Joseba Intxausti: «Mirari bat da garai batetik hona Euskal Herrian gertatu dena»\nJoseba Intxausti (Zaldi Ero argazkia)\n"Joseba Intxaustik zerbitzuko lanean jardun du bizitza osoan, euskal kulturaren alde. Ez da gizon ageria. Isilik jardun du urte askoan, inurri, hotsik atera gabe. Arantzazun ditu zainak eta komentutik kanpora enbor eta adarrak. Jakin, UZEI, Kulturaren aldeko Euskal Fundazioa... euskara eta Euskal Herria ardatz hartu eta eginahalean saiatu da. Egindako lanaren aitortza jaso zuen iaz, Euskaltzaindiak Ohorezko euskaltzain izendaturik. Eta egindako lanaren aitortza jaso du maiatzaren 7an ere, Bilbon, Mendebalde Kultura Alkartearen jardunaldien barruan. Adiskide bat izan zuen ondoan, omen egiten. Guri elkarrizketan lagundu digun lagun bera, Paulo Agirrebaltzategi". Hona Miel A. Elustondok Argiaren 1990. alean Joseba Intxaustiri egindako elkarrizketa.\nMiel Anjel Elustondo/Donostia. Ohorezko euskaltzain izendatu zintuzten iaz eta orain, berriz, omen egingo dizu Mendebalde Kultura Alkarteak. Ze esan nahi dizute ohoreok? Ze tenplerekin jaso dituzu?\nPoz ematen du zuk maite duzun inguruak, euskal munduak, aitorpen bat edo estimu bat agertzeak. Hori da lehenengo sentimendua. Bigarrena da norbera pasadizoko zerbait dela, hau da, aurretik izan genituenak eta batez ere gu baino gazteago den belaunaldiak badakarrela segida ikustea benetako poza da. Belaun-ibilera horren barruan, zerbitzu onartu eta nolabait estimatu bat eman duzula jakitea pozgarri gertatzen da. Eta eskerrak zor dizkiet, noski, "mendebaldarrei".\n1936an Seguran jaioa. Gerra urtea. Eta dio esaera zaharrak: "Baldin bada gerra, izango dira eza eta herra"... Eta beste bat ere ekarri nahiko nuke gogora: "Gerrak, txar guztiak ekarri, on guztiak eraman"...\nBai, gerrarekin jaio nintzen. Gerra lehertu eta 11 egun geroago. Ume nintzelarik, ez nuen bizi izan gerra hura, baina oihartzunik bai. Gure familiaren orduko egoera ezagutu nuen, hark eragin zuena. Osabaren bat denbora labur batez atxilotu zuten. Aita, berriz, 28 edo 29 urterekin, frontera eraman zuten, eta ama bakarrik gelditu zen etxean. Berehala, haurrak etorri behar, eta bi etorri batera... Horri erantzun egin behar eta aitona-amonek ere lagundu zutela uste dut. Hori da, behintzat, gogoan dudana. Nire lehen oroitzapenak amaren jostundegikoak dira, lanean, familia aurrera ateratzeko.\nEz dakit zu baserrian ala kalean jaio zinen, ezta zure etxeko berri handirik ere...\nKaletarra naiz, jaiotzez eta bizilekuz; baina gure aitona biek abereak zituzten; amaren aldekoak Segurako kalean bertan, eta aitarenekoak Mutiloko baserrian. Amaren aita, Joxe Migel Rekondo, Aiatik etorria zen Segurara eta hemen ezkondu Maria Mujikarekin, ederra zen gure amona hau, bere ile hori apainarekin! Aitona Joxe Migelekin joaten nintzen sagastira, berak eramaten ninduen astoan...; neu nintzen lehenengo iloba eta, beraz, hiruzpalau osaba neuretzat. Aitaren aldetik ere baditut baserriko oroitzapenak. Gure aita mutiloarra zen, eta aitona Blas Mutilora ezkondutako segurarra: Iturriotz baserrikoa: hau izan zen "nire" baserria, han egindako egonaldi eta bisitaldietan. Garai batean, izenordeko bezala ere erabili nuen "Iturriotz". Kaletarra naiz, beraz, baina baserria arrotz izan gabe.\nZe giro zen etxean? Abertzale girorik bazen? Zuen ama militante ere izan zela jakin dut...\nAmak bazuen "aberri" zigortuaren samina. Ez dakit zenbateraino zen militantzia, baina sentiera hori behintzat pasatu zidan. Militantzia edo nahi duzuna, baina, egia da, amak gerra aurreko erreferentzia asko eman zizkidala. Telesforo Monzonen familiartekoekin neskame egona zen Donostian eta Ziburun, eta Iparraldeko arrantzaleen kontuak ere kontatzen zizkidan, ez dakit historiak ala istorioak, baina oraindik ere nire begi-ninietan daramatzat Zokoa-Ziburuko ekaitz eta arrantzaleen irudiak. Errepublika garaiko ospakizun abertzaleen oroitzapena ere amak pasatu zidan. Aitaren begiradapean, amak beti bultzatu ninduen, etxean bertan eta neuretzat ere bai, euskaraz idaztera. Gogoan dut, alfabetatzearen faltaz, arau bat banuela amak emana: "Kontuz, gero! Euskaraz zetak ondo jarri behar dira!". Eta ni arretaz ahalegindu nintzen ese guztiak zeta ematen...\nEta lehenengo Aberri Eguneko liburuaren kontua?\n1931ko lehenengo Aberri Eguna zela eta, liburu bat atera zen, oso apaina. Edizio biziki dotorea. Franco hil eta gero edizio berria egin zen liburu harena, merezi zuen eta. Bada, gure etxean, ni ume nintzela, liburu haren ale bat zegoen, gordeta egoten zena, baina urtean behin edo bitan begiratzeko parada izaten nuena. Niretzat oso polita zen hura. Mundu oso bat, galdua edo lausotua genuen mundua, gerrak eten zuena. Haurrak izaten dituen burutazio asko handik piztu zitzaizkidan.\nZer esan behar diguzu Segurako maisuei buruz?\nNire lehen eskolatzea berezi xamarra izan zen. Etxean ez zuten maite garaiko "Escuela Nacional"-a. Seguran, haurrentzat, mojen eskolatxoa zegoen, eta hara joan nintzen, harik eta 6-7 urte nituela San Viatorren hasi nintzen arte. Hartutako azken ikaslea izan nintzela uste dut, gazteena behintzat bai. Baina urtebete besterik ez nuen han egin, San Viatorrekoak Seguratik joan egin baitziren. Eskola nazionalera pasa behar izan nuen, ondorioz. Han, bi maisu ditut gogoan. Bata, guztiz euskaltzalea, Gotzon Egaña. Nire haurtzaroko maisu ona eta euskaltzalea. Seguran sekulako arrastoa utzi zuen gizonak nire belaunaldikoetan: antzerkia egiten zen Eskolan, euskal mitologiako ipuinak kontatzen zizkigun... eta, gainera, euskalduna zen. Handik atera zutenean, erdaldun bat etorri zen. Erdalduna, euskal gaietarako guztiz uzkurra.\nEuskaraz egiteagatik jarri ohi ziren zigorrak jasotzen al zenituzten zuek?\nEz dut eraztun eta antzekorik gogoratzen. Baina Gotzonen garaitik ondokora izan zen aldaketa bai, hori sumatu genuen. Segura, gerra ostean, ez zen herri bereziki zigortua izan. Altxamenduaren alde egon ziren segurarrek ere, esango nuke nahiko zuhur jokatu zutela herrian. Horrek ez du esan nahi abertzaleek sufritu ez zutenik. Heriotzara kondenaturik ere izan zen herrian, Joxe Martin Etxeberria, zorionez bizirik atera zena. Gerraondo zitalenari laster eman zitzaion buelta, herriko euskaltasuna naturala eta erabat errotua baitzen. Seguran kuartela zegoen, eta guardiazibilen seme-alabetako batzuek gurekin euskaraz egitera iritsi ziren. Oraindik orain egona naiz Gasteizen garai hartako mutiko eta gaurko euskaldun peto-peto batekin.\nEtxean ez nuen osasun handirik izan. Kirol eta mugimendu gutxi egin behar izan nuen, etxean asko zaintzen ninduten, amak ardura hori beti... Arantzazun lagunarte libreago bat bezala aurkitu nuen. Baina Arantzazun eta Foruan berriz ere gaixo: hori izan zen nire ume-gaztetako gurutzea eta tristura. Beste lagunak ez bezala, bitan behintzat Ikastetxea utzita etxera etorri behar izan nuen. Gaixotasunaren kezkak baino, osasunak berak baino, gurasoei sortzen nizkien buruhausteak goibeltzen nindutenak.\nArantzazura joan zinen 12 urte zenituela. Gero, frantziskotar ikasleari zegokionez, Forun, Zarautzen eta Erriberrin ere izan zinen, atzera Arantzazura baino lehen.\nHori zen ikasketa-ibilbidea: bizileku bakoitzak izan zuen berariazko xarma gazteontzat. Eta orduko adiskidetasunek luzaro eta modu berezian iraun dute geroztik. Ikasteko gogoa pixkaka-pixkaka indartuz joan zen; beharbada, osasun eskasak berak ere, paradoxa da, noski, bizkortu zidan lanerako grina.\nOroitzapen berezia omen duzu Erriberrikoaz...\nZarauzko urtealdia bete eta osasun-arazoak gainditu ondoren, beste lasaitasun bat izan nuen nire buruarekin asmatzeko. Filosofiaren mundua ireki zitzaigun han, mundu arras interesgarria niretzat. Barrua ireki egin zitzaidan Erriberrin, lagun artean ere, adiskidetasun berriak sortu ziren. Erriberriko komentua ere barruarte zabala zen, gauza asko egin zitezkeen bertan, eta halaxe egiteko modua izan genuen. Nik ere neure lehen aukerak izan nituen, eta Arantzazun etorriko zenerako, Jakin eta abarretarako, prestatzeko egokiera. Erriberrin, nire lagunen artean zegoen Kepa Enbeita, oso hurbila; ikasturte berekoak ginen, euskaltzaletasunean elkarren lehian genbiltzala esango nuke; Joxe Azurmendi ere han ezagutu nuen, eta bizitza osoko adiskidetasuna sortu zen... Elkarri laguntzen genion, eta irakasleengandik ere estimu modu bat jasotzen genuen euskal gauzetan genbiltzanok. Eta erraztasunak ere bai. Euzko Gogoa, Egan eta beste irakurtzen genituen eta, horrela, kanpoko euskal munduarekin harremanetan geunden.\nGure Izarra izeneko aldizkaria atera zenuten zuek...\nHorixe izan zen gure lanik saiatuena han. 1950ean sortutako aldizkaria. Ikasleok egiten genuen. Urteko zenbaki eta ale bakarra zuen, marrazki eta guzti. Zuzendaritza ikasle guztion artean aukeratzen genuen. 1957-1958an hartu nuen nik nire txanda. Poesia, filosofia eta beste hainbat gai bildu ohi genuen orrialde haietan. Zuzendaritza neuri suertatu zitzaidanean, 400/500 orrialdeko lan bat atera ahal izan genuen. Jendeak zinez egiten zuen lan Erriberriko urte haietan.\nErriberri aipatu dugunez, esango nuke zenbait erlijioso-etxe (josulagunen Oña edo pasiotarren Tafalla, adibidez), euskararen eremutik aparte egonik ere, euskaltzaletasunari loturik ageri direla urte haietan...\nProbintzia erlijiosoen eraketatik dator hori: Euskal Herria ez dute aintzakotzat hartu izan bere lurraldetasunean, are gutxiago hizkuntzaren eremua, bere horretan, eta Euskal Herria eta bestelako lurraldeak ere probintzi eremu berean bildu dituzte ia beti. Edozein probintzia erlijiosok eduki zitzakeen komentuak hemen eta erbestean. Frantziskotarrek, adibidez, Arantzazun, Sorian, Kuban... zituzten, eta dituzte, etxeak. Eta Erriberriko hori Ikastegi Nagusia zen. Horrek guztiak bere alde onak ere izan ditu: Bizileku horietan ikasle izan ginenoi Euskal Herria bertatik bertara ezagutzeko aukera eman zigun. Horri esker, Nafarroa eta Erribera nireak ditut oso: nire gaztetako oroitzapen mordoa dut han. Horretan, Bizkaia da beste kapitulu bat: Forua, Gernika, Bilbo, Bermeo... Urdaibai alde hori oso dut nirea. Gaztetako ikasketak, lagunak; Imanol Berriatua, adibidez, hantxe ezagutu nuen. Gainera, apaiztu eta gero, Gernika aldean egin nituen lehen bi urteak, 1962-1964. Eta, egia esan behar badizut, Gernikatik ateratzea asko kostatu zitzaidan, bi urte besterik ez eginda ere. Bizkaiak zeru irekiagoa ote duen nago. Gernikan egon nintzenean bizkaiera ikasi behar izan nuen, irakatsi ere bai, eta nire lehen hitzaldiak ere, jendaurrean egiten nituenak, bizkaieraz egin nituen. Euskal Herria herrialde askotatik ikustea tokatu zaigu honela ibili ginenoi, eta horrek markatu egin gaitu: Euskal Herria osorik, eta osorik bere aberastasun anitzean.\n1958an Arantzazura zinen. Ze giro sumatu zuen hogei urtetsuko gazte erneak, Francoren diktadurapean?\nArantzazuko goraldia zen garaian ni ez nintzen han. Basilikaren lehen harria jartzen ikusi nuen, baina bospasei egunera atera nintzen handik eta ez nintzen itzuli 58a arte. Elizagintza hura ni han ez nengoela gertatu zen. Itzuli nintzenerako ur berri asko zegoen pasata zubipetik. Egindako lana, debekua, elizaren irekiera, Arantzazuko urtealdi berezia... Itzuli nintzenean, itxaropena, lanerako gogoa, bizkortasuna, eta plataforma egin bat aurkitu nituen: Jakin sortuta zegoen. Iñaki Bereziartua, Iñaki Bastarrika, Fernando Mendizabal, Imanol Urbieta... horiek sortu zuten aldizkaria. Erriberritik etorri eta Kepa Enbeita eta biok haien segida izan gintezkeelakoan hartu gintuzten Arantzazun. Itxaropen horrekin. Berez etorri zen gazteei suzia pasatzea. Arazorik ez zen izan. Inor ez zen Jakin-ekin sartu, harik eta Kepa eta biok aldizkaria inprentara eramatera ausartu ginen arte. Orduan bai, orduan abisua: aldizkari inprimatuak baimen ofiziala behar zuen eta, hortaz, zentsura ere bai.\nGarai hartako Elizari dagokionez, "Nazioarteko katolikoen solasaldiak" egin ziren Donostian 1947tik 1959ra. Zuk zeuk ikertu duzu gaia. Jakin nahiko nuke solasaldi horiek eraginik ba ote zuten Euskal Herriko Elizaren barruan...\nEz dizut esango solasaldiak Euskal Herritik hemendik urruti zeudenik, Donostian egiten ziren eta. Are gehiago, hemengo pertsona ezagun batek zuzentzen zituen, Karlos Santamariak. Euskal Herriari ere begiratzen zioten, baina isilean eta azpitik. Berez, nazioarteko katolikotasun liberalaren tresna ziren, Espainia barruan lerro hori bultzatzen lagunduko zutenak. Solasaldiak aztertzea tokatu zait eta Karlos Santamariak zenbateko lana egin zuen jabetu naiz. Vatikanoko II. Kontzilioaren aurreko kontuak dira, baina, Kontzilio hori piztuko duen Europako aurre-oihartzunak Donostiara etortzen ziren uda partean!\nEta solasaldiak Donostiara etorrita, hemengo Elizaren eta ordena erlijiosoen baitara heltzen da?\nEz dut uste. Ez dut horrelakorik sumatu. Bertako prentsak ematen zuen solasaldien berri eta akordatzen naiz nik egunkarietan irakurtzen nuela bertako albisterik. Baina zer edo zer intelektual xamar bezala ikusten zen garai hartan, nik neuk erdal munduko zerbait bezala, modernitatean lagun zezakeena baina euskalgintzarekin zerikusirik gabea. Garai haietan izan behar zuen modukoa, seguru asko.\nEta zertan zen garai hartako Euskal Herria eta euskal kulturaren giroa? Egidazu argazki txiki bat...\nBizpahiru zertzelada besterik ez bada ere...\n50etik 60ra bitarteko garaiari buruz ari naiz. Aurreko batean esan zidan Joxe Azurmendik hamarkada hori oso garrantzizko izan zela eta ez dugula behar bezala aztertu oraindik. Eta nik ere hala uste dut. Zure galderari dagokionez: artean bere gordintasun osoan zeuden, ez oroimenean bakarrik, baizik eta bizitza praktikoan, erbestera joandakoen nekea, dolorea, herrimina, ezina... Neurri batean, horren ispilu zen Euzko Gogoa, eta Jaurlaritzak Parisetik bidaltzen zituen prentsa orriak. Hortik jakiten genuen hor nonbait, kanpoan, bazela mundu bat, hemengoarekin ados ez zegoena. Nik 20-24 bat urte nituen orduan. Gazte batentzat, urte erabakigarriak. Lehentxeago, 1950ean hasten dira euskarazko lehenengo funtsezko liburuak argitaratzen. Hor dago Kulixka Sorta, adibidez. Donostian, Egan aldizkaria dago, indartzen, uzten zitzaiona egiten. Euskaltzaindia ere garai hartantxe hasi zen berriz lanean. Krutwig dago batetik, eta berarekin indar berriak ere bai: Villasante, Lekuona eta beste. Garai batean, hamarkada hori aztertzen jardun nuenean, 1956a ematen nuen nik urte ardatz bezala, bihurgune bat alegia. Frankismoaren 40 urteak 20na urteko erdi bitan bana litezkeela uste dut: gerra hasi 36an, eta 56an bihurgune bat dago; 20 urte geroago, Franco desagertzen da eta beste prozesu bat hasten. 56an, Euskaltzaindiaren lehen Biltzarra dago, Arantzazun egin zena, eta Parisen ere bai Euskal Batzar Orokorra. Euzko Gogoa-k Miarritzerako bidea hartzen du, berrargitalpen estimagarriak eginez: Abarrak, Biotz-begietan, Garoa... Jakin eta Karmel sortu dira... Dena batera, baina ez kasualitatez. Arantzazuren urtea ere bada, esanahi erlijiosoaz gain kulturala ere baduena. Eta jaiera indarberritu horrek bere geografia du: Euskal Herria.\nJakin-en, aldizkaria sortu zutenak ditugu batetik, eta zuek, Erriberritik Arantzazura joandako gazteak, bestetik. Belaunaldiak aipatzea asko da?\nArtifiziala da. Dozena erdi, zazpi urteren aldea besterik ez zen egongo batzuen eta besteen artean. Belaunaldi hitza gabe, beste une bat edo esango nuke. 56an hainbat gauza mugitzen direlako: bertsolarien mundua laster hasiko da, ikastolak ere bai; giro berria ari da sortzen, gu gehiegi konturatu gabe.\nEz zineten kontziente...\nNeurri batean bai, Donostiako Ikastolak ere etortzen baitziren Arantzazura. Bestalde, hizkuntzaren eremutik begiratuta, eskueran genuen hizkuntz tresnarekin kezkatuta geunden: eskaintzen zitzaigun euskararen ereduak mugak zituela nabaritzen genuen, eta muga horiek gainditu beharra zegoela modernitatera iristeko. Eredu garbizaleari zailtasun latzak ikusten genizkion gizartean zabaldu ahal izateko. Bistan da Euzko Gogoa-k ere nahi zuela kultura jasoa, guk bezala eta guk baino lehenagotik, baina modernitatearena urrun samar geratzen zitzaien. Haiengan garrantzi handia zuen mundu klasikoak, grekoak. Gure kulturaren gaurko unean mundu klasiko hari leku hobea opa diotenek balio galduegi eta premiazkoa berreskuratu nahi dute, noski. Ni, ordea, gure orduko lehentasun larriez ari naiz orain. Gure eskasean beste norabait begiratzen genuen: Europa Berria, filosofia berria... azken orduko modernotasun amorratura iritsi gabe ere, guretzat norbait ziren Blondel, Bergson, Ortega bera... Beste irekitasun bat nahi genuen, nahiz eta gure heziketa guztiz eliztarra zen.\n1959an, artikulu bat da, Jakin-en argitaratu zena: "Illobira bultzaka", Orixeren euskara ereduaren kontra...\nArtikulu traketsa zen, eta ezdeusa, nahi baduzu. Ikasle gazte ezinduaren protesta. Hala ere, azpitik zegoen intuizioak asmatu zuela uste dut gaur ere. Paulo Iztuetak egin zuen orain urte batzuk idazlan haren testuinguru sozialaren iruzkina, Orixeren biografia ematean. Azken finean, zera zen gakoa: gerra aurreko garbizaletasunak ez zigula lagunduko euskara gizarte modernora eramaten. Hori zen nire ustea, gogortxo agertua. Guk ez geneukan tresnarik eta modurik, Estaturik gabe, komunikabiderik gabe, eskolarik gabe... eredu garbizalea gizarteratzeko. Bestalde, ikastolak sortu ziren orduko, bistan zegoen pauso berriren bat eman beharra zegoela hizkuntzaren corpusean ere. Horixe eskatzen genuen. Bestetik, gure errua, Orixe maisu handia zen, baina guregandik eta gure informazio iturrietatik, eta Jakin-eko bigarren talde zuzendariaz ari naiz, urrunegi gelditzen zitzaigun: geure ezjakintasunean galtzen zitzaigun idazle maisua. Premia berrietarako hutsune larri bat genuen: hizkuntzaren modernitaterako "eskolarik" eza. Gaur egun "eskola" horiek hor daude eta etengabe doaz eguneratuz eta gizarteratuz: euskal egunkaria, irakaskuntza, irratia, liburuak ehunka, eta batez ere milaka lagun euskaraz eta euskararen alde lanean. Orain dela zenbait urte, egunkaria bera irakurtzea zaila zen, geuretzat ere! Gaur egun ohitu egin gara, eta ikasten ari gara goizero, konturatu gabe. Baina gure garaian ezin zen. Ez zegoen tresnarik. Gehienez ere, fraidegai gaztea gelara sartuko zen eta pixkana-pixkana ahal zuena egingo zuen.\nHari berean, beste artikulu bat bada, 70ekoa. "Zazpikatuetako ezbeharrak" du izenburu eta, akabera aldera, diozu: "Gaurko Zazpikatueta-ren etorkizuna nahiko ilun ikusten da. Hildako idazleek ez dute sepulturetatik jeiki nahi; Baosadi oraindik ere ibar-behera doa eta zubiak beharko dira Laukatuetatik Hirukatueta-ra pasatzeko, eta, anitzek uste duenez, arbasoen mihauera ikastea baino samurrago izango da kondaira zehar jaio den gaurko mihauera bateratua ikastea".\nEztabaida giroan idatzitakoa da. Ipuin horrek mezu xume eta bakarra zuen: hizkuntza nazional batua nahitaezkoa genuela, alegia. Batua gabe ez gindoazela inora. Eta geroak erakutsi du benetan behar genuela.\nZuen taldean bizi-bizirik zegoen hizkuntza batuaren kezka...\nIkastetxe ezberdinetako lankideekin Jakin-ek bilerak egiten zituen, aldiro-aldiro. Bilera haietako eginkizunetako bat izaten zen arauak ematea, aldizkarian idazteko. Jakin-en genbiltzan gazteok batasuna nahi genuen. 1964an, adibidez, zenbait arau erabaki ziren Jakin-eko bileran, eta, horrekin batera, erabaki haiek Euskal Idazkaritzak Baionan egin zuen bilerara proposamen gisa eramatea ere adostu zen. Eta arauak eramanez joan nintzen Baionara, gure asmoak aurkeztera. Eskaintza txiki batekin joan nintzen, gainera: Arantzazuko bilerakoek esan zuten Baionan onartzen zena onartua izango zela Jakin-eko lanetan ere. Asmo haiek beren gailurra Ermuan eta Arantzazun jo zuten gero, 68ko bileretan.\nBaionako bilerara zuen arauak aurkeztera joan bazineten, horrek esan nahi du Jakin taldea bazela nor euskararen munduan...\nKontua da basamortuan bizi ginela, eta txikiena ere bazela norbait.\nItsu-herrian tuerto alkate...\nHorrelako zerbait. Hemen Egan besterik ez zegoen, maila jaso eta kalitateko aldizkaria, Gipuzkoako Aldundiaren mendekoa. Gazteok, zer edo zer egin nahi izatekotan, bagenuen Jakin. Baina ez zen Jakin bakarrik, bakoitza bere bidetik baina xede bertsuekin, lehia nabaria egon zen laster hainbat Ikastetxetako fraidegai eta apaizgai euskaltzaleen artean: bakoitzak bere aldizkaria izan zuen. Plazara irteteko gazte anitzi lagundu zioten aldizkari haiek: Laiaketan, Arnas, Ekin, Erein, Gogoz, Jaunaren Deia...\n1960koa duzu zure Euskal-aditza liburua. Handik bost urtera, berriz, aurreko lana osatzera zetorren beste argitalpen bat... Las siete lecciones del Euskal-aditza... Aginpide pixka bat ematen zizun horrek zuri, ala? Euskaltzaindiaren aditz batzordean lanean ari zinen zu oso gazte...\nImanol Berriatuarengadik jasotako ondarea izan zen aditzarena: hark grinatu ninduen horretan, eta berehala, Erriberritik hasita, nire artisau-lana egin ahal izan nuen, lehenik neuretzat eta aldi berean ikas-lagunentzat ikastaroak emanez. Argitalpena berez etorri zen: lehendabizi, Omaetxebarriari lagundu nion bere Euskera-ren edizioa prestatzen, eta gero neurea egin nuen elizaren ikastetxeetarako batez ere. Tresna praktiko bat, gehiago gabe, baina batzuei lagundu izan ziena. Euskaltzaindikoa besterik da: 1961ean izendatu ninduten urgazle, eta 1962-1964.etako Batzarretan parte hartu nuen. Gero nire ikasketa aldiari dagokion erbestealdia dator, eta itzultzean, 1970ean, jardun nuen aditz batuarenean.\nHain zuzen, 64an Bartzelonara joan zinen, Filologia ikastera, nahiz eta gero Historia ikasi...\nGrekoa ondo non ikasiko ibili nintzen. Albisteak eskatu nituen Salamancara eta Bartzelonara, haiek zirelakoan grekoa ondoen erakusten zuten lekuak, eta azkenean Kataluniara joatea erabaki nuen. Aldi berean, hizkuntza klasikoak eta herri "senide" bat ere aurkituko nituelakoan.\nHistoria ikasi ez ezik, euskara eskolak ematen eta kultur ekitaldiak antolatzen jardun omen zenuen...\nBai, Bartzelonako euskal ikasleek antolatu zituzten ekitaldietan izan nintzen, antolatzaile baino gehiago, horretarako ekile onak zeuden han, hango euskararena sustatu eta ikastaroak ematen. Egia esan, ez ginen alfabetatze hartan urrunegi iritsi, baina ekimen sonatuagoen osagarria izan zen, zalantzarik gabe.\nArestik kantatuko zuena: "Zuei, Bartzelonako euskaldun, unibertsitate mutilok..."\nBai. Ikasle dezente ginen hirian. Nik bi bizi-eremu nituen han: bata, nire ikasle, irakasle eta fraide bizitzarena, eta, bestea, ikasle euskaldunen lagunartekoa. Lagunarte honek, Koldo Gorostiaga zuen buru edo eragile, ekimen politak izan zituen, eta zalantzarik gabe, nik ikusi ikusten ez nuen politika ere bazegoen. Besteak beste Oteiza eta Aresti han izan genituen. Gogoan dut Oteizak filologo egin nahi ninduela, eta nik ezetz. Hain zuzen, ikusi berri dut horko libururen batean orduko argazki bitxi bat ere, Oteizari txintxo-txintxo entzuten nagoela. Lehendik genituen harremanak, Quosque tandem-en ikus daitekeen bezala. Nire bestelako lan eta egitekoak tarteko, ez nuen euskal taldearekin eguneroko harremanik, esan bezala kultur osagarri bat suertatu nintzen. Josulagunek ikasgelak uzten zizkiguten. Bestalde, ikasten ari ziren neska euskaldunek meza antolatzen zuten hilero, Mariaren Lagundiko mojen kaperan, Lestonnac-eko mojenean, alegia.\nInoiz damutu zaizu handik etorria? Zeure gogoz etorri zinen, ala etorrarazi zintuzten?\nBai, bai, nire gogoz. Banuen aukera bertan gelditzeko. Eskaintza ere egin zidaten, unibertsitatean bertan geratzeko. Hortik jo izan banu, nire ibilbide akademikoa egingo nuen. Baina neure buruari zera esan nion: "Euskal Herria duk hire herria, euskara maite duk, lanak eta harremanak lotuak dituk: heurera, itzultzea dagokik, beraz". Horrelaxe hartu nuen erabakia, beste inori ezer galdetu gabe. Esan behar nionari esan eta aurrera.\nEta Arantzazura itzuli zinen 1970ean... Bitartean, mugimendu handiak izan ziren Euskal Herrian euskara batua zela eta ez zela. 1963an, Euskaltzaindiaren bilera egin zen Arantzazun, 66an Loiolan. 66an bertan, idazleen bilera Ermuan... 68an, atzera Arantzazun...\n1964ko urritik aurrera kanpoan izan nintzen, eta data horietako euskararen historian ez nintzen egon. Aurretik egin nituen hainbat gauza baina 64tik 70era parentesi bat dago, nahiz eta zerbait idatzi eta argitaratzen jarraitu nuen.\nEta itzuli zinenean?\nItzuli nintzenean, pentsa ezineko aldakuntza sumatu nuen bat-batean: balio sozio-politikoak aldatuta, mentalitate moral berria, ekinbide kultural berriak... Gure lurren gainetik tsunami-ren bat pasatua zen, nonbait. Katolikoentzat Vatikano II.a, denontzat 68ko iraultza paristarra, ideologian marxismoa, eliz ikastetxeak hustuta... Hori dena gizartean zegoen, orokorki, gure kaleetan, baina baita familietan eta herritar bakoitzarengan ere. Aldakuntza urte haiek oso bestelako testuinguru batean ezagutu nituen nik Bartzelonan. Hemengoa ez nuen bizi izan bertatik bertara. Ni joan nintzenean, artean ez zegoen hildakorik, borroka armaturik. Oker ez banago 68koa da lehenengo hildakoa. Eta ni 64an joana nintzen hemendik!