In bysûndere boereroman\nIt romantsje slút in stikhinne oan by de literêre koade fan destiids. It is in boereroman, lykas hast alle romans fan doe. It is ek, lykas it wurk fan Brolsma, nochal los fan konstruksje, it liket op in samling sketsen oer deselde húshâlding. Earst as de trije fammen fan 'e Feikema's ferkearing krije, komt der wat tried yn it ferhaal. Oanslutend by de doetiidske ‘nije moade’ is it yn 'e notiid skreaun.\nMar dan hâlde de oerienkomsten mei oar proaza ek sawat op en begjinne de ferskillen te tellen. Wis, it is in boereroman, mar wat in ferskil mei De gouden swipe of Sate Humalda! Hjir gjin út 'e ierde woeksen boer dy't as in held út in âlde saga tsjin it needlot wrakselt, mar in man dy't it libben nimt sa't it op him takomt. Stoart in boer as Haitze Holwerda syn wrâld hast yn as it him tsjinwierret - o irony! it wierret him krekt mei -, Feike Feikema is net in sprút benaud fan tsjinstuiten: hy is fan stroppen de man wurden, seit er. Ek op it stik fan 'e ferkearingen fan syn dochters is Feike ploaiber. Hy is it mei de kar fan net ien fan trijen iens, mar hy berêst deryn. De opheging fan 'e boerestân en it boerefak binne fierhinne ôfwêzich, en dêrmei de krampeftigens dy't by oare boeren - alteast yn 'e literatuer - ta healwize oanslaggen laat, lykas Douwe Wallinga dy't syn soan healdea slacht (De gouden swipe) en Fokke Hoara dy't út wraak de pleats fan 'e âlden fan syn eardere faam keapet (De Hoara's fan Hastings).\nHoe oars binne ek de aventoeren yn dit romantsje, gjin los-brekkende bollen, hynders op 'e rin, heabroei, tongblier, kolyk of wiete hjersten dy't foar in poarsje ‘needlot’ soargje moatte dêr't de boer-wrakselder tsjin opbokse moat, mar út te riden nei Hollân mei it toanielselskip, nei de TT-races te Assen, fleane! Hoe oars ek it taalgebrûk, dêr't de ynternasjonalismen\nnet langer yn mijd wurde. It tilt op fan wurden as - alfabetysk -: air, alliteraasje, attinsje, bûdoir, sjarmant, deklamaasje, demokratysk, eksintrike, ekstaazje, elite, funksjonaris, gentleman, ensfh. Meiïnoar binne der in lytse hûndert fan sokke fan komôf frjemde wurden yn it boekje te finen.\nDe trije dochters binne absolút net dwaande har ta te rieden op in takomst as boerinne. Se hawwe hiel oare ambysjes, Fokje wol bewaarskoallejuf wurde, Froukje wol masineskriuwen leare en boekhâlden, se woe wol gymnastyklearares wurde en ek wol dûnslearares. Geeske, de jongste, hat in artistike ynslach, dy sit te fervjen, te houtbaarnen, te weevjen, dy pielt mei literatuer en wol by einsluten wol sjoernalist wurde. De mem, Houkje, hie it leafst dat de fammen mei ien fan ‘stân’ trouden, as it knypt hat dy it heger yn 'e kop as de dochters. By einsluten trouwe twa fan 'e trije dochs mei in boer, en dy wurde, sa't it him oansjen lit, ridlik lokkich. Geeske trout mei de gemeentesiktaris, en se fielt har deaûngelokkich as se in bern krijt. Dêrmei bliuwt dit boek yn syn suggestje dochs in boereroman: mei in boer út 'e krite trouwe jout lok, it houlik mei in yntellektueel út Hollân bringt ûngelok.\nYn it ôfwizende oardiel oer de NSB komt grif de destiidske kontroverze tusken de SS en de NSB oan it ljocht. De Nederlânske SS-ers seagen op 'e NSB-ers del. De man dy't him posityf oer de NSB utert, is de gemeensiktaris Tako Gratama dêr't Geeske mei trout. Tako is in út Hollân wei weromkearde yntellektueel, dy't wakker opjout fan 'e trêften fan it plattelân, mar yn wêzen it plattelânslibben net ferstiet. It docht nammers al gau bliken dat Tako in fint fan neat is en letter komt ek noch oan it ljocht dat er yn Hollân skulden makke hat. Tako praat fan it ‘aristokratysk begjinsel en it liederskip,’ sa't him dat ‘natuerlik yn de rin fan 'e skiednis troch de geslachten hinne bewiizge en iepenbiere hat.’ De skriuwer tekenet oan dat Geeske him mei ferearing oansjocht..., hy tinkt der sels grif oars oer. Foar him binne de krêften net ‘útbalansearre yn in prachtich\nharmoanysk evenwicht,’ mar hy sjocht it libben as in trochgeande striid dêr't it âlde yn fergiet en it nije opkomt. De grutte boeren fan it doarp Noarderein hawwe de iene nei de oare belies jaan moatten. De neiteam fan in wees út it kleaster, dêr't ornaris wat smeulsk oer praat wurdt, en fan 'e twadde dochter fan 'e fetweider sil it takomstige laach fan hearskers foarmje. De skriuwer - en fansels net needsaaklik de minske Douwe Kiestra - liket sosjaal-darwinist te wêzen. Yn de ‘survival of the fittest’ komme persoanen dy't it libben oan kinne, lykas Sibbele en Frouk, boppenoan. Swakke figueren as Geeske en Tako bedarje yn it leech.\nDe ûntfangst by it publyk\nDer wurdt ferteld dat Simke Kloosterman De froulju fan de fetweider mei de tange oanpakt en yn 'e kachel smiten hat. De frijmoedigens yn it seksuele koe se net ferkropje. Dy anekdoate berêst net op wierheid: Simke wie al dea en begroeven doe't it boek ferskynde.\nNo soe dat op himsels hinnebruie meie: men moat de stro net om in aai bedjerre, as men dêrmei in saak dúdlik karakterisearje kin. Mar dat is hjir net it gefal. De anekdoate is net allinnich histoarysk ûnwier, hy is der ek as symboalyske ferbylding fan 'e destiidske ûntfangst by it publyk by troch. Der is feitliks mar ien fan 'e kritisy fan 'e earste printing yn 1939 dy't swier tilt oan 'e frijmoedigens yn it seksuele. J.K. Dykstra skriuwt: ‘Tot nog toe konden wij èlk Fries boek zonder schroom aan iedereen te lezen geven. Men behoeft geen zedelijkheidsmaniak te zijn, om bij dit boek scrupules te hebben...’ Kritisy as S.D. de Jong en H.K. Schippers binne fan betinken dat Kiestra foar itselde wat minder bot útfalle kinnen hie en itselde of mear berikke. Mear wurden meitsje se der net oan smoarch. W. Kok seit: ‘Mar it is op 't lêst gjin berneboek en it is ek yn dizze passa-\nges sober, earlik en direkt, sûnder de sentiminten fen gûn ljue to kideljen.’ De kop yn 'e Ljouwerter Krante ‘'n Schokkend boek uit de kuise dertiger jaren’ boppe in artikel by gelegenheid fan 'e twadde printing jout dan ek in falske suggestje. Sa slim binne alteast de resinsinten net stroffele oer de seksuele frijmoedigens.\nMiskien hie men ferwachtsje meien dat Kiestra omreden fan syn boek ôfseame wie troch de sedelikheidsapostels, ommers B.R.S. Pollema krige in pear jier earder de folle mjitte oan fermoanning oer him útstoart doe't syn ferhalebondel Lok en lijen yn 't ljocht kaam. E.B. Folkertsma prate fan de ‘forwoastende wirking’ dêr't dit boek sines ta dwaan kinne soe. Mar der binne grutte ferskillen tusken de ferhalen fan Pollema en it romantsje fan Kiestra. By Pollema giet it gauris oer troude lju dy't bûten de pôt pisje, of dêr alteast risselwaasje ta meitsje. By Kiestra binne it ûngetroude lju. In oar ferskil liket my noch wichtiger. Pollema syn figueren binne swakkelingen, dy't út ûnfrede mei har bestean oan it dwalen reitsje en op 'e siik nei wat hâldfêst en lok yn 'e earmen fan in oarenien fersile. Dat pessimisme, dat sleauwe en lakse, dat koenen de kritisy fan destiids net daaie. En nammers ek nei de Twadde Wrâldoarloch noch waard easke dat in literêr wurk posityf tsjinoer it libben stie. Om dy reden waarden bygelyks de fersen fan G.N. Visser (1949) ôfwiisd. En fan pessimisme kin men Kiestra absolút net beskuldigje, De froulju fan de fetweider kin men in fitalistysk boek neame, it fitale, it libbenskrêftige wurdt ferhearlike.\nNee, dy te ‘botte útfallen’ fan Kiestra meitsje de kritisy har net sa drok om. Folle mear soargen meitsje in pear fan 'e kritisy, De Jong en Schippers, har oer in oar aspekt fan 'e roman, te witten dat fan 'e driging fan in nije tiid dy't oer Fryslân komt en de plattelânske seden ûnderstek docht. De Jong hat it oer ‘de driging fen de tobritsenens fen it Fryske doarpslibben, dêr't ymportearre ûntjowing en folksriemens mar nea meimankoar\nyn harmonije komme kinne...’; ‘Alle trije fammensbern habbe tiden, det it der op liket ef hja scille nettsjinsteande hjar U.L.O. en húshâldskoalle, ef faeks krekt hjirtroch, út it goede spoar reitsje.’ Schippers: ‘Boererealisme is dit forhael fen Feike Fetweider en syn fjouwer (!) great-dochters, dy't yn hjar hâlden en dragen, hjar tinzen en winsken sokke sprekkende foarbylden binne fen gûn fen 'e hjoeddeiske plattelânsjongerein, dy't troch de oerfloed fen net-forwirke kultuer ef ljeaver sivilisaesje it spoar bjuster rekke binne en alle kanten út kinne, de goede like goed as de forkearde.’\nWat in pear generaasjes letter posityf wurdearre wurdt yn Kiestra syn boek, de eigentiidskens fan it ferhaal, de fûlens wêrmei't benammen dy trije jonge froulju diel hawwe wolle oan it folle libben yn al syn fasetten, dêr wienen guon kritisy yn '39 wat skou fan. Dy noed om de ‘net-ferwurke útlânske kultuer’ wie destiids nammers frij algemien by de literêre kritisy. Wat by dy besprekkers fan De froulju fan de fetweider de trochslach jaan sil om it boek dochs by einsluten posityf te wurdearjen, is dat alteast twa fan dy trije froulju de goede kant oer falle, se wurde boerinne en se ha, mei men oannimme, langer tiid noch oanstriid ta Ingelske dûnsen en masineskriuwen. Sa besjoen is de sekssêne fan Sibbele en Frouk tige funksjoneel, hy - ofleaver de neisleep - soarget derfoar dat Frouk wer yn it goede spoar komt.\nBy de ûntfangst fan it boek binne no inkeld de resinsinten te praat kommen. Wat wie it oardiel fan it lêzerspublyk? Dat wit men net, men kin der op syn bêst fermoedens oer hawwe. Men kin de te ferwachtsjen ûntfangst in stikhinne ôfliede út 'e analyze fan it boek. Nei alle gedachten is De froulju fan de fetweider troch it grutte publyk minder wurdearre as De gouden swipe, Peke Donia en De sûnde fan Haitze Holwerda. De froulju fan de fetweider hat net in sintraal konflikt tusken goede en kweade personaazjes, dêr't de lêzers harsels emosjoneel yn bejaan kinne. It boek is ûnsentiminteel skreaun, de figueren binne\nheal goed - heal ferkeard, in sintraal konflikt ûntbrekt. De massalêzer wol widze wurde op 'e weagen fan 'e emosjonaliteit, hy wol in simpel ferhaal mei ienfâldige en dúdlike opposysjes, mei in ferteller dy't him ynflústert wat er moai en mâl fine moat. Sa'n lêzer sil troch Kiestra syn boek grif teloarsteld wurde.\nDat is fansels allegearre ûnderstelling. Bewizen binne der net. Wol kin men it feit dat it boekje no earst foar de tredde kear printe wurdt hâlde foar in bewiis fan de oer 't algemien koele ûntfangst. De sûnde fan Haitze Holwerda en De gouden swipe binne folle faker werprinte. Ek seit it feit dat de nammen fan Brolsma, Haisma, Van Houten, Brouwer by it grutte publyk folle bekender binne as dy fan Kiestra yndirekt wol wat oer de wurdearring fan syn romantsje.\nDe froulju fan de fetweider waard yn 1970 in twadde printing fan makke. Ik tink dat dat bard is út de gedachte wei dat dit boek om syn literêre wearde bliuwend oanwêzich wêze moast, en net om't der by it publyk sa folle fraach nei wie - sa't it nei alle gedachten ek mei dizze tredde printing gien is. Fan dy twadde printing binne mar trije resinsjes te finen. Dat wiist der yn alle gefallen net op dat de redaksjes it in wichtich boek fûn hawwe. Folle nije sjenswizen komme de resinsinten net mei, en dat leit wol foar de hân, dêr is it boek winliken te simpel en te rjochtút foar. De resinsint fan 'e Leeuwarder Courant tinkt dat de tendins fan it boek de lju yn '39 net oanstien hat. Foarst komt er op 'e ôftakeling fan it boerelibben yn 'e roman en twad op it ûntbrekken fan 'e moraal. Ik bin it mei him iens dat dat foar de lêzers (en de resinsinten) grif slimmer dingen west hawwe as dat bekfol seks. De resinsint fan 'e Drachtster Courant hat him steurd oan 'e ferteller dy't soms net werjout wat de personaazjes tinke, mar wat himsels tinkt. Mar dat wie no ienris de skriuwmanier fan destiids: de ferteller fertelde ek bûten syn persoanen om en joech syn miening en soms syn moraal. Wy kinne ús moderne lêshâlding fansels net\nsamar oannimme tsjinoer âldere wurken, dan sille wy dochs besykje moatte om ús wat oan te passen. En fierder, mar dat is persoanlik, ik hear Kiestra folle leaver preekjen as Brolsma. Brolsma is my gauris te ompankoekbakkerich en te krintewagerich, wylst Kiestra oardielet mei in wissichheid as wie er ús Leaven Hear sels.\nDizze tredde printing is basearre op 'e earste printing fan 1939. Allinnich foar de pleatsing fan 'e wy trigels is ek de twadde printing rieplachte. It doel wie, lykas by alle dielen út dizze rige, om it wurk om te staverjen nei de tsjintwurdich gongbere stavering ta, mar dêrby safolle as mooglik en winsklik wie it taalgebrûk yn wêzen te litten en inkeld dúdlike flaters en fersinnen, en eventueel ek ynkonsekwinsjes te korrizjearjen.\nIt omstaverjen fan it boek fan Kiestra waard ynsafier ferienfâldige, dat Kiestra grif de yntinsje hie om it algemiene Frysk te skriuwen, en net syn eigen Legeaster dialekt. Soks docht - yn it negative - bygelyks bliken út 'e ôfwêzichheid fan Legeaster foarmen as diend, hând, sjoend. Mar ienris komt sa'n mulwurd op ‘n’ mei in oanplakte ‘d’ foar, nammentlik yn sleind, yn 'e formule ‘heind en sleind’.\nOm't Kiestra sa dúdlik op it standertfrysk doelt, binne destiidske staveringen as njunken, wirk, ginst sûnder mear korrizjearre nei de no gongbere stavering en foarkarútspraak ta. Om deselde reden binne staveringen fan twalûden dêr't men net oan sjen kin oft se destiids ‘brutsen’ waarden, no sa stavere dat se de ‘standertútspraak’ suggerearje.\nBy dûbletten yn 'e taal/stavering lykas hynder/hynsder, donker/dûnker is keazen foar de foarm dy't it faakst foarkaam.\nLytse flaterkes lykas hâldt (ymperatyf) y.s.f. hâld, op in paad y.s.f. op 'en paad, út 'e riden y.s.f. út te riden, fernijdt y.s.f. fer-\nnijt, dat taalflaters wêze kinne, mar dêr't men foar 't neist fan tinke soe dat se ûntstien binne troch ‘staveringsbetizing’, binne korrizjearre. Sa ek gefallen fan ‘staveringsûnkunde’, bygelyks boassel, kaddet y.s.f. boarstel, kardet.\nFansels soe it by (guon fan) de boppesteande gefallen ek gean kinne om printflaters, mar it like ús gefaarlik ta om in ôfwikende taal-/staveringsfoarm al te gau as in printflater te wurdearjen en mar stilswijend te ferbetterjen. As printflaters hawwe wy wol ynterpretearre foarmen as konklûzje y.s.f. konklúzje, fjûrret y.s.f. fjurret, Boarte y.s.f. Boate, Ykema y.s.f. Ygema en it gauris trochinoar heljen fan der en dêr.\nDe winsk om it taalgebrûk safolle mooglik yn wêzen te litten, hat der oan 'e oare kant ek ta laat dat dúdlik ‘min Frysk’ lykas it ein, oarder en rigel, op iens en noed stean foar stean bleaun is. It giet hjirre net om flaters fan Kiestra sasear, mar om flaters fan gâns Fryske skriuwers en praters. Ek it wifkjen tusken tiidwurdsfoarmen op -eare en -earje, dat de hiele mienskip fan Fryskpraters en -skriuwers docht, is net besljochte troch ien foarm te kiezen. Fierders is de ‘u’ stean bleaun yn tiidwurdsfoarmen as tsjuch, fljuch en is de ‘i’ bleaun yn û.o. milhûs - dat op advys fan 'e wurdboekstêf fan 'e Fryske Akademy, dy't wy oer in stikmannich twivelgefallen rieplachte ha.


