Kutxabankek ez du argitu nahi izan PSOEri zorra barkatu ote zion - Politika - Berria\nKutxabankek ez du argitu nahi izan PSOEri zorra barkatu ote zion\n«Bankuek gorde beharreko sekretua» argudiatu du, Espainiako Senatuan egindako agerraldian. PPk «gardentasun falta» egotzi dio. Ustez, bankuek 40 milioiko zorra barkatu zioten PSOEri\nKutxabankeko Francisco Javier Lurueña, atzo, Senatuan. KIKO HUESCA / EFE\nKutxabankeko kontseilari ordezkari Francisco Javier Lurueñak agerraldia izan du Espainiako Senatuan, PSOEri bankuek ustez barkatutako zorraren auzia ikertzen duen batzordean, eta han ez du argitu nahi izan 2006an 21 milioi euroko zorra barkatu ote zion PSOEri, PPk salatzen duen bezala. Esan duenez, legeak bankuak behartzen ditu «sekretua gordetzera», eta, hortaz, ez dute eman bezeroekin egindako tratuen inguruko informazio zehatzik.\nErantzuna ez zaio batere gustatu PPri. Alderdi Popularrak batzorde horretan duen bozeramaile Luis Aznarrek esan du, berak dituen datuen arabera, BBK-k —2012an Kutxa eta Vital Kutxarekin bat egin ostean Kutxabank bilakatu zen— bi zor barkatu zizkion PSOEri 2006an, 10,2 eta 10,3 milioi eurokoak, eta «gardentasun falta» eta «lagundu nahi ez izatea» leporatu dio Kuntxabanki.\nZenbait alderdiren finantzaketan aurkitu dituzten ustezko irregulartasunak aztertzen ari dira Espainiako Senatuan, horretarako beren-beregi sorturiko batzorde batean. PPk baino ez du parte hartzen batzorde horretan; gainerako alderdiek uko egin diote parte hartzeari, pentsatzen dutelako batzorde hori sortzea PPren amarrua izan dela finantzaketa irregularraren susmoa alderdi guztietara hedatzeko asmoz, horrela Alderdi Popularraren ustelkeria auzien inguruko arreta desbideratuko dutelakoan.\nSozialistei dagokienez, Senatua aztertzen ari da zergatik banketxe batzuek barkatu zieten PSOEri eta PSCri haiekin zuten zorra 2004ko martxotik 2006ko maiatza bitartean: 40 milioi euro inguru, PPk emandako datuen arabera. Zorra barkatu zieten garaian, PSOE Espainiako Gobernuan zegoen, eta PSC, Kataluniako Gobernuan.\nBatzorde horretan, sozialistei zorra barkatu zieten banketxeek azalpenak eman beharko dituzte: Kutxabank —garai hartan BBK zen—, Santander, BBVA eta Caixa dira deklaratzera deitutakoak. Caixako presidente ohi Isidro Fainek, Santanderreko kontseilari ordezkari Jose Antonio Alvarezek, eta BBVAko kontseilari ordezkari Carlos Torresek «agenda arazoak» dituztela argudiatu dute, eta haien agerraldia abenduaren 11ra atzeratu dute,\nGarai hartan PSOEren kudeatzaile zena, Xoan Cornide, batzordearen aurrean agertu da, eta han esan du hura ez zela zorra barkatzea izan, «negoziatzea» baizik. Azaldu duenez, zorra ordaintzeari utzi zioten ezartzen zizkieten interesekin ez zeudelako ados, eta, denboraren poderioz, zorra «ezin ordainduzkoa» bilakatu zen. «Orduan, zorra bankuekin negoziatu genuen, krisi garaian espainiar askok egin zuten moduan, eta bankuek onargarri iritzi zioten eta guretzat ordaintzeko modukoa zen irtenbide batera iritsi ginen», esan du. Azaldu duenez, interesak jaitsi zizkieten eta, horren ondorioz, sei milioi euro inguru baino ez zuten ordaindu,\nEspainiako Bankuko gobernadore Luis Maria Lindek ere egin du agerraldia Senatuko batzordean. Esan duenez, oraindik ez du biltzerik izan Senatuak auziaren inguruan eskatu dion informazioa, eta agindu du jaso bezain pronto «eskura duen informazio guztia» igorriko duela. Baina iragarri du litekeena dela batzordeak eskatutako informazio guztia ez edukitzea: gogorarazi duenez, 2013ra arte bankuak ez zeuden beharturik barkatzen zituzten zorren berri Espainiako Bankuari ematera, arlo hori arautzen duen legea urte hartan onartu zelako, eta, beraz, gerta daitekeela Espainiako Bankuak ez izatea PSOEri barkatutako zorraren informazioa.


HasieraForoaArgazki galeriaWeb estekakEgutegia\tWarning: Attempt to modify property of non-object in /home/argaz0/public_html/argaz15/components/com_jomcomment/mambots.php on line 139\nArgazkilaritzaren oinarria\tArgazkilaritzaren oinarriak, sarrera II\nOstirala, 2010(e)ko abendua(r)en 03-(e)an 12:03etan\targazkilaritza-k idatzia\tSarreran esanda bezala , argazki bat ateratzerakoan hainbat erabaki hartzen ditugu nahita edo nahi gabe. Batzuk erabaki hauek zeintzuk diren jartzera animatu zarete.\nFokuratze distantzia txikia duen objektibo bat erabiliz ateratako argazkia.\nArgazkilaritza ikastaroa\t- Argazkilaritzaren oinarria\tArgazkilaritzaren oinarriak-sarrera\nLarunbata, 2010(e)ko urria(r)en 23-(e)an 15:29etan\targazkilaritza-k idatzia\tArgazkilaritzaren oinarriak mahai gainean jartzen saiatuko den serie hau aurrera eramateko ez dugu sekulako ekiporik behar. Argazki kamera bat, argazkilaritzaz gozatzeko gogoa eta denbora besterik ez.\nArgazki sinple honekin hasiko dugu seriea:\nEz du inolako misteriorik. Patata jauna argazkiaren erdi erdian mingaina ateratzen ari dela ateratako erretratu bat. Ez du zailtasunik, baina argazkia ateratzerako orduan ze erabaki hartu direla esango zenuke?\nHonekin hasten dugu seriea. Parte hartzea da honen izatekoa, animatu zaitezte!\nArgazkilaritza ikastaroa\t- Argazkilaritzaren oinarria\tGimpekin argazkia biratu\nOstirala, 2010(e)ko maiatza(r)en 21-(e)an 00:00etan\targazkilaritza.com-k idatzia\tEtxera iritsi eta argazkia ikustean zenbat aldiz konturatzen gara ber zeruertz-lerroa oker dagoela? Argazkilaritzari ekiten digonean agian ez digu detailetxo horrek molestatzen baina gerora...\nArgazkilaritza ikastaroa\t- Argazkilaritzaren oinarria\tGimp ezagutzen\nPuntuazioa erabili: / 1\nTxarraOna Asteazkena, 2010(e)ko maiatza(r)en 12-(e)an 09:00etan\targazkilaritza.com-k idatzia\tZer da Gimp?\nEuskal wikipediak dioenez, Gimp: (GNU Image Manipulation Program) GNU proiektuaren irudiak egokitzeko kode irekiko programa bat da. GNU General Public License lizentziapean argitaratzen da.\nSoftware librearen argazki moldaketarako programa egokia da, izen handiko Photoshop programarekin aldera dezakegularik. Aurreneko bertsioa Unix sistemarako egokitu zen, GNU/Linuxentzat apropos pentsatu zelarik. Egun Windows eta Mac OS X sistema eragileentzako ere egokiturik dago.\nPrograma nahi den hizkuntzetan izateko aukera daukagula (euskara barne) gehituko nuke.\nAskotan jakinezak edo aldatzeko izaten ditugun nagiek ez gaituzte aukera berriak ezagutzeko bideak zabaltzera eramaten. Hori gertatzen da Photoshop-ekin. Naiz eta aplikazio hau garestia izan, benetan behar ez ditugun aukera pila bat eskaintzen dizkigun softwarea erosten dugu. Edo gure ordenagailuan, edozein birus edo zizare sartzeko arriskua hartzen dugu hau crackeatu nahian. Baina hau beharrezkoa al da?\nGaldera honi erantzuna emateko dator ikastaro txiki hau. Photoshop-ekin egiten ditugun gauzak Gimp-ekin ere egin ditzakegula erakusteko eta probatzeko bildurrak alde batera uzten laguntzeko. Ea baliagarri suertatzen zaizuen.\nArgazkilaritza ikastaroa\t- Argazkilaritzaren oinarria\tHistograma. Bigarren atala\nAstelehena, 2010(e)ko otsaila(r)en 15-(e)an 15:05etan\tErkaitz-k idatzia\tNahi baino gehiago itxaron ondoren hemen dator edizioari buruzko bigarren atala. "Histograma, lehen atalean" ikusi genituen oinarriak, argazki erreal batean nola agertzen den ikusiko dugu. Horretarako enkuadre batean esposizio desberdinez ateratako argazkiakin ikusiko dugu.\nArgazkilaritza ikastaroa\t- Argazkilaritzaren oinarria\tObturazio abiadura zer da?\nTxarraOna Ostirala, 2009(e)ko abendua(r)en 04-(e)an 13:10etan\targazkilaritza.com-k idatzia\tTags:"obturazio-abiadura"ikastaroaObturazio abiadura zer den eta zertarako erabili daitekeen azalduko duen artikulua.\nAurreko astean eremu-sakonera zer den azaldu genuen artikulu batean, ondoren zuek praktikan nola jartzen zenuten ikusteko beste hari bat zabaduz. Hari honek ez du arrakasta handirik izan baina bueno...\nOraingoan argazki baten sartzen den argi kantitatea kontrolatzeko beste parametro batekin jolastuko dugu: Obturadore-abiadura.\nArgazkilaritza ikastaroa\t- Argazkilaritzaren oinarria\tArtikulu gehiago...\nEremu-sakonera zer da?\nHistograma. Lehen partea.\nArgazkilaritza.com argazkiak editatzeko ikastaroa hasten da\n1 / 5 orria\tHasiera


Joxemi Zumalabe Fundazioa Gaur\tEuskal Herrian bestelako jendarte-eredu baten alde lanean ari diren Herri Mugimenduak laguntzea, horixe izan da Joxemi Zumalabe Fundazioaren helburua sortu zenetik. Hau da, Euskal Herriko herri ekimen, talde eta mugimenduek egiten duten ekarpen sozial eta politikoa ikustarazi, sendotu eta merezi duen errekonozimendua ematea. Asmo horiekin, 1996ko apirilean lagun talde batek Fundazioa sortu eta lagun zuten Joxemi Zumalabe Goenaga-ren izena jartzea erabak\ni zuten. Joxemi Donostian jaio zen 1950ean, gaztetatik bere herriak bizi zuen egoerarekin konforme ez, eta hori aldatzeko lanean jardun zuen buru belarri. Argia aldizkaria aurrera ateratzen lan handia egin zuen, baita Euskaldunon Egunkaria proiektua sustatu kioskoetara eraman arte. Beste hainbat ekimenetan jardun zuen ere Joxemik baina, zoritxarrez, gaitz batek eraman zuen 1993ko urtarrilean. Joxemi bera eta herrigintzan egin zuen ekarpena gogoan izateko jarri zitzaion bere izena Fundazioari.\nGaltzen den borroka bakarra... bertan behera lagatzen dena delako.\nEzaguna dugu euskal herritarrok herri bezala bizi dugun ukazioa, eta badira maila berean pairatzen ditugun beste ukazio eta subordinazio moduak ere, patriarkatuaren eta kapitalismoaren errealitateak ezartzen dizkigunak. Baina, menpekotasun modu ezberdinek erresistentzia modu eta borroka anitz sortzen dituzte: emakumeena, langileena, ekologistena, baserritar eta nekazariena, euskalgintzarena, errepresioaren kontrakoarena, elkartasun internazionalistarena, homofobiaren kontrakoarena, anti-militarismoarena, gazteena eta ikasle mugimenduarena, arrazakeriaren kontrakoarena,...\nBeste bizimodu eta jendarte-eredu bat eraikitzea, azken finean, ez da dekretuz edo goitik-behera etorriko den zerbait; guk geuk geure esku, bihotz eta buruarekin eraikiko dugun zerbait baizik. Izango bada, auzolanean, behetik eta denon artean, gauzak beste modu batez egitearen eta antolatzearen prozesu etengabea izango da. Gonbitea luzatzen dizuegu, beraz, JMZ Fundazioaren etapa berriaren aurkezpenera eta ospakizunera, datorren Martxoaren 17an, Zarautzeko Putzuzuloan. Askeago egiten gaituzten borrokak, bertan behera lagatzen ez ditugunak direlako.\nHasieraNor Gara?Joxemi Zumalaberen HistoriaJoxemi Zumalabe GaurBerriakIdatziakBaliabideakHarremanetarakoWeb Zaharra\tposta zerrenda


