Kriogenia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKriogenia oso tenperatura hotzak lortzeko teknikak eta oso tenperatura hotzetan izaten den jokaera aztertzen dituen fisikaren alorra da. Ez da hitzartu gaineko mugarik tenperatura kriogenikoentzat, baina Estatu Batuetako Eredu eta Teknologia Institutu Nazionalak kriogenia hitza –150 °C (123 °K)-tik beherako tenperaturei aplikatzea aholkatzen du. Zientzialari batzuentzat oxigenoaren isurkari bihurtzeko puntu normala (-183 °C) da gaineko muga. Isurkari lurrunkorren lurruntze azkarraren bidez edo 150-200 atmosfera bitarteko presiopean dauden gasen hedatzearen bidez lortzen dira tenperatura kriogenikoak. Hedatzea soila izan daiteke, presio txikiagoko ganberaren batekin komunikatzen duen balbula baten bidezkoa, edo aldizkako motor bateko zilindro batean gerta daiteke, gasak motorraren pistoia bultza dezan.\n2 Desmagnetizazio adiabatikoa\n3 Ezaugarri aldaketak\nBehe tenperaturetako fisikari buruzko lehenbiziko lanak Humphry Davy eta Michael Faradayk egin zituzten 1823 eta 1845 bitartean: gasak sortu zituzten nahastura bat alderantziz jarritako V baten itxurako hodi itxi baten muturrean berotuz. Hodiaren beste muturra izotz eta gatz artean sartuta zegoen, hozteko. Behe tenperaturen eta presio garaien nahasketak isurkari bihurtzen zuen gasa. Hodia irekitzean, isurkaria berehala lurruntzen zen, eta irakite tenperatura normalera iristeraino hozten zen. Karbono dioxido solidoaren eta eterraren nahastura presio txikitan lurrunduz, Faradayk 163 °K (-110 °C) inguruko tenperatura lortu zuen. Gas bat, tenperatura moderatuan, balbula batetik zehar hedatzen bada, haren tenperatura handitu egiten da. Baina haren hasierako tenperatura alderanzketa tenperatura deitua baino txikiagoa bada, hedadurak tenperatura beheratzen du: Joule-Thomson efektua esaten zaio horri. Hidrogenoaren eta helioaren –gas kriogeniko nagusietako bi– alderanzketa tenperaturak oso-oso apalak dira, eta haien tenperatura gasaren hedaduraz beheratuko bada, alderanzketa tenperatura bera baino gehiago hoztu behar dira lehenbizi: [[hidrogenoa aire isurkariz eta helioa hidrogeno isurkariz. Oro har, metodo horrek ez du gas guztia kolpetik isurkari bihurtzen, baina saioa behin eta berriro errepikatuz, Louis Paul Cailletet fisikari frantsesak eta Raoul Pierre Pictet fisikari suitzarrak, zeinek bere aldetik, oxigeno isurkarizko tanta batzuk lortu zituzten 1877an. Ikertzaile haien aurkikuntzak edozein gas isurkari bihurtzeko aukera eskaini zuen handik aurrera. Heike Kamerlingh Onnes fisikari holandarrak aire isurkaria produzitzeko lehen lantegia sortu zuen 1894an. Hurrengo 40 urteetan, Britainia Handia, Frantzia, Alemania eta Errusiako ikertzaileek zenbait hobekuntza egin zituzten. 1898an, James Dewar britainiar kimikariak hidrogeno isurkaria lortu zuen, eta 1908an Kamerlingh Onnesek helio isurkaria (isurkari bihurtzen zailena).\nDesmagnetizazio adiabatikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nSakontzeko, irakurri: «Desmagnetizazio adiabatiko»\nHelio isurkaria presio txikitan lurruntzeak 0,7 °K (-272,45 °C)-rainoko tenperaturak sortzen ditu. Are tenperatura txikiagoak lor daitezke desmagnetizazio adiabiatikoaren bidez. Prozesu horretan eremu magnetiko bat sortzen da helio isurkarian jarritako gai paramagnetiko baten inguruan. Eremuak espin elektronikoak lerrokatzen ditu. Deskonektatzean, espinek zeinek bere ausazko norabidea hartzen dute eta lagin osoaren energia termikoa txikitzen dute. Horrela, 0,002 °K graduraino ere beheratzen da tenperatura. Modu berean, espin nuklearren lerrokatzeak eta gero eremu magnetikoa deskonektatzeak 0,00001 °K inguruko tenperaturak sortu ditu. Dewar ontziek edo termoek tenperatura kriogenikoak dituzten isurkariak gordetzeko ahalmena dutela frogatu dute. Termo horiek bi ontzi dituzte, bata bestean sartuta, eta bi ontzien artean hutsunea egindako tarte bat dago. Barruko ontziaren kanpoaldea eta kanpoko ontziaren barrualdea geruza bakartzaile batez estalita daude, beroa irraden bidez hutsunea igaro dezan eragozteko. Aire isurkaria baino gai hotzagoak ezin dira Dewar ontzietan erabili, airea laginean kondentsatuko litzatekeelako edo tapoi solido bat eratuko litzatekeelako, eta tapoiak askatzen diren lurrunei irteten eragotziko liekelako; lurrunak pilatu eta ontzia hautsiko lukete. Eremu kriogeniko batean tenperatura hartzea ez da erraza. Horretarako erabiltzen den bide bat hidrogeno edo helio kopuru jakin baten presioa neurtzea da; baina metodo horrek huts egiten du tenperaturarik apalenetan. Helio 4aren (edo helio 3aren) lurrunaren presioa erabiltzeak hobetu egiten du aurreko prozedura. Metalen edo erdieroaleen ezaugarri magnetikoak edo [[erresistentzia elektrikoa zehazteak, are gehiago handitzen du tenperatura neurgarrien eskala.\nEzaugarri aldaketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTenperatura kriogenikoetan, material askoren portaera aldatu egiten da. Merkurioa gotortu egiten da, eta goma beira bezain hauskor bihurtzen da. Gasen eta isurkarien bero espezifikoa apaltzen da, quantumen teoriaren iragarpenak berresteko moduan. Metal eta metaloide askoren erresistentzia elektrikoa –ez guztiena, hala ere– kolpetik jaisten da zerora kelvin gutxiko tenperaturan. Supereroale bihurtzeraino hoztutako eraztun metaliko batean korronte elektrikoa sartzen bada, korronteak eraztunean segitzen du handik ordu batzuetara ere. Material supereroale batek korronteari eusteko duen ahalmenari esker, tenperatura apal horietan dabiltzan ordenagailuetako memorien modulu esperimentalak diseinatu izan dira. Harrigarria da helio 4aren portaera tenperatura apaletan, bi gauzetan batez ere. Isurkari izaten segitzen du ahalik eta gehien hoztuta ere, 25 atmosferatik gorako presioa behar da helio 4a solido bihurtzeko. Gainera, helio 4 isurkaria, 2,17 °K (-270,98 °C)-tik behera, superjariakin bihurtzen da. Egoera horretan, helio 4aren likatasuna ia hutsa da. Geruza bat eratzen du ontziaren gainaldean eta erresistentziarik gabe isurtzen da. Helio 3a ere superjariakina izan daiteke, baina 0,00093 kelvin graduko tenperaturaz behera betiere.\nKriogeniak industrian dituen erabilera askoren artean aipagarria da oxigenoa eta nitrogenoaren handizkako produkzioa, airetik abiatuta. Oxigenoa gauza askotarako erabiltzen da, koheteen motorretan, labe garaietan, ebakitzeko zein soldatzeko gailuetan, edota espazio ontzietan edo itsaspekoetan arnasa hartzerik izateko. Nitrogenoa, berriz, ongarrietako amoniakoa egiteko erabiltzen da, edo elikagaiak azkar-azkar izozteko, zelula ehunei suntsitzeko betarik eman gabe; hozkailuetan eta elikagai izoztuen garraioan ere nitrogenoa erabiltzen da. Kriogeniari esker, bestalde, gas naturala isurkari gisa garraia daiteke. Kriogeniarik gabe, ikerkuntza nuklearrak ez zukeen hidrogeno eta helio isurkaririk izango partikulak detektatzeko. Irrada infragorriek eta laserrek ere tenperatura kriogenikoak behar izaten dituzte. Parkinsoen eritasuna sendatzeko kirurgia kriogenikoa edo kriokirurgia erabiltzen da: ehuna suntsitzen da, zunda kriogeniko txiki batez izoztuz. Horren antzeko teknikak erabiltzen dira, baita ere, garuneko tumoreak suntsitzeko eta umetokiaren lepoko minbiziaren hedadura gerarazteko.\nArtikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-7-9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.


Joxe Mari Iparragirre gogoan, Hitzetik Hortzeran — Bertsozale Elkartea\n200 urte igaro dira Joxe Mari Iparragirreren jaiotzatik. Poeta, bertsolaria, musikaria, erbesteratua, bohemioa... dagoeneko mito bilakatu den gizon honen bizitzaz arituko gara bere bi estatua famatuenen aldamenean: Urretxun, Maialen Akizurekin; eta Onintza Enbeitarekin, Gernikan. Larunbatean, 21:00etan, ETB1en.\nUrretxun jaio zen Joxe Mari Iparragirre baina ez zen leku batean geldirik egoteko gizona. 14 urterekin hartu zuen parte lehenengo Karlistaldian, eta hura galduta, Frantziara egin zuen ihes. Han garatu zituen bere musikarako dohainak, eta Italian, Suitzan, Alemanian eta Londresen zehar ibili zen kantuan. 13 urteren ondotik itzuli zen Euskal Herrira baina bigarren erbestealdi bat ere izan zuen, bere kantuekin euskaldunengan sentimendu biziak pizteagatik bota baitzuten Euskal Herritik.\nIparragirre izango dugu gogoan larunbateko Hitzetik Hortzeran, eta, horretarako, bere bi estatua famatuenen aldamenean izan gara bi bertsolariren konpainian: Urretxun, Maialen Akizurekin; eta Onintza Enbeitarekin, Gernikan.\nBertsoaldi kuttuna, Urnietatik\nJoxe Mari Iturbe bertsozalearekin elkartuko gara Urnietan. Bere bertsoaldi kuttuna zein den galdetu diogu; urte batzuk atzera eginda, Manuel Lasarte bertsolariaren bertsoaldi eder bat izango dela aurreratzen dugu.\nEta, noski, bertsoaldiak ez dira faltako: Atarrabiako, Berriozarko, Lizartzako eta Ondarroako aleak entzungo ditugu.\nLarunbatean, 21:00etan, Hitzetik Hortzera ETB1en.\nUrretxun, Maialen Akizurekin izan da Eider.


