Altuerak eragina du bihotzaren osasunean | Consumer\nAltuerak eragina du bihotzaren osasunean\nAzterketa baten arabera, garaiera txikiko pertsonek norbanako altuenek baino askoz arrisku kardiobaskular handiagoa dute.\narabera: Ostirala, 2010eko uztailaren 23a\nOrain arte, bazekiten arteria-hipertentsioa, diabetesa, kolesterol-maila handia, obesitatea eta sedentarismoa egoera kardiobaskular larrietan eragiten zuten arrisku-faktoreak zirela. Duela gutxi, Tampereko Unibertsitateko (Finlandia) ikertzaile-talde batek azterketa bat egin du. Azterketa horren arabera, altuera txikia arrisku kardiobaskularreko faktorea izango litzateke, nahiz eta datu horiek egiaztatu egin behar diren. Hala ere, argi dago altua izateak ez duela “per se” babes koronariorik ematen; ohiko arrisku-faktoreak kontrolatzen jarraitu behar da.\nHipertentsioarekin eta kolesterolarekin batera, pertsona baten altuera gaixotasun kardiobaskularra izateko arrisku-faktoreetako bat da. Hala diote Finlandiako Tampereko Unibertsitateko zientzialariek, eskura zeuden azterketa guztiak sistematikoki berrikusi ondoren. Azterketa horiek baldintzak betetzen zituzten, eta altuera txikia eta arrisku kardiobaskular handia lotzen zituzten. Ondorioak “European Heart Journal” Europako Kardiologia Elkartearen aldizkarian argitaratzen dira.\nBatez besteko altuera\nIkertzaileek, horri buruzko azterketak berrikusi ondoren, frogatu zuten lotura estua dagoela helduek garaiera txikia izatearen eta gaixotasun kardiobaskularrak eragindako eritasun kardiobaskularrak biztanleria altuenak baino 1,5 aldiz arrisku handiagoa izatearen artean. Hala ere, autore horiek adierazten dute aukeratutako azterketak oso heterogeneoak direla, eta ezin izan dutela zehaztu arrisku kardiobaskularra zer altueratatik igotzen den, ezta erlazio horri eusten dion mekanismoa zein den ere.\nArteria-tentsio egokia, kolesterol-kopuru txikia, ez erretzea eta diabetikoa ez izatea murriztu egiten da gaixotasun kardiobaskularra izateko arriskua.\nAzterketa horretarako, beheko pertsonatzat hartu ziren 165,4 cm baino gutxiagoko gizonak eta 153 cm baino gutxiagoko emakumeak. Eta, aldiz, gizonek 177,5 baino gehiago neurtzen bazuten eta emakumeek 166,4 cm, pertsona altutzat hartu ziren. Elkarketa hori azaltzeko zenbait hipotesi egin dira. Horietako bat da garaiera txikiko pertsonen arteriek kalibre txikiagoa dutela, eta, horregatik, errazagoa da buxatzea.\nHala ere, espezialista batzuek azterlan gehiago eskatzen dituzte emaitza horiek argitzeko, ez baitira erabakigarriak, eta ez baitute arrisku-faktore guztien barruan sartzeko adinako ebidentzia zientifikoa ematen, azterketa behaketei buruzkoa izan baita. Batez ere, azpimarratu dute pertsona handiek gainerako biztanleek bezala kontrolatu behar dituztela arrisku-faktoreak.\nHerrialde garatuen edo garatze-bidean dauden herrialdeen heriotza-eragile nagusia gaixotasun kardiobaskularra da, eta bat-bateko heriotza hilketen herenetan baino gehiagotan gertatzen da. Horregatik, beharrezkoa da prebentzio neurriak azpimarratzea, frogatuta baitago arrisku kardiobaskularreko faktoreetan esku hartzeak kasu berrien eragina murriztu edo atzeratzen duela. Prebentzio jarduerak bi zutabetan oinarritzen dira: osasuna sustatzea bizimodu osasungarrien gainean, herritar guztiei zuzendua, eta norbanakoak identifikatzea gaixotasun kardiobaskularrak garatzeko arrisku faktoreekin.\nAzken alderdi hori lehen mailako arretako kontsultetan edo enpresetako azterketa medikoetan egiten da. edo arrisku handiko pertsonen baheketaren bidez, familian aurrekariak badituzte, gaixotasun kardiobaskularren bat izan badute, edo arrisku-faktore asko edo, zehazki, oso handia izan badute.\nAdituen iritziz, 50 urtetik gorako pertsona batek 120 mmHg-tik beherako tentsio sistolikoa -gehiena- eta 80 mmHg-tik beherako diastolikoa -gutxienekoa- eta 180mg/dl-tik beherako kolesterola, ez-erretzailea eta ez-diabetikoa badu, probabilitate txikia du gaixotasun kardiobaskularra garatzeko. Eta, oraingoz, Finlandiako ikerketaren aldez aurreko emaitzak gorabehera, altuera ez da arrisku faktoretzat hartuko, ez eta babes faktoretzat ere.\nBIHOTZAREN OSASUNA UDAN\nBihotzaren Espainiako Fundazioak, FECek, aholku batzuk eman ditu udan osasun kardiobaskularra mantentzeko, batez ere kardiopatia aurrekariak dituzten pertsonengan:\nOndo hidratatu, izerdiarekin likido-galera konpentsatzeko. Bihotz-gutxiegitasuna dutenek ez dute likidorik atxiki behar.\nDieta osasuntsua egin, frutekin eta barazkiekin, eta kontrolatu gatza, koipeak eta azukreak. Kardiopatia baten deskonpentsazioagatiko ospitaleratzeen arrazoi nagusietako bat gehiegikeria dietetikoak dira.\nAriketa fisikoa egitea bero handieneko orduetatik urrun.\nMedikuak agindutako botikak hartzen badira, ordutegiak eta ohiturak aldatzeak ez du eraginik izango medikazioa hartzean.\nPatologiaren eta tratamendu mediko guztien berri ematen duten txosten medikoekin bidaiatzea.\nEz egin bidaia luzerik atseden hartu gabe. Arropa erosoa eraman eta aldian behin ibili, hankak luzatzeko. Ez egon luzaroan geldirik.\nBat-bateko tenperatura-aldaketak saihestea.\nEguzkitik babestu intsolazio maximoko orduetan (12:00etatik 16:00etara) eta eguzki-faktore egokia erabili, batez ere adineko pertsonak eta haurrak.\naltuera arrisku-faktoreak bihotz kardiobaskular uda


Lehengai faltak Arabako enpresen jarduera oztopatzen du – Ekonomiaren KZ\n“Lehengaien prezioen gorakadak (eskasia dela eta), mugitzeko zailtasunak eta txertaketaren erritmoak areagotu egiten dute 2021. eta 2022. urteetarako dagoen ziurgabetasun ekonomikoa”. Ondorio nagusia Arabako Enpresak izatea da, 19 Kodearen Eraginaren Behatokiaren apirileko txostenetik ateratzen duena.\nIzan ere, urtearen hasieran Arabako enpresa-sektoreak pandemiaren ondoriozko egoera ekonomikoari buruzko ziurgabetasuna larriagotzen ari zela ikusten bazuen, bigarren hiruhilekoaren hasiera honetan ziurgabetasun hori kroniko bihurtzen dela dirudi – Martxoko entregak jada ohartarazten zuen txertaketa-kanpainaren moteltasunak zalantza gehiago sortzen zituela enpresak berreskuratzeari dagokionez, eta horri azken hilabeteko okerragotze epidemiologikoa gehitu behar zaio –, elementu berriak gehituz. Inkestatutako enpresen erdiek (% 52) pandemiak eragin handia duela adierazi dute, aurreko txostenean baino 15 puntu gehiago.\nBehatoki horrek apirilean lurraldeko 164 enpresaren artean egindako inkesta baten datuak jaso zituen, eta horrek kezka-faktore berri bat antzeman zuen: enpresen% 29k adierazi zuen lehengaien falta pairatzen ari zela, aurreko txostenean baino hamaika puntu gehiago. “Hornidura horien urritasunak oztopo bikoitza sortzen du: gure industrialdeetaraino iristen diren merkantziak gero eta gutxiago dira, eta, gainera, gure enpresek prezio altuagoari aurre egin behar diote”, azaldu du SEAk.\nNabarmentzekoa da inkesta hori martxoaren 29tik apirilaren 8ra bitartean egin zela, eta, hain zuzen ere, martxoaren amaieran munduko merkataritzak Suezko kanala blokeatu zuela, Given Everra hondartuta geratu baitzen. Zirkunstantzia horrek noizean behin eragin ahal izan du materia-faltaren arazo horretan; hala ere, lehenago ere nabaritzen zen Asiatik hornitzeko zailtasunak zeudela, hala nola erdieroaleen kasuan, zeinak Arabako Mercedes Benz lantegiko ekoizpena gelditzera behartu baitzuen berriki.\n“Egoera horrek, mugikortasunari lotutako murrizketekin batera, gorakada nabarmena izan du azken asteotan, eta, gaur egun, enpresen erdiek aitortzen dute zailtasunak dituztela zerbitzua emateko edo bezeroei harrera egiteko”, gaineratu du Arabako patronalak, lurraldeko enpresen% 49k zerbitzua emateko edo bezeroak jasotzeko mugikortasunarekin arazoak dituztela adierazi baitute, martxoko txostenean baino hamaika puntu gehiago.\nBi elementu horien arabera, lurraldeko enpresen% 90ek jarduera-beherakada izan du eskaera-faltagatik – 11 puntu gehiago –, eta eskari-zorroaren mailak okerrera egin du, inkestatutako enpresen% 78k – Aurreko entregan baino sei puntu gehiago –, eta azken hori ahula (% 58) edo oso ahula (% 20) dela adierazi du. Hamar sinaduratik ia bik (% 19) diote fakturazioa% 50 baino gehiago jaitsi dela urte arteko datuetan.\nGauzak horrela, inkestatutako hamar enpresatik bederatzik ez dute espero enpresaren jarduera berreskuratzea, gutxienez ha.\nTA urtebete barru, eta, izan ere,% 54k uste du urtebete baino gehiago beharko dela.\nLan-arloan, horrek esan nahi du lurraldeko konpainien% 12k aurreikusi dutela langile kopurua murriztea hemendik urte amaierara arte, aurreko txostenean baino sei puntu gehiago, baina% 84k diote eutsi egingo diotela. Plantilla murriztea aurreikusten dutenen artean, hamarretik zazpik espero dute murrizketa hori% 10etik beherakoa izatea, eta hamarretik hiruk,% 20 eta% 30 artekoa. Edonola ere,% 98k ziurtatu du ez dela hartzekodunen konkurtsoa aurkeztea planteatu.\n← Atzerriko inbertsioa %163 hazi da Euskadin, 857,7 milioi eurorekin 2020an\nEzkortasuna burtsetan, enpresen emaitzen zain →


Erramu Zapatuko bazkaria 2015 - - Goiena.eus\nErramu Zapatuko bazkaria 2015\nBeñat Iñarra Lasa 2015-04-17 12:04\nJun jaku aurtengo Erramu Zapatua be, eta herri bazkaixa antolatzen ibili gazenon izenian, eskerrak emon nahi dotzau hainbat jenteri, dana hain ondo juten lagundu zebelako.\nHau horrela izanda, ezin gara herriko hainbat merkatarikin ahaztu: Mizpildi eta Konde okindegixak; Bixain harategixa; Mujika, Raizabal eta Larrañaga gozotegixak; Miner ardauak; Mertxe urdaitegixa; Berroia inprentia eta Bergarako Udala.\nHonez gain, ezin aipatu barik laga zerbitzarixen lana eta baitta hasieratik gurekin dabizen sukaldarixena be. Ze esan txaranga eta trikitilarixei buruz, eurak barik egun hontako girua ez litzake inundik iñora berdiña izango. Desmontaian laguntzen geratu zan jente dana be aipatu nahi dou, lanak asko erreztu zien-eta danon artian egindda. Arratsalde partian be giro ikeragarrixa egon zan kalian txarangiai esker, eta ze esanik ez gabeko gaztetxeko kontzertuetan.\nGozategi eta DJ DZrekin gaztetxia goraiño –pena jentia kanpuan geratu behar izatia– eta beste behin gaztetxeko jentiaren lan aparta, aupa zuek!\nHonekin batera, lerro honek aprobetxau nahi dittugu bazkaixa eta gaiñontzeko gauzak antolatzen ibili gazenon izenian eskerrak emuteko ekintzetan parte hartu dozuen guztixoi. Izan be, datorren urtiai begira bazkarixa antolatziai lagatzeko asmua daukou, gure ziklua bukatu dala uste doulako eta haize freskua bihar dalako antolakuntzan. Gustauko jakun egun honi emun nahi izan dotzaun baloriekin –euskal kulturia, herriko merkataritza, elkarlana… herrigintza, azken batian– jarraittuko daben egun bat datorren urtian be ikustia. Ia ba norbait animatzen dan; bittartian, gora Erramu Zapatua.\n(Erramu Zapatuko lagun taldearen izenean)


Itsasargiari dario - ZientziaEus\nArgazkian ikusten den argirik distiratsuena Cape Pallisier faroa da; Zeelanda Berriko North Islanden dago. Hantxe pasatu zituen gauaren lehen orduak Mark Gee australiarrak. Goizeko bostetan jaiki zen, Esne Bideari argazkiak ateratzeko asmoz. Orduan, konturatu zen kamera faroaren goiko solairuan utzi zuela, 250 eskailera gorago.\nKamera berreskuratu, farotik urrundu, eta hogei argazki atera zituen, panoramiko hau osatzeko. "Lan handia izan zen denak elkartzea, baina emaitzak merezi zuen!", dio Geek. Bai merezi ere, argazki honekin irabazi baitu Astronomy Photographer of the Year 2013 lehiaketa. Epaileetako batek honela azpimarratu du argazkiaren edertasuna: "Konposizio zoragarria da. Atsegin dut nola dirudien itsasargiari dariola Esne Bidea".\nSari nagusia irabazteaz gain, "Jendea eta espazioa" kategoria ere Geek irabazi du, bigarren argazkiarekin. Wellingtongo Mount Victoriako begiratokian daude ilargiaren aurrean ikusten diren siluetak. Bi kilometro urrunago zegoen Gee, ez kasualitatez: "Hau ez zen izan une egokian leku egokian egotea; ia urtebetez landu nuen argazki hau ateratzeko plana".


