(G)udaberria(k) - Jakin.eus\nAurreko zenbakian idatzi nuen lehenengoz txoko honetan, eta estreinatutako zapatekin nola, pausoa motelago eta kontu handiagoarekin ematen ibili nintzen. Kultura zer eta zertarako galderei aurki desados egongo naizen erantzuna eman nien, eta, aireportuen antzera (inork dagoeneko ahaztu baditu), behin kontrol gunea arnasaz justu baina zaratarik gabe pasata, libre(ago). Bi gairi heldu nahi nieke oraingoan.\nKultur ekimen honen sorrera ezin da ulertu Euskal Herriko Mugimendu Sozialistaren azken urteetako bilakaera eta joeretatik kanpo, eta Euskal Herriko Mugimendu Sozialista Euskal Herriko gazte mugimenduan egondako zatiketarekin bakarrik ezin da azaldu.\nJoan den otsail hasieran sortu zen Ekida kultur ekimen sozialista. Sare sozialetan zabaldutako testu eta bideoak zein han-hemen egindako aurkezpenek ordura arte kontzeptu arrotza zena hizketa gai bihurtu dute. Eta atrebitzen naiz esaten ez dela kontzeptua bakarrik arrotz egiten zitzaiguna; planteamenduak berak ere harridura eta ezin ulertua sortu du; ez da talde, banda edo aldarrikapen sorta baten bueltan elkartutakoen antolakundea, ez dute jardunaldi edo diru-kutxarik eskatzen. Bestelako eduki, forma eta usain bat duen kultur ekimena da Ekida.\nAurkezpen testuan ekida hitzaren hiru definizio ageri dira: ekida eraikin edo edifizioa da; ekidatu edo ekidatzen, aditz bezala, eraiki, egin, sortu edo fabrikatzea esan nahi du; ekida, bestalde, ekidatzearen emaitza ere bada, eraikuntza, sorkuntza edo egintza, alegia. Zuri-beltzean egindako bideoak eraikin bat du paisaia nagusitzat, eta bertan ikusi eta entzundakoek badute zure baitara ez den beste norabait barneratzeko gaitasuna: «Hildakoek keinu ulertezinak egiten dizkigute»; «Arkatz batek lerro guztiak ditu aukeran; kontua da zein eskuri erantzuten dion»; «Eman digutenetik harago pentsa dezagun».\nEkidak «argitalpenerako, eztabaidarako, kritikarako, azterketarako, sustapenerako aukera emango duen ekimen bat izan nahi luke, borondate sozialistako artistentzako espazio bat, kulturaren eta artearen esparruetatik iraultza sozialistari ekarpena egiteko». Kultur ekimen honen sorrera ezin da ulertu Euskal Herriko Mugimendu Sozialistaren azken urteetako bilakaera eta joeretatik kanpo, eta Euskal Herriko Mugimendu Sozialista Euskal Herriko gazte mugimenduan egondako zatiketarekin bakarrik ezin da azaldu. Gazte mugimenduaren zatiketa? Noiz gertatu da hori? Gatazka honetan adinaren faktorea agerikoa da, eta egia da, agian, gure belaunaldiaren baitan izan dela agerikoena (gure diodanean, 90eko hamarkadatik goitik jaiotakoez ari naiz). Hala ere, ez dut uste belaunaldi baten haizeak direnik; Euskal Herriko errealitate politiko, sozial, ekonomiko eta kulturalaren ondorio eta eragile da antolakuntza sozialista.\nHorixe bera da Ekidak salatzen duena: kulturaz eta arteaz hitz egiteko testuingurua hartu behar da kontuan, eta ezin da kulturaren eta artearen modernizazioa ulertu klase-borrokatik bereizita.\n«Antolakuntza», «iraultza» zein «borondate sozialista» ez dira kulturaren esaldi berean topatzen diren hitzak preseski, eta horixe bera da Ekidak salatzen duena: kulturaz eta arteaz hitz egiteko testuingurua hartu behar da kontuan, eta ezin da kulturaren eta artearen modernizazioa ulertu klase-borrokatik bereizita. Ekimenaren nondik norakoetan luzatu baino, sortutako galderetako batzuk hemen.\nKlase-borrokari forma eman eta krisiz krisi dabilen errealitatearen ulermena zein berori gainditzeko antolakuntza izaten ari da Mugimendu Sozialista. Asmo horretan kulturari garrantzi handia eman diote, bai teorian, bai praktikan, eta Ekidak jakin-minarekin batera sortu du debatea. Ez dute azpimarratzen COVID garaian hainbatetan entzun dugun prekaritatea, ez behintzat kultur langileen egoera isolatu gisa. Langileok kulturalki gaude azpiratuak. Ez gara gai kapitalismoa ez den bestelako mundu bat imajinatzeko. Masa kulturak kulturaren hedapena, demokratizazioa ekarri du, baina baita despolitizazioa ere ezinbestean. Kultura, egun, emantzipazio eta kritikotasunetik urruti dago gehienean, eta beharrezkoa da logikak zalantzan jarri eta eraldatzeko aukeretan pentsatzea.\nBitartean, ordea, martxoaren 22tik, Baionako Michel Portal antzokia okupatuta dute kultur eragileek. Urriaz geroztik itxita daude kultur guneak. Harrituta naukate Frantziak kulturaren esparruari ezarri dizkion neurriek, historikoki kulturari garrantzi politiko handia eman baitiote. Kulturgileek kultur guneak irekitzea zein intermitentzia zergak bertan behera uztea eskatzen dute, besteak beste. Neurri horiek sisteman irauteko helburua dute, ez dute beste mundurik nahi. Edo bai.\nKotxeko gurpila zulatzean, partxeak zulo hori besterik ez du estaltzen baina bidean jarraitzeko aukera ematen dizu. Eta kotxe hori, ondoren, iritsi daiteke errepideak agintzen ez dion lekuetara. Kulturak bestelako logika eta sentsibilitate berriak sortu ditzakeela uste dut, baina kulturatik sistema kapitalistaz gogoeta egitea beharrezkoa da. Ekidak kulturgileei eskatzen dien «ardura politikoa» zertan datzan ez dut irudikatzen garbi, ez eta nola neurtuko den kultur produktuen ekarpen sozialista. Hala ere, euskal kulturgintzari ekarpenak egingo dizkion debate bat zabaldu da, euskaratik kulturgintzaz ari dena, kulturatik harago joateko.\n(H)egoak ebaki banizkio\nAspaldion, gehiago naiz behatz eta begi hezur eta haragi baino, eta ulertezina zaidan hizkuntza batean uzten ditut nire arrastoak. Bizilagunen berri euren wifiak ematen dit, eta Virginia Woolfen gela bakartuta bezain konektatuta dago.\nKuriosoa iruditzen zait sare sozialetan kulturgintzak duen presentzia, Twitterren bereziki (eta ez da kasualitatea euskaldunok hitzari lotuen dagoen sarea hautatzea batik bat).\nMundu digitalaz eta sare sozialez ari naiz. Kontzeptuak eurak ere kulturaren parte dira, eta, egiari zor (gehiago zor digu egiak), bekozkoa zimurtzen zait (hala egiten ikasi dut) ‘sare sozial’ kontzeptua ‘sare sozialei’ nola utzi diegun ikusita #galdutakoborrokak. Hainbeste gauza izan zitezkeen ‘sare sozial’, lotura, elkargune, kolektibo, eta ezpa, pantailaren baitakoa halaxe bataiatzea erabaki, fetitxe bihurtu, eta guk amen #etahorreladena. Malutak elurretan nola, sare sozialen arrakasta kontzeptuaren sinpletasun eta egokitasunagatik ere badelakoan nago. Hitzek esan egiten dute. Lagun batek dio feminismoaren lehen oztopoa kontzeptua bera dela, eta marxismoa ere inteligenteren bati okurrituko zitzaiola. Hori beste baterako. Itzuli gaitezen sarera.\nAlgoritmo eta big datak seko beldurtzen naute, baina kuriosoa iruditzen zait sare sozialetan kulturgintzak duen presentzia, Twitterren bereziki (eta ez da kasualitatea euskaldunok hitzari lotuen dagoen sarea hautatzea batik bat).\n2010ean CodeSyntaxek abian jarri zuen Umap.eus webgunea. Twitterreko euskal komunitatea (Txioerria) trinkotzea du helburu, Twitterreko erabiltzaile euskaldunak detektatu eta euren mezu jarioa zein hizkuntza erabilera analizatzen du. Hamarkada honetan 70.000 erabiltzaile euskaldun identifikatu dituzte, eta, mezuen joerak aztertuz (joerak hashtag-ak dira, #HauDaJoeraBat), rankingak osatu dira jarraitzaile kopuru, jasotako bertsio eta idatzitako txioen interesa neurtzen duen algoritmo baten bidez #tatxan. Ranking moten artean kulturak ere badu bere atala, eta ba al dakizue nor den kulturan («zinema, musika, literatura, bertsoa, dantza, antzerkia» bezala definitzen du kultura Umapek) arrakastarik gehien duen txiolaria? Ez dizuet nik esango.\nCOVIDaren itxialdiak, joera berriak sustatu baino, lehen zeudenak azeleratu dituela esan da. Ez nago ados. Erritmoa aldatzeak errealitate berriak sortzen ditu edo sortu ditzake. Marrazkiak adibide: Heidi, bere irribarre zabal eta inozentzia, orri ezberdinetan marraztu dezakegu. Ordea, orriak segidan, erritmo bizkorrez, eta abiadura jakin batean pasaz gero, hantxe hasiko da gona gorria ahuntzen atzetik saltoka. Txioerrian ere azelerazio hori, denbora eta txio jasa hori, badagoela uste dut. Teknologia berriek espazio eta denboren mugak gainditu dituzte, eta kultura ezinbestean dago espazio eta denborarekin lotuta. Zerk du garrantzia testuingurutik kanpo?\nInternet moderno delakoa 1989an sortu zen. Inprentak hiru hamarkada behar izan omen zituen 1440. urtean sortu eta kulturgintza goitik behera aldatzen hasteko. Internet komunikazio tresna baino erregistro erreminta bihurtu da. Memoriak arazo izateari utzi dio, eta jada ez da gurea, eta ez da historikoa.\nNeronek harreman eskizofreniko xamarra daukat Twitterrekin: goizeko kafearekin ematen diot lehen begiratua, trenean, paseoan, asperraldietan ere bai, eta, zalaparta baldin badago, hari hori tira. Ez daukat Twitter konturik, ordea. Begira egoten naiz inork ikusi gabe. Behin egin nuen ‘Maialen Akizu’ izeneko kontu bat, zein argazki, zein jarraitu, zein sarrera mezu idatzi ondo pentsatuta #kaixonieuskaldunfeministaezkertiarra. Pare bat egun pasako nituen, baina azkar egin nuen handik ihes. Eta hala ere, hor nago.\nTxioerria, iritzi eta korronteez gain, kultura egin eta eragiten ari da. Adibide nabarmenena, akaso, Chill Mafiarena izango da. Bere eduki, intentzio edo hartzaileen erreakzioetan sartu gabe, izandako zarata eta oihartzuna Twitterren paretak badaudelako, eta Twitterren pareta horiek euskal komunitate bat zedarritzen dutelako, gertatu zen. Agendan Chill Mafiaren kontzertuak ikusi ditut han-hemenka. Beste adibide bat 2017ko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian sortu zen Patxi Bakallo Twitter kontua da. Bere komentario zirtolariek elkarrizketa sortu zuten, eta Txapelketa Nagusiaren parte bihurtu zen fikzio digitala. Hirugarren adibide bat aipatzeko, #zureestiloanmarraztu erronka bururatzen zait. Joseba Larratxe Josevisky marrazkilariak Zakilixut pertsonaia norberak nahieran marraztera animatu zuen Txioerria. Ezustean bertsio andana sareratu zen, marrazkilari-ilustratzaile zein bestelako norbanakoek hartu zuten parte, eta Zakilixuten segidan etorri dira komikietako beste pertsonaia batzuk.\nTwitterren agertokia kulturaren plaza publiko bihurtu da, eta ez dago atzera-bueltarik. Kultura egiteko moduak eta kultura hautemateko moduak aldatzeaz gain, kultura nork egiten duen ere aldatu da. Eta izatea edukitzearekin berdintzen da birtualitate immaterialean: jarraitzaileak eduki behar dira, mezuak, arrakasta. Gorputza ere bai (generoak sareetan duen eragina beste baterako #stopanaidia).\nTwitterreko egonezin eta egonbeharraz hitz egin dit literaturan ari denak, euskarazko egunkari bakarrean dabilenak, politikan bidea egin nahi duenak... Eta asko kezkatzen nau. Era berean, errealitateak Twitterreko kritikotasun, irudimen eta aniztasunaren antza izatea desio dut batzuetan. Eta ez izateak kezkatzen nau. Idoia Torregaraik joan den martxoko etxeko itxialdian idatzitako txio eder honek balio du (h)ego urdineko txoriaz esandakoei bukaera emateko:\nTxori bat pausatu da leiho-ertzean.\nBegira geratu zait.\nOrain ni naiz kaiolan dagoena.


