Administrazio zuzenbidea\t>> Legeria\t>> Toki-araubidea\n4/2012 Errege Lege Dekretua, otsailaren 24koa, toki-administrazioko entitateen hornitzaileei ordaintzeko finantzaketa-mekanismo bat ezartzeko informazio-betebeharrak eta beharrezko prozedurak ezartzen dituena\nArgitalpena: EAO, 2012/2/25, 48. zk.\nKrisi ekonomiko larriaren eraginez, jarduera ekonomikoak nabarmen egin du behera, eta, horrekin lotuta, diru-sarrerak nabarmen jaitsi dira tokiko erakundeetan. Hori dela eta, tokiko erakundeek hornitzaileekin hartu dituzten obligazioetan, atzerapenak pilatzen ari dira, eta, ondorioz, enpresek likidezia arazoak dituzte.\nBestetik, kredituak eskuratzeko murrizketa handiak daude oraindik ere, eta horri goian aipatutako atzerapenak gehituz gero, enpresek oso zail dute finantzatzeko eta lehiakorrak izateko.\nEgoera hori zuzentzeko, zenbait neurri hartu ziren bi dekretu hauetan: 5/2009 Errege Lege Dekretuan, apirilaren 24koan –tokiko erakundeei enpresekin eta autonomoekin ordaindu gabe dituzten zorrak saneatzen laguntzeko ezohiko eta premiazko neurriei buruzkoa– eta 8/2011 Errege Lege Dekretuan, uztailaren 1ekoan –hipoteka-zordunei laguntzeko neurriei buruzkoa, gastu publikoa kontrolatzeari eta tokiko erakundeek enpresekin eta autonomoekin hartutako zorrak kitatzeari buruzkoa, enpresa-jarduera sustatzeari eta birgaitzea bultzatzeari eta sinplifikazio administratiboari buruzkoa–.\nHorretarako, tokiko erakundeen zorrak saneatzeko, lehenengo eta behin, zorpetze eragiketa berezi bat prestatu zen, baita Kreditu Ofizialeko Institutuaren abalen linea bat ere, eta, geroago, kreditu-linea bat tokiko erakundeek enpresekin eta autonomoekin hartutako zorrak kitatzeko.\nNeurri horiek ez dute eraginkortasun handirik izan eta likidezia-faltaren arazoa gero eta larriagoa da. Horrela, bada, premiazko eta ezohiko neurriak hartu beharra dago.\nHorretarako, beharrezkotzat jotzen da, Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordearen erabakiz, tokiko erakundeen hornitzaileekiko zorrak kitatzeko eta ordaintzeko eta finantziaziorako mekanismo arin bat martxan jartzea. Modu horretan, honako hau lortuko da: enpresei likidezia ematea eta tokiko erakundeei laguntza finantzarioa ematea, zorren epe luzerako ordainketari aurre eginez, eta behar diren zergaeta finantza-baldintzak ezarriz.\nHorrela, aipatutako mekanismo horri heldu ahal izango diote tokiko erakundeekin edo erakunde horien menpeko organismo eta entitateekin ordaindu gabeko obligazioak dauzkaten hornitzaileek. Gainera, ordaindu gabeko obligazio horiek hainbat baldintza bete beharko dituzte: mugaeguneratuak, likidoak eta eskagarriak izatea; 2012ko urtarrilaren 1a baino lehenagokoak izatea eta Sektore Publikoko Kontratuen Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 14ko 3/2011 Legegintzako Errege Dekretuaren aplikazio-esparruaren barruan sartzen diren kontratuak izatea.\nMekanismoak ondo funtzionatzeko beharrezkoa denez informazio finantzario fidagarria izatea, tokiko erakundeentzat zenbait informazio-betebehar ezarri dira, bai eta horiek betetzeko prozedura ere. Hasteko, Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioari informazioa bidali beharko diote, informazio ziurtatua, hornitzaileekiko zorra norainokoa den zehaztu ahal izateko. Ordurik aurrera, tokiko erakundeek edo zorrak ordaindu ahal izango dituzte edo, bestela, finantza-eragiketa batera jo ahal izango dute.\nFinantziazio-mekanismo horrek epe luzerako zorpetze-eragiketa bat dakar berekin, eta, era berean, tokiko erakundeek doikuntza-plan bat onartu beharko dute. Plan horrek oinarriko irizpide batzuei erantzun behar die, eragiketa horren iraunkortasun finantzarioa bermatzeko. Doikuntza-plan horri oniritzia eman beharko dio Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioak zorpetze eragiketa hitzartu ahal izateko.\nFinantziazio-mekanismoaren baldintzak Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordearen erabaki bidez zehaztuko dira, berehala onartuko baita.\nHorrela, errege lege-dekretu honen lehenengo bi artikuluetan, mekanismoaren xedea eta aplikazio-esparrua arautzen dira, eta finantza-mekanismo honi hel diezaioketen ordaindu gabeko obligazioak zehazten dira.\nHirugarren artikulutik seigarren artikulura bitartean, tokiko erakundeek dagozkion ziurtagirien bidez informazioa emateko dituzten betebeharrak ezartzen dira. Halaber, artikulu horietan ezarritakoaren arabera, hornitzaileek eman den informazioa kontsultatzeko ahalmena izango dute, eta, hornitzaileek hala eskatzen badute, kobratzeko eskubideak baliarazteko asmoz, tokiko erakundeek banakako ziurtagiriak egin beharko dizkiete. Arlo horiek arautzen bukatzeko, goian adierazitako dokumentazioa emateko betebeharrak ez betetzeak dakartzan ondorioak jasotzen dira.\nBestetik, 7. artikuluan, epe luzerako zorpetze eragiketa hitzartu nahi duten eta, azken batean, errege lege-dekretu honek arautzen duen finantziazio-mekanismoari heldu nahi dioten tokiko erakundeek nahitaez onartu behar duten doikuntza-planaren edukia ezartzen da. Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioak plan horren gaineko iritzia eman beharko du, eta, gainera, zorpetze eragiketa amortizatzeko epearen barruan sartzen diren ekitaldietan, saihestezineko erreferentzia izango da tokiko erakundeen aurrekontu orokorrak egitean.\nGero, 8. artikulutik 10.enera bitartean, finantziazio-mekanismoaren ildo nagusiak eta oinarriak garatzen dira. Ildo eta oinarri horiek berehala zehaztuko dira Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordearen erabaki bidez. Era berean, ordaindu gabe dauden obligazioak ordaintzeak dakartzan ondorioak –zorra kitatzea– arautzen dira.\nAzken bi artikuluetan, 11.enean eta 12.enean, tokiko erakundeek Estatuko zergetan partaidetza izateko bermea jasotzen da, bai eta behar den gaikuntza ere, beharrezkoa denean, parte-hartze hori betearaz dadin, dagokion baliabide finantzarioaren transferentzietan aplikatzekoak diren atxikipenen bidez zorrak konpentsatuz.\nErrege lege-dekretu honetan aipatzen den finantziazio-mekanismoa, xedapen gehigarri bakarraren bidez, Aurrekontu Egonkortasunari buruzko Lege Orokorraren testu bateginaren –abenduaren 28ko 2/2007 Legegintzako Errege Dekretuaren bitartez onartu zen– aplikazio-esparrutik kanpora geratzen da.\nAzken xedapenetan, arau hau indarrean sar dadila ezartzeaz gain, Ogasun eta Herri Administrazioko ministroari ahalmena ematen zaio 4. artikuluan aipatutako banakako ziurtagirien eskabide-eredua onartzeko eta doikuntza planen ereduak onartzeko.\nHorrela, bada, Espainiako Konstituzioaren 86. artikuluko baimenaz baliatuta, Ogasun eta Herri Administrazioko ministroak eta Ekonomia eta Lehiakortasuneko ministroak proposatuta eta Ministro Kontseiluak 2012ko otsailaren 24an eztabaidatu ondoren, honako hau XEDATZEN DUT:\nErrege lege-dekretu honen xedea da behar diren baldintzak jartzea tokiko erakundeek obrak, hornidurak edo zerbitzuak kontratatzearen ondorioz hornitzaileekin ordaindu gabe dituzten obligazioak kitatu ahal izateko.\nOndorio horietarako, Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordeak, lehenbailehen, errege lege-dekretu honetan ezarritako betekizun eta ondorioekin bat etorriz, dagozkion erabakiak hartuko ditu helburu horiek lortzeko behar diren mekanismo finantzarioak martxan jartzeko.\n1. Kontratistei ordaindu gabeko obligazioek, aurreko artikuluan aipatutakoek, honako baldintza hauek guztiak bete beharko dituzte:\na) Mugaeguneratuak, likidoak eta eskagarriak izatea.\nb) Dagokion faktura, zuzentzeko faktura –hala balegokio–, edo horren pareko den ordainketa-eskaera 2012ko urtarrilaren 1a baino lehen jasotakoa izatea tokiko erakundearen erregistro administratiboan.\nc) Sektore Publikoko Kontratuen Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 14ko 3/2011 Legegintzako Errege Dekretuaren aplikazio-esparruaren barruan sartzen diren obra-kontratuak, zerbitzu-kontratuak edo hornidura-kontratuak izatea.\n2. Kanpoan geratzen dira tokiko erakundeek honako hauekin hartutako obligazioak: Estatuko administrazio orokorrarekin edo haren menpeko organismo eta entitateekin, autonomia-erkidegoetako administrazioarekin edo haren menpeko organismo eta entitateekin, beste tokiko erakunde batzuekin eta Gizarte Segurantzarekin.\n3. Tokiko erakundetzat hartzen dira, errege lege-dekretu honetan ezarritakoaren ondorioetarako, Toki Araubidearen Oinarriak Arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legearen 3. artikuluan aipatutako erakunde guztiak eta haien menpeko organismo eta entitate guztiak, baldin eta oso-osorik Tokiko Sektore Publikoko Erakundeen Inbentarioan sartzen badira. Inbentario hori azaroaren 2ko 1463/2007 Errege Dekretuak –aurrekontuegonkortasunari buruzko abenduaren 12ko 18/2001 Legearen garapenerako araudia onartzen duenak– arautzen du.\n4. Kontratistatzat hartzen da, errege lege-dekretu honetan ezarritakoaren ondorioetarako, bai kontratuaren esleipenduna bai esleipendun horrek kobratzeko eskubidea transmititu dion lagapen-hartzailea ere.\n3. artikulua. Tokiko erakundeek informazioa emateko duten betebeharra.\n1. Tokiko erakundeek, bide telematikoz eta sinadura elektronikoarekin, Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioaren organo eskudunari, beranduenez ere 2012ko martxoaren 15ean, aurreko artikuluan ezarritako baldintza guztiak betetzen dituzten ordaindu gabeko obligazioen zerrenda ziurtatua bidaliko diote, eta, bertan, informazio hau sartuko da:\na) Kontratistaren identifikazioa; informazio hau ere erantsiko zaio: identifikazio fiskaleko kodea edo zenbakia, sozietatearen izena eta sozietatearen egoitza.\nb) Ordaindu gabe dagoen obligazioaren zenbateko nagusia, balio erantsiaren gaineko zerga edo, hala badagokio, Kanarietako zeharkako zerga orokorra barne hartuta, eta interesak, epaiketa-kostuak edo beste edozein kostu osagarri sartu barik.\nc) Erregistro administratiboko sarrera-data; fakturak, zuzentzeko faktura –hala balegokio–, edo horren pareko den ordainketa-eskaerak 2012ko urtarrilaren 1a baino lehenagoko sarrera-data izan beharko du.\nd) Kontratistak, 2012ko urtarrilaren 1a baino lehen, justizia-auzitegietan obligazio hori eskagarria izatea eskatu duelako adierazpena.\n2. Aurreko paragrafoan adierazitako zerrenda ziurtatua kontu-hartzaileak emango du, eta tokiko korporazioaren osoko bilkurari jakinarazi beharko dio.\n3. Baldin eta tokiko erakundeek, arau hau indarrean sartu aurretik, zorrak kitatzeko ordainketa zatikatua egiteko akordioa lortu badute kontratistekin, aipatutako ziurtagirian, ziurtagiria ematen den unean zer kopuru geratzen den guztira ordaindu gabe adieraziko da. Kasu horietan, tokiko erakundeek 2012ko abenduaren 31ra arteko mugaeguneratzeen berri eman beharko dute.\n4. Tokiko erakunde bakoitzak bidali beharreko zerrenda ziurtatuan, lehenengo paragrafoan ezarritakoarekin bat etorriz, honako hauek ordaindu gabe dituzten obligazioak ere sartzen dira: oso-osorik Tokiko Sektore Publikoko Erakundeen Inbentarioan sartzen diren tokiko erakundeetakoak diren organismo autonomoak eta haien menpeko entitateak.\nInbentario hori azaroaren 2ko 1463/2007 Errege Dekretuak –aurrekontu-egonkortasunari buruzko abenduaren 12ko 18/2001 Legearen garapenerako araudia onartzen duenak– arautzen du.\n4. artikulua. Informazioa kontsultatzea eta banakako ziurtagiriak ematea, kontratistak eskatuta.\n1. Tokiko erakundeek aukera emango diete kontratistei 3. artikuluaren arabera igorritako zerrenda ziurtatuan sartuta ote dauden kontsultatzeko; gainera, zerrenda ziurtatu horretan sartuta egonez gero, datu pertsonalak babesteko araudia dela-eta eragiten dien informazioaren berri izan ahalko dute.