Bûtenpost kampioen sneonamateurs | Omrop Fryslân Skip to main content\nBûtenpost kampioen sneonamateurs 18 maaie 2005 - 14:22\nBûtenpost waard tiisdei kampioen fan de tredde klasse B by de sneonamateurs. Bûtenpost wûn de beslissingswedstriid mei 2-0 fan Feanwâlden. Al nei 5 minuten stie Bûtenpost op in 1-0 foarsprong, troch in doelpunt fan Dorjan Berisha.\nDat like ek de einstân te wurden mar yn de 90e minút krige Feanwâlden in penalty. Jelmer Sijtsma krige de bal yn de goal, mar dat doelpunt waard ôfkard. Mark Broersma makke de 2-0.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 18-05Flylân oerlibbet bestjoerskrisis 18-05Swiere kaakslach yn Balk Besjoch ek...


Palmyra - Studio\nPalmyra is in âlde stêd yn Syrië, oprjochte yn ien fan 'e oases fan it noardlik diel fan' e Syryske woastyn, oan 'e foet fan' e Jabal-Abu-Rujmain Massif (sawat 215 km noardeastlik fan Damaskus). No op it plak is de stêd Tadmor (Arabysk. ????).\nRuinen fan Palmyra a\nRegion b Arabyske lannen\nRegistrearre: 1980 sesje\nin namme as offisjeel opnommen\nb As offisjeel registrearre troch UNESCO\nDe Grykske namme Palmyra ( ??????? ) is in oersetting fan 'e orizjinele Aramatyske namme Tadmor (palm).\nIt heart by de UNESCO-wrâlderfgoedlist.\nDe earste spoaren fan minsklike delsettings hearre ta de Neolitikus (sawat 2000 foar Kristus).\nXIX ieu. BC e - de earste melding fan de oasis fan Tadmor yn 'e klaune kuneiform. Dizze namme is ek fûn yn it Alde Testamint ( 2 Pairs 8.4 ) - yn ferbân mei it bouwurk dat kening Salomo yn 'e woestyn liedt (Tadmor wie de meast eastlike stêd fan syn steat). Yn dy tiid waarden dizze lannen bewenne troch de Aramatyske semity-stammen, letter waarden nomadyske stammen fan 'e Arabyen ferskynd. Har assimilaasje iepene hannelsrûtes tusken Mesopotamia en de Middellânske kust, ynstee fan 'e >\nFan 'e 2e ieu. BC e. De súdlike tûken fan 'e Grutte Seide Road rûnen troch Tadmor. De plichten dy't op transithannelers oplein binne binne de boarne fan de grutste ynkomsten foar Tadmor wurden. De delsetting begon stadichoan om de funksjes fan 'e stêd te krijen. De wearde hat noch mear yn 'e earste ieu ferhege. n uh, doe't it wie oan 'e râne fan it Romeinske Ryk en Parthia. It wie doe dat de namme Palmyra ferskynde.\nYn 'e tiid fan keizer Tiberius erkende Palmyra de Romeinske oerhearsking, mar bewarre autonomy.\n129 - Keizer Adrian joech Palmyra de status fan in frije stêd, en yn 217, foar Septimius Severus, krige se de status fan in koloanje, dy't syn ynwenners mei Romeinske boargers ôfskaft en frijlitten fan beteljen fan belestingen. Tempels en iepenbiere gebouwen (agora, termen, teater, ensfh.) Groeide.\nDe peaks fan Palmyra 's heuvels falt op' e twadde helte fan 'e 3e ieu, doe't it haadstêd fan' e state waard stifte troch de kommandant fan 'e Romeinske legers yn Odenat East. Troch foardiel fan 'e swakke fan it ryk, begon hy syn eigen belied en bewapene útwreiding te folgjen.\nNei de dea fan Odenat krige de macht oer syn widdo, Zenobia, dy't socht om de formele yntsjinjen nei Rome te brekken. Troch syn aktiviteiten (ferovering yn 'e Midsieuwen, mei syn eigen munt, de ferkundiging fan it ryk) soarge de Romeinske yntervinsje. Yn 273 fersloegen de legioenen fan Aurelianus de troepen fan Zenobia en ferovere de stêd, dy't har ynwenners ferfoelje om in grutte beheining te beteljen, en de keninginne waard troch de strjitten fan Rome ûnder it triomf fan Aurelianus liede. De werhelle opstân tsjin Rome die yn 'e folsleine plunder en ferneatiging fan Palmyra.\nDêrnei hat de stêd nea de eardere geweldigheid nea werhelle. It bleau it provinsjale sintrum fan hannel en de militêre garrison, benammen it tsjinne as militêre kamp yn it ferdigeningssysteem fan keizer Diokletian (begjin fan 'e 4e ieu).\nHjir waarden de garrisons: Romeinske, Byzantynske en Umayyadkalifat.\nUteinlik waard Palmyra ferwoaste troch de Arabieren (744) en it ierdbeving. Yn de lettere ieuwen bestie der as semi-nomad-ôfdieling, ferlern yn 'e woestyn. De nije ûntdekking foel ein oan 'e ein fan' e XVII ieu, fan 'e XVIII ieu. Hjir begûn de argeologyske opgravings.\nNo, yn it ramt fan de Palmyra oaze, is de spontaan ûntwikkele stêd fan Tadmor (sa'n 40.000 ynwenners). It is in wichtige transportnûb, de befolking wurdt brûkt op it gebied fan tsjinst en toerisme. Yn 'e omkriten - de loftbasis en de maksimale feiligens finzenis.\nPalmyra is ien fan 'e grutste argeologyske siden fan' e wrâld (gebiet - sa'n 50 hektare). Troch de ynspanningen fan 'e Britske, Frânsk, Dútsk, Switserske en Poalske argeologen iepenje, benammen bouwurken fan' e bloeitiid fan 'e stêd, dy't eleminten fan hellenistyske keunst kombinearje mei lokale aramatyske tradysje, lykas de oerbleaunen fan' e saneamde. "Diokletian's Camp"\nGravestone bust fan in frou. Palmyra, II Art., Britse Museum\nDe bêste bewarre struktuer op it grûngebiet fan Palmyra is it Tempel fan Baäl (Bela; de wichtichste godstsjinst yn it pantheon fan Palmyriërs), leit yn it súd-eastlike part fan it kompleks.\nDe yngong nei de âlde stêd giet troch in rekonstruearre monumintale bôge. Doe't it ferbûn mei de timpel in oantal kolommen wie, bleau allinich yn fragminten. De fuortsetting is de kolonnade, rjochting oan it noardwesten rjochting, dy't de haadstrjitte fan 'e stêd beskiedt. Op in ôfstân fan likernôch 1/3 fan 'e lingte wurdt sterke tetrapilon, dy't ek ûnder rekonstruksje is, opheft. De krúswei liedt yn 'e rjochting fan' e agora (súdwesten) en de timpel fan 'e reade godstsjinst Baal Shamin (Baal-Sjamin, noardwesten). Oan it suden fan 'e sintrale kolonnade is in teater.\nYn it westlike diel fan it argeologysk kompleks binne de oerbliuwsels fan it "kampioenskip fan Diokletianus" mei de timpel fan 'e goadinne fan' e wrâld Allat iepen, syn symboal wie de liuw dy't de gazelle beskermet (in stiennen byld fan dizze timpel is ynstalleare foar it Museum fan Palmyra).\nSúdwesten fan 'e stêd, yn t. "Delling fan 'e Grêven", in oantal atypyske gebouwen binne bewarre bleaun - stiennen tuorren fan' e 1e ieu foar Kristus binne frijwat pleatst, plechtich yn plan. - Earste IIe ieu. Yn har ryk fersierde (benammen portretten fan 'e dea) ynterieurs, sarken mei de lichems fan' e deaden waarden bewarre bleaun.\nDe keunst fan Palmyra is karakterisearre troch in kombinaasje fan eastlike en westlike ynfloeden en foarmen, dy't in nije unike yntegriteit makke.\nDawn yn Palmyra\nTema fan baal\nDe figurative betsjutting fan 'e namme "Palmyra"\nYn 'e moderne Oekraynske, " Palmyra " is de nominale namme fan stêden, wêrfan de arsjitekt beynfloedet mei lúkse en monuminiale.\nNoardlik Palmyra is de namme fan Petersburg yn Russysk fiksje.\nMisbrûk fan it wurd "Palmyra"\nSúd-Palmyra hat tsjintwurdich Odessa neamd, wat ferkeard is, omdat Odessa leit oan 'e noard fan' e Syryske Palmyra (Tadmor). Net ien fan 'e klassikers (Pushkin, Babel, Kataev, Olesha, ensfh.) Neamd Odessa "Southern Palmyra". Faaks soe de namme " Black Sea Palmyra " wier wêze.


mei 24, 2017 door eelkesweblok\tEen reactie plaatsen\nJim ha Pyt heard. Fan moarn ôf noch folop sinne. Sterker, it wurdt hyt. Ik ferwachtsje it earste geseur oer de waarmte kommend wykein al wer. We kin fan freed ôf de earste trije fjoiuwer moanne net oer de Ofslútdyk. Fan tiisdei ôf stean de kranten al wer fol mei droechte nijs. Eins is dat geseur hiel ûnnoazel, slimmer: dom! Wis, at de terraskes fol sitte en jo kin der net mear by, dan moat je seure. En at je as boer in snee minder gêrs ha, krimmeneare. Ek al is it oant no ta mear as geweldich gien, seure. Begryplik, mar it jout neat want dyselde sinne skynt hiel oerdrachtlik de kommende moannen folop oer ús hinne. Want dy oerdrachtlike simmer begjint moarn ek. Himelfeartsdei, mar wy farre ek hiele oare einen. Oeral is wat te dwaan. Ik moat leau’k wol nei fiif, seis dingen ta, mar der is folle, folle mear. Fryslân simmerlân. Fryslân wetterlân. Fryslân keatslân. Fryslân festifallân. Fryslân kuierlân, Fryslân museumlân. Fryslân musyklân. Fryslân natoerlân. En benammen Fryslân fret- en sûplân. Elkenien is wolkom. We bin amper yn de himel moarn of we wurde oerriden troch old timers dy’t hjir ferline wike al delkwakt waarden. Moters jeije oer de lytse dykjes, de skrik fan allegear fytsers en rinners. Dy fytsers ha al in heal orgasme omt se Pinkstermoandei wer moai oeral yn de rige stean kinne. Der komt fan moarn ôf wer in see fan boatsjes op ús marren. Der begjinne sels al seurders te kommen oft it net te drok is op de faarwegen. Dat falt ta. De Marrekrite hat drones boppe Fryslân fleanen hân, en noch, om te sjen at der net wat lisplakken by wei kinne. Dat liket frjemd, mar der lizze hiel wat meters steiger oeral yn Fryslân en soks moat ûnderhâld ha. En ach, sizze se dêrre, at der wat minder lisplakken binne, dan liket it wer wat foller yn de drokke wiken. Se sizze der net by dat se dan wer mear jild fan de oerheden krije kinne en dan kin se wer mear lisplakken oanlizze. Sa wurket dat yn soksoarte dy kringen.\nMar koart en goed: de simmer komt fan Fryslân yn.\nEn Fryslân is dêr hielendal klear foar. Oeral lâns de diken stean bosken giele boarden om elkenien te fertellen hoe fier at se omride moatte om hjir en dêr noch komme te kinnen. Want net inkeld de toerist wurdt wekker en wol Fryslân ris efkes yn. Nee, ek de wurknimmers fan de wegenbedriuwen en de bazen dêrfan slane de eagen iepen en wurde ynienen warber at de sinne skynt. Se ha skynber besunige op doorwerkpakken. At it reint, of der is kâns op rein, dan sitte se oan de kofje. Watte, de hiele winter komme se moarns by elkoar op de kofje en sizze dan: ach ja, it soe miskien no wol efkes kinne, mar we ha heard fanút it ferline dat it yn de winterperioade wolris frear. Wit jim fan jim pake noch wol de ferhalen oer ‘62/’63. Oeeeh. Dan kinne we fansels net oan de gong. Stel je foar dat it ynienen begjint. En snie? Dan moat we derop út om te feijen. Dat dogge we altyd ’s nachts, dan ride we foar dûbeld taryf. Leafst noch yn it wykein, dan is it twadûbeld. Dan ha we it net oan tiid om oerdei te wurkjen. De betide maaitiid wurdt ek neat, want dan hingje de nêsten yn de beammen of de reiden en dan fersteur je de fûgels. En eins is it dochs ek wol moai om stikjes nije dyk midden yn de simmer klear te meitsjen, dan skynt by de iepening fan in stik nij asfalt wer moai de sinne en dan stean de wethâlders wer o sa fleurich en moai op de foto’s en selfies. En dan ha wy by it bedriuw moai noch in barbecuetsje yn de waarme simmerjûnen. Wat is it libben moai.\nIk oerdriuw fansels wat. Se dogge har bêst en wurkje ek faak ‘s nachts optheden. Mar at ik de provinsiale side sjoch mei tsien weiwurkzaamheden en der stiet dan by: kan met het ingaan van de zomer mooi beginnen, dan tink ik toch efkes: soenen dy lju no echt wol wite dat we in toerismeprovinsje binne?