Arrigorriagako Udala - Maskoten ardura\nEguraldi onarekin gogo handiagoa izan ohi dugu udalerriko pasealekuetan eta gune berdeetan ibiltzeko; hori dela eta, Arrigorriagako udalak kanpaina bat egin du gogorarazteko arau batzuk errespetatu behar direla herritarren artean elkarbizitza ona izateko maskotei lotuta.\n“Zure txakurra, zure ardura; Tu mascota es cosa tuya” leloa erabiliz, txakurren jabeei gogorarazi nahi zaie lotuta eraman behar dituztela eremu eta ordu zehatz batzuetan, arraza arriskutsuetakoak lotuta eta muturrekoarekin eraman behar direla, eta beti jaso behar direla haien gorotzak.\nAlde horretatik, gogorarazi da Landarraga, Mendikosolo eta Ollarganeko eremuak ez ezik, orain Arrigorriagak beste eremu bat ere baduela neguaz geroztik Lonbon, udalerriko herritarrek beren maskotak edozein ordutan pasea ditzaten.\nAlkatetzaren dekretua (PDF 96,33KB)\nGuneak eta ordutegiak (PDF 2,98MB)


URRIAK 7, IRABIAKO URTEGIA. - Mintzakide Mendi Taldea\nIkasturteari hasiera emateko,datorren igandean mendira!\nBeraz, atera zauzue mendiko equipoak, prestatu zeure hamarretakoak eta bazkari gozoak eta topa dezagun betiko tokian goizeko bederatzietan puntu puntuan, mesedez.\nIratiko basoa Europako pagadi eta izeidi handienetakoa da, eta kontserbazioaz ari garela, onenen artekoa da. Guztira 17.000 hektarea ditu, eta landarediaren eta faunaren kalitatea eta kontserbazio egoera medio, Nafarroako eremu gomendagarrienetakoa da. Iratiko basoan ibilbide ugari dago, baina interesgarri eta bitxienetakoa Irabiako urtegia inguratzen duena da. Oihanaren bihotzean dago ur gardeneko urtegi eder hori.\nOrdubete inguruz ibili ostean, basetxera daraman zubira helduko gara, eta metro batzuk igaro ostean, Arrazola eta Elurretako Andre Maria lotzen dituen baso pistara ematen du. Hor gaudela, bi aukera ditugu: eskuinetara hartuta, Elurretako Andre Mariara iritsiko gara (joan?etorria 7 km gehiago); ezkerrera hartuta, urtegiaren eskuineko ertza hartuko dugu, eta abiapuntura iritsiko gara. Lehenengo aukera luzeegia izan daiteke, bi orduz baino gehiagoz ibiltzeko asmorik ez badugu. Bigarren aukera hartzen badugu, bidean ordu erdi egin ondoren bidegurutze batera iritsiko gara; Egurgio ibaiaren gaineko zubia zeharkatu, eta ezkerrerantz jarraituko dugu abiapuntura iritsi arte.\nantsoain aranguren artika artikaberria berriobeiti berriozar egin egutegia euskara euskera hitz iruña iruñea iruñerria maitasuna mendi mendia mintzakide nafarroa natura solastu taldea taxoare zolina


Txoritan Mallorcan: zertzeta marmolairea, uroilo urdina, kopetazuri gandorduna, Eleonor belatza, txinbo balearra eta beste — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Eibartik / Txoritan Mallorcan: zertzeta marmolairea, uroilo urdina, kopetazuri gandorduna, Eleonor belatza, txinbo balearra eta beste\nTxoritan Mallorcan: zertzeta marmolairea, uroilo urdina, kopetazuri gandorduna, Eleonor belatza, txinbo balearra eta beste\nAsier Sarasua 2020/09/04 22:30\nTxori-urtea makal samar zihoan izurriteak ipini dizkigun mugengatik, baina abuztuan egun gutxi batzuk igaro ditugu Mallorcan, ezustean, eta une egokia izan da hegaztietaz gozatzeko eta Euskal Herrian gutxitan ikusten ditugun espezie batzuk bertatik bertara behatzeko.\nMallorca ez da uharte handia, baina hegaztientzat nahiko leku aproposa da eta edozein txoribururentzat erakargarria. Ez nuen ezagutzen eta ezusteko polita izan da libratu ahal izan ditudan ordu gutxietan ikusi ahal izan dudana. Behean ipini dut ikusitako espezieen zerrenda osoa eta bisitatutako naturguneak. Espezie azpimarragarrienen arten, ostera, goiburuan aipatu ditudanak sartuko nituzke: Eleonor belatza, zertzeta marmolairea, uroilo urdina, kopetazuri gandorduna eta txinbo balearra.\nEleonor belatza (Falco eleonore) eta txinbo balearra (Sylvia balearica) izan dira espezie berezienak, bizitzan lehenengoz ikusi ditudalako. Lehenengoak oso populazio politak ditu uhartean eta, Euskal Herrian ez bezala, aise eta ondo ikusi daiteke hainbat ingurutan, batez ere kostaldean. Txinbo balearra, berriz, endemikoa da Balear Uharteetan; hau da, ez dago beste inon munduan. Hemengo etze-txinboaren antzekoa da eta kostaldean ikusi ohi da gehienetan.\nUroilo urdina (P. porphyrio), zertzeta marmolairea (Marmaronetta angustirostris) eta kopetazuri gandorduna (Fulica cristata) Europako hegaztirik mehatxatuenen artean daude. Doñanarekin batera, Mallorcako Albufera dute bizileku egokienetako bat. Zertzeta marmolairea, esate baterako, izugarri ondo behatu daiteke Albuferan, espezie arrunt samarra ere bada eta.\n(Hurrengo argazkiak Wikipediakoak dira)\nAzken biak arriskuan dauden espezieak dira, zertzeta marmolairea zein kopetazuri gandorduna, baina Mallorcako albuferan aurkitu dute ugaltzeko tokirik egokienetako bat. Plangintza dago natur parke horretan horien populazioak igotzeko, ahate gorrizta (Netta rufina) eta ahate buruzuriarekin (Oxyura leucocephala) batera. Ahate gorrizta Euskal Herrian ere ikusi daiteke; buruzuriak Espainia erdi-hegoaldean ditu populazio ugarienak eta Mallorcan ezin izan dut ikusi.\nMallorcako naturguneak: Cap Salines, Vall de Bóquer (Tramontana), S'Albufera (Alcudia) eta S'Albufereta (Pollença)\nTxoriak ikusi nahi dituenak hainbat txoko aurkituko ditu Mallorcan. Uharte iparraldea alde batetik bestera zeharkatzen duen Tramontana mendilerroa zoragarria da eta hango labar eta bailaretan ohikoak dira txinbo balearra eta Eleonor belatzak, esate baterako. Vall de Bóquer inguruan, adibidez, edo Cúber urtegi inguru osoan.\nHego-ekialdeko kostaldea, berriz (Salobrar de Campos, Cap de Ses Salines, Cap Blanc, Mondragó...) itsas hegaztiak ikusteko leku ederra da eta baita beste espezie batzuk ere: kutturlio mokolaburra, harkaitz-txolarrea, belatxingak, Eleonor belatza eta beste hainbat.\nS'Albufera (Sa Pobla)\nBaina Mallorcako tokirik esanguratsuena S'Albuferako parkea da. Valentziako Albufera ezagunagoa da txorizaleon artean, baina Mallorcakoa ere leku ederra da eta hegaztientzat berebiziko garrantzia daukana. Muro, Sa Poble, Pollença eta Alcudia bezalako leku turistikoen artean kokatua, hezegune hau oraindik nahiko egoera onean dago eta ehunka hegazti-espezieren bizileku (eta pasabide) da.\n1988an izendatu zuten Parke Natural, Natura 2000 sarean dago, eta Ramsar eta SPA (Hegaztientzat Babes Bereziko Gune) ingurune ere bada. Baleareetako hezegunerik handiena da (1.647 hektarea) eta animalia talde askorentzat oso bizitoki garrantzitsua da (arrainak, odonatuak, lepidopteroak...). Hegaztiei dagokionez, 303 espezie ikusi ahal izan dira bertan, 64 habiagileak dira eta hegazti migratzaileentzat naturgune baliotsua da, izan neguan zein pase-garaian.\nParkeak sarrera bakarra dauka eta baimena eskatu behar da sartu ahal izateko (doakoa, harreragunean eskatzen da, Sa Rocan). Adi, urte-sasoiaren arabera ordutegia murritza izan daiteke (informatzea komeni da) eta harreragunea ez dago parkeko sarreran, aparkalekutik 1.200 metrora baizik, parkearen erdigunean. Hortaz, komeni da joan aurretik informatzea eta denborarekin joatea.\nParkeak azpiegitura eta behatoki egokiak ditu. Sa Rocako harreragune inguruan 3 ibilbide txiki daude (kilometro ingurukoak) eta 6 behatoki, guztiak ere zabalak, erosoak eta ondo seinalizatuta: Sa Roca, Cibollar, Ses Pardes, Gran Canal...\nGainera, parkearen perimetro guztia egin daiteke txirrindulaz (11 km) eta oso interesgarriak dira parkeko bazterretan dauden beste zenbait ingurune, hala nola, Es Forcadet, S'Amarador eta, batez ere, Son Bosc. Azken hori araztegi baten alboan dago eta izugarria izan zen ordu bete eskasean ikusi genuen hegazti multzoa, besteak beste, 18 argioilar, 12 abozeta eta 6 atalar, bertatik bertara.\nAlbufera "handiaren" iparraldean, 6-8 kilometrora, Albufera txikia dago, S'Albufereta. Hedaduraz (eta babes mailaz) txikiagoa, baina hau ere oso interesgarria hegaztiak behatzeko. Izan ere, garai batean ingurune bakarra osatuko zuten biek, baina gizakiak banatu egin ditu urteetan zehar, errepideak eta etxebizitzak eraiki ahala.\nNaturgune hau ere erosoa da bisitatzeko, behatoki gutxi baina egokiak ditu eta hegazti-espezie zerrenda behatu daiteke bertan.\nBukatzeko, hementxe duzue Mallorcan behatutako espezieen zerrenda, eBird aplikazioan kargatu eta bertatik jaitsita. Oraingoan, gainera, euskarazko izenekin, eBird euskaratzea lortu dugu eta! (horri buruz zabalago, hurrengo batean).\nMallorcan behatutako hegazti espezieak\nPaita arrunta - Tadorna tadorna\nAhate mokozabala - Spatula clypeata\nIpar-ahatea - Mareca strepera\nBasahatea - Anas platyrhynchos\nZertzeta marmolairea - Marmaronetta angustirostris\nAhate gorrizta - Netta rufina\nMurgilari arrunta - Aythya ferina\nEper gorria - Alectoris rufa\nFlamenko handia - Phoenicopterus roseus\nTxilinporta txikia - Tachybaptus ruficollis\nMurgil handia - Podiceps cristatus\nHaitz-usoa - Columba livia\nPagausoa - Columba palumbus\nUsapal europarra - Streptopelia turtur\nUsapal turkiarra - Streptopelia decaocto\nSorbeltz arrunta - Apus apus\nUroilanda handia - Rallus aquaticus\nUroilo arrunta - Gallinula chloropus\nKopetazuri arrunta - Fulica atra\nKopetazuri gandorduna - Fulica cristata\nUroilo urdina - Porphyrio porphyrio\nAtalarra - Burhinus oedicnemus\nZankaluzea - Himantopus himantopus\nAbozeta - Recurvirostra avosetta\nHegabera - Vanellus vanellus\nTxirritxo hankabeltza - Charadrius alexandrinus\nTxirritxo txikia - Charadrius dubius\nTxirri arrunta - Calidris alpina\nKuliska txikia - Actitis hypoleucos\nKuliska iluna - Tringa ochropus\nBernagorri iluna - Tringa erythropus\nKuliska zuria - Tringa nebularia\nKuliska pikarta - Tringa glareola\nBernagorri arrunta - Tringa totanus\nAntxeta mokogorria - Chroicocephalus ridibundus\nAudouin kaioa - Ichthyaetus audouinii\nKaio hankahoria - Larus michahellis\nTxenada arrunta - Sterna hirundo\nUbarroi mottoduna - Phalacrocorax aristotelis\nKoartza hauskara - Ardea cinerea\nKoartza gorria - Ardea purpurea\nKoartzatxo txikia - Egretta garzetta\nKoartzatxo itzaina - Bubulcus ibis\nKoartzatxo karramarrozalea - Ardeola ralloides\nBeltzarana - Plegadis falcinellus\nArrano arrantzalea - Pandion haliaetus\nArrano txikia - Hieraaetus pennatus\nZingira-mirotza - Circus aeruginosus\nMiru gorria - Milvus milvus\nArgi-oilarra - Upupa epops\nMartin arrantzalea - Alcedo atthis\nErle-txoria - Merops apiaster\nBelatz gorria - Falco tinnunculus\nEleonor belatza - Falco eleonorae\nAntzandobi kaskagorria - Lanius senator\nErroia - Corvus corax\nKaskabeltz handia - Parus major\nKutturlio mokolaburra - Galerida theklae\nIhi-txoria - Cisticola juncidis\nBenarriz kaskabeltza - Acrocephalus melanopogon\nLezkari karratxina - Acrocephalus arundinaceus\nHaitz-enara - Ptyonoprogne rupestris\nEnara arrunta - Hirundo rustica\nEnara azpizuria - Delichon urbicum\nErrekatxindorra - Cettia cetti\nTxinbo burubeltza - Sylvia melanocephala\nTxinbo balearra - Sylvia balearica\nArabazozo pikarta - Sturnus vulgaris\nZozo arrunta - Turdus merula\nEuli-txori grisa - Muscicapa striata\nUrretxindorra - Luscinia megarhynchos\nHarkaitz-zozo urdina - Monticola solitarius\nPitxartxar burubeltza - Saxicola rubicola\nEtxe-txolarrea - Passer domesticus\nLarre-buztanikara - Motacilla flava\nTxonta arrunta - Fringilla coelebs\nTxorru arrunta - Chloris chloris\nTxoka arrunta - Linaria cannabina\nKardantxiloa - Carduelis carduelis\nTxirriskila arrunta - Serinus serinus\nHesi-berdantza - Emberiza cirlus\nZorionak aukera izanagatik eta, zer esanik ez, aukeraz baliatzeagatik.