\nEuskararen gainean lanean jardundakoa zinen, nahiz eta gero Bartzelonan izan zinen eta hemengo berri zuzen ez zenuen izan. Etorri, eta euskara batuaren urratsak erabakita, eta jendea elkarrekin haserre, batua bai, batua ez, hatxearen alde eta kontra...\nBai, eztabaida garraztu egin zen. Hizkuntza batuaren aldeko gazte askok ez zuen aurretik tradizio eginik, baina belaun helduago batek bazuen lehendik aberastasun hori, batez ere Elizak izan bazuen tradizio eskolatuarekin ari naiz: haiek, gazteak, nahitaez libreagoak ziren beren hautapenak egiteko, tradiziodunek, ostera, zerbaiti "traizio" egin behar zioten batua onartzeko. Ez zen, gainera, belaun arazoa bakarrik, sentiera politiko eta ideologikoak eta korapilatu zuten batuaren hori. Hamar-hamabi urte lehenagotik batuaren asmoa eta modernitatearena beti elkarrekin lotuta ikusi nituenez, ez neukan aukera berririk egin beharrik. Euskalkitan emandako nire "Aditzak" bestelako arazo didaktikoei erantzuten zien, eta batuarena argi zegoen niretzat.\nMin ere eman behar du zenbait jende, langile eta euskaltzale, bazterrean uzteak, ezta? Santi Onaindia, Lino Akesolo, Manuel Lekuona...\nEz dakit esan beharrik dagoen ere, baina azpimarra dezadan euskal "bidegile" horiekiko estimurik onena izan dudala beti. Azkeneko bi horien idazlanak nire liburutegian daude, eta irakurri ez ezik erabili egiten ditut. Santirenak ere hor daude; bestalde, nork ez zuen Santi maitatuko? Ez da erraza jakiten. Baina gu belaunaldi berria ginen, eta zeregin berriei ekitea egokitu zitzaigun, aurreko eta ondoko belaunaldiei bezalaxe. Bizitzaren eta historiaren legea da hori. Gerra aurretik lan egin zutenek, edo gerra ondoko lehenengo urteetan saiatu zirenek modu batera egin zuten lan eta modu batera ikusten zituzten gauzak eta xedeak. Ondokook, 56tik aurrerako mugimenduak, berriz, beste molde batez, berehalako premiak ere ez dira berak, lanbideak ere ez, eta luzarorako helburuetan bat etorrita ere, eta horretan ere ez beti, harainoko tarteko lanbidea beste bat izan zitekeen gazteentzat. Bartzelonatik etorri nintzenean, gehiago egon nintzen hauekin, aurrekoekin baino. Aipatutako elizgizon horiekin ez zen arazo pertsonalik egon, eta inoiz harreman hurbilagorik bai. Kontrakoak Alderdietako politikari kultur zaleengandik iritsi ziren, aurretik erasoak ere batzuetan halakoak izan zituztelako, eta gero beti zegoen tokian tokiko botere-borrokaren bat ere, sarritan oso ideologizatua. Inoiz zipriztindu ninduen horrelakoren batek, baina hori batu-zaletasunaren "ofizioko" zamatzat eman behar da.\nBartzelonatik bueltan etorri eta ze asmo zenuen zeure baitan?\nItzuli nintzenean, nire ametsetan eta nire gogoetan ez zegoen Jakin aldizkaria eskuetan hartzea. Nik unibertsitatean lortu nituen gaitasun mugatuekin ere, historia lana egin nahi nuen, Euskal Herrian. Horixe zen nire asmoa. Gauzak beste nolabait etorri ziren, ordea, eta ez ziren gaizki etorri. Irakasle-lana egin nuen Arantzazun hainbat urtetan, baina ikastaro trinko laburrekin: bi hilabete pasatzen nituen ikasgaiak prestatzen, hamabostaldia joaten nintzen eskola ematera, eta gainerakoan libre nintzen bestelako euskal lanak egiteko.\nZe tankera eman zenion Arantzazu berriari? Oteizaren apostoluak eta beste, alegia...\nHori ezaguna nuen nik, baina lana ez zegoen bukatuta. Oteiza etzanda zegoen oraindik. Irudiak. Gandiaga han zegoen, Villasante... fraideen artean giro ona. Horretan erabakigarria izan zen 1950-1970 bitarteko denbora, Lete eta Mendia Probintzialek eta Arantzazuko goraldiak bere lana egina baitzuen ordurako. Lan egiteko modurik bazegoen. Nik Jakin hartu nuenean, 1970eko udazkenean, zeregin hori bideratzeko Batzordeak eskatuta hartu nuen. Banuen babesa, eta laguntza emateko gogoa ere; baina dirurik ez. Horretan neuk asmatu behar nuen. Gainera, 1969az geroztik aldizkarirako baimenik ere ez zegoen.\nJakin aldizkaria zuzendu zenuen, Jakin berria, Tolosan ordurako, 1971n, eta zurekin batera ziren Joxe Azurmendi, Paulo Agirrebaltzategi, Joan Mari Torrealdai...\nEz, horiek denak kanpoan ziren: Joxe Alemanian, ezin etorririk, gainera; Joan Mari Tolosan, eta geroago Parisen, eta Paulo eta Manolo Pagola Erroman. Bakarrik nengoen, beraz, baina ez nengoen bakarrik. Karlos Santamariarekin harremanetan nintzen, eta banekien lagun haiek ere ondoan nituela. Nik zama bat nuen neure gain: Torrealdaik hain egoki bideratutako Jakin berritua, itxuraz ez ezik lankidez ere, ezingo nuela gisa berean bideratu, liburu monografikoei heldu beharra baitzegoen, jada Joan Mari-k hasita zuenaren arabera.\nAnaitasuna aldizkariko zuzendari ere izan zinen 73-74an. Zaila izan zen aldizkari hau zuzentzea?\nOso esperientzia polita izan zen. Berezia. Frantziskotarrena zen jatorriz Anaitasuna. Fraideek ezin eramanik, Imanol Berriatua tarteko zela, laikoen eskuetara joan zen. Baina barruan ezin handiak sortu ziren. Batzuetan ideologikoak, baina, momentu batean, ekonomikoak ere bai. Hori dena pilatu zenean, taldea beldur izan zen frantziskotarrek esku hartuko ote zuten, irtenbide bila, irabazita zeukan kultur eremutik at geratuz. Eta hori gerta ez zedin erabaki zuten Jakin taldeari deitzea. Deitu zuten, baina Jakin taldea ez zen apenas taldea. Esan bezala, Jakin-en egon, neu bakarrik nengoen. Anaitasuna-n, beraz, neu, Jakin-ekoa, eta bertako taldea gertatu ginen elkarrekin. Bilerak egin genituen eta erabakiak hartu. Hamaika (hamar gehi bat) proposamen zehatz egin nituen, eta uste dut denak edo ia denak onartu zirela aho batez. Bertan onartutako programaren arabera hartu nuen zuzendaritza eta aldizkariaren idazkaritzaren berritze lana. Eta, nola alde ekonomikoa ere konpondu behar zen, euskaltzale batzuen bila joan ginen, laguntza eske. Horien artean izan ziren Joxe Maria Makua, Bizkaiko Aldun Nagusia izango zena, Xabier Agirre, Jaurlaritzan Sailburu izatekoa, Santi Brouard zena, Xabier Gereño, etab. Laguntza horiekin, zuzendaritza eskutik eramanez, lehengo talde ia osoarekin, Imanol Berriatua beti geurekin genuela eta neuk ere idazketari helduz eraman nuen lana Joan Mari itzuli zen arte. Horri esker edo, Antso Amaiur, Joanes Goia eta Iturriotz-en bat bada orduko orrialdeetan.\nZer gertatu zen Jakin itxi zutenean?\nEsan bezala, bi une ezberdinetan jazo zen hori: batean geldiarazi egin zuten eta bestean zinez itxi. Bata 61-62etan, hurrengoa 1969an. Aldizkaria inprentara bidali genuenean. Gipuzkoako Prentsa Ordezkariak deitu zigun Donostiatik, Felipe Ugartek: Baimena eskatu behar zen aldizkaria horrela ateratzeko, eta argitara aurreko baldintzak bete, zentsura eta abar. Ordurarte, pro manuscrito parentesi artean jarri eta joaten zen Jakin kalera. Bazekiten aldizkaria ateratzen genuela, baina ez ziguten gerrarik egin behin ere. Baina inprentara eraman genuenean bai. Aldizkariaren zuzendari nintzen eta Donostiara etorri behar izan nuen fraide umegorri. Eskarmenturik ez mundu ofizialean eta hantxe egon nintzen Felipe Ugarterekin. Ez zegoela debeku konturik baina legeak zeudela eta baimenak behar zirela, eta tramite hori bete arte ez zegoela aldizkaria ateratzerik. Eta urtebete, urte eta erdi, Jakin atera gabe egon ginen, hori guztia bideratu arte.\nEta, 69an edo, berriro itxi zuten Jakin, Fraga tarteko zela, erlijio-gaiak ez beste lantzen zituelako aldizkariak...\nJoan Mari zen zuzendari orduan...\nEta orain Fraga agintean ikusi, demokraziari eta askatasunari buruzko esplikazio lehorrak ematen aditu eta zer datorkizu burura?\nEz dakit nola esan... Gehienetan frankismoari egozten dizkiogu izan ditugun zapalkuntzen ardurak. Hark, noski, bereak egin zituen, baina gaitza askoz lehenagotik datorrelakoan nago: Erdi Aroko tolerantzia haiek ahantzi zirenetik, Espainian eta bertatik egindako agintekeria latzak daude. Data triste batzuk ere gogoraraz daitezke: 1492, 1559, 1609, 1714, 1909, 1917-23... XIX mendeko gerrak, altxamenduak, XX.eko langileriaren zapalkuntza... Espainian, gutxiengo batzuek eraiki nahi izan dituzten tolerantziak eta demokraziak ez dute zinezko ildo iraunkor zabala ireki. Fraga, lorpenen bat ere ukatu gabe, tradizio itsusi horren aurpegia da, Estatuari herriei baino begiratzen diona, gizartea baino Estatua maitatzeko joera duena. Eta, gauzak oso "okertuz" gero, armadunak samur deitu ohi dituena, botereari berean eusteko. Tradizio nagusien hori iraultzen ez den bitartean, Espainiako demokraziak ez du bide garbirik izango. Bertute handi eta zailak eskatzen baititu demokraziak.\n73-74an, unibertsitateko ikasleen alfabetatzea helburu zuen mugimendua sortzen jardun zenuen, Euskaltzaindiak horretarako izendaturik...\nGarai hartan, artean unibertsitatean ari zirenak ez ziren ikastolan ikasitakoak. Euskaraz eskolatu gabeak ziren. Hor hutsune handia zegoen, Bartzelonan ikusi nuen bezala. Euskaraz zekitenek ere ez ziren gai irakurri eta idazteko. Hor urrats batzuk egin beharra zegoen. Uda pare batetan bildu ginen Arantzazun horri buruz lan egin eta zerbait iraunkorrik abian jartzeko. Gauza bertsua egin nahi izan nuen elizgizonekin ere, teologia arloa euskaraz lan zezaten. Baina Franco-ren azken urteak ziren, gogorrak, eta politikak erakarmen handiagoa izan zuen gazteengan, eta, bigarren kasuan, teologoak ia beti erdal munduan zebiltzan, han zituzten beren lehentasunak.\n1972an bilera bat izan omen zen Donapaleun, Ekonomia hiztegia egiteko asmotan. Hiztegigintzan ordurako?\nBernardo Atxagak ere hara joateko borondatea omen zuen, ekonomia ikasten ari zela eta. Ez dakit bilerara iritsi zen ala ez. Joseba Arregi bai, han izan omen zen...\nHogeita bost, hogeita hamar bat lagun bildu ginen... Asmoak onak, eta beharbada baita zentzuzkoak ere, baina ez zegoen azpiegiturarik premiazko segida eta koordinazioarekin jarduteko. Sarriegi gertatu zait egindakoak baino luzeagoak zirela ametsak...\n75ean, Franco hil zen. Zezenari atea zabaltzea bezala izan behar zuen hark, ala? Aldaketa erabatekoa izango zen, ez?\nMomentu horretan Euskal Herriak izan zuen aukera, kostako da berriz eskuetan izatea, politikan, kulturan eta abar. Gure herrigintzaren bidetik amets egin izan dugunok, momentu hura bezain itxaropentsurik berriz izatea ez da erraza! Oztopoak jar zitzaketenen aldetik ere, jarrera berria sumatu zen garai hartan, neurri batean, oso ahul sentitzen zirelako. Beren buruak zuritzeko ere euskal proiektuak behar zituzten. Garai hartan, kale gorrian genbiltzanontzat, euskararen alde ekiteko aukera aparta egon zen, UZEI sortzean 1977an ikusi nuen bezala.\nEz erabat, bai neurri batean. Orduko politikariren batek aitortu izan duenez, bazegoen modurik ausartago izateko, euskal telebistaren sorrera-orduko "irregulartasun" haien antzera. Batez ere, euskararen historia diglosikoa itzulipurdikatzeko. Baina kulturan genbiltzanok ez genuen horretarako indarrik eta lekurik, beharbada ez da gaitasunik ere. Nik neuk behintzat.\nUZEI esan duzu. Zeuk asmatu zenuen, eta bertako lehenengo zuzendari izan zinen. Terminologia eta Lexikografiako Zentroa, hiztegiak eta testu teknikoak lantzeko programa zen.\nJakin-en asmatu genuen, baina gainerako taldeetako zenbait lagunekin eratzeko asmoarekin, lehenengo lankideak deitzean egin genuen bezala. UZEIk bi gauza jasotzen zituen: hizkuntzaren corpus-a landu beharra, modernitaterako terminologia bereziak landuz. Baina nork egin behar zuen sorketa-lan hori, nork heda gizartean, nork erabili, hobetu eta osatu? Hortaz, erabiltzaileen lagunartea ere sustatu behar zuen UZEIK, mundu akademikoan bezala profesionalean. Hor ere, bada, status soziala segurtatu behar zen. trebakuntza eta erabilpenaren aldetik. Gure ustez, filologoen laguntza premiazkoa zen, baina berezilariek egin behar zuten lan batez ere. Eta jende hori bildu zen lan-taldeetara. Hiztegiak egin ez ezik, jende askok egin zuen lan lehenengo bi-hiru urteetan. Jende ugari! Harritzeko lain bai! Lehenengo urteetako hiztegietan agertzen den lankide zerrenda ikusi besterik ez dago. Helburua, goi-alfabetatze teknikoa eskaintzea zen, praktikoa, gidatua, programatua... Taldeak berak egingo zuena, irizpide batzuen arabera. Ez zen hiztegia egitea, besterik gabe. Jendea trebatzea ere bai.\nEta, horretan, Mitxelenaren artikulua etorri zen, "Nuestra irresistible ascensión de la poesía a la ciencia", 1981ean. Min egin zizuen horrek?\nAldaketa dezente ekarri zituen, ez berehala, baina bai Erakundeen politikak hala eskatzen omen zuenean bai. Galerarik handiena lortutako kanpoko lankidegoari segidarik ezin emana izan zen. Pausoz pauso lortu dena, berriz: Euskalterm zerbitzua. Dena den, burutu gabe geratutako asmoek ez dute esan nahi premiazkoak ez zirenik, edo ez direnik: egin gabe geldituak direla esan nahi du bakarrik, agian ezer gutxi irabazita eta dezente galduta.\nBost urtez zuzendari UZEIn, 1982 arte, eta beste bost urtez lanean bertan. Garai horretan, beste liburu bat, bi aletan, mami handikoa: Euskal Herria, euskalduna zer izan den eta zer izan behar duen gogoeta egiteko aparteko materiala biltzen duen lana, aditu askoren artean egindakoa...\nLan Kide Aurrezkiaren 25. urteurrena zela eta, liburua egitea erabaki zuen Euskadiko Kutxak. Eta Euskal Herriari buruzkoa izango zela. Orduan, kontua zen zer esan behar zen eta zer jakin behar zen euskaldunei buruz. Eta ehun eta gehiago adituk jardun zuen lanean, euskaraz eta gaztelaniaz... Hor dago lana, ez dakit zenbateraino baliatu duen jendeak material hori. Saiatu ginen aurkibideak lantzen, baina ez dakit...\nBeste behin ere irakurri dizut hori, alegia, jendeak zukua atera ote dion liburu horri, kezka...\nEskola munduan erabil zitekeen materiala, kontsultarako. Nik uste material ona dela liburu horretan bildu zena. Arruntki honelakoetan tarteko izan ohi den alde komertzial mugagarririk gabe lan egin ahal izan genuen, Lan Kide Aurrezkiari esker. Oso gutxitan gertatzen dena. Jakingaiak ongi eguneratuak, eta berrituak ere bildu genituen. Eskola-lanerako ere balio zezaketen aurkibideak eman genizkion guztiari, bere bigarren liburukian. Gaur egun ere kontsulta-liburu erraza delakoan nago, eta gaien aldetik sarritan gaurkotasunik galdu ez duena.\nBadut kezka bat horri dagokionez. Saiatu gara herri euskalduna, eta euskaltzalea, egiten. Horretan amorratu gara, nire iritziz, herri kultua aipatu ere gabe, eskolatua, irakurtzalea, munduari irekia...\nNik ez dakit zenbateraino hezkuntzak gure Herriaren berri ematen duen. Oraintxe ari dira Euskal Curriculumari buruz hizketan. Nik esango nuke oinarrizko tresna batzuk falta zaizkigula oraindik, euskaraz batez ere. Kapital ikaragarririk gabe egin litezkeenak dira: Non dago, adibidez, Euskal Herriko arteaz kontsultarako modu zabal-sakonean begira dezakegun liburua, 957 orrialde dituena, baina esku-erabilgarria, "denetik dena" biltzen duena? Bada, dakidanez ez dago, ez baita berez batere komertziala, eta Erakundeek ez dakite, nonbait, horrelakorik egiten, ekimen pribatuari utzi behar zaiolako. Eta hori dena euskaraz nahi baduzuà Jada "liburu" horrek Internet-en egon beharko luke, baina beharbada ez hor bakarrik, paperekoa ezin baita pantailatik kendu. Euskal Herriko Unibertsitateak eta Eusko Ikaskuntzak egindako lana Interneten ematea ongi dago, eta aurrera egin behar du horrek. Mundu akademikoarentzat premiazkoa da, baina gainerako irakaskuntza, kazetaritza, profesional eta jende eskolatuei bidea erraztu eta erabilgarritasun hobez aurkeztu behar zaie hori dena.\nEta produktu horiek kontsumitzeko herriaren jarrera?\nNik uste komunikabideek erantzukizun handia dutela. Komunikabideek egin beharreko lana da, baina horiek ere herri txiki honetan lege komertzialen bideetatik eraman nahi badira, jai dago. Gure herriak ez du "lege komertzialen" eta "masa kritikoaren" tamainarik ematen.\nEntziklopedia dela eta, parte hartu zenuen Eusenor-en...\nSinesten nuen proiektuan. Ez zen atera. Eta denok dakigu, gutxi gorabehera, zergatik.\n1989an aldaketa izan zen Jakin-en, taldearen baitan, edo krisia...\nJakin aldizkarian ez zen egon krisirik, bertako lagun batzuon bizimodu hautapen pertsonalak baizik. Horregatik, denok ados izan ginen egoera pertsonal guztiz berri batean Jakin-i segida emateko, frantziskotarrak bezala besteok ere. Jakinkizunak elkartea sortu zen, eta ordurarte bezala Joan Mari Torrealdaik jarraitu zuen zuzendari lanean. Eta hor egon ginen denok, eta hor gaude.\nEzagutzen duzu Hemen erlijio-aldizkaria. Dakidanez, zeuk asmatu zenion izena. Lehenengo alean galdera batzuei erantzun behar eta orain hogei-hogeita hamar urte gertatu zen sekularizazioa aipatzen zuen Anjel Lertxundik, erlijio-gaietan gehien interesatzen zaionetako bat duela adieraziz: "Zergatik gertatu zen, nola gertatu zen, zer ondorio ekarri dizkio euskal gizarteari? Posible ote da Jaungoikoak mundua eraikitzeko behar izan zuen baino denbora laburragoan erortzea hain zirrikiturik gabea zirudien gure haurtzaroko mundu hura?".\nOso prozesu sakona da, urrutitik datorrena, etorkizuna nondik izango duen garbi ikusten ez zaiona... Ni ez nahiz teologoa, baina azpitik dauden problemak oso latzak dira, gizarteari buruz ari naiz, eta Eliza berari buruz. Momentu honetan, eta ez dakit urteek aginduta ez ote dudan egin, berriro hasierako galderetara itzulita bizi naiz, apenas hierarkiarik gabeko kristau xume bat bezala, betiere mundu sekularizatuaren barnean. J. A. Artze edo X. Leteren oharrak biziki errespetagarriak gertatzen zaizkit, gure gizartetik bertatik egindako galderak edo emandako erantzunak direlako ere bai. Jada ez naiz inori lezio teologikorik emateko gai, baina modernitatearen arazoak jota nauka, harrak jota, alegia, eta "azken" galderak dituen edonori itzalez entzuten diot, erakundeen sasietatik libreki gogoetatzeko gai bada.\nArmeniarra duzu emaztea. 1993an ezkondu zinen, oker ez banaiz. Ez da debaldekoa, bi herri, bata bestea bezain zahar, Armenia eta Euskal Herria...\nNik nahiago dut Herrien historia estatuen historia baino. Mundu armeniarra ezagutzea interesatu izan zait, baita harreman pertsonalengatik ere. Baina historia hori interesgarri gertatu zait, kontrastez geure Herriaren historia birpentsatzeko. Ez dut sekula idatziko, baina beharbada idatzi beharko nuke horretaz: nola ulertu bi herri, tamainaz antzekoak, eta historia luzekoak izanik, hain historia ezberdinak izatea eta, aldi berean, guretzat hain eredugarria izatea; geopolitikatik eliz erritoetaraino doazen arazoak daude tarteko. Nola maitatu izan duten beren mundu idatzia, artea, musika...; batez ere, kultura idatziaren estimu hori, berezkoa. Nik esango nuke horretan badutela juduen antza ere, bere Bibliaren tradizio hori eta. Armeniarrek ere bai, asko idatzi dute Grezia edo Bizantzioko ispilutik hasi eta Kalkuta, Toronto, Venezia edo Amsterdam-eraino. Sorterria eta diaspora etenik gabe lotuta eraman behar izan dituzte, ezbeharrik larrienen artean.\nHorregatik diot herri kultu izan nahia dudala. Hobe genuke Armeniaz jakin, gure futbol taldearen azken fitxaketari buruz baino...\nEz dago dudarik. Harritzekoa da gure herri kontzientziak nola egiten duen gora eta gora, ez gero eta gehiago dakigulako gure iraganaz. Nahiz eta historiak ez duen etorkizuna konpontzen, ez liguke batere kalterik egingo etorkizuna hobeki pentsa dezagun. Alegia, ez dut uste herri baten eskubideak iraganeko historiak berretsi behar dituenik, garaian garaiko borondateak baizik, hori da herrien arteko demokrazia, eta belaunen artekoa ere. Baina, geure etorkizun horretan bizi nahi ditugun balioak iraganetik ere badatozkigu, eta ezagutu egin behar da iragan hori. Setati nahiz, horretan. Baina hor ere geure autonomiarekin lan eginez.\nKulturaren aldeko Euskal Fundazioko idazkari zaitugu 1994tik. Zertan da Fundazioa gaur egun?\nEuskal Fundazioa etorkizunerako asmoa da batik bat, Juan Zelaia lehendakariak esandakoaren arabera. Euskal kulturaren aldeko dakigun ardura hori azaldu izan du, eta beraren asmo horretarako dago Fundazioa ere. Arrasto horretan doa betiere erakundearen jarduera.\nAzken hamar urte honetan Arantzazuren eta Euskal Herriko erlijioaren historiari buruzko lan mardulak argitaratu dituzu...\nHistoriaren bidetik egin ditudan lanetan bi dira garrantzizkoenak: bata, Euskal Herria liburua, bestea Euskal Herriko erlijiosoen historia. Sektoriala da, baina historialariek arazoak dituzte arlo hori lantzeko; mundu erlijiosoa gero eta arrotzago gertatzen zaielako. Nik, berriz, nire ibilera pertsonalagatik ezagutzen dut erlijiosoen mundua, eta Arantzazuko mendeurrena egokiera ona izan genuen erlijiosoei buruzko lan hori abian jartzeko. Erlijiosoen historia hau bi liburutan dator, eta falta zaion beste ale bat osatuko balitz, beharbada berehala behintzat egingo ez duguna, sektore horretako gure historiaren lehenengo oinarriak jarrita leudeke. Euskal Herri osoko historia aldi berean eta batuta emateko, gainerako eremu "estrategikoetan" beste hainbeste egin ezinik ez dago, diru gehiegirik gabe gainera. Honelako lanak ez dira izaten curriculum akademiko bateko eskailera-mailak, zoritxarrez hortik kanpo geratzen dira sintesi lan hauek. Gure irakasleek erakunde akademikoan aurrera egiteko lan gaitzak egin behar dituzte, eta premiazkoa da hori. Horrelako lanen eta kazetaritza arruntaren artean tarte handiegia dugula uste dut, batez ere hizkuntz komunitate txiki bateko seme-alabak garelako: guri ez dizkigute hutsune horiek kanpokoek estaltzen, Portugalek Brasili edo AEBek Zeelanda Berriari bezala.\n"Euskal Herri osoa" ari zara esaten behin eta berriz. Alderdi horixe azpimarratu nahi izan duzu zure lanetan, gaztetandik?\nGero eta gehiago ikusten da Erkidegoaren mapa...\nAdministrazioarena da eta.\nBeste identifikazio bat etor liteke hortik. Zenbaitek berariaz erabiltzen du mapa hori...\nBadakit, badakit... Ni euskararen mundutik nator, eta nahiago baduzu, etnografiatik, eta historia luze harrigarri batetik. Segur aski ez inorenak baino hobeak, baina neuri suertatu zaizkidanak: gurasoak bezala, senide eta osaba-izebak bezala, lurra bezala, garaia bezalaxe, giza askatasunak dituen muga naturalak. Nik ez dut hori patu gaizto bat bezala bizi nahi: neureak ditut, eta akabo! Eta eroso! Nire identifikazioak ez datoz ez dakit nongo kartograforen lantegitik, neuk egin behar baitut nire kartografia.\nEnpresa pribatuak euskararen mundura ekartzen lan handia omen duzu egina...\nLan handia ez dakit: kilometro batzuk bai. UZEIren proiektuak, eta Eusenorrenak gero, enpresa pribatuetara eraman ninduten, laguntza eske. Benetako kanpainak egin nituen, herriz herri eta enpresaz enpresa, zein lan ari ginen egiten esplikatzen, zein laguntza behar genuen azaltzen. Emaitzak? Neurri batean onak. Baina neurri batean. Dena dela, baliteke zuk enpresako buruari hau eta hori azaldu, txanpon batzuk eskatu eta ezer ez jasotzea; baina, enpresaburu berarengana beste bat joan zure atzetik beste proiektu batekin, zuri entzundakoak aintzakotzat hartu eta bigarren horri laguntzea. Baliteke.\nEz gara esaten dugun bezain herri abertzalea...\nBatzuetan ezusteko galantak izaten ditugu, bestelakoa pentsatzeko ere. Eguneroko bizitzan-eta, ez dakit. Baina geure burua erasota sentitzen dugunean badakigu ezetz esaten!\nHistorialari zara. Goazen, irudimenez besterik ez bada ere, 1959ra. Pausa zaitez bertan, begiratu zeure buruari, eta herri honen egoerari. Gero, atzera etorri gaurko egunera. Zer ikusten duzu?\nKontraste ikaragarria da. Momentu hartan amets egiten genuen egunen batean euskal eskola izango genuela, komunikabideak izango genituela, administrazioak euskaraz egingo zuela... amets egiten genuen. Euskara batua izango genuela... Hori dena gehiago zen ametsa, itxaropena baino. Orduan lau katu ginen, deus gutxi ginen, lehendik zetorren kontzientzia baten eragile ginen geure neurrian: gizartea herriz herri, familiaz familia aldatu egin da eta orduan ametsa zena orain bertatik bertarako eginkizuna da hainbat eremutan. Eta eskubide ez ezik, egingarri eta geuk egiten dugun lana bezala. Beste fase batean gaude. Pentsatu zenbat irakasle ari diren lanean irakaskuntzan, baita unibertsitatean ere. Zenbat kazetari lanean, euskaraz! Euskaraz ezin zitekeen ibili: orduan ez zegoen irakaslerik, ez zegoen eskolarik, liburuak... urtean hogei ateratzen ziren! Orain milatik gora ateratzen dira! Beste mundu bat da! Orduan gu isilaraztea oso erraza zen: gerra galdu zutenen ondoko mukizuak ginen, eta gaur, berriz, proiektuak gure gizartean egin eta mundura ere eraman ditzakegun gizarte bat gara, kulturaren aldetik, hizkuntzaren aldetik... Neurri handi batean, miraria da hemen gertatu dena; baina, jakina, "Eta, nahikoa al da?" galdetuko ligukeenari ezin diogu arinki baiezkorik esan. Oraingoz, egunsentiak hodei beltz gehiegi ditu. Orain berrogei urteko ahuldade zenbaiti gaina hartu diogu, baina berriak agertzen ari dira. Gure herriak, beste herri askok bezala, bere borondatea esan eta egiteko eskubidea behar du, naturaltasun osoz, inongo eragozpen berezirik gabe. Horrela izan beharko luke, baina historia ez da sekula horrela izan: boterea tarteko dabilenean, gauzak gogortu egiten dira, ikaragarri, eta hemen ere botere problema bat badago, eta makina horrek harrapa gaitzake, eta harrapatzen gaitu.\n(Argia-ren 2005eko maiatzaren 1ean argitara emana, 1990. alean)


