Chillida Lekuk ez du nork defendituko • ZUZEU\nChillida Lekuk ez du nork defendituko –\nTurismoaz eztabaidatzen ari garen honetan, Chillida Leku ekarri du gogora Amatiñok.\nGipuzkoako agintariek, alderdiek, erakundeek, eragileek, komunikabideek eta herritar orok jakingo dute, behar bada, zer den onena eta zer ez Gipuzkoa osoarentzat, zer esanik ez turismo-eredua aztergai omen dagoen honetan. Nago ni, hala ere, Chillida Leku Zabalaga baserriko geltokian dagoen azken trena dela eta, inork ez baldin badu ezer egiten, aldenduko dela, berandu baino lehen, betiko. Historian zehar behin besterik pasatu ez den trena, alde egiten utziz gero bigarren abagunerik sekula lortuko ez duena.\nBeti Bilborekiko konplexuz, inbidiaz, bekaitzez, jeloskeriaz eta sasi-alderatze merketan jardun ohi duen Donostiak ezin izango die behintzat, oraingo honetan, atxuritarrei errurik leporatu. Zer esanik ez, kontuan izanda, Bilbok ez liokeela inoiz, Chillida Leku bezalako altxorrari, muzinik egingo.\nBatbederak nahi duena esango du baina, hemendik aurrera, giputzek, bizkaitarren bizkar, negarra jotzeari ekiten dioten bakoitzean, beti izango dugu zer erantzun: “Utikan, hobe isildu. Chillida Leku bezalako aukera alferrik galtzeko gauza den gizarteak ez du kanpoan aitzakia bila aritu beharrik”.\nChillida eta Oteiza gipuzkoarrak ez ziren bat etorri edozenbat gauzatan. Baina horra non, biek, Gipuzkoatik kanpo amaituko duten. Oteizak Nafarroara (Alzuza) alde egin zuen eta Chillidak munduan barrena aurkitu beharko du leku berria.\nBitartean, donostiarrek jarraituko dute eztabaidatzen, turistak lehen solairuan ala bigarrenean kokatu behar ote diren. Jakina, hori ere eztabaidatu beharrekoa dela… baina, ez hori bakarrik.\nNork esango zion, gero, Eduardo Chillida donostiarrari, berandu baino lehen Zabalaga baserriko geltokiak bere irudi-trena galdu eta, berriro, umezurtz geratuko zenik….\nAmatiño, Chillida, Chillida Leku, Donostia, turismoa\n3 pentsamendu “Chillida Lekuk ez du nork defendituko”-ri buruz\ntxo 2017-08-14 13:25\nMuseoa irekitzeko baimena ukatu diete?\neuskaldun bat 2017-08-14 20:26\nBere garaian ulertu nuenagatik, Chillida sendiaren eskaerak onartezinak ziren Aldundiarentzat. Nire ustez publikoa ezin da beti burua makirtuz ibili.\nRamon Etxezarreta 2017-08-15 00:02\nMajo, Amatiño. Donostia, Hernani, Bilbao, Bizkaia eta gehiagoz aparte, zuk uste duzu Euskal Heriak, Euskadik, ez duela orduan Chillida Leku beharrezko? Ardura gipuzxkoarrei, donostiarrei zehazki, botatzea ezingo dugu bizkaitarkeriatzat jo, lurralde arteko leiha horri surik ez botatearren, eta hain zalantagabeko ikusten duzun Bilbao handiari merezimendurik ez kentzearren, baina Bizkaiari edeo Arabari ez zaie axola izan behar? Ez gara nazioa ala? Hainbeste foralizatu al gara? Gipuzkoari ez dakit zer eskuduntza ematen dion gai honetan gure legediak, asko ez esango nuke. Euskadik ez du beraz arduragabekiararen errurik? Joño!


Estatu Batuek 18.851 euroko isuna jarri diote Googleri Street View zerbitzuagatik | Consumer\nUste du konpainiak datu pertsonalak baimenik gabe bildu zituela eta ikerketak oztopatzea leporatzen diola.\nEstatu Batuetako Komunikazio Batzorde Federalak (FCC) 18.851 euroko isuna jarri dio Googleri (25.000 dolar inguru) Street View zerbitzuaren bidez informazio pertsonala biltzeagatik. Erakundearen iritziz, Googlek nahita jaso zituen datuak erabiltzaileen baimenik gabe, eta ikerketa-prozesuan lankidetzarik ez izateagatik oztopoak jarri izana leporatzen dio.\nFCCk argudiatu du Googlek uko egin ziola gaiari lotutako mezu elektronikoak erreproduzitzeari eta bere langileak identifikatzeari, eta horrek esan nahi du ez zuela adierazpenik egin. “Ohitura txar horiek arriskuan jartzen dute batzordeak Komunikazio Legearen balizko urratzeak eta Batzordearen arauak eraginkortasunez ikertzeko duen gaitasuna”, azaldu du FCCk.\nHala ere, Googlek dio agentziak eskatzen zuen informazio guztia eman zuela eta ez duela lankidetzarik eza leporatzen. Konpainiak dioenez, FCCk bere txostenean onartzen du Googlek eskatu zitzaion material guztia eman zuela, eta ez dator bat ikerketa oztopatu izana leporatzearekin. Horregatik, gai horri buruzko erantzuna aurkeztuko duela jakinarazi du.\nGoogle-k mundu osoko WiFi sareen datuak jaso zituen 2007 eta 2010 bitartean, Street View proiektua egiten ari zela. Zerbitzu horrek Google Maps eta Google Earth-en erabiltzaileei puntu geografiko jakin bateko eraikinen eta egituren irudi errealak ikusteko aukera ematen die. Konpainiak alferrikako informazio pertsonala biltzen zuela adierazten zuten salaketak jaso ondoren, hala nola erabiltzaileen pasahitzak edo nabigazio-historiak, Googlek, azkenean, 2010eko maiatzean onartu zuen erabiltzaileen datu pertsonalak eskuratu zituela, eta, horren ondorioz, FCCk ikerketa bat ireki zuen, Estatu Batuetako Komunikazio Legea urra zezakeelako.\nEstatu Batuak fcc google-eu multa-eu Street View


