Deialdien Behatokia HORIZONTE 2020\nEFSA - Lizitazioak\tERANETak eta Europako beste deialdi batzuk\nEuskadin elikagaien segurtasuna areagotzeko ikerketaren aldeko bultzada 17-04-07\nEAEko Elikagaien Segurtasuneko Ikerketarako Planaren emaitzei buruzko liburuxka\n2015ean, komunikabideek aurreko urteetan baino informazio gehiago argitaratu dute elikadurari buruz, kaleratu berri den “Elikagaien Segurtasuna Euskadiko2015eko Prentsan” azterlanak egiaztatu duenez. Azterlan horretan, egiaztatu da azken urteotan bikoiztu egin dela euskal prentsan gai horri buruz argitaratu den informazioa. ELIKAk, UPV/EHUko Gizarte eta Komunikazio Zientzien Ikerketa Talde Finkoaren laguntzarekin, laugarren aldiz egin du azterlana, jakiteko euskal irakurleei zer-nolako informazioa iritsi zaien Elikagaien Segurtasunari buruz, zein izan diren gai garrantzitsuenak eta zer arrisku/alerta gertatu diren 2015ean. 2015eko txostena argitaratzeaz gain, azterlan hori egiten den laugarren urtea denez, beste bi ekintza ere egin dira:Alde batetik, zenbait ondorio bildu dira aztertutako 4 urteak (2012-2015) alderatu ondoren, txosten osoaren azken kapituluan.Beste alde batetik, ELIKAk infografia soil bat eta grafiko bat diseinatu ditu Elikagagaien Segurtasunaren ikuspuntutik, azterlanaren ondorio nagusiekin. Funtsezkoa da komunikabideek informazio horren eta bere tratamenduaren berri izatea, arrisku-kudeatzaileek diseinatu eta berriro bideratu ahal izan dezaten Elikagaien Segurtasunaren arloko komunikazio-estrategia. Txostena: Elikagaien Segurtasuna Euskadiko Prentsan– 20152015eko euskal prentsako Elikagaien Segurtasunari buruzko infografia Txostena: Elikagaien Segurtasuna Euskadiko 2014ko PrentsanTxostena: Elikagaien Segurtasuna Euskadiko 2013ko PrentsanTxostena: Elikagaien Segurtasuna Euskadiko 2012ko Prentsan\n2015ean, EFSAk arlo tematikoen (thematic grants) lehen deialdia egin zuen arrisku kimikoak eta biologikoak identifikatzeko eta horien ezaugarriak zehazteko ikuspuntu eta metodologia berriei buruz. Sei proposamen aurkeztu ziren, eta horietako bi onetsi ziren: INNUENDO eta ENGAGE. Bi proposamenak elikagaiek transmititutako mikrobio-patogenoak identifikatzeko eta bereizteko ikuspegi molekularren erabilera ikertzera daude bideratuta. Euskal Herriko Unibertsitateko Farmazia, Medikuntza eta Zientzia eta Teknologia fakultateetako hainbat ikertzailek INNUENDO proiektuaren partzuergoan parte hartzen dute beste 8 bazkiderekin batera, eta proiektu horren helburua da genomika elikagaiek transmititutako zaintza epidemiologikoan txertatzea. Proiektuaren liderrak (Helsinkiko Unibertsitatea) eta proposatutako partzuergoko beste kide batzuk (VETMEDUNI, EVIRA, THL, UPV/EHU) ondo ezagutzen dute elikagaiek transmititutako hainbat patogeno-populazioren (Campylobacter, Yersinia, E. coli y Salmonella) genetika. Gainera, lotura sendoa dute herrialde hauetako Elikadura Segurtasunaren eta Osasunaren tokiko agintaritza eta agentziekin: Finlandia (EVIRA), Portugal (INSA), Latvia (BIOR), Espainiako Euskal Autonomia Erkidegoa (ELIKA) eta Austria (AGES). Honako honetan datza mikroorganismoen sekuentzia genomikoan (WGS) adituak direnen partzuergo honek egin beharreko lana: erreferentziazko esparru estandarizatu bat eraiki behar dute WGS teknikak bakterioetan erabil daitezen, eta, hala, nazioartean elikagaien bidezko gaixotasun-transmisioaren zaintza epidemiologikoan eta kontrolean integratu ahal izan dadin. Proiektu honen emaitzei esker, elikagaien bidez transmititzen diren gaixotasun kasuen kopurua murriztu ahal izango da nazioartean. Proiektuak 2 urte eta erdi iraungo du, eta 1 milioi euroko aurrekontua du. EFSAk finantzatu du proiektuaren % 50, Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Politikako Sailburuordetzak % 2,5, eta gainerakoa partzuergoko bazkideek ordaindu dute. INNUENDO proiektuaren webgunea\nElikagaien Segurtasunaren Arloko adituak parte hartu dute Elikagaien Segurtasunari buruzko Ikerketa Planaren emaitzak aditzera emateko III. Jardunaldian. Joan den azaroaren 20an egin zen Basque Culinary Center-en, eta adituak nekazaritzako elikagaien kateko, ikerketa-zentroetako eta Euskadiko administrazioetako kideak izan dira. Dibulgazio-jardunaldi horrek bete egin du 2014an eta 2015an gauzatutako ikerketa-proiektuen emaitzak zuzen-zuzenean ezagutarazteko helburua. Zehazki, proiektu horien helburua izan da EAEn kontsumitutako elikagaien bidez transmiti daitezkeen arriskuak murriztea. Jardunaldi hori Elikagaien Segurtasunari buruzko Ikerketa Plan Operatiboaren Komunikazio Planaren (2011-2016) atal bat da. Prentsa OharraAurkezpenak\nEusko Jaurlaritzak eta ELIKAk Elikagaien Segurtasunaren, Nekazaritzaren, Arrantzaren eta Elikaduraren arloko Horizonte 2020 europar programaren bigarren Informazio Jardunaldia antolatu du. Abenduaren 9an izango da, Eusko Jaurlaritzaren egoitzan, Lakuan (Vitoria-Gasteiz).Informazio-jardunaldi hori Euskadiko elikagaien industriako enpresa guztiei, ikerketa-zentroei, teknologia-zentroei eta unibertsitateei zuzentzen zaie, eta honako hau du helburu: "Elikagaien segurtasuna, nekazaritza eta basogintza iraunkorra, itsas ikerketa, itsasokoa eta barneko uren ikerketa, eta bioekonomia"gizarte-erronkaren eremuan 2016-2017 eperako Lanerako Plan berria aurkeztea. Bi urteko epe horretan 4 deialdi egingo dira, eta 715 milioi euro inguruko aurrekontua izango dute; diru hori I+G+b arloko proiektuak finantzatzeko erabiliko da.INFODAY horretan, Bioekonomiako Harremanetarako Puntu Nazionala- CDTIk aldebiko bilera egiteko aukera eskainiko du, 2016-2017ko WP horren baitako ikerketa-ildoei aurkeztuko zaizkien proiektuen proposamenak berrikusteko. Interesik izanez gero, proposamena berrikusteko fitxa bete eta mdeprado@elika.eus helbidera bidali beharko duzu, abenduaren 1a baino lehen.Bestalde, Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Sailburuordetzak eta ELIKAk ERANET sareetan izandako esperientzia ere aurkeztuko da. Sare horien bitartez, euskal erakundeen ikerketa-proiektuak finantzatzen dira.Informazio-jardunaldi horretan izena emateko azken eguna abenduaren 1a da. Eskualde mailako jardunaldi horretaz gain, CDTIren egoitzan estatu mailako INFODAY bat egingo da, helburu berarekin, urriaren 23an.Joan den hilean, Europako Batzordeak WP 2016-2017 Gizarte Erronka 2 argitaratu zuen aldez aurretik; dena den, behin betiko onespena eta argitalpena 2015eko urriaren erdialdean izango direla espero da, H2020 webgunean eta Parte-hartzaileen atarian; izan ere, baliteke aldez aurretik argitaratutako WPan aldaketa txikiren bat egitea.Hori dela eta, Europako Batzordeak deialdi horien aurkezpen ofiziala "Info week on Societal Challenge 2 work programme 2016-2017" informazio-astean zehar egingo du, Bruselan, azaroaren 24tik 26ra. Infoday H2020 Euskadiko BiekonomiaEgitarauaIzen-ematea (epea: abenduak 1)Proposamena berrikusteko fitxa, CDTIrekin batera Ikerkuntza eta berrikuntza indartzea ezinbestekoa da, Euskadin Elikagaien Segurtasuna bermatzeko 14/11/24\nElikagaien Segurtasunaren Arloko ehun bat adituk parte hartu dute Elikagaien Segurtasunari buruzko Ikerketa Planaren emaitzak aditzera emateko II. Jardunaldian. Joan den azaroaren 21ean egin zen BECen, eta adituak nekazaritzako elikagaien kateko, ikerketa-zentroetako eta Euskadiko administrazioetako kideak izan dira.Dibulgazio-jardunaldi horrek bete egin du 2013an eta 2014an gauzatutako ikerketa-proiektuen emaitzak zuzen-zuzenean ezagutarazteko helburua. Zehazki, proiektu horien helburua izan da EAEn kontsumitutako elikagaien bidez transmiti daitezkeen arriskuak murriztea. Eusko Jaurlaritza - Prentsa-oharraELIKA - Jardunaldiko aurkezpenak\nELIKAk ikerketarako behatokiaren web orri berria sortu du, elikagaien segurtasunaren arloan dauden finantzaketa-programak nahiz horiei dagozkien deialdi irekiak biltzeko.Atal berri horrek erraztasunak emango dizkie Euskadiko erakundeei (enpresak, teknologia-zentroak, unibertsitateak eta abar) I+G+b proiektuak eta lankidetza-ekintzak edo sareak aurkezteko. Era berean, atal horretan argitaratuko dira ikerketaren programa horiek ezagutarazteko egiten diren ekimen guztiak.Behatokia 4 ataletan egituratu da:HORIZONTE 2020 programa, potentzial handia duelako gizarte-erronkan, elikagaien segurtasunean, nekazaritza- eta baso-kultura iraunkorrean, itsasoko eta barneko uren ikerketetan, eta bioekonomian.ERANETak eta H2020rako beste programa europar osagarri batzuk.EFSA, aktiboki lankidetzan aritzeagatik zientzia-arloan estatu kideekin, 36. artikuluari atxikitako erakundeei begira irekitako lizitazio eta deialdien bidez.EUSKADI, Ekonomia Garapeneko Sailaren finantzaketa-programengatik eta nekazaritzaren eta elikaduraren arloan duen lehiakortasunagatik zein Euskadin horrekin lotuta antolatzen diren ekitaldi guztiengatik. Deialdien behatokia ELIKA\nELIKAren artikulua eguneratzea: “Horizonte 2020ren aukerak” 14/08/25\nAzken aldian Europako H2020 finantzazio-programako erreferentziazko zenbait dokumentu argitaratu direla eta, ELIKAk eguneratu egin du “Horizonte 2020ren aukerak” artikulua, joan zen otsailean argitaratutakoa.Alde batetik, joan den uztailaren 17an Diru-laguntzaren akordioaren gida argitaratu zuen Europako Batzordeak. Bertan, zehatz azaltzen da H2020 proiektu batean parte hartzen denean sinatu beharreko akordio orokorra. Ondoren, uztailaren 22an, Horizonte 2020ri dagozkion zenbait dokumentu berrikusi zituen; besteak beste, sarrera, eranskin orokorra eta 7 gizarte-erronkei dagozkien lan-programak.Bestalde, joan den ekainean, CDTIk eta MIMECOk H2020ko parte-hartzailearen gida bat argitaratu dute elkarlanean. Oso gida osoa da, informazio zehatza duena H2020ri eta programako parte hartzeari buruz, pausuz pausu. ELIKAren artikulua:“Horizonte 2020aren aukerak”\nEuskadin Elikagaien Segurtasunaren esparruan sortutako zientzia-ezagutza eta teknologia-transferentzia hedatzeko, Elikagaien Segurtasunaren Euskadiko koordinazio-mahaiak ireki egin du Apirilaren 1ean Ikerketa Plataformaren sarbidea: kudeaketa-tresna bat da, Euskadin Elikagaien Segurtasunaren I+G+b-an lan egiten duten euskal agente nagusiek osatutakoa.Plataformak honako hiru helburu hauek ditu:Elikagaien Segurtasunaren esparruko gaur egungo ikerketa-ildoen mapa osatzea. EAEko ikertzaileak espezializatuta egongo dira ildo horietan.Ikerketa-ildo horien ikertzaile arduradunen taldeak ezagutzea, EAEko Elikagaien Segurtasunerako Zientzia Batzordeak kontsulta ditzan.Ikerketarako etorkizuneko beharrak biltzea, epe motzera eta ertainera. Behar horiek EAEko Elikagaien Segurtasunaren arloko ikerketa garatzen, kudeatzen eta horien inguruko aholkuak ematen dituzten eragile guztiek identifikatuko dituzte.2010ean, ELIKAren ekimenez, martxan jarri zen Elikagaien Segurtasunaren esparruan ikertzeko koordinazio-mahaia, EAEko nekazaritzako elikagaien katean sar daitezkeen eta giza osasunean arazoak eragin ditzaketen arrisku larriak eta/edo arriskuak atzematen, kontrolatzen eta saihesten laguntzen duten ikerketa-proiektuen alde egiteko eta horiek babesteko.Talde hori Eusko Jaurlaritzako Elikagaien Kalitate eta Industriako Zuzendaritzak eta Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak kudeatzen dute, eta bertan gaiari buruzko ikerketak egiten dituzten lau zentro nagusiek parte hartzen dute (AZTI-Tecnalia, NEIKER-Tecnalia, Euskal Herriko Unibertsitatea eta LEARTIKER), baita ikerketa-beharrizan estrategikoak kudeatzen eta identifikatzen dituzten hiru erakundeek ere (BIOEFF, IHOBE eta ELIKA. Azken horrek idazkaritza teknikoko lanak egiten ditu).Mahai horrek egin izan duen lanaren emaitza dira honako hauek:Elikagaien Segurtasun arloko Ikerketarako Plan Eragilea (2011-2016), ikerketa sendotzeko, EAEn ahalik eta Elikagaien Segurtasun handiena lortzeko, horretarako baliabide ekonomikoak optimizatuz eta ikerketaren efizientzia hobetuz Elikagaien Segurtasunaren esparruan, I+G+b-ko agenteen eta elikagaien industrien laguntzarekin.Elikagaien Segurtasunaren Ikerketa Plataforma, I+G+b-ko euskal agente nagusiek osatutakoa, Euskadin Elikagaien Segurtasunaren esparruan egindako ikerketaren ezagutza eta informazioa partekatzeko. EAEko Elikagaien Segurtasunaren arloko Ikerketa Plataformara sarbideaEAEn Elikagaien Segurtasun arloko Ikerketarako Plan Eragilea (2011-2016)\nBerezi@: Zer dira ERANET sareak? 14/03/24\nERANET sareak Europako gobernuen indar-gune gisa aitortu dira, eskualdeko zein ikerketa-programa nazional eta erregionalak batera eta modu transnazionalean koordinatu eta kudeatzeko. Berezi@ren ale honetan ERANET Cofunden berri ematen da Horizonte 2020an, baita joko arau berriak eta 2014-2015erako irekita dauden deialdiak ere, arlo horretan proposamenak aurkeztu ahal izateko informazioarekin batera.\nHorizonte 2020 Europako programak aukerak ematen dizkio nekazaritzako elikagaien sektoreko edozein erakunderi (publikoa zein pribatua), nazioarteko lankidetzan ikerketa- eta berrikuntza-proiektuei aterabidea emateko, gizartearen erronka handiei irtenbidea emateko, eta industria-teknologia iraunkorra sustatzeko. Artikulu honetan laburbildu egiten dira aintzat hartu beharreko alderdi garrantzitsuenak, nahitaez aintzat hartu beharreko informazioa eta nekazaritzako elikagaien sektoreko ikerketa- eta berrikuntza-proposamena programa horren bidez finantzatzea lortzeko aholkuak.\nEAEko nekazaritzako elikagaien sektoreko ehun agente baino gehiagok hartu dute parte Horizon 2020 programa europarraren aukerei gainean antolatu den jardunaldi teknikoan. Ekitaldiaren helburua izan da Horizon 2020 programa europarrak, datozen zazpi urteetarako 78.600 milioi euro erabilgarri izango dituenak, elikagaien segurtasun, nekazaritza, abeltzaintza, arrantza eta bioteknologiaren alorretan eskaintzen dituen erronka eta aukerak ezagutzera ematea. Programa honek 2013ko abenduan ekin zion bere ibilbideari, bere lehen hamaika deialdi kaleratuta, ikerketa eta berrikuntza proiektuak finantzatzeko. Elikak eta Eusko Jaurlaritzak, Innobasquerekin elkarlanean, Jardunaldi bat antolatu dute Europako Horizonte 2020 programari buruz, nekazaritzako elikagaien enpresa, Euskadiko ikerketa- eta teknologia-zentro, eta unibertsitateei begira. Urtarrilaren 31n izan da, Eusko Jaurlaritzak Vitoria-Gasteizen duen egoitzan. AurkezpenakEusko Jaurlaritza - Prentsa OharraHorizon 2020 deialdiak EAEko Elikagaien Segurtasuneko Ikerketa Lanen Eragiketa Planaren emaitzak Transferitzea 13/11/25\n2011. urtean, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Sailaren Berrikuntza eta Elikagaien Industriako Zuzendaritzak EAEko Elikagaien Segurtasuneko ikerketa lanen Eragiketa Plana garatzea sustatu du. Horretarako, Elikako aholkularitza teknikoa izan du, bai eta ikerketa lanetan jarduten duten zentro teknologiko nagusiena (AZTI-Tecnalia, NEIKER-Tecnalia, UPV/EHU eta LEARTIKER) eta Elikagaien Segurtasunean lan egiten duten hainbat erakunderena ere (Osasun Saileko Osasun Publikoko Zuzendaritza, BIOEF eta IHOBE).Planaren helburua da ikerketa alorra sendotzea, ezagupenak sortu eta jakinaraztea eta EAEko Elikagaien Segurtasunerako maila gorena lortzeko eraginkortasuna eta baliabideak optimizatzea. Elikagaien Segurtasuneko lehentasunezko ikerketa-beharrak jasotzen ditu aipatutako planak, 2011. urtetik 2013. urtera bitartean garatzeko.Behar horiek kudeatuta, ikerketa proiektuak garatuko dira, eta proiektu horien emaitzek lagundu egingo dute euskal elikagaien elikakatean sor litezkeen eta giza osasunean eragin kaltegarriak sor litzaketen arazoak edo/eta arriskuak antzematen, kontrolatzen eta aldez aurretik saihesten.Hurrengo 2013ko azoroaren 22an jardunaldi bat antolatu du 2012an nekazaritzako elikagaien arriskuen inguruan eginiko ikerketa-proiektuen emaitzak transferitzeko. Jardunaldiaren aurkezpenak: euskadin elikagaien segurtasun arloko ikerketa planaren emaitzak transferitzeaInformazio gehiago:EAEko Elikagaien Segurtasuneko ikerketa lanen prozesuari buruzko ELIKA artikulua\nSAFEFOODERA EraNet sarearen helburua da Elikagai Segurtasun arloko ikerketa-estrategia komuna Europa mailan ezartzea. Hori dela eta, nazioz haraindiko bi deialdi egin ditu ikerketa-proiektuak garatzeko.Lehenengo deialdian (2007-2008), euskal ikertzaile batzuk hartu zuten parte bi proiektutan. Emaitzak Zamudion aurkeztu zituzten 2008ko azaroaren 14an, bertan antolatutako jardunaldian hain zuzen.Bigarren deialdian (2009-2011), berriz, hiru proiektutan hartu zuten parte euskal ikertzaileek. Proiektuok amaitzeak Bilbon aurkeztu zituzten 2011eko azaroaren 18an, bertan antolatutako jardunaldian hain zuzen.Ekainaren 7an Kopenhagen SAFEFOODERAko kideak bildu ziren, nazioaz harantzagoko interesa duten arrisku kimikoen eta biologikoen arloko gai nagusiez eztabaidatu eta horiek 2012ko egingo duten hirugarren deialdian aurkezteko. SAFEFOODERAren web gunean jarriko da hirugarren deialdiari buruzko informazioa.\nElikagaietan alergeno-hondakinak antzematea.- Horretan EHUko Immunologia, Mikrobiologia eta Parasitologia Sailak eta AZTI-Tecnaliaren Elikagaien Ikerketa Unitateak hartu dute parte. LISRISK - Aldez aurretik kuzinatutako ohiko elikagaietan Listeriaren Arriskua Balioztatzea. EHUko Immunologia, Mikrobiologia eta Parasitologia Sailak hartu du parte. RISKFOODCONT - Prozesatutako haragietan eta itsaskietan Hidrokarburo Aromatiko Poliziklikoen (HAPs) eta elementu toxikoen (As, Cd, Gh eta Pb) arriskuen bioerabilgarritasun maila eta balioespena neurtzea. Horretan AZTI-Tecnaliaren Elikagaien Ikerketa Unitateak hartu du parte. 2011ko Ekainaren 6an eta 7an Kopenhagen egin duten mundu mailako Biltzarrean hartu du parte ELIKAk Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Sailaren izenean. Sail hori Elikagaien Segurtasunerako SAFEFOODERA ERANETeko kidea da. Biltzar horretan bigarren deialdian onetsitako Elikagaien Segurtasun arloko 10 proiektuen azken emaitzak aurkeztu dituzte. EHUk eta AZTI-Tecnaliak parte hartu dute proiektu horietako 3tan.\nAlergeno.Behin betiko txostena\nRiskFoodCont. Behin betiko txostena\nLisRisk. Behin betiko txostena\n“CampEc-Net: Elikagaiek transmititutako zoonosiak (Campylobacter eta Escherichia coli), sare-proiektua”. Horretan, Euskal Herriko Unibertsitateak hartu du parte, 11 herrialde edo eskualdetako 25 erakunderen artean. Proiektu honi esker, honako hau lortu da: Europako laborategien zaintza integratzea, parte hartu duten laborategietako metodoak erkatu eta bateratzea, datu-baseak partekatzea eta etorkizuneko ikerketa-beharrak antzematea. “Puffin: patogenorik eta kaltegarriak izan litezkeen mikroorganismorik ez duen sarea sortzea Elikagaietako Industrian erabiltzeko”. AZTI-Tecnaliaren Elikagaien Ikerketa Unitateak hartu du parte, bost herrialde edo eskualdetako 6 erakunderekin batera. Proiektu horren bidez, ikerketa eta industriaren arteko sare europarra ezarri da. Sare horrek industria mailan jarri ditu patogenorik gabeko ekoizpen-sistemen inguruko ikerketak. Horrez gain, beste ikerketa txiki bat egin dute: batetik, elikagai industrietako higiene-eremuetan erabiltzen diren jantziak egiteko material berriez; bestetik, elikagaiekin kontaktua duten guneak egiteko materialez eta, azkenik, gune horietako kutsadura desagerrarazteko teknologia berriez. "Myconet: Garizko produktuetan sor litezkeen mikotoxinak identifikatzeko informazio-iturrien Europako Sarea”. Euskal ikertzaileek ez dute parte hartu proiektu horretan. Mikotoxinak agertzeko arriskua antzematen duen mapa-sistema garatu dute proiektuaren bidez. Emaitzak jardunaldian aurkeztu zituzten.


