2016ko ekitaldiko txostena - Urteko kontu bateratuak - Urteko kontuak\nMEMORIA 2016 »\tUrteko kontuak\n1. Bateratze perimetroaren aurrekari historikoak, izaera, xedea, jarduerak eta definizioa.\n1) Edateko urez hornitzea, estolderia, eta hondakin uren saneamendua eta arazketa; baita energia lortu, aprobetxatu eta saltzea ere.\n2) Hiri hondakin solidoak biltzea, tratatzea eta aprobetxatzea.\nEra berean, Sozietate Menderatzailearen xedea hauxe da: neurria egokia eta beharrezkoa dela ziurtatzen duen txostenaren bidez, unean-unean titulartasuna egokiturik dituen gaietako ekonomia jarduerak egitea.\n1) Hirigintza antolakuntza, kudeaketa, jarduketa, eta araudia; etxebizitzak sustatu eta kudeatzea; parkeak eta lorategiak, hiri errepide publikoak zolatzea; eta bideak eta landa bideak zaintzea.\n7) Kultur eta kirol jarduerak edo instalazioak, aisiarako jarduerak, turismoa.\n1998ko urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen "Iruñerriko Mankomunitatea / Iruñerriko zerbitzuak, S.A. Harremanetarako Araudia", 1997ko urriaren 23an Mankomunitatearen Batzarrak behin betiko onespena eman ondoren. Araudi berri horrekin bat, Sozietate Menderatzaileak hartu zuen emandako zerbitzuen kudeaketa zuzena eta, horren ondorioz, emandako zerbitzuen erabiltzaile eta onuradunekin izan beharreko harreman juridikoaren titulartasuna. Halaber, horren barnean sartzen da aipatutako zerbitzuak emateagatik eta kobratzeagatik jasotzen diren diru sarreren titulartasuna. Horren ondorioz, harreman eta kudeaketa eredu berri honekin, Mankomunitatearen Batzarrak, 1997ko abenduaren 18an bilduta, ebatzi zuen Mendeko Sozietateari atxikitzea -1998ko urtarrilaren 1ean gauzatua- kudeaketaren xede diren zerbitzuei lotutako ondare osoa, 25 urtez gutxienez. Hori guztia gauzatzeko egingo den ekarpena izango da aipatutako ondarea eratzen duten ondasun, eskubide eta betebehar guztiek osatutakoa.\nEra berean, araudi berak ebatzi zuen indarrean sartzetik aurrera Mendeko Sozietateari dagokiola inbertsio berriak egitea, egin beharreko zerbitzuak eskaintzeko beharko direnak, 1998ko urtarrilaren 1ean eraikitzen ari zirenak barne. Toki erakundea denez Mankomunitatea diru laguntzen titularra da, indarrean dauden lege eta administrazio ebazpenekin bat. Hainbat erakundek emandako diru laguntza hauek inbertsioen zati handi bat finantzatzen laguntzen dute. Azpimarratzekoak dira Toki Azpiegituren Planen bitartez jasoak, Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioak sustatuak eta kudeatuak. Diru laguntzak beren xederako ezarriak izan daitezen, hau da, inbertsioak gauzatzeko, Mankomunitateak Mendeko Sozietateari transferitzen dizkio aipatutako zenbatekoak.\nHemen ageri diren urteko kontu bateratuen barne daude Sozietate Menderatzaileak zuzenean edo zeharka kontrolatutako sozietateen finantza-egoerak, ekitaldi bakoitzeko abenduaren 31n. Sozietate Menderatzaileak kontrola du, baldin eta partaidetza izandako enpresen finantza eta eragiketa politikak ezartzeko ahalmena badu.\n2015eko ekitaldi itxikoak izan ziren azken urteko kontu bateratuak, eta Mankomunitateko Batzar Nagusiak onetsi zituen 2016ko ekainaren 28an.\n2016an jasotako dibidenduak\nIruñerriko Zerbitzuak, S.A. 1.202.000,00 27.768.094,58 41.050.083,66 4.978.308,04 28.970.118,79 0,00 100,00 0,00\nMendeko Sozietateak -Iruñerriko Zerbitzuak, S.A.