Mitoa Euskal Herrian - Euskal Mitologiaren Ataria\nMitoa Euskal Herrian\nZer da Mitoa?\nAntzinako jainko edo eroien ekintzetan edo egiazko gertaeretan oinarritzen den alegiazko kontakizuna, jatorri ezezaguneko eta herri baten tradiziozko pentsamendu kolektiboaren pentsamentua dena, naturako indarren edo giza izaeraren zenbait alderdiri buruzko ikuspegia eta sinesteak isladatzen dituena.\nHurrengo lerroetan azalduko ditugun sineste eta alegiak oraintsura arte ibili izan dira ahotik ahora euskaldunen artean. Baina honekin soil-soilik esan nahi dugu euskaldunek zenbait pertsonaia edo izaki alegiazkori buruzko gertaerak sinesten zituztela, hots, istorio horiek elkarri kontatu dizkiotela mendeetan zehar; ez gara esaten ari istoriook eta berauen oinarriko pentsamolde mitikoa euskaldunengan bereziak direnik. Izan ere, euskal pasadizoetako batzuk berdin-berdin ageri dira beste herrialde batzuetan ere; batzuetan elementu bat edo beste baino ez da berdina gertatzen, eta beste batzuetan agerikoa da, esaterako, jatorriz istorio bera denari tokian-tokiko ñabardurak edo bereizgarritasunak itsatsi zaizkiola, kontaketaren itxura zerbait aldaraziz herriaren arabera. Inguruko herrien eragina ere nabarmena da eta ukaezina. Mitorik zaharrenetara joz gero, hain zuzen, euskaldunak Europako eta mundu zabaleko antzinako herri totemista guztien pentsakera mota berekoak izan zirela ohartzen gara. Hala pentsatzen zutenek Naturaren indarrak miresten zituzten eta horien adierazgarriak ziren jeinu eta izakiak bazirela uste zuten; haien ustetan izpiritu horietako batzuk animalia gisa (zaldia, zezena, basurdea, ahuntza, aharia, sugea edo herensugea, saia) agertzen zitzaizkien eta beste batzuk gizaki antzeko izakiak ziren, gehienetan leize edo kobazuloetan bizi zirenak, eta sarritan pizti ezaugarriren bat edukitzen zutenak.\nBarandiaranen ustez euskaldunen alegietan gai-zikloak nahasita eta elkargurutzatuta ageri dira. Antzeko ezaugarri, joera eta ahalak egozten zaizkie Mariri, lamiei, sorginei, jentilei, eta beste zenbait jeinu edo izaki mitikori. Beraiek agertzen diren istorioak nahasi egin dira, hots, toki batean lamiez esaten dena, beste batean sorginez esaten da, edo jentilez; koba batean Marik egiten duena, beste eskualde bateko leize batean lamia batek egiten du.\nEgungo etnologo batzuek, W. Schmidt buru dutela, teorja bat plazaratu dute antzinako herrien erlijio sinesteez, esanez ezen, gaur egun munduan kultur garapen eskasa duten herrietan antzematen dena aintzat hartuta, badirudiela gizakiarengan gizarte-egitura primitiboa zenean nahiko orokorra eta zabala izan zela "zeruko jainkoa” esaten zaiona gurtzea. Sineste horrek teologiarekin duen lotura aztertu du batik bat Schmidtek. Horrez gainera, Vjenako Eskolako etnologoek "artzain nomaden zikloa” deritzona aztertu dute. aurrean adierazi duguna baino askoz geroagokoa; diotenez, kultura horietan zerua bera gurtzen zuten izaki edo jainko nagusi legez, hots, zerua bera zen jainkoa. Hortaz. badugu esatea Europako egungo herri gehienen arbasotzat har ditzakegun artzain herriek zerua edo zeruko izaki bat gurtzen zutela izaki nagusi eta oroahaltsu gisa.\nEuroparrak aipatu ditugula, ildo honi jarraituta Leopold Von Schroeder-ek indoeuroparrez egin lana ekarri behar dugu hona, zeren hark antzinako germaniar, zeltiar, eslaviar eta gainerako herri indoeuroparren zeruko jainkoaz dioena loturik baitago euskaraz iraun duten zenbait hitzek adierazten duten sinesteei. Izan ere. euskaldunak indoeuroparrez inguraturik bizi izan dira aspaldi samarretik eta gainera nahikoa berandu kristautu ziren, inguruko beste herri batzuen aldean behintzat; horregatik, eta herri zaharra delako, Euskal Herriko folklorean eta hizkuntzan kristautasuna iritsi aurreko sinesteen eta erlijioaren hondarrak geratu dira, Europan garai batean erabat zabalduta egon zen zeruko jainkoaren eta horren inguruko mitoen adierazgarri direnak.\nEsan berri dugun bezala, hizkuntza da arlo hau ikertzeko bide gehien zabaltzen duena. Gaur egun euskalki guztietan “zeru” da inguruko erderetan “cielo, ciel” esaten zaiona adierazteko erabiltzen den hitza. Hitz hau mailegu zaharra da, latin arruntetik hartua, diptongorik ezak erakusten duen bezala. Alabaina, Erronkarin joan den mendeko erdi aldera hitz egiten zen euskaran bazegoen esangura bereko hitza, “zeru” baino zaharragoa eta gure gaia argitzeko balia dezakeguna: ortzi. Gainera beste euskalki batzuetan ere hitz horren eratorriak erabiltzen dira eta bizirik daude oraindik nahiz eta “ortzi” bera erabili ez: ortzadar/ostadar = ortz(i) + adar; oskarbi = ortz(i) + garbi; ostarte = ortz(i) + arte. Aurrekoetarik batzuetan eta beste zenbaitetan “ortzi” osagaia ost- (ust-) formarekin ageri da; hau ez da harrigarria, jakina delako -rtz- hots taldea -st- bilakatu dela mendebaldeko euskalkietan: ber- tze (ek.) / beste (mend. eta Z); bortz (ek.) /bost (mend.).\nAlde batetik, beraz, badakigu antzina “zeru” esateko euskaraz “ortzi”, edo “urtzi” esaten zela. Bada, zerua eta jainkotasunaren arteko erlazioa argitzeko idatzizko testu zaharretara jo behar dugu, hain zuzen ere Santiago Konpostelakoan dagoen kodize batera; kodize hau, Calixto 11.arena deritzona, XII. mendekoa da, eta beraren bost zatietariko azkenaren zazpigarren kapituluan ezagutzen dugun euskarazko hitz zerrendarik zaharrena ageri da. Kapitulu horretan Aymeric Picaud izeneko erromes frantziar batek, euskaldunez hainbat astakeria esateaz gainera. Gasteiz inguruan orduan mintzo zen hizkuntzakoak edo diren hitzak dakartza. Hauek dira lehenbizikoak: “Deum vocant Urcia, Dei genitricem Andrea Maria...”. Hemen dugu falta zitzaigun datua. Dirudienez euskaldunek XII. mendean “Urtzia” esaten zioten orain “Jaun- goikoa” denari. Agi denez, kristautasuna onartuta egonik ere, jainko berriari lehengo jainkoaren izena eman zioten euskaldunek gogoan izan behar dugu, gainera, ordurako “zeru” hitzak “ortzi”ren lekua hartuta zuela, mailegua oso zaharra delako, erromatarren garaikoa izan ere. Beraz, “Urtzia” jainkoaren izena zen orduan, bere adiera generikoagoa galduta zuelarik. Geroago, “zeru” “urtzi”ri nagusitu zitzaion bezala, jainko berriarentzat “Jaungoikoa” hitza sortu bide zen, agian tabuagatik, jainkoaren benetako izena ez erabiltzearren (antzekoa gertatu da geroago beronekin ere, Jainkoa sortu baita), edo beharbada kristautasunean eta katolizismoan jainkoaz nagusi den sinesteetera moldatzeko. Esan dezagun, bidenabar, herri primitibo askotan jainkoaren izena jaun+goikoa tan kerako esamoldea dela.\nOrain arte ikusi dugunez, horrenbestez. antzina euskaldunek jainkoa zerua zela uste zuten eta hartaz hitz egiteko zerua esan nahi zuen hitz bera zerabilten: urtzi = zeru; Urtzi = Jainkoa. Beraz, esan dezakegu azken finean gauza bera sinesten zutela gizakion gaineko jainkoaz euskaldunek eta inguruko indoeuroparrek, hauek jainkoari Deus, T(h)or edo beste izen batzuk eman bazizkioten ere. Gainera, zeruko jainkoa gizonezkoa zen indoeuroparren ustez, eta euskaldunek ere halakotzat zuten, eta lurra aldiz emetzat, Mari Lurraren jainkoaren pertsonifikazioa zelako. Latinoen Jove eta Jupiter (deus pater) eta germaniarren Thor izeneko jainkoek tximista menperatzen zuten eta mailu gisa zerabilten. Bada, euskaraz trumoiari “ostots” (ortzi+hots), “ostroi” (ost-), “ortzanz” (ortzi+antz =hots), “ozmin” eta “iurtziri/iusturi” esaten zaio, tokian tokikoa, eta tximistari “oineztu”, “oineztura”,”inizitu”, “oinazkar”, ”ozminarri”, eta “tximistarri”; izendazio hauek guztiok argi uzten dute “o/urtzi” hitzak -hau da, zerua eta jainkoa- erlazio zuzena duela tximista eta trumoiarekin, batetik, eta bestetik euskaldunek tximista zerutik eroritako aizkora edo aiztotzat zutela. Uste hau nahikoa zabala izan da Euskal Herrian, eta bai beste leku batzuetan ere, eta Eneolitoan zerua eta aizkora uztarturik gurtzen zelako susmoa sortarazi du ikerlariengan. Oraindik orain baserri batzuetan aizkorak jartzen dituzte baserritarrek etxeko sapaian, ahoa gora begira dutela, ekaitzetatik eta tximistetatik begira ditzan.\nBadugu, horiez gainera, beste datu bat are argi gehiago ematen diona gaiari. Zeren eta, Van Eys-i jarraituz, asteko egunei so arina egitea nahiko baita ohartzeko “ortzegun/ostegun” (ortzi+egun) Europan esistitzen diren egun beraren izen germaniarren eta latin eratorrien kidea dela: “Thursday”, “Donnerstag”, “Tordag”, “Jueves”, “Giovedi”, “Jeudi”,”Joe”, “Dijous”= “Dies Jovis/Jovis Dies”.Gainera, badakigu aurrekoaren jarraiko egunaren izenean ere “zeru”aren nozioa azaltzen dela nolabait, “ortzi” osagai ageri delako: “ortziral/ostiral”. Hala ere, badakigu zerbait interesgarria egun honetaz, hain zuzen ere jainkoaren eguna zenaren (ortzi-egun) biharamuna zorigaiztokoa zela, egun horretan debeku zelako hainbat lan egitea.\nBeraz, ikusi dugu euskaldunek eta auzokideek zerua gurtzen zutela eta jainko honen agerkaririk behinentzat tximistak eta trumoiak zituztela. Gaitz da esaten gizakiaz gaindiko indarrei buruzko usteok berezkoak diren euskaldunengan eta beste europarrengan edota gugan hasieran arrotz eta kanpoko maileguak izan ziren, Eneolitoan hainbat gauzarekin gertatu zen bezala. Nolanahi ere, badaude desberdintasunak: indoeuroparrek zeruko jainko bat baino gehiago omen zuten jatorriz, zereginak banatuta zituztenak (vedak: Dyaus/Varuna; grekoak: Zeus/Ouranos), eta euskaldunek ez bide dute eduki bakarra besterik. Gainera Barandiaranen ustez jainkoari “ortzi” ezezik “egu” ere esan izan zaio (bizk.: ostegun = eguen = egu+en); “egu” zeru argitsuaren jainkoa litzateke, hurrengo atal batean ikusiko duguna, eta “ortzi” zeru ekaiztsuarena. Dirudienez bietan zaharrena lehenengoa litzateke eta bigarrena hizkuntza indoeuroparretako *werw (= babestu, estali) erroari loturik legoke.\nZerua eta eguzkia\nHala bada, zerua jainkotu zenean, hasieran zeruko argia edo zeru argitsua gurtu omen zuten euskaldunek bai eta indoeuroparrek ere, haien zeruko jainkoaren izenetan “argia” zentzua zuen div-erroa agertzen zen eta; eta horri Jarraiki argi dago zeruan argia gurtzekotan eguzkia gurtu zutela, berau delako argi-emaile nagusia (bakarra ez, ikusiko dugun bezala, gauez ilargia delako nagusi). Ideia nahiko ezagun eta zabala da esatea eguzkiaren gurtza herri ehiztarien ziklo totemista eta patriarkalari loturik dagoela. Aurreko atalean esan bezala, badirudi “egu”, izan zela antzina-antzina zeruko argia adierazteko erabili zen hitza (div- erroaren parekidea, alegia), eta berriz ere hizkuntzara jo behar dugu adierazpena frogatzeko. Badugu horretarako 1agunduko diguten aspaldiko azterlariak, Vinson esaterako, honek 1910ean esan zuen “egu(n)” hitzak jatorriz argia adierazten zuela, geroago aldi zentzua bereganatu zuela eta azkenik eguraldiari loturiko jazoeretarako era erabili zela; azken zentzun bietan (argi/egun) hemen ditugu egu-osagai den hainbat hitz: “eguantza” = egusentia, “eguzaro” = jai erdiko eguna, “eguerdi”, “eguberri”, “eztegu” ( = ezti-egu(n)) = eztei, “eguraldi”, “eguargi” = argi beteko egun. Askotan, aldiz, ezin esan daiteke erabat ziur “egu(n)” hitzak hitz baten osagai delarik zeruko argia, eguna edo eguzkia adierazten duen. Honen adibiderik garbiena Gabonak adierazteko erabiltzen den “eguberri” dugu, ezin zehaztu delako neguko solztizioaren hurrengo egunetan egunak eurak berritzen diren, edo argia, edota eguzkia. Aitzitik, beste batzuetan ez dugu inolako arazorik: “ekain” (egu-gain) = eguzkia edo argia gainean dagoen aldia; “ekaitz” (egu-gaitz) = eguraldi gaitza.\nGainera. Vinsonen ustez baliteke “egu(n)” eta “egur” erlazionatur egotea, herri askoren pentsamoldean halaxe egon baitira argia, eguzkia eta sua. Beharbada hauxe izan liteke “Gabon subil”/ “Gabon zuzi”aren errituaren jatorria. Are gehiago, “egu(n)”ek ba omen du erlaziorik “(h)ego” hitzarekin ere.\nBestalde, osagai bera ageri da “eguzki” hitzean ere (“eguzki hartuko dugu ereduzko formatzat, hainbat aldagarri baditu ere: iguzki/euzki/iruzki/ek(h)i/ekheri). Kontutan harturik gaueko satelite argi-emailea adierazteko “ilargi” eta “ilazki” hitzak ditugula, ez dugu zail asmatzen bikote horren osakera berekoak direla “eguargi” eta “eguazki”, horien arteko paralelismo nahikoa agerikoa da eta. Horren arabera, badirudi “argi” eta “azki” hitzek esanahi bera dutela; orduan, esan dezakegu “eguzki” hitzak, “egu(n)”ek jadanik gaurko esangura zuela sortua, eguneko argia edo zeruko argia adierazten duela. Hau onartuz gero, erraz uler dezakegu Nafarroa Beherean darabilten “orzaizki”, aurrerago ere aipatu duguna, “zeru argi” delako batez ere jakinik herrialde berean “izarski” esaten zaiola gau oskarbiari. Geroago hitz egingo dugu “ilargi” eta “ilazki” hitz eta berauen inguruko usteei buruz.\nBerriro , “eguzki” hitzaren haria harturik, dirudienez berau jainko legez gurtzea lehenengo zerua eta geroago zeruko argia gutu izanaren ondorioa edo litzateke, hots, argiarekiko miresmenaren partikularizazioa. Barandiaranek eguzkiari Euskal Herriko zenbait tokitan ilunabarrean esaten zizkioten bertsoak jaso zituen, nolabaiteko gurtza adierazten dutenak, eta horietan badago ezaugarri berezi bat, alegia, eguzkia emakumezkotzat hartzea: “Eguzki amandría / juan da bere amagana / Bihar etorriko da / denpora bada” (Soraluze); “Adios, amandre / bihar artio” (Nafarroa). Indoeuroparrek ere eguzkia emakumea zela uste zuten, eta , askok “ama” esaten zioten gainera, eslaviarrek esaterako: “Matuxka krasnoie solntse”. Eguzkiaren sinboloa “eguzki lore”a da, basagarduaren lorea. Lore honek eguzkiaren ahal berberak ditu: ilunpeko izpirituak uxatzen ditu; atean jarrita, etxeak tximistetatik begiratzen ditu; jendea sorginengandik begiratu eta etxeko abere gaixoetatik salbu mantentzen ditu.\nlIargia, ilunpeko astroa\nEguzkiaren gurtza herri ehiztari eta patriarkalisten sinesteekin erlazionatuta dagoela esan duten bezala, ildo beretik Vienako Eskolako etnologoek esan dute ilargia gurtzea nekazaritzan oinarritutako herri matriarkalen ezaugarria dela. Geroago ikusiko dugun bezala, harreman estuetan daude ilargia eta nekazarientzat berebiziko garrantzia duten denbora-aldi eta natur zikloak. Itxura guztien arabera, halako sineste eta pentsamoldeak Neolitoan sortu ziren seguruenik, nekazaritzarekin batera. Askoren ustea da Euskal Herrian bertan, eta beharbada baita Europako beste lurralde batzuetan ere, lurra eta ilargia eguzkia baino lehenago gurtu zituela gizakiak.\nEuskaraz, Lurraren satelitearen izenik arrumena “ilargi” da ( aldaerak: ilhargi / irargi / iretargi / iletargi), baina badaude arreta merezi duten beste bi: “argizari” (argizai / argizaita / argizaila) eta “ilazki”. Hiru izen hauetarik “ilargi” da garrantzitsuena, ezbairik gabe, zeruko argia omen den “eguzki”aren buruz buru dagoelako, erabat kontrajarria. Hala ere, besteez ere zerbait esan beharra dago. Bata, “ilazki”, esan dugu aurrerago “ilargi”rekin pareka daitekeela eta ondorioz “eguzki” nola sortu den pentsatzeko bidea ematen duela, “ilazki” = “ilargi” hipotesia egiazkoa dela onarturik, bestea, “argizari”, nahasiagoa da, baina oso bitxia. Batetik, Ramosek uste du “argi+izari” direla osagaiak, eta zehazten du ilargia argiaren neurrítzat jotzea indogermaniarren usteekin erlazionaturik dagoela. Bestetik, “argizagi” (argi+za- ragi = argi ontzi, agian) ezkoa ere bada eta badirudi horrek adierazten duela jendearen sinesteetan zenbait ideia korapilatu direla: heriotza eta hildakoentzat behar den argia (ezkoak errez), eta ilargia, hilen argia. Honexegatik ematen omen zieten baserrietan etxeko jaunaren heriotzaren berri erleei, argizararia egin zezaten, hildakoaren hilobia argitzeko.\nBaina itzul gaitezen “ilargi” hitzera. Azken osagaia “argi” da, ezbairik ez honetan; baina lehenengoa? Aurrekoa aintzat edukita, heriotzarekin luke zerikusia: hil. Honetaz hainbatek idatzi dute historian zehar; nork bere iritzia azalduz: batzuek argia hila(betea)rena dela esan dute; beste batzuek iluntasunekoa; beste batzuek heriotzarena edo hildakoena, edota argi hila dela; azkenik, ilargiaren argia dela ere esan dute. Gaur egun usterik zabalduena da garai batean “(h)il” hitzak esanahi bi zituela: ilargia eta hila(betea). Horren frogak hauek dira: “hilabete” (hitzez hitz “ilargi bete” litzateke, “ilberri”, “ilzar”, “ilgora”, “ilbera”. Uste honi jarraituz, “ilargi” hitza “eguzki” sortu zen kari beragatik sortu bide zen: izen-tabuagatik. Dirudienez antzina “il” eta “egu” kontrajarrita zeuden -Astarloa bera ohartu zen honetaz- eta batak egunari eta argitasunari loturiko hitzak sortzeko erabili zelarik bestea heriotzari eta iluntasunari loturikoak egiteko erabili zen; aurkako ideiak aderazten zituzten. Izan ere, hitzei zorrotz begiraturik ez “eguzkí”k ez “ilargi”k ez dute inolako osagairik berez eguzki edo ilargí adierazten duenik: lehengoak eguneko bizi-argia dakar gogora eta besteak gaueko heriotza-argia. Bidenabar, oroit gaitezen indoeuroparren ustez ilargian bizi zirela hildakoak. Euskal Herrian ilargiari betidanik izan zaio begirune handia, nekazaritzako zikloetan duen eraginagatik seguraski, zeren eta nekazarien uste komuna baita ilargitik datorrela lantzen diren landareak ernarazten dituen eta sendo hazarazten dituen indarra. Laborarien ustez guztiz erabakiorra da ilgora edo ilbera den kontutan hartzea soro-lan bakoitzerako; gainera landare, barazki edo arbola bakoitzak badu bere ziklo bereizgarria ere, ezagutu behar dena. Antzeko zerbait gertatzen da txerri-boda egiteko aldiarekin, ardiei ile eta buztana moztearekin eta zenbait tresna egiteko zura moztearekin ere. Inor hiltzean ere, hobe ilberan hiltzea ilgoran baino.\nAmaitzeko, dauzkagun datuak azterturik esan dezakegu euskaldunek ilargiaren arabera zatitzen zutela alditan urtea. Beste herri batzuek bezala, euskaldunek egunak zenbatu beharrean gauak zenbatzen omen zituzten (gaur = gau + haur), seguruenik hala hobeki beha zezaketelako ilargia eta jakin zein alditan zegoen, gora edo behera; gainera badirudi aste bera ere ilargiaren bera zatitzen zutela: “larunbat” lauren+bat litzateke, zazpi eguneko lau alditan bereizitako hilaren laurdena; “igande” ilgorarekin erlazionaturik legoke, uste honen arabera, “igo” aditza bailegoke osagai gisa. Nezakaritzarako ilargia (ila) zertan zen jakitea zen behinena, eta hortik dator bien arteko erlazioa. Hala bada, jatorriz euskaldunek ilargi-urtea erabili bide zuten, 29 eguneko hilez osatua; geroago urte mota hori nekazaritzakora moldatu zuten, eta azkenik eguzki urtera.\nLurraren jainkosa, Mari\nEtnologoek diote Lurra ilargiarekin batera gurtzen dutela edo zutela herri matriarkalek eta gurtza hau zerua jainkotu aurrekoa dela, nolabait esanez zaharragoa eta elementalagoa. Hori hala izanik, zehatz-mehatz esan daiteke mito ktonikoak nekazaritza nahikoa garaturik dagoen herrietan sortu eta esistitu izan direla; mito horietan lurra eta ilargia dira jainko nagusiak eta bien ezaugarriak askotan nahasirik edo ongi zehaztu gabe ageri dira. Euskaldunek ere eite horretako jainko ktonikoa eduki zutela esateko erabil ditzakegun datu ia guztiak Aita Barandiaranek bilduak dira. Egia esan berau izan zen, halaber, lehen aldiz esan zuena berak hainbat istorio entzun ondoren Mari izena eman zion numena eta Europako beste herri batzuen antzinako jainko bat ahaideak izan zitezkeela. Zehazki, ahaidetasunaz mintzo zela eslaviarren “Mati Zemlia” (Ama Lur) zuen gogoan.\nBarandiaranek bere lanetan Lurraren pertsonifikazioa den jeinu eme baten hainbat izen bildu ditu; hona batzuk. besteak beste: Puiako Maia (Oihartzun). Mari Muruko (Elduaien). Muruko Da- mea (Ataun), Andre Mari Muiroko (Arano), Mari Munduko (Ataun), Marie Labako (Ipazter), Marie Kobako (Markina), Mariarroka (Ola- zagutia), Mariurraka (Abadiño). Mariburrika (Garai eta Berriz). Aldureko Mari (Gorriti), Aralarko Damea (Amezketa), Aketegiko Dama (Zegama), AnbotokoDama/Señora (B, G), Arpeko Saindua (Bidarrai etab.). Gaizto (Oñati), Izen hauetatik zenbait ondorio ateradaiteke. Hasteko, Itxura guztien arabera ieinu honen bizi lekuak mendi gailurrak dira: Orhi, Aralar, Aia, Oiz, Anboto, Urduña eta Gorbeia. Gainera hainbat koba eta leizetan ere bizi omen da: Mugiro (N), Txindoki (Amezketa), Murumendi (Beasain), Gaiztozulo (Aloria), Baltzola eta Atxali (Igorre), Supelaur (Orozko), Kanterazar (Xemein). Beraz, nahikoa argi dago Mari mito ktonikoa dela, lurrari atxikia. Horregatik, izate hori oinarri hartuta, aurreko izen batzuk azaltzen saia gaitezke: Mariarroka / Mariu- rraka / Mariburrika. Caro Barojaren ustetan hirurak lirateke jatorrizko izen bakarraren aldaerak; hark dioenez. Mari +_____-ko motako izen asko daudenez gero, baliteke hiru horiek Mari Lurreko balizko batetik etortzea: Mariarroka izenean gazteleratik hartutako “arroka” Mari haitzetan bizi delako ustearen aztarna litzatete, eta Mariurraka izenean Urraka pertsona izena nahasita legoke. Bestetik, “Mari” izenak berak kristautasunarekin zerikusirik baduela adierazi dute azterlari askok. Mari delako Maria izenaren euskal ordaina. baina beste batzuek, aldiz, esan dute beharbada Gipuzkoako ekialdetik harantza aski arrunta den Mayi izena kristautasuna baino lehenagokoa dela eta baduela Marirekin erlazioa, geroago Mariarekin ere nahasi arren. Honetaz ari garela, ezin bazter daiteke Mariri zenbait tokitan Andre Mari___ko esaten zaiola.\nMari, beraz, emakumea da -andrea / dama / señora-, normalean oso apain jantzitako andrandi ederra. Honetan badu antzik lamiekin, hauen nagusia delako edo. Hala ere, sutan ere agertzen da sarritan, bai bere kobaren barruan dagoela, bai mendi batetik bestera airez doala, eta honakoetan askotan emakume irudia ere galdu egiten du eta igitai edo bola bihurtu. Airez ibiltzeko hodei edo ortzadar itxura ere har dezake. Batzuetan lau zaldik daramaten gurdiaren gainean ere ageri da, edo ahari baten gainean. Itxura horiez gainera, hainbat animalia legez agertu da, tokian tokikoa: belea, zaldia, bigantxa, saia, akerra, aharia. Hauek guztiok Lurraren jeinuak edo indarrak adierazten dituzte; Mari denen nagusitzat jotzen den numen gorena edo litzateke.\nHorrenbestez, Mari Lurraren barrualdean bizi da eta mendi eta leizetan zehar agertzen da lur-azalera. Bera bizi den kobetan ustea dago urre eta harribitxi ugari dagoela; gauza bera uste da lamien egoitzez ere. Toki batzuetan uste dute Mari 7 urte bizi dela Anboton, 7 Oizen eta 7 Mugarran. Amezketan gauzabera, baina mendiak Aralar, Aizkorri eta Murumendi direla.\nAzkoitian Marik senarra duela diote, “Majua” “Peru” ere deitua. Biak elkartzen direnean ekaitza sortzen da eta honek euri-jasak eta kazkabarra ekartzen du. Dirudienez Maju hau eta Goierriko “Sugaar” izaki bera dira. Baltzolako koban bizi denari “Sugoi” deritzo eta Bizkaiko jaunen jatorriari buruzko kontakizun mitikoari loturik dago; istorio horren arabera Eskoziako erregea Mundakara heldu zenean Sugoi zeritzon “deabru” batek haurdun utzi zuen haren alaba, eta hau bederatzigarren hilean Jaun Zuriaz erditu zen. Hala, Bizkaiko jaunek euren leinua Marirekin uztartu zuten nolabait; hau ez da harrigarria, oso ezaguna baita botere-leinuek euren aginteari indar mitikoa eman nahia. Istorio batzuetan Marik zazpi seme ditu gizaseme batekin ezkondurik eta beste istorio batzuetan bi besterik ez, bata ona, “Atarrabi”, eta bestea gaiztoa, “Mikelats”, edo “Hodei” ere baderitzona beste toki batzuetan. Azkenengoaren bitartez Marik ekaitzak bidal ditzake berak nahi duen tokira. Istorio askotan Mari gaizto ageri da, lantzean toki batera ekaitza edo txingorra bidaltzen duela. Dena dela ez da inoiz “ama” legez ageri. Funtsean, badirudi Mari jainko ktoniko oso antzinakoa dela, sarritan gaizkilea izan daitekeena eta eguraldia eta euri-lehorte erregimena bere menpean duena. Euskaldunen “sorginkeria” esan zaion horretan Mariren gurtza zaharraren hondarrak daudela ere esan daiteke.\nAntzina, mitoen funtzioa, antzinako pertsonek zituzten bildur eta jakinminak asetzeko sortutako pertsonaia edo gertaera mitikoak ziren. Jendeak heriotza edota eguraldiari beldur zion eta guzti horiek arrazoitzeko mitologia sortzen zuten, eta beraien inguruko zenbait faktore ulertezin esplikatzen zituzten.\nGaur egungo Mitoa\nGaur egun mitoak ez dira antzinakoak bezalakoak, orain zerbait ez badakizu edo bildurra badiozu ez dira hipotesi fantastikoak egiten, hipotesi zientifikoak bilatzen baino. Beraz, gaur egungo mitoa dirua da, zergatik? Ba, ditugun arazo gehienen konponbidea delako. Osasuna, nahiak eta beharrak asetzeko nahitaezkoa den gaia da dirua.\n-Planeta Entziklopedia Tematikoa\n-Euskal Mitologia Konparatua (Juan Ignazio Hartsuaga)\n-Sorgiñak, lamiak eta zenbait jainkosa (Julio Caro Baroja)\n-Mitologia del Pueblo Vasco (J.M. Barandiaran)\n-Mitos y leyendas (Internet)