Fryske Peallen - Dit_is_Opsterland\nHome / Dit is Opsterlân / Doarpen / Fryske Peallen\nMei de peallen yn de doarpsnamme wurde de grinspeallen by de grins lâns mei de provinsje Grins bedoeld. Fryske Peallen is pas yn 1953 beneamd ta selsstannich doarp. Dêrfoar makke Fryske Peallen diel út fan Sigerswâld.\nFan ûngefear 1660 ôf waard de Grutte Feanfeart nei Bakkefean groeven om de feanen yn it noardeasten fan Opsterlân eksploitearje te kinnen. By Fryske Peallen makke dy feart mei ferlaat en klapbrêge in bûging nei it súdeasten. Der stienen inkele huzen en in herberch. De feart is dimpt en no is de Tolheksleane de haadier fan it doarp, in leane mei moaie iken en bebouwing fan benammen frijsteande wenningen, inkele pleatsen en in tsjerkje mei dakruter út 1928.\nBy Fryske Peallen binne ek de resten fan in skâns yn it lânskip te finen. Yn it begjin fan de Tachtichjierrige Oarloch moast de rêst yn Fryslân ferdedige wurde mei help fan skânsen op strategyske plakken. Oan de ein fan de 16de ieu waard der ek in eksimplaar by it hjoeddeistige Fryske Peallen makke. De skâns is oan it lot oerlitten, in 1672 wer opmakke en dêrnei wer ferfallen.


Hokker hûs fertsjinnet de titel 'Duorsumste Hûs fan Fryslân'? - Omrop Fryslân\nHokker hûs fertsjinnet de titel 'Duorsumste Hûs fan Fryslân'?\n6 oktober 2020, 07:13 • 2 minuten lêstiid\nWat wurdt it duorsumste hûs fan Fryslân? Allinne dizze tiisdei kinst noch dyn stim útbringe op ien fan de tolve hûzen yn Fryslân dy't kâns meitsje op de titel. De winner nimt it fan 10 oant 17 novimber op tsjin de winners út de oare provinsjes dy't meidogge.\nHúseigeners hawwe faak jierrenlang dwaande west mei it enerzjysunich meitsjen fan harren hûs. De tolve Fryske húseigeners litte sjen hoe't sy it oanpakt hawwe en hoe't harren hûs derút sjocht. It hûs mei de measte stimmen wint de publykspriis fan it Duurzaamste Huis van Fryslân.\nDe stimronde is ûnderdiel fan de ferkiezing fan it Duurzaamste Huis van Nederland. De Nationale Duurzame Huizen Route organisearret dizze ferkiezing yn gearwurking mei ûnder mear de provinsje Fryslân om húseigeners wurdearring te jaan foar harren ynspannings. "Belangrijkste eis is dat je energieverbruik onder het landelijk gemiddelde ligt", seit Carina den Otter fan de Nationale Duurzame Huizenroute.\nDoel fan de wedstriid is ek om minsken te ynspirearjen om sels yn te setten op duorsum wenjen. "Het is een mooie manier om het onder de aandacht van een breed publiek te brengen, zodat veel mensen verhalen over duurzaam wonen horen en zelf ideeën krijgen wat er allemaal mogelijk is."\nDe provinsjewinner nimt it fan 10 oant 17 novimber op tsjin de winners fan Drinte, Gelderlân en Seelân. Neist de publyksferkiezing is der ek in lanlike sjueryferkiezing.\nCarina den Otter, fan de Nationale Duurzame Huizenroute


FlyArystan lanseart nije tsjinst nei Turkistan International Airport\nThús » Lêste nijs artikels » Airlines » FlyArystan lanseart nije tsjinst nei Turkistan International Airport\nAirlines • Fleanfjild • Loftfeart • Breaking International News • Breaking Reisnijs • Saaklike reizen • Kazachstan Breaking News • Nijs • Toerisme • Transport • Reisbestimmingsupdate • Reisgeheimen • Travel Wire Nijs • Ferskate nijs\nFlyArystan, de LCC-divyzje fan 'e Air Astana Group, is de earste ferfierder dy't tsjinsten betsjinnet fan Nur-Sultan nei Turkistan yn súdlik Kazachstan. Presidint fan 'e Air Astana-groep, Peter Foster, de foarsitter fan' e Boargerloftfeartkommisje, Talgat Lastayev, plakferfangend Oblast Akim, Arman Zhetpisbay, en de foarsitter fan 'e YDA-groep, Huseyin Arslan en plakferfangend foarsitter fan' e YDA dy't Cuneyt Arslan hâldt lanseare offisjeel loftreizen nei Turkistan's gloednij fleanfjild by in lintknipend barren.\n“Turkistan is in geastlike haadstêd fan Kazachstan, dy't jierliks wurdt besocht troch tûzenen toeristen. Mei de iepening fan 'e International Airport fan Turkistan, en de lansearring fan flechten op feilige en moderne FlyArystan fleantugen, binne de oriïntaasjepunten fan' e âlde Silk Road, lykas it mausoleum fan Ahmet Yassawi, it mausoleum fan Arystan Baba, de stêd Otrar, de grot fan Ak Meshit, Kara Ungir wetterfallen en in protte oare histoaryske plakken sille tagonkliker wurde. Wy stimulearje mear toeristen om de geweldige skientme en erfgoed fan Kazachstan te ûntdekken, ”sei Air Astana Group President, Peter Foster.\n“Wy binne bliid FlyArystan en de earste passazjiers by de ynternasjonale lofthaven fan Turkistan wolkom te hjitten. De ynternasjonale lofthaven fan Turkistan waard yn mar 11 moannen boud en is it twadde projekt wurden mei súkses útfierd troch YDA Group yn Kazachstan. Yn 2007 boude en sette YDA Group in lofthaven yn Aktau yn. Wy leauwe dat ús gloednije fleanfjild sil bydrage oan ûntwikkeling fan toerisme en wolfeart fan 'e regio Turkistan en Kazachstan, ”sei Huseyin Arslan, foarsitter fan' e YDA-groep.\nFleanen fan Nur-Sultan nei Turkistan op Airbus A320 fleantugen sille twa kear yn 'e wike wurkje op tiisdeis en freed. Direkte flechten fan Almaty sille begjinne op 5 desimber en wurkje ek twa kear yn 'e wike op moandeis en sneons.


Ljouwert ûntfangt World Trade Centers út de hiele de wrâld | Omrop Fryslân\nLjouwert ûntfangt World Trade Centers út de hiele de wrâld\n23 apr 2018 - 13:25\nBoargemaster Ferd Crone fan Ljouwert haldt in taspraak yn it WTC - Foto: Omrop Fryslân, Gerrit de Boer\nYn it World Trade Center yn Ljouwert is it moandei ynternasjonale hannelsdei. It is foar it earst yn 36 jier dat dizze jiergearkomste fan alle WTC's yn de wrâld yn Nederlân hâlden wurdt. Fan alle 320 WTC's sille der sa'n 100 yn Ljouwert komme. It is ek in ynternasjonale moeting tusken bedriuwen: fertsjintwurdigers fan 75 bedriuwen út 40 ferskillende lannen komme byinoar om te netwurkjen en saken te dwaan.\nFoar it WTC is it tige wichtich om oare hannelshuzen fan de wrâld yn Ljouwert te ûntfangen. Direkteur Evert Jan Schouwstra ferwachtet dat it ek goed wêze sil foar de Fryske ekonomy. Der wurdt foaral ynstutsen op sektoaren dy't yn Fryslân belangryk binne, lykas wetter, agro, enerzjy en sûnens.\nKoartlyn stelde de provinsje Fryslân 60.000 euro ekstra beskikber om it trochgean te litten. De organisaasje hie problemen mei de begrutting, want der wiene eins te min ynskriuwingen. Ek de gemeente Ljouwert en it Fryske bedriuwslibben hawwe jild tasein. Fryslân hopet dat it evenemint goed is foar de kontakten. Fierders kin ek de Ljouwerter hoareka derfan profitearje de kommende dagen.\nWTC gearkomste Ljouwert ynternasjonaal\nTytsjerksteradiel en Achtkarspelen helpe wurkleazen\nNij fabryk yn Harns makket betonblokken foar Ofslútdyk


Pechpizzeria wer iepen | Omrop Fryslân Skip to main content\nPechpizzeria wer iepen 11 jan 2010 - 16:41\n0 reaksjes Pizzeria Paolo fan It Hearrenfean iepent dizze wike nei in heal jier wer de doarren. De saak is wer opknapt nei de brân fan ôfrûne simmer. Kafee It Houtsje dernjonken baarnde oan 'e grûn ta ôf. De pizzeria hie in soad skea. De klap kaam ekstra hurd oan om't de saak krekt opknapt wie. Wylst it Italiaanske restaurant hielendal fernijd is, moat de nijbou fan It Houtsje noch begjinne. It kafee wie ferneamd by reedrydfans. De reedrydparafernalia dêr binne opbaarnd.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 11-01Teisnie gefaar foar boaten 11-01TON inkeld op H'fean op list Besjoch ek...


H'fean wurket mei oan transfer | Omrop Fryslân (advertinsje)\nH'fean wurket mei oan transfer 07 aug 2007 - 15:03\n0 reaksjes Wagner Augusto en Afonso Alves, thús yn Belo Horizonte Roberto Tibúrcio, de saakwaarnimmer fan Alves, hat Hearrenfean twa foarstellen foarlein foar in transfer. Sc Hearrenfean is ree om mei te wurkjen oan de transfer fan Alves nei in oare klub, as dy klub de frege ôfkeapsom fan Alves syn kontrakt betellet. Dat seit Wagner Augusto, de wurdfierder fan Alves. Sc Hearrenfean, Tibúrcio en Afonso Alves sille tongersdei prate oer dizze foarstellen.\nKorreksje meldeTrefwurden: argyfLês foarView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 07-08Dûkers fine klûs yn stedsgrêft 07-08Sânbêden ljepskânsen te krap Besjoch ek...


Gasbedriuw jout buorlju gaswinput Noardwâlde kadobon foar oerlêst | Omrop Fryslân\nGasbedriuw jout buorlju gaswinput Noardwâlde kadobon foar oerlêst\n24 des 2019 - 18:28\nGaswinner Vermilion hat de buorlju fan de gaswinput by Noardwâlde in kadobon fan 20 euro jûn. De bonnen binne útdield yn it Rode Dorp, de strjitte fan Noardwâlde dy't it tichtst by de gaswinput leit.\nDe ôfrûne hjerst waard Vermilion op de fingers tikke troch it Staatstoezicht op de Mijnen omdat it bedriuw fier oer de lûdsnoarmen hinne gie, Vermilion wol op dizze wize wat foar de buert werom dwaan. De bonnen waarden allinnich yn de direkte omjouwing fan de gaswinput útdield. By minsken dy't krekt wat fierder fan de put wenje, hat it bedriuw net oan de doar west.\nIt Rode Dorp by Noardwâlde - Foto: Omrop Fryslân\nVermilion wol de kommende jierren folle mear gas winne yn Noardwâlde. It bedriuw krijt dêr foarearst ek de romte foar, want de gemeente Weststellingwerf ferlear in proseduere tsjin dy útwreiding fan de gaswinning.\nNoed oer útwreiding\nNjonken de gemeente meitsje ek guon omwenners harren soargen oer dy útwreiding. Daniël Oostra út Sânhuzen sit benammen yn noed oer it risiko op boaiemdelgong. Oostra wennet, lykas in soad minsken yn it doarp, yn in wat âlder pleatske en sit net te wachtsjen op it sakjen fan de boaiem.\nDe foarsizzing fan Vermilion dat de boaiem yn Noardwâlde en omkriten net mear as 4 sintimeter sakje sil, fertrout er net. Op ferskate oare gaswinlokaasjes yn Nederlân wie de delgong fan de boaiem grutter en flugger as yn 't foar berekkene.\nDaniël Oostra fan Sânhuzen\nNeffens Linda Jones fan Sânhuzen bestiet de kâns dat Weststellingwerf lykas Grinslân te meitsjen krijt mei ierdbevings as gefolch fan dy gaswinning. Op 11 desimber waard se moarns om trije oere wekker troch in trilling, dy't neffens har bot op in ierdbeving like.\nSy fynt dêrom dat der gau mjitapparatuer yn de streek komme moat om takomstige ierdbevings en ierdbevinkjes goed te registrearjen. It risiko fan ierdbevings yn it gebiet is seker net tinkbyldich, want de grutste Fryske ierdbeving oant no ta wie yn it jier 2009 yn it doarp De Hoeve, oan de oare kant fan de gaswinput.\nSe lit it der net by sitte. Sy is - lykas de gemeente Weststellingwerf - dwaande mei nije juridyske stappen tsjin gaswinner Vermilion. Neffens har binne der ferskate saken dy't net doge oan de fergunnings dêr't Vermilion mei wurkje wol. It bedriuw wol bygelyks trochgean mei it winnen fan gas oant 2038, wylst de konsesje mar oant 2025 rint.\nLinda Jones oer de ierdbeving by De Hoeve yn 2009\ngaswinning Noardwâlde Vermilion Rode Dorp\nTûzenen besikers foar krystnachttsjinsten yn Drachtster Betheltsjerke\nTrije ton subsydzje minder foar Ljouwerter skouboarch De Harmonie