Unibertsitate aurreko irakasmailetarako euskarazko ikasmaterial digitalak egiteko dirulaguntzak. Jabetza Pribatua (EIMA 2.0 JP-2019) - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nUnibertsitate aurreko irakasmailetarako euskarazko ikasmaterial digitalak egiteko dirulaguntzak. Jabetza Pribatua (EIMA 2.0 JP-2019)\nDiru-laguntza ez da izango diruz lagundu daitezkeen gastuen % 80 baino gehiagokoa, eta gehienez ere 30.000 euro emango da ikasmaterial bakoitzeko.\nDiru-laguntza esleitu zaion eskatzaile orori agindutako laguntzaren lehen %20 aurreratuko zaio, ebazpena jakinarazi eta handik bi hilabeteko epean beranduenik.\nIkasmaterialak onespena jaso eta behin betiko bertsioa onartu ondoren, agindutako laguntzaren % 80 luzatuko zaio eskatzaileari. Betiere 2020ko urtarrilaren 1etik aurrera.\nDiru-laguntzei buruzko azaroaren 17ko 38/2003 Lege Orokorraren 13. eta 14. artikuluetan ezartzen diren baldintzak eta betekizunak bete beharko dituzte deialdi honetako laguntzak eskuratu nahi dituztenek.\nDeialdiaren araudia Agindua (EIMA deialdia): EHAA 2019ko 03852 zbk.\nDeialdiaren araudia II Eranskina (EIMA 2.0 JP): EHAA 2019ko 03852 zbk.\nProiektuaren txostena (pdf , 2.24 MB)\nIkasmaterialaren demoa ere aurkeztuko da URL helbide batean (Proiektuaren txostenean bertan zehaztu) eta, formatu itxian, fitxategi konprimituan. Aurkezten den ikasmateriala amaituta badago, URL-a bidalita nahikoa izango da.\n2019ko EIMA 2.0 modalitatea Ebazpena [2019/12/18]\nOnespen-azterketak egiteko, onespena eskatzeko agiriarekin batera, laguntza eskatzaileak ikasmateriala bera ere (gida didaktikoa barne) aurkeztu beharko du hezkuntza-administrazioan, editagarria den artxibo digital batean. Ikasmateriala dagoen interneteko helbidea (URL-a) onespena eskatzeko agirian bertan zehaztu beharko da. Informazio gehiago: http://www.euskadi.eus/eima-euskal-ikasmaterialen-kalitatea/web01-a2heusk/eu/\nOnespena eskatzeko agiria\nOnespenerako eskabidea (pdf , 695.88 KB)\nGastuen egiaztagiria (pdf , 1.56 MB)


Harry Crew: Munstroak nonahi — Gaztezulo\nHarry Crew: Munstroak nonahi\nHarry Crew: Munstroak nonahi https://www.gaztezulo.eus/albisteak/harry-crew-munstroak-nonahi https://www.gaztezulo.eus/@@site-logo/logoa.png\nMunstroak, muturreko pertsonaiak; erreka zuloa baino beltzagoak. Giza-saldo hori aurkituko duzue Harry Crews-en liburuetan. Crewsek bere eguneroko bizitzan bezala, bere pertsonaiek ere argi esaten dituzte esan beharrekoak: gordin, zuzen, apaingarririk gabe. Esaterako, hauxe dio idazleak "All we need of hell" liburuan: "\npentsatzeak zeunden toki berean uzten zintuen beti. Ezin zenuen pentsamenduaren bidez gas kamaratik irten edo burdin hesia zeharkatu. Ekintza zen dena".\nAldiz, "Blood and grits" saio bilduman, ondokoa dio ia bere pertsonaia guztiak definituz: "Idatzi dudan oro, zer nintzen eta nor nintzenaren beldurrez edo herraz idatzi izan dut". Ez dago gezurrik aitormen horretan. Izan ere, Crewsen nobela gehienetan, ugari dira muturreko izakiak: bere burua K.O. ipintzen duen boxeolaria ("The knockout artist"), Shereel kulturista ("Body")\nCrews 1935eko ekainaren 6an jaio zen, AEBetako Georgia estatuko Alma herrian. "A childhood. A byography of a Place" izeneko autobiografian, bere haurtzaroaz mintzo zaigu, baserritar familiaren eta Georgiako laborari pobreen bizimodu petrala deskribatuz.\nIzan ere, AEBetako hegoaldeak soilik eman dezakeen fruitu horietako bat da Crews. Hara zer dioen Xabier Montoia idazleak "Car" nobelaren euskarazko itzulpenaren hitzaurrean: "Asko dira Estatu Batuetako hegoaldeak literaturari emandako idazleak. Asko, eta ez nolanahikoak (\n) William Faulkner, Flannery O´Connor, Eudora Welty\n) zaila da idazle guzti horiek amankomunean omen daukatena zehaztea, baina haien liburu bat eskuartean hartu, eta gizarte baten hondamenaren lekuko dela maiz irudikatuko zaio irakurleari. Beltz eta zurien arteko tirabirak, nekazari txiroen iraunbizitzeko borrokak eta erlijiokeriak izango ditu irakurgai. Munstroez beteko zaizkio begiak".\nZergatik ez autoa jan?\nBere estiloak eta bere izaerak eraginda, Crewsi asko kostatu zitzaion literatur munduan tokia egitea. 60ko hamarkadan hasi zen idazten, baina 1968. urte ospetsuan plazaratu zuen estreinako liburua. Ordutik hona 20tik gora liburu idatzi ditu: nobela ugari, saiakerak, oroitzapen liburuak eta baita "Play" izeneko antzezlana ere.\n1993an, Susa argitaletxeak "Car" liburua euskarara itzuli zuen. Eduardo Matauko eta Kristin Addis arduratu ziren itzulpen lanaz. "Autoa"k kontatzen duen istorioa bitxia da erabat: Herman Mack AEBetako auto txatartegi erraldoi bateko langilea da, eta Ford Maverick auto bat jatea erabakiko du, eta ondoren libratzea, noski.


MAKINA MINTZODUNAREN SALETXEAK\nDiskogintza Donostian hasi zenean, hiria espainiar gortearen udaldirako gunea zen iadanik. Honek maila handiko turismoa erakarri zuen, non goi-burgesiaren gustu berriekin bat zetorren merkataritzaren garapenari bidea eman baitzion. Saltoki ugari ireki ziren, gehienbat familia-motakoak, Salustiano Loinazek eta Inurrieta anaiak jarri zituztenak bezelakoak.\nInurrieta sendia1 Goierri eskualdekoa da. Aita, Francisco Ignacio Inurrieta, Zegaman jaioa da. Valentina Ordozgoitirekin, Segurakoa, ezkondu eta gero, udalerri honetan beraien bizilekua ezarri zuten. 1888. urtean Zegaman jaiotako bere hiru semekin, Juan, Antonio eta Agustina, Donostira joatea erabaki zuten. Francisco, lehen semea, hilabete batzuk lehenago ezkondu zen eta txikiena, Pedro2, Donostian jaioa zen iadanik.\nIgnacio Inurrieta mikeletea izan zen, gizon apala eta bizitzan asmo handirik gabekoa bezala gogoratzen dute, bere emaztea Valentina ez bezala, honek etorkizuna hobea lortzeko asmotan familiaren lakualdaketaren bultzatzailea izan baitzen, antza. Etxague Jeneralaren kaleko 1. zenbakian hartu zuten bizileku gisa, hiriko ekialdeko zabalgune berrian, Bretxa merkatuaren ondoan. Bertan bi salmenta-postuko arduradunak ziren. Hauetan oilaskoak, frutak eta barazkiak saltzen zituzten. Errege-etxearen hornitzaileak ere izan ziren.\nBretxa Merkatua. Jatorrizkoa Koldo Mitxelena Liburutegia\nAntonio eta Juan Inurrieta anaiek beraien negozioak dibertsifikatu zituten aldi berean jarduera batzuk besteekin uztartuz. 1904. urtean, Antonio Inurrieta beso akustikoko aparatu berria saltzeko Compañía Francesa del Gramophone3 (Balmes, 56 – Barcelona) etxearen komisiodun bezala iragartzen zen, baina ez zen inongo helbiderik azaltzen. 1909. urtea arte itxaron beharko da “Inurrieta Hnos” Getaria kaleko 5. zenbakian Berlineko Hillgartner markaren emakidadun bezala iadanik iragarkia prentsan azaltzeko.\nLehenengo urte hauetan, Antoniok eta Juanek instrumentu, makina mintzodun, diskoak eta garai horietako beste aparatu berri askoren salmentari ekin zioten. Juan Inurrietak Juana Darrosez-ekin ezkontzean, San Marcial kaleko 22 zenbakira bizitzera joan zen eta helbide hau ere Inurrieta etxeko aparatuen salmentarako iragarkietan azalduko da, biltegia eta bulegoa Getaria kalean jarraitu arren.\nAnaia biak laster makina mintzodun eta musika-tresnerako osagarritarako markak erregistratzen hasi ziren. 1912. urtean Antonio Inurrietak erregistroan altzairu mihidunezko akordeoietarako marka baten eskaria eta beste bat mintzodun makinentzako diafragmerako egin zuen. 1913. urtean, Juanek, Getaria kaleko 5. zenbakian musika-tresna eta gramofonoen merkatari bezala azaltzen zen, bere izenean “edozein musika-tresna mota, inprimatutako musika lanen edizio, inprimatutako musika metodo, piano, pianola, gramofono, mintzodun makina, harmonium eta irudidun katalogoentzat” marka bat eskatu zuen, “Casa Inurrieta” izena zuen marka bezala erregistratuz.\nUrte horretan “Mercedes” aparatuen ordezkaritzaren berri eman zuen, urriatik marka bezala erregistratuta baitzegoen. 1915. urtean, Mariano Lahidalgarekin4 batera, “mintzodun makinerako egurrezko adarraren fabrikazio-prozesurako” asmakizun-patentea erregistratu zuen. Gainera, tresna berrien salmentarako prentsaren iragarkiak ugaritu egin ziren. 1915. urtean auto-pianoen berri eman zuten, “El Kastonome” markarenak nabarmenduz. Bi urte geroago “Fischer” pianolak izan ziren bere iragarkiak betetzen hasi zirenak, “Mercedes” gramofonoak baztertu gabe, iparraldean hauek saltzeko esklusiba baitzituzten.\n1917. urtean Juan Inurrietaren bidea Donostian diskogintzaren garapenean beharrezkoa zen beste merkatariarenarekin, Pasaiako Pathé diskoen lantegiaren jabea zen Salustiano Loinaz-enarekin, gurutzatu zen. Urte horretako Apirilean, Getaria kaleko 5. zenbakiaren Inurrieta Etxea Donostian Pathé diskoen salmenta-agentzia bezala azaldu zen, eta baita “Industria berri bat Espainian” izenarekin bere dendan Pasaian egindako aparatu eta diskoen erakusketa eta salmentaren berri eman zen ere. Hilabete batzuk lehenago Hispanoamerikar Baltzua5 eratuta izan zen, Donostiako Columbia Graphophone Company etxearen sorkuntza eragingo zuenaren hazia. Dena den, Hispanoamerikar Baltzuak Juan-eri elkarteak merkaturatzen ez zituen aparatuen salmentarekin bere negozioan jarraitzen utzi zion6.\nJuanek, orduan “ontziratutako musika” deitzen ziona burutik kendu ezinik, negozio fonografikoari bete-betean ekin zion; Antoniok, berriz, Bretxaren merkatuan salerosketan jarraitu zuen, eta 1918. urtearen inguruan beste bazkide kapitalistarekin batera Donostiako Antiguo auzoan izotz lantegia instalatu zuen7. Aurrerago ikusiko dugun bezala, lantegi honek bere anaiaren diskoen lantegiko aldameneko lursaila hartu zuen.\nUrte hauetan Juan Inurrietaren nortasun lehiatsua erakusten digun gertaera bat azpimagarria da. Lehen esan dugun bezala, diskoen grabazioak atzerrian egiten ziren. 1912. urtean eta merkatari honen ekimenari esker, bidaia finantzatu zuen eta, Remigio Peña, Narbonense Fortea eta Secundino Esnaola, Donostiako Orfeoiaren kideak, Berlinera joan ziren Homophon Record Company etxearekin euskal kantuekin zenbait disko grabatzeko. Grabatutako errepertorioa ondoko hau da: Iparragirrearen kantu, Maitena, Mirentxu, Mendi Mendiyan, Danborrada eta Rigodones Euskaros. Itzultzean disko hauen salmenta bere Getaria kaleko dendan bakarrik saltzen zen iragarkia argitaratu zen.\nKantu hauen grabaketek onarpen zabala izan zuten. “Luse-Mendik” 1912ko urtarrilean “Euskal-erria” aldizkarian argitaratutako artikuluak ondorengo hau dio:\n“Kirol-oturuntza batean, orain dela egun gutxi ospatuta, behaketa pozgarri bat gozatu ahal izan genuen. Fonografo eder batean aintzat hartzeko euskal musikaren kopuru bat entzun baitziren… Sinetsi ezazue, benetako poztasun sortu zigun gertaera izan zen… Bazen garaia gure kantuek gure entzumena mindu duten hainbat tango harroputz eta hainbeste zikinkeri baztertzeko… Inurrieta Etxe ospetsua aparatuen jabea zela geroago jakin genuen (argi gera dadila ez dela ordaindutako publizitatea), honek goraipatzeko izugarrizko erabakitasunez eta gogo handiz gure musika defendatzen eta gai honetan gure nortasuna agerian jartzen lan egiten du. Jainkoak ordain bezaiela!”\nHau ez zen diskoak inpresionatzeko Inurrieta etxearen ekimen bakarra izan. 1916ko irailean, Pilar Alonsok, Menorkako kupletistak, penintsulako iparraldean egiten ari zen txangoaren barne, Donostiako “Miramar” aretoan debuta egin zuen. Hain arrakastatsua izan zen, non Inurrieta etxeak disko batzuk inpresionatzeko alokatu baitzuen. Prentsaren arabera, injinerua ingelesa zen eta Inurrieta Etxeak grabatutako 13 kuplerekin gramófono bat oparitu zion. Izenburuen artean "La Castañera", "Ay, Ramón" eta "El billete perfumado" kantu arrakastatsuak aurkitzen ziren. 1917ko urtarrilean Inurrieta Etxearekin sinatutako konpromisoa betetzera itzuli zen eta Larruga, Yust, Retana eta Castells konposagileen lanak grabatu zituen.\n1 Sakramentu-erregistroen arabera, Ignacio Inurrieta 1847an Zegaman jaio zen eta Valentina Ordozgoiti 1845ean Seguran. Zazpi seme-alaba izan zituzten. Erregistro honen eta kontsultatu ahal izan dugun Donostiako biztanle erroldaren artean jaiotza datari buruz kontraesan batzuk daude. Donostiako 1912ko biztanle erroldan Ignacio eta Valentina gurasoek, Antoniok, Agustinak eta Pedrok Etxague Jeneralaren kaleko 1. zeb. 3. solairuan bizilekua zutela azaltzen da. Urte honetan Juanek bere emaztearekin, Juana Darrosez Uriarekin, eta beraien semealabekin (Aurora (1908), Maria (1911) eta Mercedes (1912)) San Marcial kaleko 22 zenbakian du bizilekua. Enrique 1913an jaio zen.\n2 Pedro Inurrieta eta Ordozgoiti hogeita hamarreko hamarkadetan Madrilera bizitzera joan zen eta bere Francisco anaiarekin batera Argentinara aldatu zen.\n3 Enrique Garcia (Gran vía, 8, 10 eta 12, Bilbao) eta Juan Montes (Hernani, 21, Donostia) badaude ere Euskal Herriko korrespontsalen artean.\n4 Mariano Lahidalga Inurrieta bezelako saletxe baten jabea izan zen Gasteizen.\n5 1918ko abuztuan ere, 3. egunean, ABC egunkariak erreportaia argitaratu zuen, bertan Inurrieta eta konpainiaren Hispanoamerikar Baltzuari egindako bisita aipatzen da. Han eskura eta epeka ordaintzeko saltzen ziren gaiak azaltzen dira, hala nola, eskopetak, erlojuak eta beste tresna berriak.\n6 1923an 50.333 zenbakiarekin “Radiophone” ” – “Juan Inurrieta – San Sebastián” bere izenean radiotelefoniarako makina-hargailuak eta bidaltzaileak eta hauentzako osagarriak bereizteko marka eskatu zuen.\n7 1918ko abuztuaren 2an, ABC-k Bretxa merkatua eta Antonio Inurrieta bere “jabeari” buruzko erreportai bat egin zuen. Aipatutako jabeak Jeneral Etxague 7an jarritako hozkailu-ganbera aipatzen da. Halaber, hamar urte baino gehiagotik errege-etxearen hornitzailea dela esaten da. Artikuluak “kapitalista talde batekin izotz lantegi handi bat eta hozkailu-ganberak bukatzear dagoela” nabarmentzen du.