HBO Max-rako agindutako 'The Shining' filmean inspiratutako seriea\nHasiera Beldurrezko Aisialdi Albisteak HBO Max-rako agindutako 'The Shining' filmean inspiratutako seriea\nBeldurrezko Aisialdi Albisteak\nby Waylon Jordan Apirilaren 16, 2020\nHBOk eduki berrien geldialdi guztiak ateratzen ari da datorren HBO Max, 2020ko maiatzean abiaraziko den streaming plataformarako, eta Varietyren arabera, oinarritutako serie berri bat barne hartuko du Shiningeko izenburuko Overlook.\nIkuskizuna honekin ekoiztuko da JJ Abrams eta bere Bad Robot Productions konpainia.\nOverlook Stephen King-ek 1977ko eleberrian idatzitako Overlook hoteleko ipuin kontaezinak aztertuko ditu. Shiningeko. Eleberria hoteleko jabea neguko hilabeteetan zainduz arduratu den familia batean oinarritzen da. Hala ere, laster aurkitzen dute hotela dagoela inoiz okupatu gabea.\nAgian, Kingen lan ospetsuenetakoa da klasiko ugari sortu dituen ibilbidean. Estes Park-eko (Colorado) mendiko Stanley hotel historikoan oinarritu zen eleberria eta, gainera, hantxe omen zegoen.\nAbrams eta Bad Robot streaming zerbitzurako ekoizten duten serieetako bat da hau. Lanean ere ari dira Justizia Leak Dark, eta Duster, drama serie originala.\nHBO Max datorren hilean merkaturatuko da ikuskizunen eta filmen katalogo masiboarekin, baita jatorrizko edukiarekin ere hileko 14.99 dolarreko truke, egungo HBO Go harpidetzaren prezio bera. HBO Go-n izena eman duten harpidedunek Max-era bertsio berritu ahal izango dute aurkezpen egunean.\nIlusioa al zaizu serie honen aurrean? Eman iezaguzu zer iritzi duzun iruzkinetan!\nHBO GehienezJJ AbramsOverlookstephen kingShiningekoWaylon Jordan\nWaylon Jordan bizitza osoko genero fikzio eta zinemazalea da, batez ere naturaz gaindiko elementua dutenekin. Beldurrez uste du beldurrak gizartearen beldur kolektiboak islatzen dituela eta aldaketa sozialerako tresna gisa erabil daitekeela.\nLin Shaye LAra joango da 'Penny Dreadful: City of Angels' filmean\nBeldurrezko maitalearen gosari orekatu baterako "Psycho Straws" aurkezten\nArakatu kateorioak aukeratu Kategoria Amazon (filma) (7) Amazon (seriea) (11) AppleTV + (5) Blu Rays (8) Komedia Beldurra (49) Komikiak (13) Erosi beharreko gauza freskoak (5) Facebook (seriea) (1) Fikzioa (43) Aurkitutako irudiak (28) Gore (24) HBO (filmak) (6) HBO (seriea) (7) Beldurrezko liburuak (58) Beldurrezko Aisialdi Albisteak (10,800) Beldurrezko filmak (329) Beldurrezko seriea (86) Beldurrezko azpigeneroak (10) Hulu (seriea) (5) Elkarrizketak (filma) (40) Elkarrizketak (serieak) (4) LGBTQ Beldurra (42) Zerrendak (filmak) (38) Zerrendak (serieak) (2) Merkatua (19) Monster Horror (9) Filmen iritziak (55) Filmak (14) Musika (37) Netflix (filma) (29) Netflix (seriea) (34) Ez Fikzioa (4) Paranormala (75) Beldur psikologikoa (thrillers) (52) Seriearen berrikuspena (9) Shudder (filma) (48) Shudder (seriea) (15) Slasher (4) Arraroa eta ezohikoa (36) Streaming Filmak (80) Streaming seriea (40) Jostailuak (2) Trailerra (filma) (241) Trailerra (seriea) (46) Benetako krimena (47) Bideo-jokoak (182) YouTube (filma) (3) YouTube (seriea) (13)\nElkarrizketa: 'The Boy Behind the Door' zinemagileak ...\nUztaila 31, 2021\nLady Gaga Magnetic da True-Crime 'House of ... filmean\nShudder-en Summer of Chills-ek abuztuarekin jarraitzen du ...\n"Show" Alan Moore sortzailearen "Watchmen" sortzailea da azken ...\n"Gerezi zapore berria" lehena bota du ...\nWeb gune honek cookieak erabiltzen ditu zure esperientzia hobetzeko. Suposatuko dugu egingo Oraindik honekin ondo dago, baina opt-out dezakezu nahi izanez gero. Onartu Irakurri gehiago


Esku hartze sozialeko hitzarmena\nEsku hartze sozialeko hitzarmena –\n2020 urtea amaitzeko berri ederra honakoa: esku hartzeko sozialeko Nafarroako lehen hitzarmenaren sorrera. Sektorearen ikuspegitik, estatuko hitzarmenarekiko lortutako aurrerapausoa ikusgarria da: lanaldia 130 ordutan murriztuko da (135 lanpostu berri sortzeko aukera emanez), oinarrizko soldata 2021eko uztailetik aurrera nabarmen igo eta 2024rako %13an haziko da, orain arte aitortu gabeko hainbat osagarri ezarriko da (gaueko lana, txandakakoa, jai egunetakoa, antzinatasuna, eta abar), oporrak 32 lan egunetara igoko dira, laneko bajak %100era arte osatuko dira eta langile guztien subrogazioa bermatuko da. Gainera, hitzarmen berria 2012ko erreformarekiko blindatuta dago. Labur bilduz, lan prekarietatearen aurkako garaipen handi bat da, nafar langile guztiontzako gutxienez hiru ondorio positibo dituena.\nLehenik eta behin, antolakuntza eta borroka kolektiboaren eraginkortasuna frogatzen du berriz ere, baita esku hartze sozialekoa bezalako ibilbide sindikal gutxiko eremuetan ere, feminizatutako, ikusezin bilakatutako eta arautu gabeko lanean oinarritutakoa. Duela urte batzuk eremu hau erregularizatu eta duintzeko LABek egindako apustuak bere fruituak eman ditu: Nafarroakoarekin, Hego Euskal Herriko lau herrialdeek badute sektoreko hitzarmen propioa. Huerta de Peraltan duela bi urte egindako borroka eredugarriak edota Kontratazio Publikoko Legean klausula sozialak txertatzeko egindako ahaleginak erakutsi bezala, antolatu eta ahaldundutako langile batzuk helburu txiki eta handiak lor ditzaketela agerian geratu da berriz ere. Hiru kasuetan, LABen ekarpena funtsezkoa izan da: esku hartze sozialeko eremuaren kasuan, ordezkaritzaren %70 LABena da. Bost urtez egindako lan sindikalak eragin du Gobernua, Parlamentua eta, azkenik, sektoreko Patronala mugitu izana. Aipatutako borroka prozesuen irakaspena argia da: ez gara maila instituzionalean egon litezkeen aldaketen zain egon behar, aldaketak kalean eta lantokietan irabazi behar ditugu, eta maila instituzionalean gauzatu.\nBigarrenik, aurrerapen bikoitza da lortutakoa, 1.600 nafar langileren lan baldintzak hobetzearekin batera, Nafarroak negoziazio kolektiboko eremu berri bat eskuratu baitu. Gertakari historikoa da honako hau, azken hogei urteetan beste bi kasu besterik ez dira eman eta. Hemendik aurrera, esku hartze sozialeko lan baldintzak ez dira Madrilen erabakiko, langileekiko lotura zuzenik ez duten eragileen aldetik, baizik eta Nafarroan, inplikatutakoen parte hartze zuzenarekin. Aipatutako bi aurrerapen horiek eskutik doaz, joan ere: negoziazio kolektiboaren zentralizazio edo estatalizazioak lan baldintzen prekarizazioa eragiten duen bezala, negoziazio kolektiboko esparru propioak eskuratzeak borrokatzen duten horien lan baldintzak nabarmen hobetzeko aukera ematen du. Esku hartze sozialeko hitzarmenaren sorreraren eta desgaitasunak dituzten pertsonen arretaz arduratzen diren zentroen hitzarmenaren berrikuntzaren ondotik, hirugarren adineko egoitzetako Nafarroako hitzarmena sortzeko borrokari ekiteko unea da. Urtarrilaren 8ko mani-jaian irudikatu bezala, borrokarako lekukoa esku hartze sozialeko langileengandik egoitzetako langileengana igaro da. Eremu hau estrategikoa izanagatik ere, pribatizatua, prekarizatua eta estatuko hitzarmen baten menpe dago. Langile gehienak izatea ez da kasualitatea: euren lana, bizitza sostengatzeko ezinbestekoa dena, gutxietsia eta gutxi ordaindua da. Hortik jaiotzen da, besteak beste, soldata arrakala.\nHirugarrenik, esku hartze sozialeko lan baldintzen hobekuntzak nafar herritarrok jasotzen dugun zerbitzuaren hobekuntza eragingo du. Izan ere, azpikontratazioa eta lan baldintzen prekarizazioa Nafarroako erregimenak ezarritako gizarte zerbitzuen ereduaren osagaiak dira. Zaintza esparruaren azpigarapenak eta pribatizazioak gainditu beharreko logika neoliberal eta patriarkalaren ondorio da. Ildo honetan, eta mugimendu feministaren ekarpena aintzat hartuta, inplikatutako eragile guztion artean (langileak, erabiltzaileak, senideak, mugimendu feminista…) Nafarroako zaintza sistema publiko komunitarioa sortzeko akordio soziala eratzea desiragarria litzateke, honako hiru oinarri hauen gainean: kudeaketa publikoa, parte hartze komunitarioa eta lan baldintza duinak.\nHonela bada, ospatu dezagun izandako lorpen sindikala eta, batez ere, ekin diezaiogun erronka berriei: Nafarroako hirugarren adineko egoitzen hitzarmena eta zaintza sistema publiko komunitarioaren sorrera. Ezina ekinez egin dezagun!\nIgor Arroyo, LABeko idazkari nagusiaren ondokoa\nOihan Ataun, Esku-hartze Sozialeko arduraduna LABen\nEsku hartze sozialeko hitzarmena, klase biorroka, lab, langile borroka, sindikalgintza, zerbitzu sozialak


