Taniela 9 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nMasu ni vakatutusa nei Taniela (1-19)\nLala me 70 na yabaki (2)\nLako vei Taniela o Keperieli (20-23)\nParofisaitaki na 70 na macawa (24-27)\nBasika na Mesaia ni oti e 69 na macawa (25)\nMuduki na Mesaia (26)\nEna vakarusai na koro kei na vanua tabu (26)\n9 Ena imatai ni yabaki nei Taraiasi+ na luvei Esuerosi, na kawa ni kai Mitia e buli me tui ena nodra matanitu na Kalitia,+ 2 ena imatai ni yabaki ni nona veiliutaki, o yau o Taniela au kila ena ivola* na iwiliwili ni yabaki e tukuna o Jiova vei Jeremaia na parofita ni na lala tu o Jerusalemi+ me 70 na yabaki.+ 3 Au mani rai vei Jiova na Kalou dina meu vakamasuti koya salavata kei na lolo+ kei na isulutaga kei na dravusa. 4 Au masu vei Jiova na noqu Kalou, au vakatutusa au kaya: “Isa Jiova na Kalou dina, o kemuni ga oni cecere oni vakatubuqoroqoro, e dei na nomuni veiyalayalati, oni vakaraitaka na dei ni loloma+ vei ira era lomani kemuni kei ira na muria na nomuni ivakaro,+ 5 keimami valavala ca, keimami cala, e ca na neimami ivakarau, keimami talaidredre,+ keimami gole tani mai na nomuni ivakaro kei na nomuni lewa. 6 Keimami sega ni vakarorogo vei ira na nomuni italai na parofita+ era vosa ena yacamuni vei ira na neimami tui, vei ira na neimami turaga, vei ira na tukai keimami, kei ira na lewe kece ni veivanua. 7 O kemuni ga Jiova oni yalododonu, ia keimami madua* ena siga qo, o keimami na lewe i Juta, o ira na lewe i Jerusalemi, kei ira kece na Isireli, o ira na tiko voleka kei ira na tiko vakayawa, ena vanua kece oni vakatalai ira kina nira sega ni yalodina vei kemuni.+ 8 “Kemuni Jiova, keimami sa madua,* o ira na neimami tui, na neimami turaga, kei ira na tukai keimami ni keimami valavala ca vei kemuni. 9 Oni dauyalovinaka, oni dauveivosoti+ Jiova na neimami Kalou ni keimami talaidredre vei kemuni.+ 10 Keimami sega ni vakarorogo ina domomuni Jiova na neimami Kalou me keimami muria na nomuni lawa oni vakarautaka vei keimami ena gusudra na nomuni dauveiqaravi na parofita.+ 11 Era beca kece na Isireli na nomuni Lawa, era gole tani nira sega ni muria na domomuni, oni qai sova vei keimami na cudru kei na vosa ni bubului e volai ena Lawa e vola o Mosese na dauveiqaravi ni Kalou dina,+ ni keimami sa valavala ca vei kemuni. 12 Oni vakayacora na ka ca oni tukuna me baleti keimami+ kei ira na neimami turaga era lewai keimami,* ni oni kauta mai vei keimami na leqa levu, se sega vakadua ni yaco e ruku i lomalagi taucoko na leqa levu e tarai Jerusalemi.+ 13 Me vaka e volai ena Lawa e vola o Mosese, e tarai keimami na leqa kece qo,+ ia keimami sega ni kerea na loloma* i Jiova na neimami Kalou me keimami biuta na neimami cala,+ me keimami vakaraitaka ni keimami kila na nomuni dina.* 14 “Ia qo kemuni Jiova moni yadra, moni vakayacora vei keimami na ca, ni dodonu na ka kece oni vakayacora Jiova na neimami Kalou, ia keimami sega ni muria na domomuni.+ 15 “Kemuni Jiova na neimami Kalou oni kauti ira mai na nomuni tamata ena vanua o Ijipita ena ligamuni kaukaua,+ oni vakarogoya na yacamuni me yacova mai na siga qo,+ ia keimami valavala ca qai ca na neimami ivakarau. 16 Kemuni Jiova, me vaka na nomuni cakacaka dodonu kece,+ au kerea me ruru mada ga na nomuni cudru levu ena nomuni koro o Jerusalemi, na nomuni ulunivanua tabu, ena vuku ni neimami ivalavala ca kei na nodra cala na tukai keimami era vosabeci Jerusalemi kina kei ira na nomuni tamata o ira na tu volekati keimami.+ 17 Moni rogoca mada kemuni na neimami Kalou na masu ni nomuni tamata kei na nona cikecike, ia ena vukumuni ga Jiova me serau na matamuni ena nomuni tikina tabu+ sa lala tu.+ 18 Moni vakatudaliga na noqu Kalou moni rogoca! Moni dolava na matamuni moni raica na neimami vanua sa lala tu kei na koro e vakatokai ena yacamuni, keimami sega ni cikevi kemuni ena vuku ni neimami cakadodonu, ena vuku ga ni nomuni loloma levu.+ 19 Moni rogoca mada kemuni Jiova. Moni vosoti+ keimami kemuni Jiova. Moni vakatudaliga kemuni Jiova moni yavala sara! Ena vukumuni ga moni kua ni bera na noqu Kalou, ni vakatokai ena yacamuni na nomuni koro kei ira na nomuni tamata.”+ 20 Niu se vosa tiko, au masu meu vakatusa na noqu ivalavala ca kei na nodra ivalavala ca na kainoqu na Isireli, meu kerea na loloma i Jiova na noqu Kalou me baleta na ulunivanua tabu ni noqu Kalou,+ 21 io niu se masu tiko ga sa lako mai vei au na tamata o Keperieli+ au raivotutaka e liu,+ niu oca sara tu ga donuya na gauna me cabori kina na isoro ena yakavi. 22 E vakamacalataka vei au meu kila, e kaya: “I Taniela, au lako mai qo meu vakavukui iko mo kila. 23 Ni tekivu na nomu cikecike, e tukuni vei au meu mai tukuna vei iko ni o dua o mareqeti vakalevu.*+ Ia mo vakasamataka na ka qo, mo kila na ibalebale ni raivotu. 24 “Sa loku e 70 na macawa* vei ira na kainomu kei na nomu koro tabu+ me yalani kina na cakacala, me vakaoti na ivalavala ca,+ me vosoti na cala,+ me vakayacori na ivalavala dodonu+ me tawamudu, me dregati na raivotu kei na parofisai*+ qai lumuti na Loqi Tabu Sara. 25 Mo kila, me matata vei iko ni na 7 na macawa, ena 62 tale ga na macawa+ mai na gauna e vakaroti kina me tara tale o Jerusalemi+ me yacova na Mesaia*+ na iLiuliu.+ Ena vakavoui ena tara tale o Jerusalemi me tiko kina na rara kei na ikeliniwai, ia ena gauna ni leqa. 26 “Ni oti na 62 na macawa ena muduki*+ na Mesaia qai sega na ka e vo vua.+ “Ena lako mai e dua na iliuliu kei ira na nona tamata me vakarusa na koro kei na vanua tabu.+ Ena vakaoti koya na waluvu. Ena yaco tiko na ivalu me yacova na iotioti, e lewai me vakarusai.+ 27 “Ena lewa o koya me toso tiko na veiyalayalati me baleti ira e lewe levu me dua na macawa, ena veimama ni macawa ena tinia o koya na vakacaboisoro kei na isolisoli.+ “Ena tiko na dauveivakarusai ena taba ni ka vakasisila,+ ena tau tale ga na lewa vei koya e vakalalai tu me rusa kina.”\n^ Oya na ivolatabu.\n^ Ipe., “matamadua.”\n^ Ipe., “na neimami turaganilewa era lewai keimami.”\n^ Se “sega ni vakamamasu ena mata.”\n^ Se “o taleitaki vakalevu, dokai vakalevu.”\n^ Oya na “macawa ni veiyabaki.”\n^ Ipe., “parofita.”\n^ Se “na Lumuti.”


Page 3 for Music & Drama | At Home | Kidadl\nStarstruck: Transform Your Child Into A Music Star For A Day\nCrazy For Karaoke? Top Ideas For Hosting Your Own Kids' Sing-Along-At-Home\n72 Great Toddler Songs That Aren't Baby Shark\nRhythm Stick Activities For Curious Kids\nBack To The Barre: A First Introduction To Ballet At Home\n10 Note-Worthy Online Resources To Teach Your Kids How To Play Musical Instruments\nBring Your Kids To Work: DIY Pretend Play Office At Home\nBreaking News! Encourage Budding Journalists By Creating Your Own Pretend News Channel\nMake Some Noise With Your Own DIY Drum\nHow To Have A Rave At Home With Your Tiny Dancers\nHost Your Own Family Puppet Show\n8 DIY Musical Instruments For Under 5s


Vakasamataka Tiko ga Vakatitobu na Veika Vakayalo | Vulici\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Okotova 2015\nWILIKA ENA VOSA Acholi Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Finnish Finnish Sign Language French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kannada Kazakh Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Korean Korean Sign Language Krio Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mixe (North Central) Mongolian Moore Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language vakaViti\nVakasamataka Tiko ga Vakatitobu na Veika Vakayalo\n“Vakasamataka vakabibi na ka kece qo, me tara sara na lomamu, mera raica na tamata kece na nomu toso.”—1 TIM. 4:15.\nSERE: 57, 52\nNa cava na vakasama vakatitobu?\nNa cava eso na ka vinaka eda rawa ni vakasamataka vakatitobu?\nNa cava na yaga ni noda vakasamataka vakatitobu e veisiga na iVolatabu?\n1, 2. E duatani vakacava na noda mona?\nE YAGA vakalevu na vosa, ni rawa nida wilika, vola, vosataka, rawa nida kila na ka e cavuti. E rawa tale ga nida masu, da qai sere ena vakacaucau vei Jiova. Na ka kece qori e vakaitavi kina na noda mona, kei na nodra cakacaka vata na nave. Era se vaqaqa tiko ga qori nikua na sainitisi. Ni vakasakiti na noda mona, e rawa kina nida vulica na vosa. E tukuna e dua na daunivosa: “Nodra rawa ni vulica na gonelailai e dua na vosa, qori na ka eda kilai kina na [tamata].”\n2 E isolisoli ni Kalou noda rawa ni vulica e dua na vosa. (Same 139:14; Vkta. 4:11) E tiko e dua tale na ka e duatani kina noda mona. Eda duidui vei ira na manumanu, nida buli meda “ucuya na Kalou.” E soli vei keda na galala ni vakatulewa, da qai rawa ni vakayagataka na vosa meda vakacaucautaki Jiova kina.—Vkte. 1:27.\n3. Na isolisoli totoka cava e vakarautaka o Jiova meda vuku kina?\n3 Ke da via rokovi koya a bulia na vosa, e vakarautaka gona na Kalou na isolisoli totoka na iVolatabu. E tabaki taucoko se vakatikina ena 2,800 vakacaca na vosa. Nida vakasamataka vakatitobu na ka e tukuna na iVolatabu, eda na vakatawana ena noda vakasama na rai ni Kalou. (Same 40:5; 92:5; 139:17) Io, sa rawa nida vakasamataka vakatitobu na ka e rawa ni ‘vakavukui keda me rawa kina nida vakabulai.’—Wilika 2 Timoci 3:14-17.\n4. Na cava na vakasama vakatitobu? Na taro cava eda na dikeva tiko?\n4 Na vakasama vakatitobu e kena ibalebale na noda vagolea vakatabakidua noda vakanananu ina dua na ka, e vinaka se ca. (Same 77:12; Vkai. 24:1, 2) Na rua na ulutaga vinaka duadua meda dau vakasamataka vakatitobu, oya na veika me baleta na Kalou o Jiova kei na Luvena o Jisu Karisito. (Joni 17:3) De dua eda na vaqaqa se veisemati vakacava na wiliwili kei na vakasama vakatitobu? Na cava e rawa nida vakasamataka vakatitobu, kei na cava meda cakava meda dau marautaka kina?\nVAKADEITAKA ME YAGA NOMU VULI\n5, 6. Na cava meda cakava meda vakasama kina vakavinaka da qai nanuma na ka eda wilika?\n5 E vakasakiti na ka e dau cakava na noda mona, ke sega mada ga nida vakayagataka kina noda vakasama. Kena ivakaraitaki, nida cegu, taubale, vodo basikeli, se taipa. Ena so na gauna, e okati tale ga kina na wiliwili. E bibi gona meda kauaitaka na ibalebale ni ka eda wilika. Nida sa yacova na iotioti ni parakaravu se ni bera nida tekivu ena dua na ulutaga lailai, ena vinaka meda cegu vakalailai meda vakasamataka na ka eda sa qai wilika, me vakadeitaki kina ni sa donu na ka eda kila. Ia eso na ka e rawa ni vakalatilati qai vakavuna me ciri yawa noda vakasama, lai sega kina ni yaga noda wiliwili. Na cava e rawa ni caka me kua kina ni yaco qori?\n6 Era dikeva na sainitisi ni rawarawa meda nanuma e dua na vosa ke rogo na ka eda wilika. E kila vinaka qori o koya e bulia noda mona. Oya na vuna e vakaroti Josua kina me wilika “toka e ra” na ivola ni Lawa. (Wilika Josua 1:8.) Eda na vakadinata ni gauna eda wilika kina vakamalua na iVolatabu se wilika e ra, ena kasa ena noda vakasama. Ena vukei keda tale ga qori meda kauaitaka na ka eda dau wilika.\n7. Na gauna vinaka cava meda vakasamataka kina vakatitobu na Vosa ni Kalou? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n7 Nida wiliwili, de dua ena sega nida solia kece kina noda igu, ia ena vinakati kina meda vakasamataka matua. Oya na vuna e dau rawarawa kina ina noda mona ivalavala ca me vakasamataka eso tale na ka e sega soti ni bibi. Na gauna vinaka duadua meda vakasama vakatitobu kina na gauna ni vakacegu, e vanua vakanomodi qai sega ni dua na ka me vakalatilati. E gauna vinaka vua na daunisame me vakasama vakatitobu ena bogi ena nona imocemoce. (Same 63:6) E uasivi na vakasama i Jisu, ia e kila ni yaga vakalevu me tiko ena dua na vanua vakanomodi me vakasama vakatitobu qai masu.—Luke 6:12.\nVEIKA VINAKA MEDA VAKASAMATAKA VAKATITOBU\n8. (a) Na cava tale meda vakasamataka vakatitobu? (b) E raica vakacava o Jiova na gauna eda vakayagataka meda tukuni koya kina?\n8 Me ikuri ni noda wili iVolatabu, e tiko eso tale na ka eda rawa ni vakasamataka vakatitobu. Kena ivakaraitaki, nida sarava na veika vakatubuqoroqoro e bulia na Kalou, meda cegu qai vakasama. Qori ena uqeti iko mo vakacaucautaki Jiova ena nona yalovinaka. O na vinakata tale ga mo talaucaka vei ira eso tale. (Same 104:24; Caka. 14:17) Vakacava e kauaitaka o Jiova na noda vakasama vakatitobu, noda masu kei na noda dau tukuni koya? E vakadeitaka vei keda na iVolatabu: “Era veivosaki ena gauna oya o ira na dokai Jiova, o ira yadua kei na nodra itokani, e vakarorogo tiko qai vakatudaliga o Jiova. E volai e matana e dua na ivola ni ivakananumi me baleti ira era dokai Jiova kei ira era vakananuma tiko na yacana.”—Mala. 3:16.\nVakacava o dau vakasamataka vakatitobu na ituvaki kei na ka era gadreva na nomu vuli iVolatabu? (Raica na parakaravu 9)\n9. (a) Na cava e tukuna o Paula me vakasamataka vakatitobu o Timoci? (b) Eda na muria vakacava na ivakasala i Paula nida vakavakarau ina cakacaka vakaitalatala?