Allande Socarros: “Inkestek gezurrak esaten dituzte; euskararen egoera larria da Xiberoan” | Cultura | KAZETA\nAllande Socarros. © Bob Edme\nXiberoako euskara elkarte nagusia den Sü Aziak, xibereraren ezagutza eta hedapena bultzatzearekin batera, herrialdeko euskal kultura sustatzea du xede, eta, bide horretan, liburuak argitaratzen ditu. Elkarteko kide da Allande Socarros eta plazaratu duten azken argitalpenari buruz mintzatu da GARA egunkariarekin: “Pastoralen gerla: Urdiñarbe 1909-1912”. Liburuan, herri antzerki zaharraren inguruan aritzeaz gain, Urdiñarbe “gerla” horretara eraman zuen inguru sozial eta politikoa ere azaleratzen da. Obraren bigarren partean Euskaltzaindiko ohorezko kide eta pastoral idazlea izan zen Junes Casenave-Harigileren argitaragabeko lan batzuk bildu dituzte.\n“Pastoralen gerla: Urdiñarbe 1909-1912” liburuan gatazkaren oinarria izan zen gizarte egoera agertarazten duzue.\nAllande Socarros: Gorrien eta zurien artean izan zen borroka da. Gorriak, ez ziren hain gorriak ere, baina antiklerikalak ziren, erlijioak gizartean ezarria zuen menpekotasunaren aurkakoak; zuriak menpekotasun horren aldekoak ziren. Gatazka hori piztu zen, lau urte aitzin Frantzian onartu egin zutelako Estatua eta Eliza bereizteko legea, eta horrek bazterrak sutan ezarri zituen.\n1896tik auzapeza zen Lazare Bedaxagar [Jean-Mixel Bedaxagar kantari ezagunaren birraitona] eta gorrien alde egin zuen, nahiz eta ez zen antiklerikala, baina bai langileen aldekoa, erlijio katolikoak gizartea menpeko ezartzeko zuen nahiaren kontrakoa. 1906an Urdiñarbera etorri zen Auguste de Mendite, apez aski oldarkor bat, eta “Eskualduna” astekarian idazten zituen kronikek giroa sumindu egin zuten. “Pastoralen gerla” deitu dugun horren ardatza da hori, zeren eta 1909an Urdiñarben izan ziren hiru pastoral. Lehena apirilean egin zuten “Roland” izan zen, eta, prestatzen ari zirelarik, antza, batzuk sumindu egin ziren, eta erabaki zuten beste pastoral bat egitea, hiruzpalau hilabeteko tartearekin. Zuriek, orduan, “Abraham” paratu zuten, maiatzean. Eta bigarren emanaldia egin zenerako, emazteek bakarrik beste pastoral bat egin zuten: “Sainte Helene”. Horrela, 1909ko ekainaren 6an bi pastoral egon ziren Urdiñarben, gizon zuriena eta emakume gorriena.\nBaziren, beraz, emakumeen eta gizonezkoen pastoralak.\nPastorala ez zen mistoa, bazen gizonezkoen pastorala, eta gutiago egiten zena, emakumeena. Gaur egun den mistotasun hori berantago hasi zen, II. Mundu Gerratik landa. Arizale askoz gutiago ziren; 30 ziren gehienez.\nHorrelako gauzetan ikusten da pastoralen inguruan gauza anitz aldatu direla.\nBai, aldatu ez direnak dira funtsezko arauak; oso guti dira. Bi talde behar dira, bata bestearen arerio direnak, talde horiei erraten zaie, urdinak eta gorriak, edo giristinoak eta turkoak; urdina zeruaren kolorea da, eta gorria infernuarena. Aldiz, aurten covid-19agatik atzeratu den “Abdelkader” pastoralean ezin izanen da erran giristinoak urdinak direnik, zeren eta sujeta, pertsonaia nagusia, musulmana da. Erdi Aro aurretik egiten zen sailkapenari bueltatu beharko da, gorriak eta urdinak, onak eta gaiztoak, zeren eta pastorala aspaldiko kontua da, Erdi Arokoa baino askoz aurrekoagoa; tragedia greziarrarekin ahaidetasuna badu. Baina datorren urteko pastoralean, ez dira giristinoak eta turkoak izango.\nZeintzuk dira funtsezko arau horiek? Zertan aldatu da?\nBehar da lehen perediku bat, jelkaldiak, hogei inguru, eta azken peredikua. Ontsalaz behar luke pertsonaia nagusiak hil, zeren horrek agerrarazten du tragedia bat dela. Eta ezaugarri inportantea da ere euskaraz izatea.\nGero gauza anitz aldatu dira, mistoak dira, aberastu egin dira edukian, bada taula jokoa, dantza gehiago sartu da… Garaikidetu egin da, eta horrek salbatzen du. Normala da aldatzea funtsezko arauak gutxi gorabehera errespetatzen badira.\nXiberotik kanpo pastoralak egiten hasi dira. Baiona inguruan, adibidez, “Katalina de Erauso”, “Gerezien denbora” eta “Andere Serora” izan dira azken urteotan.\nBai, ni ez naiz hain aldekoa. Ez da nahi dudala gorde xiberotarrendako, baizik eta aski artifiziala delako. Xiberoan zergatik iraun du pastoralak? Tradizioan garatu baita eta transmisioan oinarritu. Hor transmisiorik gabeko zerbait da, gainera, xiberotar anitz badira arizaleetan. Nik transmisio hori nabarmen ikusten dut, eta ez dut uste luzaz iraungo duenik.\nGero Xiberoan ere luzaz iraungo duenik ere, kontuz! Hor badago, eragile nagusi bat, funtsezkoa dena, galtzen baldin bada pastoralak ez duena irauteko ziorik, eta hori euskara da. Euskararen praktika galtzen bada pastorala galduko da, eta Xiberoan galtzen ari da, hori argi eta garbi erran behar da. Ez da batzuek uste duten bezain sendoa.\nNola ikusten duzu euskararen egoera Xiberoan?\nZail, oso zail. Hor inkestek gezurrak esaten dituzte, ez da posible, ez da jada Xiberoan herritarren %70ek euskara dakitela; jakitea, beharbada, bai, baina praktikatzen dutela behintzat ez. 14.000 xiberotarretatik euskara egunero bizi direnak 3.000 badira anitz da, anitz! Egoera larria da, Euskararen Erakunde Publikoak nahi duena erraten du, baina egoera larria da.\nErrealitate horretaz ohartzen gara, edozein herritara joanik, euskara guti entzunen duzu, eta belaunaldi gazteetan oraindik gutiago. Egia da ere, ikastoletan, hezkuntza elebidunean, badela ikasle kopuru bat, urtetik urtera handitzen dena gainera, baina horrek ez dio galerari aurre egiteko nahikoa ematen.\nKostaldeko pastoraletan ikusi da oraindik Xiberoan ez dena ikusi, hau da, errejenta edo zuzendaria emakumea izatea.\nHori ondo dago, eta ez dut uste Xiberoan kasik inork duenik horretan arazorik. Gertatzen dena da gaur egun ez direla lehiatzen, oraindik. Izan ziren bi; “Ederlezi” pastoral alternatiboko errejenta Nicole Lougarot izan zen, eta, aurretik, “Jesüs” pastoralean, San Frantses kolegioko gazteek eman eta Aita Junes Cazenavek idatzi zuena, errejenta Sophie Larralde izan zen.\n“Eskualduna” kazetako artikuluak eman dituzue liburuan. Artikuluon bitartez, garaiko gizartea ezagutzeaz gain, euskara eta ortografia nolakoak ziren ere ikus daiteke.\nBai, nahiz eta erran behar den kazetako bultzatzaileak eta jarduleak zuriak zirela, erlijioaren eta kontserbatismoaren aldekoak, baina bazuten hori, euskararen aldekoak ziren, atxikimendu hori argi ikusten da. Aldiz, gorri anitz euskararen kontrakoak ziren, baina ez Bedaxagar.\nLiburuko berezitasun bat da kronikak bi orrialdetan ematen ditugula, ezkerreko orrian jatorrizkoak agertzen dira eskaneatuta, orduko ortografian, eta, eskuinean, guk geuk eman ditugu egungo idazkeran. Horrek aukera ematen du ikusteko zer-nolako aldeak izan diren euskara idazteko moldean. Gero, euskara polita da, aberatsa baina herrikoia; gaur egun ere atzematen diren esamolde batzuk ere badira, eta hori aberasgarria da. Nahi izan dugu lehen idazten zen bezala eta egun idazten den bezala agerian eman.\nJunes Cazenave-Harigileren lan argitaratu gabeak ere ezarri dituzue liburuan.\nOso euskaltzale sutsua izan zen. 2018ko irailean hil zen eta nahi genuen baitezpada bere lan argitaratu gabeak agertu. Bere lan anitz argitaratu dira, pastoraletako testuak demagun, baina gehienak ez dira atera oraindik. Sail berri bati hasiera eman nahi izan diogu Aita Junes Cazenave-Harigile gogoan, eta horretan jarraitzeko asmoa dugu hurrengo argitaraldietan.\nLiburuaren bigarren partean, bere bospasei testu badira. Bada testu bat, bereziki garrantzitsua dena eta pastoralaz bere jakitatea erakusten duena. Ematen dituen datuak dira ustez nondik datorren pastorala, zein diren arauak, zein bilakaera ikusten dion… Jean-Louis Davantek gauza bertsua egin du, baina frantsesez, Elkar argitaletxearekin. Liburuko beste testuak, sineste zaharrak dira.\nBeste obra anitz gelditzen dira oraindik argitaratzeko?\nAnitz daude, etengabe idazten zuen. Lanetatik erdia baino gehiago oraindik argitaratzeko badirela erranen nuke. Horren erronka da euskarazko irakurleak izan daitezen, eta haz daitezen. Eta hor bada arazo bat, oro har Euskal Herrian, baina baita Xiberoan ere: irakurtzeko ohitura gutxi da.\nAurretik irakurtzen zen gehiago, baina gero izan dira euskararen aurkako eraso horiek, eta transmisioaren etetea parte handi batean. Xiberotarrek euskara gehien irakurtzen dugu, hain zuzen ere, pastoraletan. Pastorala ikusten den momentuan berean, testua irakurtzeko.\nZein da euskara batuaren eta zubereraren artean Xiberoan bizi den harremana?\nXiberotar gutxik dakite batua, edo gutxik egiten dute indarra ulertzeko edo egokitzeko. Baina, bestalde, erran genezake Hegoaldetik, Nafarroa Beheretik edo Lapurditik etortzen direnetatik, zenbatek egiten dute indarra zuberera emateko? Dagoeneko pozik egongo nintzateke zuberera salbatuko balitz, hortik bada aukera harremanek beharra sortzeko, euskara batua ere erabiltzeko. “Ere” esaten dut, zeren eta nik ez dut sekula zuberera salduko batuaren beharrean, hori argi egon dadila.\nZein ikuspegi dago Xiberoan euskara batuari buruz?\nEuskalkiak eta batua ez dira bata bestearen etsai, baizik osagarri eta aberasgarri. Leku askotan, hasieratik batua ikasten dute, beste aukerarik ez dago, bertako euskalkia galduta badago. Batua ikasten da, eta hori euskara da.


AKABA BERA BERA-SD ITXAKO\nIdatzi honen bidez, AKABA BERA BERA taldeak datorren ostegun honetan jolastuko duen partidu garrantzitsuaren berri eman nahi dizuet. Erreginaren kopa txapelketaren barne, beti zaila gertatzen den Itxako talde napartarren aurkako neurketa izango dugu, Lëlianan (Balentzia), arratsaldeko 16,00etatik aurrera, eta final laurdenetako txartela jokoan. Talde gipuzkuarraren jokalariei dagokionez, zalantza dira egun, Raphaelle Tervel eta Esme López, lehenengoa biki minez eta bigarrena, eskuin eskuko hatz txikia apurtua bait du. Partiduaren epaile, Merino Mori eta Moyano Prieto arbitroak izango dira. Jarraian, egun bereko beste neurketen ordutegia azaltzen dizuet Orsan Elda- BM Roquetas...12,00etan Akaba Bera Bera- SD Itxako ...16,00etan Astroc Sagunto- Mar Alicante...18,00etan Cementos La Unión Ribarroja- Cleba León...20,00etan.\nQUINTERCON PERDOMA-AKABA BERA BERA\nIdatzi honen bidez AKABA BERA BERAren Liga txapelketako urrengo partiduaren berri eman nahi dizuet. Larunbat honetan izango da, martxoak 24, Quintercon Perdoma talde kanariarraren aurka, arratsaldeko 19,00etatik aurrera (20,00rak etxeko ordutegian) eta Celestino Hernandez Luis kiroldegian. Neurketa honetarako, Tati Garmendia entrenatzaileak azken partiduetan zelairatutako jokalariak izango ditu prest, eta gipuzkuarrak, lehengo asteburuan sufritutako galtzea atzean utzi eta garaipena lortzeko asmo nagusiarekin doaz. Jakin badakigu talde kanariarra Liga txapelketako sailkapen nagusian azken postua okupatzen duela egun, soilik bi puntu lortu dituelarik orainarte, baina eta guztiz ere, AKABA taldeak argi dauka pistan eman beharrekoa, Europako lehiaketarako txartel bat lortu nahi badu aurten ere bai. Neurketa honetako epaile, León Torrecilla eta Muñoz Escobar arbitro andaluziarrak izango ditugu.\n18 Martxoa 2007\nAKABA BERA BERA 31-ASTROC SAGUNTO 37\nGaldu egin du gaurkoan Akaba Bera Berak, beti zaila gertatzen den Astroc Sagunto (hirugarren postua defendatzen du egun Liga txapelketako salkapen nagusian) taldearen aurka Bidebietan. Gipuzkuarrak erabat sutsu eta buru-belarri jokoan sartuak ibili dira neurketaren lehen segundutik, baina ezer gutxi egin ahal izan dute Akabak baino askoz jokalari gehiago lansari duen talde balentziarraren aurrean; Saguntoko entrenatzaileak partidu osoan zehar aulkia mugitzeko aukera izan du honela, jokua minutuero berrindartuz, eta gainera, 40garren minututik aurrera, arbitroak Garmendia lehenengo eta jarraian Tervel kanpora bidali ditu, gipuzkuarren jokoa erabat zapuztuz. Hala ere, Tati Garmendiaren jokalariak bikain ibili dira defentsa lanetan, baloiak lapurtuz eta erasoan gora azkar igoz. Galdu egin du Akabak beraz, baina aurkari indartsu baten aurrean, eta kontrako emaitza honek ez du inola ere ez, gipuzkuarren gogoa murrizten, bere lan sesioak, Ligako lehiaketan postuak igo eta Europako txapelketan txartel bat lortzeko zuzenduak jarraitzeko.\n14 Martxoa 2007\nAKABA BERA BERA-ASTROC SAGUNTO\nAkaba Bera Bera taldearen Liga txapelketako urrengo patiduaren berri eman nahi dizuet, ohi dugun bezala. Larunbat honetan, martxoak 17, Bidebietako kiroldegian eta arratsaldeko zazpiretatik aurrera jokatuko da, neurketan, eta aurkari bezala, beti zaila gertatzen den Astroc Sagunto taldea izango dutelarik gipuzkuarrak. Dena dela, Akaba taldeko jokalariak, eta gogoan oraindik lehengo larunbatean Leon BMren aurka lortutako garaipen garrantzitsua argi izanik, indar biziz zelairatzeko asmoa dute nonbait, eta markagailua etxekoen alde erakartzeko lanetan txukun aritzeko prest dira jada.Tati Garmendia entrenatzaileak Ligako azken partiduko talde berdina izango du gertu norgehiagoka konplikatu hau burutzeko, neurketaren epaile, Leongo MARTIN FRANCO eta kantabriar MONROY RODRIGUEZ arbitroak izango dituztelarik. Talde gipuzkuarra, garaipen berri bat eskeini nahiko lioke larunbat arratsaldean zalegoari, beren leialtasunaren sari moduz, izan ere, Akabaren jarraitzaileen beroa eskertzekoa bait da, are gehiago, LIga txapelketa aurrera doan ehinean.\n11 Martxoa 2007\nCLEBA LEON 26-AKABA BERA BERA 27\nGarrantzi handiko garaipena lortu du gaurkoan AKABA taldeak Leondarren aurka, erritmo handi eta zailtasun ugari erakutsi duen partidu azkar batean. Jokuan oso parekatuak, markagailua ere hala izan da neurketa osoan zehar, partiduaren azken segundotan, Akaba Bera Beraren entrenatzaile eta jokalari den Tati Garmendiak penalty bat gola bihurtu eta garaipena etxeko taldearentzat ekartzea lortu duen arte. Emaitza honek, AKABA taldea Ligako sailkapen nagusiko goi postuetan mantentzen du eta europako txartelaren borrokaren barne. Talde biek defentsa sistema bikaina erakutsi dute (6:0, nahiz Garmendiak azken minutuetan 5:1eko sistema mixtoa zelairatu, taldea aurreratuz eta honela, Fachinello jaurtitzailearen indarra txikituz). Partidu honen garrantziaren jakitun, gipuzkoarrak partiduan sartu dira lehenengo minututik azkenerarte eta nahiz eta markagailua kontra izan ia bukaera arte, lan eta joku txukunaren fruitu, garaipena ekarri dute etxera. Taldea gaur gauean bertan itzultzen da Donostiara autobusez, gogoa eta aste hontako lana, larunbateko partiduan dutelarik jada, beti zaila den Astroc Saguntoaren kontrako neurketan elkar ikusiko direlarik Bidebietan.


