Elkano Fundazioa – 1522an enpresari izatea\n1522an enpresari izatea\nBorja Mollá Moral, Merkataritza Abokatua, Larrauri & Martí Abogados\nKapital Sozietateen Legea, Konkurtso Legea, Merkataritzako Kodea… gaur egun merkataritza-jarduera arautzen duten hainbat baliabide arauemaile daude, onerako edo txarrerako. Egia esan behar bada, enpresa-abentura batean murgiltzea eta lege-xedapen horiek guztiak kaudimenarekin eta trebeziarekin zeharkatzea lortzea Lurraren inguruan nabigatzea bezain zaila eta heroikoa iruditzen zaigun arren, balentria bata zein bestea egingarriagoak eta seguruagoak dira gaur egun XVI. mendean baino, bai garapen teknikoagatik (nabigazioaren kasuan), bai legegintzako garapenagatik (segurtasun juridikoa eta ziurtasuna ematen duten arau argiak baitaude enpresaria babesteko eta laguntzeko).\nGarai batean nabigazioan astrolabioaren edo itsasorratzaren egitekoa bezain ezinbestekoa da gaur egun aholkulariaren egitekoa negozioetan. Hori horrela da, gaur egun merkataritza-jarduera arautzen duten legegintza-xedapen ugari daudelako eta horien edukia zein den jakin behar delako, ez bakarrik lege-betebeharrak zorrotz betetzeko, baita askotan xedapen horiek biltzen dituzten abantailak aprobetxatu ahal izateko ere.\nZerikusirik ez du horrek 1522ko ordenamendu juridikoarekin, arazoa gutxiegitasuna gehiago baitzen gehiegikeria baino. Orduko antolamendu eskasa kaotikoa zen eta modu nahasian hierarkizatuta zegoen, harik eta 1505. urtean Toroko legeak promulgatu ziren arte, ordura arte zeuden udal-foruak bateratzeko, batetik, eta horien eta nobleen eta elizaren pribilejioen arteko kontraesanak argitzeko, bestetik. Toroko legeekin batera euskal kostaldean indarrean egon ziren oinarrizko lege-testuak hauek izan ziren: 1452ko Bizkaiko Foru Zaharra eta 1463ko Gipuzkoako Ermandadearen Ordenantza Koadernoa.\n1522ko ordenamendu juridikoarekin, arazoa gutxiegitasuna gehiago baitzen gehiegikeria baino. Orduko antolamendu eskasa kaotikoa zen eta modu nahasian hierarkizatuta zegoen..\nFernando Katolikoaren Bizkaiko Jaurerriko Foruen zin egitea. Francisco Mendieta Retes (1609). Gernikako Batzar Etxea. Iturria: https://es.m.wikipedia.org/wiki/Archivo:Fernando_El_Catolico_Guernica.png\nZalantzarik ez dago aipatutako bi lege-erakunde horiek garrantzi handia zutela merkataritza-jardueran hain esanguratsuak ziren alderdi hauetan, besteak beste: merkataritza-askatasuna, zenbait ondasunen inportazio eta esportaziorako erregimenaren arauketa eta zerga-salbuespenak ematea. Oso zehatzak izaten ahalegintzen ziren arren, ordea, merkataritza-jarduera ororen alderdi garrantzitsu batez ez ziren arduratzen: zer gertatzen zen gauzak oker joanez gero?\nGaur egun hain oinarrizkoa dena, hots, enpresa-proiektu batean diru-kopuru bat inbertitzen duenak inbertitutako zenbatekoa galtzeko arriskua hartzen duela soilik (haren gainerako ondare pertsonala kalterik gabe geratuz), errealitate ezezaguna bezain utopikoa zen 1522ko ekintzaileentzat. 10 urte geroago azaldu zen lehen aldiz Florentzian merkataritzako egintzetan erantzukizun pertsonala mugatzen zuen lehen kontratua (1532ko maiatzaren 8an), komanditako sozietatearen figuraren bidez artikulatua, eta ia 80 urte geroago sortu ziren akzioetan banatutako lehen sozietateak, Ingalaterrako common law doktrinaren babesean, bazkideen eta “erakunde sozialaren” (corporation) arteko bereizketa sustatzen zuena, Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainia (1600) aitzindari izanik.\nHala eta guztiz ere, erantzukizun mugatuaren teoria hori (Entziklopedia Britainiarrean maisuki laburbilduta dago esaldi honetan: "taldeari zerbait zor baldin bazaio ez zaie banakoei zor, eta banakoek ere ez dute zor taldeak zor duena”) ez zen euskal merkatariaren mentalitatean barneratu bi mende geroago arte, 1728an Caracasko Errege Konpainia Gipuzkoarra sortu zen arte (akzioetan banatutako Espainiako lehen sozietatea izan zen).\nGaur egun hain oinarrizkoa dena, hots, enpresa-proiektu batean diru-kopuru bat inbertitzen duenak inbertitutako zenbatekoa galtzeko arriskua hartzen duela soilik, errealitate ezezaguna bezain utopikoa zen 1522ko ekintzaileentzat\nEkialdeko Indietako Konpainiaren anagrama, bandera eta egoitza. HUBPAGES. Iturria: https://hispanofobia.wordpress.com/category/leyenda-negra/\nMerkataritzako korporazio horietatik oso urrun, 1522an familia-sozietateak ziren nagusi, eta, “konpainia” (cum panis, “ogia partekatzen dutenak”) hitzaren etimologiarekin bat etorriz, zirkulurik gertukoenaz osatuta zeuden eta, beraz, konfiantzazkoak ziren. Izan ere, hori funtsezko baldintza zen, kontuan izanda kide guztiek elkartasunez erantzuten zutela ad infinitum, hau da, haien ondasun guztiekin (baita kartzela-zigorrarekin ere, zorrengatiko kartzela-zigorra indarrean egon baitzen gure ordenamendu juridikoan, harik eta erantzukizun zibila eta erantzukizun penala bereizi ziren arte 1932ko Zigor Kodean).\nHala ere, puntu horretan azpimarratu beharra dago euskal merkatariak, kaparearen izaera juridikoa izateagatik, ezin zirela kartzelara joan, baldin eta beren ondare pertsonala zorrak kitatzeko adinakoa ez bazen. Abantaila hura Bizkaiko biztanle guztiei zabaldu zitzaien 1526ko Foru Berriarekin, eta gipuzkoarrei 1610eko erreformarekin.\nParadoxikoki, merkatariek uko egin zioten abantaila hari, ez baitzituen “kapare ez zirenak" bultzatzen haiekin negozioak egitera (uste zuten alderdi bakoitzak bere gain hartzen zituen arriskuetan desparekotasuna zegoela). Jasota dago bizkaitarrek Koroari eskatu ziotela kaparetasunari uko egiteko aukera izatea merkataritza-harremetarako, eta hala egin ahal izan zuten 1519tik aurrera.\n...euskal merkatariak, kaparearen izaera juridikoa izateagatik, ezin zirela kartzelara joan, baldin eta beren ondare pertsonala zorrak kitatzeko adinakoa ez bazen.\nBilboko kontsulatuko txalupa olanaduna. Francisco Bustrín (XVII. mendeko azken herena). Bilboko Euskal Museoa. Iturria: http://www.bilbaopedia.info/consulado-bilbao\nMerkataritza-arloan sortutako auziak ebazteko epaitegien eta auzitegien harira, planta judiziala oso deszentralizatuta zegoen eta heterogeneoa zen. Auzigai zibilak eta zigor-arloko auzigaiak ez bezala, merkataritzako auziak ez ziren jurisdikzio arruntaren eskumenekoak (toki mailan alkateek eta probintzia mailan korrejidoreek osatzen zuten), baizik eta kofradien eskumenekoak. Arrantzaleen, nabigatzaileen eta merkatarien elkarte gisa sortu ziren kofradiak (batzuk kokatuta zeuden hiribilduak sortu aurretik), justizia arrunta gai ez zelako itsasoarekin lotutako profesional haien artean sortutako gatazkei erantzun azkar bat emateko (gatazka haiek ebazteko, bestalde, ez zegoen garai hartako errealitate ekonomikoa jasotzen zuen legeria eguneraturik, aurrez ikusi dugun moduan).\nKoroa toki mailako gremioen arbitraje-auzitegien sistema hura zentralizatzen ahalegindu zen Gaztelako Kontsulatuaren bitartez. Garai hartarako, Gaztelako eta Bizkaiko merkatarien arteko gatazkak zirela-eta, aipatutako kontsulatua dagoeneko bitan banatuta zegoen, Burgosko Kontsulatua (1494an sortua, Ebrotik hegoaldera zuen eskumena) eta Bilboko Kontsulatua (11 urte baino ez zeramatzan funtzionamenduan), eta bien artean jurisdikzio-gatazkak izaten ziren.\nBilakaera nabarmena da, kontuan izanda jada ez zirela kofradietako merkatariak epaile edo bitartekari gisa gatazkak ebazten zituztenak beren lanbideko printzipioak aplikatuz (askotan tokiko agintariengana jotzen zuten ebazpenak betearazteko), baizik eta Koroak sortutako erakunde bateko merkataritza-epaileak. Erakunde hark eskumen judizialak, administratiboak eta polizia-arlokoak zituen (merkataritza-azpiegiturekin, zergekin, muga-zergekin… zerikusia zuen guztia kudeatzen zuten) eta, batez ere, legegintza-arloko eskumenak.\nRúa Nova dos Mercadores kalearen ikuspegia (1570-1619). Egile flandestar ezezaguna. Iturria: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rua_Nova_dos_Mercadores\nZoritxarrez, Juan Sebastian Elkanok eta bere garaikideek ez zuten guztiz instituzionalizatuta ezagutuko merkataritzako jurisdikzioa, ez baitzen iritsi 1592a arte, Bilboko Kontratazio Epaitegia sortu zen arte. Orduz geroztik eskudun bakarra izango zen lehen auzialdian hartzeko “merkatarien eta haien kideen eta faktoreen arteko auzi eta alde guztiak, haien merkataritzako negoziazioei buruzkoak”.\nArtikulu honi amaiera emateko, esan dezakegu azpimarratu ditugun XVI. mendeko lege-tesela horiek mosaiko juridiko bat osatzen dutela, kofradietako arbitrajeetako kasuistikarekin osatzen joan zena lehenik, eta kontsulatuetako jurisprudentziarekin ondoren. Garai hartako lege-hutsune hura betetzen joan zen, ebazpenetan jarraitutako printzipioak bilduz eta erreferentziatzat balioko zuen corpus juridiko orokor batean jasoz. Corpus horrek Bilboko Kontsulatuaren 1737ko Ordenantzak izan zituen adierazle nagusi, egungo merkataritza-zuzenbidearen jatorria izango zirenak.\n30 ABE, 2021\nIrudimena eta maila. Munduaren biribiltasuna elkanizatzea?\nJulieta Gaztañaga, Antropologian doktorea. Buenos Aireseko Ubinertsitatea. CONICET.


Eguna argitu bezain pronto • ZUZEU\nOhean etzanda, malkoak izarak bustitzen dituztela, nire bizitzaren zentzua zein den aurkitu dut. Milaka egun eman ditut horrelako kontuei buruz gogoeta egiten, eta gaur, behingoz, konturatu egin naiz zein den nire eginkizuna gure “animaliartean”. Bai, “animaliartea” esan dut ez gizartea (gizartean=gizaki artean). Izan ere, askotan animaliak bagina bezala jokatzen dugu, eta ez gizakiak bezala. Hau da, iraganean itotzen gara eta ez dugu pentsaera aldatzen, homoek zuten pentsaerarekin jarraitzen dugu (homo sapiens, homo erectus…). Horregatik, honek arazo izugarri handia eragiten duela esan genezake.\nTxikitatik irakatsi izan digute zer dagoen ondo eta zer ez. Betidanik esan digute zer egin behar dugun eta nola. Ohikotasun hartatik at dagoen guztia kritikatzen da. Beraz, gure benetako izaera, barne zeraren bazter ñimiño batean ezkutatuta dagoela esan liteke. Aske sentitu nahian, libre izateko prest. Baina, gizartearen edo “animaliarte”aren poderioaren eraginez, itoarazita kritiken beldur izanik.\nTamalez, horrelako egoera bizi duen errealitatean jaio, hazi eta hezi egin gara. Homofobia, arrazakeria eta matxismoa dagoen munduan jaiotzeaz gain, honen parte bihurtu gara. Nahi gabe agian. Apropos ez dela izan pentsatzea gustatuko litzaidake. Jakin badakit etxean zein kalean nork bere zoroak bizi dituela. Hala ere, hiltzen naizenerako, mundu zoro honen egoera aldatzea nahiko nuke. Badakit ahalegin guztiak eginda ere ezinezkoa dela. Dena den kalera ateratzea eta benetan nolakoa zaren munduari erakustea noizbait jorratua* izango ez dela amesten dut. Gatiburen “Aske Maitte” abesti berriak esaten duen esaldia errealitate bihurtuko delakoan nago, “aske maitte, aske bizi”. Horixe da askoren ametsa. Ametsak amets, askotan ezin egia bihurtu.\nHala eta guztiz ere, horrelako ametsak egia bihur daitezen bakoitzak bere ekarpena egin behar du. Guztion askatasuna lor dezagun, denok animaliartearen kontra gudukatu behar dugu. Bizitzak ez dakartza jarraibiderik. Hortaz, aske izan, libre bizi, inork ezin izango zaitu inoiz gelditu. Biluz ezazu egunsentia eta egin ezazu barne zerak eskatzen dizuna, legeak kontuan izanda noski. Hori dela eta, nire benetako eginkizuna mundu honetan, nire jarrera aldatzeaz gain, errealitate hau alda dadin, nire ekarpen propioa egitea dela bururatu zait. Ondorio gisa, eguna argitu bezain pronto, horrelako egoera aldatzen saiatzeari ekingo diot. Dena da posible, ametsak errealitate bihur daitezke.\n*jorratu, “kritikatu” zentzuan\nZer duzu buruan “Eguna argitu bezain pronto”-ri buruz\nBaten 2017-07-11 23:17\nKanpoa aldatzea baino errezagoa eta kanpoarentzat lagungarriagoa da nor bera aldatzea.\nIzan gaitezen kanpoan ikusi nahi dugun hori. Euskaldun osoa.