HPMC K100M Prezioak, salmentak - erosi HPMC K100M Hornitzaileak medicinerawmaterials.com webgunean\neduki nagusira jauzi\nKosmetikoak OEM eta ODM\nEnglish Afrikaans Albanian Arabic Belarusian Bulgarian Catalan Chinese (Simplified) Chinese (Traditional) Czech Danish Dutch Estonian Filipino Finnish French Galician German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Macedonian Malay Maltese Maori Norwegian Persian Portuguese Romanian Russian Serbian Slovenian Spanish Swahili Swedish Thai Turkish Ukrainian Vietnamese Welsh Xhosa\nTel: + 86 592 5365887\n8: 30-18: 00, astelehenetik ostiralera\nPsoralen hazien hautsa\nBaia gozoa ateratzea (gozoa ...\nTrimethylsulfoxonium Brom ...\nPeter Alexander, AEB, eskaera zenbakia: SE806907 bidali da.\nDarren Brown, GB, eskaera zk .: SE806911 bidali da.\nYehudi Ben, AEB, eskaera zk .: SE806942 bidali da.\nXavier naidoo, ES, eskaera zk .: SE806939 bidali da.\nTrevor Wright, IT, eskaera zk .: SE806969 bidali da.\nXavier Scott, AEB, eskaera zenbakia: SE806949 bidali da.\nWythe Gino, FR, eskaera zk .: SE806937 bidali da.\nItxura: Hauts White\nApala bizitza:2 urte\nHidroxipropil metilzelulosa, hipromelosa izenaz ere ezaguna, zelulosa hidroxipropil metil eter, purutasun handiko kotoizko zelulosa lehengai gisa eta eterifikazio berezia baldintza alkalinoetan lortzen da.\nHPMC K100M ketoprofenoa eta metformina HCl askapen luzeko (ER) pilulak formulatzeko erabili ziren.\nMesedez, edozein momentutan interesatzen bazaizu HPMC K100M.\nJakin nahi baduzu HPMC K100M prezioa, deitu bezeroarentzako arreta zerbitzura +86 592 5365887 edo bidali posta elektronikoa helbide honetara [posta elektroniko bidez babestua].\nLegezko oharra: webgune honetako informazioa internetekoa da erreferentzia gisa soilik. Mesedez, kontsultatu produktuari erantsitako benetako argibideak eta azken interpretazioa enpresarena da.\nOngi gurekin harremanetan\nMundu osoko lagunak gurekin harremanetan jartzeko bihotzez hartzen ditugu. Lineako kontsulta bidali ondoren, ahalik eta azkarren erantzungo dizugu. Erantzunik garaiz jasotzen ez baduzu deitu iezaguzu.\nBezeroen behar bereziak asetzeko konpromisoa hartu dugu, zerbitzu integrala eta profesionala eskainiz, gure negozio bazkide eta bezeroen artean ospe onaz gozatuz kalitate handiko produktuak, saldu osteko zerbitzu bikainak, prezio lehiakorrak eta bidalketa azkarra.\nGreen Stone Swiss Co., Ltd. Biltegia eta Bulegoa\nShanghaiko Bulegoa: 168 Zhonggu Rd, Pingpu Barrutia, Shanghai, Txina.\nXiamen Bulegoa: 106, Houdaixi Road, Xiamen, Txina.\nTelefono mugikorra: +86 189 6515 7632\nE-mail:[posta elektroniko bidez babestua](Erantzun lanegun 1eko epean)\n* Zure izena:\n* Zure emaila:\nWhatsApp / Mugikorreko zenbakia (Larrialdiak soilik) .:\nGure salmenta zuzendaria\nWhatsApp / QQ / Skype / Mob: +86 13696950872\nGure VP salmenta zuzendariak 25 urte baino gehiagoko esperientzia du zuzendaritza rol guztietan.\nWhatsApp / QQ / Skype / Mob: +86 17306002753\nLizarra Zeng da sorkuntza, bezeroarentzako zerbitzua eta marketin eragiketa guztien arduraduna.\nWhatsApp / QQ / Skype / Mob: +86 13395058294\nHelen Europako merkatura salmenta, zerbitzu eta kanal globalen hedapenaz arduratzen da.\nWhatsApp / QQ / Skype / Mob: +86 18965162351\nDaisy Dai Europako merkatura salmenta, zerbitzu eta kanalen hedapen globalaren arduraduna da.\nOsagai eta formula seguru eta eraginkorrak hornitzea produktu kosmetiko eta nutrizionaletarako.\nProduktuen diseinurik onena eskaintzea bezeroei lehengai natural eta kalitate handikoekin.\nZintzotasuna Lanbidea Irabazi-irabazi Lankidetza\nBaliteke produktu horietan interesa izatea ere.\nPEG-6 Al ...\nGure produktuei buruz gehiago jakin nahi al duzu?\nEman pertsonalizatutako produktuak / OEM / ODM, zure eskakizun berezien arabera\nElikagai Gehigarri Naturalak\nemail: [posta elektroniko bidez babestua]\nWhatsApp: + 86 189 6515 7632\nBidali kontsulta, lortu deskontua eta zerbitzu osatuak.\nCopyright © 2014 Green Stone Swiss Co., Ltd. Eskubide guztiak erreserbatuta.\nJarraitu iezaguzu: Erantzukizun zentzuzko salbuespena


Reformas J.M.Maria, empresa homologada en Francia. Kanpoko isolamendu termikoa (SATE)\nEzagutu zer egiten gaitu bereziak\nEskaintzen ditugun zerbitzu guztiak\nTutuen garbiketa eta desbuxadurak\nIdazkera neurria idazkera txikiagoa idzakera haundiagoa\nKanpoko isolamendu termikoa (SATE) Gipuzkoan, Bizkaian, Nafarroan eta Akitanian. Partikularrentzako , komunitateetako eta profesionaletako koordinazio zerbitzu osoak eskaintzen ditugu.\nKanpoko isolamendu termikoa zer da?\nSATE-a isolamendua da, fatxada edo teilatuari kapa isolatu bat izatea hauei babesteko. Kapa honek, material-tipo desberdinez osatuta dago, eraikinaren eraginkortasun energetikoa hobetzen du eta etxebizitzako edo lokaleko konfort termiko eta akustiko bermatzen du. Prozesu hau eraikuntza berri bai birgaitze proiektuentzako moldatuta dago.\nZein dira SATE-a isolamenduaren abantailak?\nAurrezki energetikoa. Estimatzen da berokuntzak etxebizitza bateko gastu energetikoen % 60 ekartzen duela eta % 30ren beroa, paretak ondo ez badaude isolatutak. Isolamendu termikoak zubi termikoak saihesten ditu, (5%-10%)\nKonfort termiko eta akustikoa. SATE-a soluzioek neguan tenperatura homogeneoaz gozatzea bermatzen duteetxe osoan: nabari daiteke nola hotzaren sentsazioa mugatzen du kanpoko paretan.\nUdan, isolamendu termikoak freskura ordu gehiago mantentzen du gauen zehar. Hartaz gain, etxebizitzaren isolatze foniko handitzea laguntzen dio.\nGutxitutako kondentsazioaren arriskuak. Kanpoko isolamendu termikoak ur-kondentsazioaren arriskuak mugatzen ditu. Material isolatzaileen gehiengoak hezearen aurkako erresistentzia ona dute: ez dira usteltzen ezta lizuntzen.\nEstetika eta barruko espazioaren banaketa. Kanpoko isolamenduak eraikinaren jatorrizko estetika mantentzea baimentzen du: Akabera asko baimentzen du.\nZein dira nagusiko materialak?\n(EPS-a) hedatutako Polistireno. Ere deitzen zaio kortxo zuria, Techopan edo Porexan, hedatutako polistireno-a aukera ekonomiko eta aldakorrenetako bat da. Hezetasunaren aurkako erresistentzia ona eskaintzen du.\n(XPS-a) extruidoko Polistireno. Bere erresistentzia mekanikoak eraikuntzak menderatuta dauden gutxitzea baimentzen du. Badu hedatutako polistireno-a baino dentsitate askoz gehiago. Eusten du tenperatura baxuetan eta izozte hondatzarik gabe\nHaitzeko eta beirako artileak. Artile naturalak aukerarik ekologikoena dira. Suan egotekotan, ez dute sortzen gas toxikoak - + info-a\nPoliuretano-aparra. Injekzioak in situ emanda, poliuretano-aparrak zubi termikoak txikiagotzen du (+25% baino gehiago, beste material isolatzaileen artean).\nPoliuretanozko sándwich-panelak. Bere zurruntasunak handi-eraikuntza baimentzen du. Material higienikoa izaterakoan, elikadura-sektoreko enpresen eskari gehiago da. Poliuretanozko panelak suteen aurreratzea geldiarazteko ahalmena dute ere.\nEusko Jaurlaritzak, Etxebide-ren bidez, “laguntza-Programa” bota du partikular eta jabeen erkidegoei eraikin-birgaitzerako eta etxebizitzarentzako.\nSostengatutako emanaldiak. Energia-aurrezpenerako inguratzaile termiko (beste birgaitze-proiektu batzuen artean) esku hartzea\nOnuradunak. Partikular eta komunitateentzako (bi laguntzak osagarriak dira)\nEskainitako laguntzak. Funts galdurako diru-laguntzak, kalifikatutako maileguak eta zerga-arintze fiskala\nJar zaitez gurekin harremanetan gure Kanpoko isolamendu termikoa (SATE) zerbitzua ezagutzeko. Parte hartzen dugu Irungo eta Hondarribiko aldean eta Hendaian (Txingudi-ko Badian, Gipuzkoa ), Bilbon (Bizkaia), Iruñean (Nafarroa), Baionan (Aquitania) eta Landas-eko Hegoan (Frantzian).\nIrakurrita 16397 alditan\nCopyright-a © 2020 Reformas J.M.Maria. Eskubide guztiak gordetak.\nTelefonoa: (00 34) 943 61 93 47 | Mobila: (00 34) 619 987 103 | Email: informacion@reformasjmmaria.com


Berdintasunean dauden emakumeak, posible da | Consumer\nBerdintasunean dauden emakumeak, posible da\n"Mugi zaitez berdintasunaren alde" kanpainak diskriminazioari aurre egiteko ahalegin handiagoa eskatzen du bere lehen urteurrenean\nIrudia: Theodore Scott\n“Mugi zaitez berdintasunaren alde. Bidezkoa da”, urtebete bete du eta, lehen urteurrenean, berriro ere emakumeentzat ikuspen handiagoa eskatu du. Entreculturas, Ayuda en Acción eta InterRed enpresek bultzatzen dute. Hiru erakunde horien helburua munduan emakume askok bizi duten diskriminazioari aurre egitea da. Zehazki, Hegoaldeko herrialdeek dute lehentasuna.\nImagen: Theodore Scott\nEmakumea, diskriminazioa eta pobrezia maiz elkartuta dauden hiru termino dira. Harreman horrekin amaitzea da “Mugi zaitez berdintasunaren alde. Bidezkoa da”. Duela urtebete jarri zen martxan, emakumeen aldeko nazioarteko akordioak betetzea aldarrikatzeko asmoz. Beijing-en Ekintza Plataforma eta Milurtekoko Garapen Helburuak (MGH), bereziki. Helburua: munduan milioika emakumek bizi duten prekarietate-egoera agerian uztea eta guztien eskubideak baliarazteko borrokatzea.\nEkimen horren atzean daude Ayuda en Acción, Entreculturas eta InteRed. Hiru erakunderentzat behar-beharrezkoa da emakumeei eta neskei arreta handiagoa eskaintzea. Pobrezia-atalaseen pean dauden biztanleen %70 dira. Bereizkeria egoerak eskubideak murrizten ditu, autonomia mugatzen du eta pobreziatik ateratzeko aukerak kentzen dizkie. “Garapen jasangarria lortzeko genero-berdintasunaren alde lan egin behar da”, ohartarazi du Entreculturasek.\nBaina gauza gehiago egin daitezke. Horien artean, kanpainak gizonen eta emakumeen berdintasunezko parte-hartzea sustatzea proposatzen du erabakiak hartzeko eremu guztietan, eta zainketa-ekonomiari balioa ematea: “Lanaren balioa ez da irabazten den diruaren bidez neurtzen, gizarteari egiten dion ekarpenaren bidez baizik”. Horrelako mezuak 2010era arte errepikatuko dira gutxienez. Urte horretan amaituko da kanpaina, Beijing-eko Ekintza Plataformaren eta Milurtekoko Garapen Helburuen betetze-mailaren berrikuspenarekin batera.\nBerdintasuna denei dagokie\nKanpainaren arabera, berdintasuna gizonei eta emakumeei dagokie. Horregatik, lehen urteurrenean, “Generoaren azterketa Garapenerako Laguntza Ofizialean” txostena argitaratu du. Dokumentu horrek azpimarratzen du garrantzitsua dela “genero-ikuspegia lankidetza-politiketan agertzea, emakumeek beren eskubideak erabiltzea ziurtatuta izan dezaten”, eta gaur egungo errealitatea aztertzen du, hortik abiatuta desberdintasuna amaituko duen agenda egiteko.\n2009an 400 milioi euro inguru bideratuko dira generoko eta sexu- eta ugalketa-osasuneko jarduketetara.\nGarapenerako Nazioarteko Lankidetzarako Espainiako Agentziak (AECID) eta Nazioarteko Lankidetzarako Estatu Idazkaritzak 400 milioi euro inguru erabiliko dituzte 2009an genero eta osasun sexualeko eta ugalketa-osasuneko jardueretarako. Txostenaren arabera, neurri horrek eta beste batzuek (Genero Estrategia Garapenean eta Genero Berdintasuna Lankidetza Legean sartzea) “gutxienez maila teorikoan” finkatzen dute genero-berdintasuna GLO osoan sartzea (garapenerako laguntza ofiziala).\nTestua kritikoa da AECIDren erreformarekin; izan ere, “ez ditu ase sortutako itxaropenak” garapenerako lankidetzako proiektu eta programak diseinatu, gauzatu eta kudeatzeko arduradun gisa. Bere estatutuan garapen-bidean dauden herrialdeetan genero-berdintasuna bultzatzeko beharra onartzea eskertzen du, baina nahigabeturik dago Sektore eta Genero Lankidetzako Saila Lankidetza Sektorialeko eta Aldeaniztuneko Zuzendaritzaren mende egotea, “gai orokorragoen zuzendaritza”.\nAzken finean, txostenaren gomendio nagusien arabera, emakumeen parte-hartzea eta lidergoa sustatu behar dira prozesu guztietan, zainketaren ekonomiaren garrantzia eta eragina agerian utzi behar dira, gizonen eta emakumeen zereginak eta eginkizunak birbanatzeko beharra azpimarratu behar da, eta lankidetzaren arloan “koordinazioa eta koherentzia” hobetu behar dira, erakunde publikoen, emakumeen mugimenduen eta berdintasuna sustatzeko lanean diharduten erakundeen arteko harremana indartzeko.\nEmakumeen oinarrizko eskubide eta askatasunak nazioarteko akordio batzuek babesten dituzte, mundu osoko emakumeen mugimenduen “beharrak, nahiak eta eskariak” islatzen dituztenak. Hauek dira aipagarrienak:\nLarrialdi-egoeretan edo gatazka armatuetan dagoen emakumearen eta haurraren babesari buruzko adierazpena, talde horiek gatazka armatuetan ahulen diren herritarrak direla onartzen duena eta beren eskubideak babesteko betebeharra gogorarazten duena.\nEmakumearen aurkako Bereizkeria Mota guztiak Ezabatzeko Konbentzioa (CEDAW). 1979an onartu zen, eta Espainiak 1987ko azaroaren 20an berretsi zuen. Emakumeen giza eskubideei buruzkoa da, eta Estatu batek emakumearen aurkako bereizkeria epaitu eta zigortzeko dituen betebeharrak biltzen ditu, “baita eskubideen gozamena eta erabilera baldintza berdinetan bermatzea ere”.\nEmakumearen aurkako Indarkeria Ezabatzeari buruzko Adierazpena (1993) eta Emakumearen aurkako indarkeria prebenitu, zehatu eta erauzteko Amerikako Konbentzioa (Belem Do Paráko Konbentzioa, 1994). Biek uste dute emakumeen aurkako indarkeria giza eskubideen eta oinarrizko askatasunen urraketa dela.\nBeijing-eko Adierazpena eta Ekintza Plataforma (1995), Emakumeen Munduko IV. Konferentzian onartuak. Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren eta Emakumearen aurkako Bereizkeria Ezabatzeari buruzko Adierazpenaren alderdiak biltzen ditu. Azaldu du zer neurri hartu behar diren emakumeen eta nesken giza eskubideak babesteko, genero-berdintasuna sustatzeko eta emakumeak ahalduntzeko.\nKanpainarekin bat egiteko Mugi zaitez berdintasunaren alde. Bidezkoa da hori babesten duten erakundeekin harremanetan jar zaitezke edo mezu elektroniko bat bidali info@mueveteporlaigualdad helbidera.\neskubideak género-eu igualdad-eu kanpaina-eu mujeres-eu