Zarautz ere bakardadeak ezabatzearen alde - Adinberri\nZarautz ere bakardadeak ezabatzearen alde\nModelo aretoak Hariak Estrategiaren aurkezpenaren bosgarren saioa hartu zuen, bidaiaren ekuadorrera iritsiz\nHarparen musika jarraituz, Zarautzko Musika Plazatik Modelo Aretora lekualdatu zen jendea Hariak Estrategiaren aurkezpen ekitaldia jarraitzeko. Ekitaldia Zarautzko alkateordea eta Gizarte Politikako zinegotzia den Jesus Aranaren eskutik hasi zen. Ongietorria eta esker ona eman bezain laster, diskurtso hunkigarriari hasiera eman zion esanez “gaur bakardadeak elkartu gaitu, gure gizarte aldakor honetan errealitate bihurtu zaigun fenomenoa”.\nElkartasuna goraipatuz, “elkarrekin iritsi baikara XXI. gizaldira”, denbora berrietan “gure aurrekoek egin zuten bezala, elkarrekin denok batera aurrera egin beharko dugu”-la adierazi zuen, eta hura lortzeko “honeraino ekarri gaituzten elkarrekiko arreta, konpromisoa, solidaritatea, laguntasuna, maitasuna gure gizartearen ardatz izan behar dute. Bestela jai daukagu”.\nBehin Aranaren agerraldia amaitu zenean, Maite Peñak, Gizarte Politikako foru diputatuak, hartu zuen hitza Hariak Estrategiaren sorrera testuinguruan jartzeko: “Gipuzkoan bakardadeei heltzeko behar handia zegoen. Horiei aurre egiteko jaio da Hariak, Lurralde osorako estrategia. Baina gaia zaila da eta irtenbidea ez da erraza izango”.\nGipuzkoako Foru Aldundiak eta Adinberrik landu nahi duten irtenbide hura “estrategia konplexuan eta zeharkakoan” gauzatu da. Hariak izendapean jaiota, hiru helburu nagusi dituela zehaztu zuen Peñak: bakardadeei buruzko elkarrizketa publikoa eraiki, pertsonen arteko harremanak eta loturak indartu eta bakardade-egoerak saihesten eta gainditzen laguntzea.\nOhikoa den moduan, ekitaldiak aurrera egin zuen bakardadeek gizartean duten garrantzia helarazi nahi zuen antzerki batekin. Aizpea Goenaga aktorearen gidapenean, eszenatokian Adinberriko zuzendari nagusia, Rakel San Sebastian, eta erakunde bereko berrikuntza arduraduna, Ainhoa Becerra, elkartu ziren solasandian, Hariak Estrategiari buruzko xehetasun gehiago emateko.\nDekalogoaren hamar puntuak aztertzerako unean, Becerra hausnarketa garrantzitsua bota zuen: “Denok daukagu zer esateko gai honetan, pentsatzen dugun baino askoz gehiago egin dezakegu”. Eta horren eredu, Hariak Estrategiari atxikitzeko jestua aipatu zuen, presentzialki edo webgunearen bidez egin dezakeguna.\nEkitaldiaren amaieran musika nagusitu zen berriro, zarautzko bi abesbatzen eskutik: Imanol Urbieta Musika Eskolakoa eta Schola Cantorum, parrokiakoa. Belaunaldi desberdinen arteko irudi ederra osatuz, bi abesbatzen kideek ‘Amonatxo’ eta ‘Habanera’ kantak abestu zituzten, emanaldia Hariak Estrategiaren ereserkiarekin bukatuz.\nAbesbatza osatzen zuten haurrak eta helduak zuzentzearen lana Schola Cantorum abesbatzaren zuzendariarena, Izarra Aristirena, izan zen. Bere ustez, «musikak orokorrean eragin handia du» bakardadeei aurre egiteko, «gustu antzekoak dituen jendearekin elkartzeko aukera» ematen duelako. Hain zuzen ere, abesbatza bateko partaide izatearen “onurak” ere aipatu zituen: “Helburuak finkatuz -abestiak ikasi, entsaioetara joan eta kontzertuetan parte hartu- eta horiek lortzerakoan autoestima indartu egiten da. Horrekin batera, irteeretan edota jardueretan parte hartzeko aukerak ilusioa pizten du”. Oro har, “talde baten partaide sentitzea eta bere osotasunean parte hartezea”-ren garranztia azpimarratu zuen.\nBaina ekitaldiaren amaierarekin ez zen jardunaldia bukatu eta hura borobiltzeko pintxo-pote gozoa elkarbanatzeko aukera egon zen.