128. zk., 2019ko uztailaren 8a, astelehena\nPDF (503 KB - 26 orri.)\nEuskal Autonomia Erkidegoaren Administrazioko sailak sortu, ezabatu eta aldatzen dituen eta horien egitekoak eta jardun-arloak finkatzen dituen Lehendakariaren azaroaren 26ko 24/2016 Dekretuan bildutako xedapenekin bat etorriz, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailari dagozkio, besteak beste, ikus-entzunezkoen arloan garatzen diren arte eta kultura mailako jarduerak sustatu, finkatu edota hedatzeko eskumenak. Eskumen horiek Kultura Sustatzeko Zuzendaritzari esleitzen dizkio apirilaren 11ko 82/2017 Dekretuak, Kultura eta Hizkuntza Politikaren Sailaren egitura organikoa ezartzen duenak.\nOndorio horretarako, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak egokitzat jo du eskura dituen sustatze-bitartekoak erabiltzea. Erabilitako bitartekoen artean, dirulaguntzak emateko deialdi publikoak daude.\nKontuan hartuta ikus-entzunezkoen arloa egungo gizartean gero eta garrantzitsuagoa dela eta haren garapenak Euskal Autonomia Erkidegoko kultura eta ekonomia aberasten dituela, beste deialdi bat egin da, ikus-entzunezkoen sektorean aurkeztutako proiektuetan zentratuko dena. Deialdi honen bidez, ikus-entzunezko lanak ekoiztea sustatuko da (zinemarako fikziozko film luzeak, zinemarako animaziozko film luzeak, sortze-dokumentalak eta film laburrak).\nHalaber, agindu hau Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak onartu duen eta sailaren web-orrian argitaratu den Kultura Sustatzeko Zuzendaritzaren 2018-2020 urteetarako plan estrategikoaren barruan dago sartuta eta 2018rako urteko dirulaguntzen planean ere.\nEuropako Batzordearen 2014ko ekainaren 17ko 651/2014 (EB) Erregelamendua betez, Kategorien araberako Salbuespen Erregelamendu Orokorra izenez ezagutzen dena, zeinaren bidez laguntza-kategoria zehatz batzuk barne-merkatuarekin bateragarriak direla adierazten den, Tratatuaren 107. eta 108. artikuluetan ezarritakoaren arabera; laguntzen erregimen hau Europar Batzordeari jakinarazteko betebeharretik salbuetsita dago barne-merkatuarekin bateragarria baita Tratatuaren 107. artikuluaren 3. zenbakiaren arabera, 651/2014 Erregelamendu horren 54. artikuluaren eta I. kapituluan ezartzen diren baldintzak betetzen baititu.\n1.– Agindu honen xedea 2019ko ekitaldian zehar ikus-entzunezkoen produkzioaren alde dirulaguntzak emateko deialdia egin eta horretarako baldintzak ezartzea da.\n1.– Film luze eta dokumentalen produkziorako modalitate hauei zuzendutako laguntzak, agindu honen II. kapituluan ezartzen diren baldintzetan:\nd) Sortze-dokumental film luzeak produkziorako laguntzak.\n1.– Deialdi honetako laguntzak eskuratu nahi dituztenek modalitate bakoitzean dauden betekizunak bete behar dituzte. Halaber, Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 13. artikuluan ezartzen diren betekizunak bete behar dituzte.\n4.– Agindu honen bidez ematen diren laguntzak jaso ahal izateko, beharrezkoa da zerga eta Gizarte Segurantzarekiko betebeharrak egunean izatea. Baldintza hori betetzea nahitaezkoa izango da onuradun izaten jarraitzeko, eta, hortaz, laguntza emateko unean eta ordainketak egiterakoan egiaztatuko da betetzen dela.\nEskabidea egiteko eta dokumentazioa aurkezteko bide horietako bat erabiliz gero -presentziala edo elektronikoa-, horrek ez du esan nahi bidez aldatu ezin denik prozeduraren ondorengo izapideetan, alegia, edonoiz aldatu daiteke bidea, halaxe jasotzen du-eta Administrazio Elektronikoari buruzko otsailaren 21eko 21/2012 Dekretuak.\n4.– Eskaerak, erantzukizunpeko adierazpenak eta gainerako ereduak bai bide presentziala erabiliz bai bide elektronikoa erabiliz, nola izapidetu behar diren azaltzen dituzten argibideak Administrazio-bulegoan eta euskadi.eus-en honako helbide hauetan daude ikusgai:\nhttps://www.euskadi.eus/dbao /0127205 fikziozko zinemarako film luzeetan.\nHttps://www.euskadi.eus/dbao/1046005 aurrekontu txikiko fikziozko film luzeetan.\nHttps://www.euskadi.eus/dbao/0246005 animaziozko zinemarako film luzeetan.\nHttps://www.euskadi.eus/dbao/0246105 sortze dokumental film luzeetan.\nHttps://www.euskadi.eus/dbao/0246205 film laburretan.\nEskabidearen ondoko izapideak bide elektronikoa erabiliz hemen egin daitezke: http://www.euskadi.eus/nirekarpeta.\n5.– Pertsona eta erakunde eskatzaileek nahi duten hizkuntza ofizialean aurkeztu ahal izango dute eskaera, atxikitako dokumentazioarekin batera. Halaber, pertsona edo erakunde eskatzaileak aukeratzen duen hizkuntza hori erabili ahal izango da prozedura osoan, Euskaren Erabilera Normalizatzeko azaroaren 24ko 10/1982 Oinarrizko Legearen 5.2.a) eta 6.1 artikuluek xedatzen duen moduan.\nAurkeztuko diren dokumentu elektronikoak erabilitako bidea –presentziala edo elektronikoa– edonolakoa dela ere honako ezaugarri hauek izan beharko dituzte:\n7.– Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidea arautzen duen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 28.2 artikuluarekin bat etorriz, interesdunak eskubidea dute ez aurkezteko Administrazio jardulearen esku dauden edo beste edozein Administrazio batek egindakoak diren eskatutako agiriak. Horrela, haien kontsulta eta ateratzea Administrazioak egin ahal izango du, interesdunak aurka egin ezean. Kasu horretan, eskatzaileak aurkeztu beharko ditu.\n8.– Deialdi honen organo kudeatzaileak egiaztatuko ditu, automatikoki, behar hainbat aldiz, dirulaguntza eskatu duten pertsonek zerga betebeharrak eta Gizarte Segurantzarekiko baldintzak betetzen dituztela, eta horretarako ez du pertsona horien oniritzia beharko, halaxe xedatzen du-eta Euskal Autonomia Erkidegoko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuak. Hala ere, eskatzaileak baimen hori berariaz ukatu dezake, baina, kasu honetan, dagozkion egiaztagiriak aurkeztu beharko ditu.\n3.– Balorazio fasean puntuazio onena jasotzen duten proiektuek dirulaguntza guztia jasoko dute, modalitate bakoitzean ezarritako mugak errespetatuta, puntuazio-hurrenkeraren arabera eta modalitate bakoitzari bideratutako diru-zuzkidura osoa agortu arte.\n4.– Laguntza jasotzeko modua duen azken proiektuak oso-osorik dagokiona jasotzerik ez duenean jadanik nahikoa diru-zuzkidurarik ez dagoelako, bakarrik emango zaio dirulaguntza baldin eta, batzordearen iritziz, eman dakiokeen laguntzaren zati horrek bermatzen badu proiektuaren bideragarritasuna.\n8. artikulua.– Balorazio-batzordeak.\n1.– Aurkezten diren eskabideak ebaluatzeko eta baloratzeko, bi balorazio-batzorde eratuko dira:\n3.– Batzordeetako idazkari gisa, hitzarekin baina botorik gabe, Kultura Sustatzeko Zuzendaritzako teknikari bat arituko da, bertako zuzendariak izendaturik. Idazkariari dagokio batzordearen jokabidearen legezkotasun formalaz eta materialaz arduratzea.\n4.– Aldi berean, gai zehatzak aztertzeko balorazio-batzordeen bileretan parte har dezakete bertaratuen gehiengoak onartzen dituen eta jorratu beharreko gaiari buruz jantzita dauden pertsona guztiek, eta hitz egin bai baina botorik ezin izango dute eman.\n5.– Balorazio-batzorde horietarako izendatutako aditu-profesionalek ardurapeko aitorpena aurkeztu beharko dute, honako hauek frogatzeko: Sektore Publikoaren Araubide Juridikoari buruzko urriaren 1eko 40/2015 Legean ezartzen diren abstentziorako arrazoiren batean eroriak ez daudela; eskatzaileek aurkeztutako agiriak proiektuak baloratzeko baino ez direla erabiliko eta hori deialdi honetan ezarritako irizpideekin bat etorriz egin dela; eta, ebazpen-proposamena eman ondoren, espedienteetako agiri guztiak deialdia kudeatzen duen organoari itzuliko zaizkiola.\n6.– Balorazio-batzordeetako kideak izendatzerakoan Gizonen eta Emakumeen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legearen 3.7 artikuluan xedatutakoa beteko da.\n7.– Balorazio-batzordeen behin betiko osaera Kulturako sailburuordearen ebazpenaren bitartez EHAAn argitaratuko da, eratu aurretik interesdunek errefusatzeko duten eskubidea erabil ahal izan dezaten, legez ezarritako zehaztapen eta baldintzetan.\n8.– Batzorde horiek, adostasunez erabakiko dituzte eta Kulturako sailburuordeari aurkeztuko dizkiote onartzeko/ez onartzeko proposamenak, eta laguntza-modalitate bakoitzerako ezarritako esleipen-irizpideetan oinarrituta, dirulaguntzak emateko/ez emateko proposamenak.\n9. artikulua.– Dirulaguntzak elkartzeaz.\nLaguntza publikoen zenbateko osoa ezingo da diruz laguntzeko moduko kostuen % 50 baino gehiago izan, salbu Europar Batasuneko estatukide batek baino gehiagok finantzatutako mugaz haraindiko ekoizpena bada, eta estatukide bat baino gehiagoko ekoizleak baditu. Horrelakoetan, laguntza publikoen zenbateko osoa diruz laguntzeko moduko kostuen % 60 izan daiteke. Bigarren salbuespen bat ikus-entzunezko lan zailak dira, horietan laguntza publikoen zenbateko osoa % 100 izan daiteke. Ikus-entzunezko lan zailtzat honako hauek hartuko dira: film laburrak, jatorrizko bertsioa euskaraz denean edota aurrekontu txikiko film luzeetan (800.000 euro baino gutxiagokoak) zuzendariaren lehenengo edo bigarren obra denean.\nAgindu honetan ezarritako mugei kalterik egin gabe, deialdi honetan aurreikusitako dirulaguntzak eta beste edozein erakunde publikok edo pribatuk emandakoak batera erabil daitezke helburu bererako; betiere, horrek gainfinantzatzea ez badakar. Horrelakorik gertatuz gero, gehienez murritz dakiokeen kopurua murriztuko zaio emandako dirulaguntzaren zenbatekoari.\n1.– Deialdi honetan aurreikusitako dirulaguntzak esleitzeko prozedura Kulturako sailburuordeak ebatziko du, Balorazio-batzordeek egindako proposamena ikusi ondoren.\n3.– Ebazteko epea igarota interesdunari ebazpena jakinarazten ez bazaio, dagokion eskabidea ezetsi egin dela ulertuko da, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko urriaren 1eko 39/2015 Legean ezarritakoaren ondorioetarako. Horrek ez du Administrazioa salbuesten, ordea, ebazpen adierazia emateko duen obligaziotik.\n4.– Nolanahi ere, onuradunei dirulaguntzak eta laguntzak eman eta, hala badagokio, ordaintzeko, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak eta hauen erakunde autonomiadunek ematen dituzten izaera bereko laguntza edo dirulaguntzen arloan hasi eta oraindik ere izapidean den itzultze- edo zehapen-prozedura orok amaituta beharko du. Orobat, eta dagokionean, ezinbestekoa izango da dirulaguntzak itzultzearen ondoriozko obligazioak ordainduta izatea borondatez ordaintzeko epea igarota.\n2.– Izapidetze telematikoaren kasuan, aldiz, Administrazio Elektronikoari buruzko otsailaren 21eko 21/2012 Dekretuan xedaturikoari jarraikiz, jakinarazpena egindakotzat joko da pertsona interesdunak edo, kasuan-kasuan, legezko ordezkariak edo baimenduriko pertsonak jaso duela elektronikoki sinatzen duenean, eta kasu bakoitzean ezarritako epea hark jakinarazpeneko egintza jaso izana elektronikoki sinatzearen biharamunetik aurrera hasiko da zenbatzen. Interesdunari abisatu ahal zaio edozein euskarri elektroniko erabilita jakinarazpena duela helbide elektronikoan. Abisu hori aukerakoa da, eta balio informatiboa baino ez du, eta abisurik ez badago horrek ez du eraginik jakinarazpen zuzentasunean.\nJakinarazitako egintza aipatutako dekretuan aipatzen den helbide elektronikoan interesdunaren edo haren legezko ordezkariaren edo baimendutako pertsonaren esku jartzen denetik hamar egun naturaleko epea igaro eta gero, interesdunak haren edukia eskuratzen ez badu, jakinarazpena ezetsitzat joko da. Horrela, izapidea egindakotzat joko da, eta prozedurak aurrera egingo du, salbu eta ofizioz edo hartzaileak jakinarazita, jakinarazpena ikustea teknikoki edo materialki ezinezkoa izan dela egiaztatzen bada.\nc) Dirulaguntzari eman zaion xede horretarako erabiltzea.\nd) Ogasuna eta Ekonomia Saileko Kontrol Ekonomikoko Bulegoari eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiari dirulaguntzen fiskalizazio-lanetan behar duten informazio guztia ematea.\ne) Diruz lagundutako proiektua deialdirako aurkeztu diren baldintzetan garatzea. Aldaketak idatziz jakinaraziko zaizkio Kulturako sailburuordeari, eta honek jakinarazpena jasotzen duen egunetik hamabost egun balioduneko epea izango du horiek onartu edo gaitzesteko. Epea inolako jakinarazpenik gabe igaroz gero, aurkeztu den aldaketa onartu dela ulertuko da. Inola ere ezingo da aldaketa horien bidez dirulaguntzaren kopurua igo.\ng) Onuradunek konpromisoa hartzen dute diruz lagundutako lanen hasierako kredituei dagozkien informazio, publizitate, sustapen eta izenburu guztietan eta ondorio horretarako erabiltzen den edozein hedabidetan lanak Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren laguntzaz egin direla adierazteko. Halaber, «Basque audiovisual» markaren zabalpena publikoarentzat era irakurgarri batean egingo da.\ni) Ekoizpenaren jatorrizko bertsioa euskaraz denean filmaren emanaldi guztiak Euskal Autonomia Erkidegoko zinema-areto komertzialetan, zine jaialdietan edo ikus-entzunezko jaialdietan hizkuntza horretan izan beharko dira, azpitituluak edozein hizkuntzatan direlarik.