topic_facet:"Lanbide Heziketa" topic_facet:"Mendekotasun-egoeran dauden pertsonentzako arreta (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Hasierako osasun-laguntza larrialdi egoeretan (Modulua)" topic_facet:"Osasun larrialdiak (Heziketa zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Osasungintza (Lanbide Arloa)" author_facet:"Ealo Garcés, Marina"\nProposatutako gaia: Lanbide Heziketa Proposatutako gaia: Mendekotasun-egoeran dauden pertsonentzako arreta (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Hasierako osasun-laguntza larrialdi egoeretan (Modulua) Proposatutako gaia: Osasun larrialdiak (Heziketa zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Osasungintza (Lanbide Arloa) Egilea: Ealo Garcés, Marina\n1 Animazio soziokulturala eta turistikoa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Gizarte eta kultur zerbitzuak (Lanbide Arloa) 1 Gorputz eta kirol ekintzak (Lanbide Arloa) 1 Gorputz eta kirol ekintzen sustapena (Heziketa Zikloa). Goi maila Hasierako osasun-laguntza larrialdi egoeretan (Modulua) 1 Haur hezkuntza (Heziketa zikloa). Goi maila Gehiago ... Lanbide Heziketa 1 Landa inguruneko gorputz eta kirol ekintzen gidaritza (Heziketa zikloa - LOE). Erdi maila 1 Lehen laguntzak (Modulua) 1 Lehen laguntzak eta uretako sorospena (Modulua) Mendekotasun-egoeran dauden pertsonentzako arreta (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Oinarri biologikoak,osasuna eta lehen sorospenak (Modulua) 1 Osasun arreta (Modulua) Osasun larrialdiak (Heziketa zikloa). Erdi maila Osasungintza (Lanbide Arloa) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Zazpi bideo Interneten, haurrek hortzak garbitzeko. | Consumer\nYOutube-n zintzilik dauden bideoak tresna praktiko bat dira, txikienek ahoko higiene-ohiturak sor ditzaten\nHortzak garbitzea ohitura bat da, eta haurrei asko kostatzen zaie erostea. Izan ere, 2014an egindako ikerketa baten arabera, Espainiako adingabekoen %60k bakarrik garbitzen dituzte hortzak oheratu aurretik. Hori dela eta, haur askok egunero gozokiak jaten dituzte, eta, gainera, txantxarra eta bestelako arazoak izaten dituzte, ez bakarrik hortzak. Artikulu honetan, haurrek egunean bi aldiz, adituek gomendatzen duten bezala, hortzak gutxienez egunean bitan garbitzeko sustatzen dituzten zazpi bideo nabarmentzen dira.\nHortzak zaintzea, ohitura zaila haurren artean\nEspainiako haurren artean, hortzak zaintzea ohitura zaila da. 6 eta 12 urte bitarteko hamar gaztetik seik baino ez dituzte hortzak garbitzen afaldu ondoren eta oheratu aurretik; une hori funtsezkoa da, dentistek azaldu dutenez; izan ere, gauean listu-prestakuntza murrizten da, hau da, ahoko bakterio garbia mantentzeko funtsezko eragilea. Halaxe adierazi zuen VII.ak, Murtziako Unibertsitateak eta Vital enpresak 2014an egindako “Haurren aho-hortzei buruzko urteroko azterketa”.\nEspainiako Pediatria Elkartearen (AEP) oinarrizko gomendioak aho-higieneari buruzkoak dira: hortzak egunean bitan eskuilatzea, odontologora gutxienez urtean behin joatea eta gauez eskuilatu ondoren ezer ez jatea. Gainera, saiatu behar da adingabeek gozoki gehiegi ez kontsumitzen. Azterketa horren datuen arabera, bost haurretatik batek (%20,3) egunero gozoak hartzen ditu, eta kopuru hori erdira baino gutxiagora murrizten da (%8,4).\nHaurrak hortzak garbitzeko trikimailuak eta tresnak\nHaurrak hortzak garbitzeko zailtasunak dituztenez, ohikoa da trikimailu batzuk erabiltzea ohitura hori sortzeko. Trikimailu horietako batzuk dira hortzak hasiera-hasieratik zaintzea, helduek eredugarriak izatea eta eskuila eta dentifriko egokiak aukeratzea. Eta bada beste teknika bat emaitza onak ematen dituena: haurrak motibatzea jolas, ipuin eta abestien bidez.\nHorretarako, teknologia berriek oso tresna erabilgarriak eskaintzen dituzte. Sakelako higienea sustatzen duten telefono mugikorretarako eta tabletetarako aplikazioak ere badaude, eta hortzak garbitzen irakasten diete haurrei. Gainera, YOutube-n bideo ugari daude proposamen eta abesti dibertigarriekin, haurrek ohitura hori beren gain har dezaten. Ondoren, hauek gomendatzen dira:\nDoki txakurtxo jatorra da, eta bideo labur hau hasten du (minutu bat irauten du): “Zergatik eskuilatu behar ditugu hortzak? “. Berehala lortzen du erantzuna: indartsu eta osasuntsu mantendu ahal izateko. “Kontuz, hortzak, garbitzeko ordua da! “gero pertsonaiak dio. Eta hemen abesti bat ez badago ere, aurkezpen bikaina da hurrengo edozeinetarako.\n2. ‘Hortzak garbitzen’\n“Goiz goizean jaikitzen zarenean, hortzen hortzak laburtuko dituzu”, errepikatu du musika-gai honek jazzaren erritmoan eta txikientzako marrazki erakargarriekin. Oso egokia izan daiteke haurraren goiza alaitzeko eta gosaldu ondoren hortzak garbitzeko eta gainerako jarduerekin hasi aurretik.\n3. Sesamo auzoa: ‘Elmo bale hortzak’\nTxikientzako hezkuntza-bideoez hitz egiten denean, Sesamo auzoa klasiko bat da. Oso kasu dibertigarria da hau: hortzak zaintzen irakatsi behar du Elmok, baina arazo bat du: berak ez du hortzik. Beraz, bere buruaren bertsio bat imajinatzen du, eta, orduan, bai, bere zaintzaren garrantzia azaltzen du – abesti baten bidez -.\n4. Banda Ona: ‘Hortzak eskuilatu’\nTalde “on” horretako kideak Argentinako haur-talde bat dira, eta, bideoaren lehen zatian, hortzen zaintzak eta higieneak duten garrantzia argudiatzen dute. Gero, bere herrialdeko erritmo tipiko bat duen gai baten bidez, hortzak garbitzera gonbidatzen dute otordu bakoitzaren ondoren. “Arnasa freskoa eta irribarre distiratsua izango ditugu”, abesten dute.\n5. ‘Horrela garbitzen dira hortzak’\nLittle Baby Bum webguneak garatutako bideo hau, lotatik altxatzen den eta bainu-gelara doan txiki batekin hasten da, hortzetako pasta eskuilaren gainean jartzen du eta garbitzen hasten da. Bigarren zatian haur bera agertzen da, baina gauez. “Horrela garbitzen dira hortzak, egunean bitan”, bideoa bukatzen da, AEPak gomendatzen duen bezala.\n6. Biperra eta bere lagunak: ‘Eskuila nire hortzak’\nBideo bizidun honetan eta erritmo oso itsaskorrean, gaztetxo-talde batek gozokiak jatea gustatzen zaienaz hitz egiten du, baina badakite hortzak zaindu behar dituztela eta horregatik garbitzen dituzte.\n7. Pinoi finkoa: ‘Eskuila, eskuila’\nPinón Fija pailazoa, eskua altxatzeko eskatu ondoren hortzak garbitu dituztenak, abesti bat abesten du, irudi atsegin eta koloretsu batekin.\nabestiak aho-aho bideoak Eskuila haurrak higiene-eu hortzak kontu lavado-eu


“Patronalaren neurrira egindako konfinamenduari aurre eginez, oinarrizkoa ez den produkzio oro geratu egin behar da” | LAB UPV/EHU\nGarbiñe Aranbururen hitzak dira horiek, Streaming bitartez egindako agerraldian esandakoak. “Enpresetan gure osasuna bermatzen ez bada, planto egingo dugu gure esku dauden tresna juridiko guztiekin, baita ekintza sozialaren bitartez ere, langileen osasuna bermatu ahal izateko”, adierazi du. Zentzu honetan, galdera bat luzatu du: “Non dago enpresen ardura soziala? Enpresa handien interesak defendatzen dituzten CEOE, Confebask, CEN patronalek ez dute inongo ardurarik hartzen, eta, gainera, krisia langileek eta kutxa publikoak ordain dezatela nahi dute”.LABeko idazkari nagusiaren esanetan, “Gasteizko eta Iruñeko gobenuek aldaketak planteatu beharko lituzkete politika fiskalean krisia ere patronalaren bizkar gainean eror dadin. Gehien duenak gehiago ordain dezala”.\nEspainiako Gobernuko presidente Pedro Sanchezek atzo adostutako neurriak motz geratzen direla esan du: “Jarduera ekonomikoa mantentzen du, ERTEak aurkezteko erraztasunak ematen zaizkie enpresei inongo kosturik gabe, enplegua ez dela suntsituko ez da bermatzen eta ez daude ordaindutako baimenik zaintzarako”.\nGarbiñe Aranburuk argi utzi du: “2008ko krisiaren ondorioak langileek ordaindu zituzten. Ez dugu gauza bera berriro gertatzen utziko. Enplegu, pentsio eta bizitza duinen aldeko Greba Orokor batetik gatoz, ofentsibara planteatutakoa. Hori da bidea: eredu ekonomiko eta sozial baten aldeko borroka indartzea”.\nKrisiak sistema gaixo dagoela agerian utzi duela berretsi du: “Eredu honek gabeziak ditu egungo larrialdi egoeran: zaintza krisia; murrizketak zerbitzu publikoetan; lan eta prekarizazio soziala bultzatzen dituen ekonomia globalizatua; lan harremanen eta sozialen indibidualizazioaren apustua egiten duen eredu neoliberala”.\nGarbiñe Aranbururen hitzetan, “Polizia eta Ejerzitoa atera dituzte kalera gure mugimenduak mugatu eta zaintzeko. Bitartean, enpresa askok bere ekoizpena mantentzen dute inongo erreparorik gabe. Guk egindako salaketen aurrean, Osalan, INSL eta Lan Ikuskaritza bezalako erakundeak ez dira gai jarduera eteteko”.\nGainera, gogoratu du krisi honetan ez gaudela denak egoera berean: “Emakume askok lanean jarraitu behar dute euren lana badelako oinarrizkoa”.\nSalaketak salaketa, orain lehentasuna pertsonen osasuna bermatzea dela azpimarratu du: “Ezin dugu ahaztu 2020. urtea odolustea ari dela izaten langileontzat, 16 langile hildakoekin. Zabor eta lur azpian jarraitzen duten Alberto eta Joaquin gogoan ditugu”.\n← Funtsezko zerbitzuak izendatu ditu UPV/EHUk\tEuropako Sententziak ez du interinoen finkotasuna aitortzen →


Aldaize 17 by aldaize illati - issuu\n2006ko urria [ 17.alea ]\n// ZE BERRI ?\nAZAROAN INAUGURATUKO DUTE BASERRITARREN KOOPERATIBA BERRITUA Inaugurazio ekitaldia azaroan izango da, baina Idiazabalgo Baserritarren Kooperatiba berritua udaz geroztik dago martxan. Herriko produktuak eta ekologikoak salduko dituzte.\n/ / H I Z K E TA N\nTXOMETARRAK “Askotan bizilekua baino bere jabetzako etxea izateko beharra sentitzen du jendeak”\nJON MUGIKA. GARAGARDO FESTAKO ANTOLATZAILEA. “Normalean 3.000 euro inguru irabazten ditugu Garagardo Festarekin”\nEHIZA GARAIA KIROLA, AFIZIOA ALA NEGOZIOA? HEGO HAIZEAK ZERURA BEGIRA JARTZEN DITU I D I A Z A B A L G O E H I Z TA R I A K .\n#17 ALDAIZE: Idiazabalgo herri aldizkaria Argitaratzailea: lllati euskara elkartea [Kultur Etxea_20213 Idiazabal Tfnoa: 943 18 72 08 e-maila: illati@topagunea.com ] Erredakzio taldea: Eider Alustiza, Iñaki Arriaran, Unai Begiristain, Eunate Elio, Maddi Garcia, Itziar Mujika, Ion Telleria, Irune Urteaga eta Xabier Urteaga. Ale honetako laguntzaileak: Alaitz Alustiza, Oier Urteaga, Ana Mari Ansalas, Aita Iparragirre Herri Eskola, Gaztetxea, Anttonio Berasategi, Joxe Mujika, Maikel Batista. Diseinua eta maketazioa: ZUM Edizioak. Inpimaketa: Gráficas Ona. Tirada: 1.000 ale.\nHERRIKO EUSKARA PLANA AURRERA Maiatza geroztik daukagu herrian euskararen erabilera bultzatzeko egitasmoa. Honezkero badakigunez, Udala, Illati eta\nsektoretako (enpresak, dendak, tabernak, Udala, Eskola, elkarteak...) herritarren iritzia jasotzen ahalegindu gara, eurak kide\nherritar talde batek du plan horren ardura. Urtea bukatzera doa eta dagoeneko 2006rako aurreikusitako ekintza gehienak eginda edo gutxienez bideratuta ditugu (Zeberri atalean jaso ditugu ekintzok).\ndiren sektore horretan euskarak zein leku duen eta izan behar lukeenaren inguruan. Atera dugun ondorioetariko bat da bakoitzak bere bizipenak dituela bai euskararekin eta bai gaztelaniarekin. Batzuek euskarari ematen diote lehentasuna, guztiaren\nNOLA ADIERAZI HERRITAR GUZTIOI EUSKARAK BERE LEKUA BEHAR DUELA HERRIAN, BIZIKO BADA? NOLA ERAKUTSI HAURREI EUSKARA EZ DELA ESKOLARAKO BAKARRIK, KALERAKO, LAGUNEKIN ARITZEKO ERE BADELA?\nizan. Eta beste batzuek berriz, euskaraz hitz egiten ez dakite.\nISSN: 1697-512X Aldaizek ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako esanen eta iritzien erantzukizunik.\ngainetik; euskaraz bizi dira egunero. Beste batzuei ez zaie horrenbeste axola gaztelaniaz ere bizitzea. Biak ala biak gustukoak ditu, nahiz eta oro har, gaztelaniarako joera\nIllatikook oraingoz balorazio ona egin dugu. Herri euskalduna izanagatik ere hainbat hutsune baditugula ohartu gara eta horiek\nGuzti horiek ordea,herri berean bizi gara. Kalean, dendetan, tabernetan... elkarrekin\ngainditzeko bideak saiatzen ari gara. Lehenengo aldia da horrelako zerbait egiten\nbizi gara. Eta hortxe dago zailtasuna: bakoitzaren bizipenak hain ezberdinak iza-\nduguna Idiazabalen eta hori poztekoa dela uste dugu.\nnik, nola demontre bultzatu euskararen erabilera? Nola adierazi herritar guztioi euskarak bere lekua behar duela herrian, biziko\nKonturatu gara herritar gehienak euskaldunak izanagatik ere euskarari dagokionez\nbada? Nola erakutsi haurrei euskara ez dela eskolarako bakarrik, kalerako, lagune-\niritzi desberdin xamarrak ditugula. Pentsatzen jarrita, ez litzateke horrela izan beharko. Azken hiru hilabeteotan hainbat\nkin aritzeko ere badela? Saiatu, saiatu nahi dugu.