Zulu (film út 1964) - Wikipedy\nZulu (film út 1964)\nprodusint Stanley Baker\nprodusint Joseph E. Levine\nsenario John Prebble\nkamerarezjy Stephen Dade\nfilmstudio Diamond Films\ndistribúsje Paramount Pictures (rest f.d. wrâld)\nEmbassy Pictures (Fer. Steaten)\nhaadrollen Stanley Baker\nvoice-over Richard Burton\nbyrollen Jack Hawkins\npremiêre 22 jannewaris 1964\nsjenre histoaryske film, oarlochsfilm\nopbringst £3,1 miljoen\nZulu is in Britske histoaryske oarlochsfilm út 1964 ûnder rezjy fan Cy Endfield, mei yn 'e haadrollen Stanley Baker en Michael Caine en oan it begjin en de ein in voice-over troch Richard Burton. De film fertelt frij sekuer it ferhaal fan 'e histoaryske Slach by Rorke's Drift, dy't yn jannewaris 1879 útfochten waard yn wat no Súd-Afrika is. Dat treffen makke ûnderdiel út fan 'e Sûlû-Oarloch tusken it Britske Ryk en it Sûlû-keninkryk. Yn dy slach wist in Britsk garnizoen fan 154 man (wêrûnder 35 siken en ferwûnen) yn in fortifisearre missypost stân te hâlden tsjin in belegering troch likernôch 4.000 Sûlû-krigers. Zulu wie yn 'e 1960-er jierren opmerklik yn 'e sin dat de Sûlû's yn 'e film net ôfskildere wurde as ûnnoazele wylden, mar as in dissiplinearre legermacht dy't oanfierd wurdt troch strategysk ûnderleine haadlju. De film waard mei tige loovjende kritiken ûntfongen.\n4.1 De slach\n4.2 De Britten\n4.3 De Sûlû's\nBegjin 1879 stjoert Lord Chelmsford, de Britske militêr befelhawwer yn 'e koloanje Natal (no de Súdafrikaanske provinsje kwaZulu-Natal) in kommunikee nei de Britske minister fan Oarloch yn Londen, wêryn't (mei in voice-over) de ferpletterjende nederlaach beskreaun wurdt dy't de Britske troepen op 22 jannewaris fan dat jier lit hawwe tsjin 'e Sûlû's yn 'e Slach by Isandlwana. Bylden litte sjen hoe't de Sûlû-krigers dêr neitiid oer it slachfjild doarmje en de gewearen en munysje fan 'e Britske soldaten gearfandelje. By in massale Sûlû-houliksseremoanje dêr't de Sweedske sindeling dû. Otto Witt en syn dochter Margareta tsjûge fan binne, ûntfangt de Sûlû-kening Cetshwayo ek berjocht oer dy grutte oerwinning op 'e Britten.\nIn kompanjy fan it 24e Rezjimint Fuotfolk fan it Britske Leger brûkt de missypost Rorke's Drift, op 'e grins fan Natal en Sûlûlân, as in befoarriedingsstasjon en fjildhospitaal. Hja hearre it nijs oer de Britske nederlaach fan luitenant Gert Adendorff, in Afrikaner ofsier fan it Nataleesk Lânseigen Kontingint, dy't mei in diel fan syn mannen de Slach by Isandlwana oerlibbe hat. Dyselde warskôget boppedat dat der 4.000 Sûlû's dy kant út komme. Dêrop nimt luitenant John Chard fan 'e Royal Engineers, it sjenykorps fan it Britske Leger, it befel oer Rorke's Drift oer. De aristokratyske luitenant Gonville Bromhead, in ynfanteryman, is it min nei 't sin dat er ûnder in sjeny-ofsier tsjinje moat om't Chard krekt wat earder as hysels ta luitenant befoardere is.\nOm't er wol foar it ferstân hat dat er mei de sike en ferwûne soldaten út it fjildhospitaal nea fluch genôch fuortkomme kin om oan 'e Sûlû's te ûntkommen, beslút Chard dat der neat oars op sit as de missypost te fortifisearjen en op fersterkings te hoopjen. Mei op 'e side kantele weinen, sekken stynske weet en kratten skipsbeskút wurdt in trochrinnende barrikade om 'e missypost hinne oanlein. De sindeling Witt bedrinkt him en wurdt in demoralisearjende faktor as er de soldaten begjint lestich te fallen mei foarsizzings oer hoe't se allegear oan har ein komme sille. Dat liedt derta dat de soldaten fan it Nataleesk Lânseigen Kontingint útnaaie, hoewol't harren befelfierend ofsier, luitenant Adendorff, dy't in jierrenlange ûnderfining yn 'e omgong mei de Sûlû's hat, bliuwt en Chard en Bromhead advisearret oer de taktiken en bedoelings fan 'e fijân. Witt wurdt op oarder fan Chard opsletten yn in foarriekeamer.\nWylst de impi's fan 'e Sûlû's neieroan komme, arrivearret der te Rorke's Drift in groepke Afrikaner kavaleristen ('Boeren'). Dy besykje Chard de ferdigening fan 'e missypost te ûntpraten, mei't dy nei harren miening hopeleas is. Se riede de Britten oan om har ynstee sa fluch mooglik út 'e fuotten te meitsjen. Chard wit lykwols dat it dêrfoar al fiersten te let is, en hy smeekt de Boeren suver om har by him en syn mannen te jaan. Dat is lykwols om 'e nocht, en de kavaleristen jouwe har ôf. As de Sûlû's by de missypost arrivearje, falle se daliks oan. De Britten iepenje it fjoer, mar Adendorff ynformearret Chard dat de fijân inkeld oan it beproevjen is oft der ek gatten yn 'e ferdigeningsliny sitte. Chard rekket dan yn noed om't er beseft dat de oanfal fan alle kanten tagelyk komme sil, en om't er eins net genôch manskippen hat om 'e hiele rûnte om 'e missypost hinne tagelyk te bemanjen. Dat de Britten mei harren eigen (op it slachfjild fan Isandlwana bútmakke) wapens ûnder fjoer nommen wurde, komt harren ek oer it mad, om't se in fijân ferwachte hiene dy't inkeld mei spearen bewapene wêze soe.\nDe hiele dei en de hiele nacht wurdt de iene bestoarming troch Sûlû-krigers nei de oare ôfslein, mei swiere ferliezen oan 'e kant fan 'e oanfallers. It slagget de Sûlû's op in stuit en set it dak fan it fjildhospitaal yn 'e brân, wat liedt ta fûleindige gefjochten tusken krigers en de Britske pasjinten dy't oan 'e flammen besykje te ûntkommen. Soldaat Henry Hook, dy't bekend stiet as in dief en in leffert, stiget dêrby boppe himsels út troch it befel oer de pasjinten te nimmen en lieding te jaan oan in súksesfolle útbraak út it brânende gebou.\nDe oare moarns komme de Sûlû's wer deun by de missypost en sjonge in oarlochsliet; de Britske soldaten reägearje troch Men of Harlech te sjongen. Der folget in lêste oanfal, wêrby't de wurge ferdigeners weromkrongen wurde nei in lytser bolwurk dat se oanlein hawwe fan sekken stynske weet. Dêr foarmje se in liny fan trije man djip, wêrnei't de trije rangen om bar in salvo ôffjurje yn 'e oanstoarmjende massa Sûlû-krigers, krekt sa lang oant dy belies jaan moatte en tebekwike. Nei in skoft fan trije oeren binne de ferdigeners noch oan it bekommen as de Sûlû's har fannijs opstelle. De soldaten berêste yn in nije oanfal, wêrby't se wierskynlik ûnder de foet rûn wurde sille, mar ta harren fernuvering docht bliken dat de Sûlû's in liet sjonge om 'e moed fan harren fijannen te earjen ear't se har weromlûke yn Sûlûlân.\nDe film einiget mei in twadde stikje voice-over, wêryn't alve Britske soldaten opsomme wurde dy't it Fiktoariakrús, de heechste Britske militêre ûnderskieding, krigen foar harren ynset yn 'e Slach by Rorke's Drift. Dat is it grutste oantal eksimplaren fan dy ûnderskieding dy't ea foar ien treffen oan 'e leden fan ien inkel rezjimint ferjûn is.\nluitenant John Chard Stanley Baker\nluitenant Gonville Bromhead Michael Caine\ndûmny Otto Witt Jack Hawkins\nkening Cetshwayo kaMpande fan Sûlûlân haadman Mangosuthu Buthelezi\nsoldaat Henry Hook James Booth\nsersjant Frank Bourne Nigel Green\nsoldaat Owen Ivor Emmanuel\nsersjant Robert Maxfield Paul Daneman\nkorporaal William Allen Glynn Edwards\nsoldaat Thomas Neil McCarthy\nsoldaat Frederick Hitch David Kernan\nsoldaat Cole Gary Bond\nsoldaat John Williams Peter Gill\nlegerdokter James Henry Reynolds Patrick Magee\nsoldaat William Jones Richard Davies\nsoldaat Robert Jones Denys Graham\nkorporaal Christian Ferdinand Schiess Dickie Owen\nluitenant Gert Adendorff Gert van den Bergh\nkommissaris James Langley Dalton Dennis Folbigge\nHughes Larry Taylor\nlegerkok Louis Byrne Kerry Jordan\nsike soldaat Harvey Hall\nZulu waard makke troch de Amerikaanske regisseur Cy Endfield, dy't fan oarsprong in senarioskriuwer wie. Yn 'e mande mei de Britske akteur Stanley Baker fersoarge er ek de produksje foar Diamond Films, wylst Joseph E. Levine útfierend produsint wie. It senario wie skreaun troch Endfield en skiedkundige John Prebble, op basis fan in histoarysk artikel fan Prebble. Stephen Dade tekene foar de kamerarezjy, en de muzyk wie fan John Barry. De haadrollen waarden spile troch produsint Stanley Baker en in jonge Michael Caine, foar wa't Zulu syn trochbraak betsjutte. Foar de voice-over waard akteur Richard Burton ynhierd. De rol fan Sûlû-kening Cetshwayo kaMpande waard spile troch de lettere Súdafrikaanske politikus Mangosuthu Buthelezi, dy't sels in pakesizzer fan Cetshwayo wie.