Pit Lacoste, errima frantsesak ekarri zituen eibartHARTUa - etakitto.eus\nPit Lacoste, errima frantsesak ekarri zituen eibartHARTUa\nPierre Lacoste Tarben (Frantzia) jaio zen, Pirinioen magalean, baina Tolosara joan zen bizitzera ondoren, Okzitaniako hiriburura. Hiri handia izanik, aldirietan bizi izan da. “Frantziako hiri handien barruan bi hiri egon ohi dira: erdigunea, klase sozial altuenekin; eta aldiriak, langile-klasearekin, pobreenekin”. Tolosa industrialde garrantzitsua da eta Airbus hegazkin-ekoizle handiaren egoitza da. “Tolosako lanpostu gehienek Airbusekin dute zerikusia”. Berak ere han egin zuen lan.\nPierrek eskola gogoko zuen, baina nahiko alperra zen. “Gauzak erraz ikasten nituen eta horrekin nahikoa zen”. Ikasle ona izanik hainbat beka jaso zituen, eta Tolosako periferia utzi eta erdigunera joateko aukera izan zuen. “Erdiguneko jendearekin elkartzeko balio izan zidan”. Dena dela, auzoko izaerari harro eusten dio Pitek. “Pit pitbulletik dator. Nahiko txikia eta indartsu samarra naizenez, txakur mota horren antza omen dut”, dio barrez. “Jarrera bizikoa ere banaiz”.\nAEBn burua ireki\n18 urte bete zituenean lanean hasi zen ikasketak ordaindu ahal izateko. “Han gauzak ez dira Euskal Herrian bezala. Oso gazteak garenean etxetik irteten gara geure kabuz bizitzeko”. Lan egin zuen, baita ikasi ere, eta dirua aurreztu ahal izan zuen bidaiatzeko. “Lagunen ametsa AEBra joatea zen, beti eman zigun atentzioa”. Beraz, 21 urte bete zituenean Ameriketara joan ziren. “21 urte eduki behar dira AEBn alkohola edateko edo Ford Mustang bat alokatzeko. Ahalik eta gehien gozatzea zen gure asmoa”. Mundu berri bat aurkitu zuen han eta inflexio-puntua izan zen bere bizitzan. “Burua ireki genuen eta behin bidaiatzen duzunean ezin diozu bidaiatzeari utzi”.\nPitek jatorri espainiarra du. “Amaren gurasoek Frantziara egin zuten ihes Francoren sasoian”. Beraz, gazteleraz hala nola moldatzen zenez eta Euskal Herrian familia zuenez, 2015ean hona etortzea erabaki zuen. Eibarrera iritsi zenean Tolosako aldirietan zegoela iruditu zitzaion. “Oso industriala da eta hain toki txikian etxe asko daude. Nire paisaia ez zen asko aldatu”, dio barrez. Bizimodua, ordea, bai. “Kalean hainbeste jende ikusteak asko harritu ninduen. Jendea dotore janzten da, auto onak gidatzen ditu… aberatsen ghettoa iruditu zitzaidan, itxuran behintzat”.\nEibarko bizimodu lasai eta segurua asko gustatu zitzaion Piti eta horrek asko lagundu zion egokitzeko orduan. “Frantzian bizi nuenarekin alderatuz ez nuen presio edo tentsiorik nabaritzen, eta edonorekin egin nezakeen berba arazorik gabe”. Klimarekin izan zituen arazoak hasieran, “oso toki umela da eta euriak tristetu egiten ninduen”, baina ezin hobeto bizi da hemen. “Mendiz inguratuta gaude, hondartza hurbil dago, jendeari kirola egitea gustatzen zaio eta baita tabernetara joatea ere. Edonor egokitu daiteke horrelako toki batera”. Gainera, Tarbe eta Tolosatik nahiko hurbil dago, eta sarritan joaten da hara. “Orain dela gutxi egon naiz han eta Eibarrera itzultzean koarentenan egon behar izan naiz”.\nRap eta hip-hop musikek arrakasta handia dute Frantzian. Euskal Herrian ere gero eta gehiago entzuten da, eta poliki-poliki hasi dira euskal raperoak irteten. Pitek adibidez, Norte Frio Click taldea osatu du Ibai eta B. Boyrekin. “Eibarrera iritsi nintzen lehen egunean gauez irten nintzen herria ezagutzeko asmoz eta brake dance egiten zuen gazte talde bat aurkitu nuen. Eurekin bat egin eta orain taldekide ditudan lagunak ezagutu nituen”. 2019an diskoa grabatu zuten Legarreko estudioan Walter Tuzzeorekin (“demaseko profesionala da”), izugarria Pitentzat. “Txikitako ametsa betetzea izan zen, jolas bat errealitate bihurtzea”. Gazteleraz bikain moldatu eta euskaraz trebatu arren, Pitek frantsesez rapeatzen du. “Nire ama hizkuntza da eta askoz hobeto moldatzen naiz. Gainera, nire auzoko argota erabiltzen dut”.\neibartHARTUaeibartHARTUakFrantziaNorte Frio ClickPierre LacostePit Lacoste\n« [BIDEOA] Argazkiak editatzeko erabiltzen dituen hiru aplikazio aurkezten dizkigu Malen Jainagak Gipuzkoako Ur Kontsortzioak ezohiko neurriak hartu ditu herritarren beharrei erantzuteko »


Isabelle Geffroy, 'Zaz': «Ez zaio beldurrik ukan behar ezberdin izateari » | Bizigiro | Berria\nATZEKOZ AURRERA. Isabelle Geffroy, 'Zaz'. Kantaria\n«Ez zaio beldurrik ukan behar ezberdin izateari »\n«Bozkarioz» etorri da Baionara Zaz frantses kantaria, 'Effet miroir' azken lana aurkeztera. Baionako Laugan ariko da gaur, Kanboko Xan Mixel Garikoitz kolegioko 200 ikaslek lagundurik.\nTHIBAULT PENIN / TRAJECTOIRES Tamaina handiagoan ikusi\nIsabelle Geffroy Zaz (Chambray-les Tours, Frantzia, 1980) nazioarteko lehen lerroko boz frantsesa tai gabe dabil taulagainez taulagain. Eskualdea ongi ezagutzen du: Izar Adats auzo herriko talde landesak egin zuen famatu 2010ean, bertan egon zen bi urteetan. Hortik aitzina, bere baitatik abiatu, eta Effet miroir du karrikaratutako hondar diskoa. Baionan bi kontzertu emango ditu —bat atzo eta bestea gaur— biak Kanboko Xan Mixel Garikoitz kolegioko 200 ikasleren koroak lagundurik. Kontzertuen hasieran, euskal kantari bat gonbidatu dute, baina «sorpresa» atxiki nahi dute. Zazen birak Londres, Tokio eta Osakara eginen du jauzi heldu den astean.\nEuskal Herria ez zaizu arrotza.\nBazuen aspaldi ez nintzela zuen eskualdeetara jautsi. Hemen nuen ukan ene lehen esperientzia profesional gisa: ordaindu egin zidaten kantatzearen truk. Izar Adats taldeari esker izan zen, bi urtez aritu bainintzen tai gabe mugitzen; zinez akigarria zen, baina esperientzia bikaina! Guhaurrek genuen dena egin behar: muntatu eta desmuntatu... Hamabost lagun ginen bertan ari; familia handi bat bezalakoa zen. Orduan dut lanbidea ikasi.\nEuskararekin egin duzu jada topo.\nIzar Adats taldean, tarteka, aperitifaren momentuan, euskaraz kantatzen hasten ziren taldekideak. Hor nuen lengoaia entzuten. Kantu ederrak dira, sakonak, urrunetik heldu direnak. Oso espiritualak eta identitarioak, erroetan ontsa barnaturik direnak, ahantzi behar ez den zerbait magikoa dira.\nZein da euskaraz kantatuko duzun abestia?\nSorpresa da! Zinez ederra da; ileak tente jartzen zaizkit. Kantu garrantzitsua da. Batzuen artean hori hautatu nuelarik, Nellyk [Guilhemsans] erran zidan oso kantu garrantzitsua zela. Arras ni sentitzen naiz kantu horretan.\nNola joan da elkarlana 200 ikasleekin?\nBiziki harro naiz. Sekulako lana da burutu dena hemen. Bi orenez taula gainean irautea nekeza da, beraz, pentsa haur batendako! Errepikan bi haur trenpu sartu dira, uste dut beroak eta emozioek eraginik. Sekulako esperientzia izan da. Nellyk ikaragarriko lana egin du amodioz beterik; inpresionatu nau. Jende ederra da, zinez. Lehen aldia dut horrelako elkarlanarena; dena egokitu dugu haur koro batekin emanaldia eskaintzeko. Zoragarria da.\nZer mezu dakarzu?\nPartekatu eta elkarrekin proiektuak sortzearena. Berez, duela hiru urte sortutako Zazimut proiektuaren barnean sartzen da hau, zeinek lurra eta bizidunaren errespetua baititu oinarri. GKE ttipiak laguntzen ditut gisa horretan; zoragarria da. Proiektuak ekarri dizkit bozkarioa eta jende berria ezagutzea. Ikusten duzu ez zaudela bakarrik, eta badela mundu osoan etengabe lanean ari den jendea, heziketa eta garapen iraunkorraren alde. Ororen buru, mundu hobe baten alde, eta biharko gizartearentzako balio baikorren alde.\nDenetarik egin nahi dut: pop, jazz, variété française, rock eta manouchearen arteko nahasketa da enea.\nZer ematen dizu kantuak?\nKonexioa. Munduarekin eta bozkarioarekin konektatua egoten naiz kantatzen dudalarik, bai: munduarekin lotzen nau. Uste dut lorios garelarik gure lekuan gaudela. Egia da ez dela beti erraza alegera izatea, baina lantzen eta elikatzen den zerbait da. Ez pentsa! Gertatzen zait bozkarioan ez egotea, baina burua berriz altxatzen dut, eta beti haren bila nabil. Asebetetzen nau loriak. Gisa berean, kantatzea transmisioa ere bada: mezu, emozio eta balioak ondokoei helaraztea.\nPreseski, zein dira zuretzat balio garrantzitsuak?\nDenok desberdinak garela eta berezitasunak dauzkagula. Hain zuzen, horiek dute edertasuna ekartzen. Munduan dena da konparazioa, baina desberdintasun hori aberasgarria da. Ez zaio beldurrik ukan behar ezberdin izateari eta norbera izateari, betiere errespetuan: emakume, haur, artista, homosexual... Beldurra ezjakintasunaren eta amodio eskasaren marka da.


Pasaiako Kirol Badia Klubean izena eman daiteke jada : Oarsoaldeko Hitza\nPasaiako Kirol Badia Klubean izena eman daiteke jada\nLehiarik gabeko kirola egin nahi duten ikasleei aukera bat eman nahi die programak. Urritik ekainera egongo da martxan eta saioak astean bitan izango dira.\nDagoeneko eman daiteke izena Pasaiako Kirol Badia Klubean. Kideak lehiakortasunaz haragoko helburuak dituen talde baten barruan sentitu daitezen da programaren helburua, ondo pasatzeko, sasoian egoteko, kirola eta jarduera fisikoa egiteko beste modu batzuk ezagutzeko, euren denbora libre aktiboa euren kabuz kudeatzeko beharrezko ezagutzak jasotzeko…\nPrograma urriaren lehen astean hasiko da eta, beranduenez ere, ekainaren 15ean bukatu. Horren barruko saio eta dinamikek ordubeteko iraupena izango dute, eta astean bitan izango dira.\nAhalik eta egitarau zabalena prestatuko dute programaren baitan, udalerriaren baliabide guztiak erabiliz (publikoak nahiz pribatuak), jarduera fisikoa eta kirola sustatzen duten herriko eragileekin elkarlanean. Besteak beste, jarduera hauek guztiak egin litezke: eskalada, mendi ibilaldiak, bizikleta tailerrak, skate-scooter, hockeya, futbola, arrauna, piragua, pilota, parkourra, bela, eskubaloia, yoga…\nIzen ematea eta informazio gehiago hemen klik eginda lor daiteke.


