Hoteleko harreran erositako mapa paratu zuen Migelek ohantzean zabalik, eta egin beharreko bideari jarraitu zion, arretaz, paperaren gainean. Eguzkitara irten zen aski bazekiela deliberatu zueneko, baina galdu egin zen, mundua ez baita atlas bat. Oinezkoei galdezka, kable elektrikoz ehundutako amaraunaren azpiko karriketan barna joan zitzaion denbora. Hitzordura berant ailegatzeko larritasunez, etsipenaren mugetan, zinemako eskailerak azaldu zitzaizkion.\nBezperan hotelera deitu zion Arseniok, eta Continental zinemaren atarian elkartuko ziren aspaldiko film bat ikusteko. Aretora heldutakoan hasperen luzea sortu zitzaion Migeli, zeren...\nDoctor Zhivago irakurri zuen tituluak iragartzeko atalburuan pizturik.\nJende aunitz zegoen orduko errenkadan; aire egokitua zeukaten eta, uztaileko lanpatik ihesi, sosen bat ordaintzen ahal zen Habanan lo kuluxkaren truke.\nAteak irekitzen ari zen ehun kiloko morroia sarreran, baina txartelak saltzeko leihatilan ez zegoen inor. Azken bezeroaren gibelean paratu eta, halako batean, ¡Miguel! entzun zuen. Guayabera dotorea soinean, eskuarekin deika ari zitzaion Obispo karrikako alkatea. Une bat eman behar izan zuten zain, eta Cantinflasen eitea zeukan komandantearen aipamena egin zion Arseniok, zeren...\n— En un tiempo, en espesial tratándose de algún film de cowboys, era fásil coinsidir con el Che en un lugar como éste.\nAntonioni, Godard edo Bergman zalea zela erran izan balio ez zen hainbertze harrituko, baina hogeita bortz urte baziren Che hil zutela. Aspaldi hartan, ziur aski, ez zen aukera handirik egonen Habanako karteleran. Nola joaten ahal zen inor apatxeen galera eta aurpegi zurbilen garaitza behin eta berriz sufritzera? Ez zuen konprenitzen, eta Arseniori galdetzeko gogoa egin zitzaion, baina zaharrak bertze zerbait erran nahi zion.\nAunitz urte lehenago —ortzegun batean, oroitzen zuenez— une hartan berean zeuden leku berean zegoen Arsenio zinemarako asmotan. Ez zen oroitzen zein film ematen zuten. Western bat izanen zen. Orduko, beharrik, zabalik zegoen leihatila eta ilara bazihoan aitzinera dortoka baino mantsoago. Bigarren lekura heldu zen noizbait, eta txartel-saltzailearen eta buruz buru zeukan bezeroaren arteko solasa entzun omen zuen nahi gabe. Bizartu gabeko gazte bat zegoen kristalaren bertze aldean eta, antza denez —Arseniok, artean, ez zekien zer arraiorengatik— ez zion gizon hari kobratu nahi.\n— ¿Cómo es que me regalas el pase? —erran omen zion bezeroak serio—. Porque este sinematógrafo, compañero, no es tuyo, que yo sepa.\nZineman sartu nahi baitzuen, zer erran ez zekien mutikoaren aitzinean paratu zuen ordaina bezeroak. Aspaldiko diru hartan ez zen oraino Cheren aurpegia ageri, baina Arseniok bazekien nor zen, eta irri bat eskaini zion. Oinetakoak lotu gabe, ohi bezala, Kubako Banku Nazionalaren lehendakari zebilen komandantea garai hartan, baina ez omen zen, hala ere, diruarekin sobera fio.\nAtezainari sarrerak eman ondoren, aulki banatan jesarri eta kredituak azaltzen hasi ziren pantailan. Omar Sharif, arabiarra iduriagatik, doktorearen paperean zetorren eta Julie Christiek, sobera lirain Moskuko alaba izateko, Lara zuen izena. Ekoizlea, bertze aunitz filmetan bezala, Carlo Ponti zen, Sophia Lorenen senarra, eta zuzendaritza David Lean izeneko iparramerikarrak sinatzen zuen.\nEzaguna egin zitzaion Migeli filmaren banda musikala eta, poliki-poliki, Antilletako zama beroa atzendurik, urki-basoetako negu gorrian galdu zen. Asto zahar baten tripa irudi zuen zeru zolak, eta elur-ale pikorrak ari ziren gainbehera atergabe jausten. Elur-malo handiagoak egin zituen ondoren eta, airean zalantzan, lurraren gainean pausatu ziren, mantso-mantso, pantaila osoa zuriz bete arte. Aldiz irin, aldiz gatza zirudien elurrak eta Yuriren urratsek, isiltasunean, felpa hauskor bat zanpatzen zutela ematen zuen. Eguraldiaren gogorrak benetakoa zirudien, baina Mosku zaharrak ez zuen kartona disimulatzen, eta ahaleginak egin behar izan zituen Migelek lo hartu gabe atzarri irauteko.\nAtsedenaldia heldu zelarik, aire egokitua etsai, hotzak zegoen Migel eta, aretotik kanpora irtendakoan, beldur zen leihoren batetik Plaza Gorria ez ote zitzaion agertuko. Arruntean ez omen zuten etenaldirik egiten, baina hiru orduko filma zen, eta ez zegoen habanarrik hainbertzeko denbora irauten ahal zuenik zangoak luzatu gabe. Aldameneko egongelan barra koxkor bat baitzegoen, vodka gabe, garagardoa eskatu zuten.\n— Usted debe conoser el libro —erran zion Arseniok.\nEzetz ihardetsi zion eta, nahi gabe, bide egin zion solas berri bati. Etxetik urrun, Escambray aldeko bazter malkorretan hartu omen zuen nobela bat eskuetan. Aldi hartan izan zuen Boris Pasternak-en berri. Baina galdu egiten zen elurretan, eta abandonatu egin behar izan zuen liburua.\nAzken aldian, literaturari buruzko aldizkari batean, zer pentsatua eman zion artikulua kausitu zuen, eta Zhivagorengana hurbildu nahi zuen berriro oraingo begiekin hausnartzeko.\n— Italo Calvino —erran zion, sekretu bat aitortzen ari balitzaio bezala—, ¡un cabayo!\nAitzakiarik gabeko nobela iruditzen zitzaion Zhivagorena, baina iraultzak —Kubakoak, konparazione— ez zuen etsairik falta, eta boltxebikeak zalantzan paratzen zituen bakoitzean, erresumin sor batek jaten zizkion erraiak. Italiarraren artikuluari esker, lente berriekin ikusten ahal zituen orain behialako kontu zaharrak, eta horregatik hain zuzen, luzatu zion zinemarako gonbita.\nFilma, ordea, erdia ikusi eta gero, ez zetorren idazleak aipatzen zuenarekin bat, zeren...\n— El árbol no deha ver el bosque —uste zuen Arseniok.\nAldi bateko urri gorriak atzendurik, bitan hogei eta hemeretziko urtarrilera, Habanara, egin zuen berehala jauzi. Aginte berriak errotik aldatu omen zuen egoera, eta Kuba bere buruaren jabe bihurtu zen, baina dena zegoen eginkizun, eta politikak harrapatu zuen bizimodu osoa edo, zehatzago errateko, lana, sormena, maitasuna, giza harremanak eta bizitzaren gainerako osagarriak ez zuten zentzurik politika deitzen zaion sare horretatik kanpo, eta hori, edozein iraultzaileri, Arseniori ere, gauzarik naturalena iruditzen zitzaion garai hartan. Asmo guziak biltzen zituen motorraren antzeko zerbait bilakatu zen politika handik harat, eta bizitzaren alderdi bakoitzari, atalez atal, ez zegokion hortz bakar bat bertzerik.\n— Es decir —hartu zuen parte Migelek—, que mejor si la vida fuera el motor entero, y la política sólo un engranaje.\n— Es presiso que tú entiendas, Miguel, que cualquier avanse real es fruto de diferentes desarrollos desiguales y combinados.\nEz zion lehenengo ahaleginean konprenitu. Baina, labur errateko, lente bat bertzerik ez omen zitzaion orduan baliagarri, hau da, politikarena; beraz, gainerako kontuak ere ez zituen kristal horretan barna baizik ikusten ahal. Alderdi bakoitzari, ordea, bere lente parea zegokion, eta aunitz ikuspuntutik ikusten ahal ziren, Arsenioren ustez, politika ez ezik, bertze alderdi guziak ere, zeren...\nAzken batean, bizitza eta politikaren arteko proportzioan zegoen koska edo, zehatz errateko, xake-taula bere osoan hartu beharra zegoen kontuan, piezarik galdu gabe.\n— Y por sierto —erran zion Arseniok—, aún espero sus espehuelos.\nOroitarazi izan ez balio, hotelera eramanen zituen bueltan. Botikan erositakoak galtzetan zeuzkan eta, aldatu ondoren, ibili ohi zituenak eman zizkion zaharrari. Arto-irinaren koloreko guayabera lisatu berria zeraman jantzirik, eta ezkerreko sakelan gorde zituen. Migelek ez zion ahalik lasterren egiteko eskatu; keinu errebes batzuk egin zituen begiekin, bereak faltesten zituela adierazteko.\n— Un tanto ortopédicas —iritzi zion Arseniok—, teniendo en cuenta la complehidad de los acontesimientos que Pasternak relata en su novela. ¿Usted sabe qué libro acostumbraba yevar el Che en sus viahes?\nMigelek ez zekien.\n— El Quihote —erran zion lehenik; eta isilune baten buruan— y La revolusión rusa de Leon Trotsky.\nAinhoarekin bat egin izan balu bezala, komandantearen izena atera zuen berriz ere Arseniok eta, itsasoan haizea zebilela probestuz, belak jaso eta txapelaren kontua aipatzeko gogoa egin zitzaion Migeli, baina neurriz kanpoko atrebentzia iruditzen zitzaion eta, gainera, ez zuen zaharraren aitzinean ahalkegarri gelditu nahi. Eskatzen hasi baino lehen, alderdi guziak hausnartu nahi zituen poliki.\nAzken tanta edan eta, ireki gabeko botila baino isilago, Vladimir Ulianoven lurraldeetarako bidea hartu zuten.\n— Esiste un documental —azaldu zion zaharrak misterioz beterik— donde se observa al Che desendiendo de un avión proveniente de Moscú. Traho mala cara.\nAldaketa sakona behar zuen munduak, baina aspaldiko ereduek, Kubakoa barne, onenak emanak zeuzkaten, eta krisi sakonean murgildurik zeuden. Inguruko presio gogorraz gain, askatasunaren alde erabilitako borroka-motak ere sobera baldintzatzen zuen ondoren eraiki beharreko gizartea, eta kontradikzioz beterik jaio bertze erremediorik ez zuen izaten. Egitasmoetara doi egokitu ezean, arriskugarriak gertatzen ahal omen ziren bitartekoak, zeren...\n— Los medios, además de inútiles, pueden ser desadecuados, desproporcionados, nosivos e incluso perversos, y usted mismo puede servirse los ehemplos.\nAlderdi onak ukatu gabe, txertatu gabe bezala ailegatzen ohi zen askatasuna mundu petral honetara, inperioaren etengabeko mehatxuaren aitzinean agintekeriak, hierarkiak, burokraziak eta, ondorioz, ustelkeriak sobera aise kutsatzen zuten luze baino lehen.\nAzken txirrina entzun eta, sarrerako gortina astunak hedatu bezain laster, Zhivagoren etxera sartu ziren.\nOliba koloreko altzari lakatuak ikusten ziren inguruan. Aulkiaren bizkarra besarkaturik, ertzaren gainean burua, zaldun baten eran jesarririk zegoen Yuri, aurpegia zurbil, bakar-bakarrik. Baina David Leanek zer edo zer gehiago erakutsi nahi zion ikusleari; beraz, hiruzpalau urratsetan zeharkatu zuen doktoreak sala zabala eta, gortina gorrilun batzuk bildu ondoren, gandua kendu zion leihoko kristalari eskuarekin eta, horrela, Plaza Gorria miretsi ahal izan zuten habanarrek. Aitzinera jo zuen kamerak San Basilioren basilikak pantaila osoa bete arte, eta koloretako tipula ortodoxoak, gero eta hurbilago, fantasiazko izozkiak iruditu zitzaizkion Migeli.\nIzarren azpian, alkoholez egindako suarena zirudien urdintasuna zerion elurraren azalari eta, bazter batean, muturreko bizarrak izozturik, zaldi batzuk zeuden zain. Ondoren, tren luzea agertu zen txistuka, eta otsargian, dagoeneko gauez, argitasun gorri batzuk atzematen ahal ziren noizean behin. Elurra urtzen zelarik, ikuspegi ederrik ez zen falta, baina tren-geltokietako dekorazioa, konparazione, eramanezina gertatzen zen, eta Migel irteteko desiratzen zegoen.\nAzken aitzineko sekuentzia, nolanahi dela, gorde zuen gogoan. Elkarrengandik urrun luzaro, zenbait urte gehiago gainean, Lara tranbian doa leihotik beha eta, bat-batean, Yuri agertzen zaio espaloian oinez. Oroiminez jarraitzen dio begiekin eta, halako batean, bihotzekoa eman eta lurrean zerraldo ikusten du kristalaren bertze aldean. Atea ireki eta kanpora irten nahi du, baina tranbia abian da, eta Moskuko karriketan galtzen du medikua betiko.\nArgiak piztu zituztelarik, aharrausika ari zen Arsenio eta, zinematik jalgi ondoren, tarte luzea eman zuten elkarri fitsik erran gabe. Garagardo bana proposatu zion zaharrak eta, huraxe edanez, filmari buruzko iritzia azaldu zion. Itxurarik gabeko folletin gogaikarria iruditu zitzaion. Ez zen Hollywoodekin fio, eta berriz irakurri nahi zuen nobela. Erranaldi bakarra gustatu zitzaion antza, eta buruan zeraman gorderik, baina zaharrak ahoa zabaldu aitzin, Migel menturatu zitzaion:\n— «Mientras se extirpan los tumores malignos» —erran zion hitzez hitz— «hay que mantener al cuerpo vivo».\nAhalmen ezkuturen bat daukanari bezala geratu zitzaion begira Arsenio, harriturik, eta baietz adierazi zion.\n— ¿Observó qué raros son los rusos hasiendo revolusiones?\nElurrez estalitako lautada mugagabeak desegin gabe zeuzkan oraino Migelek begi-mintzetan, eta itsasertzeko palmondo harroekin eta barne aldeko landaretza trinkoarekin alderatu zituen. Olibaz jantzitako gerrillariak etorri zitzaizkion gero gogora, ron baten aitzinean edo zigarro purua ezpainetan, eta boltxebikeak imajinatu zituen ondoren, vodka edanez mozkortu arte, hotza menderatu ezinik dantzan, eta armada gorriaren oihartzun sakona ere entzun zuen bere baitan kulunkatzen. Abesbatzaren marruma urruntasunean galdu ahala, salsa beroaren girora itzulirik astiro, ostatuko leihoan pausatu zituen begiak. Ezkerreko aldean, zumitzez ehundutako besaulkian, ile zuriko amona beltz bat zegoen, kareizko lenteak begietan, egunkari zahar bat irakurtzen. Eta eskuinean, aitona zaharra zebilen pare bat kiloko anana aihotzarekin zuritzen.