"Lasterketa ugari eta oso garrantzitsuak lehiatu ditut, ekarpen pertsonal esanguratsua eginez" - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nZein da orain arte hain luze dohakizun denboraldi honen balantzea edo irakurketa?\nOndorio positiboak atera ditut lortutako guztitik. Denboraldia beste helburu batzuekin hasi nuen, baina jakin badakit gure lana ezin dugula bakarrik emaitzetara bideratu. Lasterketa ugari eta oso garrantzitsuak lehiatu ditut, ekarpen pertsonal esanguratsua eginez. Hori dela eta, taldeak lorturiko helmuga kolektiboen parte izatea, niretzat, zeharo baliotsua da.\nZure ibilbide profesionalaren hasieran, aste bateko edo egun bateko lasterketetarako profila zeneukala zirudien, baina, honez gero, bete-betean sartu zara hiru asteko itzulien jokoan; itzuli handietako txirrindulari sentitzen zara?\nZalantza barik. Azken urteotan, denboraldiko, itzuli handi bitan egon naiz; maila altuan lehiatu ditut, gainera. Nire lehen profesional urteetan, oraindik esperientzia eta eskarmentua falta zitzaizkidan: kilometro aldetik, gorpuzkera aldetik, egutegiaren ezagupen aldetik… gabezia esanguratsuak nituen. Bestalde, lehiatu nuen egutegi motak, beharbada, ez zidan larregi lagundu, garapen azkarra izan nezan; behin Caja Rural taldera ailegatuta, lehenengo Espainiako Itzuliak egiten hasi nintzen, eta nire ikuspuntua, horregaz, eraldatzen hasi nintzen. Salto potoloena, baina, Astana taldera igarotzean etorri zen: nire txirrindulari profila hiru asteko itzulietarako doitzea lortu nuen.\nItaliako Giroan, Mikel Landa taldeburua erori eta lasterketatik joatean, Damiano Carusoren mesedeten lan egitea suertatu zitzaizun. Zelan kudeatu zenuen aldaketa bortitz hura?\nEsperientzia gorabeheratsua izan zen: lasterketari aurpegia erakutsi genion, baina hiru txirrindulari galdu genituen, eta Rafa Vallsek ia-ia ez zuen bukatzea lortu. Carusorentzat beharrean ibiltzea egundoko plazerra izan zen niretzat; bera ere, sarri, besteentzako lanean ibiltzen da eta, hortaz, taldeburu zelarik, modu berezian eskertu zuen taldekideen lana. Gainera, ofizioa bikain ezagutzen du eta, beraz, biok ala biok oso ondo genekien tankera hartako podium aukerak oso gutxitan datozela eta aprobetxatu egin behar genituela. Oro har, Damiano Caruso moduko pertsona umil eta langile bati laguntzeaz oso harro nago.\nOstean, Tourra kateatu eta sailkapen orokorrean bederatzigarren amaitu zenuen. Pozik zaude lortutako emaitzagaz?\nBai, asko. Lehen hamarretan amaitzeak uneoroko estresa dauka atzean: denbora osoan ondo kokatuta, adi eta tentsioz gainezka ibili behar zara, eta ezin duzu inon hanka sartu. Bestalde, nire helburua ez zen taldearen jomuga bakarra: elastiko berdea, mendikoa, etapa garaipenen lehian egotea eta lehen hamarren artean kide bi sartzea bilatzen zuten. Orokorrean, Tour biribila atera zaigu: hiru etapa garaipen, 9. postua eta taldekako sailkapena gure ekinaren erakusgarri dira.\nHautatzaileari, egindako lana aitortzea baino ez nion eskatzen»\nTourraren ostean, Tokioko Olinpiar Jokoetara joatekotan egon zara; azken orduan, baina, Espainiako selekzioko hautatzaileak kanpoan laga zaitu. Zer gertatu da?\nEgia esan, nik ere hedapena eman nion, halabeharrez, komunikabideetan. Tourra bezalako proba batean, sentimenak puri-purian daude eta, merezi duzun moduan tratatzen ez zaituztela ikusten duzunean, erantzutea oso erraza da; nik ez nuen nire ilusioa ezkutatu eta, denboraldian, hautatzaileak gauza positibo piloa esan zuen niri buruz. Hori esan ostean, baina, ez zuen izan niri pertsonalki deitu eta berria kontatzeko keinurik. Ez dut uste modu egokia izan zenik: berak bazekien ni oso gogotsu nintzela, eta azken ordura arte, etapa hasi baino minutu batzuk lehenagora arte itxaron zuen ni informatzeko, inongo justifikazio sendo barik, gainera. Oro har, niganako konfidantza erakustea eta egindako lana aitortzea baino ez nion eskatzen: aurretiaz bere asmoak ezagutzera ematea, ezer ezkutatu barik. Horrela egin izan balu, bere erabakia, edozelakoa izanda ere, onartzea besterik ez nukeen izango, baina errealitatea bestelakoa da: ez du bide edo formarik egokiena aukeratu.\nTourrera itzulita, taldeak sailkapen nagusirako hautagai batentzako babesa eman dizula uste duzu ala inoiz igarri duzu beste jomuga batzuen atzetik lehiatu dutela, zu bete-betean babestu ordez?\nEgoera nahasi batzuk egon dira, baina nik neuk ere erabaki asko hartu ditut, adibidez, taldekideak edo taldekako sailkapena defendatzeko. Egia da, baina, nire postua kolokan jarri dugula, ihesaldi arriskutsuak onartuta; dena dela, behin Parisera helduta, ez dago txarto atera zaigula esaterik. Denetara ailegatu gara, eta maila onean. Beharbada, lasterketan lotuta eduki behar genituen txirrindulari batzuk joan egin zaizkigu, baina helburu askotara jokatzeak zama hori dakar. Hasieratik, argi geneukan sailkapen orokorra lehiatu behar genuenok bilatu beharko genuela taldea, eta ez alderantziz.\nTourreko miaketan, jendarmeek kriminalen antzera tratatu gintuzten»\nFrantzian zeundetela, jendarmeak hotelera sartu zitzaizkizuen, zuon entrenamendu txostenak eta dokumentazioa eskatzera. Zer dela eta?\nEsperientza oso surrealista izan zen. Ez dakigu nondik datorren interes hori edo operazioa non hasi zen. Taldeko partaideentzat ez zen atsegina izan. Kriminalen antzera tratatu gintuzten: gelak eta maletak erregistratu zituzten, autobusa hankaz gora jarri zuten… baina guk ez geneukan ezer ezkutatzeko. Hori bai, etapa gogor batetik gintozen eta, biharamunean, Tourmaleteko eta Luz Ardideneko etapatzarra zen; hori gutxi balitz, berandu afaldu behar izan genuen, askok ezin izan zuten masajerik hartu eta, gainera, batzuk sakelakorik eta ordenagailurik gabe utzi zituzten, hau da, familiagaz kontaktatu ezinda. Seguru nago horrek hurrengo eguneko etapan eragin handia izan zuela gugan.\nEtorkizun hurbilera begira, denboraldia Tourragaz amaitu zaizula esan daiteke ala lehiatzen segitzeko asmoz zaude?\nLasterketaren bat geratzen zait oraindik, baina helburu nagusiak, dagoeneko, joan dira. Hemendik aurrera egingo dudan dena datorren denboraldira begira izango da; lehentasuna, beraz, atsedenak izango du: bai gorputzarenak, bai buruarenak.