\nj) Agindu honetan laguntza-modalitate bakoitzerako ezartzen diren betebehar eta baldintzak betetzea, eta baita Euskal Autonomia Erkidegoko Aurrekontu Orokorren kargurako diren laguntza eta dirulaguntzak jaso ahal izateko ezartzen direnak ere.\nk) Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 14. artikuluan ezarritako betebeharrak.\nLaguntza emateko orduan kontuan izan ziren baldintzetakoren bat aldatu delako –baina helburua beteta–, aldi berean beste edozein entitate publiko eta pribatuk emandako dirulaguntza jasotzea izan badu, dirulaguntzak emateko ebazpena aldatu ahal izango da. Dirulaguntza esleitzeko orduan kontuan hartu den aurrekontuaren justifikazioa % 75 baino txikiagoa baldin bada dirulaguntzaren kopurua gutxituko da proportzionalki. Horretarako, Kulturako sailburuordeak kitapen-ebazpena emango du, eta esleitu diren laguntzen zenbatekoak berregokituko dira bertan.\ne) Dirulaguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 37.1 artikuluaren b, c, d, e, f edota g ataletan aurreikusitakoak.\n2.– Horrelako kasuren bat gertatu dela egiaztatzen bada, azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuan, Euskadiko Ogasun Nagusiaren Antalarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duena, eta abenduaren 17ko 698/1991 Dekretuan, Euskal Autonomia Elkartearen Aurrekontu Orokorren pentzudan ematen diren dirulaguntzen bermeei eta horiek itzultzeari buruzko erregimen orokorra arautzen duena eta horien kudeaketan parte hartzen duten Erakunde Laguntzaileek bete beharreko baldintzak, erregimena eta eginbeharrak ezartzen dituena, aurreikusi bezala eta bertan ezarritakoa bete ondoren, Euskal Herriko Diruzaintza Orokorrari itzuli beharko zaizkio jasotako diru-kopuruak eta legez dagozkien interesak.\nFILM LUZEEN PRODUKZIORAKO DIRULAGUNTZAK\n1.– Ikus-entzunezkoen film luzeen produkziorako laguntzen xedea jarraian zehazten diren ekoizpen-modalitateak izango dira. Laguntza hauei zuzendutako zuzkidura bi milioi ehun mila (2.100.000,00) eurokoa da, modalitate bakoitzean finkatzen denaren arabera banatua.\n3.– Diruz lagunduko diren produkzio-modalitateak honako hauek dira:\na) Zinemarako fikziozko film luzeen produkzioa, kapitulu honetako I. ataleko baldintzetan.\nd) Sortze-dokumental film luzeen produkzioa, IV. ataleko baldintzetan.\n1.– Film luzeen produkziorako laguntzak eskuratzeko honako baldintzak bete behar dira: pertsona fisiko edota juridiko pribatu independenteak izatea, Europar Batasuneko edo Europako Esparru Ekonomikoko estatukideren batean egoitza izatea eta laguntza jasoz gero Euskal Autonomia Erkidegoan egoitza egonkorra izateko konpromisoa hartzea.\n2.– Ekonomia-intereseko Taldeek, betiere sozietatearen helburua ekoizpen jardueretan aritzea bada eta Merkataritza Erregistroan horrela inskribatuta baldin badago, dirulaguntzak jaso ahal izango dituzte produkzio-etxe independenteek bezalaxe. Ekonomia-intereseko Taldea osatzen duten ekoizle ez independenteek ezingo dute kapital sozialaren % 20 baino gehiago eduki produkzio prozesuak irauten duen bitartean. Horrela xedatzen du Zineari buruzko abenduaren 28ko 55/2007 Legearen 4.n) 1.2 artikuluak.\nAgindu honen 26.1.3, 29.1.3, 32.1.3 eta 35.1.3 artikuluetan aurreikusten den eskatzailearen ekonomia-kaudimena eta ibilbidearen balorazioa eskabidearekin batera izendatzen den Ekonomia-intereseko Taldearen kide independenteari buruzkoa izango da.\n3.– Hauek joko dira pertsona pribatu independentetzat: ikus-entzunezkoen komunikazio/zabalkunde zerbitzuak ematen dituen entitate baten edo telebista-kanal pribatu baten titular baten eragin menderatzailearen agindupean ez dauden pertsona fisiko edo juridikoak, baldin eta, aldi berean, beraiek eragin menderatzaile hori inongo kasutan erabiltzen ez badute: ez jabetza arrazoiengatik, ez finantza-partaidetzagatik, ez eta, aldez edo moldez, kasuan-kasuko administrazio- edo kudeaketa-organoen erabakimena baldintzatzeko ahala edukitzeagatik ere.\nDeialdi honen organo kudeatzaileak egiaztatuko du, automatikoki, pertsona edo eskatzaileak baldintza hauek betetzen dituela, eta horretarako ez du pertsona edo entitate horien oniritzia beharko, halaxe xedatzen du-eta Euskal Autonomia Erkidegoko Herriogasuntza Nagusiaren Antolarauei buruzko Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 11ko 1/1997 Legegintzako Dekretuak. Nolanahi ere, eskatzaileak egiaztapena egiteko baimena berariaz ukatu dezake, baina, kasu horretan, dagokion egiaztagiria aurkeztu beharko du.\ne) Gidoiaren jabego intelektualaren eskubideen egiaztatzea eta hala badagokio jatorrizko lanarena; ezin bada hori egiaztatu, eskubideak lagatzeko kontratua egiteko baldintzak hitzartuta daudela ziurtatu.\nj) Zuzendariaren, gidoilariaren eta ekoizlearen historia profesionala.\no) Enpresa-ekoizlearen azken bost urteotako historia profesionala eta datozen bi urteotako ekoizpen-aurreikuspenak, euskadi.eus gunean ezarritako ereduaren arabera.\n19. artikulua.– Kontsiderazio orokorrak laguntzen mugen inguruan.\n1.– Banakako produktoreei dagokienez, ematen den gehieneko laguntzak, gainera, aplikagarriak diren muga hauek izango ditu:\n2.– Koprodukzioei dagokienez, eskatzaileak ikus-entzunezko produkzioaren % 20ko titulartasuna izan beharko du gutxienez.\nEskatzailearen titulartasun-kuotan aldaketarik egonez gero, horren berri eman beharko zaio organo kudeatzaileari, erabakiaren egunetik hamabost eguneko epean.\n3.– Kontu Auditoreen Erregistro Ofizialean inskribatuta dauden auditoreek kreditatuko dituzte film luzearen kostua, produktoreek egindako ekarpenak eta horiek produkzioan duten titulartasunaren kuotak, bai eta 23.b) artikuluan ezartzen den betebeharraren betetzeari buruzkoa egiaztagiria ere, filmaren gastuak berrikusteko kontu-ikuskatze bereziaren bidez. Txosten horretan, auditoreak honako hauek azaldu beharko ditu: bere iritzia enpresa onuradunak egindako inbertsioen inguruan; horien balorazioa eta kontabilizazioa, oro har aplikatzen diren kontabilitate-irizpideetan oinarrituta; eta, azkenik, inbertsioa finantzatzeko onuradunak jaso dituen gainerako laguntza edota dirulaguntzei buruzko berariazko iritzia. Kontu-ikuskatzeak zehaztu beharko du, partiden araberako banakatzearen bidez, zein gastu-maila dagokien Euskadin helbidea edo egoitza egonkorra duten pertsona fisiko edo juridikoek egindako lanei. Filmaren kostua aitortzea eta ekoizlearen inbertsioa arautzen duen abenduaren 18ko ECD/2784/2015 Aginduaren 2. artikuluan aurreikusten den eran dira film luzearen ekoizpen-kostuak diruz laguntzeko modukoak.\n1.– Laguntza eman dela jakinarazten denetik, produkzio-etxe onuradunek gehienez ere sei hilabeteko epea izango dute proiektuari dagozkion honako agiriak aurkezteko, bide presentziala zein bide elektronikoa erabiliz pertsona fisikoen kasuan, eta bide elektronikoa erabiliz pertsona juridikoak direnean, honako gune honetan https:// www.euskadi.eus/nirekarpeta.\n– Pertsonal artistikoarekin (aktore nagusiak) eta teknikariekin (zuzendariak eta talde-buruak) sinatutako kontratuak.\n– Beste laguntza edota dirulaguntza batzuk lortu diren edo ez diren adierazten duen ardurapeko aitorpena.\n– Onuradunak finantzaketa-planean bildutako fondo propioak benetan badaudela, banku-abal baten bitartez bermatuta edo elkarrekiko berme-baltzu batek abala emanda.\n– Filma finantzatzeko onuradunak jasotako bestelako laguntza edo dirulaguntzen egiaztapena.\n3.– 1. apartatuan adierazitako agiriak aurkezten ez badira, Kulturako sailburuordearen ebazpenaren bidez zera aginduko da: proiektu horretarako oraindik ordaintzeke dagoen zuzkidura balorazio-batzordeak hautatutako proiektuen zerrendako hurrengoari esleitzeko, itzulketa-prozeduraren ondoren.\n21. artikulua.– Laguntza jasotzen duen produkzioa egiteko epea.\nZuzendaritza kudeatzaileak Ogasuna eta Ekonomia Sailean izapidetuko du laguntzen ordainketa; izapidetzea honela egingo da:\nb) % 45, proiektuaren behin betiko agiriak, 20. artikuluan deskribatzen direnak, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailean jasotzen direnean, beti 2020ko urtarrilaren 1etik aurrera.\nc) % 15, filmatzen amaitu denaren komunikazioa jasotzean, edota story board-a amaitu denaren komunikazioa jasotzean animaziozko film luzeen kasuan eta beti 2021eko urtarrilaren 1etik aurrera.\nd) Gainerako kopurua (% 20), honako agiriak jasotzean eta beti 2022ko urtarrilaren 1etik aurrera, baina urte horretako azaroaren 30 baino lehenago:\n– Euskadiko Filmategia Fundazioaren ziurtagiria, filmaren kopia utzi dela egiaztatzen duena, 23. artikuluko e) apartatuan adierazi bezala.\nAgiri horiek aurkeztuko dira bide presentziala erabiliz zein bide elektronikoa pertsona fisikoak direnean, eta bide elektronikoa erabiliz soilik pertsona juridikoak direnean, https:// www.euskadi.eus/nirekarpeta gunean.\ne) Euskadiko Filmategia Fundazioan laborategiko filmaren kopia berri bat utzi dela frogatzen duen egiaztapena, inolako akatsik ez duena, zinema-aretoetako estreinaldiko emanaldi eta formatuan eta jatorrizko bertsioan; horrekin batera, ekoizpenaren kopia bat Betacam Digital-ean, lanaren estreinatutako bertsio komertzialen DVD bana, elkarrizketen zerrenda jatorrizko bertsioan eta bikoiztutako hizkuntzetan, sei gida, sei horma-iirudi eta sei argazki, eta, azkenik, Euskal Herriko film-ondarea kontserbatzeari eta zabaltzeari begira interesgarria izan litekeen beste edozein sustapen-dokumentazio, inola ere erabilera komertziala izango ez duena.\ng) Aurrekontu txikiko zinemarako diren fikziozko film luzeei dagokionez filmaren kostua 500.000 euroko gehiengo mugari eustea. Muga hori gainditzekotan, laguntzaren kopurua gutxitzeari ekingo zaio ekoizpenaren kostuaren % 20ko mugara iritsi arte, betiere jasotako dirulaguntzak portzentaje hori gainditzen badu.\nFIKZIOZKO FILM LUZEEN PRODUKZIORAKO LAGUNTZAK\nLaguntzen modalitate honetan, 27. artikuluaren 1. atalean ezartzen diren baldintzak betetzen ez dituzten edozein hizkuntzatako zinemarako fikziozko film luzeak egitea bultzatuko da.\n1.– Laguntza-modalitate honetara zuzendutako kopurua guztira miloi bat eta hirurogei mila (1.060.000,00) eurokoa da.\nBalorazio-batzordeak jasotako eskabideak aztertuko ditu, eta jarraian aipatzen den baremoaren arabera ondoren zehazten diren alderdiak ebaluatuko ditu:\n1.– Lehenengo fasea: produkzio-proiektuaren balorazioa (75 puntu):\n1.1.– Proiektuaren finantzaketa: 25 punturaino. Errealizaziorako guztizko aurrekontuari dagokionez proiektuak dituen finantzaketa-baliabideen ehunekoaren arabera esleituko dira. Baliabide hauen ingurukoak frogatze aldera, honako hauek aurkeztuko dira: laguntza edo dirulaguntzak jasotzeko eskubidearen egiaztagiriak, hirugarrenekin sinatu diren ustiapen-kontratuak (eskubideen lagapen-kontratuak, produkzio- eta banaketa-kontratuak...), baliabide propioak banku-abal baten bitartez bermatuta edo elkarrekiko berme-baltzu batek abala emanda eta kapitalizazioak film luzearen aurrekontuaren % 15eko mugarekin. Koprodukzio-kontratuetan, laguntzak jasotzeko eskubidearen egiaztagiriak erantsi beharko dira, bai eta ustiapen-kontratuak edo koproduktoreen banku-egiaztagiriak ere. Puntuak proportzionalki esleituko dira, finantzaketa-ehuneko altuena duen eskatzaileak puntu gehien izango dituela kontuan hartuta, betiere finantzaketaren % 60ko mugarekin.\n1.3.– Eskatzailearen ekonomia-kaudimena eta haren ibilbidea eta beraren taldearena: 5 punturaino, honako irizpide hauen arabera emandakoak: egindako eta estreinatutako film luzeen kopurua, zinemaldietan izandako hautaketa eta sariak, enpresaren antzinatasuna, finantza-erakundeen txostena eta azken hiru urteetako Gizarte Segurantzako kotizazioaren bolumena.\n1.5.– Euskadin egindako gastua: 5 punturaino. Euskadin egoitza duten pertsona edo enpresek eskaintzen dituzten sormenezko baliabideak eta baliabide artistiko eta teknikoak kontratatzean egiten den inbertsioaren ehunekoa kontuan hartuta esleituko dira; ehuneko hori aurrekontuaren % 32 edo hortik gorakoa izango da, eta koprodukzioa denean koprodukzioaren parte-hartzearen % 32 edo hortik gorakoa izango da. Inbertsioaren ehunekoa aurrekontuaren % 50etik gorakoa denean puntu gehien lortuko ditu.\n1.7.– Emakumearen parte-hartzea: 5 punturaino, honako irizpideen arabera emango direnak: zuzendaritza lanetan: puntu bat; gidoilaritza lanetan: puntu bat; ekoizle exekutibo lanetan: puntu bat; argazki zuzendaritza lanetan: puntu bat; musikaren konposizio lanetan: puntu bat. Emakumearen parte-hartzea esklusiboa denean soilik puntuatuko du.\nLehenengo fase honetan gutxienez 35 puntura iristen ez direnak, deialditik kanpo geratuko dira, eta ez dira bigarren fasean baloratuko.\n2.1.– Garatu beharreko gidoiaren kalitatea, originaltasuna eta bideragarritasuna, gehienez 30 punturaino. honako irizpideen arabera emandakoak: kalitatea 10 puntu, originaltasuna 10 puntu eta bideragarritasuna 10 puntu.\n2.2.– Balio artistikoko ekimena ote den, gehienez 10 punturaino.\n2.3.– Zuzendariaren, gidoilariaren eta ekoizle exekutiboaren historia profesionala, gehienez 10 punturaino.\n1.– Laguntzen modalitate honetan, zinemarako fikziozko film luzeak egitea bultzatuko da betiere aurrekontua 500.000 eurokoa baino txikiagoa baldin bada eta honako baldintzetako bat betetzen badu:\n1.