[dotb.eus] [bideoa] "Durangok kultur sorkuntza eta lanak garatzeko espazio fisikoa behar du" | dotb Durangaldeko Telebista\n‘Plateruena ta orain zer?’ dinamikak diagnostikoa eta ondorioak aurkeztu ditu\nAtzo hainbat lagun batu ziren Plateruenako terrazan\nDURANGO.- ‘Plateruena ta gero zer?’ dinamikaren ondorioekin osatutako kudeaketa proiektua aurkeztu zen atzo: Plateruena: lantegi eta erakusleiho lemapean. Aurkezpena Plateruena kanpoaldean egin zen, eta dozenaka herritarrek parte hartu dute bertan. Usue Eguiak eta Paula Aranak ilustrazio erraldoi bat egin zuten; Nerea Aizpuruak hainbat musika pieza jo zituen, eta Mariano Estudillogaz batera Joseba Sarrionandiaren poema bat musikatu zuten, baita ere. Plateruenaren itxierak utzitako hutsunea, eta Durangoko beharrizanak betetzeko helburua du proiektu honek.\nLau ardatz ditu proiektuak.Alde batetik, kultur sorkuntzaren prozesu osoa garatzeko espazioa izan behar du Plateruenak, hau da, erakusleiho izateaz gain, sorkuntza prozesuak sustatuko dituen, eta hauei lekua emango dien espazioa izan behar du. Honela, kultur transmisio horizontala sustatu gura da, kalitatezko programazio kulturala eskaintzeaz gainera. Euskara sustatzea izango da proiektuaren beste helburuetako bat, horretarako euskara programatzerakoan edo sortzerakoan lehenetsiz, besteak beste. Durangoko kultur ekosistema elikatu eta kultur eragileen sarea osatzea beharrezkotzat jotzen du proiektuak, baita ere, kultur egitasmo eta erakundeen arteko elkarlana koordinatzeko eta sustatzeko. Azkenik, Plateruenak herritarrak inplikatzeko mekanismoak behar ditu, herritar guztientzako zerbitzua eskaintzeko.\nJasotako txostenak, proiektuaren bestelako ezaugarriak ere azaltzen dira, hala nola, kultura nola ulertzen dugun, Plateruenak eskaintzen dituen espazio ezberdinak nola erabiliko diren, edota herritarren ahalduntzea sustatuko duen edota kultur transmisio horizontala bermatuko duten mekanismoak.\n‘Plateruena ta gero zer?’ dinamika\nOndorio hauek 2020ko urrian ‘Plateruena ta gero zer?’ dinamika martxan jarri ostean abiaturiko harreman bira eta parte hartze prozesutik datoz. 22 elkarte eta erankunderekin eta kultur arloko 34 lagunekin batu dira aurrez aurre iritziak elkartrukatzeko, eta horrez gainera, lau saio irekin egin dituzte; saio horietan 82 lagunek parte hartu dute. Durangotik kanpoko esperientziak eta gisako proiektuak ezagutzen egon dira, baita ere: Elorrioko Arriolan, Azpeitiko San Agustinen eta Gernikako Astran.\nHerritarren aurrean txostena aurkeztu ostean, gaur Durangoko udalean ordezkaritza duten alderdiei bidaliko diegu dokumentuaren kopia bana. Udaleko kideek gure proposamena aintzat hartuko dutelakoan gaude, eta elkarlanerako prestutasun osoa dugula erakutsi dugu.\nEkimenaren bultzatzaileek eskerrak eman gura dizkiete “modu batera edo bestera prozesu honetan parte hartu duten (duzuen) norbanako, kolektibo eta erakunde guztiei”.\nBost familia ezberdin aurkitu daitezke IURRETA.- Iurreta Lanbide Heziketan 5 familia ezberdin aurkitu daitezke: Elektronika, Administraritza, Automozioa, Giza Zerbitzuak eta…\n[dotb.eus] Mañaria busca nuevos interesados en reabrir el supermercado


Industria sektoreko prekaritatea eta estatalizazioa LABen jomugan | Ekonomia | Berria\nIndustria sektoreko prekaritatea eta estatalizazioa LABen jomugan\nLABen ustez, «industria aurreratua ezin da eraiki joan den mendeko baldintzekin». Berretsi egin du enpresa itunik gabeko langileentzat sektoreko itunek duten garrantzia\nLAB sindikatuko industriako federazioko ordezkariak atzo, Bilbon, Zorion Ortigosa eta Eulate Zilonizaurrekoetxea eledun zirela. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nEuskal industriaren egoera eta aurreikuspen onen aldean, sektore horretako langileen egoera «larria da», LABen ustez. Industria alorreko beharginak prekaritatearen eta estatalizazioaren «mehatxupean» ikusten ditu sindikatuak, eta bere konpromisoa berretsi du arrisku horien kontra borrokatzeko, bai enpresa hitzarmenetan, bai sektoreko negoziazioetan.\nLABek agerraldia egin zuen atzo Bilbon, Euskal Herriko industrian langileek bizitzen ari diren «prekarizazio basatia» salatzeko eta horren aurrean negoziazio kolektiboak duen garrantzia azpimarratzeko. Hain zuzen, sindikatuak azaldu du industriaren kasuan patronalak krisi ekonomikoa erabili zuela egiturazko aldaketak egiteko; «adibidez, negoziazio kolektiboari eraso egiteko».\nHorren ondorioz, testuinguru ekonomikoa hobetu denean, enpresaburuen egoera aldatu egin da, «azken urteetan irabazi handiak metatu dituztelako». Hazkunde ekonomikoa egon da, errentagarritasuna igo egin da, eta «2019rako aurreikuspenak oso onak dira», dio sindikatuak, enpresa horiek biltzen dituzten klusterrek emandako datuak oinarri hartuta.\nAldiz, «negoziazio kolektiboaren erreforma onartu zenetik» industria sektoreko langileak egoera «larrian» daudela salatu du LABek; «prekarizazioa, prekarizazioa eta prekarizazioa baino ez da egon euskal langileentzako».\nPrekaritateak sektorean izan duen hazkundearen erakusgarri, industria alorreko langabeen kopurua azpimarratu du sindikatuak. Hego Euskal Herrian, apirileko datu ofizialen arabera, 27.902 langabe zenbatu ziren industria sektorean, «datu larri bezain gordina», LABen aburuz. Horri gehitu behar zaio euskal industrian sortzen diren enplegu berrien izaera ere; «egiten diren kontratuen %92 behin-behinekoak dira». Errealitate horretan, LABek «patronala pozik eta eroso eta instituzioak itsu, mutu, gor» ikusten ditu.\nEgoera horri begira eta industria sektoreko langileen egoera nabarmen okertuko luketen estatu mailako itunetatik babesteko, azken urteetan negoziazio eremu guztiak defendatu dituela gogoratu du LABek, guztietan egin duela borroka, haiek «estatuko erreformatik blindatuz eta bertako eremu propioa aldarrikatuz».\nJokaera horren adibide, azken hilabeteetan 95 enpresa hitzarmen sinatu dituela nabarmendu du sindikatuak, baita «sektoreko hitzarmen ezberdinetan egiten ari garen borroka eta dugun negoziazio konpromisoa» ere. LAB negoziatzen ari den sektoreko itunen artean daude Gipuzkoako papergintzakoa eta arte grafikoetakoa, eta Bizkaiko eta Arabako metalgintzako itunak.\n«Beti esan dugu enpresa esparrutik ezin dela bermatu langile guztien negoziazio kolektiborako eskubidea. Horregatik tokian toki egindako borroka eta lorpenez gain, sektoreko hitzarmenak berreskuratu behar ditugu», esan du sindikatuak. LABen ustez, «sektoreko hitzarmenak, langile guztiei oinarrizko eskubideak aitortzeko baliagarriak izateaz gain, estatalizazioari muga jartzeko ezinbesteko tresnak dira».\nSindikatuak azaldu du gero eta gehiago direla estatuko hitzarmenen menpe edo mehatxupean dauden industriako langileak, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako datuei begira, industria sektoreko 114.947 langile daude, itunik gabe, estatalizazioaren mehatxupean, hots, langileen %70. «Eta 13.384 dira euren lan baldintzak estatalizatuak dituzten langileak». Nafarroan ere, kimikako eta arte grafikoetako langile gehienek —58.000 langiletik gora— Espainia mailako ituna dute.\nSindikatuaren ustez «gaur eta orain, beharrezkoa da Lan Harremanetarako Euskal Esparru Propioa, langileen eskubideak babesteko industrian. Gehiengo sozial bat badago horren alde».\nSindikatuak uste du patronalaren bidea argia dela: «Gastuak murriztuko dituen industria eredua nahi dute, prekaritatea, azpikontratazioa eta pobrezia ekarriko duena». Baina sindikatuak ere argi dauka. «Industria aurreratua ezin da eraiki aurreko mendeko baldintzekin».


Luis Pedro Marco de la Peña jauna izendatu dute Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzako presidente. Eusko Jaurlaritza berria martxan jartzearekin batera, Azpiegitura eta Garraioko sailburuordea hautatu dute GGLAko presidente berri.\nUrriaren 16an, Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzako (GGLA) Batzar Orokorra batu da; eta, bertan, besteen artean, lehendakaritza aldaketa gauzatu dute. Hori horrela, Luis Pedro Marco de la Peña, Eusko Jaurlaritzako Azpiegitura eta Garraio sailburuordea, izango da GGLAko presidentea aurrerantzean. GGLAko estatutuetan jasotzen den bezala, bi urtetik behin txandakatzen da presidente kargua Eusko Jaurlaritza eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren artean; hala ere, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen ondoren gertatu diren aldaketak medio, Antonio Aiz Salazar jaunak lekukoa eman dio Luis Pedro Marco de la Peñari.\nDonostian egin den Ohiko Batzar Orokorrean, izendatu duten presidente berriak ondorengoa adierazi du, “Gipuzkoako Garraioaren Lurralde Agintaritzan aspalditik ari gara lanean Gipuzkoako bidaiarien beharrak asetzeko, modu eraginkorrean zein jasangarrian, eta bide hori indartzen jarraitu nahi dugu. Gure xedea da Gipuzkoako garraio sarea garraio sistema jasangarri bilakatzea; eta, era berean, modu integratuan, herritarren egungo eskaerei eta etorkizuneko mugikortasuneko erronkei erantzutea”.\nEra berean, Batzar Orokorra osatuko duten gainerako Eusko Jaurlaritzako ordezkari titular eta ordezkoen izendapenak ere burutu dituzte; honakoak hautatu dituztelarik: lvan Pedreira Lanchas, Javier Seoane Ikaran eta Franscisco Javier Losa Ziganda jaunak.


Kontraesanen bizkartzainak • ZUZEU\n“Arriskua jeisten bada, baita babesa ere“, Alfredo Perez Rubalcabak orain aste bete esandakoak dira. Irailerako Euskal Herriko bizkartzainen ia erdiak lana aldatu beharko dute. Zalaparta mediatikoak, ordea, beste nonbaiten jarri du begia azken egunetan: udaletxeetan.\nEuskal Herriari buruz Espainian pizten diren istiluek dagoeneko ez digute harri eta zur uzten. Badirudi kamioikada bat esku beltz dagoela gure kontura egunkariak puztu daitezen. Berdin du inoiz entzun ez duten Elorrio izan edo “Andoaín”. Zertan da asteko eztabaida?\nBizkartzainak sartzeari uko egin dio Andoaingo alkateak. A ze nolako tragedia! Udaletxe barruan dauden zinegotziak arrisku bizian izango dira aurrerantzean, Bilduko erradikalak gurutzatu behar dituzte korridoreetan eta ETA bizirik da… PPk alarmak piztu ditu eta Rubalcabak erantzun: “Legea berehala aldatuko dugu bizkartzainei sarrera eragozten bazaie“.\nBitxiena eta kontraesankorrena, ordea, horixe bera da. Alde batetik, ehunka bizkartzain kaleratzen dituzte arriskua jeitsi omen delako, eta, bestetik, udaletxe eraikinetan bizkartzainak sartu ezin direlako eskandalua pizten dute. Haien kontraesanen putzuan gero eta gehiago hondoratzen ari dira. Errealitate berriari ezin moldatuta.\nEgia da Andoainen hartutako neurria, Donostian aurretik bezala, bizkartzaindun zinegotziei azaltzea litzatekeela hoberena. Dagoeneko autokritika ere egin du Bilduk.\nBaina, benetan, zertaz ari gara? Segurtasunaz ala probetxu politikoaz?Rubalcabak segurtasun neurriak murrizten ditu baina inork ere ez dio galdetzen zergatik. Hala, ez du onartu beharrik su-etena egonkorra dela eta bide onean dela.\nUrte erdia joan da ETAk su-etena berretsi zuenetik eta PPk eta PSOEk (ez hain neurri muturrekoan) berdinetan gaudela saldu nahi digute, euskal jendartean, ordea, aski ezaguna da egoera berria. Zalantzak izanagatik ez da bidezkoa egoerari ez laguntzatzea, eta, are gutxiago, behin eta berriz lokazten ibiltzea.\nHitzik ez dute politikari horiek aurrera begira, borondateak batu eta elkarrizketa sustatzearen alde, badirudi batzuentzat orain bakea ez dagoela modan. Eta, bitartean, huskerietan nahastu nahi gaituzte. Kontraesan politiko nabari horiek ezkutatzeko\nbizkartzainak, ETA, politika, PP, PSOE


