere frou, om samar te sizzen it spegelbyld fan it ‘âld wyfke’ fan Bakker, dy’t de tsjerke útrûn ûnder it sizzen: ‘’t Is fan ’e moarn kommeedzje yn ’e tsjerke.’Geart Aeilco Wumkes. Nei sawntich jier: Tinkskriften (Boalsert: Osinga, 1949), 201. De preek waard oerute bêst ûntfongen; binnen trije wiken wiene fan de preek trije printingen yn oplagen fan ytlike tûzenen eksimplaren útferkocht. Hja fertolke dêrmei helder net inkeld it sterk Nederlânsk-nasjonale sentimint yn guon rûnten oantsjut mar ek it minne imago dat it Frysk dêr hie. It yn de publike sfear brûken fan de Fryske taal waard assosjearre mei it wurk fan de ‘folksskriuwers’, en dat op syn bar waard assosjearre mei kroegen en plat fermeits – de humoristyske kant fan it Fryske realisme. Dy’t komeedzje sjocht as elemint fan sosjale krityk en, yn bredere sin, de maatskippijkrityske, liberalisearjende en emansipearjende krêft fan it Fryske realisme sjocht, dy sil lykwols opmerke kinne dat de konneksje tusken Waling Dykstra-en-dy en it Fryske offensyf fan de frijsinnichheid yndied bestie – mar folle fûnteminteler wie as dat de ortodoksy en letter ek mannich literêr kommentator hawwe woe.\nDe lûken ticht?\nHoe hawwe Goffe Jensma en Philippus Breuker beide it Fryske realisme, it wurk fan de ‘folksskriuwers’, oer de holle sjen kind?Goffe Jensma, Het rode tasje: Burgerlijk bewustzijn en Friese identiteit in de negentiende eeuw (Ljouwert: Fryske Akademy, 1998); Philippus Breuker, Opkomst en bloei van het Friese nationalisme, 1740-1875 (Ljouwert: Wijdemeer, 2014). Hoe moat men dy omisje ferklearje? Kin dat oars as troch te wizen op de blykber noch altyd sterke dominânsje fan de modernistyske ideology yn de Fryske literatuer en wittenskip? Dy ideology seit dat ús literatuer him nei de Halbertsma’s weromluts yn himsels, om dêrnei sa’n fyftich, sechstich jier lang yn de eigen taal benammen dwaande te wêzen om de eigen nâle út te plúzjen. In Fryske identiteit hie him al foarme en de troch Joast Halbertsma oanwiisde cq. konstruearre pylders dêrfan soene letter net werklik mear oantaast, feroare, lit stean ferfongen wêze. Yn dy optyk ferskynt it Fryske realisme op syn bêst as in belangryk taalfoffensyf; yn alle gefallen nét as in foarm fan literatuer dy’t in rol spilet yn de Fryske identiteitsfoarming. Jensma skriuwt yn it Rode tasje dat de Fryske identiteit nei 1848 ‘voortaan zou worden geijkt in andere maatschappelijke verhoudingen’; ‘zonder dat ze inhoudelijk veel veranderde werd de Friese cultuur tot streekcultuur’.Goffe Jensma, Het rode tasje, 173.\nIk gean derfan út dat net it Fryske realisme de lûken sletten hat foar de wrâld, mar de lettere literatuerkrityk, sawol dy fan de Jongfriezen as dy nei de Twadde Wrâldoarloch, hat dat dien foar it realisme. De essays yn dizze bondel jouwe dêr genôch foarbylden fan. Foar it byld oer fan in himsels opslutende literêre wrâld kin in petret tekene wurde fan in literatuer dy’t, ynspirearre troch benammen bûtenlânsk en net-Frysk wurk (Huygens, Strauss, Volney, The Spectator, Holberg, Multatuli, Cats, midsieuske Nederlânske en Dútske ferhalen, ensafh.), de minsken de eagen iepenje wol en oantrune om harsels te ferbetterjen en te befrijen. De ûntjouwing fan de (Fryske) minske sels wurdt socht en neistribbe. Dat is gjin streekkultureel, mar in universeel humanistysk doel. Troch it Fryske realisme ferskoot it perspektyf fan in (wer)ûntdekking fan in Fryske kultuer om dy yn Nederlân in plak te jaan, dêr’t Joast Halbertsma en de measte wurkjende leden fan it Friesch Genootschap har mei dwaande hâlden, nei partisipaasje oan dy Fryske kultuer sels, dêr’t Sytstra, Dykstra, Van der Meulen, Hjerre Gerrits van der Veen en oare skriuwers fan it Ald Selskip in saak fan makke hawwe. De ynspanning fan Halbertsma foar it Frysk en de Fryske literatuer hong gear mei syn winsk om yn de ûntjouwing fan de Nederlânske taal binnen it ramt fan de ienheidssteat plak oer te hâlden foar de (regionale) folkstalen; hy wie neffens Alpita de Jong ‘op zoek (..) naar een beginsel van vrijheid, verscheidenheid en betrokkenheid’ en ûntduts doe ‘de mogelijkheden van het Fries’.Alpita de Jong, Knooppunt Halbertsma: Joast Hiddes Halbertsma (1789-1869) en andere Europese geleerden over het Fries en andere talen, over wetenschap en over de samenleving (Dissertaasje, Universiteit van Amsterdam, Utrecht: Verloren, 2009), 345.\nIt perspektyf ferskoot sadwaande fan de histoaryske folksaard nei de aktuele; fan it represintearjen nei it emansipearjen; fan de hûskeamer nei de boppeseal. En úteinlik, yn de dagen fan Troelstra, nei de polityk. Der is fan Harmen Sytstra ôf net inkeld mear in foarby Fryslân, dat fergien is en opjûn – der komt in werklik besteand, Frysktalich Fryslân by, dat op it netflues baarnt, dat wûn wurde wol en dat op allerhanne fronten fan him hearre lit. De befolking yn de doarpen wurdt opsocht, Fryske tydskriften wurde de iene nei de oare oprjochte, kampanjes wurde fierd, ried wurdt jûn, nut wurdt brocht, de ferljochting wurdt derby sleept, en de frijsinnichheid, en de frijtinkerij. Tsjin misstannen wurdt warskôge, Frysk antropologysk ûndersyk wurdt dien, evangeeljes wurde oerset, ferhalen sammele, genoatskippen oprjochte, selskippen oprjochte, toanielferieningen oprjochte – selden hawwe Fryske skriuwers in stimulearjender omjouwing mei mear fariaasje oantroffen, en yndie sels mei bewurkmastere, as yn de earste fjouwer desennia fan Waling Dyksta-en-dy.\nMar yn it lêste fjirdepart fan de ieu wie it oer. Mei de Grutte Agraryske Krisis en de massale emigraasje fan Friezen nei ‘it lân fan dream en winsken’ sloech in beskaat nostalgysk pessimisme ta oer de takomst fan de Frysktalige kultuer. Dy wittenskip kin de bloeitiid fan de eardere Winterjûnenochtjierren gjin letter oan ôfdwaan, lit stean útwiskje. Wêrmei’t ik by de fraach bedarre bin: wat is it dan, dat dy jierren en dy literatuer taheakke hawwe oan it proses fan Fryske identiteitsfoarming?\nFrysk realisme en Fryske identiteit (1)\nIn prachtich, meanderjend, sykjend, betiid Tsjibbe Gearts-ferhaal is ‘In healûre yn ‘e Skimerjoun’ út 1852. It is febrewaris, de sinne sakket en Tsjibbe Gearts van der Meulen krijt nocht oan wat er neamt in ‘âldwive-ljeafhabberij’: hy wol efkes skimerjûnje. Dat betsjut foar him: efkes op himsels wêze, efkes neitinke.