\n9 E tukuna na yapositolo o Paula vei Timoci me “vakasamataka vakabibi” na sala e rawa ni tarai ira kina eso na nona vosa, ivalavala, kei na nona ivakavuvuli. (Wilika 1 Timoci 4:12-16.) Me vakataki Timoci, dua na ka na levu ni itavi vakayalo meda vakasamataka. Kena ivakaraitaki, nida vakavakarau tiko ena caka vuli iVolatabu, e bibi meda vakasama vakatitobu. Nida vakasamataka tiko e dua na gonevuli, de dua eda na nanuma e dua na taro vakavure vakasama se dua na vosa vakatautauvata me vukei koya me toso vakayalo. E veivakabulabulataki na gauna ni vakavakarau va qori, ni na vaqaqacotaka noda vakabauta, ena bulabula qai mana noda caka vuli. Eda na vakarautaka tale ga na lomada nida gole ina cakacaka vakavunau. (Wilika Esera 7:10.) Nida wilika e dua na wase ni iVolatabu na Cakacaka, ena “vakacaudreva me vaka na buka” na noda gugumatua ena cakacaka vakaitalatala. Nida vakasamataka vakatitobu na tikinivolatabu eda na via vakayagataka kei na ivola eda na solia, ena vukei keda meda qarava vinaka noda itavi dokai. (2 Tim. 1:6) Vakasamataki ira ena yalava, kei na ka era na taleitaka mera rogoca. Na vakavakarau va qori eda na maqosa kina ni vakayagataka na iVolatabu ena vunau.—1 Kor. 2:4.\n10. Na cava eso tale na ka vinaka eda rawa ni vakasamataka vakatitobu?\n10 Vakacava o dau vakavola eso na ka o rogoca ena ivunau, soqo ni tabacakacaka kei na soqo ni veiwasewase? Nida lesuva na ka eda vakavola, qori e gauna vinaka meda vakasamataka vakatitobu na ka eda vulica ena Vosa ni Kalou kei na nona isoqosoqo. E rawa tale ga nida wilika da qai vakasamataka vakatitobu na ka e dau tabaki e veivula ena Vale ni Vakatawa, na Yadra! kei na kena e dau sevutaki ena soqo ni veiwasewase. Ni o wilika na Yearbook, de dua ena vinaka mo cegu vakalailai ni bera ni o wilika e dua tale na irogo. Ni o cakava qori, o na rawa kina ni vakasamataka na ka o wilika, ena tara tale ga na lomamu. De dua o na via toqarukutaka e dua na vakasama se vakavola eso tale na ka ena tutu ni ivola. Ena veivuke qori ni o vakavakarau tiko ena veisikovi lesu, veivakatawani se dua na nomu itavi ena soqoni. Koya e bibi sara, na noda cegu vakalailai meda vakasamataka vakatitobu na ka eda wilika ena ivola vakaivolatabu, eda sa vakalaiva sara tiko ga me tara na lomada na veika eda wilika da qai vakavinavinakataki Jiova ena veika eda sa vulica.\nVAKASAMATAKA VAKATITOBU E VEISIGA NA VOSA NI KALOU\n11. Na ivola cava ena bibi duadua meda vakasamataka vakatitobu? Na vuna? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)\n11 E bibi duadua meda vakasamataka vakatitobu na iVolatabu. Kaya mada ke o sotava e dua na ituvaki, e sega kina ni vakatarai me tiko nomu iVolatabu. * E se rawa ga ni o vakasamataka vakatitobu na ka sa tiko rawa ena nomu vakasama, me vaka na tikinivolatabu o dau taleitaka kei na qaqa ni noda sere. (Caka. 16:25) Ena rawa ni vukei iko na yalo tabu me vakalesuya mai na nomu vakasama na ka vinaka o sa vulica.—Joni 14:26.\n12. Meda tuvanaka vakacava noda wili iVolatabu?\n12 Meda tuvanaka eso na siga ena loma ni macawa meda wilika qai vakasamataka vakatitobu na iwase ni iVolatabu e dau veivosakitaki ena Koronivuli ni Vuli Vunau. Eso tale na siga e rawa nida vakasamataka vakatitobu na ka e tukuna kei na ka e cakava o Jisu. O na vakadinata ni ivola kilai levu ena iVolatabu na Kosipeli, ni volatukutukutaki kina na bula i Jisu kei na nona cakacaka vakaitalatala. (Roma 10:17; Iper. 12:2; 1 Pita 2:21) Sa tabaki tale ga e dua na ivola e vakamacalataki kina na veitaravi ni ka e yaco ena bula i Jisu. Ena vukei keda vakalevu qori nida wilika tiko na Kosipeli.—Joni 14:6.\nBIBI NI VAKASAMA VAKATITOBU\n13, 14. Na cava e bibi kina meda vakasamataka tiko ga vakatitobu na veika vakayalo? Ena uqeti keda vakacava qori?\n13 Eda na matua vakayalo nida vakasamataka vakatitobu na veika vakayalo. (Iper. 5:14; 6:1) Ke lailai ga na gauna eda vakayagataka meda vakasamataki Jiova kina kei Jisu, ena luluqa noda vakabauta. Sa na rawarawa sara meda ciri da qai yawaka na ka dina. (Iper. 2:1; 3:12) A vakasalataki keda o Jisu meda rogoca se ciqoma na Vosa ni Kalou “ena loma e vinaka,” ke sega, eda na sega ni “taura dei.” Ena rawarawa kina meda ‘vakacalai ena nuiqawaqawa, na iyau, na marau ni bula qo, da qai sega ni vua.’—Luke 8:14, 15.\n14 Bibi gona meda vakasamataka tiko ga vakatitobu na Vosa ni Kalou. Ena uqeti keda qori meda vakavotuya na lagilagi i Jiova kei na nona itovo qoroi. (2 Kor. 3:18) Io, eda rawa ni vulica tiko ga na veika me baleta na Tamada vakalomalagi da qai vakatotomuri koya me tawamudu. Qori e ka dokai duadua.—Dauv. 3:11.\n15, 16. (a) Ena yaga vakacava na noda vakasamataka vakatitobu na veika vakayalo? (b) Na cava ena dredre kina ena so na gauna meda vakasama vakatitobu? Cava meda sasaga tiko ga kina?\n15 Nida vakasamataka tiko ga vakatitobu na veika vakayalo, ena sega ni seavu noda taleitaka na ka dina. Ena uqeti ira na tacida na noda gugumatua, kei ira na tataleitaki ena yalava. Nida vakasamataka vakatitobu na iloloma talei duadua ni Kalou, na isoro ni veivoli i Jisu, ena uqeti keda meda vakamareqeta na noda veiwekani voleka kei na Tamada vakalomalagi o Jiova. (Roma 3:24; Jeme. 4:8) A bala i valeniveivesu me tolu na yabaki e dua na tacida mai Sauca Aferika o Mark ena nona tawaveitovaki, e kaya: “Na vakasama vakatitobu e via tautauvata kei na noda lako ena dua na vanua eda vulagi kina. Na levu ga ni noda vakasamataka vakatitobu na veika vakayalo, na levu tale ga ni ka vou eda na kila me baleti Jiova. Eso na gauna niu yalolailai se lomaleqataka na ka ena yaco ena veisiga se bera mai, au na taura na iVolatabu qai vakasamataka vakatitobu e dua na tikinivolatabu. Au dau vakila ni vakacegui au sara ga.”\n16 Na levu ni ka ni veivakawelei ena gauna qo e rawa ni vakadredretaka noda vakasamataka vakatitobu na veika vakayalo. E tukuna e dua tale na tacida yalodina mai Aferika, o Patrick: “Na noqu vakasama e vaka na katonimeli, e tu kina na veimataqali itukutuku, kena e taleitaki kei na kena e sega, ena vinakati me wasewasei e veisiga. Niu dikeva na ka au dau vakasamataka, au dau raica ni tiko eso na vakanananu ca, au masulaka vei Jiova ni bera niu vakasama vakatitobu. Ena taura toka na gauna meu qai vakasamataka vakatitobu na veika vakayalo, ia au vakila niu volekati Jiova kina. E dolava na noqu vakasama meu kila vinaka na ka dina.” (Same 94:19.) Io, era na vakalougatataki vakalevu o ira era “dikeva vinaka na iVolatabu e veisiga” ra qai vakasamataka vakatitobu na ka era vulica.—Caka. 17:11.\nO NA QARA VAKACAVA NA GAUNA?\n17. Na gauna cava o dau vakasama kina vakatitobu?\n17 Eso era yadra vakamataka mera wili iVolatabu, mera vakasama vakatitobu ra qai masu. Eso tale era cakava qori nira cegu ena vakasigalevu. De dua o na vakadinata ni rawa tale ga ni caka qori ena yakavi bogi se bera ni o moce. Eso era taleitaka mera wilika na iVolatabu ena mataka, ni bera tale ga nira moce. Koya gona, era sa “wilika . . . ena siga kei na bogi,” se wasoma. (Josua 1:8) Na ka ga e bibi, meda volia na gauna eda dau vakayagataka ena ka e sega soti ni bibi meda vakasamataka kina vakatitobu e veisiga na Vosa ni Kalou.—Efeso 5:15, 16.\n18. Na cava e yalataka na iVolatabu ke da vakasamataka vakatitobu e veisiga na Vosa ni Kalou da qai saga meda muria na ka eda vulica?\n18 E dau yalataki ena iVolatabu na veivakalougatataki era na rawata o ira era vakasamataka vakatitobu na ka era vulica ra qai saga mera muria sara. (Wilika Same 1:1-3.) E kaya o Jisu nira na “marau o ira na rogoca na vosa ni Kalou ra qai muria tiko ga.” (Luke 11:28) Koya e bibi sara, noda vakasamataka vakatitobu na Vosa i Jiova e veisiga, ena uqeti keda meda cakava na ka e vakalagilagi kina. Eda na vakila na marau ena gauna qo, eda na rawata tale ga na bula tawamudu ena nona vuravura vou ni yalododonu.—Jeme. 1:25; Vkta. 1:3.\n^ para. 11 Raica na ulutaga “Neitou Sasaga me Keitou Kaukaua Tiko Vakayalo” ena Vale ni Vakatawa, Tiseba 1, 2006.\niMeli iMeli Vakasamataka Tiko ga Vakatitobu na Veika Vakayalo\n‘Vakamareqeti Ira Tale ga na Tagane va Qo’\nO Raica na Liga i Jiova ena Nomu Bula?\n“Ni Vakalevuaka Mada na Neitou Vakabauta”\nITALANOA NI NONA BULA Sega ni Veivutunitaka Nona Vakatulewa ni se Cauravou\nMo Kua ni Vakawelei ena Nomu Qaravi Jiova\nITALANOA NI NONA BULA E Vinaka Vei au na Noqu Toro Voleka Vua na Kalou\n“Na Tamata Yalowai e Vakabauta na Vosa Kece”\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okotova 2015\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okotova 2015\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okotova 2015


Isa 53 | `TBG | STEP | Tenavu vakaaka vika tiva nimuraro, nai ta vaiintivave vikaqihairo tinavu uvara quqaave tirave? Nai tavave vi vaiintira taveharo virara Nora Kotira kempukavano viraqi vaivo, tirave?\nKotira Kaiqa Vaiintiara voqavata tura\n1 Tenavu vakaaka vika tiva nimuraro, nai ta vaiintivave vikaqihairo tinavu uvara quqaave tirave?\nNai tavave vi vaiintira taveharo virara Nora Kotira kempukavano viraqi vaivo, tirave?\nKatarivano aahara vataqi tuqa aratero qampiqaintema kero, vira Kaiqa Vaiinti viva Nora Kotira avuqaa noruqama viro vaira.\nVira viri vaatavano vaireva, kia koqe viri vaata vairaitiro, kia avuhainaa vaiinti viri vaata voqaara vaimanta, tenavu vira tavauraro kia tinavu muntukavano virara vaimanta vaunara.\nVaiinti nahenti vira nunurama amiteha vira qoririma amitaara.\nVi vaiintiva variqiro vi vaivaro vira muntukavano qoraiqivaro viva airi maara varaqiro vi vaira.\nVaiinti nahenti kia vira tavaataa imanta vika nái viri kukeqa teha vira tauvaqa utu amitaara. Tenavu virara qumina vaiintivanoma vaivo tivakeha vira avurekaihai/aukihai taveha, vitare vunara.\nVika vira mintimake qoraiqama amitaavarovata, vi vaiintiva tinavuqi vai maarara varakero naiqaa vataira. Tinavu muntuka qoraiqi vairave, aihavi vairave, viva tinavuara iriharo nai vi maarara varaira. Viva mintirara tenavu tiha, Huviqorave. Kotiva vira nai qora kaiqa kaarama mintima keharo vira ruquti vaivo, tunara.\nTenavu minti turarovata, tenavu Kotira uva raqakunara kaara vira vaata raqonta kaarave. Tinavu vaaqu okara kaara vira kaavu umiqake vataarave.\nTinavu muntukavano paru i vaira koqemake variqi vuate ti, vira qorahaa ruqutuke vataarave.\nVira vaata teqa taaqama kaaraqaahai tenavu koqemavi vaunarave.\nSipisipinavu nái antuqaqaa ni variantemake, ekaa tenavu vohaiqa vohaiqavano tentanavu antuqaqaa ni vaunara.\nNoravano Kotiva tentanavu qora kaiqa varauna uvara tintanavuqaa vataataara vaivarovata, viva vi uvara varakero nai ˻Kaiqa Vaiintiqaa˼ vataivaro varairave.\nVika vira kaiqa vaiinti qorahaa ruquti variavarovata, viva kia uvavata tirave.\nSipisipi naati aru kareka ravaaqavu vare vuru kaantemake, vika vira vitavare vuru kaarave. Sipisipi kaahi toqe vaivaro evaara vaintemake, vika vira Kaiqa Vaiintivata qoraiqama amitaavaro viva kia uvavata tirave.\nQuminaiqamake vira ravaaqavuke vare vuru kaavaro,svano vira arukaate timanta vira vitavare vuru arukaarave.\nVaiinti nahentiqihai kia vovanovata kankoma kero viva qutu vuaina okarara irirave. Vaiinti nahenti qora kaiqa vare varia uvara taiqa nimitaare tiro, viva qutu virave.\nViva kia qora kaiqa voqavata vararaitiro, kia una uva voqavata tiraitiro vaimanta, vika vira aruke,kamaanira uva raqakaa vaiintika aruke quntama taantemake, vira quntama taarave.\nViva qutu vimanta vira vaata vare airi airaira vatai vaiintira quntare iaraqi vuru vira vaata vataarave.\nNoravano Kotiva mintima tiro: Te vaiinti nahenti qora kaiqa vare uvara nunka nimitaarira aarava ho variarire ti, te tenta Kaiqa Vaiinti vara kaariraro viva vaiinti nahentiara iriharo nora maara vareharo vuru qutu vuanarove.\nViva ˻qaiqaa˼ airi enta variqiro viharo tavairamanta naantiara vira vaintivara airima vaivarave.\nMintima kero viva te Noravano Kotika amiaina kaiqara koqema kero varaqiro vuanarove.\nHo ti Kaiqa Vaiintivano mintiakero nora maara varaqiro vuaina entava taiqa viraro viva te kia quminaiqamake qutu vunarave tivakeharo voqama kero quahaanarove. Ti Kaiqa Vaiintivano avuqavu ni vaiva, viva ekaa vaiinti nahenti qora kaiqa vare uvara varakero naiqaa aqu varero qutu viraqe te vira kaiqarao ti, vika uva nunka nimitarerave.\nQora kaiqa vare variaka aruke variantemake, vika ti Kaiqa Vaiinti aru kaivaro viva vaiinti nahentiara iriharo qutu vuataa iraro qutu vuanarove.\nViva mintima kero qutu viraqe te vira nora autu amiariraro viva nora vaiintinavuve, kempuka vaiintinavuve, vika avutaini nora autu vataavama varianarove.\nTi Kaiqa Vaiintivano airi vaiinti nahenti qora kaiqa vare uvara, naiqaa vara aqu varero, vikara iriharo ti haareharo vika uva nunka nimitaane tivakero vuru qutu vuanarove, tiro. Minti tura.