Jose Artetxe - Bidez bide\nROUSSEAU ETA ALTUNA\nEuskaldun batez egin den azalpenik zehatzenetako bat, Joane Jakobe Rousseau-k Inazio Emanuel Altunaz egindakoa da noski haren Aitortzapenetan; hobeki esanda, Manuel Inazio Altunaz, Julio de Urquijok zuzentzen duen bezala Menéndez y Pelayo y los caballeritos de Azcoitia deritzan bere obra jakintzazkoan.\nManuel Inazio Altuna eta Portu Azkoitiako herrian jaio zen 1722ko Irailaren 3an. Haren gurasoak, Manuek Inazio Altuna eta Korta —Azpeitiako Altuna oinetxeko semea— eta Maria Ana Portu eta Ozaeta 1720garren urtean ezkondu ziren. Beste bi seme-alaba izan zituzten: Inazio eta Manuela, lehendabizikoa jesuita egin zelarik.\nManuel Inaziok, oinordekoak alegia, Felipe V garrenak irazandako Madrileko Leinargien Mintegian egin zituen bere estudioak. Humboldtek, hots, bidari xehekoiak, Madrileko Leinargien Mintegia eta Bergarako Erregetiar Euskal-Mintegi Herrikoiaz bisitatzeko aukera izan zuen, eta bi erakundeok alderatzean, bietatik lehendabizikoan erabiltzen ziren metodoen nagusitasuna goraipatzen du.\nBere estudioak amaiturik, Altuna munduan barrena abiatu zen; lehendabizi Italiara joan zen, Venecian, Napolesen eta Erroman gelditu zelarik baitipat. Venecia izan zen Jean Jacques Rousseau ezagutu zuen hiria. Gero, Parisera heldu zen. Bere bidaldiak host urte iraun zuen. Denbora honen zati handi bat Parisen joan zitzaion, bere adiskidetasuna Genévetarrarekin estuagotzen zelarik, mami-mamiko bilakatzeraino. Geroago, Altuna bera herriratu zen. Hondarribian ezkondu zen Maria Brijida Zuloaga andereñoarekin 1749-garren urtean. Ezkonberriek Azkoitian jarri zuten bizilekua eta seme bat eta alaba bat izan zuten. Bere herriko alkate izan zen 1746-garren urtean, eta zinegotzi hurrengo bi urtetan.\nAzkoitiako parrokiako hildakoen liburu batean, Julio de Urquijok, Manuel Inazio Altunaren hil-agiria aurkitu zuen. Honela dio: Mila zazpirehun eta hirurogeitabiko Maiatzaren hogeitazazpian hil zen Ignacio de Altuna eta Portu jauna. Sakramendu Sainduak hartu zituen. Iph. Ignacio de Lersundi-ren aintzinean hilburukoa egin zuen.\nLabur-zurrian hori da bere bizitza. Hori da eta ezer ez gehiago, paper zaharrek diotenez Azkoitiar andiki leinargiaz. Baina bada beste gizaseme bat Manuel Ignacio de Altuna jaunaz askoz gauza gehiago gaineratzen dituena. Joane Jakobe Rousseau-k bere adiskide Altunaz egiten duen azalpen neurritsua, tajuzkoa eta bidenabar bereizgarriz betea, begi-belarri izaera bati erreparatu dionaren ezaugarri da. Rousseau ez zen behinere egon Euskalerrian. Alabaina, euskaldun bat oso sakon tratatu zuen. Bere deskribapena euskal-izaeraz, egin den onena dela iruditzen zait huts egiteko beldur handirik gabe. Beronen textualdaketa osoa merezigarri da zinez.\nBenezian bizkaitar bat ezagutu nuen, Carsio ene adiskidearen adiskide eta edozein gizon presturen adiskide izatea merezi zuena. Gave atsegin hau, dohain guztietarako eta bertute guztietarako sortua, Italia guztian zehar ibili berna zen, arte ederretarako gustua har zezan; eta beste ezertxo ere bereganatzeko asmorik gabe, bere sorterrira zuzen itzultzea pentsaturik zuen. Nik esan nion, artea, zientziak lantzeko beharrekoa den berea bezalako buruargi baten zabaltzea besterik ez zitekeela izan. Eta aholku egin nion, artelanez zaletu zedin, bidaia bat egin zezala Pansera eta sei hilabeteko egonaldia egin zezala hiri horretan. Hara joan zen eta nire zain zegoen heldu nintzenean. Haren etzangoa handiegi zen beretzat eta gelaren erdia eskaini zidan niretzat; nik onartu nuen. Zientzia hutsen berotasunean aurkitu nuen. Ezer ez zegoen berak eskuperatu ez zezakeenik; harrigarrizko abiadan iresten eta egosten zuen dena. Nola eskertu zidan janari hau emana bere izpirituar! Izan ere, jakite egarriz kezka larritan baitzegoen, nahiz eta bera horrezaz ez konturatu. Argi eta bertuteen zer nolako altxorrak ez ote nituen aurkitzen arima sendo honetan! Sinesperatu nintzen nik behar nuen laguna hura zela eta adiskide min egin ginen. Geronen gustuak ez ziren berdinak; beti eskatiman ari ginen. Biok egoskorrak izanik, ez ginen sekula akort jartzen ezertan. Hala guztiz ere ez ginen sekula banakatzen, elkarrengandik aldentzen alegia, eta beti kontraesanean mokoka jardunarren, ez berak eta ez nik ez genuke nahi izango bestea beste moduko izan zedin.\nIgnacio Manuel de Altuna, Espainiak bakarrik sortarazten dituen eta beronen osperako gutxiegi sortarazten dituen gizon horietako bat zen. Ez zituen Altunak beronen herrialdean hain zabalduak diren norbere nazio edo aberriaren aldeko sutsutasun horiek. Bere izpirituan eta bere bihotzean, mendekuaren ideiek eta gurariek ez zuten sarrerarik. Prestuegi zen mendekati izateko, eta nik askotan aditu diot esaten hotz-hotzean, ez zela hilkorren artean bere arima ofendi zezakeenik. Adiguritsu zen, xamurra izateari utzi gabe. Emakumeekin jostatzen zen, haur politak izango balira bezala. Bere adiskideen amoranteekin libertitzen zen; baina nik ez dut inoiz jakin halakorik izan duenik, ez eta edukitzeko gogorik izan duenik ere. Haren bihotza iresten zuten bertutearen garrek ez zieten sekula jaiotzen utzi haragizko griñei.\nBere bidaiak egin ondoren, ezkondu zen eta, ondikotz, gazterik hil, zenbait ondorengo utziz; eta ni sinetsirik nago, bi eta bi lau diren bezala, bere emaztea izan zela lehendabizikoa eta bakarra amodioaren atseginak ezagutarazi zizkiona.\nKanpotik jaieratsu zen espainiar bat bezala, baina barrutik aingeru baten ontasuna zerion. Nizaz aparte, ez dut ikusi bizi naizenetik, hura baino gizon tolerakorragorik. Sekula ez zion galdetzen inori zeintzuk ziren haren erlisiozko sinesteak. Bere adiskidea judu, protestante, turkiar, fanatiku edo ateo izan zedin, oso gutxi inporta zitzaion, pertsona prestua" izatekotan. Setatsu, egoskor, axola gutxiko iritzi gaietan; bestalde, erlisioaz edo moral gaiaz arituz gero, ixildu egiten zen edo soil-soilki hauxe esaten zuen: nik nire buruaz bakarrik erantzun behar dut.\nSineskaitza da benetan hain arima goitua elkartu ahal izatea azken xehetasuneraino eramandako zehaztasuneko izpiritu batekin. Aldez aurretik zatitzen eta finkatzen zuen egunaren erabilkizuna, orduz, ordu laurdenez eta minutuz baliatuz, eta erabilpen hau halako eskrupuluz jarraitzen zuen, non esaldi bat irakurtzen ari zelarik, orduak jotzen baldin bazuen, liburua itxiko zuen irakurtzen amaitu gabe. Honela ebakitako denbora neurriak, batzuk ikaskuntza batzutarako zituen eta bestek bestetarako; bazituen pentsaketarako, berriketarako, mezatarako, Locke-rentzat, errosariorako, bisitentzat, musikarako, pinturarako; ez zegoen gozapenik, ez tentaldirik, ez entretenigarririk, orden hau aida zezakeenik; bete beharreko eginkizun bat izango litzateke soilki aldaerazi zezakeen gauza bakarra. Bere ordu banaketa errenkada irakurtzen zidanean nik onets nezan, farrez hasten nintzen eta mirespenez negar eginaz amaitzen nuen.\nSekula ez zuen inor molestatzen eta inolako deserosotasunik ez zuen burutzen; euren losintxekin gogaitzen zuten pertsonak nekagarri zitzaizkion. Errazki gogoberotzen zen, behinere hasarratzera heldu gabe. Nik behin baino gehiagotan ikusi dutguztiz sututa, baina sekula ez serioski hasarretuta. Ez zen ezer alaiagorik bere umorea baino; txantxak burutzen zituen eta txantxetan jardutea gustatzen zitzaion; beroietan iaiotasunez disdiratzen zuen eta epigramaren talentua zeukan. Animatzen zenean zaratatsu eta zalapartari zen hitzetan; haren ahotsa urrundik entzuten zen, baina garrasi egiten zuen artean irriabarra somatzen zitzaion eta bere urduritasunaren zehar ateraldi bitxiren bat gogoratzen zitzaion beti denen far-egingarri. Ez zuen espainarren patxada edo gibelandirik, ez eta ere haien tajurik edo tankerarik. Haren larrumintza zuria zen, haren matrailak gorriskak, haren ilea gaztaina kolore, ia horaila. Handia zen eta ongi tajutua. Gorputz hura beronen arima kokatzeko egina izan zen.\nBihotz zuhurreko gizon argi hau beste gizonen artean gailentzen zen eta ene adiskide izan zen. Erantzupen hau ematen diot haren adiskide ez denari. Hain ongi moldatzen ginela ikusirik, gure egunak elkarrekin igarotzeko asmoa hartu genuen. Ni, unte batzuek pacata, Azkoitiara joango nintzen, berarekin bizitzeko beronen lurraldean. Eginkizun honen parte guztietan akort jarri ginen biok, bera joan zen bezperan. Baina, ondoenik ondoena egindako proiektutan gizonen esku ez dagoena sortu zen. Geroko gertaerek, nire hondamendiek, haren ezkontzak eta heriotzak azkenean, betiko banakatu ginduten.\nBadirudi gaizkinen azpilan beltzek bakarrik garaitzen dutela; ongileen asmo orbangabeak ez dira ia behin ere kunplitzen. Honerainokoak dira Joane Jakue Rousseauren hitzak, bere Aitortzak liburutik hartuta. Bigarren zatia. Zazpigarren liburua. 1743/1744 urteak.\nNik nire buruaz bakarrik erantzun behar dut esaldi hotsandikoak ekaitzaldi eztabaidakor handiak sortu ditu. Askorentzat, beren gustuko kristalean zehar begiratuzale direnak, Rousseauren adiskidea heterodoxo borobila da, bete-betea alegia, zeren-eta badirudi bere adiskide minenen iritziak bost axola zitzaizkiola. Urkijo jakintsuak, bestalde, Altunaren ondorengo baten berri ematen digu txit kezkaturik zegoena bere okilasoak eduki zitzakeen ideiez. Zaldun honi Ignacio de Lardizabal eta Altuna zeritzan —Don Carlosi, Ordizian, zin hitza hartu ziotenetako bat— eta bere aurrekoak eduki izan zezakeen azken orduaz kezkaturik, Azkoitiako erretore jaunarengana jo zuen xehetasunak eskatuz gai honetaz. Don Pedro de Aldalur-en erantzupena, dudagabea eta erabatekoa izan zen. Altuna kristau zintzo bezala hil zen.\nRousseauren adiskidearen esaldiak ez du galtzekorik euskaldun batentzat; euskaldun denak bakarrik igarri diezaioke haren baitan dagoen mamiari eta esangurari. Eta, preseski, Ginebrako filosofariak eta beronen adiskideek suposatzen duten edo suposatu nahi dutenaren alderantzizkoa da.\nAitortzak delakoaren Alvaro G. Gil-en espainar itzulpenean, Je ne suis chargé que de moi, textuinguruan honela itzulirik ageri da: Obstinado, testarudo en materias de poca importancia, desde el momento que se trataba de religión y aun de moral, se contenía y callaba, o decía simplemente: no tengo que ocuparme sino de mi.\nEta Aitortzak delakoaren 1793-ko edizioan hau baita Ramón de Basterra poeta handiak darabilen argitalpena Los navíos de la Ilustración deritzan bere liburuko kapitulu baterako— itzulpena hauxe da: Obstinado, tozudo en las opiniones indiferentes, en cuanto se trataba de religión se callaba o decía con sencillez: a mí no se me ha encargado salvar más alma que la mía.\nJe ne suis chargé que de moi. Nahiz eta bere zentzu zeatzean harturik, esaldi horren ortodoxia dudagabea oso ederki defendatua izan zitekeen. Vous n'etes chargé que de vous, vous ne répondrez que de vous, esaten da Lamennais-ek bere Kristoren Antzarpena ospatsuari osatutako Pentsaketetan. I Liburua, XIV Atala.\nBaina ez dugu bide horretatik zuzendu behar gure kasua. Soil-soilki, Altunaren esaldi hori, euskaratik literalki itzulitako adimendu erresistentzia bat da. Orain baino lehen izan dut abagunerik ohartu ahal izateko adimen erresistentziarako hain euskalduna den joera hori.\nEz Rousseauk suposatzen duenez, alderantziz baizik, besteren ideak —eta areago maite baldin bazituen— kezkagarri zitzaizkion Altunari sakonki. Euskaldun batek, hitz egitean, estaltzen ditu bere pentsamoldeak; beharrezkoa zaigu sumatzea haren hitzetan zehar. Ez dio axolarik Altuna tolerakor izan zedin, hainbestereino non, filosofoarentzat, bera izan ezik, besterik inor ez baitzen hain tolerakor zenik. Azken batean, ez da inor tolerakorragorik misiolari bat baino. Euskaldun ororen baitan —pentsa dezala modu batez edo bestez, katolikoa edo ateoa izan dadilanorbere ideien misiolari sutsu bat dago ezkutaturik. Euskaldun batek, besteak, bera den bezalako izatea nahi du. Euskaldun bat zernahi gauza izango da, ez baikorra ezik.\nJe ne suis chargé que de moi esaldiak zera esan gura du euskaldun baten ahoan: Pena handia ematen dit pentsatzen duzun bezala pentsatzen duzulako. Edozer gauza emango nuke egiaren bidean sar zaitzadan, horixe baita, azken fznean, zinez inportantea den gauza bakarra. Baina, dena den: baldin lortzen ez badut, ez naiz izango ni zure okerraren erantzule. Honetan nik ez dut erantzuten zin-zinez ni re buruaz baizik.\nBeronen proba hauxe duzu: Altunak ekin ziola Rousseauri Azkoitiara joan zedin han bolaraldi bat egitera. Genévetarrak, azkotiar zaldunari itzuli ez zitzaion bihotz zarrasta eragikor eta minkorren bat jasan zuen noski. Euren herrietatik atera gabe, zaldun haiek gu bezain jakinean egoten ziren, eta agian gu baino ikasiago, Europan gertatzen zen guztiaz.\nAltuna aspaldi zaharretik saiatu zen Rousseau katoliku erakuspidera erakartzen. Abagune honetan, Altuna-Portu bere jaun-oinetxea eskainiz izkribatu zion, zera pentsatuz: baretasun baketsu hartan bere adierazpenek eta eraginbideek oiharzun mesedegarriagoa bilduko zutela bere adiskidearen ariman. Nork daki —pentsatu zuen Altunak— Joane Jakue nire adiskideak ez ote duen aurkituko Azkoitian, bere izpiritu saminduarentzat, behin betiko bakea! Altuna, bere buruaren kargu egiteaz bakarrik mandatu egin zioten gizona, beste arimak zuzentzen saiatu izan zen behin baino gehiagotan, eta behinbat gehiago, bere adiskidearekin saio bat egin zuen, baina, zoritxarrez, ondorio onik gabe. Agian, Gipuzkoako herri baketsua, ehunki hartako eritasunaz kutsatua zegoen filosofoaren izpiritua, lilurapen edo zorapenetatik sendatzeko gai izango zen.\nBaina Rousseau, bere adiskideekin hain espatsu zelarik, Azkoitiara joateko beldur izan zen. Segurki, txit ongi ezagutzen zuen herri honetako bizigiroa bere adiskidearen kontakizunen bidez, eta ukapena jaso zuen haren eskabide atsegingarriak. Ez dakigu zer tankeratan izkribatu zion honek, Altunak alegia, baina bai nola erantzun zion Genévetarrak. Hona hemen:\nParisen, 1748-ko Ekainaren 30-ean Zeinen froga gogorra ezartzen diozun nire onbideari etengabe gogoraztean ene bizitzako itxaropena zen egintzasmo bat! Behinere baino gehiago berau konplitzea beharko nuke samintasunez beterik dagoen ene bihotz gaixoaren kontsolagarri, eta nire ajeek eskatuko luketen atsedenerako; baina zernahi gerta dadila, ez dut erosiko zorionik ene adiskide batenganako estalgarri koldar batez. Ezagutzen dituzu ene sentimenduak delako puntu batez; aldagaitzak dira, ebidentzian eta demostrapenean oinarrituak daudelako. Eta hauetxek dira, edozein izan dadila onartzen den dotrina, eskuartean dauzkagun arma bakarrak garaile irten dadin. Halaxe da: nahiz eta nire fedeak gauza asko erakutsi ene arrazoibidearen gainetik daudenak, nire arrazoia da, lehenik, neure federa menderatzera bortxatu nauena. Baina, ez gaitezen sar eztabaida hauetan. Zu mintza zaitezke eta ni ez. Hau abantaila andi bat da zure alde. Bestalde, nire egoeratik ateratzea bilatzen duzu lehiaz eta nik zurean bakean uztea dut helburutzat, zure izpirituaren bakearentzat mesedegarri delakoan eta halaber ona zure geroko zorionarentzat fede onez ari bazara eta Kristaubidearen agindu jainkotiar eta gorenez gidatzen baldin bazara.\nIkusten duzu, beraz, nolanahi ere, gai honi buruzko eztabaida, galazia, debekatua dagoela gure artean. Gainerakoan, eduki ezazu zure adiskidearen bihotzaz eta izpirituaz iritzi aski ona, aipatzen dituzun toki denentzakoez behin baino gehiagotan ausnartu duela sinesteko eta beronen moral oinarria —baldin bere jokabidearena ez bada— ez dela zurea baino eskasago, ez eta ere gozakaitzago Jaungoikoarentzat. Beraz, puntu honetan aldagaitz nago. Ez oinazerik ikaragarrienek, ez-eta heriotzaren hurbiltzeak, ez dute deus ere baieztatzen ez nauenik, kontsolatzen ez nauenik zorion eternal baten itxaropenean, zurekin partekide izatea espero dudalarik neure Egilearen altzoan.\nTextu iheskorra hauxe, beronen egilearen psikologia goibel eta urguilutsua zoragarriro argitara dakarrena. Eta, bidenabar, Aitortzak delakoan Altunaz egiten duen azalpenaren osagarri zoragarria, baina argi eta garbi kontraesaten dituena Rousseauren baieztapen erabateko batzuk azkoitiarrari buruz. Eskutitz honek Genévetarraren zintasunaren problema bistaratzen du. Eta, nolabait ere, bere auto biografiaren zintasunaren problema mahaigaineratzen du. Ez da hau kaso bakarra Rousseauren gutun mamikoak bat ez datozena Aitortzak delakoarekin. Gutun hau dato bat gehiago da idazle erromantikoen zintasunaren estudio baten lagungarri.\nRousseauren giristino jatorria gero ta nabariago egiten da denbora pasa ala; eskutitz honen mamia aldarrikatzen ari da garrasika. Askotan, ihesi doana harrapatua dago iadanik. Nagusitasunaren itxurak eginaz, Rousseau-k atzeraka borroka egiten du. Ez zen, noski, lehendabiziko aldia hala egiten zuena Altunarekin. Ideia-gudalditan maiz gertatzen da, gizonak hasera bateko zintasunen eta berotasunen komedigile izatea. Kuttunki kontu egiten zaio, zinezko arduraz, aurkeztu beharreko paperari. Beti pentsatzen da —pentsu geldikorra— norbere aldekoetan eta miresleetan. Eta hori da —aldekoak eta jarraitzaileak— Rousseau-k aurkituko ez zuena Azkoitian. Bere adiskideari bildur zeukakion, hala nola adiskidearen herriari. Zeinen nortasun ahaltsua Manuel Ignazio Altuna eta Portuk bere baitan gordetzen zuena.\n© Jose Artetxe\n© itzulpenarena: Jon Etxaide\n"Jose Artetxe - Bidez bide" orrialde nagusia


