Soroetako mugen teknika (eu) - Sorapedia\nSoroetako mugen teknika (eu)\nSoroetako mugak eraikitzeko teknika\nEzagutza eta teknika ona beharrezkoak ziren mugetako hormagintzan aritzeko; beharrezkoak ziren ezagutza maila handia eta teknikaren menperatzea.\nHarriak masarik gabe jasotzen ziren, eta langilerik trebeenak aukeratzen zituzten horretarako. Auzo lanean eraikitzen ziren, beste lan askorekin batera: uzta jasotzea, bideak egitea eta garbitzea…\nHarrizko hormaren oinarriak garrantzi handia zuen, eta harri egokiak aukeratzea funtsezkoa zen.\nLehenengo, zanga bat egiten zen malda zeharkatzen, arbelaraino, eta jasotako lurra pilatzen zuten, gero, hutsunea bete ahal izateko.\nBehin arbela agerian, harriak jartzeari ekiten zioten: harri ilara bat, lurra, beste harri ilara, lurra, eta horrela, horma jaso arte. Jaso ahala, beraz, lurraz betetzen joaten ziren, hormari eusteko eta indartzeko.\nDenborarekin (urtebete edo bi) horma gogortu egiten da, landaretza eta horren sustraien laguntzaz. Hormetako lur hori eusteko landarerik onena almitza da, harri artean hazten dena.\nMugen pilaketak mugartea osatzen du, eta tamainu desberdinetakoak dira: mugarte ederra, mugarte estua, mugarte txikia…\nMugetako lurrak , berriz, mantentze lana eskatzen du, eta jaso egin behar da. Izan ere, mugaondoko lurrak beherako joera dauka, eta zati horretako lur geruza mehetzen doa. Hori konpondu ezean, lur zati hori pobretuz doa eta uzta txikiagoa jasotzen da, probetxu urriagoa, beraz .\nMugabarrena, berriz, goitik eroritako lurraz joaten da betetzen, eta horregatik, horko lurra batu eta gora eraman behar da. Oso garrantzitsua da mugabarrena garbia mantentzea.\nHorregatik, urtean behin, lurra jasotzera joateko deia egiten zen, auzolanean hori ere, soro barrenetik lurra hartu eta muga gainera jaso. Lursail txikiak direnez, ondo aprobetxatu beharra dago, ahalik eta etekin handiena ateratzeko.\nHasieran lurra jasotzea bizkarka egiten zen, emakumeak eta gizonak behetik gora kokatzen ziren mugartean zehar eta zestuak pasatzen joaten ziren, bakoitzak zati bat gora eginda.\nGeroago, idiak eta gurdi-kaxa eta kabrestantea erabiliz egiten zen lurra jasotzeko lana, mugako horman kokatutako txirrika (polea) baten bitartez; idiak behera, lur-zama gora, eta alderantziz.\nGaur egun, ordea, ia ez da mantentze lanik egiten, lursailak ez dira erabiltzen eta; ganadua dabil gainetik eta apurtu egiten dira. Orain ez da horma jasotzeko eta konpontzeko lanik hartzen. Gaur egun ez dira zaintzen .\nRetrieved from "http://www.sorapedia.eus/index.php?title=Soroetako_mugen_teknika_(eu)&oldid=23981"


Inspirazioa Australiatik dator Rone | kaleko artistarekin Sormenak linean\nSandra Parrado | | Artistak, General\nGela bateko barrualdea Empire.\nInspirazioa batzuetan ustekabeko moduan etortzen da, edo urruneko lekuetatik, edo agian eske asko egiten da ... Kasu honetan la inspirazioa iristen da de Australia. Bihotz lazgarria bezain ederra den instalazio batera bidaiatu genuen: EmpireRone kaleko artistaren eskutik. Diziplina anitzeko talde bat elkartu da bizi de berria horiek egonaldiak hutsik de bat jauregien abandonatuta. 1930eko hamarkadan eraiki zen arte Deco, Burnham Beeches, bizi ez den etxe bikaina une batez bizia hartu du.\nKapitainak Irudiak a gran escala de Erronda hormei atxikita, erakusketak beste artista batzuen lankidetza ere badu. Taldea Carly Spooner barruko estilistak, Kat Snowden lurrin diseinatzaileak, Nick Batterham konpositoreak, John McKissock argiztapen diseinatzaileak eta instalazio botanikoak ekoiztu dituen Loose Leaf diseinu estudioak osatzen dute. a esku-hartzea ia-ia guztiak du zentzumenak, ikusmena, belarriak eta baita usaina ere, ingurune paregabe batean sartzen laguntzen digute.\nRone-k bere lanari buruzko iruzkinak egiten ditu:\n"Jendea etorri eta hemen gertatu zitekeenaren edo ez izanaren aukerak azter ditzakeela sentitzea nahi dut ... Oso zoragarria den zerbait hondakinetan nola eta zergatik utzi daitekeen kontzeptua aztertzea gustatzen zait. Empire dago de eskaintza al publikoa la oportunidad de sortzen su propio Historia; buruak aldi baterako beste leku batera garraiatzea, beste garai batera.\nRone ezaguna egin zen kaleko horma-irudietako emakumeen erretratuengatik, "Jane Doe" deitzen baitu: gorteko hizkera anglosaxoian sortu zen izena izen ezezaguna den norbait edo anonimotasuna helburu duen norbait izendatzeko (gizonezkoen bertsioa da) John Doe). Kasu honetan, anonimotasun hori poetikoena bihurtzen da.\nHorrela, Irudiak de bat ezezaguna izan daiteke edonork uztea nahita apaindutako gelekin, horma zurituak, hostoz estalitako zoruak, hauts geruzen azpiko altzariak, hormetan sartzea lortu duen landaredia ... Horrek guztiak mamuzko presentzia batzuk iradokitzen ditu. Bertatik hasten den sentsazioa la estetika del arte Kale mapa, hau loratzen da de bat-batean eta gero elementuen desintegrazioaren eraginpean dago. Bizitza iheskorra, arte finitua, argia modu iragankorrean berreskuratzen duen memoria eraisketaren ondoren berriro kalera ateratzeko.\nGelako beste bat Empire\nEra berean, parece kontatu de la moda, Modernitatearen iragankortasunaz eta garai bakoitzak sortzen duen edertasunaz. Hemen azpimarra dezakegu, adibidez, altzarien protagonismoa art decoa, aipatutako jauregia jaio zen garaiko dekorazioa biziki ezaugarritzen zuen zerbait, eta hura bezala, edertasun berri baten bila ere ahaztuta zegoen estiloa. Nolanahi ere, irudiei buruz esan dezakegun guztia iragankorraren sinonimo da. Artistak berak egindako zenbait esku-hartzetan adierazi duenez, es mejor no pentsa ezazu askoz delako gero se marka en un arazoa. Rone-k bere lanaren esperientzia indibidualaren alde egiten du bere burua, eta bakoitzak bere interpretazioak lantzen ditu, edo, besterik gabe, bere sentimenduek espazioak bisitatzen uzten uzten dute.\nEspazio bakoitzak Jane Doe desberdina aurkezten digu\nRonek agerian uzten du bere hitzaldietan bat noizean behin batasuna arteko la edertasuna y la gainbehera, luxua hondakinen artean eta edertasunaren hauskortasuna. Graffitien kaleko artea kutsu emozional sendo batekin nahastearen emaitza. Ez da artistak elkarrizketa horiek aztertzen dituen lehen aldia, dagoeneko estetika horiek lantzen aritu da bere ibilbidean zehar eta beste proiektu batzuetan ikus daiteke, hala nola Empty o The Omega Proiektua. Zure sorkuntzak zure arakatzean inspiratu gaitezke web.\nAsimetria abandonuaren erdian\nEmpire can bisitatu Melbourneko Dandenong Ranges-eko Burnham Beeches jauregian martxoaren 6tik apirilaren 22ra. Eta Australia apur bat atzeratu zaigunontzat, bideoak eskaintzen digun birtualtasunetik bisita dezakegu.\nRONE EMPIRE - 4K edizio osoa ra Estatu komuna on Vimeo.\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » General » Empire, inspirazioa topatzeko Australiako jauregia\nIPad Air eta Mini berriak Apple Pencil euskarriarekin