Ordaindukoen aurkako gordailuak, zein kontratu? | Consumer\nOrdaindukoen aurkako gordailuak, zein kontratu?\nGordailuak eta ordaindukoak dira aurrezteko eredu ohikoenak, baina, horien artean oso antzekoak badira ere, komenigarria da asmatzeko zer nolako aldeak dituzten\narabera: Ostirala, 2015eko azaroaren 06a\nBanku-gordailua edo -zor-agiria? Bi produktuen arteko aldeak berme-funts batez estalita daude, ordaindukoetan, aldiz, ez. Dibergentzia hori – beste batzuk ere badaude-, baina ez da hain erabakitzailea, aurrezkiak inbertitzeko erabakia hartuko baitu. Artikulu honetan, gordailuen eta ordaindukoen ezaugarri nagusiak zein diren azaltzen da, zer komeni den gehien jakiteko eta bi aurrezki-ereduetatik zein den onuragarriena inbertitzaile txikiaren interesetarako.\nBankuko gordailua edo zor-agiria, zer aukeratuko dut?\nBanku-gordailua edo -zor-agiria? Bi produktuetatik zein dekantatzen den jakiteko, aztertu eta zer berezitasun dituzten aztertu besterik ez dago, alde on eta txarrekin. Banku-gordailua edo -zor-agiria antzeko produktuak dira, ia alderik ez dutenak, eta, beraz, zaila da erabakia hartzea.\nBanku-gordailu edo -ordaindukoak dira aurrezkiak arrisku handiegirik gabe uzteko bi eredu ezagunenak. Errenta finkoan oinarrituta, etekin bermatua eskaintzen dute beti, minimo historikoetan bada ere. Gainera,% 0,25 eta% 0,75 arteko errentagarritasuna ematen dute.\nBiak ere hainbat epetan kontrata daitezke: bat, sei, hamabi eta are hilabete gehiago. Eta bere iraupena handitu ahala, interesa handituz doa pixkanaka, baina ikusgarritasunik gabe. Bi kasuetan, bezero guztientzat oso egokiak diren banku-produktuak dira. Ez dute ezagutza berezirik behar haien funtzionamendua egiaztatzeko. Ezarpen batzuk bakarrik daude lotuta beste finantza-aktibo batzuekin (lehengaiak, errenta aldakorra, etab.). ) eta haren prozesua konplexuagoa da.\nKointzidentzia horietatik abiatuta, komeni da sortzen dituzten desadostasunak detektatzea, eta horiek izango dira aurrezteko formatu bat edo bestea aukeratzeko jarraibideak markatzen dituztenak. Ez dira asko, baina bai behar adina diru aurrezten duen produkturen baterantz aurrezkiak bideratzeko unean, ahalik eta txikiena izan arren.\nDiferentzia: ordainketa aurreratuak edo epemugakoak\nHori da gordailuaren eta zor-agiriaren arteko lehen aldea. Epekako gordailuetan, harpideturiko ereduaren arabera (hiru hilean behin, sei hilean behin, urtean behin edo mugaegunean), interes-tasa malgua ordaintzen da, eta bankuko ordaindukoetan, berriz, kontratuak kontratatzeko unean bertan egiten da, eta, beraz, aurreztaileek hasieran eta denbora gehiago itxaron beharrik gabe izango dituzte interesak.\nKitatzea, bai ala ez?\nBi diseinuen artean desberdintasunak eskaintzen dituen beste alderdi bat da horiek ezeztatzeko aukera. Ezarpenetan, errazagoa da prozesu hori, baina penalizazioak eragiten dituzte (%1 eta %2 artean jarritako zenbatekoaren gainean), eta, oro har, erreskate partzialak edo osoak onartzen dituzte.\nÑabardura handiagoekin aurkezten da ordaindukoetan erabilitako estrategia; izan ere, aukera hori kontuan hartuta, oso baldintza gogorretan estalita dago eta, beraz, aurrezkiak berreskuratzeko ahalegin guztiak baliogabetzen dira. Are gehiago, ekarpenen zati bat ere gal daiteke, penalizazio handien ondorioz.\nHarpidetza egiteko malgutasuna\nGordailuak kontrata daitezkeen kanal-eskaintza handia da familien aurrezkiei babesa emateko hautagaitza adierazten duen balio erantsietako bat. Banku-sukurtsaletan, telefonoz eta on line formatuan egin daitezke.\nOrdaindukoek, aldiz, gutxitan onartzen dituzte bulegoetatik sinatutako kontratutik ez datozen beste ubide batzuk. Izan ere, finantza-erakundeen webguneen bidez merkaturatzen dira.\nAbantailek eskaintzen duten abantaila da, eskaintza zabal baten pean garatzean, era guztietako ekarpenak onartzen dituztela, 100 eurotik hasita, eta zorrotzagoak, 10.000 euro inguruko gutxieneko zenbatekoa eskatzen dutenak.\nEz da gauza bera gertatzen, oro har, diru-sarrera handiagoak dituzten bankuko ordainduekin (6.000 euro inguru).\nDena den, bi ereduak bat datozenean, bezeroen profiletara egokitutako gehienezko kantitaterako irekita daudela esan nahi du.\nZer berme eskaintzen dituzte?\nBi banku-produktuen arteko alde nagusia eskaintzen duten bermea da, eta erabat kontrakoa bi proposamenetan.\nHorrenbestez, gordailuak, edozein dela ere sinatutako modeloa, Gordailuak Bermatzeko Funtsak estaltzen ditu, gehienez ere 100.000 euro titular bakoitzeko. Epe luzeagoetan, aurrezkiak hainbat bankutan banatu beharko lirateke, finantza-araudiak ezarritako muga ez gainditzeko.\nBeste aukera bat da beste titular batekin batera ezartzea, eta gehienez ere 200.000 euro bikoiztea lortzea. Berme horrek ez die produktu guztiei eragiten, eta, ildo horretan, ordaindukoek, kontratatzeko eragozpen nagusietako bat denez, ez dute estaldura hori beren ekarpenak babesteko. Horren ondorioz, bankuak porrot egingo balu, bezeroak automatikoki galduko lituzke produktu honen bidez gordailatutako aurrezki guztiak, eta ezin izango ditu berreskuratu; beste bide konplexuago batzuk baino ez ditu sortuko.\naurrezki banku-gordailuak banku-zerbitzuak bankuak finantzak finanzas personales-eu mercados financieros-eu productos financieros-eu