"Arazo politiko bategatik etorri bagara, arazo hori konpondu behar da" - Durangaldea - Anboto.org\n"Arazo politiko bategatik etorri bagara, arazo hori konpondu behar da"\nAnboto 2013-09-06 11:05\nEuskal Herriko gatazka politikoaren ondorio, ehunka lagunek ihes egin izan dute urtetan, atxiloketen edo kartzelatzeen beldur. Munduan barreiatuta bizi dira, eta Durangaldeko hainbat ere badaude egoera horretan. Euretako hiru dira Imanol Jaio (Abadiño, 1985), Jon Irazola (Elorrio, 1956) eta Pako Aranburu (Mallabia, 1949). Bizimodu publikoa daukate Ipar Euskal Herrian, eta Ziburun batu dira beren kasuen berri emateko\nEuskal Herriko gatazka politikoaren ondorio, ehunka lagunek ihes egin izan dute urtetan, atxiloketen edo kartzelatzeen beldur. Munduan barreiatuta bizi dira, eta Durangaldeko hainbat ere badaude egoera horretan. Euskal Iheslari Politikoen Kolektiboak gatazkaren konponbideari begira ekarpena egin du, eta aurpegia eman dute horretarako. Euretako hiru dira Imanol Jaio (Abadiño, 1985), Jon Irazola (Elorrio, 1956) eta Pako Aranburu (Mallabia, 1949). 3 urte daroaz ihesi Jaiok, 31 Irazolak eta 13 Aranburuk. Bizimodu publikoa daukate Ipar Euskal Herrian, eta Ziburun batu dira beren kasuen berri emateko.\nZelan gogoratzen dituzue iheseko lehen egunak?\nJ.I.: Banekien nire lagunak atxilotu zituztela, eta posible zela nire bila etortzea. Lankideak etorri zitzaizkidan esanez: ‘Zure bila etorri dira lantokira’. Guztiz paralizatuta geratu nintzen. Hor ohartu nintzen beste mundu batera pasatzear nengoela. Handik hilabete batzuetara Iparraldera heldu nintzen.\nP.A.: Bizkar gainean 50 urtetik gora, eta beste bizitza batera pasatzea. Bizitza egina, familia... hasieran oso gogorra, uste dena baino gogorragoa. 50 urte eta gero bizitza horretan sartzea kolpe gogorra da. Gure borrokak hori eskatzen zigun, eta hori da ondorioetako bat.\nI.J.: Ni gaztea nintzen eta gogoratzen dut azken urteetan, errepresioak eraginda, baldintza txarretan bizi ginela militantzian. Atxiloketa batzuk egon ziren, eta hurrengoa zu izango zarela uste duzu. Torturatzen zaituzte eta kartzelara; edo bestela ezkutatu egiten zara. Akordatzen naiz arropa batzuekin alde egin nuela, eta Iparraldera heltzerakoan arropa berberarekin nengoela.\nZer dakar iheslari izateak?\nP.A.: Bizitza berri batera egokitu behar izatea suposatzen du. Bizitza hori bide luze batean eta, salbuespenak egon arren, prekarietatean oinarritzen da. Baina beste gauza batzuk ere badakartza: koherentzia politiko batekin jokatu behar duzu.\nI.J.: Norberak bere kontraesanak dauzka, arazoak, familia... baina gaztetatik hasi den militantziako beste etapa bat bailitzan ulertzen saiatzen naiz.\nJ.I.: Militantziak denbora gehiago, eta buruan ere leku gehiago betetzen dizu. Egia da erantzukizun handi bat ere badugula, nahi ala ez, zerbait errepresentatzen dugulako besteen aurrean. Bestalde, epe ertain edo luzerako etorkizunik gabeko egoera batean bizi gara. Ezin duzu proiektatu zure bizitza hemendik 3 urtetara. Adibide bat emango dizut: 82an etorri nintzen, eta 83an, GALekoak iheslariak hiltzen hasi ziren. Etorkizunik ezin edukitze hori etsipen eta frustrazio ikaragarria da.\nUrtetan ezkutuan egon den kolektiboa da zuena. Zergatik orain aurpegia eman?\nJ.I.: Historikoki iheslarien kolektiboak oso egoera desberdinak bizi izan ditu. Espainia Europan sartu zen, eta arrazonamendu faltsu bat egin zuten: ‘Europa demokratikoa da. Espainia Europan baldin badago, demokratikoa da. Beraz, iheslariek ez daukate zentzurik’. Frantziak hartu zituen bere neurriak: GALi laguntzea, kanporatzeak, 87ko 100 laguneko sarekada, deportazioak... Geroztik iheslariak ez ziren joaten estatutua emateko bulegora. Orduan, babesik gabeko paria batzuen antzeko bilakatu ginen. Paperik gabe. Gaur egun, euroagindua dugu, tresna izugarri bortitza. Ekainaren 15ean, Miarritzen agertu ginenean, onartu genuen. Gu argitara goaz, gure errealitatea agertzera, gure egia kontatzera. Bagaude, edo, behintzat, egon nahi dugu fase erresolutibo batean. Gonbita egin diegu gure etsaiei gauza bera egin dezaten. Egoera horrek ezin du horrela segitu. Are gehiago, duela bi urte ETAk bere adierazpena egin zuenetik. Lehendabiziko aldiz kolektiboak badu gako bat. Espainiarrek eta frantziarrek ez dute esango noiz, nola eta zertarako itzuliko garen geure herrira. Guk erabakiko dugu; gainera, prozesuak aurrera egiteko. Konplexurik gabe gaude, eta erantzuna bortitza izan zen: bozeramaile bat atxilotu zuten.\nErrepresaliatuak etxera bueltatzeko sasoia dela diozue ekarpenean. Horra bidean, urratsak emateko prest zaudetela.\nP.A.: Ez da erraza izan. Bi urte pasatu dira Miarritzekora arte. Sekulako sakabanaketa bizi dugu munduan zehar. Guk egin behar genuen lan bat zen. Baina gainditu dugu. Ireki den prozesuarekin bat egiten dugu goitik behera. Eta bat egite horretan, argi duguna da aurrerapausoak bilatzen joango garela. Jauziak emateko prest gaude. Arazo politiko bategatik etorri bagara, arazo hori konpondu behar da. Aurpegia ematea urrats positiboa izan da, eta horrela baloratu izan da.\nI.J.: Sinesgarritasuna irabazi dugu herriaren aurrean, eta eskertu dute. Herria gure alde daukagu zentzu askotan, baina beste aldearen pausoak itxaroten dabil, egiaren eta justiziaren bidean.\n‘Herria dugu arnas’ da zuen lema. Zer adierazi gura duzue?\nP.A.: Aldebakarreko bide batean sartu gara. Estatuekin zerbait egin beharko da, noski baietz. Baina gu zuzenean herrira goaz. Herriak izan behar duelako egoera honi buelta eman behar diona. Ez soilik gure egoerari, Euskal Herriko egoera politiko osoari baizik.\nI.J.: Herria da aktibo eta subjektu nagusia. Herriaren babes hori lortuz gero, eta uste dut lortu dugula maila batean, horrek erakutsiko du ezker abertzaleko militanteak izan garela, baina benetan herriaren militanteak izan garela.\nJ.I.: Gu herritik sortu ginen, oldartze sentimendu batetik. Eta gu herrira itzuliko gara. Presoen eta iheslarien defentsa fase horretan ezin du bakarrik egin ezker abertzaleak, edota giza eskubideen inguruan ardurak dauzkaten erakundeek. Konponketa baldin badago, adiskidetze maila bat lortu beharko da. Eta hori ez da ideologia edo alderdi politiko bati dagokiona. Horregatik esaten dugu ‘Herria dugu arnas’.\nFamilia eta lagunez aparte, zer da faltan gehien botatzen duzuena?\nJ.I.: Bizitza soziala. Badakit denborarekin aldatu ere aldatu dela, indibidualismoa eta kontsumismoa ere leporaino sartu zaizkigula. Baina bizitza sozial hori, edozein momentutan karrikara atera, jendearekin egon, proiektuak elkarrekin muntatu... halako optimismo bat dago kalean. Baikortasuna badago gauzak aldatzeko, txispa, eta hori faltan botatzen dut. Hori ez dut bizi izan hemen.\nP.A.: Gogo izugarria daukat Anboto, Alluitz... horietara joateko. Kristorenak dira! Mendi horietan asko ibilitakoa naiz.\nI.J.: Gure inguruan rol batzuk jokatzen ditugu familia edo lagunekin. Bateren bat txarto ikusiz gero, ezin laguntze horrek barrenak jaten dizkizu. Fisikoki, baina baita psikologikoki ere, badaude trabak. Gaur hona egokitzen gara beste lagun edo familia batzuekin, baina ez da guztiz erreala.\nJ.I.: Oso gogorra egin izan zait beti, nik maite dudan jendearen bizitzako momentu ederrenetan hor ez egotea. Eta une txarrenetan ere ez; norbait hiltzen denean, hori gogorra da.\nP.A.: Ni hemen nagoela hil dira aita, ama, osabak, izebak, emaztearen ama... gogorra da.\nHerritarrak dira zuen ustez gauzak aldatzeko giltza.\nP.A.: Guretzako oparirik ez da egongo. Olentzerorik ez dugu izango, Euskal Herriarentzako ere ez. Denok dakigu herri hau zapalduta dagoela. Herriko gauzetan jendeak inplikatu behar du, eta ea astiro-astiro goraka goazen.\nJ.I.: Azkenengo hauteskundeetan, mapan kolore bat hedatu zela ikusi genuen, eta ea Durangaldean ere kolore hori hedatzen den, abertzale eta ezkertiarren kolorea.


Zinemaldi Alternatiboak zinema kalera aterako du sei egunetan : Irutxuloko Hitza\nGaur abiatuko da Donostiako 13. Zinemaldi Alternatiboa (8 + 5). Sei eguneko egitarau zabala prestatu dute antolatzaileek, eta emanaldi guztiak aire librean izango dira, 20:00etan. Hiriko hainbat auzotara eramango dute jaialdia.\n‘Rame pour ta Planete' filma Zinemaldi Alternatiboan proiektatuko dute.\nZinema gustuko baduzu, baina Zinemaldia baino plan alternatiboagoak nahiago badituzu, Zinemaldi Alternatiboa da zure lekua. Hamahirugarrenez antolatuko dute aurten, eta berrikuntza batekin datoz: saio guztiak kalean antolatutako proiekzioak izango dira. Hainbat auzotan izango dira, eta hurrengo urteetan sakontzeko bide bat hautatu dutela diote antolatzaileek.\nGaur abiatuko dute jaialdia, Antiguako Txantxarreka gaztetxean proiektatuko duten Sin Tu Permiso dokumentalarekin; hardcore eta punk musikaren panoraman emakumeek duten presentzia du hizpide dokumentalak. Bihar, aldiz, Rame pour ta planète dokumentala proiektatuko dute Saguesko frontoian; euskal kostaldeko zenbait lagunek 2018an itsasoaren egoera hobetzearen alde garatutako egitasmoari buruzkoa da lana. Bi proiekzioen ondoren, solasaldiak egingo dituzte.\nDatorren astean jarraituko du jaialdiak, honako proiekzio hauekin: hilaren 23an, Saguesko frontoian, emakumeek Euskalduna ontzioletako langile borrokan izandako rolaren inguruko Nosotras, mujeres de Euskalduna dokumentala; 24an, Intxaurrondoko Letaman gaztetxeko terrazan, Espainiako Estatuko gaur egungo zentsurari buruzko Tijera contra Papel dokumentala; 25ean, Trinitate Plazan, Afrikatik bizikletan egindako bidaia bat kontatzen duen África en Cinecicleta dokumentalaren aurkezpen berezia; eta, 26an, Kristinaenea parkean, Ez, eskerrik asko dokumentala. 1980ko hamarkadako mugimendu antinuklearraren eta Gladys del Estal Ferreñoren hilketaren gertakariaren inguruan dihardu dokumentalak.\nJohnny Deppi saria ematea kritikatu dute\nJohnny Depp aktoreak Zinemaldiko Donostia sarietako bat jasoko du aurten, eta horren inguruan sortutako eztabaidaren harira, bere hausnarketa propioa egin dute: “Sari bat ematea erabaki dute indarkeria matxista leporatu zaion aktore bati. Are larriagoak dira emakume aktoreek erabakia kritikatu ostean Josu Luis Rebordinos Zinemaldiko zuzendariak eginiko adierazpenak. Barkamena eskatu eta erabakia zalantzan jarri beharrean, bere gizontasuna puri-purian adierazi zuen: ‘zinema jaialdi baten funtzioa ez da industriako kideen jokabideak epaitzea’, adieraziz. CIMA emakumezko zinemagile espainiarren elkarteak adierazi zuen moduan, ‘oso leku txarrean uzten du jaialdia eta bere zuzendaritza, eta mezu beldurgarria helarazten dio gizarteari: Aktore ona bazara, bost axola tratu txarrak egin badituzu’. Penagarria. […] Ez dugu aipagai dugun eztabaida alboratu nahi izan, eta gure ekarpen txikia egingo dugu, Sin tu permiso eta Groseko Asanblada Feministaren eskutik proiektatuko dugun Nosotras, mujeres de Euskalduna dokumentalekin”.