audience: heldutasun oparoaz gozatzen arkaitz villar Gure eszenako talde beteranoa bihurtu bada ere, hasierako energia galdu ez duen talde horietakoa da Audience. Amerikanuak (2010) filmeko soinu banda osatu ostean ikuskizun hori aurkezten aritu zen denboraldi batez. 2013an Mistress Game Epa eta Big Affair disko luzea argitaratu zuten, azken hau AEBn grabatua John Agnellorekin. Azken lan honetan entzun daitekeen Country of Tamborine bere ibilbidean sortu duten kantu onenetakoa da. 15 urteko musika ibilbidean 2013koa izan da aktiboena...\nBai, eta horretaz gain Euskara Jendea dokumentalaren sintonia egin dugu eta Corcovadoren Canción de Amor de un Díaproiektuko tarte bat bete dugu. Egia da ez dela urte arrunta izan… bidean sortu zaizkigun aukerak jaso eta baldintzak aproposak zirela ikusita, aurrera egin dugu lan guzti hauetan. Gero eta ausartagoak\nAmerikanuak soinu bandarekin ikuskizun bat prestatu zenuten zuzenekoetarako eta beste zirkuitu batean murgildu zineten. Orain ohiko kantu eta emanaldietara itzuliko zarete.\nAmerikanuak-en ikuskizuna oso exigentea izan zen, eta oso konplexua alde teknikotik. Emanaldi bakoitzak lan asko eskatzen zuen eta gure aldetik kontzentrazio maila handia ere bai. Erritmoa ez genuen guk markatzen, irudiek baizik; sinkronizazioa, pinganilloak, klaketa. Etab. Orain berriro itzuli gara zuzeneko klasikoago batetara, non emanaldiaren erritmoa guk markatzen dugun. Hala ere, Amerikanuak-ek aztarna utzi du guregan. Adibidez, argiei bere garrantzia ematen ikasi dugu, zentzu honetan Jon Mentxakaren lana asko baloratzen dugu. Bestalde, zuzenekoetara bideoak eramaten jarraitzen dugu, nahiz eta hauek ez diren horren protagonista. Publikoari dagokionez, egia da Amerikanuak-ek gurekiko zeuden jarrera batzuk aldatu dituela, orain gertuagoko bezala ikusten gaituzte, ez gara “ingelesez abestu eta musika konplexua egiten\nduten Gernikako mutil arraro horiek”.\nMusikaren genero klasikoetan bidaiatzen jarraitzen duzue: rock and roll-a, blues-a eta countrya nagusitzen da lan berrietan. Hor daude gainera zuzenean jotzen dituzuen Blind Willi eta Dylan-en bertsioak.\nEz da gure irudi oso modernoa errotu ja,ja… edozein kasutan, disko berria entzunda, nahiko sonoritate modernoa duela esango nuke. Edo beste era batera esanda, ez dut uste revival talde bat garenik, inondik inora ere. Atzera begiratzen badakigu bai, baina ez dut uste gure musikari justizia egiten zaionik etiketa horiek erabiliz.\nJohn Agnelloren soinuak handitu dizue eta kantuek sendotasuna irabazi dute.\nBai, oso sendo entzuten dugu diskoa. Konplexu barik burututako diskoa da. Nahiz eta %100 Audience den, badauka orain arteko diskoetatik bereizten duen zerbait. Hasieran apur bat urduri geunden John Agnelloren inplikazio mailari zegokionez, baina buru-belarri inplikatu zen proiektuan. Sonic Youth, Kurt Vile edota Dinosaur Jr. bagina bezala egin zuen lan.\nProtesta kantuak sartu dituzue lan berrian Protest eta Country of Tambourine.\nBai, eta bizi garen garai hauek ikusita agian protesta gehiago egin beharko genuke. Hala ere, taldea errealitate paralelo bat bezala interpretatzen dugu, gure eguneroko eginbeharretatik at dagoen paradisu bat bezala. Hori dela eta, agian, protesta abestiek ez dute toki handirik izan geurean, behintzat ez ohiko\nprotesta politiko edo sozialei lotutako gaiek.\nA new life diskoa isteko aukeratu baduzue ere askotan honelakoek diskoak zabaltzen dituzte. Energia berezia du kantu honek.\nAbesti hau kili-kolo egon zen azkenengo momentura arte, izan ere, estudioan bertan konpondu behar izan genituen pasarte batzuk. Batzuetan abestiak estankatuta geratzen dira, eta nahiz eta potentzial handia dutela ikusi, hauen garapena zaila izaten da. Hori dela eta, abesti honen azken emaitza entzuteak poz handia ematen digu. Diskoaren kronika gehienek tarte berezi bat eskaintzen diote abesti honi, eta jabetzen gara gure errepertorioan ez dagoela parekorik. Bide berri bat da, bizi berri bat…\nWell (Bif Affair) eta Buruko bazterrak (Mistress Games) kantuetan erabili dituzuen koroek harrapatu egiten zaituzte. Giro berezia lortu duzue ahots horiekin.\nKoro horiek badute halako kutsu tribal bat, batez ere Well abestiarenak. Badirudi Amerikar Indioek bere aztarna utzi nahi izan dutela diskoan, eta esaten duzun moduan ba giro espiritual berezi bat ematen die abestiari. Orokorrean, ahotsen tratamenduari dagokionez, pauso handia eman dugula uste dut.


Amorebieta-Etxanoko Udalak jai guztiak bertan behera uztea erabaki du — Amorebieta-Etxanoko Udala\n•\tErabakia alderdi politiko guztiek babestu dute, segurtasun eta osasun publikoari lehentasuna emanez, eta herritarrekiko erantzukizunez jokatuz. •\tUdalak ahal duen guztia egingo du neurri honek eragingo dien profesionalek izango dituzten galerak konpentsatzeko, eta jaietako ekintzak antolatzen dituzten elkarteekin lankidetzan aritzeko.\nAmorebieta-Etxano, 2020ko ekainaren 11. Amorebieta-Etxanoko Udalak jaiak bertan behera uztea erabaki du. Horien artean daude San Juan suak, auzoetako jaiak, Karmengo jaiak eta Santanatxu. Egungo egoeraren ondorioz, eta hauetan jendetza pilatzen delako, ezinezkoa da osasun eta segurtasun publikoko berme guztiekin egitea.


ELIKA Alimentos | Erditik moztutako fruten kontserbazioa: AESANen Batzorde Zientifikoaren txostena - ELIKA Alimentos\nBidaltze data 11 apirila, 2022\nAESANek argitaratu du txikizkako dendetan erditik moztutako frutak kontserbatzeko baldintzei buruzko txostena.\nElikagai-produktuen higienea 852/2004 (EE) Erregelamenduak arautzen du eta, horren arabera, giro-tenperaturan segurtasunez biltegiratu ezin diren elikagaiek hotz kateren bat mantenduko duten arren, tenperatura kontrolatuko ez zaien epe mugatuak baimenduko dira manipulatzeko behar praktikoengatik, osasunarentzako arriskurik ez badago.\nBestalde, irizpide mikrobiologikoei buruzko 2073/2005 (EE) Erregelamenduak txikitutako fruta eta barazkien segurtasun- eta higiene-irizpide batzuk ezartzen ditu. Dena dela, txikitutako fruta eta barazki horiek kontserbatzeko berariazko tenperatura-baldintzarik ez da zehazten.\nGaur egun AESAN Errege Dekretu proiektu bat egiten ari da denda horietan txikitutako barazkiak eta frutak kontserbatzeko baldintzak arautzeko, besteak beste, azken kontsumitzaileari zuzenean saltzen zaizkionean.\nTxikizkako dendetan txikitutako edo zuritutako barazkiak edo frutak 4ºC-tan edo gutxiagoan mantentzeko arazoa praktikoak egon daitezke, erditik moztutako fruta handiak kontserbatu behar direnean. Hori dela eta, AESANeko Batzorde Zientifikoari txosten bat eskatu zaio erditik moztutako fruta handiak (meloia, angurria, anana eta papaia, zehatz esateko) denbora mugatuz giro-tenperaturan mantendu ote daitezkeen zehazteko.\nFruta tipo bakoitzaren ezaugarriak, patogenoen prebalentziari buruz argitaratutako azterlanak eta mikrobiologia prediktiboaren ereduetan oinarritutako beste azterlan batzuk aztertu ondoren, ondorio nagusi hauetara iritsi dira:\n-Produktu motaren arabera, mikrobioen portaeran aldeak egoten dira; meloiak, angurriak eta papaiak patogenoen hazkundea toleratzen dute, aldiz, ananak ez du hazkunde hori ahalbidetzen, batez ere pH maila baxuagoak dituelako.\n-Tenperaturaz gain, azterlan batzuen arabera heltze-indizeak eta uzta bildu ondorengo biltegiratze-baldintzek ere eragina dute biltegiratzean egon daitekeen mikrobioen hazkundean.\n-Horiek horrela izan arren, erditik moztutako fruta giro tenperaturan epe laburrez biltegiratzen bada, ez dirudi elikagaien bidez transmititzen diren patogenoen garapenean eragin nabarmenik duenik, ondoren berehala hozten bada eta produktua nahiko epe laburrean kontsumitzen bada.\n-Ondorioztatzen da, saltokian erditik moztutako meloia, angurria, papaia eta anana biltegiratzeko baldintzak malgutze aldera, behar bezala aireztatuta eta eguzki-argitik babestutako tokietan 3 orduz < 25ºC tenperaturak onar daitezkeela, jarraian < 5ºC tenperaturan biltegiratzen bada.\n–Gehiegi heldutako frutak edo azalean zartadurak dituztenak ez moztea gomendatzen da.\n-Sektoreko establezimenduek higiene-jardunbide oso zorrotzak jarraitzea gomendatzen da, batez ere mozteko erabiliko diren tresnetan, eta, oro har, erabilitako tresna guztietan.\nAESAN Elikagaien Segurtasuneko eta Nutrizioko Espainiako Agentziaren Batzorde Zientifikoaren txostena, txikizkako dendetan erditik moztutako frutak kontserbatzeko baldintzei buruz\nRASFF – ELIKAGAIAK: 2022ko lehenengo lauhilekoaren laburpena


Hazi gaiztotik ez da kuia onik\nUrrutitik akerritakoa dugu babarruna, Ameriketatik, edo Indietatik. Horra urruneko baba edo indaba. Edo baba gorria. Baba jaten zen lurretara ekarri zuten XVI. mendearen hasieran.\nIsuri atlantikoko euskaldunoi azken lau mendeetan gosea kendu digun hirutasuna ekarri zuten, handik kopiatuta: artoa + babarruna + kuia. Gure lurrean sor daitekeen mozkin onena, kopuruz zein kalitatez, ematen du. Artoak babarrunari igotzeko zuztarra eta alea fina izateko itzala ematen dizkio; babarrunak lurrean nitrogenoa pilatzen du, artoak eta kuiak ederki baliatuko dutena; kuiak zirrikituak estaliko ditu. Hiruren artean negurako nahikoa jaki sortzen dute.\nBi multzotako babarrunak landu ohi dira: arbatzekoak eta motzak. Arbatzekoak hiru metro eta gehiago luza daitekeen aihena ematen du, eskubiz aurrera (destrogiroa, ordulariaren orratzen kontra) jiratuz hazten dena eta hazi ahala beheko aldea zurtoin gogor bihurtzen dena. Motzak metro erdi inguru altxatzen dira, tente. Arbatu beharrik gabe, erraza. Motz txuriak oso aldaera onak dira leka barruko alea ezko eta heze dagoenean jateko: “Potxa” edo babarrun zuri berria da, gutizietan finenetakoa.\nLeka barruko aleen forma eta kolore aukera bezalakoa da horiek ematen dituzte loreena ere.\nLekadun guztiek bezala, sustraietan bakterio batzuk hartzen dituzte apopilo, hauek aireko nitrogenoa hartu eta lurrera ekartzen dute. Beraz, babak ez du nitrogenodun ongarririk behar, kontuz, bada, simaurrarekin. Gainera, lurra nitrogenoz aberastuta utziko duenez, bere ondoren hostoa aprobetxatu diogun barazkiren bat jarri, nitrogeno hori balia dezan. Arrazoi beragatik, lekadun baten ondoren beste lekadun bat ez jarri sail horretan.\nGeurea bezalako klima epela dagoen tokietan ederki hazten da, ez dizu lan handirik emango. Lur hotzean ez da ernatzen, beroa gustatzen zaio, zurtoinean eguzkia hartzea atsegin du.\nBuztin-lurretan karea edo errautsa eman, pHa neutro aldera eraman behar da. Lur itoetan asko sufritzen du eta gaitzek kupidarik gabe erasotzen dute. Baina, lehortea ere ez du maite.\nMaiatza aldera arte itxaron arbatzekoa ereiteko. Urria aldera jasoko dugu. Motza, aldiz, maiatzetik uztailera artean erein, hilabete pare batera jasotzeko.\nUdaren bukaeran edo udazkenaren hasieran biltzeko egiten da babarruna.\nArbatzekoa, maiatza edo ekaina hasieran erein. Arba, makila edo parda jartzeko, errenka batetik bestera 70-90 cm tartea utzi, eta zulotik zulora 50 cm. Zuloko 4-7 ale bota. Jaio bezain pronto arbatu. Sarea jartzez gero, errenkatik errenkara 1-1’5 m utzi, eta errenka osoan erein edo 20-25 cm tartearekin zuloka, bina edo hiruna ale. 3-5 cm sakon sartu.\nMotza ereiteko tartea, errenken artean 60-70 cm eta zuloen artean 40-50cm. Zuloko 4-6 ale jarri.\nBigarren astean jaioko dira. 15-20cm inguru hazi denean, jorratu eta landarea lurreztatzea ona da, sendotu egingo du. Jorraldiak azalekoa izan behar du. Sustraiak hortxe ditu eta kaltetu daitezke.\nMotzak, uztailetik urrira. Hasieran, berriak edo “potxak”, leka berdea larutzen hasi ahala, eta gero lehortuta. Lekak ihartutakoan landarea ipurditik atera, sustraietako lurra astindu eta buruz behera zintzilikatzen dira.\nArbakoak irailetik azaroa artean. Behetik gora ihartzen dira lekak eta jeneralean bi edo hiru bildualdi egiten dira. Bildu berritan, ondo lehortzeko, egun batzuetan lekak eguzkitan jartzea komeni da. Lekak bere horretan jaso eta bera askatzen hasten denean aletu.\nKontuz bareekin eta barraskiloekin, landare jaio berrietan sarraski ederra egin dezakete.\nZorri beltza etorri daiteke, udaberrian baba landareetan ian bada batez ere, edo udaran inguruan lekak baldin badaude. Goiz azaldu bada xaboiarekin egin tratamendua.\nLur itoetan, harrotu eta karetu gabekoetan, lepotik gora eta behera zabaltzen diren usteldurak jo dezakete, hezetasunarekin eta landarea erdipurdi egotearekin oparo hedatzen diren gaitzak. Gorrina edo herdoilaren kuadrillakoak dira. Nitrogeno gehiegi bada ere gaitza ur aparretan haziko da.\nLurra nitrogenoz aberasten dutenez lagun koadrila handia dute. Orokorrean hostoa jaten diogun guztiari mesede egiten dio. Ondo konpontzen da, besteak beste, aza jendea, artoa, azenarioa, kuia, kuiatxoa, marrubia, luzokerra, espinaka, meloia, patata, perrexila, apioa, uraza, alberjinia, tomatea eta orburuarekin.\nTipula, baratxuria, porrua eta mihilua ez ditu gustuko.\nGure amona Joxepa zenak esaten zuen babarrun motzak Santioetarako (uztailak 25) bi hostotan egon behar duela, hau da, uztailaren bigarren astea aldera erein behar dela.\nBabarrun zuri berriak edo “potxak” goiz jan nahi badituzu askoz lehenago ere egin daitezke, maiatzaren amaieran, adibidez.\nBabarrun finena artotan egiten dela esan ohi da. Artoaren itzaletan hazten da leka eta ez eguzki zakarretan, azal fineko alea haziz.\nBabarrunaren hostoa ere barazki gisa jaten da. Probatzera ausartu!\nBabarrun ale lehorra, zomorroak jo ez dezan 12 º C-tik behera eduko behar da. Edo, gero jasotzeko erabiliko dugun ontzian itxita izoztu, eta ireki gabe jaso.\n2019-12-01 | Jakoba Errekondo\nOmiasainduz fruitu guztiak sartuak” dio esaerak. Mandio bete sagar, kuia eta kiwi da geurean (Malus domestica, Cucurbita maxima eta Actinidia chinensis). Beste asko bete arto (Zea mays) izango dira; edo bete babarrun\n2019-11-10 | Jakoba Errekondo\nUda joan eta negua etortzen den egunean idazten dut hau, San Simon eta San Juda egunean, urriaren 28an. Gauaren iluna egunaren argia baino hiru ordu luzeagoa da gaur. Guk ordularia behar dugu, baina landareek, katxarreria\nArratsalde honek ematen didan oihartzuna baliatu nahi dut esan eta irakurlea jakinaren gainean jartzeko: urteko egun luzeenak joan dira eta gaua luzatzen eta egun argia laburtzen hasi da. Honek ondorio latzak izango ditu\n2016-06-19 | Jakoba Errekondo\nHiru elkar hartuta. Gure kultura atlantikoko lurretako hirutasun nagusia badator. Artoa-babarruna-kuia. Oraintxe sortzen ari dira, hiru bat eginda. Soroari, kulturaren alorrari etekin hobea ateratzeko elkartasuna. Babarrunak\n2015-09-20 | Jakoba Errekondo\nEuri jasa itxurazkoa bada, ondoren errioak ur-karga dezentekoa ekartzen duen tankeran, aurten fruitu urtea da. Gero atera beharko dira kontuak, eguraldiaren segidak edo zer arraio dela-eta aurten ia denak oparo eman duen:\n2015-09-13 | Jakoba Errekondo\nAurrera-atzera honetan, aurtengo uda hau xelebrea doa, bada. Fruituen urte berezia. Tomateak eta piperrak ez dira makal ari, eman eta eman. Itxura kaskarrena lekei eta babarrunei sumatzen diet; udak aurrera eta egun argiak\nAurrekoa atzera, kontainerrean\n2015-09-06 | Jakoba Errekondo\nJaponian fruituei egiten dieten ohiz kanpoko goratzarrearekin utzi nuen txoko hau uda aurrean. Uda eta udazkena arteko sasoi honi ezin ekin fruituak ahaztuta. Duela ez asko, bertsolari batek “errotu” eta\n2015-06-21 | Jakoba Errekondo\nPiper sasoia abiatu da. Gaur egun urte osoan ditugu piperrak, baina piper sasoia abiatu da, hemen. Bertako piperren sasoia. Ameriketatik ekarri genuen jaki hori, eta gure kulturako ikurretako bat bihurtua dugu, eta hasiera\n2015-03-22 | Jakoba Errekondo\nGosea kudeatzea izango da etorkizunean negozio emankorrena. Automobilak eta segapotoak egiten dituena aberastuko da, baina Kristina gure izeba zaharra zenak esaten zuen bezala: “Txori guztiak mokodun”. Denok jan\nErreka, ibai eta errio aldamenetako erribera lurrak dira Euskal Herri atlantikoko nekazarien ametsetako paradisua. Lur onenak hortxe bildu dira, urak ekarrita milioika urtean; ez kristorik ezta jainkoaren asmakizuna sortu\n2014-07-20 | Jakoba Errekondo\nLekak eta babarrunak aihena eskubiz aurrera luzatu eta haz daitezen, parda jartzen zaie geurean, Beterri alde honetan. Makila, haga, zurkaitza, arba... Izen asko du. “Parda” hitza inongo hiztegitan topatu ezinik