ARARTEKO, 10. Adinekoak\nArartekoak arreta berezia jartzen du gero eta ugariagoa den 65 urtetik gorako pertsonen talde heterogeneoarengan.\nTalde horren %80 inguru bizitza modu autonomoan gara dezaketen pertsonek osatzen dute, eta gehienak 80 urtetik beherakoak dira. Gainontzeko %20a eguneroko bizitzako jarduerak egiteko laguntza behar duten pertsonek osatzen dute, eta horiek gehienetan emakumeak eta 80 urtetik gorakoak izaten dira.\nPertsona bakoitzaren premiak desberdinak dira, beren osasun-egoeraren (zentzurik zabalenean hartuta), menpekotasun-mailaren eta gaitasun ekonomikoaren araberakoak izaten baitira. Familiarengandik zein gizartearengandik jasotzen duten laguntzak eta bizi diren inguruko ezaugarriek (irisgarritasuna, eta abar) eragin zuzena izango dute beren bizi-kalitatearengan.\nAdinekoek gizarteari hainbat alorretan egindako ekarpen garrantzitsua, hala nola, ezagutza eta esperientziaren igorpena, trebakuntza, sormena, etab., baita senideak zaintzen eta laguntzen burutzen duten egiteko ukaezina ere, adineko horien parte hartzea ahalbidetzen duten eta zahartzaroa ahalmenenez edo gaitasunez beteriko bizi etapa gisa agerian jartzen duten politika publikoen garapenean jaso behar dira; gizarte aldaketarako bidea eman duten eta adinekoei merezi duten gizarte esku-hartzerako eta solaserako protagonismoa eta gaitasuna ematen dieten politikak.\nEusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Sailak burututako ikerketa batek adierazi duenaren arabera, adinekoen % 45 inguruk laguntza informala eskaintzen du (bai osasun egoeragatik hala behar duten senideei, bai iloben zaintzan) eta % 23k besterik ez du jasotzen. Beraz, herritarraren balantzeak adierazi duenez, adinekoek, gizartean dauden estereotipoen aurrean, zaintzak jaso baino, zaintzak eskaintzen dituen taldea osatzen dute bereziki.\n2011n 41 kexa berri jaso ziren adineko pertsonen esparruan, aurreko urtean bideratutakoak baino %37 gehiago. Kexak bideratzeko lan hori Jarduera Planari buruzko kapitulu honetako IV. atalean azaltzen ditugun jarduerekin osatzen da.\nIII. Araudi- eta gizarte-testuingurua. Arartekoaren balorazioa\nIII.1. Zahartze aktiboa\nJoan den urtean hizpide izan genuen politika publikoak sortzerakoan gure administrazioek kontuan hartu beharreko funtsezko ikusmolde eta paradigma hori. Ikusmolde horren oinarria adineko pertsonen giza eskubideak eta independentzia, partaidetza, duintasun, laguntza zein autoerrealizazio printzipioak onartzea da. Helburu nagusia zera da, pertsona orok bere ongizate fisikoaren, sozialaren eta psikoafektiboaren potentziala bizitza osoan zehar gauzatzea eta gizartean parte hartzea bere premiak, nahiak eta gaitasunak aintzat hartuta, behar duenean babesa, segurtasuna eta behar bezalako zaintza jasotzen dituelarik. Hori lortzeak programa eta proiektu interesgarriak ekarri ditu, besteak beste, OMEren Zahartzea eta Bizitza-zikloa programa eta Adinekoentzako egokiak diren hiri globalak proiektua. Modu aktiboan zahartzeak lan-merkatuan jarraitzeko eta norberaren esperientzia partekatzeko aukera ematen du hala nahi izanez gero, eta baita gizartean eginkizun aktiboa izaten jarraitzeko eta bizitza ahalik eta osasuntsuen eta pozen bizitzeko aukera ere.\n2011ko azaroan Osasun, Gizarte Politika eta Berdintasun Ministerioak Zahartze Aktiboaren Liburu Zuria argitaratu zuen; ezbairik gabe, agiri horrek adineko pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko politikak gidatuko ditu, eta adineko pertsonen partaidetza, babes juridikoa, osasuna, hezkuntza, komunikabideetako irudia, ingurunea eta bestelakoak biltzen dituen gai-zerrenda zabala zein gai horiek hobetzeko proposamenak lantzeko tresna izango da.\nEAEn, aurten, Eusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak Zahartzen ari direnen ongizatean eta tratu onean aurrera egiteko ehun proposamen: Ekintza Plan baterako oinarriak agiria argitaratu du.\nProposamen horietako asko zahartze aktiboari, menpeko pertsonen arreta koordinatu eta hobetzeari zein adineko pertsonak ongi tratatzea sustatzeari buruzkoak dira. Espero dugu neurri horietako asko presazkoak izateak eta datorren 2012 urtea Zahartze Aktiboaren eta Belaunaldi arteko Elkartasunaren aldeko Europako urtea izendatu izanak gogoetatik haraindi joatera eta emaitza nabarmenak lortzera bultzatuko dituela gure administrazioak.\nIII.2. Adineko pertsonen oinarrizko eskubideak babestea\nJoan den urtean azpimarratu egin genuen adineko pertsonen kontrako tratu txarrak prebenitu eta antzemango dituzten zein mota horretako egoeren aurrean esku-hartze eta babes egokiak bermatuko dituzten neurriak bultzatzeko premia.\nPertsona nagusien bizitzaren, segurtasun ekonomikoaren, segurtasun fisikoaren zein askatasunaren kontrako edo beren pertsonalitatearen garapenari oztopo larriak jartzen dizkien ekintza edo utzikeria oro adineko pertsonen kontrako tratu txartzat ulertzen da, eta esan daiteke gure garaiko gizartearen gaitzik handienetako bat dela.\nHalaber, Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak 2011n argitaratutako Euskal Autonomia Erkidegoko adinekoen aurkako tratu txarren prebalentziari buruzko azterlanak azaldutako datuen arabera, litekeena gure erkidegoan 60 urtetik gorako 13.249 pertsona tratu txarrak pairatzen egotea. Adineko pertsonek gehien sufritzen duten tratu txarra psikologikoa izaten da, eta ondoren utzikeria.\nAurten, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak adineko pertsonen kontrako tratu txarrak prebenitzeko eta agerian jartzeko kanpaina jarri du abian markesinetan kartelak jarrita eta irratian zein telebistan iragarkiak jarrita. "Ez horrelakorik onartu" lelopean kanpainak aurpegia eta ahotsa jartzen die biktimei, eta gainera, gizarteak onargarritzat jo izan dituen zenbait egoera ere salatzen ditu: adinekoak infantilizatzea, beren erabakiak hartzen ez uztea, beren autoestimuari kalte egitea, eta abar.\nGure ustez, adinekoen kontrako tratu txarren aurkako borrokan oso baliagarria den ekimena da.\nKanpainaren baitan doako telefono bat ere jarri da abian (900855001), eta bertan 24 orduko arreta emango zaie bai biktima posibleei, baita tratu txarren edozein kasu edo susmo salatu nahi dutenei ere.\nZuzenean tratu txarrak salatzeko izan ez arren antzeko gaiei buruzkoak diren kexak bideratzerakoan egiaztatu ahal izan dugunez, telefono bidez ematen den arretaren zereginik behinena interesdunak kasu bakoitzean egokien diren zerbitzuetara edo bulegoetara bideratzea da. Gure ustez, zerbitzu hori erabil lezaketen pertsonek duten profila (larritasunak edo beldurrak jotako adinekoak edo kasua salatzeko gizarte zerbitzuen bulegora joan nahi ez duten auzokideak eta lagunak) eta zerbitzu horrek ematen duen anonimotasuna kontuan hartuta, komenigarria litzateke ematen den arreta berrikustea kasuetan inplikazio handiagoa lortu eta informazioa dagokien zerbitzu eta bulegoei helarazteko orduan paper aktiboa bete ahal izateko.\nEusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak makaltasun– edo mendekotasun-egoeran dauden adinekoei arreta emateko zentro eta zerbitzuetan esku-hartze profesionala gauzatzeko gida bat argitaratu du 2011n, "Pertsonarengan oinarritutako arreta gerontologikoa" hain zuzen.\nBertan proposatzen den arreta-eredua guztiz baliagarritzat jotzen du Arartekoaren erakunde honek, ereduak garrantzi berezia ematen baitio zerbitzuon erabiltzaile diren adineko pertsonen autodeterminazioari. Pertsona bakoitzean eta bere bizi-proiektuan oinarritzen dira arreta bera eta baita arreta horri lotutako antolakuntza eta prozesuak ere. Pertsona bakoitza izaki bakarra da, beraz, pertsonaren duintasuna, bere eskubideak eta bere lehentasunak errespetatzea eta ongizate pertsonala bilatzea hizpide dugun arreta-ereduaren funtsezko balioak dira, baita pertsonak narriadura kognitiboa badu ere.\nPrintzipio horiek aplikatu ahal izateko sentsibilizazioa eta prestakuntza ezinbestekoak dira; halaber, rol profesional berriak sortu behar dira, zenbait antolakuntza-sistema berrikusi behar dira eta ikuspuntu berri horrekin bat datozen esku-hartzeak diseinatu behar dira.\nGidak eredua inspiratzen duten ideiak eta baloreak aurkezten ditu, eta baita esku-hartzerako estrategiak eta horiek abian jartzeko lanabesak ere; gainera, eredutik urruntzea ekar dezaketen arrisku nagusiak (egunerokotasunaren ondoriozkoak, gehienetan) zeintzuk diren ere azaltzen du.\nArloko Jarduera Planari buruzko atalean arreta-zentroetan adineko pertsonei aplikatzen zaizkien lotura murriztaileei buruz arituko gara, izan ere, adineko pertsonen oinarrizko eskubideei eragin diezaiekeen errealitatea da.\nIII.3. Autonomia pertsonala sustatzea eta menpekotasun egoera artatzea\nMendetasun Egoerako Pertsonen Autonomia Pertsonala eta Arreta Sustatzeari buruzko abenduaren 14ko 39/2006 Legea (MAAL) eta Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legea EAEn garatu eta ezartzerakoan 2011n gertatu diren berrikuntza nagusiak eta berrikuntza horien gaineko zenbait balorazio azalduko ditugu jarraian:\nA.- 2011ko urtarrilaren 1ean mailarik larrienean (I. gradua, 2. maila) sartu ziren mendekotasun moderatua duten pertsonak, aipatutako legean jasotako prestazioen onuradun izan daitezen.\nB.- Defizit publikoa zuzentzeko aurrekontuen, zergen eta finantzen arloan hartu beharreko premiazko neurriei buruzko abenduaren 30eko 20/2011 Errege Dekretu-legearen hamalaugarren xedapenak aldatu egiten du mendetasunagatiko prestazioak jasotzeko eskubidearen betearazpenari buruzko MAALaren lehenengo azken xedapeneko lehen atala, era honetan aldatu ere:\n• 2012an I. graduko 2. mailari dagokion mendekotasuna aitortzen zaien pertsonek ez dute arretarik jasoko 2013ko urtarrilaren 1eraino (urtebeteko luzamendua).\n• I. graduko 1. mailari dagokion mendekotasun moderatua aitortzen zaien pertsonek urte bete itxaron beharko dute, eta beren eskubidea 2014ko urtarrilaren 1etik aurrera beteko da.\nIII. eta II. graduetako mendekotasuna duten pertsonek (mendekotasun handia eta mendekotasun larria) ez dute aldaketarik jasango arretarako eskubidean, eta gauza bera gertatuko zaie I. graduko 2. mailako mendekotasun moderatua duten pertsonei ere baldin eta 2012ko urtarrilaren 1a baino lehen baloratu badituzte.\nGure ustez honako hau atzerapauso tamalgarria da mendetasun egoerako pertsonen autonomia pertsonala eta arreta sustatzeari buruzko araudian, eta espero dugu euskal administrazio publikoek egoera hori konpondu egingo dutela babes gehigarria ezartzeko duten ahalmena baliatuta.\nC.- Otsailaren 11ko 175/2011 Errege Dekretuak aldatu egiten du zerbitzuen babesaren intentsitatea eta prestazio ekonomikoen zenbatekoa zehazteko irizpideei eta Gizarte Segurantzari eta zaintzaileei buruzko araudi zaharra. Aldaketa hori araudia moldatu eta I. gradua sartzeko egin da bereziki.\nApirilaren 20ko 570/2011 Errege Dekretuaren bidez Kontsumoko Prezioen Indizearen (KPI) ordez Ondorio Askotariko Errenta Adierazle Publikoa (IPREM) ezarri da Autonomiarako eta Mendetasunari Laguntzeko Sistemako prestazio ekonomikoen zenbatekoa urtero eguneratzeko irizpide gisa.\nD.- Balorazioari dagokionez, Mendetasun Egoerako Pertsonen Autonomia Pertsonala eta Arreta Sustatzeari buruzko abenduaren 14ko 39/2006 Legeak mendetasun-egoerarako ezarritako balorazio-baremoa onartzen duen otsailaren 11ko 174/2011 Errege Dekretua onetsi da eta 2012ko otsailaren 18an jarriko da indarrean, eta gainera, Osasun, Gizarte Politika eta Berdintasun Ministerioak Alzheimerra edo bestelako dementziak dituzten pertsonen, itsuak diren zein ikusmen-urritasun larria duten pertsonen, gor-itsuak diren pertsonen nahiz buruko gaixotasun larriak dituzten pertsonen menpekotasun egoera arauz baloratzeko orientazio-gidak argitaratu ditu.\nE.- Prestakuntzari dagokionez, Mendetasun Egoeran dauden Pertsonen Arretarako teknikari titulua xedatzen duen eta horretarako gutxieneko irakaspenak finkatzen dituen azaroaren 4ko 1593/2011 Errege Dekretua onetsi da.\nF.- Ezinduen Eskubideei buruzko Nazioarteko Hitzarmena arauz moldatzen duen abuztuaren 1eko 26/2011 Legearen zortzigarren xedapen gehigarriak ezartzen duenez, etxebizitza sustatzeko politika ofizialen barruan, Estatuko Administrazio Orokorrak jabeen komunitateei zuzendutako laguntza-ildoak ezarriko ditu ezintasunak dituzten pertsonen eta adineko pertsonen bizi-kalitatea hobetzera zuzendutako jarduerak eta irisgarritasun-lanak egin ahal izateko.\nMadrilgo Carlos III Unibertsitateko Giza Eskubideen aldeko Bartolomé de las Casas Institutuak hitzarmen horrek MAALarengan duen eragina aztertu du CERMI- Ezindutako Pertsonen ordezkarien Espainiako Batzordeak eskatuta egindako azterlan interesgarrian.\nG.- Bi urte eta erdi igaro dira Gizarte Zerbitzuei buruzko abenduaren 5eko 12/2008 Legea EAEn indarrean jarri zenetik, eta aurten gauzatu da 40.3 artikuluan jasotako xedapena. Bertan Eusko Jaurlaritzari esleitu zitzaizkion telelaguntza-zerbitzuaren zuzkidura eta kudeaketa.\nEkainaren 28ko 144/2011 dekretu berriak zerbitzua arautzen du eta bakarrik bizi diren 75 urtetik gorako pertsona guztiei zuzentzen die, eta baita mendekotasun-egoera aitortu zaien zein mendekotasun-arriskua duten 65 urtetik gorako pertsonei ere. Pertsona bat mendekotasun-arriskuan egongo da mendekotasunaren balorazio-baremoa aplikatzerakoan gutxienez 23 puntu lortzen baditu I. graduko mendekotasuna dagoela onartzeko ezarritako gutxieneko 25 puntuetara iritsi gabe. Zerbitzuaren onuradun izan ahalko dute, baita ere, buruko gaixotasunen bat zein ezintasun intelektuala, fisikoa edo sentsoriala duten mendeko pertsonek.\nEbazpena jakinarazteko epea bi hilabetekoa izango da, eskaria Gizarte Zerbitzuez arduratzen den Eusko Jaurlaritzaren Zuzendaritzan jasotzen denetik zenbatuta, eta telelaguntza-ekipoa instalatzeko epea, aldiz, 15 egun naturalekoa izango da jakinarazpena jasotzen denetik zenbatuta.\nPresazko prozedura bat ere jarri da abian, eta bertan epeak laburragoak dira: hilabete eta 3 lanegun, hurrenez hurren.\nSegurtasun juridikoa bermatze aldera, komenigarria litzateke gogoeta egitea, epeak administratuak eskabidea aurkezten duen egunetik aurrera zenbatu beharrean eskabide hori organo jakin batera iristen denetik aurrera zenbatzea komeni den jakiteko, izan ere, orain arteko metodoak zerikusi handiagoa du Herri Administrazioen Araubide Juridikoari eta Administrazio Prozedura Erkideari (HAAJ eta APE) buruzko azaroaren 26ko 30/1992 Legean gaiari buruz jasotako preskripzioekin, nahiz eta araudi horrek isiltasunari ematen dion izaera positiboa izan.\nEnplegu eta Gizarte Gaietako sailburuaren 2011ko ekainaren 30eko Aginduak zerbitzu horren prezio publikoa hilean 4 eurokoa dela zehazten du, aplika daitezkeen salbuespenak xedatzen ditu eta diru-sarrerak kalkulatzen ditu.\nH.- Arabako Foru Aldundiak mendekotasun moderatua (I. gradua, 2. maila) duten pertsonen familia barruko zainketetarako laguntza ekonomikoa arautzen duen araudia (FBZLE) onetsi du martxoaren 22ko 20/2011 Foru Dekretuaren bidez. Horren bidez mendekotasun hori aitortzen zaienek FBZLE jaso ahal izateko bete beharko dituzten baldintza berriak ezarri dira.\nI.- Abenduaren 9an Bizkaiko Foru Aldundiak FBZLE arautzen duen eta aurreko araudia indargabetzen duen dekretu berria argitaratu du. Azaroaren 29ko 179/2011 dekretua 2012ko urtarrilaren 1ean jarriko da indarrean.\nLabur-labur azpimarratuko ditugu bertan jasota dauden eta erakunde honek aurten argitaratutako EAEn norberaren autonomia sustatzeko eta mendetasunari arreta emateko legearen aplikazioa izeneko txosten berezian egindako gomendioak betetzea ekarriko duten zenbait berrikuntza:\n• FBZLEk zerbitzu-mota jakin batekin duen bateragarritasun-erregimena zabaltzea.\n• Onuraduna adingabea den kasuetan, aldez aurretik estatuan bizi beharreko gutxieneko epea bete beharrik ez izatea.\n• Zaintzaileari eskatzen zaion ahaidetasun-eskakizunari lotutako zenbait alderdi malgutzea (harrera-kasuak; erlijio-ordenetakoak diren mendeko pertsonak; 10 urtetik gorako harremana eta elkarbizitza).\n• Prozedura guztiei entzunaldiaren izapidea aplikatzea.\nBestalde, Dekretuak garrantzi handiko beste gai batzuk ere aipatzen ditu, eta uste dugu gai horiek eragin nabarmena izango dutela, beraz, datorren urtean zehar baloratu egin beharko da eragin hori:\n• Areagotu egingo dira mendekotasun-egoeran dagoen pertsonak FBZLE jaso ahal izateko bete beharreko baldintzak eta zaintzaile ez profesional izateko bete beharrekoak.\n• Elkarren segidan txandakatzen diren zaintzaileen kasuetarako araudia ezarriko da.\n• Urteko diru-sarrera mailaren araberako murrizketa-koefiziente bat aplikatuko da laguntza ekonomikoaren zenbatekoa zehazteko.\n• Ordainketa kautelaz etetea edo laguntza jasotzeko eskubidea aldi baterako etetea bezalako behin-behineko neurriak ezarriko dira.\n• Laguntza jasotzeko eskubidea galtzeko zio berriak.\n• Onuraduna hil delako sortu baina kobratu ez diren hilekoen ordainketari buruzko araudia ezarriko da.\n• Zaintzaren kalitatearen jarraipena egiteko neurri berriak.\nJ.- Gipuzkoako Foru Aldundiak Mendekoak artatzeko sistemetako laguntza ekonomikoak eta bestelako banakako esleipen ekonomikorako formulak: nazioarteko panorama konparatiboa izeneko azterlana argitaratu du. Mendekoen artapenaren esparruan ematen diren laguntza ekonomikoak kontrolatzeko, ikuskatzeko eta horien kalitatea bermatzeko neurriak hobetzeko hainbat proposamen jasotzen dira bertan.\nBestalde, lurralde historikoan zerbitzu onaren paradigma izan den arren, Aldundiak taxi bono zerbitzua kendu du urte amaieran (2012ko urtarrilaren 1etik aurrera izango ditu ondoreak). Egiteko garrantzitsua betetzen zuen bereziki zaurgarria den talde baten mesedetan: mugikortasun-arazo larriak dituzten eta garraio kolektiboa erabiltzeko zailtasun handiak dituzten pertsonak; sakabanatutako baserrialdeetan bizi diren adineko pertsonak eta pertsona ezinduak; beren ohiko eremutik kanpo daudenean garraio arrunta erabiltzeko arazoa duten ikusmen arazo larridun pertsonak, eta ikusmen arazoak ez ezik entzumen arazoak ere badituzten pertsonak.\nAurki administrazioaren kabuz gaiaren inguruko espedientea zabaltzeko proposamena luzatu nahi du erakunde honek.\nIV.1. 2011n arlo horretan egindako lanaren zati handi bat EAEn norberaren autonomia sustatzeko eta mendetasunari arreta emateko legearen aplikazioa izeneko txosten berezia amaitzeko izan da. Txosten honetako V. kapituluko 1.3 atalean (txosten bereziei buruzko atala) azterlanari buruzko laburpen txikia egiten da. Ekainaren 28an txostena Eusko Legebiltzarreko lehendakariari helarazi zitzaion, eta azaroaren 2an, aldiz, Eusko Legebiltzarreko Giza Eskubideen eta Herritarren Eskaeren Batzordearen aurrean aurkeztu zen.\nTxostenean jasotakoaren arabera, mendekotasuna bizitzako fase guztietan eman daiteke, hasi haurtzaroan eta zahartzarora arte, baina azken etapa horretan ematen da gehienbat. Horrenbestez, Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) aitortutako mendekotasun-kasu guztien %80 inguru 65 urtetik gorako pertsonak izaten dira; are gehiago, aitortutakoen %50 eta %60 bitartean 80 urtetik gorako pertsonak dira. Gauzak horrela, txosten berezi honek garrantzi handia du erakunde honek adineko pertsonen inguruan egiten duen lanari dagokionez.\nIV.2. EAEn norberaren autonomia sustatzeko eta mendetasunari arreta emateko legearen aplikazioa izeneko txosten bereziaren segimendua\nTxosten berezian jasotako datuak aurreko urteetakoak izan dira (2007, 2008, 2009 eta 2010). Aurten 2011ko datuei buruzko informazioa eskatzerakoan egin dugun eskaria ez da horren sakona izan.\nTxosten berezian behin eta berriro azpimarratu genuen legez, oraindik ere arazoak ditugu mendetasuna artatzeko eta autonomia pertsonala sustatzeko arloan azterketa kuantitatibo fidagarria egin ahal izateko. Horrexegatik gomendatu genuen txosten horretan aldi oro indarrean dagoen informaziorako sistema integratua sortzeko urratsak eman behar zirela.\nEskuragarri ditugun iturri ezberdinek –IMSERSOren menpeko Autonomiarako eta Mendetasunari Laguntzeko Sistemaren informazio-sistema (AMLSIS), Eusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Saila, Arabako Foru Aldundia, Bizkaiko Foru Aldundia eta Gipuzkoako Foru Aldundia– eman dizkiguten datuak ez datoz bat. Horrek berriz ere zehaztasunik ez edukitzera garamatza, eta ondorioz, kasu bakoitzean fidagarrien gerta daitezkeen datuak erabili behar ditugu edo, bestela, iturri bakoitzak ematen dien tratamendua kontuan hartuta gai honen inguruan gertatzen den bilakaerari buruzko ondorioak ateratzen lagunduko digutenak.\nIV.2.1. Foru Aldundiek 2007ko urtarrilaren 1etik 2011ko azaroaren 1era bitartean emandako datuen arabera, EAEn guztira 158.870 eskari jaso dira 123.008 eskatzaileren mendetasun-egoera aitortzeko. Hona hemen datu horien lurraldekako banaketa:\nMendetasun-egoera aitortzeko eskariak\n19.771 69.806 69.293\nIturria: Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiak.\nMendetasun-egoera aitortzeko eskariak egin dituzten pertsonak (2007-01-01etik 2011-11-01era)\n19.082 57.534 46.392\nHona hemen kasu bakoitza baloratu ondoren mendetasun-egoera bakoitzari ematen zaion sailkapena (0 graduan sartzen dira autonomotzat jotzen diren pertsonak).\n2011-11-01a bitartean baloratutako pertsonak\ngizonak emakumeak GUZTIRA gizonak emakumeak GUZTIRA gizonak emakumeak GUZTIRA\n0 GRADUA 1.226 2.000 3.226 3.241 5.873 9.114 2.451 3.580 6.031\n1 GRADUA 1.208 1.748 2.956 4.601 8.276 12.877 2.928 4.803 7.731\n2 GRADUA 1.730 2.457 4.187 4.996 8.300 13.296 3.384 5.717 9.101\n3 GRADUA 1.180 2.332 3.512 5.789 11.568 17.357 2.782 5.976 8.758\nGUZTIRA 5.344 8.537 13.881 18.627 34.017 52.644 11.545 20.076 31.621\nGauzak horrela, 2011ko azaroaren 1ean 79.775 pertsona daude, ofizialki, mendetasun-egoeran, aurreko urtean baino 2.423 gehiago. Hori euskal biztanleriaren %3,65 da.\nLurraldeka, Bizkaian batzen dira mendetasun-egoera aitortua duten pertsonen %54,56, Gipuzkoan %32,08 eta Araban %13,36. Lurralde bakoitzeko biztanleriarekiko konparaketa eginez gero, Bizkaian mendetasun-egoera aitortu zaien pertsonen tasa 1.000 biztanletik 37,66koa da. Tasa hori 36,06koa da Gipuzkoan eta 33,38koa Araban.\nMendetasun-egoeran dauden pertsonen sexukako banaketari dagokionez, EAE osoan gehiengoa emakumeak dira, izan ere, mendetasun-egoera aitortu zaien pertsonen %64,15 emakumeak dira.\nMendeko biztanleriaren mailaketari dagokionez, nabarmendu behar dugu %37,14 mendeko handiak (III. gradua) direla, %33,32k mendekotasun larria (II. gradua) dutela, eta gainerako %29,54ak mendekotasun moderatua (I. gradua) duela.\nMailaketa eta sexua biak kontuan hartuz gero, ondoriozta daiteke emakumeen taldean mendeko handien –egoerarik larriena– ehunekoak gizonen taldekoa gainditzen duela lau puntu baino gehiagoan.\nIV.2.2. IMSERSOk eta Eusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak emandako datuei esker 2010 urtearekiko egon den bilakaerari buruzko zenbait ondorio atera daitezke.\nEspedienteak Irizpenak* Prestazioak jasotzeko eskubidedun pertsonak Onuradunak (prestazioak esleituta dizutenak) Esleitutako prestazioak Onuradun bakoitzaren prestazioen ratioa\nAraba 10.741 10.067 8.507 7.019 9.034 1,29\nBizkaia 39.929 37.888 22.606 18.296 20.164 1,1\nGipuzkoa 31.431 30.872 20.420 18.161 22.492 1,24\nEAEn GUZTIRA 82.101 78.827 51.533 43.476 51.690 1,19\nIturria: AMLSIS eta Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako Saila.\n* Administrazioak eskatzailearen mendekotasunaren balorazioaren gainean emandako irizpena, hura autonomotzat jotzen duena edo, bestela, bere mendekotasunaren gradua eta maila zehazten dituena.\nAreagotu egin da beste prestazioren bat jasotzen duten eta prestazio honetarako eskubidea duten pertsonen ehunekoa. 2010ean portzentajea %80,99koa zen, eta 2011n, aldiz, %84,37koa izan da. Beste hitz batzuez esateko, prestazioa jasotzeko eskubidea eduki eta arreta itxaroten ari diren pertsonen portzentajea %19,01etik %15,63ra jaitsi da.\nBizkaian hazi egin da 1.000 biztanleko izapidetutako espedienteen kopurua (%32,77 2010ean eta %34,55 2011n), Araban murriztu egin da (%37,48 izatetik %33,65 izatera), eta Gipuzkoan mantendu egin da; azken lurralde horrek, bere biztanleriarekiko proportzioan, lan-bolumenik handiena erregistratzen jarraitzen du.\nOro har, ebazpen-maila (irizpenen eta espediente-kopuruaren arteko proportzioa) hobetu egin da. Gauzak horrela, irizpenen tasa, hasitako espedienteekin alderatuta, %92,40koa izan zen 2010ean eta %96,01ekoa 2011n.\nAurreko urtearekin alderatuta, hazi egin da 1.000 biztanleko prestazioa hartzeko eskubidea duten pertsonen tasa. Gipuzkoan eta Bizkaian antzeko hazkundea erregistratu da, bietan ere Araban baino handiagoa. Tasarik altuena Gipuzkoak du oraindik ere.\nEAE osoan onuradun bakoitzagatiko prestazioen ratioa ere hobetu da (1,15 2010ean eta 1,19 2011n). Lurraldeka, Gipuzkoak 7 hamarreneko hazkundea izan du, Bizkaiak 5ekoa eta Arabak 6 hamarreneko beherakada izan du. Hala ere, azken lurralde horrek du ratiorik onena.\nIV.2.3. Prestazio-motari eta horien banaketari dagokienez, jasotako datuekin ezinezkoa da ustiapen egokirik edo erreferentzia sistematikorik aurkeztea. Beraz, balioespenak erabili beharko ditugula argi utzita, honakoa aipatuko dugu:\n• Familia barruko zainketak (FBZLE) nagusitzen dira: prestazioen %47 inguru dira. Gainera, portzentaje hori aurreko urtean erregistratutakoa (% 43 inguru) baino handiagoa da.\n• Etxeko arretak prestazioen %16 inguru hartzen du. Proportzio hori aurreko urtekoa (% 20) baino nabarmen txikiagoa da.\n• Telelaguntzak %12 inguru hartzen du. Bi puntu inguru hazi da aurreko urtearekin alderatuta.\n• Eguneko zentroetako arretaren eta etxean hartzen den arretaren (ELZ) portzentajeak antzekoak dira, biak ere %11 inguru. 2010ean portzentajeak antzekoak izan ziren.\n• Zerbitzuari loturiko prestazio ekonomikoa %2 baino gehiago da (2010eko balioa baino zertxobait altuagoa).\n• Arreta pertsonalerako prestazio ekonomikoa %1 baino gehixeago da (hau da, joan den urtean baino gutxiago), eta oso eragin txikia du Bizkaian eta Araban.\nIV.3. Joan den urriaren 1ean, Adinekoen Nazioarteko Eguna zela-eta, erakunde honek prentsan argitaratzeko iritzi-artikulu bat prestatu zuen adinekoen inguruan dauden estereotipoak gainditzen laguntzeko asmoz. Artikuluak administrazio publikoek zahartze aktiboari lotutako ekimenetan lan egiten jarraitzeak duen garrantzia azpimarratzen zuen.\nIV.4. Aurten Cuidados Dignos Fundazioarekin batu gara, fundazio horrek egoitzetan bizi diren adinekoekin lotura murriztaileak erabiltzeko praktikak baztertzeko prestakuntza eta sentsibilizazioa ematera zuzendutako lan interesgarria garatzen baitu. Fundazioko lehendakariak jakinarazi digunez, eskuragarri dituzten datuen arabera, Estatuan adineko pertsonentzako egoitzetan bizi diren pertsonen %17,5 eta %23 bitartean nolabaiteko lotura murriztaileren bat (fisikoa edo farmakologikoa) edukitzera behartuta dago, eta gure ustez portzentaje hori altuegia da.\nFundazioak Libera-Ger Araua sortu du zentroetako profesionalei loturen erabilera erabat mugatzen duen lan-metodologia eskaini ahal izateko. Metodologia hori hainbat alderdiren hobekuntzan oinarrituta dago, besteak beste: erabiltzaileen osasuna, senitartekoen poztasuna, zentroaren irudia, langileen motibazioa eta gogobetetasuna eta ematen den zerbitzuaren kalitatea. Gainera, metodo hori ezartzeak ez du kostu gehigarririk eskatzen, helburuarekiko eta lanarekiko konpromiso sakona baizik. Ahalik eta zentro gehien sentsibilizatzea eta "lan egiteko beste modu bat" zilegi dela erakustea du xede.\nFundazio horretan uste dute enpresako kulturaren kontua dela eta loturak deuseztatzeko helburua lortu nahi bada ezinbestekoa dela kultura hori, kudeaketa-sistema eta prozesuak aldatzea. Horrek pertsonarengan zentratutako arretan oinarrituta lan egitea eskatzen du (bizitza-historia eta historia klinikoa banan-banan baloratzea; familiarekin lan egitea; ohea lurrean jartzea, aldakak eta sorbaldak babestea, sentsoreak, eskumuturrekoak eta aulki baxuak ezartzea bezalako bitartekoak erabiltzea; zaintza areagotzea; arrisku-uneak antzematea eta une horietarako errutinak aldatzea; tolerantzia lantzea; emozioak artatzea; eta abar).\nFundazioak, Aragoiko Justiciarekin batera, loturen erabilera egokiari buruzko gida eta horiek ez erabiltzeko ordezko aukeren gida prestatu du (gizarte– eta osasun-arloko profesionalentzat eta mendeko pertsonen senitartekoentzat).\nErakunde honek EAEn pertsona nagusiei emandako arretari buruz 2004an argitaratu zuen txosten berezian eman zituen gomendioekin bat dator filosofia hori.\nGure ustez, ezinbestekoa da pertsona horien oinarrizko eskubideak eta beren duintasunarekiko errespetua sustatzen dituzten zaintza-metodo berriak ikertzea, sortzea eta zabaltzea, eta printzipio horiek gure inguruan zaintza eskaintzen duten erakundeetan sartzen joatea.\nIV.5. Aurten Arartekoak Euskal Herriko Unibertsitateko Adinekoen gizarte-partaidetza gizarteko erronka handien aurrean udako ikastaroan parte hartu du Administrazioak eta gizarte zibilak erronkei emandako erantzunak hitzaldia emanda.\nIV.6. Joan den urteko txostenean adierazi genuen abenduan amaitu zela Gasteizko Ariznabarra egoitzan egondako lan-greba luzea (zentroak foru-titulartasuna zuen, baina kudeaketa pribatua zen). Egoitza kudeatzen zuen erakundea aldatu eta lan-hitzarmen berria sinatu zen. Denbora bat igaro ondoren, zentrora bisita egin dugu aurten segimendua egite aldera, eta ikusi ahal izan dugu normaltasun-egoera dela nagusi bertan.\nV. Kexa-espedienteen analisia\nV.1. Adineko pertsonen oinarrizko eskubideak babestea\nV.1.1. Adineko emakume batek jakinarazi zigun hauteskunde orokorretan botoa emateko eskubidea urratu nahi ziotela. Pertsona hori epai judizial bidez ezgaituta zegoen eta, hain zuzen, epai horrek eskubide hori kentzen zion buruko gaitzak zituelako. Espediente horri buruzko ondorioak burutik gaixo dauden pertsonei buruzko kapituluaren III.7 atalean jasotzen dira.\nV.1.2. Kexa bi bideratu genituenez, aurten senitartekoen tratu txarra jaso zezaketen adinekoen kasuak helarazi dizkigute. Halakoetan, pertsonen oinarrizko eskubideak urratzen zirelakoan, udal gizarte zerbitzuak jakinaren gainean jarri ditugu kasuok baloratu eta esku har zezaten. Gizarte zerbitzuek abian jarri dituzte jarduera egokiak.\nV.1.3. Adinekoentzako egoitza batean zegoen adineko pertsona tutelatu baten semeari ez zioten ama bisitatzen uzten. Litekeena da neurri zorrotz horrek bien familia-intimitaterako eskubidea eta familia babesteko eskubidea urratzea. Tutoretza Erakundeak emandako informazioaren arabera, semeak zenbait gatazka izan zituen zentroko langileekin, eta beraz, arazo larriagorik ekidite aldera, zuzendaritzak erabaki hori hartu zuen daukan ahalmena baliatuta.\nBizkaiko Tutoretza Erakundeak Arartekoaren erakunde honi jakinarazi dionez, bere garaian hartutako neurria oso neketsua gertatzen zitzaien ama-semeei, beraz, egoitzarekin bitarteko lanak egiteko prest zegoen bisitak berriz hasteko eskatu eta gomendatzeko. Adineko emakumearen semeari jakinarazi genion zentroko arauak zehatz-mehatz betetzeko konpromiso irmoa izan behar zuela. Ezinbestekoa izango zen elkarrenganako errespetuan, tolerantzian eta laguntzan oinarritutako jokabidea erakustea, eta horrek, ezbairik gabe, onurak ekarriko zizkion amari, berari eta egunero egoitzan bizi diren pertsona guztien arteko giroari.\nAdineko pertsonentzako etxeko gizarte zerbitzuei buruzko martxoaren 10eko 41/1998 Dekretuaren 6. artikuluak eta Euskal Autonomia Erkidegoko gizarte zerbitzuen erabiltzaileen eta profesionalen eskubide eta betebeharren gutuna eta iradokizunen eta kexen araubidea onetsi zituen apirilaren 6ko 64/2004 Dekretuak (15-20 artikuluak) erabiltzaileek eta beren laguntzaileek derrigor bete beharreko zenbait betekizun xedatzen dituzte; betebehar horiek etxeko gizarte zerbitzuaren antolakuntza eta funtzionamendua arautzen dituzten arauak betetzearekin zerikusia dute, eta elkarbizitzari zor zaion errespetua gordetzen dute.\nBizkaiko Foru Aldundiaren Tutoretza Erakundeak lehenengo bisitetan laguntza eskainiaz izandako jarduera eredugarria izan da.\nV.2. Etxeko arreta: telelaguntza, etxeko laguntza zerbitzua, laguntzarako produktuak, familia barruko zainketetarako diru-laguntzak, eta zaintzaileentzako laguntza\nEusko Jaurlaritzak 60 urtetik gorako pertsonek EAEn dituzten bizi-baldintzei buruz egin berri duen azterlanak gure administrazioek ongi ezagutzen zuten errealitatea berretsi du: mendekotasunari aurre egiteko bizitzeko moduari eta baliabideei buruzko lehentasun argiak ditu jendeak: ohiko bizilekuan gelditzea eta artapen-prozesuan inplikatutako agente guztien laguntza jasotzea (familiak eta zerbitzu publiko zein pribatuak).\nAdineko pertsona bere etxean mantentzea ahalbidetzen duten zerbitzuen inguruan jasotako kexen gorakada eta horien emaitzak ikusita, gure administrazioek arreta berezia jarri beharko lukete zerbitzu horiek egokiro funtzionatzen dutela egiaztatzeko eta horiek lortu ahal izateko baldintzak malguagoak direla egiaztatzeko.\nV.2.1. Telelaguntza zerbitzuari dagokionez, urteko lehen zatian jasotako kexak (denak ere Araban erregistratu ziren) bi gairi buruzkoak ziren batez ere:\n• Atzeratuta esleitzea. Kasu horietan, administrazioari kaltetutako pertsonak adinekoak zirela eta makal zeudela jakinarazi ondoren, arazoa konpontzen zuten zerbitzua aktibatuta.\n• I. graduko 1. mailako mendekotasuna duten pertsonen eskariari ezezkoa eman zien Aldundiak, mailaketa hori ez datorrelako MAALen jasotako kronogramarekin bat; eta Gasteizko Udalak ere ezezkoa eman zien mendeko pertsonak izateagatik (hau da, autonomoak ez izateagatik). Honako gai hau eta erakunde honen iritzia joan den urteko ohiko txostenean jaso ziren, eta baita ekainean argitaratutako autonomia pertsonalari eta mendekotasunari buruzko txosten berezian ere.\nArauketa-dekretu berria indarrean jarri aurretik ustezko arreta gabezia kasu bat eman zen, eta orduko hartan Foru Aldundiak argudiatu zuen Eusko Jaurlaritzari zegokiola zerbitzua kudeatzea. Kasu hori konpontzeko Eusko Jaurlaritzak aktibatu egin zuen eskatutako zerbitzua, erakunde honek premiazko prozedura bidez esleitu behar zela jakinarazi ondoren.\nEAEko telelaguntza zerbitzua arautzen duen ekainaren 28ko 144/2011 Dekretua indarrean jarri zenetik konpondu egin dira I. graduko 1. mailan sartzen diren mendekotasun moderatudun pertsonei zerbitzua esleitzerakoan sortzen ziren arazoak, izan ere, gure ustez, zerbitzua areagotu egin zen aurreko atalean azaldu dugun gisan.\nUrteko bigarren zatian kexa-mota aldatu egin zen, eta Eusko Jaurlaritzari zuzenduak izaten ziren. Gai ezberdinei buruzkoak ziren, hona hemen horietako bi:\n• Bizkaiko Foru Aldundiak onuradunen etxeetako giltzak gordetzen zituen, baina zerbitzua Eusko Jaurlaritzaren eskuetara igarotzean hori egiteari utzi zitzaion, eta horrek atzerakuntzak ekar ditzake pertsonak artatzeko orduan, izan ere, sartzeko sarraila behartu beharko dute edo balkoitik sartu (aukera hori bideratzen ari dira).\n• Onuradun bat hiltzerakoan zerbitzua kentzen da, eta harekin bizi zirenei (onuradun izan ez arren, osasun arazodun adineko pertsonak) ez zaie zerbitzuaren titulartasuna aldatu eta hura erabiltzen jarraitzeko aukerarik ematen. Gutxienez hilabeteko epea balute aldaketak jakinarazteko, ez lukete horrenbeste itxaron beharko zerbitzua berriro abian jarri arte.\nGuk esku hartu ondoren, premiazko prozeduraz bideratu eta aktibatu zen hildako onuradunekin bizi zirenentzako zerbitzua.\nJakin dugunez, gainera, hobekuntzak egin dira eta jarduera-protokolo bat onartu da halako kasuetarako.\nV.2.2. Etxeko laguntza zerbitzuari buruzko kexak Arabako Foru Aldundiaren jarduerei buruzkoak dira, eta honako gaiei buruzkoak izaten dira:\n• Etxeko laguntza zerbitzua jasotzen duten mendetasun-egoeran dauden pertsonei ez zaie Gasteizko Udalak pertsona autonomoentzat ematen duen Etxez-etxeko Janari Programa sartzen jasotzen duten zerbitzuan.\n• Zerbitzua esleitzerakoan atzerapenak egoten dira eta, beraz, interesduna baliabideak berriro esleitzeko zerrendan sartzen da (itxaro-zerrendan, alegia).\nV.2.3. Familia barruko zainketetarako laguntza ekonomikoari (FBZLE) dagokionez, laguntza ordaintzeko ezarritako datarekin ados ez dauden edo laguntza behar ez den zenbatekoan jaso izanagatiko erreklamazioarekin ados ez dauden pertsonek jarritako hainbat kexa bideratzen ari gara.\nAzken horien artean kexa bat nabarmendu dezakegu, izan ere, hura bideratzerakoan konturatu ginen interesdunaren mendekotasun-egoera aldatu egin zela ez jakinarazteagatik eta Bizkaiko Foru Aldundiko Gizarte Ekintza Sailaren zerbitzu ezberdinen arteko informazio-truke informatikoa atzerapenez egin izanagatik, FBZLE ez zela bertan behera utzi une egokian. Ondorioz, FBZLEren behar baino hamar ordainketa gehiago egin zitzaizkien hiru pertsonari, eta azkenean zenbateko horiek erreklamatu egin ziren.\nMenpekotzat hartzeko orduan edo prestazioa emateko orduan kontuan hartutako egoera nolabait aldatuz gero, diru-laguntzaren onuradunak aldaketa horren berri eman behar du gertatzen denetik zenbatzen hasita 30 eguneko epean. Hala ere, ezinbestekoa da informazio-truke informatikoetako atzerapen horiek albait azkarren konpontzea eta interesdunei behar ez bezala jasotako zenbatekoak itzultzeko ordainketak zatikatzeko erraztasunak ematea.\nV.3. Etxeko arreta\nV.3.1. Jaso ditugun hainbat kexatan jakinarazi digute adineko pertsonak orain arteko zentro pribatuan jarraitu Bizkaiko foru-sareko hitzartutako plaza esleipenaren bidez plaza publikorako eskaria onartu arren. Halako kasuetan horretarako ezarritako araudira jo dugu; bertan plaza esleitu ahal izateko kontuan hartu beharreko antzinatasunari lotutako zenbait irizpide eta hainbat baldintza tekniko ezartzen dira, eta zentro-aldaketa egiteko dauden itxaro-zerrendak kontuan hartu behar direla ere adierazten da.\nBeste kasu batean, pertsona bat Donostiako Udalak adineko autonomoentzat dituen etxebizitzetako batean sartzeko itxaro-zerrendan zegoen. Pertsona horrek konpartitu gabeko banako apartamentua nahi zuen, apartamentu konpartituan bizi diren beste hainbat pertsonak bezalaxe. Logikoa denez, aurretik eskatuta zutenek lehentasuna dute sarera sartu berri den pertsonaren gainetik, eta halaxe xedatzen du gaiari buruzko Ordenantzak. Horrenbestez, nahi zuena lortzeko modurik egokiena apartamentu konpartituan sartu eta ondoren banakako batera pasatzeko eskatzea izango litzateke.\nV.3.2. Bizkaiko foru-sareko egoitzetan dauden adinekoen senitartekoek igorritako hainbat kexa jaso ditugu, izan ere, ez daude ezarritako prezio publikoarekin ados altuegia dela uste baitute. Kasu horietan, gaiaz arduratzen den foru-sailari informazioa eskatu eta kasua aztertu ondoren, ez dugu irregulartasunik aurkitu, indarrean dagoen araudia aplikatuta ezarri baitira prezio horiek.\n• Bizkaiko Foru Aldundiaren otsailaren 24ko 30/2009 Foru Dekretua, egoitzen foru zerbitzu publikoan egonaldi iraunkorragatiko prezio publikoa aplikatzeari eta horretarako arauak ezartzeari buruzkoa.\n• Bizkaiko Foru Aldundiaren urtarrilaren 27ko 8/2009 Foru Dekretua, menpeko adinekoentzako egoitza-plazen prezioa (egonaldi iraunkorra) 2009rako eguneratzen duena.\nPrezio hori kalkulatzeko pertsonaren edo bizikidetza-unitatearen guztirako baliabide ekonomikoak eta egoitza-zerbitzuaren kostua (edo gehienezko prezio publikoa) baloratu behar dira. Interesdunak 3.000 eurotik gorako ondare higigarri likidoa edo likidagarria badu (berea edo bizikidetza-unitatearena, per capita), eta halaxe zen aztertutako kasu guztietan, zerbitzuaren kostuaren (72,92 euro eguneko) %90 ordaindu behar du (65,63 euro eguneko) bere ondarea 3.000 eurora jaitsi arte. Une horretatik aurrera bere gastu-gaitasunaren araberako prezio publikoa ordaindu behar du hilean.\nBideratutako kasuetan irregulartasunik ez dagoen arren, kexetatik ondoriozta dezakegu bizkaitarrak ez daudela pozik hizpide dugun arloan lurralde batetik bestera ematen diren ezberdintasunekin (behin baino gehiagotan adierazi dugu desberdintasun horiek alde batera utzi behar direla), baina ondoriozta dezakegu, baita ere, ez direla ohartzen administrazioari zer-nolako kostua eragiten dion foru-plaza bakoitza mantentzeak eta ondarea dutenek beren buruak mantentzeko ekarpena egin behar dutela.\nV.3.3. Pertsona batek erreklamazioa aurkeztu zuen Arabako Foru Aldundiaren aurrean, bere ustez senarrari arreta eskasa eman baitzioten egoitza batean eman zituen egunetan. Aldundiak ez zuela inolako irregulartasunik aurkitu jakinarazi zion igorritako erantzunean. Erreklamatzailea ez zen aburu berekoa, izan ere, azaldu zigunaren arabera, adinekoa zentroan sartu eta egun gutxira senitartekoek lesio bat zuela ikusi zuten, eta zentroko langileek jakinarazi zieten pare bat egun lehenago erori egin zelako gertatu zitzaiola.\nErakunde honek gertakaria aztertu zuenean zera egiaztatu ahal izan zuen: aipatutakoak baino erorketa gehiago egon ziren (hiru bat), familiak ez zuen gertatutakoaren berri jaso, egoiliarrak ez zuen behar bezalako arretarik jaso, zentroko langileen artean koordinazioa falta zen eta gertakarien egiaztapena hobetu egin daiteke.\nLitekeena da adineko pertsona zentrora sartu zenean behar bezala baloratu ez izana eta horregatik beharrezko neurriak ezarri ez izana, baina begi bistakoa zen zentroak neurriak hartu behar zituela halako gertakaririk berriro jazo ez zedin.\nV.3.4. Herritar baten ama erori egin zen Bizkaiko foru-sareko egoitza batean, eta bere haserrea helarazi zigun, izan ere, bere ustez zentroak arinkeriaz hartu zuen gertakaria eta, gainera, berak ezin izan zuenez amarekin osasun-zentrora joan, kobratu egin zioten ama lagundu zuen zaintzailearen zerbitzu-kostua.\nLehenengo kontuari dagokionez, zentroko langileek adierazi zuten ez gertatzeko neurri guztiak hartu arren egoiliarrak erori egin daitezkeela eta horrek larritasuna kentzen diola gertatutakoari. Jakinarazi ziguten, gainera, erreklamatzailearen amak ez zuela erorketen edo arrisku faktoreen aurrekaririk, eta horregatik ez zitzaiola eusteko elementurik jarri. Egoki deritzogu horri, izan ere, erakunde honen ustetan, murrizketa fisikoak jasaten dituzten adinekoek autonomia, duintasuna eta autoestimua galtzen dituzte, beraz, halako neurriak hartu aurretik irizpide objektibo eta egiaztatuak aplikatu behar dira, baimen informatua lortu behar da, medikuaren agindua jaso behar da eta pertsonaren eskubideak babestuko dituzten zenbait berme errespetatu behar dira. Aurretik ezarritako gainerako neurri guztiek porrot egin dutela egiaztatu ondoren erabiltzeko azken baliabidetzat hartu behar dira mota horretako neurriak. Zentroko langileek jakinarazi ziguten emakumea erori ondoren behar bezalako euste-elementuak jarri zizkiotela.\nBigarren gaiari dagokionez, besteren laguntza behar duten adinekoentzako egoitzen foru sareko zentroen barne erregimeneko araudiaren eredua onesten duen Bizkaiko Foru Aldundiaren abuztuaren 23ko 138/2006 Foru Dekretuaren 8.1 artikuluaren azken paragrafoa, 8.3 artikulua eta 9.i) artikulua aztertu ondoren ondoriozta daiteke egoitza-zentroak ez duela aipatutako gastua bere gain hartu behar. Horrenbestez, zentzu hertsian, administrazioaren jarduera ezingo litzateke irregulartzat jo eta, beraz, ez litzateke egokia izango Arartekoak diru kopuru hori itzultzeko eskatzerik.\nHala ere, mota horretako kexak hartzeak Administrazioarekin harremanetan jarri eta kasu jakin honi buruz uste duguna helarazteko beta ematen digu, aukera paregabea baita arauaren egokitasuna neurtzeko, egoera bereziak aztertzeko duen gaitasuna ikusteko eta gure gizarte zerbitzuen erabiltzaileei ematen zaien arretan praktika onak mantentzeko duen birtualtasuna aztertzeko.\nHorrenbestez, uste dugu egokia dela foru Administrazioari honako proposamena luzatzea: komenigarria litzateke araudia berrikustea, egoiliarrak erori eta ospitalera presaz eraman behar direnetan (erorketa eurei zuzenean egotzi ezin bazaie) zentroak berak har ditzan bere gain joan-etorriaren eta laguntzaile-zerbitzuaren gastuak (beti ere senitartekoek behar bezala justifikatzen badute eurek ezin dutela joan).\nVI. Administrazioaren kabuzko jarduerak\nVI.1. Urte amaieran administrazioaren kabuzko jarduera bat hasi genuen osasun-arazo larriak dituzten eta oso nagusiak diren menpeko pertsona biren egoera dela-eta, izan ere, euren egoerak kezkatu egiten gintuen zaurgarriak zirelako (une batzuetan ez zuten etxebizitzarik) eta irailetik aurrera babesgabe eta gizarte-arriskuan egon zitezkeelako familia egoera txarrean zegoelako eta Arabako Foru Aldundiak arazoak izan zituelako beren espedientea bideratzerakoan.\nKasuaren premia eta ezagutzen genituen aurrekariak kontuan hartuta, aldundira jo genuen pertsona horiei berehala etxebizitza bermatuko zien presazko tramitazioa hastea ezinbestekotzat jotzen genuela adierazteko. Sailak laster asko jakinarazi zigun pertsona biak egoitza batean sartu dituztela eta beren kasua kudeatzen ari direla.\nHonelako kasuek argi erakusten dute premiazko egoeretan izapideak azkartu egin behar direla, autonomia erkidego ezberdinen artean espedienteak trukatzerakoan aurkitu diren arazoak gainditu behar direla, eta foru-administrazioak egokiro erantzun behar diela premiazko udal-zerbitzuek egiten duten lanari eta ematen dituzten balorazioei.\nVI.2. Menpeko pertsonak hartzen dituzten eguneko zentroak ixten direnean, hau da, oporretan zaintzaileek izaten dituzten arazoez arduratzeko espedientea zabaldu da aurten administrazioaren kabuz. Egoki ikusten dugu halako egoeretarako formulak sortzea: garai horretan etxeko laguntza-zerbitzua indartzea, aurretiaz onartzea aldi baterako egonaldia familia oporretan dagoen epealdirako, edo urte-sasoi horretan urtero egonaldia eskatzen duten interesdunei plazak gordetzea.\n65 urtetik gorako pertsonek oso talde heterogeneoa osatzen dute, beren bizi-proiektua modu autonomoan garatzen duten pertsonak (% 80) zein mendekoak diren eta, beraz, arreta behar duten pertsonak (% 20) aurki baititzakegu bere baitan.\nUkaezina da adineko pertsonek gizarteari egiten dioten ekarpena, eta estereotipoak gorabehera, zaintza ematen duen taldea da.\nZahartze aktiboa lortzera bideratutako urratsak ematen jarraitzen dugu. Dagoeneko markatuta daude bultzatu beharko liratekeen neurriak (gutxienez plano teorikoan), beraz, gure administrazioek abian jarri behar dituzte.\nAdineko pertsonek pairatzen dituzten tratu txarren errealitatea azaleratu ondoren, behar-beharrezkoak diren hainbat ekimen jarri dira abian, baina ez dira nahikoa gizartearen gaitz horri aurre egiteko.\nErakunde honen ustez, Eusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak bultzatzen duen eguneroko esku-hartzeen testuinguruan pertsonengan zentratutako arreta-eredua guztiz baliagarria da.\nMurrizketa fisikoak jasaten dituzten adinekoek autonomia, duintasuna eta autoestimua galtzen dituzte, eta horrek kasu horiek arautzera eta protokoloak ezartzera behartzen gaitu, murrizketa horiek azkenengo baliabide gisa baino erabil ez daitezen, beti ere behar bezala baloratutako kasuetan eta berme egokiak emanda.\nEAEn aitortuta dauden mendekotasun-kasuen %80 65 urtetik gorako pertsonak dira, eta horregatik dute horrenbesteko eragina adineko pertsonengan estatuko, autonomietako eta foru aldundietako mendekotasun-araudiek.\nEstatuan onartu berri diren aldaketek atzerapausoa ekarriko dute mendetasun egoerako pertsonen autonomia pertsonala eta arreta sustatzeari buruzko araudiaren ezarpenean, baina espero dugu euskal administrazio publikoek egoera hori konpondu egingo dutela babes gehigarria ezartzeko duen ahalmena baliatuta.\nHorrenbeste itxaron ostean, Eusko Jaurlaritzak azkenik hartu du bere gain telelaguntza zerbitzua, eta horrek orain arte antzemandako hainbat arazo amaitzea ekarriko du, izan ere, zerbitzua jaso ahal izateko eskakizunak malguagoak izango dira eta zerbitzua hobetzeko ahalegina ere egingo da.\nBizkaian familia barruko zainketarako laguntza arautzen duen dekretu berriak ekarriko dituen zenbait berrikuntzak EAEn MAAL aplikatzeari buruz Arartekoak 2011n argitaratu zuen txosten berezian jasotako zenbait gomendio betetzea ekarriko dute.\nUrtean zehar bideratutako espedienteek erakutsi digute beharrezkoa dela pertsonak euren etxeetan bertan mantentzeko neurri guztiak (telelaguntza zerbitzua, etxez etxeko laguntza, laguntzarako produktuak, etxebizitza moldatzea, eguneko zentroak, aldi baterako eta asteburuetako egonaldiak egoitzetan eta eguneko zentroetan, taxi bono zerbitzua, laguntzaileentzako atsedenaldi eta laguntza programak...) indartzea, horixe baita adineko pertsona gehienek mendekotasuna bizitzeko gogokoen duten aukera.\nJasotako zenbait kexatan egoitzetako plazen prezio publikoa ez dela egokia adierazi digute, eta horren harira agerian geratu da, beste behin ere, desberdintasunak daudela foru aldundi bakoitzak adineko pertsonen egoitzetako plazei jartzen dizkieten prezio publikoen artean. Espero dugu EAEn Gizarte Zerbitzuen Legea garatzeko gai honen inguruan onartuko den legeak desoreka horiek zuzentzen lagunduko duela.\nAurreko urtearekin alderatuta, autonomia pertsonala sustatzeko eta menpekotasun egoera artatzeko prestazioak jasotzen dituzten pertsonen ratioa hazi egin da EAEn, eta nabarmen murriztu da itxaron zerrendetan zeuden pertsonen portzentajea. Garrantzitsua da hobekuntzarako joera horrek aurrera jarraitzea.\nGuztirako diru-laguntzei begiratuz gero, familia barruko zainketarako laguntza ekonomikoa areagotzen ari da eta egoitzetako arreta, aldiz, murrizten. Horrek argi uzten du lehen aipatzen genuen lehentasuna, hau da, mendeko adinekoek nahiago dutela etxean jarraitzea, baina eredu horrek zaintzaren kalitateari arreta berezia jartzea eta zaintza hori zerbitzu publiko egokiekin osatzea ere eskatzen du.\nOro har, uste dugu administrazio publikoek jarrera ona erakutsi dutela adineko pertsonen arretari buruz egin dizkiegun proposamenen eta iradokizunen aurrean.