ELAK milaka lanpostu publiko berehala kontsolidatzea eskatzen du — ELA Sindikatua\nELAK milaka lanpostu publiko berehala kontsolidatzea eskatzen du 11.000 langile publiko baino gehiago dira behin-behineko kontratua dutenak Nafarroako administrazioan https://www.ela.eus/eu/nafarroa/albisteak/elak-milaka-lanpostu-publiko-berehala-kontsolidatzea-eskatzen-du https://www.ela.eus/eu/nafarroa/albisteak/elak-milaka-lanpostu-publiko-berehala-kontsolidatzea-eskatzen-du/@@download/image/kontsolidazioa gizalanNafarroa-05.jpg\nNafarroako enplegu publikoaren egoera oso larria da. Egoera ikusirik, eta azken urtetako lanari jarraipena emanez, ELAn kanpaina bat jarriko dugu martxan 11.000 lanpostu publiko berehala kontsolidatu daitezen eskatzeko.\nHona hemen bizi dugun egoera larria islatzen duten zenbait datu:\n-Europar Batasunean langileen %20 langile publikoak dira; Nafarroan estu estu iristen da % 12ra.\n-Ia 15.000 langile daude gureanm azpikontratatuta beharrezkoak diren zerbitzu publikoak aurrera eramaten.\n-Gaur egun, 10 langiletik ia lau behin-behineko egoeran daude. Hau da 11.000 langile baino gehiago daude egoera prekarioan:\n-Irakaskuntzan: % 40\nGaur egin, gure instituzioetako kontratazioen behin-behinekotasuna arazo sistematikoa da; kasu askotan iruzurrean oinarrituta egindako kontratuak dira gainera. Are gehiago, sektore publikoan behin-behinekotasuna pribatuan baino handiagoa da.\nDatu haue argi uzten dute saldu nahi diguten arealitatetik oso urrun gaudela. Lana betiko eta baldintza duinekin izango duen langile publikoaren irudia faltsua da oso. Erealitatea oso bestelakoa da, funtsean, gaur egin bizi dugun erealitateak ez dauka zerikusirik saldu nahi diguten irudi horrekin. Adibedeak nonhai ditugu: euskal sektore publikoan zaintza bezalako esparrua aurkitu dezakegu, %90an pribatizatuta dagoen esparrua hain zuzen ere; ehundaka langile publiko daude behin-behineko egoeran hartzen dutenak erretiroa; astero astero ehundaka kilometro egiten dituzten langileak aurkitu ditzakegu lanaldi partzialean eta 1.000 eurotik oso urrun geratzen diren soldaten truke lanean; urte hamarnaka kontratu sinatzen dituzten behin-behineko langileak ditugu…\nAgintariek erealitate hau ezkutatu nahi dute, lanpostu murritzeko EPE deialdiak iragarriz. Hauek partxe hutsak dira, ekintza propagandistikoak baino ez; ez dute balio behin-behinekotasunaren arazoa konpontzeko, ezta pribatizazioaren aldeko apustua eta enplegu publikoa suntzitseko dagoen erabaki estrukturala iraultzeko ere.\nEgoera honen erantule direla ere ezkutatu nahi dute. Oinarrizko arauak, defizit helburua eta gastu arauak betetzearen aitzakia hartuz (ez dugu ahaztu behar beraiekin adostutako erakiak direla), kapitalari lan zikina egiten diote sektore publikoan negozio esparruak bilatzeko. Horretarako, eskura dituzten tresna guztiak erabiltzen dituzte: langile publikoei zilegitasuna kentzen diete, lan-baldintzak prekarizatzen dituzte, behin-behinekotasuna modu masiboan erabiltzen dute... Aski frogatuta geratu da hori Euorpako Auzitegiek berriki ezagutzera eman dituzten epaiekin. Froga gehiago daude. Gogaratu, Auzitegi Gorenak Osakidetza zigortu zuela behin-behineko kontratazioan iruzurra egiteagatik eta hemengo epaitegiak Iruñeko Udaletxeko haurreskoletan kontratazio iruzurra egiten dutela onartu du.\nNafarroako Kontuen Ganberak argitaratutako informearen arabera Nafarroako Administrazioan 3.000 lanpostu suntsitu dira azken bost urteetan.\nELAn egoera iraultzeko lanean jarraitu nahi dugu. Argi eta garbi azalerazi nahi diegu gure agintariei ezinbestekoa dela egoera prekarioan dauden 11.000 langile publiko horiei irtenbidea ematea.\n1.- Suntsitutako enplegua berreskuratzea eta beharrezkoak diren lanpostu berri guztiak sortzea, zerbitzu publikoen kalitatea bermatzeko beharrezkoak diren giza-baliabideak bermatuz.\n2.- Enplegu publikorako eskaintza deialdi masiboak panteatzea, aurrez aipaturiko lanpostu guztiak deitzeko eta behin-behineko egoeran dauden 11.000 langile horien egoera egonkortzeko.\n-Nafarroan gaikuntza legalak ezartzea kontsolidazio bermeekin.\n-Esparruz esparru egonkortze prozezu selektiboak adostu, lan egindako urteak esperientzia eta ezagutza kontuan hartuz.


Sabadell banketxeak eskualdeko hiru ordezkaritza itxiko ditu, baina Eibarkoak zabalik jarraituko du - etakitto.eus\nSabadell banketxeak eskualdeko hiru ordezkaritza itxiko ditu, baina Eibarkoak zabalik jarraituko du\nSabadellGipuzcoano banketxeak Gipuzkoan dituen 39 bulegoetatik 19 itxi egingo ditu, Soraluzeko Pil-Pilean hedabideak jakitera eman duenaren arabera. Horrela, Debabarrenean hiru ordezkaritza itxiko dituzte (Soraluze, Ermua eta Deba) eta bik jarraituko dute martxan (Eibar eta Mutriku). Elgoibarren, ostera, Kutxa Aurreratuko Bulegoa lagako dute, hau da, kutxako arreta eskainiko dute; eta kutxazainek funtzionatzen jarraituko dute herri guztietan.\nPil-Pileanen informazioaren arabera, Soraluzeko bulegoa urriaren 15ean itxiko dute eta urriaren 16tik aurrera Eibarren eskainiko dute aurrez aurreko arreta. Ofizialki, uda ondoren hasi zitzaizkien SabadellGuipuzcoanoko langileei bulegoen itxieraren berri ematen.\nEgunotan, enpresako zuzendaritza eta langileen ordezkariak negoziazio prozesuan dabiltza, izan ere, bulegoak ixteaz aparte, banketxeak EREa edo EEEa aplikatu nahi du lantaldean, Enplegu-Erregulazioko Espedientea, eta, horren gaineko baldintzak negoziatzen ari dira. Langile batzuk lekuz aldatuko dituzte, beste batzuk aurre-erretiratu eta susmoa dute beste hainbat kalean geratuko direla.\nEnpresako zuzendaritzak langileei emandako azalpenen arabera, digitalizazioaren ondorioz egin nahi dute Sabadell banketxearen berregituraketa. Diotenez, pandemiaren ondoren asko azkartu zen digitalizazio-prozesua eta geroago eta bezero gehiagok erabiltzen dute online zerbitzua zein kutxazain zerbitzua.\nBestelako iturri batzuen arabera, berriz, banketxeak errentagarritasuna handitu nahi duelako itxiko ditu bulegoak eta Enplegu-Erregulazioko Espedientea egin.\nAtzo, astelehena, pentsioen aldeko elkarretaratzean ere eman zuten itxieraren berri, horrek ekarriko duen zerbitzu galeraz arduratuta, batik bat, adinduei begira.\n« Udako Euskal Unibertsitateak udazkenerako antolatu dituen ikastaroetarako matrikula zabalik dago Bi koronabirus kasu berri atzeman dituzte Eibarren »


Itsasi Euskal Kultur Taldeak bere eguna izan zuen atzo Frontoi Txikian | El Diario Vasco\nItsasi Euskal Kultur Taldeak bere eguna izan zuen atzo Frontoi Txikian\nTxikitxoak dantzara irtetzeko prest.\nEgun handia izan zen atzokoa Itsasi Euskal Kultur Taldeko egungo eta aurreko kide guztien-tzat. Urtero urte sasoi honetan egin ohi duten bezala, Itsasiren Eguna izan zuten eta nola ez, gainerako ekitaldien artean, ez zen euskal dantzarik faltatu.\nGoizeko 11:30ean elkartu ziren kideak. Parrokian izandako meza batekin eman zieten hasiera egunari. Ondoren, taldeko dantzari txikien tartea izan zen. Frontoi Txikian ohiko erakustaldia egin zuten. Guraso eta senitarteko ugari gerturatu zen pilotalekura txikitxoen dantzak ikustera.\nBehin dantzaldia amaituta, taldeko kide zein kide ohiak, bazkari batean elkartu ziren ekitaldiarekin jarraitzeko.\nGaur gauean amaituko dira XXIV. Euskal Antzerki Topaketak, Soreasun La empresa Kimu Bat ha sido galardonada con uno de los premios '10 bitxiak'


ERROBIKO FESTIBALA 2022 ITSASUN - Errobiko Festibala Itxassou\nGEORGIAKO KANTU IKASTALDIA\n“ZURE BOTZA DESKUBRITU” IKASTALDIA\nERROBIKO FESTIBALA 2022 ITSASUN\nEDITO... "KANTUAREN BEHARRA"\n« Zeru goiko izarrek, zelaietako loreek, ba ote dute maite, zu eta nire arteko, kantuaren beharrik ? »\nKantua eta botza betidanik garrantzitsuak izan dira Errobiko Festibalan. Aurten, haatik, festibalaren bihotz bihotzean kokatzen ditugu, eta gaia lau haizetara eta Errobi ibarratik haratago hedatzen den galdera bat bezala pausatzen dugu.\nItsasuko ezinago eder den ohantzean, arroil, mendi, zuhaitz eta arimetan mila kantuen oihartzunak biziko dira !\nDenetan munduan, izakiek kantzaten dute. Heien artean, batzuek – gizakiek barne – arte bat bilakaarazten dute edota funtzio bat lotzen. Bakarka, bikotean, polifonian, a capella, tresnez lagunduta praktikatua… sendatzeko, pesta, maita, nigar egiteko praktikatua… Profano, sakratu, liturgikoa izaiten ahal da… mugabezko ñabarduretan sentimenduen aniztasuna adierazten ahal du. Eta hori, gizakien « expresio artistiko » sinple eta zuzenena izan arren ! Beti, lotura bat sortzen du, zuzenki.\nAurten ere, artista paregabe eta harrigarriek gure gomitari baietz erantzun daukute, Itsasurat jiteko eta kantatzeko. Edertasun eta trukaketa momentu horien eraikitzeaz uros eta harro gira. Egun batzuen denboran, haiek, haien lurraldetan etan haien lurraldetarik sortzen dutenek, haien hizkuntzak biziarazten dituztenek, haien rizomoak guregana hedatuko dituzte. Hunarat, haritzen sustraietarat. Hitza hitz, elkartze, kontzertu ahantzezinak, suzko dantzaldi, baleto hiptnotiko, solasaldi liluragarri eta kartsuak gertatuko dira. Hortaz lehian egoiten gira, loriatzeko prest !\nErrobiko Festibalaren edizio hori botz eta kantari guzieri eskaintzen diegu!\nHitzordua Itsasun, Ongi etorri deneri !\nEzkandraien ordezkari, Julen Achiary, festibalaren zuzendari artistikoa\nEGITARAUA EGUNEZ EGUN\nAintzin festibala : uztaila, ostirala 15 – larunbata 16\nFestibala : uztaila, osteguna 21 – ostirala 22 – larunbata 23 – ingandea 24\nEzkandrai elkarteak mende laurdenez ospatu du Errobiko Festibala Itsasuko herrian. Bestebehin, mendia, denbora, ibaia eta herriaren xingolak zintzilikatuko dira Atharriko plazan uda beteko asteburu betez.\nOroituko gira urteroko hitzordu hunen eraikitzaile balios eta suharraz. Itsasuko herriak eta Errobiko Festibalak elgarrekin alaba kuttuna izendatu behar zintuzkete zu Maite. Gure artean zaudela aholkulari eta zaindari.\nEta goazen bideari. Artista guzien eskuak,ezpainak eta hankak loturik eta ixilik eta geldirik egoiten behartu dira hainbeste ilabetez. Sorkuntza guzia etzanik eta antzu egon da. Bihotzek danba danba hatsa berritz abiatu arte jarraiki dute hil bizirik.\nIritsi da aro berria, altxatzen ari da iguzki gorria. Munduko oihartzun guziak entzunen dira Atharriko zelaitik. Atalaiatik bezala, alagi berdeen, zuhaitz ilunen eta mendi tontorren itsasoari, ixuriko zaizkio lagunen solasak, altxatuko dira abestien eta olerkien hitzak, zabalduko dira soinujoileen musika guziak uhainez uhain. Alaitasuna eta Euskal Herria dariotela gure harriek, gure zuhaitzek eta gure gogoek.\nZabal eta gora doatzila aurten ere gure plazatik herriko eta munduko hitzak eta abotsak, txori kantak, bihotz ilun eta airos guzien doinuak.\nEzkandraien transizio urtea dugularik, bihotzetik eskertzen ditugu Errobiko Festibalaren 26. edizio horren gauzatzen lagundu gaituzten guziak, bai eta ere gure kide historikoak, urtez urte abentura hori sortu eta segitu dutenak.\nHaien barne, diru languntzak berritu dituzten erakunde publiko eta pribatuak, Kontseilu Orokorra, Akitania Berriko Herrialde Kontseilua, DRAC- a bai eta ere Euskal Kultur Erakundea, EHE, eta Malandain Ballet Biarritz-a.\nUrtero bezala, esker beroenak Itsasuko Herriko Etxeari bere sustengu eta laguntzagatik gure alboan, gomitari erantzun dioten artista liluragarriak, eta festibalari bizi emaiteko hainbat denbora eman duten laguntzaile eta teknikarieri.