Azken eguneratzea: 02 Urtarrila 2018\nJUAN INAZIO IZTUETA ETXEBERRIA, TXURI\n1. IZTUETAREN BIZITZA\n2. IZTUETAREN LANA: HURBILKETA OROKORRA\n3. IZTUETAREN LANA: EZAUGARRI NAGUSIAK\n4. FOLKLOREAREN ALORREAN AITZINDARI\n5. DANTZARIA GAUZA GUZTIEN GAINETIK\nJuan Inazio Iztueta gure herriko semea hil zeneko 165. urteurrena iristear dagoenez, urtean zehar jardunaldiak izango dira gure herrian, Zaldibian. Hori dela eta, orain aurkezten dizuedan liburuxka honek gure herriko seme kuttunaren berri ematea du helburu.\nOrain arte, gehienbat dantza munduari loturik agertu izan bada ere haren irudia, esan beharra dago dantzaria baino zerbait gehiago ere izan zela Iztueta: pertsonai “polifazetikoa” da beharbada hitzik egokiena haren nortasuna zehazteko, idazten nahiz bertso jartzen ere goi mailakotzat hartzeko modukoa baita.\nIztueta, zalantzarik gabe, pertsonai guztiz garrantzitsua izan zen euskal kulturan. Alderdi askotatik azter daiteke Iztuetaren lana: dantzari eta dantza-hedatzaile, idazle, bertso-jartzaile, historiagile... Hala ere, haren lan gehienak sakabanaturik daude, leku askotan barreiaturik; beraz, altxorra miatzen dugun aldiro aurki dezakegu bitxi berriren bat.\nOrain arte Iztuetaz asko idatzi den arren, ia dena gazteleraz idatzi izan ohi da, haren lanaren alderditxoren bat edo beste soilik aztertu delarik: olerkigintza, harremanak, folklore-aitzindari izatea, liburu hau edo bestea…, edota Mitxelenaren zein Villasanteren literaturaren historian agertzen den moduan, aipamen laburrak baino ez dira egin hari buruz.\nHori horrela izanik, Iztuetari buruzkoak lantxo honetan laburbilduta euskaraz azaltzea izan da nire asmoa, goierritar gizaseme eztabaidatu bezain ezezagun ospetsuaren bizitzako zenbait ibilera nahiz haren obraren berri ematea; bereziki arlo ezberdinetan egin zuen lan oparoa aldarrikatuz.\nHorregatik, Euskal Herrian dagoen kulturarekiko atxikimendua ikusirik, ekarpen txiki bat baizik ez du izan nahi lan honek. Folklorearekiko zaletasuna sumatzen bada ere -bereziki euskal dantzak ikastekoa-, inor gutxik daki, nire ustez, euskal kulturaren barnean Iztuetak burutu zuen ahalegina. Eta tamalgarria bada ere esatea, gaur egungo folklorezale nahiz dantzari askok ez daki, Iztuetari esker galtzeko zorian zeuden dantzak berreskuratu egin zirela, edota gaur egun ezagutzen ditugun euskal dantzak iraun badute, hari esker izan zela.\nHonaino iritsita, garbi ikus daiteke pertsonai guztiz interesgarri bezain garrantzitsu baten aurrean gaudela. Arrazoi horregatik, iruditzen zait garaia badela Iztuetaren nortasuna herritarrengana hurbiltzeko, nolabaiteko justizia egiteko..., denbora gehiegi ahaztuta eduki baitugu, nahiz eta hark utzitako ondarea begien aurrean izan.\nBeraz, aurrean duzuen lan hau Juan Inazio Iztueta hurbilagotik ezagutzeko ahalegin bat da; ez da lan erabatekoa. Izan ere, haren bizitza eta lanak osotasunean azaltzea ez da erraza, han-hemenka sakabanaturik daudelako.\nJuan Inazio Iztueta Zaldibian jaio zen 1767ko azaroaren 29an, eta Zaldibian bertan hil zen 1845eko abuztuaren 18an, 78 urterekin. Bizitza luzea eta betea izan zuen Europa, Espainia eta Euskal Herrian gorabehera, borroka eta guda ugari izan ziren urteetan. Iztueta bera ere, harathonat ondo astinduta ibili zen garai haietan.\nJuan Inazioren gurasoak Jose Iztueta lazkaotarra eta Maria Inazia Etxeberria Zaldibiakoa ziren. 1755eko otsailaren 24an ezkondu ziren Zaldibian, lehenak 23 urte zituela eta bigarrenak 18. Hamabi seme-alaba izan zituzten, Juan Inazio bosgarrena izan zelarik. Harreman handienak bere anaia zaharrenarekin, Diego Inaziorekin, izan zituen.\n1783an jaso zuten Juan Inazioren gurasoek Iztueta-enea etxea, haurra jaio baino urtebete lehenago; honenbestez, ez ziren txiroak izan, askok pobrezian bizi zirela nabarmendu nahi izan duten arren. Adibide gisa, 1773an Juan Inazioren aita hasita zegoen handizki agiria ateratzen. Hor ikusten da bere arbasoen langintzak ospetsuak zirela; izan ere, hala zegokien Lazkaoko dorretxetik zetozen ondorengoei. Gaur egun ere, hantxe ikus daiteke etxearen aurrean harrizko armarri handi bat, aurrekoen handitasunaren ezaugarri moduan.\nJuan Inazioren bizitza ez da zehatz-mehatz ezagutzen, orduko zenbait agiri ez baita agertu oraindik. Dakiguna da, 1790eko urtarrilaren 11an, 22 urterekin ezkondu zela Maria Joakina Linzuainekin. Joakina Urnietakoa zen eta 19 urte zituen.\nGarai hartan Zaldibian 18 etxe zeuden, eta 96 sendi bizi ziren nekazaritzatik edo artzaintzatik, Aralar mendian artzain asko baitzegoen. Zenbait daturen arabera, Juan Inazio mutiko argia zen, txikia, kolore onekoa, begirada bizikoa eta aldarte onekoa. Txuri deitzen omen zioten, eta berehala hasi omen zen nabarmentzen bere lagunen artean. Non ikasi zuen ziur ez dakigu, baina litekeena da Lazkaoko karmeldarren lekaidetxean ikasi izana, zeren eta Juan Inazioren amak hiru meza agindu omen zituen komentu hartan azken borondate gisa. Horretaz gain, 1827an, Juan Inaziok eta hango karmeldar batek elkarri idazten omen zioten.\nJuan Inaziok lehen emaztearekin bost seme-alaba izan zituen, haietako bat Jose Inazio, dantzaria hura ere. Garai hartako zenbait gauza ezagutzen ditugu; esaterako, 1791an herriko azokan elikagaiez hornitu eta saldu egiten zituela, hala nola olio gozoa, balea, bakailaoa eta sardinak. Handik urtebetera, Amundarain ibaiaren ondoan zeuden bi errota hartu zituen alokairuan. Aldi hartan Zaldibian bizi izan zen, noizean behin Donostia eta Irunera irteten zelarik.\nXVIII. mendearen hasierako urteak ezagunagoak dira haren bizitzan. Aldi gogorra izan zen hura Juan Inaziorentzat; izan ere, salaketak bitarteko, auzi ugari izan zituen erlijio gaietan: axolagabekeria eta emakumeekin ibilera txarrak leporatu zizkioten. 1801eko abenduan Ordizian atxiloturik egon zen; itxura guztien arabera, Gaintzako Martin Antonio Aldasoro eskribauaren etxean lapurreta egin zuelako. Urte hartan 18 egunez Tolosako espetxean sartu zuten. Han zegoela hil zitzaion Zaldibian aurreneko emaztea, Joakina Linzuain, 32 urterekin.\n1802ko maiatzaren 11an Tolosako espetxetik Azpeitikora aldatu zuten. Gerora, 1805eko otsailaren 24an zigorra arindu ziotenean, Enparan errotan zeukan bere ezkonanaiaren etxera eraman zuten. Hantxe ezagutu zuen Maria Concepcion Bengoetxea, Kontxesi; antza denez, espetxean zen hura ere, haur bat hil zuelako. Aldakaitz baserriko labean neskatila bat azaldu zen, eta 1803ko uztailaren 13an Juan Inazio Nikolas Odriozolak bataiatu zuen, Maria Inazia izena jarri ziotelarik. Juan Inaziok eta Kontxesik beren alabatzat hartu zuten, legez beraiekin gelditu zedin.\nBaina handik gutxira, 1806ko apirilean, Logroñoko espetxera eraman zuten, eliza nahiz apaizen aurka etengabe jarduten zuelako. Inkisizioaren presondegi hartan agertu zuen Juan Inaziok nagusiki Kontxesirenganako zuen maitasuna; kartzela hartatik hari idatzitako olerkia ospetsua egin zen. Han zazpi hilabetez egon ondoren, 1806ko abenduan Azpeitian azaldu zen. Gero, espetxetik askatu zituztenean, Azpeitiko elizan ezkondu ziren biak, 1808ko otsailaren 9an.\n1808. urtearen bukaeratik aurrera Azpeitian bizi zen arren, 1813ko abuztura arte ez daukagu Juan Inazioren berririk; haren bizitzako tarte ilun bat da garai hura, ez baitakigu ia ezertxo ere aldi hartaz. Donostia soldaduz inguratua egon zen hilabeteetan, Bidasoako mugatik harantz ere ibili zen, Donibanen. Ondoren, 1814ko ekainean, Donostian denda baten jabe egin zen; baina handik hilabete gutxira, 1815eko martxoan, Kontxesi hil egin zen, 39 urte zituela.\n1824an, jaurgo eta legezaleek galdu eta “absolutistek” irabazi zutenean, Iztuetak bere alabari dantza dotore bat egiteko baimena eman zion, euskal dantzak berpizteko asmo bakarrarekin; izan ere, horretarako hezi zuen alaba, ardura bereziarekin dantza desberdinak irakatsiz. Urte hartan bertan argitaratu zuen Dantza-liburua, hain zuzen ere, urtebete baino gehiagoko ahaleginaren ondoren idatzitako liburua.\nLondresen erbesteratuta zegoen Pablo Mendibilen bidez, aipaturiko liburuaren doinu eta bertso laburpena argitaratu zuen hurrengo urtean. Urtebete geroago, beste argitalpen bat egin zuen: Dantza-soinuen liburua.\n1828an, seme-alabarik gabe bakarrik aurkitu zenean Juan Inazio, hirugarren aldiz ezkontzeko erabakia hartu zuen, Zizurkilgo Maria Ascension Urruzolarekin. Iztuetak 60 urte zituen orduan eta emazteak 20.\nHandik urtebetera, 43 orriko eskutitz bat idatzi zion J.J. Mogeli. Idatzi hartan Bartolome de Santa Teresa erasotzen zuen, dantza-liburuaren aurka azaldu zelako. Esan beharra dago, lehen liburua argitaratu zuenetik, Iztuetak egundoko goraipamenak jaso zituela eta harreman sakonak bezain iraunkorrak egin zituela garaiko pertsonaia ospetsuenekin: politikari, kultur eragile, euskaltzale askorekin.... Urte haietan asko idatzi zuen Iztuetak, eta horren adierazgarri dira hainbat pertsonaiei idatzitako eskutitzak. Juan Inaziok ospe handia hartu zuen, Paristik ere idazten zioten folklorearekin zerikusia zuten gaiei buruz.\nGauza bitxien artean esan dezakegu, Donostian bizi izan zen garaian poliziasailean 10 urte egin ondoren, 1834. urtean "espetxeko zaindari" egin zutela.\nBestalde, Txuri izengoitia aproposa baino aproposagoa zen Iztuetarentzat. Denok dakigu “txuri” hitza gehienetan “faltsu” adierazteko erabiltzen dugula, edota hizkera losintxagilea dela. Esku artean daukagun kasu honetan, bigarren arrazoiagatik dela esan genezake. Bestela nola ulertu, esaterako, karlistekin nahiz liberalekin izan zituen harremanak.\nIztuetaren bizitza mugitua bezain gorabehera askokoa izan zen. Baserri mundukoa izan arren, esan beharrean gaude bere garairako asko mugitu zela. Horregatik, noizbait ikasi zuen, kultura orokor baten jabe egin baitzen. Alegia, munduaren ezagutza bazuela nabarmen ikus daiteke; jakina, hori guztia ez du lortzen kultur maila urriko pertsona batek. Berak aurretik ikusi zituen herri honek egun oraindik ere jasaten dituen arazo asko, eta horren alde etengabeko lana egin zuen bere bizitzan zehar, hala nola eskoletako arazo, hizkuntza nahiz ohituren alde.\nGainera, herri-kulturaren jabe zen, bai baitzekien zer eta nola pentsatzen zuen herriak. Gizon apala bezain ospetsua zen, bertsolari trebea, ohiturak gordetzen zekiena..., eta biak ondo uztartzen jakin zuen. Bera izan zen Larramendiren belaunaldian apaiz izan ez zen bakarra.\nJuan Inazio Iztuetak izan zituen gorabehera guztiak izanda, ez zen batere erraza izango hark lortu zituen itzal nahiz goraipamen bikainak lortzea. Beraz, ez liguke kalterik egingo horrelako gizon gehiago gure artean izateak.\nGoian aipatu dudanez, oraindik orain ez dira haren bizitzako zenbait gertaera, ekintza eta une ezagutzen. Hori horrela izanik, gaur egun badira erantzunik gabeko hainbat galdera; puntu asko dago argitzeke oraindik.\n2.IZTUETAREN LANA: HURBILKETA OROKORRA\nIztuetaren bizitza, nahasia bezain bitxia, luzea bezain harreman handikoa izan zela ikusi ondoren, komeniko litzateke aztertzea haren obrek zer-nolako eragina izan zuten, Gipuzkoan garai hartan bizi ziren -Iztuetak berak emandako datuen arabera- 120.000 arimengan.\nJuan Inaziok utzi zizkigun obrak hauek dira: Guipuzcoaco Dantza Gogaingarrien Condaira edo historia eta Guipuzcoaco Provinciaren Condaira edo historia. Baina bi liburu nagusi hauetaz gain, bazituen olerkiak, Mogeli zuzendutako gutun garrantzitsu bat, erdarazko lantxo pare bat eta abar.\nBere izatea oso aberatsa izan zenez, ikuspuntu askotatik hel diezaiokegu: bertsolari, olerkari, historiagile, antropologo, euskaltzale... Hala ere, zalantzarik gabe dantza arloak izan zuen lehentasuna Iztuetarengan; gai horretan bakarra izan zela esan genezake.\nHaren idazlanak hiru sailetan bana daitezke: folklore lanak, historiari buruzko liburua eta olerkiak. Folkloreari buruzko bi liburu hauek argitaratu zituen: lehena 1824an, literaturarekin lotura zuena eta gorago aipatu dudana, Guipuzcoaco dantza gogaingarrien condaira edo historia, zeinetan euskal musika bilduma ekartzeaz gain, pilota jokoaz, hainbat herri kirolez nahiz bertsolarien arteko txapelketaz ziharduen; bigarrena, berriz, 1826an musikaren ildotik idatzi zuena: Euscaldun anciña anciñaco ta are lendabicico etorquien dantza on iritci pozcarri gaitzic gabecoen soiñu gogoangarriac beren itz neurtu edo versoaquin.\nBestalde, Guipuzcoaco provinciaren condaira edo historia-n, euskara eta foruak gauza bera zirela zioen, bata bestearekin bizi beharraren premia azpimarratuz. Horretaz gain, bertso paperek, bertsolariek idatzitako orrialde inprimatuek, zein bultzada garrantzitsua izan zuten garai hartan gogorarazten zigun. Herriari interesgarriak zitzaizkion gaiak (Gabon-kantak, santuen bizitzak, apustuak, maitasun istorioak, hilketak, lapurretak...) landu nahian, azoketan zein jaietan banatzen ziren bertso paperek arreta ezin hobea zeukaten tradiziozko giro hartan. Gainera, zeraman kutsu mitikoagatik, gorespen edo apologia tonuagatik, Aita Larramendiren Coreografía de Guipúzcoa gogorarazten zuela zioen Yon Etxaidek, Hamasei seme Euskalerriko-n (1990).\nIztuetaren olerkiez hitz egin aurretik, XIX. mendean izan zen olerkibertsogintzaren gertakariaz ere zerbait esan beharra dago. Izan ere, Jon Kortazarrek Euskal literaturen historia txikia-n azaltzen duenez, XIX. mendean erromantizismoak olerki landua eta herrikoia hurbildu zituen arrazoiongatik: lehena, Euskal Herrian inspirazioa bertsolaritzaren bat-batekotasunarekin nahastu zelako; bigarrena, erromantizismoak narrazio-olerkia gogoko zuelako, alor hori ere bertsolaritzari zegokiolarik; eta hirugarrena, herrikoitasunerako joerak euskal literaturan, bereziki hegoaldean, bertsolaritzan garatu ziren erromantzearen ereduarekin bat egin zuelako.\nGauzak horrela, Juan Inazio Iztueta olerkari-bertsolari horietako bat izan zen. Bestalde, gai horren harira gogoratu behar dugu, garai hartako olerkariak nahiko zailak zirela zehazteko orduan. Horren lekuko, Koldo Mitxelenak Joxe Mari Iparragirre urretxuar koblariaz esandakoa: “Nahasketa bat da, ez herri kantari, ez olerkari modu erabatekoan”.\nIztuetaren olerkien artean maitasunezkoak entzutetsuenak baziren ere, bazuen bestelakorik: erlijiozkoak, ohiturazkoak, artzain olerkiak, Gabon-kantak, lagunartekoak, dantza eresiei buruzkoak eta Gipuzkoako herri, foru nahiz kondairako bertsoak.\nOlerkietan berrikuntzarik ez zitzaion nabaritzen, beti irudi bertsuak erabiltzen baitzituen. Errima jokoetan, ostera, bazuen bereizgarririk; izan ere, Iztueta dantzari eta dantza irakasle ere izan baitzen. 1978. urtean argitaratutako Iztuetaren olerkiak liburuaren hitzaurrean, Manuel Lekuona ahozko literaturan adituak zioenez, errima jokoaren bat-batekotasun azkarrean bezain iaioa zen jarraipenekoan Iztueta. Erritmoari zegokionean bi ezaugarri azpimarratzen zizkigun Lekuonak: lehenik, bere bertsoak abesteko Iztuetak, Bilintxen antzera, doinu zaharrez gain, doinu berriak aukeratzen zituela; bigarrenik, "oin herrena" deritzon erritmo jokoa erabiltzen zuela, eten nahiz errima berriak sartzeko.\nEskutitz bitxi baten berri ere badugu: Iztuetak Mogeli igorri zion gutuna; Aita Bartolome Madariagak Paenulo komediaren bosgarren agerraldiaz egindako antzezpenaz -fenizieraren eta euskararen arteko kidetasunaz- ziharduena. Horrezaz gain, Iztuetak Ulibarri olerkari euskaltzaleari ere gutunak idatzi zizkion.\nAipamena merezi du ere, 1996. urtean Iztueta Fundazioak argitaratu zuen Vocabulario del Vascuence obrak. Bertan 8000 hitz bildu zituen Iztuetak, eta guztiak arreta nahiz pazientzia handiz bildutako altxorrak dira. Mitxelenak honela zioen aipaturiko Iztuetaren lanari buruz: "Gipuzkoar zalea izan arren, Bizkaiko ahots nahiz esaldien biltzaile ere izan zen. Hori garbi ikusten da oraindik argitaratu gabeko hiztegian”. Lapurtera ere ez zitzaion ezezaguna, Lapurdin erbesteratua egon baitzen Iztueta.\nIztueta idazle laikoa izan zen, gai profanoez idatzi zuen lehenengoetarikoa. Haren literaturako lan guztiek erlijiozko gaiekin zerikusirik ez zuten; izan ere, orduko joera nagusia literatur ekoizpenean elizgizonena zen, eta erlijio, moral eta kristaujakinbidearen ingurukoak ziren nagusiki lantzen ziren gaiak .\nIztueta ordura arte ukitu gabeko gaiez idazten hasi zen: bere herriko dantzak, ohiturak, biziera... defendatzen eta jasotzen. Hori guztiz goresgarria zen garai hartan, Euskal Herrian halako lan bat sistematikoki burutu zuen lehena Iztueta izan zelarik. Historiaz edo geografiaz zegoen apurra erdaraz zegoen; euskaraz ezertxo ere ez. Alor horretan ere, bere akatsak gorabehera, Iztueta aitzindari izan zen Gipuzkoaren geografia eta historia euskaraz jaso eta aztertzerakoan, gure herrialdeko euskaldunon erroldaren mesederako. Haren garaikideak -erakunde publikoak barne- horretaz ondo ohartu ziren, sekulako goratzarreak jaso baitzituen haiengandik.\nBestalde, Iztueta "erromantizismoa" deituriko Europako mugimendu zabaleko atarian kokatu behar da. Aipaturiko mugimendu horren aroa geroago loratuko zen Euskal Herrian: Iparragirre, Etxahun, Bilintx, Elizanburu, Arrese-Beitia...\nDena den, Iztuetaren lanetan ere sumatzen dira erromantikoen kezken lehen zantzuak. Horiek batez ere haren bi obra nagusien barnean nabari dira: norberaren herriarekiko nahiz kultura tradizionalarekiko maitasun itzelean. Izan ere, herri xehearen ohiturak, jokoak, dantzak, musika edota olerkiak bildu zituen; sutsuki defendatu, arerioak gogor kritikatuz. Herri honen bi ezaugarri nagusiak ziren euskara eta foruen alde biziki agertu zen, eta galzorian ikusteaz erabat mindurik azaldu zen, errua kanpotarrei zein bertako euskaldun "txarrei" egotziz.\nBertsoen aldetik, Iztuetak herriko sen jatorra agertu zuen bere obra osoan zehar, konta ezin ahala bertso irakur ditzakegularik. Bertsozale izateaz gain, ziur aski bat-bateko bertsolari ere izan zen Iztueta. Zenbaiten ustez herrietako jaietan, ezteietan edota antzeko ospakizunetan bertsotarako deitzen zioten.\nBestaldetik, nola dantza, euskal ohitura edota joko zaharren, hala bertsolaritzaren defendatzaile sutsu agertu zen, bertso-jolasaren aipamenak nahiz goraipamenak eginez; eta nola ez, haien arerioak ziren zenbait alkate nahiz agintariren jokabide itsusia salatu zuen. Alor horretan ere aitzindari izan zen Iztueta: berak egin zituen Euskal Herriko bertsolarien lehen aipamenak; Pernando Amezketarra, esaterako.\nIztuetak ez zik, Gorosabelek ere geroago idatzitakoaren arabera, XIX. mende hasieran Billabonan jokatu zen bertso-lehiaketa sonaturako epaile ere hautatu zuten, nahiz eta gero parte hartzerik ez zuen izan, Tolosako espetxean zegoelako. Hautaketa horrek adierazten digu ordurako ezaguna zela Zaldibiakoa bertsoen munduan, bertsotan aditua eta bertsolari, ziur aski.\nIztuetaren aberria Gipuzkoa zenez, herri honen dantzak, ohiturak, hizkuntza, foruak, geografia, historia eta pertsonaia handien egite bikainak jaso zituen. Garai hartan, aberriaren ideia ernetzen hasteko zegoen; herrialde bakoitzak bere nortasuna zuen, alboko anaiengandik bereizia. Euskal Herriari nolabaiteko batasuna ematen zion ezaugarri nagusia euskara zen. Beraz, probintziaren marko naturala gainditu ez zuen baserri mundukoa genuen Iztueta. Baina benetan aipatzekoa da, euskalkiak gaindituz hizkuntza bateratu baten alde egin zuen ahalegina; ordura arte inork egin gabeko saioa.\nIztueta benetako euskaltzale izan zen. Bere obra euskaraz egiteaz gain -gogoan izanik gaiok ordura arte inork ez zituela euskaraz landu- euskararen aldeko defentsa nahiz hizkuntzarenganako arerio amorratuen kritikak etengabeak ziren Iztuetaren bi liburu nagusietan.\nEskoletan euskal umeekin erdara erabiltzeaz ere erabat kezkaturik agertu zen. Euskal Herritik kanpora gurasoek bidalita, ikasketak egitera irteten ziren gazte harroputz txori-buruek beren jaioterrira itzultzean, euskararen eta euskal ohituren aurka agertu ohi zuten jokabide itsusia erarik gogorrenean salatu zuen. Harentzat hain maitagarria zen euskara horrela baztertua, zokoratua eta arbuiatua ikusteaz, sufritu egiten zuen. Horregatik, hala gerta ez zedin ahalegin osoz borrokatu zen euskal kulturaren alde.\nOndorioz, Iztuetaren lanaren inguruan honakoa esan dezakegu: lehenik, Iztuetaren garaikide gehienak elizgizonak izan zirela; bigarren, haiek erabilitako gaiek ere erlijioa zutela ardatz nagusia; eta hirugarren, euskarazko lanen gaiak hedatzen hasiak ziren garai hartan, Juan Inazio bultzatzaileetako bat izan zela.\n4. EUROPAKO LEHEN FOLKLORISTA\nEuskal folklorea aipatzen denean, ondorengo esaera hau egokia baino egokiagoa izan liteke hori definitzeko: “Folklore hitza aipatu Iztueta agertu”. Bada, Iztuetaren nortasuna Euskal Herrian ez ezik, Europan ere handia izan zen. Beraz, orain arte Iztueta folklore alorrean nor izan zen argi geratu bada ere, badira oraindik zenbait gauza esan beharrekoak.\nEuskal folklorearen bidez aitzindari izan zen Iztueta mundu osoan, beste inork baino lehenago, ekintza nabarmenez, folklorezale guztiei aurre hartu zielako. Willyan Thoms arkeologo britainiarrak “folklore" hitza asmatzerako, Iztuetak folkloreari buruzko liburua idatzia zuen. Horren harira badago bitxikeria bat: suediarrak harro ziren dantzak gordetzeko ahaleginetan lehenengoak izan zirelakoan. Uste hori ez zuen inork zalantzan jartzen, harik eta 1963an "Folklore eta Jantzi Berezien IV. Herriarteko Astea" ospatu zen arte, Alemanian. Bertan, "Goizaldi" euskal dantza-taldeak Iztueta maisuaren 1824ko obra, Gipuzkoako dantzak jasotzen zituen liburua, erakutsi zuen. Ordutik, beraz, gipuzkoarrok gara Iztuetak egindako lanagatik, Europako beste edozein herrik baino lehenago gure dantzak jaso eta hobeki gorde ditugunak; suediarrek baino 56 urte lehenago, hain zuzen ere.\nAipaturiko liburuan Gipuzkoako 36 dantza bildu zituen beren musika, zortzikoak, soinu zaharrak nahiz 16 aldaera beren puntuekin deskribatuz. Gainera, hemengo dantza tradizionalak hasieran ziren erara dantzatzeko aholkuak eta arauak eman zituen. Ez da erraza dantzak modu hobeagoan azaltzea, estetika hark bezain sakon inork ez baitzuen aztertu. Mendebaldar folkloristen artean distira egiten zuen unibertsitateko irakasle ospetsu bat izatetik urrun, folklorea sakontasunez aztertu zuen gizon apala izan zen, benetako herri-estetika ikertu zuelarik. Ez zen izan zientzia bat sortu nahi zuen folklorista, haren idatziak ez baitzeuden zientziako ekarpenetan oinarrituak, herriko jakindurian baizik.\nHaren ardura izan zen euskal dantzak suspertzea, herri musika hitzekin batera osatzea; hots, hark jasotako tradizioa hurrengo belaunaldien esku uztea. Kezkati jardun zuen lan horretan, etengabeko eginbeharrean. Euskal dantzak inoiz gal ez zitezen idatzi zuen liburua, jakitera eman, jendearengan jakingura piztu eta Gipuzkoako udaletxe guztietara hedatu.\nDoinuen liburuarekin ere Espainiako musika kantutegiari urte asko aurre hartu zion, mundu osoko folklorezaleen aitzindari bilakatu zelarik. Eta ez hori bakarrik, folklorea sistematikoki biltzen ere lehena izan baitzen penintsulan, Katalunia eta Gaztelaren aurretik. Herri kulturaren bilketa lanetan geroxeago ekingo zioten Borrow eta Fr. Michel gisako beste hainbat folklorista ospetsuk. Euskal Herrian bertan, XIX. mendearen bigarren zatian berrekin zitzaion Iztuetak hasitako lanari: Xaho, Santesteban, Salaberry eta abar.\nOrain arte azaldutakoa Iztuetaren alderdi bat baino ez da izan; hots, haren literatur lana eta izate folkloristaren berri eman dut bereziki atal honetaraino, dantzari izaerari buruz gehiegi sakondu gabe. Horregatik, esan beharra dago gehienbat dantzari moduan ezagutu izan dela beti Iztueta. Hori horrela izanik, folklorearen alorrean batez ere Gipuzkoako dantza zaharrak landu zituen, zeren eta gauza guztien gainetik dantzari, dantzairakasle, dantza-taldeen sortzaile, dantzen ezagutarazle, defendatzaile nahiz hauen etsaien kritikatzaile gogor izan baitzen.\nGazte denboran herrian dantzari eta dantza-irakasle izan zen, Donostian lan horri jarraipena eman ziolarik; hain zuzen ere, bizitza osoan etengabe burututako lana horixe izan zuen, bere azken urteetan ere Zaldibian berriro irakasten aritu baitzen. Beraz, ez dago zalantzarik Zaldibiako folklorista Gipuzkoako dantza klasikoekin maitemindurik zegoela.\nEsan bezala, Iztueta txiki-txikitatik egon zen dantza-munduari atxikia. Dantza ondorengo hitzokin definitu zuen: “Dantzatzea oinen bitartez abestea da”. Haren Guipuzcoaco dantza gogaingarrien condaira edo historia liburuan, 36 dantza xehetasun osoz deskribatu zituen, alor horretan zuen eskarmentuaz baliatuz.\nMusika-tresnak ez ezik (txistua, danbolina, dultzaina), dantzak egiteko erak ere deskribatu zituen, erabili beharreko jantziei aipamen berezia eskainiz.\nLiburuan jasotako dantzak hauek dira: Gizon dantza, Gazte dantza, Etxe andre dantza, Galaien esku-dantza, Neskatxen esku-dantza, Edate dantza, Ezpata dantza, Brokel dantza, Pordon dantza, Jorrai dantza, Azeri dantza, Bizkai dantza, Kuarentako erregela, San Sebastian, Galantak, Txatxaka, Eun Dabikoa, Betronio txikia, Betronio aundia, Azaladere, Erregela zarra, Eundabikoa, Amorea Margaritatxo, Erribera, Puntamotz, Ondarribia aundia, Ondarribia txikia, Napartxo, Ormatxulo, Txipiritona, Erreberentzia, Txakolin, Mizpirotz, Graziana eta Billanzikoa.\nBestalde, dantzen inguruan izan zuen zaletasuna nahiz egin zituen ahaleginak aztertzerakoan, bada kontuan hartu beharreko gauza bat: garai hartako eliza oso tradizionala zen. Hori horrela izanik, dantzatzeari zein jolasteari oztopoak jartzen hasi ziren, gizonezko nahiz emakumezkoak elkarrekin dantza egitea ez baitzuten ondo ikusten.\nHorregatik, ediktu bat atera zuten dantzak debekatuz. Legezko abisuak zioenez: "Gehiegikeria eta nahasmenak gizon nahiz emakumeak elkarrekin ibiltzearen ondorioz datoz". Dantzen txarkeriak toki guztiak bere indarpean hartzen zituela adierazi nahi zuen abisuak: kanpoak, aterpeak, atariak, pasabideak, enparantzak, elizpeak eta inguruak, tenplu sakratuak, basilikak eta baselizak; azkenean, kanposantuen txanda ere etorri zen. Debekua dantza-irakasleei ere ezarri zitzaien, bereziki bi sexuetako pertsonei irakasten zietenei. Horretaz gain, ediktuak zentsura ezarri eta zigorra astintzeko mehatxu egiten zuen.\nZenbait jai erlijiosotan baizik ez zen ametituko dantza egitea, eta gainera gizonezkoei besterik ez. Corpus Christi eta Jaungoikoaren jaiotza egunean baino ez zuten baimena izango gizonezkoek eliz barruan ezpata dantza egin eta musika-tresna profanoak sartzeko. Gipuzkoako Aldundi Nagusiak baimena beste santuen jaietara ere zabal zedila eskatu zuen; eta halaxe gertatu zen. Eskaera alde batetik, apezpikuaren amore ematea bestetik, gogoz kontrako egoera bat sortu zen, herriko zaindari edo santuen jaietan ezpata dantzaren ikustaldia kendu zutelako.\nGiroa nahasia zenez, ondorioz, dantzen nahiz dantzaldien zilegitasun moralaren inguruko eztabaidak, XVIII. mendearen bukaera arte iraun zuen. Dantzen defendatzaile amorratuenetako bat Aita Larramendi izan zen, osasunarentzat zein herriarentzat onak zirela aldarrikatuz. Aurkarien artean, aldiz, Oiartzungo Aita Mendiburu zegoen, euskal gidaria deitzen ziotena. Hura Gipuzkoako herri askotatik igaro zen dantzen aurka bere joera gogorra erakutsiz. Dantzen zein jostaketen aurkari amorratua ez ezik, musika nahiz bola-jokoa kentzearen aldekoa ere bazen.\nAurkako eta aldeko jarrerak tartekatzen ziren bitartean, Iztuetaren dantza liburuari egindako hitzaurrean, 1824. urtean, zer-nolako giroa zegoen erraz antzeman daiteke. Giro hartatik abiatuta ulertu behar da Zaldibiakoak dantzen alde agertu zuen oldarra, sugarra edota miresmena. Ikusirik dantzekiko eta orobat euskal kulturarekiko zenbait agintarik nahiz gaztek zuten joera arbuiagarria, gogor saiatu zen, benetako beharra ikusi baitzuen gure kulturaren alde borrokatzeko. Haren obra bertako jendea herri-kultura gutxiesten hasi zen garaian kokatu behar da, ahalegin berezia egin zuelako hari eusteko. Horregatik, beste ezergatik ez bada ere, Gipuzkoak nahiz Euskal Herriak egundoko zorra du Iztuetarekiko, betiko galtzeko arrisku bizian zeuden gure dantza zaharrak jaso, berpiztu eta indartzen egin zuen ahaleginagatik\nJuan Inazio Iztuetaren lana zein bizitza ikuspuntu askotatik azter daiteke. Begiratzen diozun lekutik begiratzen diozula ere, ez da lan erraza Iztuetaren nondik norakoei egoki heltzea. Baina zalantzarik gabe, haren izate folkloristak nahiz dantzen hedatzaile izateak eman zion ospea. Liburuari esker orduko garaikideei aurre hartu zien Iztuetak. Hala ere, txikitatik hasi eta heriotzarainoko bidean euskal dantzak izan zituen lagun.\nIztueta ezagutzea, Euskal Herriko une historikorik ederrenetarikoa ezagutzea da, hilzorian zeuden ohiturak nahiz usadioak bizitza modernoaren atarian jarri baitzituen.\nZaldibian jaio eta bertan hil zen 78 urterekin. Pertsonai guztiz polifazetikoa: folklorista, musikologoa, historialaria..., baina lan handiena euskal dantzen inguruan egin zuen, haien defendatzaile sutsuena izan zelarik. Kontuan harturik garai hartan euskal dantzak desagertzear zeudela, Iztueta folklorista aitzindaria izan zen, folklore hitza artean asmatu gabe zegoenean. 1824. urtean Gipuzcoaco dantza gogaingarrien condaira idatzi zuen, Europan dantzei buruz inoiz idatzitako libururik zaharrena. Gerora, liburua Gipuzkoako dantzen ezinbesteko erreferentzia bilakatu zen dantzari guztientzat.\nGaztetatik dantzen munduan murgilduta, denborarekin Goierriko dantzak hedatzeari ekin zion. Dantza-talde ugari sortu zituen, herriz herri dantzak irakasten ibiltzen baitzen, 26 dantza-eskola ere sortu zituelarik Gipuzkoan. Dantzaria izateaz gain, idazlea ere izan zen; XIX. mendean gai profanoak euskaraz landu zituen lehen idazle laikotzat hartu izan ohi da.\nBizitza mugitua izan zuen Iztuetak: hiru aldiz ezkondua, 11 seme-alaben aita.... Bere ideiengatik eta lapurreta bat tarteko, espetxeratu egin zuten Logroñoko kartzelan. Hain justu, han zegoela, bigarren emaztea izan zuen Kontxesiri idatzitako olerkia entzutetsua egin zen.\nGarai hartan, Zaldibia dantzen habia izan zen, berauen gune hedatzaile bihurtu zelarik urte askotan. Iztueta hil ondoren, haren lekukoa Iztuetaren ikasle izandako beste zaldibiar batek hartu zuen, hain zuzen, Jose Antonio Olanok. Haren taldea oso ezaguna egin zen Euskal Herri osoan; izan ere, historiak dioenez, 1856. urteko San Fermin jaietan dantzatzeko asmoz, Olanok bere dantzari taldearekin Aralar osoa oinez zeharkatu zuen. Egunbetez Iruñera iritsi bezain laster, ezer gertatu ez balitz bezala eman zuten emanaldia. Oraindik ere Aralarko mapetan Dantzarien Bidea izenarekin agertzen da haiek egin zuten ibilbidea.\nGeroago, Olano Ordiziara joan zenean bizitzera, dantzari asko loratu ziren bertan. Esaterako, han sortu ziren txistuaren akademia eta Gipuzkoako dantza herrikoiak sortzeko ekimena. Olanoren heriotzaren ondoren, Jose Lorenzo Pujanak eman zion jarraipena haren lanari. Iztuetak bere garaian egin zuen modura, hainbat dantza-talde sortu zituen, 70 urte eman zituelarik Olanorengandik ikasitako dantzak irakasten.\nPujana Donostiara bizitzera joan zenean, Candido Pujana semeak jarraitu zuen haren bidea. Gerora, Donostiako Udaleko dantza-eskolaren arduradun ere bihurtu zen. Han ez zen bukatu haren jarduera, handik urtebetera Goizaldi taldea sortu baitzuen; Gipuzkoak izan duen dantza-talde ospetsuenetarikoa. Berak ereindako haziak tinko dirau talde horretan.\nHerri guztiek izaten dituzte beren pertsonaia ospetsuak, eta haiek ere beren arloan nolabait maisuak izan ziren. Horregatik, noizean behin haietaz gogoratzea ona izaten da. Zaldibiako enparantzan Iztuetak badu eskultura bat bere oroimenez, eta Donostiak ere eskaini zion Groseko Iztueta enparantza.\nARANBURU, XABIER (1972), “Juan Ignacio de Iztueta”. CAP, Donostia, Gráficas Izarra.\nAZURMENDI, JOSE (1980), “Bertsolaritza”. Jakin 14/15, (139-164 or.).\nBARANDIARAN, GAIZKA S.J. (1959), “Estética de Juan Ignacio de Iztueta”. BAP XV, Donostia, (417-428 or.).\nDONOSTIA, JOSE ANTONIO (1952), “Historias de las danzas de Guipúzcoa, de sus melodías antiguas y sus versos...”. Itxaropena, Zarautz.\nDONOSTY, JOSÉ MARÍA (1967), “A propósito de Iztueta”. La Voz de España 1967-XI-28 eta Hoja de Lunes 1967-XII.11.\nECHEGARAY, CARMELO (1905), “Iztueta. Folklore Vascongado”. Imprenta de lo Provincia.\nELÓSEGUI, JESÚS (1969), “Juan Ignacio de Iztueta Echeverria…”. Auñamendi 65 eta 66 or.\nGARMENDIA, JOSÉ (1967), “Zaldivia: En el II centenario del nacimiento de Iztueta…”. DV 1967-IX-27.\n-(1967), “Acontecimientos en Zaldivia en vida de Iztueta…”. DV 1967-X-4. -(1967), “Iztueta bertsolari”. La voz de España 1967-X-20.\n-(1967),”Iztueta, el gran dantzari…”. DV 1967-XII-3. -(1967), “Los continuadores de Iztueta en la danza”. DV 1967-XI-1.\n-(1968), “Más sobre Iztueta”. DV 1968-VI-4.\n-(1978), “Iztuetaren olerkiak”. Kardaberaz bilduma 33, Gasteiz.\n-(1981), “Iztueta, credibilidad de su Gipuzkoako Dantzak, su influencia en el folklore de su tiempo”. Eusko Ikaskuntza, 25-43 or.\n-(1995), “Juan Ignacio Iztueta, dantzarien maisu”. Iztueta Fundazioa.\nLINAZASORO, IÑAKI (1967), “El pueblo de Zaldivia, por su hijo ilustre, Iztueta”. La Voz de España 1967-XII-3.\nMICHELENA, LUIS (1978), “Iztueta, testigo político de su época”. Baiona.\nONAINDIA, SANTIAGO ((1968). Ikus, Iztueta, J.I. (1968), “Viejas Danzas de Guipúzcoa…”.\nPEÑA SANTIAGO, LUIS PEDRO (1967), “Zaldivia, doscientos años después de Iztueta”. DV 1967-XI-25.\nSAN MARTIN, JUAN (1967), “Iztueta, el precursor del folklore vasco”. La Gran Enciclopedia Vasca II, Retana, Bilbao, (427-428 or.).\nVILLASANTE, LUIS (1967), “Vida y obra de Juan Ignacio de Iztueta”. La Gran Enciclopedia Vasca II, 1 eta 2, Retana, Bilbao, (15-18 or.).