\nBIDALI ZURE DATUAK: illati@topagunea.com, kultur etxea 20013 Idiazabal edo utzi udaletxean\naldaize 17 > 3\nKAIXO IZAL Barranquillan nago, Kolonbiako iparraldean, Karibe itsas ertzean. Industria portua dago hemen. Karibea den arren ez da hiri turistikoa, ia 3 milioi biztanle ditu. Kaleen egitura berezia da, izorratutako espaloiak eta koskez betetako errepideak daude. Hala ere Kolonbiako hiri seguruenetariko bat da, seguritatea, ordea, ez da erabatekoa. Baina, edonork Kolonbiaz duen iritzia leku honetan aldatu egiten da. 6 estratotan dago banatua. Banaketa klasista da (aberatsenak estrato “6” an bizi dira, behartsuenak “0”an) leku arriskutsuenak estrato “0”dun auzoak dira. (argi ibili beharra dago zenbait lekutan), pobrezia handia dago. Hiria ezaguna da hiritarren izaerarengatik, bertakoek “despreocupada” (axolagabea) dela diote, lasaia, eta oro har nahiko alaia. Eta zer demontre egiten dut nik hemen? Infancia Feliz fundazioan ari naiz lanean. GKE (ONG) bat da. Bertan mediku bat, psikologo bat (ni) abokatu bat, gizarte langileak eta boluntarioak aritzen gara. Infancia Felizen helburua haurrei haurtzaro duina ematea da. Askoren gurasoak drogazaleak dira edo gazteak (20tik beherakoak) edo hilda daude (erailak), prostitutak, edo lapurrak dira. Denak langabezian daude, kalean lana bilatzen saiatzen dira (kafea, fruta saltzen, autoen kristalak garbitzen, beraien gorputza saltzen…) Gobernuak ez du programarik pertsona hauei beharrezko zerbitzuak emateko. Horri aurre egiteko sortu zen fundazioa 2. estratodun auzo batean. Maila baxuagoko jendea ere etortzen da. Haur askok ez dute gurasoen arretarik eta oinarrizko beharrak ase gabe dituzte: janaria eta ura (desnutrizio arazo asko daude), hemen ez dago haur lodirik. Gure betebeharra zera da: behar gehiena duten haurrei dohainik janaria eskaintzea. Zerbitzua sustengatzeko laguntza programa bat dugu. Oinarrizko mediku zerbitzua ere eskaintzen dugu. Neuri dagokidan arloa Psikologikoa da: haurrei eta familiei laguntza ematen diet. Kontsultan gehien ikusten diren arazoak hauek dira: tratu txar fisiko eta psikologikoak, sexu gehiegikeriak, doluak (erailketengatik), asistentzia psikosozialak (gatazken ebazpenak), aurrera ateratzeko norberarengan sinesten laguntzea … Arratsaldetan haurrentzat ludoteka zerbitzua zuzentzen dut. Eskolako orduetatik kanpo, kalean, lapurren edota bortxatzaileengandik gertu egon ordez han egoten dira. Eskolatuek etxeko lanak egiten dituzte, gainerakoei oinarrizko hezkuntza ematen zaie. Hala ere ludotekaren funtzio interesgarriena baloreak erakusteko dinamikak lantzea da: errespetua (emakumeenganako, txikiagoenganako..), solidaritatea, talde lana, kooperazioa, espresio artistikoa , kirolak. Laguntzaile talde bat daukat. Gurasoei hitzaldiak eta ikastaroak eskaintzen zaizkie: guraso eskolak, nerabeentzat sexu heziketa... Lan asko dago eta Idiazabalek duen bakea, lasaitasuna eta ongizatea hemen imajina ezinak diren arren, nire ondorioa hau da: benetako beharra ikusi ondoren zaila dela bertatik besoak gurutzatuta ateratzea, eta injustizia askoren aurrean inpotentzia eta amorrua pairatu arren oso lan polita dela egiten ari garena, beraz laster arte Idiazabal, gauza gehiago kontatuko nuke, baina ez dut lekurik…\n4 < aldaize 17\n[ HEMENDIK ] idiazabal alaitzalustiza\nMUGIMENDU IRAUNKORRAREN ASTEA Ez da denbora asko igaro, Europako mugikortasun iraunkorraren astea izan denetik; irailaren 18tik 23ra eta irailaren 29 eta urriaren 1ean hain zuzen ere. Tartean irailaren 22an autorik gabeko eguna izan da, hori dela eta ekintza ezberdinak egin direlarik, bizikleta martxa,jolasak etab. Izan ere, horretara behartu gaitu aurrerapauso eta modernitatez kargaturik daukagun mundu honek, baita bizimoduak berak ere, bakoitza bere erara inongo loturarik gabe liberalki mugitzen ohitu gera eta! Aurtengo aste honetako gai nagusia aldaketa klimatikoa izan da, hau ekidin nahi da auto kopurua murriztuz etab, baina... lortuko ote dugu, gure errepidetan dabilen ibilgailu kopurua urtetik urtera gorantz doan garai honetan? Guztiok ados gaude garraio publikoa bultzatu behar dela esateko garaian, autoak ahalik eta gehien konpartitu behar direla esateko garaian. Baina ahaztu egiten zaigu autobusaren ordua ongi ez datorkigunean edo geure erara ibili nahi dugunean. Atzean gelditu dira etxe batean auto bat edukitzea luxua zen garai haiek.Guztiak autobusean ibiltzen ziren garai haiek. Etxe denetan egongo da garai batean azokara edo medikuarengana edo beste edonora joateko egin behar izaten ziren peripezien berri emango duen norbait. Nire kasuan, adibide hori oraindik ere garbiagoa da. Urtsuarandarra izanik nire amak oraindik ondo asko gogoratzen ditu garai hartako garraio moduak! Bertara biderik ez zegoenez, N1 errepidearen bidegurutzera irten behar zuten autobusa hartu ahal izateko. Ordiziako azokara joateko Salvaterrana (oraingo Erro), ferian saltzeko eramaten zituzten gauza guztiak bertan sartuta. Edo Burundesa Donostia aldera, Idiazabal edo Beasaina iristeko.Gerora bertara bidea egin zenean San Sebastian delako bat joaten omen zen autobusarekin, Pesa agertu zen arte.Ni neu ere oraindik gogoratzen naiz Pesa gure etxe parean pasatzen zen garaiaz.Orain ordea bakoitza geure autoarekin ibiltzera ohitu gara. Arrazoi hori izan zen autobus zerbitzua kentzeko indarrik handiena. Ohitura txarrak hartu ditugu, kostako zaigu kentzea!\n[ HERRIKO PLAZA ] Izaldio Segura dijon bide gorrie ebaltzen dezu? Gustokoa dezu? MARI KARMEN GOIBURU Asko gustau zat nola jarri duen. Oain Seguratik natorre ta ordubeten ein det bueltea. Lehen Carrefourrea juten nitzen, oain Segura aldea jungo naiz. Gainea, markauta dau oinezkontzako eta bizikletantzako bidea. Hala hobe. ARGOITZ URRESTARATZU ETA IÑAKI GONZALEZ Korrika eittea ez juteko aitzaki bat gutxigo! Etsi-etsin hasi ein behar. Bestetik herrie apainduko do.\nEHIZA GARAIA Hamaika dira Idiazabalgo ehiztariak, hamaika ehizaren zaletasuna bizitzeko moduak. Batzuentzat denborapasa da, besteentzat kirol zaletasuna eta beste zenbaitzurentzat natura bizitzeko modua. Abuztuan hasita otsaila arte luzatu daiteke ehiza egiteko aukera: usoak, galeperrak, basurdeak... Ohiturak ohitura, ehiza negozio indartsua denik ezin ukatu, ehizarako sortua dagoen azpiegitura eta darabilen diruari erreparatzen badiogu. Eta ehizaren hastapenak non diren ez badakigu ere, etorkizun oparoa izango duela argi dago mugitzen duen jendetza ikusita.\ndazkenean, iraila amaitzearekin batera, hasten gara nabaritzen uso garaia iritsi dela. Hego haizea harrotzen hasten da, eta horrekin batera, herritar gehienen lepoak ere bai, zerura begira. Urrira edo azarora bitartean irauten du, gurean behintzat. Ehiza garaia, hala ere, abuztuan edo irailean hasi eta otsaila arte luzatzen da. Izan ere, uso paseek herrian arrakasta badute ere, oilagorrak, eperrak, galeperrak eta basurdeak ere badute garrantzia.\nAbuztuan hasita, galeperrak izaten dira lehenak. Galeperra ehizatzera, ordea, Euskal Herritik kanpora joan behar dute herriko ehiztariek. Normalean Burgosko ehiza-barruti edo pribatuetara joaten dira idiazabaldarrak. Protagonista, ordea, urrian iristen da: usoa. Udara iparraldean pasa ondoren, negua inguru epelagoetan igarotzeko migrazioari ekiten dio, eta guretik ere pasatzen da Afrikarako bidean. Migrazio hori ehizarako aprobetxatzen dute askok eta askok.\n» POSTU ONENAREN BILA Eta usoa ehizatu nahi bada, toki egokia izatea ezinbestekoa da. Bi postu mota daude: par6 < aldaize 17\n“ZOZKETA JENDETSUAK IZATEN DITUGU IDIAZABALEN. 220 PERTSONA ELKARTU IZAN DIRA”\ntzuergoaren postuak eta diputazioak kudeatzen dituenak. Lehenengo kasuan postuen erdiak herrien artean banatzen dira (Segura, Zegama, Zerain, Idiazabal…) eta herri bakoitzak bertako ehiztarien artean zozketatzen ditu postuak. Beste erdiak enkantean jartzen dira. Aurten Agiñaran 0 ehiza postuarengatik ordaindu dute diru gehien: 14.050 euro. Diputazioaren postuak eskuratu ahal izateko\nXume tabernan ospatzen den zozketara joaten dira ehiztariak. Urriaren 11n hasi ziren eguneroko zozketak eta azaroaren lehenengo astean amaituko dira. Bi zozketa egiten dira egunero: 7etan Maizpe inguruko postuak eta 8etan Zegamakoak zozketatzen dira. Martin Mendizabalen hitzetan “Zegamakoak izaten du arrakasta gehien, izan ere, postu gehiago dira, 65 inguru, eta besteak baino hobeak”. Aurtengo zozketak kolokan egon dira azken unera arte, ezezagunek postu ugari apurtu eta lurrera bota zituztelako. Dena den, Gipuzkoako diputazioak, postuen jabeak eta ehiza federazioak konponketak denen artean ordaintzea adostu dute eta usoaren ehiza bermatu dute. Zozketa jendetsuak egiten dira Idiazabalen. Modan dagoen kirola da ehiza “aurreko urtean 220 pertsona inguru elkartu ginen egunik ere\nLuma duten hegaztiak ezin dira beste haragiarekin batera saldu eta hozkailu eta baimen bereziak behar dira. Horregatik, harategi gehienetan ez dira ehizatutako animaliak saltzen. Gainera, Joxan Zabala harakinaren ustez “Idiazabal oso herri ehiztaria da eta erraza da usoak lortzea erostera joan gabe. Harategiaren lana usoak nork dituen eta nork nahi dituen jakitera eta elkartrukea egiten laguntzera mugatzen da”.\nEhizaren afizioa elkarte gastronomikoei edo sozietateei lotzea ezinbestekoa da. Antzinean, ehiza biziraupenerako beharrezko jarduera bazen ere, gaur egun ez da ehizatzen behar dena, ahal dena baizik. Ehizean botatakoa platerean prestatzea izaten da hurrengo pausoa eta aisialdiko jarduera, lagunekin elkartu eta afaria egiteko aitzakia bihurtzen da gehienentzat. Oraingoz, behintzat, hegazti-gripeak ez ditu asko beldurtu gure ehiztariak.\nEhiztariek naturarekiko duten errespetua zalantzan jartzen da askotan. Izan ere, argazkikoa bezalako irudiak askotan topatzen dira mendian. Salbuespenak badira, dudarik gabe, baina ehiztariek beren zaletasuna ingurumenarekiko begirune handiagoz egin behar dutela pentsatzen dutenik ere bada.\nizan zen, 53 postuen zozketa egiteko. Ehiza ere saturatzen ari da” diosku Mikel Mendizabalek. Zaletasuna, ordea, gizonen artean mantentzen da oraindik. Oso gutxi dira ehiza egitera animatzen diren emakumeak.\n» BASURDEAK ZUÑIGAN Ehiztari askok, uso garaia amaitutakoan basurdea ehizatu ohi dute. Idiazabalen, basurdeetara joaten den koadrila handia dago. Iñigo Lizarraldek esan digunez, berak eta beste hainbat idiazabaldarrek, beste herri batzuetako lagunekin batera, Nafarroako Zuñiga herrian dute basurdetarako barrutia. 16 urtetik hasi eta 80tik gora dituztenak elkartzen dira asteburuetan basurdea ehizatzera joateko. Irailetik otsaila arte dute barrutia hartuta, baina uso garaian ez dira joaten. Taldeka egiten dute ehiza, txakurrek lagunduta. Goizeko 7ak aldera elkartzen dira Idiazabalen ehiztariak, eta 15-20 txakur ingururekin joaten dira eguerdi-arteko buelta egitera. Egun ona tokatuz gero 10 basurde ere botatzen omen dituzte, baina gehienetan askoz gutxiagorekin itzultzen dira. Botatako basurdeak euren artean banatzen\nWEBGUNE INTERESGARRIAK: » www.fedecazagipuzkoa.com: Gipuzkoako ehiza federazioaren webgunea da. Bertan agertzen dira ehizaren inguruko azken albisteak, baimenen inguruko informazioa, argazkiak... » www.palombe.com: Frantzian antzemandako uso bandei buruzko informazioa ematen du. Aurreko urtera arte doakoa bazen ere, egun, inskribatu egin behar da.\n“BAINA ZERGATIK EHIZATZEN DU JENDEAK? HORIXE DA EHIZTARI EZ DIRENEK BEREN BURUARI EGITEN DIOTEN GALDERA”\ndituzte jateko, eta noizbehinka elkartean ere elkartzen dira ehiztariak basurde-jana egiteko.\n» ZALETASUNARI KRITIKAK Baina zergatik ehizatzen du jendeak? Horixe da ehiztari ez direnek beren buruari egiten dioten galdera. Kontua da zaila egiten zaigula askotan besteon zaletasunak ulertzea. Mendizale eta ekologisten kritikak jasotzen dituzte askotan ehiztariek. Salbuespenak salbuespen, ehizarako postu inguruak oso zikin egoten dira, elikatzeko behar ez diren animaliak hiltzen dira, arriskutsua gerta daiteke mendizaleentzat, zarata asko sortzen da... Pertsona askorentzat pasio bihurtu den jarduerak, kritika ugari jasotzen ditu. Ehiztariek, ordea, beren zaletasuna defendatzen dute. Urteko hilabete bakarra da usoaren ehiza eta beste askotan barruti pribatuetan egiten da. Gustuko den jarduera praktikatzea da helburua, eta bakoitzaren afizioak errespetatu behar direla diote. Batzuen edo besteen arrazoien aurrean, ordea, gauza bat ezin ukatu: ehizak jende eta diru asko mugitzen duela. Eta hori horrela den bitartean, ehizaren zaletasunak aurrera egingo duela dudarik gabe.