\nDe set fan Zulu mei akteurs Michael Caine en Stanley Baker yn unifoarm.\nEndfield krige it idee om Zulu te meitsjen nei't er it artikel fan Prebble lêzen hie. Nei oerlis mei Baker skreaune Endfield en Prebble tegearre in senario, dat Baker neitiid oan produsint Joseph E. Levine sjen liet wylst se yn Itaalje Sodom and Gomorrah (1962) oan it opnimmen wiene. Levine stimde deryn ta om 'e finansiering te regeljen, en Zulu waard in produksje fan Baker syn filmstudio Diamond Films. De opnamen waarden foar it meastepart dien op lokaasje yn Súd-Afrika, oan 'e igge fan 'e rivier de Tugela yn 'e Drakensbergen. (De wiere lokaasje fan 'e slach wie 100 km fierder noardwestlik, oan 'e Buffelriver, dêr't it folle minder bercheftich wie.) Ferskate bykommende opnamen waarden dien yn nasjonale parken yn kwaZulu-Natal en de sênes mei it brânende fjildhospitaal waarden draaid yn 'e Twickenham Film Studios yn Middlesex (Londen). De mearderheid fan 'e Sûlû's yn 'e film wiene echte Sûlû's, wêrfan't der 240 mei autobussen út harren heitelân nei de Drakensbergen ferfierd waarden. Nochris likernôch 1.000 Sûlû's wurken mei oan opnames dy't yn kwaZulu sels makke waarden troch in twadde filmploech.\nZulu waard troch produsint Stanley Baker ferlike mei in westernfilm, wêryn't de tradisjonele rollen fan 'e Amerikaanske kavalery en de Yndianen oernommen wiene troch de Britske ynfantery, resp. de Sûlû's. Regisseur Cy Endfield fertoande oan 'e Sûlû-figuranten sels in western om harren sjen te litten hoe't er woe dat se harren hâlde en drage soene. Der gie neitiid in geroft dat fanwegen de apartheidswetjouwing yn Súd-Afrika net ien fan 'e negroïde figuranten yn jild betelle wurde koe, en dat Endfield dêrom it fee dat foar de opnamen brûkt wie oan harren oerdroegen hawwe soe. Dat is net wier: alle Sûlû-figuranten waarden foar harren tsjinsten betelle yn Súdafrikaansk jild, dat omrekkene yn Britsk jild op 9 shillings deis kaam foar de 240 wichtichste figuranten, 8 shillings deis foar de bykommende manlike figuranten en "wat minder" foar de dûnseressen.\nIn probleem dat wol autentyk is, wie dat de makkers fan Zulu net genôch Martini-Henry-gewearen besette koene, en dat se dêrom foar in diel fan 'e Britske soldaten fermomde Enfield-gewearen brûke moasten. Oer it algemien is it sa dat yn sênes dy't fan 'e rjochterkant ôf opnommen binne, de soldaten tarist binne mei Martini-Henrys, wylst se, as de sêne fan 'e lofterkant ôf opnommen is, tarist binne mei Enfields (om't it ferskil fan dy kant ôf net sa opfoel). Zulu waard makke mei in budget fan £666.554. De film gie op 22 jannewaris 1964 yn it Londenske West End yn premiêre, persiis 85 jier nei de Slach by Rorke's Drift. De distribúsje fan Zulu waard oer de hiele wrâld dien troch Paramount Pictures, behalven yn 'e Feriene Steaten, dêr't Embassy Pictures de distributeur wie. Yn Súd-Afrika waard Zulu ferbean foar it swarte bioskooppublyk, mei't it apartheidsregear benaud wie dat de striid fan 'e Sûlû's tsjin 'e Britten de swarte befolking op it idee bringe soe om 'e wapens op te nimmen tsjin 'e blanken. Inkeld de Sûlû-figuranten dy't oan 'e produksje meiwurke hiene, mochten it resultaat fan harren wurk yn in pear besletten filmfertoanings besjen.\nDe beskriuwing fan 'e Slach by Rorke's Drift, sa't dy yn Zulu ferfilme waard, is foar it meastepart ferrassend histoarysk korrekt. Ferrassend, om't films út 'e sechstiger jierren it faak net sa nau namen mei de ferbylding fan koloniale konflikten. Regisseur en senarioskriuwer Cy Endfield gie sels te rie by in Sûlû-histoarikus foar ynformaasje oer de slach út 'e orale tradysje fan 'e Sûlû's. Ek de portrettearring fan 'e Sûlû's wie foar dy tiid opmerklik, mei't se net weiset waarden as ûnnoazele wylden, mar as in dissiplinearre legermacht dy't oanfierd wurdt troch strategysk ûnderleine haadlju.\nDe ein fan 'e film doocht lykwols fan gjin kant. Der wie gjin oanfal troch de Sûlû's by it lemieren op 23 jannewaris 1879, en der wie alhiel gjin sjongwedstryd. Yn stee wiene der doe noch wat fersprate gefjochten mei de oerbleaune fijannen. Om likernôch 7.00 oere moarns ferskynde der ynienen in Sûlû-impi by it slachfjild, mar ek doe kaam der gjin oanfal, mei't de Sûlû's al seis dagen op mars west hiene, hûnderten ferwûnen by harren hiene en noch ferskate dagen trochmarsjearje moasten om befoarrieding en fersterkings te berikken.\nOm 8.00 oere arrivearre de foarhoede fan 'e Britske ûntsettingsmacht ûnder Lord Chelmsford by de missypost. De lêste Sûlû's joegen har doe ôf, mar sûnder in farwol te sjongen foar harren 'eare' fijannen. De film lit ek fuort wat der neitiid barde, eat dat histoarikus John Newsinger yn 2006 yn syn boek The Blood Never Dried: A People's History of the British Empire beskreau as: "de neifolgjende ôfslachting fan hûnderten ferwûne Sûlû's, dy't deakneppele, deasketten en mei bajonetten deastutsen waarden, wylst guon ophongen en oaren libben begroeven waarden."\nWat it Britske 24e Rezjimint Fuotfolk oanbelanget, giene de makkers fan 'e film de fout yn troch dat rezjimint oan te merken foar in Welske ienheid. Want hoewol't it Brecon, yn súdlik Wales, as thúsbasis hie, ûntjoech it him pas yn 1881, trije jier nei de Slach by Rorke's Drift, ta de saneamde South Wales Borderers. Under de soldaten dy't by Rorke's Drift fochten, wiene 49 Ingelsen, 32 Welsen, 16 Ieren, 1 Skot en 24 fan wa't de etnisiteit net mear krekt fêststeld wurde kin, wêrûnder 3 mannen dy't yn 'e koloanjes berne wiene. It liet Men of Harlech, dat de soldaten yn 'e film sjonge, wie doe noch net it rezjimintsliet, mar waard dat pas letter. Yn 1879 wie it rezjmintsliet noch The Warwickshire Lad. Boppedat is de sjongstriid tusken de Britske soldaten en de Sûlû's net histoarysk en hielendal troch de makkers fan 'e film út 'e tomme sûgd.\nFierders komme ferskate portrettearrings fan persoanen yn 'e film net oerien mei de wurklikheid, en yn guon gefallen is it ferskil frijwat pynlik. Sa wurdt de Sweedske sindeling Otto Witt yn 'e film ôfskildere as in pasifistyske mar ek leffe en alkoholistyske widner yn syn middeljierren mei in adolesinte dochter. Yn it echt wie de man 30 jier mei in frou, Elin, en twa bern dy't noch pjutten wiene. Hy wie ek alhiel gjin pasifist, noch in leffert, mar hie krekt nau mei it Britske Leger gearwurke om fan syn missypost in befoarriedingsstasjon te meitsjen. Hy stie te boek as foarstanner fan 'e Britske ferovering fan Sûlûlân en joech oan graach dielnommen te hawwen oan 'e ferdigening fan Rorke's Drift. Wat him dêrfan ôfbrocht, en him by it neieroankommen fan 'e Sûlû-legermacht in hynder sealje en fuortride liet, wie it idee dat syn frou en jonge bern, dy't earder al út Rorke's Drift evakuëarre wiene, by syn dea sûnder kostwinner efterbliuwe soene.\nDe Britske luitenants John Chard en Gonville Bromhead lykje yn Zulu frij akkuraat ôfbylde te wêzen, útsein it feit dat Chard net in pear moanne earder as Bromhead ta luitenant beneamd wie, sa't de film wol, mar trije folle jierren. Soldaat Henry Hook wurdt yn Zulu lykwols portrettearre as in skarlún en in leffert dy't spul efteroer drukt en sljocht is nei alkohol. Yn it echt wied er lykwols in treflik soldaat mei in brânskjinne reputaasje dy't himsels letter opwurke ta de rang fan sersjant. Hy wie ek in hielûnthâlder. Wylst er yn 'e film yn it fjildhospitaal omhinget as simulant en om't er ûnder arrest stiet foar ferskate fergripen, wied er dêr yn it echt pleatst om 'e pasjinten te ferdigenjen om't de ofsieren wisten dat se fan him op oan koene. De makkers fan 'e film feroaren syn persoanlikheid wittens en mienens om't se fûnen dat it ferhaal ferlet hie fan in antyheld dy't geandewei de foarfallen boppe himsels útstiget, mar omreden fan dy ûnhistoaryske portrettearring fan harren heit rûnen de dochters fan Hook lulk fuort by de premiêre fan Zulu en setten se neitiid útein mei in kampanje om Hook syn namme te suverjen fan wat se beskôgen as kwealaster.\nMichael Caine yn 'e trailer fan Zulu.