Euskadiko lurraldearen laurden bat babestuta dago - Gazteberri.eus\nEuskadiko lurraldearen laurden bat babestuta dago\nPublished31 maiatza, 2022\nEuskal Autonomia Erkidegoko lurraldearen laurden bat inguruk ingurumen babes mailaren bat du. Euskadi hamarkada honen amaierarako Europar Batasunak eskatzen duen % 30etik gertu da. Datuak pasa den maiatzaren 22an ospatu zen Biodibertsitatearen Munduko Eguna dela eta Eusko Jaurlaritzak aurkeztu duen “Euskadiko Ingurumen Profila 2022” txostenean jasotzen dira.\nTxostenak gure lurraldean den biodibertsitatea aztertzen du eta era askotako gaiak biltzen ditu, hala nola, babestutako azalera naturala, espezieen kontserbazio-egoera eta euskal inbertsio publikoa.\nTxostenak ingurumen-, ekonomia- eta gizarte-arloko 35 adierazle aztertzen ditu, biodibertsitatea babestearen eta hobetzearen arloan egindako aurrerapenak eta etorkizuneko erronkak ezagutzeko. Aztertzen diren 35 adierazleetatik 26 ingurumenari dagozkie: azalera natural babestuaren azterketa azalera osoarekin alderatuta; interesekoak diren habitaten kontserbazio egoera; espezieen kontserbazio egoera eta joera; ongarrien kontsumoa; euskal plataforma kontinentalean arrasteko arrantzak eragindako itsas hondoaren azalera; atmosferako poluzioaren bilakaera; suteek kaltetu dituzten baso hektareen kopurua…\nTxostenean agerian geratzen denez, Euskadiko lurraldearen % 24,4 babestuta dago, hots, 175.330 hektarea. Hala, Europar Batasunaren 2030erako Biodibertsitateari buruzko Estrategiak ezarritako helburura hurbiltzen ari da Euskadi: azaleraren % 30ak babes juridikoa izan behar du. Kontuan izan behar da 2013-18 aldian Euskadin babestutako azalera osoa % 22koa zela.\nDokumentuan landa-eremuko hegaztien populazioaren inguruko kezka adierazten da, azken hamarkadan % 44 jaitsi baita. Hori ez da kezka eragiten duen espezie bakarra. Adibidez, euskal kostaldeko alga gorriaren biomasa % 85 murriztu da 25 urteetan, eta Zostera noltii fanerogama —posidoniaren antzeko itsas landarea— ia % 10 gutxitu da bosturtekoan.\nTxanponaren beste aldean, azken urteetan beren populazioan hazkunde esanguratsua izan duten espeziak izango lirateke: baso-inguruneetako tximeletak; ubarroi mottoduna; amuarrain arrunta; zarboa…\nPrevious 'Bilboko Hilerriak' pintura azkarreko lehiaketa\nNext Euskara eta euskal kultura irakasteko erronkak gainditzen