\n‘Mar nou! ik sit hjir en wol tinke, mar hwer oer?’Tjibbe Geerts van der Meulen, “In healûre yn Skimerjoun,”  yn Ald en nij: Forsprate en neilittene skriften yn rym en onrym, red. W.A. van der Meulen en Waling Dykstra (Burgum: Van der Meulen, 1908), 82.\nJo kinne net samar wat foar jo út tinke, ommers, want dêr sit in gefaarlike kant oan. ‘Hwet is troch tinken al in boel yn oarder en ta stand brocht en ek hwet in boel yn onstjûr brocht en fornield.’ En dan bringt er him in petearke mei in klant yn ’t sin dy’t in boekje fan him keapje woe. De man woe in ‘grappich’ boekje, want ‘het Friesch moet grappig zijn’, sei er. En Van der Meulen tinkt dêr dan oer nei, en hy komt der op út dat just dat grappige fan de Fryske stikjes der mei foar soarge hat dat it Frysk, dat âlde erfskip, wer mear oanslach krigen hat. Hy makket in ferliking mei de ferbetteringen yn it ûnderwiis:\nScoe ’t nou wol frege wirde kinne, dat it folk sa mar dalik op ‘e hichte stie en drege en forhevene stikken ljeaver as ienfâldige teltsjes út it dageliks libben lêze woe? It scoe dêrmei gean as mei ’t âld A-Bieboek mei de hoanne: op it foarste blêd fen it mar tinne boekje, de A-Bie-leskes en op ’t efterste de toalve geloofs-artikels. Dy oergong wie te rimpen. It forbettere onderwys printet de lessen der boartsjende yn, op in froalike toan en nei de fetberens fen de bernegeast, - en wy sjugge ho folle flinker de jeugd nou leart as foarhinne.Tjibbe Geerts van der Meulen, “In healûre yn Skimerjoun,”, 84.\nSûnder der eksplisyt by stil te stean, leit Van der Meulen hjir foar ús út wat de dûbele taak wie dêr’t Fryske skriuwers har yn dy jierren foar steld seagen. Op it foarste plak moast it ‘folk’, as wiene it bern, Frysk lêzen leare, analooch oan it ‘forbettere onderwys’ mar dan wol yn de kontekst fan in Nederlânske steat dy’t gjin Frysk ûnderwiis ynsteld hie noch fan doel wie om dat te dwaan. En der spilet ek noch wat oars mei: it Frysk moast ek as kultuerutering fan it Fryske folk, sa’t dat yn it begjin fan de 19e ieu ‘útfûn’ wie troch ûnder mear de Halbertsma’s, serieus nommen wurde en him ûntjaan kinne. Yn dat ramt koe men akseptearje dat it der earst noch benammen humoristysk en koartswilich oan ta gie yn de Fryske skriuwerij, mei as doel om in breed publyk op te bouwen dat dan letter wol serieuzer kost ta him nimme soe:\nDe folkssmaek lit him net twinge, mar scil linkende wei wol suvere wirde. Foroardeelje dêrom nimmen, dy’t him der op út leit om it Frysk mei nije stikken to formearderjen. Is dat wirk sonder wearde, den scil ’t fen sels wol wei wirde, krekt as in plant dy’t ongeef is, en sa folle to gauwer as edele frisse gewassen de griene krunen oer hjar hinne spriede.Tjibbe Geerts van der Meulen, “In healûre yn Skimerjoun,”, 85.\nDêr’t Jensma mei in histoarysk-sosjologyske blik sjocht nei de Fryske beweging – Fryske kultuer feroare fan in saak foar de hegere yn in saak foar de legere boargerijJensma, Het rode tasje, 173: ‘Natuurlijk bleef de grote burgerij gedeeltelijk in Friesland wonen en werken en natuurlijk bleef ze dus ook van invloed op allerlei maatschappelijk en cultureel terrein. Het gaat hier om een globale ontwikkeling waarin 1848 markeerde hoe de Friese identiteit voortaan zou worden geijkt in andere maatschappelijke verhoudingen. Friese cultuur werd vooral een zaak van de kleine burgerij.’ –, dêr kin men ek literatuer-histoarysk en sosjaal-psychologysk skôgje. Dan sjocht men fuortsetting oan de iene, en radikalisearring oan de oare kant. Dêr’t in beweging sketst wurdt fan in Europeeske oriïntaasje (op de romantyk) yn it wurk fan Joast Halbertsma, nei it ‘cultureel provincialisme’ fan de lettere Troelstra, mei dêr tuskenyn de yn himsels kearende Selskipsliteratuer dy’t fierder gjin omtinken krijt, dêr kin men ek in omkearde beweging waarnimme, yn alle gefallen wat dy Selskipsliteratuer oanbelanget. Streekkultuer – is dat net presys wat de leden fan it Friesch Genootschap bedreaune, mei harren klam op it yn kaart bringen fan it Fryske ferline en harren besykjen om dat ferline in plak te jaan yn de him ûntjaande nasjonaal-Nederlânske kultuer? Wie just dát net in provinsjalistysk stribjen? In jin folslein foegjen nei de nasjonalisearjende tendins yn it Keninkryk? De eigen brieven yn it Nederlânsk te skriuwen? Mei it Fryske realisme fan Sytstra, Dykstra, Van der Meulen en Van der Veen, kin men sizze, waard just wol oansletten by wichtige Europeeske ûntjouwingen, nammentlik it yn de geast fan de romantyk befoarderjen fan de ‘eigenheid’ fan in folk op syn eigen foarwearden, taal bygelyks, en by de emansipaasje en liberalisearring fan de lytsboarger, foar in part yn it sok fan sokke útlânske bewegingen as Junges Deutschland en Jeune France.\nDe ‘invented tradition’ fan de Halbertsma’s waard dêrby fierhinne oernaam, mar dy útfining waard brûkt om in Frysktalich en net in Nederlânsktalich publyk mei te berikken. Sa waard dy ‘invention’ mei de doelgroepswiksel oanpast en oanfolle. It realisme feroare fan in grutboargerlike ûnwennigens nei de tiden fan de Republyk yn in lytsboargerlik en likegoed alle stannen omfetsjend foarútsjen nei in sa Frysk mooglike takomst, al of net yn Nederlânsk steatsferbân. Fansels ferlear troch dat ûndernimmen, sa’t Jensma skriuwt, de Fryske literatuer ‘vanuit het nationale perspectief zijn zeggingskracht’, oars sein, liet de Nederlânske kulturele hegemony de Fryske kultuer tenei links lizze.Jensma, Het rode tasje, 183. Wannear’t dat ‘ferdwinen’ krekt plakfûn, en wêrom, soe ûndersocht wurde moatte. Sa is wurk fan Waling Dykstra yn oersetting ferskynd, en yn de jierren ’20 fan de foarige ieu bygelyks hold in promininte Nederlânske yntellektueel as Johan Huizinga him noch wol dwaande mei Fryske literatuer. Itselde jildt foar it populêre boekeblêd Den Gulden Winckel dat fan 1902 oant de Twadde Wrâldoarloch ferskynde. Ek yn Opwaartsche Wegen (1926-1940) waard de Fryske literatuer folge. It hat der dus in protte fan dat de Fryske literatuer pas nei 1945 út it eachweid fan de Nederlânske ferdwûn. Mei de ‘folksskriuwerij’ fan de 19e ieu hat it neat te krijen.