Osasun Sailak plazaraturiko informazioa eta herritarrengandik jasotako informazioarekin egindako egoeraren azterketak UDAZKEN BIZIA kultur egitaraua ber hartzeko segurtasun nahikoa eskaintzen digu, baita ostiralean ezarri ziren agindu berriek ere. Atzeratutako saioak berreskuratzeko lanei ere heldu diegu, beraz laster zehaztuko ditugu Zapi bete bertso saioa eta Buruarinen tailerra noiz izango diren.\nAste honetan, URRIAK 30, OSTIRALA, 17:30ean, RESTI pilotalekuan TXAN MAGOA eta 20:00etan ANDONI OLLOKIEGI bakarlaria izango ditugu. (Bakarlariaren emanaldiaren ordua aldatu da, 22:00etatik 20:00etara)\nSarrerak BIHARTIK hasita, urriaren 27tik 30era Karreanen jaso daitezke, arratsaldeko 15:00etatik 19:30era artean. Lehenengo bi egunetan Zaldibian erroldatuek izango dute lehentasuna. Pertsonako 5 sarrera har litezke gehienez eta aforo mugatua egongo da. Soberan dauden sarrerak, ikuskizunaren egunean jarriko dira eskuragarri, ordu bete lehenago eskolaren aurrean.