Zer da Ekoingeniaritza? | Ingeniería en eco-tecnologías industriales\nZer da Ekoingeniaritza?\n.\t Publicado en 2013/01/10 0\nEkoingeniaritzak teknologia eta prozesu jasangarriak garatu eta erabili nahi ditu, ingurugiroarekiko inpaktua gutxitu asmoz.\nJasangarritasuna hizpide da gure gizartean azken urteotan. Akaso, ez krisia beste, baina krisiak berak parada eman die ditugun baliabideen zaintzari eta dugun energia mendekotasunari merezi duten garrantzia emateko. Legedia aspaldi zorroztu zen ingurugiroaren inguruan, industriari kutsadura mailak kontrolatuz adibidez. Orain berriro indartsu dator ingurugiroa zaintzeko premia, bai energiaren ikuspuntutik, bai erabiltzen ditugun baliabide eta kutsaduraren alorrean.\nNork ez du entzun energia berriztagarrien inguruan? Eta produktu edo prozesu baten karbono aztarna zer den ba al dakizue? Ba hau guztia eta gehiago da Ekoingeniaritza. Ingeniaritza tradizionalarekin alderatuz, Ekoingeniaritzaren helburu nagusia prozesu, produktu eta sistema jasangarriak lortzea da; beste era batera esanda, gizakia eta bere ingurunea hartzen dituen ekosistema jasangarriak diseinatzea da.\nBatetik energiaren menpekotasuna dago, eta hau ekiditeko, energia berriztagarri eta ez kutsatzaileak gure energia iturri nagusi bilakatu behar dira. Baina gakoa ez dago bakarrik energia berriztagarrien erabilpenean, energia arrazoizko moduan kontsumitzeko eredu berriak bilatzen baizik. Honela, erabiltzen dugun energiaren gestioa optimizatzea lortu behar dugu nagusiki.\nBestetik, gure bizitzan behar ditugun produktuak, autoak direla, makinak, etxetresnak, bizikletak, etab modu eraginkorrean lortzea izan behar dugu helburu, gai toxiko edo kutsakorrak erabili gabe, material birziklatu edo jasangarriak hautatuz, produktuen sorrera eta eraldaketan ahalik eta baliabide gutxienez baliatuz, etab.\nMondragon Unibertsitatean 2013-2014 ikasturtean abiatuko diren bi graduek gai hauek jorratuko dituzte. Bata energiaren inguruko ekoingeniaritza da, eta bestea, industria prozesuetan ekoteknologiak ezartzean datza, modu garbi eta efizientean sor ditzagun behar ditugun gaiak.


Euskaraldiaren lanketa martxan jarri eta bi bilera egingo dituzte : Oarsoaldeko Hitza\nEuskaraldiaren lanketa martxan jarri eta bi bilera egingo dituzte\nUrte bukaeran egingo dute bigarren Euskaraldia, entitateetan zentratuta. Bihar izena ematera animatzeko bilera egingo dute, eta datorren astean bigarren zita.\nEuskaraldiaren bigarren ekitaldia urte bukaeran egingo dute, baina Oiartzunen jada martxan dira prestaketa lanak. Aurten entitateak izango dira protagonista nagusiak.\nBihar —hilak 14, osteguna— arratsaldean lehenengo taldeak bilera egingo du, online (esteka honen bitartez egingo dute bilera). Lehen talde hori entitateetan Euskaraldiaren berri ematen eta izena eman dezaten animatzen ariko dira.\nHainbat gai izango dituzte hizpide, tartean balizko formazio saioak, deialdiak nola komunikatu edo koordinazio lanak.\nBigarren taldea, berriz, zabalkundeaz eta ahal diren ekintzak antolatzeaz arduratuko da. Bilera birtuala (esteka berbera izango da) hurrengo ostegunean izango da, 19:00etan. Izen-ematea sustatzeari zein irailetik aurrera egin beharreko jarduera posibleei buruz arituko dira.\nNorbaitek zalantzarik badu, Euskaraldiaren Oiartzungo lan taldearen e-posta elektroniko helbidera idatz dezake.