\nFrysk realisme en Fryske identiteit (2)\nFryske identiteitsfoarming yn de 19e ieu kin besjoen wurde yn it ramt fan de botsing tusken it Nederlânske nasjonalisme mei syn ‘bern’, de Fryske ‘frije sin’. De oprjochting fan it Ald Selskip yn 1844 betsjutte yn ’e grûn in breuk mei it ‘ynpassen’ en it akkomodearjen. It idee komt nei foarren dat it Frysk folle wider earmslach krije moat, en dat soks inkeld mar kinne sil as de Fryske minske syn emoasjes, emansipaasjedriuw en maatskippijkrityk mei it Frysk ferbynt. Der is yn dy sin dalik al sprake fan in alternatyf ‘identity construct’, dat troch de taal foar in part yn opposysje mei de Nederlânske, nasjonale identiteit set wurdt mar dat likegoed grins-oerstiigjende tendinzen en Europeeske boarnen hat. De grûntrekken fan dat nije ‘construct’ komme foar it earst nei foarren yn Harmen Sytstra syn Jouke Rommerts’ scriften (1841), sa’t ik sjen litten haw. Syn debút is altyd sjoen as in minder slagge neifolging fan de útwreide De lapekoer (1834) fan de Halbertsma’s mar blykt sels ek in belangrike literêre moter west te hawwen. Sytstra en syn debút krigen Waling Dykstra, Tsjibbe Gearts van der Meulen en faaks ek Hjerre Gerrits van der Veen oan it Frysk skriuwen: inkeld dat al wiist op in djippere ferskowing. De feroaring yn identiteitsfoarming is waar te nimmen oan de hân fan it ferskinen fan nije represintaasjes fan Frysk-wêzen. In Fryske identiteit ûntstiet dy’t neist de Nederlânske stean kin en dêr net langer inkeld mar ûnder falt. Ferantwurdlikheid foar taal en kollektyf, sosjale rjochtfeardichheid, etysk besef, yndividuele frijheidssin, deugdsumens en grutskens; it binne kategoryen dy’t yn it Fryske realisme sterk nei foarren komme sille.\nEk Liesbeth Brouwer yn har proefskrift Archeologie van een houding – yn itselde jier ferskynd as Jensma syn Rode tasje, 1998, mar folle minder achtslein – beskriuwt identiteitsfoarming yn de 19e ieu inkeld foar safier’t dy yn it ferlingde leit fan de Halbertsma’s. Sy hat har stúdzje basearre op de Friesche Volksalmanak, ien fan de útjou-aktiviteiten fan it grutboargerlike en fierhinne Nederlânsktalige Friesch Genootschap.Liesbeth Brouwer, Archeologie van een houding: Nederlandse identiteit in de Friesche Volksalmanak, 1836-1899 (Dissertaasje, Ryksuniversiteit Grins, Grins: Frysk Ynstitút, 1998). Brouwer gie der dêrby fan út dat der gjin skerp skied wie tusken de foarstellingen dy’t sy yn de Friesche Volksalmanak oantrof en represintaasjes dy’t yn rûnten fan it Frysk Selskip oantroffen wurde kinne.Brouwer sinjalearret in ‘aanzienlijke overlap’ wat de promininte leden fan beide selskippen oanbelanget en in ‘aanzienlijke’ ynfloed fan it Selskip op it Genoatskip. Archeologie, 144-45. Dat soe har útkomsten yndie in bredere jildichheid jaan, mar ferlykjend ûndersyk sil net yn dy rjochting wize. Inkeld al it feit dat de ûnderskate redaksjes fan de Friesche Volksalmanak nei 1843 in soad muoite hienen om genôch kopij te krijen, seit al wat. It is yn dy tiid dat de ‘folksskriuwerij’ opkomt. Twad is der it gegeven dat de almenak benammen rjochte wie op ‘bijzonderheden uit de Friese geschiedenis’, sadat de kontemporêne letterkunde oan de krappe ein kaam. Treds presintearre de almanak him dúdlik yn in nasjonaal-Nederlânsk ramt; ien fan de propagearre deugden wie de Nederlânske ‘vaderlandsliefde’ en de hantearre taal wie hast inkeld it Nederlânsk. In almanak-redakteur advisearre – in jier foar it ferskinen fan Sytstra syn Jouke Rommerts’ scriften – om mar leaver gjin Frysk te praten. Yn de parafrasearring fan Brouwer: ‘Hoewel het om één van de “deftigste” en “welluidendste” talen gaat, is toch voor velen haar toon te hard en moeten haar “volle, haar rollende accoorden” voor “Gallia’s windrige woorden” wijken’.Brouwer, Archeologie, 162.\nDat foaroer, en parallel oan it troch har oanwiisde proses fan Fryske identiteitsferneatiging en Nederlânske identiteitsfoarming yn de Volksalmanak ek in proses fan Fryske identiteitsfoarming yn it Fryske realisme plakfûn hat, ûntsnapt sadwaande maklik oan it each. As stúdzje nei represintaasjes yn íen periodyk is Brouwer har dissertaasje op it teoretyske nivo tige slagge, útdaagjend en hast oerdiedich. Mar om útspraken dwaan te kinnen mei in algemienere strekking oer 19e-ieuske identiteitsfoarming sil men der net oan ûntkomme om behalve nei Iduna ek te sjen nei de blêden dy’t Waling Dykstra oprjochte en/of ûnder syn redaksjonele lieding hân hat, ûnder mear De Fryske Húsfreon, nei it Winterjounenocht-rippertwaar en nei de oeuvres fan de hjir behannele skriuwers.\nFoar de ûntjouwing fan in Frysk dûbel nasjonaal gefoel dy’t ik skets yn it opkommende realisme kin men in kultuerteoretyske ûnderbouwing fine yn bygelyks it sosjologyske wurk fan de Britse kultuerfilosoof Stuart Hall (1932-2014). Under ‘kulturele identiteit’ ferstiet Hall ‘those aspects of our identities that rise from our “belonging” to distinctive ethnic, racial, linguistic, religious, and, above all, national cultures’.Stuart Hall, “The question of cultural identity,” yn Modernity: An introduction to modern societies, red. Stuart Hall et al. (Hoboken, NJ: Blackwell, 1996), 596. Hjir hawwe wy it neffens de nijste ynsjoggen fan sosjology en psychology oer in ‘moveable feast’: identiteiten lizze net fêst, binne net permanint noch werom te bringen nei in essinsje, se wurde ‘formed and transformed continuously in relation to the ways we are represented or adressed in the cultural systems which surround us’Hall, “The question of cultural identity,”, 598. en wurde histoarysk, net biologysk definiearre. In minske kin ûnderskate identiteiten fiele, dy’t net sirkelje om in fêst ‘sels’ hinne, dy’t mei-inoar yn tsjinspraak wêze kinne en dy’t sterk útinoar rinnende aktiviteiten feroarsaakje.