Maikeli Radua - Viti FM - Page 2\nViti FM Facebook\nViti FM Live\nAuthor: Maikeli Radua\nKAI SAMARIA DAULOLOMA MAI WUHAN.\nEra soqoni vata yani na dau lagasere rogo kina dua na soqo lailai ni soli ni jeeke ena RKS Club House ena Herbets Place mai Knollys street nikua. Era monataka vata na sasaga ni kumuni lavo edua na matai lawalawa dau lagasere ena Pasifika kara vakaitikotiko mai Wuhan China ena cakacakataki ni project na YELLOW […]\nMATE EDUA NA MARAMA KEI NA 3 NA GONE ENA DUA NA VAKACALAKA VOLEKATI WAINIYABIA E NA NOA.\nPicture credit: Fiji Police Force Leqa edua na marama kei na 3 na gone ena dua na vakacalaka volekati Wainiyabia ena yakavi na noa. Eratou a vodo tiko ena dua na lori ka rau qai coqa mamaca saraga kei na dua na basi. Ratou vakaitikotiko e Kinoya na vuvale qo ka ratou gole sobu tiko […]\nKAVETANI TALE NI ALL BLACKS O SAM CANE.\nPicture credit: Planet Rugby Kacivi lesu tale o Sam Cane me kavetanitaka na timi ni All Blacks ena sota kei Italy ka ratou na qito talega ena first lineup ni timi ni All Blacks o Sevu Reece, George Bower kei Hoskin Sotutu. Richie Mounga ena qito e liu ena jersey naba 10 sosomitaki Beauden Barret. […]\nVAKATAROGI TIKO EDUA NA MARAMA ME BALETA NA KAMA MAI SAKOCA ENA SIGATABU.\nPicture credit: Fijivillage Tukuna na i tukutuku ni ovisa ena mataka edai ni ratou sa vesuka tiko ka vakataroga tiko edua na marama me baleta na kama ka yaco mai Sakoca ena Sigatabu. Na kama qo e vakacacani kina e 5 na vale ka laki vakavuna sara me sa sega tu ni vakavale ena gauna […]\nLESU KI VULI NIKUA E RAUTA NI 22,000 NA GONEVULI YEAR 12 KEI NA 13.\nPicture credit: Fijivillage Era sa lesu ki vuli nikua e rauta ni sivia e 22,000 na gonevuli Year 12 kei na 13 ni oti e 6 veimama na vula ni nodra tu ga e vale ena vuku ni mate na Covid 19. Sa veivakauqeti na Minisita ni Vuli o Premila Kumar kivei ira na gonevuli […]\nLEVU NA VEIKORONIVULI ERA SA VAKACAVARA NODRA YEAR 12 KEI NA 13 SYLLABUS.\nPicture credit: Fijivillage Vakaraitaka na marama Minisita ni Vuli o Premila Kumar ni levu na veikoronivuli e Viti era sa vakacavara nodra Year 12 kei na 13 syllabus, ka sa na vo ga vei ira na gonevuli e 9 na macawa mera vakarautaki ira ena nodra veitarogi. Ea vakaraitaka na i tukutuku qo na Minisita […]\nRAWA NI SOLI LESU TALE VEI IKO NA NOMU ILAVO NI TIKITE NI COCA COLA GAMES 2021.\nPicture credit: Fijivillage.com Veikemuni kece sara na sa volia oti nomuni tikite ni sara qito ni Coca Cola Games 2021 sa rawa ni o ni kauta lesu tale ena vanua ni volia mai kina me suka lesu tale veikemuni na nomuni lavo. Veikemuni na volia mai na Fiji Secondary Schools Athletics Association office se na […]\nPERESITEDI VOU KEI VITI O RATU WILIAME KATONIVERE NA GONETURAGA NA TUI MACUATA\nPhoto credit: Fijian Government Facebook Page Era sa mai digitaki na goneturaga na Tui Macuata o Ratu Wiliame Katonivere me sa noda Peresitedi Vou, me vaka ni levu duadua na digidigi e a lako vei ira ena Palimedi edai. Ea vakatututaka na yacai Ratu Wiliame Katonivere na noda Prime Minister Voreqe Bainimarama, ka vakatututaka na […]\nTEKIVU NA VULI ENA YABAKI VOU 2022 ENA VULA KO EVERELI.\nPicture credit: Google Esa mai vakaraitaka na Minisita ni vuli o Premila Kumar ni sa na tekivu tale tiko na vuli ena yabaki mai qo ena vula o Evereli. Esa na 4 taucoko na i wasewase ni vuli ena yabaki mai qo 2022. Vakaraitaka na marama Minisita na i matai ni wasewase ni vuli ena […]\nLESU TALE KI CAKACAKA E DUA NA TURAGA TAMA NI OTI E 18 NA VULA ENA VUKU NI COVID.\nRUA NA KISI VOU NI OMICRON LAURAI E VITI….IA RAU SA TAURI TIKO VAKATIKITIKI ENA GAUNA QO.\nVAKADEITAKI NAI MATAI NI KISI NI OMICRON VARIANT MAI NEW SOUTH WALES.\nLIUTAKA O KOLINISAU E DUA NA TIMI KI NA SOTASOTA NI INTERNATIONAL INVTATION MAI DUBAI ENA MUA NI MACAWA QO.\nRUA NA QITO VAKATAKATA NI TIMI NI SWIRE SHIPPING FIJIAN DRUA.\nSearch Viti FM\nViti FM is a commercial, private owned iTaukei FM radio station in Fiji. It is owned by the Communications Fiji Limited (CFL).


Mat 12 | `MOX | STEP | Ge tuta kuena ʼabibodanaya taha Sabate ʼinaya Ieisu ana toʼabibodayavo maega vaoqa gamonega itautauya, ta toʼabiboda dina ma botanidi ʼinega witi vuaqina ma walona iʼegigoluya ta iʼaiʼai.\ng12:7Ose 6:6; Md 9:13\nk12:16Md 8:4; Mk 3:12\nn12:24Md 9:34; 10:25\no12:28Via 10:38; 1Ion 3:8\np12:30Mk 9:40; Lk 9:50\ns12:34Md 3:7; 15:18; Lk 3:7; 6:45\nt12:38Md 16:1; Lk 11:16; Ion 6:30\nu12:39Md 16:4; Mk 8:12\nIeisu Sabate ana Kaiwabu\n1 a Ge tuta kuena ʼabibodanaya taha Sabate ʼinaya Ieisu ana toʼabibodayavo maega vaoqa gamonega itautauya, ta toʼabiboda dina ma botanidi ʼinega witi vuaqina ma walona iʼegigoluya ta iʼaiʼai. 2 b Ta tuta nana Falisiavo iʼitedi ʼinega Ieisu ivoneaya, “Kaiwabu uʼitei, au toʼabibodayavo Sabate ana luvine ibaia baʼe viaqa nana ʼinega, waisa?”\n3 c Ta Ieisu edi vona veʼevivia vonaya, “Nage ge oda avoi Buki Nugwenugweina ʼinaya iʼwayavia, Deibida ma enavo taudi wese ʼedewani ibotana? 4 d ʼInega Yaubada ena vanuea lugu ta beledi gwalagwalana ʼewei ʼinega iʼainia, ta beledi nana ma ana luvine vonigo toveguba dimo adi luaqiaqi be ina ʼainia. ʼInega ge ana fata Deibida ma enavo beledi nana ina ʼai, ta ibotana ʼinega tua iʼainia. 5 e Nage wese ge oda avoi Mosese ena luvine gamonaya vonigo Vanue Gwalagwalana ana tovegubayavo Sabate ʼaidega ʼaidega Sabate ana luvine iqeuqeunia edi veyoveyoa ʼinega, ta ge taha adi veʼewamo? 6 f Ta yavona aqiaqiemi, Vanue Gwalagwalana yani qiduana, ta taha tomotau niʼa mai toatoa, ta tauna vanue nana veqidua vaʼinea. 7 g Buki Nugwenugweina ena vona vonaya,\n‘Nuakolokolo nuanuagu ta ge guba yubai ʼidiega.’\n“ʼEguma vona baʼe ana alamani oda alamania ʼinega gebu agu toʼabibodayavo oda veʼewedi, mana ge taha luveifana ida viaqi. 8 Mana yaʼa Tomotau Natuna Sabate ana Kaiwabu.”\n9 ʼInega Ieisu ʼabaga nana nogea ta tauya edi vanue tafwalolo ʼinaya lugu. 10 h E omoʼe ʼinaya taha ʼoloto ʼitea nimana belubeluna toatoa. Ta Falisiavo nuanuadi taha luveifana ina lobea Ieisu ʼinaya, be yaqisa adi fata ina veʼewea ʼinega ivetalaʼaiea ivonaya, “Kaiwabu, nage ana fata Sabate ʼinaya tovevihiqa kana giveaqiaqiedi?” Ta ivonaya be Ieisu ena vona ʼevivi ʼinega ina tauyea toluvine ʼidia ta ina vekotuya.\n11 i ʼInega Ieisu vona ʼeviviedi vonaya, “Omiʼa ʼeguma taha toga ʼimiega ena sifi ʼaidegana Sabatea nabeʼu vetoaya ʼinega nuanuana nalihi vaneyea, waisa? 12 Vonahaqiaqi, sifi yani goyona, ta tomotau yani qiduana ʼinega ana fata Sabatea iula aqiaqina kana neidi kana viaqi.”\n13 ʼInega Ieisu ʼoloto nana vonea vonaya, “Nimau usiʼotoi!” Tuata ʼoloto nana nimana siʼotoia ʼinega veaqiaqi ʼevivi ʼedewani nimana diʼwena. 14 j ʼInega Falisiavo vanuega iʼifoqe ta adi ʼaidega idima govaqa maʼoda Ieisu ina luveʼaliga ʼaiqei.\nYaubada ena tofewa vevenuaʼivinina\n15 Ta edi dima Ieisu niʼau alamania ʼinega ʼabaga omoʼe nogea tauya mali diʼwe ʼinaya. Ta tomotau ʼeala iʼabibodea, ta omoʼe ʼinaya tovevihiqa qabudi giveaqiaqiedi, 16 k ta wese luvinedi ge ina vevonavonayei tomotau ʼidia. 17 Baʼe ʼinega tovesimasimana Aisea Yaubada ena vona ana aqiaqi veʼifoqeyea Ieisu weaqina, mana lova vonaya,\n18 l, m “Baʼe egu Tofewa yavenuaʼivinea\nta me egu qaiawa giwaliguyega yaveveyolubea.\nNiboanigu ena aʼuya ʼinaya, be luvine tunutunuqina\nʼiguyega nasimanea taudi ge me Diu ʼidia.\n19 Tauna nawale ge naveʼaeʼaetoga ta wese ge navekolukolua,\nbe wese ʼabaga gamonaya ge bonana qiduanega navonavona.\n20 Ta tomeqabu dawalilidi ʼidewani didiala baibaina gebu nanogedi,\nta wese taudi edi vetumaqana dawalilina kavona odamu niginigina\nge nanogedi ina ʼweu, ta ʼesi naiuledi,\nana laba tauna luvine tunutunuqina naveʼifoqeyea ena waiwai ʼinega.\n21 Ta wese tauna ana wawa ʼinega diʼwe taha taha ana totoayavo ina luʼita vane ʼetoyavua weaqina.”\n(Maki 3:20-30; Luke 11:14-23)\n22 ʼInega taha ʼoloto lova niboana luveifadi edi fewega matana ikwayea ta wese meana igivilea ʼinega ge ana fata naveqae imiea Ieisu ʼinaya ta giveaqiaqiea. ʼInega ʼabiboda ʼoloto nana ana fata naveqae ta wese naʼita. 23 ʼInega tomotau qabudi nuadi voqana Ieisu ena viaqa weaqina ivonaya, “Nage baʼe ʼoloto nana Deibida tubuna?”\n24 n Ta Falisiavo Ieisu ena viaqa baʼe valena inoqolia ivonaya, “Baʼe yani nana ana fata, mana niboana luveifadi edi kaiwabu ana wawa Belisibubi ena waiwaiega niboana luveifadi ʼwaviʼwavi ʼifoqeyedi.”\n25 Ta Ieisu edi nuanua niʼau alamania ʼinega vonedi vonaya, “Belisibubi tauna enavo ge nuanuana naʼwavi ʼifoqeyedi.” Ta wese vonaya, “ʼEguma taha ʼebeluvine ʼinaya tomotau nuanidia veʼetoʼetoʼidi ʼifoqe ta taudiega ivevedavi, ʼinega nawale ʼebeluvine nana nadawalili ta naluveifa. Wese ʼeguma ʼabaga nage gade ʼidewana nuanidia ʼetoʼidi naʼifoqe nawale ina toasiʼi be edi toa naluveifa. 26 Seitani wese ʼidewana ʼeguma ma enavo taudiega ina vedavi ʼinega edi toa naluveifa ta wese ena ʼebeluvine naqeunia. 27 Niʼa ovonaya vonigo yaʼa Belisibubi ena waiwaiega niboana luveifadi yaʼwavi ʼifoqeyedi, ta ami toʼabibodayavo togama isana ena waiwaiega iʼwaviʼwavi ʼifoqeyedi? Belisibubi ʼinega nage Yaubada ʼinega? Baʼe weaqina ona nuanua, ʼinega wese nuami naʼeqaʼuya vonigo emi veʼewa ʼiguya ge taha ana vonahaqiaqi! 28 o Ta yaʼa Yaubada Niboanina ena waiwaiega niboana luveifadi yaʼwaviʼwavi ʼifoqeyedi, ʼinega ona alamania vonigo Yaubada ena ʼEbeluvine niʼau ʼifoqe mai ʼimia.\n29 “ʼEbevetalatutula baʼe ona noqolia: ʼOloto waiwaina ena vanuea ge taha toga ana fata nalugu be ena kulufa naʼewedi. Ta ʼesi ʼeguma tovanawala nugweta wayoyega tovewaiwai nana nimana be wese ʼaqena nayoqonia, e ʼinega ʼabiboda ana fata vanuea nalugu be ena kulufa naʼekilidi. 30 p ʼEguma taha toga gebu agu toiula ʼinega tauna agu avia. Ta wese ʼeguma taha toga ge naiulegu ta tomotau ge navaʼauqidi namiedi ʼiguya, e tauna egu fewa ana togiveluveifa.\n31 q “ʼInega baʼe yavona aqiaqiemi, tomotau edi luveifana ta wese edi vona veifa qabuna Yaubada nanuataqodi. Ta ʼeguma taha toga Niboana Gwalagwalana naʼawaluveifea ʼinega Yaubada ge ana fata tomotau nana nanuataqoi. 32 ʼEguma taha toga yaʼa Tomotau Natuna naʼawaluveifegu ʼinega Yaubada nawale tomotau nana nanuataqoya. Ta ʼeguma taha toga Niboana Gwalagwalana naʼawaluveifea ʼinega Yaubada ge ana fata nanuataqoi tuta baʼe ʼinaya ta wese tuta maimai ʼinaya.”\n33 r Ta Ieisu wese vonedi, “ʼEguma ʼaiwe aqiaqina ʼinega wese vuaqina aqiaqina, ta ʼeguma ʼaiwe luveifana wese vuaqina luveifana. ʼInega ʼaiwe taha taha kana alamanidi vuaqidi ʼidiega. 34 s Omiʼa mwata natunavo, ʼinega gebu ami fata vona aqiaqidi ona vonayedi mana omiʼa luveluveifami. Ta tolaʼai luveifana giwalimia ʼenoʼenova tuta qabuna ʼawamiega iʼifoʼifoqe. 35 Taha ʼoloto aqiaqina giwalinega nuanua aqiaqidi iʼifoʼifoqe, ta wese ʼidewani ʼoloto luveifana giwalinega yani veifadi iʼifoʼifoqe. 36 ʼInega yavonemi vetalaʼai ana ʼaubena ʼinaya omiʼa emi vona kavokavovo weaqina Yaubada navetalaʼaiemi ʼinega ona vona ʼifoqeyedi. 37 Emi vonayavo ʼidiega Yaubada naʼawahaqiaqiemi nage naʼawaluveifemi.”\nTomotau nuanuadi ʼebeʼita\n38 t ʼInega vaina Falisi ta wese luvine ana toveʼitayavo Ieisu ivonea ivonaya, “Toveʼita, nuanuama ʼebeʼita taha una viaqi ana ʼitea.”\n39 u Ta Ieisu vonedi, “Omiʼa baʼe lagata luveifami, ta ge nuanuami Yaubada ena nuanua ona ʼabibodei. ʼInega niʼa ovonegu be ʼebeʼita taha ena viaqia, ta ge nuagu! Ta yavonemi tovesimasimana Iona ona nuaveʼavinia tauna ʼebeʼita ana ʼaidegamo ʼimia. 40 v Mana Iona nana ʼaubena toi be wese velovelovana toi ʼidia ʼiqana qiduana gamonaya toatoa, ta yaʼa Tomotau Natuna wese ʼidewani ʼaubena toi be velovelovana toi ʼidia bwaʼobwaʼo gamo otaqinaya ena toatoa. 41 w Nawale vetalaʼai ana ʼaubena ʼinaya me Ninibe ina tovolo be lagatamina baʼe ina veʼewemi, mana Iona ʼidia lugaihi ta edi ilivu luveifanega inuagivila, ta taha ʼoloto omiʼa nuanimia toatoa ena lugaihi aqiaqi otaqina ta ʼabiboda Iona, ta gebu oda nuagivila.\n42 x “Wese ʼidewani taha vavine kaikaiwabudi bolimana ana ʼawayaqiega imai Solomoni ena alamani sabi noqolina, ta vetalaʼai ana ʼaubena ʼinaya ina tovolo ta omiʼa lagatamina ina veʼewemi, mana taudi luluvai otaqega imai Solomoni ena alamani sabi vineneqina. Ta baʼe ʼitagana taha tomotau nuanimia toatoa ena alamani qidua vaʼinena, ta ʼabiboda Solomoni. Ta omiʼa ge nuami tomotau nana ena vona ona noqoli.\nNiboana luveifana ʼevivi mai taha ʼoloto ʼinaya\n43 “ʼEguma niboana veifana ʼoloto taha ʼinega naʼifoqe, ʼinega ʼoloto nana naveaqiaqi ta niboana veifana nana nayabayaba kavokavovo goʼila geqanaya, ta ena ʼebeveyawai salisalia, ta ge ana fata nalobei. 44 ʼInega niboana nana taunega ʼinaya vonaya, ‘Ana ʼita ena ʼevivi egu ʼebetoa nugwenugweina ʼinaya.’ ʼInega ʼevivi ta ʼebetoa nana lobea kawakawana ta vunavunaqina ta wese ʼiʼivaʼavaʼaina.\n45 y “ʼInega ʼifoqe tauya ta enavo niboana adi yau seveni luveifa otaqidi wese ʼebeʼewedi miedi, ʼinega qabudi ilugu ʼebetoa nana ʼinaya itoatoa. ʼInega ʼoloto nana ena toa igiveluveifa otaqia, lova ge ʼidewani. Omiʼa lagata baʼena wese ʼidewani luveifami, ta tuta ʼebeluʼovoa ʼinaya emi toa naluveifa otaqa.”\nIeisu inana ta wese tainavo\n46 Ieisu nawale yoʼo ʼidia vonavona ta inana be tainavo maega imai. ʼInega ʼatamanaya itovotovolo ta nuanuadi Ieisu maega ina veqae. 47 ʼInega ʼoloto taha valedi miea Ieisu ʼinaya vonaya, “Inau taimwavo maega itovotovolo ʼabagaya nuanuadi ina voneu.”\n48 Ta Ieisu ʼoloto nana ena vona veʼevivia vonaya, “Togama inagu ta tomeqabu taigwavo?” 49 ʼInega Ieisu nimana siʼotoi yoʼo dina ʼidia ta ʼoloto nana voneaya, “Baʼe tomotau diavona inagu be taigwavo. 50 z Mana tomeqabu Tamagu mahalaya ena nuanua iʼabiʼabibodea e taudi taigwavo be novugwavo ta wese inagwavo.”