\nKrektoarsom wie it mei William Allen, dy't yn 'e film ôfbylde wurdt as in modelsoldaat, wylst er yn it echt just in dronkelap wie, dy't om dy reden koart foar de slach yn rang weromset wie fan sersjant nei korporaal. Foar de rest komt legerpredikant George Smith yn 'e hiele film net foar, wylst er yn 'e Slach by Rorke's Drift krekt in wichtige rol spile. En sersjant Frank Bourne wurdt yn 'e film ôfbylde as in grutte, spiersterke, yn it sâlt bebiten feteraan yn syn middeljierren, wylst er yn it echt in spjochtich mantsje fan 24 jier wie, op dat stuit de jongste fan syn rang yn it hiele Britske Leger. Hy waard 'it Jonkje' (the Kid) neamd troch syn manskippen. Yn 'e film hat er fierders syn rangynsynjes op 'e ferkearde earm. (Hy wie trouwens ek de lêste oerlibbene fan 'e Slach by Rorke's Drift doe't er yn 1945 kaam te ferstjerren mei de rang fan kolonel.)\nDe oanfal op 'e missypost by Rorke's Drift waard net dien op befel fan kening Cetshwayo, sa't de film sugerearret. Krektoarsom, Cetshwayo, dy't besocht om in ymperialistyske ferovering fan syn keninkryk foar te kommen en útslutend focht om syn selsstannichheid te behâlden, hie syn krigers op it strangst ferbean om 'e grins mei de Britske koloanje Natal oer te stekken. De oanfal waard dien ûnder lieding fan prins Dabulamanzi kaMpande, in healbroer fan 'e kening, dy't Britske oerlibbenen fan 'e Slach by Isandlwana oer de Nataleeske grins hinne efterfolge en doe op eigen manneboet besleat om ôf te weven mei it Britske garnizoen te Rorke's Drift. Hoewol't de ferdigeners mear as 19.000 kûgels ôffjurren, sneuvelen minder as 400 Sûlû-krigers by Rorke's Drift. Nochris sa'n 300 waarden ferwûne efterlitten op it slachfjild doe't de Britske ûntsettingsmacht ûnder Lord Chelmsford arrivearre, mei't se net (fluch genôch) ferpleatst wurde koene. Troch de slachtpartij dy't de Britten neitiid ûnder dy Sûlû-ferwûnen oanrjochten, kaam it totale oantal Sûlû-deaden by Rorke's drift op goed 700 út.\nZulu krige by de premiêre yn 1964 oer it algemien ridlik positive resinsjes. Sa skreau Bosley Crowther yn The New York Times dat der "hiel wat opwining yn dizze robúste kipling-eske film" wie "as jo oer it oansjoch fan [...] bloed kinne en salang't jo it idee stevich yn gedachten hâlde kinne dat der wat heldhaftichs [...] wie oan 'e Britske koloniale ekspânsje yn 'e 19e iuw". It tydskrift Variety priizge it "yntelliginte senario" en de "hege standert fan aktearjen" fan 'e hiele cast. Yn The New Yorker skreau Whitney Balliett dat Zulu fan minne smaak tsjûge, mar dat de film "net inkeld alle klisjees fan it sjenre foar 't ljocht helle hat, mar se oppoetst hat ta in hege styl." The Monthly Film Bulletin omskreau Zulu as "in typysk modieuze oarlochsfilm, dy't plichtmjittich mei de mûle de sinleazens fan oarlochsgeweld beliidt mar it ûnderwilens útmelkt foar opwining."\nDe webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, jout Zulu in goedkarringspersintaazje fan 95%, basearre op 21 ûnderskate filmkritiken. Tsjintwurdich binne resinsinten ferdield oer de fraach oft de film sjoen wurde moat as anty-ymperialistysk of as rasistysk.\nDoe't Zulu yn 1964 útkaam, ûntjoech de film him ta ien fan 'e grutste Britske bioskoopsúksessen aller tiden en brocht er £3,1 miljoen op, oftewol in winst fan rom £2,4 miljoen. Ernest Archer waard foar syn wurk oan Zulu nominearre foar in BAFTA Award foar bêste (kleure-)art direction. De film draaide mar leafst tolve jier yn 'e Britske bioskopen, foar't er foar it earst op 'e tillefyzje te sjen wie. Neitiid waard er dêr om 'e pear jier werhelle. De film is oant hjoed de dei ta in favoryt fan it Britske tillefyzjepublyk. Yn in opinypeiling dy't yn 2017 troch it tydskrift Time Out holden waard ûnder 150 Britske akteurs, regisseurs, senarioskriuwers en filmprodusinten behelle Zulu it 93e plak yn 'e ranglist fan bêste Britske films ea. It tydskrift Total Film sette de film yn 2004 op it 37e plak yn in ranglist fan bêste Britske films aller tiden.\n(in) Ynformaasje oer Zulu yn 'e Internet Movie Database\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Zulu_(film_út_1964)&oldid=1043530"\nFilm fan Cy Endfield\nFilm oer de Sûlû-Oarloch\nDizze side is it lêst bewurke op 28 jul 2021 om 23.19.


Fryske ekonomy is krompen | Omrop Fryslân Skip to main content\nFryske ekonomy is krompen 22 jul 2003 - 00:00\nDe Fryske ekonomy is it ofrûne jier mei 1,2 prosint krompen troch de ekonomyske delgong. Datselde jildt ek foar de provinsjes Drinte, Limburch en Brabân. Flevolân die it folle better mei in ekonomyske groei fan 2,4 prosint en ek yn Grinslân wie der groei. Dat komt troch opgong fan de telekomsektor en it winnen fan ierdgas. De weromfal yn Fryslân komt om't it minder giet mei de yndustry, de boubedriuwen en de enerzjysektor.


Learling skrast om drugshannel | Omrop Fryslân Skip to main content\nLearling skrast om drugshannel 13 apr 2004 - 00:00\nIn learling fan it Bornego College op It Hearrenfean is fan skoalle stjoerd. Hy hannele yn drugs. De skoalle oan de Kingwei hat no mear tafersjoch ynsteld. De learling wie yn it besit fan drugs en ferkocht dy troch. Oare learlingen ha dat meld oan de skoalle. Der wiene earst mear fertochten. It liket der op dat mar ien persoan ferantwurdlik is foar de drugshannel. De saak leit by de plysje. De âlden binne skriftlik op de hichte steld.


Oanriding yn Eanjum | Omrop Fryslân (advertinsje)\nOanriding yn Eanjum 03 feb 2008 - 15:40\nDe plysje hat sneontemiddei in oanriding ôfhannele op de Sylsterwei yn Eanjum. Dêr ried in auto, bestjoerd troch in Dokkumer (32), yn de rjochting fan Eanjum. By de krusing mei de Saatsenwei seach de man in auto, bestjoerd trochin leeftydsgenoat út Ingwierrum oer de holle.\nIt gefolch wie in oanriding, wêrby't beide auto's yn de sleat rekken. De passazjiere (26) fan de Ingwierrumer hie in harsenskodding oprûn.\nKorreksje meldeTrefwurden: argyfLês foarView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 03-02Oanriding yn Ljouwert 03-02Jonge swaait mei wapen Besjoch ek...


Ogbeche yn spits by Cambuur | Omrop Fryslân (advertinsje)\nOgbeche yn spits by Cambuur 11 apr 2014 - 13:10\nBartholomew Ogbeche is sneon de spits fan Cambuur yn de thúswedstriid tsjin Vitesse. Troch skorsings fan El Makrini en Ritzmaier moat trainer Henk de Jong skowe yn de opstelling. Martijn Barto spilet no mei Bakker en Van Moorsel op it middenfjild. Ramon Leeuwin is blesseard. Mart Dijkstra spilet foar him. Lucas Bijker is ek noch skorst. Syn ferfanger is Marlon Perreira. By winst op Vitesse is Cambuur fersekere fan noch in jier earedivyzje. De wedstriid tsjin Vitesse is folslein útferkocht.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: fuotbalSC CambuurView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 11-04Soad minsken by hennepsaak 11-04Auto's op elkoar by Ferwert Besjoch ek...\nSC Cambuur wint mei 4-2 fan Jong FC Utrecht Hjoed, 22:14 SC Cambuur hat freedtejûn Jong FC Utrecht mei 4-2 ferslein. Yn Ljouwert like Cambuur yn it begjin in maklike jûn te hawwen. Se hiene in soad... Froulju SC Hearrenfean it skip yn tsjin FC Twente Hjoed, 21:45 De froulju fan SC Hearrenfean ha freedtejûn ferlern fan FC Twente. Yn Hengelo waard it 4-1 foar de thúsploech. De wedstriid begûn sûnder al te... 15 jier Nieuw Noord: "De voetbalsfeer is weer terug" Hjoed, 14:03 12 desimber 2001, in momint dat in soad SC Hearrenfean-supporters har faaks noch wol herinnerje. Op dy dei is supportersferiening Nieuw Noord... Doke Schmidt stiet foar rentree by SC Hearrenfean Hjoed, 10:23 Doke Schmidt soe sneon yn de alderlêste thúswedstriid foar de winterstop, tsjin Excelsior, samar syn rentree meitsje kinne. Jeremiah St. Juste... (advertinsje)


Soad bonnen by ferkearskontrôle | Omrop Fryslân (advertinsje)\nSoad bonnen by ferkearskontrôle 08 sep 2006 - 14:25\nDe plysje hat by in grutte ferkearskontrôle yn Ljouwert ien op de fjouwer autobestjoerders op de bon slingere. De measte minsken krigen in bekeuring om't se har rydbewiis of kentekenbewiis net by har hiene.\nMar der waarden ek bonnen útdield oan minsken dy't yn de auto sieten te beljen, of dy't de rym net omhiene. De plysje warskôget de minsken tsjintwurdich net mear. Se krije fuort in bon as der wat net yn oarder is.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 08-09Tsiisferkeap FF rint net goed 08-09Gjin simmerkursus op Pabo Besjoch ek...