\nIt binne benammen de moderniteit mei syn hege ekonomyske en sosjale feroaringstempo en it ûntstean fan de moderne naasje-steaten dy’t djip ynwurke hawwe op nasjonale kultueren. Dy moatte begrepen wurde as ‘imagined communities’. Nasjonale identiteit, foarme yn en troch represintaasjes fan wat de naasje is en net is, waard yn de 19e ieu in belangrike boarne fan kulturele identiteit. Aldere identifikaasjes, bygelyks mei stam, sosjale groep, leauwe of regio, waarden geandewei ûnder it politike dak fan de naasje-steat brocht; in nasjonale kultuer ûntstie ‘as a source of cultural meanings, a focus of identification, and a system of representation’.Hall, “The question of cultural identity,”, 615. Mar likegoed lieten kulturele ferskillen op basis fan etnisiteit, taal of klasse har net samar weipoetse:\nInstead of thinking of national cultures as unified, we should think of them as constituting a discursive device which represents difference as unity of identity. They are cross-cut by deep internal divisions and differences, and “unified” only through the exercise of different forms of cultural power.Hall, “The question of cultural identity,”, 617.\nYn it begjin fan de 19e-ieu wurdt it ‘Frysk-eigene’ socht yn in âlde, regionale plattelânskultuer, sa’t Jensma skriuwt ‘een idologisch geladen concept’ en in ‘”invention of tradition” van moderne, stedelijk geöriënteerde, burgerlijk-elitaire mensen als bijvoorbeeld Joost Hiddes Halbertsma. Zij codificeerden allerlei elementen uit het volksleven en bestempelden dit – aangevuld met eigen inzichten en in het voetspoor van een oudere geleerde traditie – tot Friese “cultuur”.’Jensma, Het rode tasje, 56.Dêrby hearde ek al in (nasjonaal) boargerskipsideaal, dat fia benammen de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen ferspraat waard. De kultuer sa’t dy útdroegen waard yn de Friesche Volksalmanak en syn yntellektuele broer De Vrije Fries, beide publikaasjes fan it Friesch Genootschap, kin men as in ferlingstik dêrfan beskôgje. Mar nei 1840, as in oar type kultuerdrager him oantsjinnet – de doarpske lytsboarger, mei de skoalmaster en de bakkersfeint as syn wurdfierders –, wurdt mei de politike liberalisearring yn Fryslân net allinnich it omtinken foar plattelânskultuer en boargerskipsopfieding oernommen. Der komt ek wat nijs by, eat dat him oan de ‘cultural power’ (Hall) fan it Nederlânske naasje-konsept ûntlûkt. De klam op de taal nimt ta, it Frysk wurdt represintearre as emoasje en fynt syn plak yn de persoanlike identiteit fan minsken. Yn it ferlingde dêrfan wurdt skerpe sosjale krityk utere. Partisipaasje, emansipaasje en yndividuele geastlike frijheid komme heger op ‘e aginda te stean. De troch Halbertsma c.s. ‘útfûne tradysje’ wurdt alsa bysteld en past fan dan ôf minder goed yn it nasjonaal-Nederlânske ramt.\nYn de perioade 1840-1880 krijt it dûbele nasjonaliteitsgefoel fan de Fries syn beslach yn in nije foarm. It bekritisearre ‘cultureel provincialisme’, sis mar de nostalgyske blik op Fryslân, is net in eigenskip fan it Fryske realisme dat ik beskreaun ha, noch is it in befredigjende karakterisearring fan Fryske kulturele ûntjouwingen yn it midden fan de 19e ieu – it kin nei myn betinken better sjoen wurde as in wurge reaksje op it trauma fan de Grutte Agraryske Krisis (1878-1890) en de massale emigraasje yn dy jierren. Foar de troch my behannele skriuwers fan it Fryske wie Fryske identiteit eat dat yn it Nederlânske steatsferbân syn gerak krije moast, mar dan wol as in dúdlik Frysk ûnderdiel fan de naasje, ynklusyf taal en literatuer. Wat dat oanbelanget hawwe Sytstra, Dykstra, Van der Meulen en Van der Veen de Nederlânske Prokrustes – om yn de byldspraak fan dûmny Bakker te bliuwen – wol in dwerse kneppel smiten. Lykas Teseus die oan de igge fan de Kefissos, hawwe se hárren Attyske herbergier-útrekker foargoed de wacht oansein.\nYntermezzo: trije kanten út\nEfkes in sydpaad. In nijsgjirrige fraach is oft, en yn hoefiere, de moderne Fryske skriuwer, dat wol sizze de skriuwer yn ús eigen tiid fan ekstreme globalisearring, foar himsels in rol weilein sjocht as Teseus. Nasjonale kultueren wurde mear as oait útdage troch ynternasjonale yntegraasje, en dat hat neffens Stuart Hall trije mooglike konsekwinsjes foar identiteiten:\n1. National identities are being eroded as a result of the growth of cultural homogenization and “the global post-modern”.\n2. National and other “local” or particularistic identities are being strengthened by the resistance to globalization.\n3. National identities are declining but new identities of hybridity are taking their place.Hall, “The question of cultural identity,” 620.\nIt kin dus, Hall syn teory folgjend, trije kanten út mei represintaasjes fan Frysk-wêzen: 1) se komme hieltyd minder foar en sille ferdwine; 2) se wurde hieltyd ‘Frysker’, definsiver en statysker; of 3) se wurde follesidiger, iepener en floeiender. Yn it earste gefal wint Prokrustes, yn it twadde is men algeduerich op ’e flecht foar Prokrustes, en yn it tredde hat men de gek mei Prokrustes.\nIn eigentiids foarbyld fan it earste jout de ‘ferkeap’ fan Ljouwert-Fryslân Kulturele Haadstêd fan Europa 2018. As de (Flaamske) artistyk lieder Lieven Bertels de ambysje fan KH2018 oanjaan moat, komt er net fierder as de winsk om ‘Friesland op de kaart te zetten’. As Bertels oanjaan wol wat Europa eins fan Fryslân witte moat, dan neamt er as foarbyld it feit dat in striptease-dûnseres (Mata Hari) en in Ingelske keunstskilder (Lourens Alma Tadema) yn Fryslân berne binne – tafallich ek de twa nammen dy’t resint boude akwadukten yn de Heak om Ljouwert siere.Joris de Voogt, “Culturele globetrotter,” Leeuwarder Courant, 23 maaie 2015, bylage Sneon & Snein, 4-5.\nIn foarbyld fan it twadde is de (lytse) radikaal-nasjonalistyske fleugel fan de Fryske Nasjonale Partij (FNP), mei syn ferearing foar midsieuske massamoardners en entûsjasme foar gearkomsten ûnder Eastfryske Opstalbeammen.