\naldaize 17 > 7\nABENDUAN INAUGURATUKO DUTE BASERRITARREN KOOPERATIBA BERRITUA HERRIKO PRODUKTUAK ETA EKOLOGIKOAK SALDUKO DITUZTE Inaugurazio ekitaldia abenduaren 1ean izango da, baina Idiazabalgo Baserritarren Kooperatiba berritua udaz geroztik dago martxan. Lokala goitik behera berritu eta txukundu dute eta denda itxura eman diote. “Denda berezia izatea nahi dugu, produktu ezberdinak eskaintzen dituena” azaldu dio ALDAIZEri Montse Delgado sindikatoko arduradunak. Ezberdina zergatik? “Herriko baserritarren produktuak salduko ditugu hemendik aurrera, baita jaki eta bestelako gai ekologikoak ere. Idiazabalen horrelako eskaintzarik ez dago eta guk erreferente bihurtu nahi dugu” azpimarratu du Montsek. Idiazabaldar asko horrelako produktuen bila inguruko herrietara joaten direla-eta herrian zerbitzu hori eskaini nahian datoz herriko baserritarrak.\nHilabeteetan aritu dira guztia antolatzen. Lokalari itxura berria emateko obrak uda baino lehen hasi zituzten. Iaz sindikato zaharreko lokala saldu egin zuten eta orduan ateratako diruarekin ordaindu dituzte berrikuntza lanak.\nguztia bai, baina aurrera pausoak egiteko unea zela ere ikusten zen” gaineratu du Montsek. Sindikatoari ukitu berria ematerakoan Jakoba Errekondoren laguntza izan dute. Usurbilgo Nekazarien Kooperatiba berritzen eta bultzatzen eskarmentua du Jakobak, eta nekazal mundua ondo baino hobeto ezagutzen du. “Jakobak asko lagundu digu, guretzat huskeriak diren gauzak, edo guri burura etorriko ez zitzaizkigunak garrantzitsuak direla erakutsi digu. Guk ez dugun ikuspuntua du berak” jakinarazi du Montsek.\nHilabeteotan egindako lanak sindikatoaren martxa goitik behera aldatu du. Hemendik aurrera ordutegi berria izango du, goizetan 9:30etik 13:00etara eta arratsaldetan 16:30etik 19:30era, larunbateARGAZKIETAN, SINDIKATOAK LEHEN ZUEN ITXURA ETA ORAINGOA IKUSI DAITEKE tan goizetan egongo da zabalik. Produktu aukera zabala erosi ahal izango da: jaki ekologiAldaketa, ordea, ez da azalekoa izan “batzor- koak (olioa, ardoa, mermeladak, pasta, zereadea osatzen dugun 62 bazkideok sindikatoari lak, kontserbak...) Idiazabalgo baserritarren bultzada eman beharra zegoela ikusi genuen. produktuak, baratzerako botikak, pentsuak, Gauza berriak eskaini beharrean geundela. baserrirako tresnak, zapatak eta oilaskoak Pentsua, baratzerako haziak eta botikak... hori enkarguz erosteko modua ere izango da.\n[ laburrak ]\n// AUZOLANDEGIAK Eusko Jaurlaritzak antolatutako auzolandegietako gazteak lanean fin aritu ziren uztailean Idiazabalen. Argazkian duzuen galtzada eta artzain txabolak berritzen aritu ziren. Pilarreneko ganbaran hartu zuten ostatu.\n// GOENKALEKO AKTOREAK // ELIZAKO TEILATUA Uda hasieran elizako ataria berritzeko lanak egin zituzten eta irailean hasi ziren teilatua berritzen. Udazkenarekin batera bukatuko dira elizako obrak.\n8 < aldaize 17\nKontu Odriozola (Maria Luisa) eta Ainhoa Aierbe (Leonor) izan ziren irailean Ganbarako Tertulietan. Ana Mari Aseginolaza eta Lurdes Intxausti idiazabaldarrak ere parte hartu zuten. Goenkaleri buruzko sekretuak eta Euskal Herrian aktore izateak dituen gorabeherak aipatu zituzten.\n1400 LAGUNEK BISITATU DUTE GAZTAREN MUSEOA UDAN GEHIENAK ABUZTUAN ETORRI DIRA; HERENA KATALANAK DIRA\nEUSKARA PLANAREN LEHEN URRATSAK Honezkero ezaguna bada ere, Illatik eta Udalak herritar talde batekin batera, herrian euskararen erabilera areagotzeko plana daukate martxan jarrita. Joan den udaberrian hasi ziren lanak. Hona hemen orain arte egindako hainbat lan:\nTURISTA GEHIENEK ONDRAMUÑOKO GAZTANDEGIAN AMAITZEN DUTE BISITA\n1392 pertsonak bisitatu dute uztailean, abuztuan eta irailean Idiazabalgo Gaztaren Interpretazio Zentroa. Konparatzeko aurreko urteetako daturik ez dagoen arren, Gazta eta Turismo Batzordeak eta Arazi (museoa kudeatzen duen enpresa) gustura daude emaitzarekin. Bisitari gehienak abuztuan etorri ziren, 824, uztailean 321 turistek bisitatu zuten museoa eta irailean 247 lagun zenbatu dituzte. Gehienek museoa bisitatzeaz gain amaieJATORRIA\nran eskaintzen den dastaketa ere aukeratu dute. Bazter askotako jendea etorri da udara honetan Idiazabala, baina idiazabaldar askok zuen susmoa berretsi egiten dute datuek: gehienak, 561, katalanak dira. Zerrendan atzetik madrildarrak eta Gipuzkoa, Bizkaia eta Goierriko herrietatik etorritakoak daude. Urrutiagotik etorritakoak ere badaude: Italia (5), Argentina (4), Austria, Burgos (4), Castello (4), Dominikar Errepublika (3), Andorra (2), Murtzia (2), Leon (2), Asturias (2), Valladolid (2), Errioxa (2). Gehienak museoa ikusi ondoren Aranburu anaien gaztandegira bisita egin dute. Udako hilabeteetan Zentroa astelehenetik ostiralera egon da zabalik, eta abuztuan turismo bulego zerbitzua eskaini du. Zerbitzu horiek eskaini ahal izateko beste langile bat kontratatu dute udako hilabeteetarako. Udazkenarekin batera Zentroak ohiko ordutegia, asteburuetan egoten da zabalik, berreskuratu du. Museoa zuzentzen duen enpresa ekitaldi eta jarduera berriak prestatzen ari da datozen hilabeteetarako.\n• Herriko komertzioetan Bai Euskarari Ziurtagiria jarri da martxan. Oraingoz hiru komertziok heldu diote, aurrera begira komertzioetan eragiteko lanak indartuko dira. • Guardi Gaineko hainbat enpresa txiki eta ertainekin bi bilera egin dira. Guztien artean, guztien indarraz baliatzeko, elkarrekin egin daitekeenaz eztabaidatu da. Urtea bukatzerako lehentasunak jarriko dira, 2007an horietatik abiatzeko. • Herriko elkarteekin (kirol, gastronomiko...) bilera egin da beraien beharrez hitz egiteko. Inkesta bat ere bete dute elkarteetan euskarak duen presentzia jasotzeko. • Herrian haur jaio berri bat erroldatzen duenari sehaska-kantak dituen liburua eta CDa oparitzen zaio. • Urtero legez, euskara ikasteko eskolak antolatu dira eta martxan daude.\naldaize 17 > 9\nBERRIRO BUELTAN! ALDAKETA ETA BERRIKUNTZA ASKOREKIN Egoera hau aldatuko da Eskolako handitze obrak amaitzen direnean. Arduradunak esan digunez, datorren ikasturte hasierarako izango da. Ikusiko dugu horrela den edo atzerapenen bat izaten den.\n[ laburrak ] •2 urteko gelan 26 neska mutiko hasi dira. •Obrak hasi dira. Noiz amaituko ote dira?\nObrak direla medio, ikasturte hasiera nahiko zaratatsua jasan genuen, eskolak hasita zeuden eta langileak han zebiltzan buru belarri: leihoak kokatzen, komunak muntatzen, paretak margotzen... Egia esan obrak neketsuak eta desatseginak izaten dira, baina zein ederra izaten den emaitzak ikustea. Berriro ere Idiazabalgo neska-mutikoak zortziak aldera esnatzen hasi beharko dute. Irailaren 8an hasi zen ikasturtea Aita Iparragirre Herri Eskolan. Bazen hotsa eta zarata Eskola atarian. Batzuk gogotsu, beste batzuk ordea (txikiak) familiakoen besoetatik ezin aldendurik, malkoak iheska zituztela. Aurten 194 ikasle izango dira guztira eta “zezentxo” hauek “toreatzeko” 19 irakasle arituko dira lanean. Talderik handiena, 2 urtekoena izango da 26 ikasleekin eta txikiena berriz (kopuruz, ez ordea tamainaz) 6. mailakoena, 13 baitira. Iazko moduan, jangela zerbitzua adinekoen lokalean egongo da; aurten gainera, zerbitzu hau, ikasle gehiagok izango dute zeren eta, eguerdiko autobus zerbitzua kendu egin da. Eskerrak eman beharrean gaude adinekoei, egiten diguten mesedeagatik. MILA ESKER.\nIkasle kopurua kontutan izanik, oraintxe bokarten (antxoen) pare gaude, estu-estu, agian neguan, hotza egiten duenean abantaila izango dugu. Irakasleetan ere aldaketak izan dira: irakasle batzuk utzi egin gaituzte eta beste batzuk lagun izango ditugu aurten. Ongi etorria eman nahi genieke: Belen Lopetegi, Belen Azurmendi, Sulzana, Marian eta Ainhoari Zuzendaritza Taldean ere aldaketak izan ditugu, Mariaje Gonzalez de Galdeano, orain arte zuzendari izan duguna, tutore lanera bueltatu da, 4 urteko taldearekin. Orain arte hirugarren zikloan tutore lanak egin dituen Josune Jauregi beasaindarra izango dugu datorren urteetan ikastetxeko arduradun nagusia. Mila esker Mariajeri egindako lanagatik eta zorte on Josuneri.\n•Jangelan laguntzaile gisa, Mari Carmen Elorza, Arantxa Lazkano herritarrak eta Mila Begiristain, segurarra arituko dira. Irakasle arduraduna berriz, Marian Valdivielso izango da. •Eguerdietan izaten genuen eskola garraio zerbitzua kendu egin dute, erabiltzaileek, jangela zerbitzua erabil dezakete. IRAILAK 22, ESKERRAK KOTXERIK GABEKO EGUNA ZELA!!\n25.URTEURRENAREN BEHIN-BETIKO AURREKONTUA DIRU SARRERA DIRU LAGUNTZAK ANAGRAMADUN MATERIAL SALEROSKETA EGUTEGI SALEROSKETA\n24720 3346 1952\nPROPAGANDA MATERIALAK JOKULANDIA KOBRATU EZ DUTENEI DETAILEAK PERKUSTRA LOTERIA SALEROSKETA KANTU AFARIA EGO\n600 7500 420 3370\nBANKUKO GASTUAK INTERESAK AMAIERAKO BAZKARIA 25.URTEURRENEKO LIBURUA TXONTXONGILO EMANALDIA TXANTXO DANTZA MENDI FESTA ERAKUSKETA ANTZERKIA INGELESEZ AZKEN BAZKARIKO EKINTZA GASTUAK KOBRATU GABE 70€ JOXEPI GARBIKETAK\n10 < aldaize 17\n10,63 5010 2165\n4354,44 2152,96 1415,14 1051 334,53 8084 6000 670,93 4640 12,58 9358 6192,7 856 60 230,62 246,59 427,5 2133,88 70\nTOTALA 24720 23711,56 23510,6 22095,46 21044,46 20709,93 13225,93 14725,93 14475 13025 13192,42 13203,05 8855,05 4827,35 3971,35 3911,35 3680,73 3434,14 3006,64 872,76 802,76\n“ASKOTAN BIZILEKUA BAINO BERE JABETZAKO ETXEA IZATEKO BEHARRA SENTITZEN DU JENDEAK”\nBADA URTEBETE TXOMENANE ETXEAN HERRIKO HAINBAT GAZTEK BIZI BERRIA ABIATU ZUTENETIK. URTE ASKOAN HUTSIK ETA UTZITA EGON DEN ETXE BAT KOLOREZ BIZI BERRITU NAHI IZAN DUTE. URTEA PASATA, EUREKIN IZAN DA ALDAIZE, TXOMETARREKIN.\nZergatik erabaki zenuten etxe hau okupatzea? Aurrez Kaletion bileretan ibili ginen eta bagenuen kezka etxebizitzen inguruan; eta batzuk besteek baino gehiago, gure bizia hasteko beharra ere bagenuen. Ez genuen ikusten gure burua 40 urteko kreditu baten sartuta. Azkenean, etxea bizitzarako oinarria da eta horren pribatizazioarekin lanbide bati lotuta egon behar duzu, hipotekaren arabera ibili behar zara. Etxebizitza duina eskubidea da, baina ikaragarrizko prezioan daude eta bankuarena da zurea baino gehiago. Azkenean, bankuarekin ezkontzea ezinbesteko egiten dizute eta hori, guk defendatzen dugun gizarte ereduaren aurka doa. Orain Idiazabali begiratzen diozu eta dena lantokiaren bueltan dago, kapitalaren bueltan, eta garai batean ez zen horrela eta badirudi modu horretan bizitzea dela aukera bakarra. Etxe bat izatekotan jornala finkoa behar duzu. Badirudi batzuetan, bizi eredua bakarra dela, ez dagoela hortik ateratzerik. Zuek beste bizi eredu baten arabera aritzeko hautua egin duzue, uste duzue herritarrek hori ulertu dutela? Jendeak uste dugu ulertu duen bakarra izan dela guk jabe bati bere jabetzako zerbait kendu\ndiogula, kontuan izan gabe jabe horrek zein egoeratan duen etxea, 40 urtean hutsik izan duela alferrik galtzen utzita, ze zentzu duen horrek…\nETXE HUTSAK ALFERRIK GALTZEN UZTEN DITUZTE; GERO, GAIZKI DAUDELA ESATEKO ETA BOTATZEKO, Eraikin honek ez zuen erabilpenik eta ez zuen asmorik erabiltzeko ere. Guk gure proiektua abiarazteko oinarria behar genuen, eta proiektu horrek eskatzen zuen lan finko baten menpe ez bizitzea. Kontua ez da lanik egin nahi ez dugula, lana egin nahi dugu baina bizitzeko eta ez bizi lanerako. Badakigu bizitzeko lan egin behar dela eta egiten dugu, baina gure beharrizanak asetzeko lan egin nahi dugu. Diote lanak dakarrela duintasuna, baina besteentzat lan egiteak ez dakar inolako duintasunik, zapaltzen ari zaizkizunean… duintasuna ekarriko luke norberarentzat lan egiteak, baina ez beste batzuk aberasteko. Zer egin ahalko lukete erakunde publikoek? Idiazabalen kasuan uste dugu badela lekua dagoen beharra asetzeko etxe gehiago egin beharrik gabe. Askotan gainera, bizilekua baino\nbere jabetzako etxea izateko beharra sentitzen du jendeak, berea izango den zerbait izatea. Etxe hutsak alferrik galtzen uzten dituzte; gero, gaizki daudela esateko eta botatzeko, horien gainean pisuak egin eta dirutzak irabazteko. Izan ere, oso erraza da baserri zahar bat botatzea eta horren lekuan 10 pisuko etxe bat eraikitzea, bakoitzeko milioi saila kobratuz. Aldiz, baserri hori berreskuratu ahalko litzateke, biziberritu eta lehengoari eutsi. Baina horrek ez du dirurik ematen eta beraz ez da horren alde egiten. Gure herriaren kasuan ere agerikoa da nortasuna galtzen ari dela, dena berritzen ari da neurrigabe… bide honetatik jarraituta Idiazabal Lazkaroen berdina izango da eta Lazkao Ataunen berdina… Beno, sentipen “pertsonalagoei” helduz… ondo joan al da lehen urte hau? Bai, oso ondo. Saiatu gara hainbat ekimen egiten kitarra eta sukalde ikastaroekin. Baratzak ere itxura ona hartu du. Orain, asmoa dugu kanpora begirako lan gehiago egitea, antzerkiak direla edo kontzertuak direla… Izan ere, orain arte etxeak behar handiak zituen, itukinak konpondu eta bizitzeko moduan jartzeko. Lan handiak egin behar izan ditugu barrutik txukun jartzeko, oso utzita zegoen. Orain, gogoa dugu herrira begira kontuak egiteko.