23 octobre 2017, 17:51:14 pm\nAuteur Sujet: Restauration Hardtop '78 (Lu 32414 fois)\nWP_20130410_012.jpg (211.15 ko, 1500x1125 - vu 73 fois.)\nWP_20130410_011-(1).jpg (376.26 ko, 1500x1290 - vu 49 fois.)\nWP_20130413_006.jpg (332.42 ko, 1500x1125 - vu 43 fois.)\n59410 Vues 24 janvier 2015, 12:38:42 pm


Pro 25 | `TBG | STEP | Maa uvara Soromonura uva maarama. Iutaa King Hesekiaara qara ntuva amite vau vaiintika maa uvara qara ntuvatora:\n1 Maa uvara Soromonura uva maarama. Iutaa King Hesekiaara qara ntuva amite vau vaiintika maa uvara qara ntuvatora:\n2 Kotiva nai avu aatoqi hiniki haikara kukeqate vairara ti, tenavu vira nora autu ami vaunara.\nVo haika vo haika kukeqaviro vaira vira okara avuhainaaka rantareka auti variarara ti, tenavu vika nora autu nimi vaunara.\n3 Tenavu verara naaruvave, vevara vata muntukave kia ho rantake tavaainantemake, tenavu avuhainaa vaiinti avu aatoqi vaira kia ho rantakarara.\n4 Vikasilvaa ori untake uvairiqi haikara qaqini varake, koqesilvaaqohai homa tanu koqera autu kevara.\n5 Vira voqaantemake, qora okara auti vaika qaqini vara kaivera, avuhainaava avuqavu okaraqai avataqiro viharo koqemakero nai vaiinti nahentiqaa raqikiqiro vuanaro.\n6 Are avuhainaa vaiinti avuqaa vaihara kia nena mahuta tiane. Ariara nora vaiintive tiate tira, kia nora vaiinti vainaini oru himpira variane.\n7 Hauri are nora vaiinti vatuka varera vairamanta naantiara viva nai anintaira vika ai qaqini vara kaivara are kaurirora. Koqemama are qaqi qumina vaiinti hampata vairamanta naantiara vika ariara tiha, Are oru nora vaiinti hampata variane tivara. (Ruki 14:8-10)\nAre tavairaro vo vaiintivano vo okara autirera, 8 hauri are viva qora okara autivo tivakera vaaka vuru vi vaiintiraqaa uva vateharako amirora. Vo vaiintivano kankoma kero vi vaiintiva auti okarara tavairava ai uva aatara kairera, ho are nantie inara?\n9 Are nena navunaa vaiintintira tirorima kera uva avuqavuqireva irera, ho nena vikantira avuqavuqiane. Kia viva ai evaara tiva amina uvara voravata tiva amiane. 10 Hauri vokika ariara viva uva viti viri tiva nimi vaivave tivakeha ai kaurira haika amiha qora autu amivora.\n11 Koqe avu aato tiva nimi varia uvava vaireva,kori oriqohai katari tava autukesilvaa oriqaavahehema/vaataiqama taara voqaarama vairo.\n12 Koqe avu aato vataava vo vaiinti kahaqiharo kia mintiataarave tiraro vi vaiintiva koqe uvama tiaro tirera, vi uvavakori ori vaataiqama taara voqaarama varianaro.\n13 Kaiqa vaiintivano uva varero vuru avuqavu vora tiva amiraro vi uvara varakaiva quaheharo varianaro. Nora kuari itai entara naaho kaiqa vareha antai namarira naavaro rukukuqama nimitaira voqaarama vira noravano quahaarirava varianaro.\n14 Vaiintivano vo airaira ai amirerave tivakero kia vi haikara ai amiva vaireva, viva naaruva konkira arutaivaro nora uvai utivaro kia aaqu ntira voqaarama vairo.\n15 Nora vaiinti vovano kia ai uva irireva autirera, are kia paparuqama kera uva tiraitira, qihaaqama kera tivaqira viraro vi vaiintiva ai uva irianaro. Maaqirivano quqerara haika vaiharovata, homa vuhaari kinta kaanaro.\n16 Arebivano nkurutaihanira rantakera, inaaraiqaqai naane. Are airi namakera vuru vihirora.\n17 Are kia nena kana vaiinti naavuqi airi tataa vuane. Hauri are vira naavuqi qaiqaa qaiqaa vi vairaro vira popohairaro kia ariara antuqa aruantora.\n18 Iqoka paipevanoe vevavanoe kaavuvanoe vaiinti qoraiqama kaintemakero, vaiintivanokoavuqaa nai hana vaiintiara una uva tirava vira qoraiqama kaanaro.\n19 Qora enta qovaraiqirara kia una uva ti vai vaiintiraqaa muntuvi variane. Vi vaiintiva vaireva, aarai aiha viraqaa kia kara unuke naira voqaarama vairo. Viva aiqu qoraiqiraqaa kia ho nira voqaarama vairo.\n20 Are iqara autina entara vora utavaaqa ravaqu qaqini kairera, viva kia ariara quahaanaro. Are vora numuaraqi hore tutiqama tairera, viva kia ariara quahaanaro. Ho vira voqaara, vora muntuka qoraiqina entara are quahaaina ihira vira tiva amitairera, viva kiama ariara quahaanaro.\n21 Ai navutaaka karara antuqa ariramanta vaivera, vika kara nimiane. Vika namari naataa iramanta vaivera, vika namari nimiane. 22 Are mintiramanta vika kaurivaro Noravano Kotiva ai koqema amitaanaro.\n23 Uvaivano utiharo aaqu vare anintema kero, vorara tauvaqavauraa uva tirava tirorira haika qovarama kaanaro.\n24 Vira naatavano enena nai vaatintiro tironaarori vairera, vira kiama koqe ianaro. Koqemama vira vaativano nai naavu koqera qaqi kero, haraara naavuqi oru varianaro.\n25 Antai namariva aunta rukukuqaintema kero, koqe vakaakavano vo vataihairo aniraro vaiintivano iriraro vira vaata rukukuqama amitaanaro.\n26 Avuqavu ni vai vaiintiva qora kaiqa vare variaka uva iriro vika avataqiro virera, viva ruvu namari kupaiqirave, namari kaqe variava qoraiqama virave, vira voqaarama varianaro.\n27 Vovanohaniairi naivaro kia koqe intemakero, vaiintivano nai autu noraiqiraqe te nora autu varaare ti vai okarava kiama koqe ianaro.\n28 Vaiintivano nai arara itaira kia vara muntuviqama kairera, vaantaavura ravantiaqa kaara voqaara vaakama vo haikavano vira qoraiqama amitaanaro.