\nIn foarbyld fan it tredde is de begjintekst fan it KH-proses, Nocht oan de takomst (2011), mei syn omtinken foar Frysk-kulturele sels-emansipaasje en –aktivearring yn glokalisearre tiden. Dat hanneljen dêr’t 3) út sprekt ek samar wer oergean kin yn hanneljen dêr’t 1) út sprekt, is benammen te witen oan de kontekst fan kultuerkommersje, oerheidsambysjes en ynstitúsjonalisearring, wêryn’t de oarspronklike ynstek fan it KH-proses deablet is en transformearre waard yn foarnimmens om in kultureel ‘feestje’ mei foldwaande ekonomysk rendemint te organisearjen.Sjoch Friduwih Riemersma en Abe de Vries, ““Wy binne it hert”: Definysjes foar in petear oer ynstitúsjonalisearring,” Fers2, 1 jannewaris 2015, http://www.fers2.eu/20150101-wy-binne-it-hert-definysjes-fan-ynstitusjonalisearring/. De útdaging is dus, om de symboalyk fan it foarige essay noch in kear te brûken, om net te ferfallen ta monumint en museum, noch ta klapstoel en tribune – mar om mei te wurkjen oan in libbene Fryske kultuer, dy’t sawol Frysk as universeel is.\nIn oare diskursive mienskip\nWat wy no konklúdearje kinne, is it folgjende. Yn it ferlingde fan, en foar in belangryk part yn oanfolling op wat it ‘discours fan Halbertsma’ neamd wurde kin, komt der nei 1840 in weach fan literêre teksten beskikber wêryn’t nije represintaasjes fan Frysk-wêzen kommunisearre wurde troch in groep skriuwers, dy’t as in oare diskursive mienskip as dy om Halbertsma hinne nei foarren komt. ‘De Fries sprekt en skriuwt syn eigen taal.’ ‘De Fries jout in oar graach de frijheid.’ ‘De Fries tinkt ynklusyf en leaut yn de lykweardichheid fan minsken.’ ‘De Fries ûndersiket graach sels wat men him foar wier ferkeapet.’ Sokke en oare represintaasjes kamen skriftlik ta utering yn boekpublikaasjes, almenakken en tydskriften en oraal fia lêzingen en optredens.\nIt Frysk-wêzen waard, sterker as yn it mear histoarysk rjochte discours fan de hegere boargerij, ferbûn mei taal (it Frysk), goed boargerskip, wurdearring foar lytsskalichheid, mei ferantwurdlikheid foar it kollektyf, mei sosjale en demokratyske emansipaasje en dêrmei korrespondearjende sosjale en politike krityk, mei yndividuele frijheid, en mei in sterke, yndividueel formulearre en belibbe etyk. Guon eleminten dêrút hawwe letter yngong fûn yn de politike beweging fan de sosjaal-demokrasy yn Fryslân (mar likegoed is in sterke emansipaasjedriuw te werkennen yn de populêrens te uzes fan it Réveil; Abraham Kuiper syn ‘soevereniteit in eigen kring’ paste goed by beskate represintaasjes fan Fryske frijheid).\nOm de Earste Wrâldoarloch hinne begjint, let, it modernisme yn de Fryske literatuer. Dat hat nei in perioade fan literêre stilstân ferlet fan oare represintaasjes en smyt himsels op grûn dêrfan op as in krêft dy’t de oansluting by ‘de wrâld’ bearbeidzje sil. It risseltaat dêrfan wie de marginalisearring fan it Fryske realisme as ‘folksskriuwerij’ en in literatuerkrityk dy’t gjin ferlet hie fan fierdere stúdzje.Tekenjend foar de minime belangstelling fan it nei-oarlochske Fryske literatuerwittenskiplik establishment foar it 19e-ieuske Fryske realisme – it safolste foarbyld – is dat ek Tony Feitsma tefreden wie mei it besteande byld fan de ‘folksskriuwerij’. Sjoch Anthonia Feitsma, “Keerpunten in de beoefening van het Fries, vroeger en nu: Tussen tijdgeest en eigen traditie,” Forum der Letteren 20 (1979): 16: ‘Het radikale element is in de 19de eeuwse friese volkslektuur maar zeer matig vertegenwoordigd. De friese “folksskriuwerij” is gericht op liberale boeren en burgers en de kritiek van de auteurs richt zich dan ook meer tegen ortodoksie en bijgeloof dan tegen sosiale misstanden.’ In kulturele hegemoany ûntstie mei in protte belangstelling foar de Jongfriezen, Obe Postma, de Halbertsma’s, en letter de eksperimintele literatuer fan de generaasje fan ‘sechstich’; in hegemoany dy’t him ek sjen lit yn de ynstitúsjonalisearring fan ûndersyk nei niisneamde tema’s. Dêr foaroer komt it Fryske realisme hjir nei foarren as in populêre, mar yn de literêre krityk ‘fergetten’ literatuer, dy’t likegoed in protte minsken, sawol lêzers as hearders, oer in tiidrek fan mear as fjirtich jier mei nije aksinten en respresintaasjes konfrontearre hat. Dy literatuer betsjutte in pleit foar in radikale demokratisearring fan de kultuer yn Fryslân, hoewol’t men der tagelyk in sterke spanning tusken yndividu en mienskip yn fielt. Dat lêste komt ûnder mear ta utering yn it feit fan syn skriftlike én orale fersprieding. Inselde spanningsfjild tusken yndividu en mienskip is te werkennen yn libben en wurk fan Troelstra en yn it Fryske, hast folslein skriftlike modernisme (presys yn syn krampachtige ferheffing fan yndividuele keunst boppe folkskeunst).\nFragen kinne no opkomme oer it plak fan it Frysk en it Fries-wêzen yn de ‘new identities of hybridity’ (Hall) fan hjoeddedei. Of better formulearre: watfoar represintaasjes jout de Fryske literatuer fan hjoeddedei? Mar ek en foaral: watfoar represintaasjes komt men tsjin yn de media, by de oerheid, yn it bedriuwslibben, yn it ferieningslibben? Wize dy allegear nei itselde, of binne se tsjinstridich? Om dêr antwurd op jaan te kinnen, moat earst ûndersyk dien wurde en dat soe bûten it ramt fan dizze ferkennende essays gean. Ik ha inkeld besocht in idee te formulearjen oer de bydrage fan it Fryske realisme oan Fryske identeitsfoarming yn de 19e ieu. Yn ôfwachting fan nije ynformaasje is it oan de lêzer oft er him foarstellingen meitsje wol fan de ynfloed dy’t dy bydrage hjoeddedei eventueel noch hawwe kinne soe. Ferantwurdlikheid fiele, en nimme, foar de taal, sosjaal-egalitêr en ynklusyf tinken, in sterk etyske belangstelling en oertsjûging, en in sykjen nei ‘oare’ diskoersen en diskursive mienskippen, dy’t de hegemony leaver út it sicht hawwe wol – miskien tekenet de Fryske wrâldboarger himsels sá? Noch altyd?\nYn it essay oer Tsjibbe Gearts van der Meulen ha ik de besibbens fan it 19e-ieuske Fryske realisme mei de engazjearre literatuer fan de 20e-ieuske skriuwersgeneraasje fan ‘sechstich’ al koart oantsjut; dat dy generaasje dy besibbens net sa sjoen hat, haw ik taskreaun oan de dominânsje fan de modernistyske literatuerkrityk yn Fryske bewegersfermiddens. Mar de oerienkomsten binne net te missen. Dy lizze op twa nivo’s. It earste nivo is dat fan it realistyske, subjektyf waarnimmende skriuwen fan de 19e-ieuwers, dat de basis leit foar it primaat fan de eigen ferantwurdlikheid fan de skriuwer yn it dominante eksistinsjalisme fan de mid-20e-ieuwers. It twaddef nivo is it demokratyske en anty-dogmatyske karakter fan de 19e-ieuske skriuwerij dat in pendant fynt yn it krityske yndividualisme fan de 20e-ieuwers.