\n2. Igorritako zerrenda ziurtatuan ez dauden kontratistek, banakako ziurtagiri bat emateko eskatu ahal izango diote tokiko erakunde zordunari, 3. artikuluan aurreikusitakoaren arabera.\n3. Banakako ziurtagiri hori kontu-hartzaileak emango du, eta aurreko artikuluan aurreikusitako baldintzak eta edukia jaso beharko ditu. 15 egun naturaleko epea izango du horretarako, eskabidea tokiko erakundearen erregistroan sartzen denetik kontatzen hasita. Epe hori igarota ez bada artean eskabidea errefusatu, administrazioaren isiltasunak esan nahiko du zorra kobratzeko eskubidea baietsi eta aitortu zaiola eskabidean bertan aipatutako baldintzen arabera.\n4. Hilabete bakoitzeko lehenengo bost egun baliodunetan, tokiko erakundeko kontuhartzaileak zerrenda bat igorriko dio Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioari, aurreaurreko hilabetean aurkeztu diren banakako ziurtagirien eskabideekin, eman diren ziurtagiriekin, errefusatu diren eskabideekin eta erantzunik eman ez zaien eskabideekin.\nTokiko erakundeek aukera emango diete kontratistei 3. artikuluaren arabera igorritako zerrenda ziurtatuan sartuta ote dauden kontsultatzeko; gainera, zerrenda ziurtatu horretan sartuta egonez gero, datu pertsonalak babesteko araudia dela-eta eragiten dien informazioaren berri izan ahalko dute.\n5. Tokiko erakundeko presidenteak beharrezkoak diren jarraibideak emango ditu, kontratistei beren eskabideak direla-eta kasu egiten zaiela, banakako ziurtagiriak lehenbailehen ematen direla eta igorritako informaziorako irispidea dutela bermatzeko.\n5. artikulua. Ziurtagiriak emateak izango dituen ondorioak.\nZerrenda ziurtatuak eta banakako ziurtagiriak emateak berekin dakar ordaintzeko dauden obligazioak kontabilizatzea –baldin eta artean kontabilizatuta ez badaude–, eta horrek ez du esan nahi kontu-hartzaileak martxoaren 5eko 2/2004 Legegintzako Errege Dekretuaren –Toki-ogasunak arautzeko Legearen testu bategina onartu zuen– 188. artikuluan aurreikusitako erantzukizuna izango duenik.\n6. artikulua. Ziurtagiria emateko betebeharrak ez betetzeak izango dituen ondorioak.\nHartarako eskumena duten funtzionarioek 3. eta 4. artikuluetan aurreikusitako ziurtagiriak eta komunikazioak emateko betebeharrak ez betetzea arau-hauste oso larritzat joko da, Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuari buruzko apirilaren 12ko 7/2007 Legearen 95. artikuluan xedatutakoaren arabera.\n7. artikulua. Doikuntza-plana.\n1. Behin 3. artikuluan aipatzen den zerrenda ziurtatua igorritakoan, kontu-hartzaileak, aitortutako obligazioak artean ordaindu ez badira, tokiko korporazioko osoko bilkurari doikuntza-plan bat aurkeztuko dio artikulu honetan bertan ezarritako moduan, 2012ko martxoaren 31 baino lehenago onar dezan.\n2. Onartutako doikuntza-planak, bada, 10. artikuluan aurreikusitako zorpetzeeragiketarako ezarritako amortizazio-aldi osoak adina iraungo du, eta aldi horretan zehar onartzen diren urteko aurrekontu orokor guztiek bat etorri beharko dute doikuntza-plan horrekin. Nolanahi ere, doikuntza-plan horrek honako baldintza hauek bete beharko ditu:\na) Gastu arruntak eta zorpetze-eragiketen amortizazioa –are arau honen esparruan gauzatzen den eragiketaren amortizazioa ere– finantzatzeko adina diru-sarrera arrunt bildu behar dira; b) Diru-sarrera arrunten aurreikuspenek bat etorri beharko dute tokiko erakunde bakoitzak 2009tik 2011rako ekitaldietan bildutako diru-sarrera arrunten eboluzioarekin.\nc) Tasa edo prezio publikoen bitartez, emandako zerbitzu publikoen finantzaketa egokia jaso behar du; eta, horretarako, zerbitzu publikoen kostuaren eta haien finantzaketaren gaineko behar beste informazio jaso behar du.\nd) Gauzatu behar diren egiturazko erreformak zer-nolakoak diren deskribatu eta erreforma horiek aplikatzeko egutegia jaso behar du; orobat jaso behar ditu eta deskribatu herritarren eta enpresen gainean ezarritako administrazio-kargak murrizteko ezartzekoak diren neurriak –Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordearen erabakiak adierazitako eran ezarriko dira–.\ne) Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordeak erabakita ezartzen diren gainerako baldintza guztiak.\n3. Doikuntza-planean, toki-korporazioaren antolakuntzaren aldaketa ere jaso daiteke.\n4. Tokiko erakundeak, bestalde, osoko bilkurak onartu eta hurrengo egunean igorri beharko dio doikuntza-plana Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioko organo eskudunari; bide telematikoz eta sinadura elektronikoarekin bidaliko dio, eta hark iritzia emango du aurkeztutako planaren gainean, eta plana jaso eta 30 egun naturaleko epean jakinaraziko dio iritzia tokiko erakundeari. Epe hori iritzia jakinarazi gabe igaroz gero, doikuntza-planaren kontrakoa izan dela joko da.\n5. Iritzia doikuntza-planaren aldekoa izan bada, 10. artikuluan aipatzen den zorpetzeeragiketa egiteko baimena eman egin dela joko da.\n8. artikulua. Finantzaketa-mekanismoa.\nEkonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordeak erabakita abiarazitako finantzaketa-mekanismoak honako ezaugarri hauek izan beharko ditu:\n1. Finantzaketa-mekanismoa garatzeko, hurrenez hurrengo aldiak ezarri ahalko dira, baina gehienez ere 2012. urtera arte.\n2. Aukeran da ordaintzeko lehentasun-irizpideak ezartzea; honako hauek, besteak beste:\na) Ordaintzeko dagoen obligazio nagusiaren zenbatekoaren gainean eskaintzen den deskontua.\nb) Ordaintzeko dagoen obligazio bat izatea, eta justizia-auzitegietan obligazio hori eskagarria izateko eskaera egin izana 2012ko urtarrilaren 1a baino lehen.\nc) Ordaintzeko dagoen obligazioaren antzinatasuna.\n3. Aldi bakoitzean, ordaintzeko dagoen obligazioaren zati nagusiaren gainean gutxieneko deskontu bat kontratistak eskaini behar duela ezarri ahal izango da, hartara ordaindu ahal izan dakion. Halaber, finantzaketa-zenbateko orokor eta gehienezko bat ezarri ahal izango da aldi bakoitzerako.\n4. Aldi bakoitzean, tarte espezifikoak ezarri ahal izango dira enpresa txiki eta ertainentzat eta autonomoentzat.\n9. artikulua. Ordaintzeko dauden obligazioak ordaintzeak izango dituen ondorioak.\n1. 3. artikuluan aurreikusitako zerrendan jasota dauden kontratistek eta 4. artikuluaren arabera kobratzeko eskubidea dutenek beren borondatez gauzatu ahal izango dute kobrantza, kreditu-erakundeetan kobrantza-agiria aurkeztuta.\n2. Kontratistari egiten zaion ordainketak berez dakar tokiko erakundeak kontratistarekin hartutako zorra kitatzea, hau da, zorra osatzen duten zenbateko nagusia, interesak, epaiketa-kostuak eta beste edozein gastu osagarri kitatzea.\n3. Kreditu-erakundeek ordainagiria eskuratuko diete tokiko erakundeei eta kontratistari, eta horrenbestez prozesu judiziala amaitu egingo da –baldin eta izan bada– Prozedura Zibilaren urtarrilaren 7ko 1/2001 Legearen 22.1 artikuluan ezarritakoaren arabera egindako prozesuz kanpoko ordainketa egoteagatik.\n10. artikulua. Zorpetze-eragiketak.\n1. Tokiko erakundeek aukeran izango dute mekanismoaren barruan ordaindutako obligazioak epe luzeko zorpetze-eragiketa bat itunduz finantzatzea; Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordeak finkatuko ditu finantza-baldintza horiek.\n2. Zorpetze-eragiketa horrek berekin ekar dezake tokiko erakundearen eskubideak Estatuaren tributuetan parte hartzeko duen eskubideari dagozkion zenbatekoak Estatuari laga beharra, ordainketa-obligazio horien amortizazioari aurre egiteko behar den arteko heinean.\n3. Zorpetze-eragiketa tokiko erakundeen Arriskuen gaineko Informaziorako Zentralean jakinarazi beharko da, formalizatzen denetik kontatzen hasita hilabeteko epean gehienez ere, Toki Ogasunak arautzen dituen Legearen testu bateginaren (martxoaren 5eko 2/2004 Legegintzako Errege Dekretuak onartu zuen) 55. artikuluan eta Aurrekontu Egonkortasunari buruzko Lege Orokorraren testu bateginaren (abenduaren 28ko 2/2007 Legegintzako Errege Dekretuak onartu zuen) 24. artikuluan eta horiek garatzeko arauetan xedatutakoaren arabera.\n4. Zorpetze-eragiketa horren amortizazio-aldian gastu orokorretarako altxortegiko geldikin negatiboa sorrarazten bada, debekaturik egongo da hurrengo ekitaldian zorpetzearen bidez finantzatutako inbertsio berriak egitea, diren inbertsio materialak edo inmaterialak nahiz finantzazkoak, diren zuzenean egindako inbertsioak nahiz mendeko erakundeei emandako dirulaguntzen bidez zeharka egindakoak.\n5. Baldin zorpetze-eragiketa, osorik edo partez, aurrekontuari egotzi gabe geratu ziren obligazioen estaldurarako bada, obligazio horiek osorik onartu beharko dira 2012rako indarrean izango den aurrekontuan, finantzatutako guztizkoan dagokion zenbatekoaren kargura.\n11. artikulua. Toki Ogasunak arautzen dituen Legearen testu bateginaren –Martxoaren 5eko 2/2004 Legegintzako Errege Dekretuak onartu zuen– laugarren xedapen gehigarriak aurreikusitako aplikazioa.\nBaldin eta tokiko erakundeek ez badute zorpetze-eragiketa hori ituntzen, edo itundu badute eta eragiketa horrek dakartzan ordainketa-obligazioak betetzen ez badituzte, Ogasun eta Herri Administrazioetako Ministerioan eskumena duen organoak edo beste organismo publiko eskudun batek egingo ditu dagozkion atxikipenak Estatuaren tributuetako parte hartzea gauzatzeko ematen diren ordainketa-aginduen kontura; horrek ez dio ezertan eragingo doikuntza-planean jasotako finantzazko zorpetze-eragiketen ondoriozko gainerako obligazioak betetzeko betebeharrari. Horretarako, Toki Ogasunak arautzen dituen Legearen –martxoaren 5eko 2/2004 Legegintzako Errege Dekretuak onartu zuen– testu bateginaren laugarren xedapen gehigarrian hartzekodun publikoentzat aurreikusitako araubidea aplikatuko da, bai eta lege hori garatzeko Estatuaren Aurrekontu Orokorren Legeak xedatutakoa ere –baldin eta garatzeko xedapenik eman badu–.\n12. artikulua. Atxikipenaren aplikazioaren eremu objektiboa.\nAurreko artikuluan aurreikusitako hori tokiko erakundeek hartutako zor irmoei aplikatuko zaie, hau da, Ekonomia Gaietarako Gobernuaren Ordezko Batzordeak onartutako finantzaketa-mekanismoak indarrean dirauen artean eta mekanismo horren esparruan hartutako zor irmoei bakarrik; nolanahi ere, aukeran izango da Ogasun eta Herri Administrazio Ministerioan eskumena duen organoak egin beharreko atxikipenak hurrengo ekitaldietara ere luzatzea, hala behar balitz.\nXedapen gehigarri bakarra. Aurrekontu Egonkortasunari buruzko Lege Orokorraren testu bateginaren xedapen gehigarri bakarraren aplikazio-eremutik kanpo uztea.\nErrege lege-dekretu honetan aipatzen den finantzaketa-mekanismoa Aurrekontu Egonkortasunari buruzko Lege Orokorraren testu bateginaren –abenduaren 28ko 2/2007 Legegintzako Errege Dekretuak onartu zuen– xedapen gehigarri bakarraren aplikazioeremutik kanpo geratuko da.\nAzken xedapenetako lehena. Ziurtagiria eskatzeko eredua.\nOgasun eta Herri Administrazioko ministroak, ministro-agindu bidez, 4. artikuluan aipatzen den ziurtagiria eskatzeko eskabide-eredu bat eta tokiko erakundeek baliatu ahal izango dituzten doikuntza-planen ereduak onartuko ditu ministro-agindu bidez, 2012ko martxoaren 12a baino lehen.\nAzken xedapenetako bigarrena. Araugintzarako gaikuntza.\nGaikuntza ematen zaio Gobernuari eta Ogasun eta Herri Administrazioko ministroari errege lege-dekretu honetan ezarritakoa garatu eta betearazteko beharrezkoak diren xedapenak eta neurriak onar ditzan, bere eskumenen esparruan.\nAzken xedapenetako hirugarrena. Indarrean sartzea.\nMadrilen emana, 2012ko otsailaren 24an.