- 2015eko abenduaren 31n itxi zituen bere azkeneko urteko kontuak. Akziodun bakarrak onetsi zituen kontu horiek 2016ko ekainaren 28an.\nNahiz eta akziodun bakarrak oraindik ez dituen onetsi 2016ko ekitaldiko urteko kontuak, Sozietateko administratzaileek ez dute espero aldaketa garrantzitsuak izatea horietan onespen horren ondorioz.\n2016ko abenduaren 31n bukatu den urteko ekitaldiko urteko kontuak prestatu dira Sozietate Menderatzailearen eta Mendeko Sozietatearen kontabilitate erregistroak oinarritu hartuta. Kontu hauek ondokoekin bat aurkezten dira: Kontabilitate Plan Orokorra, azaroaren 16ko 1514/2007 Errege Dekretuak onartua, Kontabilitate Plan Orokorra onartzen duena; irailaren 17ko 1159/2010 Errege Dekretuak xedatutako irizpideak, urteko kontu bateratuak formulatzeko arauak onartzen dituena; eta kontabilitateari buruz legez eta nahitaez bete behar diren xedapenak. Beraz, ondokoen irudi zehatza agertzen dute alderdi esanguratsu guztietan: ondasunak eta finantza egoera bateratua, eta horren eragiketen emaitza bateratua; eta eskudiru-fluxu bateratuak, dagokien ekitaldian izandakoak. Gainera, hainbat birsailkapen hartzen dituzte barne, behar bezala aurkezteko.\nSozietate Menderatzailearen administratzaileen ustez, sozietatearen Batzarrak 2016ko ekitaldiko kontu bateratuak onartuko ditu, aldaketa nabarmenik egin gabe.\nEz da salbuespenezko arrazoirik egon, irudi zehatza agertze aldera, kontularitza arloko legezko xedapenak ez aplikatzea eragin duenik.\nUrteko kontu hauek egiteko aplikatu diren kontabilitate printzipioak eta arauak laburtuta daude txosten honen 3. oharrean. Ondasunei, finantza-egoerari eta emaitzei eragiten dieten nahitaezko kontabilitate oinarriak aplikatu dira urteko kontuak egiteko.\nc) Balorazioaren alderdi kritikoak eta jakin ezaren kalkulua\nAktibo materialen, ukiezinen eta higiezinen balio-bizitza (3.c) eta 3.d.) oharrak).\nZenbait aktibo narriatzeagatik eratorritako balizko galeren ebaluazioa (3.e.) oharra).\nHorniduren kalkulua, baita okurrentziaren probabilitatea eta pasibo zehaztugabeen edo kontingenteen zenbatekoa ere (3.l.) eta 21 oharrak).\nPentsioengatik eta langileekin hartutako beste konpromiso batzuengatik kalkulu aktuarialean erabilitako hipotesiak (3.m) oharra).\n1159/2010 Errege Dekretuaren –irailaren 17koa– bigarren eta bosgarren xedapen iragankorrekin bat –horren bidez Urteko Kontu Kontsolidatuak Formulatzeko Arauak onesten dira, eta bi hauek aldatzen dira: Kontabilitate Plan Orokorra, 1514/2007 Errege Dekretuak onetsitakoa –azaroaren 16koa–, eta Enpresa Txikien eta Ertainen Kontabilitate Plan Orokorra, 1515/2007 Errege Dekretuak onetsitakoa –azaroaren 16koa–, urteko kontu hauek aurkezteko orduan, konparazio informazioa ere sartzen da, irizpide berriei egokitutakoa. Kasu honetan, lehen aplikazioaren data da 2010eko urtarrilaren 1etik aurrera abiatzen den ekitaldiaren aurreko ekitaldia hasi zen data, hau da, ekitaldi ekonomikoa eta urte naturala bat datozen sozietate bateratu hauentzat, 2009ko urtarrilaren 1a.\nKontabilitateko araudiak eskatzen duenaren arabera, balantzeak, galeren eta irabazien kontuek, ondasun garbietan izandako aldaketen egoerek, eskudiru-fluxuen egoerek eta 2016ko ekitaldiko txostenak aurreko ekitaldiari dagozkion kopuruak hartzen dituzte, alderaketak egin ahal izateko.