Rjochterlik advys wichtige stap yn kearen fleanfjild by Portugeesk skriezegebiet | Omrop Fryslân\nRjochterlik advys wichtige stap yn kearen fleanfjild by Portugeesk skriezegebiet\nTroch in wichtich rjochterlik advys is de kâns lytser wurden dat der in fleanfjild by Lissabon yn Portugal komt. It kearen fan dat fleanfjild is neffens fûgelbeskermers fan libbensbelang foar ús nasjonale en provinsjale fûgel: de skries.\nSkriezen yn Portugal - Foto: Verónica Mendéz\nAl hast twa jier sit de fûgelbeskerming yn noed oer in fleanfjild dat it Portugeeske regear by Lissabon oanlizze wol. Dat fleanfjild kin de skriezepopulaasje slim bedriigje, sa ferwachtsje tal fan natuerorganisaasjes. De Portugeeske fûgelwacht en de miljeu-ynstelling ClientEarth hawwe in rjochtsaak opset om de bou fan it fleanfjild te kearen.\nIt gebiet yn de mûning fan de Taag is tige wichtich foar de skriezepopulaasje. As dy fûgels út Afrika wei komme, is it ien fan de plakken dêr't sy útrêste en opfetsje kinne om de reis nei Fryslân te meitsjen. Fan fleantugen by it gebiet soene de fûgels skrikke kinne en enerzjy ferlieze kinne. Uteinlik kin de fersteuring der ek foar soargje dat der hjir minder aaien lein wurde en oerbliuwe. Dêrom kearde ek provinsje Fryslân him tsjin de oanlis.\nSûnt moandei leit der in wichtich rjochterlik advys fan de Portugeeske Public Prosecutor, sa hat ClientEarth bekend makke. Dat amt is ferlykber mei dat fan in advokaat-generaal fan de Hege Ried. It giet om in 'zwaarwegend advies' oan de rjochtbank.\nDat hâldt wol yn dat it net binend is. Dochs is Vogelbescherming Nederland optein mei it advys. Neffens Kees de Pater komt it advys net fan samar in persoan. Hy neamt it 'juridisch van behoorlijke importantie.' De Pater tinkt dat it de kâns flink grutter makket dat de fûgelbeskerming gelyk krijt. "Dat stemt ons optimistisch", seit De Pater.\nWichtich is ek dat de Public Prosecutor konkludearre hat dat it ûndersyk fan de oerheid ûnder de maat is. Dêrmei is de kâns op in fergunning folle lytser.\n"In feite slaat de overheid een beetje een flater als dit overgenomen wordt, want ze hebben ook nog enigszins zitten knoeien. Oorspronkelijk was er een advies van het ministerie van natuur dat aangaf dat het hele kwalijke gevolgen had. Dat rapport is een beetje onder de tafel gemoffeld en vervolgens is er een advies gekomen dat het wel zou kunnen", seit De Pater.\nVogelbescherming Nederland hat him al frij rap oansletten by de Portugeeske kollega's. Yn febrewaris ferline jier is der in petysje opset, dêr't sa'n 40.000 hantekeningen mei ophelle waarden.\nKees de Pater fan Vogelbescherming Nederland oer it advys\nOanlis Portugeesk fleanfjild yn 'skriezegebiet' rint moannen fertraging op Fryslân docht berop op Portugal: beskermje de skries, bou gjin nij fleanfjild Rjochtsaak tsjin komst Portugeesk 'skriezefleanfjild', mei stipe út Nederlân\nMajor success in our case with @SPEA_birdlife to stop plans to build new Lisbon airport on one of Europe’s most important wetlands: Portugal’s top legal official confirms its insurmountable issues, piling pressure on the government to abandon the project.\n13 Septimber 2021 - 11:00\nskries fleanfjild skriezen Vogelbescherming Nederland Portugal Lissabon\nMuseumfederatie Fryslân ropt regear ek op om needstipe troch te setten\nMachteleazens oerhearsket yn Ternaard nei besite Stef Blok


Slim ûngelok by Wynjewâld | Omrop Fryslân Skip to main content\nSlim ûngelok by Wynjewâld 25 jun 2008 - 11:06\n0 reaksjes De frachtwein sloech oer de kop.\nDe frou út de auto rekke ferwûne.\nDe N381 tusken Drachten en Beilen is oant de ein fan 'e middei ôfsletten foar alle ferkear. By Wynjewâld is woansdeitemoarn in frachtwein frontaal op in auto botst. De frachtauto sloech dêrby oer de kop. De frou út de persoane-auto is slim ferwûne nei it sikehús yn Grins brocht, de frachtweinsjauffeur mankearre neat. Der is in omlieding ynsteld foar it ferkear.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 25-06Utslach seksje De Blesse 25-06Freedsmerk Ljouwert ferhuzet Besjoch ek...


Bynt fan 16 juny 2016 17:20 | Omrop Fryslân\nBynt fan 16 juny 2016 17:20\nOranje op it EK\nHiel Nederlân sit jûn foar de buis, want om 9 oere komt der wat Oranje's yn aksje op it EK fuotbal. Net it alvetal, mar wol it arbitrale trio Bjorn Kuipers, Sander van Roekel en ús eigen Erwin Zeinstra fan Dronryp. Ald-skiedsrjochter Adriaan Inia wit dat dit net samar in putsje is, want der binne in protte spulrigels feroare.\nEuropa beweegt mei "Let's Dance"\nYn Ljouwert, Glasgow, Bremen en Granada dogge minsken mei oan it projekt "Let's Dance". Bedoeld om minsken fia dûnsjen yn beweging te krijen. Koreografe Grietine Molenbuur begeliedt de Fryske dielnimmers, en dat is foar har ek hiel wat oars, want se wurket no mei minsken dy't hielendal net wend binne te dûnsjen.\nGelok en in populêre sjongeres op Oerol\nInstant Happinez: we wolle gelok en we wolle it no. Oer ús gedrach yn dizze 'wegwerpmaatschappij' giet de foarstelling dêr't Miranda Werkman hinne gie mei dûmny Mathilde de Graaff. En de sjongeres Diede is 'hot' op it stuit. Dêrom nûge Oerol har út om in nije singel te meitsjen op it eilân.\nInstant Happiness op Oerol\nSjongeres Diede oer har Oerolsingel


Bertetsjerke - Wikipedy\n(Trochwiisd fan Bertetsjerke (Betlehim))\nDe Bertetsjerke of Basilyk fan de Bertetsjerke (Arabysk: كنيسة ٱلمهد; Gryksk: Βασιλική της Γηννήσεως; Armeensk: Սուրբ Ծննդյան տաճար; Latynsk: Basilica Nativitatis) is in basilyk yn Betlehim yn it Palestynske Westjordaanlân. De grot fan de tsjerke wurdt troch in soad kristenen fan ferskate tsjerklike rjochtings as it berteplak fan Jezus beskôge. De basilyk is de âldste grutte tsjerke fan it Hillige Lân en de grot is it âldste nea ûnderbrutsen plak dêr't de kristlike earetsjinst fierd wurdt.\nPlein foar de Bertetsjerke mei de gevel op de eftergrûn en rjochts it Armeenske kleaster\nboujier Fanôf 325\nDe tsjerke waard oarspronklik yn opdracht fan Konstantyn de Grutte en syn mem Helena boud op it plak dat tradisjoneel it plak is dêr't it gebou slim skeind troch brân en keizer Justinianus joech opdracht om de tsjerke wer yn oarder te meitsjen neffens it oarspronklike ûntwerp.\nAlhoewol't de tsjerke sûnt de rekonstruksje fan Justinianus gruttendiels itselde bleau, binne der yn de rin fan de tiid in soad renovaasjes en tafoegings útfierd, benammen yn it tiidrek fan de krúsfardders. Sa krige de tsjerke twa (net mear besteande) klokketuorren, muorremozaïeken en fresko's (foar in diel bewarre). Troch de iuwen hinne waard it gebiet om de tsjerke hinne útwreide en tsjintwurdich beslacht it likernôch 12.000 m². Op it gebiet steane trije ferskate kleasters: in Gryksk-otterdoksk, in Armeensk-apostoalysk en in Roomsk-katolyk kleaster. De twa earste kleasters hawwe yn de moderne tiid klokketuorren tafoege.\nDe Bertetsjerke stiet op de list fan it wrâlderfgoed fan UNESCO, de earste UNESCO-lokaasje fan Palestina.\nOp de tsjerke is in 250-jier âlde oerienkomst op de ferskate religieuze mienskippen fan tapassing, de saneamde Status Quo.\n1.1 Basilyk fan Konstantyn (327–529 of 556)\n1.2 Basilyk fan Justinianus\n1.5 20e iuw - hjoeddedei\nPlattegrûn fan de Bertetsjerke ei lofts de oangrinzgjende Katarinatsjerke\nYn 135 liet keizer Hadrianus it plak boppe de grot oanlizze as in plak foar it oanbidden fan de Grykske god Adonis. Hieronymus skreau yn 420 dat de grot oan Adonis wijd wie en dat der in hillich wâld plante wie mei it doel om de oantins oan Jezus folslein út te wissen. Guon moderne gelearden wolle dêr net oan en binne fan betinken dat it krektoarsom oarspronklik in plak foar de ferearing fan Adonis west hat en dat de kristenen it plak letter brûkten om Jezus te earen. De âlderdom as plak fan de berte fan Jezus waard lykwols al troch Justinus de Martler (likernôch 100-165) fêstlein yn syn "Dialooch mei Trypho" dat de hillige famylje ûnderdak fûnen yn in grot bûten de stêd.\nDe sulveren stjer fan de Bertegrot jout it plak oan dêr't Jezus berne is\nBasilyk fan Konstantyn (327–529 of 556)Bewurkje\nDe earste basilyk op it plak waard yn opdracht fan Helena fan Konstantinopel, de mem fan keizer Konstantyn I, boud. It wurk sette yn 327 ûnder tafersjoch fan biskop Makarios fan Jeruzalim útein en waard in pear jier letter foltôge. Al yn 333 waard de tsjerke besocht troch de pylger fan Bordeaux en de wijing fan it gebou fûn offisjeel op 31 maaie 339 plak. De bou fan dy iere tsjerke makke diel út fan in folle grutter bouprogramma dat folge op it earste Konsily fan Nicea ûnder it regear fan Konstantyn mei as doel tsjerken te bouwen op plakken, dy't in grutte rol spile hiene yn it libben fan Jezus. Yn 529 of 556 baarnde de tsjerke by ien fan de Samaritaanske opstannen út.\nBasilyk fan JustinianusBewurkje\nDe weropbou fûn plak yn de hjoeddeiske struktuer yn 565 yn opdracht fan de byzantynske keizer Justinianus I. By de ynfaazje fan de Perzen ûnder Khusro II waard Jeruzalim yn 614 ynnommen, mar de Bertetsjerke oerlibbe it kriichsgeweld. Neffens in leginde rekke de Perzyske kommandant sa oandien by it sjen fan in ôfbyld fan de Trije Wizen yn de klean fan Soroästryske preesters boppe de tagong, dat er opdracht joech de tsjerke te sparjen.\nYn de tiid fan de krúsfarders waarden yn de tsjerke ferskate kenings kroand. De krúsfarders makken de tsjerke moaier en restaurearren it kompleks, dêr't se mei troch gyngen oant 1169.\nDe ierdskoddings fan 1834 en 1837 brochten skea oan de tsjerke. Healwei de 19e iuw wie de tsjerke en it omlizzende gebiet yn ferfal. De tsjerke stie bleat oan plondering en in grut part fan de moarmeren flier waard troch de Turken oerbrocht nei oare gebouwen yn 'e omkriten, lykas de moskee op de Timpelberch. De sulveren stjer dy't it krekte berteplak fan Jezus oantsjut waard yn 1846 út de Bertegrot stellen. De tsjerke stie ûnder kontrole fan it Osmaanske Ryk, mar om krysttiid 1852 twong Napoleon III de Turken om Frankryk as soevereine autoriteit oer de kristlike hillige plakken fan it Hillige Lân te erkennen. De sultan fan Turkije liet de sulveren stjer fan de grot ferfange, kompleet mei in Latynske ynskripsje, mar it Russyske Keizerryk focht de Frânske autoriteit mei súkses oan: de Turken namen ôfstân fan it ferdrach mei Frankryk en joegen de otterdokske Griken de autoriteit oer de hillige plakken. De lokale spannings namen dêrtroch ta en it fiede it konflikt tusken Ruslân en it Osmaanske Ryk oer de kontrole fan de hillige plakken yn de kontrijen.\n20e iuw - hjoeddedeiBewurkje\nYn april 2002 sletten by de Twadde Intifada likernôch 50 wapene Palestynske striders harren op yn de tsjerke en holden dêr mear as 200 muontsen en palestynske boargers as giselder, brûkten guon dêrfan as minsklik skyld en brochten grutte fernielings oan de tsjerke oan. De Israelyske Ferdigeningskrêften forsearren út respekt foar it hillichdom gjin tagong ta de tsjerke, mar besochten in ein te meitsjen oan de giseling troch it befoarrieden fan de terroristen ôf te snijen. Ek soargen se der foar dat de striders gjin kommunikaasje mei de bûtenwrâld ûnderhâlde koene. It belis duorre 39 dagen en einige op 10 maaie nei bemiddeling fan de EU. Nei't earder op 30 april al in grutte groep Palestijnen de tsjerke ferlitten hie waard in tal striders ferballe nei Gaza, wylst de saneamde "Bende fan Trettjin" ûnderdak krige yn in tal EU-lannen.\nIt Italjaanske bedriuw Piacenti en de Community Development Group wurkje sûnt 2013 oan de restauraasje fan de Bertetsjerke. By de restauraasje fûnen Italjanen yn 2016 in mozaïek fan in ingel, dy't ûnder in laach stúkwurk skûlgyng.\nDe tagong ta de tsjerke is troch de saneamde "Doar fan de Nederigens", dy't tsjintwurdich folle lytser is as eartiids. De midsiuwske gouden mozaïeken, dêr't de muorren eartiids mei oerdutsen wiene, binne tsjintwurdich foar in grut part ferdwûn.\nUnder de flier lizze dielen fan de mozaïekflier mei geometyske foarmen út de byzantynske tiid fan de 4e iuwske basilyk. De flier wurdt by de lêste restauraasje foar in grut part wer foar it sicht helle.\nDe 44 pylders tusken de sydskepen en it middenskip binne foar it measte oarspronklik en datearje út de 4e iuwske basilyk. In soad pylders binne yn de krúsfarderstiid beskildere mei ôfbylden fan de Jongfaam Marije, hilligen en kenings.\nIt eastlik ein fan de tsjerke wurdt ôfsletten troch in ferhege koer en in apsis, dêr't in grutte fergulde ikonostase stiet.\nTroch it hiele gebou hinne hingje in grut tal godslampen.\nIt iepen plafond leit de houten spanten bleat, dy't net lang lyn binne restaurearre. By in 15e iuwske restauraasje waarden beammen brûkt, dy't troch kening Edward IV skonken wiene. Edward IV skonk oan de tsjerke ek it lead om it dak te bedekken, mar dat lead waard der troch de osmaanske Turken ôfhelle om it om te ranen foar munysje yn de kriich tsjin Feneesje.\nOan beide kanten fan it koer liedt in trep nei de Bertegrot.\nDe Bertegrot ûnder it haadalter foarmet de krypte fan de tsjerke en is tagongkik oer de treppen oan wjerskanten fan it koer. De grot makket diel út fan in hiel netwurk fan grotten, dy't tagonklik binne fanút de oangrinzgjende Katharinatsjerke. De gong dy't de grot mei oare grotten ferbynt is ornaris ôfsletten.\nDe grot hat in eastlike nis dat it plak is dêr't Jezus berne is. It krekte plak wurdt mei in 14-puntige stjer ûnder it alter oanjûn mei it Latynske opskrift Hic De Virgine Maria Jesus Christus Natus Est-1717 ("Hjir is út de Jongfaam Marije Jezus Kristus bern-1717"). De stjer waard troch de katoliken yn 1717 yn de moarmeren flier lein, mar yn 1847 stellen (mooglik troch de Griken) en ferfongen troch de Osmaanske oerheid yn 1853.\nIt alter fan de berte fan Kristus wurdt beheard troch de Gryksk-otterdokske en Armeensk-apostoalyske tsjerken. De fjirtjin punten fan de stjer wjerspegelje de trije rigen fan generaasjes yn de genealogy fan Jezus: de earste fjirtjin generaasjes fan Abraham oant David, de folgjende fjirtjin fan David oant de Babyloanyske Ballingskip en de lêste fjirtjin oant de berte fan Jezus. Troch it sirkelfoarmige gat yn de stjer kin mei de hân de stien oanrekke wurde wêrfan't sein wurdt dat it de orizjinele stien is dêr't Marije op lei doe't se Jezus op de wrâld brocht.\nDe katoliken beheare it diel fan de grot dat bekend stiet as de "Grot fan de Krêbe", it tradisjonele plak dêr't Marije har poppe yn de krêbe lei. Foar de "Grot fan de Krêbe" stiet it "Alter fan de Trije Kenings".\nYn 2012 waard de Bertetsjerke de earste Palestynske lokaasje dy't as wrâlderfgoed fan UNESCO ynskreaun waard. De tsjerke waard fanwegen de minne steat ek tafoege oan de List fan Bedrige Wrâlderfgoed.\nDe Palestynske Autoriteit makke yn 2010 bekend dat der in miljoenen dollars kostjend restauraasjeprogramma op hannen wie. Presidint Mahmoud Abbas wie aktyf belutsen by it restauraasjeprojekt.\n↑ De Volkskrant, 01.05.2002\n↑ De Volkskrant, 10.09.2002\n↑ Frysk Deiblêd, 17.10.2018\nOfbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Bertetsjerke fan Wikimedia Commons.\nOpfrege fan "https://fy.wikipedia.org/w/index.php?title=Bertetsjerke&oldid=1022448"\nLêst bewurke op 28 okt 2020 om 13.48\nDizze side is it lêst bewurke op 28 okt 2020 om 13.48.