Parmenides Eleakoa – Gizapedia\nParmenides Eleakoa (ca. K.a. 515 - ca. K.a. 450) Antzinako Greziako filosofoa izan zen, Izatea edo Badena gogoeta-gai izan zuena. Filosofo presokratikoen artean kokatzen da, eta haien artean Eskola Eleatikoan. Bere bizitzari buruz heldu zaizkigun datu eskasak Platonen Parmenides solasaldian eta Diogenes Laertzioren Filosofoen bizitzak bilduman jasotzen dira. Bere pentsamendu filosofikoa berak idatziriko Peri physeos olerkian biltzen da, baina lan horretatik zati gutxi batzuk soilik heldu zaizkigu.\nParmenidesen arabera, filosofo presokratikoek gai nagusitzat zuten arkhe edo printzipioa Izatea da. Izatea bakarra, sorrerarik gabea eta betierekoa, zatiezina eta aldaezina. Izan ere,\nbat, izateaz gainera beste zerbait balitz, ez-izatea bailitzateke, eta hori ezin liteke;\nsorrerarik gabe eta betierekoa, inoiz sortu edo bukatuko balitz, ez-izatea izango litzatekeelako orduan, eta hori ere ezin liteke;\nzatiezina, zatitzerik izango balitz, zatien artean ez-izatea sortuko litzateke, eta hori ezin liteke;\naldaezina (ikus: aldagaiztasuna), aldaketa balitz, beste zerbait izango litzatekeelako, ez-izatea alegia, eta hori ezin liteke.\nBi bideak: doxa eta aletheia\nParmenidesek bi bide bereizi zituen pentsatzerakoan: doxa edo iritziaren bidea. eta aletheia edo egiaren bidea. Doxa edo iritziaren bidea zentzumenek erakusten digutena da. Zentzumenek erakusten diguten gauzen aldaketak baliagarriak izango dira ezagutzara heltzeko baldin eta Izatea ulertzera eramaten bagaituzte. Aletheia edo egiaren bidea zientziarena da, Izatea zer den erakusten diguna.


Balmasedako Udala - Armarria, bandera eta ikurra\nArmarria, bandera eta ikurra\nZelai gorri batean, hiru begiko zubi bat, zilar eta urdin koloreko uhinen gainean, eta zubiaren alde bietan urrezko lehoi bik eusten diote dorreari.\nDeskribapena: XIX. mendeko zutoihala, gorri biziko satinezkoa, eskuraketa-modua ezezaguna. Aurrealdean, hiribilduaren armarri brodatua, ertzetan urre koloreko hariez brodatutako harriak eta erroleoak.\nAtzealdean, urre koloreko hariez brodatuta hauxe ageri da: "Ayuntamiento de Valmaseda", hori koloreaz brodatutako erroleoek inguratuta. Alboetan urre koloreko lihazkiak ditu eta erpinean borla handi bat.\nBereizgarriak: alkatearen makila, historia ezezagunekoa, hurritz-egurrez egina eta 85 cm-koa. Urre koloreko heldulekua, zilindro-formakoa, eta inskripzio hau dauka: "Alcaldía de Valmaseda", eta hiribilduaren armarria erdialdean. Lokarri beltzak eta urre kolorekoak dauzka, amaieran korapiloa eginda. 2,50 cm-ko metalezko txurroa dauka.\nGaur egun Zubi Zaharra da Balmaseda hiribilduaren ikur bereizgarria.\nHarresiaren antzinako atea eta kostaldearen eta Gaztelaren arteko lotura bakarra. XII. mendean eraikia.\nHarlanduzkoa da, zati bat haitzean kokatua, eta horrek monumentu itxura ematen dio. Bizkar formako taula eta galtzada-harrizko zoladura erdi-puntuko hiru arkuren gainean jarrita, erdiko arkua garaiena eta argi gehien ematen duena izanik.\nXV. mendeko dorretxoa nabarmentzen da zubi-branketako baten gainean, arku zorrotza duelarik, eta gaineko gela antzina garita moduan erabiliko zen. Aldeetako batean, igeltsu gainean margotuta, Balmasedako armarria ageri da, rococo garaikoa.\nZubi hori Balmasedaren ikurra da eta Bizkaiko ondarearen irudi hedatuenetako bat.


AHULAK BATU, AHUL SEGITZEKO | Ekonomia | Berria\nAHULAK BATU, AHUL SEGITZEKO\nGobernuak bultzatuta, Deutsche Bank eta Commerzbank bat-egitea negoziatzen hasi dira. EBko banku handienetako bat eratu nahi dute, baina sustrai ahuleko erraldoia izan daiteke, arazoz gainezka baitaude biak.\nElkarren ondoan daude Deutsche Banken eta Commerzbanken egoitzak, Frankfurten. ARMANDO BABANI / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nZer atera daiteke gaizki bi banku ahul batzen direnean? Kasu bakoitza eta egoera bakoitza desberdina da, baina krisia lehertu osteko errealitate enpirikoak dio den-dena oker daitekeela. Ahulen batasunak erakunde handiagoak sortzen ditu, baina ez derrigorrez indartsuagoak. Ez da oso urrun joan behar ikusteko 1+1 batuketak ez duela beti 2ko bat emaitza gisa. Gogoratu besterik ez dago Banca Civicaren esperimentua, edo Bankiaren porrota. Lezio horiei jaramon handirik egin gabe, badirudi arriskua hartzeko prest daudela Alemanian: bat egiteko negoziazioak hasi dituzte herrialde hartako bi banku nagusiek, Deutsche Bankek eta Commerzbankek. Batuko balira, Europako Batasuneko banku handienetan bigarrena sortuko lukete, baina horrek ez du esan nahi osasun oneko banku bat izango litzatekeela. Batuketak ekarriko dituen lanpostu galerak —30.000 da kopuru aipatuena— aurka jarri ditu sindikatuak; bankuaren gehiegizko tamainak atezuan jarri ditu Alemaniako aditu ekonomikoak; eta akziodun askok ez diote etekin onik ikusten operazioari.\nBanku batek zein besteak arazo handiak dituzte: eskandaluz eta huts egindako proiektu handinahiez betetako iraganaren garbiketa amaitu ezinik dabil Deutsche Bank; krisia lehertu zenetik errentagarritasunaren bilaketa antzuan dabil, berriz, Commerzbank, eta Dresdner Banken digestioa egin gabe.\nZERGATIK BATU NAHI DUTE?\nBeren kabuz lortu ezin duten sendotasuna batera lortzea da asmoa. Oso aspaldiko ideia da, orain arte irmoki ukatutakoa. Joan den igandean aitortu zuten Deutsche Bankek eta Commerzbankek fusio bat negoziatuko dutela, baina argi utzi zuten elkarrizketek ez dutela derrigorrez fusiorik ekarriko.\nProiektua babesten eta bultzatzen du Alemaniako Gobernuak, espero baitu bat-egiteak banku indartsuago bat sortuko duela, gai izango dena Europako beste banku handiekin lehiatzeko —Santander, BNParibas, HSBC, Credit Agricole...— eta lagunduko diela Alemaniako enpresa esportatzaileei. Baina agian hori baino garrantzitsuago izan daiteke batasun batek saihestu egingo duela AEBetako banku berrindartuek edo Txinako handiki berriek koska egitea Deutsche Banki edo Commerzbanki.\nDeutsche Bank banku handia da Europako testuinguruan. Aktiboetan, kontinenteko laugarrena da, ia 1,5 bilioi euroko aktiboekin, Santanderrek adina. Baina burtsan duen balioa horren oso azpitik dago. Krisiaren atarian, 2007ko udaberrian, 92 euro balio zituen DBren akzio bakoitzak. Aste honetan, beheranzko joerari heldu dio berriro, eta ostiralean 7,30 euroan salerosi zen. Azken urtean balioaren ia %40 galdu du.\nBanku txikiagoa da Commerzbank, EBko handienetan 25.a Bien artean, bi bilioi euroren aktiboko banku bat sortuko lukete, Europako bigarrena.\nNOLAKO BANKUAK DIRA?\nDeutsche Bankek eta Commerzbankek jaiotze data partekatzen dute —1870an sortu zituzten—, baita sorrerako helburua ere —merkataritza laguntzea—. Baina, gainontzean, banku desberdinak izan dira azken hamarkadetan.\nDBk handira jokatzea erabaki zuen 1990eko hamarkadan, ingeniaritza finantziarioak ezerezetik milaka milioi euroren irabaziak eragin zitzakeela ikusi zutenean. AEBetako inbertsio banku erraldoiekin lehiatzeko erabakia hartu zuen DBk , eta hainbat urtez arrakastaren irudia eman zuen: munduko bankuetan handiena bilakatu zen bere finantza adarraren eskutik, fitxaketa milioidunak egin zituen, eta bere buruei sekulako dirutzak ordaindu zizkien —1995-2016 epean 71.000 milioi euro banatu zizkien gainsarietan, akziodunei halako lau—. Baina kasinoaren argiak itzali zirenean, 2007tik aurrera, zikinkeriak agerian geratu ziren. Garai horretako apustu ausartegiak, inbertsio okerrak eta bestelako gehiegikeriak garbitzen aritu da bankua azken urteetan, eta ohartu da ez duela indar handirik banka tradizionalean, herritar arruntei eta enpresa txikiei eta ertainei dirua mailegatzen. Alde horregatik bateragarria da Commerzbankekin, azken horren indargunea enpresa ertainen eta txikien finantzaketa delako.\nBerez, DB eta Commerzbank gauza bitxiak dira Alemaniako finantza munduan. Herrialde hartan banku kooperatiboak edo eskualdeetako eta hirietako aurrezki kutxak dira nagusi; erakunde kontserbadoreak dira, beren lurraldeko enpresa sareei eta herritarrei ongi lotutakoak, eta, espekulazioan baino, industriaren zerbitzura dihardute. Guztira, 1.600 finantza erakunde daude Alemanian, Frantzian halako bost. Alemaniako bost banku handienek merkatuaren %30 eskas bat dute, kopuru txikia herrialde gehienetan kontzentraziora jo izan duen sektore batentzako. Sakabanaketa ona izan daiteke bezeroentzat, zer aukeratu badutelako, baina traba bat monopolioen edo oligopolioen eskutik prezioak eta komisioak igo nahi dituztenentzat.\nZERGATIK DOA GAIZKI DEUTSCHE BANK?\nAEBetako hipoteka zaborren krisiak Europan gehien zigortutako bankua izan da Deutsche Bank, Goldman Sachs, Lehman Brothers eta enparauekin aurrez aurre lehiatzeko estrategiak ekarri zuelako beste inork baino gehiago inbertitzea subprime hipotekez betetako produktuetan.\n2015ean 6.890 milioi euro galdu zituen: iaz, lehen aldiz 2014tik, irabazi txiki batzuk eman zituen , 267 milioi eurorenak. 6.000 langiletik gora bota ditu azken urteetan, aktiboak eta adarrak saldu ditu, eta EBZren likidezia neurriak erruz baliatu ditu.\nNeurri txikiago batekin errentagarriagoa izateko bidean beste harritzar bat aurkitu du, ordea: ospean ez ezik dirutan ere garesti atera zaio krisiaren aurretik arauei ezikusiarena egiteko ohitura. Azken hamarkadan 17.000 milioi euro ordaindu ditu isunetan eta epaitegi kanpoko akordioetan: interes tasak manipulatzeagatik, mailegu toxikoak saltzeagatik, dirua zuritzeagatik, bahimenduak hausteagatik... zigortu dute. Iazko udazkenean haren Frankfurteko egoitza miatu zuen Poliziak, Panamako paperek eragindako operazio batean.\nAlemaniako bankuetan bigarrena da Commerzbank, eta Europako banku zaurgarrienen zerrendan izan da azken hamar urteetan. 2009an, Berlingo gobernuak erreskatatu egin zuen, aktibo toxikoz betetako Dresdner Bank lehiakidearen erosketari buelta ezinik zebilelako. Angela Merkelen gobernuak 18.000 milioi euro sartu zituen Commerzbanken, eta bankuaren kapitalaren %15 publikoa da gaur egun.\nDeutsche Bank baino egoera hobean dago orain Commerzbank: iaz 865 milioi irabazi zituen. Diru asko dirudi, baina ez da hainbeste neurri handiko banku batentzat —49.000 langile ditu—. Ideia bat egiteko: Kutxabankek 5.700 langile ditu (Commerzbankek baino %90 gutxiago), eta 332 milioi irabazi zituen iaz.\nZER ETEKIN ESPERO DUTE BAT EGINDA?\nBat egiteen helburu orokorra sinergiak izan ohi dira, hots, berdina egitea jende eta gastu txikiagoarekin. Deutsche Banken eta Commerzbanken kasuan, sinergia hitzak esan nahi du milaka langile kalean geratzeko arriskuan daudela. Alemaniako bankuetako sindikatu nagusiak, Verdik, kalkulatu du 10.000 lanpostu desagertarazi ditzakeela fusioak, eta epe luzeago batean 30.000ra hel daitezkeela. «Geure ikuspuntutik, fusio batek ez du epe luzera jasangarria den eredurik sortuko», ziurtatu du Jan Duscheckek, Verdi sindikatuko bozeramaileak.\n«Hutsegite larria izango litzateke. Arduradun guztiei eskatu nahi diegu zentzudunak izan daitezen» ,adierazi du Stephan Zukalski DBV sindikatuko buruak. Kaleratuen kopurua 50.000ra igo du DSW inbertitzaileen defentsarako erakundeak.\nEnplegu galera hori sektoreak azken urteetan berregituraketen eta aldaketa teknologikoen eskutik bizitakoari batuko litzateke: 2009tik 2017ra, Europako bankuek 390.000 lanpostu galdu dituzte, Europako Banku Agintaritzaren arabera\nBESTE ALTERNATIBARIK BA AL DAGO?\nCommerzbanki ez zaizkio erosle potentzialak falta, Frantziako, Erresuma Batuko edo Suitzako bankuentzat goxokia izan daitekeelako Alemaniako enpresa sarearekin lotura duen banku bat erostea. Baina horrek esan nahiko luke DB ezkontide alemaniarrik gabe geratuko litzatekeela. «Subiranotasun galera onartezina», Olaf Scholz Finantza ministro sozialdemokrataren iritziz.\nZER ARRISKU DU FUSIOAK?\nErreskatatzeko oso garestia den banku erraldoi bat sortzea, too big to fail motakoa. Deutsche-Commerzbank bikotea banku sistemiko bat izango litzateke, eta porrot egingo balu, eurogune osoa arriskuan jarriko luke, hamarnaka milioi beharko liratekeelako onbideratzeko. Alemaniak bultzatutako EBren arau berriek diote bankuak diru publikoarekin erreskatatzeak azken irtenbidea baizik ezin duela izan, baina ezinezkoa dirudi milioika euroko aktiboak dituen banku bat sektore publikoaren laguntzarik gabe salbatzea.\nEdonola ere, fusio batek bi hesi gainditu beharko lituzke. Bata, akziodunena da. Baiezkoaren alde dago Cerberus AEBetako funtsa, bi bankuetako akzioduna, baina ez beste akziodun handi batzuk.\nBeste hesia gainbegiratzaileen oniritzia da. Andrea Enria EBZko gainbegiratze agentziako buru berriak argi esan du ez dagoela gustura: «Ez dut bereziki maite txapeldun nazionalen edo Europako txapeldunen ideia hori».