Finestret - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJean-Michel Paulo (en)\nVinça, Jóc, Glorianes, Vallestàvia eta Espirà de Conflent\n89 (%48.4) 87 (%47.3)\nFinestret (katalanez eta frantsesez) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 149 biztanle zituen.\nCanigó mendi ezagunaren magalean dago.\n2007an Finestret udalerrian erroldatutako biztanleak 149 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.\n2007an 172 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 85 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 160 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nFinestret udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 90 ziren, horien artean 58 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 58 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (33 gizon eta 19 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Finestret udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 189,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.454 euro zen.\n2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 aldi baterako lan enpresa.\n2000. urtean Finestret udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 76 hektarea erabiltzen.\nJosep Jocavell (XVII. mendea), elizgizon eta katalanezko idazlea; besteak beste Rossellóko ermiten zerrenda duen liburua idatzi zuen.\nEspirà de Conflent (1,1 km)\nRigardà (2,1 km)\nEstoer (2,7 km)\nMarqueixanes (3,5 km)\nVinçà (3,5 km)\nels Masos (4,0 km)\nBNF: 15270990x (data)


ARARTEKO, 3.6. Ikasle ijitoak\nAldi baterako edo sasoikako populazioa ez dugu hemen aztertuko, Arartekoak haiei buruzko txosten berezia egin baitzuen, Sasoikako langileen egoera Arabako mahats eta patata bilketan izenekoa, eta txosten honetako hurrengo azpikapituluan berariaz aztertuko dugulako. Beraz, populazio hori alde batera utziz, gure hezkuntza sisteman eskolatzen diren ikasle ijitoen kopurua kalkulatzea zaila da. Estimazio bat baino gehiago dago.\nHorrela, zenbait urtez 2.700 inguru zirela uste izan da, baina adingabeko ijitoen edo nahitaez eskolatu beharreko adina duten ijitoen inguruko azken estimazioek kopuru hori sobera gainditzen dute (horra hor, adibidez, Ijitoen Idazkaritza Nagusia Fundazioak egindako estimazioa Ijitoak eta enplegua. Azterlan konparatua azterlanean, 2005ekoa, edo 2009ko Osasunean berdintasunerantz izeneko azterlanean erabilitakoa, EAEn 15 urtetik beherako ijito kopurua 4.258 dela baieztatzen duena). Nolanahi ere esan behar dugu datu horietan ez dela aintzat hartzen nahiko berria den fenomeno bat: gure artean Ekialdeko Europako gero eta etorkin gehiago daude (adibidez Errumaniatik etorriak), eta haietako asko ijito etniakoak dira.\nIkasle ijitoetako asko ezaugarri jakin batzuetako ikastetxeetan daude: bereziki Bizkaiko 15 ikastetxetan, Gipuzkoako 4 ikastetxetan eta Arabako 3 ikastetxetan daude.\nEAEko hezkuntza-premia bereziei emandako erantzunari buruz 2001ean egin genuen txosten berezian, analisi eta gogoeta bide gisa, hain zuzen ere, eskolako emaitzen arteko ezberdintasunak (hau da, eskolako arrakasta-porrot tasak, kurtsoa errepikatzea, pilatutako atzerapena...) erkatu genituen, batez ere sozialki behartsuak diren pertsonak eskolatzen dituzten ikastetxeen eta gure erkidegoko ikastetxe guztien artean. Ezberdintasun handiak atzeman genituen, aurreko atalean azaldu dugunez.\nGerora, Arartekoak txosten horretan egin zituen gomendioei eginiko jarraipenean, Hezkuntza Sailak, bere erantzunetan, hezkuntza beharrizan bereziak zituzten ikasleen artean zenbait sektore berezitu zituen; haien artean ijitoak zeuden. Sektore honen egoera hobetzeko aurreikusitako edo bultzatutako jarduketak edo jardun ildoak azaldu zituen.\nBeraz, txostenaren atal horretan (besteen osagarri dena), eskolatzeko adinean dauden ijito jatorriko populazioaren hezkuntza beharrizan berezien erantzuna aztertuko dugu.\nHorretarako, kontuan izango ditugu, Hezkuntza Sailari egiten dizkiogun urteko jarraipenak eta informazio eskaerak ez ezik, ijitoen zenbait elkarterekin izandako harremana eta gure erkidegoan azken urteetan sortu diren ebaluazio edo plangintza tresnak, baita orain dela gutxi egindako azterlan batzuk ere (argitaratuak eta argitaratu gabeak). Adibidez:\n– Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako Lehen Euskal Plana.\n– Plan horri buruzko ebaluazio txostena (2008koa).\n– 2008-2011 denboraldirako II. Plana, oraindik indarrean dagoena.\n– EAEn ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko programa bat egiteko oinarrizko dokumentua (IX. bertsioan, 2008koa).\n– 2005-2006an egin zen "Ijito Herriaren egoera Euskal Autonomia Erkidegoan. Diagnostiko-txostena" izeneko ikerlana, 370 orrialdeko bertsioan, 2006ko azarokoa, oraindik ere argitaratu gabea.\n– Ikasle ijitoen hezkuntzako normalizazioaren ebaluazioa lehen hezkuntzan, Ijitoen Idazkaritza Nagusia Fundazioak 2002an argitaratua.\n– Dirua irabazteko asmorik gabeko erakundeei laguntzak emateko Hezkuntza Sailak eman dituen azken agindu eta ebazpenak, eskolaren eremuan ikasle ijitoei zuzendutako hezkuntza jardueretarako…\nNolanahi ere, adierazi behar dugu jarraipen bereziki zaila dela hau.\nGai honi buruz informazio zehatza eskatu genuenean, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren lehenengo erantzunak hainbat ekimen aipatzen zituen; absentismoaren aurkako protokoloa, Bizkaian gizarte zerbitzuekin lankidetzan ezarritakoa; Iniciativa Gitana eta Kale dor Kayiko elkarteak bezalako erakundeekiko lankidetza-hitzarmenak; edo ikasle ijitoak eskolatzeko plan berria prestatzeko lan batzorde bat sortzea.\nInformazio osagarria lortzeko egin genuen eskaeran, ekimen horiei eta ikasle horien banaketaz eskura zeuden datuei buruzko zehaztapen bat besterik ez genuen eskatu (lurralde, sare eta bestelakoen arabera). Horren guztiaren berri (2001-2002 ikasturteko datuak eta informazioa) eman genuen urte hartako txostenean (2003ko txosten arrunta).\nBestalde, 2005eko txostenean eskura genituen azken datuak jaso genituen, 2003-2004 ikasturtekoak:\nLehen Hezkuntzako ikasleak. Ikastetxe publikoak 314 1.200 273 1.787 70\nBigarren Hezkuntzako ikasleak. Ikastetxe publikoak 73 300 113 486 19\nIkastetxe itunduetako ikasleak 40 130 117 287 11\nGUZTIRA 427 1.630 503 2.560 100\nIkasturte horretan ikasle ijitoak zituzten ikastetxeei dagokienez, orduan emandako datuek 199 ikastetxe aipatzen zituzten, baina ikasle horien proportzioak oso desberdinak ziren ikastetxe batzuen eta besteen artean.\nDatuek garbi erakusten zuten ikasle ijitoen eskolatzea:\n– Funtsean ikastetxe publikoetan egiten zela (guztizko ikasleen %89).\n– Erabat murrizten zela Bigarren Hezkuntzan.\n– Bereziki zentro gutxi batzuetan kontzentratzen zela: 15 Bizkaian, 4 Gipuzkoan eta 3 Araban.\nGeroko erantzunetan, Sailak nabarmendu du kezkagarriena ez dela ikasle horien kokapena, beren eskola-arrakastaren indize baxuak baizik. Bestalde, eskola-arrakasta lortzeko dituzten zailtasunak detektatzen eta zailtasun horiek gainditzeko bideak ezartzen saiatu direla adierazi du.\nIldo horretan, adibidez, 2006. urteko erantzunetan ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko hartutako zenbait neurri aipatu zituen; ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko plana prestatzeko oinarrizko agiri bat egitea, edo irakasleak ijitoen eta hiru lurraldeetako hezkuntzaren gainean trebatzeko ikastaroak, irakasleekiko lan saioak ijitoen kulturaren gaineko material interaktiboak dituen CDa aurkeztuta, etab.\nAurrekari horiek kontuan hartuta, Sailari egin dizkiogun azken bi informazio eskaeretan, ikasleen banaketari buruzko datuak osatze aldera, honakoak galdetu dizkiogu, zehazki:\n– Ea datu gaurkoturik badagoen ikasle horien eskolako emaitzen inguruan: Lehen Hezkuntza gainditu dutenen tasak; errepikatze tasak; eskola-graduatua lortu dutenen tasak; 16 urte bete baino lehen edo DBH amaitu baino lehen ikasketak uzten dituztenen tasak…\n– Zer programa edo laguntza bideratzen ari diren biztanle talde honen berariazko premiei emandako erantzuna hobetzeko eta zer eragin izaten ari den eskola-emaitzen hobekuntzan.\nEskolako emaitzak ezagutzea eta laguntza programa edo jarduketen benetako eragina jakitea funtsezkoa iruditzen zaigu lortutako aurrerapenak eta hartu beharreko erronkak baloratu ahal izateko.\nJarraipen bide hau, ordea, erabat ezinezkoa izan da, Sailak informazio egokia eskaintzeko edo jasotzeko jarri dituen trabengatik. Horrela, gure jarraipen espedienteei emandako erantzunek inoiz ez dute eskolako emaitzei buruzko daturik ematen, eta egiten ari diren programei, proiektuei, ekimenei eta abarrekoei buruzko informazio kualitatiboak izan ohi dira. Adibidez, hauei buruz:\n– Absentismoa prebenitzeko programak.\n– Batzordeak, hainbat zerbitzutako pertsonek osatutakoak, gutxienez azken hiru ikasturteetan funtzionatu du eta ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko planaren lehen proposamena egin zuen.\n– Egiteko hau eta Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako EAEko Planean kokatutako beste batzuk garatzeko EAEn jarduketa horietaz arduratuko den pertsona bat edukitzea, edo kolaboratzaile talde bat Bizkaian eta Araban askotariko eginkizunekin (ikastetxeetan esku hartzea, trebakuntza proposamenak, materialak prestatzea, etab.).\n– Ikaskuntza Erkidegoak edo Eskolako Laguntza eta Indartze Proiektuak bezalako proiektuak sustatzea.\n– Ijitoen erakunde edota elkarteen proiektuak diruz laguntzea, beste ikastetxe batzuekin lankidetzan jardun dezaten. Jarduteko lerro horri buruz, 2007an, sailak aurreratu zuen jarduteko eremua apurka-apurka handitu nahi zuen, urte hartako 840 ikasleetatik Euskal Autonomia Erkidegoko ikasle ijito guztiengana iristeko, 2.700 ikasle inguru zirelakoan. Nolanahi ere, erakundeentzako laguntzen azken bi deialdien datuek erakusten dute programa hauetarako bideratutako diru-zenbatekoak nabarmen murriztu direla (2010eko ekitaldirako 484.321,60 euro izan ziren, eta 2009ko ekitaldirako 729.400 euro), baita diruz lagundutako erakunde edo programen kopuruan: 2010eko ebazpenaren arabera, hiru erakundek bakarrik jaso zuten laguntza: Gao Lacho Drom Araban; Kale dor Kayiko Bizkaian eta Gipuzkoan; Iniciativa Gitana Bizkaian.\nIkasle hauek eskolatzeari buruzko datu kuantitatiborik ez dagoenez gero (ikastetxeetan nola dauden banatuta edo daukaten eskola-arrakastaren tasak), hori justifikatzeko esaten da ezinezkoa dela datu horiek edukitzea, ikasle ijitoa izatea ez baita inongo datu-basetan agertzen den ezaugarria. Ildo horretan, erantzunen batean adierazi da "aurkako jarduketek ukitutako pertsonen funtsezko eskubideak urratuko lituzkete". Bitxia bada ere, aurreko ikasturteetan datu horiek bageneuzkan, eta idazki berean Sailak datuak edo estimazioak ematen ditu komenigarria deritzonean (adibidez, azaltzeko zenbat ikasle ijitorengana iristen den diruz lagundutako erakundeen arreta: 500 ikasle haur eta lehen hezkuntzako mailetan, 15 ikastetxetan; bigarren hezkuntzako 340 ikasle inguru, 42 ikastetxetan eskolatuak).\nBatzuetan jasotzen dena elkarteen balorazioa da. Adibidez, balorazio positiboak egiten dira: eskolatzea (geroz eta erregularragoa eta luzeagoa), bigarren hezkuntzan sartzea (motela baina etengabe)... Baina hobetu beharra ere aitortzen da: "Martxan jarritako neurriak gorabehera, badakigu emaitzak ez direla oraindik oso onak eta lanean jarraitu beharra daukagula ikasle ijitoek eskola-arrakasta lortzeko, euskara komunitate horretan ere bultzatzeko, eta familiek eta irakasleek kultur arteko ekintzako egitasmoetan esku hartzeko. Lan hori guztia uneon lantzen dihardugun Ikasle Ijitoen Eskolatzea Hobetzeko Planaren bidez aurrera eraman nahi dugu…".\nHobetzeko beharrizan hori, adibidez, honela islatzen da Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerkuntza sailburuaren 2009ko azaroaren 11ko aginduaren sarreran, dirua irabazteko asmorik gabeko erakundeei ikasle ijitoei zuzendutako hezkuntza jarduerak egiteko deialdia luzatzen diena:\n"Hezkuntza sistemak estrategia eta baliabide nahikoak izan behar ditu ikasle ijitoek eskolako arrakasta lortzeko ijito ez direnen aukera berak izan ditzaten. (…)\nUmeak adin jakin batzuetan eskolatze hutsak ez du haien arteko berdintasuna bermatzen hezkuntzan.\nAzken urteetan haien eskolatzean aurrerapen handiak egin dira, baina haien eskola-arrakasta ez dago gure erkidegoko ikasle gehienen maila berean.\nEskolako "arrakastako" aukerak gizarte bazterketa edo oztopo batzuek zailtzen dituzte, Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako Euskal Planak aitortzen duenez...".\nGai hauetako batzuei buruz, sailaren erantzunak alde batera utzita, hobetutako errealitate batzuen zein beste errealitate kezkagarri batzuen berri ere izan dugu. Izan ere, datu orokor eguneraturik ez daukagun arren, errealitate honen hurbilpen partzialak badauzkagu, baita EAEri buruzko azterlan edo txostenak ere (edo izaera orokorragoak dutenak, baina beren laginetan gure erkidegoko ikastetxeak edo familia ijitoak sartzen dituztenak). Izan ere, Arartekoak berak absentismoari, eskola-arrakastari eta eskola porrotari zein curriculumeko materialetan ijito herria aintzat hartzeari buruzko datu berriak eskuratu ditu, eta errealitate kezkagarriak erakusten dituzte. Adibide gisa, honako hauek aipa ditzakegu:\n– Arabako sasoikako biztanleriaren eskolatzearen errealitatea, Arartekoak aztertua eta txosten honetako hurrengo atalean islatua.\n– Ijitoen hezkuntzako normalkuntzari buruzko zenbait azterlanetan, Ijitoen Idazkaritza Nagusia Fundazioak jakitera eman dituenak, arazo nagusiak aztertzen dira: eskolatzea, eskolako errutinak, ikasteko ohiturak, lortutako maila akademikoa, gizarte elkarreragina hezkuntzaren testuinguruan eta ikastetxean bizi den kultur artekotasuna.\n– Kale dor Kayiko elkarteak jaso dituen datuak, urtez urte eskolatzea eta emaitza onak dakartzatenak eta saritzen dituztenak, jardunbide egokiaren adibide gisa baloratu behar direnak ekitaldi publikoetan.\n– Elkarte honek berak sustatutako lan berria, "Curriculumeko materialetan ijito herria aintzat hartzeari" buruzkoa.\n– "Ijito Herriaren egoera Euskal Autonomia Erkidegoan" izeneko diagnostiko-txostena, 3. kapituluan, hezkuntzari buruzkoan...\nDatu guztien arabera, biztanle talde hori da, hain zuzen, eskola inklusioa eta eskola-arrakasta lortzeko zailtasun handienak dituenetako bat eta, beraz, berariazko arreta eskaini behar zaio.