Liam Farren | Bewarje in trein\nSkriuwer: Liam Mallari\nThús > Liam Mallari\nDe Complete Guide To Travel Yn Frankryk mei de trein\nLestiid: 11 minuten Frankryk hat al lang in favorite en ien fan de meast populêre toeristyske bestimmingen yn Europa. Jûn, dat it is it grutste lân yn it westen fan Jeropa, it makket sin oan reizen troch trein. It Frânske regear hat ynvestearre yn hege-snelheid rigels (Hege snelheid line…\nLestiid: 6 minuten As jimme witte, Venice is it meast in hiel bysûndere wize hearlike stêd yn hiele Europa, sa net de wrâld. De Italjanen makke it hielendal út de grêften en lytse passaazjes, allegearre dy't lizze op in eilân. Dat hat út it stedsje yn ien fan…\nLestiid: 6 minuten Napels is in prachtich, quintessential Italjaansk town. It is fol mei heuvels, âlde gebouwen, en oare lytse en cute wûnders. It is yn wêzen it perfekte Italjaanske stêd foar elkenien dy't wol ûnderfine it autentike Italjaanske geast en de bêste deis reizen fan Napels. lykwols,…\n10 Dagen Itinerary In Bayern\nLestiid: 6 minuten As jo hawwe krekt begûn it plannen fan in reis troch Beieren yn Dútslân, jo wierskynlik tinken oer de rûte. Jo binne meast wierskynlik overwhelmed mei it steile oantal Amazing places to visit. Plus, jo wolle passe se allegearre yn in 10 dagen rûte…\n5 Best Winter Wetter In Europa\nLestiid: 5 minuten Europa hat in bepaalde winter charme yn de kâlde moannen dy't oars as eltse lokaasje yn 'e wrâld. Der is in soad ferskaat, en no twa plakken hawwe itselde gefoel en atmosfear. Yn feite, in soad minsken sizze dat doarpen en stêden yn 'e…\nTreinreizen, Treinreizen Eastenryk, Treinreizen Frankryk, Treinreizen Hongarije, Treinreizen Italië, Treinreizen Switserlân, Tips foar treinreizen, ...\n5 Pittoreske Towns To Visit On Lake Como\nLestiid: 5 minuten Imagine sitte del te genietsje jo moarns kofje amidst tradisjonele Italjaansk arsjitektuer wylst socht út by sparkling blauwe wetter en Luscious griene bergen. Wylst dit klinkt miskien as mar in dream, it is in realiteit foar dyjingen dy't it geweldige Comomeer besykje. dit stunning…\nLestiid: 5 minuten De regio fan Normandje leit yn it noardwesten fan Frankryk en is in relatyf koarte reis fuort fan Parys. It is in populêr reis bestimming foar in soad fan dy dat wolle ûnderfine in essinsjeel ûnderdiel fan Noard-Frankryk. Normandje hat it allegear, fan…\nQuick Guide: How To Travel Cinque Terre mei de trein\nLestiid: 6 minuten Italië is ien fan de meast populêre toeristyske plakken fan de wrâld. Minsken flock nei it lân foar fantastysk iten, kultuer, en rike histoarje. Yn feite, jo net iens hawwe te besykjen de gruttere stêden om te ûnderfinen de sjarmes fan Itaalje. In goed foarbyld…\n10 Moaiste Midsieuske stêden yn Europa\nLestiid: 6 minuten Europa is fol mei rike histoarje en ferskaat. Yn feite, nee út wêr jo gean, jo sille nei alle gedachten sjoch de oerbliuwsels fan ferline beskavingen. Somtiden, dizze lokaasjes binne ûnbewenne ruïnes. Oan de oare kant, dizze lokaasjes kinne plakken wêze dy't de test fan hawwe oerlibbe…\nTreinreizen, Treinreizen Eastenryk, Treinreizen Belgje, Treinreizen Frankryk, Treinreizen Dútslân, Treinreizen Hongarije, Treinreizen Italië, ...\nTop 10 Stadige stêden yn Europa


Derek twadde yn Wolvegea | Omrop Fryslân (advertinsje)\nDerek twadde yn Wolvegea 08 nov 2013 - 19:02\n0 reaksjes Nederlands Derek twadde by koers Wolvegea\nPikeur Arend de Wrede is mei Derek Buitenzorg, it hynder fan de sportredaksje fan Omrop Fryslân, freedtejûn twadde wurden op Victoriapark yn Wolvegea. Derek starte yn it middenfjild, mar rûn de lêste 150 meter oan kop. Op de streep waard er noch krekt ynhelle troch Jos Verbeeck mei Dasmijn Medo. Derek hat mei syn twadde plak 500 euro fertsjinne.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: WolvegeaDerek BuitenzorgdrafsportVictoriaparkView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 08-11Ferkiezingsprogramma yn audio 08-11Steuring ferljochting Ljouwert Besjoch ek...


FOREX wikselkoersen bywurke: 18/05/2022 09:20\nNije Turkske lira - Yuan priis rjocht no op Forex exchange merk op 18 May 2022\n09:20:16 (Forex taryf update yn 59 sekonden)\n1 TRY = 0.42 CNY\n1 CNY = 2.37 TRY\nDe boarne fan wikselkoersen is de Forex-útwikseling. Op 'e Forex-útwikseling foar 1 Nije Turkske lira dy't jo moatte jaan 0.42 CNY. Online wikselkoers mei konstante feroaring fan 'e Forex-útwikseling. De hjoeddeistige wikselkoers is sa gau mooglik te krijen op 'e side.\nForex trading chart renminbi - Nije Turkske lira libje, 18 May 2022\nForex trading chart Turkske lira Nei Yuan libje, 18 May 2022\nOp ús webside kinne jo in kaart fine fan Nije Turkske lira oant yuan wikselkoers op 18 May 2022. De kaart oan 'e boppekant fan' e pagina is de fisuele interface fan 'e wikselkoersferoaringen. De krekte Nije Turkske lira -taryf op 'e kaart kin fûn wurde as jo dêre hoverje. Wikselkoersdiagram updates elke 30 sekonden.\nConvert Nije Turkske lira Nei Yuan Nije Turkske lira Nei Yuan Wikselkoers Nije Turkske lira Nei Yuan wikselkoers skiednis\nOnline trading Nije Turkske lira (TRY) oan renminbi op it stuit\nWikselkoers histoarje elke minuut. De feroaring yn 'e Nije Turkske lira (TRY) nei yuan taryf is op dit momint - -0.0000 CNY. Wikselkoers per minuut fan 'e Nije Turkske lira nei de yuan yn' e tabel foar 10 minuten. It is handich om feroaringen yn 'e wikselkoers elke minút te ferlykjen.\nOnline trading Nije Turkske lira (TRY) oan renminbi lêste oere trading\nWy litte de wikselkoers sjen fan oere oant oere. -0.0005 CNY per oere fermindere de Nije Turkske lira (TRY ) nei yuan. 10 oere skiednis fan Nije Turkske lira oant yuan fan Forex yn 'e tabel op' e pagina. It is handich om feroaringen yn 'e wikselkoers elk oere te fergelykje.\nOnline trading Nije Turkske lira (TRY) oan renminbi hjoeddeiske trend 18 May 2022\n0.42 0.42 0.42 0.42 0.42 0.42 0.42 0.42 0.43 0.42


Quantum StorNext stelt nije prestaasjesrecords yn foar fideowurkladen | NAB Nijs sjen litte | 2021 NAB Show Media Partner en produsint fan NAB Show LIVE. Broadcast Engineering Nijs\nThús » Nijs » Quantum StorNext stelt nije prestaasjesrecords yn foar fideoworkloads\nStorNext 7 presteart better dan alle oare bestânsystemen oer alle trije SPEC SFS 2014-metriken 57% minder opslachknooppunten brûke dan de folgjende tichtste konkurrint\nSAN JOSE, Kalif. - Feb. 25, 2021 - Quantum Corp.oraasje (NASDAQ: QMCO) hat hjoed oankundige dat har StorNext® Bestânssysteem is it rapste bestânsysteem foar fideo-workloads, By testen mei de ûnôfhinklike SPEC SFS 2014 benchmark presteare it StorNext 7-systeem alle oare bestânsystemen oer alle trije prestaasjemetriken, mei in referinsjearkitektuer mei 57% minder opslachknooppunten dan de folgjende tichtste leveransier en tsjin in folle legere kosten per tagelyk stream.\nDizze resultaten litte sjen dat StorNext de bêste prestaasje en de bêste wearde leveret foar elke workload dy't massive streamprestaasjes fereasket mei in grut oantal tagelyk brûkers of prosessen. Brûk gefallen yn media en ferdivedaasje, fideobewaking en fêsthâlden, en ierde- en libbenswittenskippen mei grutte digitale ôfbyldingsbestannen kinne allegear profitearje fan 'e streamingprestaasjes en behear fan gegevenslibbens fan it StorNext-systeem.\nDe SPEC SFS 2014 SP2 Video Data Application (VDA) test, dy't ûntwurpen is om in heule prestaasjes fideo-basearre wurkdruk op skaal te simulearjen, waard útfierd op it StorNext File System en Quantum F-searje NVMe opslach servers. De Quantum StorNext systeem set nije prestaasjesrecords yn foar:\nDe heechste aggregate trochstreaming (34,391 MB / sek)\nDe leechste Wachttiid (0.9 millisekonden totale responstiid)\nDe heechste oantal tagelyk streamingen (7,450 streamen).\n"Fideokreaasje groeit eksponentjeel yn alle sektoren - of foar ferdivedaasje, marketing, kommunikaasje, training of tafersjoch - en klanten hawwe ekstreem hege prestaasjes opslachsystemen nedich om har fideo-ynhâld yn te nimmen en te ferwurkjen," sei Brian Pawlowski, Chief Development Officer, Quantum, “Dizze testresultaten demonstrearje dúdlik dat StorNext it rapste bestânsysteem op 'e planeet is foar fideo-workloads. En tank oan 'e arsjitektuer fan it StorNext File System behelle it dizze recordbrekkende resultaten mei substansjeel minder hardware dan de tichtste konkurrint. ”\n"De resultaten fan 'e record-ynstelling yn dizze SPEC SFS-test validearje it prestaasjeliederskip fan it StorNext-systeem foar fideo- en oare grutte bestannen workloads," sei Eric Burgener, Research Vice President, Infrastructure Systems, Platforms and Technologies Group, IDC. "En om't eksplosive groei fan dit soarte gegevens yn in protte yndustryen foarkomt, is StorNext goed posysjeare om bedriuwen te helpen yn te nimmen, te ferwurkjen en te behearjen fan dizze soarte gegevens oer har libbenssyklus."\nDe referinsjearkitektuer brûkt algemien beskikbere produkten, konfigureare as ien StorNext 7-bestânsysteem dat draait Quantum Xcellis® apparaten, mei 10 Quantum F-Series NVMe opslach servers. It StorNext File System waard ferbûn mei kliïnten fia iSER (iSCSI Extensions foar RDMA) oer in 100GbE dûbel netwurk, mei in ekstra 1GbE netwurk foar metadata en administraasje. Folsleine details fan 'e brûkte arsjitektuer binne iepenbier beskikber op' e webside SPEC.\nDe Standard Performance Evaluation Corporation (SPEC) is in non-profit bedriuw dat is oprjochte om standerdisearre peilmerken en ark op te stellen, te ûnderhâlden en te ûnderskieden om prestaasjes en enerzjy-effisjinsje te evaluearjen foar de nijste generaasje kompjûtersystemen. SPEC ûntwikkelt benchmark-suites en beoardielt en publiseart ek yntsjinne resultaten út har lidorganisaasjes en oare benchmarkfergunningen.\nFoar de SPEC SFS2014_vda testresultaten foar StorNext: www.spec.org/sfs2014/results/res2021q1/sfs2014-20210126-00075.html\nFoar alle publisearre SPEC SFS2014_vda testresultaten: www.spec.org/sfs2014/results/sfs2014vda.html\nFoar mear oer StorNext: www.quantum.com/stornext/\nQuantum technology en tsjinsten helpe klanten digitale ynhâld te fangen, oan te meitsjen en te dielen - en te behâlden en te beskermjen foar desennia. Mei oplossingen boud foar elke faze fan 'e datalibbensyklus, QuantumDe platfoarms leverje de rapste prestaasje foar fideo's, ôfbyldings en yndustriële IoT mei hege resolúsje. Dêrom meitsje de foaroansteande entertainmentbedriuwen, sportfranchises, ûndersikers, oerheidsynstânsjes, bedriuwen en wolkeproviders op 'e wrâld de wrâld lokkiger, feiliger en tûker Quantum. Quantum wurdt fermeld op Nasdaq (QMCO) en waard tafoege oan de Russell 2000® Index yn 2020. Foar mear ynformaasje besykje www.quantum.com.\nQuantum, de Quantum logo, Xcellis en StorNext binne registrearre hannelsmerken fan Quantum Corporation en har filialen yn 'e Feriene Steaten en / as oare lannen. SPEC is in registrearre handelsmerk fan 'e Standard Performance Evaluation Corporation. Alle oare hannelsmerken binne eigendom fan har respektive eigners.\nDit parseberjocht befettet "foarútstribjende" útspraken. Quantum adviseart foarsichtigens yn fertrouwen op foarútstribjende útspraken. As de risiko's of ûnwissichheden ea materialisearje as de oannames ferkeard bewize, binne de resultaten fan Quantum Corporation en har konsolideare dochterûndernimmingen (“Quantum”) Kin materieel ferskille fan dy útdrukt of ymplisearre troch sokke foarútstribjende útspraken en útgongspunten. Alle útspraken oars as útspraken fan histoarysk feit binne útspraken dy't as foarútstribjende útspraken kinne wurde beskôge, ynklusyf kosteneffektiviteit, prestaasjes en skaalberens fan StorNext dy't klanten kinne ûnderfine. Risiko's, ûnwissichheden en oannames omfetsje de ynfloed fan Covid-19 op ús bedriuw en oare risiko's dy't wurde beskreaun yn 'e "Risikofaktoaren" yn QuantumDe yntsjinjen by de Kommisje foar Securities and Exchange, ynklusyf it formulier 10-K dat op 24 juny 2020 is yntsjinne by it Securities and Exchange Committee. Quantum útdraagt gjin ferplichting om te aktualisearjen of wizigjen fan syn foarútfoarbyldende útjeften, of as resultaat fan nije ynformaasje, takomstige eveneminten of oars, útsein as ferplicht troch de oanwêzige wet.\nReade frachtwein Giele frachtwein\nFoarige: Houten kamera lanseart aksessoires foar Canon EOS C70\nFolgjende: PBS39 ymplementeart AI-ynskeakele automatyske realtime ûnderskriften fan Red Bee Media


Undersyk slankmeitsjend aaiwyt | Omrop Fryslân Skip to main content\nUndersyk slankmeitsjend aaiwyt 28 nov 2007 - 09:42\nFriesland_Foods sil tegearre mei UMCG yn Grins ûndersyk dwaan nei sûn meitsjende aaiwiten. It doel is om aaiwiten te finen dy´t hertsyktes en oergewicht foarkomme kinne. Friesland Foods hat dat bekend makke. De aaiwiten dy´t ûndersocht wurde komme út molke en waai. Der sil besjoen wurde hoe´t de aaiwiten bydrage kinne oan de sûnens en ek oft se út de molke en waai helle wurde kinne om yn oare produkten te brûken.\nKorreksje meldeLês foarTrefwurden: argyfView the discussion thread.Diel dit berjocht op: 28-11Oanhâlding foar mishanneling 28-11Oanhâlding om fjoerwurkbom Besjoch ek...