Mitxel Bacigalupe: "Badago zortzi buru-hiltze jasan behar izan dituen tren gidaririk” | Geuria\n26 urte eman ditu Mitxel Bacigalupe arrigorriagarrak makinista lanetan. Gaur egun etorkizuneko gidariak hezten ditu Bilboko Renfe Bidaiariak enpresan\nMitxel Bacigalupe, ALVIA baten aurrean // Geuria\nRenferen datuen arabera, Hego Uribeko herrietako trenbideetatik 150 tren igarotzen dira egunero: Aldirietako 120, Bartzelona eta Madrileko zortzi Alvia eta 22 merkantzia tren, guztira. Tren asko badira ere, garraioen sektoreak koronabirusaren eragina pairatu du eta distantzia luzeetako bidaiari kopuruak astindu nabarmena jasan du azken urtean. Hala ere, burdinbide bidezko garraio zerbitzua ez da eten eta bidaiariak edo merkantziak garraiatzeko bada ere, tren horiek gidatzea eta horrek guztiak dakarren erantzukizuna makinistari dagokio.\nMitxel Bacigalupe Barrios, Bilboko Abando geltokiko nasan // Geuria\nMitxel Bacigalupe (Bilbo, 1965) 1984an hasi zen lanean Renfen eta 26 urte eman ditu trenak gidatzen. Egun Bilboko Abando geltokiko kudeaketa zentroan egiten du lan arrigorriagarrak, makinisten nagusi bezala, Renfe bidaiariak enpresan giza baliabideak eta baliabide materialak kudeatzen. Bacigalupe arrigorriagarra da eta bertako tren geltokiaren parean bizi da, trenak etxeko leihotik joaten eta etortzen ikusten, eta lorik kentzen ez badiote ere bere bizitzako parte dira.\nMitxelek askotariko trenak gidatu ditu baimena atera zuenetik: “Mota guztietako trenetan ibilia naiz, abiadura handikoetan izan ezik. Bilbora heldu nintzenean bi tentsioetako makina japoniarrak gidatu nituen eta baita 269, 279, 289 seriekoak ere. Horiekin egiten genituen lan gehienak. Maniobrak egiteko 1900 eta 3000 diesel makinak erabiltzen genituen eta baita 303, 309 eta 311 modeloak ere”. Bacigalupek urtebete eman zuen Galizian, 7700 modeloarekin lanean bidaiariak eta merkantziak garraiatuz. Horrez gain trenak gidatu ditu Madrilen, Bartzelonan, Alacanten eta Salamancan. Bizkaia mailan merkantziak eraman ditu Santurtzin, Sestaon, Zorrotzan, Lutxanan eta Barakaldon, besteak beste.\nMitxel 252 serieko lokomotoran, Miranda de Ebrora abiatu baino lehen // Geuria\nLanbidearen eraldaketa hurbiletik bizi izan du Mitxelek: “Ni hasi nintzenean txandaka egiten nuen lan, eta etxetik urrun: Zaragoza, Castelló, Valladolid, León, Miranda de Ebro… Helmugara heldu bezain pronto, atsedena hartu eta berriro bueltatu ohi ginen gidariok”, azaldu du, eta lanbidean dagoenetik aldaketa sakonak egon direla aipatu du: “Aldaketa nabarmen bi gertatu dira estatu mailako trenbide sarean: 80. hamarkadan, derrigorrezkoa zen tren bat gidatzean pertsona bi egotea lokomotoran. 2001ean guztiz aldatu zen araudia, eta harrezkeroztik gidari bakarra dago tren-makinan. Gainera, gaur egun ere mugak jarri dituzte gidarien lanaldietan eta ez dira antzinako lanaldi amaigabeak egiten: lanaldia bukatzean, Renfeko langileek gela batzuetan atseden hartzen genuen eta nik bonbilla bat eraman ohi nuen ordu horietan ikasi ahal izateko: gaur egungo gidariek gutxienez hiru izarreko hoteletan atseden hartzen dute”. Lanbideak ez ezik, trenek ere aldaketa nabarmenak jasan dituztela adierazi du makinisten nagusiak: “Lehen zarata asko entzuten zen trenean eta Urduñako portua bobinekin igotzea ikuskizun hutsa zen. Gaur egungo makinak hosgabetuta daude eta berogailua zein aire girotua dauzkate, eta makinistek eserleku ergonomikoetan egiten dute lan”.\nMiranda de Ebrorako trena, irtetzeko prest // Geuria\nBilboko Abando geltokiko bigarren nasan Miranda de Ebrora irtengo den Talgo Pendular zaharraren 252 serieko lokomotoran sartu gara. Unitatea zaharra bada ere, kabinan ez da motorren zarataren arrastorik entzuten. Motorrekin komunikatzen duen atzeko atea irekitzean, ostera, burrunba jasangaitza entzuten da. Trena 12:32ean irtengo da, eta Mitxelek makinista eta lizentzia atera berri duten bekadunen talde gazte batekin egin du topo. Mende laurdena trenak gidatzen eman ostean, Renfe Bidaiariak enpresara salto egin zuen Bacigalupek eta gaur egun iparraldeko tren gidarien formazio aholkulari bezala egiten du lan, lanbidean hasiko diren etorkizuneko makinistei formazio-eskolak ematen, besteak beste: “Aurten 390 formazio eskola antolatu behar dira estatu mailan eta horietako asko iparraldeko sektoreari dagozkigu”. Kezkatuta dago Mitxel, Filomena denboraleak Madrilen egin behar ziren formazio klase asko atzeratu dituelako.\nMitxel, Abando geltokiko trenbide-hondartzan // Geuria\nAntzina, tren-gidaria izateko soldaduska egiten zen gidaritza eta praktika alorrean, eta makinista laguntzaile zein makinista lanbidea irakasten zen, enpresak berak ordainduta: “Gaur, gidaritza lizentzia edo diploma eskuratu behar da eta 22.000 euro ordaindu behar ditu ikasleak. Zortzi hilabeteko formazioa jaso ostean, burdinbideko enpresetan lan egitera aurkezten da ikaslea. Aukeratutako enpresak 12 eguneko formazio klaseak emango dizkio eta erresidentzia bakoitzak ibilgailuaren eta azpiegituraren inguruko formazio berezia eskainiko dio etorkizuneko gidariari. Renfek berak enpresaren beha- rrizanen arabera erabakiko du makinista bakoitzak non egingo duen lan. Titulua bi urtero berriztu beharrekoa da eta urtero azterketa psiko-fisikoa egiten zaie gidari guztiei”.\nMitxel, 252 serieko lokomotoraren tripetan, motorren artean // Geuria\nTrena Arrigorriagako eta Ugaoko trenbideetatik igaroko da. Bi gune horietan zenbait harrapaketa jazo dira azken urteetan. Makinisten erantzukizuna izugarria da eta euren arreta guztia gidaritzan dago. Hala ere, segurtasun neurri asko dauden arren (alkoholemia eta droga kontrol zorrotzak…), ezbeharrak gertatzen dira noi- zean behin: “Istripuak lanbidearen arrisku nagusiak dira eta gauza ezberdina da inor kolpatzea edo pertsona batek bere borondatez trenbidera salto egitea. Era honetako ezbeharrak gertatzen direnean, trena gelditu behar da, epaileak etorri behar du… Eta gero aurrera egiten jakin behar da. Makinistok hamaika ikusteko jaioak gara: badago zortzi buru-hiltze jasan behar izan dituen tren gidaririk”, azaldu du Bacigalupek.\nTren makinista gazteak, Mitxelekin bilduta, Mirandara abiatu baino lehen // Geuria\nMakinista batek gidaritza marko erregulatzaile bat eta hitzarmen kolektibo bat dauzka orokorrean, eta gidari batek 35 opor egun natural ditu: “Horrez gain jaiegunetako beste 14, hitzarmeneko beste 6 egun eta asteko atseden egunak dauzkate”, azaldu du arrigorriagarrak. “Lan nekeza da gurea. 10 urte betetzen direnean bider 0.1 egiten dugu: lan egindako 10 urte 11 balira bezala kontatzen dira”. Trenak gidatu eta esperientzia eskuratu ahala, kategoriaz igotzen doa makinista.\nMitxelek aspaldian eskuratu zuen kategoria gorena, eta gaur egun bulegotik zein etxeko leihoetatik ikusten ditu trenak, bidaiariak eta merkantziak aurrera eta atzera eramaten. Bera da, azken batean, Hego Uribeko trenbideetan barrena dabiltzan tren gidarien maisu nagusia.\nBacigalupe, Talgo Pendularraren interkanbiadorearen aldamenean // Geuria\nSailkatuta: Arrigorriaga, Bilbo, Garraioa, makinistak, Portada, Renfe, tren gidariak, trenak\nAbusuko XIV. Kultur Asteak jarduera ugari ekarriko ditu domekara arte\n‘Arrigorriaga, Gure Bazter Kuttunak’ liburua aurkeztuko du Udalak asteazkenean


Concarneau - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAndré Fidelin (en)\nSaint-Yvi, La Forêt-Fouesnant, Melgven eta Trégunc\n19.502 (2018ko urtarrilaren 1a)\n1959ko otsailaren 22a\nBielefeld eta Penzance\nConcarneau (bretainieraz: Konk-Kerne) Bretainiako kostaldean dagoen udalerria da, Finistere/Penn-ar-Bed departamenduan dagoena. Bro Kernev lurralde historikoko bigarren hiria da.\n2008ko erroldaren arabera 20.604 biztanle ditu. Herri harresitua eta itsasportu garrantzitsuagatik da ezaguna.\n6 Hiritar ezaghunak\nConcarneau izenak bi atal ditu; Conc ("badia") eta Carneau ("Cornouaille"). Horrela beraz, "Cornouailleko badia" esan nahi du.\nConcarneau Erdi Aroan sortu zen, badian dagoen uharte batean, gaur egun La Ville close (herri harresitua) dagoena. Uharte hau itsasaldien menpe dago, itsabeheran kontinentearekin lotzen baita. Toki estrategikoa eta babestua izanik garapen handia izan zuen eta Erdi Arotik hona guarnizio militarra izan da bertan. Vauban planari esker harresiak gotortu egin zituzten 1680 eta 1694 artean.\nIndustria Iraultzarekin batera hiria handitu egin zen eta uhartetik atera eta badiaren ertzak populatu ziren. Itsasportu garrantzitsua izanik XIX mendean kontserba lantegiak sortu ziren, sardina eta hegaluzetan espezializatu zirenak. 1900 urterako 30 kontserba lantegi baziren, hiriak zituen 7000 biztanletatik 2000 enplegatzen zutenak. XIX mendean turismoa ere iritsi zen, hasiera batean margolarien eskutik.\nBizkaiko golkoan kokaturik, arrantza portu garrantzitsua dauka, Frantziako hirugarren garrantzitsuena Boulogne-sur-Mer eta Lorient/An Oriantekoen ondoren. Are gehiago, hegaluzearen harrapaketari dagokionez, kairik inportanteena da. 1925ean eraiki zuten.\nAbuzturo Fête des Filets Bleus jaialdia ("Sare urdinen jaia") ospatzen da. Izena Concarneauko sare tradizional urdinek ematen diote. Hiri turistikoa izanik kultura bretoi eta zeltiarra zabaltzea du helburu.\nHizkuntzari dagokionez lehen hezkuntzako haurren %2'16ak hezkuntza elebiduna jasotzen du, frantsesa eta bretoiera.\nConcarneauko herri harresitua.\nHiritar ezaghunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMichel Desjoyeaux (1965- ), itsasgizona, Vendée Globe estropada birritan irabazi duena.\nStéphane Guivarc'h (1970- ), futbolaria, 1998ko Munduko Futbol Txapelketako irabazlea.\nConcarneau/Konk Kerne hiriko webgunea (Frantsesez)\nBNF: 152543946 (data)\n1959an sortutako lekuak\nOrriaren azken aldaketa: 9 azaroa 2020, 16:10.


erabili.eus/ GENE-EROAren indarkeria\nHemen zaude: Sarrera » Sare-aldizkariak » Iritzi-muinetik » GENE-EROAren indarkeria\n2004-05-14 / 07:07 / Asier Larrinaga Larrazabal HIZKUNTZA\nAlbiste kontakizunean lan egiten duen profesionalak ondo doituta nahi du bere lehen lan-tresna: hizkuntza. Euskal Irrati Telebistako kazetariek hainbeste kontsulta egiten dizkiete hizkuntzalariei, dela terminologia, dela ahoskera, dela gramatika. Halako kontsulten erantzuna dira honen moduko orriak, hemendik aurrera erabili.com-en bitartez EiTBtik kanpora ere zabalduko ditugunak, herri-aldizkarietan, herri-irratietan eta beste hedabide batzuetan ari diren profesionalentzat interesgarri eta baliagarri izango direlakoan.\n«Emakumeen aurkako indarkeria», «genero indarkeria», «indarkeria sexista», «indarkeria matxista»... Hobe horrelakorik erabili beharrik izango ez bagenu. Baina gizarte zoro honetan, behar baino gehiagotan dira albiste.\nFormari dagokionez, hainbat modutan erabiltzen da. Gainerakoak baztertu barik, badirudi sarrien entzuten hasi dena «genero indarkeria» dela. Genero hitzak, baina, badu arazo bat:\n1 iz. Art./Lit.\nLiteratur generoak: Géneros literarios\n2 iz. Biol.\nGeneroak oso antzekoak diren espeziez osatuta daude: los géneros están formados por especies muy similares (Ad.: Tigrea, lehoia eta puma Felis generokoak dira).\n3 iz. Hizkl.\nMaskulinoa, femeninoa eta neutroa genero gramatikalak dira: el masculino, el femenino y el neutro son géneros gramaticales\nHiztegietan begiratuz gero, ikusiko dugu genero hitzak ez duela sexu bereizketa adierazten. Hau da, ez da genero femeninoa edota maskulinoa esaten, sexu femeninoa edota maskulinoa baizik.\nEMAKUNDEk genero indarkeria baino nahiago du emakumeen aurkako indarkeria esatea. Guk ere hori bultzatuko dugu besteen aurretik.\n«Gaur egun emakumeen aurkako indarkeriaren fenomenoa izendatzeko makina bat kontzeptu erabiltzen dira : “indarkeria sexista”, “gizonezkoen indarkeria”, genero-indarkeria”. Guztiak emakumeen aurkakoa dela azpimarratzeko. Guri dagokigunez, “emakumeen aurkako indarkeria” da orain aurkezten dugun agiri honetan erabiliko dugun kontzeptua eta hainbat arrazoirengatik egin da aukera hori: alde batetik, onarpen eta erabilera zabala du kontzeptuak gizartean eta politika-munduan, eta, bestetik, “emakumeen aurkako indarkeria” aukeratu eta erabiltzen dute nazioartean tresna juridikoak lantzeko.\nGainera, gaian aditua ez den edonork ulertuko duen terminoa da, argia eta erraza delako, eta, are garrantzitsuagoa dena, nabarmen geratzen delako emakumeak direla mota horretako indarkeria jasaten dutenak».\nArazoa ez da bakarrik euskaraz sortzen. Gainerako hizkuntzetan ere erabili dituzte kezka horiek. Hona hemen helbide batzuk, gai horri buruz gehiago landu nahi izanez gero.\nabusar sexualmente: (norbaiti) sexu-abusuak egin, (norbaitetaz) sexualki abusatu\nabuso sexual: sexu-abusu, abusu sexual\nacoso sexual: sexu-jazarpen\nagresión sexual: sexu-eraso, eraso sexual\ndiscriminación por razón de género: sexu-diskriminazio\nmaltratar: tratu txarrak eman\nmaltratada: hila, zauritua, jo dutena, tratu txarrak hartu dituena\nmaltratador: erasotzaile, jotzaile, tratu txarren emaile\nmaltrato fisiko: tratu txar fisiko\nmaltrato psicológico: tratu txar psikologiko\nobservatorio de la mujer: emakumearen behatokia\norden de alejamiento: urruntzeko agindu\nviolencia: indarkeria, bortxa, bortxakeria, gogorkeria, bortizkeria, biolentzia\nviolencia doméstica: etxeko indarkeria, etxe barruko indarkeria


Hasiera » Indianokua\nZer egiten da gaztelekuan?\nGaztelekuak gazteak lagunekin elkartzeko, hitz egiteko, gustura egoteko, musika entzun, etxerako lanak zein talde lanak egiteko, jendea ezagutzeko eta hainbat jardueretan parte hartzeko aukera ematen du.\nZerbitzuaren eskaintza gazteen preminetan eta eskaeretan oinarritzen da, programaketa nerabeen interesetan eta proposamenetan oinarritzen da. Hilero programa antolatzen da gazteekin batera: ikastaroak, lehiaketak, jolasak, jaialdiak, tailerrak, filmeak, sukaldaritza, txangoak… burutzen dira. Jarduerak gaztelekuan bertan zein gaztelekutik kanpo (kalean, hondartzan, mendian…) egin daitezke.\nGazteak nahi dutenean hurbil daitezke eta arratsalde osoan egoteko aukera daukate, hori bai, ordenagailua erabiltzeko gurasoen baimena izan beharko dute.\nInformazio gehiagorako, ikus Eibarko Indianokua Gaztelekuaren bloga.\nGure txokoak 400m2 ditu, lau gunetan banatuta. Gazteleku osoan zehar Wifi-a dago.\nElkartzeko eta egoteko txokoa\n3.- Goiko txokoa, lasai lasai lagunak elkarrekin egoteko txoko xarmangarria. Eskulanak egin eta mahai jolasetan aritzeko ere toki aproposa.\n4.- Barruko gela:\nTailerrak zein ikastaroak egiteko txokoa\nProiektorea (filme emanaldiak, karaokea…)\n5.- Ikasteko gela. Etxerako lanak zein taldeko lanak egiteko lekua, ordenagailuak…\nAstelehena → itxita\nAstearte-osteguna → 18:00- 20:00\nOstirala → 16:30- 21:00\nLarunbata → 17:00-21:00\nIgandea (eta jai egunak) → 17:00-20:30\nGaztelekuan, Gipuzkoako Foru Aldundiak proposatutako Gazteen Sustapenerako Sisteman oinarrituz, sei arlo lantzen dira: Informazioa, Orientazioa, Bide laguntza, Aisia hezitzailea, Adierazpenerako eta partaidetzarako bideak, Sorkuntza eta produkziorako bideak.\nBeraz, helburu nagusiak, besteak beste, honako hauek dira:\nNerabeak aisialdiaz gozatzea ahalbideratzea: modu aktiboan, partaidetzazkoan, sortzailean, osasungarrian eta ongizate emozionala ahalbideratzea aisialdiaz disfrutatzeko.\nPertsona kritiko eta askeak hezitzea eta hauen autonomia sustatzea.\nKoadrila eta nerabe ezberdinen arteko topagunea izatea, elkarbizitza eta errespetu balioak bultzatzea. Adin bereko pertsonekin lotura egonkorrak, atsegingarriak eta erreferentziskoak sortu eta sendotzea.\nEuskararen erabilpena bermatu eta sustatzea.