Luma haurtzaindegi ohiko burasoak 'haserre' daude | Euskal Herria | KAZETA\nLuma haurtzaindegi ohiko burasoak 'haserre' daude\nDepartamenduak hartu duen erabakiaz damutu dira Luma haurtzaindegi ohiko burasoak. Haurtzain autonomoen egitasmoari lehentasuna eman izana leporatu diete departamendu eta Ziburuko Herriko Etxeari.\nIurre BIDEGAIN|2017/05/10 08:15 Eguneratua:\nTtipi Ttapa elkarteko burasoen agerraldia Ziburun. © Ttipi Ttapa elkartea\n"Haserre" daudela aitortu du Maitena Iriarte Luma haurtzaindegi ohiko burasoak. Beren egoera azaltzeko Ziburuko plazan elkartu ziren maiatzaren 6ean. Burasoek osatu zuten Ttipi Ttapa elkarteak aurkeztutako egitasmoa errefusatzea erabaki dute departamenduak eta Herriko Etxeak. Haurtzain autonomoen proiektua hobetsi dute.\nOroitarazi behar da otsailaren 6ean erakundearen barne arazo baten eraginez, Luma haurtzaindegi euskalduna hestea erabaki zutela. Langileak kanporatu zituzten eta horiek Lan auzitegira jotzea erabaki dute.\n"Haurrek erreferentzia gunea galdu zuten. Egun batetik bestera ez ziren gehiago haurtzaindegira joan. Ez zituzten gehiago ikusi horietaz arduratzen ziren profesionalak, ezta beren lagunak ere", deitoratu dute elkarteko kideek.\nBurasoek aterabide bat bilatzeko xedez, haurtzaindegi euskalduna "parte hartzailea eta demokratiko" baten sorrerari pentsatu zuten. Proiektu berria Herriko Etxea, PMI eta CAF egiturei aurkeztu zieten. Baina, Ttipi Ttapa elkartea ez zen bakarra izan proiektu bat aurkeztu zuena. Haurtzain autonomo batzuek euskaraz zerbitzu bat eskaintzeko egitasmoa aurkeztu zieten erakundeei. Azkenean, horren alde jo dute.\nHaur "euskaldunen eskubideen alde"\nElkarteak jaso duen agirian "ondorio judizialak agertu daitezkeela" diote. Maitena Iriartek horri buruzko informazio gehiagorik ez dutela aipatu du. Kanporatuak izan ziren langileei lotua izan daitekeela uste dute. Hala eta guztiz ere, beren proiektua errefusatu izana "injustizia" bat iruditu zaie.\n"Uste dugu hasieratik Herriko Etxeak erabakia hartua zuela eta ez zigula deus erran. Burasoek lan asko egin dute, deusetarako", erantsi du. Argi utzi nahi dute ez direla haurtzain autonomoen proiektuaren kontra. "Bi aukerak nahi ditugu eta burasoek hautatzeko parada izatea nahi dugu", aipatu du. Ildo horretatik, "frantsesez hitz egiten duen haur batek dituen eskubide berak aldarrikatzen" dituzte.\n"Borrokatzen segituko" dutela azpimarratu du. Horretarako, jadanik inguruko Herriko Etxeekin hitzorduak hartzen hasi dira. "Ziburun ez dugu lortu, baina ondoko herritara joango gara", azaldu du amak.


Lekaleak: kontsumo kontrolatua gizen eta diabetikoetan | Consumer\nLekaleak: kontsumo kontrolatua gizen eta diabetikoetan\nKarbohidrato, zuntz edo proteinen edukia dela eta, zenbait kasutan lekaleak neurriz hartu behar dira.\narabera: Ostirala, 2009ko irailaren 11\nLekadunak animalia-proteinaren ordezko bikainak dira, herrialde garatuetan gehiegi kontsumitzen den mantenugaia. Karbohidrato konplexuetan eta zuntz dietetikoaren eduki bikainean nabarmentzen da. Beste abantaila batzuk dira koipe gutxi izatea, kolesterolik ez izatea eta bitamina eta mineral ugari izatea. Baina kasu jakin batzuetan murriztu egin behar da kontsumoa. Pertsona lodi edo diabetikoek, besteak beste, lekaleak neurrian jan behar dituzte.\nLekadunen dohain osasungarriak, besteak beste, landare-proteinak eta zenbait substantzia dira: zuntza, saponinak, isoflabonak, lektinak eta azido fitikoa. Maiz jateak eragin dietetiko profilaktiko eta terapeutiko handia du. Onura horiek gaixotasun kardiobaskularren, kartzinogenesiaren eta diabetearen arloan berriki egindako ikerketetan islatzen dira.\nLekadunen kontsumoa ona da osasunerako, baina kontraindikatua dago batzuetan, karbohidratoen edukia dela eta. Diabetea edo obesitate-arazoak dituzten pertsonek beren dietetan gomendatutako kalorien arabera egokitu behar dute lekale-kopurua. Zuntz asko izatea (13-20 g/100 g) eragozpen bat da dibertikulitisa dutenentzat edo hondakin gutxi (zuntz gutxi) duen dieta egiten dutenentzat, bai eta hesteetan ebakuntza egin diotenentzat (kolostomiak eta ileostomiak) edo ebakuntza ondoko baten ondoren gaixorik daudenentzat ere.\nDigestio-arazoak izanez gero, komeni da lekaleak azalik gabe jatea eta puregailua erabiltzea. Azala kentzeak taninoak kentzen ditu, digestio-entzimen ekintza inhibitzen baitute, eta lekadunek duten zuntz kopurua murrizten du. Proteina, fosforo eta potasio kontzentrazioak murriztu egiten du elikagai horien kontsumoa giltzurrun-gutxiegitasun kronikoaren dietoterapian. Lekaleak 120 g-ra mugatzea gomendatzen da -egosita dagoena-, astean behin gehienez.\nHiperurizemia, hezueria eta nefropatia aurreratuen kasuan, edo pertsonak dialisia behar badu, komeni da lekaleak ahalik eta gutxien jatea, proteinak eta purinak ematen dituztelako. Hiperurizemia da odoleko gehiegizko azido urikoaren lehen agerpen klinikoa, eta, denborarekin, tanta eragin dezake. Hantura artikularrarekin eta oineko behatz lodian kokatutako min biziarekin lotzen da.\nLekaleei alergia izatea\nLekadunetan albuminak egoteak elikagai horiekiko alergiak eragin ditzake. Kakahueteak, babak, ilarrak eta soja dira kezkagarrienak, batez ere lehenak. Kakahueteak dira, alde handiarekin, alergia gehien sortzen dituzten lekadunak, gehien kontsumitzen direnak direlako. Haurren dietan goiz sartzeak eta produktu prozesatu ugaritan (ogiak, galletak, opilak, izozkiak, saltsak) agertzeak eragin handia izan dute. Espainian, fruitu horiek aperitibo gisa hartzen dira, egoskari gisa baino gehiago.\nAltramuz edo lupinoak ere ahalmen alergeniko handiko proteinak ditu. Gero eta gehiago sartzen da elikagai gisa, gariarekin nahastuta ogia, gailetak eta opilak egiteko. Nekazaritzako eta Elikadurako Ikerketa eta Teknologia Institutu Nazionalean (INIA) aztertzen da, alergenikotasuna eragiten duten proteinak identifikatzeko eta zenbait tratamendu termikoren bidez urritzea lortzeko. Oro har, lekadunekiko alergia bizitzako lehen urteetan agertzen da, eta denborarekin gainditzen da.\nBabak eta almortak dira lekadunik arriskutsuenak, pertsona batzuentzat toxikotzat jotzen diren substantziak dituztelako. Babetan, eritasun antinutritibo bizigarri eta bizigarriek sortzen dute gizakietan favismo gisa diagnostikatutako gaixotasuna. Konposatu horiek hestean metabolizatzen dituen glukosa-6-fosfato deshidrogenasa entzimaren gabeziak gaixotasuna eragin dezake. Sintoma klinikoak zurbiltasuna, nekea eta hemolisiak eragindako arnas zailtasuna dira (hematien haustura). Babak (“Vicia faba”), batez ere, Ekialde Hurbileko herrialdeetan kontsumitzen dira. Herrialde horietan, toxiko horiek ez dituzten barietateak bilatu dira, bai eta horiek ezabatzeko prozedurak ere, hala nola beratzea eta berotzea.\nAlmorta edo gidariaren (“Lathyrus sativus”) substantzia toxikoek latirismoa eragiten dute. Espainiako eskualde batzuetan oraindik almorta kontsumitzen da, 1944az geroztik erabat debekatua dagoen arren, gerra zibilaren ondoren gertatutako latirismo-pandemiaren ondoren. Gatxa-formakoa da, eta almorta frijituko irinarekin, piperrautsarekin eta torrezno-irinarekin (urdaia) edo txerri-gibelarekin egiten da.\nLekadunaren itxura garbantzuaren antzekoa da, baina ingurua karratua da. Zenbait hilabetetan dietaren ekarpen nagusietako bat denean bakarrik agertzen dira ondorio toxikoak. Neurolatirismoa, helduen eta haurren beheko gorputz-adarren paralisia eta hazkuntzaren atzerapena eragiten dituena, eta osteolatirismoa, hezurrak eta ehun konektiboa eragiten dituena. Siriako ikerketa-zentroetan (International Center for Campesural Research in the Dry Areas) toxinarik gabeko almorta-haziak lortu dira, eta produktibitateari eta erresistentziari eutsi diote.\nLekadunek aflatoxinak, “Aspergillus” generoko lizunek eragindako toxina fungikoak (mikotoxinak) eta, bereziki, “Aspergillus flavus” motako andui batzuek eta “Aspergilllus parasiticus” gehienek sor ditzakete. Lizun horiek hezetasun eta tenperatura baldintza txarretan kontserbatutako kakahueteetan hazten dira batez ere. 27 ºC inguruko tenperaturan biderkatzen dira.\nAflatoxinek oso eragin kaltegarria dute organismoan. Mutagenikoak, kantzerigenoak eta neurotoxikoak dira. Egiaztatutako azterlan eta argitalpenen arabera, substantzia horiek gibeleko minbiziarekin batera hartzen dira etengabe. Europako Erkidegoan, elikagai arriskutsuetan izaten den aflatoxina-kantitatea araututa dago, toxiko ahaltsuenetako bat baita. Produktu-kilogramo bakoitzeko 1-100 mikrogramo onartzen dira.\nkarbohidratoen edukia legumbres-eu leguminosas-eu proteinak zuntz