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Osakidetzak gaur ekingo dio Santikurutze Kanpezuko Osasun Zentroa eraikitzeari, Araban\nOsakidetzak gaur ekingo dio Santikurutze…\nOsakidetzak gaur hasi ditu –Udalarekin Zuinketa Akta sinatu ondoren– Kanpezuko Osasun Zentroa eraikitzeko lanak. Zentro honetan egingo duen inbertsioa 800.000 eurokoa da, eta 2.400 inguru bizilagunei eskainiko die etengabeko zerbitzua eta arreta.\nLanak, 8 hilabete barru amaituko dira eta Jon Darpón, Osasun Sailburuaren aburuz “Arabako Mendialdean bizi diren bizilagunekiko, Osakidetzak ekitatea eta gertutasunaren aldeko aurrera puso berri bat emango du”.\nKanpezuko Osasun Zentro berriak –Batzar Nagusien kalean, herriko frontoiaren ondoan, 170 m2-ko lurzati batean kokaturik– hiru maila izango ditu, eta horietan banatuko dira Medikuntza Orokorreko kontsulta, Pediatriakoa, Erizaintzako beste bat eta larrialdi, behaketa eta tratamenduko kontsulta bat; gainera, jendeari arreta emateko eremu bat, egongela bat eta komun egokituak ere izango ditu. Lehen solairuan taldeentzako jarduera-areto bat izango da, eta langileentzako laguntza eremu bat ere bai. Teilatupeko solairuan, galdara-gela ezartzeaz gain, etorkizunean zentroa zabaltzeko edo beste jarduera batzuetarako espazio bat egongo da erabilgarri. Instalazioen barruan, zentroak sei pertsonentzako igogailu egokitu bat izango du.\nZentro berriak egungoa ordeztuko du, Samuel Picaza plazako 6.eko eraikin bateko lokaletan dagoena. Ondorioz, nabarmen hobetuko dira gaur egungo osasun-asistentziaren baldintzak.\nEraikina hartuko duen lurzatiaren lagapena iazko otsailean erabaki zuen Santikurutze Kanpezuko udalak, Osoko Bilkura batean emandako ebazpenez.\nUdalarekin Zuinketa Akta sinatu eta gero, gaur hasi diren obrek 800.000 euroko aurrekontua dute, eta zortzi hilabetean burutzeko epea aurreikusi zaie. Zentroa esleipena duen Campezo Obras y Servicios, SA enpresak eraikiko du, eta 664.000 euroko zenbatekoz esleitu zitzaizkion lanak.\nSantikurutze Kanpezuko Zentroa erreferentziakoa da Arabako Mendialdean, eta igandeetan irekita egongo da eremuko 2.338 bizilagunei etengabeko arreta eskaintzeko, hiru kupo medikotan banaturik: Bernedo, Maeztu eta Santikurutze Kanpezu.\nOsasun Sailburua den, Jon Darponentzat, Osasun Zentro berri hau eraikitzeak argi uzten du: “Eusko Jaurlaritzak, eta Osakidetzak –osasun-sistema publiko, unibertsal eta kalitatekoa den heinean–, lehentasunezko helburu eta konpromisotzat dutela pertsonen beharrei erantzutea, Euskadiko herri eta hiri guztietan, zaharkiturik geratu diren azpiegituren dotazioak eta ekipamenduak berrituz eta berriak eraikiz ekitatearen alde egiñez”\nArabako lurraldearen barruan, Kanpezuko Osasun Zentro berriaren eraikuntza, bat egitera dator hasiak diren beste obrekin. Amurrion 2.753.000 euroko balio izango duen zentro berri bat altxatuko da, Landakoko anbulatorioa ordezteko.\nVitoria- Gasteiz, 2016ko irailaren 8a


Guztion Ondarea • ZUZEU\nGuztion Ondarea –\nDenok dakigu Euskal Herrian toki eta leku zoragarriak aurkitu ditzakegula; Iratiko Oihana, Anboto mendia, Omako basoa… Baina, nire iritziz, ez dago mundu osoan Urdaibaiko Biosfera baino leku ederragorik. Hori esanda, aipatu beharra dago Urdaibai historia eta ohitura oso bereziak dituela, orain dela urte batzuk adibidez, Bikingo itsasontzi bat aurkitu zuten itsasadarrean zehar; Bestalde, Bermeo Bizkaiko-jaurgoaren hiriburua izan zen XV.mendean, eta madalenak Mundaka, Bermeo eta Elantxoberen arteko lasterketa gogoratzeko ospatzen dira. Urdaibai, Euskal Herriaren gune ekonomiko esanguratsuenetarikoa izan da urte askotan zehar, baina gaur egun beste gauza bihurtu egin da. Balearen arrantza eta Ternuara itsasoratzea alde batean utzi ditugu beste gauza batean eraldatu arte, biosfera batean hain zuzen ere.\nGaur egun, Biosferak, natura eta mundu modernoa elkar garatzeko proiektuetan oinarritzen dira. Urdaibai, Biosfera bihurtu zuen UNESCO-k 1984n, Oka ibaian du bere jatorria Oiz mendiaren tontorrean eta itsasadarra bihurtzen da Mundaka inguruan, padura liluragarriak sortu bitartean. Horrez geroztik, hainbat entitate Biosfera zaintzaren arduradun izan dira, Dorremadariaga-ko biosfera museoa, Azti laborategiak, Diputazioa, inguruko Udalak… eta hau babesteko hainbat neurri hartu dituzte urteetan zehar.\nAurten, esate baterako, Ibarrangeluko eta Mundakako Udalek aparkalekuak mugatu dituzte haien herrietan, turismoa eta trafikoa apur bat kontrolatzeko xedearekin. Urdaibaiko biztanleriaren ustez turismoa gehiegi areagotu egin da azken urteotan, Laga eta Laidako hondartzak orain kanpotarrez beteta daude egunero eta udatiar gehiegi doaz opor garaian. Jende uholde honek, biosfera arriskuan jartzen du haien iritziz, horregatik aparkalekuak mugatzeaz aparte beste neurri batzuk jarri dituzte, isunak jarriz eta Guardia Zibila deituz txalupak kontrolatzeko. Neurri hauek, agian, ez dira gehiegizkoak izango kanpotar batentzat, baina bere bizitza osoa herri hauetan igaro duen norbaitentzat oso gogorrak izan dira.\nNik neuk, nire haurtzaroa igaro dut Urdaibain, txikitan Mundakan amamaren etxean, orain nagusitan, Sukarrietan. Urteko nire sasoirik gogokoena da, ikastolaren amaieraren ikurra zen txikia nintzenean, gaur egun nire ihesleku kuttuna. Egun edo aste oker bat izan dudanean, burua nire itsasadar maitean jartzen dut, egunak kontatzen ditut udako sasoia heldu arte berriro nire herrira itzultzeko nahiarekin. Baina aurten gauzak asko aldatu dira, Biosfera zaintzearen aitzakiarekin neurri mordo jarri dute martxan eta a ze sorpresa gurea konturatu ginenean neurri gehienak kanpotarroi bakarrik eragiten dizkigutela. Eta nik galdetu nahiko nuke, ez al gara guztiok Euskaldunak? Ez ditugu guztiok zergak ordaintzen? Ez dute Urdaibaiko Herrien udalak zerga horietatik etekina ateratzen? Ez dute Bizkaiko Diputaziotik dirua hartzen?\nDena Biosferaren ongizatearen izenean egiten dute, hori da esaten dutena bederen. Baina aintzat hartzen badugu makroproiektu bat egin nahi dutela Guggenheim bat Murueta inguruan eraikitzeko, zer pentsatua badugu. Ez al da Biosfera haien ardura bakarra? Zergatik eraiki orduan turismoa bultzatu eta areagotuko duen zerbait? Turismoarekin batera, kotxeak, trafikoa… areagotuko dira. Nire iritziz hau hipokresiaren definizioa izan litekealderdi askotan. Urdaibaiko Biosfera denok disfrutatzeko lekua izan beharko litzateke, kanpotarrentzat, bertokoentzat eta turistentzat.


Fontenoy-le-Château - Wikipedia, entziklopedia askea.\n47° 58′ 25″ N, 6° 11′ 57″ E / 47.9736°N,6.1992°E / 47.9736; 6.1992Koordenatuak: 47° 58′ 25″ N, 6° 11′ 57″ E / 47.9736°N,6.1992°E / 47.9736; 6.1992\n2013ko urtarrilaren 1a\nFontenoy-le-Château Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 696 biztanle zituen.\n2007an Fontenoy-le-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 696 ziren. Familiak 304 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 455 etxebizitza zeuden, 307 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 83 bigarren erresidentzia ziren eta 65 hutsik zeuden. 391 etxeak ziren eta 62 apartamentuak ziren. 307 etxebizitza nagusietatik 199 bere jabearen bizilekua ziren, 90 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 165 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 144 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nFontenoy-le-Château udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 424 ziren, horien artean 289 aktiboak ziren eta 135 inaktiboak ziren. 289 pertsona aktiboetatik 237 lanean zeuden (145 gizon eta 92 emakume) eta 52 langabezian zeuden (28 gizon eta 24 emakume). 135 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Fontenoy-le-Château udalerrian 302 unitate fiskal zeuden, 638 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.530 euro zen.\n2007an zeuden 28 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.\n2000. urtean Fontenoy-le-Château udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.250 hektarea erabiltzen.\nMontmotier (1,8 km)\nLe Magny (2,0 km)\nTrémonzey (2,8 km)\nAmbiévillers (3,2 km)\nPont-du-Bois (5,6 km)\nBains-les-Bains (5,7 km)\n2013an sortutako lekuak\nOrriaren azken aldaketa: 11 otsaila 2021, 20:02.