2017-05-19 // Errausketa, Gipuzkoa, Zubieta // Iruzkinik ez\nJarraian deialdiarekin batera zabaldu duten irakurketa: (gehiago…)\n2017-05-19 // Ekitaldia, Gizarte eragileak // Iruzkinik ez\nEAMeko kideak hurrengo ekintzen aurkezpenean, mahaiaren alde banatan irudikatuta Usurbilgo herritar batek urtean sortzen duen (60 kg) errefus kopurua eta Donostiako batek (281 kg) sortua. (Argazkia: Noaua)\n[Pello Zubiria Kamino] Errausketaren Aurkako Mugimenduak (EAM) datorren asterako bi ekintza berri iragarri ditu. 25ean, “Barraskilo Operazioa”, auto karabana Donostiako Belartza auzoko (Decathlon) aparkalekutik abiatuko da 18:00etan eskualdea zeharkatzeko. Maiatzaren 27an, larunbata, “Erraustegiaren Aurkako Eguna” Zubietan.\nEAMeko ordezkariak prentsaren aurrera azaldu dira mahaiaren alde banatan zeuzkatela Usurbilgo herritar batek urtean botatzen dituen 60 kg zabor-errefusak (kubo batez irudikatuak) eta Donostiarrak epe berean botatzen dituen 281 kg-ak (bost kubo, donostiarrak usurbildarraren bateko ia bost zabor sortzen duelako). Gipuzkoan hondakinak ondo kudeatzen dituzten herrien eta oker ari direnen arteko diferentzia mingarria nabarmendu nahi zuten.\nMugimenduko kideek berriro eskatu diete agintariei Zubietako “erraustegi kriminala” gelditzea eta kazetariei beren lana ondo egin eta herritarrei informazio ona ematea. Biziki kexu dira hedabide gehienek hondakinen gatazka honetan darabilten jokabidearekin. Herritarrei, berriz, Zubietako lanak hasi arren ez etsitzeko eskatu diete EAMeko kideek, ez onartzeko erraustegia. Usurbilgo Noaua hedabideak bideoz bildu du prentsaurrekoa:\nErrausketaren Aurkako Egunaren egitaraua mugimenduaren webean ikus daiteke osorik.\nMarkel Olanori erraustegia gelditzeko eskatu diote ‘Euskara 4.0’ bileraren atarian\n2017-05-18 // Aldundiak, Ekitaldia, Errausketa // Iruzkinik ez\nZubieta, Usurbil eta Hernaniko herritarrak Oronaren ‘Gallery’ salaren atarian. (Argazkia: Estitxu Eizagirre, Twitter bidez)\n[Pello Zubiria Kamino] Hitzordu garrantzitsua zeukaten gaur, maiatzak 18, goizeko 09:00eta Gipuzkoako euskalgintzako ordezkariek eta Markel Olano diputatu nagusiak: “Euskara bidegurutzetik aurrera, euskara 4.0” saioen ekitaldi nagusietako bat. Bilkuraren atarian, Hernanin Oronak daukan Ideo-Gallery salaren sarreran, zain zeuzkaten Zubieta, Usurbil eta Hernaniko dozena bat herritar agintariari “Gelditu erraustegi kriminal hau” esan eta herritarrei mobilizatzen segi dezaten eskatzeko.\nEuri zaparrada errukigabe baten pean blai eginda, Zubietako erraustegiak kaltetuko dituen Zero Eremu inguruko herritarrok “Erraustegirik ez! Ez gure izenean!” zioen banderola zabaldu dute eta agintarien jokabidea salatzeko zenbait afixa. Herritarretako batek bilerara zetozen guztiei esku orri bana eskaini die, beren aldarrikapenaren mamia azaltzen duena. Ia denek jaso dute eskainitakoa, salbu eta Markel Olano diputatu nagusiak. Honek –ziurrenik jakinaren gainean jarrita inguruan zebilen segurtasun zerbitzuko kide batek– herritarrei begiratu ere egin gabe lortu du sartzea, bilerara zetorren pertsona baten bazterretik.\nMarkel Olano "euskara bidegurutzetik aurrera" aurkezpenera sartzen aurrean #erraustegirikez dela #euskara40 pic.twitter.com/xDMy6tFPoK\n— Estitxu Eizagirre (@eeizagirre) May 18, 2017\nHonela dio bilkurara etorritakoei zabaldu zaien paperak: (gehiago…)\n2017-05-17 // Birziklajea, Bizkaia, Errausketa, Gaikako bilketa, Zabalgarbi, Zero Zabor // Iruzkinik ez\n2017-05-16 // Birziklajea, Bizkaia // Iruzkinik ez\nUnai Rementeria ahaldun nagusia eta Elena Unzueta Ingurumen diputatua haurrekin hondakinak sailkatzen. (Argazkia: BFA)\n[Pello Zubiria Kamino] 2014an Bizkaiak hondakinen %67,7 birziklatzen zuela esan zuen orduan Ingurumen diputatua zen Iosu Madariagak eta ekologistek gezurra zela salatu. Orain Unai Rementeriak zeharka bederen aitortu du orduko okerra, 2030rako jarriz %65eko helburua. Bitartean, Iosu Madariaga postuz hobetu eta Eusko Jaurlaritzan Ingurumen sailburuordea da gaur.\n2015ko udaberrian Bizkaiko Foru Aldundiak emandako datuak zorrotz gezurtatu zituen orduan Ekologistak Martxan erakundeak, ARGIA honetan kontatu zenez “Hondakinen %90 aprobetxatzen du ala %35 birziklatzen du Bizkaiak?” kronikan. Zeren eta orduan birziklatzea %67,7an zegoela esateaz gain, Aldundiak aldarrikatzen baitzuen “Zero Hondakin sortzetik” hurbil zebilela: “Bizkaia Zero Hondakin sortzetik hurbil dago: hiriko hondakinen % 90 baino gehiago aprobetxatu zen baliabide modura“. EHBilduk ere erantzun zion, benetako birziklatze tasa askoz apalago zebilela argudiatuz: “Bizkaiko Aldundiak hondakinen %38,7 Zabalgarbira bideratzen du eta soilik hondakinen %35,5 birziklatzen da“.\nAtzokoan Unai Rementeria ahaldun nagusiak zifra berriak eskaini ditu. 2016an birziklatze tasa 43,78ko izan omen da eta 2014an 40,82ekoa. Zifren arteko hurbiltze hau aurrerapen bat da, baina oraindik bide luzea dago egiteko Euskal Herriko hondakinen kontabilitate guztiak irizpide bateratuan egiteko. Esate baterako, oraindik ere irizpide ezberdinen arabera kontatzen dituzte batzuek eta besteek gaikako bilketako tasak eta eta bildutakoen benetako birziklatze edo aprobetxatze tasak, hori kuantitatiboki. Eta kualitatiboki, zaku berean sartzen dira zikin –eta beraz aprobetxatzeko zailago eta garestiago– biltzen diren organikoak eta garbi biltzen direnak.\n2017-05-15 // Birziklajea, Plastikozko zorroak // Iruzkinik ez\nTxinako Guangdongen herritarren protestek geldiarazi dute erraustegi berri bat\n2017-05-12 // Asia, Errausketa // Iruzkinik ez\nPolizia herritarrei oldartua Qingyuaneko karriketan. (Irudia: Radio Free Asia)\n[Pello Zubiria Kamino] Herritarren protesten eta poliziaren errepresio basatiaren ostean, Guangdong (Txina) eskualdeko agintariek publikoki atzera egin dute Qingyuan hiriko erraustegi proiektuan.\nMaiatzaren 8an zabaldu ziren Qingyuaneko kaleetan herritar haserretuen eta haiei oldartu zitzaien poliziaren arteko liskarren informazioak: “Istilu larriak lehertu dira Qingyuaneko erraustegi handiaren kontrako herritarren eta poliziaren artean”. Lekukoen arabera, kaleetan aurrez aurre aurkitu ziren 10.000 herritar eta 2.000 polizia. Polizia herritarrak gogor jipoitzen hasi ostean, manifestazioa istilu larriekin amaitu zen, bideozko irudiotan ageri denez:\nBi egun beranduago, maiatzaren 10ean, Radio Free Asiak titulatu du: “Guangdongeko protestalariek garaipena ospatu dute Gobernuak erraustegi proiektuan atzera eginda“. Agintarien planak ezagutuz geroztik zeramaten borrokan auzotarrek errauste planen aurka eta 2015ean ere zabalduak ziren poliziaren erantzun gogorraren berriak.\nTxinan behin eta berriro ari dira errepikatzen horrelako liskarrak etxe ondoan kutsadura gehiago onartzen ez duten herritarren eta erraustegi gehiago eta handiagoak eraiki nahi dituzten agintari eta konpainien artean. Qingyuaneko errauste planta Canvest konpainiak eraiki nahi du. Lehendik Guangdong probintzian beste erraustegi bat badauka martxan.\nCanvesten webgunean, erraustegien espezialistetan ohikoa denez, inon ez da aipatzen erraustegirik “Eco-Tech Waste-to-energy Plant” formula baizik: Hondakinetatik Energiarako Eco-Tech Planta itzuliko genuke euskaraz. Konpainiaren izena ere tipo berekoa da: Canvest Environmental Protection Group Company, Canvest Ingurumena Zaintzeko Konpainia.\n2017-05-08 // Errausketa, Ustelkeria // Iruzkinik ez\nZubietako kontratistak eta aholkulariak (ezkerrean, tartean Cuatrecasas) abenduaren 28ko ‘Noticias de Gipuzkoa’n.\n[Pello Zubiria Kamino] Zubietako erraustegiaren kontratua lortu duten konpainien artean, Urbaser ez da izan bakarra epaileen aginduz miatu dutena PPren finantziazio ustelaren ikerketan. Cuatrecasas abokatuen bufetea ere arakatua dute Canal Isabel II enpresaren hariari tiraka.\nBartzelonako El Periodico egunkariak apirilaren 21ean zabaldu zuenez, Cuatrecasasen Madrilgo bulegoa zegoen egun haietan poliziak miatutako konpainien artean. Egun batzuk beranduago Cadena SERek jakinarazi zuen Canal Isabel II.ko buruzagiek beren planak aurrera atera ahal izateko eten gabe jotzen zutela Cuatrecasas abokatu bufetera. Hamaika urtetan barrena bi milioi euro pagatu zieten PPko buruzagiek, hirigintza eta bestelako asesoriaren truke eta Canal Isabel II. konpainia publikoa pribatizatzeko operazioan ere parte hartu zuen bufeteak.\nCuatrecasasek Gipuzkoan presentzia handia dauka. Konpainian ari diren abokatuen artean Joanes Labaienek eduki du, publikoaren aurrean bederen, zerikusi nabarmenena Gipuzkoako errausketaren gora beherekin. Esaterako, Santander eta Caixabank bankuen defentsa (2017ko azken epaia ikusi, PDF) lanak egin zituen Karlos Ormazabalen (EAJ) agintealdian GHKk kontratatutako swap kreditu ustelen epaiketan. Zubietako erraustegiaren kontratua lortu duen enpresa taldearen barruan ere badago Cuatrecasas, Noticias de Gipuzkoa egunkariak 2016ko abenduaren 28an plazaratu zuenez (irudian egunkariaren orria), Urbaser, LKS-Mondragon, Altuna y Uria, Moyua, Meridian eta Muriasek osatutako kontzesionarioaren aholkularitzan.\n2017-05-04 // Errausketa, Gizarte eragileak // Iruzkinik ez\nMaiatzaren 8rako deialdietako baten afixa, Lasarten zabaldua.\n[Pello Zubiria Kamino] Gipuzkoako Foru Aldunditik jakinarazi dute Zubietako erraustegia eraikitzen maiatzaren 8an hasi eta lehen harria ezartzeko ekitaldi instituzionala 10ean burutuko dela. Horren aurrean, EAM Errausketaren Aurkako Mugimenduak herritarrei mobilizatzeko deia egin die maiatz osoan zehar, “Erraustegirik ez! Ez gure izenean” leloa daramaten ekitaldiekin.\nHonako mobilizazioak daude deituta erraustegiaren kontra:\n– Maiatzaren 8an, astelehena, elkarretaratze zaratatsuak Gipuzkoako herrietan.\n– Maiatzaren 10ean, asteazkena, elkarretaratzea Lasarte-oriako Bugati ondoan (hortik abiatzen da errauste plantaren gunera daraman bidea) “herritarroi bizkar ematen diguten politikariek ikus gaitzaten ez dugula erraustegia onartuko”.\n– Maiatzaren 27an, larunbata, Zubietan “Errausketaren Aurkako Eguna”.\nDeialdiarekin batera EAMek honako agiria zabaldu du:\nAstigarragan birziklatze planta bat erre da eta ez da bakarra\n2017-05-02 // Birziklajea, Sabotajea // Iruzkinik ez\nSuhitzaileak Ekotraderen Astigarragako birziklatze plantako garrak amatatzeko lanetan. (Argazkia: Diario de Transporte)\n[Pello Zubiria Kamino] Apirilaren 18an eraikuntzako hondakinak birziklatzen dituen planta bat erre zuten Astigarragan, Ekotrade enpresak salatu zuenez 350.000 euro baino gehiagoko kalteak eraginez. Kontua da 2017ko apiril honetan bertan Astigarragakoaz gain gutxienez beste hiru gehiagori eman dietela su Espainiako Estatuan, aurreko urteetako dinamikari jarraituz, eta inork ez dituela argitzen horien zergatiak eta egileak.\nAstigarragako hondamendiaz Diario de Transportek bai aipatu du egileen eta intentzioen hipotesi bat: “Lehen ikerketen arabera, zantzuek adierazten dute egileek zerikusia eduki dezaketela materialok modu ilegalean tratatzen dituzten taldeekin, Astigarragako planta martxan jarritakoan, beren lan bolumena murriztuko zelako eta agintarien aldetik beraiek presio handiagoa jaso”. Adi jarraitu beharko dira inork argitzen ez dituen istripuok.\nApirilean, Astigarragakoaz gain, beste hiru birziklatze planta kiskali dituzte, itxura guztien arabera nahita: Caudete de las Fuentes (Valentziar Herrialdea), Zaragoza (Aragon) eta Ciudad Realgo Torralba de Calatrava (Gaztela-Mantxa) herrietan. Beraz, argitu gabe dirau Urko Apaolazak ARGIAn 2017ko irailean kronika aberats batean azaldu zuen “Dozenaka erretzen diren birziklapen planten misterioa” eta gainera suntsiketek aurrera segitzen dute.\nSuntsiketen zergatiez zioen Apaolazak gaiaren jarraipen zehatza egin duen El Blog Sostenible ipatuz: “Zer arrazoi ezkutuko daude atzean? Subentzioak jasotzea? Aseguru-etxeei kobratzea? Agian negozioa bilketan eta politikariekin argazkia egitean datzala, eta ez egiazko birziklapenean?”. Are gehiago, El Blog Sostenibleko arduradunek aitortua dute informazio guztia Guardia Zibilaren esku utzia dutela eta ez dutela erantzunik ere jaso.\nBirziklatze planten erretzea fenomeno zabala da munduan, esate baterako Italian 2015ean 30 instalazio baino gehiagori eman zioten su.\n10 / 203«Aurrekoa9101112203040Hurrengoa»


AVIA EIBARREK OHOREZKO B MAILARA IGOTZEA LORTU DU – Eibar Rugby Taldea | Webgune ofiziala\nAVIA EIBARREK OHOREZKO B MAILARA IGOTZEA LORTU DU\nAVIA EIBARREK OHOREZKO B MAILARA IGOTZEA LORTU DU2019-02-102019-02-10http://www.eibarugby.com/wp-content/uploads/2018/03/cropped-eibarko-rugby-taldea-logo-blanco.pngEibar Rugby Taldea | Webgune ofizialahttp://www.eibarugby.com/wp-content/uploads/2019/02/img-20190210-wa0082.jpg200px200px\nAVIA Eibar taldeak Euskal Ligako garaile izateko azken jardunaldia jokatu zuen Gaztediren aurka. Partida Gamarran izan zen 16h-tan.\nAurreko aurkari guztiak garaitzea lortu ondoren, neskak kontaktuan indartsu eta gogorra den aurkaria zeukaten aurrean. Garaipenak Ohorezko B mailara igotzea eta A mailara igotzeko aukera izatea suposatzen zuen.\nPartida berdinduta egon zen, eibartarrek behin baino gehiagotan galdu zuten kontzentrazioa eta ondorioz, Gaztedik entseguak egitea lortu zuen. Tentsioa nabaria zen, baina jokoan sartzea lortu zuten gure neskek eta euren erritmoa markatu zuten jokoan. Markagailuak 21-48 markatzen zuen partidaren amaieran, eibartarren alde.\nEstadistikoki hobetu ezin den denboraldiaren bukaera heldu da, gauza berri askorekin batera.\n“Klasifikatzea bakarrik sinistesina izan da, gure aukeretatik kanpo baitzegoen. Gogor egin dugu lan, jokalari gazte asko dauzkagu, formazio gutxirekin eta lortu duguna sinistezina da, zorte handia daukagu.” dio AVIA Eibar taldeko entrenatzaile den Cristina Guntin-ek.\nAurretik aipatu bezala, datorren urtean Ohorezko B maila sortuko da. Baina horren aurretik, eibartarrek errugbiko gehinezko mailara, Ohorezko A mailara, igotzeko aukeragatik lehiatzeko zortea izango dute denboraldi honetan bertan.\nGure bi babesle handienak eskertu nahi ditugu, AVIA eta GURIDI taberna, gugan jarritako konfiantzagatik eta emakumezkoen taldearen alde apustu egiteagatik!


Matematiken ikuspegi hau lantzen eta ezagutzen hasi naizenetik, joera daukat aurrean daukadan edozein objekturekin matematikaren zein adar ukitu daitekeen pentsatzen aritzeko. Eta harrituta geratu izan naiz askotan. Izan ere ia denarekin egin daiteke matematika!!\nHala ere, badaude material batzuk, izan ditzaketen aplikazio kopuruagatik bereziki interesatzen zaizkidanak. Eta gaur, denetan erabilgarrienak aurkeztera natorkizue: REGLETAK.\n1etik 10erako regletak\nKolore biziko makilatxoak dira, luzera ezberdinetakoak.\n1etik 10erako luzerak daudenez, makila bakoitza zenbaki batekin identifikatuz jokatzen da.\nHorrek esan nahi du regletak erabili ahal izateko, haurrak nolabaiteko abstrakzio gaitasuna euki beharra daukala: 4 neurtzen duen makilatxoa eta 4 bateko izatea baliokideak direla ulertu behar du. Hori ezin du edozein adinetan egin. Beste gauza askorekin bezala, gaitasun hori garatu eta gero erabili ahal izango ditu haurrak regletak.\nHau dela eta, Haur Hezkuntzako geletan ez dira ia regletak erabiltzen, azken urtean ez bada; material konkretuak erabiltzen dira, benetan kontatu daitezkenak, baina Lehen Hezkuntzan ikaragarri lagunduko diote haurrari. Urte askotan gainera, modu egokian aurkezten badizkiogu. Regletekin kontaktua oso maiz izan beharko du, ez lantzean behin bakarrik eta gainera berak erabili beharko ditu bere eskuekin. Ez du balio irakasle edo gurasoak bakarrik erabiltzeak eta bera ikusten egoteak.\nBateren batek esango du….”kontxo! ez dira ba material berriak…aspalditik ezagutzen ditut -eta!” Eta hala da; Cuisenairek zabaldu baitzuen hauen erabilera 1945 urtean. Arlo ezberdinetan erabili izan dira, baina matematikan zentratuz gero, aplikazio sorta eder bat eman diezaiekegu. Adi gero, hor doa zerrenda-eta:\nZatitzaile komunetako haundiena\nFormula koadratikoen demostrazioa\nPitagorasen formularen demostrazioa\nEkuazioen ebazpenaren lehenengo pausuak\nJolas eta buruketa matematikoak\nAzaleren eta bolumenen kalkulua\nIkusi al duzue zerrenda? Ez al da ikaragarri luzea?\nGuk etxean badauzakgu, eta oso maiz erabiltzen ditugu. Sarri jo dugu regleten kutxara buruketa baten egoera ulertzeko edo biderketen kontzeptua indartzeko…Ez dira garestiegiak ere. 20€ inguru ordaindu nituen nik bere momentuan.\nPrezioak aipatzen hasita, honakoa argitu beharra daukat: material manipulatiboak bilatzen hasita asko aurkituko dituzu han eta hemen salmentan; oso garestiak gainera, gehienetan. Niri, baina, oso injustoa iruditzen zait gure umeekin matematikak beste modu baten lantzeko diru mordoa gastatu beharra. Produktu bat erosi aurretik baloratu egiten dut ea etxean egiteko modukoa den eta batez ere nolako erabilera emango diogun. Regleten kasuan eskura eukitzea ezinbestekoa iruditzen zait. Hori bai, erabiltzeko!\nNola egin ez dakizula? Ba adi egon, hurrengo asteetan eragiketaz eragiketa joango gara-eta, nola egin ikas dezagun.