Espainiako Gobernuak 2013. urtean ukatu egin zien Estatu Terrorismoak hildako biktimen senitartekoei jasotzea zegokien kalteordainen zati bat, eta beraz, pareko trataera izatea giza eskubideen urraketa berberaren biktima izandako gainontzeko biktimen senitartekoekiko. Horretarako, Europako Giza Eskubideen Hitzarmeneko 8. artikulua hartu zuten oinarri, zeinak dioen posible izango dela “kalteordaina ukatzea edo murriztea biktimak edo eskatzaileak antolatutako delinkuentzian parte hartzen badu edo bortizkeriazko delituak egiten dituen erakunde bateko kide bada”.\nPertsona horiei bizitzeko zuten eskubidea urratu zieten, giza eskubideen urraketa larria, eta ez ziren sekula epaituak edo kondenatuak izan ETAko kide izateagatik. Barne Ministerioak harutako kalteordainen parekatzea ukatzeko erabakia soilik oinarritu zen polizia txostenetan eta prentsan argitaratutako artikuluetan.\nEstatu espainiarraren sustapenpean praktikara eramandako Guda Zikinak hildako pertsonen senitartekoek, erabaki honekin, ulertu zuten beren senideen errugabetasun presuntziorako eskubidea urratzen zela, eta giza eskubideen urraketa larriak kategorizatzen ari zirela, zenbait eskubideren aitortzarako aintzat hartzen zelako biktimei bizitzeko eskubidea urratu zien biolentziaren jatorria.\nHori dela eta, biktimen senitartekoek erabaki zuten Estatu espainiarreko justizia auzitegi ezberdinetara jotzea, Europako Giza Eskubideen Auzitegira heltzeraino, bermatzeko beren senitartekoei zegozkien eskubideak errespetatzen zirela. Horretarako argudiatu zuten beren errugabetasun printzipioa urratzen zuela Ministerioren erabakiak, Europako Giza Eskubideen Konbentzioaren 6.2. artikuluan honako baitio: “arau-hauste bat egin duen pertsona oro errugabetzat hartu behar dela erruduntasuna legegalki deklaratzen den artean”.\nAzkenik, Estrasburgoko Auzitegiak, gaurko bere ebazpenean, erabaki du ezin dituela onartu biktimen senitartekoek aurkeztutako errekurtsoak, batetik, ezin baita esan pareko giza eskubideen urraketak jasandako biktimen senitartekoei kalteordainak ukatzeko erabakiak aurrez aipatutako 6.2 artikulua urratzen duenik; eta, bestetik, biktimekiko akusazio zuzenik ez badago, ez baitira senitartekoen eskubideak urratzen.\nEgiari Zor Fundaziotik uste dugu interpretazio hori eskandalua dela, errugabetasun presuntziorako eskubidea prozesu penal batean inputatutako pertsona orori dagokiolako. Edozein pertsona izan behar da errugabe epai irmo batek bere zigorra zehaztu artean.\nEskubide hori estatu demokratikoetako zigor sistemen oinarrietariko bat da, nazioarteko hainbat erreferentziazko dokumentuetan jasotzen dena:\nGiza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsaleko (1948) 11.1 artikulua: “Delituagatik salatutakoak eskubidea du errugabetzat jo dezaten, errudun dela legez eta jendaurreko epaiketan frogatzen ez den bitartean”.\nEskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Hitzarmena (1966): 14.2 artikuluan dio “pertsona orok du errugabetasun presuntziorako eskubidea bere erruduntasuna legearen arabera frogatzen ez den artean”.\nEuropako Giza Eskubideen Hitzarmena (1950): 6.2 artikuluak dio “lege haustea egin izanaz akusatua izan den pertsona oro errugabea da bere erruduntasuna uneko legediaren arabera frogatzen den arte”.\nEz dugu ulertzen nola den posible 6.2 artikulua, errugabetasun presuntzioari dagokiona, eta berau urratzearen inguruko interpretazioek gaurkoan bezalako iritzi antagonikoak sorraraztea.\nIzan ere, gogoratu behar da Euskal Kriminologia Institutuko juristek Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritzaren eskariz egindako txostenean ondorioztatu zutela Barne Ministerioaren erabakia modu argian zela babes judizialaren kontrakoa, urratzen zuela errugabetasun printzipioa, ikuspuntu prozesaletik legalitate printzipioa urratzen zuela eta baita hori oinarritzen den botere banaketaren printzipioa bera ere. Gainera, aipatutako txostenak gehitzen zuen biktima horiek jasandako oinarrizko giza eskubideen urraketa horren zela larria eta gertakariak horren zeudela frogatuta (gogoratu dezagun Guda Zikinaz ari garela, Estatu Terrorismoak eraildako pertsonez), ezen kalteordainen parekatzea ukatzea “prebarikazio administratiboa ere izatera heldu zitekeela”.\nBeraz, Egiari Zor Fundazioaren izenean, Europako Giza Eskubideen Auzitegiak hartutako erabakiaren aurrean, gure atsekabea adierazi nahi dugu. Horrez gain, esan nahi genuke oso larria deritzogula errugabetasun presuntzioa urratzen ez dela kontsideratzeko ezarritako terminoei, orain artean ezezagunak zirenak (gogora dezagun ez dagoela biktimen inolako kidetzarik frogatzen duen sententzia judizialik). Gainera, salatu nahi dugu erabaki honek, beste behin, “bigarren mailako biktima” trataera ematen digula Estatuaren biolentziak pairatu ditugunoi.\nAzkenik, gogorarazi nahi genuke Egiari Zor Fundazioak lanean jarraituko duela pareko aitortza maila duten arte euskal gatazkaren testuinguruan gertatutako oinarrizko giza eskubideen urraketa guztiek, eta biktimen arteko kategorizaziorik ez dagoenera arte.


hizkuntzak Artxiboak | bai&by Blog\nHasiera Sistema aditua Nola dabilen Enpresa Ikaslearen txokoa Nor gara Fundazioa Bloga Kontaktua euscaseng Hasiera Posts tagged: hizkuntzak\nTag Archives: hizkuntzak\n2016 azaroa 17 Gramatikaren garrantzia hizkuntzak ikastean Hizkuntzak ikastea polita da, gustua hartzea da kontua. Egizu proba: buruhausteak ematen dizkizun gramatika atal hori hartu eta barneratu akorde bat bezala.\n2016 azaroa 17\neuskara ikasi, hizkuntz akademiak, hizkuntzak 2016 maiatza 29 Misterioz beteriko hizkuntza eta… euskara ikasteko metodo misteriotsua Joan den astean sustatu.eus albistegi digitala irakurtzen genuen bitartean YouTuber baten berri izan genuen, Langfocus hain zuzen ere. Paul Jorgen da kanal hau kudeatzen duen YouTuber hori, kanadarra da eta unibertsitateko irakasle izateaz gain hizkuntzalari sutsua da. Bere YouTubeko profilean hizkuntz desberdinen inguruko xehetasun asko ematen ditu, besteak beste euskararenak. Izan ere, 9 minutuko bideo […]\n2016 maiatza 29\neuskara ikasi, hizkuntzak, hizkuntzak ikasi 2016 apirila 25 Euskaraz amets egiteko. Zure euskara mailara egokitzen diren liburu batzuk Txiki-txikitatik, eskola garaietatik, irakurtzea oso garrantzitsua dela esaten digute. Gogoratu eskola garaiak! Seguru zeuk ere baduzula gustuko izan zenuen liburu bat. Neurea “Ortzadarra sutan” izan zen. Orain publikoki hau esateak lotsa pixka bat ere ematen du, baina kontuan hartu gaztetxoak ginela. Irakurketak funtsezko garrantzia dauka hizkuntzen ikasketa prozesuan. Horregatik, bai&by-k euskarazko liburu batzuk partekatu nahi […]\n2016 apirila 25\neuskara ikasi, euskara liburuak, hizkuntzak Search\nIzena eman newsletter-etanJaso edukiakzure e-postan Erabilera baldintzak onartzen ditut.\n2017 martxoa 8\nEuskara ikasketa prozesuan lagungarri izango dituzun doako 10 baliabide sarean\n2016 abendua 22\n2016 abendua 3\nGramatikaren garrantzia hizkuntzak ikastean\nIzena eman newsletter-etanJaso edukiak zure e-postan Erabilera baldintzak onartzen ditut.\tCopyright © Todos los derechos reservados.Jarri gurekin harremanetan


Artea, hitz hori. Nahita ere, ezin hemen definitu zer den, zer kabitzen den hitz horren barruan; besteak beste, bertan kabitzen dena ez baita kabitzen zutabe honetan. Konparazio baterako, komunikabideetan “artista” hitza entzun izan dudan azken aldietan, nahiko maiz, gainera, pilotari bati erreferentzia eginez entzun izan dut, baina ez hainbestetan, adibidez, idazle edo musikari bati buruz aritzeko, bitxia badirudi ere.\nEdonola ere, munduak badu artearen inguruko nolabaiteko adostasun kanonikoa, edonork esango baitizu Picassorena artea dela, nahiz eta gero adostasunak lausotzen eta desadostasunak trinkotzen hasten diren, zenbait egile, estilo edo garairi buruz ari garenean. Antzeko zerbait gertatzen zait niri arte garaikidea deritzon horrekin: sarritan, interesgarriagoa egiten zait proposamen artistiko baten alde teorikoa, sormen lana bera baino. Egilearen asmoa, egilearen emaitza baino.\nAP-8ko biolinista ikusi nuen lehen aldian, aldiz, nire baitako adostasuna erabatekoa izan zen: performance haren alde estetikoak zaplaztekoa jo zidan aurpegi erdian, eta ekintzaren asmoa ere biribila iruditu zitzaidan. Adituek sutara botako naute, baina zirrara sentitu nuen, eta zenbait kilometroz buruan bueltaka izan nituen gogoeta batzuk: esate baterako, daramagun abiaduragatik ezin dugunez entzun biolinaren doinua, zalantza sortzen da gizon hori benetan musika jotzen ari ote den, eta, jotzen ari bada, zer zentzu duen bere musikak; jotzen ari ez bada, ostera, zer zentzu duen bere besoaren mugimenduak. Bestetik, zenbait galdera: gizon horrek ez al du irudikatzen gizartea bera, non denok ari baikara geuretik, geuretzat eta geuri buruz mintzatzen, inork besteari entzun gabe? Edo ez al zaigu aurpegiratzen ari gure kotxearen eta bere presentziaren arteko espazio laburrean bi mundu oso desberdin gurutzatu direla une batez? Edo, besterik gabe, esaten ari zaigu, errepide ertzekoa bera izan beharrean Marina Abramović izango balitz, orduan bai, galdera horiek guztiek zentzua izango luketela, inork ez lukeelako zalantzan jarriko zer den artea eta zer ez.


Dakizun bezala, 2017ko Uztailaren 15 eta 24 bitartean Derion –Bizkaia-, La Via Campesinaren VII Nazioarteko Konferentzia ospatuko da. Seminario ohian 500 pertsona elkartuko dira, baserritar, delegatu, instituzio, erakunde, komunikazio medio, unibertsitate esparruko pertsonak, itzultzaile…\nLa Via Campesinak nazioarte mailan antolatzen dituen ekintza masibo guzti hauek ez dira posible, maila lokal eta internazionalean ehunka boluntarioek egiten duten lanagatik ez balitz (itzulpengintza, logistika, erregistroa, elikadura, apainketak, etab.)\nHau dela eta, zure laguntza eta kolaborazioa eskatzen dizugu, bai pertsona zein erakunde moduan, gure antolakuntza, politika eta logistika erronka handi hau aurrera eramatea posible egiteko.\nZenbait argibide praktiko:\n• Mezu honetan bi esteka dituzu (EUSK eta CAST) boluntario gisa apuntatu ahal izateko.\n• Nahi izanez gero, baduzu aukera atxikitutako *pdf.a betetzeko eta eskaneatuta berriz guri itzultzeko helbide honetara: viikonflvc2017@gmail.com\n• Konferentzia baino lehenagoko egunetan (Uztailaren 10-15) eta ondorengoetan (U.25-26) ere badira milaka lan bete beharrekoak, zeinetan zuen laguntza ere ezinbestekoa den. Estekatutako edo atxikitako inskripzio orrietan bada aukera egun hauetarako apuntatzeko ere. Egun hauetarako apuntatuz gero, lehen bait lehen jarriko ginateke harremanetan telefono honen bidez: 610 170 846 (Oskar).\n• Ez dira Konferentzia gunerako garraioak ezta ostatua ordainduko (ez dago ere bertan ezta inguruan kanpin denda jartzeko aukerarik).\n• Boluntario gisa etorriko direnek bazkaria edo afaria izango dute (biak egun osoko lanaldian etorriz gero).\nEskerrik asko guztiei zuen laguntasunagatik! Derion elkartuko gara!!\nOharra: VII. Konferentziako behin Programa LVCa atxikitzen dizuegu.