\nOrain dela gutxi, Arartekoak berak aparteko txosten bat argitaratu zuen, adingabekoei balioak transmititzeari buruzkoa, errealitate gordin hau berriro ere agerian uzten duena: eskolatutako ijitoek oraindik ere gaitzespen maila handia pairatzen dute beraien ikaskideen aldetik: hain zuzen ere, txostenaren datuen arabera, gaitzespen mailarik altuena bizi duen ikasle sektorea da.\nHezkuntza beharrizan berezi eta berariazkoei buruzko aurreko ataletan, Arartekoak nabarmendutako 10 arazo funtsezkoak aipatu dira dagoeneko. Beraz, ez dugu haiei buruz luze jardungo, nahiz eta asko (edo denak) errealitate honetan aplikatu ahal diren.\nHemen nahiago dugu gai horri buruz "EAEn ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko programa bat egiteko oinarrizko dokumentuan" jaso zen informazioa berreskuratzea eta aprobetxatzea. Horretarako, dokumentuaren IX. bertsioa erabiliko eta laburtuko da, bereziki 2. atala ("Eskolatzearen egungo egoera") eta 3. atala ("Gainditu beharreko oztopoak"). Oraindik nahiko berria da dokumentu hau (2008), ez oso ezaguna, eta sektorearen beraren ekarpenekin egina.\n"– ESKOLATZEAREN EGUNGO EGOERA\nIkasle ijitoen gaur egungo egoera deskribatzerakoan, azken urteetan egindako zenbait aurrerapen ikusiko ditugu, baina oraindik zailtasun askorekin.\nAurrerapenen artean, ondokoak nabarmendu ahal ditugu:\n• Ia erabateko eskolatzea lortu da nahitaezko eskolatzearen tarte handi batean. Haur eta lehen hezkuntzako eskolatze indizeak nahiko handiak dira, eta poliki-poliki bigarren hezkuntzan ematen ari dira.\n• Ikasle batzuek bigarren hezkuntza graduatuarekin amaitzen dute eta batzuek derrigorrezko hezkuntzaren ondoko ikasketak egiten dituzte. Oraindik ez dira portzentaje altua, baina urtez urte gehiago dira eta gainerakoentzat eredugarri dira.\n• Familia ijitoek gero eta interes handiagoa dute beren seme-alaben hezkuntzan. Eskolaren eta familien arteko hurbilketa gertatzen ari da, eta familiek gero eta inplikazio handiagoa dute hezkuntza prozesuan. Prozesu honetan, familia ijitoak eta haien elkarteak eragile ezinbestekoa dira ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko orduan.\n• Zenbait ikastetxetan, irakasleak, prestakuntzan eta ikasle ijitoen eskolatzeari, inklusioari eta abarrei buruzko gogoetan oinarrituta, ikasle hauek eskola-arrakasta izan behar dutela planteatzen ari dira, eta familiekiko harremana elkarrekin jardun beharra kontuan izanik lantzea planteatzen ari dira. Batzuetan ikastetxe osoak egiten du gogoeta eta, beste batzuetan, gehienetan, irakasle batzuek bakarrik.\nHauek dira zailtasunik larrienak:\n• Hezkuntza etapa guztiak arrakastaz gainditzen dituzten ikasleak gutxi dira. Goiko mailetan ikasle ijito gutxi daude (DBHko 2. zikloan, batxilergoan, prestakuntza zikloetan...).\n• Eskolatzea gero eta erregularragoa eta luzeagoa den arren, hezkuntza sisteman eta gizartean oro har benetako integrazioa zailtzen dituzten ikastetxeetan gertatzen da: euskalduntzea bermatzen ez duten ereduak, emaitza akademiko txarrak dituzten ikastetxeak, bigarren hezkuntzan espazio segregatuak...\n• Ikastetxeetan ijitoen eta ijito ez direnen artean dauden harreman positiboak ez dira kalean ere gertatzen. Ikasgelan, patioan, jantokian eta abarretan sortzen diren harreman pertsonalak ez dira umeen eta nerabeen bizitzan ere ematen ikastetxetik kanpo. Eskolan edo institutuan elkarrekin egoten dira, baina kanpoan ez dute ia harremanik izaten elkarrekin.\n• Ikasle ijitoak bigarren hezkuntzako zentroetan sartzean, alde bietatik beldurra eta gaitzespena piztu dira, bigarren hezkuntza lehen hezkuntzako zentrotik kanpo dagoenean. Era berean, orain arte, institutuetako irakasleek eta ijito ez diren ikasleek aurreiritziak eta konfiantza eza dauzkate ikastetxe hauetan sartzen ari diren nerabe ijitoen aurrean.\n• Bigarren hezkuntzan oraindik ere asistentzia irregularra eta eskolako absentismoa handiak dira.\n• Ijito helduen maila akademikoa oso txikia da. Horregatik, eta laneratzeko benetako aukerak ematen dituzten trebakuntza prozesuen eskaintza gutxi daudelako, helduen hezkuntzako zentroetan parte hartze txikia izaten dute eta prestakuntza akademikoak ematen dituen aukerak ez dituzte baloratzen. Horrenbestez, seme-alabak eskolatzeko prozesuan laguntza familiarra emateko zailtasunak daude.\n– GAINDITU BEHARREKO OZTOPOAK\nOro har, ikasle ijitoen aurrerapena galarazten duten dinamikak ez ezagutzeagatik eta haiei buruz gogoeta ez egiteagatik, deskribatu ditugun zailtasunak faktore indibidual edo familiarrei egotzi ohi zaizkie, adibidez, motibazio edo interes eza edo bestelako defizitak. Arazoak haienak eta haien familiarenak direla ematen da aditzera, teorian gainerako pertsonen aukera berberak dituztelakoan. Baina egoera hau ijitoek ingurunearekin, gainerako pertsonekin, erakundeekin etab (eta alderantziz) duten harremanaren emaitza da. Harreman horiek oztopoak sortu dituzte zenbait eremutan eta, zehazki, hezkuntzan. Oztopo hauek eskolako arrakasta zailtzen dute. Pertsona hauek aurki ditzaketen oztopoak ezagutu behar ditugu, egoera eraldatzea eta gainditzea ahalbideratzen duten klabeak planteatzeko. Besteak beste oztopo hauek aipatu behar ditugu:\n1. Ikaskuntzarako eta elkarbizitzarako oztopoak.\n2. Kultur ezberdintasunekin zerikusia duten oztopoak.\n3. Familiaren eta eskolaren arteko harremanarekin zerikusia duten oztopoak.\n4. Baliabideekin zerikusia duten oztopoak.\n1. Ikaskuntzarako eta elkarbizitzarako oztopoak\n• Ikasle ijitoek ikasteko dituzten aukerei edo interesari buruz eskola sistemak gaur arte izan dituen espektatiba txikiak.\n• Ikasle ijitoei buruz izan den ikuspegia, defizita azpimarratuz, eta ez gaitasunak.\n• Curriculuma gehiegi egokitu zaio testuinguruari (soziala, familiarra, etab) ikasle ijitoentzat hezkuntzako planteamenduak egiterakoan. Horregatik, minimoen curriculuma garatu da, gaur egungo egoera gainditzen laguntzen duen maximoen curriculuma prestatu beharrean.\n• Ikasgela barruan dauden harreman guztiek nolabaiteko ikaskuntza sortzen dutela kontuan ez izatea.\n• Asistentzia irregularra edo epe luzeko absentismoa gertatuz gero harrera ez planeatzea.\n• Familiek eskolarekiko duten espektatiba txikia, emaitza ezagatik, arrakasta ereduengatik, gaur egungo gizartean beharrezkoak diren ikaskuntzen informazioagatik etab.\n• Familiek etxean ez daukate baliabide akademikorik, adibidez, entziklopediak edo liburuak.\n• Lehen hezkuntzatik bigarren hezkuntzara igarotzean eta bigarren hezkuntzan zehar ez da jarraipenik egiten.\n2. Kultur ezberdintasunekin zerikusia duten oztopoak\n• Batzuek besteen balioak, ohiturak, eta dinamikak ez ulertzea.\n• Pertsona jakin batzuen portaera negatiboak ijito guztiei leporatzea.\n• Ikasle ijitoen presentzia irakaskuntzaren kalitatea murriztearekin eta gatazkak areagotzearekin erlazionatzea.\n• Ikastetxean ijitoen historia, hizkuntza eta kultura ez egotea.\n• Eskolan ijito heldurik ez egotea.\n3. Familiaren eta eskolaren arteko harremanarekin zerikusia duten oztopoak\n• Ikastetxeak familiekin duen harremana idatziz izatea.\n• Familiek seme-alaben hezkuntza prozesuan zer esan gutxi dutela uste izatea.\n• Ijitoen familiek eskolako testuingurua ez ezagutzea, eta haiei informazioa helarazteko kanal ezberdinak eta egokiak ez egotea.\n• Ikastetxeetako prestakuntza eta parte hartze instantzietan ijito heldurik ez egotea, egotekotan, eta eskolen eta familia ijitoen artean ia harremanik ez egotea.\n4. Baliabideekin zerikusia duten oztopoak\n• Eskolatik kanpo, familia ijitoen eguneroko ingurunean, ikaskuntza akademikoak eta instrumentalak egiteko aukera eza.\n• Familia ijitoek diru gutxi dute euren seme-alaben ikasketak ordaintzeko.\n• Ikastetxeek edo familiek ez dakite ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko programa eta jarduketak abian jartzeko helburuarekin erakundeek egiten dituzten ahaleginen berri.\n• Dauden baliabideak ez dira optimizatzen eta koordinatzen".\nHemen ere gure txostenean hezkuntza beharrizan bereziei egin genituen 21 gomendioak, txosten honetako aurreko ataletan gogora ekarri ditugunak, berriro aipa genitzake.\nBaina nahiago dugu aurreko epigrafean erabilitako dokumentua aprobetxatzen jarraitzea. Izan ere, dokumentu horretako 5. kapituluan funtsezko zazpi helburu jarri dira, gure erkidegoan ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko.\nDokumentuak, 7 helburu horietako bakoitzari buruzko justifikazio arrazoitua eskaintzen du eta egin beharreko ekintza sorta (batzuetan oso luzea) proposatzen du. Gure txostenaren ezaugarriak kontuan izanik, hemen 7 helburuen izenak bakarrik jasoko ditugu:\n"1. Ikaskuntza eta irakaskuntza prozesuak hobetzea eta aberastea.\n2. Curriculuma kultur artekotasun klabean aberastea, ijitoen historia, kultura eta kultur erreferenteak sartuz, gure gizartearen parte diren aldetik.\n3. Ijitoen familiekiko lankidetza eta haien partaidetza hobetzea hezkuntza komunitatearen barruan.\n4. Ikastetxeetan ekintza positiboko proiektu inklusiboak egitea, ikasle ijitoen eskolako arrakasta eta kultur arteko bizikidetza hobetzeko.\n5. Ezberdintasunak gainditzeko neurri osagarriak jartzea.\n6. Emaitza akademiko txarrak dituzten ikastetxeetan eraldaketa prozesuak hastea, eskola-arrakasta lortzea mesedetzen dutenak.\n7. Zerikusia duten eragile guztien prestakuntza sustatzea (irakasleak, aholkulariak, administrazioa, senideak, elkarteak etab)".\nOinarrizko dokumentuan jasotzen diren proposamen guztiak hobekuntza planak bilatzen dituen oinarrizko hiru helburuen zerbitzutan daude:\n1) Eskola-arrakastan aurrera egitea, euskalduntzea areagotzea eta ikasle ijitoek eskolan urte gehiago ematea.\n2) Gaur egungo gizartean beharrezkoak diren trebeziak garatzea.\n3) Kultur arteko bizikidetza ikastetxeetan.\nLehenago esan dugunez, gai honi buruzko jarraipena ez da erraza izan, batez ere erakunde honentzat funtsezkoa den kontu batean: biztanle sektore honen eskolako arrakasta edo porrota, edo bestela esateko, gure hezkuntza sistema zein puntura arte den kapaz haien beharrizan bereziei erantzun egokia emateko: eskolaren arrakasta edo porrota biztanleri sektore honi dagokionez.\nHemen, azken bi urteetan eginiko jarraipenaren laburpen txiki bat egingo dugu. Bi urte hauetan, Hezkuntza Sailari bospasei konturi buruzko informazioa eskatu diogu:\na) Ikasle ijitoen kokapenari buruz eskura dauden datuak, lurraldeka eta sareka.\nb) Datu gaurkotuak ikasle horien eskolako emaitzen inguruan: Lehen Hezkuntza gainditu dutenen tasak; errepikatze tasak; eskola-graduatua lortu dutenen tasak; 16 urte bete baino lehen edo DBH amaitu baino lehen ikasketak uzten dituztenen tasa.\nc) Biztanle sektore honen berariazko beharrei emandako erantzuna eta eskolako emaitzen hobekuntzan duten eragina hobetzeko programak edo laguntzak.\nd) Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako I. Euskal Planean sailak agindu zituen baina egin ez diren jarduketei buruzko informazioa.\ne) Ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko programaren egoera.\nf) Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako II. Euskal Planean aurreikusitako jarduketak martxan jartzeko aurreikuspenak, haiek betetzeko urratsak eman diren, bideratuko diren baliabideak eta betetzeko epeei buruzko aurreikuspenak.\n– Sail horren erantzunetik (2009ko urtarrilean jasoa) ondoko elementu hauek nabarmendu behar ditugu:\na) Dauzkagun datuei buruz, esan behar dugu 2.700 ikasle inguruko estimazioa mantentzen dela, haietako %89a sare publikoan eskolatua.\nb) Eskolako emaitzei dagokienez, ez daukate daturik baina espero dute ikasle ijitoak eskolatzea hobetzeko programa martxan jartzean edukiko dituztela.\nc) Biztanle sektore honen beharrizan espezifikoen erantzuna hobetzeko egiten diren programa edo babesei dagokienez, sailaren erantzunean, hezkuntzako arreta ikasle guztien artean (eta batez ere gizarte sektore behartsuenen artean) hobetzea bilatzen duten zenbait programak aipatzeaz gain, zenbait jarduketa espezifiko aipatzen dira, ondoko eremu hauetan:\n– irakasleen prestakuntza (Garatu programaren barruan);\n– ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko ekipoa (pertsona gehiago edo gutxiagorekin eta dedikazio gehiago edo gutxiagorekin, lurralde bakoitzaren arabera);\n– ikasle ijitoentzako hezkuntza jarduerak egiten dituzten erakundeentzako laguntzak (2008an 700.000 euro);\n– ikasketa lizentzia;\n– material espezifikoak egitea (CD bat argitaratzea; web gunea);\n– ikasle ijitoen eskolatzea EAEn hobetzeko programa baten zirriborroa egitea.\nd) Egin ez diren I. planeko jarduketei dagokienez, sailaren erantzunean azaltzen da oso zaila dela jarduketa batzuen burutze maila baloratzea (ez baitaukate ebaluaziorako adierazlerik). Gainera, azaldu dute egin ez diren jarduketetako batzuk egiten hasi direla, eta onartu du beste batzuk egin gabe geratu direla. Egin ez direnak eta, kasuren batean, ez egiteko arrazoiak, aipatu ditu.\ne) Azkenik, eskolatzea hobetzeko programa egiteko faseari dagokionez, izandako atzerapena aitortzen da, zein fasetan dagoen aipatzen da (saileko zenbait helbidetara eta zenbait erakundetara bidalitako zirriborroa) eta 2009. urteko lehen hilabeteetako jardunaldi teknikoen aurreikuspena aipatzen da.\n– Egin genion azken informazio eskaerari 2010eko otsailaren 22an erantzun zion Hezkuntza Sail berriak. Bertan zenbait gai aipatu zituen:\n• Ijitoen elkarteekin egindako batzarrak.\n• II. planaren berrikuspena, batez ere hezkuntzari dagokionez.\n• Ijitoen eskolako emaitzei buruzko "datuak" eskuratzeko zailtasunak eta aukerak...\nEskolatutako biztanleriaren sektore honetan eragina duten programa edo proiektuei dagokienez, ondoko hauek aztertu dira:\n• PROA lagungoa (%40ko gehikuntzarekin zerikusia duten zentroetan).\n• PROA errefortzua (12 zentro; haietako 7 ikasle ijitoekin).\n• Erakundeei laguntzak emateko agindua, haien diru-zenbatekoa eta jarraipena.\n• Hizkuntz errefortzuko irakasleak edo kultur artekotasuneko arduradunak direnak.\n• Ikasle ijitoen eskolatzean laguntzen duten pertsonak (Araban 1 eta Bizkaian 2).\n• Ikaskuntza komunitateen babesa (haietako 5 ikasle ijitoekin).\n• Irakasleen prestakuntzako mintegi eta ikastaro espezifikoak. Etab.