Ondare Kulturala - Museoak eta interes kulturaleko tokiak - Baso margotua. Irudien zerrenda Ibarrolaren arabera - Otzara gisako espazio mugatu eta txirikordatua - Bizkaia.Eus\nOtzara gisako espazio mugatu eta txirikordatua\nGaztainondoak, eta baita haritz, gorosti eta lizarrak ere, badoaz pinuek lapurtutako galdutako tokia pixkanaka-pixkanaka berreskuratzen. Irudi honen indar espresiboa bere forma karratuen sinpletasunean datza; hain zuzen ere, baserrietan gaztainondoen zurarekin txirikordatu ohi ziren otzarak dakartza gogora. Ibarrolak lerro laranja eta moreekin txirikordatu zuen otzara hau, eta basoko bost totemak erabili zituen gidatzat.


03 apirila, 2020 Gazteak, Iritzia 236\nJosune Gil – Ezkerreko eserlekutik\nBart amets arraroa izan nuen, baina ez gauza zentzugabe eta psikodelikoz beterik dauden horietakoa. Atzo, lanetik bueltan –batzuok telelanarena ez dugu usaindu ere egin–, Urretxu eta Zumarraga autoz zeharkatzen nituela, koronabirusa gure egunerokotasunera iritsi baino lehenagotik buruan bueltaka nuen gai bat etorri zitzaidan: zein tristea den herrietako kaleak itxitako lokalez beteta ikustea, bizirik gabe, itzalita.\nAmari kontatu diot ezinegona. «Zer esango didazu niri…», erantzun dit, logikoa den moduan herrian negozio txikia duen autonomoa izanda. Milennialen artean badaude saltokiak zabaltzeko intentzioa dutenik? Ez al gara enpresa handi eta multinazionaletan kontsumitzeko eta lan egiteko ziborgak modu konpultsiboan bihurtzen ari?\nAmetsean gure herrian sex-shop bat zabaltzeaz aparte, kuadrilakoei satisfayer bana oparitzen nien. Satisfayerrekin amestea jada ez zait arraroa egiten, koronabirusaz gain, urteko izurritea bihurtu baitira. Baina sex-shop bat zabaltzea… Ba ondo pentsatuta, agian ez da ideia txarra: gure herrietako kaleak zertxobait piztea lortuko genuke, eta tira… beste gauza batzuk ere bai.\n« Atagoiti, Goierri Garaiko ate txikia


5. Berritxiki by Dabid Albira - issuu\n5. alea 11-02-25\nJaso Ikastola LH 6. B\nGomendioa Iruñean lapurreta\nInauteriak Oskar sariak\nElkarrizketa: Teresa Motos\nMunduko albistea Euskal H albistea Jaso albistea 5. ALEA Erreportajea Elkarrizketa\nNarrazioa Denbora-pasak Horrela 1esan … Lehiaketa Postontzia\nLehengo asteko igande gauean Oscar banaketa gertatu zen. Oskar banaketa, lehengo asteko igandean izan zen, espainiar estatuko inork ez zuen oskarrik irabazi, baina bai egon zen nominatu bat, Javier Bardem. Oskarrak beti Los Angelesen ospatzen dira. Oskar sari banaketa goizeko 4:00etan izan zen, baina hori espainiar estatuko orduan, Los Angelesen gaueko 22:00ak ziren, eta oskar banaketa oso-oso berandu bukatu zen. Bueno bukatu bukatu ez zen egin baizik eta bakarrik banaketa. Ondoren ikusleak eta aurkezleek, ikaragarrizko festa ospatu zuten. Aldizkari baterako argazkiak ere atera zituzten eta jende askori atera zizkioten argazkiak, adibidez, Justin Bieber eta Selena Gomezi.\nOskar sariak ematen dizkiete…. EMAKUME AKTORE HOBERENARI FIKIZIOZKO PELIKULA HOBERENARI\nGIZON AKTORE HOBERENARI JANTZI HOBERENAK DITUEN PELIKULA\nPELIKULA PELIKULA ANIMAZIOZKO HOBERENARI ERREALISTENARI PELIKULA HOBERENARI ZUZENDARI MAKILAJE ETA ASKOZ HOBERENARI HOBERENA GEHIAGO…. DUEN PELIKULARI\nEtxeetan bitxiak eta dirua lapurtzen zituen talde bat atxilotu dute Iru単ean. Sei pertsona atxilotu dituzte Gasteizen, eta beste hiruren bila ari dira.\nEspainiako Poliziak ustez etxeetan bitxiak eta dirua lapurtzen zituen talde antolatu bat atxilotu du gaur Iru単ean. Sei pertsona atxilotu dituzte, eta horietako hiruri Atzerritar Legea ezarri eta bota egin dituzte. Beste hiru pertsonen bila ari dira. Nafarroan eta inguruetan aritzen zirela lapurretan esan du Poliziak, jabea etxean zegoenean. Udaleko agiri bat faltsututa sartzen ziren etxe barrura. Behin barruan zeudela, gaixo dauden haurrentzako dirua eskatzen zuten, eta biktima ohartu gabe lapurtzen zioten. Ondoren, aitzakiaren bat jarriz joaten ziren, Poliziaren arabera. Iaz hasi ziren ikertzen lapurretak, salaketen kopurua nabarmen handitu zela ohartuta. Horrelako lapurretaren bat jasan dutenei 948 29 98 17 telefono zenbakira deitzeko eskatu diete, atzemandako bitxiak norenak diren argitze aldera.\nIru単eko Poliziak sei pertsona atxilotu zituen, beraien ustezko inplikazioagatik hiru indarkeria lapurretetan Iru単ea hirian. Arau-hausteak objektu desberdinak izan zituen: telefono kabina baten bilkina, furgoneta bat eta Jose Maria Iribarren Polikiroldegiko materialak. Denak jarriko dira aurrerago xedapen epai-bideari.\nInplikatuei askotariko karguak leporatu zaizkie, erabiliak delituzko instrumentuak bezala, baita eskularru aldagarri asko erabili dituzte aztarna arrastoak ez uzteko. Poliziak lapurtu zituzten objektuak aurkitu dituzte, gainera, lapurtzeko erabiltzen zuten garraioan aurkitu dituzte.\nPASA DEN ASTEAN HAUR HEZKUNTZAKOAK ARGITXOREN TXOKOAREKIN HASI ZIREN.\nHaur Hezkuntzako Argitxoren txokoa\nPasa den astelehenean haur hezkuntzako umeak Argitxoren txokoa izeneko lehiaketarekin hasi ziren. Lehiaketa hau 3 ,4 eta 5 urtekoentzat egiten da. Lehiaketa hau umeak euskara hitz egitera bultzatzeko erabiltzen da. Euskaraz hitz egiten ez badute saria ez diete ematen, pertsona bat erantzuna eta bere izenarekin bere urteko kaxan bota eta DBH-ko 3. mailako 4 pertsona urte bakoitzetik paper bat ateratzen dute eta saridunaren gelakoei euskaraz hitz egiten duen galdetzen dute eta ezetz esaten badute, beste paper bat ateratzen dute eta sariduna horixe\nizango da. Honi buruz gehiago jakiteko Nerea Zabalori elkarrizketa motz bat egin diogu: Edurne : Kaixo, Nerea. Nerea: Kaixo, Edurne. Edurne: Zer egiten duzue Argitxoren txokoan? Nerea: Ederra martxa! Bueno baâ€Ś egia esan, duela bi aste bakarrik hasi gara eta HH-ko 3 urte 4 eta 5 urteko umeentzat froga berezi batzuk jartzen dizkiegu euskera motibatu eta erabilpenaren inguruan. Edurne: Nondik ateratzen dituzue sariak? Nerea: Ba.. sariak egia esan handik eta hemendik biltzen ditugunak, Nafarroa Oinezean sobera genituen gauzak eta ba ori propagandazko margoak edoâ€Śdirenak Edurne: Azaldu ahal zeniguke zer lortzen duzue lehiaketa onen bidez? Nerea: Zer lortu nahiko genukeen,nahiko genukeena ba..lehiaketari garrantzia eman baino haiek bueno pues argitxo iratxoaren inguruan ba.. beraientzat argitxo iratxoa da euskera suspertzen duen pertsonaia bat eta honen inguruan ba horixe, ba haiek sikiera txoko honetan euskeraz egiteko zaletasuna sortzea, horixe. Edurne: Agur, Nerea, eskerrik asko; agenda oso estutua zenuen eta elkarrizketa hau onartu diguzu. Agur. Nerea: Agur, Edurne.\nMUNDUKO INAUTERIAK: Mundu osoan zehar neguaren bukaera aldera ospatzen diren jaiak dira. Adibidez RIO DE JANEIRON inauteri famatuenak dira munduan, ondoren VENEZIAKOAK eta leku askotan inauteriak ospatzen dira, adibidez Alemanian, Londresen, Cadizen, Canariasen. Inauterien hasiera Septuagesimak mugarritzen du, Inauterietako asteazkena baino hiru igande lehenago, baina hainbat lekutan Eguberri ortodoxoan hasten da, hau da, Eguberri katolikoa eta 12 egunera (Errege eguneko bezpera, Veneziako inauteriak urtarrilaren 6a). Neguko janari erreserbak Aste Santuaren aurreko baraua baino lehen jateko (bereziki haragia eta arrautzak) beharrarekin erlazionatuta dago.\nZubieta eta Iturenen urtarrileko azkeneko igandearen osteko lehen astelehen eta asteartean izaten dira (Astelehenean Zubietatik Iturenera eta asteartean alderantziz). VENEZIAKO INAUTERIAK: Italia osoan ezagunenak. 1268 tik ospatzen dira, gutxienez. Egun horietako ohitura maskara oso landuak jartzea da eta Errenazimenduko jantziak eraman ohi dira. Bere garaian maskarak baino ez ziren jartzen aurpegian eta hori abenduaren 26tik inauterietako asteartera arte egin zitekeen. Alemaniako Inauteriak:\nGaur egun inauteriek otsailaren 2tik inauterietako asteartera artekoak izaten dira.\nInformazio hau internetetik atera dugu, hain zuzen ere: www.wikipedia.org\nEUSKAL HERRIKO INAUTERIAK: Jaso Ikastolan LH 5 B-ko ikasleak Euskal Herriko inauteriei buruzko marrazki batzuk egin dituzte eta gure pasabidean zintzilikatu dituzte.\n31 urte dituzte Bandeja horiek esku eta aho askotatik pasa dira. Hainbeste urterekin, nahiz eta ongi garbitu, gaixotasunak har ditzakegu. Pertsona ahulek gaixotasunak azkarrago hartzen dituzte eta bandeja horiek oso erabiliak daudenez germenak har ditzakete. Askotan, bandejak janariarekin erortzen zaizkigu, asko pisatzen dutelako. Ikastolako bandejak\nErdi gaixotuta zaudenean ez duzu hainbesteko indarra, kasu horretan komenigarriagoa izango litzateke plastikozko bandeja batzuk izatea. Guk, LH 6 B-ko ikasleok, arrazoi horiengatik bandeja berri batzuk nahi ditugu.\nElkarrizketa Alejandrari eta Isabeli (Jantokiko langileak). Ibai: Kaixo, Alejandra eta Isabel. Alejandra: Kaixo. Isabel: Kaixo. I: Zenbat urte dituzte Jaso ikastolako bandejek? Ba, ni gogoratzen naizela ikastola hasi zenetik, hau da, 31 urte. I: Zergatik txikiagoek dituzten plastikozko bandejak gureak baino atseginagoak eta arinagoak dira? A: Plastikozko bandejak arinagoak dira eta 5-6 urteko umeentzat gutxiago pisatzen dute eta hobeto maneiatzen dituzte.\nIritzi pertsonala: Nik uste dut ongi egongo litzatekeela budinezko bandejak aldatzea oso erabiliak daudelako.\nTeresa Motos nire ama da eta Bartzelonako 1992. urteko olinpiadetan irabazle iza\nizan zen belar gaineko hockey espezialitatean. Lorenzo: Kaixo, eskerrik asko guri elkarrizketa hau onartzeagatik. Teresa: Ez horregatik.\nTeresa Motos urrezko dominarekin.\nL: Zenbat urterekin hasi zinen hockey-an jokatzen? Ze ekipotan? T: 10 urteekin hasi nintzen jolasten Real Sociedad taldean. L : Zergatik hainbat kiroletatik, hockeya aukeratu zenuen? T: Kirol asko gustuko nituen, baina hockeya ezagutu nuenean, oso dibertigarria iruditu zitzaidan. 16 urte izan arte saskibaloira ere jolasten nuen, azkenean hockeya aukeratu nuen.\nL: Zenbat urterekin eta zein ekipotan izan zen zure lehenengo titulua? Zein izan zen? T: 17 urteekin Errealarekin nire lehenengo Espainiako txapelketa irabazi nuen. L: Zenbat urterekin konbokatu zintuzten Euskadiko selekziorako lehenengo aldiz eta Espainiarako? T: Espainiako senior selekziorako 17 urteekin konbokatu ninduten eta Euskadikorako ere adin berearekin. L: Ze titulu irabazi zenituen Euskadiko selekzioarekin, eta Espainiakoarekin? T: Euskadiko selekzioarekin Espainiako autonomia txapelketa irabazi nuen eta urrezko domina Bartzelonako olinpiadetan. L: Ze partidu etortzen zaizu beti burura? Zergatik? T: Bartzelonako erdi-finalak Korearen aurka finala jokatzen ari ginelako.\nAlemaniaren aurka gol bat goraipatzen\nL: Zenbat urterekin erretiratu zinen? T: 33 urteekin selekzioa utzi nuen eta 35 urteekin Erreala utzi nuen. L: Anekdotaren bat kontatu ahal zeniguke? T: Indiako txapelketako partidu batean hainbeste jende zegoenez guri itxaroten, poliziak hoteleraino eskoltatu behar izan gintuen. L: Hau izan da dena, eskerrik asko. 5. ALEA\nT: Eskerrik asko zuei. 8\nOsagaiak 8 pertsonentzako:\n- Flanetarako moldeak\n-150 g gurin\n-100 g azukre lustre\n- Pisu bat\n-220 g txokolate\n- Katilu bat\n- Mikrouhin labea - Hozkailua\nNola egin: Lehenengo flanetarako moldeak gurinarekin ondo igurtzi eta gurinarekin igurtzi duzunera irina bota eta gero soberan dagoena kendu. Hori duzula, katilu batean 6arrautzak bota eta ondo irabiatu. Gero gurina mikrouhin labean sartu eta urtu arte utzi. Segituan katilura bota. Hori bota duzunean azukre lustrea ipini. Geroago txokolatea mikrouhinean jarri eta urtzen denean katilura bota eta gero irina bukatzeko. Dena irabiatu. Hobeto egiten da masa guztia moldean bota eta gero hozkailuan sartzen baduzu eta 1 ordu pasata labean 6minutu 180 gradutara jartzen baduzu.\nHau internetetik ateratako argazki bat da.\nHori prest dagoenean utzi hozten eta gero desmoldatu . Eta gomendatzen dizuet zure lagunari, bazkari batera zure etxera ekartzen baduzue, postre hau egin. Informazio hau nire aitarengandik lortu dut.\nIñigo Garmendia KIROLAK\nIñigo G, Iñigo I, Iñigo M, Ibai , Lorenzo, Iker, Jon, Javier, Mike\n7 eta 2\nMikel eta Jokin\nAnder eta Julen\nAmaia Astigarraga eta Amaia Asin\nAinhoa Vidart, Idoia Nadal, Maitane Olza eta Angela Ariztia.\nNafarroko kanpeonatu bat egin zuten.\nPertigako kanpeonatu bat zeukan; ez zen joan.\nPertigako kanpeonatu bat zeukan ez zen joan\nPertigako kanpeonatu bat zeukan,1 geldituzen.\nNoizbait entrenamenduak egiten ditu.\nEz zuten partidurik jokatu.\nEz zuten lasterketarik izan.\nItxaso Moreno, Itsaso Otermin eta Lucia Gesta\nWaka-waka abestia eta los picapiedra abestiak ikasten ari da.\nMusikal Toman eskolan\nEzer berririk ez..\nJoaquin Maya eskolan\nRuben, Sara eta Edurne\nBara単aingo margoketa eskolan\nKarbonzilloak lantzen ari dira.\nLurdes Mahillo eskola\nManga lantzen ari dira momentu hauetan\nLarrain dantza egiten ari dira.\nASTEKO KIROLARIA: Jishnu Montañesek eskubaloia egiten du eta elkarrizketa motz bat egin diogu gehiago jakiteko: Iñigo: Kaixo, Jishnu. Jishnu: Kaixo. I: Zerk bultzatu zintuen eskubaloia egitera? Edo nork animatu zintuen? J: Ni bakarrik, gustukoa nuelako. I: Zenbat urte daramazu eskubaloia praktikatzen? J: Urte bat. I: Non? J: Lagunaken egiten dut. I: Eta ze egunetan? J: Ba bihar eta gaur, hau da; asteazken eta ostegunetan. I: Eta, partiduak egiten dituzu?\nJishnu Montañes – LH 4. A\nJ: Bai, asko. I: Bueno Jishnu, eskerrik asko galdera hauek erantzuteagatik. J:Agur.. ASTEKO ARTISTA: Gure asteko artista Amaia Ayestaran da eta txistua jotzen duenez galdera batzuk egin dizkiogu: Iñigo: Kaixo, Amaia. Amaia: Kaixo. I: Zergatik erabaki zenuen txistua jotzea edo nork animatu zintuen? A:Txistua jotzen ikasi nuen musika gustuko dudalako. I: Zenbat urte daramazu txistua jotzen? Gustuko al duzu? A: Aurten hasi naiz eta bai, oso gustukoa dut. I: Non ikasten duzu?\nAmaia Ayestaran – LH 3. A\nA: Astelehenetan musika gelan eta asteartetan Begoñaren gelan. I: Bueno, agur eta eskerrik asko galdera hauek erantzuteagatik. A: Ez horregatik, agur. 5. ALEA\nIzenburua: El Capitán Calzonzillos y el ataque de los retretes parlantes Izenburu originala: Captain underpants and the attack of the talking toilets . Lehenengo edizioa: Urrian, 2000 urtean. Hamalaugarren edizioa: Maiatzean, 2007 urtean. Idazlea: Dav Pilkey Traduktorea:Ingelesa – Gaztelania: Miguel Azaola Marrazkilaria: Dav Pilkey Argitaletxea: SM 2000 LIBURUA Bilduma: El Barco De Vapor ISBN: 978-84-348-8900-2 Sinopsia: Jorge eta Berto mutil arduratsuak dira… Zerbabait gaiztoa gertatzen baldin bada, beraiek arduradunak dira. Kasu honetan, beraien gelakideek egindako makina berriak ukitzen egon dira eta ez dakigu nola, komunak beraien kontra jarri dira. Mundua konkistatzeko nahiarekin. Iritzi pertsonala: Abenturazko liburuak gustatzen al zaizkizue? Ba hona hemen abentura asko dituen liburu bat: El Capitan Calconcillos y el ataque de los retretes parlantes. Niri asko gustatu zait oso dibertigarria delako eta akzio gehiago duelako. A eta oso interesgarria da. Pelikula\nIzenburua: Indiana Jones y el Reino de la Calabera de Cristal Izenburu originala:Indiana Jones and Kingdom of the Crystal Skull Iraupena: 124 min. Zuzendaritza: Steven Spielberg Inteterpretatzaileak: Harrison Ford (Indiana Jones), Cate Blanchett (Irina Spalko), Karen Allen (Marion Ravenwood), Ray Winstone (Mac), John Hurt (profesor Oxley), Jim Broadbent (Dean Charles Stanforth), LaBeouf (Mutt Williams). Gidoia: David Koepp; basado en un argumento de George Lucas y Jeff Nathanson. Produkzioa: Frank Marshall. Musica: John Williams. Irudiak: Janusz Kaminski. Montajea: Michael Kahn. Pelikula mota: Abentura eta akzioa. Sipnosia: Oraingo honetan Indiana Jonesen abenturak Estatu Batuetako hego-mendebaldean dauden basamortuetan hasten dira. Indiana Jonesek bere bidean adiskide berriak egiten ditu, bidaia osoan laguntze dizkiotenak. Indiana Jonesek bere laguntzaile berriekin misterio berriak ikertzen ditu,pelikula honetan ikuste dugu Indiana Jonesek zerbaiti beldurra diola.Egin dituzten eszena batzuen atzean lan asko dagoela ikusten Iritzi pertsonala: pelikula hau ikusi dudanetatik pelikula guztietatik abentura gehien izan dueña da.\nBazen behin, goiz lasai batean, Washingtongo etxe batean Silver izeneko detektibea. Goizeko 8:00etan deitu zuten eta erantzun zuen: - Bai, nor da?.- esan zuen logurak jota. - Ni naiz, Suliman. - A, kaixo, Suliman, zer nahi duzu?.- esan zuen Silverrek. - Deitzen dizut 9:00etan portuan egon behar duzulako. Atlantikora goaz, bidaia bat prestatu dut. Detektibeen astea da, ez zara gogoratzen? Beno agur eta ez ahaztu. - Bale, agur. Segituan dutxara joan zen eta abesten hasi zen. Konturatu zen goizeko 8:15 zirela eta dutxatik atera zen. Geroxeago jantzi zen eta gosaltzera joan zen. Autoa hartu, eta poliki-poliki portura joan zen. Iritsi zenean kruzeroan sartu zen eta Harry Potter izeneko gizon baten kontra txokatu zen eta gero eskaileretan Steven Peterson zegoen, eta Silverri esan zion: - Zu Silver al zara? - Bai, Silver naiz eta zu? - Ni Steven Peterson naiz, kruzeroaren kapitaina- esan zuen Peterson jaunak. - Tori, hemen daukazu logelaren ticketa. Eta logelara iritsi zenean ohean etzan eta deskantsatu zuen, noski oso garaiz jaiki zen eta. Gero bazkaltzera joan zen eta bere aitak deitu zuen. Silverrek mugikorra hartu eta esan zuen: - Bai, nor da? - Aita naiz, deitu dizut esateko zure anaia datorrela. - Bale, bueno, agur. Bat-batean oihu bat entzun zen, nor zen ikustera joan zen, baina hilda zegoenâ€Ś bere anaia zen. - Ez, ez, ez da posible.- Silver oso disgustatuta zegoen eta Sulimanek esan zuen: -Lasai, Silver, kruzeroa mugimenduan dago ez du itsasontzitik ihes egingo. Ideia bat daukat, goazen erregistratzera logela guztiak. Hamabost minutu pasa ondoren, 238. logelan zeuden. Atea ireki zuten eta logela barruan ez zegoen inor. Sofaren atzetik begiratu zuten eta Harry Potter zegoen, eskuan odolez betetako labana zeramala eta beste eskuan diru-zorroa zeukala. Esposak hartu, bi eskuak lotu, poliziari deitu eta atxilotu zuten. Silver lasaiago zegoen eta dena ahaztu zuen. Bidaian zentratu zen.\nTXISTEAK: Mutiko batek esan dio bere amari: − − − −\nAma, aitak ez dauka ia ilerik. Zergatik? Ba, oso inteligentea delako, eta asko pentsatzen duelako. Eta orduan zuk zergatik duzu hainbeste ile? Beno isildu, eta bukatu zopa.\nGizon bat autobusera igotzen da eta txoferrari galdetu dio: − − −\nZenbat balio du? Euro bat. Ba, jaitsi guztiok autobusa erosten dudala.\nGURUTZEGRAMA: Behera: 1. Itsasoan bizi den animalia da eta zortzi erro ditu. 2. Itsasoko animalia arriskutsuena da eta agin zorrotzak ditu. 3. Oso txikia den animalia da eta gazta gustuko du. 4. Zuhaitzetan saltoka ibiltzen da eta bananak gustuko ditu. 5. Afrikan bizi den animalia da eta oso lepo luzea dauka. 7. Basamortuan bizi da eta bere konkorretan ura darama. 10. Pertsona batzuen arabera animalia honek zazpi bizitza ditu.\nZeharka: 6. Kobazuloetan buruz bera lo egiten duen animalia da. 8. Zortzi hanka dituen intsektua da. 9. Eztia sortzen duen intsektua da. 11. Bere etxea gainean eramaten duen eta oso motela den animalia da. 12. Berde kolorekoa da eta urmaeletan arrokaz arroka salto egiten du. 13. Itsasoan bizi den animalia ugaztuna da.\nEgun on! Zure euskara maila hobetu nahi baduzu irakurri esaldi hauek. Espero dut asko ikastea.\n-Ni zu baino hobeagoa naiz. -Ni zu baina hobea naiz\n-Orain Lorenzo abesti bat abestuko digu. -Orain Lorenzok abesti bat abestuko digu\nNi zu baino hobeagoa naiz\nNi zu baino hobea naiz\nBeno, azkenik gure lehenengo hiru saridunak. Lehengo asteko galderen erantzunak hauek dira.\n1. zikloa: Itsas lamia edo sirenatxoa. 2. zikloa: Hiru. 3. zikloa: Hozkailua. Orain, aste honetako galderak.\n1. zikloa: Hamaika lagun alde batera, hamaika lagun bestera, burua edo oinak erabiliz borobila kontrolatzera. Zer da? 2. zikloa: Izatez osoa, izenez erdia; lan nekosoan ondoan du izerdia. Zer da? 3. zikloa: Basoan eta soroetan aurki daiteke, baita Errioxan ere, baina Araban edo Euskal Herrian ezta bat ere. Zer da?\n3. Zikloko irabazlea\nIRAIA LH 2.B\nLEIRE LAZARO LH 2.B\nGOGORATU GURE BLOGAREN HELBIDEA!! www.jasolh5b.blogspot.com\nIruñeko Jaso Ikastolakoo LH 6. B-ko ikasleek egindako astekaria.