It sprutsen en it skreaune Frysk*)\nSa likernôch tusken 1550 en 1650 bilibbet Westerlauwersk Fryslân in tiid fan greate omkear en skerpe oergongen. Ek hjir by ús binne dan de Midsieuwen foargoed foarby. De Tsjerke wurdt reformearre, it Humanisme bringt foar de wittenskip in frijer ûndersiik, der komt kunde oan de Antike Biskaving; de Renaissance en letter de Barok jowe yn de kunst gâns omsetting fan itige opfettingen en prinsipes. It libben hjirsa, tsjerklik, wittenskiplik, kunstsinnich, leit iepen foar sterke, ynternasionael wurkjende streamingen en dy streamingen wurde, lyk as yn de oanbuorjende lânnen, yn Fryslân forarbeide op eigen wize. Op eigen wize hat Fryslân diel oan de jonge Uny-kultuer. Nei 1584 wurdt it Steedhâlderlik Hof to Ljouwert net allinne in bistjûrssintrum, mar ek al gau in katalysator fan nasionael kultuerlibben, in formidden dêr't lânadel èn yntellekt by opsjogge en har thús yn fiele.\nAl hie it der fuort nei 1498 op like, dat de âlde lânstael - yn sprutsen foarm de fuortsetting fan de Midsieuske wetstael - forkrongen wurde soe troch oars-talige amtnerij om utens wei èn troch assimilaesjesucht fan eigen folk, dat Frysk kriget wer fêster foet as it de tael wurdt fan lânsbistjûr, fan rjochtspraek, fan literatuerbioefening en fan de omgong tusken alderhande hegerein. Yn stêdden as Ljouwert, Frjentsjer, Snits is de mingtael dy't in skoftlang ûnder de notabele boargerij him baesmakke hie, hurd weisakke nei de ûnderste lagen fan de stedsbifolking om dêr mei gauwens alhiel to fordwinen. In sintrale fan Frysk tael- en kultuerlibben kriget Fryslân der by, as yn 1585 de Frjentsjerter Hegeskoalle oprjochte wurdt. Al is yn dit formidden offisieel foaral it Latyn it skriftlik medium, dochs wurdt der in bigjin makke mei de bistudearring fan de Aldfryske rjochtsboarnen. To Frjentsjer ek wurde de dominys oplaet dy't yn sublimearre foarm de folkstael leare to brûken foar preekstoel en katechese. Yn datselde Frjentsjer krije har oplieding de amtners, dy't letter yn de hegere bistjûrskolleezjes har Frysk wurd sprekke èn har Frysk wurd skriuwe. Yn it maetskiplik forkear foaral tusken dizze kategoryen ûntjowt him in sprutsen idioom dat al njonkelytsen normatyf wurdt, model stiet foar de biskaefde útspraek fan it Nijfrysk en dat\ndêrom wol ‘Frjentsjer-frysk’ neamd wurdt. Dizze nije ‘koinê’ tsjinnet teffens as rjochtsnoer om útlanners de tael fan dit lân by to bringen. Yn dy aloan groeijende ‘mandetael’ bloeit in literatuer op, dêr't nêst gâns oare dichters en taelbouwers Gysbert Japicx ien fan de eksponinten fan wurdt. Troch mear as ien literator wurde de bibelske psalmen birime foar tsjerklik en skolair gebrok. De lânshistoarje wurdt yn de eigen tael biskreaun, de gritenijen wurde yn dy tael op kaert brocht. In frysktalich toaniel kriget de guit yn Ljouwert en yn oare stêdden ûnder de foarname boargerij by rederikerskeamers en kunstakademys. In wichtige hoekstien ta de opbou fan dit ABF is de opdracht dy't de Steaten fan Fryslân jowe oan in tal godgelearden en taelkundigen om de hiele Bibel yn it Frysk oer to setten: in standertwurk dat om 1637 hinne syn bislach kriget en dat tige meiwurket om de tael fan it protestantisearre Fryslân in nije status to jaen...\nSá hie tusken 1550 en 1650 idealiter hjir by ús de gong fan saken op taelgebiet wêze kinnen, as... Ja, as! As de loft delfalt ha wy allegear in blau mûtske op, seine wy as bern al. Wy witte allegearre dat dizze gong fan saken Fryslân doe net barre meijen hat. De politike kinteringen fan 1498 (de komst fan Albrecht fan Saksen) en ek fan 1579 (de oansluting by de Uny) hawwe, by alle histoaryske needsaek en by alle goeds dat se brochten, it Frysk moai hastich fan 'e wacht reage as rjochtskundich, as yntellektueel en as literair medium. Yn in goed ieu tiid liket him yn de boppelagen fan de Fryske bifolking suver in proses fan akkulturaesje ôf to spyljen. Dat proses is ek ôf to lêzen oan de taeltastannen. Om 1650 hinne al moast in Gysbert Japicx yn it Hollânsk syn sammele wurk in birjocht mei op reis jaen, ornearre foar de ‘nauwkeurigen Needer-lander’. En yn syn foarwurden by dat wurk set de tichter him fûl to skoar tsjin de ‘lit-tinckene eyn-wittert(s)’ ûnder syn lânslju dy't miene dat men ‘uwz âde FRIEZ'NE tonge... mey nin letter-kreft... uwtbijldje schoe kinne.’ Dit forset, dizze bistriding (noch gjin hûndert jier nei it ûntstean fan de Republyk) is grif in forset tsjin en in bistriding fan in miening dy't him doe yn Fryslân al fierhinne as communis opinio oppenearre. Mei efkes foarbysjen fan de inkelde frysk-literaire taelmonuminten út de 17e en 18e ieu (Gysbert Japicx, de Althuysens), kin men sizze, de sprutsen idiomen tusken Fly en Lauwers komme nei 1500 sa'n trije ieuwen lang frijwol foar ebbe en floed to lizzen. De foarnaemste stêdden ûntfryskje oan 'e top. Yn plakken as Ljouwert of\nFrjentsjer ûntjowt him de pleatslike tongslach net ta in algemien foar ‘biskaefd’ oanmurken sprek- en skriuwtael, dêr't lju fan oare Fryske tongslaggen by opsjogge en har yn it offisiéle by oanslute. Rjochtoarsom, de foarname boargerij en ek de lânadel assimilearje har en forhollânskje. Der foarmet him net in sosiale elite, hwaens kringtael him linkenoan forwidet ta in ‘koinê’ dy't normatyf wurdt foar it hiele Westerlauwerske taelgebiet, in ‘mandetael’ dy't wol út soarte frjemde eleminten opnimt, mar dy eleminten op eigen wize yntegrael forarbeidet en ynkorporearret. Al dy ieuwen troch bûket it Hollânsk tsjin de Fryske taeldiken. By drippen en fleagen slacht der wetter oer, op hieltyd mear plakken sipert de dyk troch en gauris fornimt men dykôfslach en trochbraken.\nAs koart nei 1800 via de Wassenberghers en de Halbertsma's de Westerlauwerske boere-idiomen einlings wer mear hantearring op skrift krije, dan sjocht men by guon skriuwers logyskerwize in tobektaesten nei Gysbert Japicx, de dichter dy't se ek yn har wurdkar neifolgje (Posthumus, Salverda, Windsma). De skriuwers dy't dat net of folle minder dogge, steane dan foar de drege taek om net allinne ortografysk, mar ek leksikael en idiomatysk it founemint to lizzen foar de opbou fan in nije skriuwtael, in skriuwtael dy't oanstjûrt op ienheit-yn-forskaet èn dy't sa deun mooglik oanslút by it sprutsen Frysk fan de eigen tiid. Oansluting sa deun mooglik. Dat is to sjen oan it wurk fan de bruorren Halbertsma, dat forklearret ek de hollânismen dy't wy yn de Rimen en Teltsjes oantreffe. Minder fan tapassing is it wurd oansluting op it taelgebrûk fan Harmen Sytstra. Dy giet ommers as skriuwer hiel faek noch fierder tobek as de 17e ieu. Oer Gysbert Japicx hinne taest er selst werom nei it Frysk fan de Midsieuwen. Wy hawwe it dan gauris oer Sytstra syn op it Aldfrysk stuolkjende Iduna-stavering. Mar dêr mei wol by, dat er ek yn syn wurdgebrûk en wurdkar frijhwat archaïsearjend to wurk giet. Opgelegen brûkt er bygelyks op 'e doele bringende tiidwurdfoarmen as ‘lidze’ en ‘sidze’ (foar lizze en sizze), foarmen dy't Gysbert Japicx al net mear hat. Graech mei er ek âldfrinzige participia foar 't ljocht helje lykas ‘wésen’ (foar west) en ‘nimen’ (foar nommen of in eigentiidske wikselfoarm dêrfan). Wakker is er ek bigien op in bynwurd as ‘men’ (foar mar), dat alhiel nei Aldfrysk skaeit en dus sterk nei de skriuwtafel rûkt.\nDit wie fansels by Sytstra allegearre in op himsels pryslik bisykjen ta taelrestauraesje, mar wy kinne der net foarwei en jow him nei, dat dit bisykjen wiist op in forkeard ynsjoch yn\nde forhâlding sprektael-skriuwtael. Foaral de âldere Sytstra hie, dat skuort net út, in klassisistyske en mechanistyske opfetting fan de taelfunksjes. Oan de antike gevel dy't er dwaende wie fóár it Fryske taelhûs to setten wurdt nei syn dea yn 1862 dan ek net fierderboud dat makket.\nOansluting sa deun mooglik by it sprutsen Frysk fan de eigen tiid: dy tendins is hiel dúdlik werom to finen yn it wurk fan in Waling Dykstra en ek, al is it minder rjochtlinich en rasioneel, yn dat fan Tsjibbe Gearts van der Meulen. Opfallend is dy tendins ek yn it measte wurk fan in Jan fan 'e Gaestmar. Dy syn skriftlike taelhantearring stiet - ek syntaktysk - tige ticht by it Frysk dat er it folk ôfloerd hie yn syn jonges- en feintejierren. Ek de mear ‘primitive’ folkstaeleleminten nimt er yn syn skriuwtael op. Syn stilearring komt faek foar in part del op in neibauwen fan dy ‘primitivismen’ en ûntaerdet dan soms yn in staelkaert fan oerdiedich bylkjend folksidioom. Men kriget by Hof faek de yndruk, dat er stribbe nei in binadering fan it tige oanfjochtbere prinsipe: skriuw sa'st praetst, mar him dêrby gauris oer de meuch skrepte. Yn syn lêzing op it Greatfrysk Kongres fan 1927 hat Hof einliks, al wie it yndirekt, yn 'e pleit west foar dit prinsipe, doe't er ta de konkluzje kaem: ‘De taal van onze schrijvers is er een van taalresten, literatuurwoorden en purismen. Wie Friesch leest, leest, wat de taal betreft, een stuk verleden.’\nDizze kritysk bedoelde opmerkingen fan Hof wiene sûnder mis ek in raem nei it literair taelgebrûk fan de Jongfriezen út dy tiid en dan binammen fan de jongere Douwe Kalma. Ek yn dit stik fan saken mei Kalma wol Hof syn antipode neamd wurde. Dy syn taelgebrûk út de earste jierren nei '15 is oanhelle mei in sekere klassisistyske oerstilearring. Kalma mocht yn syn ier proaza graech lange, slim gearstalde ‘perioden’ brûke nei it foarbyld fan de klassiken, mar grif ek nei dat fan Nederlânske stilisten as Potgieter en guon Hollânske Nieuwe Gidsers. Ek de wurdkar fan de measte Jongfriezen wiisde gâns in oare kant út as Hof, yn it spoar fan Waling Dykstraen-dy, mei de skriuwtael út woe. Gauris swimet dit Jongfrysk taelgebrûk nei in gearbaksel fan archaïsmen en nijfoarmingen (of sabeare-archayske nijfoarmingen) dy't mei tige tinne en sloppe woartels fêstsitte oan de Fryske folksdialekten fan eigen tiid. Yn dat iere tiidrek kaem de fryskens fan har tael soms op 'en slimsten del op in soarte fan lûd- en wurdsubstitúsje fan Hollânske boeketael. Yn syn bikend Gids-artikel fan 1922 hat Huizinga de bitinklike kanten oantoand fan sa'n himsels isolearjend literair jargon. Nou't dy perioade njonke-\nlytsen skiednis wurden is, kin it wol lije en wiis hjir op in pear psychologyske driuwfearren, dy't sitte efter dit jin forwiderjen fan de sprektael. De oanstriid ta en de earbied foar ûngewoane taelfoarmen by de Jongfriezen kaem sûnder mis mei fuort út in sucht nei distinksje, nei in ôfstânnimmen fan in folksskriuwerij sûnder kunstidéalen. Hwat hjir tagelyk mei ûnder spile wie it ponearjen fan it Frysk as ‘folsleine’ kultuertael, as ynstrumint foar uteringen fan heger ûntwikkeling en finer biskaving: de tael as statussymboal, soe der tsjintwurdich sein wurde.\nNei likernôch 1930 komt der dalje op dit yn haedsaek kalmaniaensk taelgebrûk. By de skriuwers dy't dan foaral yn de rounten fan it Kristlik Frysk Selskip opkomme, sjocht men in mear of minder biwust bisykjen de folkstael tichter oan to krûpen. Mei bihâld fan in poarsje archaïsmen en net sûnder eksperimintearjen mei ‘taelsuverjende’ néologismen wurde wer mear as foarhinne noch libjende folksidiomatyske taelfoarmen yn it skreaune Frysk bihelle. Soms wurdt dat taeleigen mei ham en gram anneksearre en oerplante, soms ek troch lichte fariaesjes optild of útdjippe en yn de styl fan skriuwen tapast. Foaral yn it skôgjend proaza fan E.B. Folkertsma út dy jierren fynt men de dúdlikste foarbylden fan dizze foroare koerts, fan dizze ‘weromkear nei de natuer’. Yn 'e formiddens fan P.F.U.R. en A.F.U.K. wurdt dan by ûnderwiis en kursus tige flyt dien op ‘suver’ Frysk. In tydskrift as De Pompeblêdden hâldt jierren lang de finger oan 'e pols fan noch libjend of heal weiwurden folksidioom en de redaksje iepenet yn hast elk nûmer de lange jacht op hollânismen.\nEk de wittenskiplike bistudearring fan it Frysk (learstuollen, professoraten) is net sûnder oandacht foar de hjoeddeiske folksdialekten, stiet net los fan taelbifoarderjende en taelpolitike driuwfearren. As de Fryske Akademy yn 1938 ta stân komt is in foarnaem punt yn it wurkprogram de ynventarisearring en de leksikografyske biarbeiding fan alle Frysk fan nei 1800. Yn Us Wurk, it orgaen fan it Frysk Ynstitút fan de Grinzer Universiteit wurdt troch prof. W.J. Buma en oaren bigjin makke mei de etymologyske biskriuwing en forklearring fan guon Nijfryske wurden.\nDit wiene dan in pear momintopnamen, dy't tocht my sa de ups en downs fan it skreaune Frysk fan de lêste oardelhûndert jier wol sahwat oantsjutte, al moast it koart om 'e hoek. By alle forskaet en by alle op-en-deljen sjogge wy yn dit tiidrek dúdlik in biwust stribjen nei in ienheits(skriuw)tael, nei in\nStandertfrysk dat op noarmen út is en mei noarmen rekkenet, in driuw nei in min ofte mear normative tael-op-papier dy't nêst en boppe de dialekten stean wol.\nNêst de dialekten: hwant dat skreaune Frysk nimt út mear as ien tongslach taeleleminten op: it Wâldfryske ‘hawwe’ oerhearsket ornaris de foarmen ‘hewwe’, ‘habbe’ en ‘hebbe’ dy't yn oare hoeken sein wurde; it Klaeifryske en Súdhoekske ‘ik bin wurden’ wint it op skrift fier fan it eastlike ‘ik bin woàrn’ of ‘ik bin waen’; it Súdhoeksk relikt ‘efter’ slacht yn 'e skriuwtael noch altyd foar master op neffens ‘achter’ fan Klaei en Wâlden. Nêst de dialekten: hwant yn guon gefallen wurde de taelmesken widernôch nommen om ek dûbelen wikselfoarmen ta to litten: sa lêst men fan ‘skrippe’ nêst ‘skreppe’, fan ‘lulk’ nêst ‘lilk’, fan ‘hy doarde’ nêst ‘hy doarst’ en fan ‘onwis’ nêst ‘ûnwis’.\nNêst de dialekten dus, mar ek boppe de dialekten. It skreaune Frysk wit fan gâns wurden, wurdfoarmen en útdrukkingen dy't yn de folkstael net (of net mear) yn libben gebrûk binne. Hjir komt dus sawol it konservearjend as ek it korrigearjend karakter fan de skriuwtael nei foaren. Wy skriuwe (en lêze) foarmen as ‘teffens’, ‘jerne’ en ‘nea’, mar wy sizze (en hearre) ‘tagelyk’, ‘graech’ en ‘noait’. Wy restaurearje en korrigearje sprektaelfoarmen as ‘goedkeure’ en ‘ynfulle’ ta ‘goedkarre’ en ‘ynfolje’; wy ‘fortale’ foarmen fan dúdlik ûnfryske struktuer lykas ‘getuge’, ‘afgefaerdigde’ en ‘geboarte’ ta ‘tsjûg(j)e’, ta ‘ôffurdige’ en ta ‘berte’. Konservearje en korrigearje dus, mar bihalven dat sit der oan skriuwfrysk ek noch hwat fan in kréative kant. Meastal bliuwt dit biheind ta taelskepping op papier, hwant mar selden slacht sa'n nijfoarming ek oan by de brede mannichte fan fryskpraters. Foarmen as ‘heitelân’, ‘memmetael’, ‘gearkomste’, ‘skathâlder’, dy't yn 'e foarige ieu oan 'e skriuwtafel útfoun wêze moatte en dy't der wol aerdich algemien yngien binne, hearre ta de útsûnderingen. Opmerklik dêrtsjinoer is de linigens hwermei ek nou noch de folkstael nije tiidwurden foarmet, dêr't faek in grounwurd fan Ingelsk-Amerikaensk komôf yn bimongen sit; in pear foarbylden dêrfan binne ‘filmje, liftsje, kombainje, kultifaterje, pick-upje’, foar in part dus ek noch agraryske termen.\nAs it lykwols giet om ‘neifoarmingen’ (Lehnübersetzungen), dan moatte wy by de skriuwtael wêze. Op papier meitsje wy foar 't heitelân wei, ik bidoel foar 't faderlân wei, gebrûk fan sokke ûntliende oersettingen lyk as ‘berneforlamming’, ‘waerbirjochten’, ‘ierdgas’ en hûnderten oaren. Dat moat wol fanneed, hwant de folksmûle lit it by soks raer sitte. Dy nimt òf\nde Hollânske foarmen mei ham en gram oer òf bliuwt by oaneigening op healwei hingjen en hat it oer ‘kinderforlamming’, ‘weerberichten’, ‘ae(r)dgas’. By sokke nije gearstallingen foaral mist dy folksmûle it machtich taelskeppend middel dat analogywurking hjit.\nDit bringt jin by in pear wezentlike forskillen dy't der bisteane tusken skreaune en sprutsen tael. By it skriuwen, it stilearjen op papier dus, geane wy hwat wurdfoarming en wurdkar oangiet analytysk en analogysk to wurk. In foarbyld. Wy kenne út de folkstael wurden mei ‘haed’ as gearstallend diel (Aldfrysk ‘haved’, Nederlânsk ‘hoofd’) yn bygelyks ‘harkehaed, pompshaed, brêgehaed’ of wy witte út de skiednis fan in wurd as ‘haedling’. Wy binne sa frij om nei analogy hjirfan to skriuwen: ‘haedsaek’, ‘haedforpleechster’, ‘haed fan 'e skoalle’ en folle net genôch. Mar foaral by abstrakta en funksje-oantsjuttingen as dizze nimt de folkstaelprater de Hollânske foarm oer en seit fan ‘hoofdsaek’, ‘hoofdforpleechster’, ‘hoofd fan 'e skoalle’. Dit forskil tusken hwat skreaun (en dus lêzen) en hwat sein (en dus heard) wurdt hoecht op himsels noch net abnormael to wézen. De tael dy't yn lûd ta ús komt is yn wêzen in oarenien as de tael dêr't wy via it teken mei kommunisearje. De sprektael (better wurd soe wêze: praettael) hat in rêst ekspresje- en kommunikaesjemiddels ta har foldwaen dy't de tael-op-papier net bisit, middels lykas artikulaesje, yntonaesje, tempo, aksint, mimyk, gestikulaesje. Skriuwtael is altyd tael sûnder eachopslach, sûnder it rike mekanyk fan ús mûle- en kielholte, sûnder de stipe ek fan it tsiensnarich ynstrumint dat wy oan de útein fan ús hannen to sitten hawwe. As ik siz: ‘ik ha myn nocht’, fjouwer ûnnoazele wurdtsjes dus mar, dan makket it great forskil oft ik dêrby gapje en my útrek of dat ik dyselde wurden der útraes en mei de fûst op 'e tafel slaen. Yn it earste gefal diel ik mei dat ik wurch en slûch bin, yn it oare gefal dat ik lilk bin en oan 'e ein fan myn geduld. Skriuw ik dyselde fjouwer wurdtsjes op, dan blykt op himsels út neat hwat ik bidoel; dat kin allinne opmakke wurde út de kontekst.\nHwat wy skriuwtael neame is in oar kommunikaesjesysteem, is ûntstien troch de oarderjende ynfloed fan de minsklike geast, is kodifisearre yn spraekkunst en wurdboek en sit folslein fêstkeppele oan it skriftbyld. Dat aerd fan oardering bringt ek mei dat bipaelde wurdfoarmen, om dêrby to bliuwen, dy't yn it mounling gebrûk troch ûnderskate oarsaken ôfsliten, ynkrompen, gearlutsen binne, troch de skriuwer gauris yn in ‘restaurearre’, yn in ‘kompleter’ foarm op papier set wurde.\nYn in hwàt forsoarge styl of by in hwàt eptige taelsfear is de skriuwer yn 'e wille om foarmen dy't de prater minisearret yn hiele hear en fear wer to jaen: ‘wy ha’ wurdt by him al gau ‘wy hawwe’ en ‘jim bin’ al gau ‘jimme binne’.\nIn oar foarbyld. Gâns taelbrûkers yn Fryslân kin men bygelyks in sintsje sizzen hearre as ‘dat moat ait wêze’. De skriuwer sil der kreas fan meitsje: ‘dat moat altyd wêze’. Hy kin der min oer gearkomme en skriuw, ek yn sa'n gefal, it wurd ‘altyd’ as ‘ait’. De Grinslanners dogge dat soms al, mar dêr binne it op 't lêst Grinslanners foar.\nDizze foarbylden bringe jin op 'e fraech: bisteane dy twa, sprutsen en skreaune tael (hwat yn Fryslân sahwat delkomt op folkstael en literatuertael), bisteane dy twa dan los fan elkoar, elk yn eigen ôfsletten romte, elk op eigen niveau, elk nei eigen wetten? Sa is it fansels net. It soe to fier gean om ús skriuwfrysk (ek dat fan nou) in kasplant to neamen of in papieren kunstblom sa't wol dien is. By de Fryske skriuwer sjocht men oan-ien-wei ûnbiwust of biwust in stribjen om syn tael to intsjen op 'e sprutsen folksidiomen, om dy folkstael to eksploitearjen en to unifisearjen op skrift. Men mei sizze, dat it Standertfrysk, dat wy pretindearje to hawwen en dat wy by ûnderwiis, by preek, by rede, by foardracht, by toaniel èn by lûdop lêzen ek mounling brûke, gearstald is út taeleleminten dy't wy foar in great part weromfine yn hwat wy om ús hinne hearre, dus yn noch libjende Fryske tongslaggen.\nFoar in great part, net alhiel dus. Hwant de skriuwer skiftet. Yn syn taelgebrûk sûnderet er oer it algemien guon eleminten út dy't wol sein wurde (troch oaren en ek wol troch himsels), mar dy't er as ‘ûnfrysk’ oanfielt. De posysje fan it Frysk bringt mei dat dit taeltsjêf hast altyd bistiet út Hollânsk materiael.\nDy skriuwer makket dêrtsjinoer ek gebrûk fan foarmen, dy't net (of net mear) yn de tael fan it folk gongber binne: út in each fan ‘taelsuvering’ en ek fan stilearring kin er der net foarwei om archaïsmen en - al of net selsmakke - nijfoarmingen to baet to nimmen. In jong romanskriuwer hie okkerjiers syn nocht fan dy papieren foarmen en forklearre dat er tonei allinne tael brûke woe dy't er om him hinne hearde: folkstael dus. Mar doe't er foar de titel fan in nije roman to kiezen hie tusken de folkstaelfoarm ‘bedefaer(r)t’ en it purisme ‘beafaert’, hat er dochs it lêste mar foar kar nommen.\nMen soe jin ôffreegje kinne, hoe wiid gappet it nou tusken oan de iene kant dy tael-op-papier en oan de oare kant dy\ntael fan de folksmûle? Ik haw om in aerdichheit in foege stekproef nommen op it stik fan wurden en wurdfoarmen. Ut trije hjoeddeiske boeken haw ik in willekeurich stikje Frysk lichte fan elkmis 2000 wurden en dêr de ‘papieren foarmen’ útskifte. Hwat my twivelgefallen taliken, haw ik wêze litten. Ik haw ek gjin rekken hâlden mei de dialektfarianten, mar b.g. oannommen dat in westlik wenjende Fryske lêzer dy't ‘wy hewwe’ seit, de foarm ‘wy hawwe’ net as foar him ûnbigryplik boekefrysk oankomt. By de âldere skriuwer R. Brolsma kaem ik sa op 0,9% literatuerwurden, by de jongere Anne Wadman op 1,6% en by de Fryske Bibel waerd dat 2,5%. Op himsels seit sa'n spultsje spjeldtsjebikyk noch net safolle: taelsfear, thema, wurdfrekwinsje ensfh. spylje hjir ek mei ûnder. Mar rûchwei wol it dochs sizze, dat in lêzer by Brolsma om de 110 wurden in taelfoarm tsjinkomt dy't er út it folksfrysk net ken, by Wadman om de 60 wurden en yn de Bibel om de 40 wurden. Dit is dochs wol in bytsje in hinnewizing, dat men noch net prate hoecht fan in skriuwtael-yn-reinkultuer, in kasplant dy't net of tige tin woartelet yn hwat 300.000 Friezen by de dei lâns prate.\nIn oare fraech is fansels: is der ynfloed to fornimmen fan dy skriuwtael op it praet fan dy 300.000? Ear't men dat fjild forkent, moat sein wurde, dat men dy 300.000 taelbrûkers net oer ien kaem kjimme mei. Der binne hjir by ús ek frysktaligen to finen yn hwaens mounling taelpatroan frij dúdlike spoaren to finen binne fan it Standertfrysk. Al is der fansels gjin sprake fan dat it deistich praet fan sokken de tapassing is fan it ûnmooglik biedwurd: praet sa'st skriuwst. Dizze praters-mei-euvelmoed, sa't men se neame kinne soe, binne de lju fan de Fryske biweging en hwat dêr omhinne sit. Dyselden sille it net hawwe oer ‘regenjas’, oer ‘radiotoestel’ of oer ‘waterskap’, mar sille prate fan ‘reinjas’, radiotastel’ en ‘wetterskip’. Ut in each fan taelsoarch en wapene mei hwat noarmbisef sille sokken har net (of net gau) ynslûpsels ûntkomme litte as ‘ik gean trouwen’, ‘dou bist jierdei’ of ‘it waer herstelt sich’. Hoe great it tal fan dit soarte taelbrûkers yn Fryslân op 't heden is, falt min to skatten. Mar as men by prof. Kloeke lêst, dat dy it tal ABN-praters oer hiele Nederlân rûst op 3% fan de bifolking, dan meije wy foar it ABF (dêr't ik sa'n wurd om siz) lichtwol in persintaezje fan 1 oannimme, dat is dus in tal fan 3000.\nEn de oare 297.000? Is by dy mannichte ek ynfloed fan it skreaune Frysk to fornimmen op hwat se troch 'en dei prate? Elk dy't yn Fryslân om him hinne harket, merkbyt dat dy\nskriuwtael fan ús oant nou ta mar in smel polderdykje is, min yn steat om hwat der oan tael oer ús hinne spielt to kearen of to lieden. De druk fan it Hollânsk is swier en sterk. Hof yn syn niisneamde kongreslêzing ûntstriidt elke tsjindruk. Hy ornearre yn 1927: ‘Invloed op de door de volksmassa gesproken taal heeft het geschreven Fries niet.’ Sûnt binne wer hast 40 jier forroun. It kontakt fan tûzenen Friezen mei it Hollânsk is yn dy tiid noch folle yntensiver wurden. En it Frysk moat it hieltyd mear bilije. Dat is gjin niget by in folkstael dy't ieuwenlang har fuortbistean to tankjen hie oan twa dingen: it géografysk isolemint en it analfabetisme. De spoarrail, de betonwei en it ûnderwiis hawwe Fryslân iepenbrutsen, ek foar it Nederlânsk. It forkear lei rêdde forbiningen oer lân mei de bûtenwrâld en bifoardere de migraesje; it ûnderwiis brocht kennis by fan it Nederlânsk as skriuw- en lêstael. Dêr binne nou noch oerhinne kommen de moderne telekommunikaesjemiddels dy't ek de Hollânske konversaesjetael bringe oant yn 'e wenkeamers, ek yn dy fan Rûchhuzen, Lúksterhoek en Peazens. Gjin wûnder dat soks to fornimmen is oan it Frysk fan de Friezen en foaral oan it praet fan hwat ik mar neame sil de taelbrûkers-sûnder-euvelmoed. Hwat der eartiids yn dripke en sipere, spielt der nou by ammerfollen tagelyk yn.\nOm hwat mear doel to krijen oer de fraech, hoefier it gappet mei dy ynfiltraesje fan it Hollânsk by dit soarte taelbrûkers harkje ik gauris nei de fraechpetearkes dy't de RONO yn har Frysk programma opnimt. Twa dêrfan, dy't togearre sa'n fjouwer minuten duorren, haw ik op 'e lûdban oernimme litten en bisocht hwat neijer to analysearjen. Men kin it spontaen sprutsen hjoeddeisk Frysk neame. It iene stikje tael wie in petear mei in forkeapster yn in bakkerswinkel fan sa'n fyftich jier âld, it oare mei in âld-keatser fan sahwat deselde jierren. Beide persoanen wiene dúdlikerwize wend alle dagen Frysk to praten, beide hiene it oer eigen fak en leafhawwerij en forkearden dus yn in taelsfear dy't harren fortroud en eigen wie. Doe't ik dy beide brokjes spontane praettael op 'e keper biseach, foun ik de romte fan hollânismen. By de froulike prater kamen foarmen nei foaren as ‘leven, sus en sa, tussen, rustiger, geknipt, gewild, en òf, in hoop, befoabeld, wy meije net mopperje’. It wiene gongbere ynslûpsels dy't men yn Fryslân hast alle dagen wol om jin hinne hearre kin. Der wie ek in nijsgjirrige nijfoarming by, ntl. ‘dzjobke’ foar ‘baentsje’, dêr't it haedwurd ‘job’ (fan Ingelsk komôf dus) in Frysk útgongsjaske oankrige hie.\nBy de âld-keatser wie it net folle oars. Yn syn praet dûkten\nûnfryske foarmen op lykas ‘reuzejonge, reuzesteun, genoegen, úthoudingsformogen, folwassene, samenstelling, winst boeke’ (de foarm ‘winst’ selst sûnder de Fryske nasalearring en dus mei Hollânske lûding), en fierders ‘lyfhebber, op 't ogenblik, ontegenseggelik’.\nSa'n foege fjildforkenning wiist dus wol op in sterke Hollânske biynfloeding by frysktaligen dy't mei it skreaune Frysk, mei de stilearre taelfoarmen sa't it skynt gjin kontakt hawwe.\nAlhiel gjin kontakt? Dat is wer to folle sein, hwant yn beide petearkes sieten ek in pear eleminten dy't wol wer de kant út wiisden fan in kontakt mei it Standertfrysk. De forkeapster hie it ntl. earne oer in ‘koarútstjûring’, in puristyske neifoarming, dy't de regionale radio har grif oandroegen hie. En de keatser praette in kear fan ‘keatsboun’ en fan ‘kreftichste’, dêr't men einliks wol ‘bond’ en ‘krachtichste’ forwachtsje soe. Ergo: by dizze evidint Hollânske penetraesje wie ek sokssahwat to bispeuren as in foech yntern Frysk tsjinwicht.\nOan dat tsjinwicht sil arbeide wurde moatte, sil skielk it Westerlauwersk Frysk net oer de hiele lynje in stadium birikke, dat F.J. Bergstra okkerjiers yn in Tsjerne-artikel, al wie it dan yn sosiologyske sin, typearre hat as ‘in dialektyske ôfhinklikheitsposysje fan it Nederlânsk’. Yn it maetskiplike hat it dêr by stuiten en op plakken yndied in soad fan, mar dit is in devaluaesjeproses dat al foar Gysbert Japicx' tiden fan start wie. Ek yn it idiomatyske mei de reamme fan de tael tinder wurden wêze en hieltyd tinder wurde, dochs moat hjir daliks by sein, dat hwat lûdsysteem, bûgingsfoarmen en ek hwat wurdskat oanbilangje, it mei it Frysk noch lang net oan dy ôfhinklikheitsposysje ta is. Fonetysk en ek hwat fleksje en vokabulaire oangeane fortoant it Frysk noch altyd skaeimerken by de rûs, dy't it skerp en klear ûnderskiedt fan in willekeurich Nederlânsk dialekt. As de bern op ús doarpen bigjinne to sizzen fan ‘wy gean boartsjen’, dan mei ús dat yn 'e wei wêze, mar salang't dat net wurdt ‘wij chaan spelen’ dan is it noch Frysk.\nHoelang't dizze folkstongslaggen noch praet wurde sille sûnder Frysk ôf to wurden en hoelang't dus in skreaun Frysk noch stuolkje kin op troch Friezen sprutsen idiomen, is net út to meitsjen. Wol docht men better en wês net to rap mei alderhande ûndergongsprofesijen, ek as men in diskrépânsje merkt tusken hwat men yn jins jeugd noch praette en praten hearde en hwat men nou heart. Tael is taei. Mar like\nforkeard is it in blynkape foar to binen en jin to forliezen yn lofsangen op ‘ús swietlûdige memmesprake’, sangteksten fan in nayf sportfriezendom dy't frijhwat falsk klinke. Of noch slimmer, jin to fortillen oan machtsspreuken as dy fan in Reyner Bogerman fan sa'n healtûzen jier forlyn, ntl. dat it Frysk fuortbistean sil ‘per omnia secula seculorum’.\nFan de 500.000 ynwenners dy't Fryslân op dit stuit telt, binne sa'n 300.000 frysktalich, dat is 3/5 fan de bifolking. Hoe sil dizze numerike, mar dêrom sosiael noch net kwalitative mearderheit der útsjen oer tritich, fjirtich jier? Neffens de prognoses fan de ETIF-ûndersikers sil Fryslân yn it jier 2000 in miljoen minsken herbergje, hwerfan 700.000 yn stedsagglomeraesjes wenje. In urbanisearre wenklimaet alsa. Yn dy agglomeraesjes sille nei alle wierskyn mar in lyts diel frysktaligen tahâlde, wylst der grif ek net-frysktaligen (forensen, oare ymport) forkeare sille ûnder de 300.000 plattelânsbiwenners dy't dan oerbleaun binne. Soe dit takomstbyld - gjin Utopia fierders - wier blike to wêzen, dan is it net ûnreedlik it tal frysktaligen to skatten op 250.000, d.w.s. 1/4 fan de totale bifolking, hwerby't de numerike mearderheit fan nou dus omslein wêze soe yn in numerike minderheit.\nHat it doel om mei sa'n perspektyf foar eagen noch oan de forheging en forsteviging fan de Fryske taeldiken to arbeidzjen? It antwurd kin net oars wêze as dit: de striid foar it bihâld en de útbou fan it Frysk hat mear kâns fan slagjen as de dyk- en slykwurkers skerp sicht hâlde op dit foarlân, mear kâns alteast as hwannear't hja de eagen slute foar de réele gefaren dy't dy tael bidriigje. Boppedat, men hoecht jin net út to klaeijen foar't men op bêd giet. It is de tael, en de tael allinne dy't it Fryslân fan nou kultureel noch in eigen gesicht jowt. Dat bisefte ek de dichter Obe Postma doe't er okkerjiers tsjin my sei: ‘Wy moatte de tael hâlde. Wy binne der noch net ryp foar dy to forliezen.’ Dat wist selst - paradoksael genôch - de Amsterdamske dichter Ed. Hoornik, dy't Fryslân earne sizze lit:\nBen ik het meest mijzelf, maar in mijn taal,\nHet instrument waardoor ik ademhaal.\nLêzing, sa likernôch hâlden op de Jiergearkomste fan de Fryske Akademy to Ljouwert op sneon 3 septimber 1966.