Ainhoa Atlantique mahai-multzo berria\nHasierako orriaMahaia Banako mahai-estalkia Ainhoa Atlantique mahai-multzo berria\nEzagutu ezazu gure Ainhoa Atlantique mahai-multzo berria, kontraste zuriko eta urdin koloreko marradunekin. Taulan ukitu dinamikoa eta dinamikoa. Gaur egungo itxura bermatzeko plater garbiak eta tonu neutroak konbinatzeko ehuna.\nAinhoa Atlantique gama honek mahai-zapiak, jantziak eta eskuoihalak, eskuoihalak, gortina, erretilua eta oihalak metroan eskaintzen ditu zure eskaera pertsonalizatuak. Dekorazio honetatik eta pieza erabilgarri honetatik sortzen da giro atletikoa. Taula ederra babesteko ezinbesteko elementua, itxura modernoagoa emanez. Oihal hau gure Jean-Vierren etxea denborarik gabekoa da eta euskal jatorria aipatzen du, berriz ere bisitatzen eta denboraldiko joeren koloreak jarraituz. % 100 kotoizko ehuna, satin apur bat, garbitu eta zuritua eta akabera perfektuak ditu, oso ohikoak dira.


Bizimodu jasangarria izateko bidezko merkataritza - ALKARTASUNA BETI ZABALIK\nCOVID-19aren pandemiak irakatsi digu elkarren arteko lankidetza funtsezkoa dela denok egoerak gainditu ahal izateko. Pertsona batzuek maskarak josi dituzte etxean, beste batzuek babes-pantailak egin dituzte 3D inprimagailuekin, auzokide taldeak pertsona nagusiei laguntzeko antolatu dira, eta negozio batzuek bat egin dute beren lana berrasmatu era funtzionatzen jarraitu ahal izateko, pertsonei zerbitzua eskainiz. Ekimen txikiak dira, baina pertsonen zerbitzura jarritako jardueren adibide handiak.\nGaur, maiatzak 9, Bidezko Merkataritzaren Munduko Eguna ospatzen dugu. Aurten ez gara kalera irtengo, baina gure ahotsa are ozenago entzunarazi nahi dugu, pertsonen eskubideak eta zaintza lana erdigunean jarriko dituen eredu ekonomiko bat aldarrikatzeko. Aurtengo eskaerak honakoetan zentratzen dira:\nPertsonak onura ekonomikoen aurrean. Lan-eskubideak eta bizimodu duina mundu osoko langileentzat. Bidezko Merkataritza arloko erakundeok adierazi nahi dugu langile guztientzako bizimodu duina aldarrikatzea funtsezko eskubidea dela. Gainera, gizarte global bidezkoagoa sortzen laguntzen du, eta krisiaren aurrean sendoagoa. Zentzu horretan, Bidezko Merkataritzaren arloko erakundeen praktika komertzialak langileentzako ondorio ekonomiko eta sozialak arintzen ari dira.\nKontsumo arduratsua egitea. Bidezko Merkataritza arloko erakundeok kontsumo beharrizanak benetako beharrizanen arabera egokitu behar direla defendatzen dugu. Langileak eta ingurumena errespetatuz sortutako produktuak aukeratzea, auzoko dendetan arduraz kontsumitzea, eta gure auzo eta herrietako gertuko produktuen alde egitea.\nIngurumena errespetatzea. Bidezko Merkataritzako erakundeok ekoizpen eredu berdearen alde egin dugu, karbono isurpenekiko neutroa.\n“Ez ginateke normaltasunera bueltatu beharko, ez baita inoiz “normala” izan. Koronabirusaren aurreko errealitateak berdintasun eza, baliabideen erauzketa, esplotazioa, deskonexioa eta gabeziak normalizatzen zituen. Ez ginateke horretara itzuli beharko. Beste egoera bat sortzeko aukera daukagu. Gizatasun eta naturaren araberakoa”. Sonya Renee Taylor.\n← Etxepel, alkartasunak parez pare zabaldu ditu ateak → Pandemia globala, elkartasun globala


Ondorio gisa: Hizkuntzen ekologia, lehen ikuspegia [Sareko Euskal Gramatika]\nHizkuntzen ukipena izeneko atal honetan, gizarte berean hizkuntza bat baino gehiago erabiltzen direnean, hizkuntza horien artean sortzen diren erlazioak azaldu dira, baita hizkuntza-komunitateen arteko erlazioak ere. Erlazio dinamiko horiek beraien gizarte-ingurunean aztertu dira. Hizkuntza-ukipenaren ondorio indibidualak, linguistikoak eta sozialak banan-banan erakutsi dira, jokoan diren prozesuak.\nHizkuntzen ekologia nozioa ere azalduko da: hizkuntza-ukipenari buruzko ikuspegi orokor eta globala eman nahian agertzen da “hizkuntzen ekologia” nozioa, hizkuntzen arteko erlazio konplexuak ulertzeko modelo bat ekartzen digu eta.\nEkologiak organismo bizien eta ingurunearen arteko harremanak aztertzen ditu eta hizkuntzak izaki animatu ez dira. Hala ere, zientzia biologiko horren hurbilketa zientifikoa baliagarria izan daiteke gizarte-zientzietan.\nOro har, hizkuntzen eta hizkuntza-komunitateen arteko erlazioak ekologiaren ikusmoldearekin uler daitezke. Hizkuntzek eta hizkuntza-komunitateak elkarrekin dituzten harremanak sistema dinamikotzat hartzen ditu hizkuntzen ekologiak, eta haien arteko orekaren eta hizkuntza-aniztasunaren ikuspegitik aztertzen ditu. Desorekatik aldaketa, erregulazioa sortzen da.\nHizkuntza bakoitzak bere zoko ekologikoa okupatzen du hizkuntza ekosisteman, bere funtzioek eta ingurumenarekiko erlazioek determinatzen dutena (Calvet, Pour une écologie des langues du monde: 35). Asko aldatzen dira hizkuntzen egoerak munduan toki batetik bestera, eta eragiten dituzten faktoreak edo parametroak oso konplexuak dira. Hizkuntzen ekologiak tresna deskribatzaile zenbait ekartzen ditu horiek ulertzeko.\nMaila gorena da hizkuntzen arteko mundu antolaketa. Munduko hizkuntzek “galaxia” bat egiten dute eta hiztun elebidunek elkartzen dituzte. Batetik, hizkuntza zentralak ditugu, adibidez, ingelesa mundu osoarentzat edo errusiera ohiko sobietar blokean; bestetik, periferikoak, euskara bezalakoak. Eskuarki, hizkuntza periferikoko hiztunek hizkuntza zentral bat ikasten dute, edo goragoko hizkuntza bat bederen. Hau da joera orokorra, elebitasun bertikala.\nLau maila dira “hizkuntza grabitazio-sistema” horretan: ingelesa bakarra maila gorenean, hamar bat hizkuntza bigarrenean (arabiera, errusiera, frantsesa, gaztelania, hindia, portugesa, swahilia…), ehun bat hirugarren mailan (banbara edo wolofa Afrikan adibidez, txekiera edo armeniera Ekialdeko Europan) eta laugarrenean besteak (Calvet, 1999: 78-79), euskara bezala.\nHizkuntza/gizarte bikoteak sistema autorregulatu bezala funtzionatzen du, giza egitatea kontuan hartzen duena. Hizkuntza egoeren autorregulazioa eta hizkuntzen barne-erregulazioa dira.\nKreolerak, adibidez, aklimatazio kasuak lirateke, belaunez belaun transmititzen diren hizkuntzak bilakatuak direlako ingurune berri batean.\nHizkuntzen ekologiak edo ekolinguistikak hizkuntzen eta ingurumenaren arteko harremanak aztertzen ditu, esan nahi baita hizkuntzen arteko harremanak, eta hizkuntza horien eta gizartearen artekoak; izen ere, gizartea hizkuntzen ingurumena da. Noski modelo hori metafora bat da, baina erlazio konplexu horiek ulertzen laguntzen digu, printzipio deskriptibo eta esplikatzailea ekarriz.\nModelo deskribatzaile eraginkorra izateaz gain, hizkuntzen ekologia hizkuntza-desberdintasuna mantentzeaz arduratzen da, hizkuntzek, denek, “txiki”ek barne, gizadi osoari aberastasuna ematen diotela argudiatuz.\nEuskara Institutua, EHU, "Ondorio gisa: Hizkuntzen ekologia, lehen ikuspegia", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg


Errepide - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEdozein errepidek horrelako itxura du.\nErrepidea baino gehiago erromatar galtzada da hau, errepideen aitzindaria.\nErrepidea ("errege" eta "bide" hitzetatik eratorria) ibilgailuak ibiltzeko lurrean sortutako bi punturen arteko bidea da. Errepideak ibilgailuen joan-etorrietarako egokituta daude, bai zoladura erantsi zaielako bai beste edozein modutara bidearen gainazala hobetu delako. Lerro bakarra edo lerro bat baino gehiago eduki dezakete; bi lerro baino gehiago dituztenean normalean bakoitza zentzu bakarrekoa izan ohi da. Zolatuta daudenean, askotan bazterbideak ere izaten dituzte.\nJende orok erabil ditzakeen errepideei errepide publiko deritze.\n2 Errepide motak\nPertsiarrek, asiriarrek, babiloniarrek, kartagotarrek, etruskoek, txinatarrek eta peruarrek bazituzten errepideak baina haiek egindakoen arrastorik ordea, gaur egun ez da ia geratzen. Pertsiako errege bideak, esaterako, 2857 kilometro zituen eta K.a. 35000. urtetik K.o. 300. urtera bitartean erabili zen. Erromatarrak izan ziren, baina, errepideak egiteko teknikak lantzen hasi ziren lehendabizikoak; beren inperioa hedatzeko eta zaintzeko 85.000 kilometroko errepide edo galtzada sarea hedatu zuten; inperioren gainbeherarekin betera galduz joan ziren arren, horietako zenbaitek iraun du gaur egunera arte. Erdi Aroan erromes-bide nagusiei eutsi zitzaien, errepide berririk egin gabe, itsasoa edo ibaiak zirelako merkataritzarako bide nagusiak. XVIII. mendean, errepideak egiteari berriro ekin zitzaionean gainazal hobeak lantzen hasi ziren. Langintza horretan Trésaguet frantziarra eta Teldord eta McAdam eskoziarrak nabarmendu ziren. 1902an macadam izeneko gainazala nagusitu zen; harri koskor zanpatuz egiten zen, alkaterna geruzaz estalia. Gaur egun, beribil kopurua haztearekin batera errepide sareak ere hedatu dira.\nErrepide motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAutobideak: bidegurutzerik gabeak, auto kopuru eta lastertasun handitarako egokituak daude.\nErrepide nagusiak: hiri nagusiak elkarren artean eta nazioko mugekin lotzen dituzte.\nHerrialde artekoak: herrialdeetako hiri eta herri nagusiak elkarren artean lotzen dituzte.\nHerrietakoak: herrien artekoak eta herria eta auzoak lotzen dituzte.\nAlemania hasi zen autopistak eraikitzen, Autobahn sarea.\n↑ Lur Entziklopedia\n(Gaztelaniaz) Wikivia, Errepide Entziklopedia.


Bilbo – Enkore\nBegiak Itxi da “Kanala” diskoko hirugarren singlea. Hemen bideoklipa:\nOZEN OIHUKATU: Bideoklip berria\nOzen Oihukatu da “Kanala” diskoko bigarren singlea. Hemen bideoklipa:\nKANALA Aurkezpen kontzertua\nDatorren barikuan, Otsailak 28, “Kanala” disko berria zuzenean aurkeztuko dugu. Bilboko RockStar aretoan izango da 20:30etan. Smoke Idols taldeak zabalduko du eta ondoren gu. Sarrera doan.\n22 otsaila, 2014\nAurreko otsailaren 20an “Kanala” gure disko berria aurkeztu genuen Bilboko Elkar Aretoan. Han izan ginen taldekideak eta diskoetxeko arduraduna den Anjel Valdés lan berri honen inguruan medioen aurrean hitz egiten. Bertan esandakoa laburbilduz:\nAIREA. Bideoklip berria\nAirea “Kanala” diskoko lehendabiziko singlea da. Hemen da kantuaren bideoklipa:\nELKAR diskoetxeak fitxatu gaitu\nELKAR diskoetxearekin sinatu dugu! #kanala diskoak datorren hilabetean argia ikusiko du “Oihuka” zigilupean. Oso pozik gaude diskoetxeak gugan jarritako konfiantzagatik eta egindako apustuagatik. Ez dugu kale egingo!\nKANALA disko berria\nKomunikazioaren teorien oinarrietan igorle batek hartzaile bati mezua bidaltzen dio. Errealitateari bizkarra ematen egongo gintzaizkioke gaur egun, gure kasuan bederen, honela gertatzen den ustea izango bagenu. Gu, Enkore, ez gara igorle, eta erabat hartzaile den pertsonarik nekez aurkituko genuke kontzertuetara hurbiltzen diren lagunen artean. Feedbackak, guretzat, garrantzi handiegia du antzinako rol horiei eusten jarraitzeko. Feedbackak sortzen baitu, ondoren era anitzetan deskodetuko den mezua. Beraz, igorlea, hartzailea, mezua… haien jatorrizko adierekin, ez dira existitzen!\nAspaldi sumatzen genuen web gune baten beharra. Baina, hein handi batean, gu geuk orrialdea kudeatzeko denbora faltak eraginda, momentu hau atzeratzen joan gara: askotan zaila egiten da leku guztietara sasoiz heltzea eta aski izan dugu, orain arte behintzat, kontzertuetatik salbu ateratzearekin.


Areines - Wikipedia, entziklopedia askea.\nNicole JEANTHEAU (2014-2020)\n47° 48′ 04″ N, 1° 05′ 40″ E / 47.8011°N,1.0944°E / 47.8011; 1.0944Koordenatuak: 47° 48′ 04″ N, 1° 05′ 40″ E / 47.8011°N,1.0944°E / 47.8011; 1.0944\nCoulommiers-la-Tour, Meslay, Saint-Ouen eta Vendôme\nAreines Frantziako udalerri bat da, Loir-et-Cher departamenduan dagoena, Centre eskualdean. 2013an 597 biztanle zituen.\n2007an Areines udalerrian erroldatutako biztanleak 597 ziren. Familiak 199 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 82 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 209 etxebizitza zeuden, 200 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 203 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 200 etxebizitza nagusietatik 159 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 179 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 115 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nAreines udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 447 ziren, horien artean 272 aktiboak ziren eta 175 inaktiboak ziren. 272 pertsona aktiboetatik 257 lanean zeuden (138 gizon eta 119 emakume) eta 16 langabezian zeuden (6 gizon eta 10 emakume). 175 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 124 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Areines udalerrian 219 unitate fiskal zeuden, 545,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.587 euro zen.\n2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.\n2000. urtean Areines udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nBNF: 152592797 (data)\nOrriaren azken aldaketa: 6 urtarrila 2020, 17:54.