“Lantokietatik kanpo sindikatuak sustatu nahi dituen borroketan parte hartzeko modua da Ekintza Sozialeko Komunitatea” | LAB SINDIKATUA\nEkintza Soziala “Lantokietatik kanpo sindikatuak sustatu nahi dituen borroketan parte hartzeko modua da Ekintza...\nHasteko, zer da Ekintza Soziala?\nEndika Perez (E.P.): Duela bost urte egindako Biltzar Nagusian, LABek bataila nagusia Bizitza eta Kapitalaren artean ematen zela zehaztu genuen, eta, beraz, sindikalismoak ere baieztapen horri begira bere burua birpentsatu beharra zuela ondorioztatu. Horrela, ordurarteko hiru federazioez gain (Industria, Zerbitzu Publikoak eta Zerbitzu Pribatuak), Ekintza Sozialeko egitura ere sortu genuen.\nAlaitz Ajuriagerra (A.A.): Une horretan ekipo nazional bat eta hiriburuetan kide banatan oinarrituriko antolaketa moduari heldu genion, enpleguaz gaindi genituen erronka eta borroketan eraginkorragoak izateko asmoz. Erabaki garrantzitsua eta emankorra izan da hau. Bide bat egin dugu eta ikasitakoak baloratu eta urrats berriak emateko baldintzetan gaude.\nEta zer da Ekintza Sozialeko Komunitatea?\nE.P.: Horixe bera, urrats berri bat. Lantalde nazionala eta hiriburuetako kide banarekin ez zaigu nahikoa parez pare ditugun erronkei aurre egiteko. Sindikalismoa lantokiz lantoki antolatzen dugun bezala, gure interbentzio lerroa auzo eta herrietan egiteko baldintzak izan ditzagun tresna organizatiboa behar dugu, eta horregatik jauzi berri hau: komunitatea.\nA.A.: Enpleguaren eremua zabaldu eta, lan baldintzez gain, bizi baldintzen inguruan hitz egin eta hauen inguruan borrokak sustatu nahi ditugu. Egun piztuta daudenetan ere, parte hartu eta gure ekarpena egin, aliantza sareak indartuz. Bizitzaren aurkako ofentsiba oso bati aurre egiteko, etxebizitzaz, ekosozialismoaz, migrazioaz eta antirrazismoaz ere hitz egin eta borroka eremu hauei begirako antolatzeko espazioak eskaini behar ditugu. Horretarako sortu da Ekintza Sozialeko Komunitatea.\nE.P.: LABeko afiliazio osoari. Are gehiago, afiliazioa lehen lerroan jarri nahi duen proposamena da. Lantokietan ordezkariak eta sail sindikalak ditugu afiliazioa antolatu, eztabaidak eman eta erabakiak hartu, borrokak planifikatu eta egiteko. Lantokietatik kanpo LABek sustatu nahi dituen borroketan parte hartzeko modua da Ekintza Sozialeko Komunitatea.\nIzena eman duenak zer topatuko du Komunitatean\nE.P.: Hasteko, LABen parte hartzeko modu berri bat eta borroka egiteko espazio berri bat, baita bi norabideetako informazio kanala eta ildoen arabera zein bakoitzak hartu nahi duen ardura mailaren araberako ekarpena egiteko aukera ere.\nA.A.: Ekintza soziosindikalerako eremu berri bat izango da, LABen jarduna lantokitik kanpo garatzeko aukera. Lantokietako borrokak osatu eta baita bestelako batzuen inguruan aritzeko aukera ere topatuko du. Era jarraituan zein une zehatzen parte hartzeko aukera ere izan dezake. Herrialdeko sare orokorraren parte izango da: publikazioak, irakurketak eta informazioa jasoko du. Eta ildoen arabera antolatuko diren lantaldeetan, komiteetan, parte hartzeko aukera izango du.\nKomunitatean parte hartzeko modu desberdinak daude. Zeintzuk dira eta zertan dautza?\nE.P.: Komunitatearen sareak, momentuz, herrialde mailan antolatuko ditugu. Herrialdean egiten ditugun kanpaina zehatzetan zein deialdien berri izango du izena ematen duen kideak, eta berak erabakitzen duen inplikazioa izan dezake: ekimenen prestaketan parte hartu, deialdi bat edo gehiagotan parte hartu…\nA.A.: Kanpaina edo ekimen orokorrak egoteaz gain, ildo zehatzen araberako komiteak antolatuko ditugu, dagoeneko borroka horietan dauden LABkideak saretzeko eta oraindik parte hartu ez baina nahi hori duten kideek aukera izan dezaten. Ez hori bakarrik, testuinguruan eragiteko mobilizazio, ekimen edo konpromiso zehatzak ere kolektiboki erabaki eta aurrera eramango ditugu. Adibidez: proiektu autogestionatu batean ekarpena egiteko auzolan eguna, oinarrizko produktuen bilketa kanpainak, sektore bateko borroketan ekarpen zehatza egiteko ekimen desobedientea edo gai sozialen inguruko mobilizazio forma berritzaileetan praktika sakontzea, besteak beste.\nGehiago zehaztearren, zein da Komunitatearen plana kurtso honetarako?\nE.P.: Kurtso honetan hiru egiteko nagusi ezarri dizkiogu gure buruari. Lehena, komunitatea ezagutaraztea eta martxan jartzea, trinkotze lana eginez. Komunikazio bideak eraiki, erronkak definitu… Bigarrena, Sindikalgintza Antirrazista Baterantz! Martxan dugun ildoaren baitan Komunitateko sarea eraiki eta aktibatzea, espazio mistoak sortuz eta ildoaren baitan egin nahi dugun jaialdi antirrazista antolatzeko.\nA.A.: Azken helburu nagusia, otsailean zehar egin nahi dugun etxebizitza eskubidearen aldeko kanpaina zehaztu eta garatzea izango da. Etxebizitza oinarrizko eskubidea da langileon bizi baldintzak bermatzearen ikuspegitik, eta problematika honetan sindikatuaren posizioa eta ekimena biderkatu nahi dugu horrela. Hiru hauek dira, nagusiki, baina komunitateko kideon iritzi eta ekarpenekin zehaztuko ditugu hurrengo urratsak.\nIzen emate kanpaina apirilean hasi zen, ondoren batzar batzuk egin dira. Zein da orain arteko inpresioa?\nA.A.: Ekainean aurkezpenak egin genituen herrialdeko asanblada eta ondoren egin genituen ekimenen bidez. Orokorrean, balorazioa baikorra da, sindikatuak eremua zabaldu eta modu berrietan aritzeko duen gaitasuna erakutsi zuelako. Jende askok izena eman zuen komunitateaz ezer gutxi jakinda eta hori ere LABeko kidegoaren inplikazioaren seinale ere bada.\nE.P.: Egia da, 45.000 afiliatuko sindikatua izanik, oraindik hastapenetan gaudela eta afiliatu askok ez dakitela egitasmo honi hasiera eman diogula. Etxe handia da gurea eta geruzaz geruza eraikiko dugu egitura berri hau. Hala ere, aipatzekoa da kide gehienak ez direla sindikatuko liberatu edo delegatuak. Horrek afiliatu askori sindikatuko dinamiketan parte hartzeko aukera zabaldu diogula esan nahi du.\nZenbat kidek osatzen dute jada Komunitatea? Orain batu nahi duenak, nola egin dezake?\nE.P.: Sindikatuko afiliazioa lantokiaren arabera antolatzen dugu LABen. Zure enpleguaren sektorearen arabera, federazio bateko edo besteko kidea zara. Ekintza Sozialeko Komunitateak, federazio zehatz bateko kide izateaz gain, nahi duenari espazio organizatibo berria eskaintzen dio, bizitokiaren arabera determinatuko dena eta lantokiaz gaindiko borroketan parte hartzeko aukera emango duena. Horrela ezaugarrituta, eta ikasturte honetan hasiera eman diogula jakinda, dagoeneko 350 kidetik gora gaudela jakitea izugarria da. Ziur gaude martxan jartzen garenean, eta gure jarduna ikusten denean, milaka izango garela.\nA.A.: Parte hartzeko aukera beti izango du zabalik LABeko afiliatua denak. Are gehiago, afiliatu gabe ere proiektu honetan parte har dezaketen pertsonak daudela badakigu. Horiek ere ateak parez pare dituzte zabalik. Lotura honetan izena emanda dagoeneko komunitateko kide izan zaitezke.\nGaiaren batean aditua izan behar zara Komunitateko kide izateko? Edo mugimendu edo eragile sozialetan aritua izatea beharrezkoa da?\nA.A.: Borondatea da beharrezkoa den bakarra. Ekarpen guztiak dira ongietorriak eta beharrezkoak.\nZer esango zenioke izena emateko zalantzan dagoen horri?\nE.P.: Kantak dioen moduan, “probatu ez duenak, ez daki zer den hau”. Izena eman eta Komunitatearen berri izatea da gutxieneko konpromisoa. Hortik aurrera, eraldaketarako tresna berri bat eskaintzen diogu LABeko kidego guztiari eta ziur gaude erabiltzeko prest eta gogoz dagoela. Beraz kuxkuxeatu, probatu eta sindikalgintzari taupada berri bat emateko indarra izan dadila esango nioke.


Ayuntamiento de Lantarón Ayuntamiento de Lantarón :: Osasun-zerbitzuak\nSobrón behea udalerriko ipar-mendebaldetik 500 metroko altitudean dago, Ebro Burgoseko lurraldeekin gurutzatzen den arroila harrigarrian. Sobron gainaldea, berriz, Artzena mendizerrako tolesturen artean ezkutatuta dago, 699 metroko altitudean. Herrira joateko Burgosetik Bilbora bidean, Urduñatik doan A-2625 errepideko 320. kilometrotik egin behar da, Omecillo ibaiaren gainean dagoen harrizko zubi ederraren bitartez, Ebroko bokalearen ondoan. Trespadernetik ere heltzen da, Burgosetik Bilborako bidean, Angulo harkaitzetik.\nAntzina-antzinako herrixka da, bere garaian Bergondako Udalekoa izan zena. Ebroko bailaran zehar beharrezko igarobideetako bat izan da, Tobalina (Burgos) eta Valdegobia bailarekin komunikatzeko oinarrizkoa. Haginetako minaren defendatzailea den Nuestra Señora de Quijera edo Quixera gurtzeko monasterio garrantzitsua egon zen. Monasterioa egon lekua elektrizitatea sortzeko urtegi esanguratsuaren urek estalita dago gaur egun, eta birjinaren irudia Lantarongo San Martín elizara eraman zuten. 1858 urte inguruan, ezin ospetsuago ziren ur sendagarrien lehenengo bainuetxea eraiki zen.\nBertan 65 biztanle daude erroldatuta, eta ostalaritza zerbitzuak, industria elektrikoa eta baso ustiaketa dira haien eginkizunak. Horrez gain, sukalde tresnak bertako ezpelaren egurrez eskuz egiteko jarduera ospetsua ere badago.\nHerrian hotel jatetxea ere badago. Eta frontoia, hiru oholtzarretako bola-tokia, igerileku publikoa eta mediku kontsultategia ere badago.\nSobronen paisaia paregabea dago: haizpitarte ikaragarriak eta ezohiko belardia dauka, Artzena mendizerraren tontor altuez eta Obarenes mendiez inguratutako natura paisaian ezkutuan. Eta horrek ibilaldiak, arrantza, ur-kirolak, eskalada edo atsedenaldiak egiteko aukera ematen du. Turismo Aktiboaren eta Abentura Turismoaren Bulegoa dauka, eta bertan 60 kirol jarduera egin daitezke. Horrez gain, Eskualdeko Interpretazio Zentroa eta Uraren Museoa ere badago, baita 10 kilometro luzeko urtegia ere. Ikaragarria da Sobrón gainaldetik dagoen ikuspegia. Bisitatu beharrekoak dira La Salud eta Soportillako iturri sendagarriak, Ebroren gaineko zubi eder batez lotutakoak.\nAipagarria da Sobrón gainaldean dagoen Inmaculada Concepcióni eskainitako eliza. Eliza horrek estalki gotikoa dauka, erretaula barrokoarekin, eta gaur egun gurtza egiteko itxita dago. San Martín de Lantarón baseliza erromanikora erromerian joaten dira Alcedo, Bergonda, Larrazubi, Sobrón eta Villanueva Soportillakoak (Burgos). Harkaitzezko ehorzketa interesgarriak ere baditu.\nHonakoek osatzen dute: Javier Nieva Nieva (presidente-errejidorea), Marian Martínez Uruchi (lehen batzordekidea) eta Jorge Martínez Suazo (bigarren batzordekidea).\nEbro ibaiaren ezkerreko bazterreko ibar eder batean kokatuta dago, Omecillo ibaiaren bokalearen ondoan. Larrazubi Burgosetik Bilborako A-2625 errepidean zehar kokatuta dago, 318 eta 319 kilometroen artean, eta A-2122 elkargunean, Miranda de Ebrorekin lotzen duen tokian.\nBeti izan da Arabako lurraldeak defendatzeko leku estrategikoa, Ebro ibaiko bidea zen heinean. Merkataritza ibilbide gisa eta defentsarako plaza militar gisa, eta aduana, ostatu, tailer eta zerbitzurako ibilbide gisa ere eginkizun garrantzitsua izan du. Historialari batzuen arabera, bertan egon zen Deóbriga ospetsua eta, galtzada erromatar garrantzitsuek zeharkatu zuten. Bertako inguruetan, Erdi Aroko nekropoli eta herrixkak daude. 