Bertsu saioa Pariseko Euskal Etxean. 1958/05/18. Iturria: Bidegileak, Pierre Bordazahar "Etxahun Iruri"\nJean-Michel Bedaxagar, kantari-musikaria eta pastoral idazlea, maskaradentzat ;\nJean-Louis Davant, idazlea eta euskaltzaina, "Matalaz" pastoralarentzat ;\nPhilippe Oyhamburu, koregrafoa eta koru zuzendaria, euskal dantzentzat ;\nXabier Itçaina, CNRSeko ikerlaria, euskal dantza batzuen deskribapenarentzat ;\nMixel Itçaina, bertsularitzan aditua den idazlea ;


M8ko greba feministak erakutsi diguna –\nEz nuen oroitzen koadrilan guztiok gizonak ginela; martxoaren 9an konturatu nintzen. Afal aurreko poteoan txantxak, txisteak. Afal orduan, txotx deietan, “utzi pasatzen horiei, bestela…”, neskak zetozenean. Orduek aurrera egin ahala, iragazkiak ezabatuak, barruko minak, haserreak, erresistentziak, jarrera erreaktiboak. Bezperan, feministek Euskal Herriariari orri bat oparitu zioten mobilizazioen Guinnes errekorren liburuan, eta koadrilan, pozez zoratzen ospakizunetan egon ordez, erretxinduta zeuden batzuk.\nBatzuek barre egingo zieten. “Nora zoazte hauekin edo haiekin kontatu gabe. Horrela ez duzue ezer lortuko. Betiko lau katuak besterik ez…”. Zer nolako ikasgaia.\nEta martxoaren 8an magia sortu zen. Uholdea nonahi. Marea horretan murgilten ez zena itotzeko arriskua zuen. Samara Veltek Berrian esan zuen: “Batzuei kezka sortu zaie, eskuineko alderdiak ere ahalegindu direlako protestaz jabetzen, bezperan grebari kritika biziak egiten zizkietenetako batzuk lanuztera gehitzeraino”.\nburujabetza, feminista, GED, greba, m8