Tratamendu barizeak tresnak - Varicobooster\nTratamendu barizeak tresnak\nHedatuago varicose gaixotasun asko sortu ditu espekulazioa gai honetan. Agintzen dugu, eta azkar eta minik gabeko deusezten barizeak behin eta guztientzat. Artikulu honetan: metodo modernoak tratamendu barizeak, moda eta egitateak, proba bat egiteko joera gaixotasuna.\nAurrean barizeak, ulertu behar da arriskurik handiena bere konplikazioak. Haiek eramango luzea azaleko zainak hori galdu dute, beren jatorrizko funtzioa, eta ez dira mehatxu bat bizitza.\nLuzatu zainak ez itzuli normal eta desagertu egingo laguntzaz pilulak, ukenduak, belarrak, eta, are gehiago, konspirazioak eta beste ez-ohiko tratamendu metodoak.\nProfil barizeak sendatzea posible da bakarrik ezabatzea barizeak eta venous shunts. Batzuk terapia alternatiboak eman dezake bakarrik prebenitzeko gaixotasuna, erliebea mina, motela aurrerapena barizeak.\nOngi etorri web eskainitako fenomenoa lo eta bizi-kalitatea. Espero dut informazio lagungarria izan da.\nMedikuntza modernoaren eta hodietako kirurgia-data, dira bakarrik panazea eta etorri eraginkorra eta tratamendu kirurgiko kosmetika. Baina guztiak buruz azpian ordena.\nBatera sarrerarekin barne sendagaiak kentzeko dezakezu barizeak betiko\nIzan ere. Modernoa farmazia-merkatuan aukera zabala eskaintzen drogak. Guztiek dute antzeko substantzia (landare flavonoids), eta baxua eraginkortasuna eta albo-ondorioak. Toniko-zainak ez duzu gorde barizeak, baina pisua na, hantura eta gau cramps dira, nahiko posible.\nKremak eta gelak izango barizeak sendatzea\nIzan ere. Saltzaileen eta ekoizleen benetan altua eraginkortasuna, ulertu behar da, gelak eta kremak ez kentzeko barizeak. Beren massaging sustatzen venous huste, gisa jarduten leuna masaje bat eta efektu lasaigarria du azalean, hasierako etapa gaixotasuna.\nNoiz barizeak exekutatzen, batzuk kremak eta pomadak sor ditzake dermatitis eta erreakzio alergikoak, zein exacerbates arazoa. Thrombophlebitis agindutako erabilera heparin esan nahi du, mehe odol eta laguntza kendu hantura.\nEsker aktiboa da oso ezaguna gelak eta kremak batera leeches. Medikuek arabera, shaman, produktu horiek ez dute erlaziorik ez leeches ezta drogak. Diru galtze bat da, eta denbora, lekua da auto-kaleko hipnosia.\nLeeches barizeak sendatzea\nIzan ere. Listua leeches aberatsa hirudin duten odol thins. Izan ere, hau da arrazoi nagusia ezjakinak jotzea leeches barizeak, nahasgarria da thrombophlebitis.\nOdol thinners ez du eraginik izango barizeak, hau da, eragindako gehikuntza venous lumen eta balbula gutxiegitasuna. Buruz arriskua planteatzen tratamendua, hala nola, isila.\nEmaitza tratamendu izan daiteke azala pigmentation gunean ziztadak, luzea hemorragia zauriak. Hau da onena. Txarrena — garatzeko dermatitis, limfostazom, PHLEBOTHROMBOSIS, eta, nahiz eta gangrene, gorputz-adarra.\nKonposizioa listua leeches asko alergenoak ahal kronikoak dituzten venous stasis sor ditzake hanturazko eta alergia erreakzio hori suntsitu azala eta larriagotzen barizeak.\nPhlebology aitortu, hala nola, tratamendu zaie quackery, arriskutsua gaixoaren osasuna. Leech terapia da, batez ere, contraindicated ultzerak.\nKonpresio galtzerdiak arrazoiak kentzeko barizeak eta gaixotasun bera\nIzan ere. Erabilera elastikoa mediku konpresio erakutsi hastapenak gaixotasuna muturreko neurriak. Konpresio, luzea barizeak, sustatzen du, birbanaketa odol-fluxua kanpoko kaltetutako zainak sakona, kanporatzea geldialdia odol-zainak.\nBitartean konpresio elastikoak ez du desagerrarazi gaixotasunaren kausa, eta soilik egoera bat simulatzen denean zainak dira "zigilatu" edo kenduko. Behar bezala tamaina eta gomendatzen jantzita bakarrik Phlebology.\nGaur egun, tratamendu metodoak barizeak izan sinplifikatu eta ia guztiak dira anbulatorioan oinarri bat egin, eta behar izanez gero, ospitaleratzea, bakarrik bat edo bi egunetan. Nagusia tratamendu mota: sclerotherapy, laser koagulazio, irrati-maiztasun bidezko ablazioa, kirurgia.\nEsperientziadun profesionalek askotan erabili hainbat metodo da aldi berean. Kontuan hartu ohikoena, bere pros eta cons.\nHau ez-kirurgiko metodo kendu gaixoen zainak. Ontzi sartu sklerozant, berezia likido prestaketa duten itsasgarriak ildo, eta horrek, azkenean, desagertu egiten da. Odol goraipatu fluxua kaltetutako area eta birbanatua bidez osasuntsu zainak.\nSclerotherapy aplikatu zen hasieran, azken mendean, orain prozedura bihurtu gutxiago arriskutsuak eta traumatikoa. Sklerozant sartu da gaixoaren ildo erabiliz mehe orratzak edo microcatheters. Saio bat hartu ahal izango du, gehienez 4 injekzioak, eta kopurua saioak arabera zehaztuko da larritasuna gaixotasuna.\nOndoren, injekzio sartu gaixoaren janzten konpresio galtzerdiak, gomendagarria da oinez (5 ordu) saihesteko sakona ildo tronbosia. Elastikoa konpresio izango dute higadura zehar tratamendua ikastaroa, eta amaieran (4 aste).\nSclerotherapy hobetzen odol-fluxua, luzea itsasontzi desagertu dira, hantura, mina, oskorri eta nekea. Orban hori gertatzen gainean kendu zainak azkenean gainditu.\nSclerotherapy barne hartzen ditu:\nECHO-sclerotherapy (injektatu sklerozant eskubidea helburu, esker ultrasoinu ikusteko venous lumen),\nApar-forma sclerotherapy. Sklerozant bat bihurtzen da, aparra, sartu ontzi bat aukera ematen duen "zigilua" ongi, nahiz eta handi zainak.\nSclerotherapy bermatzen epe luzeko mediku eta kosmetika emaitza, eta, kasu batzuetan, bizitza osoan. Soilik% 25 gaixoen barizeak exekutatzen ezin zenbatu osoa berreskuratzeko. Gaixotasunaren adierazpen nabarmen murriztu da.\nBanakako intolerantzia sklerozant.\nHartu antiinflamatorio eta hormonal drogak.\nMartxan zelulitisa kaltetutako zainak.\nHanturazko eta purulent azalaren gaixotasunak oinak.\nOspitalez kanpoko tratamendua mantentzeko aukera ematen du bere bizitza modu.\nEfektu estetikoa da berehala nabaritzen, orbain geratzen dira.\nGutxieneko mina tratamendua zehar.\nPosible da kentzeko hainbat zainak.\nEz dago bermea etengabeko emaitza. Hori lortzeko, behar duzu, hasteko tratamendua ezabatzea arrazoiak barizeak.\n- Jantzita konpresio hosiery, posible da erretiratuko denbora gutxian higiene prozedurak.\nLaser tratamendua — "bulego kirurgia"\nPhotocoagulation — laser tratamendua barizeak itxi bere lumen. Azken garapen alemaniako espezialistak izeneko endovenous (intravascular) edo endovasal koagulazio (EVLT edo EVLT). Gaur egun erabiltzen aplikatuko klinika liderra Errusian eta atzerrian.\nBatera EVLT bat dago, "soldadura" (ablazioa) kaltetutako zainak bidez energia handiko laser gabe ebakidura. Termikoa laser tratamendua barruan ildo injektatu berezi bat zuntz bidez zulatu, ez da spasm ildo, lumen itxita dago barruan. Vienako kendu odolean, eta, ondoren, ordezkatu ehun konektiboaren.\nMaila eragin EVLK gaixoen zainak baino handiagoa sclerotherapy eta lortzen efektu baliokidea klasikoa ildo kentzea.\nIntravascular koagulazio gisa aitortzen da ken traumatikoa eta azkar modu moderno ezabatuz barizeak.\nGutxieneko denbora igaro eragiketa (gutxi gorabehera 40 minutu) eta berreskuratzeko (4 ordu), tokiko anestesia — faktore horiek guztiak ekarri tratamendua "bulego kirurgia". Gaixoaren prozedura ondoren, utzi ahal izango klinika beren kabuz eta itzultzeko lantokian.\nIntravascular laser ablazioa bat da, merezi alternatiba kirurgiko esku-hartze:\nBikaina estetikoa eragin — kirurgia zehar ez daude ebakidura.\nThe laburtasunari EVLT prozedura hartzen ordubete baino gutxiago.\nAzkar berreskuratzeko duten aukera ematen dizu, ez uzten lan.\nKoagulazio-laser bidez kontrolatzen da zantzu ultrasoinu, zein kalitatea hobetzen arreta, ebakuntza konplikazioak gutxitzen.\nEza hematomas eta ubeldurak.\nEragiketa kostua oso altua da\nHandiak diametroa zainak ez beharra ekiditen ebakidura.\nVienako handiak diametroa ahal gain erori geroago eta itzuli izan da.\nVNUS. Irrati-maiztasun bidezko ablazioa\nBerriena metodo garatutako nazioarteko komunitate zientifikoak ordena aurkituko gehienak erremedio ezin hobea da barizeak hankak. Ipar Amerikan eta Europan, metodoa praktikatzen da 10 urte baino gehiago, Errusia jarri du praktikan handi klinika gutxi.\nVNUS — endovasal metodo tratatzeko erabiltzen kaltetutako barizeak handi zainak enborra. Batean zulatu injektatu irrati-frekuentzia catheter, "medicandi" Vienako arabera mikrouhin erakusketa. Catheter sentsore ditu neurri erabilgarritasuna eta eraginkortasuna termiko bat eragin ildo horma.\nOspitalez kanpoko baldintzak.\nBerreskuratzeko azkar gaixoaren (30 minutu kirurgia ondoren). Aste batean baliatu ahal izango duzu.\nEza mina eta bruising kasu gehienetan.\nGerta daiteke erretzen dira azkar.\nKontzentrazioa jaitsi egunean kirurgia (ezin duzu auto bat gidatzeko eta ihardun bestelako jarduerak eskatzen duten kontzentrazioa).\nEstatu Batuetan, irrati-maiztasun bidezko ablazioa erabiltzen da, askoz gutxiagotan baino laser photocoagulation. Hau da, kostu handia dela eta, ia berdinak emaitzak. Koagulazio ematen ehuneko handiagoa osoa desagerpena zainak sarrera esker belaunaldi berri bat laserrak, handiena eraginkortasun handiagoa eta eza hematomas.\nAgerpena thrombophlebitis, ekzema, trofiko ultzerak sclerotherapy eta beste prozedura bezoperatsionnye egin geroago. Kasu honetan, medikuek ziren litekeena jotzea kirurgiko methods, konbinatuz sclerotherapy.\nAsko klinika eskaintzen goi-teknologiako microsurgical metodoak kentzea gaixoa zainak hori ken traumatikoa (baimendu bat ebaki txiki kendu osoa gaixotutako ildo), ez utzi zauri eta orbain, epe laburreko (ondoren 40 minutu gaixoaren etxera joan).\nIritziz phlebology, beldur izan kendu barizeak ez da aldatuko. Odol-engorged zainak dira mehatxu larria osasuna eta bizitza. Ondoren, beren ezabatzea, zirkulazioa normal, osasuntsu zainak kendu erredundantea karga.\nLaburbilduz, artikulu buruz metodo modernoak tratamendu barizeak eskaini nahi du Proba. Erantzunak galderak ez du hartu 5 minutu baino gehiago zure denbora, baina ahal izango duzu identifikatzeko sintomak barizeak hankak eta neurri zure arriskua.