Tanner Mayes - Wikipedy\nTanner Mayes, echte namme: Jillian Courtney Glover (Adrian (Michigan), 31 maaie 1989), is in rêstend Amerikaansk neakenmodel, pornografysk aktrise en kollumniste fan Kostarikaansk komôf, dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Tanner Mays, Tanner Maze, Tanner Mayberry, Evangeline en Tanja. Neffens har offisjele opjefte is se 1.68 m, mei in gewicht fan 52 kg.\nnammen Tanner Mays, Tanner Mayberry,\nTanner Maze, Evangeline, Tanja\nechte namme Jillian Courtney Glover\nberne 31 maaie 1989\nberteplak Adrian (Michigan)\njierren aktyf 2008 – 2012\nTanner Mayes waard berne yn it plakje Adrian yn 'e steat Michigan, mar de middelbere skoalle folge se yn Fort Lauderdale, yn súdlik Floarida. Nei't se fan skoalle kommen wie, wurke se as in juridysk assistinte op in abbekatekantoar, foar't se yn 2008 mei de pornoyndustry yn 'e kunde brocht waard troch kollega-pornoaktrise Missy Mae.\nDatselde jiers noch, koart foar har njoggentjinde jierdei, makke se har debút yn in pornografyske film. Sûnt spile se neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) yn likernôch 175 pornofilms, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Hustler, Diabolic Video, Zero Tolerance, New Sensations, Evil Angel en Pure Play Media. Mayes waard ûnder har fjouwerjierrige karriêre nominearre foar net minder as acht AVN Awards (de Oskars fan 'e pornowrâld). Ein novimber 2009 sette se útein mei it skriuwen fan in searje artikels foar it tydskrift Wack! Magazine, ûnder de titel Tanner Mayes' aDICKtion Issues. Yn 2012 loek se har werom út 'e pornoyndustry.\nnominearre bêste lesbyske groepsekssêne (mei London Keyes, Nicole Ray en Allyssa Hall) Girlgasmic 2\nnominearre bêste triosekssêne f/f/m (mei Lexi Belle en Erik Everhard) Jail Bait 6\nXbiz Award wûn bêste nije stjer fan it jier (publykspriis) n.f.t.\nXRCO Award nominearre bêste nije stjer n.f.t.\nnominearre cream dream ("wiete dream") n.f.t.\n2011 AVN Award nominearre bêste opfiering fan in striptiis Fresh Picked\nnominearre bêste lesbyske sekssêne mei in pearke (mei Prinzzess) Women Seeking Women 65\nnominearre bêste triosekssêne f/m/m (mei Michael Tierney en Criss Strokes) My Teen Swallows\n2012 AVN Award nominearre bêste sekssêne mei in pearke (mei Toni Ribas) Slutty & Sluttier 13\nnominearre bêste opfiering fan in striptiis Slutty & Sluttier 13\n(in) Offisjele webside fan Tanner Mayes\n(in) Biografy en filmografy fan Tanner Mayes yn 'e Internet Movie Database (IMDb)\n(in) Biografyske gegevens en filmografy fan Tanner Mayes yn 'e Internet Adult Film Database (IAFD)\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Tanner_Mayes&oldid=898650"\nLêst bewurke op 12 okt 2017 om 17.53\nDizze side is it lêst bewurke op 12 okt 2017 om 17.53.


Rekkenkeamer oer Thialf: Provinsje hannele te folle mei emoasje - Omrop Fryslân\n4 oktober 2021, 21:44 • 3 minuten lêstiid\nDe provinsje Fryslân hat te folle mei emoasje hannele by it ynvestearjen yn Thialf. Dat is de útkomst fan it rapport fan de Noardlike Rekkenkeamer.\nReedriden yn iisstadion Thialf op It Hearrenfean © Omrop Fryslân, Sian Wierda\nYn it rapport stiet dat de provinsjale beliedsmakkers har by de beslútfoarming oer Thialf steefêst liede lieten troch it argumint dat reedriden goed is foar it imago fan Fryslân, wêrtroch't de fraach oft de ynvestearringen rendabel wêze soenen hast net oan 'e oarder kaam.\nAs foarbyld wiist de Rekkenkeamer nei de situaasje yn 2013. Yn dy tiid luts de provinsje 50 miljoen euro út foar in ferbouwing fan Thialf, sûnder dêrby genôch te sjen nei de risiko's en de gefolgen op de lange termyn.\nDe opfetting wie dat Thialf troch de romme ynvestearring in ultramodern stadion wurde soe. Dêrmei soe it iisstadion oanlokliker wurde as trainingsplak foar topsporters en noch geskikter wêze foar ynternasjonale wedstriden en kampioenskippen.\nIt kredo 'provinsje fan it reedriden' wie binnen Provinsjale Steaten beskiedend. Boppedat wie de gedachte dat de modernisearring fan Thialf de wurkgelegenheid yn de direkte omjouwing befoarderje soe.\nBeslút wie al nommen\nMar fan it momint ôf dat der yn de Provinsjale Steaten oer de ferbouwing fan Thialf praat waard, gong it oer watfoar ferbouwing oft it wurde moast. De Rekkenkeamer stelt fêst dat it 'alom bekend' wie dat it dreech wurde soe om Thialf rendabel te meitsjen.\nNettsjinsteande dy soargen waard al net mear praat oer oft de provinsje yn earste plak wol jild stekke moast yn de ferbouwing fan Thialf. Earst yn it einstadium kamen alle risiko's op tafel, mar doe wie it beslút om te ynvestearjen eins al nommen, seit de Rekkenkeamer.\nThialf draaide de ôfrûne jierren ferliezen en kaam earder dit jier mei it nijs dat rekken holden wurdt mei fallisemint. De provinsje waard yn 2013 mei de ynvestearring de grutste oandielhâlder. Nei tsjinslaggen moast de provinsje ek yn 2018 al jild beskikber meitsje om Thialf net fallyt gean te litten.\nIn diel fan de ferliezen komme troch de sinnepanielen dy't op it dak lizze. De panielen binne mei it isolaasjemateriaal op it dak net feilich, dêrom meie se net oan en krijt Thialf dêr gjin ynkomsten út.\nNei oanlieding fan it ûndersyk jout de Rekkenkeamer advizen. It advys foar de provinsje is om by yngewikkelde projekten as Thialf yn de takomst om ekspertise fan eksterne partijen te freegjen. Boppedat moat der in 'specifiek beleidskader' komme foar sokke grutte projekten.\nDeputearre Steaten jout oan dat se har grutdiels yn de útkomsten fan it rapport fine kinne, mar it opstellen fan sa'n beleidskader in 'te dwingend keurslijf' fine.\nFallisemint Thialf 'mooglik mar swart' senario Twadde Keamer op besite by Thialf: "Meer dan een geldslurpende sporthal" Thialf krijt opnij útstel yn sinnepaniel-kwestje: ek ûndersyk nei stroken isolaasje Sinnepanielen Thialf stean út: skea rint yn de tonnen


android: hoe kinne jo Google Play Store betelmethoden feroarje of tafoegje?\nMain Nijs & Resinsjes Android: Hoe kinne jo Google Play Store betelmethoden feroarje of tafoegje?\nAndroid: Hoe kinne jo Google Play Store betelmethoden feroarje of tafoegje?\nTink derom: dit is in tutorial foar sûnder ûnderfining brûkers.\nAs jo in Android-apparaat hawwe mei tagong ta Google Play Store, hawwe jo wierskynlik al de kâns hân om wat te keapjen út 'e winkel. Mar faaks wolle jo de betellingsmetoade net brûke dy't jo earst hawwe ynsteld, of wolle jo dizze hielendal ferfange. Gelokkich is it feroarjen en behearen fan jo Google Store-betelmethoden maklik.\nOm jo betellingsynstellingen te feroarjen, moatte jo earst de Play Store-app op jo Android-apparaat iepenje. As de app ienris iepene is, moatte jo op 'e menuknop tikje op' e lofterboppe hoeke (jo kinne ek tagong krije ta it menu troch jo finger fan 'e lofterkant fan jo skerm nei it sintrum te swipe). Ut it dellûk menu dat ferskynt, moatte jo 'Myn akkount' selektearje. Dan kinne jo de betelmethoade (of metoaden) sjen dy't jo al brûke, en jo kinne ek in knop sjen wêrmei jo nije betelmethoden tafoegje kinne. Troch op dizze knop te tikjen sille jo de opsjes presintearje dy't jo hawwe, ynklusyf it tafoegjen fan in kredyt- of pinpas, as it mooglik meitsjen fan fakturearring fan ferfierder.\nUnder de knop 'Betellingsmetoade tafoegje' sille jo in knop 'Mear betellingsynstellingen' opmerke. As jo dêrop tikje, wurdt jo frege jo Google-wachtwurd opnij yn te fieren om yn te loggen op jo Wallet-akkount. Neidat jo ynlogd hawwe, sille jo jo standert kredytkaart sjen (dy't jo kinne bewurkje of fuortsmite), en jo hawwe de mooglikheid om oare kaarten ta te foegjen.\nFansels kinne jo ek al dizze dingen dwaan fan in PC, nei't jo fan elke browser oanmeld hawwe by Google Play.\nHoe kinne jo betellingsynstellingen fan Google Play Store beheare?\nwêr te keapjen pixel 4a\nhoe kinne jo falske airpods ferbine\nRjocht beslút dat FCC subsidieare oankeap fan Huawei's 5G-netwurkapparatuer yn 'e FS kin blokkearje.\niPhone-brûkers wurde ferkeard ferbean troch Pokemon GO\nBêste Amerikaanske ferfierder? Dizze Verizon vs AT&T vs T-Mobile vs Sprint dekkingskaarten GIF fertelt alles\nGuon AT & T-abonnees krije in fergese smartphone\nApple Watch Series 6: alle kleuren en hokker Apple Watch 6-kleur moatte jo krije\nT-Mobile klanten kinne no har rekkens online en yn app betelje mei Apple Pay\nFortnite foeget einlings controllerûndersteuning foar iOS en Android ta mei de lêste update\nPSA: Jo hawwe ien lyts, mar heul wichtich ding nedich om tagong te krijen ta it selsstannige 5G-netwurk fan T-Mobile\nIn Samsung Gear S3 brûke mei iPhone - wat binne de ferskillen mei de Apple Watch?