T. H. White - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMumbai, 1906ko maiatzaren 29a\nPireo, 1964ko urtarrilaren 17a (57 urte)\nCheltenham College (en)\nThe Sword in the Stone (en)\nTerence Hanbury "Tim" White (Bombay, Britainiar Raj, 1906ko maiatzaren 29a - Pireo, 1964ko urtarrilaren 17a) ingeles eleberrigilea izan zen.\nIndian jaio eta Ingalaterran hezi zen. 1928an Cambridgeko Unibertsitatean graduatu zen. Lau urtez irakasle izan ondoren, idazteari ekin zion. 1947an Alderney uhartean bizitzen jarri zen. Pireoko portuan hil zen, itsasontzi batean, Ameriketatik bira bat egin ondoren etxera itzulita.\nFantasiazko eta zientzia-fikziozko eleberriak idatzi zituen. Bere eleberri ezagunenak Artur erregeari buruz idatzi zituenak dira. Ziklo arturikoko lehenengoak, Ezpata Harrian, inspiratu zuen Disneyren filma.\nDead Mr Nixon (1931) (R. McNair Scottekin batera)\nFirst Lesson (1932) (James Aston bezala)\nThey Winter Abroad (1932) (James Aston bezala)\nThe Queen of Air and Darkness edo The Witch in the Wood (1939)\nThe Book of Beasts (itzultzailea, 1954)\nOrriaren azken aldaketa: 17 urtarrila 2022, 11:32.


Free birtual Greziako teklatuaren diseinua online | Losderi.com\nZinta Greziako zerbait behar baduzu, baina ordenagailua edo ordenagailu eramangarri English diseinua - teklatu birtuala Greziako zure ordenagailuaren pantailan behar duzu. Oso erraza da erabiltzeko eta erosoa da. Gune bat zerbait ez duzula gustuko edo zerbait funtzionatzen ez badago edo ez da egia - mesedez iezaguzu. Oso garrantzitsua da guretzat da. Losderi.com erabiliz teklatu birtual Greziako On, erabat dohainik eta online ahal u: • Idazteko gogoko Greziako hizkuntza-line on; • mezuak bidaltzeko lagunak rechtstreeks gure gune batetik; • Google eta YouTube denak bat ere (leiho berri batean irekiko da) • itzulitako Google itzultzailea erabiliz denak bat ere (leiho berri batean irekiko da) • Egin post on Facebook eta Twitter-en tweet; • zure oharrak idazketa jarraitua geroago Save (Sartu zaitez); • deskargatu eta zure dokumentuak inprimatu.


Daniel Zulaikak Gipuzkoako Farmazeutiko Eskola Ofizialaren saria jaso du . diariovasco.com\nDaniel Zulaikak Gipuzkoako Farmazeutiko Eskola Ofizialaren saria jaso du\nCilveti, Zulaika, Garay eta Echeveste.\nMedikuak Eusko Jaurlaritzak duen hiesaren aurkako plana koordinatzen 1988. urtean hasi zen\nDaniel Zulaikak, Euskal Herriko Hiesaren kontrako Planaren koordinatzaileak, Gipuzkoako Farmazeutiko Eskola Ofizialaren saria jaso du bere lanarengatik. Ángel Garayk, eskolako zuzendariak, eman dio saria asteburu honetan.\nDaniel Zulaika (Zarautz, 1951) medikua eta irakaslea da eta Eusko Jaurlaritzak duen hiesaren aurkako plana 1988tik koordinatzen du. Saria jaso ondoren, Zulaikak gogorarazi mediku bezela hasieran egin zituen lanak gogorarazi zituen, izan ere jerigilla erabiliak berriengatik aladatzea oso garrantzitsua izan zen.


