Aristeo Bee Venom: Naturak erleei esker eskaintzen digun oparia ahalik eta gehien aprobetxatzeko unea da - SPRI\nAristeo Bee Venom: Naturak erleei esker eskaintzen digun oparia ahalik eta gehien aprobetxatzeko unea da\nAlberto Alvarezek duela bost urte saldu zuen bere negozioa, aseguru-artekaritza, eta goitik behera aldatu zuen bere jarduera; Hiriko bizimodu lanpetutik herrialdeko bizitzara lasaira pasatu zen eta polizak "Gizakiarentzat eta planetarentzat balio handiko elikagaiak eta beste produktu batzuren ekoizpenarengatik” aldatu zituen.\nAlberto Alvarezek duela bost urte saldu zuen bere negozioa, aseguru-artekaritza, eta goitik behera aldatu zuen bere jarduera; Hiriko bizimodu lanpetutik herrialdeko bizitzara lasaira pasatu zen eta polizak “Gizakiarentzat eta planetarentzat balio handiko elikagaiak eta beste produktu batzuren ekoizpenarengatik” aldatu zituen.\nJuan Gonzalo Roldán bazkidearekin batera, erleen lanean oinarritutako hainbat produktu garatzea du helburu, beren zeregina ezinbestekoa dena ekosisteman; “Munduko elikaduraren eta biodibertsitatearen ekoizpena bere menpe dago…”\nKultura asko dira erleak “hegodun farmazeutikotzat” hartzen dituztenak, egiten dituzten produktuek eskaintzen dituzten propietate sendagarriak direla eta…\nSubstantzia hauen osaera eta ekintza-mekanismo biologikoak, konplexuak eta hobetuak izan direnak milioika urteko eboluzio-prozesu batean, defentsa-mekanismo oso sofistikatu eta eraginkorrekin, erleak bezalako “intsektu sozial” bat, super-organismo arrakastatsua izaten lagundu diote gutxienez azkenengo berrogei milioi urteetan.\nGiza espezieak enpirikoki erabili ditu apitoxina eta propolioa bere onurarako, denboran zehar dituzten propietate eta erabilera medizinalengatik; hala ere, azkenengo boladan, substantzia hauek erabiltzeari utzi zaio.\nGaur egun, beharrezkoa da produktu horietan dauden konposatu eta molekula ugari ikertzea eta aprobetxatzea, eta propietate biologiko harrigarriak dituztenak, espektro zabaleko antibiotiko, antioxidatzaile, intsektizida eta ehun-birsorgailu gisa jardunez, beste ezaugarri askoren artean, eta naturalak izatearen abantaila handia dutenak.\nEkipo eta prozedura egokiak ezagutuz eta erabiliz, apitoxina eta propoleoaren azterketari aplikatuta, gizakiarentzat eta animalientzat onuragarriak izango diren produktu berriak aterako dira, eta nekazaritzan eta industrian erabili ahal izango direnak.\nNaturak, erleen bidez, eskaintzen digun opari hau ahalik eta gehien aprobetxatzeko unea iritsi da.\nZuen ekoizpen-lerroetako bat ‘apitoxina’ ren uztari buruzkoa da. Zer onura dakarzkio pertsonen osasunari?\nErreuma minen tratamendua\nErleen, uzten eta akuiferoen babesa.\nApitoxinaren uztarekin batera, zein dira zure beste negozio-ildo nagusiak?\nNegozio-ildo oso produktiboak eta errentagarriak daude, besteak beste, biosanitarioa, kosmetikoa, nekazaritza eta abeltzaintzakoa edo albaitaritzakoa.\nEra berean, Juan Gonzalok patentatutako gailuaren ekoizpena eta merkaturatzea, et hau eboluzionatzen jarraitzea. Dispositibo honek Gobernuaren hainbat sari irabazi ditu.\nGuztiek osasun-erregistro desberdinak dituzte.\nZuen empresa sektoreko Kolonbiako beste konpainia batekin bate gin duzue… Zer onura dakartza batasun horrek?\nKolonbiarekin bat egiteak dena eman digu. Pozoia eta propolioen alorrean: pozoia nola ateratzen den trebakuntzatik hasita alkohol gutxiago duten propolio-laburpenak egiteko prozesuetara, baita alkoholik gabe ere, beste produktu batzuk erabilita, produktu hauek Kanadan eta herrialde arabiarretan saltzeko, non alkohola duten produktuak nahiko kontrolatuta edo debekatuta daude.\nErlezainen jarrera oso ona izan da lan horretarako erlauntzak nola prestatu behar diren jakiteko. Espainian, eragozpenak eta eragozpenak funtsezkoak izan dira herrialde honetara bidaiatzeko gure erabakian. Honela laburbilduko nuke: ezagutzaren transferentzia eta praktikak.\nGainera, pozoia ateratzeko aparaturik onena aurkitu dugu, dirua alferrikako beste aparatu batzuetan erabili eta gaizki gastatu ondoren. Juan Gonzalori esker izan da (Nekazaritza ingeniaria), munduan zehar bidai eta esperientzien bidelagun izan dena. Horrela, bere leialtasuna eta ezagutza balioetsiz, nire eskuineko eskua, ezkerrekoa eta aitorlea bihurtu da.\nKolonbiako unibertsitate batzuekin harreman onak bermatzea lortu dugu, eta balio handiko produktuen I+G arloko sinergiak planteatu ditugu haiekin. Balio ekologiko eta biologiko handiko eremu handiak daude, eta hauek babestutako eremuak izendatzen saiatzen ari gara.\nEta orain bi produktu-lerro garatzen ari zarete, publiko eta merkatu ezberdinei zuzenduak…\nAristeok, hasiera batean, nekazaritzarako produktuak (fungizidak, plagizidak eta intsektizidak) garatzea bideragarria zela ikusi zuen), Eta horiekin batera, gure erleak, gizatasuna, uztak eta akuiferoak, planetarentzat hain erasokorrak eta kaltegarriak diren sintesi kimikoko produktuez babestea. Produktu horien eskaria sortu nahi dugu, erlezainen diru-sarrerak modu kuantitatiboan handitzen has daitezen.\nPozoi injektagarrien ezarpena Europan (lehenak izango ginateke arlo honetan), oraindik onartu gabeko injektagarri mota bat da gure kontinentean. Beste alde produktu bikaina, eta eskari handia duena biosaluda-kliniken eta albaitarien aldetik, eta dagoeneko onartuta dago Amerikan, Asian eta Indian.\nDeigarria da zuen “Apadrina tu Colmena” ekimena, iraunkortasunaren aldeko apustu ona!\nHelburua da baliabide ekonomiko gutxiko erlezain berriak garatzea eta balio ekologiko handiko eremuak populatzen joatea, gaur egun bertan behera uzten ari direnak. Horrez gain, pixkanaka sektorea profesionalekin haztea eta inguruneetan bertan ekonomia zirkularra bilatzen saiatu nahi dugu.\nAristeok azken bi urteotan 80 erlauntza Jericó Antiloquian bizi den bikote baten esku jartzea lortu du. Datorren urtean 150 erlauntza izatera pasako dira, eta jarduera horretatik soilik bizi dezaketen erlezain profesionalak izango dira, gizalan urriak kafe-soroetan utziz eta baita beste zenbait jarduera. Familia bat iadananik bere eguneroko lan seguruaz mende bakarrik egotea lortu dugu, bizitza prekarioa eta gogorra atzean utziz.\nEta oso garrantzitsua den beste gauza bat, halaber,erlezainen diru sarreak hobetzen laguntzea, bere lanen errentagarritasuna hobetzen ikusten duten aldi berean..\nProduktu hauen eskari handia dagoenez, erlezainek erlauntzako beste produktu batzuetatik eratorritako diru-sarrerak izango dituzte, orain arte, saltzeko zailtasunak zirela eta, lortu ezin zituztenak.\nNora bideratzen dira zuen hurrengo erronkak?\nIndustriarekin akordioak lortzea liofilizatuko apitoxina eta propolio-estraktuko produktuak saltzeko, eta eskaera hori sortzen hastea.\nNekazaritzako produktu berrien I+G garatzeko aliantzak sortu eta beharrezko erregistroak eta baimenak ateratzea.\ninfo +: www.aristeobeevenom.com\nStart-ups 22 urtarrila, 2021\nWake up! Albiste ekintzaile batzuk sarean. Asteko laburpena: Urtarrilaren 18tik, 22rako astea\nStart-ups 21 urtarrila, 2021\nStart-ups 20 urtarrila, 2021\nStart-ups 19 urtarrila, 2021


Oihana Teyseyre Koskarat (Kazetaria): "Emakume oso gutxi ari da tokiko politikan Ipar Euskal Herrian"\nEgiazko Berdintasunaren Alde elkartea iparraldeko talde feministetako kideek sortutakoa da, parekidetasuna bermatzeko helburuarekin. Izan ere, datuei erreparatuz, 160 auzapezetik 17 dira emakumeak edo Biltzarreko hautetsien artean %23, adibidez. Irtenbide konkretuak eskatzeko "Emazteok gure aldia da!" kanpaina hasi du elkarteak. Honen inguruan hitz egin dugu Oihana Teyseyre kazetariarekin.\n‘Astelehen Lilak’ elkarteak jaso du 2020ko Berdinna saria\nNafarroako Gobernuak aitortza egin dio kolektibo feministari “berdintasuna agerian jartzeko arlo guztietan egindako lanarengatik”.\nEmakumeek jasaten duten soldata arrakala salatu du CCOOk\n2017ko datuen arabera, azaldu dute EAEko soldata arrakala Estatuaren bataz bestekoa baina handiagoa dela. Urtean 7.453 euro gutxiago kobratzen dute emakumeek. Faktore ugarik eragiten badute ere, arrakala horren arrazoi nagusietako bat emakumeen okupazio mota da.\nSexu indarkeriari buruzko lege aurreproiektua onartu du Madrilek\nAsteburu osorako mobilizazioak deitu ditu Donostiako mugimendu feministak\nMartxoaren 8ko egitaraua aurkeztu dute Donostiako Mugimendu femenistako kideek.\nEmakume pentsiodunek beren eskaera propioak egin dituzte martxoaren 8aren harira\nBizkaiko Pentsiodunen Mugimenduko emakumeek bat egin dute martxoaren 8ko ekintza eta mobilizazioekin. Nabarmendu dute, ezkutuko ekonomian lan egin duen belaunaldia direla, aberastasuna sortzen lagundu arren, egindako lan asko enplegutzat jo ez direnez, beren ekarpena ez dela onartua izan. Mugimendu feministaren aldarriei, KPIaren arabera eguneratutako, gutxieneko 1080 euroko pentsioaren eskaria gehitu diete. Zaintza lanaren aitorpena exijitu dute eta ordaindu gabeko emakumearen lanari buruzko eztabaida zabaltzea. Nabarmendu dute erreklamazio hauek, emakume pentsiodunen prekarietatea konpontzeko eskaera zuzena direla, eta biztanleriaren segmentu horretan dagoen genero-arrakalari amaiera emateko modu bat.


53.Duragoko Azokan erakusmahaiak alokatzeko epea, zabalik - 54. Durangoko Azoka - Kulturaren Plaza\n53.Duragoko Azokan erakusmahaiak alokatzeko epea, zabalik\n• Abenduaren 5etik 9ra izango da aurtengo edizioa.\n• Eskaria webgunean egin beharko da, irailaren 30era arte, hemen klik eginez.\n• Ikasle Eguna abenduaren 5ean izango da\nDurangoko Azokako 53. edizioak erakusmahaiak alokatzeko epea zabalik dago. Kulturaren plazan parte hartu nahi duten argitaletxe, diskoetxe, ekoiztetxe, elkarte, erakunde, banatzaile eta autoekoizleek irailaren 30era bitartean dute horretarako epea. Aurtengo edizioa abenduaren 5etik 9ra antolatuko da.\nBere produktuak Durangoko Azokan izan nahi dituenak, hainbat aukera ditu. Araudian jasotako irizpideen arabera interesatuak erakusmahai osoa, erdia edota hainbat partaiderekin batera partekatutako auto-ekoizpenen gunea kontratatu ahal izango ditu. Eskaera online egingo da Durangoko Azokaren web orrian “Nire Azoka” atalean erregistratuta.\nGerediaga Elkarteak eskualdeko sortzaile, elkarte eta erakundeei inolako kosturik gabe Durangoko Azokan beren produktuak erakusgai eta salgai jartzeko aukera ematen die. Azokaren araudi nagusia betetzeaz gain, helbide fiskala Durangaldeko udalerriren baten izan behar du eskatzaileak. Produktu guztiak "Durangaldeko argitalpenak" bezala erakutsiko dira. Izena emateko Gerediaga Elkartera jo behar da.\n- Sortzaileek urriaren 1tik 15era eman ahal izango dute izena Azokako gune ezberdinetan, beren lanak Azokan zuzenean aurkezteko.\n- Ikasle Eguna abenduaren 5ean izango da eta aurreko edizioetan bezala tailer eta ekintza bereziak antolatuko dira. Urriaren 1etik 15era zabalduko da izena emateko epea ikastetxeentzat eta hezkuntza zentroentzat.