Goffe Jensma: ‘Der is gjin bettere manier om dysels kennen te learen as troch dysels mei oaren te fergelykjen.’ | ensafh\nGoffe Jensma: ‘Der is gjin bettere manier om dysels kennen te learen as troch dysels mei oaren te fergelykjen.’\nPleatst op 12 november 2014\nGoffe Jensma (Kornhorn, 1956) is sûnt 2008 heechlearaar Fryske taal- en letterkunde en sûnt 2012 opliedingshaad fan de bachelor Minorities & Multilingualism en de master Multilingualism oan de universiteit fan Grins. Fan 2001 ôf wie er as wittenskiplik ûndersiker Fryske letterkunde ferbûn oan de Fryske Akademy en fan 2006 ôf as bysûnder heechlearaar oan de Universiteit fan Amsterdam. Hy hat skiednis en filosofy studearre yn Grins en is yn 2004 promovearre yn de godstsjinstwittenskip. Foar syn proefskrift De gemaskerde God, François Haverschmidt en het Oera Linda Boek krige er de Mallinckrodtpriis foar de bêste Nederlânske dissertaasje op it mêd fan teology en godstsjinstwittenskip yn de ôfrûne tsien jier. Foar syn stúdzje Het rode tasje van Salverda (1998) krige er yn 2001 de Joast Halbertsmapriis fan ‘e Provinsje Fryslân.\nDe stúdzje Frysk yn Grins hat sûnt dit jier in nije opset yn de foarm fan twa nije stúdzjes: de bachelor Minorities & Multilingualism en de master Multilingualism. Hoe sjocht de stúdzje der no út en wat wie de reden foar de nije opset?\n‘Wy hiene hjir yn Grins by de stúdzje Frysk altyd wol aardich studinten. It maksimum wie in kear njoggen earstejiers, dat wie fantastysk. Dan hast sa’n bytsje rjocht fan bestean. Mar ek dan kin de stúdzje foar de fakulteit noch hieltyd net út. Stúdzjes krije troch it Ryk betelle op grûn fan it oantal studinten dat oankomt en nei ferrin fan tiid wer útstreamt. Dat is yn Nederlân in hiel burokratysk en strak systeem. Om lyk te draaien moat in bachelorstúdzje 25 studinten it jier rekrutearje. Dit hold yn ús gefal dus yn dat de fakulteit der op talizze moast en noch helte mear omdat studinten Frysk oer it algemien twadde stúdzje-studinten wiene; dêr krige de universiteit sowieso al gjin fergoeding foar. Dat wy bestiene op grûn fan it ûntsach en de goodwill dy’t de universiteit hie foar it Frysk as twadde Rykstaal. De situaasje feroare nei’t Ronald Plasterk yn 2010 in wet troch it parlemint loadste dy’t regele dat studinten foar in twadde stúdzje tenei in folle heger kolleezjejild betelje moasten, sa’n tsientûzen euro it jier. Us ynstream droege doe fuortdaliks op. Yn 2011 en 2012 hiene wy leau ik mar ien nije studint. Moatst trouwens al begripe – want dat hie der by de bûtenwacht noch wolris oan – dat wy folle mear studinten hiene as dy twa; der wiene ek âlderejiers en byfakkers. Doe’t ús fakulteit yn 2011/12 yn de jildpine rekke waard de situaasje pas echt nipend. Opheffing drige, net allinnich foar ús mar hjir yn de fakulteit gong it ek om Finoegristyk en Skandinavyske talen, dy’t der by eintsjebeslút no beide útreorganisearre binne (op Sweedsk nei).\nWy wiene der by de stúdzje Frysk oan ûndertroch gien as wy net de kont tsjin de krêbe smiten hiene. Wy soene earst meidwaan yn de nije oplieding Europeeske Talen en Kulturen, mar doe’t ik seach hoefolle formaasje dat foar Frysk skele soe ha ik alarm slein. Op termyn soene wy weromgean fan 3,5 fte nei minder as ien fte. Wy binne doe mei ús allen in aksje begûn. De studinten fan Skanomodu, de Ried fan de Fryske Beweging en ek de provinsje en lju yn De Haach ha ús dêrby ôfgryslik holpen. De studinten praten mei Twadde Keamerleden en der kaam in hantekenaksje. It resultaat wie yn safier in sukses dat ik by it universiteitsbestjoer komme moast. Dat hie net sa folle op mei dy aksje, mar ek net mei de offisjele status fan it Frysk as twadde Rykstaal. Asto sa nedich it Frysk oan de universiteit hâlde wolst, sykje do dan mar 100% eksterne finansiering, wie it sizzen. Doe bin ik, tegearre mei myn stêf, mei in plan kommen dat in oanskerping en útwreiding wie fan it spoar dêr’t wy earder al mei oan ‘e gong wiene. Wy fûnen altyd al dat wy de stúdzje wat mear fergelykjend meitsje moasten. Mar no moast it wol folle drastysker en ús plan hold úteinlik yn dat wy no in Ingelsktalige bacheloroplieding binne fan trije jier. Dy trije jierren wurde ornaris opfolle mei twa jier haadfakken en in jier lang frije romte en minoaren. Foar it Frysk fersoargje wy yn dy frije romte en minoaren no in Fryske track, sis mar in spesjalisaasje Frysk. Dy track is net ferplichte foar elke studint, mar ast it al dochst dan kinst in fol jier kolleezjes yn it Frysk folgje en kin dyn skripsje ek oer Fryslân gean. Ast dat ferlikest neffens hoe’t de stúdzje earst wie dan skeelt it net iens sa folle. Mei in ûntheffing fan de eksamenkommisje kinst sels noch mear Frysk dwaan. Der sitte bygelyks yn it programma twa fjildûndersykfakken (‘Into the Frisian laboratory’), dêr kinst ek in Frysk ûnderwerp foar kieze. De fiertaal yn de kolleezjes is no foar in grut part Ingelsk, mar ik fyn dat wol winst. De generaasjes dêr’t wy no kolleezje oan jouwe ha te krijen mei ynternasjonale konkurrinsje en it is fan belang dat se kwa taal net achter bliuwe. Wy hiene in model Nederlânsk en Frysk en dat is dus no Ingelsk en Frysk. Yn de Ingelsktalige twa jier sitte algemiene fakken, lykas skiednis fan Europeeske minderheden, sosjolinguïstyk, multilingualism, de multikulturele maatskippij en minderheidsliteratuer. Noch justjes foar de ferkiezings fan 2012 krigen wy fan steatssekretaris Halbe Zijlstra te hearren dat er ús plan spannend en kânsryk genôch fûn om ús in ynvestearringssubsydzje te jaan fan it ministearje fan ûnderwiis. Dy waard nochris oanfolle mei jild fan de provinsje en fan ús eigen universiteit. Wy moatte no sjen binnen seis jier lyk te draaien. In prachtige útdaging!’\nHoefolle studinten ha jimme yn it nije programma?\n‘Wy binne dit jier begûn mei tolve full programme-studinten. Dat wurdt oanfolle mei Erasmus-studinten dy’t in útwikselingsjier dogge. Us bûtenlânske studinten fine de stúdzje ‘Minorities en Multilingualism’ hiel nijsgjirrich. Dy minsken komme oeral wei, wy ha studinten út Kolombia, Japan, Argentinië, Itaalje, Ruslân, de Oekraïne. Fan de tolve studinten dy’t foltiids studearje komme der seis út it bûtenlân. Dat is fantastysk, want al dy nasjonaliteiten by-inoar jouwe sa’n stik ekstra enerzjy yn de kolleezjeseal. Ik ha dêr wol in moai foarbyld fan. Myn eigen kolleezje oer de skiednis fan Europeeske minderheden begûn ik ôfrûne septimber mei twa minderheden út Europa dy’t tsjintwurdich wrâldnijs binne: de Oekraïne en Skotlân. Yn de Oekraïne wolle guon Russysktalige minsken yn it súd-easten fan it lân har ôfskiede en oan de oare kant fan Europa hiene de Skotten it klearkrigen dat se foar ûnôfhinklikens fan it Feriene Keninkryk stimme mochten. Fuort yn it earste kolleezje kaam der nei tsien minuten in lette studint de doar yn, in famke. By neifraach bliek se ôfkomstich te wêzen út de Oekraïne, nota bene út Donetsk, dus midden út it oarlochsgebiet. Dan rint, om it sa te sizzen, de wrâldskiednis de kolleezjeseal yn. Soks makket ús programma wol hiel relevant foar studinten en ek hiel nijsgjirrich. Moatst dy ris yntinke hoe in push it jaan kin oan jonge minsken, oan jonge Friezen, om harsels ek yn dy kontekst sjen te kinnen en serieus nommen te wurden. Mar dy Fryske studinten ha wy dit jier spitigernôch noch net. Dêr wolle wy útsoarte wol op oan, wy fersoargje dizze oplieding ommers as ôfdieling Fryske Taal en Kultuer en sjogge it ek as ús earste opdracht om de stúdzje Frysk te tsjinjen troch dy te fernijen. En earlik sein, ik fyn de nije opset fan de stúdzje better by ús tiid pasjen as wat wy hiene. It is in geweldige ferriking ast as studint dyn eigen Fryske identiteit yn sa’n ynternasjonale, globale kontekst learst te besjen. Der is ommers gjin bettere manier om dy sels kennen te learen as troch dysels mei oaren te fergelykjen. Boppedat hast no ek as studint Frysk in bettere kâns om bûten de provinsje en ek ynternasjonaal oan it wurk te kommen. Ik tink dus dat it in kwestje fan tiid is en fan goede publisiteit om ek foar it Frysk de fuotten wer ûnder it gat te krijen. Wy sille yn de kommende jierren folle mear nei skoallen en eveneminten en ek mei in eigen website folle sichtberder op it ynternet wêze. De groep dêr’t wy ús op rjochtsje binne yn prinsipe alle skoalbern yn de fyfde en sechde klassen fan it middelber ûnderwiis.’\nWat is eins de relevânsje fan jim nije stúdzje?