\naldaize 17 > 11\nIDIAZABALA SUSTRAI BILA MIGUEL ANGEL JAKA ETA MARIA OLGA BEREZIARTUA HERRIAN IZAN ZIREN APIRILEAN, FAMILIAKO INFORMAZIOAREN BERRI JAKIN NAHIAN\nAkutain aurkitu nahian etorri ziren lehenengoz Idiazabala Miguel Angel Jaka eta Maria Olga Bereziartua. Izan ere, lehenaren aitona, Demetrio Jauregialtzo, Akutain Garakoako semea zen. Orain dela hogeita hamar urte gertatu zen hori. Hiru hamarkadaren buruan, aurten berriro itzuli dira Euskal Herrira, udaberrian. Miguel Angel eta Maria Olga, biak ere euskaldun jatorrikoak, eta sustraietara bueltatu nahi izan dute. “Zure sustraietatik urrun bizi zarenean, ona izaten da noizean behin, edo gutxienez bizitzan behin, zure familiaren oinarrietara itzultzea, eta nola bizi ziren ezagutzea, nondik zatozen jakin ahal izateko”, dio Miguel Angelek. Bere aitona, Demetrio Jauregialtzo, Akutaingoa zen, eta Euskal Herrian beste asko eta askok egin zuten bezala, Argentinaza joan zen, halabeharrak eraginda. Urteak aurrera joan ahala, jatorri italiarreko neska batekin maitemindu eta ezkondu zen. Familia bat eratu zuen, eta gogor jarraitu zuen lanean, hil zen arte. Ez zuen berriro ere Euskal Herrira itzultzeko aukerarik izan. Hiru seme-alaba izan zituen Demetriok. Miguel Angel bere biloba da. Lanbidez arkitektoa da, baina idaztea ere atsegin du. Sasi-idazletzat du bere burua: “soy un escritor con mucha cara”, dio algara artean. Gaztetan Maria Olga ezagutu zuen, jatorri euskalduneko neska bat. Aitaren aldetik Etxeberria-Barinagan ditu sustraiak, eta amaren aldetik Azpeitian. Ezkondu, eta hiru seme alaba izan dituzte. Rosarion bizi dira, bakoitza bere lanbideetan murgilduta: bata etxegintzan, idazketan bestea. Gogoan dute, oraindik ere, herrira, Idiazabala, etorri ziren lehenengo aldia. Akutaina joan nahi izan zuten, Miguel Angelek bere aitonaren etxea ezagutu zezan. “Andre batekin sartu ginen, eta hantxe, kalaz egindako lore sorta handi bat zegoela ikusi nuen “. Bertan oraindik ere jendea bizi zela pentsatu zuen Miguel Angelek, eta agian, bere familiarekin loturarik zuenen bat ere aurkituko zuela pentsatu zuen. “Eta lore hauek?” galdetu omen zuen Migule Angelek. “Zuek etorri zaretelako jarri ditut”, erantzun omen zion Akutain erakutsi zion andre hark. Miguel Angelek ez zuen familiartekorik aurkitu, Rosariotik irten zenerako pentsatzen zuen moduan, baina andre haren jarrerak, berak\n12 < aldaize 17\ndioen moduan, asebeteta utzi zuen. “Gogoan nuen, aitonak nola esaten zidan, euskaldunak bereziak ginela”, kontatzen du Miguel Angelek, harro. Demetriok beti erakutsi omen zizkien bere ondorengoei, euskaldunen ohiturak eta bizimoduak. Pertsona onak izan behar zutela erakutsi zien txiki txikitatik, eta argentinarrek “palabra de vasco” bezala ezagutzen dutenaren jatorria ere erakutsi zien. “Argentinan, palabra de vasco esatea, ez da edozein gauza”, dio Miguel Angelek. “Zuhurtasuna erakusten du, baina baita konfidantza eta benekotasuna ere. Badakizu euskaldunen hitza ez dela alferrikakoa, euskaldunek hitza ematen dutenean bete egiten dutela”. Eta halakoxea omen zen Demetrio Jauregialtzo idiazabaldarra ere: gizon serioa, zuhurra, eta hitzekoa. Miguel Angelek ez zuen denbora luzez ezagutu Demetrio, baina hark utzitako urratsa sakona izan dela dio. “Bizitzan ikasi ditudan balore gehienak, eta garrantzitsuenak, harengandik ikasi nituen. Eta gehienak, denak ez esateagatik, euskal kulturarekin edota euskal jendearen ezaugarriekin lotuta daude”. Orain dela hogeita hamar urte etorri zirenean, euren sustraiak aurkitu nahi zituzten, eta baita lortu ere. Aurten, bidaia luzeago bat egiteko asmotan etorri dira hona. Portugal aldera egin zuten Idiazabal utzi zutenean, apirila inguruan. “Behin iberiar penintsulara etorrita, ez genuen Euskal Herria berriro ere ukitu gabe utzi nahi, ezta pentsatu ere”. Gainera, Maria Olgak bere sustraietara jotzeko aukera izan du. Idiazabalen egon ziren zenbait egunez, baina bertatik, txoko eder asko ezagutzeko aukera izan zuten. Inguruko herrietan izan ziren, baina baita Azpeitian eta Barinagan ere, Maria Olgaren sustraien bila. Denbora gutxiz egon dira Idiazabalen Euskal Herrira egin duten bigarren bisita honetan, baina aberatsa izan dela diote biek. Istorio polit batez gain, ordea, gehiago ere utzi dute Miguel Angelek eta Maria Olgak Idiazabalen. La signorina Contosso izeneko liburua utzi du herrian Miguel Angelek. Horrek ematen dio, berak dioen moduan, sasiidazlearen titulua. “Amaren jatorriari begira idatziriko liburu bat da”, dio. Egunen batean aitonaren jatorriari begira, halakorik egingo ote duen galdetuta, “nunca es tarde para eso”, erantzun digu.\n[izal ezautuz] ertzea\nIDIAZABALGO “OSTATU BERRIA” IZAN ZEN.\nAskok dugu gogoan N-1 kaminoa herriaren erdi-erditik pasatzen zen garaia; orain, saihesbidea egin zenetik, guztion bistan dago, benetako Kale Nagusi izateko nola aldatu den. Askoz lehenagoko urteetara joz (1849-51 bitarteko kontuak dira hauek), gero N-1 izango zen kamino berri hura egiteak ere utzia zuen bere arrastoa herrian; Beasaindik Altsasura ebaki zen, Idiazabalen barrena. Ordutik “Kale Berria” izan zen haren alboan, etxe berriak egin ziren: Bidaurre, oraintsu bota dituzten Zubimusu eta Iturralde eta bi Gionak (handia eta txikia). Giona Txikiak, gainera (kamino berriaren ertzean eraikitako beste etxe batzuek bezalaxe), egiteko berezia izan zuen bidaiarientzat. Ordurako bazegoen Ostatua herrian, baina aurrerantzean Giona Txikia ere ostatu izan zen: “Ostatu Berria” (“Casa Posada Nueva”, “Nuevo Parador”, garaiko dokumentuetan). Bidaiarien zaldi kotxeak barrura sartzeko ate handia ere bazuen (Rikardoren denda aldera). Lehenagokoa, berriz, “Ostatu Zahar” bihurtu zen. 1880. urtetik aurrera, “Giona Txikia” deitura ageri da dokumentuetan etxea izendatzeko. XX. mendearen hasierako urteetan ere aipatuta dago, baina inon ezer esan gabe beraren jatorriaz. Kontu ezaguna da kaleko etxeen izenek ahaztu eta galduta geratzeko izan den joera eta Giona Txikiaren kasua ez dugu bestelakoa. Jendeak gogokoago izan zituen etxean bizi zirenen izenak beraren berri emateko eta horrela sortu eta erabili ziren “Ignaziorenea”, “Pellorenea” eta “Naparrarenea” bezalakoak. Azken izen hau 1950-1970 aldera etxe honetan egon zen “Bar Navarro”ari lotua, jakina. Horra, beraz, etxearen sorrerako zioa azken aldiraino ere iritsia. 1990ean etxe zaharra bota eta berria egin zuten beraren lekuan.\n1880. URTETIK AURRERA, “GIONA TXIKIA” DEITURA AGERI DA DOKUMENTUETAN ETXEA IZENDATZEKO.\naldaize 17 > 13\nKURTSO BERRIARI BEGIRA Urte amaierara bitartean, hitzaldiak, ospakizunak eta Gabonetako ekitaldiak izango dira. Gaztetxearen 6. urteurrenari begira, aldaketak izango dira Gazte Asanbladaren web gunean. Aurtengo kurtsoari begira hainbat ekimen prestatzen hasita gaude. Azarorako bi hitzaldi antolatu ditugu: Urriaren hasieran eta “Ikuiluko berriketaldiak” ekimenaren barruan, Beñat Hach-Embarek Ormaiztegiarra izango da gurean Saharari hizketan. Bere aita zenaren herriak bizi duen egoera eta etorkizuna nola ikusten duen kontatuko digu Beñatek. Azaroaren amaiera aldera berriz, drogak izango ditugu hizpide. Askagintza taldekoak etorriko dira Gaztetxera gai honi buruz hitz egitera. Askagintza taldeak, hainbat ikuspuntutatik, droga-mendekotasunen fenomenoa modu normalizatzailean eta ez debekatzailean lantzen du, debekuaren aldeko jarrerak baita banalizazioaren aldekoak ere salatuz. Drogak beti egon direla, daudela eta egoten jarraituko dutela uste dute eta haiekin mendekotasunik gabe bizitzen ikasi behar dugula. Prebentzio ekintza hartu dute oinarritzat eta ekintza honen oinarriak heziketa eta gizarte eta kultur eraldaketak direla uste dute.\n[ di-da ] BURLATAKO GAZTETXEAREAREN ALDEKO KONTZENTRAZIOA Goierriko Gazte Asanbladek deiturik, urrian eraitsi zuten Burlatako Gaztetxearen aldeko ekimena egin zen Idiazabalen. Udaletxe azpian kontzentrazioa egin ondoren, manifestazio zaratatsua izan zen Kale Nagusian zehar. Urriaren 10eko euri zaparrada ez zen oztopo izan iluntzerako Goierriko Gazte Asanbladek deiturik zegoen desalojoen aurkako mobilizazioan. Iluntzeko 8etan hasi da elkartaratzea, udaletxeko arkupeetan Burlatako Gaztetxeari babesa erakutsi asmoz. Eguraldiak animaturik, Desalojo gehiagorik ez! zioen pankarta aterki moduan hartu eta Idiazabalgo kaleetatik barrena manifestazioa egin genuen. Hotsa ere ez da falta izan, bertaratutakoen instrumentuez gain, trumoi eta tximistak ere lagun izan dira burrunban.\nAbenduan, egitaraua oraindik zehaztu gabe badago ere, Gaztetxearen 6. urtemugako ekitaldiak izango dira. Gabonak alderako berriz, Olentzeroren etorrera eta ohiko ekintzak antolatuko ditugu. Gaztetxeko web gunean ere aldaketak Udazkenarekin batera, gure blogak ere aldaketa batzuk izango ditu. Azaroaren amaiera aldera urte bat beteko da Zopizarren Idiazabalgo gazteon komunikazio gunea habian jarri genuenetik eta bada garaia soineko berria janzteko. Dagoeneko martxan dagoen berrikuntzetako bat ZopizarrenPress izango da. Zuzenean zure emailean berri destakatuenak jasotzeko zerbitzua. ZopizarrenPress-ek gainera Idiazabalgo gazteon informazio agentzia izango da zopizarren@gaztesarea.net helbidean zuk bidalitako berriak jasoko ditugu (beti ere herriarekin eta herriko gazteekin zerikusia izan beharko dute). Harpidetza egiteko, zopizarren@gaztesarea.net -era honako esaldia bidali beharko duzue: BAI NAHI DUT + izen abizenak + zure posta helbidea. (mezuaren kostua 0,00?)\ngehiago ere izango dituzue, esaterako orain gutxi gehitu ditugu zerrendara Herriekiko Elkartasuna atala edo komunikabideen atalean nabigatzen duzun bitartean musika eskaintza bikaina eskaintzen duen RadioKulturarako lotura.\nBlogaren edukietan ere aldaketak izango dira. Abendutik aurrera www.izalgogaztetxea.gaztesarea.net web gunean, atal berriak izango dira eta lotura\nBloga egiten lagundu nahiko bazenu eta ideia eta proposamen berriak edukiz gero, gustura hartuko genuke zure laguntza.\n14 < aldaize 16\nkirolak JON MUGIKA. GARAGARDO FESTAREN ANTOLATZAILETAKO BAT\n“NORMALEAN 3.000 EURO INGURU IRABAZTEN DITUGU GARAGARDO FESTAREKIN” bolean. Guzti hori mugitzeak, gutxi gora-behera, bederatzi mila euroko aurrekontua suposatzen du. 9.000 euro ordea, zifra handia da jada. Noski, adin guztietako jendea dago areto futbolean: gazteagoak, helduagoak… batzuk dirua jartzeko moduan daude, baina horretan saiatuz gero hori izango litzateke errazena. G a r a g a r d o f e s ta r e k i n z e n b a t d i r u i r a b a z t e n duzue? Azken edizioko kontuak oraindik bukatu gabe daude. Aurreko edizioetan gure gorabeherak izan ditugu, arazoak… horiek saihesten saiatu nahi dugu, ea behingoz, hainbeste lan egin ondoren etekinak bestelakoak izaten diren. Izan ditugu urteak hiru mila euro garbi atera ditugunak… batzuetan gehixeago edo gutxixeago, baina zifra horren inguruan ibili gara urtero. Laugarren edizioa egin du aurten Garagardo Festak, eta antolatzaileak ez daude kexatzeko moduan, ez arrakastari dagokionez behintzat. Jon Mujika jaialdia ospatzen hasi zenetik ari da antolaketa lanetan, dena atontzen. Laugarren edizioak ateak itxita, Garagardo Festaren ingu ruan hitz egin nahi izan dugu berarekin.\nNola hasi zineten, orain dela lau urte, Garagardo Festa antolatzen? Areto futbolean diru premia zegoela ikusten genuen beti, eta garagardo festa horri aurre egiteko aukera bezala ikusten genuen. Garai hartan Lazkaon egiten zuten, Ordizian ere bai… Egiten hasiz gero hain zaila ez zirudiela eta, horrela hasi ginen. Lazkaotar batekin hitz egin nuen, nondik nora eta zertan mugitzen hasi behar nuen galdetu nion. Hasiera batean hornitzaileekin hitz egin beharko nuela esan zidan. Interesaren arabera sartzeko edo ez, edota beste hornitzaile batzuekin hitz egiteko esan zidan… azkenean tratante moduan ibili behar izaten da, batzuekin eta besteekin negoziatuz: zer ekarriko diguten, nola, ze preziotan, ze kondiziotan… Hortik jaialdia egiten denerako tarte horretan ordea, lan handia egiten duzue… Bai, bai. Azken finean lanik handiena beraiek egiten dute, hornitzaileek. Ni, nire aldetik, alde guztietan eskaerak egiten ibiltzen naiz: garagardoarekin, egunean bertan izaten diren aulki, mahai etabarren eskaerekin… Sukaldeari dagokionez, Jabi Sanchez eta Juanma Garciarekin hartu eman ona dugu. Lehenengo urtean laguntza eskatu nien ni ez bainintzen gai ikusten, eta baiezkoa eman zidaten. Ordutik azken lau urteotan nirekin ibili dira. Sukaldeari\ndagokiona beraiek eramaten dute nagusiki. Tartean jokalari guztiak sartzen dira, laguntza emateko.