\nIkasle ijitoak eskolatzea hobetzeko planari dagokionez eta Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako II. Euskal Planean aipatutako jarduketei dagokienez, onetsi diren edo ez gorabehera eta haien garapen maila gorabehera, egiten ari diren jarduketa batzuk aipatu dira. Zehazki: zentroei laguntzea, ekintza positibo eta inklusiboko proiektuak hasteko edo finkatzeko; eskolako eremuan ikasle ijitoei eta haien familiei zuzendutako hezkuntza proiektuen garapenerako, erakundeentzako laguntzen deialdiak egitea; familiekin sentsibilizazio ekintzak egitea, ume ijitoak ahalik eta goizen eredu elebidunetan eskolatzea sustatzeko; ikasle ijitoen arrakasta zailtzen dituzten oztopoei buruz gogoeta egiteko eta hobekuntza proposamenak diseinatzeko lan-saioak; eskola-porrota duten ikasle ijito asko dituzten ikastetxeak detektatzea; eskola-porrota duten ikasle ijito asko dituzten ikastetxeak eraldatzeko prozesuak diseinatzea; ikastetxeetatik senideen prestakuntza bultzatzea; irakasleen prestakuntza eta sentsibilizazio ekintzak egitea; hezkuntza eremu formalean ijitoen kultura ikusgarri egiten duten materialak hedatzea...\nFuntsezko datuak – adierazleak\nLehenago ere esan dugu datuak eduki behar genituzkeela (adibidez, eskolatzeari buruzkoak edo eskolako emaitzei buruzkoak), jakin ahal izateko gure hezkuntza sistema zein punturaino den benetan inklusiboa edo zein neurritan eskaintzen dien erantzun egokia ikasle ijitoei. Baita bide arruntetatik eskuratzeko zailtasunei buruz ere.\nEduki, ez daukagu eskolatze mailari buruzko datu fidagarririk ere, adibidez ikasleen sexuaren eta adinaren arabera edo haien ikastetxeen ezaugarrien arabera (sarea, etapak, eredua, etab.) sailkatuak.\nZentzu horretan, oraindik ere uste dugu beharrezkoa dela aurrerapenak edo atzerakadak ezagutzea eta baloratzea ahalbideratzen duten datu edo estimazio fidagarriak edukitzea. Adibidez, eskolako arrakastaren eta porrotaren datuak edo estimazioak; ez dira zertan ikasle bakoitzaren mailan kalkulatu behar, baina zentro bakoitzean bildu ahalko lirateke. Datu horiek, zalantzarik gabe, eboluzioaren adierazle egokiak izango lirateke, baita abian dauden programen eraginkortasuna ebaluatzeko edo baloratzeko ere.\nEz gara beharrizan hori planteatzen dugun bakarrak. Europak Kontseiluak ere planteatu du, eta Nazio Batuen Umeen Eskubideen Batzordeak berak behin baino gehiagotan aipatu du. Adibidez, batzordeak Espainiari 2002. urtean eginiko adierazpenetan Espainiari 1994. urtean egindako gomendio berak errepikatu zituen, umeen egoerari buruzko datuen bilketa hobetu beharrari buruz, Espainiak ondokoa egin zezan:\n"Konbentzioak barruan hartzen dituen eremu guztietan 18 urtetik beherako biztanle guztiei buruzko datuak biltzeko eta sistematikoki banakatutako datuak analizatzeko mekanismoa hobetzea, talde zaurgarrienei (hau da, ume ijitoei, familia migratzaileetako seme-alabei, heldurik gabe dauden ume migratzaileei eta ekonomikoki eta sozialki behartsuak diren familietako seme-alabei) arreta berezia emanez;\nDatu eta adierazle horiek modu eraginkorrean erabiltzea, Konbentzioa aplikatzeko eta gainbegiratzeko politikak eta programak formulatzeko eta ebaluatzeko".\nBatzuetan, zeharka, baditugu hezkuntza etapa bat amaitu duten edo arrakastaz gainditu duten ume ijitoen gaineko datu batzuk. Elkarte batzuek (hala nola Gao Lacho Drom Araban edo Kale dor Kayiko bereziki Bizkaian) datu hauek eduki ohi dituzte. Baina, nolanahi ere, elkarteek esku hartzen duten ikastetxeei buruzkoak bakarrik izaten dira datu horiek.\nIkus ditzagun, adibidez, geuk jasotako datuak, Kale dor Kayiko elkarteak antolatu zuen aitortza eta sari banaketako ekitaldian, 2010eko ekainaren 22an, Deustuko Unibertsitateko Auditorioan:\n– Derrigorrezkoak ez diren mailetan (batxilergoa eta lanbide heziketa) bost sari banatu ziren: lau mutili eta neska bati.\n– DBHn, 12 aitortza egin ziren (etapa amaitzeagatik, 5 mutili eta 7 neskari) eta 10 sari banatu ziren (eskolako graduatua eskuratzeagatik, 3 mutili eta 7 neskari), 20 bat zentrotakoak (16 publiko eta 4 pribatu).\n– Lehen hezkuntzan, 19 aitortza egin ziren (14 neska eta 5 mutil) eta 14 sari banatu (9-10 neska; 5-4 mutil).\nDatu horiek eskolatzeko adinean dauden ijito guztien adierazgarri dira? Biztanleria osoaren zein portzentaje islatzen dute? Ezin dugu jakin, ez modu fidagarrian behintzat. Zenbait joera ulertzeko erabil ditzakegu dena den, adibidez:\n– Eskolatuta dagoen eta arrakasta duen biztanleriaren murrizpena adinak gora egin ahala (murrizpen hau bereziki esanguratsua da derrigorrezkoak ez diren mailetan).\n– Iraupen eta arrakasta maila, nesketan askozaz handiagoa dena mutiletan baino.\nArgi dago datu horietako batzuek aurrerapenak erakusten dituztela beste garai batzuen aldean, baina ezin dugu baloratu hobekuntza zenbaterainokoa izan den, ezta ere –eta hori garrantzitsuagoa da– zer dagoen oraindik hobetzeko.\nAzken urteetan, erakundeak beren erantzunaren zati handi bat Ijito Herriaren Erabateko Sustapenerako eta Partaidetza Sozialerako I. Euskal Planaren bidez eta gero II. Planaren bidez artikulatzen saiatu dira (II. plana Eusko Jaurlaritzaren Kontseiluaren 2009ko otsailaren 24ko bilkuran onartu zen eta oraindik ere indarrean dago).\nPlan baten eta bestearen artean, logikoa denez, ebaluazioa egiteko esfortzua egin zen, lortu ziren helburuak jakiteko edo garatu ez ziren jarduketa lerroen berri jakiteko. Horrela, hezkuntza arloari dagokionez, Kontseiluaren osoko bilkuran aurkeztu zen ebaluazio txostenaren zirriborroak (2008ko ekainaren 19an) ondoko hauek aipatu zituen egin gabeko ekintza gisa:\n"– Ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko plana egitea.\n– Curriculuma berrikustea, ijitoei buruzko erreferentzia esplizituak kultur arteko klabean sartuz.\n– Ijito asko dauzkaten ikastetxeetan ijito hezkuntzaren presentzia indartzeko ekintzak.\n– Ikastetxeetan ekintza positiboko proiektuak egitea, ikasle ijitoen arrakasta eta kultur arteko bizikidetza hobetzeko, berritzeguneen eta hezkuntzako ikuskaritzaren jarraipenarekin eta babesarekin.\n– Ikasketak babesteko bekak kudeatzea errazteko neurri osagarriak orokortzea.\n– Ikastetxeetatik senideen prestakuntza bultzatzea, eskola orduetan eta eskola orduetatik kanpo.\n– Ikastetxeak eraldatzeko bideak sustatzea, esku hartzeko proiektu globalen bidez, ikaskuntza komunitateen bidez, teknologia berrien bidezko ikaskuntzen bidez eta bestelakoen bidez.\n– Seme-alabak eredu elebidunetan dauzkaten pertsonen prestakuntza bultzatzea, oinarrizko euskara ikas dezaten".\nDokumentu horretan bertan, analisi gisa, adierazi zen helburuak lortzeko programatu ziren 18 jarduketetatik 9 garatu zirela (batez ere ekintza positiboko neurrietakoak, senideen prestakuntzakoak eta ikasle ijito asko dauzkaten ikastetxeen eraldaketakoak) eta beste 9etan ez zela ekintzarik egin.\nLorpenen artean ondoko ezaugarri hauek nabarmendu behar ditugu:\n"– Prestakuntza ekintzak eta irakasleak sentsibilizatzeko ekintzak egiten jarraitzen da. Nobedade garrantzitsu bat: ijitoen kultura ikusgarri egiten duten eta erreferente ijitoak islatzen dituzten materialak egiteko azterlanen lizentzia martxan jarri da.\n– Erakundeentzako laguntza deialdi garrantzitsu bat martxan jarri da, eskolaren eremuan hezkuntza proiektuak garatzeko, ikasle ijitoei zuzenduak.\n– Ikastetxeei baliabideak eman zaizkie deialdi orokor baten bidez, hizkuntza sendotzeko irakasleak sartzeko, eskola lagungoko programak ezartzeko etab.\n– ‘Ghetto’ izaerako ikastetxeak eraldatzeko prozesuak hasi dira; halere, oraindik emaitzak ez dakizkigu".\nErdietsi ez diren lorpenetan edo alderdi negatiboetan hauek daude:\n"– Ikasle ijitoen eskolatzea hobetzeko plana, aurreikusitako jarduketetatik garrantzitsuenetako bat, ez da martxan jarri.\n– Ez da ekimen esanguratsurik egin ijito helduek prestakuntza prozesuetan parte hartzea sustatzeko eta babesteko helburuarekin.\n– Ez da jarduketarik egin ikastetxeak eraldatzeko bideak sustatzeko, esku hartzeko proiektu globalen bidez, ikaskuntza komunitateen bidez, teknologia berrien bidezko ikaskuntzen bidez eta bestelakoen bidez".\nAdingabekoen ikuspegia. Familia ijitoen ikuspegia\nUrte hauetan zehar, Arartekoaren erakundeak ijitoen herriko elkarteekin kontaktu asko izan ditu, bai Arartekoaren ekimenez, bai haien kexak kudeatzeko. Haien arazoak eta balorazioak zuzenean ezagutzeko modua dugu hau; interesgarria da betiere.\nGainera, beste informazio iturri bat daukagu, oso ezaguna ez dena: "Ijito herriaren egoera EAEn" izeneko diagnostiko-txostena, Ikusbide elkarteak egina, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Sailak 2005ean adjudikatutako kontratuaren bidez.\nTxosten horretan, oraindik ere argitaratu ez dena, EAEn bizi diren 571 familiatako 2.353 ijitoren iritziak jaso ziren. Familia horietako gehien-gehienetan adingabekoak bizi ziren. Gainera, kapitulu oso bat (hirugarrena) hezkuntzari buruzkoa da.\nHona hemen datu eta informazio batzuk laburbilduta, geure txostenaren helburuarentzat baliagarri izan daitezkeelakoan.\nDatuek ondokoa erakusten dute, besteak beste:\n– Adingabekoen presentzia eta, horrenbestez, eskolatzearen beharrizanak askozaz ere handiagoak dira ijitoen familietan biztanleria orokorrean baino (ijitoen %34,7 15 urtetik beherakoak dira; biztanleria orokorrean, %11,9).\n– Ijitoen bi herenek ez dute ikasketarik, ezta lehen hezkuntzakoak ere (biztanleria orokorrean, %5). Ezberdintasunak aintzat hartzen dugun edozein maila edo etapatan deigarriak dira: adibidez, ijitoen %0,29ak ditu unibertsitateko ikasketak, eta biztanleria orokorrean, %20,59ak. Horrek erakusten digu azken hamarkadatan hezkuntzan sartzeko ezberdintasun handiak izan direla, poliki-poliki zuzentzen ari badira ere.\n– Ez da egia familia ijitoek ez dutela hezkuntza baloratzen. Adibidez, laginaren %84,1ak uste du garrantzitsua dela ume ijitoak egunero eskolara joatea.\n– %65,1ak konfiantza du maisu-maistrengan, baina %39,8ak uste du arazoak daudenean bakarrik deitzen dietela.\n– Beraien ustez, aurreko urteetatik hona hobetu edo okertu diren gauzak aipatzeko eskatzen zaienean, hezkuntzan ikusten dituzte hobekuntza gehien (%85,6ak uste du gazte ijitoen hezkuntza mailak hobera egin duela), beste gauza batzuetan baino (osasuna, etxebizitza, lana lortzea...).\n%85 horren ustez, zergatik hobetu da gazte ijitoen hezkuntza maila? Arrazoi ugari daude, pisu ezberdinarekin:\n• Eskolara sarriago doaz (%65).\n• Komunitate ijitoan hezkuntza maila handiagoa dago (%20).\n• Ikastea beharrezkoa dela uste dute (%7).\n• Ikastetxe gehiago daude eta hezkuntza jasotzea errazagoa da (%4).\n• Integrazio eta berdintasun handiagoak daude (%4).\n– Eskolan ijito herriaren historia eta kultura sartzearen aldeko iritzia dute gehienek (%88,4) baita beraien jatorrizko hizkuntza irakastearen aldekoa ere (%80,2)…\nEskolatzeko prozesuan izaten diren egoera problematikoei dagokienez, lauki hau oso esanguratsua da:\n3.6.1. taula. Ijitoek beren seme-alabak edo neba-arrebak eskolatzean aurkitzen dituzten egoerak\nNota txarrak %34,3\nBeren seme-alaben portaeraren ondorioz irakasleek arreta deitzea %32,6\nEskolara gustura ez joatea %32,4\nKurtsoa errepikatzea edo atzeratuta joatea (adinaren arabera) %30,3\nIrakasleren batek tratu bidegabea ematea edo arretarik ez ematea %14,2\nIjitoekin bakarrik ibiltzen da %11,9\nMaila bereko edo maila altuagoetako ikaskideek jazartzen dute edo gaizki tratatzen dute %11,2\nIkasleak ez du arreta pertsonalizaturik jasotzen %11,2\nZaintzaileren edo irakasleren batek ez dio arreta egokia ematen %10,09\nIturria: Ijito herriaren egoera EAEn, Ikusbide, 2006. Txosten argitaratu gabea.\nDiagnostiko-txostenak beraien iritziak jasotzen ditu, eskolatzean dauden gatazkak gainditzeko beharrezkotzat jotzen dutenari buruz. Haien eskaerak hauei buruzkoak dira:\n– Etxeko lanak egiteko laguntza (%80,7).\n– Zentroetan ijitoen kultura ezagutzera ematea (%78,6).\n– Maisu ijitoak edo eskolan lan egiten duten ijitoak egotea (%76,4).\n– Atsedenaldietan jarduera gehiago egitea (%56,4).\nEta beharrizanik larrienen artean ondokoak nabarmendu behar ditugu:\n– Materialak eskolak jarri beharko lituzke (%82,72).\n– Eskolako babeseko bekak eskuratzea (%76,2).\n– Kurtsoak gainditzeko eskolako errefortzua (%49).\nLaburpen edo ondorio gisa\nKasu honetan, ondorio gisa, Europako Legebiltzarrak onetsitako agiri baten hitzak hartu nahi ditugu. Testua legebiltzarrean ordezkatuta dauden herrialde guztiei zuzenduta dago baina gure erkidegoan aplikatu ahal da. Europako Legebiltzarraren 2008ko urtarrilaren 31ko ebazpenaz ari gara, ijitoei buruzko europar estrategia bat finkatzeari buruzkoa.\nEbazpenaren testuak gai asko hartzen ditu barruan, noski. Hemen 14. atala bakarrik aipatuko dugu, hezkuntzari buruzkoa delako beren-beregi.\n"Batzordeari eskatzen dio hezkuntzaren eremuan bazterketari aurre egiteko legeria sendotzeko aukerak azter ditzala, bazterketa desagerraraztean indarra eginez, eta ebazpen hau onesten denetik urtebeteko epean emaitzen berri eman dezala Legebiltzarrean. Errepikatzen da kalitatezko hezkuntza eskuratzerakoan berdintasuna lehentasuna izan beharko litzatekeela, ijitoentzako europar estrategia baten barruan. Batzordeari eskatzen dio estatu kideek ume ijitoak hezkuntza sistema normalizatuan txikitatik sartzeko egiten dituzten ekintzak finantzatzeko eta babesteko ahaleginak areagotu ditzala. Batzordeari eskatzen dio bigarren hezkuntzan eta goi mailako hezkuntzan (lanbide heziketa, helduen prestakuntza, ikaskuntza iraunkorra eta unibertsitateko heziketa barne) ijitoen aldeko ekintza positiboak bultzatzen dituzten programak babestu ditzala. Batzordeari eskatzen dio bereizketa gainditzeko eredu positiboak eta arrakasta-ereduak bultzatzen dituzten programen alde egin dezala (…)".\nAurreko atalean bereizketa arriskuei buruz edo sozialki behartsua den biztanleriari erantzuna hobetzeko neurriak hartu beharrari buruz (3.5) planteatu dugun guztia hemen errepika genezake, ijitoetako askoren egoerari aplikatuz.\nEra berean, uste dugu haien egoerari hitzez hitz aplikatu ahal zaizkiela txosten honetako 5. kapituluan hezkuntza sistemari buruz egin genituen gomendio bereziak. Zehazki, beharrizan hauek planteatzen dituztenak:\n– Egoera baztertzaileak galaraztea, horretarako neurririk egokienak hartuz.\n– Politika konpentsatzaileak eta diskriminazio positiboko neurriak gehiago indartzea zailtasun gehien dituzten ikastetxeetan.\n– Beharrizan bereziko egoeren detekzioa hobetzea eta esku hartze goiztiarra mesedetzea.\n– Familiekin eta elkarteekin lankidetza mesedetzea.\n– Gaur egun dauden planak, programak eta sektore hau hobetzeko baliabideak ebaluatzea.\n– Lortzen ari diren eskolako emaitzen jarraipena egitea.\n– Dibertsitatea mesedetzea, ez bakarrik ikasleena, baita ikastetxeetako lantalde profesionaletan ere.