Hautserri: Hauteskunde emaitzen balorazioa\nHauteskunde emaitzen balorazioa\nNabarmena da Soraluzeko hauteskunde emaitzak ikusita Eusko Alkartasunaren emaitzak ez direla onak izan. Saiatu gara plaentxiarrei mezua ondo azaltzen eta EAri botoa ematera animatzen, baina agerian da ez dugula lortu. Hauteskundeetan izandako bipolarizazioa dela-eta PP eta PSOE aukera bakar gisa azaldu dizkigute. Eta Arrasaten izandako atentatuak ere eragin handia izan du hauteskunde emaitzetan. Bestalde, zenbaitek abstentzioaren aukera ere erabili du eta horrek hausnarketa serio bat egitera garamatza.\nAukera hau baliatu nahi dugu, Isaias Carrasco langile eta PSE-PSOE ko militantearen kontrako atentatua erabat gaitzesten dugula argi eta garbi adierazteko. Horrelako ekintzekin Euskal Herriak inolako etorkizunik ez daukala uste dugu eta guztioi kalte egiten badigute ere, batez ere abertzaleon kalterako direla argi adierazi nahi dugu.\nBukatzeko esan, herriaren alde eta herrirako lanean jarraituko dugula. Bakean bizi nahi dugu guztion ongizatea bermatuko duen Euskal Herri aske batean. Eta nola ez, eskerrak eman nahi dizkiegu Eusko Alkartasunari botoa eman zioten herritar guztiei.\nPublicado por Soraluzeko Eusko Alkartasuna en 16:08