Euskal AEko merkataritza-sektorearen salmentak %4,1 hazi ziren 2005eko hirugarren hiruhilekoan\nBARNE-MERKATARITZAREN INDIZEA (BMI), 2005eko 3. hiruhilekoa\nHandizkako merkataritzako salmentak (%5,0) gehiago hazi ziren txikizkako merkataritzakoak (%2,1) baino, uneko eurotan\nEUSTATek landu dituen datuen arabera, 2005eko hirugarren hiruhilekoan, Barne Merkataritzaren Indizeak %4,1eko urte arteko gehikuntza nominala izan zuen, aurreko urteko aldi beraren aldean. Prezioen igoeraren eragina kenduta, merkataritza-\nsektoreko salmenten hazkunde erreala %1,4an estimatu zen, 2005eko hirugarren hiruhilekoan.\nHandizkako sektorean, %5,0 igo ziren urte arteko salmentak, eta txikizkakoan, aldiz, %2,1, 2005eko hirugarren hiruhilekoan.\nHandizkako merkataritza-sektorean, salmenta nominaletan izandako hazkundeagatik nabarmendu ziren gai erdilanduak eta txatarra (%7,0) eta nekazaritza-gaiak eta elikagaiak (%5,0) atalak; elikaduraz besteko kontsumo-gaiak (%3,6) eta makineria eta ekipoa (%0,8) atalenak, aldiz, bilakaera neurritsuagoak izan zituzten.\nTxikizkako sektore espezializatuan, bestelako kontsumo-ondasunek (%9,7) izan zituzten hazkunderik handienak. Pertsonen hornikuntza-ondasunek %1,6ko hazkunde apala izan zuten, baina elikagaiek, eta bereziki, etxearen hornikuntzako ondasunek, %0,1eko eta %4,9ko atzerakadak izan zituzten.\nUrteko hirugarren hiruhilekoan, azalera ertain eta handietako txikizkako merkataritzaren salmentak %2,7 igo ziren, balio nominaletan, elikagaien salmentek (%3,1) eraginda, gainerako produktuenak neurritsuago igo baitziren (%0,3).\nLurraldez lurralde, Barne-Merkataritzaren Indize Orokorraren hazkunderik handiena Bizkaian izan zen (%4,7), balio nominaletan. Ondoren Gipuzkoan, %3,6ko urte arteko tasarekin, eta azkenik, Araban, %2,7ko hazkundearekin. Datu nominal horiek hazkunde errealeko datu bihurtuta, honako emaitzak ditugu: merkataritzako salmentak %2,2 hazi ziren Bizkaian eta %1,1 Gipuzkoan, baina %0,3 murriztu ziren Araban.\nHandizkako sektoreko salmentek bilakaera positiboagoa izan zuten lurralde guztietan txikizkako merkataritzakoak baino: Araban handizkako merkataritza %3,8 hazi zen eta txikizkakoa %0,2 murriztu; Bizkaian, handizkakoa %6,0 eta txikizkakoa %1,9 hazi ziren; eta azkenik, Gipuzkoan, handizkakoa %3,8 eta txikizkakoa %3,4 hazi ziren.\nEuskal AEko merkataritza-sektoreko enplegatuak %2,7 gehitu ziren 2005eko hirugarren hiruhilekoan, aurreko hiruhilekoaren aldean. Okupazioa %3,1 hazi zen handizkako sektorean eta %2,5 txikizkakoan. Lurraldeka, sektore honetan, enpleguaren urte arteko hazkunderik handiena Bizkaian izan zen (%3,1); Gipuzkoan (%2,8) eta Araban (%1,2) txikiagoak izan ziren, baina positiboak.


Han | Han – iparraldekohitza\nHan biltzen ziren judu, musulman eta giristino jakintsuak. Komentu, eliza eta sinagogak karrika lasai batetik bestera agertzen dira. Gerlarien erakustokia ikuspuntu guzietatik ere, hiri ederraren puntu gorenean, ezin begietatik atera, hain eder, hain ospetsu. Denak aberriarentzat dio ate-gain zabalak.\nIldefonso sainduak tokia badu, Isabel edo Sebastian sainduen ondoan. Juan de los Reyes, Marcos, Ursula, Clara, Domingo El Antiguo eta beste hamar bat hor daude auzokide. Duda sortzen zait: paradisuan sartuko nintzateke ohartu gabean? Ni ere saindu bat bilakatu naiz agian.\nIzenik gabeko sainduak dira ere hor dendan berina dirdiratsuen gibelean. Hor ezpatak, bat bestearen ondoan borobil erdi zabala eraikitzen. Parean, alimaleko masa beltza niri so; zezen baten aitzina tente, gerlako trofeo. Hura ere paradisuan?\nKatedral ospetsuaren inguruan, Eguberriko protagonistak: sartzean, Jesus eta bere familia isil-isilak, bi metrotan zaldiko-maldikoen harrabotsek asperturik agian.\nKilometro batzuk lehenago, bazkaltzeko tenorean ostatu batean sartu ginen. Kanpotik doi bat gune dotore iduri, hemen lekuko plater on bat dastatuko genuela pozik. Garestiegiak baztertuz. Jatetxea betea, alaia. Itxoin behar genuela gure tokia hartzeko, ardo on bat hartu dugu. Pixkanaka, begiak ireki ditugu: bidean hamar metro gora ikusi eta, berriz ber maza beltzaren zati bat 3Dtan. Zezena! Ondoan zare bat, espainol kolorezko xingola bat zuela bazter batean. Zezenkada ikur eta argazkiak dotore, plantxan emanak ostatu gainean, bat bestearen ondoan, paretetan gainean eta beherean, janari eta edari onen erdian. Zezen eta zezenkari irribarretsuak denetan.\nTartean hegoaldeko lagunak ezagutzen du, zezenkari harro bati eskua tinkatzen, Por la gracia de Dios-en izenean hilak metatu dituen tokiko diktadore ezin ahaztua. Franco hemen oraindik egunero, bazkari, afari guzietan gomitatua!\nArnoa edan, ordaindu eta lekuak hustu ditugu, erne. Gosea joan da! Zorigaizto batek eraman gaitu itxura ederrez jauntzitako bortizkeriaren erakustoki normalizatura? Uste lekuko janari goxoa dastatuko genuela, eta kaka!\nBerdin, Toledo, kultura, erlijio baketsu anitzek aberastu hirian, zezen eta gerlako ikurrak hor indartsu. Erakustokian tente, edo denda eta bizi lekuetan bizi itxurarekin, bortizkeriaren memorioaren entretenigarri denak.


Berdintasunerako lehen ordenantza markoa argitaratu da\nEUDELek, Emakundek eta Eusko Jaurlaritzako Genero Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Zuzendaritzak gida didaktiko bat argitaratu dute, Euskadiko udalek Berdintasunerako udal ordenantza bat egiteko erabil dezaten, EAE osorako irizpide komunetan oinarrituta.Berdintasunerako ordenantza markoa.\nProiektua Euskadiko udalei eta Estatuko udalei aurkeztu zaie, gaur goizean Eudelen egoitzan egindako Jardunaldi baten markoan. Jardunaldiaren irekieran EUDELen elkarteburu Ibone Bengoetxea, Emakunderen zuzendari María Silvestre eta Genero Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Bulegoaren zuzendari Mariola Serrano izan dira.\nOndoren, instituzio horietako talde teknikoak xehetasunez azaldu du gidaren edukia, eta aholkularitza eskaini die Jardunaldian izan diren Berdintasun Politiken ardurdunei.\nGaur aurkeztutako gida orientazio-katalogoa da, udal bakoitzak bere Berdintasunerako udal ordenantza egin dezan, bere errealitatean eta berezitasunetan oinarrituta.\n8 kapituluren bitartez, agiriak Berdintasunerako udal Ordenantza bat egiteko jarraitu beharreko urratsak azaltzen ditu; era berean, eranskin bat ere badu, berdintasunaren arloko erkidegoko, Estatuko eta Europako legerian oinarritutako artikuluak jasotzen dituen testu ireki baten ereduarekin.\nUdal autonomia errespetatuz, gida hau proposamen eta aholku gisa prestatu da, eta udal bakoitzari dagokio Gida ezartzeko erabakia hartzea.\nHelburua da udal bakoitzak gidan proposatutako artikulu eta kapituluei buruzko gogoeta eta eztabaida egitea. Ordenantza egiteko prozesuan, EUDELek aholkularitza teknikoa eskainiko die udalei, udal bakoitzaren beharrizanei erantzunez.\nEkimen hau berritzailea da Estatuan; izan ere, beste autonomia erkidego batek ere ez du bere udalekin adostu irizpide komunetan oinarritutako berdintasunerako ordenantza baten eredua.\nBerdinsarea osatzen duten erakundeek, gainera, uste dute Ordenantzak aukera ekar dezakeela udalerrietan herritarren gogoeta eta partaidetzarako guneak sortzeko, emakumeen eta gizonen arteko Berdintasuna lortzeko helburuarekin. Hori dela eta, laguntza-gidaren arabera, ordenantza bera egitea bezain garrantzitsua da udal bakoitzak egindako prestaketa eta onarpen prozesua.\nZergatik behar da Ordenantza bat?\nToki-administrazioak oinarrizko eginkizuna betetzen du Berdintasunaren aldeko eta emakumeenganako diskriminazioaren aurkako borrokan. Izan ere, desberdintasunak udalerrian gauzatzen dira, eta, aldi berean, gizarte-aldaketarako aukerak ere bertan sortzen dira.\nEudelek, Emakundek eta Genero Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Zuzendaritzak udaletan beraietan sortutako eskaeraren ondorioz ekin zioten Gida hau egiteko proiektuari. Orain arte, eta Tolosa (Gipuzkoa) salbuetsita –dagoeneko badauka gaiari buruzko Ordenantza bat–, Euskadiko gainerako udalerrietako tresna arauemaile nagusia Berdintasun Planak dira. Ordenantzaren asmoa ez da Berdintasun Planak ordezkatzea; aitzitik, tokiko berdintasun-politikei egonkortasuna eta maila arauemailea eman nahi die, plangintza parte-hartzailerako eta negoziazio politikorako tresna horiek indartuz.\nOrdenantzaren indarra bere izaera arauemailean datza, eta, gainera, denboran irauteko dago diseinatuta, izan ere, udaleko sail guztiek Berdintasunari dagokionez nahitaez bete beharreko ildoak zehazten ditu. Ordenantza udal-gobernuak mailarik gorenean hartutako konpromisoa da, udalerriko Berdintasun-politikaren oinarri izan behar duten printzipio orokorrak arautzen baititu.