OSASUNAREN ALDEKO MILIAK IRUNEN\nDatorren igandean, martxoak 31, Salto Systems osasunaren aldeko miliak lasterketa egingo da Irunen. BAT Bidasoa Atletiko Taldeak antolatuta, urritasunak dituzten kirolarientzako kategoria ere egongo da. 11:30ean Kolon pasealekuan hasita, eskola kirol egokituko programan parte hartzen duten gazte ugarik parte hartuko dute. Ondo pasa!\nURDINDUZ IBILALDIA AUTISMOAREN ALDE\nGautenak antolatutako URDINDUZ ibilaldia Eibarren ospatuko da aurten. Martxoaren 31n, goizeko 11:30ean, Untzaga plazan emango zaio hasiera herriko kaleetan zehar igaroko den ibilaldiari. Egitarau zabala prestatu dute. Anima zaitezte!\nMENDI IRTEERA ZUMAIATIK BARRENA\n26 Martxoa 2019\nPasa den larunbatean, Gipuzkoako Mendizale Federazioarekin batera, mendi irteera antolatu genuen Zumaiako flyscharen inguruan. Eskola kirol egokituan parte hartzen duten familia ugari animatu ziren eta ederki pasa genuen. Joelettari esker, haur eta gazteek mendiaz gozatzeko aukera izan zuten!\nPILOTAKO MASTER CUP FINALA APIRILAREN 7AN, BEASAINEN\nEuskal pilotako egokituko Master Cup txapelketa jokatu zen larunbatean (martxoak 23), Azkoitian. Urritasun fisikoa duten kirolarien partidak jokatuta, hauexek apirilaren 7an Beasainen jokatuko den finalera pasa diren bikoteak:\nJavier Etxezarreta-Asier Navaridas / Beñat Lizaso-Joseba Lasa.\nETBk zuzenean emango du 12:00etan Beasaingo frontoitik. Zorte on bi bikoteei!\nEuskal pilotako egokituko Master Cup txapelketa jokatu zen larunbatean (martxoak 23), Azkoitian. Adimen urritasuna duten kirolarien partidak jokatuta, hauexek apirilaren 7an Beasainen jokatuko den finalera pasa diren bikoteak:\nLeire Esnal-Eneko Sagarmendi / Iraitz Huegun-Sheila Cueto.\nAMAGOIA ARRIETA HONG KONG-ERA BIDEAN\n22 Martxoa 2019\nAmagoia Arrieta kirolari gipuzkoarrak datorren maiatzaren 12tik 20era Hong Kong Boccia World Open-ean parte hartuko du. Zorte on!\nEUSKAL PILOTA EGOKITUKO MASTER CUP IREKIA\nAtzo aurkeztu zen Donostiako Hegalak kirol zentroan aurtengo euskal pilota egokituko master cup irekia. Martxoaren 23an jokatuko dituzten lehen kanporaketak Azkoitia, eta final handia apirilaren 7an egingo da Beasainen. Aurten, finala ETBetik jarraitzeko aukera izango da. Txapelketaren informazio gehiago: www.epeirekia.eus\n'KIROLAZ HARATAGO' ARGAZKI ERAKUSKETA TOLOSAN\nMartxoaren 12tik apirilaren 26a arte urritasuna eta kirola batzen dituen argazki erakusketa ikusgai izango da Tolosako osasun zentroan. Fernando Zamarbidek azken urteetan ateratako argazkiak aurkituko dituzue. Urritasuna ez dadila oztopo izan kirola egiteko!\nLANKORPE ENPRESAREKIN HITZARMENA\nLankorpe enpresa grafikoarekin sinatu dugu hitzarmena. Kirol egokitua bultzatzeko helburuarekin, lankidetza hitzarmena sinatu dugu 2019rako. Eskerrik asko zuen konfidantzagatik!\n'PREBENTZIOA ETA SEGURTASUNA COVID-19 ESKOLA KIROLEAN' KURTSOA\nALEX PRIOR GURPIL-AULKIKO ESKRIMAKO ESPAINIAKO TXAPELDUN\nHUHEZIKO IKASLEEKIN SOLASEAN


Esan Udalari, herritarren eskaerak eta iradokizunak kudeatzeko tresna berria — Debako udala\nDebako Udalak kexak eta iradokizunak kudeatzeko tresna erabilerraza kontratatu du. Esan Udalari izena eman diote erreminta berriari, CodeSyntax enpresak sortu du, eta sarrera-puntu desberdinetatik jasotako eskaerak bideratu eta modu ordenatu eta antolatu batean kudeatzeko aukera eskainiko du.\nTresna hau martxan jartzearen helburu nagusia herritarren parte-hartzea sustatzea izango da; era horretan, Udala herritarrengana gerturatzea bilatzen da. Udalak ongi baitaki zein garrantzitsuak diren herritarren ekarpenak, udal kudeaketa hobetzeko.\nBeraz, Udalarekin harremanetan jarri nahi duen herritar orok modu errazean egin dezake nabigatzailearen bitartez. Udalaren web orrian (www.deba.eus), Esan Udalari ataria aurkituko dute; eta bertako formularioa betez bidali ahal izango dituzte euren eskaera, kexa edo iradokizunak.\nAtarirako sarbidea deba.eus webgunetik egin daiteke, baina baita zuzeneko helbide honetatik ere: esanudalari.deba.eus. Webgune nagusia egoki ikusiko da mugikorretan eta tabletetan; gainera, mugikorreko pantaila nagusian atarirako sarbide zuzena sor daiteke esanudalari.deba.eus loturatik.\nHortaz, Debako Udalari zerbait esan nahi badiozu, atari hau erabiltzera gonbidatzen zaitugu!


Espazio publikoa erabiltzeko baimena\nGune publikoak okupatzeko baimena ematea; elkarteek, ikastetxeek edo bestelako erakundeek jai, kultura eta kirol arloko jarduerak, manifestazioak... egin ditzaten.\nIrabazi asmoa duten eta ez duten elkarteek, taldeek eta erakundeek.\nI.1219 Espazio publikoa eta materiala erabiltzeko eskaera\nEskaera eredu normalizatua, gutxienez, hilabeteko aurrerapenarekin.\nGune publikoak okupatzeko araudia -


Zegama-Aizkorriko aurre izen-emate zerrendak ezagutarazi dituzte - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nZegama-Aizkorriko aurre izen-emate zerrendak ezagutarazi dituzte\nOraingoz mendi mataroiko zerrendak soilik argitaratu dituzte, zozketan sartuko direnen eta bakoitzaren aukera kopuruaren berri emanez. Dortsalen zozketa datorren ostiralean, hilaren 21ean, egingo da Zegamako kultur etxean, 18:00etan.\nMaiatzaren 22tik 24ra jokatuko den Zegama-Aizkorri asteburuko aurre izen-emate zerrendak eman dituzte ezagutzera antolatzaileek. Oraingoz mendi mataroiko zerrendak soilik argitaratu dituzte, zozketan sartuko diren izena eta bakoitzaren aukera kopuruaren berri emanez. Kilometro Bertikalekoak aurrera emango dituzte ezagutzera.\nHorrez gain, Zegama Aizkorri mendi maratoirako iada dortsala badutenen beste lau zerrenda ere argitaratu dituzte: Denboraz dortsala duten emakumeena; denboraz dortsala duten gizonezkoena; maratoiko edizio guztiak amaitzeagatik dortsala dutenena; eta azkenik zegamarra izateagatik dortsala dutenena.\nDortsalen zozketa datorren ostiralean, hilaren 21ean, egingo da Zegamako kultur etxean, 18:00etan. Edozein zalantzarako zegama.aizkorri@gmail.com helbidera idatz daiteke. Aldaketak egun horretako 10:00ak arte onartuko dituzte.


San Telmo Museoan 2015ean Comète sareari buruz antolatutako erakusketaren sustapen bideotik sorturiko irudia.\nTestu hau sare izateko asmoz sortua da, irakurlea harrapatzeko gogoz, nahiago duen bidetik jarrai dezan ihes-lerroaren arrastoa. Izan ere, mendea eta segundoa gurutzatzen diren lekuan, poetak zioen eran, etengabekoa da mugaren ariketa. Egun, igarotze bidean diren migratzaile ugari harrapatuta geratzen dira hesi fisiko eta administratiboetan. Askotariko sare klandestinoen bidez mugitzen dira erbesteratu ekonomiko eta politikoak –ez ote dira, nolabait, gauza bera?–, izan Sahara azpiko herrialdeetatik Mediterraneo itsasoaren bestaldera, izan Herrialde Katalanetatik Belgikara...\nHain zuzen, Belgikako hiriburuan kokatu du kazetariak testu-sare honetako lehen korapiloa, 1940ko Bruselan. Nazien okupazioaren aurka antolatzen hasi ziren hainbat herritar, tartean Arnold Deppé eta Andrée De Jongh gazteak. Azken hori “Dédée” goitizenez ezagutzen zuten, eta gerora “Comète” izango zen sarearen buru izan zen, atxilotu zuten arte. Honela adierazi zuen De Jongh berak: “Ez ginen gu izan Comète izena eman ziotenak ‘Dédée lerroa’ izenez ezaguna zenari. Geroago, 1943ko urtarrilean atxilotu nindutelarik, [kideek] pentsatu zuten hobe zela izena aldatzea (...), esan zutenez: ‘Zuek kometak bezalakoak zarete, bat atxilotzen dutelarik, beste bat dator atzetik’. Horregatik eman ziguten izen hori”.\nNeurri handi batean, emakume gazte zibilek osatutako sarea zen Comète. Okupatutako lurraldean erortzen ziren pilotu aliatuak babestu, elikatu, eta Bruselatik Parisera laguntzea zen beren lehen egitekoa. Zeregin horretan aritu zen, besteren artean, Andrée Dumon, “Nadine” ezizenez ezaguna. Je ne vous ai pas oubliés (Ez zaituztet ahaztu) da haren autobiografia argitaragabearen izenburua –Donostiako San Telmo museoko liburutegian badute ale bat, sareko kide baten alaba Martine Le Grellek eramana–. Liburuaren pasarte batean, honela dio Nadinek Dédéeri buruz: “Berehala harrapatu ninduen haren irribarreak, haren bizipozak eta barrenetik gainezka egiten zion energia jarioak”.\nDozenaka lagunek arriskatu zuen bizitza laguntza emanez mugaren alde bietan. Iurre Telleria eta Enara Goikoetxearen ‘Azken bidaia’ dokumentaleko fotograma.\nParisetik hegoaldera jarraitzen zuen Comète sarearen ibilbideak, trenez, Lapurdiraino. Hain justu, Angelun bizi zen Elvire de Greef errefuxiatu belgiarra, “Tante Go” izenez ezaguna zena erresistentzian. Honako hau esan zuen Nadinek andre hartaz: “Ez gara sekula aski mintzatuko hari buruz. Aparteko norbait zen. Buruzagi izateko jaioa hura ere. Comète sarearen Hegoaldeko lurralde osoa martxan mantendu zuen hiru urtez”. Preseski, De Greef anderea eta haren senarra 1941ean sartu ziren sarean, eta seme-alabekin batera kolaboratzen jarraitu zuten erresistentziarekin, nazien okupazioa amaitu arte.\nDozenaka lagunek arriskatzen zuten bizitza, ihes-lerroei laguntza emanez, mugaren alde bietan. Maritxu Anatol irundarrak, esate baterako, hegazkinlariak elikatzeko janariz hornitzen zuen Comète sarea, baita oinetakoz eta informazioz ere. Kattalin Agirre saratarra, bestalde, Donibane Lohizuneko Euskalduna hoteleko langilea zen. Erresistentziaren alde lanean aritu zen gogotik, hainbat sarerekin kolaboratuz: “Comète”, “Margot”, “Nana”, “Mecano” eta “Perroquet”. Lan arriskatu horietan, gainera, Josephine “Fifine” alabaren laguntza ere izan zuen –alabak 14 urte zituen 1942an–.\nHariak, korapiloak, hutsarteak\nEuskal mugalari ugari aritu ziren erresistentziaren aldeko sareetan. Esate baterako, Gau lana. Kontrabandoa Bidasoa aldean (Alberdania, 2011) liburuan, Rosa Arburua egileak honela dio: “Asko dira aipatzen diren izenak: Rufino Jauregi, Ezpeletako Jean Baptiste Zugarramurdi eta bere lehengusua Jean Pierre, Bernard Elissalde, Juan Pares, Don Jose Alcoz, Jean Baptiste Laporte, Maritxu Anatol, Hernaniko Florentino Goikoetxea, Manuel Iturrioz… Azken hiru hauek, Comète sareko laguntzaileak”.\nFlorentino Goikotxea, Kattalin Agirre, ‘Dédée’ (bizkarrez) eta ‘Tante Go’ (bizikletan), telebista britainiarrarentzat erreportaje bat grabatzen. (Argazkia: JC. Jz. de Aberasturi)\nIldo horretan, Manuel Iturrioz, borrokalari baten bizipenak (Alberdania, 2011) liburuan, honako pasarte hau ageri da: “Lezok [Urreiztieta] esan zidan taldeak antolatzen ari zirela, sare bat, eremu okupatuan erortzen ziren hegazkinlariak Gibraltar aldera eramateko eta guk mendiz Espainia aldera pasatzeko ardura hartu behar genuela. Eta esan zidan: ‘Zuk mugako pasabidea antolatu behar duzu’. (...) Handik pixka batera andereño batekin azaldu zen [Dédée]. (...) Erresistentzia taldeak antolatzen zituen belgikar bat zen neska hura eta esan zidaten handik aurrera bidaia guztietan lagunduko zigula sareko arduradun gisa”.\nJuan Carlos jimenez de Aberasturi (ikerlaria):\n“Comète mugaz gaindiko fenomenoa zen, nazioarteko izaera zuena; alegia, mundu mailako gertakari historikoa lurralde txiki batean,\neta herriko jendeak\nhartu zuen parte”\nSareari buruzko ikerketa mardulenetako bat da Philippe Le Blanc egileak 2015ean argitaratu zuena: Comète: le réseau derrière la ligne (Comète: lerroaren atzeko sarea). Haren esanetan, Manuel Iturrioz eta Tomas Anabitarte izan ziren Comète sareak izan zituen lehenengo gidak: “Hala ere, Florentino Goikoetxea da ofizialki onartu eta ohoratu duten euskal gida bakarra”.\nEgile batzuen arabera, 800 pertsona inguru lagundu zituen Comète sareak mugaren bestaldera. Le Blancek, bere aldetik, zalantzan jartzen du kopuru hori: “2006an eginiko ikerketa batek dioenez, 288 izan ziren”. Egilearen arabera, ehundik gora pilotu lagundu zituen Florentino Goikoetxea mugalariak. Hala ere, “orain badakigu 280 iheslarietatik 170 inguru bestelako ibilbideetatik pasatu zirela, beste euskal gida batzuekin, [Comète] ihes-lerroaren gidaritzarik gabe”.\nHitzak, irudiak, martxak\nHainbat urteko ikerketa lana egina du Juan Carlos Jiménez de Aberasturi historialariak Comète sarearen Euskal Herriko ibilbideari buruz. Txertoa argitaletxearekin plazaratu zuen 1996an Vascos en la Segunda Guerra Mundial. La red Comète en el País Vasco (Euskaldunak Bigarren Mundu Gerran. Comète sarea Euskal Herrian) liburua, eta datorren abenduan aterako du liburuaren berridazketa, material berri ugari gehituta. “Niretzat, Comète ikertzen hasi nintzelarik, interes handikoa zen mugaz gaindiko fenomenoa zela, Euskal Herriko mugaren alde bietan gertatzen zena eta nazioarteko izaera zuena; alegia, mundu mailako gertakari historiko handi bat nola gertatzen zen lurralde txiki batean, eta nola hartu zuen parte herriko jendeak”.\n2018ko irailaren erdialdean Comète Sarearen Lagunek ibilaldia egin zuten. Irudian, sarearen laguntzari esker ihes egin zuen pilotu britainiarraren semeak bere Royal Air Force-n (RAF) plaka erakusten du. ((Argazkia: Gianluca Urdiroz)\nHain zuzen ere, herritarrek mantentzen dute bizirik sarearen memoria, besteak beste, Comète Sarearen Lagunak elkarteak irailero antolatzen dituen martxa eta ekitaldien bitartez. Aurten izan da hemeretzigarren martxa, eta parte hartzaileek Lapurditik Nafarroara igaro dute muga, ihes-lerroaren ibilbide horren 75. urteurrena bete den honetan. Diario de Noticias egunkarian Mikel Urabaien kazetariak idatzi zuenez, 40 lagun inguru bildu ziren Jaurikoborda baserrian, iragan irailaren 16an. Han elkartu ziren, besteak beste, Inaxio Mihura mugalariaren eta Ian Covington pilotuaren semeak, José Ignacio eta Tom, hurrenez hurren.\nParte hartzaileen artean egon da aurten ere Iurre Telleria zinegile hernaniarra, Enara Goikoetxearekin batera Azken bidaia dokumentala filmatu zuena, Comète sareari buruz. “2005ean hasi ginen ikertzen, eta 2011n estreinatu genuen, Donostiako Zinemaldian. Ondoren, San Telmo museoan erakusketa ederra antolatu zuten 2015ean, eta gure dokumentalean sartu ez zen material ugari erakutsi zuten bertan”. Dibulgazio lan moduan, Azken bidaia lanak badu balio berezia; batetik, ikus-entzunezko lana delako eta, bestetik, fikzio zinematografikoaren baliabideak erabili zituztelako testigantza batzuk ilustratzeko.\nibiltariak Jaurikobordan, Itsasu eta Urdazubi arteko mugan, Mihura-Maskotena sendiak iheslariei aterpe ematen zien tokian. (Argazkia: Gianluca Urdiroz)\nMemoria biziberritzeko aitzakia ematen du martxak, baita harremanak eta loturak sortzeko ere. Telleriaren esanetan, “lagun batzuk egin ditugu bidean, eta urtero oso gustura betetzen dugun zita da Comète martxarena”. Jiménez de Aberasturik dioenez, “memoriaren betebeharra” lantzeko modua ere bada, erakundeek babestu edo ez, herritarren mesederako dena. Ondo bidean, Comète Sarearen Lagunek hogeigarren martxa egingo dute datorren urtean, Bidasoa aldean, mugaren alde bietan.\nIzan ere, aski adierazgarria da Arburuak Gau lana liburuan biltzen duen aipua, Berako Balkezeneko etxeko-andreak errana: “Gure ardiak harat-hunatian ibiltzen dira. Alde hontan jan eta bertzaldian ere. Beraiek zer dakite toki bati Frantzia deitzen diotela eta bertziari Espainia?” [sic]. Hala, honela amaitzen du Arburuak paragrafoa, eta kazetariak erreportajea: “Berriro fronterak ‘handien’ interesen baitan daudela esatera bueltatzen gara. Eta hauen interesak aldatuz gero, mugak ere bai”. n\nKanal hauetan artxibatua: II. Mundu Gerra | Oroimen historikoa