21. KORRIKAren omendua\nTxillardegik euskaldunoi egin digun ekarpena:\nTxillardegik, urte askoan, irmotasunez agertu zuen goi-mailako erabileretarako euskal hizkuntza bateratua sortzeko beharra. 1957tik, euskaltzain urgazlea zen, baina sekula ez zen iritsi euskaltzain osoa izatera, euskalari gisa aski eta sobera merezimendu zituen arren.\n1964ko urrian, Euskal Idazkaritzak batzar ireki baterako deialdia egin zien Euskal Herriko idazle eta irakasleei, haien iritziak entzuteko. Urtebete geroago, hartutako erabakiak biltzen zituen txostena plazaratu zen. Hura izan zen Arantzazuko Batzarrak 1968an eraturiko txostenaren —euskara batuaren sorrera-agiritzat hartzen den txostenaren— aurrekari nagusia. Bada, lehenengo txosten haren aitzindaria eta egilea Txillardegi izan zen.\n21. KORRIKA 2018ko azaroan aurkeztuko dugula aprobetxatuz, EUSKARA BATUAREN 50. urteurrena dela baliatuz, eta Txillardegik merezitako omenaldia behar duelakoan, 21. KORRIKAn Txillardegi omentzeko proposamena dakargu; egundoko lana egin zuelako, eta euskaldunon historian egin den gauzarik inportanteena ziur aski Txillardegiri zor diogulako. Ezin da esan hori baino gehiago. Euskararen historian, bada gauza bat oinarrizkoa, beste guztiak baino garrantzizkoagoa, eta hori estandarra sortu izana da: EUSKARA BATUA.\nEuskal Herrian, JAKIN aldizkariak izugarrizko lana egiten du Txillardegiren ekarpena hedatzeko. Ikusi HEMEN


Oiartzungo Udalak Kataluniako proces-aren kontrako epaia justifikaezina dela adierazi du\nBihar goizean udaletxea aurrean egingo den elkarretaratzean parte hartuko dute EH Bilduko eta EAJko ordezkariek\nOiartzungo Udalak -EH Bilduk eta EAJk adostuta- Espainiako Auzitegi Gorenak Kataluniako buruzagi independentisten aurka emandako epaiaren aurrean, adierazpen instituzional hau egin du:\n1) Oiartzungo Udalak ziurtatzen du demokraziaren adierazpen baketsua, indibiduala zein kolektiboa gauzatzea eta herriari hitza ematea ez dela delitua. Hori horrela, 2017ko urriaren 1eko erreferenduma tresna demokratiko eta zilegizkoa izan zela, eta Kataluniak eta Euskal Herriak berezkoa dutela etorkizuna erabakitzeko eskubidea.\n2) Oiartzungo Udalak argi eta garbi adierazten du ezin direla justifikatu Espainiako Auzitegi Gorenak eta Estatuko botereek Kataluniako agintari eta gizarte eragileei bizkarreratutako auzia eta ezarritako zigorrak.\n3) Oiartzungo Udalak nabarmentzen du Kataluniako Procès-aren aurkako auziak eta epaiak Zuzenbide Estatuaren itxuragabatzea dakartela eta ezbaian jartzen dutela espainiar demokraziaren homologazioa nazioartean.\n4) Oiartzungo Udalak azpimarratzen du euskal herritarrei zuzenean eragiten digula Estatu espainiarraren erantzun bortitzak, izan ere, herrien borondatea era demokratiko eta baketsuz erabakitzea mozten du. Eta arazo politikoari tribunalen indarrez, 155. artikuluaren ezarpenaz edo erabakitze eskubidearen alde egiten dutenei edonolako neurri bidegabeak ezarriz erantzuten dio, irtenbide elkarrizketatu eta negoziatua bilatu ordez eta herriari galdetu beharrean.\n5) Oiartzungo Udalak Estatuko botereei eskatzen die espetxean dauden preso politikoak berehala aske utz ditzala eta, era berean, erbesteratu politikoen aurkako auzibideak bertan behera utz ditzala.\nOiartzungo Udaleko ordezkari politikook bihar 11:00etan Doneztebe plazan egingo den elkarretaratzean parte hartuko dugu. Oiartzuarrak animatu nahi ditugu bertan parte hartzera, baita larunbatean Gure Eskuk Donostian antolatu duen manifestazioan parte hartzera ere (Antiguako tunela, 17:30)


Irune Berasaluze - Eusko Legebiltzarrako hautagaia - EAJ - PNV\nIrune Berasaluze Lazkano naiz. Mendaron jaio eta han bizi naiz, ezkonduta nago eta bi seme alaba ditut. Zuzenbide Ikasketak burutu nituen Deustuko Unibertsitatean Bilbon eta abokatu bezala aritu naiz beste lagun batek eta biok irekitako bulego batean.\nPolitikak beti erakarri nau, etxean asko bizi izan delako politika. Amamarekin izaten nituen solasaldi ugari, bere gazte garaian bizi izan zituenak kontatzen zizkidanean, gerra aurretik Emakume Abertzale Batzan ibili zenekoak edo gerra garaikoak. Abertzaletasuna barne barneraino sartuta zeukan emakumea izan nuen amama eta neurri handi batetan berari esker jarraitu dut politikaren bide hau.\nHerriaren alde lan egiteko modu bat bezala ulertu izan dut politika eta horregatik erabaki nuen Mendaroko Udaletxerako EAJren zerrendan aurkeztea. Lehenengo zinegotzi bezala eta gero Alkatea izan nintzen.\nHerri hau maite dudalako, abertzalea naizelako, gizarte irekia eta solidarioa nahi dudalako, Herri bezala gure etorkizuna erabaki eta irabazi behar dugulako, Euskadiri nire konpromisoa azaltzen diot Euzko Alderdi Jeltzalearen eskutik.


Euskaltegietako matrikulazio kanpaina abian da\nHelduen euskalduntzea eta alfabetatzea bideratzeko oinarrizko egiturak dira euskaltegiak eta Muskizen bertan bi euskaltegi daude: Muskizko Udal Euskaltegia eta Muskizko AEK.\n2020-2021 ikasturterako matrikulazio epea irekita dago jada, irailaren 25era arte.\nHurrengo ikasturtean B1, B2 eta C1 mailako ikastaroak egin ahalko dira Muskizen, urritik aurrera, eta ikastaroak goizez edo arratsaldez egin ahalko dira.\nEuskara klaseez gain, ikasturtean zehar, hainbat ekintza antolatzen dira herrian Muskizko ikasleentzat, besteak beste, ikastaroak (dantza ikastaroa, yoga ikastaroa..), tailerrak (masaje tailerra, barreterapia tailerra…) eta Mintzodromoak. Ekintza hauek etengabe moldatuko dira koronabirusaren garapenaren arabera, eta egoeraren arabera, online edo talde txikietan bideratuko dira.\nEuskara ikastaroetara joaten diren muskiztarrek eskura dituzte Udaleko dirulaguntza, Aldundiko dirulaguntza eta Jaurlaritzako dirulaguntza. Informazio gehiago Euskara Zerbitzuan (94.670.70.75), Muskizko Udal Euskaltegian (94.670.64.11) edo Muskizko AEKn (607.593.963)\nMUSKIZKO EUSKALTEGI HOMOLOGATUAK:\nEuskaltegia Telefonoa Helbide elektronikoa Helbidea\nMuskizko Udal Euskaltegia 94.670.64.11 ten.e1653765209uziks1653765209um@ka1653765209elsak1653765209ari1653765209 Cendeja 29 (Kultur Etxea)\nMuskizko AEK 607.593.963 sue.k1653765209ea@zi1653765209ksum1653765209 Sobalbadun 10


Soraluzeko Erret Lantegiari buruzko liburu berria - - Plaentxia.eus\nSoraluzeko Erret Lantegiari buruzko liburu berria\nSorapedia. Soraluzeko entziklopedia digitala. 2021-11-03 21:32\nUdazken honetan Juan Tous Meliá ikerlariak La Real Fábrica de Placencia de las Armas (c.1538 - 1865) liburua argitaratu du, Soraluzeko Erret Lantegiari buruzko inoiz egin den liburu osatuenetakoa, osatuena ez bada.\nMilitar honek, egun jubilatua, hainbat liburu argitaratu ditu aurretik, gehienak kartografia edota artilleriari buruzkoak. Azken urteetan Kanarietako Museo eta Artxibo Militarraren zuzendaria izan da, hurrenez hurren, eta Tenerifeko hainbat elkarte kulturalen bazkide eta laguntzailea da.\nHiru alde azpimarra daitezke: osotasuna, seriotasuna eta erakargarritasuna. Lehenik eta behin, liburuak arlo asko lantzen ditu, eta modu sakonean; gero, landutakoak oinarri oso sendoa du bibliografia aldetik eta, azkenik, kontaezineko argazki, marrazki eta bestelako irudi erabiltzen ditu, testuarekin ondo lotuta irakurleen mesedetan..\nLehen atalean Erret Lantegiaren historia azaltzen du, eta bigarrenak Lamoten grabatuaren azterketa eta transkripzioa dakar, hainbat mapekin.\nDituen zortzi eranskinetan aurrenekoa azpimarratzea merezi du, armen teknologiaren bilakaera urratsez urrats azaltzen duena, argazki, marrazki eta agiriekin ederki osatuta.


Bizkortu zure enpresa proiektua Bostoneko CIC Cambridgen: izena emateko epea zabalik – InfoBeaz\nBizkortu zure enpresa proiektua Bostoneko CIC Cambridgen: izena emateko epea zabalik\nMaiatzaren 14ra arte zabalik egongo da epea Bizkaia International Startup Connection. programan parte hartzeko. Hazteko aukera handiak izanik nazioartean zabal daitezkeen Bizkaia eta Gipuzkoako startupentzat pentsatuta dago. Aukeratuta gelditzen direnek sei hilabete egingo dituzte Bostoneko CIC-Cambridgen-en bizkortze-prozesu trinkoa egiteko.\nCICek mundu osoko enpresa sortu berriei laguntzen die hobeto eta arinago berritzen. Beraien esku jartzen ditu azpiegiturak eta kalitatezko bizkortze-programa, bere inguruko unibertsitate, enpresa eta berrikuntza-zentroen laguntzarekin, MITeko campusarekin batera.\nZabaldu berri dugun deialdiari esker Bizkaiko eta Gipuzkoako 8 enpresak esperientzia hori biziko dute. Eskaera egiteko epea maiatzaren 14a arte egongo da zabalik. Bi egun geroago sailkapen-prozesuan nortzuk jarraitzen duzuen aurrera jakinaraziko dizuegu.\nMaiatzaren 27tik 29ra prestakuntza-lantegia egongo da Beazen CICeko lantaldearekin batera. Ekainaren 3an Bostonera joango diren enpresen zerrenda argitaratuko da.\nBerriro dator Seriesland – Bilboko 5. Jaialdi Digitala 16 urria, 2019\n2019ko Berrikuntza eta Diseinu Sari Nazionala 8 urria, 2019\nSOSA-Bizkaia programa: ezagutu ezazu Tel Aviv-eko ekintzailetza-ekosistema 30 iraila, 2019\nEuropako Interreg Cohes3ion proiektua abian 27 iraila, 2019\nLookierok 17 M €-ko finantzazio-erronda egin du 24 iraila, 2019


Motorzaleek protesta berriak deitu dituzte bide-segurtasun handiagoa eskatzeko | Consumer\nMotorzaleek protesta berriak deitu dituzte bide-segurtasun handiagoa eskatzeko\nBabes-etxeetan babes-sistema homologatuak jartzeko eskatu dute\nMotorzaleen elkarteek protesta bat egingo dute gaur Espainiako 22 hiritako kaleetan, bide-segurtasuna hobetzeko. Errebindikazio nagusia da babes-sistema homologatuak jartzea moto-gidariak erortzen direnean eta haien kontra jotzen dutenean mutilazioa saihesteko.\n“Tranpa gehiagorik ez, hesi gehiagorik ez, hiltzaile babeslerik ez” lemapean, martxak Gobernuaren ordezkariordetzekiko kontzentrazioarekin amaituko dira. Juan Manuel Reyesek, Mutua Moterako presidenteak —deialdia egin duen elkarteetako bat—, aldarrikapenak administrazio autonomikoei zuzentzen zaizkiela esan du, joan den ostegunean Sustapen Ministerioarekin akordio bat adostu ondoren, errepide berriek babes-sistemak izan ditzaten eta 2007an 330 kilometro babesle instalatu. Hemendik aurrera erabiltzen diren pintura guztiak irristagaitzak izatea ere erabaki zen.\nAipatzekoa da autonomia-erkidegoek Espainiako errepideen %80aren kontrola dutela, eta, beraz, garrantzitsua da moto-gidarien bide-segurtasuna hobetzen parte hartzea. Reyesek esan duenez, “Nafarroan izan ezik, erkidegoek ez dute erreakziorik izan, eta batzuk ere badaude, hala nola Errioxa eta Kantabria, dirua izan arren ezer egingo ez luketela esan dutenak”.\nmoteros-eu protestak segurtasun