Nasa herria eta Euskal Herria, elkarrekin hizkuntzak biziberritzen | atzerria | GAUR8 - mila leiho zabalik\nNasa herria eta Euskal Herria, elkarrekin hizkuntzak biziberritzen\nEuskalgintzaren laguntzaz, Kolonbiako nasa herriak bere hizkuntzaren biziberritze ahaleginean dihardu. Orain dela 50 urteko Euskal Herriaren antzeko egoeran aurkitzen diren honetan, bi herrien arteko elkarlanari ekin zaio. Helburua, ordea, nasak ahalduntzea da, ez Euskal Herriko eskola eredua kopiatzea.\nEuskal Herrian orain mende erdi bizi izandako egoerarekiko antzekotasunak ikusita, bi herrien arteko lankidetzari ekin zaio. Elkarlana fruitu politak ematen hasi da\nKolonbiako Konstituzioak 1991n onartu zuen nasa yuwe hizkuntza koofizial gisa, erabaki sinboliko hutsa izan bazen ere. 1998an, berriz, sistema ortografiko bateratua onartu zuten\nNasek euren kulturatik eta kosmobisiotik nahi dute eraiki eskola eredu berria. Zeregin hori naturarekiko errespetuan, taldearen zaintzan eta herria eraikitzean oinarrituko dute\nHizkuntzaren erabilera datu kezkagarriak tarteko, ekimen berriak abiatu dituzte: haurrentzako nasa yuwe hutsezko eskola pilotua eta helduentzako alfabetatze eskolak\nHausnar dezagun indigenekin, hots, hizkuntza eta kultura propioak dituzten herriekin, pobreziatik eta bazterketatik ateratzeko bidea elkarrekin nola egin dezakegun\nElkarlanaren helburua nasak ahalduntzea da, hizkuntza biziberritzeko estrategietan eta metodoetan nasak eurak gaitzea, ez Euskal Herriko eskola eredua kopiatzea\nNasa herria Kolonbiako hego-mendebaldean bizi da, Andeetako mendilerroaren aldapa malkartsuen babespean. Kolonizazioak beharturik inguruotan barreiatu ziren arren, gaur egun Cauca deitutako lurraldean bizi dira batez ere nasak, izen bereko Cauca departamenduan.\nLurraldea beste zenbait herri amerindiarrekin partekatzen dute, baita euren burua kolonbiar ez-indigenatzat dutenekin ere. Nasek eurek diotenez, 400.000 inguru dira guztira, baina estatistika ofizialak 250.000 direla jasotzen du. Gogoan izan behar dugu herri amerindiarren artean sarri gertatzen dela jatorriarekiko lotsa edo “autogorrotoa”, eta, ondorioz, norberaren burua ez-indigenatzat hartzea.\nNasek betidanik egin diote aurre kolonizazioari, espainiarrek eginikoari zein ondorengoei, eta batez ere gaur egun errepublikano kolonbiarrek gauzatutakoari. Borroka horietan sarri bizitza, askatasuna, lurraldea, natura, sinesmena, kultura eta hizkuntza galdu dituzte.\nBaina, oztopoak oztopo, orain dela 45 urte inguru, beste herri indigenekin batera CRIC (Consejo Regional Indígena del Cauca, www.cric-colombia.org) antolatu zuten, mugimendu indigena sendoa, ekimenez betetakoa eta arrakastatsua. Sortu zenean, erakundeak honakoa aldarrikatzen zuen: lurraren jabegoa berreskuratzea eta zabaltzea, herritarren askatasuna (latifundioetako ugazabekiko terraje edo mendekotasuna desegitea), herrietako aginte-erakunde indigenak (kabildoak) indartzea, lege indigenak ezagutaraztea eta ezartzea, jatorrizko kulturari eta identitateari eustea, irakasle indigenak trebatzea, herri ekonomia sendotzea eta ingurua jasangarritasun irizpideen arabera jagotea.\nBadira zenbait urte eskumen mugatu batzuk bereganatu zituztela, hala nola, justiziaren arloan, hezkuntzaren kudeaketan, lurraldearen zaintzan eta osasungintzan. Halere, borrokan dihardute, borroka latzean, kendu zitzaiena berreskuratu nahian eta onartu zaizkien eskumen mugatuak zaintzen.\nHizkuntzaren eta kulturaren arloan ere urrats batzuk eman dira; hala nola, 1991. urtean, Kolonbiako Konstituzioak nasa yuwe hizkuntza koofizialtzat onartu zuen, era sinboliko hutsean izan bazen ere. 1998an, berriz, CRIC erakundeak nasa yuwe hizkuntzaren estandarizaziorako lehendabiziko urratsa eman zuen, sistema ortografiko bateratua onartuz.\nHezkuntza-arloko eskumena baliaturik, eskola indigenetan PEBI egitasmoa abiatu zuten, hots, Programa de Educación Bilingüe Intercultural. Programa hori soilik aplikatzen da indigenek kudeatzen dituzten babesgune eta kabildoetan, hau da, eskola indigenetan. Haur indigenak bakarrik hartu ohi dituzten eskola horietan hizkuntza eta kultura indigenaren tokia astean bi edo hiru ordutara mugatzen da, betiere sei urtetik gorako haur eta gazteentzat. Gainera, sarritan, irakasleak berak ez dakien hizkuntza erakutsi behar izaten du, PEBIren sarean nahitaezkoa delako curriculum nazionala aplikatzea eta irakasle-titulu nazionala izatea.\nBaina mugimendu indigenak egina dauka egoeraren hausnarketa eta balantzea, eta aspaldian ari da esaten PEBI ez dela nahikoa hizkuntza, kultura eta identitate indigenak garatzeko eta sendotzeko; argi ari dira ikusten, ostera, alderantzizkoa ari dela gertatzen, alegia, PEBIren bidez gaztelaniaratzen ari dela gizarte indigena.\nHizkuntzaren biziberritzea abian\nHerri indigenek berezkoa dute kosmobisioa eta horri zuzenki lotuta dago hizkuntza. Biak ere izaeraren, identitatearen muinean daude. Horiek berreskuratu eta babestu barik ezin dute aurrera egin herri moduan. Hortaz konturatuta, hizkuntzaren biziberritzeari benetako bultzada eman behar diotela badakite. Nasak bide horretan lehen urratsak ematen hasiak dira.\n2011n Caucako Iparraldeko eskualdeko CRIC kontseiluko Çxhab Wala Kiwe egitura sortu zen. Bertan, ACIN erakundeak 40 lagun izendatu zituen nasa yuwearen sustatzaile: atpu'çxawe'sx. Nasa Yuwearen Haria deitzen duten atala osatu zuten. Lagun horien lana nasa yuwe hizkuntza sustatzea da: hiztunen eta indigenen kontzientzia sortzea, sentiberatzea, alfabetatzea, eskolan haurrei eta gaztetxoei erakustea, kalean aldarrikatzea... Urte berean, nasa herriarekin lanean ari zen lagun bat izendatu zuen CRIC kontseiluak Garabide Elkarteak Euskal Herrian antolatutako Hizkuntzak Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastaroa egin zezan. Hiru hilabeteko trebakuntza garatu zuen Vivianak, gerora euskaldunon lagun eta nasek abiatutako prozesuan gidari izango zenak. Horrela hasi zen euskaldunon eta nasen arteko elkarlana.\nIndarrak metatuz, Caucako Iparraldeko eskualdean Nasa Yuwearen Hariak autodiagnostiko soziolinguistikoa abian jarri zuten. Ekimenaren helburua, datu soziolinguistikoak izateaz gain, herritarren kontzientzian eragitea ere bazen, hizkuntzaren eta egoeraren larritasunaz jabe zitezen, jarrerak aldatzeko asmoarekin. Horrela, etxez etxe, txabolaz txabola eta familiaz familia jardun zuten sustatzaileek datuak jasotzen eta sentiberatasuna ereiten.\nAutodiagnostikoaren arabera Caucako Iparraldean 96.000 nasa bizi dira, eta horietatik nasa yuwe hizkuntza %19k hitz egiten dute ondo, %6k zertxobait hitz egiten dute eta %14,5ek, ulertu arren, ez dute erabiltzen. Hala ere, galtzen ari den hizkuntzetan gertatzen den legez, adineko pertsonen artean hizkuntza gaitasuna askoz handiagoa da gazteen artean baino (ikus grafikoa).\nAutodiagnostikoan datu asko bildu arren, aipagarriak dira etxeko nagusiei eginiko galdeketatik ateratako zenbait ondorio, hala nola, etxeko nagusien %34k hitz egiten dutela nasa yuwea, euren hizkuntza hitz egiteagatik ez dutela ez lotsarik ez beldurrik, harrotasuna baizik, eta herritarren %86k hizkuntza berreskuratzea beharrezkoa ikusten dutela. Baina badago datu kezkagarri bat ere: zenbat eta maila akademiko handiagoa izan, nasa yuwe gaitasuna gutxitu egiten da (ikus grafikoa).\nDatuok ikusirik sustatzaileak ekimen berriak abiatu zituzten hizkuntza sustatzeko. Horien artean bi dira aipagarrienak: haurrentzako nasa yuwe hutsezko eskola pilotua (wasakwewe’sx) eta helduentzako alfabetatze eskolak (kwe’sx yuwe yat). Ekimenok Iparraldeko Toribio deritzan inguruan bultzatu ziren bereziki. Inguru horretan nasa yuwe hiztunak gehixeago dira eta nasak eurak ia populazioaren %100 dira.\nEkimen berriak martxan\nEkimenok oso harrera ona izan dute nasen artean. Ilusioa eta atxikimendua nabariak dira herritarren artean. Dagoeneko badira bi wasakwewe’sx eta ehunka dira hizkuntza ikasten edo lantzen ari diren helduak. Murgiltze ereduan eta alfabetatzean erabiltzeko materiala ere sortzen ari dira. Baina arazoak ere handiak dira; hasiera-hasieratik jabetu ziren metodologian duten gabeziaz. Apenas dagoen materialik edo ekoizpenik eskoletan erabiltzeko. Metodorik ere ez dute, eta nola eraiki ere zail gertatzen zaie, gaztelaniaren bidea ez baitzaie egokia iruditzen.\nEuskal Herrian orain dela 50 urte abiatutako bidea ezagututa, bi herrien arteko harremana estutzea ezinbestekotzat jo zuten nasek. Horretarako, Euskal Herriko Garabide Elkartearekin eta EHUko Munduko Hizkuntza Ondarearen Unesco Katedrarekin jarri ziren harremanetan. Beste bi nasa etorri ziren 2013an Hizkuntzak Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastaroa egitera, eta euretako batek nasa yuwe hutsezko eskola pilotua sendotzeko proiektua egin zuen.\nBaina, Euskal Herrira etorritako kideei prestakuntza emateaz gain, nasa yuwe sustatzaileak trebatzea ere adostu zen. Hala, 2013tik aurrera urtero abiatu dira Caucako Iparraldeko Toribiora Euskal Herriko hezkuntza, materialgintza eta euskalduntze-alfabetatze adituak, lan boluntarioa egitera, Garabidek eta Unesco Katedrak hainbat euskal udalekin duten hitzarmenei esker (Durango, Elorrio, Leioa, Usurbil...).\nEuskal Herrian orain dela mendi erdi bizi izandako egoerarekiko antzekotasunak ukaezinak dira. Ikastolen zein gau-eskolen sorreran izandako mugimendua, garai hartan izandako gizarte aktibazioa, kultur sorkuntza ugaritzea… Hori dela eta, elkarlana fruitu politak ematen hasia da.\nAurten hiru trebatzaile bikote izan dira udan Toribion. Batetik, uneotan indarrean diren wasakwewe’sx bietako irakasle, laguntzaile eta gurasoekin izan dira bi irakasle, murgilketa ereduan jatorrizko hizkuntzan egun osoz aritzeak eskatzen duen metodologia lantzen eta beharrezko material eta baliabide didaktikoak nola programatu eta egin irakasten eta elkarrekin eraikitzen. Irakurketa-idazketa eta matematikak norberaren hizkuntzan lantzeak erronkak dakartza eta horiei erantzuteko ezinbestekoa da irakasleak gaitu eta ahalduntzea. Zeregin horietan eta baliabideak prestatzen izan dira bi irakasleok. Aipagarria da gurasoekin egin zuten egun osoko bilerara 100 guraso inguru bertaratu zirela. Orain dela hiru urte zazpi haurrekin abiatu zen prozesuak jada 100 gurasoren interesa piztu du!\nBestetik, helduen nasa yuwetze eta alfabetatze lanetan ari diren atpu’çxawe’sx hezkuntza sustatzaileek ere izan dituzte euren trebakuntza saioak. Nola diseinatu nasa yuwetzearen curriculuma, nola bete edukiz aldez aurretik programaturikoa, zein metodologia erabili eta antzeko oinarrizko zereginak gauzatzen ahalegindu dira denon artean. Gainera, hausnarketa sakona egin dute, euskaltegietan bidelagun izan ziren hainbat ekimen eta tresnaren inguruan.\nNasa herriarekin egiten ari den lankidetza bide honen helburua nasak ahalduntzea da, hizkuntza biziberritzeko estrategietan eta metodoetan nasak eurak ahalduntzea eta gaitzea. Bideak horrelakoa behar du eta ez bestelakoa. Eurak izan behar dira protagonista bakarrak. Kanpotik bertaratzen garenak, kasu honetan euskaldunak, laguntzaile hutsak gara, deitzen zaigunean baino hurbiltzen ez garenak. Argi dago gure herrian hizkuntzaren normalizazioan egindako bidea ez dela leku askotan gertatu. Hizkuntzen berreskurapenean jarritako gogo eta indarrek emaitza garrantzitsuak ekarri dituzte, munduan eredugarri izan daitezkeenak. Izan ere, euskaldunok badugu geure hizkuntzaren biziberritzerako bide zati bat eginda, hobeto edo okerrago, eta bide hori ezagutzea lagungarri izan daiteke gainerako herrientzat. Inola ere ezin daiteke betebeharreko eredua izan.\nEuskaldunon ispiluari begira\nHizkuntza lankidetzak, gainera, norabide biko zubia izan behar du, euskaldunok eraikitako estrategia eta metodologia beste herriekin partekatzeko bidea, eta gainerako herriek eraiki eta metatu duten jakituria euskaldunekin trukatzekoa. Harrokeriarik gabe aritzea ezinbestekoa da, konturatu ahal izateko beste herri batzuengandik ere asko ikasten jarrai dezakegula. Beste batzuen ispiluan ikus ditzakegu aurrera egiteko eman ditzakegun urratsak eta gure bidean izandako hutsuneak. Nasa herrira hurbildu garen guztiok argi daukagu zer ikasi asko dugula.\nBestalde, aurten lehen aldiz aritu gara nasa yuweren plan estrategikoa diseinatzen laguntzen. Nasa Yuweren Hariko Toribioko arduraduna, Yu’kwe Pe’te, jabetu zen horren beharraz, hots, normalizaziorako bideak plan estrategikoa behar duela. Ahalegindu ziren lehenik aurrediseinua eta proposamenak biltzen, baina aditu euskaldunekin partekatu nahi izan dute egitasmoa. Hala, hiru urtetarako plan estrategikoa diseinatu dute, orain agintariekin eta herritarrekin partekatu behar dutena.\nNasek argi daukate ez dutela nahi euskaldunekin duten harremana kolonizazio era berri bat izan dadin, eurek ez dute gure eskola eredua kopiatu nahi. Nasek euren kulturatik eta kosmobisiotik eraiki nahi dute eskola eredu berria. Zeregin horretan thëjwalawesx edo xamanen gidaritza lehenesten dute: naturarekiko errespetu ikaragarri eta sendoa, taldearen zaintza eta herria eraikitzea.\nEuskaldunok eta euskalgintzak zerbait egin nahi badugu munduko hizkuntza eta kultura aniztasuna jagoten, gure hizkuntza eta kultura zaintzeaz gain, eraikitako bidea partekatzen ikasi beharko genuke. Gainerako herriak gurea bezalako herri txiki batek eginiko bideak itxaropenez argitzen ditu, ilusioz, eta gehiago gu bidelagun izateko prest garela jakinda. Zalantzarik gabe, hor ere badugu zer esportatu.\nBaina, gainera, ezin dugu ahaztu gurea bezalako hizkuntza txiki batek ezinbestekoa duela munduan itzaltzear diren beste milaka hizkuntzek bizirautea gurea ere aurrera irtengo bada. Hizkuntza nagusiak txikiak baztertuz eta sarritan zapalduz egin dira handi, eta jokalekua euren neurrira eginda daukate. Ezin dezakegu pentsa ingurumaria horretan gurea uharte gutxietako bat izan daitekeenik. Txiki askoren indarrak emango digu bakoitzari behar dugun bizi-indarra eraikitzeko aukera.\nKooperazioaren munduan lan ederrak egin ditu Euskal Herriak, baina beharbada hausnartu beharko genuke pertsonen eta herrien pobretasuna eta bazterketa ezabatzen lagundu nahi badugu, euskaldunok ez ote dugun era kualitatiboan eragiteko aukera hizkuntza lankidetzaren bidetik. Herri indigenei euren hizkuntza eta kulturaren balioa eta prestigioa ulertzen eta aldarrikatzen lagun diezaiekegu, zeregin berean ari garela erakutsiz. Ulertarazi diezaiekegu kolonialismoaren zeregina izan dela eurei barru-barruraino sinetsaraztea euren hizkuntzak eta kulturak ezertarako balio ez dutela eta mundu ustez modernorako oztopoa baino ez direla, geuri ere hori sinestarazi ziguten legez. Euren jendartean hedatu samar dagoen jatorritik aldentzeko gogoa, inposatutakoa dela, gurean bezala, eta horren aurrean ahalduntzea dela lehen urratsetako bat, jatorriaren balioetan sinestea. Gizonok eta emakumeok sortu eta eraiki ditugun kultura eta hizkuntza guztien ekarpena behar dutela gizarte berriek. Soilik horrela, erroetara joz, herri guztien jatorriarekiko balioak errespetatuz, prestigiatuz eta sendotuz lortuko dugu, denon artean, pobretasuna eta bazterketa gutxitzea eta ezabatzea.\nKooperazio linguistikoa kooperazio modu eraginkorra da, herri bakoitzari bere duintasuna berreskuratzen laguntzeko. Herri indigenetatik salatzen duten gobernuz kanpoko erakunde askoren kolonizazio modu berrien aurrean, herriak ahalduntzen eta burujabetzen lagun dezakeen bide eraginkorra.\nBeharbada euskaldunok kooperazioaren arloan egin dezakegun ekarpenaz ez gara jabetu, ezta euskal kooperazioren arloko eragileok ere. Hizkuntza lankidetzaren eragin kualitatiboaz ere ez gara jabetu. Hona gure proposamena, beraz, euskalgintzako, euskal kooperazioko eta erakundeetako eragileei: hausnar dezagun herri indigenekin, hots, hizkuntza eta kultura propioak dituzten herriekin, nola egin dezakegun bidea batera pobreziatik eta bazterketatik modu eraginkorrean ateratzeko herri legez garatu ditugun jakituria eta esperientziak oinarri. Zabala da kooperazio sarea gurean, ugari kooperante abiatzen direnak, ugari euren denbora honetan inbertitzen dutenak. Ea udal eta erakunde guztiek baliabide esanguratsuak jartzen dituzte zeregin honetan. Asko gara ekiteko!\nHoni buruzko guztia: NASA YUWE HIZKUNTZA