Sekula baino film gehiago FANT-en sail ofizialean - bizkaie.biz\nSekula baino film gehiago FANT-en sail ofizialean\nDabi Piedra\t2018-04-13 12:16 Zinemea\nMaiatzaren 4an hasiko da Bilboko Bildurrezko eta Fantasiazko Zinemaldia.\nEugenio Puerto, Nekane Alonso eta Justo Ezenarro | Ikusi handiago | Argazki originala\nBildurrezko eta fantasiazko zinemea atsegin dabenek izango dabe non aukeratu FANT jaialdiaren 24. edizinoan. Izan be, ohiko moduan, sail eta proiekzino ugari egongo dira. Ganera, lehiaketa ofizialean parte hartuko daben pelikulak sekula baino gehiago dira, 18, igaz baino bi gehiago.\nJusto Ezenarro, Bilboko Udaleko programazino kulturalaren arduradunak azaldu dauenez, danetariko azpigeneroak topauko ditue ikusleek Sail Ofizialean, baina batez be terrorezko pelikulak nabarmendu ditu, holako sei egongo dira eta. Kopuru txikiagoan bada be, suspensea, zientzia-fikzinoa eta abar be badagoz egitarauan.\nFANTen egitaraua aurkezteko gaur baino egun aproposagorik nekez topau leitekela adierazo dau Justo Ezenarrok, barikua eta 13 dala kontuan hartuta. Beragaz batera egon dira Nekane Alonso Kultura zinegotzia eta Eugenio Puerto jaialdiko programatzailea. Aurtengo egitarauan, kalidadezko zinemea eta gustu guztietako jentearentzako eskaintzea dagoala nabarmendu dau Alonsok.\nFANT nazinoarteko jaialdia da eta sail ofizialean ikusten da hori: 18 pelikulak munduko bazter guztietatik datoz, Asiatik, Amerikatik, Europatik... Batzuk aitatzearren, Caye Casasek eta Albert Pintok Bilbon estreinauko daben Matar a Dios, espazioan girotutako Salyut 7, 2016ko Fantrobia sariaren irabazle Can Evrenolen Housewife eta igazko Fantastikoaren Izarra saria irabazi eban Barbara Cramptonen Replace. 24 urteko historian lehenengo aldiz, emakume bat baino gehiago dagoz sail ofizialeko zuzendarien artean, bi hain zuzen.\nEuskal filmik ez dago sail ofizialean, baina FANT lehiaketa ofiziala baino gehiago dan ezkero, bertoko produkzinoez disfrutetako aukera zabala egongo da. Hasteko eta behin, Fant Laburrean sailean euskal zuzendariek egindako hamaika film labur proiektauko ditue (guztira, 20 pelikulak parte hartuko dabe sail horretan). Epaimahaiak, ganera, euskal film laburrik onenaren saria emongo dau, 2.000 eurokoa. Nazinoarteko film laburrik onenak 3.000 euro irabaziko ditu eta sail ofizialeko irabazleak, 3.500 euro.\nBeste alde batetik, Fantrobia saria be Euskal Herrian geratuko da aurten. Euskerazko zinema fantastikoaren alorrean mugarria ezarri dau Errementari filmak eta FANT lako jaialdi batek ezinbestean kontuan izan behar dau hori. Paul Urkijo zuzendaria sarituko dabe, generoari ekarpen esanguratsua egin deutsien sortzaileei urtero emoten jaken Fantrobia sariagaz.\nProiekzino gehienak Bilboko Golem Alhondiga aretoan izango dira eta emonaldi guztietarako abonua apirilaren 16an ipiniko dabe salgai. Dobako emonaldi ugari be egongo dira, esaterako Panorama Fantastikoa sailekoak. Sei pelikulak parte hartuko dabe atal horretan.\nIbilbide osoari emoten jakon Fantastikoaren Izarra saria Estadu Batuetara joango da aurten, Joe Dante zuzendariak jasoko dau eta. Amaiera ekitaldian emongo deutsie, baina, aurretik, Fant2Fun sail berezian Danteren film ezagun bi proiektauko ditue: Gremlins eta The Howling.\n2017an hildako autore handi bi be gogoratuko ditu FANTek, Tobe Hooper eta George A. Romero. FANT Erreskatean atalean, ostera, William Dieterle-ren Portrait of Jennie filmaren kopia bermasterizadua aurkeztuko dabe.\nNekane Alonso zinegotziak nabarmendu dauenez, gero eta eskaintza zabalagoa dakar FANTek: Aurten 45 saio izango dira, zinemaz betetako 4.000 minutu baino gehiago. Justo Ezenarrok ondokoa ganeratu dau: Edozein zinemazalek bere pelikulea topauko dau, seguru.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak taldeekin bilera-sorta bat hasiko du lehenbailehen 2020ko Aurrekontuak negoziatzeko\nEusko Jaurlaritzak taldeekin bilera-sorta bat …\n2019-06-11ko Gobernu Kontseiluaren Akordio nagusiak\n\nEusko Jaurlaritza berehala hasiko da talde parlamentarioekin haremanetan jartzen 2020ko Aurrekoantuak negoziatzeko Iturria: Irekia\n\n2019_06_11_consejo_gobierno_02.jpg Iturria: Irekia\n\n2019_06_11_consejo_gobierno_03.jpg Iturria: Irekia\n\n2019_06_11_consejo_gobierno_04.jpg Iturria: Irekia\n\n2019_06_11_consejo_gobierno.jpg Iturria: Irekia\nJosu Erkoreka bozeramaile eta Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuak agerraldia egin du Gobernu Kontseilu ondorengo ohiko prentsaurrekoan, Pedro Azpiazu Ogasun eta Ekonomiako sailburuarekin batera.\nPedro Azpiazu Ogasun eta Ekonomiako sailburuak adierazi du Gobernu Kontseiluak EAEren 2020ko Aurrekontu Orokorretarako aurrekontu-zuzentarauak onartu dituela. Sailburuak azaldu duenez, aurrekontu horiek Giza Garapen Jasangarrirako Estrategia bultzatzen jarraituko dute, hark ematen baitio forma 2016-2020rako Gobernu Programari. “Gobernuak bere eskumeneko politika publikoak garatzeko beharrezko dituen aurrekontu-beharrizanei erantzuten jarraituko du, legealdi osoan egin izan duen berme berdinaz. Osasunak jarraituko du izaten baliabide gehien erabiltzen dituen saila, atzetik hezkuntza, enplegua eta gizarte-politikak, eta ekonomiaren garapena dituela”, gehitu du.\nSailburuak adierazi du oraingoan apustua dela aurrekontuek “BPGz haratago doan ikuspena” eskaintzea eta, bertan, genero-ikuspegiak garrantzi berezia duela.\nOgasun eta Ekonomiako sailburuak aditzera eman du Eusko Jaurlaritzak Batzorde Mistoan erabakitako helburu guztiak 2020rako betetzeko asmoa duela, alegia, zero defizita, % 13,2ko zorra eta % 2,9ko tasako gastu-arau fiskala. Halaber, nabarmendu du Gobernuaren apustua langabezia-tasa % 10etik behera jaistea dela. “Gure aurreikuspenaren arabera, Euskadiren 2020ko langabezia-tasa % 9,7 izango da”, adierazi du.\nArantxa Tapia sailburuak, Tubos Reunidos enpresaren zorra birfinantzatzeko hitzarmenaz galdetuta, nabarmendu du albiste ona dela, bermatzen baitu enpresak jarraitu egingo duela. Sailburuaren iritziz, hitzarmen honen bidez, epe luzeko konponbide bat eman dakioke zor horri, eta enpresak izango dituen emaitza guztiek haren jarduerak jarrai dezan lagunduko dute. Halaber, Tapiak aitortu du Eusko Jaurlaritzak ezagutzen zuela enpresaren egoeraren eta bertan egiten zen lanaren berri; gainera, adierazi du Eusko Jaurlaritzak enpresaren zuzendaritzarekin batera lan egin duela beste konponbide-aukera batzuk bilatzeko.\nUDALAK ERATZEKO HITZARMENA\nKazetariek udalak eratzeko EAJ eta PSEren arteko akordioaz galdetu diotenean, Erkoreka sailburuak adierazi du albiste ederra dela, agerian uzten baitu azken urteotan Euskadiko gizartearen beharrizanei eraginkortasunez erantzun dien Gobernu formularekin aurrera egiten jarraitzeko aukera dagoela. “Uka ezineko aurrerapausoa da, ekonomiaren garapenaren arloan, enpleguaren sorreran, gizartearen kohesioan eta zerbitzu publikoak sendotzen aurreratzen jarraitzeko balio duen aurrerapausoa”, gaineratu du. Sailburuaren iritziz, akordio hau inbertsioa da, “konfiantzan, egonkortasunean, ongizatean inbertitzea, Euskadiren etorkizunari begira inbertitzea”.\nJosu Erkoreka Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuak jakinarazi du Gobernu Kontseiluak baimena eman duela 40 milioi euroko gastua egiteko, hezkuntza-premia bereziak dituzten ikasleei arreta emateko. Erkorekak azaldu duenez hiru laguntza-lerro dira:\nIkastetxe itunduetarako laguntzak, hezkuntza-premia bereziak dituzten ikasleak euskal hezkuntza-sisteman erabat integratzeko.\nLaguntzak behar bereziak dituzten ikasleek ikastetxe publikoetara joateko baliatzen duten garraiobidea\nIkasle ijitoentzako hezkuntza-jarduera bereziak abiarazteko lankidetzan diharduten irabazi-asmorik gabeko erakundeentzako laguntzak.\ntapia_tubos_reunidos_eu.mp3 behera kargatu (700 KB)\nerkoreka_eaj_pse_akordioa_e... behera kargatu (600 KB)\nazpiazu_negoziaketarako_pre... behera kargatu (100 KB)\nazpiazu_helburuak_eu.mp3 behera kargatu (600 KB)\nazpiazu_giza_garapen_jasang... behera kargatu (600 KB)\nazpiazu_giza_garapen_jasang... 20 MB\nazpiazu_helburuak_eu.mp4 20 MB\nazpiazu_negoziaketarako_pre... 3 MB\nerkoreka_eaj_pse_akordioa_e... 10 MB\ntapia_tubos_reunidos_eu.mp4 20 MB\n2019_06_11_consejo_gobierno... 2 MB (jpg)\n2019_06_11_consejo_gobierno... 3 MB (jpg)\nCG_11_de_junio.pdf 300 KB (application/pdf)\n37,4 milioi euro hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleen unitateak sortzeko, itunpeko ikastetxeetan (Gobernu Bilera 2021-5-25)\n36,1 milioi euro hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleen unitateak sortzeko, itunpeko ikastetxeetan (Gobernu Bilera 2020-06-09)\n31 milioi euro hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleen unitateak sortzeko, itunpeko ikastetxeetan (Gobernu Bilera 2017-06-27)\n1,2 milioi euro Eskolatze Osagarriko Programetarako (Gobernu Bilera 2021-7-9)\nJosu Erkorekak: “Etxeko lanak eginak ditugula harrapatu gaitu Auzitegi Gorenaren epaiak: 15 egunetan sartuko dira euskal udaletara 236 udaltzain plazarekin eta urrian beste 273 sartuko dira prestakuntza jasotzera”