Toki Administrazioa. 4/2011 Foru Legea, martxoaren 17koa, Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen VII. titulua aldatzen duena - navarra.es\nToki Administrazioa :\nKonstituzio Auzitegiaren Bigarren Salako 2009ko ekainaren 1eko epaiak, Nafarroako Auzitegi Nagusiaren Administrazioarekiko Auzien Salak planteatutako konstituzionaltasun arazoak ebatzi zituenean, Nafarroako Toki Araubidea Gaurkotzeko urriaren 29ko 11/2004 Foru Legearen lehenengo xedapen gehigarriaren zenbait zati Konstituzioaren kontrakotzat jo zituen. Xedapen horren bidez Nafarroako toki entitateetako idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostu hutsak betetzeko ohiz kanpoko prozesua garatzeko baimena eman zen. Epai horren bidez, prozesu hartan modu murriztailean emandako gaikuntzak deuseztatu ziren eta gaitu berriei eskainitako plazak funtzionario araubidean betetzea ezinezko bihurtu zen.\nNafarroako toki administrazioetako idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostuak betetzeko gaur egun indarra duen sistema arrunta Nafarroako Toki Administrazioari buruzko 6/1990 Foru Legearen VII. tituluan jasota dago. Horko zenbait determinazio bateraezinak dira Nafarroako Toki Araubidea Gaurkotzeko urriaren 29ko 11/2004 Foru Legean ezarritakoekin. Hori ikusita, beharrezkoa litzateke lege-araudi bat onestea, Nafarroako Toki Administrazioan beharrezkoak diren eginkizun publikoetan aritzeko erreserbatutako lanpostuak bete eta bertan sartzeko sistemaren normalizazioa bermatzeko.\nAraudi berria egiteko, lehenbizi, indarreko sistemaren gabezia eta mugak identifikatu behar izan dira, normalizazioa lortuko bada, sistema hori bideraezina eta eutsiezina delako. Gabezia horiek, besteak beste, hauek dira: langile gaituen araubide juridikorik ez dago, Nafarroako Toki Administrazioaren balizko berrantolaketa administratibo eta funtzionalarekin bateragarriak liratekeen atalase batzuk ezarri beharko lirateke, denbora-mugarrien zorroztasuna ezarritako prozeduraren zailtasunarekin bateraezina da eta, azkenik, toki entitateekiko gehiegizko mendekotasuna dago hutsik dauden lanpostuak eta horiek betetzeko berariazko balorazio irizpideak finkatzeko orduan, eta hori bateraezina da lanpostuak betetzeko lehiaketa bateratuen egonkortasun eta segurtasunarekin.\nIndarreko araudiaren eta lehen adierazitako gabezia horien arteko bateraezintasuna gainditu nahian, foru legeak behar horiei erantzuna eman nahi die, baina Nafarroako Toki Administrazioaren errealitate soziala alde batera utzi gabe, ez eta aurrekari administratibo eta judizialak ere, garbi utzi baitute beharrezkoa dela sistemari ahalik eta segurtasun juridikorik handiena ematea.\nProblematika hau guztia konpondu nahi bada, zeina gero eta konplikatuagoa baita denborak aurrera egitearen, arreta administratiborako formulak ugaritzearen eta entitate pribatuak toki kudeaketan parte hartzearen ondorioz, garatu egin beharko dira, nahitaez, lege-aurreikuspenak; bereziki, zerbitzu administratiboetarako batasunak sortzeko aurreikuspena. Eta hori egin beharko da diseinu-gako saihestezin batzuk oinarri hartuta:\n-Interes bakarra izan behar du Nafarroako Toki Administrazioaren antolamendua eta funtzionamendua hobea izateak.\n-Administrazio publikoen jardunbidea inspiratzen duten printzipio konstituzionalei jarraitu behar zaie, eta espezializaziorako eta profesionalizaziorako baldintzak egotea ziurtatu behar da, toki kudeaketako benetako lan-taldeen konfigurazioa abiapuntu.\n-Ziurtatu behar da udal oro egonen dela beharrezkoak dituen baliabide pertsonalez eta materialez hornituta.\n-Konponbideak abiapuntu izan behar du mapa funtzional bat, lurraldean kokatuta gauden modu konplexuari eta gure egitura administratibo konplexuari erantzunen diena, eta, udalei kontsultatu ondoren, egonkorra gertatuko dena.\n-Epe bat ezarri behar da eredua nork bere borondatez ezar dezan, eta sustapen neurriak ere bai epe horretan iniziatiba hartzen dutenentzat.\n-Bideratu beharra dago toki entitateetako langileen eskari zilegiak, bai langile finkoenak bai bitartekoenak, nola baitira egonkortasuna, mugikortasuna eta gora egiteko aukera.\n-Neurriak hartu beharra dago dauden problemak arintzeko, eta errazteko gaurko egoeratik etorkizuneko eredurako iragatea errazteko.\nNafarroako Toki Administrazioari buruzko 6/1990 Foru Legearen VII. tituluaren egitura nabarmen aldatuz, artikuluetan finkatzen da, Nafarroako toki entitateen zerbitzuko langile guztien araudi generikoaz gainera, araudi berariazkoago eta berezituago bat, idazkaritzako eta kontu-hartzailetzako eginkizun publiko beharrezkoetan aritzeko erreserbatutako lanpostuei dagokiena. Izan ere, Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak lanpostu horietarako gaikuntza eman beharrak langile horien araubide juridikoaren eta lanpostu horiek betetzeko sistemaren eguneratzea dakar, hori guztia determinazio hauetan oinarritua:\n-Nafarroako toki entitateetako idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostuak, aurreko araudiaren arabera aldaketarik gabe sailkatuta daudenak, dira Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak eman beharreko gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatuta dauden bakarrak, eta hori berresten da.\n-Beharrezkoak diren eginkizun publikoak finkatzen dira, baita lanpostu bakoitzari dagozkionak ere, eta lehenbiziko aldiz, gaikuntza duten toki funtzionarioen berariazko araubide juridikoa eratzen da. Funtzionario horiek bateraezintasun araubidean arituko dira.\n-Beharrezkoak diren eginkizun publikoetan aritzeko erreserbatuta dauden lanpostuak noiz diren aginduzkoak eta noiz borondatezkoak finkatzen da eta lanpostu hutsak funtzionario araubidean betetzeko beharrezkoak diren atalase batzuk ezartzen, biztanle kopuruaren eta aurrekontuaren araberakoak, parlamentuaren erabakiaren bidez aldatzen ez diren bitartean.\n-Toki Administrazioaren arloan eskumena duen Nafarroako Gobernuko departamentuari esleitzen zaio idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostuak funtzionario araubidean bete behar dituzten langileak hautatu eta izendatzeko ardura, kasuan kasuko plantilla organikoan ezartzen diren determinazioen arabera.\n-Idazkari eta kontu-hartzaile izaera behin betikoz hartzeko ezinbesteko baldintza izanen da, aurretik, gaikuntza lortzea txanda irekian, dela oposizio bidez, dela oposizio-lehiaketa bidez, lanpostu bakoitzaren hizkuntza eskakizunaren arabera, baina gaikuntzen kopurua ezin izanen da izan aurretik egin beharreko lehiaketetan hutsik gelditzen diren lanpostuen kopurua baino handiagoa.\n-Hutsik dauden idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostu hutsak betetzeko, funtzionario gaituen arteko merezimendu lehiaketa bateratuak egiten segituko dira, lehentasunezko hautapen sistemaren bidez, baremo bakarra aplikatuz lortutako puntuazioaren arabera eta, hala badagokio, hizkuntza arloan indarra duen araudia aplikatuz. Merezimendu lehiaketa horiek egiteko gehieneko maiztasuna ere finkatzen da.\n-Idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostuak betetzeko araubide berezi bakarra Iruñeko Udalari aitortu zitzaiona dela berresten da eta araubide hori eguneratzen. Aitortza hori Toki Administrazioari buruzko Foru Legearen hamaseigarren xedapen gehigarriaren bidez eman zitzaion.\n-Toki entitateek idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostuen ezaugarriei buruzko informazioa eman beharra ezartzen da, lanpostuetan sartu eta betetzeko deialdiak zuzen ebatzi ahal izateko.\nEra berean, Nafarroako toki entitateetako agintaritzako eta diruzaintzako eginkizun publikoetan aritzeko arauak ematearekin batera, foru legeak denbora luzamendu bat ezartzen du Nafarroako Gobernuak udal-batasunak ezar ditzan, erreserbatuta dauden idazkari eta kontu-hartzaileen lanpostuak funtzionario araubidean betetzeko indarra duten atalaseak gainditzeko elkartu ez diren udalekin. Orobat, araubide iragankor bat ezartzen da arauzko aurreikuspen batzuetarako, lanpostu horiek betetzeko sistema berria normalizatzea baldintzatzen duten indarreko arauak indargabetzen dira eta Toki Administrazioan beharrezkoak diren eginkizun publikoetan aritzearen gaineko aurreikuspenen erregelamenduzko garapena egiteko ahalmena esleitzen da.\nGarrantzi berezia eman behar zaie foru lege honetako lehen xedapen gehigarriko nahiz xedapen iragankorretako aurreikuspenei. Horien bidez, izan ere, epe bat ezartzen zaio Nafarroako Gobernuari foru lege proiektu bat igor dezan Nafarroako Parlamentura, non arautuko baitira Nafarroako tokiko mapa eta Nafarroako toki entitateen antolamendua; aldi berean, aldez aurretik existitzen ziren egoera juridikoak arautu nahi dira, eta lanpostuak betetzeko sistema berriari beharrezko segurtasun juridikoa eman ere bai.\nNafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legeko VII. tituluak testu berria du. Hona:\nI. KAPITULUA. Xedapen komunak\n233. artikulua. Langile motak. Araubide juridikoa.\n1. Nafarroako toki entitateen zerbitzuko langileria funtzionario publikoek, behin-behineko langileek eta kontratupeko langileek (finkoek edo aldi baterakoek) osatzen dute.\n2. Ez dute Nafarroako toki entitateetako langileen izaera izanen Korporazioko kidea izateagatik eginkizun batzuk egitea edo zerbitzu batzuk ematea esleitua dutenek, ez eta horrelakoak errentamendu-harreman baten bidez egiten dituztenek ere.\n3. Nafarroako toki entitateen zerbitzuko langileen araubidea, lege honetan aurreikusitakoa ez dagoen orotan, Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Estatutuan xedatutakoa izanen da.\n234. artikulua. Beharrezkoak diren eginkizun publikoen azalpena eta horietan aritzea.\n1. Nafarroako toki entitate guztietan beharrezkoak diren eginkizun publikoak hauek dira:\na) Idazkaritza lanak, fede publikoa eta aginduzko lege-aholkularitza barne direla.\nb) Kontu-hartzailetza lanak, barneko kontrol eta fiskalizazioa, ekonomiaren, finantzen eta aurrekontuen arloko aholkularitza eta kudeaketa eta, azkenik, kontabilitatea barne direla.\nc) Diruzaintza lanak, funtsak erabili eta gordetzea eta dirua biltzea barne direla.\nOro har, idazkaritzako eta kontu-hartzailetzako eginkizun publikoetan aritzea Foru Komunitateko Administrazioak ematen duen gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatuta egonen da bakar-bakarrik. Diruzaintzako eta aginteko eginkizunak, berriz, foru lege honetan ezarritako determinazioen arabera gauzatzen ahalko dira.\nArtikulu honetako aurreko idatz-zatietan ezarritako kasuetan izan ezik, ezinezkoa izanen da idazkaritzako, kontu-hartzailetzako eta diruzaintzako eginkizun publikoetan aldi berean aritzea berariazko lanpostua duten toki entitate batean baino gehiagotan.\n2. Aurreko zenbakian adierazitako eginkizun publikoak honako hauen ardura izanen dira:\na) Udaletan, berariazko lanpostua duten mankomunitateetan eta eginkizun horiek egiteko sortutako batasunetan, kasuan kasuko entitateko langileak.\nb) Kontzejuetan, eginkizun horiek batzarreko edo kontzeju irekiko kideek eginen dituzte, organo horien gaikuntza badute. Langile gaitu horiek kargutik libreki kentzen ahalko dira.\nc) Tradiziozko toki batasunetan, beren erregelamendu, ordenantza, hitzarmen, akordio, epai edo itunetan xedatzen denari jarraikiz eginen dira.\nd) Berariazko lanposturik ez duten mankomunitateetan, 1. idatz-zatiko a) eta b) letretan aipatutako eginkizunak, toki entitate elkartuetako batean eginkizun horietan aritzen direnei esleitzen ahalko zaizkie, hala eskatuz gero, edo eskaerarik ez bada, nahitaez, txandaka. Horrelakoetan, mankomunitateak zehaztuko duen ordainsaria jasoko du, betiere eginkizuna hartzen duen langileak aitortua duen mailari dagokion hasierako soldataren ehuneko 10 gutxienez.\n3. Aurrekoa gorabehera, titularra kanpoan, gaixorik edo lanpostua erreserbatzeko eskubidea ematen duen beste administrazio egoera batean badago, eta orobat, lanpostua behin betiko betetzeko arau-eragozpen bat badago, edo funtzionario batek betetzeko deitutako lanpostu hutsa aldi baterako bete behar bada, idazkaritzako eta kontu-hartzailetzako eginkizun publikoetan honako hauek aritzen ahalko dira:\na) Entitateko plantillako langile finko bat, lanpostu horretan aritzeko behar den titulazioa badu eta entitateak horretarako gaikuntza halabeharrez eman badio, edo deialdi baten bidez hautatutako pertsona bat, administrazio araubidean aldi baterako kontratatua.\nb) Behar den foru gaikuntza duen funtzionario bat, beste toki entitate batean aritzen dena, behar bezala frogatzen bada ezinezkoa izan dela lanpostu horiek aldi baterako betetzea aurreko idatz-zatian aurreikusitako aukeren bidez, edo betetzeko tramitazioak iraun bitarte. Horretarako, lehenago, Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuari jakinarazi beharko zaio eta ukitutako toki entitateen baimena lortu beharko da.\n235. artikulua. Plantilla organikoak.\n1. Toki entitate bakoitzak bere plantilla organikoan adierazi beharko ditu plazen eta lanpostuen ezaugarriak, Euskarari buruzko abenduaren 15eko 18/1986 Foru Legea eta hura garatzeko araudia aplikatuz kontuan hartzen direnak barne. Langile horiek hartzeko prozedurak ezaugarri horietara egokituko dira.\n2. Toki entitateetako plantilla organikoak urtero onetsi beharko dira, aurrekontua onestearekin batera. Onesteko eta hura indarra dagoen bitartean aldatzeko, aurrekontuetarako ezarritako tramiteak bete beharko dira, Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratzea ere barne.\n3. Elkarte-izaerako entitate bat edo hitzarmen bat egoteagatik, toki entitate batean baino gehiagotan aritzen diren langileak badaude, langile horiek plantilla organiko bakar batean agertuko dira, organikoki menpean dituen entitaterenean hain zuzen, eta horren aipamena egin beharko da lanean ari diren gainerako entitateetako plantilla organikoetan.\n4. Toki entitateek plantillaren kopia bat igorriko diote Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioari, behin betiko onetsi eta hilabete bateko epean. Horrekin batera, lanpostuen zerrenda ere igorriko da, bakoitzean ari diren langileak aipatuz.\n236. artikulua. Langileen hautaketa.\n1. Toki entitate bakoitzari dagokio Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak emandako gaikuntza behar duten langileentzat erreserbatuta ez dauden lanpostuak beteko dituzten langileak hautatzea.\n2. Nafarroako Gobernuaren barrenean Toki Administrazioaren arloko eskumena duen departamentuari dagokio idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuak beteko dituzten langileak hautatu eta izendatzea. Hala ere, lanpostu horiek toki entitate bakoitzeko plantillakotzat hartuko dira.\n3. Nafarroako Administrazio Publikoaren Institutuaren eginkizunen artean toki entitateetako langileen prestakuntza egonen da. Hala ere, toki entitateek eta beren elkarteek erakunde horrekin hitzarmenak sinatzen ahalko dituzte, prestakuntza jarduerak elkarrekin egiteko.\n237. artikulua. Ordainsariak.\nToki entitateen zerbitzuko langileek, foru lege honetan ezarritako berezitasunekin, Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Estatutuan eta hura garatzen duten xedapenetan ezarritako kontzeptuengatik finkatutako zenbatekoak jasoko dituzte ordainsari gisa ez besterik. Horiek entitate bakoitzeko plantilla organikoan aipatu eta zehaztuko dira.\nHortaz, ezin izanen dute inolako funtsen banaketan parte hartu, eta ezin izanen dute arau horietan aipatutakoez kanpo beste ordainsaririk jaso.\nII. KAPITULUA. Beharrezkoak diren eginkizun publikoen mugapena eta foru gaikuntza\nbehar duten funtzionarioentzat erreserbatutako lanpostuena\nLehenengo atala. Beharrezkoak diren eginkizun publikoak\n238. artikulua. Beharrezkoak diren eginkizun publikoetan aritzearen erantzukizuna.\n1. Oro har, atal honetan zerrendatzen diren idazkaritzako, kontu-hartzailetzako eta diruzaintzako eginkizun publiko beharrezko bakoitzaren administrazio-erantzukizuna duenak lan horiek egiteaz arduratzen diren zerbitzuen zuzendaritza izanen du esleitua, deusetan galarazi gabe toki entitateko gobernu organoen eskudantziak, bakoitzak antolatzeko duen ahalmena erabiliz.\n2. Toki entitateek behar beste neurri (antolamendukoak, pertsonalak eta materialak) hartuko dituzte beharrezkoak diren eginkizun publikoetan eta eginkizun osagarrietan aritzeko erreserbatuta dauden lanpostuetako titularrei bermatzeko beren eginbeharrak askatasun, objektibotasun eta inpartzialtasun osoz beteko dituztela.\n239. artikulua. Fede publikoa emateko eginkizunaren barruan, lan hauek daude:\na) Osoko Bilkuraren, Gobernu Batzorde erabakitzailearen edo entitatea lotesten duten erabakiak hartzen dituen Korporazioko kide anitzeko beste edozein organoren bileretako gai zerrendan sartu beharreko gaiak prestatzea, alkateak edo Korporazioko buruak ezarritakoarekin bat, eta horri laguntzea deialdia egiten, eta kide anitzeko organoko kide guztiei garaiz jakinaraztea.\nb) Deialdia egiten denetik, gai zerrendan sartzen diren espedienteetako dokumentazio osoa zaintzea eta kide anitzeko organoko kideen eskura izatea, aztertu nahi badute.\nc) Artikulu honetako a) letran aipatutako kide anitzeko organoen bilkuren akta egitea eta, bilkura bakoitza hasi aurretik, aurrekoaren akta onesteko bidean jartzea. Akta onetsi ondoren, akten liburu baimenduan transkribatuko da, idazkariak sinatu eta alkateak edo Korporazioko buruak ontzat eman ondoren.\nd) Lehendakaritzako ebazpenen liburuan transkribatzea lehendakariak eta Korporazioko kideek, hark eskuordeturik, ematen dituzten ebazpenak.\ne) Lehendakaritzaren egintza edo ebazpen guztiak ziurtatzea eta, orobat, erabakitzeko ahalmena duten kide anitzeko organoen erabakiak, hala nola entitatearen aurrekari, liburu eta dokumentuak.\nf) Estatuko Administraziora eta Nafarroako Foru Komunitateko Administraziora igortzea, erregelamenduz ezartzen den moduan eta epeetan, Korporazioko pertsona bakarreko edo kide anitzeko organo erabakitzaileen egintzen eta erabakien kopia edo, hala badagokio, laburpena.\ng) Espedienteetan, idatzohar bidez jasotzea, sinadura jarrita, hartzen diren ebazpenak eta erabakiak.\nh) Entitateak parte hartzen duen lizitazio, kontratu eta antzeko agiri administratibo guztien aktak baimentzea, atxikita dituen berme eta erantzukizunekin.\ni) Aginduzkoak diren iragarkiak publizitate-bide ofizialetan eta entitatearen iragarki oholean argitara daitezela xedatzea eta horren emaitza ziurtatzea, behar izanez gero.\nj) Korporazioko kideen Interesen Erregistroaz eta Entitatearen Ondasunen Inbentarioaz arduratzea eta haiek zaintzea.\nk) Entitatearen artxibo eta erregistroen goi zuzendaritza.\n239. artikulua (bis). Aginduzko lege aholkularitzako eginkizunaren barruan, lan hauek daude:\na) Aurretiko txostenak prestatzea, Korporazioko buruak aginduz gero edo zinegotzien heren batek eskatuz gero kasuan kasuko gaia jorratuko den bilkura egin baino zortzi egun lehenago. Txosten horietan kasu bakoitzean aplikatzekoa den legedia adierazi beharko da eta proiektu fasean dauden erabakiak legearen araberakoak ote diren.\nb) Aurretiko txostena prestatzea, onesteko gehiengo berezi bat eskatzen duen gai bat jorratzen den bakoitzean. Horrelakoetan, zerbitzuko edo bulegoko beste buruek edo beste aholkulari juridiko batzuek txostena egin badute, aski izanen da harekiko adostasuna edo desadostasuna adierazteko oharra egitea. Kasu horretan, oharraren sinatzaileak txostenaren erantzukizuna hartuko du bere gain.\nc) Aurretiko txostenak egitea, berariazko lege agindu batek hala eskatzen badu.\nd) Parte hartzen duen kide anitzeko organoetako bilkuretan eta organoko buruaren berariazko errekerimendua dagoen guztietan, eztabaidatzen den gaiaren gaineko legezko alderdiei buruzko txostena egitea, hartu beharreko erabakiaren zuzentasun juridikoa helburu. Eztabaidan, gairen baten legezkotasunaren gainean zalantzarik sortzen baldin bada, hitz egiteko baimena eskatzen ahalko dio buruari Korporazioari aholku emateko.\ne) Korporazioko buruari edo kideei eskriturak sinatzeko ekitaldietan laguntzea eta, hala eskatuz gero, baita agintariei egiten dizkieten bisitetan edo bileretan ere, lege arloko aholkularitza emateko.\nf) Korporazioko buruari aurrekontua prestatzen laguntzea, kontu-hartzailearekin batera.\ng) Toki entitatearen zerbitzu juridikoak koordinatzea.\nh) Udalerrian dauden kontzejuetako buruek eskatzen dizkioten aholkularitza eta laguntza lanak.\n240. artikulua. Barneko fiskalizazioko eta kontroleko eginkizunak lan hauek hartzen ditu eginkizun bakoitzerako: kontu-hartzailetzan, finantza kontrolean eta eraginkortasunaren kontrolean:\n1. Kontu-hartzailetzako eginkizunaren helburuak hauek dira:\na) Toki entitatearen eta haren erakunde autonomoen egintza guztiak fiskalizatzea, eskubide eta betebeharren aitorpena eta likidazioa edo gastu ekonomikoak badakartzate, baita haietatik datozen kobrantzak eta ordainketak ere, eta, orobat, administratutako diru publiko guztien aplikazioa, inbertsioa eta diru-bilketa egitea, oro har, kudeaketa kasuan-kasuan aplikatu beharreko xedapenetara egokitu dadin. Eginkizun horren barrenean, lan hauek daude:\n-Eskubide edo betebehar ekonomikoak eta funtsen edo baloreen mugimenduak sor ditzaketen egintza, agiri edo espediente guztien kontu-hartzailetza kritikoa edo aurretikoa egitea.\n-Ordainketa aginduen kontu-hartzailetza formala.\n-Ordainketaren kontu-hartzailetza materiala.\n-Inbertsioen eta diru-laguntzen aplikazioaren kontu-hartzailetza eta egiaztapen materiala.\nb) Egindako ohartarazpenen kontra toki entitateko buruak hartutako ebazpen guztien gaineko txostena egitea eta Osoko Bilkurari igortzea, hala nola diru-sarreren arloan atzemandako anomalia nagusien laburpen bat.\nc) Kreditu aski izan gabe, baimentzen diren gastuak edo aitortu, likidatu edo ordaintzen diren betebeharrak bidegabeak direla ohartaraztea idatziz, bestela haien gaineko erantzukizun pertsonala izanen du eta.\nd) 50.000 biztanletik gorako udalerrietan, aurretiko txostena egitea, alkate-udalburuak proposaturik, entitateak erabaki dezan aurretiko kontu-hartzailetzako lana alderdi hauek egiaztatzera muga dadila:\n-Aurrekontuetan kreditu aski ote dagoen eta proposatzen den kreditua egin edo hartu nahi den gastu edo betebeharrerako egokia den, eta urte anitzeko gastu konpromisoak hartuz gero, agindutakoa betetzen den.\n-Betebeharrak edo gastuak organo eskudun batek proposatzen ote dituen.\n-Kudeaketa prozesuan duten eragina dela-eta, Osoko Bilkurak zehazten dituen beste alderdi batzuk.\nKontu-hartzailetzako organoak egoki iruditzen zaizkion ohar osagarriak egiten ahalko ditu, baina horiek ez dute inola ere etengo kasuko espedienteen tramitazioa.\ne) Obrak hartzeko ekitaldietara joatea entitateko buruarekin edo hark eskuordetutako kidearekin, entitateko idazkariarekin, obra zuzendaritzaren arduradunarekin eta kontratistarekin batera. Azken horrek, hala nahi izanez gero, bere fakultatiboa eraman dezake.\n2. Finantza kontroleko eginkizunaren helburuak hauek dira:\na) Toki entitateetako zerbitzuen, haien erakunde autonomoen eta haien menpeko merkataritza sozietateen alderdi ekonomiko-finantzarioaren funtzionamendua egiaztatzea.\nb) Epaitzea ea finantza arloko informazioaren aurkezpena egokia ote den, betetzen ote diren aplikatzekoak diren arau eta jarraibideak, eta zenbatekoa den aurreikusitako helburuen efizientzia maila.\nc) Egindako azterketaren ondorioz ateratzen diren ohar eta helburu guztiak azaltzen dituen txosten idatzia egitea. Txostenak, auditoriaren xede izan den organoaren alegazioekin batera, Osoko Bilkurari bidaliko zaizkio, azter ditzan.\n3. Eraginkortasuna kontrolatzeko eginkizunaren helburua da, aldian behin, helburuak noraino bete diren egiaztatzea, hala nola zerbitzuen edo inbertsioen errendimenduaren eta funtzionamenduaren kostuaren azterketa egitea.\n240. artikulua (bis). Ekonomiaren, finantzen eta aurrekontuen arloko kudeaketa eta aholkularitzako eginkizunaren barruan lan hauek daude:\na) Toki entitateko buruari aurrekontua prestatzen laguntzea, idazkariarekin batera.\nb) Ekonomia eta finantza txosten bat prestatzea, entitatearen aurrekontuari buruzko informazio osagarria izanen dena. Txosten horretan honako hauek azalduko dira: batetik, aurreikusitako diru-sarreren eta kreditu-eragiketen ebaluazioa egiteko erabilitako oinarriak, eta, bestetik, kredituak aski ote diren eskatzen zaizkion betebeharrei eta zerbitzuen funtzionamendu gastuei aurre egiteko eta, horrenbestez, aurrekontua benetan berdintzeko. Kreditu eragiketei dagokienez, haien zenbatekoaz gainera, hitzartu asmo diren ezaugarri eta baldintza finantzario guztien xehetasunak adieraziko dira, eta bereziki aipatuko da entitateak duen finantza karga, hura formalizatu aurretik eta ondotik.\nc) Idazkariarekin batera, aurrekontu orokorren proiektuari buruzko aurretiko laburpen txostena prestatzea, entitateko buruak Korporazioaren Osoko Bilkurari azaroaren lehena baino lehen bidaltzeko, horrek onetsi, zuzendu edo itzul dezan.\nd) Exekuzio oinarrien aurretiko txostena prestatzea, gastuen aurrekontuen kargura egiten diren kutxa finkoko aurrerakinak eta justifikatu beharreko ordainketa aginduak emateko arauei buruz. Bertan zehaztuko dira irizpide orokorrak, muga kuantitatiboak eta zein aurrekontu-kontzepturi aplikatu behar zaizkien.\ne) Aurrekontuetako kredituen aldaketa guztiei buruzko txostena egitea, nahitaez.\nf) Mota guztietako kreditu-eragiketak hitzartzeko aurretiko txostena prestatzea, non toki entitateak eragiketa horien ondoriozko betebeharrei denboran aurre egiteko duen gaitasuna aztertuko baita bereziki. Toki entitatearen menpeko erakunde autonomoek kreditu-eragiketak hitzartu aurretik ere, txostena prestatu beharko da.\ng) Aurreragoko ekitaldiei egotzi beharreko gastuak baimendu aurretik txostena prestatzea, baimendu beharreko urte anitzeko gastuaren ondorio ekonomiko-finantzarioei buruz eta, hala badagokio, gastu horien eta inbertsio planen eta finantzaketa programen arteko korrelazioari buruz.\nh) Toki entitatearen eta haren menpeko erakunde autonomoen aurrekontuen likidazioa toki entitateko buruak onetsi aurretik, aginduzko txostena prestatzea.\ni) Gastuen murrizketa ezeztatu aurretik txostena prestatzea, aurrekontua likidatzean diruzaintzako geldikin negatiboa baldin badago.\nj) Toki entitateko buruak edo zinegotzien heren batek eskaturik, edo legez gehiengo berezi bat behar duten gaiak jorratu behar direnetan, ekonomiaren, finantzen edo aurrekontuen gaineko txostenak, irizpenak eta proposamenak egitea.\nk) Irizpena ematea zerbitzu berriak sortzeari edo daudenak berritzeari buruz, aurkezten diren proposamenen ondorio ekonomiko-finantzarioak ebaluatzeko. Eztabaidan gairen baten aurrekontu-ondorioen gainean zalantzarik sortzen baldin bada, hitz egiteko baimena eskatzen ahalko dio entitateko buruari, Korporazioari aholku emateko.\nl) Aurretiko txostena prestatzea, herri ekimen baten bidez, udalaren eskumenekoak diren gaiei buruzko erabaki edo jarduketen proposamenak edo xedapen orokorren proiektuak aurkezten direnean, eskubide edo betebehar ekonomikoetan ondoriorik badute.\n240. artikulua (ter). Kontabilitateko eginkizunak lan hauek hartzen ditu:\na) Aurrekontuaren exekuzioaren segimendua eta kontabilitatea eraman eta garatzea, arau orokorrei eta Korporazioko Osoko Bilkurak ematen dituen arauei jarraikiz.\nb) Toki entitatearen menpeko erakunde autonomoen eta merkataritza-sozietateen kontabilitatea kontrolatu eta gainbegiratzea, Osoko Bilkurak ezartzen dituen prozedurekin bat.\nc) Toki entitateko Osoko Bilkurari, entitateko buruaren bidez, aurrekontuen betearazpenaren gaineko informazioa igortzea, baita Osoko Bilkurak kontabilitatearen gainean eskatzen duen gainerako informazioa ere, hark eskatzen dituen epeak eta maiztasuna betez.\nd) Kontu orokorrak egin edo prestatzea.\n241. artikulua. Diruzaintzako eginkizunak.\n1. Diruzaintzako eginkizunen barrenean dago toki entitatearen funts, balore eta efektuak erabili eta zaintzea, indarreko legezko xedapenek eta dirubilketa zerbitzuko buruek ezartzen dutenari jarraikiz.\n2. Funts, balore eta efektuak erabili eta zaintzeak berarekin dakar:\na) Entitatearen funts eta baloreei dagozkien kobrantzak eta ordainketak egitea, indarreko lege xedapenetan ezarritakoari jarraikiz.\nb) Funtsak, baloreak eta efektuak nola zaindu behar diren antolatzea, entitateko buruak ematen dituen jarraibideekin bat.\nc) Korporazioak ematen dituen jarraibideekin bat, bankuetan, Gordailu Kutxa Orokorrean eta antzeko establezimenduetan kontsignazioak egitea eta establezimendu horietan irekitako kontuen kontra igortzen diren txeke eta gainerako ordainketa aginduak baimentzea, ordainketen agintzailearekin eta kontu-hartzailearekin batera.\nd) Diruzaintzako plan eta programak prestatzea, entitatearen diru-baliabideak denboran banatuz, bere betebeharrak egoki betetzeko, legez ezarritako lehentasunei erantzunez, Korporazioak ezartzen dituen jarraibideekin bat.\n3. Dirubilketa zerbitzuko burutzak lan hauek hartzen ditu:\na) Dirubilketa prozedurak sustatu eta zuzentzea, eta kobrantzak ezarrita dauden epeetan egiteko beharrezkoak diren neurriak proposatzea.\nb) Dirubiltzaileei eta derrigorrezko dirubilketako agenteei ematen zaizkien baloreen kargu-orriak baimentzea.\nc) Premiamenduko administrazio espedienteetan premiamendu probidentzia diktatzea eta bahitutako ondasunen enkantea egiteko baimena ematea.\nd) Baloreen galeraren ondoriozko erantzukizunaren espedienteak tramitatzea.\nBigarren atala. Foru gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatutako lanpostuak\n242. artikulua. Erreserbatutako lanpostuak.\nForu gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatuta dauden lanpostuak dira idazkaritzako eta kontu-hartzailetzako eginkizunen administrazio-erantzukizuna esleitua dutenak, foru lege honetan finkatzen den moduan eta baldintzetan. Eginkizun horiek foru lege honen 234. artikuluko 1. puntuko a) eta b) idatz-zatietan ezarrita daude.\nLehenengo azpiatala. Idazkari lanpostua\n243. artikulua. Idazkari lanpostua.\n1. Idazkari lanpostuak esleituta izanen ditu fede publikoa ematearen administrazio-erantzukizuna eta aginduzko lege aholkularitzakoa; erantzukizunok foru lege honetako 239. eta 239. (bis) artikuluetan daude adierazita.\nIdazkari lanpostuaren eginkizun izanen dira, era berean, kontu-hartzailetzako eginkizunak, 244. artikuluan ezarritakoaren arabera kontu-hartzailearen lanposturik ez duten toki entitateetan, eta, orobat, toki entitate horren bulego eta zerbitzuak antolatu eta zuzentzeko eginkizunak, kudeaketa-lanak egiten dituen A mailako beste pertsona bati esleituta ez daudenean.\n2. Honakoetan izanen da idazkari lanpostua:\na) 2.000 biztanletik gorako udalerrietan.\nb) Tradiziozko batasunetan, baldin eta hala badago xedatuta beren erregelamendu, ordenantza, hitzarmen, akordio, epai edo itunetan.\nc) Zerbitzu administratiboetarako batasunetan eta gainerako toki entitateetan, baldin eta hala ezartzen bada foru lege honetako lehen xedapen gehigarriak aipatzen duen foru legean, eta bertan ezartzen diren eskakizun eta baldintzekin bat.\n3. Idazkariordearen lanpostua 25.000 biztanletik gorako udalerrietan bakarrik sortzen ahalko da, eta idazkarien lanpostuentzat ezarritako arauei lotuko zaie.\nBigarren azpiatala. Kontu-hartzaile lanpostua\n244. artikulua. Kontu-hartzaile lanpostua.\n1. Kontu-hartzaile lanpostuak foru lege honen 240., 240. (bis) eta 240. (ter) artikuluetan adierazitako eginkizunen administrazio-erantzukizuna izanen du esleitua.\nKontu-hartzaile lanpostuari berez dagozkion eginkizunez gain, diruzaintza lanak ere egin beharko ditu, diruzainaren lanposturik ez duten entitateetan.\n2. Kontu-hartzailearen lanpostua honako entitate hauetan izanen da nahitaezkoa:\na) 3.000 biztanle edo gehiago dituzten udalerrietan.\nb) Tradiziozko batasunetan, hala badago xedatuta beren erregelamendu, ordenantza, hitzarmen, akordio, epai edo itunetan, eta, betiere, azken bost urteetan urteko gastu arrunta hiru milioi eurotik gorakoa izan bada.\n244. artikulua (bis). Kontu-hartzaileen lanpostuen sailkapena.\n1. Kontu-hartzaileen lanpostuak honela sailkatzen dira:\na) A taldeko kontu-hartzailea, 7.000 biztanle baino gehiagoko udalerrietan.\nb) B taldeko kontu-hartzailea, foru lege honetako ) artikuluak aipatzen dituen gainontzeko udalerrietan.\n2. Gainontzeko toki entitateetan kontu-hartzaileen lanpostuak sailkatuko dira foru lege honetako lehen xedapen gehigarrian aipaturiko foru legean ezarritakoaren arabera.\n3. Dena dela, biztanle kopuruaren bilakaeraren arabera edo toki entitateak beste edozein zirkunstantziarengatik hala erabakitzen duelako, entitateari duena baino maila altuagoko kontu-hartzaile bat baldin badagokio, lanpostu hori salbuetsita egonen da gerora etorritako sailkapenaren araberako gaikuntza duten langileekin bete beharretik, betiere sailkapen baxuagoa izanik lan horiek egiten dituen funtzionarioaren egoera pertsonalak iraun arte. Horrelakoetan, funtzionarioak eginkizun horietan segitzen ahalko du, baina daukan mailatik goragoko gaikuntzarik eskuratu gabe.\nHirugarren atala. Hautapena eta lanpostuak betetzea\nLehenengo azpiatala. Gaikuntza lortzea\n245. artikulua. Gaikuntza lortzeko deialdiak.\n1. Nafarroako toki entitateetako idazkariaren edo kontu-hartzailearen izaera eskuratzeko, beharrezkoa da Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak ematen duen gaikuntza lortzea. Aurrekotik salbuetsita dago foru lege honetan Iruñeko Udalarentzat ezarrita dagoena.\n2. Gaikuntza lortzeko aurretiko betebeharra izanen da oposizio edo oposizio-lehiaketa bidez eginen den deialdia gainditzea, txanda irekian.\n3. Deialdien oinarriak, programak eta merezimenduen baremoak Nafarroako Gobernuan Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuak onetsiko ditu, Toki Administrazioaren ordezkarien parte-hartzearekin, Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Sarrera Erregelamenduan ezarritako determinazioekin bat.\n4. Gaikuntza lortzeko deialdietan, berariaz antolatuko diren prestakuntza ikastaroak gainditzea eska daiteke.\n5. Deialdi bakoitzean eman beharreko gaikuntzen zenbatekoa ez da izanen lanpostuak betetzeko aurretiko lehiaketak ebatzi ondoren hutsik gelditzen diren lanpostuen kopurua baino handiagoa.\n246. artikulua. Epaimahaiak.\nToki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuak hautapen probak kalifikatzeaz eta, hala behar bada, baremoak aplikatzeaz eta prestakuntza ikastaroak ebaluatzeaz arduratuko diren epaimahaiak izendatuko ditu. Epaimahaietan Nafarroako toki entitateen ordezkariak izanen dira, deialdietan ezartzen denaren arabera.\n246. artikulua (bis). Gaikuntza probetan parte hartzeko betebeharrak.\n1. Parte hartu nahi izanez gero Nafarroako toki entitateetako idazkari lanpostuetan sartzeko eta gaikuntza lortzeko probetan, kasuan kasuko deialdian eskabideak aurkezteko finkatzen den epea bukatzen den egunean ondorengo ikasketa tituluren bat eskuratu dela frogatu beharko da, edota ikasketa horietakoren bati dagokion gradu-titulua edo titulu baliokide bat:\n-Zientzia Politikoetako eta Administrazioaren Zientzietako lizentzia edo Soziologiako lizentzia edo Zientzia Politikoetako eta Soziologiako lizentzia.\n2. Parte hartu nahi izanez gero Nafarroako toki entitateetako A taldeko kontu-hartzaileen lanpostuetan sartzeko eta gaikuntza lortzeko probetan, kasuan kasuko deialdian eskabideak aurkezteko finkatzen den epea bukatzen den egunean ondorengo ikasketa tituluren bat eskuratu dela frogatu beharko da, edota ikasketa horietakoren bati dagokion gradu-titulua edo titulu baliokide bat:\n-Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako lizentzia.\n-Zientzia Aktuarial eta Finantzarioetako lizentzia edo Ekonomia eta Enpresa Zientzietako lizentzia.\n3. Parte hartu nahi izanez gero Nafarroako toki entitateetako B taldeko kontu-hartzaileen lanpostuetan sartzeko eta gaikuntza lortzeko probetan, kasuan kasuko deialdian eskabideak aurkezteko finkatzen den epea bukatzen den egunean aurreko idatz-zatian aipatutako ikasketa tituluren bat eskuratu dela frogatu beharko da, edota ikasketa horietakoren bati dagokion gradu-titulua edo titulu baliokide bat:\n246. artikulua (ter). Izendapena, lanpostuen esleipena eta jabetza hartzea.\n1. Foru gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatutako lanpostuak, merezimenduen lehiaketen deialdietan betetzen ez direnak, 245. artikuluan aipatzen den gaikuntza lortzen dutenei esleituko zaizkie, betiere Toki Administrazioaren arloko eskumena duen departamentuko titularrak aurretik izendatu ondoren, izangaiek lortutako puntuazioaren arabera eta lanpostu hutsen hizkuntza eskakizunaren arabera, eta foru lege honen 250. artikuluaren 2. puntuan ezarritako irizpideei jarraikiz. Esleitzen diren lanpostuen jabetza hartzeko araubidea foru lege honen 252. artikuluan ezarritakoari egokituko zaio.\n2. Nafarroako toki entitate batean idazkari edo kontu-hartzaile lanpostu bat Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak deitutako hautapen prozesu baten bidez lortzen dutenek, bertan sartzeko euskaraz jakitea nahitaezkoa bazen, gero batean Nafarroako beste toki entitate batzuetako lanpostu hutsak betetzeko prozesuetan parte hartu nahi izanez gero, euskaraz jakitea nahitaezkoa duten lanpostuak betetzeko prozesuetan baizik ezin izanen dute parte hartu.\nAurreikuspen hori ez da aplikatuko baldin eta, euskararen ezagutza kontuan hartu gabe, erreferentziako hautapen prozeduraren emaitzak bide eman bazion interesdunari betebehar hori ezarrita ez duen lanpostu bat lortzeko.\n3. Gaikuntza prozesuetako probak gainditu arren, deialdiaren xedeko lanpostu hutsak betetzeko izendatuak ez diren izangaiak Toki Administrazioko Departamentuak izendatzen ahalko ditu hari eskatzen dioten toki entitateek administrazio araubidean kontrata ditzan, hala eskatzen duten toki entitateetan lanpostu horiei dagozkien eginkizunetan aldi baterako aritzeko.\nHorren ondorioetarako, hautapen prozesu horietan lortzen duten guztirako puntuazioaren araberako lehentasunezko ordena korrelatiboari segituko zaio.\nBigarren azpiatala. Lanpostuak betetzea\n247. artikulua. Lanpostuak betetzeko sistema, lanpostu hutsak zehaztea.\n1. Gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatutako lanpostuak, oro har, merezimendu lehiaketa bidez beteko dira, salbu eta Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen hamaseigarren xedapen gehigarrian Iruñeko Udalarentzat ezarritako kasuetan. Lehiaketaren deialdia egitea Nafarroako Gobernuan Toki Administrazioaren arloko eskumena duen departamentuari dagokio. Lehiaketa horien deialdia hiru urtean behin eginen da, gutxienez.\n2. Lehiaketa horien xedea izanen da betetzea, hutsik badaude, foru lege honetako 243.2 eta 244.2 artikuluetan ageri diren lanpostuak; lanpostuon deialdia hiru urtean behin eginen da gutxienez, eta foru lege honetako 245. artikuluak aipatzen duen gaikuntza lortzeko deialdia onetsi baino lehen eginen da.\n3. Deitzen den lehiaketa bakoitzean, betetzeko eskainiko dira, halaber, beren titularrak lehiaketa horrexetan beste lanpostu bat lortzeagatik hutsik gelditzen diren lanpostuak, aurretik azaldu diren baldintzak betetzen badira betiere. Lehiaketen oinarrietan aurreikusita egonen da hurrenez hurreneko itzuliak egiteko prozedura, halako moduz non modua egonen baita esleitzeko, izangaien merezimenduak eta hurrenkera kontuan hartuta, bai hasieran deitutako lanpostu hutsak, bai titularrak lehiaketan parte hartzearen ondorioz hutsik gelditutako lanpostuak.\n248. artikulua. Lanpostuak betetzeko deialdien aurreko prozedura.\n1. Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuak, gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatutako lanpostuak betetzeko lehiaketen deialdia egin baino hiru hilabete lehenago gutxienez, jarduketa hauek eginen ditu:\na) Toki entitateei adieraziko die zeintzuk diren, foru lege honen 243.2 eta 244.2 artikuluetan sartuta egonik, hutsik dauden edo hutsik egon daitezkeen idazkari edo kontu-hartzaile lanpostuak.\nb) Idazkari edo kontu-hartzaile lanposturik ba ote den adierazteko eskatuko die lanpostu horiek sortzeko ahalmena duten toki entitateei, ahalmen hori eskuratuta dutelarik, hain zuzen ere, foru lege honen lehen xedapen gehigarriak aipagai duen foru legeak ezartzen duenarekin bat.\nc) Tradiziozko toki batasunei eta Iruñeko Udalari galdetuko die zer erabaki duten beren idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuak sistema arruntarekin bete beharrekoen artean sartzeari buruz.\nd) a) Idatz-zatian aipaturiko toki entitate guztietatik informazioa bilduko du jakiteko zer lanpostu dauden erreserbatuta, aplikatzekoa den araudiaren arabera, minusbalioa dutenentzako txandakoentzat.\ne) Eremu mistoko eta eremu euskalduneko toki entitateei informazioa eskatuko die funtzionario-araubidean bete daitezkeen lanpostuen hizkuntza eskakizunari buruz.\n2. Aurreko paragrafoan adierazitako jarduketak bukatu eta bi hilabeteko epean, toki entitateek departamentu horretara joko dute, lan hauetarako:\na) Adierazteko idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuak sortu nahi dituztela, foru lege honetako lehen xedapen gehigarrian aipaturiko foru legean ezarritakoari jarraikiz horretarako ahalmena dutenean. Betebehar hori ez betetzea ez da oztopo izanen lanpostu horiek lehiaketetan ofizioz sartzeko.\nb) Jakinarazteko bete beharreko zer lanpostu dauden erreserbatuta minusbaliatuentzako txandakoentzat, halakorik baldin badago.\nc) Eremu mistoko eta eremu euskalduneko idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuen hizkuntza eskakizuna zehazteko. Ezarritako epean jakinarazten ez badute, ondorioztatuko da euskaraz jakitea ez dela nahitaezkoa, eta merezimendu gisa eremu euskaldunean bakarrik baloratuko da. Elkarte-izaerako toki entitateetan zer hizkuntza eskakizun aplikatuko den jakiteko, entitatearen egoitza non dagoen hartuko da kontuan.\n3. Aurreko puntuan ezarritako epea bukatuta eta toki entitateen informazioa aztertuta, Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuak, lehiaketen deialdia egin baino lehen, Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratuko du 247. artikuluko 2. eta 3. idatz-zatietan ezarritakoari jarraikiz funtzionario araubidean bete daitezkeen idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuen zerrenda eta, behar bada, honakoak zehaztuko ditu: minusbaliatuentzako txandan betetzeko erreserbak eta lanpostu bakoitzaren hizkuntza eskakizuna.\n249. artikulua. Lehiaketetan parte hartzea.\n1. Foru gaikuntza duten funtzionarioentzat erreserbatuta dauden lanpostuak betetzeko merezimendu lehiaketetan parte hartzen ahalko dute ondotik aipatzen diren administrazio egoeretako batean dauden toki funtzionario gaituek, betiere lortu nahi duten lanpostua beren karguari eta taldeari dagokiena baldin bada. Alegia:\n-Borondatezko eszedentzia, egoera horretara igaro zenetik urtebete gutxienez igaro bada.\n2. Epai edo administrazio ebazpen irmo baten bidez desgaituak edo eginkizun-gabetuak dauden funtzionarioek ezin izanen dute parte hartu lehiaketetan, epaian edo zehatzeko ebazpenean adierazitako epea igaro ez bada.\n3. Nahitaezko eszedentzian dauden funtzionarioak lehiaketetan parte hartu eta lanpostu huts guztiak eskatzera beharturik daude.\n4. Parte-hartzaileek lanpostuak aukeratzeko prozedura deialdietan ezartzen dena izanen da.\n250. artikulua. Merezimenduak.\n1. Nahitaez baloratu beharreko merezimenduen baremoa zehaztea Nafarroako Gobernuan Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuari dagokio, Nafarroako toki entitateen ordezkarien parte-hartzearekin. Baremoa Nafarroako Administrazio Publikoetako lanpostuak betetzeko Erregelamenduan lekualdatze lehiaketetarako ezarritako aurreikuspenetara egokituko da.\n2. Eremu euskalduneko toki entitateetan, euskaraz jakitea nahitaezkotzat jotzen ez bada, merezimendu kualifikatutzat hartuko da, eta haren balorazio osagarria merezimenduen baremoaren guztirako puntuazioaren ehuneko 10ekoa izanen da.\nEremu mistoko toki entitateetan, euskaraz jakitea nahitaezkotzat jotzen ez bada, eta merezimendu kualifikatutzat hartzea erabaki badute, haren balorazio osagarria merezimenduen baremoaren guztirako puntuazioaren ehuneko 6koa izanen da.\nEuskaraz jakitearen egiaztapena eta kasu bakoitzean balorazioa egiteko, Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioko eta haren erakunde autonomoetako langileentzat hizkuntza horren ezagutzaren tratamenduaren gainean ezarritako araudiari segituko zaio.\n251. artikulua. Epaimahaiak.\n1. Funtzionarioentzat erreserbatutako lanpostuak betetzeko merezimendu lehiaketak ebazteko ardura duten epaimahaietan toki entitateen ordezkariek parte hartuko dute. Epaimahai horietako kideak Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuak izendatuko ditu.\n2. Deialdi bakoitzaren aurreikuspenekin bat, epaimahaiek parte-hartzaileek frogatutako merezimenduak baloratuko dituzte eta horien zerrenda ordenatu bat prestatuko dute, bakoitzak lortutako puntuazioaren arabera. Zerrendan euskaraz jakitea nahitaezkoa duten lanpostuetan sartu nahi duten lehiakideak azalduko dira, eta kontuan hartuko da, orobat, foru lege honen 246. (ter). artikuluko 2. idatz-zatian jasotako aurreikuspena.\n3. Lehiaketen ebazpenak eta lanpostuen esleipenen proposamenak Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuko titularrari igorriko zaizkio, eta horrek bidezko diren izendapenak eginen ditu, Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratuko direnak.\n252. artikulua. Esleipenak eta jabetza hartzeak.\n1. Merezimenduen lehiaketen ondorioz lanposturen bat esleitua gertatzen direnek hilabeteko epean hartu beharko dute izendapenaren xedeko lanpostuaren jabetza, Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratzen denetik kontatuta. Horrekin batera, aurreko lanpostua utzi beharko dute, kasua bada.\n2. Lanpostuaren jabetza hartzearekin batera, lanpostuak atxikita dituen funtzionario-eskubide eta -betebehar guztiak bereganatuko dira eta funtzionarioa kasuko toki entitatearen menpe geldituko da.\n3. Justifikatutako arrazoirik izan gabe lanpostuaren jabetza hartzen ez bada, gaikuntza galduko da. Hori dela kausa bete gabe gelditzen diren lanpostuak hurrengo deialdian eskainiko dira.\n4. Hurrengo deialdietan eskainiko dira, orobat, gaikuntza prozesuetan esleitu arren, arrazoi honengatik hutsik gelditzen diren lanpostuak: titularrak borondatezko eszedentzia hartzea lanpostuaren jabetza hartzeko unean beste administrazio publiko batean lanean ari delako.\nLaugarren atala. Eskubide eta betebeharrak\n253. artikulua. Ordainsari osagarriak.\nForu gaikuntza duten funtzionarioen ordainsari osagarriak kasuan kasuko toki entitateak finkatuko ditu, indarreko legerian ezarritakoarekin bat, ondotik aipatzen diren berariazko baldintzen arabera:\n1. Nafarroako toki entitateetan funtzionario araubidean bete daitezkeen idazkari eta kontu-hartzaile lanpostu guztiak bateraezintasun araubidean beteko dira, salbu eta dedikazio esklusiboaren modalitateko zerbitzu-ematearen araubidea esleitzen bazaie.\n2. Aurreko paragrafoan aipatutako araubideetatik edozein esleituz gero, beharrezkoa bada, dagokion plantilla organikoa berrikusi beharko da, araubide berria eta horren ondorioz lanpostu bakoitzari egokitzen zaion ordainsari-osagarria bertan jasotzeko.\n3. Foru lege honek indarra hartzen duenerako bateraezintasun araubidea esleitua ez duten lanpostuetan hori ezartzen bada, ezin izanen da handitu lanpostu bakoitzari esleitutako ordainsari-osagarrien guztirako zenbatekoa, salbu eta beharrezkoa baldin bada dagokion mailaren hasierako soldataren ehuneko 35era iristeko.\n4. Dagokion mailaren hasierako soldataren ehuneko 35eko edo gehiagoko ordainsari-osagarriak esleituak dituzten lanpostuek bateraezintasun araubidea atxikita dutela ulertuko da.\n5. Aipatutakoez gain, lanpostuei beste osagarri batzuk esleitzen ahalko zaizkie, lanpostu bakoitzaren ezaugarrien arabera, betiere Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Estatutuaren araudian ezarritakoarekin bat baldin badatoz.\n254. artikulua. Diziplina araubidea.\nForu Komunitatearen gaikuntza duten toki funtzionarioei aplikatzekoa zaien diziplina araubidea Nafarroako Administrazio Publikoetako funtzionarioei aplikatu beharreko indarreko araudian ezarrita dagoena izanen da, berezitasun hauek kontuan harturik:\n1. Diziplina espedienteak hasteko eskumena duten organoak:\na) Arau-hauste arinen kasuan, diziplina espedienteak hasteko ahalmena Korporazioko alkate-udalburuari dagokio eta, batasun bateko entitateen kasuan, arau-haustea egin den udalerriko alkate-udalburuari.\nb) Arau-hauste larrien edo oso larrien kasuan, diziplina espedienteak irekitzeko ahalmena Korporazioko alkate-udalburuari dagokio edo, bestela, Toki Administrazioko zuzendari nagusiari, alkate-udalburuak hori proposatu eta toki entitateko Osoko Bilkurak baimentzen badu.\n2. Zehapenak jartzeko eskumena duten organoak:\na) Arau-hauste arinengatiko zehapenak jartzea Korporazioko alkate-udalburuari dagokio edo, kasua bada, funtzionarioa organikoki atxikita duen batasuneko buruari.\nb) Arau-hauste larriengatiko edo oso larriengatiko zehapenak jartzeko eskumena diziplina espedientea hasi duenak izanen du, salbu eta zehapenak ondorio gisa zerbitzutik kentzea baldin badakar, kasu horretan eskumena Nafarroako Gobernuarena izanen baita betiere.\n255. artikulua. Administrazio egoerak.\nNafarroako Foru Komunitatearen gaikuntza duten funtzionarioen administrazio egoerak Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Estatutuan araututa daudenak dira, baina artikulu honetan jasotzen diren berezitasunak izanen dituzte:\n1. Nafarroako Foru Komunitatearen gaikuntza duten funtzionarioen administrazio egoeraren deklarazioa egitea haiek menpean dituen toki entitateko edo batasuneko buruari dagokio.\n2. Jarduneko egoeran izanen dira Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Estatutuaren arabera administrazio egoera hori sortzen duten inguruabarretatik edozeinetan dauden toki funtzionarioak, Nafarroako Foru Komunitateak emandako gaikuntza dutenak, baita ondoko egoeretako batean daudenak ere:\na) Beharrezkoak diren lanpostu berdin-berdinak dituzten toki administrazio batzuen arteko administrazio berrantolaketa bat dela kausa, Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Estatutuaren hamabigarren xedapen gehigarrian xedatu bezala transferitzen ez direnak.\nb) Elkarte-izaerako toki entitate baten menpe dauden lanpostuak izanik, entitatea formalki desegin eta kide ziren udal bakar bati atxikita gelditzen ez direnak.\nKasu bietan, jarduneko funtzionario horiek behartuak egonen dira lanpostuak betetzeko deitzen den hurrengo lehiaketan parte hartzera eta bertan esleitu daitezkeen lanpostu guztiak eskatzera. Parte hartzen ez badute, nahitaezko eszedentziako egoerara pasako dira.\n256. artikulua. Oporrak, lizentziak eta baimenak.\nNafarroako Foru Komunitatearen gaikuntza duten toki funtzionarioen oporrak, lizentziak eta baimenak ematea haiek menpean dituzten toki entitateei dagokie, aplikatzekoa den indarreko araudiarekin bat, eta lekualdatze kasuetan, entitate bakoitzean egindako denboraren arabera.\nIII. KAPITULUA. Diru-zaintzako eta poliziako langileak\n257. artikulua. Diruzain lanpostua.\n1. Diruzain lanpostuak, funtzionario estatusari lotutako langileei dagokienez, foru lege honen 240. (ter) artikuluan aipatutako eginkizunen administrazio erantzukizuna dakar berarekin.\n2. Diruzain lanpostua beharrezkoa izanen da 25.000 biztanletik gorako udalerrietan eta horretarako propio sortzen diren udal-batasunetan.\n3. Diruzain lanpostu bat hartzeko beharrezkoa izanen da A taldeko kontu-hartzailearen gaikuntza lortzeko foru lege honetan eskatzen diren tituluetatik bat edukitzea eta, lanpostua hartzearekin batera, funtzionario araubidea bereganatuko da, kasuan kasuko toki entitatearen zerbitzura aritzeko.\n4. Kontu-hartzaile lanpostua plantilla organikoan sartzea erabaki duten udaletan edo elkarte-izaerako toki entitateetan, kontu-hartzaileari egokituko zaizkio entitatearen diruzaintzako eginkizunak.\n5. Diruzain lanpostua ez duten toki entitateetan, lehenago xedatutakoaren arabera diruzaintza lanak kontu-hartzaileari esleitu ez bazaizkio, lan horiek entitateak izendatutako C edo D mailako langile funtzionario batek eginen ditu (lan gehigarri edo osagarriak agintzen ahalko zaizkio), edo entitateko kideei esleitzen ahalko zaizkie.\n6. Diruzain lanpostua duenak diruzaintza lanak egiteak berarekin ekarriko du behar adinako bermea eratzea bere kargura. Bermearen zenbatekoa eta nolakoa dagokion toki entitateko Osoko Bilkurak finkatuko ditu.\n258. artikulua. Udaltzaingoak.\nAgintea erabiltzea dakarten lanak udaltzaingoko langileek eginen dituzte eta, hala badagokio, Nafarroako Poliziei buruzko martxoaren 23ko 8/2007 Foru Legean eta aplika daitezkeen gainerako arauetan adierazitako langileek.»\nLehen Xedapen Gehigarria. Idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuak partekatzeko udal-batasunak ezartzea.\n2012ko irailaren 30a baino lehenago, Nafarroako Gobernuak foru lege proiektu bat igorriko du Nafarroako Parlamentura, non arautuko baitira Toki Mapa eta Nafarroako toki entitateen antolamendua; proiektu horrek errespetatu beharreko printzipioak izanen dira subsidiaritatearena, eskumenen argitasunarena, finantza-nahikotasunarena eta lurralde-elkartasunarena. Legearen nahitaezko ezarpena gauzatu aurretik, toki entitateek epe labur bat izanen dute legeko aurreikuspenak bere borondatez onartzeko.\nLege proiektu horrek, betiere, Nafarroako toki entitateen mapa bat edukiko du, zeinaren egitura-mailetan jasota egonen baitira kontzejuak, udalak, zerbitzu administratiboetarako batasunak eta udalez gaindiko bestelako entitateak.\nNafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen hamaseigarren xedapen gehigarriaren 2. puntuko a) eta b) idatz-zatiak honela idatzita geldituko dira:\n"a) Iruñeko Udalak, plantilla organikoa onesten duenean, Osoko Bilkurako idazkari lanpostu hutsa betetzeko zer sistema erabiliko den zehaztuko du. Honako bide hauek izanen ditu aukeran:\n-Lanpostua lege honen 245. eta ondoko artikuluetan araututako betetze sisteman sartzea. Horretarako, Iruñeko Udalak Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentura jo beharko du, foru lege honen 248. artikuluan ezarritako ondorioetarako.\n-Lanpostu hori Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Sarrera Erregelamenduan ezarritakoari jarraikiz betetzea. Proba horietan parte hartzen ahalko dute, bakar-bakarrik, Nafarroako Administrazio Publikoetako funtzionarioek, daukaten lanpostuan sartzeko 246. (bis). artikuluko 1. idatz-zatian adierazitako tituluren bat eskatu baldin bazaie.\nProzedura horren bitartez lanpostuan sartzen den pertsonak Nafarroako toki entitateetan idazkari gisa aritzeko gaikuntza lortuko du zuzenean, horrelakorik ez badu.\n-Foru gaikuntza duten funtzionarioen artean betetzea, Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Sarrera Erregelamenduaren II. tituluko III. kapituluan ezarritakoarekin bat.\nProzedura horren bidez lanpostuan sartzen dena zerbitzu berezien egoeran geldituko da jatorriz duen lanpostuan.\nd) Iruñeko Udalak, plantilla organikoa onesten duenean, Udaleko kontu-hartzaile orokorraren lanpostu hutsa betetzeko zer sistema erabiliko den zehaztuko du. Honako bide hauek izanen ditu aukeran:\n-Lanpostu hori Nafarroako Administrazio Publikoen Zerbitzuko Langileen Sarrera Erregelamenduan ezarritakoari jarraikiz betetzea. Proba horietan parte hartzen ahalko dute, bakar-bakarrik, Nafarroako Administrazio Publikoetako funtzionarioek, daukaten lanpostuan sartzeko 246. (bis). artikuluko 2. idatz-zatian adierazitako tituluren bat eskatu baldin bazaie.\nProzedura horren bitartez lanpostuan sartzen den pertsonak Nafarroako toki entitateetan kontu-hartzaile gisa aritzeko gaikuntza lortuko du zuzenean, horrelakorik ez badu.\n-Foru gaikuntza duten funtzionarioen artean betetzea, Nafarroako Administrazio Publikoetako Lanpostuetan Sartzeko Erregelamenduaren II. tituluko III. kapituluan ezarritakoarekin bat.\nProzedura horren bidez lanpostuan sartzen dena zerbitzu berezien egoeran geldituko da jatorriz duen lanpostuan."\n"Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legeko 46. artikuluko 2. eta 3. idatz-zatiek testu berria izanen dute. Hona:\n2. Batasun horiek foru legez sortu beharko dira, salbu eta zerbitzu administratiboetarako batasunen kasuan, zeinak sortzen ahalko baitira foru dekretuz eta bat etorriz Toki Mapa eta Nafarroako toki entitateen antolamendua arautuko dituen foru legeak ezarritakoarekin.\nBatasunak sortzean, zehaztu egin beharko dira izena, buru eginen duen udala, zer osaera eta funtzionamendu izanen duten bere gobernu-organoek, zeinak bateratutako udalen ordezkari izanen baitira, zer eskumen eta baliabide ekonomiko esleituko zaizkien, eta zer ahalmen izanen zaizkien aplikatzekoak.\nAurreko lerrokadak aipatzen dituen udal-batasunetan buru eginen duen udala zehazterakoan, funtzionaltasun irizpideei begiratuko zaie, hala nola zeinek duen biztanle kopururik handiena edo zein den batasuneko udalerrien artetik erdigunetik hurbilen dagoena.\n3. Nafarroako udalek zerbitzu administratiboetarako batasunak eratzen ahalko dituzte soilik Toki Mapa eta Nafarroako toki entitateen antolamendua arautuko dituen foru legeak ezarritakoarekin bat; batasun horien antolamendua eta funtzionamendua beren estatutuetan ezarritakoari lotuko zaizkio, eta subsidiarioki batasunen araubide orokorra aplikatuko zaie.\nBaldin eta administrazio zerbitzuetarako batasun bat, 3.1.d) artikuluan aipatzen direnetakoa, eratu gogo duten udalak partaide badira edo sartuak badaude legez edo borondatez sortutako batasun batean, gutxienez ere beharrezkoak diren tokiko funtzio publikoko lanpostuei eutsi ahal izateko, batasun haren esparruak bat etorri beharko du, gutxienez, haren baitan sartutako udalenarekin, non eta Nafarroako Gobernuak beste zerbaitetarako baimena ematen ez duen, Toki Mapa eta Nafarroako toki entitateen antolamendua arautuko dituen foru legeak ezarritakoarekin bat.\nNolanahi dela ere, administrazio zerbitzuetarako batasun bat eratzen bada xede horretarako sortu edo eratutako entitateetako kide diren udalen artean, entitate horiek desegin eginen dira eta, kasua bada, batasun hartan sartuko dira une horretan kargu horiek betetzen ari diren funtzionarioak.\nBatasun horien toki entitate izaerak bidea ematen du beren gain har dezaten, beren estatutuetan ezarritako moduan betiere, borondatez erabakitzen diren udal eskudantzien erabilera konpetentziala."\nForu lege hau indarrean sartzen denean beren plantilla organikoetan idazkari eta/edo kontu-hartzaile lanpostuak dituzten toki entitateek eutsi eginen diete postu horiei, harik eta, Toki Mapa eta Nafarroako toki entitateen antolamendua arautuko dituen foru legeak ezarritakoa aplikatzearen ondorioz, beren plantilla organikoak egokitzen dituzten arte.\nForu lege honen 253. artikuluan xedatutakoa gorabehera, hark indarra hartzen duenean idazkari edo kontu-hartzaile lanpostuetan ari direnek zerbitzuak emateko lehenago zuten araubidean segitzeko aukera izanen dute, lanpostu horretan segitzen duten bitartean.\n1. Foru lege honetako lehen xedapen gehigarriak aipatzen duen foru legea indarrean sartu bitartean, deialdi bakar bat eginen da idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuak betetzeko Toki Administrazioari buruzko 6/1990 Foru legeko 243.2 eta 244.2 artikuluek aipatzen dituzten udaletan, foru lege honek ezarritako testuari eta prozedurari jarraikiz.\nGaikuntza lortu eta prozesu horretan eskainitako lanpostuetara sartzeko probak ezin izanen dira hasi 2012ko bigarren seihilekoa baino lehenago, eta deialdia, betiere, probak hasi baino gutxienez sei hilabete lehenago onetsi beharko da.\n2. Bestalde, ebazpen irmorik gabe dagoen bitartean edozein erreklamazio administratibo edo judizial oinarri duena Nafarroako Toki Araubidea Gaurkotzeko urriaren 29ko 11/2004 Foru Legea, lehenengo xedapen gehigarriko lehenengo idatz-zatiko hirugarren lerrokada oinarri duena hain zuzen, ez dira inongo deialditan eskainiko aipatutako xedapen gehigarriko hirugarren idatz-zatiko lehenengo lerrokadan ezarritakoaren arabera deitutako lehiaketan sartu ziren idazkari lanpostuak, zeinak behin betikoz betetzeko asmoz sartu baitziren deialdi hartan.\nForu lege hau indarrean sartu ondoren idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuetan sartzeko eta gaikuntza lortzeko onesten diren lehenbiziko hiru deialdiak oposizio-lehiaketa bidez gauzatuko dira.\nDeialdi horietan, eta ezertan galarazi gabe euskararen balorazio gehigarrirako ezarritakoa, oposizio eta lehiaketa faseek izanen duten balorazio proportzionala 70ekoa eta 30ekoa izanen da hurrenez hurren, eta Nafarroako toki entitateetako idazkari eta kontu-hartzaile lanpostuetan 20 urtez emaniko zerbitzuekin, bai eta urte horiei beste merezimendu batzuk gehituta, lehiaketa faseko gehieneko puntuazioa lortzeko modua izan beharko da.\nIndarrik gabe uzten dira foru lege honetan xedatutakoari aurka egiten dioten maila bereko edo baxuagoko xedapen guztiak. Berariaz indargabetzen da Nafarroako Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen seigarren xedapen gehigarria.\nNafarroako Gobernuak, Toki Administrazioaren arloan eskumena duen departamentuak proposaturik, foru lege honen xedapenak garatu eta aplikatzeko beharrezkoak diren erregelamenduzko arauak ematen ahalko ditu, Nafarroako toki entitateetan beharrezkoak diren eginkizun publikoetan aritzearen gainean.