Lehoi - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLehoia (Panthera leo) Felidae familiako ugaztun bat da. Arra oso erraz bereizten da, duen adatsagatik. Ar batek 250 kilogramoko pisua izan dezake. Emeak txikiagoak dira, 180 kilogramo ingurukoak. Lehoiak haragijaleak dira eta erlazio familiarretan oinarritutako bizimodu taldekoia dute. Emeek taldea sortzen dute, eta haiekin familia harremanik ez duen ar batekin eta kume guztiekin bizi dira. Emeek ehizatzen dute, eta arrek lurraldea zaintzen dute. Kume arrak, heltzean, familiagunetik kanporatuak dira.\n1,65 kg (pisua jaiotzean)\narra: 188 kg (helduen pisua)\nemea: 126 kg (helduen pisua)\nLehoiak poligamoak dira. Emeak 18 eta 26 hilabete artean izaten ditu kumeak. Zoologikoetan daudenean, urtean behin dute kumaldia. Lehoi emearen ernaldiak 110 egun irauten du: kume bat eta lau artean izaten ditu aldi bakoitzean. Zoologikoetan 30 urte arte bizi izaten dira, baina basatiak direnean arrak 12 urte eta emeak 16 urte inguru bizi ohi dira.\nLehoia espezie bulnerablea da eta, bere banaketa-eremu afrikarrean, azken bi hamarkadetan zehar populazioen gainbehera bat sufritu du, seguraski itzulezina, % 30-%50 arteko galera sufritu dituzte.; populazioak ez dira bideragarriak mugatutako erreserbetatik eta parke nazionaletatik kanpo. Nahiz eta gainbehera honen kausa erabat ulertua ez izan, habitataren galera eta pertsonekiko estutasunak kezka-arrazoirik garrantzitsuenak dira gaur egun. Lehoiak, Erroma Zaharretik gaur egunera, gatibutasunean izan dira eta XVIII. mendearen amaieretatik oso preziatuak bilakatu dira eta mundu guztiak zoologikotan erakutsitako espeziea izan dira. Berezko zoologikoak ugalketa programetan laguntzen ari dira mehatxatutako subespezie asiarra babesteko.\nArrak oso ondo bereizi ahal dira, lepoan duten ileagatik. Horri esker, oso sarritan agertzen da literaturan, bandera nazionaletan eta filmak eta literatura garaikideetan eskulturan, pinturan...\n5 Lehoi taldeak\nIzena eta EtimologiaAldatu\nLehoiaren izenak, antzekotasun handia duena hizkuntza erromanikoetan, Latinetik (Leo) eta grekera zaharretik (λέων) dator. Hebreerazko lavi hitzarekin ere egon ahal da erlazionatuta, edo aitzinako Egiptoar hizkuntzarekin. Askotan deskribatu izan dute Felis Leo izenaz, XVIII. Mendean Carlos Linneok idatziriko Sistema Naturaen, adibidez. Bere izen zientifikoaren osagai generikoa, Panthera, greko klasikotik datorrela uste da sarritan, Pan- ("guztia") eta ther-("piztia"), baina herriko etimologian izango litzateke.\nAfrikako lehoien egoera\nEgun, lehoirik gehienak Afrikako hego eta mendebaldean bizi dira, baina haien bizilekuak oso arin murrizten ari dira. Gaur egun Afrikan 16.500 lehoitik 47.000ra artean besterik ez dagoela kalkulatu da. Espezie horren urritzea eragiten duten kausak ez dira oso argiak, baina biologo askoren ustez gizakiarena litzateke erru nagusia.\nLehoiek askatasunean bizirik iraungo badute, beharrezkoa da natura parkeak zaintzea, hala nola Ethosa parke nazionala.\nMutur ahaltsu batzuekin, baraila sendoarekin eta zortzi zentimetroko letagin batzuekin, lehoia bigarren katuki bizidun handiena da, tigrearen ondoren. Harrapakin handiak hil ditzake eta bere koloreak beise argitik marroi horixkara doaz, gorrixka edo okre ilunetatik pasatuz. Behealdeak argiagoak izan ohi ditu eta isatsaren muturrean ileak beltzak ditu. Lehoi umeek heldutu ahala galtzen duten ilaje pinttoa dute, nahiz eta batzuetan hanketan eta sabelean mantentzen den, lehoi emeetan batez ere.\nLehoi helduetan, arren pisua 150-250 kg-en artean izan ohi da eta emeena 120-182 kg inguruan. Buruaren eta gorputzaren luzerari dagokionez, 1,70 - 2,50 metrokoa da arretan eta 1,40 - 1,75 metrokoa emeetan. Isatsak metro bat inguru neurtzen du. Bai arrak bai emeak, isatsaren amaieran ile-mulu bat dute brotxa formarekin.\nLehoi arraren melena da ezaugarri nabarmena da espezie honetan. Lehoi arrari handiago eta harroago irudiarazteko dela pentsatzen da. Lehoi arrek beste arrekin lehian eta beste harrapariak kikiltzeko baliatzen dute. Adatsaren tamaina eta koloreri dagokionez, baldintza genetikoekin, heldutasun sexualarekin, klimarekin eta testosterona-ekoizpenarekin lotuak dira. Orokorrean, zenbat ilunago eta trinko nahiz adatsa, orduan eta osasuntsuagoa da lehoia.\nBi lehoi talde mota daude:\nSaldoak: 5-6 lehoi emez, haien kumeez eta ar batez edo koalizio deiturikoan elkartutako bi arrez osatutako taldeak.\nNomadak: lurralde handietatik zehar ibiltzen dira, batzuetan bakarrik eta bestetan bikoteka.\nLehoiak animalia haragijaleak dira, hau da, beste animalia batzuk jaten dituzte. Harrapakinari hozka egin eta itoarazita hil ohi dute. Gehien ehizatzen dituzten animaliak, ñuak, bestelako zerbido handiak, zebrak, basurdeak eta afrikar bufaloak dira. Noizbehinka, eta lehoi talde handia baldin bada, jirafak, hipopotamoak (soilik lehorrean), errinozero gazteak eta elefante kume edo gazte galduak ere ehizatzen dituzte.\nTamaina oso handiko animaliak bere harrapakin ohikoenak ez izan arren, jirafak, hipopotamoak, errinozero gazteak eta elefante kume zein gazteak ehizatzen trebatu diren lehoi talde handiak badaude.\nBeste harrapariak ehizatzeko aukera badu ere ehizatuko ditu (gehienetan konpetentziagatik jan barik hil egiten dituzten arren), lehorrean galdutako krokodiloak, gepardoak, lehoinabarrak eta afrikar txakur basatiak. Hienak salbuespena dira, hienak hil egiten dituzte harrapakinen lehiakide nagusiak direlako (harrapakin berdinak ehizatzen dituzte, gepardo eta lehoinabar bakartiek harrapakin txikiagoak ehizatzen ohi duten bitartean), baina ez dute inoiz hauen gorpurik jaten.\nBeraz, orokorrean (eta hienak ez ezik), harrapari gehienak lehiakidetzat hartu eta jan barik hiltzen dituzte, besteak beste, hain animalia txikiekin asetuko ez liratekeelako (ñuen pisuaren goratik dagoen haragi kopurua behar dute).\nEhizatzeko joera baduten arren, esan beharra da lehoiak oportunistak eta sarraskijaleak ere badirela. Izan ere, elikaduraren gehiengoa hilda topatzen dituzten animaliak janez edo beste harrapariek ehizatutako lapurtez lortzen dute.\nHainbat lehoi azpiespezie daude gaur egun bizirik (beste batzuk iraungituak izan diren bitartean):\nKongoko lehoia (P. l. azandica)\nKatangako lehoia (P. l. bleyenberghi)\nTransvaaleko lehoia edo Hego Afrikako lehoia (P. l. krugeri)\nNubiako lehoia (P. l. nubica)\nAsiar lehoi (P. l. persica)\nMendebaldeko Afrikako lehoia (P. l. senegalensis)\nWikiztegian orri bat dago honi buruz: lehoi .\nWikispezieetan bada informazioa gehiago, gai hau dela eta: Panthera leo\nEspezieak: Panthera leo


Txuri Urdinek Bartzelonan jokatuko du hilabete batez jokatu gabe egon ondoren – Txuri-Urdin Hockey Hielo\nTxuri Urdinek Bartzelonan jokatuko du hilabete batez jokatu gabe egon ondoren\nLehenengo postua ziurtatuta dute gipuzkoarrek eta kataluniarrek, ordea, bigarren postua dute jokoan\nTxuri Urdinek Bartzelonaren aurka jokatuko du larunbatean 21.30-etan Kataluniako hiriburuan. Ligaren lehenengo postua ziurtatuta dauka talde donostiarrak, baina ez dira turismo egitera joango Bartzelonara Tito Marcelinoren mutilak. Gelditzen diren lau partiduak irabazi nahi dituzte playoffera sasoi onean iristeko.\nTalde lehiakorra aurkituko dute aurrean txuri urdinek. Barça hirugarren da sailkapenean eta bigarren bukatzeko helburua dauka. Entrenatzaile donostiarraren esanetan, “partidu latza” izango da Bartzelonakoa. “Haiek asko daukate jokoan azkenengo partidu hautean eta gu, berriz, ezer ez. Hala eta guztiz ere, partidua aurrera ateratzeko ideiarekin joango gara Bartzelonara, baina ez da erraza izango, haiek asko patinatzen duten jokalariak bait dituzte”.\nGipuzkoarrek 42 egun daramatzate partidurik jokatu gabe. Azken neurketa Majadahondaren aurka jokatu zuten abenduaren 15ean. Bartzelonak, ordea, Jakaren aurka lortu zuen garaipen garrantzitsua joan den astean.\nGelditasun horrek kalte egin diezaioke Txuriri, Marcelinoren ustez: “Denbora asko daramagu jokatu gabe eta jokatzeko gogoak prezipitaziora eraman gaitzake”.\nHiru baja ditu Txuri Urdinek Bartzelona bisitatzeko: Álex Veak, Jano Hernandezek eta Ander Moranek ezin dute jokatu lan egin behar dutelako.\nBehintzat, Johan Larssonek bere lehenengo partidua jokatuko du kataluniarren aurka. Txuriren neguko fitxaketa izan da suediarra eta Majadahondaren aurkako neurketaren etetearen ondorioz, ez du partidurik jokatu oraindik.\nTxuri Urdin 12 31\nPuigçerdá 14 20\nBarcelona 14 20\nJaca 13 13


Arrasateko udala eta ondare historiko-artistikoa - Mondraberri\n[Testua: Ramon Ugalde]\nArrasateko udala eta ondare historiko-artistikoa\nHarriduraz irakurri ditut Gure herriko udal horrek Maritxu kajoi aurreko egunean egindako pintadak gaitzesteko egin dituen adierazpenak.\nTestua: Ramon Ugalde. 2019ko urriak 9, asteazkena.\nHarriduraz irakurri ditut Gure herriko udal horrek Maritxu kajoi aurreko egunean egindako pintadak gaitzesteko egin dituen adierazpenak. Argudiotariko bat ondare historiko artistikoan pintada horiek egindako kalteak dira. Beste argudio batzuk ere aipatzen dituzte (pintaketen ezabaketaren kostua eta zerbait adierazteko beste modu batzuk daudela) baina horretan ez naiz sartuko.\nHasteko esan behar dut ondare historiko artistikoaz ezer esateko zilegitasun minimoa ere ez daukala udal horrek. Hasteko ez da egia “raseatu” batean egindako pintada batek ondare historiko artistikoa kaltetzen duenik. Larriagoa iruditzen zait Arrasateko udaletxeko balkoietan, forja barroko elegante horretan azkeneko urteetan zintzilik dauden plastikozko tiesto edo mazeta horiek edo herriko plazan parrokiako beirate edo bidriera ederrak ikustea galarazten digun plastikoz estalitako ”kiosko” barregarri hori. Edo Portaloian bertan horman itsatsita dauden burdinazko plaka horiek, Alde Zaharraren PER negargarriarekin hain ondo uztartzen direnak.\nGainera inolako lotsa barik ondare historiko artistikoa aipatzen dute, nortzuk eta Etxezarretako harrizko zubiaren desagerpenaren erantzule zuzenak, Adan de Yarza jauregiaren aurrean zegoen burdinazko hesia desagerrarazi dutenak, Ricardo Olaran arkitektoak Garibairi eraikitako monumentu liraina eraitsi zutenak, eta Elmako bulegoen eraikina etxeen artean itotzea onartu zutenak.\nArbolapetako arkuaren berriztatzea aipatzen dute, hain gustu txarrekin egindako lan horrek sekulako meritua balu moduan …\nKulturate ere sartzen dute pintadak jasan dituen monumentuen artean, ba niri grabeagoa iruditzen zait Eraikin horretako obran aurrekontuan egondako desbideratzea edo fatxadan bertan apurtuta dauden harlosak ikustea, edo Kulturateko hormak nola kentzen dion bolumena eta edertasuna San Frantziskoko fatxadari.\nAh! Eta Arrasateko udalak PERaren bidez eta beste arbitrarietate batzuekin Alde Zaharrari egindako kaltea beste baterako utziko dugu.\nBaina mesedez artea eta ondarea ez aipatu inor kritikatzeko.