– Laguntza-modalitate honetara zuzendutako kopurua guztira hirurehun mila (300.000,00) eurokoa da.\n2.– Edonola ere, xede bererako deialdi honen babesean eman daitezkeen laguntzen kopuruak ezingo ditu ehun eta berrogeita hamar mila (150.000,00) euro gainditu.\n1.– Lehenengo fasea: produkzio-proiektuaren balorazioa (50 puntu):\n1.1.– Proiektuaren finantzaketa: 10 punturaino. Errealizaziorako guztizko aurrekontuari dagokionez proiektuak dituen finantzaketa-baliabideen ehunekoaren arabera esleituko dira. Baliabide hauen ingurukoak frogatze aldera, honako hauek aurkeztuko dira: laguntza edo dirulaguntzak jasotzeko eskubidearen egiaztagiriak, hirugarrenekin sinatu diren ustiapen-kontratuak (eskubideen lagapen-kontratuak, produkzio- eta banaketa-kontratuak...), baliabide propioak banku-abal baten bitartez bermatuta edo elkarrekiko berme-baltzu batek abala emanda eta kapitalizazioak film luzearen aurrekontuaren % 15eko mugarekin. Koprodukzio-kontratuetan, laguntzak jasotzeko eskubidearen egiaztagiriak erantsi beharko dira, bai eta ustiapen-kontratuak edo koproduktoreen banku-egiaztagiriak ere. Puntuak proportzionalki esleituko dira, finantzaketa-ehuneko altuena duen eskatzaileak puntu gehien izango dituela kontuan hartuta, betiere finantzaketaren % 60ko mugarekin.\n1.2.– Eskatzailearen ekonomia-kaudimena eta haren ibilbidea eta beraren taldearena: 2 punturaino, honako irizpide hauen arabera emandakoak: egindako eta estreinatutako film luzeen kopurua, zinemaldietan izandako hautaketa eta sariak, enpresaren antzinatasuna, finantza-erakundeen txostena eta azken hiru urteetako Gizarte Segurantzako kotizazioaren bolumena.\n1.3.– Filmaketa Euskadin egitea: 8 punturaino. Hauek esleitzeko, guztira filmaketak iraungo duen denboratik Euskadin filmatzen diren egunak hartuko dira kontuan. Dena den, filmaketa edonon eginda ere, eskatzaileak produkzio aurrekontuaren % 50era arte gastatu ahalko du Euskal Autonomia Erkidegoaren lurraldetik kanpo.\n1.4.– Euskadin egindako gastua: 5 punturaino. Euskadin egoitza duten pertsona edo enpresek eskaintzen dituzten sormenezko baliabideak eta baliabide artistiko eta teknikoak kontratatzean egiten den inbertsioaren ehunekoa kontuan hartuta esleituko dira; ehuneko hori aurrekontuaren % 32 edo hortik gorakoa izango da, eta koprodukzioa denean koprodukzioaren parte-hartzearen % 32 edo hortik gorakoa izango da. Inbertsioaren ehunekoa aurrekontuaren % 50etik gorakoa denean puntu gehien lortuko ditu.\n1.5.– Euskadiko talde tekniko eta artistikoen parte-hartzea: 15 punturaino. HONAKO irizpideen arabera emandakoak: zuzendaria: 3 puntu, gidoilaria: 2 puntu, argazki zuzendaria: puntu bat, musikaren egilea: puntu bat, ekoizle exekutiboa: puntu bat, ekoizle zuzendaria: puntu bat, zuzendari-laguntzailea: puntu bat, zuzendari artistikoa: puntu bat, muntatzailea: puntu bat, aktore nagusiak: 2 puntu, bigarren mailako aktoreak: puntu bat.\n1.6.– Emakumearen parte-hartzea: 5 punturaino, honako irizpideen arabera emango direnak: zuzendaritza lanetan: puntu bat; gidoilaritza lanetan: puntu bat; ekoizle exekutibo lanetan: puntu bat; argazki zuzendaritza lanetan: puntu bat; musikaren konposizio lanetan: puntu bat. Emakumearen parte-hartzea esklusiboa denean soilik puntuatuko du.\n1.7.– Proiektuaren ibilbidea: 5 punturaino, honako irizpideen arabera emandakoak: Eusko Jaurlaritzaren aurreko deialdiko honako modalitateetako batean dirulaguntzaren bat lortu izan badu: gidoien sorkuntza edota proiektuen garapena, hiru puntu. Kontuan izateko dirulaguntza horiek burututa eta behar bezala justifikatuta egon beharko dute, deialdiari dagokion araudiaren arabera. Koprodukzio- edo garapen-foroetan parte hartzea, 2 puntu.\nLehenengo fase honetan gutxienez 20 puntura iristen ez direnak, deialditik kanpo geratuko dira, eta ez dira bigarren fasean baloratuko.\n2.– Bigarren fasea: proiektuaren balio artistiko eta kulturala (100 puntu):\n2.1.– Garatu beharreko gidoiaren kalitatea, originaltasuna eta bideragarritasuna, gehienez 55 punturaino. Honako irizpideen arabera emandakoak: kalitatea 20 puntu, originaltasuna 20 puntu eta bideragarritasuna 15 puntu.\n2.4.– Proposamenaren izaera berritzailea, gehienez 20 punturaino.\n2.5.– Banaketa eta marketing estrategia, gehienez 5 punturaino.\nBigarren balorazio-fase honetan gutxienez 40 puntura iristen ez diren eskabideak ez dira kontuan hartuko, ez proposamen gisa, ezta ordezko gisa ere.\nFILM LUZEEN PRODUKZIORAKO LAGUNTZAK\n31. artikulua.– Laguntzen muga.\n1.– Lehenengo fasea.– Produkzio-proiektuaren balorazioa (75 puntu):\n1.5.– Euskadin egindako: 5 punturaino. Euskadin egoitza duten pertsona edo enpresek eskaintzen dituzten sormenezko baliabideak eta baliabide artistiko eta teknikoak kontratatzean egiten den inbertsioaren ehunekoa kontuan hartuta esleituko dira; ehuneko hori aurrekontuaren % 32 edo hortik gorakoa izango da, edo koprodukzioa denean koprodukzioaren parte-hartzearen % 32 edo hortik gorakoa izango da. Inbertsioaren ehunekoa aurrekontuaren % 50etik gorakoa denean puntu gehien lortuko ditu.\n1.6.– Euskadiko talde tekniko eta artistikoen parte-hartzea: 15 punturaino. Honako irizpideen arabera emandakoak: Zuzendaria: 3 puntu; gidoilaria: 2 puntu; argazki zuzendaria: puntu bat; musikaren egilea: puntu bat; ekoizle exekutiboa: puntu bat; animazio zuzendaria: 2 puntu, hondo-diseinatzailea: puntu bat, produkzio zuzendaria: puntu bat, zuzendari artistikoa: puntu bat, muntatzailea: puntu bat, bikoizketa-aktoreak: puntu bat.\nLehenengo fase honetan gutxienez 35 puntura iristen ez diren eskabideak kanpo geratuko dira, eta ez dira bigarren fasean baloratuko.\n2.3.– Zuzendariaren, gidoilariaren eta ekoizle exekutiboaren historia profesionala, gehienez 15 punturaino.\n2.4.– Banaketa eta marketin estrategia, gehienez 15 punturaino.\nSORTZE-DOKUMENTAL FILM LUZEEN PRODUKZIORAKO LAGUNTZAK\nOndorio honetarako, honako hauek izango dira sortze-dokumental film luzeak: errealitatetik hartutako gaia duten proiektuak; lanak originala izan behar du, eta gai zehatz bati buruzko ikerketa edo azterlana, gutxienez merkataritzako ordubeteko iraupena dutenak eta zinema edota telebistarako direnak.\n35. artikulua.– Balorazio eta hautapen irizpideak.\n1.1.– Proiektuaren finantzaketa: 30 punturaino. Errealizaziorako guztizko aurrekontuari dagokionez proiektuak dituen finantzaketa-baliabideen ehunekoaren arabera esleituko dira. Baliabide hauen ingurukoak frogatze aldera, honako hauek aurkeztuko dira: laguntza edo dirulaguntzak jasotzeko eskubidearen egiaztagiriak, hirugarrenekin sinatu diren ustiapen-kontratuak (eskubideen lagapen-kontratuak, produkzio- eta banaketa-kontratuak...), baliabide propioak banku-abal baten bitartez bermatuta edo elkarrekiko berme-baltzu batek abala emanda eta kapitalizazioak film luzearen aurrekontuaren % 15 mugarekin. Koprodukzio-kontratuetan, laguntzak jasotzeko eskubidearen egiaztagiriak erantsi beharko dira, bai eta ustiapen-kontratuak edo koproduktoreen banku-egiaztagiriak ere. Puntuak proportzionalki esleituko dira, finantzaketa-ehuneko altuena duen eskatzaileak puntu gehien izango dituela kontuan hartuta, betiere finantzaketaren % 60ko mugarekin.\n1.6.– Euskadiko talde tekniko eta artistikoen parte-hartzea: 10 punturaino. honako irizpideen arabera emandakoak: zuzendaria: 2 puntu; gidoilaria: puntu bat; argazki zuzendaria: puntu bat; musikaren egilea: puntu bat; ekoizle exekutiboa: puntu bat; ekoizle zuzendaria: puntu bat; muntatzailea: puntu bat; soinu-burua: puntu bat; zuzendariaren laguntzailea: 0,5 puntu; dokumentalista: 0,5 puntu.\n1.8.– Proiektuaren ibilbidea: 5 punturaino, honako irizpideen arabera emandakoak: Eusko Jaurlaritzaren aurreko deialdiko honako modalitateetako batean dirulaguntzaren bat lortu izan badu: gidoien sorkuntza edota proiektuen garapena. Kontuan izateko dirulaguntza horiek burututa eta behar bezala justifikatuta egon beharko dute, deialdiari dagokion araudiaren arabera, 3 puntu; eta koprodukzio- edo garapen-foroetan parte hartzea, 2 puntu.\nLehenengo fase honetako balorazioan gutxienez 35 puntura iristen ez diren eskabideak deialditik kanpo geratuko dira, eta ez dira bigarren fasean baloratuko.\n2.3 Zuzendariaren, gidoilariaren eta ekoizle exekutiboaren historia profesionala, gehienez 15 punturaino.\nFilm laburren produkziorako laguntzak eskuratzeko honako baldintzak bete behar dira: pertsona fisiko edota juridiko pribatu independenteak izatea, Europar Batasuneko edo Europako Esparru Ekonomikoko estatukideren batean egoitza izatea eta laguntza jasoz gero Euskal Autonomia Erkidegoan egoitza egonkorra izateko konpromisoa hartzea.\n3.– Laguntza koprodukzio baterako denean, koprodukzio-kontratuaren kopia konpultsatua ekarriko da, eta eskatzaileak emaitzazko ikus-entzunezko produkzioan gutxienez % 20ko partaidetza izan beharko du. Produkzio bat 17. artikuluaren arabera onuradun gerta daitekeen enpresa batek baino gehiagok koproduzitzen badute, enpresa bakoitzak izan duen partaidetza batu eta hori hartuko da kontuan.\n4.– Filmaren kostua aitortzea eta ekoizlearen inbertsioa arautzen duen abenduaren 18ko ECD/2784/2015 Aginduaren 2. artikuluan aurreikusten den eran dira film luzearen ekoizpen-kostuak diruz laguntzeko modukoak.\nEskabideak aurkezteko argibideak bide presentziala zein elektronikoa erabiliz eta gainerako eredu guztiak eskuragarri daude bai administrazio-bulegoetan bai egoitza elektroniko honetan ere: https://www.euskadi.eus/dbao/0246205\nGutxienez dirulaguntzen agindua argitaratu baino urtebete lehenagotik Euskal Autonomia Erkidegoan bizi dela ziurtatzen duen errolda-ziurtagiria, eskatzailea pertsona fisikoa baldin bada\ni) Zuzendariaren, gidoilariaren eta ekoizlearen historia profesionala.\nb) Produkzio-proiektuaren balorazioa (% 30). Bereziki honako hauek izango dira kontuan:\n– inplikatzen diren enpresa- eta giza-baliabideak (% 10): produkzio-etxe, zuzendari eta gidoilariaren curriculuma. Produkzio-etxeen, zuzendarien eta gidoilarien historian, aurretik egindako lanak kontuan hartuko dira, eta egindako proiektuak ez ezik, jendaurrean izandako eragina eta balorazioa eta komunikabide espezializatuetan agertzen diren kritikak baloratuko dira.\nf) Emakumearen parte-hartzea zuzendaritza, gidoilaritza, ekoizle exekutibo, argazki zuzendaritza edota musika konposizio lanetan (% 5).\n41. artikulua.– Film laburra egiteko epea.\nOnuradunak 2020ko abenduaren 31 arte izango du deialdi honetan ezartzen diren betebeharrak betetzeko.\n2.– % 30, produkzio-etxeak filmaketa hasi dela egiaztatzen duenean eta beti 2020ko urtarrilaren 1etik aurrera.\n3.– Gainerako kopurua (% 20) ere 2020ko urtarrilaren 1etik aurrera, honako agiriak jaso eta gehienez hamabost egunera:\n1.– Agindu honen 13. artikuluan adierazitako betebeharrei kalterik egin gabe, produkzio-etxe onuradunak honako betebehar hauek izango ditu:\nb) Kultura Sustatzeko Zuzendaritzari filmaketaren hasierako eta bukaerako datak jakinaraztea; lehena, hasi baino gutxienez 10 egun aurretik, eta bigarrena, amaitu eta gehienez 20 egun ondoren.\nLehenengoa.– Agindu honetan zehazten diren modalitateen zuzkiduren kopuruak igo daitezke, eskatutako dirulaguntzen zenbateko osoa kontuan hartuta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailaren beste programa batzuk gauzatutakoan aurrekontuan agortu gabe gera daitezkeen diru-baliabideen arabera; dirulaguntzei buruzko erabakia hartu aurretik egin beharko da hori. Hala gertatuz gero, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian emango da horren berri Kulturako sailburuordearen ebazpenaren bitartez.\nHelburua: 2019. urteko ikus-entzunezkoen ekoizpenerako prozesuak garatzeko dirulaguntzak kudeatzea.\nInformazio gehigarria: web helbide hauetan aurkitu ahal izango duzu datu pertsonalen babesari buruzko informazioa gehiago:\nLehenengoa.– Agindu honen aurka, aukerako berraztertzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango zaio Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuari hilabeteko epean, argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, edo bestela administrazioarekiko auzi-errekurtsoa Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko jurisdikzio horretako salan bi hileko epean, argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.\nBigarrena.– Agindu honek Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean sortuko ditu ondorioak.\nVitoria-Gasteiz, 2019ko ekainaren 25a.


KIROL ESKIROL: Gaurkoan piraguaren mundura hurbildu gara - Arrosa\nKirol Eskirol 2021/10/22\nKirolaren lubakia dugu KIROL ESKIROL, Bilbo Hiria irratiaren uhinetan. Gaurkoan piragua mundua aztertu dugu, eta bidaian lagun izan ditugu Ander Elosegi eta Maialen Chourraut olinpiar kirolari handiak. Estudioko tertuliara Mikel Bengoetxea hurbildu zaigu, Plentziako piragua elkartearen ordezkari. Notizietarako tarterik ezin ezkutatu, eta Victor Beaskoetxea lagunak pilotaren kronika ekarri dugu (frontoi+furgol).\nThe post KIROL ESKIROL: Gaurkoan piraguaren mundura hurbildu gara first appeared on Bilbo Hiria irratia.