RhB Ge 6/6 suitzar tren makina elektrikoa Burdinbideak\nRhB Ge 6/6 suitzar tren makina elektrikoa\nTrainz 2011ko azaroaren 6a\nTrainz Whitte46k egindako modeloa.\nHemen dugu suitzar elektrikoa den lokomotora hau Ge 6/6 (*) (C’C’) modelokoa dena. Horrelako lokomotorak Rätische Bahn (RhB) konpainiarako eginak ziren 1921. urtetik aurrera. Guztira 15 “Kokodrilo” familiako lokomotora egin zituzten Albula Bahn ibilbide ederrerako. Rätische Bahneko enpresak metro bateko linea batzuk kudeatzen ditu.\n(*) “G”k adierazi nahi du lokomotora zabalera estua dela, “e”k elektrikoa dela eta 6/6 notazioak adierazi nahi du lokomotorak 6 ardatz dituela, denak motorrak edo traktoreak.\nInformazio gehiago lokomotora hauei buruz hemen.\nTrenak 56. zenbakia.\nHistoriaurrea – Gidatutako garraioa


Turisten gustuko pintorea | El Diario Vasco\nCulturasTuristen gustuko pintorea\nGerra Zibila baino lehenagoko lana\nMiarritzen erakusketa antologikoa prestatu dute Ramiro Arrueren lanena. Euskal Herri idiliko bat ageri da haren koadroetan, bere garaian arrakasta handia izan zuen joera\nFÉLIX IBARGUTXIDonostia Domingo, 23 julio 2017, 16:20\nRamiro Arrue pintorearen 150 lan ikus daitezke uda osoan zehar Miarritzeko Bellevue Kasinoko aretoan. Irailaren 17ra arte egongo da ikusgai ‘Ramiro Arrue, entre avant-garde et tradition’ izenburuko erakusketa zabal hau. Gainera, Baionako Euskal Museoa beste erakusketa bat eskaintzen ari zaio, txikiagoa: 1938an Arrangoitzeko Pierre d’Arcangues markesaren Euskal Balleterako egindako marrazkien erakusketa, hain zuzen ere.\nUrte batzuk dituen jendeak ederki gogoratuko du Arrueren estiloa. «XX. mendeko euskal herritar margolaririk famatuena izan zen, kritikoen ustetan», irakur daiteke Wikipedian. Estanpa kostunbristak pintatzen zituen, Euskal Herri idiliko bat agertzen zuen. Baserritarrak, arrantzaleak, pilotariak ageri ziren bere koadroetan; industriarik, sekula ez. Oraingo erakusketako arduradun izan den Olivier Ribetonek esana: «Pintore honek modernitatea gorroto zuen».\nErraza da «kostunbrista» etiketa ipintzea eta gehiago ez sakontzea, ñabardurak ez bilatzea. Hemen lupa jarriko dut, eta xehetasunetara jaisten ahaleginduko.\nPatarragoiti estudioa, Ziburun\nBilboko Abandon jaioa zen, 1892an; 1971n hil zen, Donibane Lohizunen. Sei senidetan bera izan zen gazteena, eta hain zuzen ere bera jaiotzean ama hil egin zen.\nSei senide haietatik, lau izan ziren artista, lau mutilak: Ramiroz gain, Alberto, José eta Ricardo. Lucas Arrue bere aita arte-bildumagilea zen eta etxeko bilduma, tartean Goya bat, saldu zuen bere seme-alaben ikasketak ordaintzeko. Hamabost urte zituela, Parisera joan zen Ramiro, mugimendu artistiko berriak ezagutzeko asmotan. Académie de la Grande Chaumière eskolan ikasi zuen. Nemesio Mogrobejo eta Ignacio Zuloaga margolariak eta Antoine Bourdelle eta Francisco Durrio eskultoreak izan zituen lehenbiziko artista babesleak. Paul Gauginen berri eman zion Durriok, eta adituek diotenez bilbotarrak edan zuen harengandik ere.\n1911n, artean hemeretzi urte besterik ez, Ziburura aldatu zen eta hantxe jarri lehenengo estudioa, Patarragoiti zeritzana. Bazuen izeba bat, Matilde izenekoa, Iparraldean antigoaleko gauzak zituena, eta haren babesean pasatu zuen gaztaroa.\n1910eko hamarkadan zehar Euskal Artisten Elkartea garatzen lagundu zuen, 1919an idazkari kargua eman ziotelarik.\nSuzanne Blanchérekin ezkondu zen 1929an. Donibane Lohizunen jarri ziren bizi izaten. 1942an, naziek hilabetez eduki zuten preso Donibane Garazin, euskalduna eta espainiar nazionalitatekoa zelako, eta horregatik susmagarria. Gero, frankistek Bidasoako muga itxi zutelarik, «beste aldean» bizitzen gelditu zen betiko. Abizenari azentua erantsi zion, frantziarrek hobeto ahoskatu zezaten: Arrué. 1971n hil zen, biriketako minbiziak jota, ordurako alargunduta eta seme-alabarik gabea.\nArrakastaren eztia ezagutu zuen. Lagun izan zituen Jean Cocteau idazlea eta Amedeo Modigliani pintorea. Hala ere, bizitzako azken bihurgunera diru-arazo larriekin iritsi zen. Ostalariak eta medikua marrazkien bidez ordaintzen omen zituen. Miarritzeko erakusketan, haren azken borondateak dakartzan agiri bat irakur daiteke: hil eta aurreneko urteetan behintzat erakusketarik ez egiteko eskatzen du, jadanik «ez dagoelako modan».\nMiarritzeko erakusketa honetan era askotako lanak bildu dituzte: olioak, urmargoak, marrazkiak, zirriborroak, argazkiak eta freskoak. Adibidez, lehenbiziko aldiz dago ikusgai Isidro Monzon arkitektoak Sarako bere etxerako eskatutako fresko handia. Egoitza Bergaran daukan Telesforo Monzon Fundazioak lagatako artelana da.\nZenbait museok eta bildumazale partikular batzuek lagatako obrekin osatu da erakusketa. Monaco ondoan dagoen Cap-d’Ail hirian bada museo pribatu bat, 2014an inauguratua, guztiz Ramiro Arrueri eskainia; handik ere ekarri dituzte lan batzuk Miarritzera.\nOlivier Ribetonek adierazi duenez, II. Mundu Gerra aurretik abangoardiako artista izan zen Arrue, eta gerra ostean «pintore erregionalista». Urteen poderioz, garrantzia galtzen joan omen zen. Ribetonek uste du Bilboko Arte Ederretako Museoan daudela artista honen bi koadro onenetako batzuk, biak olioak: ‘Euskaldunak karta jokoan’ (1919) eta ‘Toledoko paisaia’ (1932). Horiek ere ikus daitezke Miarritzen.\nIsmael Manterola unibertsitate-irakasleak, berriz, bere aurtengo ‘Maite ditut maite’ liburuan, hau utzi du idatzita: «Ramiroren lehenbiziko epealdiko pinturak Artetaren eta Vazquez Diazen moduei jarraitu zien, bai bolumenaren aldeko joeran, bai bolumenak modelatzeko kolorearen erabileran. Pintura mota hori Iparraldeko paisaia lasai eta giro folklorikora eraman zuenean, ordea, zeharo leundu zen, eta indar handia galdu zuen. 40ko eta 50eko hamarkadetan egindako lanetan ez zuen moldaketarik apenas egin, eta estilo moduko bati katigatuta geratu zen. Gaiak beraiek ere frantziar merkatu turistiko bati lotuak zeuden (dantzak, baserritarrak, arrantzaleak, pilota), eta alde horretatik, askoz interesgarriagoak dira liburuetarako egin zituen ilustrazioak eta karteletako marrazkiak».\nKontuak kontu, merkatuan badu bere balioa Arruek, bere prezioa. Batez beste, haren margo bat 100.000 euroren truke eros daiteke, eta badira 200.000 euroan saltzen ari direnak ere. Gainera, balioa gorantz joan da azken urteotan.\nMarvel seduce a la Comic-Con gracias a 'Avengers', 'Thor' y 'Black Panther' 'El comidista' se hace tele


«Greba», ordu libreetan | Gizartea | Berria\n«Greba», ordu libreetan\nELAk, LABek eta Gipuzkoako zahar etxeetako senideek «duintasuna» eskatu diote aldundiari\nZahar etxeetako langileak atzo, aldundiaren egoitzako arkupeetan eserita. ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2022ko otsailak 17 - Donostia\n«Langile batzuk jaiegunean etorri dira, beste batzuek lanera arratsaldez joan behar dutelako». Elastiko morea jantzita, ELAko pegatina soinean, haserre mintzo da Aitziber Aranberri, begiak bustita. Donostiako Ategorrietako Villa Sacramento zahar etxeko langilea da, eta LABek, ELAk eta Gipuzkoako zahar etxeetako senideen elkarteak deituriko protestara etorri da, bertze dozenaka langilerekin batera. Zailtasunak zailtasun, grebara deitua baitzuten atzoko: «Gutxieneko zerbitzuengatik, aurreko egunetan baino langile gehiago ari dira gaur [atzo] lanean, greba egiten ez dugun egunetan baino gehiago. Zeren, orduan, ez dituzte ordezkatzen bajak, lizentziak, baimenak...». Ordu sindikalak baliatuta etorri da bera, delegatua baita; baina egoeraz kexu da. Eta ez bakarrik greba egiteko aukera errealik ematen ez dietelako: «Pandemia hasi aurretik baino askoz okerrago gaude. Erizain eskasia ikaragarria dago, eta txanda asko bete gabe egoten dira». Etengabea da gabezien zerrenda, eta ondorioa, bikoitza: «Langileak oso-oso nekatuta gaude, eta ematen dugun zaintza ez da batere kalitatezkoa. Lanetik oso gaizki ateratzen gara, frustratuta».\nAntzeko egoera deskribatu du Azpeitiko (Gipuzkoa) San Martin egoitzako Zaida Cuzme langile eta LABeko delegatuak ere: «Errefortzuak falta direnean, edo laguntzaileren bat, ez dute jartzen. Bigarren solairuan koronabirus positiboak egon zirenean, lehen solairuko errefortzua kendu ziguten; eta asteak joan, asteak etorri, errefortzua ez dute ordezkatzen. Lan bera egiten ari gara langile gutxiagoren artean». Kexu da ez dietelako beren eskaerei entzuten: «Behin baino gehiagotan esan diet, baina ez didate kasurik egiten». Eta protestarako eskubiderik ez dutelako ere bai: «Ni ez naiz greba egiten ari, zeren ez digute uzten. Hori ere kendu digute: greba egiteko eskubidea. Greba egiten badugu, gutxieneko zerbitzuak. Baina orokorrean gaude gutxieneko zerbitzuan: beti».\nGipuzkoako Foru Aldundia dute kexen iturri eta jomuga, eta hiru eskaera nagusi egin zizkioten atzo bi sindikatu abertzaleek eta zahar etxeetako senideek, Donostian egindako manifestazioan: lan hitzarmena osa dadila, zahar etxeetako ratioak handitu ditzatela, eta, oro har, langileen eta egoitzetako erabiltzaileen «duintasuna» berma dezatela. Sindikatuek nabarmendu zuten gertatzen ari dena ez dela langileen eta patronalaren arteko «lan gatazka soil» bat: «Gipuzkoako gizarte osoari eragiten dion arazo sozial bat da». Lanbide feminizatu izatearen eragina ere nabarmendu zuten. Janire Diaz Jauregi ELAko ordezkariak, erraterako: «Kontuan eduki behar dugu batez ere emakumeen sektore bat dela, eta zaintza esparrua dela».\nBulebarretik hasita egin zuten atzo mobilizazioa, 11:00etan, eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren egoitzan bukatu zuten, Gipuzkoa plazan. Hara iritsita, sindikatuek eta senideek 60tik goiti eragileren izenpea duen dokumentu bat eman zioten aldundiari —talde feministek, pentsiodunek eta auzo elkarteek sinatu dute, nagusiki—. Sindikatuetako ordezkariak sartu ziren aldundira papera ematera, eta gainerako manifestariak arkupeetan eseri ziren, zain, protestan. Hogei minuturen buruan atera ziren ordezkariak, eskaeren dokumentua airean altxatuta, aldundiaren zigilu urdina paper zuriaren gainean. «Eskaera erregistratu dute», azaldu zuen Leire Ormazabal LABeko ordezkariak. Aldundiarekin bilera bat egitea dute helburua, hain zuzen, baina oraingoz ez dute erantzunik. Itxaropenez mintzatu zen Ormazabal, halere: «Lortuko dugu».\nBizkaiko Batzar Nagusiek, berriz, Bizkaiko Foru Aldundiari aho batez eskatu zioten atzo probintziako zahar etxe pribatuek dituzten langile gastuak ikertzeko. Galdegin zuten, halaber, langile gastua batez bertzekoa baino apalagoa duten egoitzetan neurri zuzentzaileak hartzea. EH Bilduk aurkeztu eta EAJrekin eta PSE-EErekin batera aldaturiko erdibideko zuzenketa baten bidez egin zuten eskaera, atzo —Elkarrekin Bizkaiak eta PPk ere babestu zuten—. EH Bilduk argudiatu zuen zahar etxe pribatuek «diru publiko asko» jasotzen dutela, eta «beharrezkoa» dela diru hori «zertan eta nola» erabiltzen duten jakitea: «Egoitzetako jarduerarekin negozioa egitea eragotzi behar da», erran zuen Arantza Urkaregi batzarkideak.\nBizkaian 122 zahar etxe pribatu daude gaur egun, eta 7.863 leku dituzte. Publikoak 33 baino ez dira: 3.018 leku dituzte.