\n‘By myn witten is der net ien oare stúdzje yn Europa dy’t it sa ynrjochte hat as wy. En dat wylst de minderheden- en meartaligensproblematyk oeral yn ‘e wrâld spilet. Oeral binne naasjesteaten dêr’t minderheden oan ‘e râne fan sa’n steat stean. Dat kinne migrantenminderheden wêze, bygelyks Turken en Marokkanen yn de Nederlânske kontekst. Mar je hawwe ek de ‘localised’ minderheden, dy’t al hiel lang op in fêst plak yn in lân libje, mar dy’t, troch it ferlizzen fan grinzen of it ferskowen fan machtssintra, yn de krimpgebieten oan de perifeary fan dy naasjesteaten telâne kommen binne. Friezen hearre dêrby, lykas ek de Basken, Katalanen, Friuliërs, Kasjoeben, de Samen yn Noard-Skandinavië, om mar in pear te neamen. Friezen ha dy oanstriid miskien net sa, mar je wolle net witte hoefolle minderheden yn Europa net dreame fan of sels stride foar ûnôfhinkelikheid. Us stúdzje is der net op rjochte om dat stribjen te stypjen, mar earder om it serieus te nimmen en it te begripen.’\nBinne jimme no in folsleine stúdzje?\n‘Ja, absolút. Mear as dat sels, want yn de master kinst mear as ien kant út. Ast oan de universiteit in bachelor dien hast kinst oan de universiteit noch in master folgje en ek dy ha wy nij opset. De University Campus Fryslân joech de mooglikheid om sels in master te ûntwerpen. Doe ha wy tocht: wy besykje om tegearre mei de ôfdieling tapaste taalkunde in master multilingualism op te setten. Dat slút oan by wat de provinsje Fryslân wol mei syn kennis-hotspots, dêr’t ek ‘meartaligens’ ien fan is. Tsjinwurdich wurdt de wearde fan it Frysk ek folle mear sjoen yn wat je as meartalich mins op oaren foar ha, as yn it politike ideaal fan in takomstich ientalich Frysk Fryslân sa’t dat earder bestie. It wie in skuorren om it allegear foarinoar te krijen, mar nei’t we ferline offisjeus draaid ha, binne we dit jier offisjeel útein set. Ferline jier hiene wy alve studinten, dit jier 22. Wat it Frysk oangiet, ferline jier hat ien studint staazje rûn by de Afûk en de konklúzje is dat ek dizze master Multilingualism in mooglike rûte nei it Frysk ta is. Dit jier sitte der sân Fryske studinten yn, dy leare dêr gjin Frysk, mar wol oer Fryslân. As dy minsken op staazje gean dogge se dat op de Fryske Akademy, by Tresoar of by de Omrop, wêr’t de meartaligensproblematyk him mar uteret. Foar ús twa nije opliedings ha wy no sân man personiel, besteande út in Noarske (Nanna Hilton), in Katalaanske (Eva Juarros Daussa), in Dútser (Tilman Lanz) en fjouwer Friezen (Hanneke Loerts, Willem Visser, Anne Popkema en iksels). ‘\nIt Frysk bliuwt wichtich yn de nije stúdzje, begryp ik.\n‘Wy binne noch hieltyd gewoan in oplieding yn Fryske taal en kultuer. Ast de Fryske track folgest learst by ús learst it Frysk op it heechste yn Nederlân oanbeane nivo. Mar lykas sein, ek literatuer, skiednis en taalkunde fan Fryslân heare dêrby. Ast al dy fakken dochst witst genôch fan it Frysk om dermei fierder. Yn de master kinst dy dan spesjalisearje. Behalven de master multilingualism kinst ek in master Fryske letterkunde dwaan. Ik ha yn de ôfrûne jierren in stikmannich fan sokke studinten ôflevere. Yn prinsipe krijst dan in pear algemiene fakken oer literatuer en in healjier Fryske ynfolling (30 ECTS) en dat is dan echt spesjalisaasje. Dêrnei kinst, ast dat wolst, in PhD-plak op in Frysk ûnderwerp besykje te krijen.’\nWat kinne je letter mei de stúdzje Multilingualism en Minorities & Multilingualism?\n‘As de ôfstudearre minsken yn Fryslân bliuwe – dat wol sizze de minsken dy’t de Fryske track folge ha – kinne se mooglik by de Fryske Akademy of Tresoar oan ‘e slach en útsoarte ek by de provinsje en de gruttere gemeenten. Mar it ferfangingsferlet fan de Fryske kulturele ynfrastruktuer is fansels net hiel grut, miskien trije oant fiif minsken jiers. En dy ha fansels ek nochris konkurrinsje fan minsken út oare stúdzjerjochtings. It takomstich wurkterrein sil foar in grut part fan de ôfstudearre studinten lizze yn bestjoer en organisaasje en dan yn spesifike sektoaren, lykas dy dêr’t je jinsels yn dwaande hâlde mei kultuer, multikulturele problemen of meartaligensproblematyk. Studinten kinne bygelyks oan it wurk as adviseur op trijetalige skoallen. Mar fansels – en dat jildt likegoed foar de net Fryske al al Fryske studinten – lizze der ek nasjonaal en ynternasjonaal beropsperspektiven. Wy binne der optimistyk oer dat ús studinten oan it wurk komme. Elk minske is meartalich en neffens dat de wrâld globaler wurdt, wurdt er ek meartaliger en ûnsteane der problemen dy’t oplost wurde moatte. Dêr komt noch wat by en dat is dat wy – teminsten wat de Fryske arbeidsmerk oangiet – troch ús netwurk ticht tsjin it fjild oansitte. Dat jout kânsen want it paad nei wurk rint foar in studint tsjintwurdich fia staazjes. En dêr meitsje wy in soad wurk fan. Op it stuit besykje wy ek om dy staazjemooglikheden út te wreidzjen nei ynternasjonale organisaasjes, lykas Unesco of de EU.’\nHast geregeld kontakt mei Jarich Hoekstra, heechlearaar Frisistyk yn Kiel?\n‘Jarich en ik kenne inoar wol goed; wy sitte bygelyks tegearre ek yn de redaksje fan in tydskrift (Us Wurk). As ôfdielingen Frysk ha wy in kontrakt yn it ramt fan it Europeeske útwikselingsprogramma Erasmus. Alle jierren kin der in dosint fan ús nei Kiel en oarsom, om lêzings en kolleezjes te jaan. It is der troch al dy drokte in skoft net fan kommen, mar it stiet ûnderwilens wer op de aginda. Wy sille no moandei sjen wa’t dit kear nei Kiel mei. Ik lies yn Ensafh dat Jarich net botte jaloersk is op ús situaasje, mar yn prinsipe folget er yn myn eagen yn Dútslân itselde model as dat wy no keazen ha. Ek dêr is de stúdzje Frysk ommers allinnich mar mooglik trochdat studinten per definysje twa stúdzjes kieze. Ast yn Dútslân ek allinnich mar ien stúdzje folgje mochtst, dan soe ik noch sjen moatte wat der fan kaam. Wat algemiener steld, ek yn Dútslân kin komme wat hjir al langer oan de universiteiten oan de gong is, nammentlik dat it Angelsaksyske model fan rasjonalisaasje fan it ûnderwiis folge wurdt. Je moatte mei sa min mooglik begelieding en ynspanning (want dat kostet jild) sa grut mooglike groepen studinten betsjinje (want dat smyt jild op). Underwiis is in bedriuw, dat is it basisprinsipe. Tink dus net dat de oerheid it goed foar hat mei it ûnderwiis, it wurdt oer alle boegen ôfknypt en yn myn eagen faak ek op in folslein ûnferantwurdlike manier. In gefolch hjirfan is dat in soad spesifike ekspertize sneuvelet, bygelyks op it mêd fan lytse talen en yn it bysûnder fan it Frysk.’\nWat binne de reaksjes op de nije stúdzje?\n‘It soe wêze kinne dat guon minsken yn Fryslân fine dat wy it Frysk ferret ha. Dêr leau ik dus hielendal neat fan. Der binne wat histoaryske fakken sneuvele. By de âlde stúdzje lei in soad klam op de midsieuwen en dat is der in bytsje ôf. De winst is datst de moderne kultuerproblematyk fan Fryslân kennen learst en ek de feardichheid oanlearst om dy te analysearjen en belied te ûntwikkeljen. Earder waard sein dat je mei it Frysk net in soad koene, mar mei de nije stúdzje wurdt dat, lykas ik al earder sei, hiel oars. Wy ha ferline jier in pear bachelorkolleezjes proefdraaid en wy krigen goede feedback dêrop, út Kanada en út Sina wei bygelyks. Ik herinnerje my in famke út Kanada dy’t skreau dat se troch myn kolleezjes de meartalige situaasje yn Quebec no better oankoe.’\nKomme Fryske dialekten ek oan bod by de stúdzje?\n‘Wat oan bod komt by de nije stúdzje is hoe’t dialekten har foarmje en dan brûke wy it Frysk as foarbyld. De stúdzje is in stik minder beskriuwend en in stik mear problematisearjend wurden. En nee, de studinten kinne by ús net in kursus Noardfrysk folgje, mar se kinne wol in healjier nei Kiel om it dêr op te dwaan. Dêr helpe wy se dan ek by.’\nKinst wat mear oer dyn opliedings- en wurkachtergrûn fertelle?