\nAs de 19e-ieuwer him ferhâlde moat ta de realiteit dy’t er waarnimt, en skriuwt sa’t in fotograaf fotografearret (sa’t Klaes Dykstra opmurk; ik soe leaver sizze: sa’t in astronoom ûnthult wat er troch in teleskoop sjocht), dan leit dêryn al it lettere yndividualisme en de yndividuele ferantwurdlikheid (sels-realisearring mids sinleazens) fan de 20e-ieuske minske – dy’t yn eksistinsjalistyske sin sûnder in god achterbleaun is – yn besletten. Beide foarmen fan realisme liede ta engaazjemint mei de minske en dus ek mei maatskiplike ferhâldingen, mei wat de filosoof Lolle Nauta koartwei omskreaun hat as ‘Polityk II’Lolle Wibe Nauta, Stasjonearre yn Fryslân: Essays, besprekken en polemiken (Ljouwert: Fryske Akademy, 1999), 15. Nauta hat it engaazjemint fan de generaasje fan ‘sechstich’ analysearre yn termen fan de ‘Gesellschaft’ dy’t him opstelt foaroer de ‘Gemeinschaft.’ Yn de moderne maatskippij slute minsken har byinoar oan op grûn fan yndividuele, rasjonele winsken en net langer op grûn fan tradisjonele folksmoares. Ta de Gesellschaft-skriuwers hearden dan bygelyks Trinus Riemersma en Josse de Haan; ta de Gemeinschaft-skriuwers minsken as Fedde Schurer, Douwe Tamminga, Jan Piebenga en Eeltsje Boates Folkertsma:\nDoe’t de boeren al lang melkmasines oantúgd hiene, hiene de Fryske skriuwers dy’t foar master opsloegen, de blinen noch ticht.Nauta, Stasjonearre yn Fryslân, 15.\nNauta seach dus in filosofyske botsing fan literêr modernisme mei ‘âldfrinzige mienskipsidealen’.Nauta, Stasjonearre yn Fryslân, 15. Likegoed rekkene ek de belangrykste literêr modernist yn Fryslân, Trinus Riemersma, himsels ta de Fryske bewegers: in Fryskskriuwer soe troch de kar foar syn taal nammentlik automatysk ek in beweger wêze, oft er dêr nocht oan hie of net. Dat wie no ienris in minderheidstalige realiteit. Inselde spanningsfjild sjocht men yn it wurk fan de 19e-ieuske realisten. Yn harren wurk hawwe represintaasjes fan Frysk wêzen in sterk emansipearjend en egalisearjend karakter; se binne rjochte tsjin stânsferskillen en de dêrút resultearjende machtsferhâldingen bygelyks. Alsa wurde se ymplisyt fundearre op gelykheid en universele minskerjochten. Mar tagelyk is der ek in sterke klam op de eigen taal te merkbiten en op de identiteitsfoarmjende funksje fan de eigen taal ek foar it kollektyf.\nEk by de 20e-ieuske modernisten is de taal sels, en net inkeld wat der yn dy taal skreaun wurdt, fan grut belang. Wat it Fryske realisme fan de 19e-ieu nét hat, of folle minder, as it lettere 20e-ieuske sosjaal-realisme, dat fan de boereroman bygelyks, is it folksferhearlikjende aspekt dêr’t ‘sechstich’ sa’n tsjinsinnichheid yn hie. It hie dêrom natuerlik west foar ‘sechstich’ om Waling Dykstra-en-dy te omearmjen as literêre foarfaren. Dat dat net bard is, komt fansels troch de ôfstân yn de tiid mar ek troch modernistyske literatuerkrityk à la Nauta en Wadman, mei in yn myn eagen te smelle keunstopfetting. Harmen Sytstra, Waling Dykstra, Tsjibbe Gearts van der Meulen en Hjerre Gerrits van der Veen, de âlde reuzen, binne de skriuwersheiten fan de eksperimintelen, Trinus Riemersma, Josse de Haan, Steven de Jong en Jan Wybenga – oft dy soannen soks no noasket of net.\nFedde Schurer, “[Kroniek der] Friesche Letteren,” Den Gulden Winckel 27 (1928): 248-249, krigen 28 desimber 2015, http://eduperron.nl/tekst/_gul001192801_01/_gul001192801_01_0118.php. Yn reaksje op Wybo Meyer [E.L. Wijbe Meijer], “Troelstra als Friesch Dichter,” Den Gulden Winckel 27 (1826): 32-34, krigen op 28 desimber 2015, http://www.mennoterbraak.nl/tekst/_gul001192601_01/_gul001192601_01_0020.php.\nPiet Hagen, Politicus uit hartstocht: Biografie van Pieter Jelles Troelstra (Amsterdam: De Arbeiderspers, 2010), 75. Frisia fersoarge in jierliks optreden fan Waling Dykstra en by gelegenheid fan dy syn fiifentweintichjierrich jubileum as foardrachtskeunstner dichte Piter Jelles Troelstra, yn Minerva, op 19 maart 1885, ‘In toast’ op Waling Dykstra.\nPiter Jelles [Troelstra], “Toast, útbrocht op Waling Dykstra, yn ’t Studinte-Selskip „Frisia” to Grins,” yn Rispinge: Alde en nije fersen (Ljouwert: Van der Velde, 1920), 35.\nPieter Jelles Troelstra, Wording, vol 1 fan Gedenkschriften (Amsterdam: Querido, 1927), 192-95.\nHendrik Gerrit Cannegieter, De Friesche beweging (Amsterdam: Maatschappij voor Goede en Goedkope Lectuur, 1917), 55.\nIbid. De Blijde Wereld wie in kristen-sosjalistysk wykblêd (1902-1928) en lei oan de basis fan de lettere politike taneiering fan kristendom en sosjalisme yn de PvdA. Foar it ferskynsel fan it grutte tal ‘reade dûmnys’ yn Fryslân foar de Twadde Wrâldoarloch, sjoch Jacob J. Kalma, “Rode dominees in Friesland,” De Vrije Fries 67 (1987): 53-64, mei benammen omtinken foar syn eigen ‘mentor’ (en dy fan Hindrik Brouwer) Jan Anthonie Bruins (1872-1947).\nSjoch Koen Zondag, “It wurdt tiid foar omliedings: Oer âldsjes en sloppen,” yn Pioniers sûnder folgers: It Frysk yn tsjerke nei mear as 100 jier (n.p.: Stifting Krúspunt, 2015), 27.\nSibe Kornelis Bakker, “Wy Friezen. In foardracht,” yn Ut it iepen finster: Twa lêzingen in preek, fan S.K. Bakker (Dronryp: Westerlaan, 1914), 33-34.\nSibe Kornelis Bakker, “Jow ús de Heit te sjen: Preek oer Joh. 14 : 8,” yn Ut it iepen finster: Twa lêzingen in preek, fan S.K. Bakker (Dronryp: Westerlaan, 1914), 51.\nCannegieter, Friesche beweging, 63.\nBakker, “Wy Friezen,” 26, 29-30.\nGeart Aeilco Wumkes. Nei sawntich jier: Tinkskriften (Boalsert: Osinga, 1949), 201. De preek waard oerute bêst ûntfongen; binnen trije wiken wiene fan de preek trije printingen yn oplagen fan ytlike tûzenen eksimplaren útferkocht.\nGoffe Jensma, Het rode tasje: Burgerlijk bewustzijn en Friese identiteit in de negentiende eeuw (Ljouwert: Fryske Akademy, 1998); Philippus Breuker, Opkomst en bloei van het Friese nationalisme, 1740-1875 (Ljouwert: Wijdemeer, 2014).\nAlpita de Jong, Knooppunt Halbertsma: Joast Hiddes Halbertsma (1789-1869) en andere Europese geleerden over het Fries en andere talen, over wetenschap en over de samenleving (Dissertaasje, Universiteit van Amsterdam, Utrecht: Verloren, 2009), 345.