Euskal Herria Bildu - Klima aldaketa\n2020rako, kopuru osoaren %20 energia berriztagarriez, EH Bilduren ekimenez\n[info-gehiago] lotura =http://ehbildu.eus/eu/albisteak/gasteizko-legebiltzarra/7612-2020-urtean-eaen-kontsumituko-den-energiaren-20-iturri-berriztagarriena-izatea-onartu-da testua = 2015ean klima aldaketaren monografikoan onartu ziren EH Bilduren ebazpenak eta koalizioaren irakurketa. [/info-gehiago]\nAbiapuntu okerretik ekin izan dio lanari Jaurlaritzak, klima aldaketaren aurka aritzeko: ez du gaur egun indarrean dagoen garapen eredu mugagabea eta suntsikorra inondik inora ezbaian jartzen. Alegia, berdin jarraitzeko politikak proposatzen ditu. Hala, 2015eko ekainean Klima Aldaketaren Aurkako 2050erako estrategia onartu zuen, kolektibo zein jendartearen parte-hartzerik gabe, eta gainontzeko talde politikoei iritzia emateko aukerarik eman gabe.\nUkatu zitzaigun eztabaida berreskuratzeko eta Jaurlaritzaren proposamen kamutsa jendartean zabaltzeko eztabaida monografikoa eskatu genuen. 2015eko irailean egin zen, hain justu, Parisen egingo zen COP 21 aldaketa klimatikoaren inguruko nazioarteko konferentzia baino bi hile lehenago.\nHala, koalizioak 30 proposamen egin zituen eta horietako 19 onartuak izan ziren. Jaurlaritza konpromisoa hartzera bultzatu genuen: 2020 urterako, Europak jarritako helburuekin bat, azken energia kontsumo osoaren % 20ak iturri berriztagarrietan izan beharko du jatorria; 2030 urterako, kopuru hori % 40 izan beharko da.