Eten simulatua, eta berriro sua - Mundua - Berria\nEkialde Hurbileko gatazka\nHamasek ez du onartu Egiptok proposatutako su-etena; ondorioz, Israelek argudiatu du eraso egitea «beste aukerarik» ez diola utzi. Gazari buruzko akordio zabalago bat eskatzen du Hamasek.\n«Nahiago genukeen arazoa bide diplomatikoetatik konpondu, eta horretan ahalegindu gara Egiptoren su-etenerako proposamena onartu dugunean; baina Hamasek ez digu beste aukerarik utzi, haren aurkako kanpaina zabaldu eta indartzea baino». Gazaren aurkako erasoa justifikatzeko arrazoi bat falta bazitzaion, topatu du Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak. Hamasek nekez onartuko lituzkeen baldintzen arabera diseinatutako su-eten bat sinatzeko prest agertu da; eta hark ukatu duenean, bide militarrari eustea beste aukerarik geratu ez zaiola argudiatu du. Atzo, gainera, Hegi Babesgarria operazioko lehenbiziko zibil israeldarra hil zen, Gazatik heldutako misil baten metrailak eragindako zaurien ondorioz. Tel Avivek mendekua iragarri du: «Israelgo herritarrei kalte egiten ahalegintzen den orori egingo diogu eraso. Su-etenik ez badago, gure erantzuna sua izango da».\nGutxi iraun du tentsiozko barealdiak. Egiptoko Gobernuak proposatutako menia onartu eta ordu gutxira hasi da Israel ostera Gaza bonbardatzen: 30 gune baino gehiago leherrarazi dituzte haren hegazkin militarrek, aurreko egunetako erritmoari eutsiz. Borondate politiko falta egotzi diote beste aldeari: «Hamasek eta Jihad Islamikoak su-etenerako proposamena ukatu eta Israelera dozenaka misil jaurti dituztenez, Gazako terroristen aurka gogor egiteko agindu dute lehen ministroak eta Defentsako arduradunek», azaldu du laburki Tel Avivek komunikatu ofizial batean.\nAstebete baino gehiago da Israelgo Gobernuak Hegi Babesgarria operazioa abiatu zuenetik. Denera 190 palestinar inguru hil ditu zortzi egunetan, eta 1.400 baino gehiago zauritu. Biktima kopurutan, erasoaldiak gainditu du jada duela bi urteko Babeserako Oinarria operazioa; gehienak zibilak dira, Gazako Osasun Ministerioaren datuen arabera.\nHainbat joan-etorri diplomatikoren ostean, Egiptoko Gobernuak su-etenerako proposamen bat egin zien Israelgo armadari eta talde armatu palestinarrei astelehen iluntzean. Sei puntuko akordio bat zirriborratu zuen Kairok: hura sinatuz gero, bi aldeek baldintzarik gabeko konpromisoa hartuko zuketen elkarrekiko «etsaikeria oro eteteko» —lurreko, itsasoko eta aireko erasoak, eta baita misilak ere—. Horrez gain, bi zuzendaritzak 48 orduren buruan Kairon elkartzea proposatzen zuen testuak, «segurtasuneko auziak» eztabaidatzeko.\nIsraelgo Gobernuak gau osoa igaro zuen deliberatu aurretik. Tarte horretan, hainbat aldiz bonbardatu zuen Gaza, eta gutxienez bost lagun hil zituen. Egunsentiarekin eman zuen erabakiaren berri. «Egiptoren proposamena onartzen dugu, aukera bat emateko», azaldu zuen Netanyahuk Jerusalemdik. «Misilak jaurtitzeari uzteko eta tunelak eraisteko parada eskaintzen ari gara». Israelgo lehen ministroa ez zen bakarrik agertu prentsaren aurrera. Frank-Walter Steinmeier Alemaniako Atzerri ministroa zeukan alboan, Israelek daukan babesaren adierazgarri: «Hamasek proposamenari uko egiten badio, Israelek nazioarteko zilegitasun osoa dauka operazioa zabaltzeko, bere herritarrak babesteko».\nGazako talde armatu nagusiek, Hamasek eta Jihad Islamikoak, ez dute Egiptoren proposamena onartu. Akordioa Israelen estrategia militarista zuritzeko amarru bat baino ez dela salatu dute: «Onartezina da Israelek, erasotzaileak, alde bakarreko erabakia hartzea 190 lagun hil ondoren». Palestinarren alde lerratutako hedabideetan ere antzeko irakurketak egin dituzte analistek: su-etena sinatuta, ohiko egoerara itzultzea dela Israelen asmoa, irudi bakezalea emanda. Baina Gazan, statu quo-a ez da bakezko egoera neutral bat, Israelen mesedetako okupazio militar bat baizik. Askok gogora ekarri dute, teorian, su-etena indarrean zegoela 2012ko erasoalditik, nahiz eta bi aldeek behin baino gehiagotan hautsi duten era batera edo bestera. Argudiatze horren arabera, Hegi Babesgarria bera su-etenaren haustura litzateke.\nGazako egoera orokorrari eragiten dion akordio zabalago bat negoziatu ezean, Hamasek ez du meniarik sinatuko. «Gerretan ez dira sekula erasoak eteten akordio bat lortzen ez den bitartean. Gu oraindik okupaziopean gaude, eta herritarrek euren burua defendatzeko eskubidea dute; hori da erresistentzia». Jihad Islamikoko buruzagietako batek Al-Jazeera kateari azaldu dionez, ez da bidezkoa palestinarrei lehenbizi su-etena sinaraztea eta horren ondoren bakerako baldintzak negoziatzea: «Iraganean ere probatu izan ditugu halakoak, eta huts egin dute beti». Talde armatuek oinarrizko lau baldintza ipini dizkiote Israeli su-etena negoziatzen hasteko: Gazako blokeoa bertan behera uztea, Zisjordaniako jardun militarra etetea, Gilad Shalit soldaduaren truke negoziatutako presoak askatzea, eta preso politiko palestinar guztien baldintzak hobetzea.\nEtxeak husteko agindu die Israelek Gaza iparraldeko 100.000 herritarri\nGipuzkoako Batzar Nagusiek erasoa salatu dute


GAUR8 - IN FRAGANTI: KYOSHI UEMATSU\ninfraganti - IN FRAGANTI: KYOSHI UEMATSU\nAita japoniarra eta ama errioxarra, biak judokak. Era horretan txikitatik arnastu du judoa etxean Kyoshik. Aitak Portugaleten duen Yamabuki gimnasioan makina bat ordu pasata, anaia Kenjirekin batera, Londresko bidea hartu du, dominaren bat lortzeko helburuarekin. Japonieraz esaten den bezala, «Ganba su te, Kyoshi!» (zorte on, Kyoshi!)\nMadrileko berotan hartu digu telefonoa Kyoshi Uematsu portugaletetarrak. Azken bi hilabeteetan bi egunez soilik etxeratu ahal izan da, gainontzeko lurtarrok etxean edo herrian egiten dugun egunerokoa egiteko astirik izan gabe. Juxtu-juxtu amaren plateretik birritan jan, lagunekin hilabete horietako jardunaz hitz egiteko arratsalde bat pasa, edota herriko kaleetan osteratxo bat emateko.\nJudoka bizkaitarra, bere pisuan beteranoetako bat izango da aurtengo Londresko Joko Olinpikoetan, 34 urte bete berriak dituenean. 73 kiloz azpiko kategorian hartuko du parte, uztailaren 30ean hasiko diren borrokaldietan. «Egin beharreko lana eginda dago. Orain zaindu, xehetasun batzuk orraztu eta sasoia mantentzen ahalegintzen gara. Hori dena minik hartu gabe, noski. Pisuari ere begi zorrotzez begiratzen diogu, niri pisu horretan mantentzea gehiegi kostatzen ez bazait ere», onartzen du Uematsuk, lehiaketa aurreko azken egunetako planning-a esplikatuz.\nHirugarren Joko Olinpikoak biziko ditu Londresen Uematsuk. Aurretik 2000. urteko Sidney-ko jokoetan eta 2004an Atenasen hartu zuen parte, Espainiako selekzioarekin. Eta anaia zahar Kenjirekin batera. Australian 9. postuan sailkatu zen eta diploma olinpikoa lortzeko postu bakarrera geratu zen. Grezian, aldiz, lehen borrokaldian kanporatu eta etxerako bidea hartu behar izan zuen. «Jokoetan egun bakarrean jokatzen duzu bi urtetako lana. Nerbioak baretzen jakin behar duzu, eta zeure burua borrokan, eta ez beste ezertan, pentsatzera egokitu. Kontzentratu topera, finean. Tentsio momentu horiek zure kontrara baino, zure alde egitera zuzendu behar dituzu. Ez da erraza, konturatzerako, istant batean dena haizea hartzera joan baitakizuke», adierazi du judokak, nerbio eta tentsioen inguruan zuhurtzia handiz hitz eginez.\nBere pisuan lehia nola aurreikusten duen galdetuta, «Londresen egongo garen judoka guztiak oso lehiakorrak gara eta edozeinek irabaz dezake. Hortaz, aurrez aipatutako nerbio eta tentsioak egoki kudeatzeak erabateko garrantzia izango du. Horrelako txapelketek hori daukate, maila altua, ezberdintasun gutxi elkarren artean eta tentsioa. Era batean, zeure buruaren aurka ere jokatzen duzu, akatsik txikiena azkena izan daiteke eta. Nik urteak daramatzadanez, neure burua gehixeago ezagutzen dut. Eta hori nire aldeko izango da, dudarik gabe», azaldu du Uematsuk, azeri.\nLondresen aurkari gogorrena ekialdeko jendea izango dela argi utzi du. «Betikoa da, eskola onenak han daude eta maila eta teknika oso altua dute. Japoniarrak eta korearrak izaten dira ia beti aurkari gogorrenak. Haiek dira gainditu beharrekoak», aitortu du Portugaleteko judoka beteranoak.\nAita japoniarra du, ama berriz errioxarra. Aita judo irakaslea izaki, Portugaleten gimnasio bat zuzentzen du, Yamabuki gimnasioa, hain zuzen ere. Anaia zaharrak ere judoa egiten zuen, orain utzita duen arren. «Anaia Kenji Atenaseko Joko Olinpikoetan izan zen, eta diploma olinpikoa ere lortu zuen, bosgarren sailkatu baitzen. Bukaresten ere Europako Txapelketa irabazi zuen urte berean, 2004an. Hala ere, kategoria ezberdinetan lehiatu zuen, Atenasen 73 kiloz azpiko kategorian borrokatu zen, eta Europako Txapelketan 60 kiloz azpitik», zehaztu du portugaletetarrak, familiari buruz hitz egiterakoan, horrenbeste denbora beraiengandik urrun egonda, goxotasun tonua ezarriz.\nEtxeko giroa kontatu du ondoren. Txikitan judoa besterik ez zegoela etxean, eta anaiarekin izan zituela, nahi gabean eta jolasean bada ere, lehen entrenamenduak. «Txikitatik aita gure irakaslea izan da. Berak animatu izan gaitu beti judoan aritzera. Aita irakaslea izanda, gimnasioan pasatzen zuen egunaren zati handi bat, eta gu, bitartean, hantxe egoten ginen, aitaren mugimendu guztiei adi, gero guk alboko tatamian errepikatzeko», gogora ekarri du Uematsuk, denok txikitako oroitzapenak gogoratzean jartzen dugun tonu xaloan.\nEta etxeko kontuekin jarraitu du. «Etxean kirolariak izan gara denak, aitak eta amak judoko txapelketa batean ezagutu baitzuten elkar. Nire aitak judo irakasle gisa lan egin du betidanik, gimnasioetan: Santanderren, Errioxan, Getxoko Areetan, eta azkenean Portugaleten amaitu zuen. Biak judokak izanda, nahiko erraza genuen etxean judoan hasterako orduan. Gogoan dut etxean izugarrizko poza izan genuela anaia eta biok Atenaseko Joko Olinpikoetara joateko hautatu gintuztenean, 2004an. Zortzi urte pasatu dira, eta poz horrek oraindik irauten du, nahiz eta etxean ez naizen aspaldian egon», adierazi du gustura Uematsuk.\nLondresko Joko Olinpikoetara iristeko, aurrez aipatu bezala, lan nekeza egin du Kenjik. Denbora luzeko lan horri buruz hitz egiteko orduan nekea gainditu eta helburua lortu duenaren adorearekin mintzatzen da. «Joko Olinpikoetarako bidea bi urtetan egiten da, 2010etik nabil postu honen atzetik. Lehenengo urteko puntuazioek %50a balio dute eta bigarren eta azken urteko puntuek denera jasotakoaren zenbaketa suposatzen du. 2011n lortu nituen puntuak oso baliagarriak izan zitzaizkidan, jokoetara sailkatzeko beharrezko puntu gehienak iaz lortu bainituen. Hala nola, Dusseldorfeko Grand Prix-ean bigarren izan nintzen eta Varsoviako Munduko Kopan hirugarren geratu nintzen, Abu Dhabi eta Almaty-Azerbaijaneko sari nagusietan bezalaxe. Aurten lesio bat izan dut, baina ez da larria izan. Saihets alboan eta ukondoan hartu nuen min, baina ez ninduten aurrera jarraitzeko larregi baldintzatu. Aurten ere beste puntu batzuk lortuta, azkenean sailkapen preziatua lortu dut! Gaur egun, sailkapen olinpikoan 22. postuan aurkitzen naiz. Azken bi hilabeteotan Japonian, Bartzelonan astebetez kontzentratuta, Talaverako zentroan egon naiz, entrenatzen, eta orain Madrilen nago, selekzioko kideekin. Hurrengo astean maletak hartu eta Londresera joateko gogoz. Ea dena guk pentsatu bezala joaten zaigun!», agertu du bizkaitarrak.\nEntrenamendu plangintza zorrotz eraman du orain arte, dagoen lekuan utzi duen arte. «Orain arte goizean bi ordu eta arratsean beste pare bat pasatzen genituen, judoan. Borroka indarra gehitzeko eta teknika hobetzeko balio izaten du horrek. Azken asteotan, lehiatzeko txanda hurbiltzearekin batera, goizeko bi orduak sesio fisikoak ordezkatu ditu: pesa batzuk eta korrika. Lehia egunerako pisu egokienean iristeko zaindu beharra dugu. Batzuek ahoa itxi beharra dute, baina niri ez zait gehiegi kostatzen nire kategoriak markatzen didan pisuan mantentzea, 73 kiloz azpirakoa alegia. Normalki entrenamendu bakoitzaren ondoren pisatzen gara, egunean bi aldiz beraz, pisua kontrolatzeko. Badira judokak oso gaizki pasatzen dutenak pisuaren kontuarekin. Uztailaren 30a hurbildu ahala, grasak kendu eta karbohidratoak gehitzen ditugu gure jatorduetan. Bestela? euskaldun oro bezala, denetik jaten dut lehia sasoia amaitzen denean, edonork bezala», bota du Uematsuk. Portugaleteko jaiak abuztuaren 11n dira eta herrira domina olinpiko batekin iristea «herriko festetara iristeko modurik onena» litzatekeela aitortu du barretxo batekin. Herritarrek ere gauza bera pentsatuko dutelakoan gara geu ere. Munduko zorterik onena, Kenji Uematsu. •\nInfo7 Irratia: M18: eguraldi kaxkarrari aurre egin eta ehundaka plaza bete dira gaur 2013-05-18 02:00Idazleen Elkartea: Elena Martinez Hugoeneako bisitari 2013-05-10 00:00Patxitrapero: Topa! 2013-05-18 23:51Bitxiblog: Ares al PNV: 'No aceptaremos operaciones independentistas ocultas' 2013-05-18 18:31Literatur Emailuak: Itxaro Bordaren errezitaldia Hendaian 2013-05-18 18:30