Euskarazko murgiltze ereduaren aldeko kanpaina bateratua Lizarraldean |\n← Euskara Martxa Mendigorrian larunbatean; bihar azken eguna bazkari txartela hartzeko\nBuah Txabal! eta Bertso-afaria; argazki galeriak eta arrakastarako gako posibleak →\nEuskarazko murgiltze ereduaren aldeko kanpaina bateratua Lizarraldean\nPosted on 2014/02/25\tby lizarbeibar\n(eragile ezberdinetako kideak kanpaina lantzen)\nLizarraldeko hainbat eragilek bat egin dugu aurten ere D ereduaren aldeko kanpaina bateratua egiteko asmoz. Horrela, Garean eta Irriherri euskara elkarteak, Ikastola, Remontival eta Institutuko ordezkariak eta euskaltegia aritu gara euskarazko murgiltze ereduaren aurre-matrikulazioa sustatze aldera. Guztiok gutxieneko komun batzuen inguruan elkartu garelakoan nago:\n(1) Haurrak euskarazko murgiltze ereduetan izena ematea nagusiki Ikastetxeen ardura bada ere euskalgintzak ere bere ekarpena egin dezake (2) Norberaren ikastetxearen dohainak zabaltzea eta euskarazko murgiltze eredua sustatzea elkar uztargarriak eta beharrezkoak dira (3) Elkartzeak bozgorailu ozenagoa edo, bederen, beste ahots bat ematen digu (4) Batasun irudiak euskararen sustatzea laguntzen du.\nOndoko lerrootan honen argazki-kronika txikia topatuko duzue.\nOtsailaren 5ean Gareanek ekarritako pailazoek mila ikusle\nbaino gehiago erakarri zuten\nOtsailaren 8rako hiru guraso elkarrizketatu genituen\neta egunkarian argitaratu\nOtsailaren 14an agerraldi bateratua egin genuen Kultur Etxean\neta aldez aurretik dena prestatzeko bilerak egin genituen\nBestetik bi iritzi artikulu argitaratu ziren. Lehena otsailaren 13an,\n“Zer da murgiltze eredu bat?” eta bestea otsailaren 15ean zeharka euskaldun izatearen aldeko kontzientzia soziala jorratzen zuena.\nBitartean ikastetxeak ere haien berezko kanpainak burutzen aritu dira\nNafarroako bestelako eragileek egindako bideoei ere zabalpena eman zaie, NIZE eta Toki Administrazioko Euskara Zerbitzuenak kasu:\nUrte luze hauetako esperientziak erakutsi digunez, murgiltze sistema dugu modurik eraginkorrena ama hizkuntza ez den bertze hizkuntza bat ikasteko. Eredu honek eskatzen du eskola orduen %80 inguru hizkuntza berrian izatea, ordu kopuru txikiagoak ez baitu bermatzen hizkuntza hori menperatuko denik.\nGainera irakasleriaren prestakuntza egokia behar du: hiztun natiboak eta C1 edo EGA mailako titulazioa dutenak. Bi baldintza hauek ezinbestekoak dira irakasgaien edukien transmisio egokia eta aldi berean murgiltze ereduko hizkuntza menperatzeko.\nBertzalde, euskarazko murgiltze ereduak bi hizkuntza menperatzea bermatzen du: euskara eta gaztelania, azken honen ezagutza ez du kaltetzen, areagotzen baizik, eskolako edukiak ama hizkuntzan automatikoki integratzen baitira. Horrekin batera, ikasleek abantaila linguistiko eta kognitiboak lortu ohi dituzte beste hizkuntza batzuk ikasteko. Ondorioz, ingelesean edota bertze hizkuntza batzuetan ere maila ona erdietsiko dute; modu errazagoan, gainera.\nKanpo ebaluazio eta frogek, bertakoek zein nazioartekoek, goian aipatutakoa baieztatzen dute, emaitza onak lortzen baitituzte euskarazko ereduan matrikulaturiko ikasleek.\nMurgiltze ereduak baino ez du bermatzen bertako kultura bere osotasunean bereganatzea, gure sustraiei, gure lurraldeari loturiko kultura. Gaztelaniak eta euskarak biak ala biak izan dira gure munduari forma eman diotenak.\nHizkuntza gehiago jakiteak, gainera, hainbat abantaila ekarriko dizkio ikasleari etorkizunean, lan munduko ateak irekitzen lagunduko baitio. Euskararen gainbalioa areagotzen doa, horren froga dira euskarazko kalitatezko zerbitzuak eskaintzeagatik ziurtagiriak lortzen dituzten enpresen ugaritzea.\nNazioartean ere euskarak ateak irekitzen ditu, globalizazio eta homogeneizatze garai honetan euskarak berezi eta interesgarri egiten gaitu, eta bertze herrialde batzuetara emigratu behar izatekotan, hizkuntza honek erro sendoak izaten lagunduko digu.\nHonetan guztian, Lizarrak badu abantaila bat: murgiltze-ereduan ikasteko aukera anitza. Izan ere, ikastetxe ezberdinek eskaintzen digute aukera hau. Hori dela eta, garrantzitsua eta interesgarria da ikastetxe hauetara hurbildu eta gauzak nola burutzen diren bertan ikustea.\nSinatzaileak: Garean, Lizarra Ikastola, Remontival IPko D eredua, Beinat Etxepare AEK euskaltegia, Lizarrako eta Izarbeibarko Mintzakide, Irriherri, Lizarrako EHE, Gure Hizkuntza elkartea, Pinupe gaztetxea


Jordi Sierra i Fabra saria | Larramendi Ikastola\nJordi Sierra i Fabra saria\nkomunikazioa sortuta - 2022/23/02\nSare Cadaval Fleming ikasleak Jordi Sierra i Fabra saria irabazi du: "Jordi Sierrak, telefonoaren beste aldetik, saria irabazi nuela esan zidanean, ezin nuen sinetsi"\nHilabete luzez jardun du lanean Sare Cadaval Flemingek (Mungia, 2007) `El canto del abismo´ eleberria idazten. Gazteentzako Jordi Sierra i Fabra literatura sarira aurkeztu zuen lana, eta pasa den astean jakinarazi zioten 17.aldiko irabazlea dela.\nZorionak Sare! Nola jaso duzu albistea?\nEskerrik asko. Pasa den asteazkenean eman zidaten berria. Eskolaz kanpoko ekintza batean nengoen, eta irakasleak kanpora irtetzeko eskatu zidan. Gurasoak ikusi nituenean, txarrena pentsatu nuen. Nire sakeleko telefonoa eskainiz, nirekin hitz egin nahi zuen norbait zegoela esan zidaten. Ez nuen ezer ulertzen. Sakelekoa hartzerakoan, gizon baten ahotsa entzun nuen, eta hau esan zidan: "Soy Jordi Sierra i Fabra. Te llamo para decirte que estoy reunido con el jurado del concurso, y que, por unanimidad, eres la ganadora de esta edición". Zer esan ez nekiela geratu nintzen; ez nuen espero. Epaile guztiekin hitz egiteko aukera izan nuen momentu hartan, eta nire lana saritzearen arrazoiak azaldu zizkidaten: "Trepidante fantasía épica con un mundo muy original y unos personajes sólidos y bien construidos".\n"Saria irabazten duen lehen euskalduna izan naiz, gazteena eta aho batez erabakitako lehen lana izan da nirea."\nNola animatu zinen aurkeztera?\nNire nebaren lagun baten aita idazlea da (Larramendiko gurasoa), SM editorialarekin liburu bat argitaratu du. Aitak behin baino gehiagotan komentatu dio idaztea asko gustatzen zaidala, eta nire lanen bat bidaltzeko eskatu zidan. Eleberri honen lehenengo kapitulua bidali nion. Oso ondo zegoela esan zidan, eta nire lanen bat publikatzea gustatuko litzaidakela esan nion. Lehiaketetara aurkeztea gomendatu zidan, Jordi Sierra i Fabra lehiaketaren berri emanez. Eta horrela animatu nintzen.\nEpaimahaiak esan du fantasia epiko bizia, oso mundu originala eta pertsonaia sendo eta ondo eraikiak dituen eleberria dela. Zertan oinarritu zara? Gustuko duzun idazleren batean akaso?\nZientzia fikziozko eta fantasiazko liburu asko irakurtzen ditut, baina inguratzen nauenetik inspiratzen naiz gehien bat. Munduak sortzeko inguruan ditudan paisaiak hartzen ditut oinarritzat. Pertsonaien kasuan, zutaz asko usten duzu liburuan. Gero eta gehiago ari naiz konturatzen bi pertsonaia nagusienak nire oso antzekoak direla. Pertsonalitate propioa dute baina nigandik eta hurbileko jendearengandik hartzen ditut ezaugarriak. Ezaugarri txikiek egiten dituzte pertsonaiak erakargarri. Detaile txiki horiek dira pertsonok ere berezi egiten gaituena. Horrek egiten du pertsonaia bat gustatzea eta horrekin identifikatuta sentitzea.\nBrandon Sanderson, Victoria Shawad, Laura Gallego idazleak oso gogoko ditut.\nZein da horrelako lan bat idazteko prozesua?\nOrdenagailuaren aurrean jarri eta eleberria idazteko hiru hilabete inguru behar izan ditut, beste bi editatzeko. Baina horren aurretik dagoen lanketa luzeagoa da. Hilabete luzez egon zaitezke ideiak eta ideiak idazten, momentu batean zerbaitek klik egin arte. Orduan has zaitezke lana garatzen. Baina ideiak bateratu arte, hilabeteak edo urteak pasatu ahal dira.\nNondik datorkizu idazteko zaletasuna?\nAitak txikitatik jarri dizkit fikziozko serieak, pelikulak, eta gauero irakurtzen zidan zeozer. Egun batean, nire gauzak kontatu eta sortzeko gogoa izan nuen. Txikitatik gustatu zait idaztea.\nHonetara dedikatzea gustatuko litzaizuke?\nOrain zaletasuna da, baina idaztea niretzat oso garrantzitsua da. Agian ez profesionalki, oso zaila delako nahita honetara dedikatzea. Baina sortea baldin badaukat eta honetaz bizitzeko aukera eskainten badidate, zergatik ez.\n"Ez dut behartuta idatzi nahi, bestela gorrotatzen amaitzen duzu."\nHilabete batzuk barru emango dizute saria eta bertan zure lana aurkeztuko da, zer aurkituko du irakurleak?\nHori da, bai: saria behin liburua publikatuta dagoenean emango didate.\nFantasia mundu bat da, ez da gure plano berdina. Mundu hori bitan bananduta dago, iluntasunagatik eta errege martzur bat bizi da bertan. Bere lanean onena den pirata bati, iluntasun hori gurutzatu eta bizirik bueltatzea proposatzen dio erregeak. Horrekin, herriari frogatu nahi dio bera dela boteretsuena, berak duela kontrola.\nNobela hau gazteleraz dago idatzita, beste hizkuntzaren batean idazten duzu?\nMomentuz gazteleraz baino ez dut idatzi. Asko pentsatu dut horretan, baina euskaraz idaztera ez nago horren ohituta. Hala ere, egunen batean, beste hizkuntza batean idazteko saiakera egin nahi dut.\nIdatzi duzun bigarren eleberria da hau; hirugarren lan bat egongo da?\nIdazten hasten zarenean, beti zaude idazten. Orain eleberri hau editatzen nabil baina beti ateratzen dituzu hamar minutu zerbait idazteko, ideia berriak idazteko. Baina ideiak bateratu eta lehen esandako klik hori gertatzea falta da.


*Bart gaua - Bizkaieraren ataria\nBart gaua ez dago berez zuzen esanda, atzo gaua ez dagoan moduan.\nBart, Iparraldeko tradizinoan barda, eta atzo adberbio kategoriako hitzak dira; ez dira izenak. Beste izen bategaz batera erabiltekotan, noiz, noizko, noiztik, noiz arte kasuan egon behar dabe izenok. Halan bada: bart gauean edo bart iluntzean, bart gaueko edo bart ilunzeko, bart gauetik edo bart iluntzetik, eta bart gauera arte edo bart iluntzera arte. Baina ez dogu esaten, kasurako: bart gaua zoragarria izan zala, edo bart iluntzea hotz-hotza izan zala.\nBart bakarrean be erabilten dogu sarri. Tradizino klasikora jota, Añibarro idazleak idatzita itxi euskun sententzia moduko bat gogoratuko dogu, heriotzearen ezusteko etorrereaz: “Ni bart il neindekean; berein il izango dira; gaur asko ilgo dira, eta bear bada ni lenen”. Eta urte batzuk beranduago J. Mateo Zabala bilbotarrak beste hau idatzi eban, bizitzea eta amesetea konparatuz: “Baia orduan, zer izan zala usteko dozue bizi izan zareen denpora guztia? Bart egin dozuen loa edo amesa langoa” (Bermeo).\nBart hitza beste batzuetan orduagaz batera darabilgu. Amodio-kantu zahar triste honetan erabilten da:\nBart hamarretan ezkongai nintzan,\nOrdu bi santu goizekuetan\ngelditu nintzan alargun.\nAuxen da pena eta tristura,\nBart adberbioa izen bategaz lotzeko bartko bihurtzen dogu; bartko afaria edo bartkoa, soilik. Lekeitioko abade nonbradu eta ospetsua izan zan Jose Antonio Aboitizek, orain mende bi eta gehiago, beste kanta askoren artean, Txantxon Piperri eritxoen pertsonaje barregarri eta jatun handiari eskeini eutsazan kanta-bertso batzuk. Bartko afaria aitatzen da kopla baten. Dino:\nLekeitioko kalian, bexigu denpora danian,\nhogei txitxarro eta gehiago,\neta guztiak gabian\nsartzen dodaz sabelian.\nOrduan kontentuz nago\nHandik goizera neure sabela\nbeti dago gur gur gur gur,\nbartko afaria agur!\nPosted on 2015/07/29 2019/05/08\nGastronomia eta sukaldaritza hain modara dabilen egunotan, uraren gaineko bitsean esango genduke, Donostiako Basque Culi...\nPosted on 2016/02/17 2019/04/16\nBilbon euskereagaz lotuta egiteko diran jardunaldi pare baten barri emon behar dogu.Zezeilaren 19an, Sabino Arana Fund...\nPosted on 2017/04/12 2019/04/26\nEibartarrak goiztarrak izan dira industria-langintzetan, txirrinduak dirala, josteko makinak dirala, motorrak dirala, et...