Nijs - It Ministearje fan miljeubeskerming hat de nije noarmen foar miljeubeskerming offisjeel ymplementeare foar meubels\nIt ministearje fan miljeubeskerming hat de nije noarmen foar miljeubeskerming offisjeel ymplementeare foar meubels\nOp 1 febrewaris hat it Ministearje fan miljeubeskerming de "technyske easken fan meubels foar miljeumerkingsprodukten (HJ 2547-2016)" offisjeel útjûn, en de "meubels foar technyske easken foar miljeumerkingsprodukten" (HJ / T 303-2006) waard ôfskaft ,\nMeubelprodukten sille buorden foar miljeubeskerming hawwe\nDe nije standert spesifiseart de betingsten en definysjes, basiseasken, technyske ynhâld en ynspeksjemethoden fan meubels foar miljeu-labelprodukten. It is fan tapassing op binnemeubels, ynklusyf houten meubels, metalen meubels, plestik meubels, sêfte meubels, rotanmeubels, glêzen stiennen meubels en oare meubels en aksessoires, mar de standert is net fan tapassing op kastprodukten. It is begrepen dat de nije ferzje fan 'e standert algemien stranger is, en in oantal easken foar miljeubeskerming binne tafoege. Nei de ymplemintaasje fan 'e standert sille de húshâldlike produkten dy't oan' e standert foldogge in mark foar miljeubeskerming hawwe, wat oanjout dat it produkt net allinich foldocht oan 'e oerienkommende produktkwaliteit en feilichheidsnoarmen, mar ek foldocht oan' e nasjonale easken foar miljeubeskerming yn it produksjeproses en gebrûk.\nDe nije standert fergruttet de easken foar grûnstoffen fan lear en keunstmjittich lear, fergruttet de easken foar ôffalwinning en behanneling fan ôffal yn it produksjeproses, past de easken oan foar de limiten fan skealike stoffen yn oplosmiddel basearre houtcoatings, en fergruttet de easken foar de limiten fan oerdraachbere eleminten en ftalaten yn produkten.\nDe nije standert spesifiseart in oantal details\nDe nije standert fereasket dat yn it produksjeproses, meubelproduksjebedriuwen it ôffal dat wurdt generearre troch klassifikaasje moatte sammelje en behannelje; effektyf sammelje en behannelje zaagsel en stof sûnder direkte ôffier; yn it coatingproses soene effektive maatregels foar it sammeljen fan gas moatte wurde nommen en it sammele ôffalgas moatte wurde behannele.\nAs de easken foar miljeubeskerming fan 'e produktbeskriuwing as foarbyld wurde nommen, moat de beskriuwing fan' e produkt yn 'e nije standert befetsje: de kwaliteitsnorm fan it produkt en de ynspeksjestandaard dêr't it op basearre is; as de meubels as aksessoires moatte wurde gearstald, dan moatte de ynstruksjes foar montage wêze yn it diagram; de ynstruksjes foar it skjinmeitsjen en ûnderhâlden fan de produkten mei ferskillende materialen troch ferskillende metoaden; de materialen brûkt yn 'e produkten en dy foardielich binne foar it miljeu foar recycling en ferwidering Ynformaasje.