1050ean jasota dago, García de Navarrak Donemiliagari egindako dohaintzan; izan ere, "Pontearen" etxea "Larrate" hiribilduarekin eman zion. 1299an “Puente-Larrart" gisa agertu zen. XIV. eta XV. mendeen artean komunitate judutar txiki bat egon zen. 1903an, herrialdeko lehenengotariko zentral hidroelektrikoa eraiki zen, eta horrek industrializaziorako oinarri gisa balio izan zuen.\nBertan 149 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki nekazaritza tradizionalean jarduten dute, zerealak, azukre-erremolatxa, patatak eta laborantza alternatiboa egiten. Horrez gain, inguruko industrian ere aritzen dira. Zentral hidroelektriko garrantzitsua dauka eta, horrez gain, zerbitzugune bat, ostalaritzako bi saltoki eta eraikuntza, garabi eta garraio materialerako biltegia.\nLiburutegi publikoak 3.000 ale baino gehiago ditu gaztelaniaz eta euskaraz (arreta berezia jarri da bertako eta probintziako gaietan), irakurtzeko 24 gune eta ADSL bidezko interneterako konexioa. Gazteenek biltzeko tokia dute (Gaztetxea), lehengo eskoletan (1831), eta txikienek haurrentzako parkea daukate. Hiru oholtzarreko bola-tokia eta futbol eta futbito zelaiak. Era berean, mediku kontsultategia ere badago.\nLarrazubi leku pribilegiatuan kokatuta dago; izan ere, ibaiko paisaia zoragarriaz gozatzeko aukera eta hainbat lekutara erraz joateko aukera eskaintzen du. Besteak beste: Obaren mendietara, Urduñako, Artzenako eta Arkamoko mendizerretara, Ebro bailarara Sobronen, Caicedo lakura, Gesaltza Añanara, Valderejo bailarara, eta abar. Egoera paregabea eskaintzen du ehiza, arrantza, igeriketa, mendi ibilaldiak, txirrindularitza, piraguismoa eta alpinismoa egiteko.\nElementu aipagarrien artean, merezi du Ebro ibaiaren gainean dagoen arkudun zubia eta antzinako zubi esekiaren hondakinak bisitatzea, baita zentral elektrikoaren eraikin zahar paregabea ere. Bertako inguruetan, Erdi Aroko nekropoli eta herrixkak daude. San Nicolás eliza parrokia Sarmientotarren gotorleku etxe zaharraren gainean eraikita dago, XVIII. mende amaieran eta, ekialdean leihate zoragarria erakusten du.\nHonakoek osatzen dute: Carmelo Yárritu Villanueva (presidente-errejidorea), María Pilar Fernández de Labastida Larrea (lehen batzordekidea) eta José Vicente Morales Irazábal (bigarren batzordekidea).\nFontecha Ebro ibaiaren ezkerreko ertzean dago, eta antzina Bergondako Udalaren baitan egon zen, Miranda de Ebro Larrazubirekin lotzen dituen A-2122 errepidearen 10. kilometroan. Larrazubitik igarotzen zen Akitaniatik Astorgarako galtzada erromatarrean kokatuta dago, Gesaltza Añanatik ateratzen zen gatzaren ibilbidean. Herri horretan judutegi oparoa egon zen, eta Erdi Aroan balio estrategiko handia hartu zuen, Ebroko Araba defendatzeko lerroan. Alfonso VI.ak 1099an Miranda de Ebrori eman zion foruan dokumentatuta dago.\nBertan 124 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki nekazaritzan jarduten dute, baina baita zerbitzuetan eta inguruko industrian ere. Horrez gain, martxan daude lorezaintza enpresa bat, zerbitzu orokorretako beste bat eta hargintza eta zurgintza eskola tailerra Orgaz dorrean, eta Añanako Koadrilak kudeatzen du.\nArabako bola-tokia dauka, eta estalitako frontoi txikia ere bai. Bere garaian entzutetsua izan zen José García Mardones (1898) abeslariak eman zuen dohaintzan. New Yorkeko Metropolitan Opera Housen titularra izan zen 12 urtetan, eta bere garaiko onena zela iritzi zioten. Horren ondoan, taberna bat eta Aureliano Ruiz de Arbulo Fundazioaren batzartzeko etxea daude. Toki horretan “Dos Castillos” Kultura Elkartea ere martxan dago, eta ekintza ugari garatzen ditu. Herrian mediku kontsultategia ere badago.\nFontecharen kokaguneak, iparraldeko haizeen babesean eta Ebro ibaiaren gainean, bere inguruko ikuspegi zoragarriak eskaintzen ditu, eta ibilaldi ugariak egin daitezke ur-bazterrerantz, Larrazubiranzko norabidean Mediterraneoko artadirantz eta Caicedoko lakurantz, herria zeharkatzen duen erreka sortzen den lekuan. Aproposa da ehiza eta arrantzarako, baita Ebron zehar igeriketa egiteko ere.\nHiribilduaren garrantzi historikoa bertako Erdi Aroko bi dorre handietan geratzen da islatuta. Dorre horietako bat Orgazeko Kondeena da (Hurtado de Mendozatarren jaurerria), eta errepidearen ondoan dago. Bestea, berriz, kondestablearena, herriaren iparraldean, eta hori Solórzanotarrena izan zen, eta, ondoren, Gaztelako kondestablearena. Biek dute bertako harrobi ospetsuen harlanduzko harriz egindako eraikin onez betetako hirigunea. San Nicolás de Bari eliza, traza erromanikokoa, erretaula plateresco nagusia kontserbatzen du, eta gaur egun Probintziako Museoan dago. Horrez gain, aipatzekoak dira San Andrés baselizako hondakinak.\nHonakoez osatuta dago: Antonio Aasategui Montoya (presidentea-errejidorea), Jesús María Montejo Ruiz de Loizaga (lehenengo batzordekidea) eta Roberto Montejo Ruiz de Loizaga (bigarren batzordekidea).\nUdalerriaren erdigunean dago kokatuta, Mirandatik Larrazubirako A-2122 errepidearen 6. kilometrotik ateratzen den errepide batean. Errepide horrek Molinilla eta Turisotik jarraitzen du. Herri honek antzinako Salcedoko Udalaren baitan egon zen. Herriaren izenak jatorri erromatarra iradokitzen du. Ebrorantz doan Añanako gatz ibilbidean kokatuta dago, eta Hurtado de Mendozatarren jaurerrikoa izan zen, eta, horiek amaitu gabeko dorrearen eraikinari ekin zioten, seguruenik parrokia-tenpluaren hego-ekialdean zegoen lehengo baten kokalekuan. Licingana izenez dago dokumentatuta 1025ean. 1043ko beste dokumentu batzuetan, berriz, Liciniana izena agertzen da.\nBertan 52 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki ohiko nekazaritzan ari dira lanean, zerealak, azukre-erremolatxa, patata eta laborantza alternatiboa egiten. Horrez gain, abeltzaintzan eta inguruko industrian ere aritzen dira.\nArabako bola-tokia dauka, baita Gizarte Zentroa eta plaza ireki ederra ere. Herriaren erdigunean garbitokia duen iturri ederra dago.\nIparraldeko haizeen babesean kokatuta dago eta, bide onekin ondo komunikatuta gertuko herriekin. Handik paisaia zoragarria ikus daiteke Ebro bailararen gainean eta, ibilaldi eta txango ugari egin daitezke handik hurbil dauden lekuetara; besteak beste: Lakutik hurbil dauden tokietara, Gesaltza Añanara, Sobronera, Valderejora, Urduñako mendizerretara, Arcena eta Arkamora eta Obaren mendietara.\nSantiagoko eliza-parrokiak punta erdiko arku bakarreko arkupe barroko irekia dauka, baita estilo bereko ganga eta erretaula neoklasiko nagusia ere. Horren barruan, San Andrésen irudia dago, eta gaur egun suntsituta dagoen baseliza zahar batetik dator.\nHonakoek osatzen dute: Jesús María Díaz de Lezana Fernández de Gamarra (presidentea-errejidorea), Victoriano Díaz de Tuesta Sáenz de Santamaría (lehenengo batzordekidea) eta Teodoro Durana Díaz de Lezana (bigarren batzordekidea).\nMiranda de Ebrotik Larrazubirako A-2122 errepideko 5. kilometroan dago, eta puntu honetatik Komunioira heltzen den errepidean zehar jarraitzen du. Herri honek duela gutxi osatu du Kontzejua ; izan ere, 1989ra arte Komunioi barruan egon zen. Bere jatorria General Química enpresaren eraikuntzarekin lotuta dago; izan ere, 1950ean, lantegiarekin batera, egungo herrixka altxatu zuen bere enplegatuen bizileku gisa, eta hainbat zerbitzu eman zizkioten.\nBertan 114 pertsona daude, eta nagusiki inguruko industrian eta zerbitzuetan jarduten dute.\nArabako bola-tokia, Gizarte Zentroa, haurrentzako jolasak eta plaza ireki ederra ditu. Lantarongo udal instalazioak Komunioirenak badira ere, ia-ia Zubillagan daude, eta bertan kontsultategia, liburutegia, futbol zelaia, tenisa, igerilekuak, saskibaloia, eskubaloia, eta abar erabil daitezke.\nZubillagatik hainbat lekutara joan daiteke: Sobronera, Gesaltza Añanara, Valderejora, Arkamo eta Urduñako mendizerretara, Obaren mendietara eta Caicedo lakura.\nUdalerriko ekialdean kokatuta dago, Zubillaga herritik oso gertu, eta udalerriko udal nagusia dago bertan. Komunioira joateko, Miranda de Ebrotik Larrazubira doan A-2122 errepidea eta eskualdeko errepidea hartu behar da, Lantarongo Udaleko inguruetatik Rivabellosara doan eta N-1ekin elkartzen dena. Historikoki lotura izan du Cabrina enklabe erromatarrarekin. Askoz ere zaharragoa da bertako populaketa, Eneolitiko-Brontze aroko arrastoek erakusten duten bezala. 882an, Komunioi Ossingani izenarekin agertu zen agirietan, Asturiaseko erregeen babesean burututako birpopulaketa dela eta. 1099ko dokumentu batean ere agertzen da, Miranda de Ebrori forua eman zitzaionean. Caracena eta Valverdeko markeserriarena izan zen, baita Mendoza etxearena ere.\nBertan 100 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki nekazaritza tradizionalean jarduten dute, zerealak, azukre-erremolatxa, patatak eta laborantza alternatiboa egiten. Horrez gain, abeltzaintzan eta inguruko industrian ere aritzen dira.\nUdal instalazioetan kirol hauek egin daitezke: igeriketa (udal igerilekuetan, ekaineko lehenengo astetik iraileko lehenengo asteburua arte irekita, horretarako zerbitzu erabilgarri guztiekin), futbola (Lantarongo kirol kluba), bolo-jokoa, tenisa, saskibaloia eta eskubaloia. Udaletxeko eraikinean osasun zentroa ere badago.\nKomunioik Ebro ibaiaren ertzean egonleku zoragarria dauka, Cabrianako urtegitik gertu, eta Arantxa eta ur kirolak praktikatzeko leku ezin hobea da. Herriaren ondoan artadi batek babestutako baso handia dago, atsedenerako aukera ematen duena. Handik hurbil dauden inguruetara ere egin daitezke bisitak eta txangoak; besteak beste, Sobronera, Gesaltza Añanara, Caizedoko lakura, Obarenesera, Arkamo mendizerretara, Urduña eta Arcenara eta Valderejo parkera.\nSan Cornelio eta San Cipriano elizak capitel, lehio erromaniko eta erromatarren arrasto ugari kontserbatzen ditu, baita erretaula neoklasiko nagusia eta kanpoko aldean gurutzadura interesgarri bat ere. Leucinari (Argiaren jainkoari) eskainitako botozko aldabea bitxia da. Jainko horrek jainkotasun femeninoa irudikatzen du, seguruenik indígena, eta tokiko edo eskualdeko gurtza jasoko zuen, eta Fontechako hareharriz eginda dago. Horrez gain, inskripzioz betetako neurri handiko harria ere badago, eta gertuko tenplu erromatarren batetik dator. Hortik hurbil dagoen Cabriana herri erromatarra bisitatzea ere gomendagarria da. Herri hori Kristo ondorengo I. mende amaieran sortu zen, eta behe inperioko garaira arte iraun zuen, antzinako mosaiko ederretako eraikin eta erreprodukzio garrantzitsuekin.\nHonakoek osatzen dute: Raúl Junguitu Angulo (presidente-errejidorea), Amaya Gómez Martínez (lehen batzordekidea) eta Borja Gómez de Segura Montoya (bigarren batzordekidea).\nKomunioi, Molinilla, Leziñana eta Turiso herrien artean dago Salcedo eta, bertara joateko Mirandatik Larrazubirako A-2122 errepideko 6. kilometroko errepidea hartu behar da, ondoren Turisotik jarraitzen duen errepidetik. Izen bereko Udal zaharraren hiriburua izan zen 1978an, Bergondarekin batera Lantaronen sartu zen arte. Antzina-antzinako herrixka da, aurkitutako La Lastrako historia aurreko trikuharrien hondakinek eta beste kokaleku batzuek erakusten duten bezala. Saltzedotik antzinako galtzada igarotzen zen eta, San Migueletik ateratzen Carasta erromatar castrora eramaten zuen. San Esteban izeneko Erdi Aroko monasterio garrantzitsua eta ezin ospetsuagoa ere egon zen, Valpuestako apezpikutzarena izan zena. 974an sartu zen Donemiliagaren barruan eta, XIV. mende erdira arte bere garrantziari eutsi zion.