\n“BOSGARREN BAT EGONGO DELA PENTSATZEN DUT. ZEIN MODUTARA EZ DAKIT, BAINA EGONGO DELA, BAI” Nola antolatzen zarete denen artean lan egiteko? Taldeak egiten ditugu, denok nahastuta: batzuei sukaldean tokatzen zaie, hurrengo egunean agian barran egon behar izaten dute, beste batzuk garbiketan aritzen dira… Batzuek agian ez dute sukaldean aritu nahi izaten, beste askok nahiago izaten dute sukaldea. Azken finean, batzuek beraien lehentasunak adierazten dituzte, eta horren arabera taldeak osatzen ditugu. Lau urteren ondoren, hobetu ere egin duzue, akatsetatik ikasiz, ezta? Bai, bai. Azken finean hasieran zein akats egon diren ikusita, hurrengorako horiek saihesten saiatu behar dugu. Beti egoten da zerbait, akatsen bat edo beste. Baina urtetik urtera, azkenerako arazorik egon ez dadin saiatu behar dugu. Noski, arazo mekaniko edo matxuraren bat badago hori ez dago gure esku, baina gure akatsak saihesten saiatu behar dugu. Helburu nagusia dirua lortzea izanik, lau urteren ondoren, lortutzat jotzen al duzue? Diruari dagokionez areto futbolean defizita izaten dugu. Gure helburua defizit horri ahal den pusketarik handiena kentzea izaten da. Momentu honetan 60 bat lagun ibiliko dira fut-\nHerriak duen harrerari dagokionez, balorazio positiboa egiten duzue? Oso positiboa. Jendea oso ondo portatzen da. Jendea joan egiten da, eta agian pixka bat harritzen duena hori izaten da. Familia osoak agertzen direla, gurasoak eta han geratzen direla eguna luzatu nahian edo… Inguruko herrietatik ere etortzen dira, eta kanpoko jendea ikustea ere tokatu zaigu. Niretzat, aitzakiarik ez dugu: jendeak hamarreko bat merezi du. Gutxi gora-behera zenbait jende inguratzen den ba al dakizu? Zail xamarra da hori jakitea, baina aurten egin ditugun kalkuluen arabera, jartzen ditugun mahai guztiak beteko balira kolpetik hirurehun eta berrogeita hamar edo laurehun pertsona artean egongo lirateke.\n“NIRETZAT, AITZAKIARIK EZ DUGU: JENDEAK HAMARREKO BAT MEREZI DU”\nHain emaitza onekin, bosgarren edizioarekin pentsatzen ari al zarete? Oraindik goiz da horretan pentsatzeko. Hasiera batean, pasatzen denean ahaztu nahi izaten duzu, baina data inguratzen den heinean, berriro ere martxan hasten gara. Egia esan asteburu hori, data hori pixka bat finkatuta dago, lau urteren ondoren. Bosgarren bat egongo dela pentsatzen dut. Zein modutara ez dakit, baina egongo dela, bai.\naldaize 17 > 15\nPORTUGALGO TRAS OS MONTES (NOZEDO)\nERDI ARORA BIDAIATU NAHI? Nozedo, Portugalgo iparraldean kokatzen da,TRAS OS MONTES probintzian. Chaves hiritik 25 kilometrotara dago. 75 biztanleko herrixka txiki bat da. Jende gutxi bizi da bertan, garai batean horrela izan ez bazen ere. Gehienak zaharrak dira. Gazte gutxi gelditzen da bertako nekazaritza mundua bultzatzeko, eta hirietara alde egiten dute bizimodu desberdin baten bila. Uztaila eta abuztuan ordea, emigrante ugari iristen da, 200 pertsona inguru izatera iritsiz. Herria berpiztu egiten da, urte sasoi guztian ez bezalako mugimendua somatzen da. Fruta, fruitu lehorrak, barazkiak, zerealak,… biltzen ditu bertako jendeak urte guztian. Ogiaz, gehienbat emakumeak arduratzen dira, gizonezkoak baratzean edo abereekin dauden bitartean. Produktu aipagarrienak txerrikia eta ardoa dira. Ia denek dute barrikatxo eder bat etxe azpian norberak eginiko ardoz beterik eta tximinien aldamenean, txorixoak ke artean tantonka lehortuz. Etxean eginiko urdaiazpikorik ere ez da falta izaten.\nkaka jolasean, asto eta idiak gurdiari tiraka patata zakuak eramanez, oiloak etxeko andrearengandik ihesi hurrengo afarian platerean izateko beldur,… Erdi Aroan egotea bezala da bertan egotea. Mendian barrena sartu ezkero, pinuak, haritzak eta batez ere arbusto luzexka mota berezi bat ikus daiteke. Zuhaixka mota hau oso arriskutsua bihurtzen da suteetan, uda parteko suteetan kalteak areagotuz. Hektarea ugari erre dira azken urte hauetan Portugalen. Suak kalte handiak sortu ditu. Landaretzaz gain aipagarriak dira mendi muinoetan ageri diren forma bereziko harri handiak; fraga izenaz ezagutzen dira. Zutabeak balira bezala oreka desafiatuz altxatzen dira. Nola da posiblea naturak horrelako gauzak egitea? Inguruko herriek ere, horrelako berezitasunak dituzte. Nozedok horretaz gain, badu harro egoteko beste arrazoi bat: bailarako herririk zaharrenetakoa da. Hiri garrantzitsuak: Chaves, Vilapouca ,Vila Real,Vidago, Pedras salgaldas. Gaueko giroa ezagutzeko aukera ematen dute, egun pasa egiteko, parkeak, museoak, diskotekak, pub-ak, bowling-a, kartinga, piszina,… Txikia da Portugal, baina ez da munduan begirik osoa ikusi duenik, seguru!\nHarrizko etxe eta bideak, txakur koadrilak alde batetik bestera elkarri koz-\n[ liburua ] “Euskara jendea: Gure hizkuntzaren historia, gure historiaren hizkuntza ” (Juan Karlos Etxegoien, Xamar)\n[ webgunea ] http://www.nekatur.net/catalogo.asp?idioma=2#ficha\nIzenburua: Euskara jendea, Gure hizkuntzaren historia, gure historiaren hizkuntza Egilea: Juan Karlos Etxegoien, Xamar Argitaletxea: Pamiela Prezioa: 31€ Euskal Herriaren historiaren inguruan idatzi du Juan Karlos Etxegoien Xamar-ek. Euskaraz mintzo den jendearen historiatik abiatu da lan hau egin ahal izateko. Artzain eta nekazari herrietatik hasi eta gaur egunera arteko hizkuntzaren inguruko informazio garrantzitsuenak biltzen saiatu da: testigantzak, data esanguratsuak, agiriak eta abar. Euskararen eta euskaraz hitz egiten dutenen historia ezagutzeko aukera polita, liburu atseginean jasota.\n16 < aldaize 17\nBizkaia, Gipuzkoa eta Arabako nekazaritza turismoko eta landa etxeen gida eskaintzen du web gune honek. Euskaraz dago beste sei hizkuntzekin batera. Bertan aurkitu dugu hain justu, Idiazabalgo Korta baserriko Maria Luisa Urrestaratzuk Zerainen duen Oiharte landa etxea.\nMENDE BATEKO HISTORIA ARGAZKITAN IDIAZABALGO LEHENENGO AIREKO ARGAZKIAK 1954AN ATERA ZITUZTEN Klik batean denbora poltsikoan gorde dezakegu argazki bat ateratzean. Une jakin batean toki horrek duen itxura jaso daiteke. Oroimenaren laguntzaz eta sormena erabiliz, atzera egin eta denboran bidaiatzeko aukera ematen dute argazkiek. Iraganeko sentsazioak berpiztu edota sentimendu berriekin jolas egiteko beta ematen digute. XVI.mendean argazki kamararen aurrekaria izan zen kamera iluna asmatu zuten.Gatzak eta halurozko zilarretan geratzen ziren irudiak. Urteek aurrera egin ahala kamara zabaltzeko lentea ezarri zitzaion. Hurrengo mendean, ordura arte erabili ziren gela ilunak utzi eta egurrezko kaxa txiki eta eramangarriak asmatu ziren. Gatzak aztertzen jarraitu zuten eta horretan ari zirela, argiak gatzean zuen eraginaren araberako zela emaitza ohartu ziren. Argazkiaren historia ordea ez da 1816. urtera arte hasten. Garai honetan, argiak zilarrezko gatzetan emultsio kimiko bat izanaz lortu zen lehen irudia: erabilitako kamera motari Dagerretipoa deitu zitzaion, Dagerre asmatzailearen omenez. Dagerretipoa zen industria iraultzan metodorik erabiliena; familia burgesetan egoten zen eta erretratuak ateratzeko erabiltzen zituzten gehienetan. Hala ere, bazuen beste erabilpenik. Paisaien argazkiak ateratzen zituzten, margolanak baino merkeagoak baitziren. Dagerretipoa gaur egun Polaroid bezala ezagutzen dugun kameraren aitzindaria da; momentuan lortzen diren argazkiak dira. Negatiboz lortutako argazkiak berriz, kloruro zilarrez estalitako paperen bidez lortzen ziren. Gero paperera pasa behar ziren. Argazkigintzak merkataritzarako bidea 1888.urtean hartu zuen, Kodak argazki etxeak ehun argazkiko karreteak atera zituenean. Bultzada handiena, argazkien inpresioan emandako aurrerapen industrialei lotuta etorri zen. Zuri-beltzeko argazkigintzan 1935etik hona ezer gutxi aldatu dela esan dezakegu. Koloreetako lehen argazkiek argazkigintzaren iraultza ekarri zuten. Lehen teknikak XIX. mendean ezagutu baziren ere, 1907ra arte ez zen argazkigintza mota berria merkaturatu. Kolore modernokoa 1935ean ezagutarazi zen eta ordudanik hobetuz joan da. 1990ean beste argazki metodo bat azaldu zen: argazki kamera digitala. Argazki hauek duten geroz eta kalitate hobeak, eta kostu gero eta txikiagoak, argazkigintza mota puntakoenaren bultzada ekarri du. Argazkiek erabilpen ezberdina izan dute. Militarra, instituzioei dagokiena zein pertsonala edo kolektiboa. Idiazabalen lehen aldiz argazki kamera bat ikusteak ikusmina sortuko zuen segur aski. Aurreko mendearen hasieran gertatuko zen hau. XX.mendearen lehen erdian kamera ez zen gauza arrunta. Aberatsek eta argazkilariek baino ez zituzten. Herriko argazkiak bada, ospakizun berezietan ateratzen ziren. Festak zirenean, herriz herri ibiltzen ziren argazkilariak etortzen ziren. Argazkiren bat gustuko edukiz gero, beraiengana jo eta eros zitezkeen. Etxean atera nahi zirenean, argazkilariarekin eguna adostu eta etxera etortzen zen argazkiak ateratzera. Bi argazkilari mota zeudela esan daiteke: bailarakoak, ezagu-\nnenak eta argazkiak atera nahi zituenak haiengana jotzen zutenak, eta ibiltariak, herriz herri ibiltzen zirenak. Urteroko sanblasetarako zita galdu ez eta herrian ospetsu egin zenik ere bazen: siete costillas bezala ezagutzen zutena esaterako. Astigarreta, Segurako Etxeberria, Alzuri senar-emazteak eta Josetxo Marin argazkilariek ospea hartu zuten Goierrin. Amerikara joan eta senitartekoei bisitan argazki kamera eskuan etorri zenik ere egon zela gogoratzen dute batzuek. Don Antonio apaizak ere bazuen argazki kamera. Gustuko omen zuen irudiak izoztea eta ospakizunen bat zenean klik eta klik aritzen omen zen kamerari probetxu atera nahian. Urteak aurrera egin ahala argazki kamera etxe batzuetara ere iritsi zen. Koloretako argazkiekin etorri zen argazki munduaren orokortzea. Argazkigintzan lan egitea pentsatu zuenik ere egon zen Idiazabalen. 80.hamarkada inguruan Estensoroko Agustin Iparragirre NAN egiteko argazkiak ateratzen hasi zen bere etxean, eta aurrerago argazkigintzan arrakasta handia lortuko zuen Fotoetxe ere sortu zen. Udalak argazkiak atera nahi zituenean, bailarako argazkilariei deitzen zien. Hala, NAN Idiazabalen egiten zenean, udaletxean ateratzen ziren horretarako beharrezko argazkiak. Idiazabalgo aireko argazkiak ere badaude. 1954an atera zituzten lehenak Amerikako Estatu Batuarrek. Francok estatuko mapa egin nahi zuen, baina Espainiak ez zuen baliabiderik horrelako lan bati ekiteko. Horregatik, lurraldeko argazkiak ateratzeko eskubidea eman zien amerikarrei. 60.hamarhada ezkero, hegaldi gehiago egin dira. Argazki hauek lurraldea aztertzeko aukera paregabea eskaintzen dute. Ikusgai daude interneten www.gipuzkoa.net orrialdean. Argazkiak iraganeko altxorrak dira. Mende bateko historia biltzen duten paperezko bitxiak.\nArdo egosiaren partez, hobe katilu bat salda bero aldaize 17 > 17\nsaski-naski [ RZ ] joxemujika\n[ LILI-MALLU ] anamaria ansalas\nPoliki-poliki giroa hozten hasiko zaigu datozen asteetan. Eta horrekin batera katarroa, gripea eta nola ez eztarriko mina agertzea ohikoa izango da. Anamarik hainbat erremedio eman dizkigu. Hona hemen bat. Besteak abenduko alean jarriko ditugu:\nTipula Porrua Ardiaren seboa Piper gorria Oreganoa Kanela Perrexila Odota Gatza\nDilista edo lenteja txikiak behar ditugu. Sartu kafea ehotzeko errotan eta txiki-txiki eginda jarri. Ondoren, bi baso ur irakiten jarri. Irakin puntura heldutakoan, bota bi koilarakada xehatutako lenteja. Eragin eta eragin papilatxoa lortu arte. Bildu papila hori zapi batean eta jarri eztarrian. Kontuz ibili: lentejak erre egiten du eta.\n> PRESTAKETA Tipulak eta porruak garbito eta txikitu egiten dira. Ardiaren seboarekin egosiko ditugu, baina biak eltze ezberdinetan, tipulak denbora gehiago behar baitu egosteko. Ondoren ontzi batera atera et adena nahasten da; piperrak, oreganoa, kanela, perrexila, gatza eta odolarekin batera. Bukatzeko agosten jartzen dira, irakitera iritsi gabe, eta ordu bat pasa ondoren eginda gelditzen dira.\nEnplasto hori bi orduz eduki goizean. Iluntzean berriz, egin berriro papila eta zapian jarritakoan, bota ezti pixka bat. Ondoren, jarri beste bi orduz eztarrian. Egunean bi aldiz hiru egunetan zehar jarri behar da. Gehiago behar izanez gero, egun bat txanda pasa egin eta beste hiru egunetan jarri.\n[ BERTSOA ] Haudek hau parajea hemen diaguna errexa den pasatzen horrela eguna baina ikuste al dek hor beheko laguna? Lasai etzeukan eta Punteri txukuna\n18 < aldaize 17\n2 uso punttuka Bokadiloa poltsan Ta arma eskuan Majo saiatzen dittuk Gu hurbildutakuan Baina ez al zeudenan ba Oraindik treguan? Juxtu horregatikan Fallatuko zuan!\nAurten e(re) zorionez Etzaiu ezer jazo Oingon ez gaittun eroi Hurrengon akaso Alperrik aizate ta Egizue kaso! Gu bagoatza eta Kartutxoak jaso!\nIoritz Imaz Baztarrika\n1950 hamarkadaren erdialdean ateratako argazkia da. 1955an komunioa egin zuten idiazabaldarrak agertzen dira. Goiko aldean ezkerretik hasita: Pepita Gorrotxategi (katekista), Angel Imaz, Eduardo Aseginolaza, D. Antonio eta D. Hilario (apaizak), Jose Antonio Iparragirre, Jose Luis Imaz, Rosina Aranburu (katekista). Erdian: Jose Etxeberria, Jose Luis Mujika, Kontxi Urkia, Mari Cruz Lizarazu, Ana Mari Albisu, Maribel Aseginolaza, Mari Karmen Lasa, Kontxi Urteaga, Leandro Zabala, Juanito Albisu. Beheran: Pello Galarraga, Pedro Mari Mujika, Jose Maria Imaz eta Goito Lizarralde.\n[ ZE ASMA ] Hamaika aldiz pasa izan gara elizako ondoko artzainen omenez eginiko estatuaren aurretik. Baina zenbaitetan irakurri dugu bertan agertzen den bertsoa? Ea falta diren hitzetatik zenbat asmatu ditzakezun!\nArtzantza danez gure herriko izen onaren ______ bertan dauzkazu arkumetxoa txakurra eta ______ apatza, txurka eta malatza txintxarri eta ______ mundu guztian ezaguna dan Idiazabalgo ______\nErantzunak: sustraia, artzaia, uztaia, gaztaia aldaize 17 > 19\nAldaize aldizkariaren 17. alea