Agenda 21 eguna\nEkainaren 17an DBH3 eta DBH4 ikasleek Agenda 21 eguna ospatu dute. Aurtengo ikasturteko gaia "lurzorua" izan da. Goizean zehar "zain dezagun lurzorua" lelopean lehiaketatxo bat ospatu da eta mezurik esanguratsuenak saria jaso du. Hona hemen saria lortu duten bertsoak (egileak, Maialen Ugalde, Nere Jauregi eta Izaro Azpiroz).\nBestalde ginkana bat ere antolatu da, froga ezberdinak osatu ondoren eta zabor bilketa kopururik handiena bildu ondoren 3C taldeko ikasleak izan dira saridunak.\nLATINEKO IKASLEEN PROIEKTUAK\n2018-19 ikasturte bukaeran Batxi I-eko Latineko ikasleek proiektu hauek burutu dituzte ikasturte osoko edukian oinarrituta:\nTesaurus ubi est? : altxorraren bilaketa erromatar inperioatik zehar.\nMonopolis latinus: Latin hizkuntzan eta erromatar ondarean oinarritutako monopoli jokua.\nDomus ludus: erromatar etxea oinarri duen mahai-jokua.\nOrixeto latinus: Batxi. I-eko ikasgaia oinarri digitalean aurkeztua.\nOcae ludus: antzarraren jokua.\nPandoraren gunea: Mitologia klasikoan oinarritutako kaxa magikoa\nORIXETO LATINUS IKUSI