\nKontu-sail batzuk (balantzearenak, galeren eta irabazien kontuarenak, ondasun garbien aldaketaren egoerarenak eta eskudiru-fluxuen egoerakoak) modu taldekatuan aurkezten dira errazago uler daitezen; nolanahi ere, informazio garrantzitsua den kasuetan, bereizita agertzen da informazio hori txostenaren oharretan.\nKontu-sail arruntak sailkatzeko, urtebeteko epe maximoa hartu da kontuan, urteko kontu hauen datatik aurrera zenbatzen hasita\n2016ko eta 2015eko ekitaldietan ez da aldaketarik izan kontabilitateko irizpideetan.\n2016ko eta 2015eko ekitaldietan ez da akatsik zuzendu behar izan.\nEz dago balantze bateratuaren bi kontu-sail edo gehiagotan bildutako ondasun elementurik.\n3. Erregistro eta balorazio arauak\nHauek izan dira 2016ko abenduaren 31n bukatutako urteko ekitaldirako bere urteko kontuak egitean taldeak erabili dituen erregistro eta balorazio arau nagusiak, Kontabilitate Plan Orokorrean xedatutakoekin bat:\nAldi baterako homogeneizazioa.\nAktiboaren eta pasiboaren elementuak, diru-sarrerak eta gastuak, eta taldeko sozietateen urteko kontuen gainerako kontu sailak metodo uniformeei jarraituta daude baloratuta, betiere araudi hauetan ezarritako printzipio eta balorazio arauekin bat: Merkataritza Kodea, Kapitaleko Sozietateen Legearen eta Kontabilitateko Plan Orokorraren testu bategina, eta kasu honetan aplikagarria den gainerako legeria.\nHala ere, taldeak zenbait jarduera egiten baditu, eta horietako batzuk kontuei buruzko arau orokorraren (Kontabilitateko Plan Orokorra) arabera arautzen badira, eta beste batzuk Espainian finantza sektoreko erakunde batzuei aplikatzen zaien arauaren arabera, edo subjektu kontablearen arrazoiarengatik, arau espezifikoak errespetatu beharko dira erabilitako irizpideak zehatz-mehatz azalduta; nolanahi ere, aukerak aurkezten dituzten irizpide horien beharrezko homogeneizazioa egin beharko da irudi zehatzaren helburuari begira. Hartara, eragiketak homogeneizatzeko orduan kontuan hartu beharko da taldearen baitan eragiketa horretarako garrantzi handiagoa duen sozietatearen banakako kontuetan aplikatutako irizpidea.\nHomogeneizazioa agregazioa egiteko.\nb) Bateratze perimetroaren barnean dauden sozietateen arteko transakzioak\nMendeko Sozietatean izandako parte-hartzea ezabatu da aipatutako partaidetzari egozten ahal zaion berezko funtsen zati proportzionalaren bidez.\nHauek kendu dira: 2016ko abenduaren 31ko saldoak eta bi sozietate bateratuen artean data horretan bukatutako ekitaldian egin diren transakzio garrantzitsuak.\nHalaber, saldo hauek kendu dira: 1998ko urtarrilaren 1ean eta 2014ko uztailaren 1ean egindako atxikitzeei dagozkien saldoak, eta diru-laguntzen zenbatekoaren transferentziari —2000ko abenduaren 31n egina— dagozkionak.\nAdministrazio-kontzesioak, Sozietate Menderatzailean sartzerakoan toki erakundeek egindako ekarpenetatik etorriak, integrazio-egintzan onartutako balioan aurkezten dira. Geroko kontzesioak, Sozietate Menderatzaileak zuzen lortuak, eskurapen prezioan baloratuko dira, edo, bestela, behar den kontzesioa eskuratzeko egindako gastuen zenbateko osoarengatik.\nUrei buruzko 29/1985 Legearen, abuztuaren 2koaren, babesean formalizatu da kontzesio-bizitzak bukatzeko epe berria. Aipatutako arauarekin bat, 2061eko urtarrilaren 1ean finkatu da horien bukaera, aurreko koadroan zehazten diren kontzesio guztietarako, Imaz Anaien kaleko aparkalekuei dagokiena izan ezik, ez baita sartzen lege horren esparruan. Kontzesioen bizitzak luzatzeak ez dio inolako aldaketarik ekarri kontzesioen balorazioari, ezta xedatutako amortizazio epeei ere.