Norberak bere bizitza edo bizitzaren zati bat kontatzea da autobiografia. Bideo honetan adibide batzuk batu ditugu, autobiografiaren eta biografiaren ezaugarriei buruz hausnartzeko.\n1,62 puntu 5 izarreko maximotik\n73 iritzi guztira\n- Gure arbasoen bizimodua ezagutzeko interesa\n- Bizikidetzarako jarrera\n- Euren bizipenak kontatzeko interesa\n- Ahozko jarduna ezagutu, erabili eta balioesteko gogoa\nAutobiografiari buruz hitz egingo dugu:\n- Zer da autobiografia? Eta zer ez? Norberari gertatutako edozer da autobiografia? Gure oroitzapenak dira? Beste batzuen kontuak (gurasoak, senideak, lagunak, ezagunak…) tartekatzen ditugunean ere bai, gure ikuspegia ematen dugun heinean? Guztien artean hausnartu eta iritziak partekatu.\n-Zein dira autobiografiaren ezaugarri nagusiak? Zer aditz mota erabiltzen da gehien (1. pertsona)? Kronologikoa izan ohi da?\n-Eta zer da biografia? Zein dira autobiografiaren eta biografiaren arteko diferentziak?\n-Zer testu-genero dira autobiografia eta biografia?\nAutobiografiaren definizio posible bat: norberak bere bizitza edo bizitzaren zati bat kontatzea da autobiografia: jaiotza, ibilbidea, lorpenak, zaletasunak eta pertsona horrentzat garrantzitsuak izan diren bestelako kontuak.\nBiografiaren definizio posible bat: pertsona batek beste norbaiten bizitza kontatzen duenean, jaiotzatik hasita; bere ibilbideko gertaera nagusiak (lorpenak zein porrotak).\nAutobiografia eta biografia narrazio-testuak dira. Narrazioak bi eratakoak izan daitezke: benetan gertatuak ala fikziozkoak. Autobiografia eta biografia benetan gertatuak izan ohi dira.\nIkasle bakoitzak bere autobiografia laburra idatziko du (parrafo bat edo bi), guztion artean erabakitako gertaera eta ekintzekin. Aurkezpen pertsonal gisakoa izango da. Adibidez: izena, noiz eta non jaio diren, non bizi izan diren, non eta zer ikasi duten, zer zaletasun dituzten… Prestatu dutena ikaskideekin partekatuko dute; ahoz azalduko dute (idatzitakoari begiratu gabe, ahal dela). Normalean idatziz jasotakoari deitzen zaio autobiografia, baina ahoz ere kontatu daiteke eta guri ahozkotasuna lantzea komeni zaigu.\n3.Ulertu ez dituzten hitzak, esaerak edo erreferentziak apuntatu, gero azalpenak emateko. Adibidez, gerrako kontuak. Karlistek altxamendu militarrarekin bat egin zuten, nahiz eta euskaldunak izan, baina abertzaleek, ordea, ez; horregatik, altxatuek gerra irabazi zutenean, abertzaleen eta euskararen kontrako neurriak hartu zituzten. Ikurrina debekatuta egon zen 1977. urtera arte. Legez debekatuta zegoen 14 urte bete aurretik lanean hastea, baina ohikoa zen lehenago ere lan egitea (trikimailuak erabiltzen zituzten horretarako).\n-Mota askotako testigantzak ikusi ditugu. Zuen ustez, denak dira autobiografiak? Lehenengoa, adibidez, belaunaldi baten erretratua dela esan daiteke. Zuen ustez, autobiografia da? Zergatik? Eztabaidatu. Eta azkenengoa? Elizagoien ahizpek umetako kontuak aletzen dituzte.\n-Zein da zuek egindako autobiografietara gehien gerturatzen den testigantza?\n-Onintza Enbeita bertsolariak bere buruaren aurkezpena laburra egiten du: bere bizitzako pauso garrantzitsuenen laburpen modukoa. Besteek, ordea, badirudi ez dutela autobiografia egiten aritzearen kontzientziarik. Autobiografia oharkabean ere egin daiteke?\n-Guk bizitako gertaerak eta ekintzak konta ditzakegu autobiografia batean, baina baita gure sentimenduak azaldu ere… “Etxean jarritako marka”-ri buruz hitz egiten du Arantxa Urretabizkaia idazleak, horrek bere bizitza nola baldintzatu duen. Zuek badaukazue rolik zuen familian? Arduratsua, esanekoa, bihurria, traketsa…?\nKontuan izan behar da ahozko jarduna genero-nahasketa dela. Azalpenak, deskribapenak, elkarrizketak… tartekatzen ditugu, baita autobiografietan ere.\nTaldeka jarrita, bideoko autobiografiak aztertuko ditugu. Talde bakoitzak bana aztertuko du:\n1-Belaunaldi baten erretratua. Jokin Muxika\n2-Lehenengo lana. Maritxu Olabiaga\n3-Autobiografia psikologikoa? Arantxa Urretabizkaia\n4-Aurkezpen pertsonala. Onintza Enbeita\n5-Autobiografia ala biografia partekatua? Elizagoien ahizpak\nNorberari buruz hitz egiten du. Noiz? Zein aditz-forma darabil (1. pertsona sing., 1. pl.)?\nBeste batzuei buruz hitz egiten duenean, zein aditz-forma darabil (3. pertsona)?\nKontatzen dituen gertaerak edo ekintzak\nKontatzen duena kronologikoa da? (Zein dira horretaz ohartarazten gaituzten hitzak, lokailuak eta formulak?)\nAgertzen diren sentipenak eta iritziak\nAzken ekoizpena: Hainbat ekoizpen gara daitezke. Bost adibide (ikasleek aukera dezakete, eta baita ordezko beste ekoizpenen bat proposatu ere, edo proposamen bat baino gehiago egin):\n“Testigantza bila”. Ahotsak.eus webgunean testigantza gehiago bilatuko dituzte ikasleek, adibidez herrikoak. Autobiografiaren ezaugarriak dituzten testigantza onak bilatzea izango da erronka. Binaka/hirunaka jarri, eta talde bakoitzak testigantza bana aukeratuko du. Lanketa txiki bat egingo dute bideoa oinarri hartuta, eta ondoren gelakideekin partekatu, aurkezpen txiki bat eginez:\n-Hiztunaren datu batzuk azaldu (biografia laburra)\n-Azalpenak: zergatik aukeratu duten eta bideoan autobiografiaren zein ezaugarri agertzen diren\n“Zu zeu elkarrizketatzaile”. Ikasleek elkarrizketak egingo dituzte. Herriko pertsona ezagunak elkarrizketatuko dituzte (idazleak, kirolariak, kultura-arloko pertsona ezagunak…). Guztion artean zerrenda bat egin dezakegu, eta galdera posible batzuk ere denon artean pentsatu. Taldeka egin daiteke, 2-3 laguneko taldeetan. Behin baiezkoa lotuta, galdetegia zehaztu eta haien bizitzari eta ibilbideari buruzko galderak zehatzago prestatuko dituzte. Elkarrizketak bideoz grabatuko dira (ikus grabazioak egiteko jarraibideak; ondo legoke bideoak Ahotsak.eus proiektura bideratzea; adibiderako, ikus Donostiako San Ignazio ikastetxeko ikasleen proiektua). Ondoren, bideo muntaia egingo dute, argazkiak (elkarrizketatuei eskatu eta Interneten ere bilatu) eta musika ere sartuta (bideoak editatzeko programaren bat erabiltzen erakutsiko zaie). Emaitza gelan aurkeztuko dute, ahozko aurkezpen txiki bat eginez:\n-Azalpena: prozesuaren nondik norakoak (nor elkarrizketatu duten, zergatik, non, esperientzia nolakoa izan den, zer izan den zailena, zer politena…)\nBideoak sare sozialetan zabal daitezke, egindako lanak ikastetxean eta herrian ezagutzera emateko. Adibiderako ikus Jakintza ikastetxeko ikasleek egiten dituzten elkarrizketak: Kirmen Uribe idazleari egindako elkarrizketa.\n“Bestearen azalean”. Umetako anekdotak kontatzeko garaia da! Taldeka jarri (4-5 lagun) eta taldekideei umetan gertatutako zerbait kontatzea da asmoa. Txandaka hitz egingo dute ikasleek. Bakoitzak anekdota bat baino gehiago konta dezake. Ondoren, anekdota politenak aukeratuko dituzte, eta ikasgelan kontatu. Baina adi! Ikasle bakoitzak taldekide bati gertatutakoa kontatuko du, ez berea! Bestearen azalean jarriko dira, eta lehenengo pertsonan hitz egingo dute, eta kontakizunak sinesgarria izan beharko du. Gainerako taldeetakoek anekdota hori zeini gertatu zaion asmatu beharko dute.\nAurkezpenak grabatzea ondo legoke, gero aztertu ahal izateko. Bozketa ere egin daiteke, ondoen kontatutako anekdotak aukeratzeko, eta horiek ikusi eta guztion artean alde onak zerrendatu (erabili dituen ahozko baliabideak, komunikazio estrategiak…).\n“Jolasten”. Irudimena lantzeko jolas bat egingo dugu. Hasteko, ikasleak 5 laguneko taldeetan banatuko dira. Talde bakoitzak folio zuri bat izango du, eta folio bakoitza 20 karratutxotan zatituko du. Karratutxo bakoitzean marrazki txiki bat egingo dute, hogei marrazkitxo guztira. Nolakoak? Animalia, objektua, pertsona, lekua edo emotikonoa izan daitezke. Ikasle bakoitzak lau marrazki desberdin egin ditzake. Ez oso konplikatuak, sinpleak. Adibiderako ikus Ahoz Aho blogeko txarteltxo hauek. Marrazkiak egindakoan, txarteltxoak ondoko taldekideei emango dizkiete. Jolasa prest daukagu!\n-Helburua: Autobiografia bat asmatzea, marrazkitxoetan oinarrituta.\n-Nola jolastu? Taldekide bakoitzak txarteltxo bat hartuko du, eta egokitu zaion marrazkiarekin lotutako zerbait asmatu beharko du. Adibidez: zuhaitz bat agertzen bada, “zuhaitz baten azpian jaio nintzen, nire amari ez ziolako ospitalera iristeko denborarik eman”. Guztien artean autobiografia bat asmatuko dute. Kontuan izan: bizitzako etapen kronologia errespetatzea komenigarria da.\n“Historia egiten”. Euskal Herriko pertsonaia ezagunak ikertuko ditugu, historiako alorren batean gailendu direnak (zientzia, musika, kirola, literatura, zinema…), eta haien biografiak prestatuko ditugu. Bizirik egon daitezke edo jada hilda. Gustuko pertsonaia ezagun bat aukeratuko du ikasle bakoitzak, hari buruzko informazioa eta argazkiak bilatu eta biografia prestatu (Prezi programa erabil dezakete). Banaka edo talde txikietan egin daiteke. Gelan egingo dute aurkezpena, ikaskideen aurrean.\n5- Ekoizpena partekatzea. Azken ekoizpenaren emaitza ahoz ematea lehenetsiko da, emaitza dena delakoa dela ere: azalpena, aurkezpena, bideoz jasotako adierazpena… eta, ahal dela, bideokamerarekin grabatzea (ahozko jardunen bilakaera ikusteko). Aurkezpen guztien ondoren, galderentzat, hausnarketentzat eta iritzientzat tartea izango da. Ikasleek ahozkoa eta idatzizkoa bereizten ikastea komeni da, eta pixkanaka ahozko jardunean gero eta hobeto moldatzea (irizpideak proposatzeko, irakasleari baliagarri gerta dakizkioke: ahozkoaren ezaugarriak eta baliabideak).\n- Ea proposatutako ahozko testu-generoaren ezaugarriak identifikatzea lortu duen.\n- Ea proposatutako ahozko testu-generoa birsortzea lortu duen, adibideak eta jasotako informazioa aintzat hartuta.\n- Ea erabiltzen dituen mezuak ulergarriago egiteko eta hartzaileak inplikatzeko estrategiak (galdera erretorikoak, adibideak ematea…).\nBelaunaldi baten erretratua\n-Gu hasi giñan Campanario kalen, Koruko Amaren ikastetxea zan. Muñoatarrak ziran aberats batzuk, Bidanikok, eta oso euskaltzalek, eta haiek jarritako eskola ta bueno, ikastola. Eta han hasi giñan. Eta gerra etorri zan eta itxi in zuten. Eta maisu bat bazan erdi karlista edo eta haren babesen eman zieten baimena irikitzeko “Colegio de Nuestra Señora del Pilar”. Eta han jarraitu gendun. Bueno, orduko agindua ba: “Cara al sol” eta danak abestu in behar zian. “El himno Nacional” ta… Eta holaxe. Eta… jajaja ikurriñak-eta iten giñuzten koadernotan. Don Eugenio, Don Eugenioi asko zor diogu guk. Eta gero etortzen zan este inspektorea eta orduan abixatu iten zigun Don Eugeniok eta garai hartan kola eta ez zeren, eta “engrudo” esaten zan, hirinakin ta iten zan kola bezela, eta iten genun ikurriña zeon orriya, bi orri pegatu, eta etortzen zan inspektorea eta “Qué página más gruesa!”. Eta gero, joaten zenean, berriz iriki.\nMaritxu Olabiaga (Donostia, 1915):\n-11 urterekin hasi nitzan lanian. Anzizu. Anzizunekoak zeukaten denda puntozkoa, Calle Mayor eta Puyolueko izkin hortan. Eta gero jarri zuten Grosian eta dana, eta ni beraiekin jun nitzan lanian, eta ya destajora eta dana iten nun lana. Oso gazte. Eta nola gaztia nitzan, ba ez… aber, jakiten dute leheno re bai ta oain ere bai inspektora dijoanian, zergatikan… Ba egoten nitzan komunean sartuta han, eserita komunian, eta mandatu bat zegonean handikan bialtzen ziaten mandatura. Ta ez… gaztia nitzalako. Ez beraiek hartzeko. Ta eguardiyan etxeko andria zan oso langilia eta han jartzen zunakin pixkat jaten zun, gutxi gaiñea jaten zun, ta lanian egoten zan, ta orduan neri lana gustatu zait beti, ze gauza, e? Ikastola ez, baino lana bai. Eta orduan geratzen nitzan amakin han eta ni hasi nitzan puntozkua nola ikusten nun nola ibiltzen zian han eta ikasi nun. Eta ya nik 12 urterako ya nik ba iten nun zeak. Nola deitzen dute? Patzen según ze lan iten nun patzen ziaten. (A destajo?) A destajo. Zenefa hemengua, lepuak eta eskumuturrak eta hoiek danak. Bi eskumutur iteatik bost xentimo pagatzen zuten. Metrua bost xentimo tira, oseake hola. Eta iten nun nahiko, ateratzen nun nahiko, e. Ateratzen nun nahiko zergatikan nola ez ziaten beiratzen zer egin eta nik orduak pasatzen nitun han ta oso ondo. Gustatzen zitzaidan. Eta gero nola… ikasi ez zitzaidan gustatzen, lana in bai. Eta dirua re bai. Eta nola nere amak 10 xentimo astian ematen zidan, eta nola nik lan iten nun a destajo, amak ez zekiyen ze erosten nun; ordun zizatu iten niyon.\nArantxa Urretabizkaia (Donostia, 1947):\n-Memoriak gezurrak kontatzen dizkizu. Gogoratzen zea hontaz eta ez hartaz. Ahizpakin askotan gertatzen zaigu hori: berak gogoratzen du gauza bat eta nik beste bat, eta klaro, biyetan elkarrekin geunden, baiñon nik ahaztu det eta berak ez. Gogoan daukat izaten gendula larunbat arratsaldian festa, eta neri pena ematen zian eskolara ez juteak, ni gustora juten nintzan eskolara. Eta axkarra nintzan gaiñea, ta monjak esaten ziaten axkarra nintzala. Eta eskolaz aldatu giñanian, zazpi urte bete bezain pronto, kezka bat neukan: jabetuko ote ziran eskola berriyan nik… azkarra nintzela edo ez?... Zergatikan nere anai-arrebak biyak izan dira... Ni naiz beltzaran bakarra familian. Anaiak dira rubiyoak eta begi argiyak dituzte, eta hori izan da desgrazi txiki bat txikiyak giñen bitartian. Eta beti esaten zuten "¡Ay! Qué niña más mona" ta ahizpa ta, eta mutila "¡qué guapo!". Eta gero beiratzen ninduten ni eta esaten ziaten beti "qué morenita más salada". Eta aitak esaten zun, "pero es muy lista". Eta sartu zidan hemen lista izan behar hoi eta esaten nun "ta eskola berriyan ez badira jabetzen lista naizenik?". Baiño jabetu zian. Jajaja Baino beitu ze gauzak, e. Iruitzen zaigu eta nere belaunaldiari eta neri bereziki askatasunez egin dugula gure bizitzaren aukera eta hala izan diteke, bainon… maila batian halan da, baino bi ahizpen artean guapa eta zana… utzi zitun ikasketak berehala, lana egin zun, ezkondu zan adinak agintzen zunian, eta ni “salada, morenita” bainon “qué monada” ez nintzana ta azkarra nintzana, nik jarraitu nitun ikasketak, ni izan nitzan unibersitratera jun zan lehenengoa gure lehengusu eta famili osoan, belaunaldi horretan lehenengoa, eta orain ere ba… ez azkarra izatea bainon… ez dakit nola esan, trebetasun intelektualak lehenesten ditut eta hori zan etxian jarritako marka.\n-Ni naz Onintza Enbeita Maguregi. 1979xen jaixo nitzen hemen, Muxiken, maiatzan 19xen. Hemen bizi izen naz beti, estranjeritik pare bat buelta in izan dotezenian izan ezik. Hiru neska gara etxien. Ni naz gaztiena. Horrek akaso markeko eban nire karakterra: nahiko superbibientie izen naz beti. Inok ez dost kasu handirik ein bizitzan, edo ez dakit zela… etxien ba ya hirugarrena izenda ya nire gaztainak labetik ataraten ikasi biher izen neben. Kazetaritza ikasi neuen EHUn, UPVn, Leioako fakultadien. Eta in izan dot kazetaritzan lan: Berrian urte askotan, irratien eta telebistan kolaboraziño piloa… Argian be bai, Frida aldizkarixen… baina gaur egun bestelako bidietatik nabil: politikan sartute. Eta bai kazetaritzan ibili nazenien eta bai politikan eta ikesten eta beti nire bizitza beti egon da bertsoari lotute. Eta uste dot horrek definitzen nauela ni, ez dauela beste… beste berezitasunik.\nAutobiografia ala biografia partekatua?\nIrune Elizagoien (Etxalar, 1993):\n-(Eta musikarako zaletasuna noiztik? Txiki-txikitatik?) Bai, ni sei-zazpikin hasi nintzen trikiti eta panderoakin.\n-Bai, bueno, gure… kulpa du honek… dena da Laura, gure lehengusiña…\n-Bueno, kulpa, ez dakit hola erran behar dan…\n-Ez, Laura Elizagoien, gure lehengusiña… bai, eta hura ikusten genun. Bueno, ikusten zun. Ni oaindik txikiya nintzan ordun.\n-Bai, jo, hura ikusi eta gustatzen, jo nik ere bai, probatu nahi nuela. Bueno ba probatu, lehenbiziko panderoakin. Ta panderoakin gustora ta gero trikitixa. Ta bai, trikitixarekin gustora. Pues ni zazpi urtekin trikitixa eta hau bost urte zituen oaindik. Baino 5 urtekin ere ikusten zian niri etxin eta probatu nahi zula ta etxin nerekin hasi eta benga, Pintto pintto. Eta hau nerekin eta ederki hartzen zion eta ongi… eta nahi zula ikasi. Ta nire amak: “Aber, oaindikan 5 urte, oaindik hain haurra, oain ezin da ikasi”. Eta hau baietz, eta bueno, solastuko genula trikitixako irakasliakin. Ta irakasliai erran ahizpa bost urtekua eta jo, 5 urtte txikiya zela baina bueno, hainbertze nahi baldin bazuen ikusiko zula indarra ta, ze trikitixa irekitzeko ta re indarra re behar zun. Ta ikusi zun eta “a, bai, bai, bai”. Pues benga, hasi!\n-(Eta bost urtekin) Bost urtekin, bai, afizioa. Gustatu! Igual ez zitzaiten hainbertze gustatzen baina nola berak iten zun… nik ere nahi nun. Gero gustatu egiten zaigu eta aunitz, baino hasiera hortan igual izan zen gehio “nik ere nahi dut”. Bai, zaharrenak iten badu…\n-Eta hasi holaxe.\n-Eta hasieran hori, berak hobekio jotzen zun osea trikiti… normalen jo behar bazen trikiti ta panderoa auzoko bestetan edo hola, berak trikitixa eta nik pandero. Baina gero… aldrebes. Bai, ta denborakin nik gehio jotzen non etxin, honek ez zun astirik, eta aldrebes. Oain hola: nik trikiti eta honek pandero.\n-Hona hemen narrazio autobiografikoak lantzeko beste bideo-fitxa batzuk:\n-Ipuinak eta txisteak lantzeko bideo bat, proposamenekin:\n-Testu-generoekin lotutako beste hiru bideo-proposamen ere baditugu:\n-Autobiografia pertsona batek bere bizitzari buruz egiten duen idatzizko narrazioa da. Ahozko kontakizuna ere autobiografiatzat hartu dugu guk, hitzaren etimologiako grafia galdu arren. Kontakizun autobiografikoa dela esaten dugu.\n-Idatzizkoa denean, literatura-generotzat jotzen da autobiografia (biografia bezalaxe).\n-Narrazioa ahozko testu-genero bat da. Ahozko testu-generoak, Adams-en arabera (1987): narrazioa, deskribapena, argudioa, azalpena eta instrukzioa. Testu literarioa gehitzen diote sailkapen horri aditu batzuek (bertsoak, abestiak, poemak, antzezlanak...).\n-Benetako gertaeretan oinarritutako narrazioetako bat izango litzakete autobiografia.\nנערות ליווי | 2022-05-01 #7.712\n"I must thank you for the efforts you have put in writing this website. I'm hoping to see the same high-grade blog posts by you later on as well. In fact, your creative writing abilities has inspired me to get my own, personal site now ;)"\nנערות ליווי | 2022-05-01 #7.713\n"Hi there! I simply would like to offer you a huge thumbs up for your excellent info you have got right here on this post. I am returning to your site for more soon."\nנערות ליווי | 2022-05-04 #7.756\n"The very next time I read a blog, I hope that it won't fail me just as much as this particular one. After all, I know it was my choice to read through, however I really thought you would probably have something useful to say. All I hear is a bunch of moaning about something you could possibly fix if you were not too busy looking for attention."\nנערות ליווי באילת | 2022-05-09 #8.362