O Jiova na Kalou ni Yalodina kei na Yalololoma | Toro Voleka\n‘O kemuni ga na Kalou daudina’\n1, 2. Na cava eda kaya kina ni sega ni ka vou vei Tevita na sega ni dina?\nE SEGA ni lecava o Tui Tevita na bibi ni daudina. A lawakitaki ena gauna sa veilecayaki voli kina nona veiliutaki, nira via vuaviritaki koya na lewe ni nona matanitu. Kuria oya na nodra dabui Tevita o ira ga na nona itokani voleka. Vakasamataki Maikali mada na imatai ni wati Tevita. A dau “lomani Tevita,” e macala tu ga ni dau vukei Tevita tale ga ena nona icolacola vakatui. Ia, e muri, e qai “beci koya e lomana,” e tini sara mada ga me kaya ni o Tevita e sa “vaka . . . e dua vei ira na tamata lialia.”—1 Samuela 18:20; 2 Samuela 6:16, 20.\n2 Sa qai tiko na daunivakasala i Tevita o Eitofeli. E dau dokai na nona ivakasala, me vaka sara ga e vosa i Jiova. (2 Samuela 16:23) Ia, e qai vakanadakui koya na nona itokani nuitaki oqo, lai vakaitavi sara ena kena sagai me sa vuaviritaki o Tevita. Ia, o cei e monataka na vuaviri oqo? O Apisalomi, na luve i Tevita sara ga! E cakacaka vaqaseqase o Apisalomi, yaco sara me “sa qai rawa na yalodra na Isireli,” kauti koya cake sara me sa saqata na tui. Katakata nona sa via vuaviri o Apisalomi, tini dro kina o Tevita me bula.—2 Samuela 15:1-6, 12-17.\n3. Na cava e nuitaka tu o Tevita?\n3 Ia, e bau dua e vo me dina tiko ga vei Tevita? Ena gauna ni leqa i Tevita, e kila o koya ni dua e dau dina tu ga vua. O cei oya? O Jiova ga. “Vei koya sa yalololoma [se, “daudina,” NW], ko ni na cakacaka vakayalololoma [se, “vakayalodina”].” (2 Samuela 22:26) Na cava na ibalebale ni daudina? E ivakaraitaki vakacava o Jiova ena itovo oqo?\nNa Cava na Daudina?\n4, 5. (a) Na tamata vakacava na tamata e “daudina”? (b) Vakamacalataka mada na kedrau duidui na vosa “nuitaki” kei na “daudina.”\n4 Na tamata e dina vua tale e dua, ena kabiti koya tu ga ena veigauna kece. Eda rawa ni kaya kina ni tamata nuitaki. Ia, o koya e daudina e sega ni tamata nuitaki wale ga. Baleta na tamata e nuitaki ena dua na ka e rawa ni cakava ga na ka e nuitaki kina ni sa nona itavi. Ia na kena veibasai na daudina ni yavutaki ena loloma. Ena yasana kadua, na ka mate mada ga e rawa ni tukuni ni nuitaki. Kena ivakaraitaki, e kaya na daunisame ni dua “nai vakadinadina levu [se, “ivakadinadina nuitaki,” NW] mai lomalagi” na vula ni dau cabe tu ga e veibogi. (Same 89:37) Ia, e sega ga ni rawa ni tukuni ni daudina na vula. Baleta? Baleta na daudina e yavutaki ena loloma, na ka era sega ni cakava rawa na ka mate me vaka na vula.\nE tukuni ni ivakadinadina nuitaki na vula, ia na tamata ga e rawa ni vakatotomuri Jiova ena nona daudina\n5 Ena vakasama vakaivolatabu, na tamata daudina e tamata dauveikauaitaki. Na nona dina mada ga e dua vei koya e dua tale e vakaraitaka ni sa tiko rawa e dua na veiwekani ena kedrau maliwa. E sega ni yamekemeke na dina vaka oqo. E sega ni vaka na ua ni wasawasa ni vakauti koya voli na cagi. Ia, o koya e daudina e sega ni yavalati rawarawa. Ena tudei tu ga veitalia na veika dredre cava ga e sotakaya.\n6. (a) Sa vakacava sara mada na kunekunei dredre ni daudina vei keda na tamata, qai tukuni tu vakacava oqo ena iVolatabu? (b) Na sala cava ga eda na kila vinaka kina na ibalebale ni daudina, ena vuku ni cava?\n6 Io, e sa kunekunei dredre nikua na tamata e dau dina. E levu na veiwekani nikua e rawa nida kaya ni “sa vakaveiwekani kei na rusa.” Eda rogoca vakalevu nikua na nodra sa dau veibiu na veiwatini. (Vosa Vakaibalebale 18:24; Malakai 2:14-16) Sa sega tale ga ni caka rawa na lawaki, sa rawa nida duavata sara mada ga kei na ka a tukuna na parofita o Maika: “Sa yali sara mai na vanua na tamata yalololoma [se, “tamata daudina,” NW].” (Maika 7:2) Sa vaka me yali mai ena ivalavala ni tamata na itovo vinaka, ia e kilai tani tu ga o Jiova ena nona dau dina. Kevaka mada ga eda via kila se cava sara mada na daudina, e kena sala vinaka duadua ga na noda vulica na nona dau vakaraitaka o Jiova na itovo totoka oqo.\nSega ni Vakamelei Rawa na Daudina i Jiova\n7, 8. Na cava e rawa ni tukuni kina ni o Jiova ga e daudina?\n7 E kaya na iVolatabu me baleti Jiova: “Ni sai kemuni ga sa yalosavasava [se, “daudina,” NW].” (Vakatakila 15:4) E dina vakacava oqo? Sega li ni dau vakasakiti tale ga na noda dina na tamata, vaka kina o ira na agilosi? (Jope 1:1; Vakatakila 4:8) Sa qai vakacava li o Jisu Karisito! Sega li ni o koya na “Le Dua sa Yalosavasava [se, “daudina,” NW]” ni Kalou? (Same 16:10) Na sala cava gona e tukuni kina ni o Jiova ga e daudina?\n8 Kena imatai, nanuma tiko ni daudina e dua na sala e vakaraitaki kina na loloma. “Sa loloma na Kalou”—o koya sara ga na vatuka ni loloma. O koya gona, o cei tale e rawa ni tautauvata kei koya ena nona daudina? (1 Joni 4:8) Ena vakatotomuria beka na agilosi kei na tamata na itovo ni Kalou, ia o Jiova duadua ga e daudina ena kena ivakatagedegede duadua i cake. “Sa ka dede sara na nona bula,” o koya gona, e dede cake sara vei ira na agilosi kei keda na tamata na nona vakaraitaka voli mai na nona yalololoma kei na veinanumi. (Taniela 7:9) E tiki sara ga ni bula i Jiova na nona daudina. E sega tale ni dua e tautauvata rawa kei koya ena nona vakaraitaka na itovo oqo. Dikeva mada e so na kena ivakaraitaki.\n9. Na sala cava e ‘daudina kina o Jiova ena nona ivalavala kece ga’?\n9 “Sa dodonu [se, “daudina,” NW] ko Jiova e na nonai valavala kecega.” (Same 145:17) Ena sala cava? Eda na raica na kena isau ena Same 136. E volai tu e kea e levu sara na itukutuku ni veivakabulai i Jiova, okati kina na nona vakabulai ira vakacakamana na Isireli mai na Wasa Damudamu. Dikeva ni tikina yadua ni Same oqo era vakacavari ena matavosa: “Ni sa sega ni mudu na nona loloma [se, daudina].” Na Same oqo e okati tale tiko ga ena Taro me Vakananumi ena tabana e 289. Ni o wilika na veitikina oqo, o na qoroya ga na sala e vuqa e vakaraitaka kina o Jiova nona dau lomani ira na nona tamata. Io, e dina tu ga o Jiova vei ira na nona tamata ena nona dau rogoca na nodra tagi ni kere veivuke, kei na nona dau tu vakarau me vakabulai ira. (Same 34:6) Na dina i Jiova vei ira nona tamata ena qai veisau ga ke ra sega ni dina vua.\n10. E vakaraitaka vakacava o Jiova na nona daudina ena ka e vauca na nona ivakatagedegede?\n10 Kena ikuri, e daudina o Jiova vei ira nona tamata ena nona dau dei tu ga ena nona ivakatagedegede. E sega ni dau veiveisau na rai i Jiova me baleta na ka e dodonu kei na ka e cala, me vakataki ira e so na tamata lomalomarua nira dau yamekemeke, qai rawarawa ni veisau na lomadra. E sega ni veisau ena loma ni vica na udolu na yabaki na nona rai me baleta na veika bibi me vaka na qaravi timoni, qaravi matakau, kei na laba. A kaya o koya ena gusu i koya na nona parofita o Aisea: “Ka’u sai koyakoya tikoga ka yacova na gauna dou na qase kina.” (Aisea 46:4) O koya gona, eda nuidei ni na yaga vei keda noda muria na ivakasala matata e tu ena Vosa ni Kalou.—Aisea 48:17-19.\n11. Tukuna e so na ivakaraitaki me vakadeitaki kina ni o Jiova e dau dina tu ga ena nona vosa ni yalayala.\n11 E vakaraitaka tale ga o Jiova na nona daudina ena nona dau dei ena nona vosa se yalayala. Ni yalataka e dua na ka, ena yaco ga. E kaya kina o Jiova: “Ena vaka talega kina na noqu vosa ka’u sa vosataka yani; ena sega ni lesu tale wale vei au, ena vakayacora mada ga na ka ka’u sa vinakata, ka daucaka yaco e na ka ka’u a tala kina.” (Aisea 55:11) E vakaraitaka o Jiova nona dina vei ira nona tamata ena nona sega ni dau guilecava nona vosa ni yalayala. E sega ni dau yalataka na ka ena sega ni cakava, me qai vakavuna mera vakanuinui matewale tu na nona tamata. E vakasakiti dina na ivakaraitaki i Jiova ena tikina oqo, e rawa kina vei Josua me kaya: “Sa sega ni lutu e dua na ka e na ka vinaka kecega ka vosa kina ko Jiova kivei ira na Isireli; sa yaco kece sara ga.” (Josua 21:45) Eda nuidei nida na sega vakadua ni vakanuinui matewale ni sega beka ni cakava o Jiova na nona vosa ni yalayala.—Aisea 49:23; Roma 5:5.\n12, 13. Ena sala cava “e sega ni mudu” kina na loloma i Jiova kei na nona yalovinaka?\n12 Me vaka eda sa raica mai, na iVolatabu e kaya vei keda ni loloma i Jiova e “sega ni mudu.” (Same 136:1) E dina vakacava oqo? Dua oya ni dau guilecava sara ga vakadua o Jiova na cala ni sa veivosoti. Me vaka eda a raica mai ena Wase 26, e sega ni dau kauta lesu tale mai o Jiova na cala e cakava e dua ni sa vosoti koya. Eda ‘ivalavala ca kece na tamata da qai sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou,’ o koya gona e dodonu meda vakavinavinaka vakalevu vei Jiova ni sega ni vakaiyalayala na nona loloma.—Roma 3:23.\n13 Ia, e tiko e dua tale na sala e tawavakaiyalayala kina na loloma i Jiova. E kaya na nona Vosa ni o koya na yalododonu “ena tautauvata kei na kau sa tei e na bati ni uciwai, sa vuataka na vuana e na kena gauna, a drauna talega ena sega ni malai; Ia na ka kecega sa cakava ko koya ena yaco.” (Same 1:3) Vakasamataka mada e dua na vunikau bulabula e sega ni malai mada ga na drauna! Eda na bula dede tale ga vaka kina o keda, eda na bula vakacegu, da qai bula mamarau kevaka eda taleitaka dina na Vosa ni Kalou. E tawamudu na veivakalougatataki e vakarautaka o Jiova vei ira na nona tamata yalodina. Io, ena vuravura vou ni yalododonu ena kauta mai o Jiova, era na qai vakila kina na tamata talairawarawa na nona loloma kei na nona yalovinaka, me tawamudu.—Vakatakila 21:3, 4.\nO Jiova ena “Sega ni Biuti Ira na Nona Tamata Era Yalosavasava”\n14. E vakaraitaka vakacava o Jiova na nona vakavinavinakataka na nodra yalodina na nona tamata?\n14 Sa dau vakaraitaka o Jiova na nona daudina. E sega ni dau veiveisau, e dau dina tu ga vei ira nona tamata yalodina. E vola na daunisame: “Au a gone, ka’u sa qai qase mai; Ia ka’u a sega ni raica na yalododonu ni sa biu laivi, se na nona kawa ni ra sa vosai kedra madrai. Ni sa vinakata na ka dodonu ko Jiova, ka sa sega ni biuti ira na nona tamata era yalosavasava.” (Same 37:25, 28) E buli keda o Jiova, e dodonu ga meda qaravi koya. (Vakatakila 4:11) Ia, ni Kalou daudina o Jiova, e ka talei vua ni raica noda yalodina.—Malakai 3:16, 17.\n15. Vakamacalataka se vakaraitaka vakacava o Jiova na nona dina vei Isireli ena ka e dau cakava.\n15 Levu na gauna era dau leqa na tamata i Jiova, ia e tu vakarau o Jiova me vakabulai ira. E kaya vei keda na daunisame: “Sa maroroya ko koya na yalodra na nona tamata yalododonu [se, “daudina,” NW]; Sa vakabulai ira mai na liga ni tamata ca.” (Same 97:10) Vakasamataka mada na nona dau kauaitaka na matanitu o Isireli. Ni sa vakabulai ira oti na Isireli mai na Wasa Damudamu, sa ra qai lagata na Isireli vei Jiova: “E na nomuni loloma [se, “daudina,” ivakamacala e ra ni NW] ko ni sa tuberi ira yani na tamata ko ni a volia.” (Lako Yani 15:13) Io, e vakaraitaka o Jiova na nona lomani ira na nona tamata kei na nona dina vei ira ena nona vakabulai ira mai na Wasa Damudamu. Oya na vuna e kaya kina o Mosese vei ira na Isireli: “Sa sega ni lomani kemuni ko Jiova, se digitaki kemuni, e na vuku ni kemuni sa lewe levu, ka lewe lailai ga vei ira na matanitu kece: sa ka ga ni sa lomani kemuni ko Jiova, ka ni sa vakabauta tiko na vosa sa bubului kina ko koya vei ira na nomuni qase, sa kauti kemuni tani kina ko Jiova e na liga kaukauwa, ka sa vakabulai kemuni mai na vale ni veivakabobulataki, ka mai na liga i Fero na tui Ijipita.”—Vakarua 7:7, 8.\n16, 17. (a) Era vakaraitaka vakacava na Isireli na sega ni kauai, ia e vakaraitaka vakacava vei ira o Jiova na nona yalololoma? (b) Era vakaraitaka vakacava na Isireli ni sa “dredre me ra vakabulai,” ia e ka ni vuli vakacava oqo vei keda?\n16 Ia, na matanitu o Isireli a sega ni kauaitaka na yalololoma i Jiova. Nira vakabulai oti, ‘era se ivalavala ca tiko ga vei Jiova, nira vakacudrui Koya sa Cecere sara.’ (Same 78:17) Vakavicavata na nodra talaidredre voli, era biuti Jiova ra qai golevi ira na kalou lasu kei na ivalavala ni lotu butobuto, na ivalavala ni lotu e vakadukai ira wale ga, e sega ni kauta mai e dua na ka vinaka. Ia, e sega ga ni guilecava o Jiova nona veiyalayalati kei ira. Ia, a vakamasuti ira ga nona tamata o Jiova ena nona kaya ena gusu i Jeremaia: “Dou lesu mai, na Isireli sa dauvuki, . . . ka’u na qai sega ni vakatauca na noqu cudru vei kemudou: ni’u sa yalololoma.” (Jeremaia 3:12) Ia, me vaka eda raica ena Wase 25, e levu na Isireli era a sega ni kauai vakalailai. Na kena veibasai ga nira “vakalialiai ira nai talatala ni Kalou, ka beca na nona vosa, ka vakacacani ira na nona parofita.” Ia, e qai tini i vei? Qai tini ga ni “sa tubu kina na cudru i Jiova vei ira na nona tamata, ka sa dredre me ra vakabulai.”—2 Veigauna 36:15, 16.\n17 Na cava eda vulica e ke? E Kalou daudina o Jiova, ia e kilai ira ga e ganiti ira na nona dina, e sega tale ga ni rawa ni vakacalai. E ‘levu na yalovinaka’ i Jiova, qai dau yalololoma ni raica ni tiko na vuna me yalololoma kina. Ia, vakacava ke vakaraitaka e dua na tamata cakacala ni sa tamata lolovira sara ga? Ena ituvaki vaka oqo, sa na dei ga o Jiova ena nona ivakatagedegede, ena tauca tale ga na itotogi e veiganiti. Me vaka ga a tukuni vei Mosese, ena “cudruvaka na nodra caka ca” o Jiova.—Lako Yani 34:6, 7.\n18, 19. (a) Na cava eda kaya kina ni nona totogitaki ira na daucaka ca o Jiova e ivakaraitaki ni nona daudina? (b) E so na tamata i Jiova era yalodina tiko ga e dina nira vakacacani me yacova nodra mate, ia ena vakaraitaka vakacava o Jiova ni dina tiko ga vei ira?\n18 E vakaraitaka tale ga na nona dina na Kalou ena nona totogitaki ira na tamata ivalavala ca torosobu. Ena sala cava? Dua na tikina eda raica ena ivola na Vakatakila ena ivakaro a tauca o Jiova vei iratou e vitu na agilosi: “Dou lako, ka sovaraka yani na bilo e vitu ni cudru ni Kalou ki vuravura.” Ni sa sova na ikatolu ni agilosi na nona bilo “ki na veiuciwai kei na veivurevure-ni-wai,” a ra sa vuki kina me dra. Sa qai kaya na agilosi vei Jiova: “Oi kemuni na yalododonu [se, “daudina,” NW], o ni sa bula edaidai, o ni a bula eliu, o ni sa yalosavasava, ni kemuni sa lewa vakaoqo. Ni ra sa vakadavea na dra ni tamata yalosavasava kei na dra ni parofita ko ira oqo, ko ni sa qai solia vei ira na dra me ra gunuva; sa dodonu me vakakina vei ira.”—Vakatakila 16:1-6.\nEna dina tu ga o Jiova ena nona vosa ni na nanumi ira era yalodina me yacova nodra mate\n19 Dikeva ni gauna e vakasavuya tiko kina na agilosi oqo na itukutuku ni vakatauitotogi, a qai vakatokai Jiova me ‘o kemuni na daudina.’ Ena vuku ni cava? Baleta ni nona vakarusai ira na daucaka ca e sa vakaraitaka kina nona dina vei ira nona tamata yalodina, ni levu vei ira oqo era vakararawataki me yacova sara nodra mate. Ia, e dina tale ga o Jiova ena nona nanumi ira tiko oqo. Sa vakanamata tu ni na raici ira tale na yalodina era sa takali, qai vakaraitaka na iVolatabu ni nona inaki me na vakaturi ira. (Jope 14:14, 15) Sa ra mate beka e so vei ira na itokani yalodina ni Kalou, ia e sega ga ni guilecavi ira o Jiova. Kena veibasai ga “ni ra sa bula kecega vei koya.” (Luke 20:37, 38) Nona nakita mada ga o Jiova me vakabulai ira tale e nanumi ira tu e vakaraitaka na nona dau dina.\nBernard Luimes (imawi) kei Wolfgang Kusserow (lomadonu) erau a vakamatei vei ira na Nazi\nMoses Nyamussua (imatau) e mate ni cokai koya e dua na ilawalawa vakapolitiki\nNa Loloma i Jiova e Rawa Kina Nida Vakabulai\n20. O cei o ira na “veibilo sa lomani”? E vakaraitaka vakacava vei ira o Jiova na nona dina?\n20 Dua na ka na nona dau dina o Jiova vei ira na nona tamata yalodina ena veigauna sa oti. Sa via vica na udolu na yabaki nona “sa vosota vakadede sara kina [o Jiova] na veibilo ena cudruvi sa vakarau tu me rusa.” Ena vuku ni cava? “Me vakatakila talega na kena levu ni nona vinaka ki na veibilo sa lomani, o koya sa vakarautaka eliu ko koya ki nai ukuuku.” (Roma 9:22, 23) O ira na “veibilo sa lomani” oqo era lumuti ena yalotabu mera lai veiliutaki vata kei Karisito ena Matanitu ni Kalou. (Maciu 19:28) Ena nona dolava na sala mera vakabulai kina na veibilo sa lomani oqo, e vakaraitaka kina o Jiova na nona dina tu ga vei Eparama ena nona a yalataka vua: “Ena kalougata talega na veimatanitu kecega e vuravura e na nomu kawa; ni ko a vakarorogo ki domoqu.”—Vakatekivu 22:18.\nE daudina o Jiova! Na veika gona era nuitaka tu na nona tamata yalodina ena yaco ga\n21. (a) E dina vakacava o Jiova ina ‘isoqosoqo levu,’ o ira era na bula sivia yani “na veivakararawataki levu”? (b) Na cava o na via cakava sara ga ena vuku ni dau dina i Jiova?\n21 E vakaraitaka tale ga o Jiova na nona dina ina ‘isoqosoqo levu’ e vakanamata tu me na bula sivia yani “na veivakararawataki levu,” me qai bula tawamudu ena parataisi e vuravura. (Vakatakila 7:9, 10, 14) E dina nira sucu vata mai kei na ivalavala ca na tamata i Jiova, ia e yalololoma vei ira o Jiova ena nona vakarautaka vei ira na inuinui ni bula tawamudu ena parataisi e vuravura. E vakayacora vakacava oqo? Ena vuku ni ivoli—na sala levu duadua e vakaraitaka kina o Jiova nona dina tu ga vei ira nona tamata. (Joni 3:16; Roma 5:8) Era taleitaka na dina i Jiova o ira era vinakata tu na ivalavala dodonu. (Jeremaia 31:3) Sega li ni o na via toro voleka vei Jiova ena vuku ni nona dau dina vei keda, kei na veika e se vo me vakaraitaka kina vei keda nona dina? E noda gagadre dina meda toro voleka vua na Kalou, ia meda dolea mada ga na nona loloma ena noda dina tiko ga vua.\n1 Samuela 24:1-22 Ena nona dokai Saula o Tevita, e vakaraitaka vakacava kina o koya na dina e dau vakamareqeta o Jiova?\nEsiteri 3:7-9; 4:6-14 E vakaraitaka vakacava o Esiteri na dina e dau kilai tani kina na Kalou, e dina ni ririkotaki sara mada ga kina na nona bula?\nSame 136:1-26 Na cava e vakaraitaka vei keda na Same oqo me baleta na yalololoma i Jiova kei na nona daudina?\nOpetaia 1-4, 10-16 Ni daudina o Jiova vei ira nona tamata, e uqeti koya vakacava oqo me kanakuitataki ira kina na kai Itomi ena vuku ni nodra sega ni dina?\niMeli iMeli ‘O kemuni ga na Kalou daudina’


Page to be sent Памятники истории. // Атлас Иркутской области. 1962 г.