Amuteko padurak berriz irekita jasotako abisua errealitatearekin bat ez zetorrela ikertu ondoren - Gaurkotasuna - Hondarribia\nAmuteko padurak berriz irekita jasotako abisua errealitatearekin bat ez zetorrela ikertu ondoren\n•Ertzaintza eta Udaltzaingoak egindako ikerketak sugegorririk ez dagoela ondorioztatu du\nAmuteko paduretan sugegorri pozointsu bat ikusia izan zenaren hiritarrengandik jasotako abisua errealitatearekin bat ez datorrela frogatu dute Hondarribiko Udaltzaingoak eta Ertzaintzak. Hala, atzo itxi egin ziren padurak berriz ireki egin dira.\n“Udalak eskertu egin nahi die atzo egun osoan etengabe lanean aritu ziren profesional guztiei: Hondarribiko Udaltzaingoa, Ertzaintza, Gipuzkoako Foru Aldundia, eta esker bereziak eman ere Aranzadi Zientzia Elkarteko herpetologo bolondresei”.\n“Denen artean lankidetza eta kolaborazio egokia erakutsi zuten eta hori goraipatu beharrean gaude. Ikerketa oso azkar egin da eta berriz normaltasunera itzultzeko moduan gaude, eta Jaitzubia eta Amuteko padura ederretaz gozatzeko aukeran” esan du Txomin Sagarzazu Hondarribiko Alkateak.\nPertsona ikertu bat\nJavier Garcia Irungo Ertzainetxeko Ikertzaileen Buruak esan duenez, “Hondarribiko Udaltzaingoak eta Ertzaintzak egindako ikerketaren ondoren, abisua faltsua zela ondorioztatu genuen, eta pertsona bat ikertuta (inputatuta) geratu da”.\n“Espediente osoa justiziara eramango dugu, abisuaren ondoren baliabide ugari aktibatu baitira, polizialak eta emergentziakoak, baita beste batzuk ere, gero ezertan geratu direnak”.


Hegoaldean | 2018ko Urriaren 11a\nEuskaltzaindia 50. urte kari, Arantzazun.\nHizkuntza gutxituetako hedabideen topaketa eginen dute Altsasun, urriaren 20an. Mexikotik, Galestik eta Irlandatik etorriko dira hizlariak. Txikiak Handi izena eman diote egitasmoari. Ekimen hori sustatzen duten kideek eta Nafarroako Ikastolen Elkarteak antolatu dute Nafarroa Oinez-en bezperan iraganen den jardunaldia. Unai Arellano Txikiak Handi proiektuaren arduradunak eman ditu komunikabideei buruzko topaketa bat hezkuntzarekin lotua den besta batekin batean antolatzearen arrazoiak. Arellanoren arabera, ikastolen helburuen artean da euskararen normalizatzea. Sail horretan, hezkuntzak anitz egin du eta egin dezake oraino. Baina horretaz aparte, komunikabideen lana ere garrantzitsua da hizkuntza gutxituen normalizaziorako. Jardunaldi horietan, Euskal Herriko komunikabideen eta atzerriko zenbait herrialdetako hedabideen kasuen berri emanen dute. Hasteko, Johan Haggman finlandiarrak mintzaldi bat emanen du. Azken honek hizkuntza gutxituei buruz lan egin du hamar urtez Europako Batzordean. Bereziki Europan dagoen egoeraz mintzatuko da eta Europako komunikabideen izaerak hizkuntza gutxituetan duen eragina aztertuko du. Bestalde, Euskal Hedabideak: iragana, oraina eta geroa atalean mintzatuko dira Idurre Eskisabel kazetari eta EHUko irakaslea eta Juan Kruz Lakasta Euskalerria Irratiko kazetaria. Topaketaren bigarren partean parte hartuko du maia hizkuntzan emititzen duen Yucatango Radio Yuuyum irratiko Yazmin Novelok; Elin Haf Gruffyd Jones irakaslea Galesko komunikabideei buruz mintzatuko da; azken mintzalaria Roman Mac Con Iomaire izanen da, RTE Irlandako irrati-telebista kate publikoan gaeleraz arduratzen dena. Bururatzeko, eztabaida eginen dute denen artean. Topaketara joateko izena eman daiteke txikiakhandi.eus webgunean.\nLiburu uzta nasaia ekarriko digu aurtengo larrazkenak. Gisa guzietako obrak emanen dira argitara: eleberriak, narrazioak, poesia, saiakera, liburu grafikoak, haur eta gazte literatura eta itzulpenak. Hauetako anitzek historia hurbileko eta ez hain hurbileko gertakariak aipatzen dituzte, pertsonaia ezagunen edo anonimoen bidez. Harkaitz Canok Imanol Larzabal kantaria hautatu du Fakirraren ahotsa (Susa) eleberriko pertsonaia izateko. 1960ko hamarkadatik gaur egunera garamatza kontakizunak. Pako Aristik Rosa itzuli da (Erein) eleberria argitaratu du. Hogei urte preso egon ondoan etxeratu den emaztearen bizipenak kontatzen ditu fikzio honek. Ereinek argitaratuko du ere Joanes Urkixok Wilhelm Wakonigg es pioi nazia ardatz harturik 1936ko iraileko Bilbo setiatuan girotu duen Ekaitza urrun eleberria. Halaber, 36ko gerla eta gerla ondoko urteetan kokatu du Toti Martinez de Lezeak Malkoak lur antzuan, hau ere Erein argitaletxean. Bortxaketa baten ondorioz haurdun gelditu eta haurra jauntxoaren etxera eramateko ebatsi dioten emaztearen bizipenak dira nobela honen gaia. Yoseba Peñaren Hariak (Susa) eleberriko protagonistak, berriz, hiru emazte dira: 36ko gerla aitzineko giro gatazkatsuan kokatzen dira Irene pertsonaiaren bizipenak; Xexilik frankismo garaiko urteak ezagutu zituen, eta Olatzek, aldiz, 1970eko hamarkadako borroka politikoak. Hona, bertzeak bertze, ondoko aste eta hilabeteetan irakurzaleek eskuragai izanen dituzten liburuak. Anitzez gehiago izanen dira, baina ezin denak hemen aipa! Gero ere izanen dugu horien berri, dudarik gabe.\nUrriaren 3an bete dira 50 urte euskara batuaren lehen oinarri sendoak ezarri zirela, Arantzazun. Han finkatu ziren, bertzeak bertze, euskara batuaren lehen arauak, hizkuntza idatzian erabili behar den ortografia, morfologia, deklinabidea, e. a. Euskararentzat mugarri izan zen data horren 50. urteburu kari, Euskaltzaindiak XVII. Biltzarra egin du urriaren 4, 5 eta 6an, Arantzazun, Gandiaga Topaketa eta Batzarretarako Zentroan. Euskara batua sortzeko prozesuan parte hartu zutenak gogora ekarriz hasi dute ekitaldia. Markel Olano ahaldun nagusiak “bidegile guztiek” egin ekarpena goraipatu du. Bilkura horretan, 50 adituk “euskararen indarguneak eta ahuleziak identifikatu eta etorkizuneko erronkak” aztertu dituzte. Ikuspegi desberdinetarik behatu diote hizkuntzari, bai alde linguistikotik, bai eta ere bertze eremu batzuekin harremanetan emanik ere. Gainera, larunbatean, Akademiak webgune berria eta euskara batuaren eskuliburu berria aurkeztu ditu. Euskaltzaindiaren zuzendaritzak duela lau urte erabaki zuen Euskara Batuaren Eskuliburua egitea, Akademiak urte guzi hauetan eman arauak eta gomendioak bilduko zituen lan didaktiko bat egiteko xedez. Andres Alberdik zuzendu du eskuliburua, ondoko kideek osatu lantaldeak lagundurik: Irene Arrarats, Joxe Agustin Arrieta, Igone Etxebarria, Alfontso Mujika, Patxi Petrirena, Paxkual Rekalde eta Allande Sokarros. Alberdik erran du eskuliburua arau emailea izanen dela, euskara egunerokotasunean erabiltzen duten euskaldun alfabetatuentzat egina. Usaian sortzen diren dudak eta akatsak bildu dituzte, euskalgintzan ari direnen beharrak asetzeko helburuz. Bi gisetara argitaratu dute eskuliburua: paperean eta ere formatu digitalean. Paperezko edizioan, zalantzen eta argibideen zerrenda luzea du liburuak, alfabetoaren arabera sailkatua, eta eranskinekin: puntuazio markak, kalko desegokiak, deklinabide taulak... Interneten ikusgai den eskuliburua atalez atal kontsulta daiteke PDF bidez, bilatzaile bat ere badu, kontsulta zehatzak egiteko. Gainera, formatu digitalak eguneratzeak egiteko parada eskaintzen du. Webguneari ekarri dizkioten berritasunen artean, azpimarratzekoa da oraingo honi antolaketa argiagoa egin diotela. Hobekuntzak aurkituko dira ere edukietan. Adibidez, Orotariko Euskal Hiztegian erdarazko hitzak bilatu ahalko dira. Bestalde, Auspoa bildumako liburu gehiago ere sartu dituzte.\nBenito Lertxundiren disko berria\nMende erdia du ere, nonbait han, Benito Lertxundi Euskal Herrian barna eta hemendik kanpo kantuz ari dela. Zehazki errateko, duela 55 urte kantatu omen zuen lehen aldikoz jende aitzinean eta duela 47 urte argitaratu zuen lehen diskoa. Egun hauetan atera du bere hamaseigarren lana, “Ospakizun gauean” izendatu duena. Azken urte hauetan sortu dituen kantuek osatzen dute disko berria. Horietako sei osoki Benitok berak eginak dira, baina bertze idazle edo poeta zenbaiten hitzak ere hartu ditu abiapuntu gisa, Fernando Pessoarenak, adibidez. Halaber, Jorge Bucay argentinarraren olerki batekin gertatu zaion bitxikeria bat aipatzea balio du. Gau batez, melodia batekin ametsetan ibili zen Orioko kantaria, eta biharamunean gogoan zebilkion oraino doinu hura. Orduan pentsatu zuen hitzak ezarri behar zizkiola, baina zer? Orduan oroitu zen zenbait hilabete lehenago Bucay-ren “Cuentos para pensar” liburua eskuratu zuela, ustekabean. Benitok ez zuen oraino idazle argentinarra ezagutzen, baina hark Benito bai, iduriz, eta horregatik igorri zion bere liburua. Ipuinen artean olerki bat bazegoen, eta Lertxundi segidan ohartu zen hura kantu bihurtzen ahal zuela. Euskarara itzuli zuen eta xoko batean atxiki, erresalbuko bezala. Ametsetan burura agertu zitzaion melodia hura eta Bucay-ren olerkia uztartuz egina da, preseski, “Ospakizun gauean” diskoko kantuetako bat. Urrundik heldu den bertze kantu bat ere bada Benitoren lan berrian, Jon Maiak Ternuan entzun abesti herrikoi batean oinarritzen dena, country girokoa.\nPetronorrek ere 50 urte\nPetronor enpresak ere 50 urte betetzen ditu egun hauetan. Urtemuga hori ospe handitan markatua izan da Muskizen (Bizkaia), Espainiako erregearen presentzia eta guzti. Karia horretara, Emiliano Lopez Atxurra petrolio findegiaren presidenteak adierazi du etorkizuna konpainia multienergetikoena izanen dela, eta Petronor ari dela emeki emeki errealitate berrira egokitzen. Lopez Atxurraren ustez, “2030ean, Petronorren erdia gasolina izanen da, gainerakoa berriztagarria”. Mende erdia ospatzeaz gain, urriaren 4an findegiko kontrol gela berriaren estreina ofiziala ere egin dute. Bestalde, ingeniaritza, segurtasun eta ingurumen sailak errezibituko dituen eraikin berriaren lehen harria pausatu dute. Orotara, 39 milioi euroko inbertsioa egina izan da.\nKotero Ezkurrari omenaldia\nJoan den larunbatean omenaldia egin diote Hernaniko Galarreta pilotalekuan Koteto Ezkurra erremontistari, 28 urte iraun duen kirol ibilbidea gelditzea erabaki baitu. Adituen arabera, historiako erremontista hoberenetarik, edo berdin hoberena omen da Doneztebeko pilotaria. Hamaika aldiz irabazia du banakako txapela eta bost aldiz binakakoa. Galarreta mukuru bete da Kotetori omenaldi hunkigarria eskaintzeko. Dantzak, bertsuak, argazkiak, opariak, eta bistan da, azken pilota partida... ez da deus falta izan larunbatean. Azken partida galdu badu ere, biziki kontent eta hunkitua agertu da Ezkurra: “Oso hunkituta nago. Izugarria izan da jaso dudan maitasuna, eta edozein txapelek baino gehiago balio dit. Eskerrik asko”.