Lege oharra • ETEeKIN by Oreka I.T.\nZerbitzuren bat erabiltzeko, Erabiltzaileak datu pertsonal batzuk eman behar ditu aldez aurretik, erabiltzaileak berak bermatu behar duelarik emandako datuen egiazkotasuna, zehaztasuna, zinezkotasuna eta indarraldia. OREKA ITek era automatizatuan erabiliko ditu datu hauek eta dagozkien segurtasun neurriak aplikatuko ditu, DBEO, DPBEDBLO eta LSSI (Ley de Servicios de la Sociedad de la Información-Informazioaren Gizartearen Zerbitzuen Legea) betez. Erabiltzaileak datu pertsonalen tratamenduan jarraitutako politika eskura dezake, bai eta aurrez ezarritako helburuak ere, Pribatutasun Politikan definitutako baldintzetan.\nWebgunearen erabilpen egokia eta zilegia egitea, bai eta eduki eta zerbitzuena ere, hurrengoaren arabera: (i) une bakoitzean aplikagarria den legeria; (ii) Webgunea Erabiltzeko Baldintza Orokorrak; (iii) oro har onartutako morala eta ohitura onak eta (iv) ordena publikoa.\nWebgunera sartzeko beharrezkoak diren bitarteko eta eskakizun tekniko guztietaz hornitzea.\nDatu pertsonalekin Webgunean formularioak betetzean egiazko informazioa ematea eta une oro eguneratuta izatea, une bakoitzean, Erabiltzailearen benetako egoerari erantzuna eman diezaion. Erabiltzailea izango da egindako adierazpen faltsu edo zehaztugabeen erantzule bakarra, bai eta emandako informazioak enpresari edo hirugarrenei eragindako kalteena ere.\nWebgunearen edota edukien baimenik gabeko edo iruzurrezko erabilpena egitea zilegiak ez diren helburu edo emaitzetarako, Erabilera-Baldintza Orokor hauetan debekaturikoak, hirugarrenen eskubideentzako edo interesentzako kaltegarriak izan daitezkeenak, edo edozein modutan zerbitzuen edo dokumentuen, artxiboen eta edozein ekipo informatikotan biltegiratutako edukien erabilpen arrunta kaltetu, baliogabetu, gainkargatu, hondatu edo eragotz dezakeena.\nWebguneko baliabide edo eremu mugatuetara sartzea edo sartzen saiatzea, sarbide horretarako eskatutako baldintzak bete gabe.\nWebgunearen, bere hornitzaileen edo hirugarrenen sistema fisiko edo logikoetan kalteak eragitea.\nEnpresaren, hornitzaileen edo hirugarrenen sistema fisiko edo logikoak kaltetu ditzaketen birus informatikoak edo beste edozein sistema fisiko edo logiko sartu edo sarean zabaltzea.\nEnpresaren, hirugarren hornitzaileen edo beste Erabiltzaileen datuak eskuratzen, erabiltzen edota manipulatzen saiatzea.\nEdukiak erreproduzitzea edo kopiatzea, zabaltzea, edozein komunikazio publiko motaren bidez publikoaren sarbidea baimentzea, hauek transformatzea edo eraldatzea, dagozkien eskubideen titularraren baimena izan edo legalki baimenduta egon ezean.\nJabetza intelektual edo industrialaren eskubideei buruzko oharrak eta enpresaren edo hirugarrenen eskubideak identifikatzeko edukietan txertatutako bestelako datuak ezabatu, ezkutatu edo manipulatzea, bai eta edukietan erantsi daitezkeen babes-gailu teknikoak edo edozein informazio-mekanismo ere.\nEdukiak lortzea edo lortzen saiatzea, horretarako, kasuaren arabera, zure esku helburu honekin jarri ez diren edo edukiak aurkitzen diren webguneetan berariaz adierazi ez diren bitarteko edo prozedurak erabiliz edo, oro har, Interneten erabili ohi direnen ezberdinak Webgunearen edota edukien kalte- edo erabilezintasun-arriskua ez suposatzeagatik.\nBereziki, eta adierazgarri gisa eta ez zehatz gisa, Erabiltzaileak konpromisoa hartzen du informazioak, datuak, edukiak, mezuak, grafikoak, marrazkiak, soinu- edota irudi-fitxategiak, argazkiak, grabazioak, software eta, orokorrean, jarraian zerrendatzen direnak betetzen dituen edozein motako materialik ez igortzeko, zabaltzeko edo hirugarrenen eskura jartzeko:\nKonstituzioan, Nazioarteko Tratatuetan eta indarrean dagoen gainerako legedian aitortutako oinarrizko eskubideen eta askatasun publikoen kontrakoa aurkakoa dena, hauek gutxiesten dituena edo haien aurka egiten duena edozein eratan.\nDelitu-jardunak, iraingarriak, difamagarriak, indarkeriazkoak edo, oro har, legearen, moralaren, orokorrean onartutako ohitura onen edo ordena publikoaren aurkakoak eragin, bultzatu edo sustatzen dituenak.\nSexu-, arraza-, erlijio-, sinesmen-, adin- edo izaera-arrazoiengatik diskriminaziozko jarduerak, jarrerak edo pentsamenduak eragin, bultzatu edo sustatzen dituena.\nDelituzko, indarkeriazko, irainezko, kaltegarri, apalgarri edo, oro har, legearen, moralaren eta orokorrean onartutako ohitura onen edo ordena publikoaren aurkako produktu, elementu, mezu edota zerbituak eransten, eskura jartzen edo hauetarako sarbidea ahalbidetzen duena.\nOnartezina den antsietate- edo beldur-egoera eragin edo eragin dezakeena.\nArriskutsuak, galzoriak edo osasun eta oreka psikikoarentzat kaltegarriak diren jardunbideetan parte hartzera bultzatu edo eragiten duena.\nEnpresaren edo hirugarrenen babes intelektual edo industrialaren arloko legediak babestua dagoena, egin nahi den erabilera baimendu ez denean.\nOhorearen, norberaren eta familiaren intimitatearen edo pertsonen irudiaren aurkakoa dena.\nEdozein publizitate mota dena.\nWebgunearen funtzionamendu arrunta eragozten duen edozein birus edo programa duena.\nInterferentziak, eteteak, zenbakizko edo tipografia-akatsak, hutsegiteak, omisioak, telefonia-matxurak, atzerapenak, blokeoak edo deskonexioak sistema elektronikoan, telekomunikazio-lineen eta -sareen hutsek, gainkargek eta akatsek edo enpresaren kontrolpetik kanpo dagoen beste edozein kausak eraginda.\nSarbide ilegitimoak edozein motatako programa gaiztoak erabiliz eta edozein komunikabideren bidez, hala nola birus informatikoak edo beste edozein.\nWebgunearen gehiegizko erabilera okerra edo desegokia.\nSegurtasun- edo nabigazio-akatsak, nabigatzailearen funtzionamendu okerrak edo haren eguneratu gabeko bertsioak erabiltzeak eraginda. Webgunearen administratzaileak beretzat gordetzen du Webgunean dagoen edozein eduki edo informazio osorik edo partzialki kentzeko eskubidea.


Kulturbiz - bizkaie.biz\nSanturtziko beirateak ezagutzeko bisitaldia egingo dabe urriaren 3an\nBizkaie! 2015-09-14 12:02 kulturbiz\nHerriko beiraterik esanguratsuenak eta sinbolikoenak erakutsi eta hareen historiaren barri emoteko antolatu dabe bisitaldi gidatua, Santurtziko Udalak azaldu dauenez. San Jorge eleizako, udaletxeko eta San Juan de Dios ospitaleko eraikinetatik egingo dabe osterea. Santurtziko kulturea eta tradizinoak zabaltzeko egiten diran jardueren egitarauan sartu dabe ekimena.\nBizkaie! 2015-09-11 10:18 kulturbiz\n1928an Gasteizen jaiotako Alberto Schommer argazkilaria Donostian hil zan bart, 87 urte zituala, minbiziak jota. Schommer datorren zapatuan erraustuko dabe, Donostiako Recalde tanatorioan. Donostiako Vascongada hileta-zerbitzuetako etxeak zehaztu dauenez, familiak ez dau hiletarik edo ekitaldi zibilik antolatuko, eta, era berean, hil-kaperarik ez jartea erabagi dabe. Beilatokia Shommerrek Donostian dauen etxean dago.\nDonostia 2016k karta zuria emon deutse Esther Ferrerri, Anjel Lertxundiri eta Jone San Martini\nBizkaie! 2015-09-04 12:51 kulturbiz\nDonostia 2016ren Karta zuriak proiektuak erabateko askatasuna emon deutse uriari lotutako hiru sortzaileri proposamen kultural bana egin deien, honako gaiak ardatz hartuta: alkartrukea, alkarrizketea ezagutza tresna legez eta enpatiaren garapena.\nExpodistritoko erakusketa ibiltariak martxan dira Bilbon\nBizkaie! 2015-09-02 13:33 kulturbiz\nEguaztenean jentearentzat zabalduko diran erakusketen artean, azpimarratzekoa da Aitor Gómez Arribillagaren, Asier Olabarrietaren eta Unai Villenaren Hiri asko bere baitan lankidetza proiektua. Argazki lan hori hiru ardatzetan oinarritzen da: euskerea, musikea eta argazkia, eta emoitzea, Bilboko zortzi barrutietako bakotxean oinarritutako zortzi artelan dira.\nDonostiako Tabakalerak ekosistema kulturala osotuko daben erakundeak aurkeztu ditu\nBizkaie! 2015-09-02 11:32 kulturbiz\nLehenengo, Tabakalera proiektu kultural beraren parte diran zenbait espazio edegiko dira eta udagoienean zehar, eraikinean alkar biziko diran ganerako proiektu eta ekimenak tokia hartzen joango dira: Donostiako Zinemaldia, Etxepare Euskal Institutua, Zineuskadi, Euskadiko Filmategia, eta Kutxa Fundazinoa izango dira ekosistema kulturala osotuko daben erakundeak.\n'Somera Laguna' saria jasoko dau gaur Doctor Deseo taldeak\nBizkaie! 2015-08-24 12:56 kulturbiz\nGaur, astelehena, abuztuaren 24ean eguerdiko ordu batean, Gora Somera alkarteak Doctor Deseo taldeari 'Somera Laguna' saria emongo deutso. Garaikur honen bitartez, Goienkaleko auzotar, merkatari eta dendarien alkarteak, musika talde bilbotarraren ibilbidea saritu nahi izan dau. Alkarteak musikarien hurrekotasuna eta kaleagazko izan daben zaletasuna goraipatu ditu.\nLau ikasle eta artista hasibarri bi aukeratu ditue New Yorkeko Guggenheim Museoan praktikak egiteko\nBizkaie! 2015-08-10 13:16 kulturbiz\nBilboko eta New Yorkeko museoen arteko hartuemona indartzeko igaz sinatutako hitzarmenaren barruan sartzen da ekimen hori. Holan, Solomon R. Guggenheim Fundazinoaren bidez, Estadu Batuetan egonaldia egingo dabe sei gaztek. Euretako lau ikasleak dira eta bete bi artistak, baina euren ibilbidea oraintsu hasitakoak.\nForuko aztarna erromatarrak, Arrolako oppiduma eta Ereñozarreko gaztelua ezagutzeko bisita gidatuak abiau ditue abuztuan\nBizkaie! 2015-08-06 10:20 kulturbiz\nBusturialdeko antxinako biztanleen bizimodua ezagutzeko hiru gune arkeologiko garrantzitsu dira Forua, Arrola eta Ereñozar. Bizkaiko Foru Aldundiak, horreek hiru guneak ikusi ahal izateko bisitaldi gidatuak antolatu ditu uda sasoian, zehazki abuztuan. Aurretiaz erreserbea egin behar da, leku mugatuak dagozalako. Udako sasoitik kanpo, ez dago horreek hiru eremuak bisitetako aukerarik.\n'Hondar artean' egonaldi artistikoetako parte-hartzaileak Mendebaldeko Saharara joango dira\nz\t2015-08-04 18:03 kulturbiz\nDonostia 2016 Europako Kultur Uriburuaren proiektuak martxan ipini dau 'Hondar artean' izeneko egonaldi artistikoen programea. Mendebaldeko Saharan egingo dan erresidentzia artistiko bategaz ekingo jako egitasmoari. Bertan parte hartuko daben artista biak nortzuk izango diran erabagita dago dagoeneko, Ibon Salvador eta Karlos Martinez hain zuzen. Proiektu artistiko bana garatuko dabe biek Saharan, hango artista batzukaz alkarlanean.\nErromesentzako aterpea zabaldu dabe abuzturako Gernikan, Allende Salazar ikastetxean\nBizkaie! 2015-08-04 12:38 kulturbiz\nAbuztuan egongo da martxan Done Jakue Bidea egiten daben ibiltarientzako aterpea. Horretarako, Allende Salazar ikastetxeko gimnasioa atondu dau Gernika-Lumoko Udalak, Bideko Lagunen Alkartearen ekimenez. 35 lagunentzako lekua dauka azpiegitura barriak. Kontuan izan behar da, igaz 3.900 erromes pasau zirala uritik, Compostelara doan Kostako Bideko geralekua da eta.\nGernikako Santa Maria eleizako triforioa ezagutzeko bisitaldiak antolatu ditue abuztuan\nBizkaie! 2015-08-03 11:02 kulturbiz\nBisitari zein herritarrek Gernikako historia ezagutzeko beste modu bat eukiko dabe aukeran abuztuan, Santa Mariako triforioa bisitetako ekimenari esker. Gernika eta inguruko historia modu sensorialean ezagutu ahal izango da, Udalak azaldu dauenez. Jarduerea dobakoa da.