Aurea Etxaniz Beitia, Soraluzeko raketista - Soraluze - Plaentxia.eus\nAurea Etxaniz Beitia, Soraluzeko raketista\nUbane Madera 2018-05-12 11:58\nAurea beste raketista mordoska batekin. Argazkiak: Fernando Alberdi.\nJoan den mende hasieran emakumezko batzuk orduko gizarteko arauak eta pentsaerak irauli zituzten. Raketistak ziren. Uste da frontoian jokatzen zuten emakume haiek mundu mailako lehen kirolari profesionalak izan zirela. Eta horien artean soraluzetar bat ere izan zen: Aurea Etxaniz Beitia (Soraluze, 1922ko urriaren 4).\nAurea Etxaniz Beitia osabaren eskutik hasi zen frontoian, esku-pilotan hasi ere. Jose Etxaniz zen Aurea Etxanizen osaba eta Azkoitiko frontoiko arduraduna zen hura. Alabari eta lobari, biei erakutsi zien pilotan jokatzen, Azkoitian; hain ondo eze Fernando Alberdik, Aurea Etxanizen lobak, etxean askotan entzunda duen moduan, “12 urte ingurura arte, ez zegoen Soraluzen inor, ezta mutilik ere, esku-pilotan Aureari irabaziko zionik”.\nIazko mende hasiera\n1917. urtera jo beharra dago raketisten berri izateko. “Aurretik emakumeak pilotan jartzeko saiakerak egon ziren arren, Ildefonso Anabitarte enpresari donostiarrak neska gazteak eraman zituen Madrilera eta han jokoan jarri zituen. Egurrezko raketa sendoekin eta teniseko pilotarekin hasi baziren ere, berehala hartu zuten larruzko pilota. Frontoi txikietan abiadura ikaragarrian jokatzen zuten batere babesik gabe; espektakulua ziurra zen. Arrakasta lagun, frontoiak hedatuz joan ziren Espainiar Estatuan nahiz Ameriketan. Zabalkuntza horrek pilotariak eskatzen zituen, eta horrela sortu ziren raketa-eskolak.\nHalaxe kontatu du Jon Juanesek, Raketistak Lehen eta Orain Kultura eta Kirol elkarteko kideak. Halaber, hark esplikatutakoaren arabera, izen bera duen dokumentala estreinatu zuten abenduan, “isiltasunean iraun duen” pilotari horien istorioa agerian jarri nahian.\n15 urterekin etxetik joan\nHalako arrakastatsu bilakatu ziren, ezen Euskal Herrian 41 udalerritan izan zirela raketistak, horien artetik 28 gipuzkoarrak. “Ehunka emakume izan ziren raketista profesional Espainiar Estatuan nahiz Ameriketan propio zabaldutako frontoietan. Eta gu erabat ezjakin izan gara. Raketisten gaia gordea egon da, sekretua bailitzan”, diote Raketistak Lehen eta Orain dokumentalaren aurkezpenean.\nRaketisa haien artean zen Aurea Etxaniz Beitia. Etxanizek 1942ean ekin zion jokoari eta Cusco izeneko empresario batek egin zion lehenengo kontratoa Sabadellen jokatzen hasteko. Zazpi urteko ibilbide profesionala egin zuen Etxanizek, Espainiako hainbat frontoitan jokatuz. Fernando Alberdi Lobak zera adierazi digu: “Sabadell, Logroño, Las Palmas de Gran Canaria eta Santa Cruz de Tenerifeko frontoietan jokatu zuen, eta azken horretan bere gizona izango zena ezagutu ondoren, erretiratu eta Caracasera joan ziren bizi izatera,1948ko urtarrillaren 7an”.\nAurea Etxaniz atzelariak makinatxo bat partidu jokatu zituen zazpi urteko ibilbide profesionalean, harik eta Las Palmasen azken partidua jokatu zuen arte, 1948ko abuztuaren 18a zen. Ondoren, Caracasen urte hasieran senarrarekin abiatutako bizimoduari eutsi zion eta gaur egun ere hantxe bizi da, alaba batekin.\nDokumentala eta partidua\nBada, Aurea Etxanizen eta bera bezalako kirolari profesionalen historia kontatzen duen dokumentala Soraluzen ikusgai izango da. Maiatzaren 22an, martitzenean, Herriko Antzokian egingo dute emanaldia. Eta gero, zapatuan, maiatzaren 26an, partidu erakustaldia izango da, 19:00etan, kiroldegian. Punta-puntako kirolariak izango dira bertan, mundialak-eta jokatzen dutenak. 8-10 bat pilotari dira, berez, paletarekin jarduten dute, beste batzuk eskuz eta trinketean ere aritzen dira. Jon Juaesek zera azaldu digu: “Erakustaldiak egiten ditugu herriz herri eta garai hartan jokatzen zuten material antzerakoarekin exhibizioak egiten dituzte. Partidua 30 tantotara izaten da. Tanto motzak izaten dira, palakoak baino motzagoak. Askoz ere biziagoa da».\nDokumentalari dagokionez, berriz, orain arte ikusi duten udalerrietan ”harrera ona” izan duela dio dokumentalaren zuzendarietako bat ere baden Juanesek. “Nahiz eta ordu eta erdiko dokumentala izan, arina da, ez da astuna egiten. Desberdina da. Ilustrazioak azaltzen dira, eta umore puntua ere badu”.