300 ekitaldi baino gehiago Gasteizko jaietan - Mondraberri\n2010eko Andre Mari Zuriaren jaiak abuztuaren 4etik 9ra helduko dira Gasteizera eta hirurehun ekintza baino gehiago dituen agenda izago dute (Ikusi EGITARAUA).\nAbuztuak 2an, Sara Gonzalez de Aspuruk pregoia irakurriko du eta 4an Andre Mari Zuriaren plazan milaka pertsona elkartuko dira festen hasieraz gozatzeko. Txupinazoa eta gero, Zeledon hegan igaroko da plazatik gasteiztar guztien "Zenedonek etxe berri bat egin du..." abesten dioten bitartean.\nMaite Berrocal kultura sailburuaren esanetan, "eskaintza musikal hobea eskeintzeko, haurrentzako programazioa indartzeko, euskarazko umore ikuskizunak programatzeko, edota argiztapen ornamenta hobetzeko gasteiztarrek emandako ideiak" hartu dituzte kontuan jaien programaziorako.\nAurten nobedadeak egongo dira ekintzetan. Falerina Lorategiak bertako tadeen ekintza musikalak jasoko ditu eta kaleko giroa Andaluzia eta Kataluniako antzerkia-konpainien ikuskizun ibiltariak eta Mataro eta Vitoria erraldoien konpartsak izango ditu.\nMusika ekitaldien artean, Foru plazan emango diren kontzertuak nabarmendu behar dira. Bertan, Alpha Blondy and The Solar System, Macaco, Doctor Deseo, Efecto Mariposa eta Berri Txarrak izango dira.\nEz ahaztu Nazioarteko Piroteknia Erakusketaren zortzigarren edizioaz gozatzea. Xaraiva (Galizia), Feux Dártifices Apogée Fireworks (Kanada), Pirofantasía Carlos Caballer (Valentzia), Discomfa (Toledo), Fireworks Di Colonnelli Primo (Italia) y Pirotecnia Peñarroja (Castello) pirotekniek hartuko dute parte eta.\nJai hauen beste ekintza garrantzitsua antzerki programazioa izango da. Antzoki Zaharrak Meridional Antzokiaren "Ser o no ser", Anabel Alonso eta Pepon Nietoren "Sexos" eta Yllana konpainiaren "Brokers" antzezlanak jasoko ditu.\nZezen munduaren zaleak gaurko zezenketako famatuez gozatu ahal izango dute urtero bezala.


Dónde Comer en Hondarribia - Restaurante y Bares de Hondarribia - Hotel Jaizkibel Blog | HJ Magazine - El Blog del Hotel Jaizkibel\nBares y Restaurantes de Hondarribia\nRESTAURANTE JAIZKIBEL: Baserritar Etorbidea 1, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 646 040.\nALAMEDA (1 estrella Michelín): Minasodoeta, 1, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 642 789.\nIÑIGO LAVADO (Irún): Avda. Iparralde, 43, 20302 Irún (Gipuzkoa).\nTfno: 943 639 639.\nARROKA BERRI: Higer Bidea, 6, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 642 712.\nLAIA ERRETEGIA: Barrio Arkolla 33, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 646 309.\nSEBASTIÁN: Nagusia Kalea, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 640 167.\nTXANTXANGORRI: Calle San Pedro 27, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 642 102.\nHERMANDAD DE PESCADORES: Zuloaga 12, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 642 738.\nABARKA: Baserritar Etorbidea 36, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 641 991.\nA lo largo de la calle San Pedro, vía principal del pintoresco barrio de “ la Marina “, podemos disfrutar de una gran variedad de propuestas recorriendo los diferentes bares y restaurantes que allí se encuentran.\nGran Sol: La cocina en miniatura forma parte de la esencia del Gran Sol. Creen en los productos y productores locales y basan sus propuestas en la cocina de siempre, matizándola con detalles de otras culturas. Un trabajo bien hecho que ha conseguido que el mismísimo “The New York Times” lo considere uno de los mejores bares de pintxos de Hondarribia, y que les ha llevado a conseguir varios premios en diferentes concursos y certámenes.\nDirección: San Pedro Kalea 63-65, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 642 701.\nArdoka: Esta vinoteca ofrece una amplia selección de vinos pero además de la bodega también apuestan por la gastronomía y proponen pintxos y raciones con toques de nueva cocina. Además elaboran postres por lo que se puede improvisar una comida o cena informal a base de pequeños bocados…\nDirección: San Pedro Kalea 32, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 111 961.\nEnbata: Concurrido establecimiento tradicional en el que saborear los pintxos más clásicos de nuestra gastronomía además de nuevas propuestas actuales e innovadoras. Cuenta con una extensa y variada barra de pintxos.\nDirección: Zuloaga 5, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTfno: 943 641 400.\nTxantxangorri: Ocupa una de las más bonitas casas de pescadores de la Marina. Propone pintxos y raciones tradicionales aunque también elabora tostas y tapas de la cocina actual. Además cuenta con una agradable y animada terraza.\nDirección: Calle San Pedro 27, 20280 Hondarribia (Gipuzkoa).\nTweeta del Hotel:


2018ko azaroaren 13a, asteartea | Ordua Euskal Herrian 19:39:10\nEuskal Elkargoak hizkuntza politika bere gain hartzearen alde agertu ziren gehiengo handian egitura berri honetako hautetsiak, iazko otsailean. Apirilaren 14an aurkeztuko dute hizkuntza politika proiektua. Horrez gain, jakina da instituzioak euskarari ezagupen bat emanen dion adierazpen bat ere aurkeztuko duela. Zein motatako aitortza izango den ez bada zehazturik, adierazpen garrantzitsua izango dela erran daiteke. Guzti horretaz xeheki hitz egin digu Sebastien Castet Ipar Euskal Herriko euskalgintzan dabiltzan egiturak biltzen dituen Euskal Konfederazioko kideak.\nEuskal Elkargoak landu hizkuntza politikaren berri ukanen dugu apirilaren 14an. Zer espero du Euskal Konfederazioak?\nEuskal Elkargoa sortu zenean jakin zen EEP Euskararen Erakunde Publikoaz gain, beste eragile bat izanen zela Ipar Euskal Herrian hizkuntza politika publikoa garatzeko. Ipar Euskal Herriko herri guztiak biltzen ditu Euskal Elkargoak eta guk argi dugu EEPren gidaritza hartu behar duela, justuki Ipar Euskal Herri mailako hizkuntza politika eramateko. Hizkuntza politika ausarta eraman beharko du. Batetik, instituzioaren baitan, eskaintzen dituen zerbitzuetan, eta bestetik, elkargoak euskararen alde hartu neurrien alde egitera bultzatuz herriko etxeak. Bestetik, oroitarazi behar da EEPren baitan herrien arteko sindikatua eta Hautetsien Kontseilua ordezkatu dituela Euskal Elkargoak. Hor ere, pentsatzen dugu motor lan bat eraman behar duela eta hizkuntza politika ausartak hartzera bultzatu behar dituela Estatua, Akitania eta Departamendua. Ez da ahantzi behar Euskal Elkargoak duela EEPko lehendakaritza. Hizkuntza politika mailan gidaritza lana hartzea nahi dugu.\nZertan da hizkuntza politikaren idazketa?\nAri dira. Euskalgintzako eragileoi lehen txosten bat aurkeztu digute eta hilabete bat dugu ekarpenen egiteko. Ez dakigu kontuan hartuak izanen diren, hori hautetsiek erabakiko dute. Dena finkatzen ari da eta proiektuan sartu gabe erran dezakedana da guk espero duguna eta gure ustez eginen dena: Batetik, orain arte hamar herri eta hiri elkargoetan egiten zena Ipar Euskal Herri osora orokortuko dela, hizkuntza politika gorantz tiratzeko. Bestetik, nahi genuke koska bat gorago kokatzea hizkuntza politika. Arloz arlo badira hainbat oztopo eta guk uste dugu Euskal Elkargoa baliatu behar dugula horien gainditzeko.\nEsperimentazio eskubidea aipatzen dute Frantziako Legedian ematen ari diren erreforman. Eskubide horren bidez aplikatzen ahal zaio zonalde bati Frantzia osoan aplikatzen ez dena, baimen berezi batzuen bidez.\n“Esperimentazio eskubideak baditu mugak eta agian ezberdintze eskubidearekin urrunago joan gaitezke; hori definitzen ari gara”\nEskubide hau nola erabiltzea nahi duzue?\nArloz arlo, eskubide honen bidez hizkuntza politikari zer gehiago ekar dakiokeen zerrendatzea galdetzen diogu elkargoari. Bi esperimentazio eskubide mota badira. Edo, instituzio batek eskumen gehiago hartzen ditu, edo eskumen berak atxikiz, hainbat gauza egiteko baimen bereziak lortzen ditu. Adibidez, ikastolen finantzamenduari doakionez, badakigu Falloux legeagatik, tokiko kolektibitateek ezin dituztela ikastolak zuzenki diruztatu. Esperimentazio eskubide horrekin nahi dutenei Seaskari sosa emateko ahala bideratu behar lieke. Hala ere, eskubide horrek desabantaila bat du: denboran mugatua da eta bukaeran edo Frantzia osora orokortzen da, edo bertan behera uzten da. Hori da arazoa. Bestalde, ezberdintze eskubidea ere hor da. Momentuz, aukera guztiak lantzen ari gara, ez da oraindik erabakia.\nEskubide bat izan arren, Parisen baimena beharko da.\nBai. Uste dut Parisek dekretu bat egiten duela, zehaztuz eskualde honetan esperimentazio bidez hau edo hura egitea proposatzen dela. Esperimentazio eskubideak baditu mugak eta agian ezberdintze eskubidearekin urrunago joan gaitezke. Hori definitzen ari gara.\nXedea da Euskal Elkargoak dituen eskumen guztietan gauzatzea hizkuntza politika. Konkretuki, zer beharko da hizkuntza politika honen balorapen baikorra egiteko?\nEgia da elkargoak eta beste instituzio guztiek gaur egun indarrean den lege koadroaren baitan egin behar dutela haiena. Badakigu hau biziki hertsia dela. Ez dezagun ahantz eskualdeko hizkuntzak aipatzen dituen Kontituzioko 75-1 artikuluak ez duela deus ekartzen, ez duela ondorio juridikorik. Badakigu zer nolakoa den euskararen egoera Ipar Euskal Herrian. Hori horrela, dituen muga guztiekin egiten du elkargoak. Beraz, nahi duguna da orain arte egindakoa orokortzea eta ahal bada esperimentazio edo ezberdintze eskubidearen bidez urrunago joatea. Baina badakigu ere, euskara salbatzeko eta euskara normaltasun osoz garatzeko pauso horiek eskasak izanen direla; hain zuzen, euskarak ez duelako estatus egokirik Ipar Euskal Herrian.\nBeste pauso inportante bat emanen du Euskal Elkargoak, euskarari ezagupen bat emateko gisan. Ezagupen forma desberdinak ikertzen ari dira.\nJagon Jardunaldien ondotik, Euskaltzaindiak eta Euskal Konfederazioak testu amankomun bat plazaratu genuen, euskarari nolazpaiteko ofizialtasuna ematea galdatuz. Horren ondotik, ikerketa juridiko bat manatu zuen elkargoak, jadanik harturiko kasu konkretu batzuk aztertuz. Adibidez, Bretainian, eskualdeak ofizialki ezagutzen ditu bretoiera eta galesa, “Bretainian existitzen” direla erranez; Ekialdeko Pirineoetako departamenduak hartu deliberoak dio “frantsesaren ondoan, katalana dela departamenduko hizkuntza” eta Korsikan, bozkaturiko hizkuntza politika proiektuan “ko-ofizialtasuna” dute. Azken adierazpen honen kontrako errekurtsorik ez zuten jarri, Korsikako Asanbladak ez zuelako erran Korsikan ko-ofizialtasuna izanen zela, baizik eta, galdetu ziolako Frantziako Gobernuari ko-ofizialtasuna bideratzeko baldintza juridikoak sortzea. Beraz, hiru bide horiek dira ikerturik.\n“Zergatik ez hartu Korsikaren gisako deliberoa? Zergatik ez galdetu Frantziako Gobernuari euskararen ko-ofizialtasuna ahalbidetzeko baldintza juridikoak sortzea?”\nZer diozue hiru aukera horiei buruz?\nEz dakigu elkargoak zein formulazio hartuko duen, baina apalena hartuz gero ere, hots, frantsesaren ondoan euskara Ipar Euskal Herriko hizkuntza dela adieraziz, ondorio juridikorik ekarriko ez duela jakinik ere, horrek keinu sinboliko eta politiko azkarra luke. Baina zergatik ez hartu Korsikaren gisako deliberoa? Zergatik ez galdetu Frantziako Gobernuari euskararen ko-ofizialtasuna ahalbidetzeko baldintza juridikoak sortzea? Keinu biziki azkarra litzateke, erran nahi lukeelako hautetsiak kontziente direla euskarak behar bezala garatzeko frantsesak duen estatusa behar duela. Guk ko-ofizialtasuna aipatzen dugularik diogu euskarak frantsesaren heinean behar duela erabilia eta garatua izan, eta bistan dena, euskarak balio juridikoa ukan behar duela. Balio juridikoa ukateak erran nahiko lukeelako herritarrek nahi duten hizkuntza erabili dezaketela. Gaur egun ez da posible. Badakigu herriko etxe batek dena euskaraz egiten baldin badu, dokumentuak frantsesez idatzi behar dituela, frantsesak duelako ofizialtasuna. Ko-ofizialtasunarekin errespetatuko lirateke hiztunok ditugun hizkuntza eskubideak, hots, nahi dugun hizkuntza hautatzeko askatasuna.\nKorrikaren 20. edizioa, 2017ko apirilaren 2an, Lapurdin. Argazkia: Korrika.\nFrantzia ezagutzen dugu, frantses hizkuntzari sutsuki loturik dugu. Imajina al daiteke euskara ezagutzeko baldintza juridikoak aldatuko dituela?\nZaila dugu eta Emmanuel Macronek Korsikan errandako hitzak berriz hartzen baditugu, erran dezakegu zinez urrun garela. Baina guk badakigu, eta agian hautetsi batzuk ere ari dira kontzientzia hartzen, zinez euskara salbatu nahi badugu ko-ofizialtasuna dugula Ipar Euskal Herrian behar. Edozein lege ttikirentzat zaila da, kasu hoberenean eztabaidatu eta atzera botatzen dira, okerrenean ez dira eztabaidatzen ere. Bai, eskualde hizkuntzen ko-ofizialtasunaz biziki urrun gara, baina hori aitzina eramatea da gure rola. Tokiko hautetsiek Frantziako Gobernuari hori ohartaraztea nahi genuke. Erran dudan bezala, zergatik ez korsikarren antzeko delibero bat hartuz?\nFrantziako Parlamentuan ditugun bertako parlamentarien sostengua duzue?\nEgia erran, horri buruz ez dugu harremanik ukan haiekin. Euskararen alde direla ikusi dugu azken urteetan, baina ko-ofizialtasunaren aldarria eramateko prest al dira?\nHizkuntza politika marrazteko orduan euskalgintzako eragileekin harremanetan da elkargoa.\nEuskal Elkargoa sortu denetik, hizkuntza politika euskalgintzako eragileekin lantzen eta kontrastatzen dabiltza eta hori biziki positibotzat daukagu. Egunero terrenoan direnekin aritzea baikorra da, zinez hauek direlako gai errateko arloz arlo erronkak non diren eta gainditu beharreko trabak zein diren. Espero dugu bozkatu ondoren ere elkarlanak segitzea, justuki hizkuntza politikaren jarraipena egiteko. Hori galdetzen diogu elkargoari. Momentuz biziki mamitsua iduritzen zaigu egiten dutena. Ondotik egin beharko dutena da urtez urte helburuak finkatu, helburu zifratuak eta bistan dena, arloz arlo ebaluaketak egin, ikusteko zer egin den, zer ez den egin eta zergatik. Segipen eta ebaluaketa hauek beharrezkotzat ditugu eta espero dugu urrats hauetan ere kontsultatuak izatea.\n2050 urteko populazioaren %30 euskal hiztuna izateko helburua eta bide orria planteatu zenuten duela urte pare bat. Gaur egungo berritasunekin, segurragoa ikusten duzue helburu hau betetzeko bidea?\nDokumentu hau egiterakoan UNESCOren datuak landu genituen, zeinak dioten hizkuntza bat ez galtzeko populazioaren %30ak mintzatu behar duela. Prospekzio bat egin genuen baina bakarrik irakaskuntzan zentratuz. Jakin behar da irakaskuntza ez dela Euskal Elkargoaren esku, Hezkunde Nazionala da eta EEPn ordezkatua da. Diogularik, elkargoak motor lan bat eraman behar duela, horrentzat ere bada: Estatuari, Departamenduari eta Eskualdeari presioa eta akuilu lana egiteko. Estatua aipatzerakoan, xantierrik inportanteena hezkuntza dugu.\nKanal hauetan artxibatua: Euskara Ipar EHn | Hizkuntza politika | Euskal Konfederazioa | Euskal Elkargoa


Defcon 3: Pitxitxi galduta — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Defcon 3: Pitxitxi galduta\nDefcon 3: Pitxitxi galduta\nOier Gorosabel 2011/10/10 10:45\nMomorró txiki bat sortzen (XVIII)\nUste dot iñoiz aittatu dogula, gure Pedokultura Master honetan, zelako garrantzitsua dan nagusixen antsiedade-estresa umiei transplantatzia, gizarte honetan normalbizitzen ikasi deixen.\nAholku errez bat emongo detsuet, guraso amantisimuak. Onezkero hau normala bada zuenian, kasorik bez; baiña hala ez ba da, antsiedadia zer dan bizi izateko aukera parebakua dakazue egunero.\nUmiak kopiñak izaten dittuez, eta euretako batzu bereziki maittiak. Hain da eze, ez dala arrarua izaten euretako bat lotarako lagun berezi legez hartzia. Hori hala gertatu ezkeriok, eta ume gehixenak dirazen morokuak dirazelako, batzutan gertatuko da interesatzen jakun kasua: lotarako orduan, lotarako kopiña topatzia ez. ¿Zer egiñ? ¿Garrantzixa kendu, eta beste edozein kopiñ emonda bixar topauko dogula esan? Ez, ez, ez; badakitt momorroturik bako ume gehixenak horrekin konforme geratuko litzakezela, baiña gogoratu ez dogula ume naturalik nahi: horregaittik, objektu kuttun hori galtzen danian (lotarako kopiñataz nabil, baiña beste edozer izan leike) etxeko errutinia geldittu egin biharko da; familixa osua mobilizau kopiñan billa; argi guztiak ixotu eta mueble guztiak mobitzen hasi; bardin detsa horrekin loguria juan eta gero gabardirarte oheratu ezinda egongo garan.\nÑabardura bat azpimarrauko dot gaiñera: kopiña galtzia arazo tribiala barik, hil ala biziko auzixa dala ulertuarazi bihar detsagu umiari; nagusixoi etxaku bape kostatzen honetaz jabetzia (ohitturak ohitturak diraz) baiña ume batzuk ez dira konturatzen eta oherako bidia trankil hartuko leukie, arazuan benetako larrittasuna erakutsiko ez bagentse.


Retro Clásica Bilbaok Citroën, Ossa, Mini eta Seat 1430 omenduko ditu aurtengo edizioan | Bilbo Hiria | BILBOTARRA\nRetro Clásica Bilbaok Citroën, Ossa, Mini eta Seat 1430 omenduko ditu aurtengo edizioan\nRetro Clásica Bilbaok bere 9. edizioa ospatuko du azaroaren 15etik 17ra BEC-en. Programa zabla izango du aurten eta besteak beste, Retro Clásica Bilbaok Citroën, Ossa, Mini eta Seat 1430 omenduko ditu.\nBilboko Retro Clásica azokaren 9. edizioaren aurkezpena.\nBilboko Retro Clásica Azokaren 9. edizioa izango da datorren ostiraletik igandera arte Barakaldoko BEC-en. Programa zabala eta anitza eskainiko du: omenaldiak, erakusketa bereziak, mahai-inguru bat eta Motorshow lehiaketa tradizionala.\nProgramatutako jardueren artean nabarmentzekoak dira Citroënen mendeurrenaren ospakizuna. Bertan, balio handiko piezak ikusi ahal izango dira, hala nola 1923ko 5CV bat, 1924ko B12 bat eta 1928ko B14 bat, guztiak fabrikatzaile frantsesak egindako lehenengo modeloak. Hilak 16an, larunbata, eguerdiko 12:30tan, Citroën Montañero ibilgailuaren inguruko hitzaldia egingo da. Auto honek Gorbeia mendia igo zuen lehenengoz 1924. urtean Emilio Álavaren eskutik. Ekintza horiek guztiak Euskadiko Citroenaren Lagunak elkarteak eskainiko ditu.\nAzokak Seat 1430 autoaren 50. urteen inguruko gune berezia ere izango du. Han ikusi ahal izango ditugu 70eko hamarkadan espainiar ugari erakarri zituen modelo horren hainbat unitate, Club Nacional Seat 1430, 124 y 124 Sport taldearen laguntzari esker.\nHorrez gain, Miniaren 60 urteak ospatuko dira. Bertan erakusgai egongo dira 1963ko Morris Mini Minor MK1 bat, Espainiako zaharrenetako bat, 1967ko Austin Mini Countryman MK1 bat edo 1969ko Authi Mini Morris 1000S Mk2 bat, Nafarroan egin ziren lehenetako bat, besteak beste, Club Mini Bizkaiaren laguntzarekin.\nOSSA markak ere zaleen begiradak erakarriko ditu, sortu zenetik 70 urte igaro direla ospatzeko stand monografiko bat jarriko duelako. Han ikusi ahal izango dira, Plentziaclassic elkartearen laguntzarekin, markako motozikleta aukera aparta, non zale guztien gozamenerako, hamabost bat unitate erakutsiko dituen. Horien artean, Sport, Dessert, Super Pioneer, Copa, Pepsi, Urbe edo Yankee modeloak izango ditugu.\nBeste eremu interesgarri batean CMV- Torre Loizaga museoaren roadster hautespen bitxi bat egongo da. Han ikusgai egongo dira garai desberdinetako zenbait modelo, besteak beste, Rolls Royce Phantom I Springfield Sedanca Landauletta (1929) bat, Jaguar E-Type 4.2 (1970) bat, MG TF 500 (1955) bat, edo Austin Healey MK 3000 III (1965) bat.\nHoriek guztiak bisitatu ahal izango dira ostiralean 16:00-21:00 bitartean, larunbatean 10:00-21:00 bitartean eta igandean, 10:00-20:00 bitartean.\nMotorshow-aren edizio berria\nBilboko Motorshow Retro Clásicaren edizio berriak ostiralean izango ditu entrenamenduak; larunbatean, erakusketak; eta igandean, lehiaketa izango da, 15:00etatik 19:00etara (finala 19:30etarako dago programatuta).\nAurten estatuko hainbat txapeldunek hartuko dute parte, besteak beste Joseba Iraola, Iñaki Alberdi edo Yaiza Hermosilla, proba autonomikoetako beste txapeldun batzuez gain. Autoen artean bat nabarmentzen da, Porsche 997 GT3 berria, hain zuzen ere, egungo Mendiko Espainiako txapeldunaren kotxea; baina motorsportaren modelo klasiko ugari egongo dira.\nSarrerak 10 eurotan salduko dira eta 6 eurotan ibilgailu klasikoarekin etorriz gero. 10 urtetik beherakoen sarrera dohainik izango da. 1 euroko deskontua izango dute, metatu ezingo dena, Gazte Txartela edo Ikea Family Txartela dutenek, RACVN bazkideek eta Hirukide-ren bazkideek.\nAntolatzaileek milaka zaleturen bisita espero dute eta, horretarako, zerbitzuak hobetu dituzte, adibidez, klasikoen aparkalekurako sarrera linean erosi ahal izatea, edo larunbatean BECen beste pabiloi bat gaitzea, 25 eta 29 urte bitarteko ibilgailuentzat.