\nBertan 118 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki nekazaritza tradizionalean jarduten dute, zerealak, azukre-erremolatxa, patatak eta laborantza alternatiboa egiten. Horrez gain, abeltzaintzan eta inguruko industrian eta zerbitzuetan ere aritzen dira. Eskuz egindako gozogintzaren enpresa kooperatiboa ere badago.\nArabako bola-tokia eta Gizarte Zentroa dauka.\nLeku paregabea da ehiza egiteko eta bere inguruetatik ibilaldiak egiteko: Sobroneko inguruak, Valderejo parkea, Gesaltza Añana, Caicedo lakua, Obaranes mendiak, Artzena, Arkamo eta Urduña mendizerrak.\nLa Lastrako Trikuharriaren balioa aipatu behar da, Molinillako La Minarekin batera, Arabako lekurik garrantzitsuenetariko bat delako. Horrez gain, galtzada erromatar zahar baten hondakinak daude eta, San Pedro baselizan Erdi Aroko nekropoli esanguratsua, gaur egun herriko hilerriaren kapera dena. Harrizko eraikin onak dituen hiriguneak elementu aipagarriak ditu: Torre del Reloj, errota zaharraren hondakinak eta herri erdian dagoen iturri publikoa, garbitegia eta uraska. San Esteban eliza parrokiak jatorrizko fabrikaren hondakin erromanikoak kontserbatzen ditu. Azkenik, aipatzekoa da Salcedok Arabako inauteri zaharrenetarikoa ospatzen duela, “Porretero” ospetsua protagonista duela, teilatu batera jaurtitzen duten panpina, alegia.\nHonakoez osatuta dago: José Antonio Montoya Martínez de Santos (presidentea-errejidorea), Roberto Roiz Gil (lehenengo batzordekidea) eta Óscar Fernández de Montoya Martínez de la Pera (bigarren batzordekidea).\n646 metroko altitudea dauka, eta udalerriko herririk altuena da. Bertara joateko, Mirandatik Larrazubirako A-2122 errepideko 5. kilometroan hasten den errepidetik joan beharra dago. Handik heltzen da hiribildura, Salcedotik igaro ondoren. Ondo komunikatuta dago Molinilla eta Caicedo barnealdearekin. Herri hau antzinako Salcedoko Udalarena izan zen. Bertan, historiaurreko, erromatarren garaiko eta Erdi Aroko herrixken erakusgaiak daude. X. mendean, dagoeneko dokumentatuta dago. Duela urte gutxira arte oraindik ere zutik zegoen hiribilduaren iparraldean zegoen dorre-gotorlekua, Gesaltza Añanaranzko ibilbidean, Gesaltzatik Ebrorako XV. mendeko kontrol bideetan. Zuñigatarren jaurerrikoa izan zen (Mirabel markesa), eta lehenago ere izan ziren Berantevilla eta Hereñarenak.\nBertan 54 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki nekazaritza tradizionalean jarduten dute, zerealak, azukre-erremolatxa eta laborantza alternatiboa egiten. Horrez gain, abeltzaintzan eta inguruko industrian ere aritzen dira.\nTxokoa eta Arabako bola-tokia ditu, eta txokoak auzokideen arteko elkargune funtzioa egiten du. Herriaren erdigunean iturria eta pergola duen iturri plaza modernoa dago.\nBere kokagune pribilegiatutik Ebro bailarako ikuspegi zoragarria ikus daiteke, baita Errioxako eta Gaztelako zati handi bat ere. Ehiza larri eta xehe ugaria du bertako baso zoragarrietan. Hainbat txango egin daitezke hurbil dauden tokietara: Sobrón, Gesaltza, Caicedoko lakua, Valderejo eta Urduñako, Arkamoko eta Artzenako mendizerrak.\nHirigunean eraikin paregabeak daude, horien artean aipatzekoa San Martíni eskainitako harlanduzko eliza ederra. Horra joateko, dobela handiz eraikitako puntu erdiko arkuko kofadura baten bitartez egin behar da. Bere barnealdean, flamenko estiloko alboko erretaula eder bat kontserbatzen da.\nHonakoez osatuta dago: Javier García Ruiz de Angulo (presidentea-errejidorea), José Miguel Moraza Ruiz de Angulo (lehenengo batzordekidea) eta José Luis Ortiz Ruiz (bigarren batzordekidea).\nHerri hau udalerriaren lekurik altuenean dago kokatuta (605 metrora), eta bertara heltzeko Miranda de Ebrotik Larrazubira joateko A-2122 errepideko 6. kilometroan hasten den errepidea hartu behar da, Leziñanatik pasatuz. Herriko nekazaritza bide onak Caicedo, Turiso eta Salcedorekin lotuta daude. Herri hau Salcedoko Udalarena izan zen eta, historiaurreko hondakinak, trikuharriak eta Erdi Aroko kokalekuek oso antzinako populaketa baten berri ematen dute. Gesaltza Añanatik Ebrorako antzinako ibilbidean kokatuta dago. Bergondan finkatutako Hurtado de Corcueratarren defentsa dorrea izan zuen eta, 1099an Mirandako Forua izan zuen, ondoren 1137ra arte luzatuko zena.\nBertako 11 biztanleen jarduera nagusia ohiko nekazaritza, nekazaritza ekologikoa eta abeltzaintza dira.\nArabako bola-tokia dauka, baita iturri-uraska-garbitegi multzoa eta gizarte zentroa ere. Gaur egun eliza berreraikitzen ari dira.\nAritzez eta arteaz beteriko basoaz inguratuta dago Molinilla eta, Ebro bailara, Gaztela eta Errioxaranzko behatoki zoragarria du. Ehiza larri eta xeherako eremu ona da.\nSan Martín eliza, gaur egun hondatua dagoena, probintziako tenplurik zaharrenetakoa da eta, errenazimenduko erretaula nagusia eta Birjina erromanikoa du. Herriaren ipar-ekialdean, gertuko ordoki batean, antzinako herriaren hondakinak eta forma antropomorfodun harrizko sarkofagoak dituen nekropoli garrantzitsua dago. Hegoaldean, Salcedorako bidean, La Minako trikuharriak daude, Arabako monumentu megalitikorik esanguratsuenetakoa.\nHonakoez osatuta dago: Ángel Fernández de Labastida Orive (presidentea-errejidorea), José Ruiz de Loizaga Fernández de Labastida (lehenengo batzordekidea) eta María Juliana Monja Barriocanal (bigarren batzordekidea).\nFontecha, Leziñana del Camino eta Molinilla herrien artean kokatuta dago, Ebrorantz doan Gesaltza Añana gatz ibilbidean. Caicedo Yusora sartzeko, bi kilometroko errepidea hartu behar da, A-2122 errepideko 8. kilometrotik joanda (Miranda de Ebro-Larrazubi), eta barnealdetik Alcedo, Viloria, Gesaltza Añana, Molinilla, Turiso eta Salcedorekin komunikatuta dago.\nAspalditik populatua izan da, eta bere lurretan Eneolitiko-Brontze Aroko arrasto ugari aurkitu dira, baita erromatarren garaikoak eta Erdi Arokoak ere. Herri ondoan, Donemiliagari 1087an lagatako monasterioa egon zen, Kartularioan agertzen denaren arabera. Caicedo Alfonso VI.ak Mirandari emandako Foruan agertzen da aipatuta, eta, bertan Kaizedo sartuta zegoen, 1095ean. Horrez gain, XV. mendean judutegia zegoela ere jasota dago.\nBertan 46 pertsona daude erroldatuta, eta nagusiki nekazaritzan jarduten dute, baina baita abeltzaintzan eta inguruko industrian ere.\nEstalitako bola-toki ederra du, Arabako boloen jokorako, eta, bertan probintziako txapelketarik garrantzitsuenak egiten dira.\nBere eskumenen artean Caicedoko lakua dago. 680 metro luze da, eta inguruetan ur gaziko iturria dauka. Euskadiko laku natural garrantzitsuena da, bioaniztasun paregabea duen hezegunea, alegia. Hegazti migratzaileen puntu adierazgarria da; izan ere, kopetazuri arrunteko eta uretako beste hegazti batzuen populazioa dago bertan.\nBere hirigunean aipatzekoa da iturria, garbitokia eta uraska duela, baita Asunción de Nuestra Señora elizaren erretaula ere (Birjinaren irudi erromaniko batekin). Aipatzekoa da, herritik kanpo, La Magdalenako nekropolia. Hezegune inguruan erdi aroko San Vicente nekropolia eta Virgen del Lagoko baseliza dago, Gorpuzti-egunaren bezperan ospatzen den erromeriaren kokalekua.ADMINISTRAZIO BATZARRA Honakoek osatzen dute: Manuel Gabriel García Díez (presidente-errejidorea), Eva María García Gago (lehen batzordekidea) eta Sonia García Angulo (bigarren batzordekidea).\nHonakoek osatzen dute: Manuel Gabriel García Díez (presidente-errejidorea), Eva María García Gago (lehen batzordekidea) y Sonia García Angulo (bigarren batzordekidea).\nUdalerriaren iparraldean kokatuta, Gesaltza Añana Larrazubirekin lotzen zuen gatz ibilbidean, Ebro ibaia Gaztelatik Errioxara doan bidean, Alcedon. 35 biztanle ditu, eta Bergondatik pasatzean dagoen A-2625 errepidetik sartzen da, Villambrosarantz eta Caicedo lakurantz doan 1,5 kilometroko errepide batetik. Historiaurretik bizi izan da jendea, eta Alcedo Nafarroako koroakoa izan zen harik eta Gaztelako Alfonsok 1.200ean konkistatu arte. 1978ra arte lehengo Bergondako Udalen baitan egon zen.\nHerritarren jarduera nagusia nekazaritza da, gehienbat zereal, azukre-erremolatxa eta patatak landatzen dira, eta, horretarako, inguruko ureztaketa erkidegoetako lehenengoetariko batzuek kudeatutako baltsak ureztatzen ditu.\nHerritarrentzako jolas eremuak eta txokoa dauka herriaren erdian, plaza ireki batean, bola-tokiaren ondoan.\nEhiza ugariko eremua da (laku artifizialean ere egin daiteke arrantza), eta Sobrónetik, Valderejo parketik, Gesaltza Añana, Obaran Mendietatik, Artzenako mendizerretatik, Arkamotik eta Urduñatik hurbil dagoenez, txangozaleen ohiko pasabidea ere bada. Bere garaiera dela eta, herriak ikuspegi zoragarriak eskaintzen ditu Ebrora, Omecillora eta Valdegobiara begira.\nHirigunean aipatzekoa da Orive, Solórzano, Salazar, Mendoza, Hurtado de Mendoza eta Guinea familietako multzo heraldikoa, eta, horrez gain, luzetara multzo paregabea osatzen du: iturria-garbitegia-uraska. Aspaldiko dorrearen arrastoak kontserbatzen dira, Solórzanotarrena, eta, ondoren, Gaztelako Kondestablearena. Horrez gain, San Martín elizan arte erromanikoa eta Santiagorik eskainitako baseliza interesgarria ere ikus daitezke.\nHonakoez osatuta dago: José Luis Fontecha Armentia (presidentea-errejidorea), Juan Carlos Ruiz de Loizaga Arín (lehenengo batzordekidea) eta José Antonio Torres García (bigarren batzordekidea).\nUdalerrian iparralderago dagoen herria, Bergonda. 70 biztanle ditu erroldatuta, eta hara joateko Burgosetik Bilborako A-2625 errepidearen 320 kilometroan dago, Urduñatik eta Pancorbotik joanda, hain zuzen ere Omecillo ibaiaren bi alboetan kokatuta dago. Gaztela itsasoarekin lotzen duen ibilbideetako batean kokatuta dago. Hortik erromatar galtzada nagusi batetik igarotzen zen, Larrazubitik Urduñara heltzen zena. Herri hori 913ko dokumentu batean aipatzen da lehengo aldiz, Bergonda izenarekin. Defentsa-dorrea zuen hiribildua izan zen, eta Orgaz kondeen jaurerrikoa izan zen hasieran, eta, ondoren, Villamenazar markesarena. 1978ra arte izen bereko udalaren hiriburua izan zen, eta, urte horretan sartu zen, Salcedorekin batera, Lantaron udalerrian.\nHerritar gehienek nekazaritza (zerealak, azukre-erremolatxa eta patatak), abeltzaintza, zerbitzuak eta zonaldeko industria jarduerak burutzen dituzte. Galdaragintza eta sarrailagintzarako tailerra dago, eta egoera ezin hobean dagoen zentral elektrikodun irin-errota zaharra dago. Etxean egindako harakintza eta urdaitegiko produktuak egiten dituen enpresaz gain, eraikuntzako eta pirotekniako beste bat ere badago. Aurreragoko garaietan, likore fabrika bat ere egon zen (Barambioko markesa), eta mahasti, bulego eta eraikin ugari zituen, oraindik ere hor daudenak.\nGizarte etxea, mediku etxea eta taberna dauka. Azken hori urte osoan egoten da zabalik eguerdi eta arratsalde-iluntzean. Era berean, bolatokia eta bainatzeko eremua ditu Omecillo ibaian.\nEhiza larri eta xehearen eremua, amuarrain, loina, barbo eta karramarro ugarikoa. Inguruetan paisaia paregabea dago: Valderejo parkea, Gesaltza Añana, Caicedo lakua, Larrazubi eta Sobroneko urtegiak…\nBere hiriguneko elementurik aipagarriena Omecillo gainean dagoen erdi aroko zubi ederra da, eta horrek herriko bi auzoak lotzen ditu. Horrez gain, aipatzekoa da Casa del Reloj delakoa. Bertan biltzen da kontzejua eta Hurtado de Corcuerakoen armarri heraldikoetako batzuk. Leinu horrek Bergondako jauregia zuen.\nSan Bautista eliza-parrokia, XIX. mendean eraikitakoa. Aurreko portada aprobetxatuta eraiki zen; erretaula nagusi plateresko nabarmena du, eta hori ere Nuestra Señora del Monteri eskainitako baselizan dago. Bergonda, Sobron eta Bachicabo artean, antzinako hiribilduaren eta Lantarongo kondearen gotorlekuaren arrastoak daude, 911koak.\nHonakoek osatzen dute: Javier Esteban Rola (presidente-errejidorea), Antonio Achurra González (lehen batzordekidea) eta María Lourdes Alonso López (bigarren batzordekidea).\nMÉDICO DE BERGÜENDA\n945 35 11 06\nMÉDICO DE SALCEDO\n945 33 23 79