Etxeko gailuak presaz konpontzea: Zerbitzu garestia eta gorabeheraz betea [3tik 1. orria] | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nEtxeko gailuak presaz konpontzea: Zerbitzu garestia eta gorabeheraz betea\nGertatu badaiteke, gertatu egingo da eta unerik txarrenean. Horixe dio Murphy-ren legeak, eta horixe gertatzen da, sarri. Asteburuetan, gauetan edo jaiegunetan hasten da garbigailua ura galtzen, txorrota matxuratzen zaigu, giltzak etxean utzita aterzen gara... Halakoei lehenbailehen jarri behar zaie konponbidea, kalteak ahalik eta txikienak izan daitezen. Irtenbide bat azkar eman behar eta, larrialdiko konponketak egiten dituzten enpresetara deitzen dute herritar askok, eguneko 24 orduetan zerbi-tzu ematen duten horietara. Azkar erantzuten dute, jakina, baina oso garestia izan ohi da zerbitzua (123 euro, batez beste), eta batzuetan, gainera, ez dituzte betetzen legeak ezartzen dizkien betebehar guztiak: % 15ek soilik aurkezten dute aurrekontua, eta ordainagirien % 51k soilik ageri dute zenbateko bermea duen konponketak. Sarrailagileei dagokienez, berriz, oso gutxik eskatzen diote Nortasun Agiria bezeroari (%17k), etxea egiaz harena dela ikusteko, eta gaueko 10etatik aurrera deituz gero (20:00etatik aurrera era bai, zenbaitetan), % 40 gehiago kobratzen dute batzuek.\n24 orduz lan egiten dutela esaten dute, baina enpresa hauen % 28a ez dira etortzen deitzen zaien egunean bertan\nHorixe erakutsi du CONSUMER EROSKI-k HISPACOOP erakundearentzat (Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Espainiako Konfederazioarentzat) egin duen ikerketak. 2008ko urria eta azaroan 41 enpresa aztertu ziren, Bilbo, Bartzelona, Madril, A Coruña, Sevilla eta Valentzian. Horietako bakoitzean bi sarrailagileri deitu zaie, garbigailuak konpontzeko bi teknikariri, txorrota konpontzeko iturginari, pertsiana konponketan adituari eta berogailuen teknikariari. Iturgina eta pertsianen teknikariari ohiko lan orduetan deitu zitzaien eta beste biei gaueko hamarretatik aurrera (A Coruñan ez genuen aurkitu berogailuak konpontzeko teknikorik ordu horretan lanean eta beraz han 6 enpresa aztertu ziren, zazpi beharrean).\n2007. urtean, 8.000 erreklamazio jarri zituzten Espainian zerbitzu horiek ematen dituzten enpresen aurka. Hori ikusita, deitu aurretik ongi aztertzea komeni da egoera zenbateraino den larria eta lehenbailehen konpondu beharrekoa, eta gauzak patxadaz egiteko aukera badago, hobe da hala egitea: lehenik etxeko asegurua egin digun konpainiara deitu behar da, hark estaltzen ote duen jakiteko, eta etxetresna elektrikoren bat matxuratu bazaigu, dagokion zerbitzu teknikora deitu behar dugu.\nZenbait aholku: presazko zerbitzu bati deitu aurretik aintzat hartzeko\nLaguntza Teknikoko Zerbitzu bati deitu aurretik, ongi aztertu behar da matxura eta ongi neurtu behar da ea presazkoa den. Matxura asko oso erraz konpontzen dira (fusible bat askatu dela, edo erre dela, edo harraska buxatu dela...), eta beste batzuek ez dute izaten aparteko presarik. Ohiko lan orduetan ez da merkea izaten presazko zerbitzua, eta ordutegi berezietan are garestiago irten daiteke: bi halako ere balio dezake (gerta daiteke gehigarriak kobratzea gaueko lanarengatik edo presazko lanarengatik, edo biengatik).\nEtxeko aseguruak matxura estaltzen ote duen egiaztatu behar da. Aseguru batzuek bere baitan hartzen dute sarrailagilearen edo iturginaren zerbitzua. Kontratuak letra txikian dioena irakurriz jakin dezakegu hala den edo ez. Matxura elektrikoetan edo berogailuari dagozkionetan, enpresa hornitzaileak berak izan ohi du teknikari sail bat, eta bezeroei doan egiten dizkiote konponketak, edo prezio hobean, behintzat.\nEnpresa bati baino gehiagori deitu behar zaio, eta prezioak alderatu. Enpresa batetik bestera alde handia izaten du prezioak, eta oso komeni izaten da bati baino gehiagori galdetzea zer zerbitzu eskaintzen duten eta zenbat balio duen bakoitzak.\nEgiaztatu behar da ea kontratatuko dugun enpresa atxikia dagoen Kontsumoko Ebazpen Sistemara; organo horrek bitartekari lana egiten du enpresen eta erabiltzaileen artean sortzen diren arazoak konpontzeko. Erakunde horretako kideek onartu egin behar izaten dituzte hark hartzen dituen erabakiak, eta kontsumitzaileentzat ere lotesleak dira.\nEnpresari buruzko informazioa lortu. Etxera etorri zaigun teknikariari kezkarik gabe galdetu haren izen-abizenak eta enpresaren datuak, batez ere IFK, izen osoa eta helbidea. Informazio hori funtsezkoa da erreklamazioa egin ahal izateko.\nEdozein zalantza izanez gero, galdetu. Zerbitzu horien inguruko zenbait alderdi ez daude oso argi araututa, eta kontsumitzaileak eta enpresak egiten duten kontratuaren baitan gelditzen dira. Horrexegatik, zalantza guztiak ongi argitu beharra dago zerbitzua kontratatu aurretik.\nPublizitateak esaten duen guztia ez da sinestekoa. Zerbitzu tekniko guztiek ez dute eskaintzen 24 orduko zerbitzua. Iragarkiak esan arren 24 orduetan ematen dutela zerbitzua, zenbait enpresak lan orduetan baino ez dute ematen. Larrialdiei erantzuteko zenbaki bereziak izaten dituzten enpresek, oro har, berehala erantzuteko berme gehiago ematen dute.\nOngi babestu datu pertsonalak. Izena eta telefonoa ematea nahikoa da; hori jakinda, enpresak aukera du guri deitu eta tarifen eta aurrekontuaren berri emateko.\nHurrengo orrira joan: Enpresa asko eta prezioak, garesti >>\n[1. orria] Zerbitzu garestia eta gorabeheraz betea\n[2. orria] Enpresa asko eta prezioak, garesti\n[3. orria] Profesionaltasuna eta denbora