\n‘Ik bin net in Frisist fan hûs út, mar in histoarikus. Ik bin ta it Frysk kommen troch myn komôf. De tachtiger jierren wiene in hiele drege tiid, sawat elkenien dy’t skiednis studearre hie waard wurkleas. Yn dy tiid ha ik mei in pear oare histoarisy betocht om in tinkboek te meitsjen oer de universiteit fan Frjentsjer. Dy soe yn 1985 400 jier bestien ha. Dat is úteinlik in mânsk, ynternasjonaal boek wurden mei allerhanne artikels fan eksperts. Troch dat boek bin ik sa’n bytsje yn de Fryske wittenskip telâne kommen. In hoart letter krige ik in opdracht fan de Fryske Akademy om ûndersyk te dwaan nei de njoggentjinde-ieuske Fryske kultuer, in projekt dat úteinlik, jierren letter, laat hat ta myn Het rode tasje van Salverda. Undertusken wie ik ek dwaande mei in boek oer de Stichting Op Toutenburg yn Swarteweisein: Tot aandenken aan mijn moeder. Grootgrondbezit en filantropie te Swarteweisein. Dat boek is yn 1992 útkommen. En ûnderwilens wurke ik troch oan Het rode tasje, dat ik sels wol myn belangrykste boek oant no ta fyn. It hat lang duorre foar’t dat der lei. Om de holle boppe wetter te hâlden wie ik, om it sa te sizzen, hieltyd oan it multytasken en lei it wurk oan Het rode tasje faak stil. Ik ha yn dyselde rite noch in boek oer universiteitsskiednis fan Nederlân skreaun: Veranderingen in het hoger onderwijs in Nederland, 1815-1945, redaksje dien en skreaun foar in grou boek oer de skiednis fan Ljouwert en in boek mei artikels oer godstsjinst en literatuer útjûn: De God van Nederland is de beste. Underwilens wie ik ek al oan ‘e gong mei myn projekt oer it Oera Linda-boek. Troch Yme Kuiper syn ynspannings wie it my nammentlik slagge om in promoasjeplak by Teology yn Grins te krijen.’\nWat bisto no eins? Taalkundige, histoarikus of literatuerwittenskipper?\n‘Myn wittenskiplik spesjalisme is kultuer- en literatuerskiednis. Ik ha op dat mêd oer in hiel grut ferskaat oan ûnderwerpen skreaun, eins út alle ieuwen sûnt de sechtjinde en ek op mear as ien terrein. Troch myn oplieding as filosoof en histoarikus benaderje ik de literatuer op in mear kontekstuele manier as dat de measte literatuerwittenskippers dogge. In bytsje sa’t de ûndersykstradysje fan de Cultural Studies dat docht. De ferhâlding tusken kultuer en macht en ôflaat dêrfan dy tusken literatuer en nasjonalisme ynteressearje my bygelyks hiel bot. In soad fan myn wurk giet dêr ek oer. Dat jildt útsoarte foar myn dissertaasje oer it Oera Linda-boek, mar ek hiel bot foar Het rode tasje van Salverda. Yn dat boek beskriuw ik it ûntstean fan it byld fan de Fryske kultuer sa’t wy dat tsjinwurdich noch hieltyd werkenne: in provinsje mei in echte, eigen taal, bewenne troch allegear grutske, frije, sympatike dwerskneppels en mei in skiednis fan foar de berte fan Kristus oant juster. Dy konstruksje fan kultuer wie typysk in 19de-ieusk ding en je sjogge dat rûnom yn Europa groepen dy’t wy no algemien as taalminderheden erkenne op sa’n selde manier oan ‘de’ eigen kultuer kommen binne. Wat ynteressant is oan de foarming fan sokke etnyske minderheden troch har kultuer is de sosjale en politike kontekst dêr’t dat yn plakfynt. Altyd binne it elites, faak oanfierd troch de yntellektuelen ûnder har, dy’t de foarstap nimme. It fernijende oan Het rode tasje is dat ik troch sa te sjen ôfweevje mei in âlder idee oer Fryske kultuer en Fryske beweging, nammentlik dat de Fryske kultuer altyd al bestien ha soe en dat de Fryske beweging in bottom up beweging wie, fan minsken dy’t opkamen foar de rjochten fan dy ‘de’ Fryske kultuer. Ik beskriuw it folle mear as in kultuer dy’t optocht wurdt, brûkt wurdt, hieltyd op’e nij útfûn wurdt en foarm kriget yn de hannen fan lieders dy’t om allegear redenen minsken achter har besykje te krijen. Yn Fryslân giet it dan yn it earste plak om de Fryske elite út de earste helte fan de njoggentjinde ieu. Trochdat dy yn it nije Keninkryk der Nederlannen de Friezen fertsjintwurdige, hie dy der it measte belang by om dy kultuer ek ûnder wurden te bringen. Nei ferrin fan tiid ha oare, legere groepen yn de maatskippij de sizzenskip oer it Frysk oernommen en hieltyd fierder útwurke. Mar de kearn lei dêr. En noch altyd is dy dynamyk tusken lieders en de achterban ien fan de meast opfallende kenmerken fan de Fryske kultuer. It giet folle faker om de posysje fan de lieder as om de kultuer sels.’\nNei Het rode tasje hast dyn dissertaasje skreaun oer it Oera Linda-boek. Hoe sit dat eins mei dat boek?\n‘Ja, dat is ek sa’n typysk njoggentjinde-ieusk boek, mar wol hiel bysûnder. It wazemet in soartemint fan over the top-nasjonalisme út. It is skreaun yn sabeare Aldfrysk, it makket gebrûk fan allegear histoaryske boarnen en oerdriuwt dy grouwélich. Sadwaande hat it boek finaal de gek mei dat moaie Fryske nasjonalisme. Guon minsken hâlde it noch altyd foar echt. Mar it is it fiksje, literatuer dus. En sûnder mis is it ‘it’ boek út de Fryske literatuer dat it fierst trochkrongen is yn de úthoeken fan ‘e wrâld. It is oerset yn it Spaansk, Italjaansk, Súd-Afrikaansk, Russysk, Noarsk, Ingelsk, Frânsk, Dútsk. Mar alle kearen troch minsken dy’t it boek foar echt ferslite, dy’t mei oare wurden noch hieltyd leauwe dat de Friezen 4000 jier lyn oan de oarsprong stien ha fan alle blanke Europeeske beskaving, dat se de útfiners fan de demokrasy wiene, dat se laat waarden troch froulju en it mier hiene oan keningen en dat se der de meast ferljochte godstsjinst op neiholden dy’t je je mar yntinke kinne. Wat ik yn myn boek sjen litten ha is dat it Oera Linda-boek ûnderdiel wie fan in soart fan grap dy’t net útkaam is. De betinker wie François Haverschmidt, better bekend as ‘Piet Paaltjens’. Dat wie in frijsinnige dûmny dy’t in skoft yn it hiel ortodokske Foudgum boppe Dokkum stien hat. Hy krige dêr sa it mier oan de finen dy’t de bibel letterlik namen en dy’t leauden dat de wrâld net âlder wie as 6000 jier en dat Jezus echt op it wetter rûn hie dat er se geweken nimme woe. Dêrom hat er in boek makke dat der hiel âld útseach, mei gielmakke papier, hoekige runeletters, yn it alderâldst tinkbere Aldfrysk. Mar as je wat better seagen dan koene je der samar trochhinne sjen. Haverschmidt hie fermoedlik rekkene dat dat ek sa barre soe, dat der in publike diskusje op gong komme soe mei as útkomst dat it boek net echt wie. Dat gie net troch fral omdat in âld-learaar fan Haverschmidt oan it Ljouwerter gymnasium der yntrape en it boek begûn te ferdigenjen. Hy joech it út en skreau der allegear brosjueres oer. It ferhaal is dat er der op it lêst achterkaam dat er ferneukt wie en dat er him doe tekoart dien hat. Yn de tweintichste ieu is it boek op ‘e nij foar echt fersliten troch de Nasjonaal-Sosjalisten yn Dútslân. Dy hawwe it ek oerset yn it Dútsk: Die Ura Linda-Chronik. Nei de oarloch waard it op ‘e nij populêr yn New Age-rûnten. Ik krige ferline wike noch in mail fan ien út Kanada dy’t sei dat er de échte oplossing fûn hie. Dat giet hieltyd mar sa troch. Ik fyn it it meast bysûndere boek út de Fryske literatuer. It wie in grutte aardichheid om dêr in proefskrift oer te skriuwen.’\nWat hast no noch om hannen?\n‘As ik wat mear tiid ha soe, soe ik graach in boek skriuwe wolle oer ‘De Fryske tydskriften’. Dat soe in soart fan ferfolch wurde op Het rode tasje. Fryslân is hiel bysûnder trochdat wy hjir in hiel protte Frysktalige tydskriften hân ha, mear as hûndert, dy’t ek echt wat foarstelden. It Fryske literêre en kulturele libben spile him foar it grutste part ôf yn dy tydskriften. Der wiene hartstikke bysûndere blêden by, lykas De stim fan Fryslân, in krante fan it Kristlik Frysk Selskip fan foar de oarloch, dêr’t ek it wrâldnijs yn byholden waard of, út dyselde rûnte wei, it ienmanstydskrift fan Eeltsje Folkertsma Tsjûgenis. Foar de oarloch waarden boeken ek faak earst publisearre as fúljeton, bygelyks de boereromans fan Reinder Brolsma. De selsstannige boekpublikaasje is pas nei de oarloch echt trochset. It belang fan dy tydskriften is dat de Fryske mienskip – it gefoel dat wy mei ús allen by inoar hearre – dêr ta stân kaam is en ûnderholden waard. Dat is ek in algemien prinsipe. Printwurk is ien fan de grûnslaggen foar nasjonalistyske mienskipsfoarming. Tink mar oan Benedict Anderson syn ferneamde boek oer Imagined Communities. Optheden binne der noch mar twa tydskriften dy’t har dwaande hâlde mei Fryske literatuer: Ensafh en De Moanne. De Fryske ‘mienskip’ spilet him no ek folle mear ôf op it Ynternet dat fierhinne it plak fan it papieren printwurk oan it oernimmen is. De sosjale media en webpublikaasjes binne foar it Frysk stadichoan belangriker wurden as de kranten en de tydskriften.’\nWat fynst fan de Fryske literatuer fan no?