Gure 3 urrats berreskuratzeko eredua erabiliz deskargatzea Saritutako Fundazioa\nHasiera Jaitsi Porn Reward Fundazioaren hiru pauso berreskuratzeko eredua\nPremia fundazioaren hiru urrats berreskuratzeko eredua\nThe Reward Foundation-eko taldeak hiru urratsak berreskuratzeko eredu bat garatu du internet pornografiaren erabilera problematikoari aurre egiteko. Modu arrunta da pornoa erabiltzeari uzteko eta mendekotasuna gainditzeko. Berreskurapena funtsean, burmuina sendatzen uztea da hilabete edo urteetan zehar sortu den gainestimulaziotik. Ikaskuntzan eta mendekotasunean burmuinean nola funtzionatzen duen ikertzean oinarritutako planteamendu sinplea da. Iradokizunak hemen probatu ditzakezu, besteak beste, lineako berreskurapen komunitate anonimoen laguntzarekin nofap.com or rebootnation.org. Benetako bizitza berreskuratzeko komunitatea nahiago duzula erabaki dezakezu, adibidez 12 urrats programa bat. Bestela, sexu-jokabide kaltegarriei aurre egiteko prestatutako terapeuta zure beharrak asetzen ditu.\nTerapeuta asko orain hasi dira ikasten pornoak eragindako zutitzearen disfuntzioa eta depresioa edo antsietatea bezalako pornografiarekin lotutako beste arazo batzuei buruz. Beraz, ziurtatu webgune hau edo yourbrainonporn.com. Terapeuta gehienak psikologian trebatzen dira burmuinaren funtzioa ezagutu gabe. Ez da erraza burmuina berriro kableatzea ohitura desikastea eta trikimailu berriak berriro ikastea. Hala ere, egingarria da eta zure bizitza hobetuko du. Mutil askok burmuina "berrabiarazteaz" hitz egiten dute. Leiho gehiegi irekita daudenean blokeatu den ordenagailuarekin egin dezakegun bezala. Horiek berrabiaraztea edo Berreskuratzeko kontuak ehunka gazteek erakusten dute nola egin daitekeen.\nBerreskuratzeko ereduaren printzipioak\nHauek dira gure hiru printzipio sinpleak:\nGelditu pornoa erabiltzen.\nBizitzako funtsezko trebetasunak ikasi.\nUrratsera 1 - Utzi porno erabiltzea\nBerreskurapena bakarrik hasi daiteke pertsona batek pornografia fantasiaz begiratu eta gelditzeko aukeratzen duenean.\nInternet bidezko pornografia kontsumitzea saihesteko motibazioa izatea, erabiltzaileak osasun mental eta fisiko larriak eta sozialak sor ditzakeela aitortu behar du. Baliteke zigor-erregistroa lortzea ere. Ikusi Nola ezagutu pornoaren arazo bat?.\nThe Reward Foundation-en esaten dugu "eraman kopa zauria" esaldia. Pertsona orok ulertzen du zauriak ezin duela sendatzen hasi bitartean beirazko pieza oraindik haragian dagoela, zauriak eragiten dituelako. Horregatik, internet pornografiarekin etengabe elkarreragiten duen estresearen kentzea garunari berrabiarazi egiten du. Orduan sendatzen eta indarberritzeko maila normalera piztu daiteke.\nIrten hasteko erabakia hartzea. Egokitu 1 eguneko helburu bat. Helburua da gure gorputzaren seinaleak aitortzea eta haien erantzuna hobeto ikastea. Kontuan izan eguneko egunak pornografikoa ikusi ahal izateko. Zer da "eskatzen'sentitzen ikustea? Hau da burmuinean dagoen sokatira sentsazioa. Plazerreko neurokimikoen arrakasta lortzeko nahia da, haiek gabe egotearen ondoeza ekiditeko. Geure burua kontrolatu dezakegula frogatzeko nahiarekin lehiatzen da. Premia hori garuneko dopamina baxua edo opioide gutxi daudela ohartarazten du. Estresaren erantzunaren hasiera adierazten du adrenalinak eragindako kitzikapenarekin "ORAIN zerbait egitera" bultzatzen gaituela.\nBuru balazta jarri eta pentsatu momentu batzuetan pausatzeko gai izateak bidea ahultzen laguntzen du eta ohitura hausten hasten da. Ariketa baliotsua da jada nahi ez dugun edozein ohitura hausten saiatzeko. Autokontrola eraikitzen laguntzen du. Hori da epe luzerako arrakasta izateko funtsezko bizitzako trebetasun garrantzitsuenetako bat. Adimena edo talentua bezain garrantzitsua da. Ikusi nola egin duten aurre besteek probatu zutenean. Denok aukeratu behar dugu bi min, autokontrolaren mina edo damuaren mina.\nEgun bateko pantaila azkarra\nHau pertsona batek nola jolasten duen probatzeko erabil daiteke, baita sare sozialetan ere, baita pornografikoa ere.\nHemen liburuaren zati bat da Ametsa heriotzara: diskurtso publikoa Enpresaren aroan, N. Postman eta A. Postman. (Sarrera).\n"Irakasle batek liburua" e-media azkar "deitzen duen esperimentu batekin batera erabiltzen du. Hogeita lau orduz ikasle bakoitzak euskarri elektronikoetatik kanpo utzi behar du. Eginkizuna iragarri zuenean, esan zidan, ikaslearen% 90a uzkurtzen ari zela, ez zela gauza handia pentsatzen. Baina egun osorako amore eman behar duten gauza guztiak konturatzen direnean (telefono mugikorra, ordenagailua, Internet, telebista, auto irratia, etab.) "Intziri eta intziri hasten dira". [baina] oraindik irakur ditzakete liburuak. Egun gogorra izango dela aitortu du, nahiz eta hogeita lau orduetatik zortzi inguru lo egongo diren. Baraua hausten badute —telefonoari erantzuten badiote, esaten badute edo, besterik gabe, posta elektronikoa egiaztatu behar badute— hutsetik hasi behar dutela dio. "Itzuli ditudan paperak harrigarriak dira", dio irakasleak.\n"Nire bizitzako egunik txarrena" edo "Inoiz bizi izan dudan esperientziarik onena" bezalako izenburuak dituzte, beti muturrekoak. "Hil egingo nintzela uste nuen", idatziko dute. 'Telebista piztera joan nintzen, baina hala egiten nuen konturatu nintzen, Jainkoa, berriro hasi beharko nukeela'. Ikasle bakoitzak bere ahultasuna du; batzuentzat telebista da, beste batzuk telefono mugikorra, beste batzuk Internet edo PDA. Baina abstentzioa gorrotatzen duten edo telefonoa jotzen entzutea eta erantzutea oso gogorra den arren, urteetan hartzen ez dituzten gauzak egiteko denbora behar dute.\nEgia esan, kalean ibiltzen dira bere laguna bisitatzera. Elkarrizketak luzatu dituzte. Batek idatzi zuen: "Inoiz pentsatu ez nituen gauzak egitea pentsatu nuen". Esperientziak aldatu egiten ditu. Batzuk hain dira kaltetuak, hilean egun batean beren kabuz barau egitea erabakitzen dutela. Ikastaro horretan klasikoen bidez eramaten ditut —Platonetik eta Aristotelesetik gaur egunera— eta urte batzuk geroago, ikasle ohiek kaixo esateko idatzi edo deitzen dutenean, gogoratzen duten gauza komunikabideen azkarra da ".\nLiburu honen egilearen hogeigarren edizioan, honen semeak honako hau dio:\n«Bere galderak teknologia eta euskarri guztiei buruz egin daitezke. Zer gertatzen zaigu haiek liluratu eta gero liluratzen gaituztenean? Askatu edo espetxeratu egiten gaituzte? Demokrazia hobetzen edo degradatzen dute? Gure liderrak arduratsuagoak ala gutxiago egiten al dituzte? Gure sistemak gardenagoak ala gutxiago dira? Herritar hobeak edo kontsumitzaile hobeak egiten gaituzte? Merezi al dute konpentsazioek? Merezi ez badute, hala ere, ezin dugu hurrengo gauza berria besarkatzeari uzten, horrela konektatzen baikara, zer estrategia asmatu dezakegu kontrola mantentzeko? Duintasuna? Esanahia? ” Ikusi gure albistea Edinburgo-ko eskola bateko seigarren ikasle talde batek nola kudeatu zuen 24 orduko pantaila azkarra egin genuenean.\nBetebeharra pornoaren erabilera?\nSaiatu hau pertsona pornografikoa Internet bidez konpultsiboki erabiltzen bada probatzeko.\nEzagutzen duzun pertsona batek edo zuk zeuk nahi baduzu egun bateko ezabatze proba hau Interneteko pornografian bakarrik probatu nahi baduzu, merezi du. Arrakasta izanez gero, baliteke kanporaketa denbora gehiagoz luzatzen saiatzea. Arrazoiz erraza izan daiteke 24 orduz jokabidea moztea, baina aste bat edo hiru aste ohitura bat nola konpultsiboa den jakiteko benetako proba da.\nBerrabiarazi daiteke ia zuzenean hasteko. Lehenengo ordua, lehen egunean eta lehenengo astean, berrabiarazleak maiz berrabiarazi ezin dituztenean, beste batzuk ikusi ahal izango dira. Zure garuna pornografian denbora luzez trebatu baduzu, denbora pixka bat hartuko du pornografia doan. Berrabiarazi ez da prozesu erraza. Ez baduzu aurkitu erraza, eskerrik asko. Jende gehienak erronka bat da. Dena den, forewarned, forearmed da. Berreskuratzeko errepidean aurkitu diren sintomak edo sintomak zein diren jakiteko jakitea oso lagungarria da.\nIrten egitea, behera moztea\nEbakitzeak (kalteak murriztea) ez du jokabide konpultsibo gehienetan funtzionatzen. Pornografia erabiltzeari uzteko modua aurkitzea ez da salbuespena. Estresatu bezain laster eta lortu "egin zerbait ORAIN!" sentsazioa, gure telefono edo tabletatik produktu kimiko onak sentitzea ongi erosoa izan daiteke. Porno kontsumoa murriztea ez da nahikoa jende gehienarentzat, ohitura luzatzen du. Ondo garatutako bideak errazegi berriro pizten dira. Hilabete batzuk igaro daitezke, baita urte batzuk kasu burugogorretan ere, bide osasuntsuagoak hazteko eta atzera egin ez dezaten. Epaiketa eta akats saiakera batzuk ere egin ditzake pornografia ikustetik distraitzeko ohitura mantentzeko, epe luzeagoan. Beraz, pentsa hauetaz:\nGelditu interneteko pornoa ikusi\nIkasi interneteko pornoa erabili gabe\n12 urratsa, SMART berreskuratzea eta elkar laguntzeko programa guztiak lagundu dezakete\nIkasi nola sariaren sistema garunaren lanak. Ulermenez, konpultsioa hau desegitea den burmuineko baldintza dela eta, abstinentzia errazten laguntzen du\nZure menpekotasuna abiarazten duten abiarazleen eta adierazpenen berri izatea. Bilatu modu horiek saihesteko\n2. Urratsa - Kontzientzia otzandu\nAbsentismo gehienek laguntza psikologiko bat ematen dute. Lagun eta senitartekoei edo terapeutak lantzen dituzten profesionalengandik etor daiteke. Horri esker, maitasunek besarkadak, abeltzaintzak, adiskidetasunak, konfiantza eta loturak burutzen dituzte garuneko oxytocin neurokimikoan. Oxytocinek hainbat ezaugarri lagungarri ditu elektrizitatearen eta neurokimikoen fluxua orekatzeko:\nKortisol (estresa eta depresioa) eta dopaminak (cravings) kontratatzen du.