Fermax Veo bideo-atezain berria | Bilbao Mafer bideo-atezainak instalatzea\nHasiera/bideo-atezainak/Fermax bideo-atezaina, soiltasuna eta funtzionaltasuna\nFermax bideo-atezain berria. bideo-atezainen instalazioa Bilbon\nBilbon bideo-atezainen instalazio bat egitea pentsatzen duzu? Zure etxeko, merkataritzako edo enpresako bideo-atezaina jartzeko edo aldatzeko aukera aztertzen bazaigu, Fermaxeko Veo bideoetteroa da merkatuan dagoen aukera onenetarikoa.\nBilboko antenak, atezainak eta bideo-atezainak instalatzeko eta mantentzeko enpresen artean, produktu honen ezaugarriak goretsi besterik ezin dugu egin.\nFermax monitore berria erraza eta funtzionala da. Hori, diseinu harrigarri batekin eta egungo eta egungo prestazio modernoekin batera, monitore ideala da, bideojantzi berritzailea nahi duten erabiltzaileentzat.\nVeo bideo-atezaina erresistentzia handikoa da kolpeen aurrean, ABS plastikoan egindako fabrikazioari esker eta akabera testturizatuari esker erraz garbitzeko modukoa. 4,3 “ko pantaila panoramikoak” zure etxerako deia egiten duen pertsonaren ikuspen zabala eskaintzen du eta diseinu moderno eta minimalistak edozein girotan integratzeko aukera ematen dizu. Gainera, iman batekin besoa sartu du, lepoa zuzen egiten dela ziurtatzeko.\nBere funtzionamendua oso erraza da, dei bat jasotzen denean irudia automatikoki agertzen baita eta aurikularra kentzean, bisitariarekin hizketan hasten da. 90 segundu edo aurikularra zintzilikatzen denean irudia desagertu egiten da. Halaber, Photocaller funtzioa du, eta 150 irudi gordetzeko aukera ematen du, zein egunetan eta ordutan egin ziren adieraziz. Bilboko antenista gisa, instalazioa oso sinplea dela esan dezakegu, DUOX 2 hari sistemari esker, instalazioa lehenbailehen jarri behar dela eta kokatzerakoan akatsik ager ez dadin.\nVEO bideo-atezainen abantailak.\nFermax markako bideozain mota honen prestazioak ugariak dira eta erabiltzailearen beharren arabera pertsonalizatu daiteke.\nPrestazio garrantzitsuenez, kanpoan gertatzen dena ikusteaz eta entzuteaz gain, larrialdietan izu-botoi bat sakatzeko aukera nabarmentzen da. Gainera, hainbat doinu eta bolumen ditu erabiltzailearen gusturako, etxe bakoitzaren girora egokitzeko. Halaber, denbora mugatu batean atsedena ziurtatzeko “ez molestatzeko” aukera ere badu.\nHoriek eta beste batzuk, berriz, merkatuko bideo-atezain osatuenetako baten prestazioak dira, kalitate eta prezio bikainekoak. Mafer Telecomunicaciones enpresan uste dugu aukera onenetarikoa dela Bilbon bideo-atezainak jartzeko eta horregatik gomendatzen dugu.


EAJk –Gipuzkoako Aldundia, Eusko Jaurlaritza eta bere fronte mediatikoa erabiliz– lantegia berriz irekitzea galarazi izana leporatu dio Nagore Alkorta alkateari (EH Bildu). Baina Azpeitiko Udalaren arabera, ez dago bideragarritasun planik, ezta proiektu seriorik ere, eta, batez ere, legez kanpokoa da lehengo instalazioetan egitea.\nTristea izan da ikustea alderdi jeltzaleak zein amorruz akusatu dituen ezker abertzalea eta sindikatu abertzaleak (ELA eta LAB). Jelkideek diotenez, hauek ez dute herriaren ongizatea nahi, ezta Azpeitian enplegua sortu ere, eta Euskal Herriko enpresen desegite industrialaren edo hemen inbertitzeari uko egitearen erantzuleak dira. Nola manten daiteke tesi hori aurpegia gorritu gabe? Azpeitiko eta Euskal Herriko jendea tentela dela uste al dute? Azken egunotan hedabideetan agertu izan direnean, jelkide askok anti-sindikalismo abertzale sutsua sustatu dute, enpresa eta erakunde patronal kapitalistek izan dezaketena baino handiagoa.\nPolemika honen erdian, CLk dio Corrugados berrabiatuz gero zuzeneko 200 lanpostu eta zeharko beste 500 sor daitezkeela. Erraietatik hitz egin beharrean, ona litzateke egoera bideratzea eta elkarrekin lan egitea gaur egun bideragarri den norabide bakarrean: Corrugados birkokatzea gaur egun legalki eta ingurumenari dagokionez posible izango litzatekeen tokian, Trukutxon. CLk benetan nahi badu altzairutegia berriro ireki eta Azpeitian enplegua sortu, eta aldundiak, Jaurlaritzak eta udalak asmo horri babesa eman nahi badiote, hor dago Trukutxo. Baina akusazio faltsuak alde batera utzi behar dira.


Esfera bat plataforma birakor baten gainean\nOrri honetan aztertzen da, esfera bat nola mugitzen den plataforma birakor baten gainean, adibidez tokadisko baten gainean. Esferak errodatu egiten du irristatu barik eta plataforma ez da horizontala, a angelua dago inklinatuta. Badago beste ariketa bat elektromagnetismoan, kasu honekin erlazio handia duena: partikula kargatu baten higidura orokorra aldi berean bi eremu jasaten ari denean, E eremu elektrikoa eta B eremu magnetikoa, biak uniformeak eta elkarren perpendikularrak.\nPlataforma horizontala bada, esferak orbita zirkularra deskribatzen du, eta bere abiadura angeluarra ateratzen da, plataformarena bider bi zazpiren. Plataforma inklinatzen bada, orduan bi higidura-mota gehitzen dira: batetik higidura zirkularra eta bestetik higidura zuzena eta abiadura konstanteaz (baina ez maldaren norabide berean). Abiadura konstante horri deriba-abiadura deritzo.\nEsferaren higidura deskribatzeko, koka dezagun erreferentzia-sistema inertzial bat (finkoa): Y ardatza plataforma inklinatuaren gainean, alegia α angelua inklinatuta, eta X ardatza berarekiko perpendikular eta horizontala. Beraz, Z ardatza plataformarekiko perpendikular geratzen da, alegia bertikalarekiko inklinatuta α angelua, irudian erakusten den bezala. Plataforma horrek Z ardatzaren inguruan biratzen du.\nEsferaren hasierako posizioa x0, y0 da, plataformaren gainean, eta hasierako abiadura V0 irudiak erakusten duen bezala. Abiadura-bektore horrek plataformaren norabidea du, beraz bere osagaiak hauek dira: V0x=V0·cosφ, V0y=V0·sinφ, eta plataformaren gainean errodatu egiten du irristatu barik.\nEsfera plataforman zehar mugitzen denean X eta Y osagaiak aztertuko ditugu:\nX ardatzaren norabidean, esferaren masa-zentroaren abiadurari Vx deituko diogu eta abiadura angeluarraren osagaiari ωx.\nY ardatzaren norabidean, esferaren masa-zentroaren abiadurari Vy deituko diogu eta abiadura angeluarraren osagaiari ωy.\nAdieraz ditzagun P kontaktu-puntuaren abiaduraren osagaiak, esferaren masa-zentroaren abiaduraren menpe eta errotazio-abiaduraren menpe:\nEta P puntua plataformaren zentrotik r distantziara badago, eta plataforma W abiadura angeluarraz biratzen ari bada, orduan P puntuaren abiaduraren osagaiak honakoak izan behar dira (esferak irristatzen ez badu):\nvx= -W·r·sinθ= -W·y\nvy= W·r·cosθ= W·x\nAdierazpen horiek berdinak izan behar dira, beraz erlazio hauek bete behar dira:\nBestalde, esferak jasaten dituen indarrak hiru dira:\nPlataformaren erreakzio normala, N\nKontaktu-puntuan jasaten duen marruskadura-indarra, F (norabidea eta modulua ezezagunak dira).\nIrudiak erakusten du marruskadura-indarraren Fx osagaiak m.z-ren translazioaren aurka eragiten duela, baina errotazioaren alde.\nAldiz, Fy osagaiak m.z-ren translazioaren aurka eragiten du eta baita errotazioaren aurka. Azkenik, pisuaren osagaiak (mg·sinα) m.z-ren translazioaren aurka eragiten du, baina errotazioari ez dio eragiten.\nMasa-zentroaren translazioaren ekuazioak honela idazten dira:\nmg·cosa = N\nEta errotazioaren ekuazioak:\nEsfera baten inertzia-momentua bere zentrotik pasatzen den ardatz batekiko, Imz=2mR2/5\nLau ekuazio horietan elimina daitezke Fx eta Fy , marruskadura-indarraren osagaiak, eta honela berridazten dira:\nBestalde, deriba ditzagun denborarekiko (1) ekuazioak:\nOndoren, azken lau ekuazio horietan abiadura angeluarraren osagaien bi deribatuak elimina daitezke: dωx/dt eta dωy/dt, eta bi ekuazio lortzen dira, izan ere, esferaren masa-zentroaren higidura-ekuazioak:\nEsferaren m.z-ren ibilbidea\nAurreko atalean lortu diren bi ekuazio diferentzialak ebatzi behar dira, alegia, higidura-ekuazioak, baina akoplatuta daude. Desakoplatzeko, esaterako, lehen ekuaziotik bakan dezagun Vy eta ordezka dezagun bigarren ekuazioan:\nEkuazio diferentzial hori bigarren ordenakoa da (H.H.S baten antzekoa) eta bere soluzioa, orokorrean, honela adieraz daiteke:\neta hor, k=2W/7\nSoluzio hori berriz ere ekuazio diferentzialean ordezkatzen bada, ekuazio diferentzialaren soluzio partikularra lor daiteke, alegia c:\nEta dagoeneko Vx ezagutzen dugunez, masa-zentroaren higidura-ekuazioetatik Vy kalkula daiteke:\nA eta B konstanteak hasierako baldintzetatik kalkula daitezke, t=0 aldiunean esferaren masa-zentroaren abiaduraren osagaiak ezagunak direlako: (V0x, V0y). Hortaz,\nEkuazio "luze" horiek laburrago berridatz daitezke aldagai berri bi definituz (geroago ikusiko dugu aldagai berri horien esangura fisikoa):\nAbiaduren bi adierazpen horiek denborarekiko integra daitezke (gainera, ezagutzen da esferaren masa-zentroaren posizioa t=0 aldiunean: x0, y0). Beraz, integratu ondoren, masa-zentroaren posizioa lortzen da denboraren menpe (x eta y):\nEkuazio horiek beste modu batean berridatz daitezke:\nEta karratura berretuz eta batura eginez, sinuak eta kosinuak desagertzen dira:\nEkuazio hori zirkunferentzia bat da, Rc erradioa du eta zentroa (a, b) puntuan du:\neta konstanteak honela bilduta daude:\nIzan ere, a ez da konstantea t denboraren menpekotasuna duelako, baina b eta Rc erabat konstanteak dira.\nBeraz, zirkunferentzia horren zentroa desplazatzen ari da X ardatzaren norabidean (eta ez plataforma inklinatuaren maldan behera). Zirkunferentziaren zentroaren abiadura Vd da, eta deriba-abiadura deritzo. Horra hor, Vd aldagaiaren esangura fisikoa.\nGoiko irudiari dagokio honako datu-multzoa:\nEsferaren hasierako posizioa: y0=0, x0= -0.4\nEsferaren hasierako abiadura: V0=0.2, φ=90º edo bestela esanda, Vx0=0, Vy0=0.2\nPlataforma birakorraren abiadura angeluarra: W=2 rad/s\nPlataformaren inklinazio-angelua: α=0.2 rad\nPlataforma horizontala denean, a=0\nPlataforma horizontala bada: α=0, eta Vd=0\nOrduan zirkunferentziaren zentroa finkoa da:\nEsferak zirkunferentzia bat deskribatzen du, baina zirkunferentzia horren zentroa ez da plataformaren zentroa. Kalkula daiteke zenbat denbora behar duen esferak bira oso bat burutzeko: T=2pRc/Vo\nIzan ere, esferak bira bat osatzeko behar duen denbora da, plataformak behar duen denbora bider 7/2. Beraz, horixe da ωc aldagaiaren esangura fisikoa: esferak plataformaren gainean burutzen duen orbitaren frekuentzia angeluarra. Esferak irristatu barik errodatzen duenez w abiadura angeluarraz errodatzen du baina ez dira nahastu behar w hori eta orbitaren ωc .\nPlataformaren inklinazio-angelua: α=0\nEsferaren hasierako posizioa: y0=0, x0= 0.8\nEsfera pausagunetik abiatzen bada\nV0x=V0y=0 eta gainera, koordenatuen jatorritik abiatzen bada: x0=0, y0=0\nEkuazio horiek zikloide bat deskribatzen dute:\nEsferaren hasierako abiadura: V0=0, φ=0º edo bestela esanda, Vx0=0, Vy0=0\nEsferaren hasierako posizioa: y0=0, x0= -0.8\nPlataformaren inklinazio-angelua: α=0.2\nEsaterako, V0y=0, eta V0x=Vd. Orduan:\nEsfera horizontalki mugitzen da, X ardatzaren norabidean eta abiadura konstanteaz (eta ez plataforma inklinatuaren maldaren norabidean).\nEsferaren hasierako abiadura: V0=5g·sinα/(2W), φ=0º edo bestela esanda, Vx0=0.043, Vy0=0.0\nEsferaren hasierako posizioa, x0, dagokion desplazamendu-barrari saguaz eragiten. Finkotzat hartu da y0=0.\nPlataformaren abiadura angeluarra, W , dagokion kontrolean idatziz.\nEsferaren hasierako abiadura, V0, dagokion kontrolean idatziz.\nHasierako abiaduraren angelua, φ , desplazamendu-barrari saguaz eragiten. Azken datu bi horietatik abiaduraren osagaiak kalkula daitezke: V0x=V0·cosφ, V0y=V0·sinφ.\nPlataformaren malda, α , edo inklinazioa. Desplazamendu-barrari saguaz eragiten.\nPlataforma ikusten da (agindutako abiadura angeluarraz biratzen eta angeluaz inklinatua) eta bere gainean esferak (zirkulu gorriak) ibilbide kurboa deskribatzen du. Esferaren ibilbidearen kurbadura-zentroa puntu urdin batez adierazten da, eta X ardatzaren norabidean mugitzen da Vd abiadura konstanteaz. Programak uneoro idatziz erakusten ditu, leihatilaren goiko eta ezkerreko erpinean: denbora eta esferaren masa-zentroaren abiaduraren osagaiak (Vx, Vy). Eta leihatilaren ezkerreko eta beheko erpinean: esferaren masa-zentroaren posizioa (x,y), eta kurbadura-zentroaren posizioa (a,b) eta kurbadura erradioa (Rc). Erradioa konstantea da eta kurbadura-zentroaren posizio bertikala ere bai (b), soilik aldatzen da posizio horizontala (a).