Duela gutxi, Giza Eskubideen Adierazpenaren urteurrenaren harira, biktimei errekonozimendu anitza eta bateratzailea egiteko moduari buruzko zatiketa politikoak eta alderdikoiak piztu ziren berriz ere. Aurrerapen garrantzitsuak ere egon ziren. Edonola ere, zatiketa politikoak berriro zabaldu ezin dituen zauri nabariak daude. Beharrezkoa eta posiblea da beste urrats bat ematea.\nAurrera egiteko eta biktimen gaian egin daitekeenari eta egin ezin denari buruzko oinarrizko konpromisoak adosteko momentu ona da. Legealdi berri honen hasieran, indar politikoen arteko elkarrizketak beste puntu bat izan zezakeen bere gai-zerrendan: biktimenganako elkartasunari buruzko kode etikoa adostea. Eskatzera ez mugatzeko eta zerbait eskaintzeko, bere edukia definitzen hasteko abiapuntu bezala hiru oinarri iradokitzen ditut:\nBegi-bistakoa egitea eta elkartasuna\nElkartasuna da lehenbizikoa. Ezin dugu ez ikusiarena egin, edo jasan duten tragediaren aurrean begiak itxi. Entzuteko, biktimen ondoan egoteko eta sostengua emateko konpromisoa hartu behar dugu denok. Ohartu behar dugu nolako mina jasan duten eta, ahal den heinean, arintzen saiatu, giza eskubideen inongo urraketarik baztertu, nahastu, konparatu eta parekatu gabe. Herritar garen aldetik, biktimen aldeko sostengua pertsonalizatu beharko dugu. Talde bezala, elkartasuna sozializatu eta bistaratu beharko da, eta bake eta humanizazio kultura zabaldu.\nEz jabetzea eta aldeaniztasuna\nInor ezin da jabetu biktimen kausaz. Inork ez du sufrimenduaren esklusiba. Inork ez ditu biktimak etsaiaren kontrako armatzat edo tresnatzat hartu. Inork ez ditu lotu behar biktimak iritzi politiko jakin batekin. Gizarte guztian bezala, biktimen artean ere, gehien sufritu dutenen artean ere ideia eta sentsibilitate desberdinak daude, aniztasuna dago. Biktimekiko elkartasuna dohainik eskaini behar da, ez zerbaiten truke, ez alderdi edo jarrera politiko bati loturik. Bakoitzak defendatzen duen jarrera politikoa edozein izanda ere eskaini behar da biktimekiko elkartasun hori, horretarako arrazoi bakar bat dugula: giza duintasunaren aldeko konpromisoa.\nBiktimizaziorik ez eta batasuna\nEzin ditugu lotu elkartasunezko prozesuak edo ekimenak inongo biktimismo erarekin, horrek bere sufrimendua eta biktimizazioa luzatzen baitu. Geure zatiketa politikoak ere luzaten du bere izenean aurrez aurre jartzen garenean. Egiaren errekonozimendua defendatu behar dugu elkarrekin, biktimen egoera ahalik gehiena zuzentzeko prozesua, iraganaren memoria kritikoa, eta kontziliazio testuinguru bat. Biktimekin zerikusia duen guztian, krispaziorik gabeko jarrera bultzatzeko konpromisoa hartzen dugu. Beren alde egiten dugun guztian, adostasunean oinarritzeko eta, bereizten gaituenaren gainetik, batzen gaituena bilatzeko konpromisoa hartzen dugu.


Udal tramiteakZerbitzu telematikoakNire ordainketa onlineKontratatzailearen profilaLan eskaintzaDiru-laguntzakKexa eta iradokizunak\nUdal tramiteak\tHemen udal tramite batzuk internet bidez egiteko aukera duzu, pertsonalki udaletxera joan beharrik gabe. Hala, esate baterako, informazioa eskatu, izapideak bideratu edo inprimakiak eskuratu ahal izango dituzu.\nZerbitzu telematikoak\tZerbitzu telematikoen bidez egindako eskaerak, zergak, isunak eta biztanleen erroldako datuak kontsultatzeko aukera du herritarrak. Aukeratu zerbitzua\nKexa eta iradokizunak\tFormulario txiki bat beteaz, herritarrak nahi beste kexa edota iradokizun helaraz ditzake udaletxera. Helburua, herritarra udaletxeko langile eta ordezkariekin harremanetan jartzeko bide erosoa eskaintzea da.\nLan eskaintza\tUdalaren lan eskaintza guztiak atal honetan iragarriko dira. Era berean, horietan izena emateko oinarrizko baldintzen berri eta hautaketa prozesuaren berri emango da hemen.\nKontratatzailearen profila\tUdalak lehiaketa bidez kontratatzen dituen enpresen hautaketak publikatuko dira hemen. Hala eskaintzak, nola behin-behineko eta behin betiko esleipenak.\nDiru-laguntzak\tUdalak urtean zehar ematen dituen diru-laguntzei buruzko informazio guztia osatua aurkituko duzu hemen.\nNire ordainketak online\tAtal honen bidez udalak ordainketak internet bidez egiteko aukera eskaintzen die herritarrei: etxean jasotako ordainketa-eskakizunak, zergak, ...\nHerritarra udaletxeko langile eta ordezkariekin harremanetan jartzeko bide erosoa. Kexak eta iradokizunak 2013.12.06 Zinema: Los juegos del hambre: En llamas


Edozein jantzi, trapu eta kolore; ezarritako arauekin umoretik puskatzea hobe!\nKezkak ahaztu, ohiko arauei kasu gehiegirik ez egin, eta, azken batean, ondo pasatzeko garaia izan da beti, Inauteriena. Mendeetan ospatu den festa honetan, mozorroek izan dute protagonismoa. Baina dezente aldatu da mozorrotzeko modua. Hala ere, oraindik ere edozein trapuk balio du norberaren burua transformatzeko!\nUrteko garairik apoposena da Inauteriena, ohikotasunetik atera eta gizartea arautzen duten normekin hausteko, barruak askatzeko, eta jai-giro ederrean pena eta kezkak uxatzeko. Erokerietarako tartea irekitzen zen Inauterietan, Erromatarren garaian, eta negu gogorra lanean pasatzearen ordainetan ondo pasatzeko tartea ere izan da toki askotan, udaberriko uztaren zain egon bitartean.\nEra berean, nork bere burua mozorrotzean, transformatzea, nahi den horretan bihurtzea izaten da helburua, eta horretarako, era guztietako jantziak erabiltzen dira. Azken urteetan pertsonaia jakin baten antza hartzeko joera haunditu bada ere, edozein trapu izan daiteke aproposa, ezagunen aurrean ezezagun bihurtzeko!\nErokerien errege-erregin, Erromatarrak\nUdaberria iritsi aurreko jaiak dira Inauteriak. Nekazaritza lanei erreparatuz gero, garai hau hartu izan da neguko lan gogorren ordainen sari bezala. Hain zuzen, Erromatarrek Saturnalia ospatzen zuten, nekazaritzaren santu zen Saturnori omenaldia egiteko. Hasiera batean, abendu erdialdera ospatzen ziren jai hauek, nekazari lanak bukatu berritan, eta argiak pizten ziren, urte garai ilun hau argitzeko. Era berean, garai honetan normalean baimenduta ez zeuden jokabideak onartzen ziren, eta printze bat izendatzen zuten, zentzurik gabeko aginduak emateko. Gero, otsailean, Lupercalia ospatzen zuten, garai horretatik aurrerako ugalkortasunarekin lotuta.\nHorrekin guztiarekin zerikusia daukate Inauteriek, baina denboran aurrera eta atzera mugitu da ospakizunetarako garaia, eta kristautasunak ere moldatu ditu jaiak. Horrela, carnaval hitza, Garizuman haragia jateko debeku erlijiosoarekin lotu izan da, eta gauza bera gertatzen da euskerazko aratuste (haragi uzte) hitzarekin. Inauteri, berriz, inausi aditzari, arbolak inausteko garaiari lotuta dago.\nHernaniko artxiboan badago, garai batean Inauteriek bertan zeukaten ospearen berri ematen duen argazkirik.\nHorrela, ospakizun honen zentzu pagano eta erlijiosoak nahastu egin dira denboran zehar. Gureganaino iritsi dira, adibidez, nekazal munduarekin lotutako hainbat erritu; etxez etxeko eskeak. Eta era berean, gureganaino iritsi da egun batzuetarako erokeriak egiteko baimena, eta mozorroen atzean ezkutatzekoa.\nGure egunerokotasunean egiten ez ditugun broma eta tontakeria asko egiteko aprobetxatzen dugu Inauterietan, baina, normalean, mozorro baten atzean ezkutatuta.\nMozorro hori prestatzen denbora asko pasatzen da zenbait tokitan. Gainera, ezarritako hainbat arauri edo agintariei kritika edo burla egiteko ere aprobetxatu izan da. Ezagunak dira, adibidez, Cadizko chirigotak, Tolosako karrozak, edota Sunbillakoak, batzuk aipatzearren. Urumea bailarari erreparatuz gero, Hernaniko Udaleko artxiboan badago, garai batean Inauteriek bertan zeukaten ospearen berri ematen duen argazkirik; artikulu honetako argazkian ikusi daiteke traineru baten itxura daukan karroza, Plaza Berrira sartzen, Portalondo atzean dela.\nHauek guztiak prestatzeko, eta norberaren mozorroak osatzeko, edozerk balio dezake. Etxeko trasteroan dauden jantzi eta trapu zaharrak erabiltzearen aldeko aukera egiten dute batzuk, eta beste batzuk nahiago dute mozorro jakin bat erosi, edo mozorroa perfekzionatzeko hainbat osagarri erosi. Bestalde, azken urteetako joera izan da pertsonaia ezagun baten tankeran mozorrotzea, eta horri lotuta, mozorro osoak erosteko ohitura ere zabaldu egin da.\nHala ere, asko dira kolore ezberdinetako jantzi eta trapuak nahastuta bere burua ezkutatzen dutenak. Azken batean, ezagunen artean ezezagun bihurtzea da helburua, eta horrekin, lotsatzeko beldurrik gabe, txantxetarako eta adar-jotzeetarako aukera aprobetexatzea. Ondo pasa!\nURUMEA BAILARAN, GAUR\nHERNANIN (7. orrialdea)\n10:00, Azeri dantza.\n11:30, Inauterietako txaranga.\n11:30, Haurrentzako poni eta zezen txikiak Latsunbeberri auzoan.\n12:00, Erromeria Jeiki Hadi taldearekin. Antolatzailea: San Joan Konpartsa.\n13:00, Erraldoiak eta buruhaundiak. Antolatzaileak: Kriskitiña dantza taldea.\n17:30, Haurrentzat Zirika Zirkus taldearen Txarlestrup ikuskizuna Milagrosan.\n18:30, Inauterietako txaranga.\n18:30, Dantza festa gaztetxoentzat, Iñigo Etxenike DJarekin, Atsegindegin.\n18:30, Erromeria Baztandarrak taldearekin. Antolazailea: San Joan Konpartsa.\n23:30, Iñigo Etxenike DJa Atsegindegin.\n00:00, Incansables txaranga.\nASTIGARRAGAN (10. orrialdea)\n16:30, Haurrentzako makilatze eta orrazkera tailerrak, Joseba Barandiaran plazan.\n17:00, Disko festa, Julen Ibarrola DJarekin, Joseba Barandiaran plazan.\n19:30, Txaranga, kalean.\nGOIZUETAN (13. orrialdea)\nARANON (13. orrialdea)


Euskerabili: “PLAY IRAKASLEA”\nJendeari zer deritzon “Play boy” aldizkarian biluzik ateratzeari galdetuz gero, inork gutxik emango lukeela gustuko txarreko erantzuna seguru nago, ideia puritanoak dituztenek salbu, jakina. Baina, beharbada dena airean agertzen den hori gure seme-alaben irakaslea izango balitz erantzuna bestelakoa izango litzateke. Puritano gehiago egongo lirateke herrian.\nHauxe da, hain zuzen ere, Texaseko institutu bateko emakumezko irakasle bati gertatu zaiona. Hogeita bat urteko irakasle hau 18 urte zituela, unibertsitate garaian, aldizkari entzutetsu honetan agertu zen Jainkoak munduratu zuen bezala. Zurrumurrua herritik zabaldu bezain pronto, guraso batzuek eskolatik kaleratzea eskatu ez ezik lortu ere egin dute, beste guraso batzuk eta ikasle gehienak kontra egon arren.\nEgia esan, ez dakit zer pentsatu berri hau irakurri eta gero. “Play boy” aldizkarian larrugorrian atera izanak badu zerikusirik irakasle lanarekin? Hausnarketatxo baten ondoren eta aurreiritziak alde batera utzita, ez dut uste eraginik duenik, hala ere, auzi honetatik ondorio bat atera daiteke: “bizitzan hartzen diren erabakiek badute pisurik etorkizunean”. Bestela gal diezaiotela irakasle horri.\nZer pentsatuko zenukete ikasle horien aita edo ama izango bazinete? Bizitzan hartzen diren erabakiek badute pisurik etorkizunean?\nEgilea: euskerabili ordua: 21:09\nPena ematen dit hain gizarte hipokrita barruan bizitzeak, baita beldurra ere.\nNire ustez ez dago zerikusirik gure bizitza sexuala eta gure lanarekin, eta ez dago zerikusirik gaztaroan egin genuena eta heltzaroan aukeratu dugun lana egiteko kapazitatearekin. Baina, textua irakurtzen, argi dago bizitza osoan hartzen dugun erabakiek pisua dute gure etorkizunean. Beno, gutxienez, sexuarekin zerikusi duten erabakiek.\nAgian egin zuena irakasle horrek ilegala da?. Agian inori mina egin zion?. Agian bilusik agertzeagatik ez du matematikako, hizkuntzako, edo irakasten zuenako konozimientorik klaseak emateko kapaz izateko?. Eta bestalde, nor ez zen argazki batean larrugorria atera inoiz?. Bai, ez kobratzen, ez aldizkarian argitaratzeko, baina, ziur gara argazki hori inoiz ez dela agertuko, guk gure lana galtzea lortuko?.\nHori da zergatik gure gizarte hipokritak pena eta beldurra ematen dit.\nEguzkine HG (Barakaldo B1 Taldea)\nOso gizarte hipokritan bizitzen gara. Orain txartoago dago biluzik ateratzea aldizkari batean lapurtu baino.\nZenbat gizon joaten dira egunero mezatara eta gero putetxean kanporatzen dira? Adibide asko dago.\nBaina, noski emakume bat biluzten da eta arropa zarrastatu dugu puta bat da. Eta gainera, kargu publikoa dauka edo umeekin lan egiten badu, txartoago. Ikusi Olvido Hormigosen kasua!