\nAtseden sintomak murrizten ditu\nHarremanak eta segurtasun sentimenduak indartzen ditu\nAntsietatea, beldurra eta kezkak sendotzen ditu\nEguneroko bizitzako tentsioek eta tentsioekiko erresistentzia eraikitzeko modurik onenetariko bat erlaxazio mental erregular eta sakona da. Gaur egun oso ezaguna den bertsio bati Mindfulness deitzen zaio. Denbora tarte labur batez sentitzen edo pentsatzen ari garenari modu judizialik gabe kontzienteki arreta jartzea esan nahi du. Gure pentsamendu estresak ezabatu edo alde batera utzi edo haiei aurre egiteko astirik eman beharrean baino, baimena ematen diegu gure burura etortzea eta haiek baztertzea edo konpontzea edo modu indartsuan epaitzea ere saiatu gabe.\nTeknika solidarioen konbinazio eraginkorra lagun dezake. Gehienek oxytocin maila goratzen dute.\nMindfulness-ek ondo funtzionatzen du Jokabide Terapia Kognitiboarekin (CBT). CBTk maila kontziente eta arrazionalean funtzionatzen duenean pentsamenduaren eta pertzepzioaren ohitura negatiboak aldatzeko, mindfulness meditazioak inkontziente sakonenean funtzionatzen du, hitzik gabeko maila.\nElkarrizketa motibazioan (MI) lagungarria izan da nerabezaroan erabiltzailearen erabiltzaileei laguntzeko abstinente bihurtzeko lagungarria izan baita.\nMindfulness estresa murrizteko programa\nPentsamenduak ez dira nor garen. Aldagarriak eta dinamikoak dira. Kontrola ditzakegu; ez gaituzte kontrolatu behar. Askotan pentsatzeko ohitura bihurtzen dira, baina aldatu egin ditzakegu, horretaz jabetzen garenean lasaitasuna eta poztasuna ekartzen ez badigute. Pentsamenduak indartsuak dira, gure burmuinean sortzen ditugun neurokimika mota aldatzen baitute eta denborarekin errepikapen nahikoa eginez, haren egituran eragina izan dezakete. Mindfulness inkontziente diren eragile emozional horien kontzientzia eta gure aldarte eta sentimenduetan nola eragiten ari diren jabetzeko modu bikaina da. Kontrola berreskura dezakegu.\nHarvardeko Medikuntza Eskola aztertzeko emaitzek ondorengo emaitzak erakutsi zituzten: irakasgaiak 27 minutuko batez besteko ariketak egiten zituzten eguneko ariketak:\nMRI bilaketak amigdalaren (antsietatea) materia grisa jaitsi da (nerbio-zelulak).\nMateria grisa handitzea hipokanpoan - memoria eta ikaskuntza\nEgun osoan zehar irauten duten onura psikologikoak sortzen dira\nEstresaren murrizketak salatzen ditu\nDoako meditazio grabazioak\nErabili gure doako erlaxazio sakoneko ariketak zure burmuina erlaxatu eta berridazten lagunduko dizu. Estresa neurokimikoen ekoizpena murrizten baduzu, zure gorputza sendatzen uzten duzu. Zure buruak energia erabil dezake ideia berriak eta ideia berriak.\nLehenengo hau 3 minutu baino gutxiago dago eta hondartza eguzkitsu batera eramango zaitu. Berehala hobetzen du umorea.\nBigarren honek zure muskuluen tentsioa askatzen lagunduko dizu. 22.37 minutu inguru behar izaten ditu, baina 5 bezalakoak bakarrik sentitzen dira.\nHirugarren honen ideia adimena erlaxatzea da, mugimendu fisikoaren seinalerik eman gabe, trenean edo beste batzuen inguruan egin ahal izateko. 18.13 minutu irauten du.\nLaugarren hau 16.15 minutu luzea da eta hodei batean bidaia magikoa egiten du. Oso lasaigarria.\nGure azken meditazio 8 minutu baino gehiago irauten du eta zure bizitzan lortzen dituzun gauzak ikusiko dituzu.\nNoiz egin erlaxazio sakona?\nHobe da erlaxazio sakona ariketa goizez edo arratsaldez gauzatzea lehenik. Utzi gutxienez ordubete jan ondoren edo otorduak egin aurretik, beraz, digestio-prozesuak ez du zure erlaxazioarekin eragiten. Ohean bizkarrezurreko aulki batean zuzenean eserita egoteko modurik onena da, baina jendeak nahiago du etzanda egoteko. Arrisku bakarra da, beraz, lotan egon litekeela. Kontziente egon nahi duzu, beraz, estresaren pentsamenduak kontzienteki askatu ditzakezu. Ez da hipnosi, kontrolpean mantentzen zara.\n3. urratsa - Bizitzako trebetasun nagusiak ikasi\nZenbait pertsonek joera genetikoa edo jaiotako ahultasuna dute, hau da, "go get it" neurokimikoa, dopamina, gehiago behar dutela, gene egoera hori aldatu gabe norbaitek gidatzen duen eta plazer maila lortzeko. Pertsona horiek, ehuneko txiki bat, mendekotasuna izateko joera dute besteek baino. Oro har, jendea portaera konpultsiboan edo mendekotasunean sartzen da bi arrazoi nagusiengatik.\nLehenik plazerra bilatzen eta beste guztiak bezala dibertitzen hasten dira, baina noizbehinkako trasteak ohiko ohitura bihur daitezke. Denok erraz gabiltza "dibertsioaren" promesetan, nahiz eta emaitza lana galdu, mina, ajeak, galdutako hitzorduak, promesak hautsi. Denboraren poderioz, presio sozialak eta publizitateak gure sari sisteman garuneko aldaketa fisikoak eragiten dituzten plazerrek gogora ekartzen gaituzte, nahiak gero eta zailagoak izaten baitira. FOMO edo "galtzeko beldurra" kontziente izan behar dugun adimen sozialerako joko bat besterik ez da. Sare sozialek garuneko zizare hori garatzen laguntzen dute.\nMenpekotasuna garatzeko bigarren modua eguneroko bizitzan egoera mingarria edo ahalegina ekiditeko nahia inkontzientea da. Gerta daiteke pertsona batek ez dituelako inoiz bizi-trebetasunak ikasi egoera berriei, jendearekin topo egitea, gatazka edo familiako gatazkak bezalako gertaerei aurre egiteko. Plazerra bilatzeak hasieran presioa arindu edo mina baretu dezake, baina azkenean jatorrizko arazoa bera baino estresatzaile handiagoa bihur daiteke. Menpekotasunak eragiten du pertsona bat bere beharretara erabat bideratuta egotea eta ez dago emozionalki besteen eskura. Estresa pilatu egiten da eta bizitza gainetik jartzen da, kontrolik gabe. Porno, alkohol, joko, zabor janari eta jokoak bezalako jarduera estimulatzaileen iragarleek dibertigarria bilatzeko eta ahaleginak dakartzan emozio mingarriak edo egoerak alde batera uzteko nahia harrapatzen dute.\nGakoaren bizi-trebetasunak ikastea hau alda dezake eta depresioa eta menpekotasuna erortzeko arriskua murrizten laguntzen du. Bakarrik addictive portaera kentzeko askotan ez da nahikoa. Estresaren aurkako erantzuna oraindik hor egongo da pertsona hauskorra eta kritika edo gatazkei aurre egin ezinik utziz. Alkohola edo drogak uztea lortzen duten eta desadostasunaren lehen zantzuaren ondoren desegiteko eta gero berriro erortzeko lana aurkitzen duten pertsonen istorioak daude. Pornografia uzten dutenean egoera zailei aurre egiteko indar eta ausardia berriak aurkitzen dituzten gizon eta emakume gazteen istorio onak ere badaude. Batzuek "superpotentziak" garatzeaz hitz egiten dute.\nErrekuperazioan dauden pertsonek arrakasta handiena izaten dute eta berrerortzea saihesten dute bizitza trebetasunak garatzen dituztenean beren bizitza zabaltzeko eta eraikitzeko eta interesgarriagoa eta aberasgarriagoa bihurtzeko. Itxura osasuntsuagoetatik beren gogoa eta plazerra lortzea esan nahi du, batez ere besteekin pertsonalki konektatzetik eta lotsa, erruduntasuna eta maite ez dituztela, isolatuta edo bakarrik sentitzea.\nLaguntza ezagunak dituzten bizitza-gaitasun asko daude:\nOngizate fisikoa eraikitzeko bizi-trebetasunak\nJanaria prestatzen ikasi eta ohiko janari osasungarriak gozatzen\nAurretik berreskuratzeko nahikoa gaua lortzea, helduentzako gaueko ordu bat emanez, ume eta nerabeentzako 8 ordu\nAriketa fisikoa, batez ere naturan pasatzea\nErlaxazio mentaleko ariketak - adibidez, adimena edo zure burua mugitzen uztea\nBizitzeko gaitasunak auto-konfiantza eraikitzeko\nEntrenatu gabeko adimenak ezin du ezer lortu. Trebetasun berri bat urratsez urrats ikasteak konfiantza sor dezake. Denbora behar da. Luzatutako adimena ez da inoiz lehen zegoenera itzultzen. Inork ezin digu ikasitako trebetasun bat kendu. Zenbat eta trebetasun gehiago izan, orduan eta gehiago iraun dezakegu egoera aldakorretan. Gaitasun hauek bizitza kaotikoaren estresa murrizten dute\nIkasi zure pentsamenduak, negatibitatea eta sexu fantasiak kontrolatzeko\nAntolakuntza gaitasunak etxean - garbiketa eta erosketak egiteko ohiturak; paper, faktura eta ordainagiri garrantzitsuak ordenan mantentzea\nIkasi lanpostua eskatzea eta elkarrizketak prestatzea\nFinantza gaitasuna - aurrekontuak ikasten eta ahal bada aurrezten\nBizitzeko gaitasuna besteekin harremanetan jartzeko komunikazio hobe batekin\nHala nola, asertibitatea ikastea egokia denean oldarkorra, pasiboa oldarkorra edo pasiboa\nEntzuteko trebetasun sentikorrak eta islatzaileak\nGatazken kudeaketa gaitasunak\nSozializazio osasuntsua, adibidez, belaunaldien arteko lotura familiakoa\nBizitzaren gaitasunak loratzen, zabaldu eta bereganatzen ditugu gizaki osoak bezala\nSormenez barneko emozioa adierazteko - abestea, dantza egitea, instrumentu bat jotzea, marraztea, margotzea, ipuinak idaztea\nDibertigarria izatea, jolasten, barre egitea, txisteak kontatu\nBorondatezko lana, besteei laguntzeko\nWeb orri honek The Reward Foundation 3-urrats berreskuratzeko ereduaren eskema sinple bat eman du. Elementu bakoitza datozen hilabeteetan material osagarriak sortuko ditugu. Bizitzako trebetasun horiek eskolak, gazte klubetan edo zure komunitatean egin ditzakezu. Begiratu tokiko liburutegian edo linean.\nHona hemen gure hiru urrats sinpleak:\n1 - Utzi pornoa erabiltzeari\n2 - Burua otzandu\n3 - Bizitzako trebetasun nagusiak ikasi\n<< Pornik gabe doa TRF 3 Urratseko Prebentzio Programa >>


Nabigazioa belaontzi klasikoan - Oarsoaldea Turismo\n2019ko asteburu eta jai egunak, uztaila eta abuztuan ezik.\n12:00etan eta 13:00etan\nNabigazioa neurrira. Bezeroak eskatzen dituen beharrei egokitzen dira eta esperientzia desberdinak diseinatzen dituzte, bai asialdikoak bai formakuntzakoak, honakoak eskainiz: 2 ordutik gorako itsas irteerak, asteetako irteerak, itsas festibalak, estropadak, naturaz eta kosta izugarriaz inguratuko ilunabar erromantikoak, bilerak, ospakizunak, argazki saioak, zetazeoen ikusteko irteerak edota proiektu ozeanografikoak.\nNabigazio klasiko kluba: Urte osoan zehar nabigatzea eta formakuntza eskaintzen da klubean elkartuz gero.\nTel: (00 34) 687 255 661/ 665 737 433\nNabigazioak neurrira, prezioak kontsultatu.\nMATER itsasontzian irteerak


Sariak wikipedia antzera\n► Sariak wikipedia antzera\nSortzailea Josu Etx, 2019ko Uztailaren 11a, 14:15:57\n2019ko Uztailaren 11a, 14:15:57\nEz dakit euskarazko wikipediak egiten dituen lehiaketa hauen berri daukazuen, baina proposatzen dut zerbait antzekoa antolatzea. Foroa orokorrean ez dabil oso aktibo eta ongi legoke kolaboratzaile berriak izatea.\nHorregatik hurrengoa proposatzen dut: Wikipediak egiten duen bezala sariren bat lortzea (Musika festibal baterako sarrerak, aldizkariren baten harpidetza... Seguro horrelako lekuetan nor garen eta egoera azaltzekotan, dohainik zerbait eman ahalko digute laguntzeko)\nPuntu sistema bat antolatu genezake hala nola, Film berria=15pt, 720p=5pt, 1080p=8pt, Online=6pt, Azpitituluen zuzenketa 1-4pt artean... hil bakoitzaren ostean puntuak gehitu eta irabazlea saria irabaziko luke.\nEta film berriak lortu, zaharrak kalitatez hobetzea, azpititulu hobeak... lortuko genituzke\nHelburua jende berria sartzea denez gero ohikoak garenak ez genuke parte hartuko.\nZer iruditzen zaizue? Kontakturen bat izatekotan sari erakargarri bat lortu ahal gaituen norbaitena abisatu.\nRe: Sariak wikipedia antzera\n2019ko Uztailaren 13a, 10:19:10 #1\nIdeia ona iruditzen zait. Aurretik ere proposatu izan da horrelakorik, baina gero denbora dela edozer dela, ez dugu egin. Horretarako, wiki on bat egin beharko genuke prozesuak ondo azalduz.