E-Mintza: mintzamen elektronikorako euskal proiektua\nHasiera batean autismoa pairatzen dutenentzat zuzendutako proiektuak beste hainbat erabiltzaile izan ditzake, norbanakoaren beharretara pertsonalizatzeko aukera zabala eskaintzen duelako.\nOrange eta Dr. Carlos Elosegui Fundazioek komunikatzeko oztopoak dituztenei zuzendutako e-Mintza izeneko aplikazio berri bat kaleratu dute. Ukimenaren bidezko multimedia teknologiari esker, erreminta horrek erabiltzailea beste pertsonekin komunikatzea ahalbidetzen du, pertsona horren autonomia sustatuz.\nE-Mintza proiektua 2009an sortu zen, eta erabiltzaileen benetazko beharrizanei erantzuteko asmoz, hasieratik etorkizunean proiektua erabiliko zutenen laguntza jaso zuten. Erabiltzaileei eginiko azterketaren ostean, agenda izan liteke berritasunik garrantzitsuena. Agenda horri esker, erabiltzaileak egunean zehar 6 aktibitate programatzeko aukera izango du.\nE-Mintzak pertsonalizatzeko aukera zabala ematen du, bakoitzaren beharren edota interesen arabera hizkuntza, ezaugarriak, textuak, bideoak eta soinuak aldatzeko aukera baitauka.\n14.000 deskarga baino gehiago\n2011an Windows sistemarako kaleratu zutenetik, dohainezkoa den aplikazio horrek 40 herrialdeetatik eginiko 14.000 deskarga baino gehiago izan ditu orain arte. Dena dela, etorkizunean gehiago izatea espero du, Android sisteman egoteak merkatuan dauden tablet gehienetara heltzea ahalbidetuko diolako.\nInformazio gehiago:Eitb: E-Mintza: mintzamen elektronikorako euskal proiektua


�Mirandan berreskuratu dut galtzen hasita nengoen ilusioa eta konfiantza� - GARA\n�Mirandan berreskuratu dut galtzen hasita nengoen ilusioa eta konfiantza�\nIñigo Diaz de Ceriok denboraldi bikaina egin du Mirandes taldean. Bere lesioaz geroztik, ez ditu minutu asko izan jokatu duen taldeetan, baina Pousok eman dio aukera hori Mirandan, eta ez du barkatu, taldeko izarretako bat bihurtuz. Realean hazi eta hezitakoa da, lehen taldera iritsi arte. Handik Athleticera joan zen, eta ondoren Kordobara eta Numanciara, aurten Mirandesera iritsi aurretik.\nPasa dira Iñigo Diaz de Ceriorentzat urte txarrak. Badirudi Mirandan aurkitu duela behar zuen konfiantza. Realean jokatzen zuenean izan zuen lesio larria gainditu ostean, asko kostatu zaio aritu den taldeetan leku bat topatzea, baina Mirandesen berriro ere lehen zen aurrelari arriskutsu hura izan daitekeela argi eta garbi utzi du, puntuak ematen dituzten golak sartuz.\nNolakoa izan da amaitu berri duzuen denboraldia?\nOso ona. Taldeak denboraldi bikaina egin du, eta amaitu baino jardunaldi bat lehenago Bigarren Mailan jarraitzeko txartela lortuta geneukan, eta hori aurrekonturik txikiena izanda. Pertsonalki ere oso denboraldi ona izan da, behar nuen honelako urte bat.\nAzkenean lortu al duzu zure maila erakusteko leku bat?\nBai. Urtean 25 partida jarraian jokatzeko beharra neukan. Lesioaren ondoren, ez dut horrelakorik izan, eta horregatik etorri nintzen Mirandara. Hasierako partidetan asko kostatu zitzaidan taldean sartzea, baina gero dena jokatu dut. Zortzi gol egin ditut, ez dira pila handia, baina taldeak berak ere ez ditu asko egin. Mirandesen berreskuratu dut berriro ere konfiantza.\nUrte zailak izan al dira lesio ondorengo denboraldi hauek?\nOso zailak. Athleticera iritsi nintzenean oraindik erabat errekuperatu gabe nengoen, eta gero ez nituen minutu gehiegi izan jokatzeko. Horregatik joan nintzen Kordobara, minutu bila, baina han ere gauzak gaizki atera zitzaizkidan. Berriro ere Athleticera itzuli nintzen, gero Numanciara joateko. Sorian ere ez zuten nirekin gehiegi kontatu, nahiz eta iazko denboraldi amaieran gol batzuk sartu eta minutu gehiago jokatzeko aukera izan nuen.\nHorrelakoetan gauza asko pasatuko dira burutik, ezta?\nBai. Urte zailak izaten dira horiek, eta egia esan behar badut futbola uztea ere burutik pasatu zitzaidan. Athleticen ez nuen jokatzen, eta utzita joaten nintzen beste taldeetan ere ez. Azkenean ez zen entrenatzaile baten kontua bakarrik. Aurten, Mirandan, hasierako hamar partidetan ere, askotan deialditik kanpo geratu nintzen, eta horri buelta ematea ez da erraza izan. Baina azkenean lekua topatu nuen, eta uste dut nire bolada txarrari amaiera eman diodala.\nEzin esan Mirandan etxetik kanpo zeundela, ezta?\nEz. Euskal Herria Mirandako sarreran amaitzen da, beraz hortxe geunden, eta jokalaririk gehienak ere euskal herritarrak ginen. Oso giro ona izan dugu aldagelan, eta jendeak ere erantzun bikaina ematen du. Oso gustura egon naiz bertan.\nEsaten duten bezain ona al da Mirandesen jarraitzailea?\nBai, bai, ez izan zalantzarik. Futbol zelaia beti beteta egoten da, eta sekulako giroa izaten da harmailetan. Etxeko jokalarientzat oso garrantzitsua da, beti gainean eta bultzaka aritzen direlako. Kanpokoentzat, berriz, kontrakoa. Azken batean etxean jokatzerakoan beti izan behar dira abantailak, eta Anduvako jarraitzailea oso garrantzitsua da Mirandes taldearentzat.\nDatorren urteari begira zer gertatuko da?\nEz dakit. Ikusi beharko da Mirandesek non jokatzen duen. Zelaian lortu dugu helburua, baina orain elkarte anonimo egin beharra dauka, bestela Bigarren B Mailara jaitsiko dute, eta uste dut hori kolpe handia izango litzatekeela. Dena dela, behin zelaian helburua lortuta, uste dut bulegoetan ere egingo dutela egin beharrekoa, eta Mirandesek Bigarren Mailan jokatuko duela datorren urtean.\nEta Diaz de Cerio non ikusiko dugu hurrengo denboraldian?\nEz dakit. Orain amaitu dut kontratua Mirandesekin, eta hemendik aurrera etorkizunarekin pentsatzen hasi beharko dugu. Hasteko, ikusi beharko da gauzak nola geratzen diren Mirandesen, eta egia esatea nahi baldin baduzu, ez litzaidake batere axolako beste urte bat edo bi Mirandesen jokatzea. Niretzat oso urte ona izan da, eta oso gustura egon naiz hemen.\nEdozein euskal jokalariri gomendatzen al diozu Mirandes?\nBai. Aurrez esan bezala, beraien zaleak oso onak dira, beti animatzen du taldea, eta zelaia beti beteta dago, eta hori oso garrantzitsua da jokalari batentzat. Etxetik oso gertu dago, maila on batean jokatzen du, eta diru arazorik ez du, beraz jokalariok ez daukagu kobratzeko inongo arazorik. Horiek denak kontuan hartuta, ez dago zalantzarik, eta norbaitek Mirandesen eskaintzaren bat jasotzen badu, bertara joateko gomendioa egingo nioke, aldagela barruan egoten den giroa ere aparta izaten baita. Dena dauka gustura egoteko.


Lehiaketak nagusi 2019ko Aratusteetan - Uriola.eus\nuriola.eus 2019-02-07 12:30 Jaiak Bilbo\nOtsailaren 23tik martxoaren 5era 2019ko Aratusteak ospatuko dira Bilbon. Aurreko urteetan bezala, aurtengo egitarauan ere lehiaketa ugari egongo dira. Lehen egunetik hasita, lau lehiaketatan parte hartzeko aukera egongo da. Guztira lau izango dira, denak doakoak.\nOtsailaren 23an Kopla Txikien Lehiaketaren V. edizioa ospatuko da Kafe Antzokian, arratsaldeko zortzietan. Parte hartzeko baldintzak bi baino ez dira izango: gutxienez bost kideko taldea izatea eta mozorrotuta joatea. Izena emateko epemuga -eta, era berean, kantatuko den kopla txikiaren letra entregatzekoa, euskaraz zein gaztelaniaz- otsailaren 10a izango da.\nHurrengo egunean, Pontxe eta Torrada lehiaketak norgehiagoka gastronomikoei hasiera emango die.\nPlaza Barrian elkartuko dira torrada eta pontxe ekoizle eta zaleak, goizeko hamabietan. Torradak tradizionalak (ogiz egindakoak) edo kremazkoak izan daitezke, eta osagaiak libreak izango dira. Pontxeei dagokienez, edozein errezetak balio du. Izena egun eta toki berean eman ahal izango da.\nMozorroen lehiaketa, urtero lez, Aratusteetako larunbatean izango da. Martxoaren 2an, 17:00etatik aurrera, parte hartzaileek euren jantziak luzitu ahal izango dituzte Bilboko kaleetan. Plaza Biribiletik hasita, Kale Nagusia hartu eta Astarloa kalerantz biratuko du desfileak -han egongo da epaimahaia; gehienez bi minutuko antzezpena egin beharko du parte hartzaile orok-; ondoren, Zabalgunera helduta Colon de Larreategitik jarraituko du Albiarako bidean. Hemen bukatuko da erakustaldia. Larunbatean bertan izena eman daitekeen arren, antolatzaileek otsailaren 25a baino lehen egiteko eskatu dute, kalejiraren prestakuntza errazte aldera.\nIndaba lehiaketak itxiko du zikloa, martxoaren 3an. Plaza Barrian izango da eta, parte hartzeko, egun eta toki berean izena eman ahal izango da, goizeko bederatzietatik aurrera. Hamabi onentzako diru-saria eta garaikurra egongo da eta irabazleak 120 euro bereganatuko ditu.\nHauek izango dira egun horietako ekintza guztiak:\n12:15 Albia: Antzerkia\n12:15 Plaza Biribila: KONTZERTUA\n13:00 Zabalgune plaza: Antzerkia\n13:00 Zabalgune eraikina: Familia ikuskizuna\n13:00 KONTZERTUA + Txosna irekiera\n15:00 Astarloa: KONTZERTUA\n16:30 Zabalgune Eraikina: Familia ikuskizuna\n17:15 Albia: KONTZERTUA\n18:30 Zabalgune Eraikina: Familia ikuskizuna\n22:00 Plaza Barriko karpa: Aratusteetako Dantzaldi Nagusia