\nGure gorputza gurea da eta inori ez kalte egin gabe, berarekin nahi duguna egin ahal dugu. Lana eta gorputza ez dauka zerikusirik kasu honetan. Irakaslea txarragoa da? Ez. Baina jende batzuk baietz pentsatu nahi du. Gero kritikatzen dunk txarrenak dira.\nAEBetan gu baino hipokritagoak dira. Egin duen irakasle honek oso txarto iruditzen zaie baina zelatatzea edo umeak hiltzea dronekin ez, musulmanak direlako.\nOso gizarte hipokritan bizitzen gara. Nire ustez ez dago zerikusirik gure bizitza sexuala eta gure lanarekin, eta ez dago zerikusirik gaztaroan egin genuena eta heltzaroan aukeratudugun lana egiteko ahalmenarekin\nGure gorputza gurea da eta inori ez kalte egin gabe, berarekin nahi duguna egin ahal dugu. Lana eta gorputza ez dauka zerikusirik kasu honetan. baina batzuetan gendea pentsatzen du lana eta gorputza zerikusia daukatela baina hori ez da egia.\nNire ustez,nahiz eta aldizkari batean biluzik agertu,oso irakasle ona izan ahal da,gauza horiek ez daukate zerikusirik.Gizartea oso hipokrita da eta,segur aski,kaleratzea eskatu duten guraso gehienak,aldizkaria erosten dute.\nBaina,gauza bat argi dago;zure bizitzan egiten dituzun gauza guztiak,pisu handia daukate etorkizunean.Egin aurretik jakin ezin duzunez,erabaki txarra hartzen baduzu,ondorioak onartu behar duzu.\nZorionez,gauza gehienak konponketa daukate.\nEgoera honetan egon gabe oso erraza da esatea ez litzaigukela inportako guri gertatuko balitzaigu, baia benetan gertatuko balitzaigu ez dakit zer egingo genuken askok. Bai hipokritak garen!\nHorretaz aparte, gauza bat argi dago: bizitzan egiten ditugun gauzak pisu handia izango dira etorkizunean. Nik, behintzat, argi daukat eta Facebook-en argazki larriak ez igotzen saiatzen naiz. Beste gauza bat da besteek egiten dutena.\nArgi dago bizitzan hartzen ditugun erabakiek pisua dutela etorkizunean, batez ere argitaratzen direnak, kasu honetan ikus dezakegunez.\nNire ikuspuntutik, ez da bidezkoa Texaseko institutuan irakasle horrekin gertatutakoa. Bakoitza bere gorputzarekin nahi duena egin ahal du, baina aurretik, hausnarketa handia egin behar dela deritzot.\nTelebistan ikusi ditut horrelako gauzak egiten dituzten pertsonak beren unibertsitateko ikasketak ordaintzeko dirua lortzeko, batez ere Amerikaniarrak. Baina, etorkizunean testuak kontatzen duen antzeko egerak ez gertatzeko, hobe da, nire ustez, beste modu batean dirua lortzea, nahiz eta lan gogorragoa egin behar eta denbora gehiago behar izan aurrezteko.\nIkasle horien ama izango banintz, irakaslea ona edo txarra den pentsatuko nuke eta ez bere iraganean. Irakasle ona bada, bere lanpostua mantentzearen alde egongo nintzen.\nBadirudi denok burua irekita daukagula baina gero egiten ditugun gauzak ez dira hain liberalak. Nahiz eta pertsonak diferenteak diren eta ezin da guztiak zaku berean sartu, gehienak ez dira hain irekiak sexuari buruz hitz egiten badugu.\nEzin da norbait zigortu bizitza osoan momentu konkretuan gustatzen ez zaigun zerbait egin zuelako. Guztiok erabaki onak hartu ditugu beti? Segur azki, ez.\nEz dakit zer pasatzen den sexuarekin baina oraindik tabu asko dauzkagu eta horrelako gauzetan ikusten da.\nAma izango banintz, berdin emango lidake. Irakaslearen bizitza pribatua da eta nahi duena egin ahal du. Garrantzitsuena da nola egiten duen bere lana baina, zer egin zuen 18 urte zituenean, berdin da! Hori ez da garrantzitsua irakasle ona izatea bestela, ia-ia inork ez genuke lan egingo! Niri iritziz lanetik kanpoan egiten dudana ez dute zertan nire lanean jakin, nire bizitza baita. Haiek soldata ordaintzen didate nire lanagatik baina, ez nire bizitza kontrolatzeagatik! Zer egiten dut lanera sartu aurretik edo irten ostean ez zaie inporta.\nHori argi daukat baina, gero bai hipokritak garela eta gainera, ikastetxe erlijiozkoa bada, askoz gehiago inporta da eta ikastetxeak ez ezik gurasoek ere kontuan hartzen dituzte gauza horiek. Askotan, irakaslea oso ona izan arren, gurasoek irakaslea eredua izatea nahi dute eta askoren ustez hori ez da eredu ona ematea, oso hipokritak baikara. Baina, gero gehien kritikatzen duten gurasoek aldizkari hori edo antzekoak erosiko dituzte eta beren lanetik irten ostean putetxeetara joango dira baina, horrela gara!\nDena den, bizitzan hartzen ditugun erabakiek badute pisurik etorkizunean eta egun lanean gauza asko ezagutu dezakete. Askotan kontratatu baino lehen informazioa bilatzen dute eta horretarako Interneten begiratzen dute. Horregatik, kontuz eduki behar da, badaezpada! Facebooken argazkiak ipini baino lehen bi aldiz pentsatu behar ditugu zer ipini arazoak ez edukitzeko. Agian, etorkizunean lanaren arabera edo nagusiaren arabera argazki horiek ez dira hain onak izango edo onak izango dira baina, ez dut nire nagusiak ikusirik nahi izango!\nFamilia batzuk pobreak dira eta beren seme-alabek unibertsitatera joan nahi badute, lan egin behar dute ikasketak ordaintzeko. Batzuek erotasunak egiten dituzte, adinean daudelako. Baina beste batzuek zerbait lortzeko erotasunak egin behar dituzte.\nIrakasle horien aita izango banitz, aldiskaria erosiko nuke argazkiak ikusteko. Aldizkari batean biluzik irtetea ez da ilegala, ez bekatu eta gainera gauza justa baterako da.\nPertsona normala naizela uste dut eta nire alaba, argazki batzuetan, biluzik ikusteagatik ez nuke lotsarik edukiko. Baina beno, pertsona guztiak ni bezalakoa ez dira eta herri txiki batean bizi bazara, zure bizitza guruzpide bat izan ahal da pertsona batzuk oraindik Inkisizioren garaian bizi direlako.\nGaur egun denetariko ikus daiteke eta gai hau amerikako telesaioren klasiko bat da. Zer gertatuko litzateke? Beno badakigu anglosajoneen puritanismoa ez da arrunta, asko gustatzen zaie gai hauei hitz egitea eta ikusi ahal ditugu beste eskandaluak, Lewinsky kasua edo harremana Kennedy eta Monroe-en bitartean, adibidez.\nBaina gure artean pasatuko balitz, bezala erantzungo genukete. Segurtasunik, erlejioek kexatuko lukete eta besteek barre batzuk egingo lituzkete. Egia esateko, ez da hain larria dirua behar zuen eta lan bat lortu zuen. Argi dago, esamesa handia izango litzateke.\nOraintxe, Euskadin pasatutako kasu hau bezala bilatzen ari naiz baina ez datorkit nire buruari. Badirudi, euskaldunak pixak bat zuhurragoak gara.\nNire ustez ez dago zerikusirik bi gauzen artean,hau da,"Play Boy" aldizkarian biluzik ateratzea eta irakaslea izatea.Emakume bat bere gorputza biluzik erakutsi nahi badu libre da hori egiteko.Horrekin ez dio inori kalterik egiten.Gero,kasu ha bezala,irakasle lan egin nahi badu gu ez gara inork ezetz esateko.\nEstatu Batuetan oso puritanoak dira sexuarekin.Telebistan,adibidez,ez dute ia sexuzko irudiak erakusten baina bortizkarizko filmeak bai.Hori ez da txarra,eta sexua bai?\nBerria irakurtzean (ez blogean idatzitakoa, beste egunkari batean) neska hau kanporatzeko ematen zuten arrazoia zen “umeak mugikorrarekin distraitzen zirela haien irakaslearen irudiak begiratzen eta horregatik ikasten ez zutela”. Errua beraz norena da, irakaslearena edo klasean ikusi behar ez dituzten irudiak begiratzen dituzten ikasleena? Argi dago neskak erruduna ez dela egin zuena maisua izatearekin zerikusirik ez duelako. Izan ere denok dakigu AEBtan kontu hauekin oso kontserbadoreak direla, eta Texasen are gehiago.\nKlase horretako ume baten aita banintz lehena nire semeari mugikorra kentzea izango zen. Ez dut inoiz ulertuko haien semeei klasera mugikorrarekin joatea uzten duten gurasoei. Nola emango dute arreta “wasapean” edo argazkiak ikusten ari diren bitartean?. Arazoa da guraso gehienak gauza txarrak ikusten dutela besteengan, baina haiengan bat ere ez. Era berean, errazagoa dirudi irakasle bat kanporatzea 20 (zenbaki bat esaterako) ume heztea baino.\nAzken galderari dagokionez, erabaki guztiak dute garrantzitasuna etorkizunean, bakoitzak bere neurrian. Ziur aski, gertakizun hau ondo etorriko zaio diru asko irabazi nahi badu egingo dizkioten elkarrizketekin. Imanol Gurutzeta\nGure bizitza oso luzea denez, edozein gauza egin baino lehen, kontuan hartu behar dugu gauzak berriro etorkizunean itzuliko zaizkigula. Beraz, arreta eduki behar dugu arazorik eduki nahi izan ezean. Hala ere, esandakoa baino ez da gure osasunerako erabili behar. Beraz, denok aukeraren bat eduki behar dugu gure bizitza bideratzeko.\nBestalde, gauza erabat desberdina zerbait txarto egitea da, eta beste gauza kontrako bat biluzik agertzea aldizkari baten. Gorputza erakustea ez da hainbesterako, eta gainera edonork nahi duena egin dezake bere gorputzarekin. Horrela, behin aldizkari batean agertuz gero, ez da hain gogorra edo norbaitek hori pentsatzen badu, lehenengoz pentsatu behar du zergatik ikusi duen berak aldizkari hori.\nHortaz, hala zerbait txarto egiten badugu, nola aldizkari batean biluzik agertzen bagara, inori ez zaio inporta gure gorputza delako eta ez berea. Eta azkenik, denok gauza berdinak dauzkagunez, zergatik eman behar diogu gure gorputzari hainbeste garrantzi ?\nNire ustez zure bizitza eta zure lana gauza desberdinak dira. Adibidez zu zure bizitza nahi duzun bezala bizi ahal duzu, baina ez dut uste zure bizitzan izan dituzun erruak zure lanean ordainduko behar duzula. Irakasle moduan onenetarikoa izan ahal zara, baina guraso batzuek beti ikusi dizute aldizkari batean agertu zen emakume bezala eta ez dute valoratuko zu egiten duzun lana.\nGAUA ALA EGUNA?\nEz dut batere ondo ulertzen maitasunarena. Pertsonak erabat aldatzen ditu maitasunak, beno …, aldatu ez nuke esango, txotxolotu baizik. Bide...\nOrain del gutxi irakurri dut badagoela jendea bere buruarekin ezkontzen dena. Ez beste pertsona batekin edo, inoiz entzun dugun bezala, ar...\nNIRE AMONAK GURPILAK EDUKIKO BALITU …\nBizikletak ez omen dira udarako soilik. Gainera, bizikletaz ibiltzen inoiz ahazte n ez dela egia bada, gero eta jende gehiagok eguneroko biz...\nAZAK ETA PORRUEK, NIRE TRIPAREN ORRUEK\nPerretxikoak bezala, horrelaxe ari dira sortzen fruta-dendak gure herrian. Egia esanda, ez nuen pentsatzen hainbeste gustatzen zaigunik ba...\nZer erraza den orain medikuaren kontsultan hitzordua hartzea. Nahi edo ahal duzun egunean, ondo datorkizun orduan, klik bat egin eta listo...


Zaindu Zaitez | Hiriko baratzeak: nola hasi\nUrte batzuetan baino ez, landare-estalpeek eta hiriko baratzeek gai garrantzitsuak, hurbiltasuna edo jasangarritasuna, esaterako, eraman dituzte hirietako bihotzera, hiriak direlako barazki-elikagaien eremu ekoizle moduan erantzukizuna hartzen hasi direnak. Joera horrekin bat egiteko eta geuk ereindako produktuak kontsumitzen hasteko, ez dira eremu edo eskakizun handiak eduki behar. Izan ere, geure balkoitxoan ere hasi gaitezke.\nEskuragarri dugun eremuko aukeren arabera, zenbait piezatako baratze bertikal txikiak izan ditzakegu. 50 cm inguruko zabalera dute, eta hiru loreontzi edo gehiago jarri daitezke bertan. Apartak dira geure landareak lortzeko (menda, albaka, perrexila…). Gainera, geure sukaldaritza goragoko mailara eramateko erabili ahal izango ditugu, geure saltsetan, entsaladetan zein pastetan erabiltzean. Bestetik, prozesu osoaz gozatuko dugu, baina, batez ere, etxean bertan egurrez edo beste material batzuez egiten baditugu.\nLore-aska horizontalak edozein tamainatakoak izan daitezke. Bertan, loreak jartzen dira, jakina, baina sustrai luzeko landareak ere bai. Establezimenduetan erosten ditugunak hezetasunaren eta korrosioaren aurka tratatu dituzte. Drainaketa egokia eduki behar dute, eta, hiriko baratze horietan, honako hauxe erein ahal izango dugu: tipula, azenarioa, marrubiak, baratxuria eta eskuragarri dugun lur-kopuruaren arabera egokiak diren beste elikagai batzuk.\nHiriko baratzeko bertikalen prezioak 25 euro ingurutik aurrerakoak dira. Baratze edo loreontzi horizontalen abiapuntuko prezioa 70 euro ingurukoa da. Beti-beti kontuan hartu behar da landaketa bakoitzaren premien arabera konbinatu behar direla laborantzak: ureztaketa, ongarria edo argia funtsezkoak dira gure hiriko baratze txiki aparta onuragarria izan dadin.\nArgazkia: Patricia Maine Degrave – Pixabay