Eskaerak - wit - navarra.es\nBaldintzak eta irizpideak\nFirst call 2022\nAlbiste eta ekitaldiak\nEskaerak - wit\nSolicitudes - título\nApplication process acordeón\nHautaketa-prozesua online egingo da webgune honen bidez, eta lehenengo deialdia eta zortzi kontratuak 2022ko apirilaren 8an kaleratuko dira.\nHautaketa-prozesua bi fasetan egingo da, 6 urrats nagusirekin, eta 8 hilabete inguruko iraupena izango du, honako egutegi honen arabera:\n1. urratsa – Eskabideak aurkeztea [2 hilabete]\nDeialdia argitaratu ondoren, 2 hilabete egongo dira eskabidea eta eskatutako dokumentazioa aurkezteko.\n2. urratsa – Hautagarritasuna egiaztatzea (hilabete 1).\nJasotako eskabideak berrikusiko dira, eta ziurtatuko da eskabide guztiek betetzen dituztela hautagarritasunaren oinarrizko irizpideak, mugikortasuna barne, eta dokumentazioa zuzena dela.\nEskabidea osatu gabe duten eskatzaileek 7 egun natural izango dituzte falta zaien informazioa emateko.\n3. urratsa – 1. fasearen ebaluazioa. Hautagaien aurre-hautaketa [hilabete 1]\nEskabide bakoitza aurrez ebaluatuko dute Ebaluazio Paneleko 3 kidek (gutxienez horietako batek industria-profila izango du).\nProgramaren koordinatzaileak 1. fase horren emaitzaren berri emango die hautagaiei, posta elektronikoz.\n4. urratsa – Ikerketa-proposamena prestatzea [hilabete 1]\n1. fasean aurrez hautatutako pertsonak ikerketa-proposamen bat prestatzera gonbidatuko dira (gehienez 5 orrialdekoa). Erakunde anfitrioien ikerketa-lerro eta -taldeen zerrenda, taldearen helbideen harremanetarako datuak eta proposamenaren txantiloia barne, webgune honetan egongo da eskuragarri.\n4 aste izango dituzte ikerketa-proposamena prestatu eta aurkezteko.\n5. urratsa – 2. ebaluazio-fasea [2 hilabete]\nKandidatura bakoitza 4 ebaluatzailek ebaluatuko dute; Ebaluazio Paneleko 2 kidek (horietako batek gutxienez industria-profila izango du) eta kanpoko 2 ebaluatzailek (bikoitiek); horiek proposamenaren gai-arloari egokitzen zaizkion kontuan hartuta hautatuko dira.\nFase honetan gehienez 11 hautagaiko zerrenda sortuko da.\n6. urratsa – On line elkarrizketa eta hautagaiak hautatzea [hilabete 1]\nAurrez hautatutako hautagaiak gonbidatuko ditu Programaren koordinatzaileak aukeratutako Ikerketa Taldeko ikertzaile nagusiarekin eta ebaluazio-paneleko 2 kiderekin online elkarrizketa bat egitera.\nElkarrizketaren helburua izangaiaren motibazioa, heldutasuna eta komunikatzeko gaitasuna egiaztatzea da. Elkarrizketak ez dakar puntuaziorik, errealitatea egiaztatzea baizik.\nElkarrizketen ondoren, Ebaluazio Panelak behin betiko puntuazioak bidaliko dizkio Zuzendaritza Batzordeari, eta honek hautatutako 8 pertsonen azken zerrenda argitaratuko du eta horietako 3 itxarote-zerrendan geratuko dira.\nHautaketa-prozesua irekia, gardena eta merezimenduetan oinarritua izateko diseinatuta dago. Ebaluazio-irizpideek Horizonte 2020 eta CEI proiektuetarako ezarritako metodologiari jarraituko diote.\n1. faserako ebaluazio-irizpideak:\n1. Lorpen zientifikoak (CV) [Pisua: % 50]\n2. Erreferentziak [Pisua: % 25]\n3. Motibazioa eta eragin potentziala hautagaiaren karreran eta proposatutako ikerketa-ideia [Pisua: % 25]\n2. faserako ebaluazio-irizpideak:\n1. Ikertzailearen bikaintasuna [Pisua: % 50]\n2. Proposatutako ikerketa-proposamena [Pisua: % 30]\n3. Karreraren garapena [Pisua: % 20]\nQ&A on line session´s video\nThe 19th of May, we organized this meeting in order to clarify different questions about the Programme and the application system.\nProiektu honek Europar Batasunaren Horizonte 2020 ikerketa eta berrikuntza programaren finantzaketa jaso du Marie Sklodowska-Curie 101034285 diru-laguntza hitzarmenaren esparruan.


Zinexit Topaketak gaur itxiko du programazioa “Slam” filmarekin - Nontzeberri\nHasiera/IKUS-ENTZUN/Zinexit Topaketak gaur itxiko du programazioa “Slam” filmarekin\nZinexit Topaketak gaur itxiko du programazioa “Slam” filmarekin\nEusko Jaurlaritzako Biktima eta Giza Eskubide Zuzendaritzak antolatuta, giza eskubideak eta zinea uztartu dituen programa izan dugu egunotan. Urriaren 8an, Victor Cabaco zuzendariaren Vitoria 3 de Marzo filmarekin hasita, What have we done to deserve this? -Zer egin dugu hau merezi ahal izateko? (Eva Spreitzhofer, Austria, 2018) eta Stitches-Sutura Puntuak, Miroslav Terzic zuzendari serbiarraren filmak eskaini ditu.\nEta gaurkoan, urriaren 11an, ostera, palestinar jatorriko aktibista erradikalaren desagerpena xede duen Slam (Australia-Frantzia, 2018) Partho Sen-Gupta zuzendariaren filma proiektatuko da, aurtengo Zinexit Topaketei amaiera emango dion filma. Hitzordua, 19:30ean, Golem Alhondigako 6. zine aretoan izango da.\n“Bere ahizpa, palestinar jatorriko aktibista erradikala, poesia-errezitaldi baten ondoren desagertzen denean, Tarik-ek terrorismo-akusazioei, jazarpen mediatikoari eta komentario arrazistei egin behar izan die aurre. Egungo mendebaldeko gizartearen ikuspegi argia; bertan, jendeak egia ezagutu aurretik epaitzen du. Eraso terroristen ondorioz, biztanleriak etorkinak mehatxu posible gisa ikusten ditu, eta komunikabideek eta politikariek are gehiago nabarmendu dute beldur hori”.\nZinexit Topaketak, azaroaren 25etik 29ra garatuko den Zinexit, zine jaialdiaren hamargarren edizioaren harira garatu den aperitiboa izan da, aurre ekimen honek urtebetetze opari ederra prestatu eta eskaini baitigu. Gainera, ohiko film bakarra barik, aurtengo aperitiboarekin, lau filma ederrez eta gogorrez gozatzeko aukera paregabea eskaini du.\nAzaroan egingo den erakustaldiaren 10. Zinexit jaialdiaren edizioa aldiz, ate joka dugu eta laster izango dugu bere programazioaren berri.\nInformazio gehiago jakin nahi izanez gero, ikus zinexit.net web ataria.


Txistu at emakumeen eskatuz telefono zenbakia kostua izan gizon Frantzia RT Munduko Albisteak\nBerria txostena aurkeztu beharko dira frantziako gobernuak datozen egunetan, tokiko komunikabideetan txostena. Planak bat datoz legebiltzarreko lan taldeak ezarri Frantziako estatu idazkariak berdintasuna, Marlene Schipper. Politikariek atzean proposamena iradokitzen duten gizon urratzen emakumeen s mugimendu askatasuna espazio publikoan aurre egin beharko gutxieneko isuna dutenek, ordaindu ahal izango lekuen gainean.\nDokumentua aurkeztu beharko dira Schipper, Justizia Ministro Nicole Bello apustua, eta Barne Ministroa Gerard Colombo. Schipper, hasieran deitu legedia urrian, esaten duten kale-jazarpena izan behar du, arau-hauste zigorgarria da. -Urte-zahar feminista da, estu-estu lan egiten frantziako Presidenteak, Emmanuel Macron, duten behin esan jazarpena izan eragotzi bat sortuz errazagoa verbalization prozedura, beraz, ez da berehalako erantzun bat gertatzen da. -Orria salatu du oraindik ez da publiko egin, eta argi da zer bere autore gisa definitzen ari adibide bat sexu mespretxua bidean emakumeak. Ouest-Frantzia egunkari, zein ikusi txostena, dio honako emakume bat, galdetuz, bere telefono zenbakia eta txistu bere ahal guztiak izango zigortzen, litzateke eginez, ozen buruzko ohar bat emakume s itxura. Hau guztia gertatzen da, aurretik irainak eta sexu-erasoen, zein dira dagoeneko zigortu, Zigor Kodea, dio Erwin Balan ant, egileetako bat atzean txostena. Balan ant azaltzen duten neurriak beharrezkoak dira, ez da t polizia ofizial bat txoko guztietan gelditu guztietan stalker. Arabera Goi Kontseiluaren Berdintasunerako Emakumeen arteko eta Gizonen, emakumeen ehuneko erreklamazioa izan dute zebiltzala garraio publikoan behin, gutxienez, ehuneko horiek zalantzan jarri baino gazteagoa izanik urte. Onartu bada, proposamena aurkeztuko parlamentuko eztabaidak, Batzar Nazionalak eta Senatuak geroago aurten. Jaso aurretik txostena, Schipper adierazten zuen mesederik are indartsuagoa neurriak, kontatzea LCI albiste kanal bat fina da, pixka bat ahula da.\nKritikarien neurri ere esan liteke ez joan urrun nahikoa, eta baliteke guztiz sinbolikoa\nStalkers ez itxaron polizia ofizial bat zirikatzen emakume bat, Anais Bordet, sortzailea Ordaindu Ta Shrek Facebook taldea, eta horrek zerrendak testigantzak zebiltzala emakumeak, esan L Orbs egunkarian. Frantziako komunikabideetan, hala ere, zalantzan jarri dute nola sexu mespretxua izango litzateke bereizi flirting. MEP Elise Angeles, beste egile txostena, leporatu izan zehaztasun falta erantzunez: Seducción bat egin behar da harreman berdintasun eta ez menderatzea.\nLehenago urtarrilean, Parisko agintariek iragarri neurri berriak aurre egiteko jazarpena garraio publikoan\nBidaiari jakin autobusak orain aukera bat izan hop-off gauez nahiz eta ibilgailua ez da izendatutako gelditu. Bitartean aurkako kanpaina sexu-jazarpena jarraitzen bildu erritmoa mundu osoan zehar, hainbat frantses ospetsu izan rallied aurka MeToo mugimendua. Catherine Deneuve, Brigitte Bardot eta Mohamed Kasta dutenen artean, ez da kontuan hartu bere burua feminista eta esan flirting emakume bat ez da iraingarria\n← Free chat neska bat, arabiera webcam bakarrik komunikatzen dituzten emakumeak. Chat Buruz Cam\nBete gizon eta maitasuna aurkitu. Emango dizut hiru ideia. YouTube →