Nuitaki Jiova o Jiosafati | iTalanoa Vakaivolatabu\nO KILAI ira na tamata oqo kei na ka era cakava tiko? Era sa lako tiko mera lai vala, ia o ira na ilawalawa sulu vulavula era lagasere tiko. Ia o na rairai taroga: ‘Na cava era sega ni vakaiseleiwau kina se tauri moto o ira na matasere?’ Meda raica mada.\nE tui ni matanitu yavusa e rua e Isireli o Jiosafati. A bula donuya na veiliutaki i Tui Eapi kei Jesepeli ena 10 na yavusa mai na vualiku. E tui vinaka o Jiosafati me vakataki tamana o Esa. Era mai marautaka toka yani vakadede na yavusa e 2 na veika vinaka era sotava tiko.\nIa oqo e dua na ka e yaco e vakavuna mera rere na tamata. Era kaya vei Jiosafati na nona dau vakauitukutuku: ‘Era sa lako tiko mai na mataivalu levu ni vanua o Moapi, Amoni, kei na Ulu i Sia mera mai valuti iko.’ Era mani lai soqoni vata sara kina i Jerusalemi e levu na Isireli mera kerea na veivuke i Jiova. Era lako ina valenisoro, qai masu o Jiosafati: ‘I Jiova na neimami Kalou keimami sa sega ni rawata e dua na ka. Keimami kerea nomuni veivuke.’\nE rogoca nodra kerekere o Jiova, sa qai kaya o Jiosafati vua e dua na nona dauveiqaravi me tukuna vei ira na tamata: ‘E sega ni nomuni na ivalu, e nona ga na Kalou. Ni tu ga qai raica na nona vakabulai kemuni o Jiova.’\nEna mataka ga e tarava sa tukuna o Jiosafati vei ira na tamata: ‘Dou nuitaki Jiova!’ Sa qai biuti ira na matasere mera liu tiko vei ira na sotia. Era lagasere ni vakavinavinaka vei Jiova nira taubale tiko. O kila se cava a yaco nira sa voleka yani ena vanua ni ivalu? E vakavuna o Jiova mera vala ga vakataki ira na meca. Nira qai yaco yani na Isireli, era sa mate kece tu!\nE vuku o Jiosafati ni nuitaki Jiova. Ena ka vukutaki tale ga meda dau nuitaki Jiova.\n1 Tui 22:41-53; 2 Veigauna 20:1-30.\niMeli iMeli Nuitaki Jiova o Jiosafati


Yalewa ena iVolatabu—Vuli Vei Ira na Yalewa Rogo, kei na Nodra iVakaraitaki ca, vuli iVolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kannada Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Kyangonde Lingala Lithuanian Luganda Luo Luvale Malagasy Malay Malayalam Maltese Maya Mexican Sign Language Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Turkish Twi Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Vietnamese Welsh Yoruba Zapotec (Quiatoni) vakaViti\nE vutucoqa ena iVolatabu na kedra itukutuku e levu na yalewa e rawa nida vuli ena nodra ivakaraitaki. (Roma 15:4; 2 Timoci 3:16, 17) Na ulutaga qo e vakamacalataka eso na yalewa era cavuti ena iVolatabu. Levu era ivakaraitaki vinaka e yaga meda vakatotomuria, ia eso tale meda qaqarauni kina.—1 Korinica 10:11; Iperiu 6:12.\nMeri (tina i Jisu)\nKedra iYaloyalo na Yalewa Era Cavuti ena iVolatabu\nMeri (taci Marica, ganei Lasarusa tale ga)\nMeri Makitala Makitala\nGoneyalewa ni Sulamaiti\nO cei o Apikali? Na wati Nepali, e dua na turaga vutuniyau qai voravora nona ivakarau. Ia e marama yalomalumalumu o Apikali, totoka na kena irairai, e matua tale ga vakayalo.—1 Samuela 25:3.\nCava e cakava? E vakaraitaka na yalomatua kei na vuku me kua ni yaco na leqa. Rau vakaitikotiko kei Nepali ena vanua e veidroyaki voli kina o Tevita, na nodra tui na Isireli. Gauna e tiko kina e kea o Tevita kei ira nona tamata, era taqomaka na qelenisipi i Nepali me kua ni butakoci. Ia nira kere kakana vei koya na italai nei Tevita, e sega ni via wasea. Dua na ka nona cudru o Tevita! E mani gole kei ira nona tamata mera vakamatei Nepali kei ira kece nona lewenivuvale.—1 Samuela 25:10-12, 22.\nNi rogoca ga o Apikali na ka e cakava o watina, e vuki totolo sara, vakarautaka na kakana mera kauta nona dauveiqaravi vei Tevita kei ira nona tamata. Oti sa qai muri ira nona dauveiqaravi me kerei Tevita me vakabulai ratou. (1 Samuela 25:14-19, 24-31) Ni raica o Tevita nona iloloma, yalomalumalumu, kei na nona ivakasala vuku, e kila sara ga ni vakayagataki koya na Kalou me kua ni veivakamatei. (1 Samuela 25:32, 33) Sega ni dede e mate o Nepali, rau qai veiwatini o Tevita kei Apikali.—1 Samuela 25:37-41.\nCava eda vulica vei Apikali? E marama rairai totoka, vutuniyau tale ga, ia e donu tiko ga nona rai. E saga na veiyaloni, e yalorawarawa tale ga me kere veivosoti ena vuku ni nona cala e dua tale. E raica na ituvaki e rawa ni vakavu leqa, qai saga me walia ena sala e malumu, maqosataka na ka e kaya, doudou, qai vakasama vakayalomatua.\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleti Apikali raica na ulutaga “Na Yalewa Yalomatua.”\nO cei o Tepora? E dua na parofita yalewa, e vakayagataki koya na Kalou ni Isireli o Jiova me vakaraitaka nona inaki vei ira nona tamata. E vakayagataki koya tale ga na Kalou me walia na leqa e basika vei ira na Isireli.—Dauveilewai 4:4, 5.\nCava e cakava? E doudou ni tokoni ira na dauveiqaravi ni Kalou. Ena veiuqeti ni Kalou, e vakaroti Peraki me liutaka na mataivalu ni Isireli mera valuti ira na lewe i Kenani era dau veivakalolomataki. (Dauveilewai 4:6, 7) Ni kerei koya o Peraki me rau veitomani, e sega ni rere, e yalorawarawa ni vakayacora nona kerekere.—Dauveilewai 4:8, 9.\nOti nona solia na Kalou na qaqa vei ira na Isireli, e vola sara o Tepora e dua na wase ni kena sere rau lagata vata kei Peraki ni rau vakananuma tiko na veika e yaco. E cavuta tale ga ena sere qori e dua tale na yalewa yaloqaqa o Jaeli, ena nona vakaitavi nodra valuti na lewe i Kenani.—Dauveilewai, wase 5.\nCava eda vulica vei Tepora? E dau vakuai koya, e yaloqaqa tale ga. E uqeti ira eso tale mera cakava na ka e dodonu ena mata ni Kalou. Dau vakavinavinakataki ira tale ga nira muria.\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleti Tepora raica na ulutaga “Niu Basika Meu Tinadra na Isreli.”\nO cei o Tilaila? Na marama a domona na turaganilewa e Isireli o Samisoni.—Dauveilewai 16:4, 5.\nCava e cakava? Era vaqumi koya na vakailesilesi ni Isireli me liumuritaki Samisoni, na turaga e vakayagataka na Kalou me vakabulai ira na Isireli mai na ligadra na kai Filisitia. Ia era sega ni vakadrukai koya rawa na kai Filisitia ni rui turaga kaukaua. (Dauveilewai 13:5) Era mani kerea gona na vakailesilesi nona veivuke o Tilaila.\nEra vaqumi Tilaila na kai Filisitia me vaqaqa na vu ni kaukaua i Samisoni. E taura na ilavo, oti toka e vica nona sasaga, sa qai kila na vu ni nona kaukaua o Samisoni. (Dauveilewai 16:15-17) E vakaraitaka sara vei ira na kai Filisitia, ra mani vesuki Samisoni qai biuti koya e valeniveivesu.—Dauveilewai 16:18-21.\nCava eda vulica vei Tilaila? Kua ni muria nona ivakaraitaki ca. Na nona kocokoco e lawaki kina, tawayalodina, qai nanumi koya ga ena ka e cakava vua na dauveiqaravi ni Kalou o Jiova.\nO cei o Esiteri? E marama Jiu, e digitaki koya sara ga na Tui Perisia o Esuerosi me nona ranadi.\nCava e cakava? E vakayagataka nona kaukaua me vakabulai ira na kai nona. E qai kila ni vakatulewataki ena lawa, na siga mera vakamatei kina na Jiu kece era vakarurugi ena veivanua e qali vei Perisia. Na inaki ca qori e bukana na paraiminisita o Emani. (Esiteri 3:13-15; 4:1, 5) Dina ni rivarivabitaki kina nona bula o Esiteri, ia nona veivuke o Motekai e vakaraitaka sara na ranadi vei Tui Esuerosi na inaki ca qori. (Esiteri 4:10-16; 7:1-10) E mani vakadonuya o Esuerosi me rau vola e dua tale na lawa o Motekai kei Esiteri, mera vala na Jiu mera rawa ni taqomaki ira kina. Era qaqa kina vei ira na meca na Jiu.—Esiteri 8:5-11; 9:16, 17.\nCava eda vulica vei Esiteri? E ivakaraitaki vinaka ni yaloqaqa, yalomalumalumu, e lokomi tale ga. (Same 31:24; Filipai 2:3) E marama rairai totoka qai vakaitutu, ia e yalomalumalu ni taro ivakasala kei na veivuke vei ira eso tale. E vakaraitaka na doudou, veinanumi qai veidokai ni vosa vei watina. Ni rivarivabitaki nodra bula na Jiu, e yaloqaqa ni vakatakilai koya ni dua tale ga na Jiu.\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleti Esiteri raica na ulutaga, “E Bolemate ena Vukudra na Tamata ni Kalou” kei “E Marama Vuku, Yaloqaqa, Qai Sega ni Nanumi Koya Ga.”\nO cei o Ivi? Na imatai ni yalewa me buli, imatai tale ga ni yalewa e cavuti ena iVolatabu.\nCava e cakava? E beca na ivakaro matata ni Kalou. E uasivi me vakataki watina o Atama, soli vua na galala ni vakatulewa, e bucina tale ga na itovo vakalou me vaka na loloma kei na vuku. (Vakatekivu 1:27) E kila vinaka tu ni kaya na Kalou vei watina ni rau na mate ke rau kana mai na dua na kau e tu e loma ni were. Ia e vakacalai ni na sega ni mate, e kaya vua o Setani ni na marautaka na bula ke talaidredre vua na Kalou. Mani kania na vuanikau, rawai watina tale ga me kania.—Vakatekivu 3:1-6; 1 Timoci 2:14.\nCava eda vulica vei Ivi? E vakarerevaki na kena dau vakasamataki tiko ga na gagadre ca. E talaidredre ena ivakaro matata ni Kalou, dua na ka nona vinakata me taura na ka e sega ni nona.—Vakatekivu 3:6; 1 Joni 2:16.\nO cei o Ana? Na wati Elikana, e tinai Samuela e dua na parofita kilai levu e Isireli makawa.—1 Samuela 1:1, 2, 4-7.\nCava e cakava? Ni sega ni vakaluveni e kerea nona veivakacegui na Kalou. E tiko tale ga na karuana, o Penina e vakaluveni. Ia o Ana e sega ni vakaluveni tu vakadede ni oti nona vakamau. Dau vakalialiai koya o Penina, ia e masuta na Kalou me vakacegui koya. E yalataka vua na Kalou ke solia e dua na luvena tagane, ena solia lesu me veiqaravi ena valeniveitavaki, na valelaca ni sokalou e dau veikauyaki era vakayagataka na Isireli mera sokalou kina.—1 Samuela 1:11.\nE sauma na Kalou nona kerekere mani vakasucuma na luvena tagane o Samuela. E dina tiko ga ena nona yalayala o Ana qai kauti Samuela me veiqaravi ena valeniveitavaki ni se gonetagane lailai. (1 Samuela 1:27, 28) E dau cula o Ana e veiyabaki e dua nona isulu balavu, qai kauta vua. E vakalougatataki Ana na Kalou me tolu tale na luvena tagane kei na rua na luvena yalewa.—1 Samuela 2:18-21.\nCava eda vulica vei Ana? Nona dau masu mai vu ni lomana e vakayaloqaqataki koya me vosota nona vakatovolei. Na nona masu ni vakavinavinaka ena 1 Samuela 2:1-10,e vakavotuya na titobu ni nona vakabauta na Kalou.\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleti Ana, raica na ulutaga, “Taluacaka na Lomana Vua na Kalou ena Masu.”\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleta nona vakatara na Kalou vei ira nona tamata era bula ena gauna makawa me levu na watidra, raica na ulutaga, “E Vakadonuya na Beka na Kalou me Dua e Vica Vata na Watina?”\nO cei o Jaeli? Na wati Eperi, e sega ni Isireli. E doudou ni totaki ira na tamata ni Kalou.\nCava e cakava? E yavala totolo ni gole yani ena nona keba o Sisera na iliuliu ni mataivalu ni Kenani. E druka vei Isireli o Sisera, e lai vaqara gona na vanua me vuni qai vakacegu kina. E sureti koya sara o Jaeli ena nona loma ni valelaca. E qai labati koya o Jaeli ni moce lutu tu.—Dauveilewai 4:17-21.\nNa ka e cakava qori e vakayacori kina e dua na parofisai i Tepora: “Ni na soli Sisera o Jiova ina ligana e dua na marama.” (Dauveilewai 4:9) E vakacaucautaki kina ni “kalougata vakalevu vei ira na marama.”—Dauveilewai 5:24.\nCava eda vulica vei Jaeli? E yaloqaqa qai yavala ena doudou. Na ka e cakava e vakaraitaka ni rawa ni veisautaka na Kalou na ituvaki me vakayacori kina na parofisai.\nO cei o Jesepeli? Na wati Eapi na tui Isireli, ia e sega ni Isireli, sega tale ga ni sokaloutaki Jiova. E qaravi Peali na kalou ni Kenani.\nCava e cakava? E veivakasaurarataki, tawayalololoma, e voravora tale ga nona itovo. E uqeta na sokalou vei Peali e vakabibitaki kina na veiyacovi dukadukali. E saga tale ga me vakawabokotaki ira na qaravi Jiova, na Kalou dina.—1 Tui 18:4, 13; 19:1-3.\nNona nanumi koya ga, e lasu qai labati ira e levu. (1 Tui 21:8-16) Ia e parofisaitaka na Kalou ni na mate vakaloloma, sega tale ga ni bulu.