\nZeanurin, San Justoko karobia barriro biztuko dabe, abuztuaren 1ean\nBizkaie! 2015-07-27 11:44 kulturbiz\nJuan eta Julian Aranaren zuzendaritzapean isiotuko dabe San Justoko karobia abuztuaren 1ean, zapatuan, goizeko 11:00etan. Domeka eguerdirantz, kare bizia ataraten hasiko da labe-ahoa. Orain dala hogei urte berreskuratu eban Ipizki Taldeak 1950etik bertan behera itxita eta hondatuta egoan San Justoko karobia, eta ordutik hona, hutsik egin barik, urtero, abuztuaren lehenengo asteburuan martxan ipinten dabe.\nTxileko Euskal Astea ospatuko da, martitzenetik aurrera\nBizkaie! 2015-07-23 14:53 kulturbiz\nBoiseko Jaialdia ez da euskal diasporeak eukiko dauen hitzordu bakarra datozan asteotan. Izan be, Colectividad Vasca alkarteak antolatuta, Santiago uriburuan Txileko Euskal Astea ospatuko dabe. Martitzenean, garagarrilak 28, hasita eta abuztuaren 2ra arteko egitaraua preparau dabe.Abesbatzak, filmen proiekzinoa, pelota txapelketea, berbadiak eta abar egongo dira.\nMikel Belascoain artisteak 'Ceremonia' performancea egingo dau irailaren 20an Bilborocken\nBizkaie! 2015-07-22 14:41 kulturbiz\nMusikeak, interpretazinoak eta pintureak bat egiten dabe obra bakar baten, 'Ceremonia' performancearen bidez. Mikel Belascoainek irailaren 20an egingo dau ekintza artistiko hori, Bilboko Bilborock aretoan, 19:00etan hasita. Bilborockeko arduradunek azaldu dabenez, Cristina Martinez Lana abeslariak lagunduko deutso Belascoaini performance horretan.\n'Balenciagaren itsasoa', udarako ekintza turistiko-kultural barria\nBizkaie! 2015-07-17 12:42 kulturbiz\nCristóbal Balenciaga Museoak plan turistiko-kultural barria antolatu dau. Bisitariak itsasoz joango dira Donostiatik Getariara, euskal kostalde ikusgarriaz gozetako aukerea emongo dauen itsasaldian. Ondoren, Getariako alde zaharrean ibili eta bertako produktuak probau ondoren, museoko erakusketak bisitauko ditue. Ekimena garagarrilaren 19tik aurrera egongo da martxan, garagarrileko eta abuztuko domekatan.\nAranzadik bolondresak eskatu ditu Lekeitioko Garraitz islan egingo dan auzolanerako\nBizkaie! 2015-07-15 15:01 kulturbiz\nAranzadi Zientzia Alkarteak auzolana egingo dau zapatu honetan, garagarrilaren 18an, Lekeitioko Garraitz islako landaretzeak ezkutatzen dituan eraikinak garbitzeko, eta deialdia egin dau nahi daben guztiek hurreratu eta garbiketa horreetan lagundu deien. Hitzordua 10:00etan izango da, Malekoian, eta, itsasaldiak dirala-eta, 16:00etan amaituko da auzolana.\nEuskal Irudigileen Alkarte Profesionalak zortzi irudigilerentzako bekak eskainiko ditu\nBizkaie! 2015-07-14 16:31 kulturbiz\nEuskal Irudigileen Alkarte Profesionalak zortzi irudigilerentzako beken deialdia iragarri dau, BilbaoArten urriaren 15ean eta 16an eskainiko dan Collage as a medium, a design tool and a way of life (Collagea baliabide, diseinu tresna eta bizimodu legez) mintegi teoriko eta praktikoan parte hartzeko, Ellen Weinstein New Yorkeko ilustratzaileagaz\neLiburutegia Bilbo, Donostia eta Santurtzira heldu da\nBizkaie! 2015-07-08 15:21 kulturbiz\neLiburutegia, Euskadiko Liburutegi Digitala, irakurle zaletuentzako albiste bikainakaz heldu da uda partera. Garagarrilean (data desbardinetan), Bilbok, Donostiak eta Santurtzik eLiburutegia zerbitzua eskainiko deutsee Liburutegi Publikoen erabiltzaileei. Orain artean, zerbitzu hori eskaini ezin eben bakarrak ziran hiru udalerri horreek.\nJoseph Camino Hasquet ohorezko euskaltzaina hil da\nBizkaie! 2015-07-06 16:28 kulturbiz\nJoan dan zapatuan, garagarrilaren 4an, hil zan Joseph Camino ohorezko euskaltzaina, 88 urte zituala. Abadea eta idazlea, Pan Pin aldizkaria sortu eban. Haren aldeko hileta eleizkizuna datorren eguaztenea, hilaren 8an, izango da, arratsaldeko 15:00tan, Kanboko (Lapurdi) eleizan.\nChillida eta bere garaikideak aztergai Frankfturten\nBizkaie! 2015-06-30 11:54 kulturbiz\nEtxepare Euskal Institutuagaz batera eratutako Eduardo Chillida Katedrearen sorkuntzearen harira, Frankfurteko Goethe Universitätek eskultorea, euskal egilearen artelana eta bere garaikideak ardatz izango dituan nazinoarte mailako kongresua antolatu dau garagarrilaren 3tik eta 5era bitartean,\n‹‹ Aurrekoak 1 2 3 4 5 6 7 ... 45 46 47 48 Hurrengoak ››\nBizkaie! | 2015-02-27 15:53\nArrazoi betea du Arejitak gauzak alferrik gordetze horrekin.\nEa noiz aplikatzen dion kontua bere buruari, eta ea noiz hasten den...\n»» Euskararen Herri Hizkeren Atlasaren VI. ...\nBizkaie! | 2014-03-18 14:02\nIñaki, sermoia mezea emotea da ala? Patinazoa bai zeurea. Garai haretan mezeak, eta ez Euskal Herrian bakarrik, latinez emoten ziran.\n»» Jose Antonio Retolaza ohorezko euskaltzaina ...\nBizkaie! | 2014-03-13 13:16\nBertan, 1959ko bagilaren 21ean berak emoneban Euskal Herrian -eta munduan- izan zan lehen mezea euskeraz.\nZe patinazo da hori? Eta...\nBizkaie! | 2013-12-05 13:02\nUrrutia eta Arejita: go home!!\n»» Ibon Sarasola, Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuko ...\nBizkaie! | 2013-10-13 20:31\nNerbioi-Ibaizabal bailara ez da existitzen eta Galdakaok lotura gutxi du Nerbioi inguruko herriekin.\n»» Nerbioi-Ibaizabal bailarako herri ondarea herritarren ...\nBizkaie! | 2013-10-11 00:29\n»» Mikel Laboa Katedrea sortu dau ...\nBizkaie! | 2013-07-19 15:55\n»» Jabier Kaltzakorta euskaltzain oso izentau ...\nBizkaie! | 2013-05-15 03:31\nBa portadan bertan badago huts bat: letra larriz idaztean, *eguzki(-)lore lako berba-alkarteetan ez da marratxurik idatzi behar. Ez dakit...\n»» 'Joxe Zapirainen bertso-malkoak' XII. Santiago ...\nBizkaie! | 2013-03-14 19:18\nEskerrik asko jaialdiaren programa zabaltzeagatik!\n»» Hemen da Bilboko Udaberri Zawp ...\nBizkaie! | 2012-01-04 15:01\nBa al dago zein ikastetxetan programatuta dagoen jakiterik? Edo zuzenago itauntzearren, Leioako ikastetxeren baten ere saiorik egongo da?\n»» Bizkaiko 85 ikastetxek hartuko dabe ...


Jantokia | Sarriguraso\nJANTOKIKO ETA HAURRAK JASOTZEKO ORDUTEGIAK\nEgun hiru txanda daude, taulan jasotzen diren ordutegien arabera:\n1º LEHEN HEZ.\n2º - 6º LEHEN HEZ\n3 URTEkoak lo-kuluxkara joaten dira bazkaldu ondoren eta dagokien psikomotrizitate gelan jasotzen dira:\nGela A, B eta C: Eraikin txikiko (Haur Hezkuntza) psikomotrizitate gela.\nGela D eta E: Eraikin handiko psikomotrizitate gela.\nNorbaitek haurra bazkalondoren jaso nahi badu, jantokiko arduradunari abisatu behar dio goizean, 9:00etik 10:00era, honek haurrari atezaintzara laguntzeko 13:30ean. Ez bada arreta ordutegian abisua ematen, ezin da haurra jaso lo-kuluxka bukatu arte.\n4 eta 5 URTEkoak, bazkaldu ondoren haur hezkuntzako jolastokira joaten dira edo gimnasiora hotz handia edo euria egiten badu. Leku horietatik jasotzen dira.\nLehen hezkuntzako ikasleak jolastoki nagusian jasotzen dira.\nHuts egiteak jakinarazteko email-a\n9:00etatik 9:30etara deitu edo ilararik egin behar ez izateko, jantokiko arduradunari, Rosa Chocarrori, email, telefono edo whatsapp bidez helarrazi ahalko dizkiogu jakinarazpenak.\n672 30 29 67\nMenua hiruhileko osorako planifikatzen da . Familia bakoitzari menu bat ematen zaio eta Guraso Elkartearen webgunean ere ikus daiteke. Alergiak direla eta, dieta bereziko menuak onartzen dira, dagokion mediku-txostena aurkeztu eta gero. Dieta biguna edota lehorgarria ematen ahal zaio haurrari, gurasoentzako arreta ordutegian, 9:00etik 10:00era, abisatuz gero.\nBegira ezazu asteko menua\nOndoko estekak Ausolan atelera bideratuko zaitu. Bertan, asteko menua izango duzu ikusgai.\nDeskargatu hiruhileko honetako menua\nOndoko estekak hiruhileko honetako menua deskargatuko dizu.\nHIRUHILEKO HONETAKO MENUA\nHaurrak elikadura osasuntsu eta orekatua jasotzeaz gain, zerbitzu honen helburuak honakoak dira: haurrak mahaian ohitura egokiak hartzea, elikagai guztiak probatzen ikastea, mahai-tresnak erabiltzen ikastea eta hezkuntza ekintzak burutzea, eskolaren hezkuntza-ildo berdintsuan.\nHaur Hezkuntzako 1. mailako ikasleak\nIrailaren azken astean, haurrak bazkaltzera etortzen dira ikasturtean zehar beraiekin egongo diren begiraleak ezagutzen joateko, hala nola jantokiko espazioa eta lo-kuluxka gela ezagutzeko.\nUrritik aurrera, begiraleek haurrak gelatik jasotzen dituzte (bertan garbitu dituzte eskuak). Haurrak, hilera batean, soka batekin lagunduta eta egunero haur bat makinista delarik, jantokira joaten dira, poliki, korrika egin gabe. Dagokien lekuan esertzen dira, esekitokitik adurzapia hartzen dute eta jartzen dute. Lehengo hilean zehar, helburu nagusia haurrak jantokian eta lo-kuluxkan gustura egotea da. Bere kabuz bazkaltzen ikastea ( mahai-tresnen erabilera) eta elikagai eta testura desberdinak probatzea lantzen da bereziki. Bazkaldu ondoren, komunera joaten dira eta psikomotrizitate gelara joaten dira lo-kuluxka egitera eta atseden hartzera. 14:45ean begiraleek dagokien gelara eramaten dituzte, ostiraletan edo arratsaldez eskolarik ez dagoen egunetan izan ezik. Kasu honetan, gurasoek psikomotrizitate gelatik jasotzen dituzte.\nHaur Hezkuntzako 2. eta 3. mailako ikasleak\nBegiraleek haurrak gelatik jasotzen dituzte eta ilaretan, lasai, jantokira joaten dira eta han eskuak garbitzen dituzte. Jantokian haur bakoitza dagokion lekuan esertzen da eta begiraleak bazkaria zerbitzatzen dio platerean. Haur hezkuntzako lehenengo mailan bezala, autonomia, elikagai guztiak probatzeko iniziatiba eta ikaskideekiko errespetua lantzen dira. Bazkaldu ondoren begiraleek haurrak jolastokira laguntzen dituzte eta beraiekin geratzen dira.\nLehen hezkuntzako ikasleak dagokien ilaran jartzen dira jolastoki nagusian, bazkaltzera sartzeko ordua baino bost minutu lehenago. Lehenengo komunera joaten dira eta hortik jantokira. Han non eseriko diren aukeratzen ahal dute, dagokien mahaian ( mailaren arabera). Lehen hezkuntzako ikasleei, begiraleek janaria bandejetan zerbitzatzen diete eta bigarren mailatik aurrera, ikasleek bandeja bat hartu, self-servicetik pasatzen dira eta han bazkaria zerbitzatzen diete.\nHaur hezkuntzakoekin bezala, begiraleek laguntzen diete mahaian ohitura egokiak hartzen ikasten eta elkarbizitza eta autonomia lantzen. Bukatzen dutenean haien bandeja eta edalontzia jasotzen dituzte.\nBazkaldu ondoren, jolastokira joaten dira eguraldi ona egiten badu. Bestela, estalitako jolastokira joaten dira. Bertan jolas librean aritzen ahal dira haien lagunekin.\nHaur hezkuntzako ziklo osoan zehar, egunero informazioa ematen da geletako leihoetan ipintzen diren orrien bidez: Haurrek zer bazkaldu duten aipatzen da eta 3 urteko haurrek lo-kuluxka egin duten edo ez.\nIkasle guztiek urtean bi buletin jasotzen dituzte ( lauhileko bakoitzeko bat). Bertan ondokoa ebaluatzen da: jantokian duten jarrera, mahaiko ohiturak, mahai-tresnen erabilpenean duten autonomia maila, elikagai guztiak probatzeko jarrera, ikaskideekiko eta begiraleekiko harremana…\nHaurraren jarreran edo elikaduran problema aipagarriren bat baldin badago, jantokiko arduradunak bere gurasoei eta Guraso Elkarteari jakinarazten die. Jantokia, bazkal ondorengo jolastokia edo lo-kuluxka dela eta, daukaten edozein kezka argitzeko, Gurasoak jantokiko arduradunarekin harremanetan jartzen ahal dira.\nZerbitzu hau erabili nahi baduzu, izen-emate orria ondoko estekan deskargatu dezakezu.