\nTjibbe Geerts van der Meulen, “In healûre yn Skimerjoun,”  yn Ald en nij: Forsprate en neilittene skriften yn rym en onrym, red. W.A. van der Meulen en Waling Dykstra (Burgum: Van der Meulen, 1908), 82.\nJensma, 173: ‘Natuurlijk bleef de grote burgerij gedeeltelijk in Friesland wonen en werken en natuurlijk bleef ze dus ook van invloed op allerlei maatschappelijk en cultureel terrein. Het gaat hier om een globale ontwikkeling waarin 1848 markeerde hoe de Friese identiteit voortaan zou worden geijkt in andere maatschappelijke verhoudingen. Friese cultuur werd vooral een zaak van de kleine burgerij.’\nId., 183. Wannear’t dat ‘ferdwinen’ krekt plakfûn, en wêrom, soe ûndersocht wurde moatte. Sa is wurk fan Waling Dykstra yn oersetting ferskynd, en yn de jierren ’20 fan de foarige ieu bygelyks hold in promininte Nederlânske yntellektueel as Johan Huizinga him noch wol dwaande mei Fryske literatuer. Itselde jildt foar it populêre boekeblêd Den Gulden Winckel dat fan 1902 oant de Twadde Wrâldoarloch ferskynde. Ek yn Opwaartsche Wegen (1926-1940) waard de Fryske literatuer folge. It hat der dus in protte fan dat de Fryske literatuer pas nei 1945 út it eachweid fan de Nederlânske ferdwûn. Mei de ‘folksskriuwerij’ fan de 19e ieu hat it neat te krijen.\nLiesbeth Brouwer, Archeologie van een houding: Nederlandse identiteit in de Friesche Volksalmanak, 1836-1899 (Dissertaasje, Ryksuniversiteit Grins, Grins: Frysk Ynstitút, 1998).\nBrouwer sinjalearret in ‘aanzienlijke overlap’ wat de promininte leden fan beide selskippen oanbelanget en in ‘aanzienlijke’ ynfloed fan it Selskip op it Genoatskip. Archeologie, 144-45.\nBrouwer, Archeologie, 162.\nStuart Hall, “The question of cultural identity,” yn Modernity: An introduction to modern societies, red. Stuart Hall et al. (Hoboken, NJ: Blackwell, 1996), 596.\nHall, “The question of cultural identity,” 620.\nJoris de Voogt, “Culturele globetrotter,” Leeuwarder Courant, 23 maaie 2015, bylage Sneon & Snein, 4-5.\nSjoch Friduwih Riemersma en Abe de Vries, ““Wy binne it hert”: Definysjes foar in petear oer ynstitúsjonalisearring,” Fers2, 1 jannewaris 2015, http://www.fers2.eu/20150101-wy-binne-it-hert-definysjes-fan-ynstitusjonalisearring/.\nTekenjend foar de minime belangstelling fan it nei-oarlochske Fryske literatuerwittenskiplik establishment foar it 19e-ieuske Fryske realisme – it safolste foarbyld – is dat ek Tony Feitsma tefreden wie mei it besteande byld fan de ‘folksskriuwerij’. Sjoch Anthonia Feitsma, “Keerpunten in de beoefening van het Fries, vroeger en nu: Tussen tijdgeest en eigen traditie,” Forum der Letteren 20 (1979): 16: ‘Het radikale element is in de 19de eeuwse friese volkslektuur maar zeer matig vertegenwoordigd. De friese “folksskriuwerij” is gericht op liberale boeren en burgers en de kritiek van de auteurs richt zich dan ook meer tegen ortodoksie en bijgeloof dan tegen sosiale misstanden.’\nLolle Wibe Nauta, Stasjonearre yn Fryslân: Essays, besprekken en polemiken (Ljouwert: Fryske Akademy, 1999), 15.\nFers2 nû. 21, 28 novimber 2015\nUt dit essee sitearje kin sa: De Vries, Abe. “De gek mei Prokrustes: Literatuer en identiteit yn de 19e ieu.” Fers2. Abe de Vries & Friduwih Riemersma, 28 novimber 2015. Web. Dei moanne jier dat it essee krigen is.\nIt essee ‘De gek mei Prokrustes’ is de gearfetting fan it esseeprojekt ‘It Fryske realisme’. De essees binne los fan inoar en sûnder oarder te lêzen. It essee ‘Unsichtberheid troch útsluting’ tsjinnet as ynlieding:


28 hurdriders beboete op A7 | Omrop Fryslân (advertinsje)\n28 hurdriders beboete op A7 24 jan 2014 - 14:51\n0 reaksjes Motorplysje - Foto: ANP\nDe plysje hat tongersdei by in grutte ferkearskontrôle op de A7 28 snelheidsoertreders op 'e bon slingere. Fan twa automobilisten waard boppedat it rydbewiis ynnaam om't se op it stikje by Snits, dêr't in maksimumsnelheid fan 70 kilometer yn 'e oere jildt, 124 en 135 kilometer op 'e teller hienen.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: SnitsA7snelheidskontrôleView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 24-01Mear flechtlingen yn Burgum 24-01Fertochte stekpartij noch fêst Besjoch ek...\nFollybalsters Snits winne mei 3-0 fan Peelpush 22 okt 2016 - 20:57 De follybalsters fan Snits hawwe sneon in 3-0 oerwinning pakt op Peelpush. Yn de eigen sporthal setten de Snitser froulju goed útein mei in 25-15... Spûkrider op A7 tusken Tsjalbert en Snits 20 okt 2016 - 21:07 De Verkeers Informatie Dienst warskôget foar in spûkrider op de A7 tusken Tsjalbert en Snits. Ferkear wurdt oanret om rjochts te hâlden en net yn... "130 op A7 set libbens fan boargers op it spul" 20 okt 2016 - 20:22 It ferheegjen fan de maksimumsnelheid nei 130 kilometer yn 'e oere op de A7 tusken De Tynje en knooppunt Drachten set libbens fan boargers op it... Projektûntwikkeler wol McDonald's keare 18 okt 2016 - 15:11 Projektûntwikkeler Corlijnen BV wol de komst fan in McDonald's nei bedriuweterrein De Hemmen II yn Snits tsjinhâlde. It bedriuw makke tiisdei by... (advertinsje)


Thanks Mandy! - Review of Holiday Inn Express & Suites Niagara Falls, Niagara Falls - TripAdvisor\nThanks Mandy! - Review of Holiday Inn Express & Suites Niagara Falls\nJoan and Girl'sMore\n343 - 348 of 510 reviews


Author Topic: Humboldt Fog video - small snippets of their process (Read 14064 times)\nBerkshire Mist being pressed.jpg (166.26 kB, 929x1280 - viewed 156 times.)\nBerkshire Fog #2 after taking out of mold.jpg (161.89 kB, 1280x960 - viewed 84 times.)\nStarry Mist (Star Anise).jpg (232.06 kB, 1237x1167 - viewed 89 times.)\nRed Brandy Haze.jpg (182.14 kB, 1059x1184 - viewed 87 times.)\nPaprika and Star Anise Drunken Haze.jpg (122.68 kB, 960x720 - viewed 120 times.)\nDrunken Haze with beet powder.jpg (123.29 kB, 960x720 - viewed 81 times.)\nLarge Drunken Haze.jpg (130.82 kB, 960x720 - viewed 85 times.)\nhoney whiskey.jpg (117.35 kB, 960x720 - viewed 81 times.)\ncrottin_chavignol.jpg (34.53 kB, 400x290 - viewed 249 times.)\nrunawayhooves.MOV (1733.74 kB - downloaded 90 times.)