Medikamentuak sarean | elinberri\n2016. maiatzak 30 Botikagintza - Pello Iturria Sarasibar\nMeningitis meningokozikoa gaitz infekziosoa da. Gutxitan gertatzen da, baina oso larria izan daiteke. Gaitz horren aurka badira txerto desberdinak, horien artean, B meningokokoaren aurkako txertoa (izen komertziala bexsero da).\nEspainiako Medikamentuen eta Produktu Sanitarioen Agentziak, joan den urrian, txerto horren preskripzio eta dispentsazio baldintzak aldatu zituen, hau da, ospitaleko medikamentua zena farmazietan dispentsatzea baimendu zuen. Bexsero farmazietan eskuratzeko errezeta medikoa beharrezkoa da, Osasun Agintariek oraingoz Txertaketa Egutegi Ofizialean ez dute sartu, eta Osasun Sistema Nazionalak ez du finantzatzen, beraz, kasu bereziak salbu, farmazietan dispentsatzen da, txertoa ordaindu behar da eta errezeta medikoa beharrezkoa da.\nKontua da, farmazialariok B meningokokoaren aurkako txertoen eskariak farmazian, aurreikusitakoak baino handiagoak izan ditugula, eta ezin izan diegu eskari guztiei erantzun. Gurasoen itxarote zerrenda moduko bat badugu farmazietan.\nGuraso batzuk Frantziara joaten dira txertoaren bila (egun, Frantziako farmazietan ere arazoak dituzte txertoa erdiesteko). Guraso horiek jakin behar dute aurkako ondorioak saihesteko eta immunogenizitateari eusteko txertoa 2 eta 8 gradu bitartean gorde behar dela, hau da, txertoa ongi gordetzeko hotz-kateari eutsi behar zaiola.\nTxertoaren gabezia dela eta, gurasoren bat Interneten bidez erostea saiatu da nonbait. Guraso horri ohartarazi behar zaio Interneten bidez eskuratze hori legez kontrakoa izateaz gainera osasunerako oso arriskatsua izan daitekeela.\nInterneten, errezeta behar ez duten medikamentuak bakarrik eskuratu ahal izaten dira (B meningokokoaren aurkako txertoa eskuratzeko errezeta beharrezkoa da), eta betiere Interneten saltzeko baimena duen farmazia baten bidez. Farmazia hori Espainiako Medikamentuaren Agentziak baimentzen du, eta baimena egiaztatzen duen nazioarteko zigilua ere badu.\nAzken hilabete hauetan Interneteko zenbait plataforma nabarmendu dira gizabanakoen arteko medikamentuen eskaintzak eta salerosketak egiteagatik. Farmazialarien Kontseilu Nagusiak esan du praktika horiek legez kontrakoak direla, agintariek ofizioz jazarri behar dituztela, eta osasun publikorako oso arriskutsuak direla (medikamentuen falsutzea, medikamentuen segurtasunik eza, kontrol sanitariorik eza, etab. gerta litezke eta).\nOsasunaren Mundu Erakundeak dioenez Interneten bidez saltzen diren medikamentu guztien %50a faltsuak dira. Espainiako Kode Penalaren arabera medikamentuak faltsifikatzea delitua da, eta praktika horiengatik 5-10 urteko kartzela zigorra ezarri ahal da.\nBestetik, aduanetan konfiskatzen diren produktu guztien %15-20 medikamentu faltsuak dira. Faltsifikatzen diren medikamenturik ohikoenak sexu-indartzaileak, psikoestimulatzaileak eta gihar masaren indartzaileak dira, baina egun ere analgesikoak, antibiotikoak, argaltzeko medikamentuak, urdailaren babesleak etab. faltsifikatzen dira.\nBeraz, kontuan hartu behar dugu legezko kanaletik kanpo erositako medikamentuak faltsuak izateko arriskua handia dela, eta gure osasunerako oso kaltegarriak izan daitezkeela.


Durasi buruz hitz egin beharra\nLaugarren eguna Zinemaldian, erritmora ohitzen ari gara pixkanaka, baina nekea ere nabaritzen da dagoeneko. Oraindik ez dut asmatu zeren arabera egiten duen jendeak batzuetan txalo filma hasi aurretik jartzen duten kareta ofizialaren erritmora eta beste batzuetan ez.\nLiteraturarekin eta idazleekin lotutako film nahikotxo ari gara ikusten Sail Ofizialean. Horietako bat da Claire Simon-en Vous ne désirez que moi / I want to talk about Duras (Durasi buruz hitz egin nahiko nuke). Dokumentaletik gertu dago filma, eta arrisku formal ugari hartzen ditu.. Iturri nagusia Yann Andréa idazlearen Je voudrais parler de Duras liburua da, 1982an Andréak Michèle Manceaux kazetariarekin izandako elkarrizketak biltzen duena. 2016 arte argitaragabeko elkarrizketa, transkribatu ostean zintak galdu ziren. Zinta horien birsortzea da Simonen filma, hein batean.\n1980tik 1996an hil zen arte Marguerite Duras idazle frantsesak izan zuen azken bikotekidea izan zen Yann Andréa, eta harreman horren nondik norakoak aletzen ditu elkarrizketa horietan, Durasekiko lilura, haien arteko harremanaren biolentzia eta pasioa. Hitz egiteko beharrak bultzatuta ari da hizketan Andréa, eta filmak entzulearen lekuan jartzen du ikuslea, narrazioaren xehetasunak aztertu eta ulertzen saiatzeko posizioan, eta hori kostatzen denean besterik gabe entzutera kondenatuz.\nInteresgarria da Simonek testua irakurtzean pentsatu zuena: “Zinemarako ez da testu batere egokia; egin dezagun!”. Eta ez da ideia erraza. Bi zati nagusi ditu, Andréa eta Manceauxen arteko bi elkarrizketa, interludio moduko batek banatuta. Aipatzekoa da elkarrizketak sekuentzia bakar batean grabatuta daudela, berehalakotasuna emanez eszenari. Berehalakotasun hori, ordea, ezin estatikoagoa da, itogarria ia, eta filmak sortzen duen giroa tentsio handikoa bilakatzen da ustekabean.\nElkarrizketaren irudiekin tartekatzen doaz Andréa kontatzen ari denaz Manceauxek irudikatzen duena. Birsortutako eszenak dira batzuetan, eta Duras erakusten duten artxiboko irudiak besteetan. Judith Fraggiren akuarelak ere agertzen dira tarteka, urdinez hondo zuriaren gainean, sexu-eszenak irudikatzeko.\nEmaitza gazi-gozoa da. Argi dago ez delaerronka zinematografiko makala, eta urte luzez itzalean egon den historia, aldi berean Frantziako idazle eta zinemagile ezagunenetako baten bizitzaren azken zatiaren parte garrantzitsua dena, argitara ateratzeko saiakera duina da. Hortik harago, ahots ia bakarraren monotonia, filmaren ezaugarri ezinbestekoa dena, muga handia da, batzuetan gainditzea lortzen ez duena.\nAmatasun atmosfera itogarriak2021-09-22