Esportazioen prezioak %2,7 gehitu ziren 2017ko hirugarren hiruhilekoan\nKanpo Merkataritzako Balio Unitarioaren Indizeak -BUI III/2017\nInportazioen prezioetan %2,6ko gehikuntza\nEustaten datuen arabera, esportazioen prezioak %2,7 gehitu ziren 2017ko hirugarren hiruhilekoan aurrekoaren aldean. Aurreko urteko hiruhileko beraren aldean, %4,6 gehitu. Inportazioen prezioetan, %+2,6 2017ko bigarren hiruhilekoaren aldean eta %+8,7 urte artean.\nEsportazio energetikoek eragin zieten gehien prezioei, bai aurreko hiruhilekoaren aldean, bai urte artean. Aurreko hiruhilekoaren aldean esportazio energetikoen prezioak %7,8 gehitu; ez-energetikoenak, %2,4. Aurreko urteko hiruhileko beraren aldean, energetikoak %24,0 gehitu; ez-energetikoak, %3,2.\nInportazioetan, produktu energetikoen prezioetan %+3,4 hiruhileko artean; ez-energetikoenean %+1,8. Urte artean, energetikoen prezioetan, %+13,9; ez-energetikoenetan %+8,3.\nOndasunen helburu ekonomikoaren sailkapenari jarraituz: Kapital ondasunen prezioetan %+3,5; Bitarteko ondasunenetan %+3,3; Kontsumo ondasunenetan %-0,2; esportazio prezioen indizean eta aurreko hiruhilekoaren aldean. Urte artean: Kontsumo-ondasunetan %-0,7; Kapital-ondasunetan %+4,4; Bitarteko ondasunetan, %+6,4.\nInportazioetan, Kapital ondasunetan %+0,6 dugu hiruhileko artean eta -2,6 urte artean; gainerako ondasunetan gehikuntzak denetan.\nGure ondasunak esportatzen diren geografia-eremuak kontuan hartuz, esportazioen prezioak handiagoak guztietan, bai aurreko hiruhilekoaren aldean, bai urte artean. “Munduko gainerakoan” %+3,2 bigarren hiruhilekoaren aldean eta %+6,7 urte artean. 28-EBra eta ELGArako esportazio prezioetan %+2,5 azken hiruhilekoan; aurreko urteko hiruhileko beraren aldean, %+4,1 eta %+4,2.\nInportazioetan urte artean goranzko joera eremu guztietan, batez ere Munduko gainerakotik, %+14,4; hiruhileko artean %-0,6.


Petición · Zeanuriko jaietan Txosnak! · Change.org\nZeanuriko jaietan Txosnak!\nArkaitz Estiballes Ormaetxea ha iniciado esta petición dirigida a Zeanuriko udalari, oztoporik ez ipinteko\nZeanuriko jaietan txosnak egoten zirenean giro geiau egoten zan. Aurten ere txosna iminteko eskaera ein dau herriko talde batek eta erraztasunak emon beharrean oztopoak baino ez dauz imini udalak. Jaiak herritik eta herriarentzat gure doguz! Gora Zeani!


Filmatzen. Akzioa… Igelak | IGELAK - Andoni Iturbe\nFilmatzen. Akzioa… Igelak\npor Andoni Iturbe 2 noviembre, 2015 No hay comentarios\nDonostia. Goizeko 10:00ak. Hiritar bat presaka dator, kezkati, kaleratze bat indargabetu asmoz. “Etxe horretan dagoen agurea defendatzera nator, bere etxetik bota ez dezaten”, dio Jesus L. hiritarrak. Behin baino gehiagotan parte hartu izan du kaleratzeetan, eta oraingoan ere geldiarazteko prest zegoen. Irribarrea egin du jakin duenean ez dutela bere laguntzarik behar eta are gutxiago Igelak pelikularen errodajean bete-betean dabiltzala jakin ostean. Patxo Telleria (Bypass, La máquina de pintar nubes) da filmaren zuzendaria eta ABRAPROD\netxeak ekoitziko du.\nEzinegona sortu duen “Kaleratzeak Stop” leloa begi-bistan. Bizilagun askok benetako kaleratze baten aurrean zeundela uste zuten. Bide batez, egindako lan onaren seinale. Etxea, apropos alkilatu dute filmarako eta ikus-mina eragin du bizilagunen artean. Fikziozko kaleratze baten aurrean gaude, noski.\nNekez pentsa zitekeen egiazko kaleratze bat ez zela.\nPolizia agenteak ere nor baino gogorrago eta serioago.\nPoliziek primeran egin dute eskatutakoa. Estrak ziren, eta aktore lanetan eskarmentua dute. B\nypass-ekin aldetatuz gero, Igela filman akzioak nabarmen egin du gora.\nGorka Otxoa (Pagafantas, Bypass, Los miércoles no existen, Velvet) banketxeko bateko zuzendari da. Bypass-eko ekonomilari jator eta on puskaren antzik ez du. Peio, pelikula hasieran behinik behin, “kabroi zitala da”, Patxo Telleriaren hitzetan. Krisi testuingurua da nagusi, eta era guztietako katarsiek eztanda egingo dute.\nKaleratzear dagoen etxeko teilatura igotzen ari da Gorka Otxoa. Bera edo haren espezialista. “12 urte nituenetik eskalada egiten dut”, argitzen du Zuhaitzek, Gorkaren jantzi berberak ditu; zatar eta zikin itxura dute. Polizien botek bezala. “Distiratsuak izan behar dute, baina garbi egon gabe”. Jantziak ere komedia sozial honen erakusgarri dira. Patxo Telleria zuzendari eta gidoigileak antzeman ez daitekeen euskal polis bat itxuraldau du. “Bilbo izan liteke, edo Gasteiz edo Donostia bera. Ez dugu erreferentzia zuzenik erabili nahi izan”, gaineratu du.\nGorka Otxoaz gain, Miren Gaztañaga, Josean Bengoetxea, Gurutze Beitia eta Mikel Losada aktoreek antzeztuko dute datorren urtean estreinatuko den pelikulan. Igelak filman.\nGuztien memorian norbait badago egunotan, hura, zalantzarik gabe, Aitor Mazo da, errodaje egun bizi hauetan bidaide nekagaitza. “Sei pertsonaieetako bat berea izan behar behar zuen. Bere alabak kameotxo bat egingo du”, nabarmentzen du Patxo Telleriak. Berak, berriz, ez du Bypassen legez kameotxo bat egingo du. “Ez dut kastina pasa”, dio irribarretsu.\nFrancis, taula gaineko “igela” →


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Euskadin, Basogintzaren eta zuraren sektorearen jarduera ekonomikoak gora egin du, basoak iraunkorragoak mantenduta\nEuskadin, Basogintzaren eta zuraren…\nGaur, Zuraren Astearen bigarren jardunaldia egin da, Akitania-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdearen esparruaren barruko proiektu estrategikoetan zentratuta. Zuraren sektoreko erakunde nagusiak elkartu dira Donostiako Kursaalen, haien arteko lankidetza sustatzeko asmoarekin.\nEusko Jaurlaritzako Elikagaien kalitateko eta Industrietako zuzendari Peli Manterolak inauguratu du jardunaldia, non basogintzaren eta zuraren sektorearen jarduera ekonomikoak Euskadin eduki duen garapen positiboa adierazten duten datuak erakutsi dituen. Manterolak azpimarratu duenez, azken 30 urteetan Euskadiko eremu arboladuna %25 handitu da eta gaur egun 106 arbola ditugu biztanleko. “Gure basoak hazi egiten dira eta modu iraunkorrean, gainera, basogintzaren sektoreari esker, izan ere, sektore horrek gure basoak kudeatu eta zaintzen ditu, gure paisaiaren nortasunaren bereizgarria diren eta funtzio ekonomiko, ekologiko eta sozial garrantzitsua duten basoak, alegia” – gaineratu du.\nBasogintzaren alorrean egiten diren ekintzen barruan, Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza, Arrantza eta Elikagaien Politikako Sailburuordetza sakon aztertzen ari da Basogintzaren Bioekonomiak ehun ekonomikoa sortzeko eskaintzen dituen aukerak.\nPeli Manterolak iragarri duenez, dagoeneko basogintzaren bioekonomiarako estrategia bat lantzen ari da Neikerrekin eta European Forest Instituterekin (EFI) elkarlanean). Estrategia horrek beharrezkoa ditu jada dauden prozesu eta produktuen dibertsifikazioa eta berrikuntza; horrek ahalbidetuko du baso iraunkorragoak, lehiakorragoak eta hazkunde ekonomiko handiagokoak edukitzea.\nUrriaren 26an, osteguna, Neikerrekin batera ospatuko da "Baso-osasunaren inguruko jardunaldiak", UPV/EHU-ko Bizkaia Aretoan. Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza, Arrantza eta Elikagaien Politikako sailburuordeak, Bittor Orozek, hasiera emango dio ekitaldiari non, nazioarteko mailako txostengile nabarmenek euren esperientziak partekatuko dituzte eta gure basoen egoera ezagutzeko aukera eskainiko digute.\nEBAZPENA, 2018ko azaroaren 21ekoa, Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailaren Zerbitzu zuzendariarena, zeinaren bidez jakinarazten baita Ekonomiaren Garapen eta Azpiegituretako sailburuaren 2018ko maiatzaren 9ko Aginduaren bidez egindako laguntza-deialdian…


Victor boxeoan ibili zen gaztetan baina gerra hasi zenean utzi egin zuen. Amateurretan ibili zen. Boxeolari famatuen borrokez eta Eibarren bizi izandako anekdotak kontatzen ditu.\nAuzora kanpoko familia bat etorri zenean bertako semeekin bizi izandako anekdotak kontatzen ditu Victorrek. Euskaraz bertakoak bezala ikasi zutela gogoratzen du.\nPeruko egoera ekonomikoa\nPeruko egoera ekonomikoaz hitz egiten du Rosak. Perun aberastasuna badagoela dio, baina lan egin behar dela. Kanpo zorra. Poztasun handienak eta egoera gogorrenak ere bertan bizi izan ditu. Han bizi izandako anekdotak kontatzen ditu.\nIndalecio Ojanguren argazkilari eta mendizale eibartarra. Oso lagunak ziren; mendian sarri elkarrekin ibilitakoak. Gerra aurreko Eibar.\nJuan San Martin eta arkeologia lanak. Dolmenak aurkitu zituen Hernio mendian eta beste hainbat lekutan. Anekdotak. Aranzadi Zientzia Elkarteko kide.\nJuan San Martin idazle. “Zirikadak” eta “Eztenkadak”, eibarreraz idatzitakoak.\nPolitika giroa Eibarren\nAnnual-go gerra du gogoan Felisak. Politika giroa Eibarren beti baketsua izan dela dio, politikari begirratu gabe elkartasunean bizi zirela. Toribio Etxebarria eta Cándido Arrizabalaga "Apotxiano" gizon onak zirela dio. Aquilino Amuategi ezagutu ...\nI. Mundu Gerrako kontuak frantsesekin\nI. Mundu Gerran pistolak bidali zituzten Frantziara. Frantsesen kontuak eta mugan gertatzen ziren anekdotak kontatzen ditu.\nBilbotik autobusak, Donostiako Aberri Egunera joateko. Eibarren jendeak autobusari zikinkeriak botatzen, kristalak apurtu...Anekdotak (beldurra eta batzuk ikurrina kentzea nahi...). Beste behin tiroak...\nIkazkintzaren inguruko azalpenak; kontakizunak\nIkatza. Azkenengo txondorra 80 zakukoa izan zen. San Blasetan Eibarren saldu eta Abadiñoko jaietara joan ziren. Aita zenarekin ikasi zuen ikatza egiten. Aginagan auzokoekin egiten zuten txondorra. Gero, Arandon, beraiek bakarrik. Mendian egiten ...\nGerra sasoian Armeria Eskolako mutilak Valenciako arma-fabrikara eraman zituzten\nAsun Anguera Illarramendi Jose Sarasua Gorrochategui\nValenciako arma-fabrikan langile gehienak eibartarrak ziren. Armeria Eskolatik mutil ugari eraman zituzten. Metraileta modelu berria egitea lortu zuteneko kontakizunak. Arma-lantegiko zuzendaria, Galarraga eibartarra.\nExilioa: umeekin izandako gertaerak\nJuana Arrieta Leceta Margarita Murguizu Azurmendi Dolores Tolosa Lariz\nAnekdota bat kontatzen du (San Pedro egunean, bazkaltzera joan eta ume euskaldunak ezer jatea nahi... Gaizki-ulertua egon zen, okela beharrean, katua zelakoan).\nTxirritaren anekdotak Donostian; Peio Errotarekin gertatutakoa. Txirrita ez zuen ezagutu, baina Donostian beste bertsolari batzuk bai.\nGerra zibila eta II Mundu Gerra\n1938an Santanderren kartzelan zegoela zer idatzi zuen kontatzen du: Gerraren logika. II. Mundu Gerra iritsiko zela garbi ikusten zuen, baina hain gogorra izango zenik ez zuen uste. Hasieratik bazekien gerra zibila galduko zutela, baina gudariei ezin ...\nRamirok langileen patroien inguruko ohiturak eta pasadizoak azaltzen ditu. Tolosako fabrikekin Soraluzek izandako harremanaz hitz egiten du Ramirok. Soraluzeko herriaz gain, bere inguruko herriak ere kontuan izaten ziren.\nJose Kareaga Guridi Jose Zuloaga Osoro\nSoraluze, Eibar eta inguruko herrietako pikeen pasadizoak kontatzen ditu Jose Kareagak. Biteri medikua eta "pika limasen" harteko anekdotak ere kontatzen ditu Jose Zuloagak.\nDonostiatik erretiratu zirenean Eibarrera itzuli zen Candido. Eibarko frontea erori zenean Bilbora joan zen eta bertako komandante bati esker frontean laguntzen ibili zen. Bilbo erori zenean komisario izendatu zuten, miliziako komisarioa Errusiara ...\nCandido ezkongabe egon zen gerra garaian eta ezkonduta egon balitz frontera joango ez zela dio. Familia izan da beretzako garrantzitsuena eta horregatik ez zen ezkondu borroka alde batera utzi arte. Gerra garaian sekretario lanetan zela ezkontzen ...\nGerra hasi zenean Asun oraindik Eibarren zegoen. Eibarko lehenengo bonbardaketako kanpaiak entzun zituztenean, ama eta anai-arrebak O’Donnell kaleko babeslekuan gorde ziren. Bonba gertu bota zuten eta beraiekin zeuden ama-alaba batzuk hil ziren. ...\nJose Sarasua Gorrochategui\nBi urte egon zen Jose Valentzian. Aita bertan lanean zegoen eta esku lana behar zenez hamalau urterekin lanean hasi zen ikastaro txiki bat egin ondoren. Oroitzapen ona du Valentzian egon zen garaikoa. Laranjak, tomatea, kafea eta batzuetan ogia ...\nSOLAC lantegiko lehen egunak\nSOLAC lantegian egin zuen lehenengo eguneko bizipenak kontatzen ditu. Oso gaizki pasatu zuela dio. Anekdotak kontatzen ditu.