1280x1024 Music, Rap, Rapper, Dj Snake Rapper, Dj Snake Rap, Hip Hop, Dj Snake Wallpapers and Pictures, Photos, Posters 84094\nHD wallpapers Music, Rap, Rapper, Dj Snake Rapper, Dj Snake Rap, Hip Hop, Dj Snake 1280 x 1024 desktop hd wallpaper download\n1280x1024 Music, Rap, Rapper, Dj Snake Rapper, Dj Snake Rap, Hip Hop, Dj Snake wallpapers download with number 84094 for your monitor screen, smartphone, tablet or any other device.\nHere you will find the best quality and beautiful HD wallpapers for Desktop, Mobile Phones, Iphones, Htc, Samsung Galaxy, Nexus, Nokia, Sony, . These pictures, photos, posters, art prints and wallpapers in high quality, with a resolution 1280 on 1024. These desktop wallpapers on the theme: Music, Rap, Rapper, Dj Snake Rapper, Dj Snake Rap, Hip Hop, Dj Snake.


De Fryske flogger: Dizze ferkearsregeler makket jo bliid Fernijd\n🕔08:41, 23.May 2022 Lês it folsleine artikel▸\n‘We hewwe’m’; stedsfilm Starum opdûkt Fernijd\n🕔08:32, 22.May 2022\nNei jierren fan sykjen is it safier: de Oranjefilm fan Starum (1952) is boppe wetter. De film, dy’t nei alle gedachten makke waard yn opdracht fan de Oranjeferiening, is offisjeel in echte ‘Adolfsfilm’. Johan Adolfs wie in sakeman dy’t tusken


Stolen Onyx Earrings - Grieve Diamond Jeweller\nHigh polish sterling silver Onyx stud earrings. From designer brand Stolen Girlfriends Club.\nStolen Onyx Earrings quantity\nSKU: 223266 Categories: Earrings, Silver Earrings, Jewellery\nKaren Walker Oak Leaf Earrings\nStolen Baby Bow Earrings Stolen Heart Earrings


Pop! Sanrio - Hello Kitty Kaiju Singles – Smeye World\nPop! Sanrio - Hello Kitty Kaiju Singles\nPick Your Favorite Sea Kaiju Sky Kaiju Space Kaiju Mecha Kaiju Land Kaiju\nSea Kaiju Sky Kaiju Space Kaiju Mecha Kaiju Land Kaiju


Filter by:Ecosystem Assessment > Biodiversity Indicators > BINUMarine Assessment and Decision Support > Cold-water CoralsProtected Areas > World Database on Protected Areas > UN List of Protected AreasBusiness, Biodiversity and Ecosystem ServicesEcosystem Assessment > Habitats > Polar Add filters:Biodiversity, Biomass and Food SecurityBiodiversity SciencesModellingBusiness, Biodiversity and Ecosystem ServicesClimate Change and BiodiversityImpactsMitigationBioenergyCarbon & Biodiversity MappingUN-REDDRestorationAdaptationEcosystem AssessmentBiodiversity IndicatorsBINUBIP 2010RamsarGLOBIOBiodiversity AssessmentGBO-3ESPABiodiversity AtlasesRegional and National Capacity SupportEcosystem Services & ValuationTEEBHabitatsDrylandsForestFreshwaterMountainsPolarWetlandsIntl. Environmental Policy ProcessesBiodiversity and Poverty ReductionSustainable useInformaticsData managementSpatial analysisInternational Policy and StrategyMEAsMarine Assessment and Decision SupportCoralsCold-water CoralsCoastal EcosystemsDeep-Sea BiodiversityHigh SeasInvasive SpeciesMangrovesSeagrassProtected AreasAboutWorld Database on Protected AreasProtected PlanetUN List of Protected AreasProtected Area CategoriesIABINUNESCO World Heritage Sites ICCAsMarine Protected AreasTransboundary Protected AreasEcological CorridorsIABINMonitoring Protected AreasManagement EffectivenessProtected Area IndicatorsSpeciesCITESEU Wildlife Trade RegulationsCMSSpecies InformationAnimalsBirdsMammalsGreat ApesPlantsTreesAbout UNEP-WCMCPolicies UNEP-WCMC does not assert any intellectual property rights in the data made available to it by data providers.Access to UNEP-WCMC datasets is provided on the understanding that you read and consent to be bound by the Terms and Conditions set out in the policies below. Home


Our Gallery of Shalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purim - oh nuts purim baskets | purim sweet n salty nut gift box shalach manot trays boxes, purim baskets mishloach manos for kids oh nuts, cake stand purim basket israel only purim baskets, purim baskets oh nuts, exquisite leather chestnut organizer gift basket purim baskets\nHome »Oh Nuts Purim Baskets »Shalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purim »Shalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purim\nShalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purim\nshalach manos gourmet tower of tins purim gift basket purim Description :\nShalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purim images that posted in this website was uploaded by Uncleanse.me. Shalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purimequipped with aHD resolution 1250 x 1250 px Pixel.You can save Shalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purim for free to your devices.\nIf you want to Save Shalach Manos Gourmet Tower Of Tins Purim Gift Basket Purimwith original size you can get it at the Download link.\nPurim Shalach Manos 7 Section Spectrum Mishloach Manos Gift Basket, Purim Baskets Mishloach Manos Oh Nuts, Purim Shalach Manos 10 In 1 Mahogany Set Gift Basket, Purim Baskets Mishloach Manos Candy And Themes Free Shipping, Station Celebration Shalach Manos Purim Baskets, Purim Baskets Oh Nuts, Purim Emerald Wine Bottle Gift Cork Holder Gift Basket Purim, Purim Baskets Or Purim Boxes Trays Oh Nuts Mishloach Manot, Lofty Leather Memory Box Shalach Manos Purim Baskets, 5 Ready Made Purim Baskets Chai Home\n«« soccer birthday cake personalized name necklaces »»\noctonauts wrapping paper\nvermont new years\nmother daughter bracelets sets


Анна Алексеева (anna040204) on Pinterest\nCrochet KitsFree CrochetCrochet ProjectsCrochet IdeasEasy CrochetCrochet BoxChunky CrochetKnit CrochetCrochet PursesCute KittensProjectsCraftLayetteTrapilloBasketsWool HatsModelingOrganizersGranny SquaresHomesCoutureTricotCrochet CaseCrocheted BagsFilet CrochetCrochet ToteCrochet HandbagsCrocheting PatternsCrochet BagsCrochet Free PatternsForward\n"Crochet up a set of charming nesting baskets perfect for organizing your office, entryway, or anywhere else you need an attractive storage solution. These baskets are made with two strands of yarn in coordinating colors.\nCrochet Placemat PatternsCrochet Pattern FreeCrochet Hot PadsKnit CrochetPot HoldersVintage CrochetVintage KnittingCrochet ProjectsCrochet CraftsStrandsCrochet SkirtsYarnsBrazilBaking CenterDishesPlace MatsCrochet PatternCosturaTrapilloEmbroideryKitchensTableclothsHandicraftWoolHand CraftsFilet CrochetHot PadsPotholdersCrochet PotholdersCrocheting PatternsForward


FlickMojo: Top 10 Zombie Movies - Bing Videos\nThey hunger for human flesh! Join WatchMojo.com as we count down our top 10 favorite zombie movies.\nFlickMojo: Top 10 Zombie Movies\nHulu Watch Page - Top 10 Zombie Movies