PRODUKTU HARTZITUAK: BAKTERIOAK ELIKAGAI [2tik 2. orria] | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nZenbait mikroorganismok (adibidez, onddoek), eskabetxean dauden elikagaiekin elkartuta, areagotu egin dezakete konposatu N-nitrosoen ekoizpena, eta Journal of Physiological Anthropology aldizkariak 2014an azaldu zuenez, baliteke konposatu horiek propietate kartzinogenoak edukitzea. Hala ere, ikertzaileek diotenez, gerta liteke onurak ekartzea buru osasunaren arloan. Oro har, Juana Maria Gonzalezek dioen gisan, "produktu horiek ezaugarri espezifikoak dituzte. Batzuek bakterio bizi gehiago izaten dute, eta horiek onuragarriak izan daitezke osasunerako". Eta jogurta jarri du adibide gisa: "Elikagai hartzitua da, eta ugari izaten ditu probiotiko gisa jokatzen duten bakterioak, zeinak ezaugarri onuragarriak dituzten; adibidez, arautu egiten dute hesteetako igarotze prozesua, lehengoratu egiten dute hesteetako flora nahasia eta areagotu egiten dute kate motzeko gantz azidoen ekoizpena".\nProbiotikoak bakterio bizi onuragarriak dira, batez ere digestio sistemarako, lagundu egiten baitute hestea osasuntsu egon dadin. 2013. urtean Meat Science aldizkarian argitaratu zen beste ikerketa batean ageri denez (espainiar zientzialariek egin zuten), "fuet-a bitarteko egokia izan daiteke organismoa bakterio probiotikoekin hornitzeko".\nMetodo hori azkarragoa da eta merkeagoa. Gazta zahartzeko prozesuak --afinatzea ere esaten zaio -- antz handiagoa du ardoarenarekin. "Konbinatu egiten dira teknologia, ezagutza eta zentzumenak", adierazi du Jose Luis Martin gazta afinatzaileak. "Ekoizleen jatorrizko gaztak hartzen ditugu eta, sotora eraman ondoren, gazta motaren arabera, zaindu egiten dugu, buelta eman, eskuilatu... Bakoitzak flora bat izaten du azala inguratuz. Azalean sortzen denak zehaztuko du barreneko pasta nolako izango den. Gazta txikiak oso denbora gutxian afinatzen dira; bi eta lau aste artean iraun dezake prozesuak. Gazta handiak hiru hilabetetik urtebeteraino egon daitezke". Etxean modu seguruan hartzitu daitezke berdurak (azenario, piper eta errefau makilatxoak) eta frutak (mangoa, papaia). Gatzunetan ontziratzen dira (20 g gatz ur litro bakoitzeko) eta ziape haziak, piperbeltza, anisa, eta abar eransten ahal zaie lurrina emateko.\nArgi samar dago, beraz, produktua ondua dagoenean zenbait onura lor daitezkeela, bai zaporeari dagokionez eta bai osasunari dagokionez ere. Baina gisa horretan ontzeko, usteltze bidean jarri behar da produktua eta, bistan da, elikagai ustelduak ez dira osasungarriak. Hartzitze maila egokia lortzea ezinbestekoa da mokadu gustagarri eta osasungarri bat eskuratzeko; bestela, jateko baino pasatuagoa dagoen elikagai bat geldituko zaigu. "Tenperaturak, hartzitzaile kantitateak eta denborak kontrolatuta egon behar dute hartzidura egokia lortzeko. Elikagaia gaizki kontserbatuta badago, degradatu egin daitezke proteinak, bakterio berriak sortu direlako, ez hain justu hartzitze prozesuan sortu behar luketenak, eta horrek kalte bakteriologikoa eragiten du, eta hondatu egiten du alderdi organoleptikoa eta zentzumenei dagokien alderdia, eta intoxikazio bat eragin dezake", ohartarazi du Juana Maria Gonzalezek.\nJose Luis Martin gazta afinatzaileak oroitarazten duenez, elikagaia erosi ondoren, hartzitze prozesuak jarraitu egiten du modu naturalean, eta horregatik da garrantzitsua berehala jatea. "Ontze prozesua gaizki egiten denean, produktua hondatu egin daiteke. Amoniako eta pikante ukitu desatseginak agertzen dira", adierazi du. Xehetasun batzuek adieraziko dute produktua modu egokian hartzitu den edo ez. Saltoki espezializatu batean erostean, higieneari erreparatu behar diogu. "Saltokiek garbiak egon behar dute, gainazalak ongi garbituta, eta profesionalek ere esku garbiekin ibili behar dute", nabarmendu du Gonzalezek. Bestalde, produktu horiek sekula ez dute egon behar elikagai freskoetatik hurbil. "Elkar ukitzen badute, kutsadura gurutzatuak ager daitezke", erantsi du adituak.\nOMEk oroitarazten duen bezala, kuantifikatzeko zailak diren faktoreen araberakoa da hartzidura; adibidez, kontuan hartu behar da zenbateko kutsadura maila dagoen hasieran, eta hori, era berean, beste baldintza batzuen mende dago: tokian tokiko ezaugarriak, higiene eta saneamendu mailak, eta gelditu zaion azidotasun maila. Hortaz, hartzitzeak ez ditu desagerrarazten "elikagaiek osasunerako izaten dituzten arrisku guztiak, eta ez da pentsatu behar ordezkatu egiten dituela higiene arloko jardunbide oinarrizkoak".\nKombucha. Te hartzitua da, eta "hilezkortasunaren onddoak" izeneko mikroorganismoak erabiltzen dira horretarako. Txinatik dator, Mantxuria eskualdetik. Kaloriak: 13,6 Gantzak: 0,2 g. Karbohidratoak: 2,3 Proteinak: 1,2 g.\n<< Aurreko orrira joan: BAKTERIOAK ELIKAGAI