FEROZ SARIAK: estrenatzeke dagoen “La Novia” filmak izendapen gehien jaso ditu | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2015 ∼ December ∼ 09 ∼ FEROZ SARIAK: estrenatzeke dagoen “La Novia” filmak izendapen gehien jaso ditu\nDuela bi urte zine informazioa egiten zuten kazetari talde batek elkartzea erabaki zuen eta aspaldiko ideia bat gorputzeari ekin zion. Goya sarietan sortutako ideia bat gorputzeari: zergatik ez dugu Goya Sarien ataria izango diren sari batzuk sortzen. Alegia Estatu Batuetan egiten den modura Urrezko Globoen moduko sari batzuk ematea. Goya sariak zinemaren industriak ematen baditu, hauek ia egunero filmak ikusi eta komentatu behar dituzten kazetariek ematen dituzte. Eta horrela 2014an Feroz Sarien lehen edizioa sortu zen.\nSariok urtarrilarean 19an banatuko dira Madrilgo Principe Pío geltokiaren aretoan, Canal + kateak zuzenean emango duen zeremonia batean. 170 kazetarien bozketa jaso ondoren, gaur sari horietarako izendatuak daudenak jakin dira. Eta hautagaitza gehien, 9 izendapen, Paula Ortizen bigarren luzeak “La Novia“ filmak jaso ditu. Federico García Lorcaren “Bodas de Sangre” lanean oinarritutako filmak aukerak zituen sail guztietan gizonezko aktore onenaren sailean ezik lortu ditu izendapenak. Gure Asier Etxeandia ez da sarietako hautagaia izango horrela. Baina izendapenak lortu ditu besteak beste zuzendariak, emakumezko aktore nagusiak, Inma Cuestak eta antzeztaldeko bi aktoreak, Ortizen lan guztietan izan den Luisa Gavasak eta zendu berria den Carlos Alvarez Novoak. Filma aste honetan estrenatzen da, beraz bisita txartela ederra du.\nDonostiako Zinemaldian Sail Ofizialean lehiatu ondoren, Zinemaldiko Feroz Saria jaso zuen “Truman“ filma da hurrengoa 6 izendepenekin. Cesc Gayren filmaren izendapen kopuru berdina du “El Desconocido” thriller galizarrak. Sail nagusietan izendatuak daude. Eta horrela “Truman“eko Ricardo Darínek eta Javier Cámarak eta “El Desconocido“ko Luis Tosarek Principe Pioko eskenategira igotzeko aukera dute. Iaz aktore onenaren Feroz Saria jaso zuen Javier Gutierrez ere izendatua dago, “El Desconocido”n batez ere bere ahotsak egiten duen antzeztaldeko aktore lanagatik.\nLau izendependekin bost film daude, lau komedia eta film dramatiko bat. Horien artean daude Álex de la Iglesias bilbotarraren “Mi Gran Noche“ eta Borja Cobeagaren “Negociador“ pelikulak. ETA-Gobernuaren arteko negoziazioak iturri dituen filmak Ramon Bareari bere lehen Feroz izendapena eskuratu dio aktore onena bezala. Cobeagaren gidoia eta kartela ere daude izendatuak. Komedia onenaren sarirako lehian izango dira Cobeaga eta De la Iglesias. Urtezaharreko gala baten parodian antzeztalde aktore lanetan ari diren Mario Casas eta Blanca Suarezek lortu dute haugaitza.\n“Ma ma“ pelikularen musika egin duen Alberto Iglesiasek ere hautagaitza lortu du. Penelope Cruzek ere emakumezko aktore onenaren izendapena lortu du film horregatik. Sail berdinean lortu du izendapena Irene Escolarrek Lara Izagirreren lehen luzean “Un Otoño Sin Berlín“ egiten duen lanagatik. David Iluindain nafarrak Barcenas kasuaren inguruan filmatutako “B, la película“ pelikulak ere aktore onenaren izendapena ekarri dio Pedro Casablanc-i. Eta Aurten ere ez dute mozketa pasa dokumentalek. Eta aipatzekoa da hauteskunde kanpaina hastearekin batera estrenatu den “Techo y Comida“ filma, krisiaren inguruan, crowdfunding-ez egindako filma drama film onenaren eta emakumezko aktore onenaren (Natalia de Molina) sailean sailkatu dela.\nEspainolez dagoen esteka honetan (http://www.informadoresdecine.es/la-novia-lidera-las-nominaciones-a-los-premios-feroz-2016/) aurkituko dituzue izendatu guztiak. Sarien banaketa esan bezala urtarrilaren 19an Madrilen gala Silvia Abril aktoreak aurkeztuta.\nPosted in Zinema sariak Tagged "B, "El Desconocido", "La Novia", "Ma ma", "Mi Gran Noche", "Techo y Comida", "Trumán", "Un Otoño Sin Berlin", Alberto Iglesias, Alex de la Iglesia, Blanca Suarez, Borja Cobeaga, Carlos Alvarez Novoa, Cesc Gay, Inma Cuesta, Irene Escolar, Javier Cámara, la película", Luis Tosar, Luisa Gavasa, Mario Casas, Negociador, Paula Ortiz, Pedro Casablanc, Penelope, Ramón Barea, Ricardo Darín


apirila 2010 - Garaigoikoa\nUda gerturatzen ari da eta horrekin batera udako lehen ikastaroen berri hasi zaigu heltzen. Soziolinguistika Klusterrak EHUko udako ikastaroetan “Euskara komunikatu? Nor-Nori-Nork” ikastaroa paratuko du. Hona hemen egitaraua: Ekainak 22 9:00etan Dokumentazio banaketa 9:15etan Euskararen inguruko kanpainen gabezia historikoak PILAR KALTZADA. Innobasque-Berrikuntzaren Euskal Agentzia. Zamudio. 10:30etan ...\nHori galdetu eta erantzun egin dute honako bi blog hauetan. Euskara zertarako? Euskara, ¿para qué? Erantzunak batez ere mamitsuak, zer pentsa ematen dutenak.\nJuan Inazio Hartsuagak idatzitako liburu txiki bezain mamitsua da hau. Liburu haren lau kapitulu, gainera, interneten daude edonork irakurtzeko moduan: sinposioa, ospakizuna Lesakan, hiztegi proposamena eta errumaniarrak. Libre idatzi du Juan Inaziok eta, nire ustez, euskalgintzan askok edo uste duguna berak plazaratu du, zorrotz eta ausart. Merezi du benetan irakurketa labur bat egitea. Badu nire ustez benetan nabarmendu beharreko kapitulu bat: euskarari lotzeko balio sorta zaharberritzen....\nAuñamendi entziklopedia berria orain dela egun batzuk aurkeztu zuten. Eta soziolinguistikari buruz atal indartsua dauka, Klusterrak eginda. Artikulu horien guztien artean Fishmanek famatu zituen zortzi eskailerak daude, eta hori da nik nabarmendu nahi izan dudana, hona ekarrita. Lantzean behin gogoratzea larregizkoa ez delako. Fishmanen zortzi mailak, larrienetik hasita. 8. maila. Hizkuntza berreraikitzea azken mohikanoen artean. Geratzen diren hiztunak zaharrak dira eta ez dute harremanik...\nOrain dela hiru urte Orain dela hiru urte, udan UEUk antolatu behar zuen ikastaroarekin hasi nuen apirila. Gerora hizpidea ere ekarri zuenez, gerorako utziko dut. Horren ostean, liburutegi digital batera jo nuen, euskaraz soziolinguistikaz dagoen liburutegirik osatuena (eta doan deskargatzeko moduan). Portfolioaren artikuluei eman nien hasiera gero eta hilabete berean lau artikulu igo hezkuntza elebidunari buruz (oraindik ez du galdu aktualitatea gaiak, orain hirueledunaz ari badira ere)....


2013 abuztua | Jalgi hadi plazara\nBiolentzia matxista baino biolentzia humanista\n“Ez zaidazue eskatu biolentzia matxistari buruzko definizio bat, biolentzia mota horri buruz aritzerik. Kontua ez da biolentzia matxistaz hitz egiteari iskin egin nahi diodala, baizik eta eremu hori gainditu nahi dudala”. Beatriz Preciado filosofoaren hitzak dira, Donostiako San Telmo museoan esanak abuztuaren 23an, Ekintza eta pentsamendua: Indarkeria sexista mintegian. Feminismo hedatuarentzako (klasikoaren ordez darabil) marko aldaketa proposatu nahi zuen, ia 300 pertsona bildu ginen...\nKateak segitzen du: hondakin organikoa baratzean ikusi dut\nHarraska azpiko atea ireki eta hondakin organikoak kubora botatzen ditut. Tartean behin kuboa hartu eta 300 bat metrora dagoen auzo-konposta gunera eramaten dut. Orain, ongarri bihurtu den hondakina baratze ekologikoetara daramate, nire etxetik pare bat kilometrora. Diskurtsoak diskurtso, ikustea gauza handia da. Ikustea nola ia urtebete daramazun hondakin organikoak txikitu eta kubora botatzen. Ikustea nola betetzen dugun herritar boluntariook konposta-ontzia. Ikustea nola gero eta hobeto ari...


Euskal zinemea Cannesen izango da egunotan - bizkaie.biz\nBizkaie! 2022-05-17 09:33 Zinemea\nMarché du Film azokan Basque.Audiovisual markapean aurkeztuko ditue bertoko lanak.\nZinemagintzearen munduko hitzordurik garrantzitsuenetako bat da Cannesko Jaialdia eta beragaz batera egiten dan Marché du Film azokea. Maiatzaren 28ra arte izango da martxan. Zineuskadi alkarteak jakitera emon dauenez, euskal ordezkaritza zabala egongo da Frantzia hegoaldeko urian, bai zinemaldian bertan eta baita azokan be.\nBasque.Audiovisual markea erabiliko dabe euskal ordezkariek Cannesen. Azokan aurkeztuko diran proiektuen artean, bi nabarmendu ditu Zineuskadik. Batetik, Maria Elorzaren egitasmo barria, A los libros y a las mujeres canto, Txintxua Films etxearen produkzinoa. Malagako jaialdian sariak irabazita helduko da Cannesera, Espainiako pelikulei jagoken espazioan screening saioetan parte hartzeko.\nBigarrenik, Ane Berriotxoa zuzendariaren eta Euskal Herriko Zinema Eskolearen Bat film laburra Marché du Film-eko 2Cool4School katalogoaren parte izango da.\nEuskal industria zinematografikoaren azken nobedadeak eta berton filmak egiteko dagozan bitartekoak (zerga abantailak tartean) erakusteko be aprobetxauko dau Basque.Audiovisual markeak Canneseko hitzordua. Gero eta oihartzun zabalagoa hartzen hasi da marka hori, eta horren adierazle dira estreinau barri dauen webgune barria eta nazinoartean egindako ibilbidea. Horri esker, Bilboko Zinebi Jaialdia eta #CannnesDocs atala lankidetzan hasi dira.\nBestetik, Cannesko jaialdian bertan, Kritikearen Astea dalakoan, Estibaliz Urresola arabarraren Cuerdas estreinauko dabe, zinemagile barrien lehenengo edo bigarren filmak batzen dituan atalean. Sirimiri Films da produktorea, Gariza Films eta Katz Estudio laguntzaile dirala. Diru-laguntzinoa galtzearen ondorioz desegiteko arriskuan dagoan emakumeen abesbatza baten istorioa kontetan dau Urresolak. Enpresa kutsatzaile batek babes ekonomikoa eskaini deutso taldeari, eta kideak zalantzan dagoz, onartu ala ez.\nAlberto Ibarrondok 'Jazz on a Summer's Day' filma aurkeztuko dau\nAntxon Eceizaren oinarri edo ardatz guztiak katalogau ditue\nDonostia Zinemaldiak 70. urteurrenari buruzko erakusketa handia inaugurau dau


Etiketa: lineako ordainketak | Martech Zone\nEtiketa: lineako ordainketak\nPandaDoc: sortu, bidali, jarraipena egin eta eSign salmenta dokumentuak\nAsteazkena, abuztuak 5, 2020 Asteazkena, abuztuak 5, 2020 Douglas Karr\nSalesforce ekosistemako bazkide izatea esperientzia izugarria izan da, baina gure laneko adierazpenak sortu, bidali eta eguneratzeko negoziazio prozesua nahiko konpromisoa izan da. Batzuetan uste dut laneko adierazpenak idazten denbora gehiago ematen dudala lana bera egiten ari naizena baino! Zer esanik ez, enpresa bakoitzak bere barne estiloa, beharrezko xehetasun maila eta salmenta dokumentuak lankidetzan eta onartzeko prozesua ditu. Merkaturatzaile gisa eta\nPayPal merkatu-kuoten estatistikak eta lineako ordainketa prozesatzearen historia nagusi\nAstelehena, abuztuak 3, 2020 Ostirala, martxoa 5, 2021 Douglas Karr\nAmazon, Amazon afiliatua eta Prime Addict oso zalea naizen arren, PayPal ere gustatzen zait. Kreditu kontu bikaina daukat PayPal-ekin, dirua itzultzen dut gastuetan eta ordainketa alternatiboak konfigura ditzaket nire PayPal Zordun Txartelarentzat - negozioarentzako oso erosoa. Gaur bertan Sweetwater-en nengoen eta aurikular berri batzuk erosi nahi nituen PayPal bidez. Zintzotasunez erosi ditut Sweetwater bidez PayPal Kredituaren integrazioa dela eta.\nVisa-ren saio bakarreko ordainketa Irabazlea da!\nSaioa hasteko modu bakarra eraginkorra dela frogatu da taula osoan - bai saio sozialak erabiliz helmugako orrialde inprimakiak osatzeko, edo orain ordainketa teknologiak erabiliz bezero bat azkar bihurtzeko. Visa-k sinadura bakarreko sistema eskaintzen du Visa Checkout izenarekin, dagoeneko adopzio zabala duena. Azken 10 hilabeteetan hazkunde bizkorrarekin, Visa Checkout-ek adopzio eta elkarrizketa tasa nabarmenak izan ditu. Uda honetan ko-marketin eta publizitate kanpaina handiak hasiko dituzte. Orain arte,