Der lizze no 99 coronapasjinten yn de Fryske sikehuzen | Omrop Fryslân\n27 mrt 2020 - 16:52\nYn de Fryske sikehuzen lizze op it stuit yn totaal 99 coronapasjinten. Dêrfan lizze der 18 op de intensive care. Yn totaal ha de trije noardlike provinsjes 265 coronapasjinten yn de sikehuzen lizzen, wêrfan't 139 út oare regio's komme. Dy sifers wurde dield troch it Regionaal Overleg Acute Zorg Noord-Nederland.\nIt saneamde 'Strategisch Kernteam COVID-19 Noord-Nederland' makket gjin sifers bekend oer de beskikbere bêdekapasiteit. "We sjogge alle dagen nei de beskikbere kapasiteit. Dy gegevens binne fan grut belang by it koördinearjen fan de pasjinten yn Noard-Nederlân en dêrbûten. De ynterpretaasje fan dy sifers liedt noch wolris ta betizing en ferkearde konklúzjes."\nSa kin it byld ûntstean dat der hjir genôch kapasiteit is en dat der sûnder oerlis pasjinten dizze kant útstjoerd wurde. Op dy manier rint de koördinaasje net goed mear.\nDe soarchorganisaasjes binne goed taret op in taname fan it tal coronapasjinten. Yntusken ha de sikehûzen sa'n 50 oant 70 prosint fan de soarch útsteld, wêr't dat kin. Needsaaklike soarch, lykas onkologyske soarch of akute soarch, bliuwt wol trochgean. It tal IC-bêden kin de kommende wiken foars útwreide wolle, as dêr ferlet fan is. "Het Strategisch Kernteam draagt ervoor zorg dat, met de overname van patiënten uit andere delen van het land, de ziekenhuiscapaciteit voor het Noorden op peil blijft."


Deputearre Steaten: dit jier gjin ûntheffing foar aaisykjen | Omrop Fryslân\nDeputearre Steaten: dit jier gjin ûntheffing foar aaisykjen\nDeputearre Steaten fan Fryslân jout dit jier definityf gjin ûntheffing foar it meinimmen fan ljipaaien út it lân. De aaien meie wol socht wurde, mar net meinommen wurde. Deputearre Johannes Kramer sjocht ûnfoldwaande juridyske mooglikheden om sa'n ûntheffing troch de Ried fan Steat te krijen.\nFoar de langere termyn wol de provinsje graach yn oparbeidzjen mei de Fryske fûgelwachten berikke dat de ljippestân struktureel better wurdt. As dat doel berikt is, kin yn de takomst mooglik wol ûntheffing jûn wurde foar it meinimmen fan ljipaaien.\naaisykjen Johannes Kramer deputearre steaten ljip\nNordwin College yn Ljouwert krijt reptilen fan Fûgelhelling