—1 Tui 21:23; 2 Tui 9:10, 32-37.\nCava eda vulica vei Jesepeli? E ivakaraitaki ca. Ena vuku ni nona itovo vakasisila kei na nona lawaki ca, e dau vakaibalebaletaki na yacana vei ira na yalewa era sega ni kila na madua, vakasisila, ra qai sega ni kauai ena ka ca era cakava.\nO cei o Lia? Na imatai ni wati Jekope na peteriaki. Na tacina tale ga o Raijeli e wati Jekope.—Vakatekivu 29:20-29.\nCava e cakava? E ono na luve i Jekope vei Lia. (Ruci 4:11) A via vakawatitaki Raijeli o Jekope, sega ni o Lia. Ia o Lepani na tamadrau na goneyalewa, a soli Lia me isosomi kei Raijeli. Ni liaca o Jekope ni lawakitaki me wati Lia, e mani tarogi Lepani vakadodonu. E kaya o Lepani ni sega ni kena ivakarau me vakawati e liu o koya e gone ke se dawai voli o tuakana. Oti tale e dua na macawa sa qai vakawatitaki Raijeli.—Vakatekivu 29:26-28.\nE domoni Raijeli vakalevu o Jekope, sega ni o Lia. (Vakatekivu 29:30) Qori e vakavuna me vuvu o Lia, qai saga vakaukaua me domoni koya o Jekope, me kauaitaki koya tale ga. E raica na Kalou nona rarawa o Lia, e vakalougatataki koya me ono na luvena tagane, e dua na luvena yalewa.—Vakatekivu 29:31.\nCava eda vulica vei Lia? E vakararavi vua na Kalou ena masu, e sega tale ga ni vakalaiva na leqa e vakila nona vuvale me vakalatilati ena nona dau vakavinavinakataka na Kalou ni tokoni koya tu ga. (Vakatekivu 29:32-35; 30:20) Dua na gauna e vakatara na Kalou me levu na watina e dua, ia na itukutuku kei Lia e matata kina ni vakaleqa na bula vakawati na ivakarau qori. Me yacova mai nikua e vinakata na Kalou me dua ga na isa ni vakawati.—Maciu 19:4-6.\n▸ Me ikuri ni vakamacala kei Lia, raica na ulutaga, “Nodrau Rarawa na Veitacini Rau ‘Tara na Vale i Isireli.’”\n▸ Me ikuri ni vakamcala me baleta nona vakatara na Kalou ena dua na gauna me levu na watina e dua, raica na ulutaga, “E Vakadonuya Beka na Kalou me Dua e Vica Vata na Watina?”\nO cei o Marica? Na ganei Lasarua, e taci Meri tale ga, ratou vakaitikotiko ena koro o Pecani volekati Jerusalemi.\nCava e cakava? Na itokani voleka i Jisu, dua na ka nona “lomani Marica” o Jisu, e lomani rau tale ga na “tacina kei Lasarusa. (Joni 11:5) E marama dau veikauaitaki. Dua na siga ni sikovi ratou o Jisu, e dabe o Meri me vakarorogo vua, ia o Marica e ogaoga ena cakacaka ni vale. E vakatukutuku vei Jisu ni sega ni vukei koya o Meri. E mani vakadodonutaki Marica ena yalololoma o Jisu.—Luke 10:38-42.\nNi tauvimate o Lasarusa, rau talatala sara o Marica kei tacina vei Jisu ni rau nuidei ni na vakabulai koya. (Joni 11:3, 21) Ia sa mate o Lasarua. E matata nona veitalanoa o Marica kei Jisu nona nuitaka tu na yalayala ni iVolatabu ni veivakaturi, e tu tale ga vei Jisu na kaukaua me vakabulai ganena.—Joni 11:20-27.\nCava eda vulica vei Marica? E dau veikauaitaki o Marica. E tu vakarau ni muria na ka e vakadodonutaki kina. E doudou ni talaucaka na lomana kei na nona vakabauta.\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleti Marica raica na ulutaga, “Au Vakabauta.”\nO cei o Meri? E goneyalewa Jiu, e kunekunetaka vakacakamana na luve ni Kalou, ni se sega ni dua rau veiyacovi me yacova nona vakasucu.\nCava e cakava? E yalomalumalumu ni cakava na loma ni Kalou. Rau veimusumusuki kei Josefa na gauna e tukuna kina vua e dua na agilosi ni na kunekune, qai vakasucuma na Mesaia e waraki tu mai vakadede. (Luke 1:26-33) E yalorawarawa ni ciqoma na itavi qori. Ni sucu oti o Jisu, e vakaluveni tale o Meri e va na luvedrau tagane kei Josefa, e rairai rua tale ga na luvedrau yalewa. (Maciu 13:55, 56) E itavi dokai dina qori, ia e sega ni vinakata me vakalagilagi se dokai kina.\nCava eda vulica vei Meri? E marama yalodina, e tu vakarauta tale ga me cakava na itavi bibi. E buta vinaka ena iVolatabu. Ena dua na vakadidike, e laurai ni voleka ni cavuti vaka20 ena iVolatabu nona ivakamacala ena Luke 1:46-55.\n▸ Me ikuri ni vakamacala baleti Meri, raica na ulutaga vakavalagi “What Mary’s Example Can Teach Us.”\nO cei o Meri? Ratou marautaka vakaveiganeni na veitokani voleka kei Jisu.\nCava e cakava? E dokai Jisu vakalevu na luve ni Kalou. E vakaraitaka nona vakabauta ena nona kaya ni rawa ni vakabulai ganena o Jisu, e tiko tale ga ena gauna e vakaturi kina o Lasarusa. E vakalewai koya o Marica ni vakarogoci Jisu tiko, qai sega ni cakava na cakakaca ni vale. Ia e vakacaucautaki koya o Jisu ni kauaitaka na veika vakayalo.—Luke 10:38-42.\nEna dua tale na gauna e kauaitaki Jisu o Meri ni livia e ulu i Jisu kei na yavana na “waiwai boivinaka saulevu.“ (Maciu 26:6, 7) Era beitaki Meri na tu e kea ni vakamaumautaka na waiwai qori. Ia e totaki koya o Jisu ena nona kaya: “Ni vunautaki na itukutuku vinaka [ni Matanitu ni Kalou] ena veiyasa i vuravura kece, ena tukuni tale ga na ka e vakayacora na yalewa qo me kena ivakananumi.”—Maciu 24:14; 26:8-13.\nCava eda vulica vei Meri? E titobu nona vakabauta. E vakaliuca na sokalou, qai muri na veika tale eso. E yalomalumalumu, e dokai Jisu tale ga, ke vakayagataka mada ga e kina e levu na ilavo.\nO cei o Meri Makitala? Dua na taisaipeli yalodina i Jisu.\nCava e cakava? Dua vei ira na marama e salavata kei Jisu kei ira nona tisaipeli. E lomasoli ni vakayagataka nona cau me qarava kina na veika era vinakata. (Luke 8:1-3) E muri Jisu tiko ga me yacova ni cava nona cakacaka vakaitalatala kei na gauna mada ga e vakamatei kina. E ka dokai vua me dua vei ira na isevu e raici Jisu ni sa vakaturi.—Joni 20:11-18.\nCava eda vulica vei Meri? E dau tokona na cakacaka vakaitalatala i Jisu, e tisaipeli yalodina tale ga.\nO cei o Miriama? E ganei Mosese kei Eroni. E imatai ni parofita yalewa me cavuti ena iVolatabu.\nCava e cakava? Ni parofita e yalewa e nona itavi me vakasavauya na itukutuku ni Kalou. E marautaka nona itavi dokai e Isireli, e lagata tale ga na sere ni qaqa kei ira na tagane ni vakarusa oti na Kalou na sotia ni Ijipita ena Wasa Damudamu.—Lako Yani 15:1, 20, 21.\nOti toka e dua na gauna rau vakalewai Mosese o Miriama kei Eroni, ena vuku ni nodrau dokadoka kei na vuvu. Ia e “vakarorogo tiko” na Kalou, mani vakasalataki rau vakaukaua. (Tiko Voli Mai na Lekutu 12:1-9) E vakavuna na Kalou me vukavuka o Miriama ni uqeta na veivakalewai qori. E vakamasuta na Kalou o Mosese ena vukuna, mani vakabulai koya. Oti e vitu na siga nona vakasavasavataki, e lesu ina nodra keba na Isireli.—Tiko Voli Mai na Lekutu 12:10-15.\nE tukuni ena iVolatabu ni rogoca o Miriama na veivakadodnutaki. Oti e vica vata tale na senitiuri e kaya na Kalou nona lesi koya ena itavi bibi: “Au talai Mosese, Eroni kei Miriama me liu vei iko.”—Maika 6:4.\nCava eda vulica vei Miriama? E laurai ena italanoa kei Miriama ni kila vinaka na Kalou na ka era veitalanoataka nona dauveiqaravi, se ka era tukuna me baleti ira eso tale. Eda vulica kina ke da via vakamarautaka na Kalou, meda kua ni dokadoka se vuvu, na itovo eda rawa ni vakaucacataki ira kina eso tale.\nO cei o Raijeli? Na luve i Lepani, e domoni koya vakalevu na peteriaki o Jekope.\nCava e cakava? E vakawatitaki Jekope, rua kina na luvena tagane. Era basika gona ena nodrau iyatukawa na 12 na yavusa e Isireli makawa. E sotavi watina ni vakatawa tiko na qelenisipi i tamana. (Vakatekivu 29:9, 10) E “matakamica” ni vakatauvatani kei Lia na tuakana.—Vakatekivu 29:17.\nE domoni Raijeli o Jekope, e bolea kina me cakacaka me vitu na yabaki me rawa ni vakawatitaki koya. (Vakatekivu 29:18) Ia e lawakitaki Jekope o Lepani me vakawatitaki Lia e liu, oti sa qai soli Raijeli me watina.—Vakatekivu 29:25-27.\nE lomani Raijeli vakalevu kei na rua na luvenatagane o Jekope, sega ni o Lia kei ira na luvena. (Vakatekivu 37:3; 44:20, 27-29) Rau sega gona ni dau veiriti na veikaruani qori.—Vakatekivu 29:30; 30:1, 15.\nCava eda vulica vei Raijeli? E vosota o Raijeli e dua na tuvaki ena nona vuvale, ia e vakanuinui ni na rogoca nona masu na Kalou. (Vakatekivu 30:22-24) Na kena italanoa e vakavotui kina na leqa ena sotavi ena vuvale e levu kina na watina e dua. Na ituvaki qori e laurai kina nona vuku na Kalou ena ituvatuva ni imatai ni vakawati, oya me dua ga na wati tagane.—Maciu 19:4-6.\n▸ Me ikuri ni ivakamacala kei Raijeli, raica na ulutaga, “Nodrau Rarawa na Veitacini Rau ‘Tara na Vale i Isireli.’”\n▸ Me ikuri ni vakamcala me baleta nona vakatara na Kalou ena dua na gauna ni rawa ni levu na watina e dua, raica na ulutaga, “E Vakadonuya Beka na Kalou me Dua e Vica Vata na Watina?”\nO cei o Reapi? Na yalewa saqamua, e vakaitikotiko e Jeriko e dua na siti e Kenani, a yaco sara me qarava na Kalou o Jiova.\nCava e cakava? E vunitaki rau na yamata ni Isireli rau lai vakaraica lo na vanua. E cakava qori ni sa rogoca na italanoa ni nona vakabulai ira na Isireli na Kalou mai Ijipita, vaka kina nona vakabulai ira ena ligadra na kai Amoraiti.\nE vukei rau na yamata vuni, qai vakamasuti rau me rau vakabulai koya kei na nona vuvale nira valuti Jeriko na Isireli. Rau vakadonuya na yamata, ia e tiko na ka me cakava. Me kua ni tukuna vua e dua na ka qori, me tiko ga kei na nona vuvale e loma ni vale ena gauna era ravuti Jeriko kina na Isireli. Me vakaliliga tale ga e dua na wa damudamu ena nona katubaleka me kilai kina ni nona vale. E talairawarawa o Reapi ena ka kece e tukuni vua, ratou vakabulai kina vakavuvale ni valuti o Jeriko.\nOti e vakawatitaka e dua na Isireli, rau qai basika ena nona iyatukawa o Tui Tevita, kei Jisu Karisito.—Josua 2:1-24; 6:25; Maciu 1:5, 6, 16.\nCava eda vulica vei Reapi? E kaya na iVolatabu ni ivakaraitaki vinaka ni vakabauta o Reapi. (Iperiu 11:30, 31; Jemesa 2:25) E vakavotui ena kena italanoa ni dau veivosoti na Kalou, sega ni veivakaduiduitaki, e vakalougatataki ira na nuitaki koya se mani vakacava nodra isususu.\n▸ Me ikuri ni vakamacala me baleti Reapi raica na ulutaga, “Okati me Yalododonu ena Nona Cakacaka.’”\nO cei o Pepeka? Na wati Aisake, e tinadrau na drua o Jekope kei Iso.\nCava e cakava? E cakava na inaki ni Kalou, veitalia mada ga ke dredre. E taki wai tiko ena toevu qai sotava e dua na turaga e kerea me gunu vakalailai. Sega ni bera nona solia o Repeka na wai, e takiva tale ga na medra wai nona kameli na turaga qori. (Vakatekivu 24:15-20) Qori na dauveiqaravi i Eparama, e lako tiko mai vakayawa me vaqara e dua na wati Aisake, na luve i Eparama. (Vakatekivu 24:2-4) E masuta tale ga na turaga qori nona veivakalougatataki na Kalou. Ni raica nona mamakutu o Raijeli kei na nona veikauaitaki, e kila ni sa sauma nona masu na Kalou, e digitaki Repeka sara me wati Aisake.—Vakatekivu 24:10-14, 21, 27.\nE vakadonuya o Repeka me wati Aisake ena gauna e tukuni kina vua na inaki ni nona veisiko na dauveiqaravi qori, e mani lesu vata kei na turaga qori. (Vakatekivu 24:57-59) E drua tagane na luve i Repeka, e ulumatua o Iso, e gone o Jekope. E vakatakila vua na Kalou ni na qaravi Jekope o Iso. (Vakatekivu 25:23) Ni vakarau vakalougatataki Iso o Aisake na nona ulumatua, e saga sara o Repeka me vakalougatataki o Jekope, ni sa kila tiko na inaki ni Kalou.—Vakatekivu 27:1-17.\nCava eda vulica vei Repeka? E yalomalumalumu, daucakacaka, e veikauaitaki tale ga. Na itovo qori e yaco kina me dua na yalewa vakawati vinaka, tina, dauveiqaravi tale ga ni Kalou dina.\n▸ Me ikuri ni ivakamacala me baleti Repeka, raica na ulutaga, “Au na Lako.”\nO cei o Ruci? Na marama ni Moapi, e biuta nona kalou kei na nona vanua me dauveiqaravi i Jiova e Isireli.\nCava e cakava? Vakasakiti na ivakaraitaki ni nona lomani vugona o Neomai. A gole i Moapi o Neomai, watina kei rau na luvena tagane ena vuku ni dausiga e Isireli. Rau mani vakawatitaka na luvedrau tagane e rua na yalewa ni Moapi, o Ruci kei Oripa. Ratou qai mate kece na tagane ena vuvale qori, ratou bula tiko ga na le tolu na yada.