MARI, JAINKOSA NAGUSIA - VisitGorliz\nMARI, JAINKOSA NAGUSIA\nIzen ugarirekin izendatu zuten, jatorri ugari erantsi zioten, eta guztiak egiazkoak ziren, zein bere garaian, zein bere tokian. Oiz eta Anbotoko Mari izendatu zuten, Txindokikoa baita ere, Aketegikoa, Aiako harrietakoa, sorgina, Andra… Hauek, eta beste batzuk ere, bere izenak izan ziren. Baina, egun beregan sinesten dugunontzat Mari baino ez da, gure jainkosa nagusia.\nEmakume dotore eta ederra, bere presentziarekin gizkonak maitemintzen duen andrak, hain den ederra.\n7 urte eman ondoren bere kobazuloan, beste batera joan ohi da. Bidai hori egiteko modu ezberdinak ezagutzen dira: suaz inguratuta zeharkatzen du zerua, edo ahari baten gainean edo beste modu asko dauzka.\nMariren aurrean gaudenean arau batzuk bete behar dira:\n• zukaz hitz egin beharrean, hikaz\n• ezin gara ezeri, nahiz eta berak gonbidapena luzatu egiteko\n• inoiz ez diogu sorbalda erakutsi behar, beti aurrean izan behar dugu, handik hurruntzeko atzeraka ibili behar badugu ere…\nBehin, artzain batek Mari ikusi zuen zerua zeharkatzen, zazpi aker nekaezinek bultzatutako karroza baten gainean. Begiradarekin jarraitu egin zuen, eta Akertegiko kobazuloan sartu zela ikusi ahal izan zuen. Gaztea haraino hurbildu zen, eta, kontu handiarekin burua azalduz, emakume ederrena ikusi ahal izan zuen, ile luzea urrezko orrazi batekin orraztuz. Buelta emateko beharrik izan gabe, badirudi Damak artzaina bertan zegoela antzeman zuela, eta hurbiltzeko gonbitea luzatu zion, buruarekin keinu arin bat eginez. Gizakiak ez zuen zalantzarik egin; harengana hurbildu zen, eta pasio handiz besarkatu zuen. Aitzitik, Marik apartatu egin zuen pixka bat, eta kobazuloaren sarreraraino eraman zuen. Han denborarik galdu gabe, alde egiteko eskatu zion, zerua estaltzen zuten hodei beltz trinkoak seinalatzen zizkion bitartean.\n-Hona hemen nire ejertzitoak. Saia zaitez haiek beren eraginak zuri jasanarazi baino lehen alde egiten-, esan zion.\nGazteak beldurrez begiratu zuen zerua. Istant batzuk geroago, burua atzerantz biratu zuenean, tokia hutsik topatu zuen: Jainkosa handia desagertua zen jada.\nGustatu zaizue kondaira? Orduan goazen, beste pertsonaiak gure zain daude eta.