Scale@rn - Person Centered Adaptive and Scalable Learning Contens\nSCALe@RN proiektuaren helburua, soluzio hezitzaile, egokitzaile, eskalagarri eta erabiltzaile bakoitzaren behar eta ezaugarriei egokitutakoen garapen eta kudeaketa adimenduna egitea da. Hori lortzeko, Metaplataforma Hezitzaile bat diseinatu, ezarri eta balioztuko da, neurrira eginiko prestakuntzan zentraturik, ondorengo helburuak lortzeko:\n• Prestakuntza aurreratua: Heziketa aberastu, ebaluazio sistema adimendunen bidez, eduki hezitzaileen autoegokipena eta pertsonalizazioa, erabiltzaile bakoitzaren behar eta ezaugarriei egokiturik. Pertsonalizazio hau, erabiltzailearen modelatze aurreratuen tekniken eta profilaren eta ezaugarrien bidez egingo da.\n• Osagai hezitzaileen kudeaketa eraginkorra eta adimenduna (edukiak, testuinguruak eta baliabideak) anotazio semantikoaren tekniken eta modelatze hezitzailearen lengoaien bidez. Moldaerraztasuna eta eskalagarritasuna ere bai, Learning Objects multzo oso bat izanik, hauek dinamikoki kudeatua daitezkeelarik erabiltzailearen heziketa moduari eta prozesuari neurrira eginiko ikaste inguruak eta testuinguruak eraikitzeko.\n• Interoperabilitatea, heziketaren kudeaketa sistemekin (LMS), sistema hezitzaile osoekin (ezagutza eta funtzionalitatea) berrerabilketa eta interakzioa ahalbidetuz.\n• Tresnaren izaera ireki eta zabala, errepositorio digital desberdinetan kokatutako Learning Objects-en sarbide, berrerabilketa eta kudeaketa dinamikoa ahalbidetuz. Sistemaren osagaiak Interneteko leku ezberdinetan aurki daitezke.\n• Soluzio eta eduki hezitzaileen funtzionalitatearen alta, erabilgarritasuna eta sarbide unibertsala pertsona guztientzat (nahiz eta muga fisikoak izan).


Gigalight Laguntza Datu-zentroa Jarraitu kostu baxuko bilakaera | Gigalight\nGigalight 200G QSFP-DD PSM8 Transceptor optikoa Laguntza Datu-zentroa Jarraitu kostu baxuan Evolve\nData: 2019-02-16 Egilea:Gigalight 5378\nTags: Gigalight , 200G QSFP-DD PSM8 , Datu zentroa\nShenzhen, Txina, otsailak 15, 2019 - Gigalight berriki iragarri 200G QSFP-DD PSM8 optikozko transceptorea, 200G konexio optikozko kostu baxuko irtenbide bat eskainiz 100G-tik 400G-tik zentratzen diren datu-zentroetara.\nInterkonexio optikoko teknologia 100G-tik 200G / 400G-ra mugitzen ari da eta datu zentroen bilakaerak bide asko ditu. GigalightPSM (Paralelo Modu Bakarra) produktuaren lerro bakarra kostu baxuko elkarreragin optikoaren bide bat da. The Gigalight PSM produktuen lineak 40G PSM4, 100G PSM4 eta 200G PSM8 transistore optikoak biltzen ditu NRZ kodeketan oinarrituta (kostuen murrizketa) oinarrituta.\nEzagutzen dugun moduan, QSFP-DD hurrengo belaunaldiko datu-zentroaren xarma bihurtu da, banda zabalera bikoiztu delako. Gigalightberria abiarazi da 200G QSFP-DD PSM8 transzisio optikoa QSFP-DD MSA estandarra betetzen du eta 8-karril (25Gb / s) errepidearen diseinu paralelo bat erabiltzen du 10km arteko transmisio distantziarekin. Produktua energia kontsumoa txikia da (6.5W baino gutxiago) eta 0 – 70 ° C funtzionatzen duen tenperatura gama betetzen du. Auto-garatutako motor optiko bat hartuz, ekoizpen-eraginkortasuna hobetzeaz gain, kostua ere nabarmen murriztu daiteke.\nNabarmenak Gigalight200G QSFP-DD PSM8 Transceiver optikoa\n▪ QSFP-DD MSA betetzea\n▪ 10km-k 1310nm modu bakarreko zuntzetara iristen dira\n▪ Energia gutxiko kontsumoa <6.5W\n▪ Eragiketaren kasuaren tenperatura barruti 0 ° C eta + 70 ° C\n40G SR4, 100G SR4 eta 200G SR8 multimodo paralelo VCSEL transkriptore optikoekin abantaila tradizionalekin, Gigalight 10km lotura-transmisiorako PSM optikozko transzisio osoak perfekzionatzen ari da. Puntu honetan, GigalightNRZ transmisioan oinarritutako soluzio kostu baxuko datu konexio optiko paraleloen aplikazioetan oinarritutako konponbidea funtsean burutu da eta bezeroek eskuratu nahi dute.\naurreko:GigalightModulu optiko koherenteak ... Hurrengoa:Gigalight Lehenengo enplegua osatzen ...


Udalak etxerako lanak ongi bete dituen ikuskatu dute ikasleek : Oarsoaldeko Hitza\nUdalak etxerako lanak ongi bete dituen ikuskatu dute ikasleek\nUdalak, jarritako etxeko lanak bete ote dituen ikuskatzen izan dira gaur Herriko ikastetxetako ikasleek. Erantzunak behintzat, guztiak jaso dituzte alkatearen zein Ingurumen teknikarien eskutik; udalak beraz, gainditu du beste urte batez haur eta gazteek jarritako proba, ez nolanahikoa.\nAizpea LOategi alkatea ikasleekin familia argazkian gaurko foroaren saioa amaituta.\nMaiatzean ikasturtean zehar egindako lanaren aurkezpena egin zioten Errenteria-Oreretako ikastetxeko ikasleek alkateari Eskola agenda 21 programaren barruan. Hainbat proposamen egin zizkioten orduan oraindik alkate zen Julen Mendozari eta etxeko lanak jarri Errenterian energiak, klima aldaketan sortzen dituen arazoei aurre egiteko. Aizpea Otaegi da egun alkatea, eta lehenengoz izan da foro honetan gaurkoan herriko ikastetxeetako ikasleekin. Azken horiek, jarritako etxeko lanak bete ote dituen udalak ikuskatzen izan dira gaur, erantzunak behintzat, guztiak jaso dituzte alkatearen zein Ingurumen teknikarien eskutik; udalak beraz, gainditu du beste urte batez haur eta gazteek jarritako proba, ez nolanahikoa.\nKoldo Mitxelena Institutua, Don Bosco, Egiluze ikastetxea, Cristobal Gamon, Bizarain Ikastola, eta Telleri Aldek hartu dute parte gaurko saioan.\nMugikortasuna, energia, hondakinak, ura, zona berdeak, eta azokak. Horiek dira ikasleek agendaren barruan aipatu zituzten gaiak. Mugikortasunaren gaian autobus urbanoen maiztasuna handitzea eskatu zuten eskolara joateko, auzo guztietatik pasaz auto gutxiago erabiliko zirelakoan. Denborarekin eta eskaerari erantzun nahian autobus ordutegiak egokitu direla azaldu die Otaegik. autobus urbanoen inguruan egin zutela galdera ikasleek nabarmendu du alkateak, eta gogora ekarri du herrian igogailu sarea dagoela, “autobusek bezala, gu garraiatzeko balio dute, gainera batere ordaindu gabe. Cristobal Gamonen kasuan Alabergako igogailua dugu eta Kaputxinoetakoa, eta Koldo Mitxelena institutura igotzeko, berriz, Galtzarabordan daudenak. Nik uste dut garrantzitsua dela jabetzea ere igogailuek gure auzoak eta ikastetxeak lotzen dituztela”.\nGarraio publikoa merkatzea ere eskatu zuten ikasleek, eta eskumen hori ez dagoela udalaren esku azaldu die gaurko saioan Otaegik: “Prezioa ez da Errenterian erabakitzen Gipuzkoan mahai bat dago eta bertan erakunde ezberdinek erabakitzen dugu eta zaila da eragitea; hala ere bitartekoak jar ditzakegu, diru laguntzak edo hobariak merkatzeko. Bidea badugu egiteko, beraz”.\nBidegorri sarea osatu eta zabaltzea\nBidegorri sarea hobetzea eta zabaltzearekin ere kezka azaldu zuten ikasleek; behin baino gehiagotan egindako eskaera dela, baina ez dutela lortzen nabarmendu zuten eta kexu azaldu Bizarain DBH, Don Boscora eta Egiluzera ezin direlako bizikletaz joan. Espaloia edo errepidea moldatu bakoitzean dagokion bidegorri zatia txertatzea kontuan hartzen duela udalak esan du Otaegik, “batzuetan ez da ongi lotuta bidegorri sarearekin, baina egia da zatika zatika ari garela, kontuan hartzen dugula. Hala ere, asko dugu egiteko eta datorren urtean hasiko gara hiri pentsatzeko plangintza handi bat lantzen, eta hor hau bada, pentsatu eta diseinatu beharreko proiektu bat, niola lotzen dugun ongi eta erraz erabiltzeko moduan gure bidegorri sare hori”.\nEnergia arloan sei proposamen helarazi zizkioten udalari: eguzki panel gehiago jartzea eraikin publikoetan, energia berriztagarrien erabilera bultzatzea herriko faroletan kontsumo baxuko lanparak jartzea, ikastetxe publikoetan berokuntza sistema egokia jartzea, eta eraikin publikoetan, estalpea material isolatzaile berriztagarriekin egitea. Horietan lanean ari dela azaldu die alkateak ikasleei, eta hainbat adibide eman dizkie. Besteak beste, Lekuonak autokontsumorako instalazio propioa eta Niessenen ere jarriko da halako beste instalazio bat. Bestalde, argiteria publikoaren %41 aldatu dela azken lau urteetan eta datozen beste lau urteetan %90era heltzea aurreikusi dute.\nBeraungo bigarren aldapan eta Pontika eta Beraun arteko aldapan farolak zoratuta ibiltzen direla itzali eta piztu eta egoera konpontzeko ere eskatu zuten. Zoratze horren arrazoia azaldu die alkateak: “Zer ikusi handia dute zuhaitzen sustraiek, batzuetan kableak zapaltzen dituzte eta argiari eragiten dio. Horrek eskatzen du arbolentzako eta beraien sustraientzako leku gehiago egitea eta bereiztea farolaren kableetatik”.\nHonkinen arloan, kalean hondakinak gaika biltzeko zakarrontzi gehiago jartzea eskatu zuten ikasleek, eta horretan ere arrazoia eman die alkateak, “auzo guztietan ez daude behar bezala jarrita eta bada aurten hainbat tokitan egin beharreko kontua”. Gai polemiko bati ere egin diote tartea beren eskakizunetan: txakurren kaka. Ikasleek txakurren kakak biltzen ez dituzten jabeei isuna jartzea proposatu zioten udalari. Oraingoz ez du halakorik egiten, txakurrak aske eramateagatik jartzen die isuna jabeei, “txakur kakak ekiditeko txakurrak behartzen ditugu lotuta eramatera, zenbat eta hurbilago txakurra errazagoa delako ikustea jabeek kaka egiten dutela. asko dago egiteko eta egia da txakur kaka pila ikusten dela gure kaleetan. Hasi beharko dugu uneren batean isunak jartzen, arrazoia duzue”.\nZaborra lurrera ez botatzeko kontzientziazio kanpainak ere eskatu zizkieten udalari.\nUra aztertu duten beste gaietako bat. Parkeetako iturriak aldatzeko eskatu zuten ur gutxiago gastatzeko eta zehazki Xabier Olaskoaga plazako iturria konpontzeko eskatu zioten udalari, emaria aldatzeko, eta dagoeneko egina dago hori. Herri barruan zona berde gehiago eta zuhaitz gehiago landatzea, eta bigarren eskuko azokak antolatzea herritarren eroskerta kontsumoa murriztekoetan ohiturak aldatzeko izan ziren beste eskaeretako batzuk. Horren harira, mugikortasunaren astearen barruan bigarren eskuko txirrinden azoka antolatzen duela udalak, eta hileko hirugarren igandero Agirre Lehendakariaren plaza bigarren eskuko azoka egiten dela erantzun die, “hala ere oso interesgarria da proposamena behar ez dugun hori beste batek erabili ahal izateko, gauzei bigarren, hirugarren edo laugarren bizi bat emateko, praktika oso egokia da zalantzarik gabe”.\nIkasleek jarritako etxeko lanak txukun bete dituela edo betetzen ari dela erakutsita, lanean dira berriz ere ikastetxeetan. 2019-2020 ikasturtean klima aldaketa lantzen jarraituko dute, elikadura jasangarria oinarri hartuta.