Udane Ostolaza harri jasotzaile oriotarrak jokatu du aurreneko txapelketa ofiziala - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nUdane Ostolaza, atzo, familiaren babesean\nBere ibilbideko aurreneko txapelketa ofiziala zuen atzo Udane Ostolaza harri jasotzaile gazteak, adinagatik orain arte ezin izan duelako lehia ofizialetan parte hartu. Horregatik, urduri zegoela azaldu dio gaur KARKARAri. “Gauean hasi nintzen urduri jartzen, lo egiteko ere gaizki”, azaldu du. Harria jasotzen hastearekin bat lasaitu zen, ordea. “Besteetan baino ikusle gutxiagorekin jardun genuen, segurtasun neurriengatik edukiera murriztuta, baina gehienak ezagunak nituen, eta animatu ninduten, giro polita egon zen”. Han izan zituen aiton-amonak ere, esaterako.\nHelburua betetzeko aukera eduki zuen, gainera: 50 kiloko zilindrikoari 15 altxaldi eman zizkion, 50 kiloko kubikoari bederatzi, eta pisu bereko bolari, 12. “11 altxaldi egiteko asmoa neukan bolarekin, baina ondo sentitzen nintzenez, bat gehiago egitea pentsatu genuen”.\nHilabete inguru aritu da entrenatzen guztira, tartean egokitu zirelako konfinamendu asteak eta egun horietan ezin izan duelako batere entrenatu. Fisikoki ondo sentitzen dela dio, eta hori, hein batean, “Zuhegani esker da, asko lagundu didatelako”, esan du Ostolazak.\nOstolaza, atzo, 50 kilo altxatzen\nFinala, abuztuaren 1ean\nAtzokoa izan zuen aurreneko lehiaketa ofiziala, eta oraindik beste bi saio egin beharko ditu finala baino lehen. “Hiru neska ari gara parte hartzen harri jasotze txapelketan, eta bakoitzak hiruna saio egingo ditugu, banaka, astero batek. Ondoren, hirurok jokatuko dugu finala, elkarrekin”.\nKarmele Gisasola eta Virginia Finol ditu lehiakide, esperientzia eta lorpen askoko kirolariak, biak. Horregatik, Ostolazak argi du berak bere lana eta bere helburuak dituela txapelketa honetan. “Oso zaila dut haiekin berdintzea, eta ni nire lana egitera joango naiz. Saiatuko naiz finalean ahalik lan txukunena egiten”. Abuztuaren 1ean izango da egun handia, Azpeitian.


Adimen Politiko eta Estrategikoa GOBERNUEN AURKAKO JAZARPENAREN ARRISKUAK\nGOBERNUEN AURKAKO JAZARPENAREN ARRISKUAK\n1. Joko demokratikoaren funtsezko alderdia da gobernuei kritika politikoa egitea. Hala ere, horrek ez du esan nahi gobernarien aurkako edozein kritika edo jazarpen mota herritarrentzat baliagarria denik. Bereziki, funtsezkoa da kritika horretan benetan garrantzitsua dena eta hain garrantzitsua ez dena bereiztea.\n2. Agintarien edozein hutsegiteren edo akatsen kritika publikoa eta mediatikoa positiboa dela interpreta badezakegu ere, kritika horrek, sarritan, garrantzi txikiko gaien gaineko jazarpen sistematikoa bihurtzen da, bai ikuspegi etikotik, bai gobernu-kudeaketaren eraginkortasunaren ikuspegitik.\n3. Hori modu etengabean gertatzen denean, gobernuak ahuldu egiten dira, koldartuta, garrantzi txikiagoko arazoengatik etengabe jazarriak izateko arriskua dutelako. Azaleko interpretazio batean, gobernuen ahultze hori positibotzat jotzen da. Sarritan, demokrazia aurreratu batek gobernu ahulak behar dituela uste dugu. Gobernu ahulak dituen herrialde bat demokratikoagoa omen da.\n4. Tamalez, kontrakoa gertatzen da gehienetan. Funtsean, azterketa hori ezin da egin gure gobernuen jardueraren atzean dauden oinarrizko egiturak kontuan hartu gabe. Bereziki, gure demokrazientzako mehatxurik handiena ez dago gobernuak herritarren aurka egiten dituzten gehiegikerietan, baizik eta mendebaldeko gobernuak interes korporatiboen mende jartzearen ondorioetan.\n5. Interes korporatibo horiek aldez aurretik lider ahulak eta gobernu ahulak bilatzen dituzte. Ez herritarren askatasun eremua zabaltzeagatik, noski. Zenbat eta ahulagoak izan agintariak, orduan eta errazago jartzen da gobernu-ekintza interes korporatiboen mende.\n6. Gobernu bat ahultzen denean komunikabideen jazarpen sistematikoaren ondorioz, ondo baino hobeto daki nortzuk kontrolatzen dituzten komunikabide horiek, eta, beraz, zer egin behar duen jazarpen hori arintzeko. Arduradun publikoak garrantzi txikiko kontuengatik kritikatzeko edo barregarri uzteko kanpaina sistematikoen bidez kikiltzeak soilik lortzen du agintari horien posizioa ahultzea enpresa handien aurrean eta, azken finean, herrialdearen kalitate eta eraginkortasun demokratikoak kaltetzea.\n7. Kritika politikoak, beraz, zuhurra eta arrazoizkoa izan behar du. Batez ere, garrantzitsua dena eta ez dena bereizi behar ditu, eta bi eremuokin bakoitzaren garrantziaren arabera jokatu. Oso bereziki, arreta berezia jarri behar dizkiegu beti gobernariek interes korporatiboekin dituzten loturei, interes horiek herrialde berekoak edo beste lurralde batzuetakoak izanik ere. Azken batean, lotura horiek dira Europan eta Estatu Batuetan demokrazia suntsitzen ari direnak.


By Cristiano Antonino\t On 29 daiteke, 2021\nErreskatatzaile orok ezagutzen du RCP (Bihotz Biriketako Bizkortzea) nola aplikatu, baina ez da beti posible izaten lanaren edo denboraren izaeragatik entrenamenduan eskuratutako ezagutzak fresko eta bizirik mantentzea.\nGainera, Covid-19 pandemiaren agerpenak bularreko konpresioen proportzioa eta proportzioa (kanpoko bihotz masajea, ECM) ahotik ahoko aireztapenera aldatu ditu.\nOrduan, zergatik ez zaitez probatu ZOLLek prestatutako galdetegi interaktiboarekin?\nKalitate handiko RCPa? Probatu zeure burua Zoll-ekin!\nKalitate handiko RCP ", dio AED fabrikatzaile eta saltzaile nagusiak," suspertze emaitzak optimizatzen dituen osasun sistema baten oinarria da.\nERC jarraibideek kalitatezko RCParen garrantzia azpimarratzen dute. Kalitate handiko RCP bat egiteko, erreskateek sakontasuna, maiztasuna, eten mugatuak, bularreko askapen osoa eta aireztapen zuzena izan behar dute arreta.\nProbatu zure RCP ezagutzak ZOLL® Lifesaving Superstar galdetegi interaktiboarekin! "\nZOLL PROBA ENPRESAREN ESTANDAN AURKITU DEZAKEZU LARRIALDI EXPOAN: EGIN KLIK HEMEN\nZein da CPR eta BLSren arteko aldea?\nDesfibriladoreak, Aireztagailuak: Zer sorpresa aurkituko dugu Zoll standean Larrialdiko Expoan?\nZOLL - Webgune Ofiziala\nErrefuxiatuen Kontseilua: "Kongoko munduko krisi humanitario baztertuena"\nAutismoa, hona hemen pediatrek ezagutu beharko lituzketen seinale iragarleei buruzko hiru proba


Iltzeak marrazkiak modan 2014\nEdozein fashionistasek ondo daki manikura irudi harmoniatsuaren osagai garrantzitsuena dela. Garrantzitsuena da jantziaren dotoretasun orokorrari egokitzea eta egokiro egokitzea. Gainera, 2014an moda iltzeak hainbat irudi daude, eta behar bezala lotuak badira - manikura hau irabazi besterik ez da. Oro har, gaur egungo denboraldian, irudi geometrikoez gain, hainbat sinbolo, zigzagile eta antzeko hitzak ere garrantzitsuak dira. Konbinazio modan dauden zuri edo urrezko morea zuria da, gorria grisez zuria.\nIltze zorrotzekin egindako marrazki ederrak 2014\nEz ahaztu iltzeak moda bera luzea gainditu. Eta orain heldulekuei buruzko marigola errotik elkarren artean desberdina izan daiteke. Eta eraztunaren hatz eta behatzak, besteen atzealdetik nabarmentzen dira, ia araua bihurtu da.\nAnimalia itxura fantastikoa. Cat ibilbideak eta lekuak (jaguar azpian) aurpegia edo silueta osatzen dute. Dira oraindik ere moda. Pandas familiako familia ederra lor daiteke ohiko jaka frantsesean pintzelkada pare bat gehituz.\nOrain, zorroaren adar batekin marigoldra dekoratzeko garaia da. Lore dekorazioa ez da moda aldatzen, eta ezaguna da urteko edozein unetan eta kolore guztietan.\nBeste joera bat, iluntze ilun batzuk oinarri argi batean - oso erraza da, baina oso modan.\nEz aldatu gorria! Bikaina efektu eta ilargi manikura itxura du. Bide batez, ilarrak dira oraindik garrantzitsuak.\nEz izan etxean alferrak zure edertasuna sortzeko. Manikura gradiente edo ombre - rainbow iltzeak euriaren ondoren bezalakoa da - itxura handia eta ezohikoa. Kolore saturatu batetik bestera igarotzea ez da inor utziko. Etxean aplikatzeko bi modu eskaintzen dizkizugu manikura:\nSimple. Hatz loditik, kolore bereko tonu desberdinak aplikatu iltzeak.\nZertxobait gogorragoa, baina eraginkorragoak. Belaki txiki baten azalera, behar dituzun koloreak aplikatu. Beharrezkoa da elkarrengandik erraz pasatzea. Belakia aurrez prestatutako iltze batera aplikatzen da eta lehortze-finkagailu batekin estali. Barneko garbiketan geratzen da likidoa, barniz kentzeko. Apaindegiaren manikura prest dago!\nIlustrazioko marrazki bizidunen marrazkiak 2014 - novedades\n2014an, estilista askok gomendatzen diete neskek irudiak iltze laburretan aplikatzea, jaka hartzeko oinarri gisa. Eta, oro har, aurten aurrekoetatik ezberdina da hori; lehenik eta behin, bi kolore ezberdinek oinarri gardenak bateragarriak direla uste dute, eta, bestetik, ezinezkoa da iltzetako mugaren forma naturalak errepikatzea - joera, kurba angeluarrak eta lerroak. Eta 2014ko berritasunak benetako marrazkiak, parpailak eta trantsizioak dira.\nModan orrazkera - udazken-neguan 2015-2016\nOrrazkera - 2015-2016 udazkenean\nFrantziako manikura 2015\nMakillajea coral soineko baten azpian\nIkuspegia: zer da eta nola lortu?\nBusto handi batentzako bainuak\nBronkitisa ume batean - 2 urte\nZergatik ilea elektrizitate bihurtzen da?\nCowberry hostoak - propietate sendagarriak\nTomate berdearen entsalada\nZein belar motak untxiak jaten dituzula?\nTxakurrak egiteko eskuila\nArgizaria Museo Greven\nAltzairu herdoilez egindako kutxazain\nArrozaren oihala - azalpena\nNola lagundu haurra haurrentzat?\nKristo Santuaren Santuaren Basilika\nZer laguntzen du Gerontissiren Amaren Ama ikonoa?