\n‘Ik bin earder in leafhawwer fan poëzy as fan proaza. Ik fûn it dêrom wol in útdaging om yn de sjuery te sitten fan de lêste Gysbert Japicxpriis. It jûch my in goed idee oer de bridte fan de Fryske poëzy tsjintwurdich. Fryske poëzy kin, fyn ik, net allinnich kwalitatyf it besjen wol lije mar is ek tematysk hiel nijsgjirrich. De nijste bondel, Man en mem, fan Elske Kampen bygelyks is fantastyske, yn al syn beskiedenheid oerweldigjende poëzy dêr’t ik my amper fan yntinke kin dat dy net net yn it Frysk skreaun wurde kinnen hie. It berik fan dizze en oare poëzy is spitigernôch net grut, al hielendal net bûten Fryslân. It Frysk en de Fryske literatuer freegje om in soad goodwill. Moatst der in protte foar oer ha om se yn stân te hâlden. Ik bewûnderje Fryske skriuwers derom per definysje en ik fyn dat oaren dat faak te min dogge. De Fryske literatuer is foar de ynstânhâlding en it ûnderhâld fan de Fryske taal fan grutter en wêzentliker belang as bygelyks de Fryske Akademy of Tresoar.’\nWat moat der dien wurde om de Fryske literatuer mear ûnder de oandacht te bringen?\n‘Ik ha lêsten yn it ramt fan ‘Swalk’ by Tresoar op ‘e tekst west oer Kulturele Haadstêd en de Fryske literatuer. Ik tink dat Kulturele haadstêd kânsen biedt foar de Fryske literatuer trochdat der jild is en in ynfrastruktuer om yn in ynternasjonaal ramt te wurkjen, benammen mei oare minderheidsliteratueren. Mar maklik is it net. Talen sels binne makliker meiïnoar te ferlykjen as de literatuer yn dy talen. Tink dy marris yn: do wolst literatuer útwikselje mei de Basken. Dan moat der oerset wurde, mar hoefolle Friezen lêze Baskysk en hoefolle Basken Frysk? Dat makket it dreech om mei Fryske literatuer ynternasjonaal wat te dwaan. By de útrikking fan de Gysbert Japicxpriis hie ik alris foarsteld om in Europeeske priis yn te stellen foar minderheidsliteratuer en dat ha ik by ‘Swalk’ no nochris werhelle. It tink dat it echt in goed plan is. Dêrby giet it net sasear om de priis sels, mar om it hiele proses om dêr te kommen. Dan moatst yn oare minderheidskultueren en -literatueren minsken opsykje dy’t meidwaan wolle, oare skriuwers moetsje. Dan moatst dus ek oersetters fine en sjueryleden en politisy dy’t sa’n priis útrikke wolle. Koartsein, dan moast in hele ynfrastuktuer fan minderheidsliteraturen opsette. Dat is net sa maklik, mar as dat slagget hast de literatuer foarútholpen mei in prachtich literêr netwurk troch Europa hinne en hast boppedat in legacy foar Kulturele Haadstêd kreëarre. Miskien moatte der yn sa’n projekt ek oare foarmen socht wurde as allinnich literatuer op papier. Mear performance, mear twataligens, mear filmkes op Youtube, om mar in pear dingen te neamen. De moaiste literêre happening dy’t ik it lêste jier meimakke ha wie Faderpaard yn Ljouwert. Dat fûn ik echt sa briljant betocht om dy twa wrâlden byinoar te bringen, dy fan it hynstefolk en dy fan muzyk en poëzy. Echt oerweldigjend, mei Tsjêbbe Hettinga dy’t op film oanwêzich wie en gedichten foardroech, Nynke Laverman dy’t song en dan al dy prachtige hynders yn de arena. Dat wie echt in geniet om nei te sjen. Sokke foarstellingen jouwe lucht en biede kânsen, ek oan de Fryske literatuer.’


It plak fan Anne Feddema - de Moanne\nPublisearre op donderdag, 7 juli 2016 · Reagearje\nIt is drok yn de stêd. It liket wol of it oeral útferkeap is. Dêr komt by dat ús haadstêd somtiden krekt in bouput is. Oeral wurde te pas en te ûnpas strjitten iepen skuord. Wy wrakselje troch it ferkear yn ’e binnenstêd op wei nei ús ôfspraak mei Anne Feddema, keunstner, muzikant en skriuwer. Nei’t wy twa kear misride, fine wy it adres. Anne stiet bûten al op ús te wachtsjen.\nAnne, wêr binne we hjir?\n“Wy binne hjir yn myn hús op de Noordvlietstraat, in sydstrjitsje fan Het Vliet. Dit diel fan Ljouwert hat wat lêst fan in negatyf imago, mar it is ek in gemoedlike folksbuert. It is suver in doarp yn de stêd. Doe wy dit húske yn 1989 kochten, fielden wy hjir ús dalik thús. Dat wy hjir hingjen bleaun binne hat te meitsjen omdat wy honkfêst binne mar ek troch familiêre omstannichheden. De bern binne hjir opgroeid en dan ferkas je net gau. Ik wenje hjir, mar it is ek myn skriuwersplak en atelier. Wy libje ûnder, mar op souder is myn kreative plak.”\nNei de tee geane wy in etaazje heger en komme yn in doalhôf mei romten fol gitaren, keyboards, skilderijen mar foaral boeken. In hiel soad boeken.\nHjir stean myn ynstruminten, myn skildersattributen, myn muzykynstallaasje en boeken. Dit is myn plak. Dochs is it nuver dat ik myn grutste literaire suksessen hjir net skreaun ha.\n“Ik fiel my hjir senang omdat ik alles by de hân ha. Hjir stean myn ynstruminten, myn skildersattributen, myn muzykynstallaasje en boeken. Dit is myn plak. Dochs is it nuver dat ik myn grutste literaire suksessen hjir net skreaun ha. Sa wûn ik de Gysbert Japiks priis foar ‘Reidhintsje op ’e Styx’ dat skreaun is yn Spanje en foar ‘De Trienen Foar Cheetah’, dêr’t ik de Rink van der Velde priis krige, haw ik skreaun yn Berlyn.”\n“Ja, ik ha dêr oardel jier wenne. Berlyn is in apart en ynspirearend plak. Ik hierde dêr in appartemint en ien kear yn de moanne kaam myn frou del. Mei bus of trein, wy ha gjin auto. Al rille gau stie dat appartemint fol mei keunst en boeken, want ek dêr begûn ik te sammeljen. Fan sa’n plak meitsje ik myn plak.”\n“Ik lústerje in soad nei klassike muzyk. Dat doch ik op Spotify. Ik ha ek perioaden dat jazz myn foarkar hat en somtiden is it flamenko. Mar ik draai ek CD’s mei âlde Britpop sa as The Kinks en Small Faces en bands as Blur en Nirvana.”\n“Nee, ik wol neat feroarje, mar sa no en dan moat ik hjir wat oarderje. Dan meitsje ik wêr ‘system in madness’. Dus romje ik wat op en sko ik balen tekenpapier en dizze rôlen skuorpapier oan de kant.”\n“Ja, dat is prachtich spul om op te skilderjen. Ik ha it bedriuw wat dit fabrisearret, frege at se ek wat oer hienen en sa krige ik in pear rôlen. Fergees. Krekt as dit karton fan ‘kant en klaar maaltijden’. Is ek geweldich om mei te wurkjen.”\nAnne jout ús in rûnlieding troch de keamers. Romten fol mei keunst. En by elts skilderij hat hy in ferhaal. Oer it materiaal, oer de kleuren, oer de makker. Wy krije in privee masterclass keunstskiednis. Nei in noflike middei lit Anne ús út en wy minge ús wer yn it spitsferkear. ‘In moaie dei’ preuvelet Paul tusken it flokken op oare automobilisten. In moaie dei, yndie.


Wurkgroep wol amtners yn Drylts hâlde | Omrop Fryslân (advertinsje)\nWurkgroep wol amtners yn Drylts hâlde 21 aug 2015 - 16:20\nDe wurkgroep Sintrale Húsfesting fan Drylts wol dat it kolleezje fan de gemeente Súdwest-Fryslân de opsje om in diel fan de meiwurkers yn Drylts te hâlden serieus ûndersiket. Nei de gemeentlike weryndieling is in part fan de amtners yn Drylts wurkjen bleaun. Yn it eardere gemeentehûs fergaderje ek de gemeenteried en de riedskommisjes. It kolleezje hat nei in ûndersyk nei sintrale húsfesting fan de amtners konkludearre dat it better is om dat yn Snits te dwaan.\nNeffens de wurkgroep is yn it ûndersyk nei in foarkar foar Snits taskreaun en is nea serieus sjoen nei de mooglikheid om ek yn Drylts te bliuwen. De wurkgroep bestiet út in groep fan ferûntrêste ynwenners fan de gemeente.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: DryltsamtnershúsfestingView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 21-08Kariljon Drachten wurdt foar 13.000 euro opknapt 21-08Studinten krije foarljochting oer brânfeilichheid Besjoch ek...\nProvinsje Fryslân wol jongere amtners 29 nov 2016 - 21:59 De provinsje Fryslân moat ferjongje. Dat wol alteast Deputearre Steaten. De gemiddelde leeftiid fan de meiwurkers by de provinsje is op it stuit... Húsfesting fan statushâlders yn Fryslân ferrint dreech 28 sep 2016 - 11:54 Fryske gemeenten en wenningboukorporaasjes hawwe muoite mei it húsfestjen fan statushâlders. Dat blykt út ûndersyk fan Omrop Fryslân. Sifers fan... Bever sjoen tusken Drylts en Snits, twadde yn Fryslân 23 sep 2016 - 18:15 Yn it wetter tusken Drylts en Snits swimt sûnt koart in bever. Oant no ta wie der mar ien bever yn hiel Fryslân. It Fryske Gea pleatse in webcam... Oane Galama wint Fryslân Cup yn Drylts 24 aug 2016 - 21:39 Fierljepper Oane Galama hat mei in werhelling fan syn persoanlik rekôr de Fryslân Cup yn Drylts wûn. Hy ljepte 21.16 meter. De wedstriid yn Drylts... (advertinsje)


(Trochwiisd fan Sivyl rocht)\nIt rjocht kin op ferskate manieren opdield wurde. In wichtiche ferdieling is de twadieling yn it boargerlik rjocht en it publykrjocht. Dizze ferdieling is basearre op it ûnderwerp dat it rjocht regelje wol: it ferkear tusken boargers ûnderling en tusken boargers en saken, of tusken boargers en oerheid of oerheden ûnderling. Ek kin it rjocht yndield wurde yn materieel en formeel rjocht.\nUntfongen fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Boargerlik_rjocht&oldid=965123"