Evo Moralesek presidente kargua hartu arte, indigenek eta gutxiengo etnikoek segregazio erregimen bat bizi zuten Bolivian. Ezkerreko gobernu berriak egoera hura deuseztatu zuen. Hegoafrikan ez bezala, Bolivian demokratizazioa arlo ekonomikora ere zabaldu zen, aberatsen eta pobreen –nekazal gune eta hiri guneen– arteko arrakalak gutxituz. Arlo sozioekonomikoari erreparatuta, Evoren Boliviak mikro eta makro adierazle ezin hobeak izan ditu, besteak beste, bere lehengaien gaineko kontrola berreskuratu zuelako.\nHalere, Latinoamerikako gainontzeko ezkerreko gobernu suberanistek bezala, Boliviako Gobernuak gerra hibridoaren erdian jardun du: hedabideen jazarpena, Mendebaldeko gobernuen presioak, mobilizazio biolentoak eta estatu kolpe saiakerak. Mendebaldean gutxiagoagatik salbuespen egoerak aldarrikatu, eskubide zibilak eten dira eta militarrak kalera atzeratzen dituzte.\n2008an oposizioak hamarnaka indigena eta nekazari hil zituen. Urte hartako estatu kolpe saiakera ez zen aurrera atera, batez ere, Brasil eta Lula da Silvari esker. Ordutik ezkerreko gobernuek sekulako astindua jaso zuten estatu kolpe bigun eta gogorrekin. Halere, egoera aldatzen hasi zen Mexikoko eta Argentinako ezkerraren garaipenarengatik eta Venezuela eta Nikaraguako estatu kolpe saiakerak garaituak izan zirelako.\nEstatu kolpea lehenengo biguna eta gero gogorra izan da, prozesua abiatzeko eta azkartzeko hauteskunde iruzurraren susmoa\nEzker latinoamerikarraren berrindartzeari aurre egiteko eskuinak eta AEBek garaipen inportante bat behar zuten epe motzean. 2019 urteak une aproposa zirudien, 2016an Evok erreferenduma galdu ostean burutu zuen kudeaketa kaskarrak pitzadura bat sortu zuen Boliviako Gobernuak zituen babesen artean. Bestalde, klase ertain berrien artean, ongizatera azkar ohitutakoak, klase ertain eta klase altu zaharren jarrera klasista eta arrazistak agertzen hasiak ziren. Azkenik, Jair Bolsonaro da Brasilgo agintaria eta honek zeresan handiena dauka erregioan, baita Boliviako politikan eta ekonomian ere.\nEstatu kolpea lehenengo biguna eta gero gogorra izan da, prozesua abiatzeko eta azkartzeko hauteskunde iruzurraren susmoa zabaldu dute. Horretarako, hauteskundeen aurretik prestatzen da agertokia jendartean dauden kontraesanak bilatuz eta elikatuz, agenda hori bere egingo duten GKEak bultzatuz, kanpaina mediatikoak antolatuz eta oposizioa eta nazioarteko agenteak koordinatuz. Behin ustezko iruzurraren birusa askatuta, txoko guztietara zabaltzen da, egia ote den axola gabe.\nAmerikako Estatuen Erakundea (OEA) auditoretzaren partea da eta zientifikoki lardaskeria handia. Halere, Evok onartu zuen emaitza hauteskunde berriak deituz, ez da gauza hain arraroa lehia estua denean, Austrian gertatu da. Baina alferrik zen, hasieratik asmoa estatu kolpe gogorra ematea zen. Halere, indar ezkertiar suberanisten borroka ez da amaitu. Kolpistek duten arazo nagusia da gutxiengo arrazista eta klasista direla eta behin kolpea emanda une batean edo bestean egoera erregularizatu beharko dute termino liberal-demokratikoetan, gutxi-asko Hondurasen egin zuten bezala. Baina Bolivian indar harremana oso bestelakoa da, indigenak gehiengoa dira, indar suberanistak indartsuagoak dira. Epe motzean estatu kolpea indarrez mantendu daiteke, baina epe ertain-luzean hori egin ahal izateko aukera bakarra diktadura militarra ezartzea da. Ez dirudi bideragarria, horregatik, beraien estrategia etsai politikoak jazartzea eta erreprimitzea da beldurra sortzeko shock terapia baten antzera. Terapia ezin dute luzaroan mantendu. Asteak, hilabeteak edo urteak izan daitezke, baina ezker suberanista Boliviako gobernura bueltatuko da.\nKanal hauetan artxibatua: Iritzia | Bolivia


Gaur hasiko da sagardotegi denboraldia Oiharten eta Otatzan . diariovasco.com\nGaur hasiko da sagardotegi denboraldia Oiharten eta Otatzan\nOtatza sagardotegia gaur ere bete egingo da.\nOiharten Iker Zubeldia, Unai Agirre eta Aitor Mendizule bertsolariak arituko dira. Otatzara, aldiz, Iñaki Artola pilotaria joango da\nBeterriko sagardotegi denboraldia inauguratu duten aste berean, iritsi zaie Zeraingo sagardotegiei ere ateak eta kupelak irekitzeko garaia. Festa giroan egingo dira irekiera ekitaldiak gaur iluntzean, eta hortik aurrera, udaberrira arte egongo da nahikoa aukera aurtengo sagardoaren uztaz, jaki goxoez eta konpainia onaz gozatzeko Zerain aldean.\nOiharteko denboraldiaren irekierako festan, Iker Zubeldia (Txapi), Unai Agirre eta Aitor Mendiluze bertsolariak izango dira sagardoak bezain txispa fina jartzen. Haiekin batera izango dira giroa alaitzen Mikel eta Andoni herriko trikitilariak ere. 20:30etik aurrera, ez da festa-girorik faltako Oiharte aldean. Ohi bezala, lehen eguneko menuan txotxa debalde izango da.\nOtatzan ere, ordu berean izango da txotxaren irekiera ofiziala. Iaz aizkolariek ireki zituzten kupelak, eta aurten beste kirolari bati egokitu zaio ohorea: Iñaki Artola, Alegiko pilotari gazteari. Lehen tragoa hark egin ostean, izango da non gozatua eta festa egina, trikitilarien giro alaiaren laguntzaz. Beti bezala, Otatzan ere gaurko txotxa dohainik izango da.\nIritsi da 2017ko sagardo denboraldia ere herrira. Aurten ere saiatu dira Otatzan eta Oiharten ahalik eta sagardo onena egiten, ahalik eta bertako sagar gehienarekin. Gainera, berriki sortu den euskal sagardoaren jatorri izendapenean sartuta daude herriko bi ekoizleak. Etorkizunari begira jarrita, kalitatezko sagardoa bertako sagarrarekin ekoizteko sekulako sagarrondo landaketa egin dute Oiharte azpiko lur-sailetan negu honetan.\nOtatzan nahiz Oiharten, sagardoak badu etorkizunik Zerainen. Goza dezagun aurtengo uztaz eta sagardo denboraldiaz. Txotx!


Urriaren 9tik 14ra, izango da Nazioarteko Inprobisatzaileen Bira – KULTUR SHAREA\nMunduko beste kultura eta hizkuntzetako kantu inprobisatuen inguruko ezagutzari jarraipena eman asmoz, urriaren 9tik 14ra Kubako, Argentinako eta Euskal Herriko inprobisatzaileak arituko dira kantuan.\nEmanaldiak Iruñean, Erandion, Hernanin, Gasteizen, Baionan eta Donostian izango dira eta hautean Kubako Tomasita Quiala repentistak, Araceli Argüello Argentinako payadoreak eta Amets Arzallus, Jone Uria, Julio Soto, Maialen Lujanbio eta Xabi Igoa bertsolariek hartuko dute parte.\nAurkezpena (Argazkia: Mintzola)\nMaider Beloki Iruñeko Udaleko Kultura eta Hezkuntza alorreko zinegotzi ordezkariak eta Julio Soto bertsolari eta birako parte-hartzaileak aurkeztu dute bira eta Mintzola Ahozko Lantegiak eta Lanku Kultur Zerbitzuek garatu dugu proiektua: “Mintzolak bertsolaritza mundura zabaltzeko eta beste nazioarteko kantu inprobisatuak ezagutarazteko lanean dihardu eta Lankuk proposamen berriak taularatzeko apustuak eginez; eta, sinergia horiek batuta gauzatuko da Nazioarteko Inprobisatzaileen Bira”, azaldu du Sotok. Horretarako tokian tokiko erakunde antolatzaileekin aritu dira agenda osatzen: tartean Iruñeko Udala, bertan hasiko baita nazioarteko bira.\nSaio bakoitzeko sarreren gaineko informazioa www.mintzola.eus atarian.\nTags: bertsolaritza, Nazioarteko Inprobisatzaileen Bira\nBolondres bila Euskal Zine Bileran parte hartzeko\nXimun Fuchs: “Langilegoak ere Merezi du bere fikzioa, asmakizuna, ametsa eta kexa sublimatzeko molde bat”


Getxoko Udaltzaingoak eskerrak ematen dizkie Alarma Egoeraren inguruko Estatuaren Errege Dekretuan jasotako isolamendu-agindua betetzen ari diren pertsona guztiei, koronabirusaren hedapena geldiarazteko. Konfinamenduaren Errege Dekretua hilaren 14an indarrean sartu zenetik oraingo honetara (martxoaren 30era), Udaltzaingoak 182 salaketa jarri ditu dekretua ez betetzeagatik.\nEtxeetan egoteak, kalera atera gabe, gaixotasunaren hedapena saihesten laguntzen du, gure babesa bermatzeaz gainera. Etxean lotzea pertsona guztien erantzukizuna da; izan ere, gainera, guztiok dugu ezarritako prebentzio-jarraibideak betetzeko betebeharra.\nGainera, etxean geratuz gero, indarrean dagoen araudiaren arabera jarraibide horiek betetzen ez dituenari ezar dakizkiokeen zigorrak eta isunak saihesten dituzu. Etxean geratu eta arazo hau garaitzen lagundu!


Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri\nElkarrizketa Garbiñe Petriatiri –\nGroucho Marxek esan zuen behin: “zoriontasuna gauza txikiez osatzen da, seme. Jauregi txiki bat, itsasontzi txiki bat, dirutza txiki bat…”. Homer Simpsonen esaldi borobilena iruditzen zait honakoa: “Burns jaunak munduko dirua guztia eduki dezake, baina bada inoiz erosi ezingo duen zerbait: dinosaurio bat”. Maitasunak mugitzen omen du mundua; zehazte aldera, diruari diogun maitasunak. Geure hizkuntzak pisua eta zentralitatea irabaztea nahi badugu, ekonomian geroz eta eragin handiagoa beharko du izan.\nKontseiluaren, Bai Euskarari Ziurtagiriaren eta Hizkuntz Eskubideen Behatokiaren elkarlanaren emaitza da BADUZU, euskal kontsumitzaileen kluba, alor sozio-ekonomikoan eragiteko xedez sortutako tresna. Euskal Herriko 4000 establezimendutik gora daude erregistratuta, beren euskara mailaren arabera sailkatuta; tartean daude “Bai Euskarari” ziurtagiria daukaten guztiak.\nBi dira helburu nagusiak: batetik, euskaraz saldu eta erosi nahi dutenak saretzea; bestetik, herritarrak sentsibilizatzea euskara kalitatezko kontsumoaren ikur dela\nGeolokalizazioari esker, norberari gertuen dituen establezimenduak azaltzen zaizkio lehenik, eta erabiltzaileek hauek baloratu eta berriak gehitzeko aukera daukate\nDena den, kontsumitzailea da, gehienbat, tresna honen xede taldea, eta hala adierazi dute sortzaileek: “Kontsumitzaileon ahalduntzea bilatzen dugu. Funtsean euskaraz kontsumitzeko aukera areagotzea eta euskaraz kontsumitu nahi dugunon arteko sarea edo kluba eratzea bultzatu nahi da”. Webguneaz gain, herrietan ere taldeak aritu dira gai hau jorratzen; mugikorrerako aplikazioa bat ere sortu dute.\nMundu globalizatuan geroz eta garrantzitsuagoa da bertakoa, gertukoa, jasangarritasuna, komunitatea… Tokiko produktu eta zerbitzuak tokiko hizkuntzan eskaintzeak ez al du bada, filosofia horretan, balio erantsi ikaragarria ematen? Bertakoa zaindu nahi badugu gure kontsumo ohiturekin ere selektiboak eta irizpidedunak izan behar gara; geure gain dago, neurri handi batean, hizkuntza ere ekuazio horretan sartzea.\nLaburbilduz, ene iritziz enpresari asko euskarara erakarri baino arrastatu egin behar ditugu, min egiten dien zaurian gatza botaz: dirua. Kontsumitzaile euskalduna punkia da berez, enbarazu egiten du; bada garaia metro eta erdiko gandorrarekin belarrondoak banatzen hasteko, eskua zabal-zabal eginda eta ezker-eskuin.\nOn a un produit qui pourrait vous intéresser / Tenemos un producto que le puede interesar.\nIl y a quelqu’un qui pourrait nous assister en euskara? / ¿Hay alguien que me pueda atender en euskara?\nJe ne sais pas, peut- être plus tard, peut-être que non… / Ay, no se, igual más tarde, o tal vez no…\nBa orduan ez zait interesatzen, agur.\nTelefonoa moztu, edo alde egin dendatik, irribarre zabal batekin; itxi begiak, eta jarraian gozatu ahalduntzeak ematen duen sentsazio opiazeo horrekin.\nRober Gutierrezek, Bai Euskarari Elkartearen zuzendaria: “Euskararen bidez euren negozioetan balioa erantsiko dutela erakusten diegu. Gero eta enpresa gehiago ari dira euskaraz lan egiten, euskaraz kontsumitzeko aukerak areagotzen eta euskaraz bizitzea errazten. Euskarak balorea eransten dio lurralde honetako arlo sozioekonomikoari. Euskaraz komunikatzeko gaitasunak bide berriak irekitzen ditu eta hori nabarmendu beharra dago”.\nHonakoak dira Baduzuk establezimenduak baloratzerako orduan kontutan hartzen dituen irizpideak:\n“”Baduzu” berria da eta bidea egin behar du oraindik, baina tresna oso indartsua da”\nGarbiñe Petriatik (Arbizu, Nafarroa, 1962) euskalgintzan igaro du bizitza osoa. 1986ean hasi zen AEKn helduen alfabetatze eta euskalduntzean, irakasle bezala. Beranduago Bai Euskarari Ziurtagiria sustatzen aritu zen Sakanan zehar, eta bere eskualdeko euskara elkartean ere parte hartu zuen, bereziki tokiko hedabide euskaldunak hauspotzen. 2010etik hona Hizkuntza Eskubideen Behatokiko zuzendaria da.\n2003an onartu zen EAEn Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Legea, tartean kontsumitzaile euskaldunona. Zein izan da bere ibilbidea?\nEuskaldunen hizkuntza eskubideak aitortzen zituen legea onartu zen orduan, eta 2008an entitateek eskubide horiek bermatzeko hartu beharreko neurriak onartu zituen dekretua. Erabaki hori aurrerapauso handia izan zen, ez zegoela horrelako neurririk espazio sozioekonomikoan. Hutsuneak ere bazituen, bertan esaten zenak ez zielako eragiten azalera handiko establezimenduei, energia hornitzaileei, ez eta langile kopuru batetik gora zeukatenei, besteak beste; ez zen ezer esaten, ezta, etiketen inguruan. Ezarritakoa ez bazen betetzen, baziren neurri batzuk aurreikusita.\nBaina zehapen hauek desaktibatu egin ziren PSOE Lakuara iritsi zenean. Kontua da ordutik hona ez direla aktibatu oraindik, beraz legea betetzen ez duen establezimenduari ez zaio ezer gertatzen. Bultzada bat behar da zehapen horiek azkartzeko.\nBehatokiak Akuilari aplikazioa sortu zuen. Zertarako da, eta ze ekarpen egingo dio Baduzuri?\nAkuilarik, hizkuntza erabilera dela eta edozein intzidentzia izan duen euskaldunari, gurekin kontaktu zuzenean jartzeko aukera ematen dio. Mugikorretarako aplikazioa da. Edonon euskaraz bizi ahal izateko oztoporen bat izan badu, herritarrak aplikazioaren bitartez salatu dezake; bestalde, obligaziorik izan gabe euskara toki duinean jartzen duten establezimenduak zoriontzeko ere baliatu dezake. Intzidentzia eta zorion guzti horiek sarean partekatzen dira, modu azkar eta erosoan.\nHori izanik Akuilariren helburua, zuzenean Baduzurekin lotzen da. Azken honetan establezimenduek euskararekiko daukaten tratua azaltzen dela kontutan hartuta, Akuilarin salatu edo zoriontzen diren jarrerak Baduzun zuzenean agertzen dira. Bereziki euskaraz egiten duten establezimenduen arteko lotura elkarbanatzen da bien artean.\nNola baloratzen duzu Baduzu izaten ari den harrera?\nTresna berria da. Aurkezteaz gain, zabalpena ere eman behar zaio, eta zailtasunak izan ditugu bidean, baita teknikoak ere. Dena den, badoaz pixkanaka herritar eta komertzioen arteko harremanak saretzen. Datu base handi bat ari da sortzen, euskaraz egin daitezkeen harreman ekonomikoak ezagutarazte aldera. Bidea egin behar du, baina tresnak indargune handiak dauzka.\n“Duintasun bideak” lan ildoa ere hasi zenuten.\nOso lotuta dago gure eguneroko jardunarekin. Hizkuntz eskubide batzuen urraketan eragin daiteke, eta onurak ekarri herritarrei. Adibidez, Oiartzungo Maxuxe Rekalderi alzheimerra diagnostikatu zioten, eta bere tratamendua ezin zuen euskaraz jaso. Gurekin jarri zen harremanetan, eta egin zuen lanari esker azkenean lortu zuen tratamendua euskaraz jasotzea. Duintasunari eutsiz egiten den bidea da hori, eta eredugarriak diren kasu horiek haizatzen saiatzen gara.\nAmaitzeko, gonbite bat luzatu nahi dizut, adiskide: aberastu dezagun tresna hau zerbitzua euskaraz emateko gai diren enpresa euskaldunak erregistratzen; eta noski, beranduago, enpresa horiek hautatzen. Jar dezagun geuk, inoren zain egon gabe, euskara ekonomiaren erdian, eta erakutsi inbertsio bat egiten duen edonori euskara aintzat hartzen ez badu galtzen atera daitekeela.\nElkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri\n"BADUZU", Akuilari, bai euskarari, behatokia, Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri, euskara lan munduan, euskara sozioekonomiara, euskara sozioekonomiara. Elkarrizketa Garbiñe Petriatiri, garbiñe petriati, hizkuntza eskubideen behatokia, kontseilua, lan mundua, sozioekonomia


Gudu-zelaiko errealismoa: hemezortzi arhatak, Liu Xiaodong | Artitz Guggenheim Bilbao\nArtea eta identitatea | Kultura eta globalizazioa\nLiu Xiaodong artistaren diptiko hauetako soldaduak bi uren artean igerian ari dira, euren momentuaren zain, luze borrokatutako lurralde bateko puntu hil geopolitiko batean: Kinmen uharteak dira; Txina kontinentaleko hego-ekialdeko kostaren parean daude, eta gaur Taiwan-en eremu dira.\nDiptiko bakoitzak soldadu taiwandar bat aurkezten du, Kinmen-go bunkerretan, soldadu txinatar baten ondoan, Pekingo euren barraketan. Alexandra Munroe komisarioa:\nTxinako margolari errealistarik garrantzitsuenetakoa da Liu Xiaodong. 1980ko hamarkadatik, erabat aldatu du bizimodu txinatarra eta globalizazioaren gorabeherak olio-margolaritzaren bidez jasotzeko modua. Soldadu gazteen erretratu hauek han bertan egin zituen, haien eguneroko lanaren testuinguruan.\nSoldadu guztiei berarentzat posatzeko eskatu zien artistak, eta gero esan zien ia idatzi nahi zituzten, euren eskuz, izena, adina, maila eta jaioterria. Horiek dira erretratu bakoitzaren ondoan pintzelez margotuta ikusten ditugun hitzak.\nLiu Xiaodongek gogoeta egin dezagun eskatzen digu, Txinaren historia modernoari forma eman dioten zatiketa edo desberdintasunei buruz; baina azken buruan, guztiaren azpian betiko galdera dago, artista guztiek egin nahi izaten dutena: “Ez al gara guztiok berdinak?”.\nLiu-k arhat deitzen die bere hemezortzi modeloei. Buda historikoaren dizipuluak dira arhat direlako horiek, eta maiz hamasei edo hemezortziko taldeetan irudikatzen dira tenplu budistetako hormetan. Lan handi honen izenburuak, tamaina naturaleko erretratuekin batera, iradokitzen du artistaren modeloak ez direla soilik eskala handiko gatazka geopolitiko batean dauden morroiak, baizik eta banakako “izaki argitsu”. Errealitate hori da benetan irauten duena, geopolitikaren gainetik.


Gipuzkoako nekazaritza ekologikoaren XXV. azoka egingo da bihar | El Diario Vasco\nTolosa GoierriGipuzkoako nekazaritza ekologikoaren XXV. azoka egingo da bihar\nGipuzkoako nekazaritza ekologikoaren XXV. azoka egingo da bihar\nIazko azokan postu asko izan ziren / ION MUÑOA\n30 produktoreren postuak izango dira plazan goiz osoan zehar\nION MUÑOAZERAIN. Sábado, 14 septiembre 2019, 00:22\nDuela mende laurden herri txiki baten bultzadaz eta hainbat ekoizleren ametsez Gipuzkoan lehen aldiz egin zen azoka ekologiko txiki hura urteroko ezinbesteko hitzordu bihurtu zaigu. Eta 25. urteurren honetan ere, espiritu hari jarraituz, 'Azoka baino gehiago' lelopean, Zerainen produktu ekologikoaz, herriaz eta lagunarteaz gozatzeko aukera izango da bihar.\nGoizeko 10etatik 14etara bitartean, arau ekologikoak jarraituz ekoizten duten 30 produktoreren postuak izango dira. Horiez gain, herriko produktuek ere izango dute presentzia azokan. Kontsumitzaileen eta saltzaileen zuzeneko harremanak erosleen esperientzia aberastu eta azoka bera indartzen du. Eta horretarako Zeraingo plaza leku ezin hobea izango da biharko azokan.\nSalmenta postuez gain, ohi bezala, produktuak probatzeko aukera ere egongo da: ardoa, sagardoa, tomatea... eta showcooking-ean prestatutako jakiak. Horiez gain, artisauak, eta erakusketak ere egongo dira. Eta nola ez! Zerain bisitatzeko eta herriaz gozatzeko ohiko aukera zabala izango da.\nBiolurrek, Goierriko Baratzak eta Zerain Dezagun Fundazioak antolatzen duen azoka ekologiko honen urteurrenaren oroigarri, erosleen artean oihal ekologikoz egindako poltsak banatuko dituzte. Azoka baino gehiago nahi duenak bihar Zerainen du hitzordua.\nEuskal Kopa Txapelketa jokatuko dute gaur neskek Bilbon Ocho productores participarán hoy en el campeonato de sidra local


Espainiako Amazonek fikziozko lan berriak euskaratuko ditu | Bizigiro | Berria\n'Sin huellas' telesailaren grabaketak Amazon Prime Video Tamaina handiagoan ikusi\n2022ko urtarrilak 15 15:09\nZalantzazkoa da oraindik Espainiako Ikus-entzunezko Lege Orokor berriak zer neurritan behartuko dituen streaming plataformak edukiak euskaraz ematera. Baina legea tramitazio bidean dela, Amazon Prime Videoko plataformak zera iragarri du: «Amazonen Espainiako film eta telesail original berriak euskarara, katalanera eta galegora azpidatzi edo/eta bikoiztuko dira». Orain arte ez du halakorik egin ordainpeko plataformak.\nKoro Castellano Amazon Prime Videoko Espainiako zuzendariak beste hedabide batean esandakoa berretsi dio BERRIAri, hitz hauekin: «Espainian daukagun aberastasun handienetakoa kultur eta hizkuntza dibertsitatea da, eta Amazon Prime Videon sustatu nahi dugu edukiak katalanez, euskaraz eta galegoz ikusi ahal izatea».\nKontraesana da adierazpen hori Amazon Prime Videok orain arte erakutsi duen bidearekin, ez baitu orain arte telesailik ekoitzi ez katalanez, ez galegoz, ez euskaraz. Esate baterako, Gipuzkoako zenbait herritan grabatu du El Internado: Las Cumbres suspentsezko telesaila, eta euskarazko hitz bakar bat ez da entzuten fikzio horretan.\nAmazon Prime Videon 98 lan ikus daitezke katalanez. Euskarazko audioarekin eta azpidatziekin, Dragoi Bola-ren bi film baino ez daude.\nAmazon Prime Videok asteon aurkeztutako proiektuen artean, Amaia Muruzabal (Iruñea, 1979) gidoilari eta ekoizle eragile duen Reina roja telesaila dago. Juan Gomez-Juradoren eleberrietan oinarritutako fikzio bat da, eta ezohiko adimena duen emakume baten gorabeherak kontatuko ditu. Los Farad telesaila, bestetik, 1980ko hamarkadako Marbellan (Espainia) girotuko dute. Sin huellas izeneko paella western-a, berriz, Bartzelonan eta Alacanten (Herrialde Katalanak) girotuko dute, eta zuzendarien artean Koldo Serra (Bilbo, 1975) egongo da. Aurkeztu dituzten filmen artean —eta euskaraz ere ikusi ahalko direnen artean—, hauek daude: Awareness zientzia fikziozko pelikula eta Mañana es hoy komedia.\nPantailak Euskaraz ez da fio\nIkusteko dago beste plataformek zer bide hartzen duten. Pantailak Euskaraz taldeak ontzat jo ditu Castellanok egindako adierazpenak, baina kezkaz ohartarazi du: «Ezin daiteke jakin hizkuntza gutxituen aldeko hautu hori ekinbide propioz egin duten ala 2022an tramitazio parlamentarioan dagoen eta 2023rako indarrean egotea espero den Ikus-entzunezko Lege Orokor berriak ezarri ditzakeen betebeharrei aurre hartzeko egin duten». Talde euskaltzalearen aburuz, «borondate ona» erakusteko «aukera aparta» dute orain: «Euren katalogoan dituzten, euskarara bikoiztuta dauden, baina euskarazko audiorik gabe eskaintzen dituzten film eta telesail guztiak ere euskaraz ikusteko aukera txertatu dezatela». Adibidetzat jo dituzte Ballerina eta Playmobil filmak zein Dora esploratzailea eta Hirukiak marrazki bizidunetako telesailak. Euskarara bikoiztuta daude, baina ezin dira plataforman hizkuntza horretan ikusi.\nPantailak Euskaraz-ek «pozgarritzat» jo du enpresa pribatu handi batek euskararen bikoizketaren eta azpidatzien aldeko hautua egitea. «Baina ezin da euskararen presentzia euren hautuan soilik utzi. Legez bermarazi behar da, izan ere, aldeko hautua egin duten era berean egin dezakete bihar kontra. Euskal gizarteak eta euskarazko bikoizketa eta azpidatzien sektoreak egonkortasuna eta epe luzerako bermeak behar ditu kalitatezko zerbitzua eman eta jaso ahal izateko».\nEuskararen Kontseiluarekin, Topagunearekin eta Hekimenekin elkarlanean jarraituko du Pantailak Euskaraz-ek Espainiako lege berrian jaso dadin plataformek hizkuntza gutxituetan behar dituztela izan edukien %6. Halaber, RTVEn edukiak euskaraz eskaintzeko eskaerarekin jarraituko dute. «Legeak bete daitezen, bestalde, beharrezkoak dira ikus-entzunezko kontseiluak sortzea EAEn eta Nafarroan».