langabezia | Page 10 | Angula Berria\nHasiera » langabezia\n"El Rocio" norabide onean joango da erreformekin, Bidasoaldea ez behintzat\nsugorri argitaratua 4 / Mar / 2014\nFatima Bañez, Espainiako Enplegu eta Gizarte Segurantza ministroa, otsaileko langabezia datuekin baikor agertu da, baina Irunen hiru hilabete jarraian igo da langabezia.\nGehiago irakurri"El Rocio" norabide onean joango da erreformekin, Bidasoaldea ez behintzat -ri buruz\nUrtarrilan berriro ere igo egin zen langabezia Bidasoaldean\nsugorri argitaratua 4 / Ots / 2014\nUrtarrilan 184 irundar gehiagok eman dute bere izena Lanbiden. Gaur egun, 5233 lagun daude euskal enplegu zerbitzuan izena emanda, biztanleria aktiboaren %18,2 hain zuzen. Iazko urtarrileko hilabetearekin konparatua 175 langabe gutxiago daude orain Irunen.\nGehiago irakurriUrtarrilan berriro ere igo egin zen langabezia Bidasoaldean -ri buruz\n2013an 240 langabe gutxiago gure eskualdean\nsugorri argitaratua 3 / Urt / 2014\nGaur jakitera eman dituzten datuen arabera, azken urtean 180 lagun gutxiago daude langabezian Irunen eta 60 lagun gutxiago Hondarribian.\nAbenduan, Irunen, 243 pertsonak ezabatu dute bere izena Lanbide zerrendetan. Gaur egun, 5049 lagun daude euskal enplegu zerbitzuan izena emanda, biztanleria aktiboaren %17,5 hain zuzen.\nGehiago irakurri2013an 240 langabe gutxiago gure eskualdean -ri buruz\nAzaroan 44 langabe gutxiago Bidasoaldean\nsugorri argitaratua 3 / Abe / 2013\nEAEn eta Gipuzkoan bezala gure eskualdean ere langabezia jaitsi da azaroan.\nIrunen 22 pertsonak ezabatu dute bere izena Lanbide zerrendetan. Gaur egun, 5292 lagun daude euskal enplegu zerbitzuan izena emanda, biztanleria aktiboaren %18,4 hain zuzen. Iazko azaroko hilabetearekin konparatua 16 langabe gehiago daude orain Irunen.\nGehiago irakurriAzaroan 44 langabe gutxiago Bidasoaldean -ri buruz\nUrrian Irunen 10 pertsonak ezabatu dute bere izena Lanbide zerrendetan\nsugorri argitaratua 5 / Aza / 2013\nJoan den hilean igo egin zen langabezia Bidasoaldean. Irunen 10 pertsonak ezabatu dute bere izena Lanbide zerrendetan. Gaur egun, 5314 lagun daude euskal enplegu zerbitzuan izena emanda, biztanleria aktiboaren %18,4 hain zuzen. Iazko urriko hilabetearekin konparatua 115 langabe gehiago daude orain Irunen.\nGehiago irakurriUrrian Irunen 10 pertsonak ezabatu dute bere izena Lanbide zerrendetan -ri buruz\nBehin uda bukatuta, berriz errialitate ankerrera\nsugorri argitaratua 3 / Urr / 2013\nUda denboraldia amaitu bezain pronto langabezia igotzen da gure eskualdean. Irailean zehar 251 pertsonatan igo da langabezia Behe Bidasoan. Zehazki: 208 pertsona Irunen eta 43 Hondarribian.\nGaur egun, Irunen, 5324 lagun daude euskal enplegu zerbitzuan izena emanda, biztanleria aktiboaren %18,5 hain zuzen. Iazko iraileko hilabetearekin konparatua 250 langabe gehiago daude orain Irunen.\nGehiago irakurriBehin uda bukatuta, berriz errialitate ankerrera -ri buruz\nGure lurraldean enplegu asko suntsitzen ari da\nsugorri argitaratua 3 / Ira / 2013\nAbuztuan, Gipuzkoan, Gizarte Segurantzak 1680 kotizazio gutxiago izan ditu uztailarekin alderatuta eta 8002 kotizazio gutxiago azken urtean. EAEn 7639 kotizazio gutxiago izan ditu Gizarte Segurantzak azken hilabetean eta 30691 gutxiago iazko abuztutik hona.\nUztailan 1950 kontratu sinatu ziren gure eskualdean,hauetatik 122 mugagabeak ziren bakarrik, beste guztiak, 1828, aldi baterekoak ziren.\nGehiago irakurriGure lurraldean enplegu asko suntsitzen ari da -ri buruz


Martxoa Igartubeitin — Igartubeiti Baserria\nMartxoak berarekin udaberria dakar, zehazki martxoaren 21ean, ekinozio bezala ezagutzen dena, (latinezko aequinoctium), eguna eta gaua berdinak dira, hortik letorke martxoko esaera hau: “Martxon erdin gaua eta eguna berdin” Hau da, ziklo berria irekiko den hilabetea da. Eguna luzatzen hasiko da eta berarekin baita txorien kantak ere. Otsailean inauterien hasierarekin abiatu zen lur eta inguruaren iratzartzea indar bete-betean ikusiko dugu martxoan. Horregatik pixkanaka baratzeko lanekin hasteko moduan izango gara, fruitu arbolen zainketarekin jarraituko dugu eta lehenengo loraldiak ikusiko ditugu. Baserritarrek gustura hartuko dute udaberriaren etorrera, kanpoko lanei ekiteko. Baina lasai, oraindik uda urruti da eta lanean jarraitu behar…\nUdaberriak eguzki argi gehiago ekarriko digu bai, baina aginte makila eguraldiak du, eta honen arabera lanean hasteko moduan izango gara edo ez.\nAurreko hilabeteetako lanarekin jarraituko dugu batetik, hau da sailak ongarritzen. Ezinbesteko lana dugu hau eta beraz eguraldi oneko eguna probestu beldurrik gabe: ximaurra edo luharra zabaldu, karea zabaldu… Edota udazkenean sailen batean ongarri berdea erein bazen, martxoan moztu edo ebaki eta lurrari gehitzeko moduan gaude. Udaberriarekin batera aktibaturiko landare horren izerdia lurrak gogo handiz hartuko du eta, udaberriko esnaaldi indartsua izan dezan.\nLan hauek egindako baratzeko lekuetan, martxoan landaketa eder askoak egiteko sasoian izango gara. Horietako bat esaterako ziazerba dugu (espinaka). Landare honek ere ekialdeko lurretan du jatorria eta Arabiarrek Pertsia aldetik ekarri zuten Europara. Esaterako XII. mendean, Ibn al-Wawam Al-Andaluseko agronomo ospetsuak hostoa jaten diegun barazkien artean ziazerbari leku berezi bat eskaini zion, bere ezaugarri oparoengatik Ziazerbaren familian aldaera ugari daude, borobilak, zorrotzagoak… baina denak lur gainean zabaltzen diren hosto multzoak dira, zerba edo azelgaren antzera. Batzuk emeak dira, besteak arrak eta hemafroditak ere badira. Ziazerbari hazten uzten badiogu, tontortu egingo da haziak emateko.\nZiazerba azkar hazten den landarea da, beraz adi egon. Gainera ez da komeni zahartzen uztea, jateko ez baita hain gozoa izango. Aldi berean freskura gustatzen zaio, beroaren eraginez hostoak zakartu egiten zaizkio eta. Beroa ekidinez beraz, urteko bi sasoitan landatu edo erein izan da, udaberrian eta udazkenean, lurra epel dagoenean, ez hotz eta ez bero. Ziazerbak ongarri organiko asko behar du, eta beraz lurra prestatzerakoan ximaurra gupidarik gabe bota edota luarra.\nEsan bezala martxo-apirilean edota irailean landatu daiteke. Guk martxoa aukeratuko dugu. Errenkada luze bat egingo dugu baratzean eta bertan 30 zm-ko tartetxoak utziz landatuko ditugu ziazerbak. Landarea asko hazten ari bada, hosto batzuk kenduko dizkiogu bakanduz, eta hauek jateko aprobetxatu daitezke. Eta noizean behin landareen arteko tarteko belarrak eskuz kentzea komeni da. Hilabeteren buruan jateko moduan izango ditugu. Hostoz hosto bilduko ditugu, ez ditugu sustraietatik aterako zurtoinetik moztuko ditugu, honela hazten jarraituko du landareak hosto gehiago emanez. Honela ziazerba uzta oparoa izango dugu, ahogozagarri eta osasungarri.\nMartxoarekin esan bezela, udaberria dator, eta landareen izerdia aktibatuko zaie. Hori kimu, hosto eta loreetan ikusiko dugu. Igartubeitin lehenegoak lortazen lore eder eta miresgarri batzuk izan dira, baratze ertzean baserriaren apaingarri gisara, laister gure bazterrek hartuko duten koloreen berri emanez: Lilipa edo nartzisoa. Nartzisoa erraboil bat da (bulbo) eta 40 barietate inguru daude. Aipatu behar da bere loraldia 20 bat egunera mugatzen dela, udaberri hasiera aldean. Loraldi motza bai, baina ederra, liluragarria eta alaigarria. Landare luzexkatxo bat da, liraina eta oso hauskorra dirudiena, eta gainaldean lore ederrarekin, zuri edo ori kolorekoak dira gehienak. Nartzisoa landatzerakoan kontuz ibili behar da, beste landare edo loreengandik ezberdindu behar da. Izan ere, honen zurtoineko sustantzia batek beste landareengan kalteak eragiten ditu. Lur gozoa, ongarritutakoa behar du eta ez oso urtsua. Eta bestalde eguzkiak emango dion leku batean jarri, baina beti ere leku fresko batean. Ez digu zaintza askorik eskatuko baina lekua ongi aukeratu behar da. Erraboila loraldaia baino 4-5 hilabete lehenago ereingo dugu, neguan zehar, udaberrirako eren dadin.\nLilipa Igartubeiti aurrean\nLore honek, itxura delikatu eta xamur horren atzean, greziar mitologiara eta mendebaldeko pentsamenduaren sustraietara eramango gaitu, eta bere izenaren izaeraz mintzatuko zaigu. Izan ere, liliparen izen zientifikoa Narcissus, greziar mitlogiako pertsonaia baten izena ere bada, Narkissos, eta hortik letorke nartzisista hitza eta ideia bera. Mitoaren arabera, Narkisso gazte lerden bat zen, edertasun izugarria zuena, baina beregana gerturatzen ziren neska gazte guztiei muzin egiten zien. Ondorioz jainkoek zigor bezala urtetan bere aurpegiaren islada ikustera behartu zuten. Hain liluraturik geratu zen ezen bere aurpegiaren bila uretara jauzi egin eta bertan ito zen. Eta leku horretan lilipa lorea ernaldu zen. Hara hor, lore honek ezkutuan duen balioen eztabaida (edertasuna, nartzizismo do bereikeria…). Baratzea ere balore ugariren erakustokia da.\nEsan bezala, martxoak udaberria dakar, ekinozioa. Argiaren aro berria esan genezakeena, eta berarekin gure baso, baratze eta inguruneko landaredia guztia biziberrituko da. Inauteriek ere hala adierazi digute: Urte-ziklo zaharra amaitu dela (horregatik hainbat pertsonaia edo erritual espiritu txarrak uxatzeko) eta aro berria datorrela eta indarraldi berri hori babestu eta zaintzeko garaia dela.\nMartxoak dakarren aro-berria gure ingurunean modu ezberdinetan gorpuztuko da. Horietako bat musika edo melodi forman etorriko zaigu. Txorien eta hegaztien abestiak alajaina. Martxotik aurrera baserritarren egutegi-ekologikoan ezinbesteko garrantzia izan duten hegazti eta txoriek, abesti ederrez beteko dute gure ingurua: kukua, txantxangorria, zozoa, birigarroa… Inguruneak dakartzan aldaketekin, soinu edota koloreen bitartez, baserritarrek beraien denbora-egutegian egituratzen jakin izan dute, kasu honetan musika, txorien abestien bitartez. Baserritarrek eta landa eremuetan denbora neurtzeko erabili izan dituzten baliabideen artean, bat aski ezaguna dugu, baina oharkabean gelditu dena: oilarra. Berau izango zen goiza/eguna hasi zenaren berria baserriko sukaldera eramango zuena, lehen eguzki argiarekin batera. Dirudienez ordea, Erdi-Aroan, hiribilduak eta nekazal herrixkak eliza eta ermiten inguruan biltzen hasi zirenean oilarren lana elizetako kanpai hotsek bete zuten. Hauek baiziren eguneko ordu edo momentu ezberdinen berri ematen zutenak. Edota kasu batzuetan oilarrak jartzen zituzten ezkil edo kanpai-dorretan.\nEta bestetik berriz, udaberriaren lehen aztarnak zuhaitzetan eta landareetan ikusiko ditugu. Lehen eguzki printza eta epeltasunarekin landareen izerdia aktibatuko da. Sustraietatik gorantza joango da adar muturretaraino eta bertan kimu berriak ikusiko ditugu, gerora lore eta azkenik fruitu bilakatzeko. Beraz fruta arbola, zuhaitz eta zuhaixken adar muturretara begiratu, ea kimurik ikusten duzuen. Izerdi-aldi honen sasoi hau fruta arbolen zaintzarako erabiliko dugu, hau da kimaketarako edo inausketarako. Esaterako sagarrondoa inausteko garaia da, eta beraz zuhaitzaren adar batzuk moztuko ditugu. Inausketarekin zuhaitza bera kontrolatuko dugu, guk nahi modura hazteko, adar egokienak mantenduz. Eta honela, izerdi horrek berarekin dituen mineral eta elikagai guztiak moztu gabeko adarren kimuetara joango dira, bertan lore eta fruitu ederrak sortuz. Inausketa edo kimaketa egitean, zuhaitzari ebaki bat egiten zaio eta hau ongi itxi behar da. Horregatik izerdia baliatuko dugu zauri hori ongi itxi dadin ziurtatzeko. Antzina baserritarrek lan honi “epaiketa” deitzen zioten, eta hortik dator martxoaren izen zaharra: “epaila”, zuhaitzen epaiketa egiteko hilabetea alegia. Moztutako adarrak xehatu eta luarrera edo kompostagailura bota.\nLizarra kimatu ondoren\nBaina ez da hor amaitzen fruitu-zuhaitzen zaintza. Horien artean esaterako sagarrondoari, karesnea bota behar zaio. Hau da, kare nahasketa bat. Kare bizia, uretan urtu eta hil egingo da, eta ondoren buztin hautsa edo behi simaurra nahastu dakioke (edo biak). Nahasketa hau enborrean eta adar nagusietan eman behar zaio, dena ongi margotuta utziz. Honela, zenbait xomorro (inurriak esaterako) atzeratuko ditu lehenengo kimu berriak irteten direnerako. Euririk egingo ez duen egunetan ematea komeni da.\nHonela, iazko uztaren sagardoa dastatzen dugun bitartean, aurtengo udazkeneko uztarako lanetan hasiko gara. Ez dago etenik…