EAJ-PNVk Sánchezi galdetu dio “orain bai” transferituko ote dituen “egutegi batean hitzeman zituen eskuduntzak” - Gipuzko Buru Batzarra\nUrkulluk Donostiako ekitaldian nabarmendu du A10eko hauteskundeek daukaten garrantzia Euskadirentzat eta “itzul zaitez bihar” leloa hitzetik hortzera erabiltzen den Estatuarentzat. Ortuzarrek “bitxikeria” jo du Espainian hautestontziak jartzea “demokraziaren seinale” izatea baina Katalunian edo Euskadin hautestontziak jarri nahi izatea “legearen kontrakoa” izatea\n10N Mitina Donostia. Andoni Ortuzar, Iñigo Urkullu, Aitor Esteban, Maribel Vaquero, Joseba Agirretxea\n20191103_Aitor Esteban. Donostia\nHitzaldia - 2019/11/03\n20191103_Maribel Vaquero. Donostia\n20191103_Iñigo Urkullu. Donostia\n20191103_Andoni Ortuzar. Donostia\n“PSOE alderdia ‘Orain bai’ goiburuarekin aurkeztu da oraingo kanpainan. Eta Sánchezi galdetu nahi diogu ‘Orain bai’ transferituko ote dituzten beraiek egutegi batean onetsi zituzten eskuduntzak. ‘Orain bai’ beteko ote dituzte azpiegituretan inbertitzeko hitzeman dituzten konpromisoak? ‘Orain bai’ Nafarroako Erkidegoari transferituko ote dizkiote Foru Gobernuarekin hitzemandako Trafiko eskuduntzak? Horretaz guztiaz Sánchezek hitz erdirik ez”. Euzkadi Buru Batzarreko presidente Andoni Ortuzarrek galdera horiek guztiak luzatu dizkio Espainiako gobernuko presidenteari, EAJ-PNVk, gaur goizean, Donostian, José María Sert plazan egin duen ekitaldi politikoan. Mitin berean hitz egin dute Iñigo Urkullu Lehendakariak; Diputatuen Kongresuko Euskal Taldeko bozeramaile Aitor Estebanek, Joseba Agirretxea Kongresurako Gipuzkoako zerrendaburuak eta Maribel Vaquerok, Gipuzkoako senatari eta berrautaketara aurkezten den hautagaiak. Urkulluk bere aldetik ohartarazi du azaroaren 10ean Euskadin eta Estatuan asko dagoela jokoan, inguru haietan ‘vuelva usted mañana’ leloa nagusitzen hasi den aldi honetan. Ez da eztabaidarik egiten adosteko borondatearekin, ez dago harreman eraikitzailerik”, eta “horrek berarekin dakar euskal autogobernuaren kontrako mehatxua”.\nOrtuzarrek bere aldetik deitoratu du Sánchez eta Pablo Casado iragan ostiralean Euskadira etorri zirela hiritargoaren konfiantza eskatzera… “eta etorri bezain arin joan ziren beste plaza batzuetarantz. Hitz erdirik ez Euskadiren inguruan. Sánchezek hamabost minutu eskas eman zituen Gasteizen. Euskadi, bere agendan, kafe bat hartzeko tartea baino ez da. Ba al dago adibide hoberik Sánchezi Euskadik ardura diona azaltzeko? Hamabost minutu eta agur”, baieztatu du Ortuzarrek. Jeltzaleen buruak era berean ekarri du gogora Sánchezek Vitoria-Gasteizen utzi zuen mezua. “Esan zuen ez zuela PPrekin hitzartuko, ‘koalizio handirik’ egingo ez dutela. Zergatik ote da ez naizela bat ere fidatzen? Eta, badaezpada, galdera bat egingo diot: koalizio handia PPrekin ez, baina inbestidura Casadoren abstentzioarekin… bai?”. Eta ohartarazpen bat luzatu dio. “Ez dezatela EAJren babesa bilatu alderdibitasuna berreskuratu nahi dutenek, Parlamentuko oligopoliora itzultzearekin amets egiten dutenek, euskal herritarrak eta kataluniarrak hondakintzat hartu nahi gaituztenek. Nazio baten ordezkari legitimoak gara, kasu honetan Euskadiren ordezkariak, eta nazio gisa aitortua izan beharko du Estatuan egonkortasuna lortzen laguntzea nahi badute”, baieztatu du. Hitz egiten hastean, Ortuzarrek esan du benetan bitxia dela “Espainian, Estatuko alderdietako liderren esanetan, hautestontziak jartzea demokraziaren seinale izatea; baina Katalunian edo Euskadin hautestontziak jarri nahi izatea legez kontrakoa izatea. Hori bai dela inbutuaren legea: zabala batzuentzat eta estua besteentzat”.\nOrtuzarren ildo beretik, Iñigo Urkullu lehendakariak nabarmendu du A-10eko hauteskundeek garrantzi handia izango dutela baina ez bakarrik euskal autogobernuaren defentsarako, Estatu eredu berri bat eta politika egiteko molde berri bat sustatzeko ere. “Estatuan inposatzen ari da ‘vuelva usted mañana’ leloa. Ez dago elkarrizketarik edo adosteko borondaterik, ez dago harreman eraikitzailerik”, deitoratu du. “Horren adibide nagusiena da Gernikako Estatutuak bete gabe jarraitzen duela. Urtarrilaren 22an Espainiako gobernuak lehen aldiz onartu zituen egutegi bat eta transferitu gabe jarraitzen duten eskuduntzak transferitzeko plana. Ez dute hitza bete. Horretarako eman dituzte hamar hilabete “funtziotan”, kritikatu du. Indefinizio orokorraren aurrean, Urkulluk nabarmendu du EAJ “konpromisoz betetako programarekin” aurkezten dela: “Ekonomia Itunaren defentsa; Madrilen, berriz ere, pribilejio eta kuponazoei buruz hitz egiten hasi direlako; ekonomia produktiboaren, industriaren eta azpiegituren inbertsioen defentsa, Madrilen hitz egin bai baina ez dutelako ezer egiten; Estatu eredu berri baten aldeko defentsa, Madrilen ezbaian daudelako 115. artikuluaren, Segurtasun Nazionalaren Legearen edo salbuespen egoeraren artean; Estatutuaren betepen osoaren defentsa, autogobernu handiagoa eta hobea, Madrilek ez duelako esana betetzen, baina bai epeak luzatzen eta konpromisoak atzeratzen.\nAitor Estebanek, Diputatuen Kongresurako Bizkaiko hautagaiak, nabarmendu du politikan “benetan garrantzitsuak” direla “egintzak, zure lanak jendearen bizimoduan dauzkan ondorio erreal eta positiboak”. Zentzu berean, gogora ekarri du EAJ-PNVren “zerbitzu-orria”: pentsioen igoera; azpiegiturak, hauen artean Pasaiako portua edo AHT, Forondan 24 orduko zerbitzua berreskuratu izana… Horren guztiaren aurrean salatu du PP edo PSOE ez direla euskal agendaz arduratzen, eta gogora ekarri ditu “zerbitzu publikoak mugatzeko asmoarekin lege eta ebazpenen kontra aurkeztu diren errekurtsoak”, esate baterako botiken kopagoarekin eta bekekin gertatu dena. Halaber, Estebanek Estatuko alderdien “panorama” deskribatu du: “PP eskuinaren eskuinean dago Casadorekin, orain moderatuarena egin nahi duen arren; Rivera galduta dabil, Vox-en antzera Kongresutik bota nahi gaitu eta Ekonomia Ituna suntsitu nahian dabil, beste lotsagabe, iraintzaile eta totalitario horiekin batera”. “Estatuan giro larria nagusi den honetan, ‘disfunzioekin’, birzentralizatzeko proposamenekin eta euskal herritarren eskubideak mugatzeko dituzten asmoekin, EAJren aldeko botoa inoiz baino beharrezkoagoa da”. Horregatik eskatu du euskal hiritarren botoa “esparru sozialean eta ekonomikoan hiritargo osoarentzat interesgarriak diren gaiak planteatzeko” eta “autogobernuaren kontra datorren haizeteari” aurre egiteko.\nGipuzkoako EAJ-PNVren Kongresurako hautagai den Joseba Agirretxeak frankismoaren kritika eginez hasi du bere hitzaldia, bere esanetan Euskadin horma sendo bat izan duena, duena eta izango duena. “Gaindituko ez duten horma hori EAJ-PNV da”, esan du. “Frankismoari, ez legitimaziorako zentimetro bakar bat, ez normalizaziorako keinu bakar bat ere”, azpimarratu du. “Eta aho txikiarekin kontrakoa esan baina berdin pentsatzen dutenei, Euskadiren ez da jolasten” jakinarazi die: “EAJ-PNVrekin trikimailuek ez dute balio”. Horrez gain, hautagai jeltzaleak PSOEk euskal herritar guztien etxeetara helarazi dituen gutunak aipatu ditu, hain zuzen ere ‘Orain Gobernua, Orain Espainia’ leloari erreparatuz. “Lehen, orain eta bihar ere Espainia”, azpimarratu du Agirretxeak, “eta Euskadi noiz? Gero, beranduago, inoiz ez?”, galdetu du. “Muturra behar da euskaldunei euren herria, Euskadi, behin ere aipatzen ez duen gutun bat bidaltzeko”. Honen harira, Agirretxearen arabera “otso beltz ugari dabil besteak zapaltzen norberarena defendatzeko”, baina ziurtatu egin du jeltzaleek argi dutela nor diren eta zer defenditzen jarraituko duten. “Euskal Agenda, Autogobernua, politika egiteko eredu propioa, gure modelo soziala”, aipatu ditu.\nBestalde, Senaturako hautagai Maribel Vaquerok adierazi du azaroaren 10ean jokoan dagoena dela euskal herritarren eta Euskal Agendaren defentsa, eta gogorarazi du Estatuko alderdien inkonpetentziak eta arduragabekeriak bultzatutako hauteskundeak direla honako hauek. Egoera horren aurrean haserre kolektiboa EAJ-PNVren aldeko erantzun aktibo bihurtzea eskatu du Vaquerok, konpromisoa hartzen duen boto aktiboa jeltzaleena delako. Horren harira hiru arrazoi aipatu ditu hautagai jeltzaleak. Alde batetik, ibilbide eta esperientzia politikoa duten pertsonez osatutako talde sendoa eta euskalduna dutela azpimarratu du. Eta beste alde batetik, euskal agendaren defentsa irmoa eta EAJk politika egiteko eta ulertzeko duen modua argudiatu ditu. Izan ere, Vaqueroren esanetan, alderdi jeltzaleak ez du politikaren ariketa intermitentea ulertzen. “Garai zailenetan ere konpromisoa hartzen dugu”, eta errespetuaren aldarria eginez amaitu du: “Errespetuz jokatuko dugu, eta errespetua exijituko dugu”.


Maider Collantes, Aiala Zarautz taldeko atezaina\nDerbi gipuzkoarrak emango dio hasiera Emakumezkoen Ohorezko Mailako denboraldiari: Aiala Zarautzek Bera Bera taldearen aurka jokatuko du larunbatean, 18:00etan, Donostiako Bidebieta kantxan. Liga hasiera zaila izango dute zarauztarrek, baina gogoz daudela adierazi du Maider Collantes Aialako atezainak. Mailari eustea da taldearen helburu nagusia, eta hori lortzen ahaleginduko dira.\nIritsi da goiko mailan debuta egiteko unea. Zer moduz aurkitzen da taldea?\nDenboraldia hasteko gogoz gaude. Denboraldiaurrea ongi joan zaigu, nahiz eta Bera Beraren aurkako partida, hain justu, ez zitzaigun ongi atera. Dena dela, ilusioz gainezka gaude, presiorik gabe, eta etorriko zaigunari aurre egiteko prest, baita gozatzeko ere.\nEzberdina izango da ligako lehen partida?\nAurreko asteazkenean neurtu genituen indarrak, baina ez zen partida esanguratsua izan guretzako. Aurretik jokatu ditugunak hobeak izan dira. Baina aste osoa lanean daramagu Bera Beraren aurkako lehia prestatzen, eta gogoz hartuko dugu, ezer galtzeko ez dugulako.\nNola hari zarete bizitzen liga hasi aurreko egun hauek?\nJauzi handia da Ohorezko Mailan jokatzea, baina denboraldiaurreko sentsazioak onak izan dira eta datozen partidetan aurkariei lanak emango dizkiegula uste dugu. Norgehiagoka batzuk zailak izango dira, dudarik gabe, baina dugun guztia emango dugu. Gainera, etxean jokatzen dugunean, gure afizioaren babesarekin, ziur puntu bat edo beste geureganatuko dugula.\nEtxeko partidak irabaztea izango al da mailari eusteko gakoa?\nHala da, bai. Etxeak altxor bat izan behar du, eta gero kanpoan ahal duguna egiten saiatuko gara. Bidaia luzeak egin beharko ditugu, eta guztiok lan egiten dugu, eta hori gogorra izango da guretzat. Animoz beteta gaude, ordea, eta talde polita osatu dugu denboraldiari aurre egiteko.\nEgutegiari begiratuta, hasiera nahiko konplexua tokatu zaizue, ezta?\nIazko denboraldiko lehen zazpi sailkatuen aurka jokatu beharko dugu. Ez da hasiera erraza izango, baina jakin badakigu zer datorkigun gainera eta prest egon beharko dugu bukaerarako. Izan ere, bukaerako partida horietan jokatuko dugu ligan mantentzeko aukera. Burua oso argi izan behar dugu, eta entrenatzaile taldeak lan bikaina egin dute aurtengoari aurre egiteko.\nBeti egon ohi da ezustekoa ematen duen talderen bat. Aiala Zarautz izango al da aurten?\nEspero dugu baietz. Hori hala izan dadin nahiko genuke. Talde aurkariei errespetua sorrarazi nahi diegu Zarautzera jokatzera etortzen direnean. Borrokatu egingo dugu, eta ahal duguna lortu. Bestela, behintzat, gozatu egingo dugu; iaz ez baikenuen espero gorengo mailara iritsiko ginenik. Baina, printzipioz, mailan gelditzeko asmoarekin gatoz.


Monika Masa: “Pozik gaude San Lazaron bisitak berreskuratzeko, baina tentuz jokatu behar dugu”\nArgitaratua: 2020-06-05 08:51\nEkainaren 8tik aurrera zaharren egoitzetan senideen bisitak jasotzeko baimena eman du Eusko Jaurlaritzak, baina ez dira lehen ezagutzen genituen moduko bisitak izango. Koronabirusaren eraginez, babes neurri zorrotzak hartu beharko dituzte bisitariek, birusa oraindik ere gure artean dagoelako. Bisitak egiteko hitzordua hartu beharko da, eta hasieran behintzat senide bakarra joan ahal izango da, eta beti senide berbera. Sarreran tenperatura hartuko diote, eta maskara eraman beharko du. San Lazaro egoitzari buruz hitz egin digu Monika Masa zuzendariak.\nMendaroko Udalak ere kontua du Facebook, Instagram eta Twitter sare sozialetan\nArgitaratua: 2020-06-04 13:49\nMendaroko Udalak profilak sortu ditu Facebook, Instagram eta Twitter sare sozialetan, 'Mendaroko Udala' izenarekin.\nMaskarak saltzeko makina ipini dute udaletxeko sarreran\nArgitaratua: 2020-06-03 17:10\nMendaroko Udalak maskarak saltzeko makina bat ipini du udaletxeko sarreran, eta ekainaren 5etik aurrera erosi ahal izango dira.\nDanobatgroup-ek 80.000 euro bideratu ditu koronabirusaren eraginei aurre egiteko programa solidarioetara\nArgitaratua: 2020-06-03 10:11\nDanobatgroup makina-erremintaren fabrikatzaileak 80.000 euroko diru-laguntza bideratu du programa solidarioetara, Covid19 gaitzak eragindako krisiaren eragina arintzeko. Besteak beste, Elgoibarko ikasleen prestakuntza telematikoa errazteko ordenagailuak hornitzen ere lagundu du.


bazkidetu | www.ekonomatua.eus\nAiaraldean euskararen komunitate eraldatzailea\nahaldundu, hazi eta garatu dadin.\nBazkide izateagatik, Aiaraldea Ekintzen Faktoriako proiektu guztietan\nonura material ugari izango dituzu,\nhauen artean www.ekonomatua.eus-en produktuak prezio berezian erosi ahal izatea.\nAiaraldea Kooperatiba Elkartea, irabazi asmorik gabeko gizarte ekimeneko Kooperatiba da, ia 400 bazkide erabiltzailek eta langileek kudeatzen duten eskualdeko entitate soziala.\nProiektua ere, bazkide hauen ekarpen ekonomikoari esker finantzatzen da, oinarri sozial horrek ematen baitio aurrera egiteko arnasa.\nEuskaraz bizi eta eraldatzeko Faktoria\n750 metro karratuko egoitza\nAiaraldea Ekintzen Faktoriaren egoitza soziala izango da. Ildo eta proiektu guztien aterpe: ekonomatua, haur eta familientzako espazioa, bilera gelak, bulegoak, sukaldea, taberna, oholtza, kamerionoak, plaza irekia...\n- Informazio gehiago nahi baduzu idatziguzu\n/ URTEKO ORDAINKETA BAKARREAN\n*ERRENTA AITORPENEAN %20ko KENKARIA:\n52,80 euroan geratzen da urteko kuota\nBazkide izatearen onuretaz gozatu\nZutaz gainera, adin txikiko seme-alaba bat sartu ahal izango duzu bazkide kartillan, eta bazkide-onurez gozatu ahal izango du berak ere.\n%10-15 eko deskontua izango duzu Faktoriak eskaintzen dituen zerbitzuetan: ekonomatua, inprimatze zerbitzua, udalekuak, kontzertuak...\nBestelako onurak ere izango dituzu: Aiaraldea komunikabidean, zozketetan, kooperatibako azpiegituren erabilpenean...\nIzan Faktoria, izan zaitez bazkide!\n* ERRENTA AITORPENEAN %20ko KENKARIA:\n105,60 euroan geratzen da urteko kuota\nZutaz gainera, etxe berdinean bizi den beste heldu bat eta zure adin txikiko seme-alaba guztiak sartu ahal izango dituzu bazkide kartillan, denek bazkide-onurez gozatu ahal izango duzue.\nJar zaitez gurekin harremanetan eta kafe bat hartuko dugu:


2018. urte amaierako «sustoa» gainditu du Bizkaiko metalgintzak | Ekonomia | Berria\n2018. urte amaierako «sustoa» gainditu du Bizkaiko metalgintzak\nIazko azken hiruhilekoan sektoreak galdutako 600 lanpostuak berreskuratu ditu, eta beste 400 gehitu. Ingeniariak, galdaragileak eta soldatzaileak falta zaizkio. Aukera gutxi lan ituna berritzeko\nFVEMeko buruak, atzo, Bilbon: Adolfo Rey Gomez, Jose Luis Lopez Gil eta Lander Artetxe Egia. MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nUrtea bide onetik hasi dute Bizkaiko metalgintzako enpresek. Gainditutzat jo dute iaz urte amaieran jasotako «sustoa», eta Jose Luis Lopez Gil FVEM Bizkaiko metaleko patronaleko presidenteak iragarri du epe erdian beste 1.447 lanpostu sortzeko moduan daudela. Are gehiago, zenbait lanpostu betetzeko langileak falta zaizkiela onartu du. Hori bai, langile berriak lan hitzarmen eguneraturik gabeko sektore batean hasiko dira beharrean, ituna berritzeko negoziazioak ez aurrera ez atzera daudelako.\nIragan urtea kezkatuta amaitu zuten FVEMekoek. Urtea ongi zihoan, urtarriletik irailera arte 1.148 langile batu zirelako Gizarte Segurantzaren metalgintzaren alorrera. Baina urteko azken hiruhilekoan estu ibili ziren hainbat enpresa, eta 629 langile galdu zituen sektoreak. Beherakada horri itzulia eman diote dagoeneko Bizkaiko metalgintzako enpresek: 2019ko urtarriletik martxora 986 lanpostu gehitzeko gai izan dira, eta uste dute hurrengo hilabeteetan ere joera horrek jarraituko duela.\nAtzo Bilbon egindako agerraldian, Lopez Gilek nabarmendu zuen 2015. urtetik 5.283 enplegu berri sortu dituela sektoreak, eta hemendik abendura bitartean beste mila gehi ditzakeela. Edonola ere, onartu egin zuen «urrun» ikusten duela 2008. urteko kopuruetara iristea.\nIragarpen horiek metaleko patronalean izena emanda dauden 180 enpresaren artean egindako inkesta batetik atera dituzte. Enpresa horietatik %75ek diote espero zuten jarduera edo handiagoa izan dutela 2019ko lehen hiruhilekoan; aurrera begira, %30ek espero dute salmentak handitzea. Iragarpen hori ez betetzeko arriskuak «betikoak» dira, Lopez Gilen esanetan: brexit-a, AEBren eta Txinaren arteko gerra komertziala, eta Donald Trumpen gobernuak muga zerga bereziak ezartzea Europako autoen edo osagaien inportazioari.\nFVEMeko kideak «kezkatzen» dituen beste kontu bat ere aipatu dute: langileak kontratatu nahi dituzten hiru enpresatik bik zailtasunak dituzte kualifikazio egokia duten pertsonak aurkitzeko. Zehazki, ingeniariak, galdaragileak eta soldatzaileak falta zaizkie. «Giza kapitala eta talentua nabarmendu beharreko balioak direla iruditzen zaigu, eta pertsona kualifikatuak erakartzeko lan egingo dugu». Horren haritik, industriaren eguna egingo dute bigarren aldiz, azaro inguruan. Iaz 600 gaztek hartu zuten parte.\nBizkaiko metalgintza lurraldeko industria garrantzitsuena da, 50.000 langile enplegatzen baititu. Langile horiek, ordea, ez dute lan hitzarmen berriturik. Indarrean duten azkeneko lan ituna 2011. urtekoa da, eta patronalak eta sindikatuek hemezortzi bilera egin dituzte azken urtean hitzarmena negoziatzeko. Baina orain arte ez dute emaitzarik ekarri: «Ez dugu ezertan aurrera egiten, eta guk ere hitzarmen duin bat sinatu nahiko genuke, baina jakin nahiko genuke zer den itun duin bat, baina ez sindikatu batentzat, gehiengo sindikalarentzat baizik», esan zuen Lopez Gilek.\nHitz horiekin, LABek joan den astean bidali zuen oharrari erreferentzia egin zion patronaleko buruak. Sindikatu abertzaleak jakinarazi zuen prest zegoela grebara deitzea «lan itun duin» bat lortzeko. «Baina, gaur-gaurkoz, sindikatuak ez dira ados jartzen hurrengo bileraren eguna zehazteko ere. Horrela zaila da».\nHitzarmena ez berritu arren, iaz sektoreko enpresen %62k beren langileen soldatak igo zituzten.


EUROPAKO BERRESKURATZE-FUNTSAK - Federación Navarra de Municipios y Concejos | Federación Navarra de Municipios y Concejos\nEspainiako Hiri Agendaren tokiko ekintza planen proiektu pilotuak\nIrailaren 13an honakoa argitaratu zen EAOn: TMA/957/2021 agindua, irailaren 7koa, zeinaren bidez onesten baitira Espainiako Hiri Agendaren tokiko ekintza planen proiektu pilotuak egiteko laguntzak arautzeko oinarriak eta diru-laguntzak norgehiagokako prozeduraren bidez lortzeko eskabideak aurkezteko deialdia. Deialdia ikusi\nHonakoak dira proiektu horien helburuak:\na) Espainiako Hiri Agenda ezartzeko prozesuari tokian tokiko ekintza-planak ematea, hiri-garapeneko berariazko politiketan gizarte-, ekonomia- eta ingurumen-jasangarritasuneko helburuak modu eraginkorrean eta lurralde horietan lurreratzeko.\nb) Eredu eta gida gisa balio ahal izatea, esperientzia pilotu gisa, interesa duten beste toki entitate batzuek beren ekintza-planak egin ditzaten ziurtasunez eta eraginkortasunez, epe nahiko laburretan.\nc) Materialki landu daitezkeen proiektu eta jarduera zehatzen hazitegi bat edukitzea, Espainiako Hiri Agendak edozein udalerritako hiri-eremuetan lan egiteko duen ahalmena ikusarazteko, tamaina edozein dela ere, zeharka eta modu integratuan, ikuspegi estrategikoarekin eta parte-hartze zabalena bermatuko duen gobernantza-eredu baten bidez, aurreikusitako denbora-muga, erabilgarri dauden finantzaketa-iturriak eta eragile desberdinak alde batera utzita. Oinarri hauetan deskribatutako laguntza-programak “hiri- eta landa-arloko agendari, despopulazioaren aurkako borrokari eta nekazaritzaren garapenari” buruzko 1. palanka politikaren helburu orokorrak lortzen laguntzen du, eta, zehazki, Berreskuratze, Eraldatze eta Erresilientzia Planaren 2. osagaiaren 6. inbertsioa “Espainiako Hiri Agenda inplementatzea: Hiria Birgaitzeko Plana” deiturikoa, lortzen laguntzen du.\n2021eko ekitaldian izapidetuko da, hogei milioi euroko gehieneko zenbatekoarekin, eta Espainiako Hiri Agendaren proiektu pilotuak egiteko laguntza-programari buruzko 17 50 10 260A 764 aurrekontu-partidan (2021eko Estatuko Aurrekontu Orokorretan aurreikusitakoak) esleitutako kredituen kargura finantzatuko da.\nEskabideak agindu honen eranskinean aurreikusitako edukiaren arabera aurkeztuko dira, gehienez ere hogeita hamar egun naturaleko epean, deialdi hau argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, eta Alkatetzaren titularrak, toki entitateko lehendakariak edo dagokion elkartearen ordezkariak edo kasu bakoitzean eskuordetutako pertsonak sinatuko ditu.\nEraikin Publikoak Birgaitzeko Sustapen Plana (PIREP)\nPIREP planaren informazio gehigarria\nToki entitateei zuzenduriko deialdi berezia turismo jasangarriko planak egiteko\nToki entitateentzako dirulaguntza deialdiak. Merkataritza eta turismoa\n(eskaerak aurkezteko epea agortzear)\nIrailaren 11n, larunbatarekin, Industria, Merkataritza eta Turismo Ministerioko honako hiru laguntza lerro argitaratu ziren EAOn Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren baitan, merkataritza-sektorearen lehiakortasuna sustatzeko xedez.\ndeialdien laburpena – merkataritza arloa\n1. “Eremu turistikoetan merkataritza-jarduera indartzeko” laguntza lerroa”. 100 milioi euro 3 urtetan (2021-22-23). Eskaerak aurkezteko epea: 2021eko urriaren 14ra arte.\ndeialdia ikusi eskuorria Laguntzen Atarirako sarbidea\n2. “Landa eremuetan merkataritza-jarduera sustatzeko” laguntza lerroa.15 milioi euro 3 urtetan (2021-22-23). Eskaerak aurkezteko epea: 2021eko urriaren 6ra arte.\n3. “Merkatu Jasangarrien Programa” laguntza lerroa. 200 milioi euro 3 urtetan (2021-22-23). Eskaerak aurkezteko epea: 2021eko irailaren 30era arte.\nProzesua erraztearren, dokumentazio guztia FEMParen web-orrian argitaratu da. Bertan, besteak beste, maiz egindako galderak jasotzen dituen dokumentua dago Merkataritza arloko Europako Funtsak atalean.\nEra berean, FEMP Merkataritzako Estatuko Idazkaritzaren entitate laguntzailea izanen da eremu turistikoei eta landa eremuei zuzendutako lehenengo bi laguntza lerroak kudeatzeko. Zalantzak argitzeko posta elektroniko bat jarri dute: fondoscomercio@femp.es\nMerkataritzako Estatuko Idazkaritzak zuzenean kudeatuko du “Merkatu Jasangarrietara” zuzendutako laguntza lerroa. Harremanetarako posta: sgfomon.sscc@mincotur.es\nOro har, laguntza deialdi bakoitzaren estekan aurki daiteke eskaerak izapidetzeko, maiz egindako galderak argitzeko, inprimakiak deskargatzeko, aurkeztutako proiektuak ikusteko eta abarretarako beharrezkoa den informazioa. Horretaz gain, Industria, Merkataritza eta Turismoko Laguntzen Atarian ere informazio bera eskura daiteke.\nAutokontsumorako eta beste energia-neurri batzuetarako dirulaguntzak\nEspainiako Gobernuak onetsi ditu, jada, autonomia erkidegoentzako autokontsumorako instalazioak abiatzeko funtsen transferentziak. Orain, Nafarroako Gobernuak hiru hilabeteko epea dirulaguntza deialdia egiteko.\nDagokion zerbitzua aipatu deialdia idazten ari da eta irailaren amaieran argitaratzeko asmoa dago.\nInformazio gehiago eskuratzeko, honako posta elektronikora bideratu daitezke galderak: energia@navarra.es\nOndoren, gai horri buruzko informazioa eta IDAEren web-orrian argitaratutako dirulaguntza duzue.\nToki entitateentzako dirulaguntzak (mugikortasuna eta hiri-agenda)\nIndarrean dauden dirulaguntzak – Trantsizio Ekologikorako Ministerioa\nEmisio gutxiko eremuak ezartzeko eta hiri-garraioaren eraldaketa digital eta jasangarria bultzatzeko laguntza-programa\nEskaerak aurkezteko epea: 2021eko irailaren 30ean, 14:00etan. Ahal izanez gero, eskaerak era elektronikoan aurkeztuko dira Garraioetako, Mugikortasuneko eta Hiri Agendako Ministerioaren, MITMAren, Egoitza Elektronikoan.\nEnergia garbiaren alorreko proiektuak (Dus 5.000 programa)\n2021eko abuztuaren 3an honakoa argitaratu zen EAOn Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren barneko Birsortze eta Erronka Demografikoko Programaren baitan: 692/2021 Errege Dekretua, abuztuaren 3koa, energia garbiaren alorreko tokiko proiektuetarako laguntzen esleipen zuzena arautzen duena erronka demografikoko udalerrietan (DUS 5000 programa).\nProgramak 75 milioi euroko hasierako aurrekontua du Europako funtsetatik, eta handitu ahal izango da, baldin eta aurrekontua erabilgarri badago eta 2022ko azaroan indarraldia amaitzen den arte.\nPlana 5.000 biztanle arteko udalerrietan eta 20.000 biztanle arteko hirikoak ez diren udalerrietan jarduten duten udalei, diputazioei, mankomunitateei, uharte-kontseiluei, eskualde-kontseiluei, kabildoei eta beste erakunde publiko batzuei zuzenduta dago, gutxienez 40.000 euroko inbertsioa duten proiektuak aurkezten badituzte.\nAutonomia Erkidego bakoitzak laguntza deialdiak onetsi eta argitaratuko ditu.\nBirgaitze energetikoa 5.000 biztanletik beherako udalerrietan (PREE 5.000)\n2021eko abuztuaren 3an honakoa argitaratu zen EAOn Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren barneko Hiria Birgaitzeko eta Berroneratzeko Planaren Birsortze eta Erronka Demografikoko Programaren baitan: 691/2021 Errege Dekretua, abuztuaren 3koa, erronka demografikoko udalerrietan dauden eraikinetarako birgaitze energetikoko jarduketei eman beharreko diru-laguntzak arautzen dituena. (PREE 5000 programa)\nErrege Dekretu horretan ezarritakoaren arabera, erronka demografikoko udalerri gisa hartuko dira 5.000 biztanlera arteko udalerriak eta 20.000 biztanlera arteko hirikoak ez diren udalerriak, baldin eta beren biztanleria-erakunde berezi guztiak 5.000 biztanlera artekoak badira.\nPrograma 2023ko abenduaren 31 arte egonen da indarrean eta 50 milioi euroko zuzkidura du, handitu ahal izango dena, baldin eta helburu horretarako aurrekontua erabilgarri badago. Diruz lagundu ahalko diren jarduketak hiru motakoak dira:\n– Inguratzaile termikoa hobetzea\n– Instalakuntza termikoen efizientzia energetikoa hobetzea\n– Argiztapen-instalazioak hobetzea.\nGizarte zerbitzuetarako dirulaguntzak