Gaur berrabiatuko dituzte negoziazioak Getxoko garbitzaileek eta enpresak - Getxo - Hiruka.eus\nGaur berrabiatuko dituzte negoziazioak Getxoko garbitzaileek eta enpresak\nHiruka.eus 2015-03-25 12:55\nMartxoaren 9tik daramatzate Getxoko garbitzaileak greban.\nGaur arratsaldeko 17:00etan berrabiatuko dituzte negoziazioak Cespa eta Asaserrek osatutako Aldi Baterako Enpresa Elkarteak (ABEE) eta Getxoko garbitzaileek; horiekaz batera Getxoko Udaleko ordezkariek parte hartuko dute bileran. Astelehenean Getxoko Udalak inplikatutako alderdi guztien arteko premiazko batzarra deitzea eta egitea eskatu zion Eusko Jaurlaritzaren Lana eta Gizarte Segurantzako Ordezkaritzari.\nHiruka.eus 2015 mar 23 Getxo\nGaur, astelehenagaz, Getxoko kale-garbitzaileek eta hondakin-biltzaileek 15 egun bete dituzte greba mugagabean; bi aste “enpleguaren eta duin...


Gabonetako Krosa pasatu zen arren, joan den ostiralean banatu zituen argazki lehiaketako sariak BAT Bidasoa Atletikok. Horrekin batera, elkartasun euroaren kopurua eman zion Txingudi Anti Sexistari. Guztira, 646 lagunek parte hartu zuten krosean, eta horrenbestez, 646 eurokoa izan zen kopurua. Asun Casasolak jaso zuen.\nArgazki lehiaketari dagokionez, aurten inoiz baino partaide gehiago izan dira, 50, guztira. Iaz 38 izan ziren. Lehenengo saria Gorka Peñak lortu du Running vs cycling argazkiarekin, Colon pasealekuko irteeran ateratakoa. 200 euro eta bi pertsonentzako afaria irabazi du Hondarribiko Abarka jatetxean.\nBigarren saria Omar Igualentzat izan da lasterketa buruaren zuri beltzeko argazki batekin. 100 euro eta Singular jatetxean bi laguntzentzako bazkari edo afaria lortu ditu.\nHirugarren saria, berriz, Alberto Muñozek lortu du (iazko irabazleak) txikien lasterketako argazki teknika batekin. 50 euro eta Hondarribiko Batzokian bi lagunentzako bazkaria eta afaria erdietsi ditu\nAzkenik, BATen sari berezia Antonio Iglesiasek irabazi du txikien lasterketako argazki batekin. 75 euroko saria izan da lortu duena.


Literatur Emailuak » 2021 » Iraila\nIra 27 21\nLutxo Egiaren Itzalak\nIragan asteburuan pasatu da aurtengo Literaturia, euskal letren plaza, Zarautzen. Sarrerako errezitala Lutxo Egiak egin zuen, Itzalak izenekoa. Ez alferrik, “Itzala, hitzaren ahala” zuen leloa aurtengo ekitaldiak. Aurrez aurre gozatu ahal izan genuen hura, orain gutienik testuz irakurtzen ahalko duzue.\nIra 24 21\nEuskarak eman duen poema liburu ederrenen artean eder, Lizardiren Bihotz-begietan da eragin handiena izan duen obra euskal poesian: ia mende osoa pasatu da argitaratu zenetik eta ordutik honako euskal poesia ezin da ulertu Lizardi gabe. Lizardiren ahaleginak munduaren ikuskera ugaritu nahi luke eta poesia egiteko darabilen hizkuntza berrituz duindu, duinduz aberastu. Horren atzetik dabil poeta, jakite-hegoek igotako hizkera poetiko baten bila. Poeta jaio zeneko 125. urtemugan, jatorrizko testua egungo ortografia estandarrera ekarri dugu, Anjel Lertxundiren hitzaurrearekin, Zuhar Iruretagoiena artistaren esku hartzearekin eta, eranskin gisa, jatorrizko edizioa gehituta; guztia, Lizardiren poetikari irakurleak batzeko gogoz. Osorik irakur dezakezue sarean.\nIra 23 21\nJaroslav Seiferten poemak\nHeriotza hartu zuen kantagai bere bizitzaren azken zatian Jaroslav Seifert poetak. Heriotza, bizitzari kantatzeko, bizitzaren aldarria egiteko: “Baina nire bizitza hala bota, / ezertarako ez – hori, / ez dut egingo“, dio Izurri zutabea poema ederrean. XX. mendea bere herriarekin batera gurutzatu zuen idazlea, Txekiako idazle belaunaldi baten nolabaiteko ordezkari 1984an Nobel saria jaso zuenean, jaio zela 120 urte bete direlarik irailaren 23an, Iñigo Astizek, lan bikain askoan, euskarari ekarritako Seifert-en 14 poema dakartzagu.\nIra 10 21\nHerri honen erraietan, Manex Erdozaintzi-Etxart\nPoesia ez zela bakarrik sentimendu bat, tripako mina ere bazela, borroka baten elea, defendatu zuen Manex Erdozaintzi-Etxartek, eta haren obran islatzen da, baina era berean bide liriko bat ere jorratu zuen, irakutzearen plazerak gidatuta. Bide horretan, arnas handiko poema luzea ondu zuen, Herri honen erraietan (Maiatz, 1985). Estiloz diskurtsiboa, gizarte libre baten nahia sumatzen du herriaren erraietan, eta poeta da erdi-minetan den populuaren emagina, Koldo Izagirrek haren antologiari egindako sarreran azaldu bezala. Osorik eskaintzen dizuegu.\nIra 03 21\nKatharine S. Pricharden Ihesaldia\nKazetari, ezkerreko aktibista politiko eta idazlea izan zen Katharine Susannah Prichard (1883-1969). Haurtzaroan Fijitik Melbournera aldatua, unibertsitate-ikasketarik egin ezinik, etxe-irakasle gisa jardun zuen gaztetxotan. Gerora, kazetari-lanetan hasi zen eta 1908an Londresera joan zen, eta freelance gisa lan egin zuen, baita Parisen, Ameriketako Estatu Batuetan eta Asian ere. 1916an itzuli zen Australiara. Australiako Alderdi Komunistaren sortzaileetako bat izan zen, eta bizitza osoan jardun zuen justizia sozialaren aldeko ekimenetan, ezkerreko emakumeen taldeetan eta idazle-elkarteetan. Hainbat eleberriren egilea (The Pioneers izan zen arrakastatsuena), ipuinak, poesia eta antzerki-lanak ere idatzi zituen. Baita testu espreski politikoak ere, Espainiako Errepublikaren alde, kasu. Autoreak arreta berezia jarri zuen herri aborigenen eta emakumeen zapalkuntza-egoera bere lanetan islatzen eta salatzen, eta haren lanak mende hasierako narraziogintza sozialean kokatu ohi dira. Jone Makazaga Irurtiak euskarara ekarri digun Ihesaldia (Flight, 1938), adibidez, beren familietatik erauzitako neskatila natiboen inguruko narrazio indartsua da.