Krisiari buruzko kontakizunak - OMAL | Observatorio de Multinacionales en América Latina\nPortada del sitio > Publicaciones > Artículos > Krisiari buruzko kontakizunak\nKrisiari buruzko kontakizunak\nPedro Ramiro (Diagonal, 209 zk, 2013ko azaroa)\n“Emilio Botinek adierazi duenez, "Espainiri gauza guztientzako dirua heltzen ari zaio"\n«Espainia erakargarria da, aukeraz betetako mundu bat». Halaxe esan du FCCko kontseilari delegatuak, Bill Gatesek enpresa horren akzioen % 6 eskuratu duenean. Horrela, munduko gizonik aberatsenaren finantza-espekulazioa inbertitzaileak itzultzen hasi diren ideia sustatzeko argudio bihurtu da, eta, Espainiako eraikuntza-enpresa horretako exekutiboaren hitzetan, «herrialdean eta enpresetan ekonomia suspertzen hasi dela erakusten du». New Yorken antzeko zerbait esan zuen Banco Santaderreko presidenteak, duela aste batzuk. «Une zoragarria da, Espainiari edozertarako dirua ari baitzaio iristen», esan zuen Emilio Botínek, bankuak bidaia ordaindu zien kazetari batzuen aurrean.\nEspainiako gobernuaren atzerri-politikako proiektu izarrean, Espainia markan, parez pare daude futbol-selekzioa, flamenkoa, eguzki- eta hondartza-turismoa eta pintxoak, eta lehiakortasuna, berrikuntza, ekintzaileak, atzerriko zuzeneko inbertsioa eta enpresa transnazionalak. Azken horiek dira, hain zuzen, kontakizun honetako protagonistak. Bertan, espainiarra izatearen harrotasunaren parafernalia eta krisitik irteteko ardatz nagusitzat korporazio handien hazkunde eta hedapena jotzen duen doktrina ekonomikoa uztartzen dira.\nGidari ditugun erakundeentzat garbi dago susperraldiaren euskarriak zein diren: ekonomiaren hazkundea, atzerriko inbertsioa –Eurovegas eredua estandartetzat harturik kapitalak erakarriz– eta merkatuak handitzea. Guztiek ere Espainiako konpainia multinazionalen interesei erantzuten diete, business as usual logikaren baitan.\nEnpresa-eliteak ahalegin handia ari dira egiten, gizartearen zati handi baten pertzepzioa (“ez gara politikarien eta bankarien esku dauden salgaiak”) aldatzeko. Aldarrikapen horiek, baina, dagoeneko ez dute herritarren artean onarpenik, ikusten ari baitira, egunez egun, ustelkeria-kasuak, zerga-ihesak, soldata-arraila, kaleratze masiboak eta pribatizazioak nagusituz doazela.\n«Oso gaizki komunikatzen duen herrialdea gara, eta larru gorritan gaude. Unibertsitateetako, enpresetako, erakundeetako… pertsonak nahi ditugu alboan, luma hartu eta, dauden lekuan daudela, egia konta dezaten», esan zuen Espainia Markarako Goi Komisarioak. Eta, hain zuzen ere, haren kontsignari jarraiki baina buelta emanez, horixe ari dira egiten, eguna joan eta eguna etorri, gizarte-sareetan, kaleetan eta plazetan Espainia markak irudikatzen duenak eragindako sumindura adierazten duten milaka pertsonak. Horrela, ustelkeria, ate birakariak, monarkia, finantza-erakundeak, troika eta gidatzen gaituen klase politiko-enpresariala aktore nagusi bihurtu dira, gero eta gehiago hedatzen ari den eta horiek bizi dugun krisi-iruzur honen eragiletzat eta, aldi berean, onuradun bakartzat jotzen dituen kontakizun alternatibo batean.\nJakin badakigu, estatu espainiarrean eta gure enpresek jarduera gauzatzen duten herrialde periferikoetan desberdintasunak eta pobrezia handitzearen egiturazko arrazoietan errotuta dagoela, gaur egun, benetako Espainia marka; merkatuen diktaduraren aurkako protestak itoaraztearen eta kriminalizatzearen alde egiten duela apustu; etxegabetzeek, osasunaren eta hezkuntzaren pribatizazioak, lanaren eta pentsioen erreformak eta planeta osoko multinazionalen ondorio sozioekologikoek erasandako gizarte-gehiengoaren aurka dagoela.\nPedro Ramiro, Latinoamerikakomultinazionalen behatokiko (OMALeko) ikertzailea-Bakea ta Duintasuna .\nVer en línea : Diagonal, 209 zk, 2013ko azaroa.


Dublin | BLOGA\nZer moduz zaudete? Ondo egotea espero dut! Oporrak amaitu zitzaizkidan duela aste batzuk eta lanera itzuli behar izan dut baina, atseden egunak asko gozatu ditut. Aurreko postean komentatu nizuen argazkilaritza ikastaroa egiteaz gain, Dublin bisitatzeko aukera izan dut!! Hiria ikaragarri polita da: jendea, janaria, giroa, edozein lekutan norbait aurkitzen nuen gasteleraz hitz egiten, eguraldia...hangoa bai eguraldi eroa, elurra izan ezik, denetarik izan genuen. Euria, ostarteak, lainoak eta, batez ere, haize bolada mordoak kar kar.\nAsteburu bikaina izan zen, ostiralean iristean O'Connell Street famatua besterik ez genuen ikusi. Larunbatean eta igandean, berriz, toki asko ezagutzeko aukera izan genuen: Spyre-a, LePrechaun museoa, Guinness museoa, Trinity College, Ha'penny Bridge, St.Stephen's Garden, Georgiar Ateak...eta Temple Bar, noski! Dublin bisitatu aurretik, ez nuen pentsatu Guinness garagardoa gustatuko zitzaidala! 100% gomendatutako bisita. Ez dakit noiz baino egun batean berriro hiri hau bisitatutko dudalakoan ziur nago.\nPost honeta, Dublinen argazki onenak erakutsiko dizkizuet. Argazkietan ikusiko dezuten bezala, Ingalaterrarekin zerikusia duten gauza asko aurki daitezke: arkitektura, janaria...horretaz gain, argazkilaritza ikastaroan ikasitako gauza gehienak praktikatzeko aukera izan nuen. Hona hemen argazkiak, zuen gustokoak izatea espero dut!\nZer iruditzen zaizkizue? Phoenix Park edo Dublinen Gaztelua ikusi ezin izan arren, primeran pasa genuen. Duela gutxi esaldi bat esan zidaten eta erabat ados nago: "Bidaiatzea ordaintzera behartzen zaituen gauza bakarra da baina aberatsen egiten zaituen bakarra ere". Esperientzia hauek zure pentsamoldea aldatzen du, gauza berriak aurkitzen dituzu, ikasten duzu, inspirazioa bilatzen duzu eta, garrantzitsuena...GOZATZEN DUZU! Betirako gordeko dituzun oroitzapenak dira.\nEta honenbestez, gaurko posta amaitu da. Hurrengo postaren gaia aurkeztuko dizuet: San Martzialak! :-) Hurrengora arte!\nGustatzen bazaizu ikusten duzuna, aurkitu eta jarraitu nazakezu...\nLege-Oharra\t|\tCookien Politika\t|\tPribatutasun Politika\n© Copyright 2015 Webgune hau Nuria Córdobak diseinatu eta garatu egin du. Eskubide guztien menpe.


Gure eskola Sanduzelai auzoan dago, ipar-mendebaldean kokatua dagoen Iruñako auzoan, gaztelaniaz San Jorge izenekoa. Eraikina Arga ibaia eta tren geltokiaren artean kokatua dago.\nAuzoak, lehen eraikinak 1960ko hamarkadan altxatu zirenetik gaur egunera arte aldaketa sakona izan du, bai fisikoki, baita bere biztanleriaren aniztasunean ere. Pixkanaka-pixkanaka, auzoko egituretan aldaketak ari dira egiten eta, aldi berean, biztanleria gero eta anitzago izaten ari da.\n1987/88. ikasturtean eman zituen SANDUZELAI IKASTEXE PUBLIKOAK bere lehenengo urratsak.\nSANDUZELAI ikastetxe publiko bat da, ez bakarrik bere jabegoarengatik, nahiz eta hau ezinbestekoa izan, baizik eta eskola publikoaren balioak konpartitzen ditugulako eta hezkuntza zerbitzu publiko gisa ulertzen dugulako.\nHeziketa pertsonalizatua eskaintzen dugu 3 eta 12 urte bitarteko D ereduan: Hizkuntzen eredua. Eleaniztasuneko hezkuntza: hiru hizkuntza ikasteko aukera (euskara, gaztelania eta ingelesa).\nIkasleek Sanduzelai ikastetxean bere ikasketak amaitutakoan, Iparralde Institutuan auzoko ikasketak jarraitzeko aukera dute.\nGaur egun (2021-22) 173 ikasle dauzkagu eskolan, bi etapatan, haur eta lehen Hezkuntzan. Irakasleen aldetik, 21 irakaslek osatzen dute klaustroa, ikasleen gaitasunen garapena sustatzeko metodologia egokienetan trebatutak. Metodologia berrietan oso murgilduta gaude azken urteotan; zirkulazio librea haur hezkuntzan, ikasketa kooperatiboa eta proiektuen bidezko ikaskuntza lehen hezkuntzan eta bestelako jarduerak, hala nola, tutore-irakurle edo tertulia dialogia\nEskolan proiektu ezberdinak eramaten ditugu aurrera (Eskola baratza, garapen emozional eta afektiboa, Blaitxo, Hezigarri, Skolae…), ikasleen osaketa integrala laguntzen dutenak.\nHalaber, zerbitzu osagarri desberdinak eskaintzen dira (jantokiak, haurtzaindegi zerbitzua, eskolaz kanpoko jarduerak…) familiako konziliazioaren alde egiten dutenak.\nEuskara eta euskal kultura ardatza izanik ikasle euskaldunak eta eleanitzak haztea. Gure kultura osatzen duten bereizgarritasun guztiak era kritikoan baloratzea eta hauetaz gozatzea.\nIkastetxe inklusiboa izatea:\nIkastetxeko familia guztien hizkuntza eta kultura aintzat hartzea eta guztien ezagutza bermatzea.\nGure ikastetxeko hezkuntza komunitate osoaren partaidetza handiagotzea, ekarpen eta iritzi guztiak bere egiten dituen ikastetxea izanik.\nPraktika inklusiboak garatzea. Hezkuntza publikoa, profesionala eta demokratikoa eskaintzea, ikasle guztien gaitasunen garapenean laguntzeko.\nHezkidetza naturaltasunez bizitzea eta berdintasuna oinarri duen ikastetxea eraikitzea.\nIkastetxe berritzailea sortzea, irakasleen etengabeko prestakuntza integrala bultzatuz eta metodologia teknika berrietara nahiz inguruan dugun gizarte errealitatera egokituz.\nKalitatezko irakaskuntza bat lortzea. Gizartean txertatzeko pertsona konpetenteak eta autonomoak heztea.\nGure gizartean hain garrantzitsuak diren baloreak (inklusibotasuna, ekitatea, errespetua, bizikidetza, elkartasuna, tolerantzia, begirunea, askatasuna, justizia, erantzukizuna, partaidetza, normalizazioa…) garatzea.\nOrdutegia (21-22 ikasturtean)\nIrailan: 9.00tatik 14.00tara\nUrritik-ekainera: 9:00tatik 14:00tara\nOHARRA: Izurriterik gabeko ikasturte batean, gure eskolako ordutegia 9:00tatik 12:50ra eta 14:50tatik-16:30 arte da\nKALITATEZKO HEZKUNTZA DOHAINIK:\nD eredua, hots, arlo guztiak emateko eta barne bizitzarako hizkuntza euskara da (murgiltze prozesua barne).\nHaur Hezkuntzako eta Lehen Hezkuntzako ikasketak (3–12 urte bitarte).\nEuskara hizkuntza murgiltze prozesuaren bidez lehenengo egunetik\nIngelesa Haur Hezkuntzako bigarren mailatik aitzina.\nGaztelaniako arloa Lehen Hezkuntzan.\nAniztasunarekiko ardura, erantzunkizuna eta hezkidetza.\nHezkuntzarako Laguntza Unitatea.\nJantokia, eskola-egun guztietan.\nHaurtzaindegia, goizeko 7:45etatik aitzina.\nJarduera osagarriak (English week, aste txuria, kanpaldiak…)\nIdazkaritza: matrikulazioak, bekak, ziurtagiriak …\nTutoreen banakako arreta ikasleei eta familiei\nPLANAK ETA PROIEKTUAK:\nInguruarekiko konpromisoa: kontsumoa gutxitzeko plana, mankomunitateko ekintzak, osasun proiektuak, partaidetza, auzoko elkarteekin elkarlana.\nEuskara Batzordea eta lantaldea: BLAITXO proiektua.\nAniztasun plana: laguntzak, bikoizketak eta bakarkako eta taldekako indartze saioak.\nKirol guneak: patioa, polikiroldegia, haur parkea.\nADE-ak (arbel digital elkarreragileak) LH gela guztietan. HHn 2\nLaguntza eta logopedia gelak\nHHrako psikomotrizitate gela.\nSarbide egokituak eta igogailua mugikortasun gutxiko pertsonentzat\nKanpoko eta barruko megafonia sistema