\nNi oti na dausiga e vakatulewataka o Neomai me lesu i Isireli. Rau via muri koya talega o Ruci kei Oripa, ia e kerea o Neomai me rau lesu vei ira na wekadrau. E cakava sara qori o Oripa. (Ruci 1:1-6, 15) Ia o Ruci e yalodina ni kabiti vugona tiko ga. E lomani Neomai, e via qarava tale ga nona Kalou o Jiova.—Ruci 1:16, 17; 2:11.\nNona yalodina kei na nona dau cakacaka e vakasakiti kina na kena irogorogo ena nona itikoiko o Neomai, e Peceliema. E taleitaka vakalevu e dua na itaukei ni qele vutuniyau, o Poasa, na nona itovo mani lomasoli me vakarautaka na kakana vua kei Neomai. (Ruci 2:5-7, 20) Toso na gauna, e vakawatitaki Ruci o Poasa rau qai basika mai na iyatukawa qori o Tui Tevita kei Jisu Karisito.—Maciu 1:5, 6, 16.\nCava eda vulica vei Ruci? E yalorawararawa ni biuta nona vuvale kei na nona vanua ni lomani Neomai kei Jiova. Ke dredre mada ga na ituvaki e sotava e yalodina tiko ga, e dei, dau cakacaka tale ga.\n▸ Me ikuri ni ivakamacala baleti Ruci, raica na ulutaga, “Au na Lako ina Vanua o Lako Kina” kei “Na Yalewa Yalododonu.”\nO cei o Sera? Na wati Eparama, na tina i Aisake tale ga.\nCava e cakava? Nona vakabauta na yalayala ni Kalou vei Eparama na watina, e biuta sara ga na bula vakacegu ena koro vutuniyau o Uri. E vakasalataki Eparama na Kalou me biuti Uri me lako i Kenani. E yalataka tale ga ni na vakalougatataki koya, ena yaco me dua na matanitu levu. (Vakatekivu 12:1-5) E rairai yabaki 60 vakacaca o Sera ena gauna qori. Tekivu mai na gauna qori rau sa dau veitokiyaki vakaveiwatini ena valelaca.\nSega ni rawarawa na veitokiyaki ni rivarivabitaki kina nona bula o Sera, ia e tokoni Eparama qai muria na veidusimaki ni Kalou. (Vakatekivu 12:10, 15) Dua na ka nona rarawa o Sera ni sega ni vakaluveni rawa ena vica vata na yabaki. Ia e yalataka na Kalou ni na vakalougatataka na kawa i Eparama. (Vakatekivu 12:7; 13:15; 15:18; 16:1, 2, 15) Yaco na gauna e yalataka na Kalou ni na vakaluveni tagane vei Sera o Eparama. E mani vakasucu ni sa sivi na yabaki me vakasucu gone kina e dua na marama. E yabaki 90 tiko ena gauna qori, o Eparama e yabaki 100. (Vakatekivu 7:17; 21:2-5) Rau vakayacani luvedrau o Aisake.\nCava eda vulica vei Sera? Meda nuitaka tiko ga na Kalou ni na vakayacora nona yalayala, ke dredre mada ga me vakabauti. (Iperiu 11:11) Nona ivakaraitaki tale ga ni yalewa vakawati e vakabibitaki kina na veidokai ena bula vakawati.—1 Pita 3:5, 6.\n▸ Me ikuri ni vakamcala me baleti Sera, raica na ulutaga, “O sa Rui Marama Totoka” kei “Vakatokai Koya na Kalou me ‘Raluve.’”\nO cei na goneyalewa ni Sulamaiti? Dua na goneyalewa totoka ni lomanivanua, e talanoataki ena ivola vakaivolatabu na Sere i Solomoni. Ia e sega ni vakatakilai na yacana ena iVolatabu.\nCava e cakava? E yalodina tiko ga vua na ivakatawanisipi e domona. (Sere i Solomoni 2:16) Na totoka ni kena irairai e mateci koya kina o Tui Solomoni, qai saga me taleitaki koya. (Sere i Solomoni 7:6) Levu era uqeti goneyalewa ni Sulamaiti me digitaki Solomoni, ia e sega ni vinakati koya. E domona ga na cauravou ivakatawanisipi dravudravua, e yalodina tale ga vua.—Sere i Solomoni 3:5; 7:10; 8:6.\nCava eda vulica vua na goneyalewa ni Sulamaiti? E sega ni dokadokataka na totoka ni kena irairai se nona taleitaki. E sega ni vakailava me rawai na lomana ena nodra veiuqeti nona icaba, na iyau kei na itutu. E lewai koya matau, e savasava tiko ga nona itovo.\nO cei na wati Loti? Sega ni tukuni ena iVolatabu na yacana. E vakamacalataka ga ni rua na luvena yalewa, ratou vakaitikotiko vakavuvale ena siti o Sotoma.—Vakatekivu 19:1, 15.\nCava e cakava? E talaidredre ena ivakaro ni Kalou. E vinakata na Kalou me vakarusai Sotoma kei na siti voleka nira dau veiyacovi tawadodonu. Ia nona lomani Loti kei na nona vuvale, e tala e rua na agilosi me rau kauti ratou tani.—Vakatekivu 18:20; 19:1, 12, 13.\nRau tukuna na agilosi ina vuvale i Loti me ratou dro, ratou kua tale ga ni railesu, ke sega ratou na mate. (Vakatekivu 19:17) Ia e “railesu” na wati Loti, “mani vuki me durumasima.”—Vakatekivu 19:26.\nCava eda vulica vei wati Loti? Na domodomoiyau e vakavuna meda talaidredre vua na Kalou. E kaya o Jisu nona ivakaraitaki meda vuli kina, e kaya: “Nanuma na wati Loti.”—Luke 17:32.\nKedra iTukutuku na Yalewa ena iVolatabu\nWaluvu (2370 B.G.V.)\nLako Yani (1513 B.G.V.)\niMatai ni tui e Isireli (1117 B.G.V.)\nPapitaiso i Jisu (29 G.V.)\nMate o Jisu (33 G.V.)\nNa iVolatabu Saumi na Taro Vakaivolatabu Vakatotomuria Nodra Vakabauta\niMeli iMeli Cava Eda Rawa ni Vulica Vei Ira na Yalewa Era Volai ena iVolatabu?\nAna—Talaucaka na Lomana Vua na Kalou ena Masu\nRepeka: “Au na Lako”\nO Cei o Meri Makitala?\nSera: “O sa Rui Marama Totoka”


1 Ka sa yaco ni sa takali tale ga yani vakakina na ikaciwasagavulu kalima ni yabaki, ka ra sa tekivu guilecava na tamata na veivakatakilakila kei na veika veivakurabuitaki era a rogoca, ia sa lailai sobu tiko ga na nodra kurabuitaka na ivakatakilakila kei na ka e veivakurabuitaki mai lomalagi, sa tekivu me kaukauwa mai na lomadra, ka mataboko na nodra vakasama, ka ra sa tekivu sega ni vakabauta na veika kece era a rogoca ka raica—\n2 Era sa vakananuma e lomadra e so na ka wale, ni ra a vakayacora ga na tamata ena kaukauwa ni tevoro, me temaka ka avagolea tani na yalodra na tamata; a sa rawata tale vakaikoya na yalodra na tamata ko Setani, sa vakamatabokotaka na matadra ka tuberi ira tani me ra vakabauta ni sa ka wale ka vakalialia na ivakavuvuli i Karisito.\n3 Ka sa yaco ni ra sa kaukauwa vakalevu cake na tamata ena caka ca kei na itovo vakasisila; era sa sega ni vakabauta ni na soli tale mai e so na veivakatakilakila se na veika veivakurabuitaki e so; a sa aveilakoyaki voli ko Setani, ka temaka ka vagolea tani na lomadra na tamata ka vakavuna me ra kitaka na caka ca levu ena nodra vanua.\n4 Ka sa takali tale ga yani vakakina na ikaciwasagavulu kaono ni yabaki; kei na ikaciwasagavulu kavitu ni yabaki; sa vakatalega kina na ikaciwasagavulu kawalu ni yabaki; kei na ikaciwasagavulu kaciwa tale ga ni yabaki;\n5 Ka sa takali tale ga yani e dua na drau na yabaki mai na gauna i aMosaia, o koya ka a tui vei ira na tamata i Nifaiti.\n6 Ka sa takali yani e ono na drau kaciwa na yabaki mai na gauna a biuti Jerusalemi mai kina ko Liai.\n7 Ka sa takali yani e ciwa na yabaki mai na gauna ka vakaraitaki kina na ivakatakilakila, ni nona lako mai ki vuravura na Karisito, me vaka era a vosa kina na parofita.\n8 Ia era sa wilika na nodra gauna ko ira na Nifaiti mai na gauna oqo, na gauna ka a vakaraitaki kina na ivakatakilakila, se ena gauna ka lako mai kina na Karisito; a ka oqo era sa okata kina me sa oti yani e ciwa na yabaki.\n9 E a asega ni lesu tale ki na vanua ko Saraemala; ko Nifai na tamai Nifai, o koya ka maroroya tu na ivolatukutuku, ka sa sega tale ga ni kunei rawa ena vanua taucoko.\n10 Ka sa yaco ni ra sa ia tikoga na caka ca ko ira na tamata, ka dina ga ni sa vakau yani ena kedra maliwa e vuqa na vunau kei na parofisai; a sa takali yani na ikatini ni yabaki; kei na ikatinikadua talega ni yabaki ia era sa ivalavala ca tikoga.\n11 Ka sa yaco ni ena ikatinikatolu ni yabaki sa tekivu kina na veileti kei na ivalu ena vanua taucoko; ni ra sa lewevuqa sara mai na daubutako i Ketianitoni, ka ra sa vakamatea e vuqa na tamata, ka vakalala e vuqa na veikoro, ka ra sa vakavuna na mate kei na rusa ena vanua taucoko, a ka oqo era sa cokovata kina ko ira na tamata na Nifaiti kei ira na Leimanaiti, me ra taura cake nodra iyaragi ka valuti ira.\n12 O koya gona ko ira kece na Leimanaiti ka ra sa saumaki vua na Turaga era sa to vata kei ira na wekadra, na Nifaiti, a ra sa uqeti me ra tauri yaragi ka valuti ira na daubutako i Ketianitoni me ra taqomaka kina na nodra bula kei ira na nodra yalewa kei ira na luvedra, io, me ra taura tiko ga kina na nodra dodonu, kei na galala ni nodra lotu kei na nodra qaravi Kalou, kei na nodra abula sereki kei na bbula galala.\n13 Ka sa yaco ni sa bera ni takali yani na ikatinikatolu ni yabaki oqo, sa kaukauwa sara na ivalu ka voleka me ra vakarusai sara na Nifaiti.\n14 Ka sa yaco ni ko ira na Leimanaiti ka ra sa to vata kei ira na Nifaiti, era sa wili vata sara kei ira na Nifaiti;\n15 Ka sa kau tani vei ira na nodra acudruvi, ka sa bvulavula mai na kuli ni yagodra me vakataki ira na Nifaiti;\n16 Era sa rairai totoka sara na nodra cauravou kei na nodra goneyalewa, era sa wili vata kei ira na Nifaiti, ka ra sa vakatokai me ra Nifaiti. Sa mai cava kina na ikatinikatolu ni yabaki.\n17 Ka sa yaco ena itekivu ni katinikava ni yabaki, era sa veivaluvaluti tikoga ko ira na daubutako kei ira na tamata i Nifai, ka sa tubu me kaukauwa sara; ia era sa qaqa na tamata i Nifai vei ira na daubutako, ka ra vakasavi ira tani kina mai na nodra vanua ki na veiulunivanua kei na nodra vei itikotiko vuni.\n18 Sa mai cava kina na ikatinikava ni yabaki. A ra sa lako tale mai ena ikatinikalima ni yabaki me ra valuti ira na tamata i Nifai; ia ena vuku ni nodra caka ca na tamata i Nifai, kei na levu ni nodra veicacati ka veisei, era sa gumatua vakalevu kina vei ira ko ira na daubutako i Ketianitoni.\n19 Sa mai cava kina na ikatinikalima ni yabaki, ia era sa bikai tu ena vuqa na veivakararawataki ko ira na tamata; ka sa waraki ira tu na aiseleiwau ni veivakarusai ka sa vakarau tu me ra yaviti sobu kina oqo ena vuku ni nodra cakacala.\n3 Nif. 1:2–3.\nAlama 17:15; 23:18.\n2 Nif. 5:21; 30:6; Jeko. 3:8.


Rogoci Tale Nona Kisi o Christensen\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Brazilian Sign Language Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Malagasy Malay Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Yoruba vakaViti\nMataveilewai na Oryol Regional Court\n14 ME, 2019\nEna Tusiti na ika7 ni Me, 2019, e rogoci ena Oryol Regional Court na kisi me baleta nona totogitaki me ono na yabaki o Dennis Christensen ena vuku ni nona vakabauta. Ia na mataveilewai qori e vakatotomuri ira sara tiko ga na vo ni mataveilewai e Rusia, nira sega ni via rogoca na ivakadinadina matata era vakarautaka na loya i Dennis ni sega ni dina na ka e beitaki kina. Eratou na rairai vakatauca nodratou lewa na tolu na turaganilewa ena muanimacawa.\nEna imatai ni siga ni veilewai era mai tokoni Dennis na mataveitacini. Era tiko tale ga na mata mai na veivanua eso, dauvolaitukutuku, kei ira na dau tokona na dodonu yadua ni lewenivanua. E tekivu rogoci na kisi ena dua na rumu lailai era rawa ni dabe ga kina e rauta ni le 20 ina 25, ra mani vakasukai e rauta ni le 50. Ia e vakadonuya na mataveilewai na nodratou kerekere na loya i Dennis me tokitaki na veilewai ena dua na rumu levu me rauti ira na le 80. E mani rube na kisi ni oti ga e tolu na aua.\nEna ikarua ni siga ni veilewai, ratou sega ni duavata na turaganilewa ina nodratou kerekere na loya i Dennis me dikevi tale e levu na ivakadinadina e tokona ni sega ni cala. E rarawataki dina qo, ni ratou nanuma na loya i Dennis ni ivakadinadina sara ga qori ena vakavotui kina ni cala nona totogitaki. Ni cava na siga qori e vakarota na mataveilewai ni na rogoci tale na kisi ena Lotulevu na ika 16 ni Me, me iotioti tale ga kina ni nodra vakamacala na dauveibeitaki, kei ira na loya i Dennis.\nMeda masulaki ira tiko ga na tacida e Rusia mera marau, ra qai dei ena nodra vakabauta na yalayala i Jiova ni na yavala me vakabulai ira mai vei ira na dauveibeci.—Same 12:5.\nEra Tokoni Dennis Christensen mai na Veiyasa i Vuravura\nVakavinavinakataki Nodra Veivuke ena iTikotiko na iVakadinadina i Jiova e Rusia