08 « maiatza « 2019 « Prentsa oharrak\nKategoriak: Deialdiak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 8 maiatza 2019 17:00\nPrentsaurrekoa. Bizikleta Astearen jarduerak aurkeztea\nParte hartzaileak. Partaidetzaren eta Gizarte Etxeen zinegotzi Isabel Martínez; eta Juanjo Pinedo (Bizikleteroak)\nEguna. Osteguna, maiatzak 9\nUdalaren eta Emakumeen Etxe Elkartearen arteko hitzarmena sinatzea\nParte hartzaileak. Vitoria-Gasteizko alkate Gorka Urtaran; eta Sorginenea-Gasteizko Emakumeen Etxe Elkartearen ordezkari Scarlett Salguero\nPrentsaurrekoa. XXIV. “Gizarte bateratzaile baten aldeko” Kriskitin Lasterketa aurkeztea\nParte hartzaileak. Gizarte Politiken zinegotzi Peio Lopez de Munain; Euskadiko ONCE lurralde delegatu Juan Carlos Andueza; eta Vital Fundazioko zuzendari nagusi Axier Urresti\nEguna: Osteguna, maiatzak 9\nLekua: Udaletxeko prentsa aretoa\nEmakumezko txirrindulari bat zauritu da auto batek harrapatuta\n36 urteko emakumezko txirrindulari bat zauritu zen Nafarroako Errege-Erreginak kalean auto batek harrapatuta. Atzo, 11:00ak aldera gertatutako trafiko-istripu hori ikertzen ari da Udaltzaingoa; horren ondorioz, bizikletan zihoan emakumea Santiago ospitalera eraman behar izan zuten.\nAzkeneko bi egunetan beste 33 trafiko-istripu gertatu dira, baina ez da zauriturik izan eta ez dute inor ikertu bide-segurtasunaren aurkako delituengatik.\nUdaltzainek 21 salaketa izapidetu zituzten eta polizia judizialaren 8 jarduera egin zituzten.\nHaizeak zenbait kristal apurtu ditu\nGaur, asteazken goiz honetako lehen orduan, hirian bizi izan ditugun haize-bolada indartsuak direla eta, zenbait kristal apurtu dira Manuel Díaz de Arkaia kaleko leiho batzuetan, eta kristalak bide publikora erori direnez gero, suhiltzaileak etor zitezela eskatu dute, erortzeko arriskuan zeuden beste kristal-zati batzuk ken zitzaten.\nVitoriano herrixkan txalet bateko lorategiaren inguruko belar-hesian astelehen honetan izandako sutearen ondorioz, beharrezkoa izan da suhiltzaileek esku hartzea, eta hala, su-lamak erabat itzali eta inguru hori guztia freskatu zute\nUdalbatzak bertsoz agurtu du legealdia\nPoetak Maiatzean zikloarekin bat egin du Udalak keinu horren bidez\nEkimenaren sustatzaile Elisa Ruedak gonbita luzatu die herritarrei “poesiak Gasteizen eta Araban han-hemenka harrapa ditzan” utz dezaten.\nUdal talde politiko guztiek modu berezian agurtu dute gaur legealdia. Azken osoko bilkura bertsotan deklamatu dute, hala, gaur arratsean hiriko eta lurraldeko hainbat txokotan inauguratuko den Poetak Maiatzean zikloari keinu egitearren.\nPoetak Maiatzean ekimenaren sustatzaile Elisa Ruedak eman dio hasiera oso bilkura berezi horri, eta gonbita luzatu die herritarrei “poesiak Gasteizen eta Araban han-hemenka harrapa ditzan” utz dezaten.\nGorka Urtaran alkateak Karmele Jaio idazle gasteiztarraren poesia bat irakurri du osoko bilkurari amaiera emateko.\nGasteizko Udalak eta Foru Aldundiak zurrumurruei eta gezurrei buruzko lantegiak antolatu dituzte\nMaldita.es web orriaren arduradun batek emango ditu\nGasteizko Udalak eta Arabako Foru Aldundiak Arabako zurrumurruen aurkako estrategiaren barruan, Rumores/bulos en internet y redes sociales’ izeneko lantegi batzuk antolatu dituzte. Lantegi horiek Stéphane M. Gruesok emango ditu, zeina hezkuntza estrategiaren eta alfabetatze mediatikoaren arduraduna baita Maldita.es web orrian.\nLantegi horiek Arabako herritarrentzat zein zurrumurruen aurkako taldeentzat zuzenduta daude. Sarrera dohainik da, tokiak bete arte\nLantegiak gaur, hilaren 8tik aurrera, emango dira Gasteizen eta lurraldeko hainbat herritan. Programa hau da:\nMaiatzaren 8a, asteazkena\nKanpezu: 16:30etik 18:30era, euskaltegian.\nGasteiz: 19:00etatik 21:00etara, Europa Jauregian (Florida aretoa).\nGuardia: 10:00etatik 12:00etara, Guardia – Arabako Errioxako Kuadrillaren egoitzan.\nAmurrio: 18:30etik 20:00etara, katekesiaren eraikinean.\nAgurain: 9:00etatik 11:00etara, udaletxean.