MADDI ZUBELDIA | erritarrak | GAUR8\nElurrez jantzi da Ziburu Maddi Zubeldiarekin elkartu garen egunean, eta itsasoari lotutako lurretan gutxitan ikusten bada maindire zuria, ez da ere usu aurkitzen hainbeste gauza kontatzeko dituen pertsona bat. Irakaslea, kantaria, idazlea eta orain antzerkiaren munduan dabilena. «Oroitzen naizeno» irakurketa antzeztua eskaintzen dabil uneotan.\nO roitzen naizeno”. Izenburu hori duen irakurketa antzeztua eskaintzen dabil uneotan Maddi Zubeldia, Bernadette Lurorekin batera, bere amak duen Alzheimerren gaitza ardatz. Antza ez da beldur ematen dion espresioaren diziplinarik. «Pasa naiz nire buruan ‘zergatik’ egingo dut pentsatzetik, ‘zergatik ez’ erran eta egitera», aitortu digu bere begi urdinek alaitasuna izpiz marrazten dutela iruditzen zaigun bitartean.\n«Idazteko beharra izaten dut, gertatzen zaidana hobeto ulertzeko modua baita distantzia batera objektu bat jartzea eta hari hitz egitea; eta amari alzheimerra diagnostikatu ziotenean kolpea izan zen niretzat, egokitu egin behar nuen lehenik, eta etxeko kontuak antolatzea zetorren gero. Baina argi neukan idatzi beharra neukala nire baitan gertatzen zena ulertzeko. Hastapenean monologo bat egitea bururatu zitzaidan, eta banekien zein aktoreri proposatuko nion gainera».\nBaina sorkuntza lanetan sarri gertatzen den eran, planak aldatu egin ziren. «Ziburun Jean-Philippe Leremboure koreografoak zuzentzen duen Ezpeletenia dago; dantzarien egonaldiak egiten dira bertan. Han eskaintzen diren emanaldietako bat ikustera joan nintzen eta Jean-Philipperi aipatu nion nire monologoaren ideia, eta hara joan nahi nuela idaztera; etxetik bost minutura neukan, eta, etxean idaztea zail gertatzen zaidala kontuan hartuta, plana ezin hobea zen niretzat. Berak baietz, ‘egin dezagun’, erran zidan, eta horrela hasi nintzen libre neukan denboran hara joaten eta monologoa idazten».\n«Ez nuen inoiz antzezpenik egin»\nEritasunari aurre egiteko eta zaintza onak izan zitzan, ama zentro berezitu batean ingresatu zuten, baina blokeo moduko bat heldu zen Maddiren idazketa prozesura. «Ez nuen argirik ikusten, eta oihanera ibiltzera joan nintzen batean konponbidea atzeman nuen. Ez zen monologo bat izango, bi pertsona izango ziren, bata emakumea, gaur egun dagoen bezala, eta bestea bere memoria; eta hori argitu zitzaidanetik aise joan zen idazketa. Jean-Philipperi aldaketa aipatu nion eta nik interpretatuko nuela erran zidan berak, bat behintzat ni izango nintzela. Nik ez nuen inoiz antzezpenik egin eta beldurrak azaleratu bazitzaizkidan ere, egonaldi bukaeran behin baizik eskainiko ez zela jakinda, egin egin nuen».\nBaina emanaldi haren arrakastak gehiago ekarri zituen ondotik, eskaerak handitu zitzaizkien eta jadanik sei aldiz eskaini dute lana. Abestiekin apaintzen du emankizuna Maddik, berak sortutako bi darabiltza zehazki, hasieran kantatzen duen “Ahaztuko badut” eta antzezpen bukaeran Agurtzane Anduetza artistak egindako marrazki eta irudiekin proiektatzen den “Nire arintasuna”. Hona abesti sentikor horren parte bat: «Laurogeita hamar urte diote, ez dut uste, ezin da hainbeste, besotikan helduta, neuk makila hartuta, hola naramate. Hala hobeto dela, nere onerako dela, esaten didate. Umetxoei bezela, esplikatzen, bestela erori zintezke. Ibiltzen neuk erakatsi nien baina ama nindutela. Orai berriz onartu beharko dut zahartu naizela...».\nZazpi emanaldi gehiago dituzte hitzartuak, Euskal Herriko ipar-ekialdeko lurretan zein hegoaldekoetan. «Amaren herrian, Mendaron, eskainiko dugu emanaldi bat, eta horrek bereziki hunkitzen nau».\nMaitasun handia dio Zibururi Maddik, bertan eraiki du bizitza. «Familia gipuzkoarra dut nik, aita Nuarbekoa eta ama Mendarokoa. 1961. urtean sortu nintzen Donostiako ospitalean eta lehen sei urteetan Irunen bizi izan nintzen; oroitzen dut orduko kale giroa eta oroitzapen politak ditut. Baina egun batetik bestera, Irungo etxean lokartu eta Landetako herri batean esnatu nintzen, Mézos izenekoa, oso txikia. Bat-batean aurkitu nintzen leku ezezagun batean, deus ulertzen ez nuela, eta trauma bat izan zen hori. Etxe zahar batean bizi ginen, jendarmeria ohia zena, txiste bat ia; hizki batzuk oraindik han zeuden eskegita! Garai hartako giroa triste eta hitsa oroitzen dut. Gu etorkin gisa bizi ginen eta gurasoek zerratokian lan egiten zuten, pinua, pinua eta pinua, han ez zen besterik. Geroztik ezin dut pinurik ikusi!».\nAipatzen duen trauma horrek interesa piztu digu, eta, zaurietan arrakala berriak sortzeko intentziorik gabe, esperientzia hartaz galdegin diogu. «Ni eskolara bidaltzen ninduten eta ez nekien hitz bakar bat ere frantsesez, beraz, horrek haserako zailtasunak areagotu zizkidan. Nire anaia zaharra ongi bertakotu zen aldiz; hark beste izateko modu bat du, irekiagoa edo, harremanak erraz izan zituen. Ni isilagoa nintzenez, buru-belarri lotu nintzen frantsesa ikastera, irakurtzera… Erranen dut irakasleek gustukoa nindutela!».\nHaurrek ez dute etorkizuna hautatzen, ez behintzat bizitokia izango duten hori, baina toki horretan gertatzen den guztiak eragin bat uzten die. Hori zutabe nagusi izanik, haur batek deserriko lurretan dituen oroitzapenak bilduta osatu zuen bere lehen eleberria, “Deserria haurtzaro” izenburuarekin, berriki aurkeztu duena. «Betidanik maitatu dut idaztea, eta hartan aritu nintzen denbora luzez libre nituen tarteak baliatuz. Urteak pasa ditut liburu hau idazten, gainera, erdibidean nengoela idatzitako guztia galdu nuen; gako batean gordeta neukan eta gako hori urtu egin zen, bertako informazioa berreskuratu ezinik gelditu nintzen. Negar egin nuen eta doluko hilabeteak etorri ziren, bazterrera utzi nuen kontua… Baina hilabete batzuk geroago, berriro hasi nintzen idazten. Nire bizi esperientzia du ardatz liburuak, haur baten begietatik deserria kontatzen da, euskaldun familia bat etorkin gisa nola bizi den egokitu zaion tokian. Haur lapurtuen gaiak eztanda egin zuen idazten nenbilen garaian, eta nire ahizpa ttipia, gu hiru baikara, Daxen [Akize] sortua da; bada, haraino iristen omen zen haur lapurtuen trafikoa. Honela, gu bezalako familia bati horrelako zerbait gertatu zitzaiokeela kontuan hartuz, ba gure istorioarekin lotu nuen gai hori ere, aurrez pentsatutako gaia arrunt aldatu nuelarik horrela».\nLiburuan bere egiazko abizena agertzen da, Arozena, hala zen bere aita Jose Manuelen aldetik. «Hondarribiko jatorria zuen familia batean sartu nintzen ezkontzerakoan, Ziburun errefuxiatu zirenak, Zubeldiatarrak, kantuaren eta euskal kultura ororen maitaleak. Bada, garaian, Frantziako administrazioan, senarraren deitura hartu behar zen. Oraingo garaiotatik ikusita izugarria iruditzen zait. Niri izena ere aldatu egin zidaten, Maddi izatetik Marie izatera pasa nintzen, eta Arozena ordez Zubeldia. Agian orduan ez nion aski garrantzirik eman, nahiz eta baduen noski. Liburua idatzi nuenean Zubeldia-Arozena jarri nuen; jatorrikoa ez zen ordena horretan. baina zerbait bada».\nZiburura bizitzera etortzearekin batera hasi ote zen kantatzen galdetu diogu Maddiri, lehen diskoan Zubeldia abizena agertzen baita, bigarrenean bezala. «Gure familian kantua maite genuen. Aita oso bertsozalea zen, igandetan ‘Zeruko Argia’ irakurtzen genuen elkarrekin, eta bertsoak kantatzen aritzen ginen. Aitak buruz zekizkien asko. Ramuntxo senarraren familian kantu herrikoiak errotuta zeuden bestalde. Nik, gitarra jotzen, hiruzpalau klase hartzeaz aparte, nire kabuz ikasi nuen, olerki formako kantuak idatziak neuzkan eta baita nolabaiteko melodiak ere, etxeko bulegotxoan sartuta ibiltzen nintzelako erdi gordeka. Unaik eta Nahiak, nire hiru seme-alabetako bik, Domeka eta Kamila lehengusuekin musika talde bat sortu zuten, Unama, eta haiek etorri zitzaizkidan nire kantuak moldatu eta jo nahi zituztela esanaz. Diskoa ere atera zuten. Eta, noski, ni biziki harro. Momentu berean ezagutu nituen Azkaineko lagun batzuk, musikarekin aritzen zirenak, Txomin, Xano…Asteburuak elkarrekin pasatzen genituen eta haiek animatzen ninduten kantatzera, eta baita talde bat osatzera ere. Azkaineko Serresko kaperan egin genuen lehen kantaldia eta geroztik emanaldi askoren tartean bi disko ere argitaratu ditugu». Eta arte sorkuntza horren guztiaren erdian lanbidea du Maddik: irakaslea da Seaskan.\n«Landetatik Baionara itzuli ginen, eta ikasketei heldu genien anai-arrebek, nik irakasle izateko bideari ekin nion, eta Angelun egin nituen praktikak, Filipe Bidarten gelan. Tira, praktiketan nengoela Filipe desagertu egin zen, eta nik hartu nuen gela eramateko ardura. Gero Azkainen jardun nintzen hiru urtez, Hendaian hemezortzi urte pasa ditut, handik Urruñara eta gaur egun Azkainen dihardut berriz, zirkulu bat bailitzan. Gainera, gauzak zer diren, frantseseko irakaslea naiz!».\nOrotara hogeita hamar urte baino gehiago irakaskuntzan, eta Lapurdiko kostako belaunaldi desberdinak pasa dira bere eskuetatik, horrek biziki ezagun bihurtzen duelarik euskaldunen artean. «Orduko Ziburu oso frantsesa zen. Ene adinkideekin ezin nuen euskaraz hitz egin, hemen ez zen euskarazko eskolarik ere, eta horrek eragin handia zuen gizartearen hizkuntza errealitatean. Gaur egun, gauzak asko aldatu dira, bide horretan egin den lanari esker. Itxaropentsu behatzen diot geroari. Bestetik, ni zutik atxiki nauena euskaldun naizela jakitea da, uste dut hori dela ene hezurdura. Nongoa naizen ez nuke jakingo erraten, baina bai nor naizen, zer naizen, eta hori biziki garrantzitsua dela uste dut». •\n«Amari alzheimerra diagnostikatu ziotenean kolpea izan zen niretzat, egokitu egin behar nuen lehenik. Baina argi neukan idatzi beharra neukala nire baitan gertatzen zena ulertzeko»\n«Ni zutik atxiki nauena euskaldun naizela jakitea da, uste dut hori dela ene hezurdura. Nongoa naizen ez nuke jakingo erraten, baina bai nor naizen, zer naizen»


Sergio Ramos futbolariaren hirigintza “pelotazoaren” erdian, Eroski-ren izena | Slump doktorearen zaintiratua\nHasiera » Uncategorized » Sergio Ramos futbolariaren hirigintza “pelotazoaren” erdian, Eroski-ren izena\n“Sergio Ramosen higiezinen enpresak 19 milioi galdu ditu Los Berrocales-en”. Real Madrileko futbolari bat, Madrilgo auzo berri baten proiektu urbanistiko erraldoiarekin lotua. El País-en irakurri dugun albisteak ez liguke arreta berezirik piztuko, ez balitz Eroski ere tartean dagoelako.\nSergio Ramos / La Jugada Financiera\nDesarrollos Inmobiliarios Los Berrocales (DILB) du izena Ramosen elkarteak. Akzioen %49,99 du berak, Sermos 32 enpresaren bitartez. José María Ramosek, futbolariaren aita eta DILB enpresako presidenteak, kapitalaren %1,01 dauka; eta Cecosa Hipermercados (Eroski-ren subsidiarioa) konpainiak %49.\nMadrilgo hirigintza proiektuari eta DILB enpresaren parte hartzeari buruzko informazio eta datu guztiak ulertzea ez da samurra. 2006koak dira lehenbiziko albisteak: Madrilgo udal gobernuak proiektua onartu zuen. 830 hektareako eremuan 22.000 etxebizitza eraikiko ziren, ustez 2016rako. 70.000 lagun biziko ziren bertan.\nJada hamabost urte pasa dira, ordea, eta proiektuak apenas egin du aurrera, arazo burokratiko eta juridikoak tarteko. 2019ko urtarrilean berpiztu zen, Udal Gobernuaren oniritziarekin. El Confidencial-ek jakinarazi duenez, 2034ra arte ez da proiektua bukatuko. Hain justu, pasan den astelehenko (urtarrilak 4) beste albiste batean irakurri dugu Sergio Ramosen inbertsiorik gabe egingo duela aurrera hirigintza planak. Los Berrocaleseko lur eremua FCC enpresak urbanizatuko du. Antza, bien bitartean Real Madrileko jokalaria akordio batera heldu da bere hartzekodun nagusiarekin –Ana Patricia Botín enpresariaren Santander Bankuarekin–, Blackstone putre funtsaren bitartez, DILBrekin zuen 35 milioi euroko zorra “konpontzeko”, artikuluan irakurri daitekeenez. 2000. urtean eskuratu zituen lurrak Sergio Ramosek, horretarako Pastor bankuari 35 milioi euroko mailegua eskatuta. Banketxe hura Popular-ek erosi zuen, eta bigarren hau Santander-ek.\nLos Berrocales / Cinco Días\nBada beste kontu bat. Azken hilabeteotan La Cañada Real zonaldeko bizilagunek hainbat mobilizazio egin dituzte, sufritzen ari diren argi mozketak salatzeko. Diotenez, ez da kasualitatea mozketa horiek egitea noiz eta Los Berrocales eta Los Ahijones-eko hirigintza planak berraktibatzean. “Espekulatzeko bota nahi gaituzte”, salatu dute. “Planak berraktibatzearekin bat, Madrilgo Erkidegoa gu psikologikoki ahultzen hasi da, argirik gabe utziz, jendea nekatu eta ospa egin dezan; ez da horrelakorik gertatuko”.\nLiburu baterako nahikoa osagai du gaiak, futbola eta hirigintza planak lotzen dituzten beste hainbat albisterekin gertatzen den moduan.


Zestoarrak Donostiako maratoian | danbolin\nZestoarrak Donostiako maratoian\nPasa den igandean jokatu zen Zurich Donostia maratoiaren 42. edizioa. Hiru kategoria ezberdinetan parte hartzeko aukera izan zen: maratoi osoan, maratoi erdian eta 10 kilometroko proban. Hainbat zestoar izan zen bertan. Dani Mayok, Pedro Cabanillasek, Gorka Errezilek eta Alfonso Ayesak maratoi osoa egin zuten (42 kilometro). Lander Zabala eta Gaizka Kortadik, berriz, maratoi erdian (21 kilometro).\nDani Mayo – 3 ordu, minutu bat eta 58 segundo.\nPedro Cabanillas – 3 ordu 28 minutu eta 30 segundo.\nGorka Errezil – 3 ordu 28 minutu eta 38 segundo.\nAlfonso Ayesa – 3 ordu 34 minutu eta 47 segundo.\nLander Zabala – ordubete 28 minutu eta 04 segundo\nGaizka Kortadi – ordubete 33 minutu eta 47 segundo\nPrevious Article [ARGAZKIAK] Larunbateko kintadak argazkitan\nNext Article [KALE] Lili inguruko hesia puskatuta\nAlbiste gehiagoOspakizunerako txapela eta apaingarriakUraren garraioa (esperimentua) eta esne-ontziarekin eginiko diru-zorroaKiroldegiak ohiko ordutegia izango du astelehenetik aurrera“Oinezkoei lehentasuna” emateko neurriak hartuko ditu Udalak


Xaharraren eguerdiko karkaxa - Imanol Amiano - Uztarria (Azpeitia)\nXaharraren eguerdiko karkaxa\n2019ko ots. 26a, 10:20\nImanol Amianok Uztarria aldizkariaren 2019ko otsaileko zenbakian idatzitako iritzi artikulua da honako hau.\nDena urtebete lehenago hasi zen. Sansilbestrea ikusten ginela, lasterkarien eta animatzen geundenen oihu eta txalo artean, "hi, ertengo al diau biyok?", bota zidan, zerbeza eskuan, lagun batek. Hirugarrenak biribildu zuen erronka: "Neuk ipini bazkaye ertetzen badezue". Eta nik baietz, hurrengo egunean hasiko nintzela ibilbidea aztertzen. Kotxez. Izan ere, sei kilometro pasa ez dira, ez, ahuntzaren gauerdiko eztula. Nire kasuan, xaharraren eguerdiko karkaxa gehiago. Horrela, urteari asmo berriz ekiteko konpromiso irmoa hartu nuen: korrika, gimnasioa, spinnin... denerako prest. Errege egunerako, kalentura pasatua, errutinak aldatze kontu hori aurreragoko uztea hobe nuela pentsatu nuen: "Udako, beharbada". Ohi bezala.\nEta iraila ere iritsi zen. Urte amaieran txantxa artean esandakoak etorri zitzaizkidan gogora. Eta harrigarria bada ere, Sanjungo iturrirainoko korrikaldia egin nuen –eta itzuli ere bai!–. Goizean goiz, erdi ezkutuan. Tira, ez hain ezkutuan, baten batek esan baitzidan pena ere ematen nuela. Zer egingo diogu ba, 50 urte bete behar eta, pleistozenoan saskibaloian jardundakoa izanagatik, gainerako bizitza erdia baino gehiago neraman kirolik egin gabe... Ni, ordea, gustura. Burua –eta kilo batzuk– despejatzeko ederki zetorkidan.\nEta Urtezahar eguerdia ere iritsi zen. Jende pila bat errepidean, are gehiago bide bazterretan. Giro bikaina eta animo ugari. Nirekin, erbi etiopiarrak bailiran, Guenbeselassie eta Martinekele. Haize-bolada bat sumatu al zenuten hamabiak eta hogei aldera? Ba ez ginen gu, ez. Aurrena zen. Kabroiak ia doblatu gintuen plazan, lehen itzulia amaitzen ari ginela. Helmugan, 38 minutu eta 24 segundo. 783 korrikalari aurretik eta... 49 besterik ez atzetik. Baina denbora eta postua ziren gutxienekoa. Harro nengoen, arnasa –gehiegi– estutu gabe osatu bainuen ibilbidea. Txanpaina, topa egiteko, eta txuri pare bat raba batzuekin balentria ospatzeko. Aurten baietz marka hautsi! Edo ez. Ze inporta dio!


Inportatu eta esportatu Vladivostok Jatorri Ziurtagiriak - Inportatu eta esportatu Vladivostok\n1971n, GATTek UNCTADen adibidea jarraitu zuen eta garapen bidean dauden herrialdeetako ondasunei tarifa-hobespenak ahalbidetzen zizkieten NMFren bi uko egin zituen. Bi uko horiek hamar urterako ezarri ziren. 1979an, GATTek NMF betebeharretik salbuespen iraunkor bat ezarri zuen baimen-klausula bidez. Salbuespen honek GATTeko alderdi kontratugileei (gaur egungo kideen baliokidea) baimendu zien MME) beste herrialde batzuetarako lehentasunezko merkataritza-eskemak sortzea, baldin eta erregimen horiek "orokorrak, diskriminatzaileak eta elkarrekikoak ez" izan behar direla onuradun duten herrialdearekiko (herrialde onuradun deiturikoak). Herrialdeek ez lukete sortu behar beren “lagun” batzuei soilik mesede egiten dieten GSP programarik.