Presoak negu hurbilean | Katebegia\nHasiera » (C)politika » Presoak negu hurbilean\nMikel Albisu Antza presoarekin ere hitz batzuk trukatu nituen posta bidez. Jon Bilbao Moro preso ohiarekin ere berba laburrak izan nituen. Jose Luis Elkoro preso ohiarengana ere hurbildu nintzen, artean preso zegoela, familiaren eta lagunen bidez.\nHarreman horiek guztiak, kazetari gisa urratu ditut. Helburu eta asmo ezberdinak tarteko. Batzuk gauzatu dira, betetzuk ez. Harremanek beti uzten dute “zerbait”. Pasadizo batzuk kontatzeko modukoak dira, beste batzuk ez.\nPresoak gogoan izan ditut azkeneko hilabete luzeotan modu ezberdinez, halabeharrez eta hala nahiez ere.\nEz omen da lirikarako garaia oraingoa. Lirikarako ezean, epikari leku (eskasa bada ere) egin diot ene buruan.\nXabier Lete plagiatuaren baimena eta aldez aurretiko barkamenarekin.\nEz nau limurtzen Barack Obamak\nezta Palinek beroan\nkate bereko begi baitira\nneguak ere geroan\nuda presente bihurtu arte\nEz nau beldurtzen Lizarratikan\niluna baitu bihotzak\nZapaterok gal(du) beharrak\nbide estua hesitu arren\ngazte berriak onduko ditu\nborroken aihen zaharrak\nBai, iluntzen nau baratzatikan\nhondar loreak biltzeak\nAurresku eta lore sorta truk\nEspetxe aldi luze ostean\nAmets kamutsen loa baitakar\njk | 2010 azaroa 17 at 19:16\npresoak irten dute munduko onenak 30 urte dituzte askok gure askatasuna lortzen bidean bizia ematen berak dute aberastazunik onena gu askeago eta hobeto izan gaitezen eta eta gu berriz irten dugu inolako zaputzenak zeren pnv ri ematen diogu bozka eta poderea alderdi espainiarrekin izan dezan gu lotzeko eskubidea


Kanta berria estreinatu du Iraurgi Ikastetxeak ikasturtearen agurrean | El Diario Vasco\nAzpeitiaKanta berria estreinatu du Iraurgi Ikastetxeak ikasturtearen agurrean\nKanta berria estreinatu du Iraurgi Ikastetxeak ikasturtearen agurrean\nIraurgi Ikastetxeko ikasleak aurkezpen ekitaldian. / ALBERTO BELOKI\n'Marea Urdina naiz' ziurtagiria ere jaso zuten itxierako jaialdian\nJaialdi berezi batekin eman diete amaiera ikasturteari Iraurgi Ikastetxeko irakasleek, ikasleek eta gurasoek. Abesti bat estreinatu dute eta aurrerantzean ikastetxearen ikurra bihurtuko da. 'Gu geu izateko bidea da abestiaren izena' eta kanta abesteaz gainera, Iraurgi Ikastetxeko abesbatzak beste hainbat kanta ere eskaini zituen.\nBestalde, ekitaldia aprobetxatu zuen Marea Urdina elkarteak ikastetxeari 'Marea Urdina naiz' ziurtagiria emateko. Marea Urdinako kideen arabera, orain arte inklusioaren inguruan izan duen konpromisoa eskertu nahi izan diote Iraurgi Ikastetxeari ziurtagiriaren bidez.


Aita Marirekin itsasoratu gara – Nuevo Estilo de Relaciones\nJakin badakigu jatorrizko herrialdeetako arazoak konpontzen ez diren bitartean, eta Europako politiken “modus operandia” zein den jakinda, beharrezkoa dela Mediterraneo erdialdeko SAR eremuko uretan erreskate-misioekin jarraitzea.\nNorabide irekian abiatuko gara. Mediterraneora gidatzen gaituen tresna egokia dugu, desegitetik erreskatatutako salbamendu-ontzi bihurtutako atunontzi zahar honetan.\nAita Mariren tripulazioa esperientzia, jakintza eta jatorrien mintegi bat da. Izendatzaile komunarekin, bere arimen sakontasunean aurkitu nahi ez luketena aurkitu nahi dutelarik: noraezean daude pertsonaz betetako itsasontzi prekarioak.\nGerrateetatik, gosetetik edo zapalkuntzatik ihesi etorkizun posible bati ekiteko modu hori baino aurkitzen ez duten pertsonak.\nNoraezean dauden pertsonak, muturreko egoeretan eta bizitzarekin amaitzeko oso aukera gutxi dituztenak.\nTxalupa edo patera txikietan bidaiatzen duten pertsonak; hain ontzi txikitan, radarrak edo gepeesak, ez direla detektatzera iristen.\nEskifaiaren artean, begiradak zeruertzeko olatueta zabaltzen ari dira, nahiz eta alarma-ahotsa lehorretik etorri ohi zaigun:\n“Balizko ontzia halako posizioan!…”\nAlertak partekatzen ditugun mapetan kokatzen ditugu eta begiradak behartzen ditugu; itxaropenez elikatzen diren bi errealitate. Gerturatzeko unea iristen da, agintari egokiei jakinarazi ondoren.\nGero eta hurbilago gaude. Dagoeneko gure ikusmen-eremuaren parte dira!\nBatzuetan itsasoa eta haizea aliatuak dira. Kontrako beste batzuetan.\nEgoera horretan, beti dira txarrak.\nHor daude. Duela lau egun abiatu ziren. Engainatuta. Bere patuan utziak.\nLau egun eta lau gau luze, ilun, heze eta hotz.\nMugitzeko aukera fisikorik gabe.\nIntimitaterik gabe. Urik eta janaririk gabe.\nBatzuetan, esku-ahurrak eta oinak erreta; erreakzio gogorra gasolinak eta ur gaziak elkarrekin sortzen dutena.\nBizitzaren paradoxak, bat gehiago: ezin dugu erreskatea hasi agintarien baimenik gabe. Gure begiek ikusten dutenaren prekarietateak ez du atzerapen handiagorik uzten.\nDenbora badoa, pazientzia agortzen ari da.\nGiza bizitzak dira jokoan jarraitzen dutenak, eta arriskua handitu egiten da minutuz minutu.\nErreskatea hastea erabaki dugu; agian gero isunak, isunak eta isunak iritsiko dira.\nBerdin dio, bizitza bakarra garrantzitsuagoa da. Askoz gehiago.\nAita Mari behar besteko distantziara jartzen da; pertsonak uretara botatzea saihestu behar da, ontzira igerian edo flotatzen iristeko ahalegina egin ez dezaten.\nTxalupa bat itsasoratu dugu gure langileekin, eta lehen zifrak ditugu baltsara iritsi hala:\n“80 pertsona inguru dira!”\nBeren “dirutzak” inbertitu dituzten pertsonak.\nPertsona pilatuak; haurrak, gizonak eta emakumeak; horietako batzuk haurdun.\nLibiatik ihes egiten duten pertsonak, torturetatik, esplotaziotik, zigorgabetasunetik.\nBegiradan beldurrarekin bidaiatzen duten pertsonak.\n800 eta 2.000 euro artean ordaindu dituzte txalupa batean pilatzeko. Galdetuko bagenie, ez lukete jakingo zein hondartzatatik abiatu ziren ere. Mafiak goizaldean eraman zituen duela lau egun, Libiako poliziak bidelagun.\n40 zaldiko motorrekin eta nazioarteko uretara iristeko gasolina justuarekin abiatzen dira.\nAbdul jatorri eta afrikar hizkuntzaren ezagutza duen gazte gipuzkoarra da beraiekin komunikatzen hasten dena. Lehen eginkizuna, haiek lasaitzea da:\n“Erreskatatu egingo zaituztegu, ordenan egingo dugu, lasai, ez zarete Libiara itzuliko”.\nAzken horrek estresa eta antsietatea murrizten ditu. Beldurgarria egiten zaie abiapuntura itzultzeko aukera. Badakite beren patua zein izango litzatekeen.\nIzugarria da: emakume guztiek dakite berriro bortxatuko dituztela.\nAita Mariren estalkia txiki geratzen da hainbeste pertsonarentzat. Arropa, ura, mantak, dutxa eta janaria dira eman diezaiekegun gutxienekoa. Itsasontziko gela txiki batek erizaintza-funtzioa betetzen du tripulazioko medikua tratatzen hasten den pertsonentzat.\nBranka lehorrerantz dugu, baina orain bai, ezinbestekoa da itxarotea dagokion gobernuak, gure kokapenaren arabera, lehorreratzea baimendu arte. Orduak, egunak eta asteak joan daitezke baimen hori lortu arte.\nLaurogei pertsona horiek helburua lortu dute: Europan daude jada.\nAgur esateko unea da.\nEgindako misioarekin pozik, tripulazioa zailtasun berriei aurre egiten hasi da. Lehen, presio juridikoak jartzen gintuen kolokan.\nZorionez, ibilbide laburreko bidea zen: nazioarteko legediak ez du bermatzen. Orain, presio juridikoa presio administratiboz janzten da; bide askoz zailago, makurragoa, eta garestiagoa.\nEgun, horretan ari gara. Itsasontzian ezarri beharreko baldintza eta hobekuntza guztiak konponduz, zentzugabeak eta tokiz kanpokoak iruditu arren. Izan ere, aktibazio soziala beharrezkoa den bitartean, hor egongo gara.\nEta espero dugu zure laguntzarekin egin ahal izatea, zu ere itsasontzian egon zaitezen zure etxetik, pertsonen bizitza eraldatzen lagunduz.\nPertsonengan sinesten dugu.\nGarapen justu eta jasangarrian sinesten dugu.\nGizarteak hor egon behar du:\nnergroupek ahal duen guztia egingo du hor egoteko.\n(Nergroup Elkartearekiko Konpromiso Taldeko kideek egindako kontakizuna, Aita Mari itsasontziko pertsonekin izandako elkarrizketen ondoren)


naiz: agenda - XVII Zizurkil Blues\nXVII Zizurkil Blues\n13:00, 22:00, 23:15, 00:30.\nOtsailaren 16an, Zizurkil Blues jaialdia egingo da. Blues musikaren jaialdi honetan herriko lau tabernatan blues musika moldeen hotsak entzuteko parada izango da jatorri desberdinetatik sortutako taldeekin.\nEguna girotzen hasteko, eguerdian, Monica Menendez piano jotzailea eta Blanca de la Plaza kantariaren eskutik bermuta hartzeko aukera egongo da. Gaueko lehen saioa 22:00etan hasiko da, Jon Gurrutxaga eta Urbil Artolaren eskutik. 23:15ean, The Black Note taldeak jarriko ditu musika beltz doinuak eta bukatzeko, 00:30ean, A Contra Blues Bartzelonako taldearen txanda izango da.\nIzarra, Pasus, Atxulondo eta Egarri tabernak