\nIbilgetu ukiezinaren gainerakoa aitortzen da, hasiera batean, erosketa-kostuarengatik, eta, geroago, bere kostuan baloratzen da, dagokion amortizazio metatuak (bere balio-bizitzaren arabera kalkulatua) eta narriatzeagatik gertatzen ahal zaizkion galerek murriztua. Aplikazio informatikoen amortizazioa linealki egiten da lau urteko aldian, aplikazio bakoitza ustiatzen hasten den unetik kontatzen hasita.\nIbilgetu materialean sartzen diren elementuak erosketa prezioaren edo ekoizpen kostuaren arabera baloratzen dira, beste inori erositako elementuak edo eraikuntza propioari dagozkion elementuak diren kontuan harturik. Bertan, materialen eta eskulanaren kostua gehi zeharkako gastuen koefiziente bat zenbatzen dira.\nProduktibitatea, ahalmena edo eraginkortasuna handitzea edo ondasunen balio bizitza luzatzea ekartzen duten zabaltze, modernizatze edo hobetze kostuak kapitalizatzen dira aipatutako ondasunen kostu handiago gisa.\nProduktibitatea, gaitasuna edo eraginkortasuna handitzea edo ondasunen balio bizitza luzatzea ekartzen duten zabaltze, modernizatze edo hobetze kostuak kapitalizatzen dira aipatutako ondasunen kostu handiago gisa.\nIbilgetu materialaren amortizazioak egiten dira metodo linealari jarraikiz. Aktiboen kostua ken beren hondar balioa banatzen da kalkulatzen den balio-bizitzaren urteetan, ondoko xehetasunen arabera:\nf) Negoziatzeko mantendurako finantza-aktiboak\nKategoria honen barnean sartzen dira epe laburrera besterentzeko helburuz hartutakoak edo modu bateratuan identifikatutako eta kudeatutako finantza-baliabideen zorro baten zati direnak, baldin eta epe laburrean etekinak lortzeko ekintza berrien ebidentziak badaude zorro horretan; halaber, eratorritako finantza-baliabideak baldin eta enpresarentzat aldeko balorazioa badute eta ez badira finantza-bermearen kontratuak, edota ez badira estaldura tresna gisa izendatuak izan.\nErosketa prezioaren arabera kontabilizatzen dira. Inbentarioan balioztatzen dira batez besteko prezio ponderatuan, beren merkatu balioa baino txikiagoa baita.\nAurrekoa gorabehera, merkataritza eragiketengatik izaten diren zorrak —urtebete baino gutxiagoko epemuga dutenak eta kontratuzko interes tasarik ez dutenak— beren balio nominalean balioztatzen dira, bai hasieran aitortzen diren unean, bai geroago, baldin eta fluxuak ez eguneratzeak dakarren ondorioa esanguratsua ez bada.\nEmandako eta jasotako bermeen arrazoizko balioaren eta ordaindutako edo kobratutako zenbatekoaren tartea aurreratutako ordainketa edo kobrantza gisa jotzen da alokairu operatibo edo emandako zerbitzuagatik; galeren eta irabazien kontuan egozten da hori alokairuaren aldian edo zerbitzua ematen den aldian zehar.\nEkitaldiko diru-sarrera gisa egozten dira gutxieneko errentagarritasun bat ziurtatzeko edo ustiapen defizitak orekatzeko.\nGeroko ekitaldien ustiapen defizitak finantzatzera bideratzen badira, ekitaldi horien diru-sarreratzat jotzen dira.\nGastu espezifikoak finantzatzeko ematen badira, diruz lagundutako gastuak sortzen diren heinean egiten da egozpena.\nAktiboak edo izakinak hartzeko ematen badira, emaitzetan egozten dira amortizazioaren proportzioaren arabera edo, bestela, bere besterentzea egiten denean, narriatzeagatiko balorazio zuzenketa egiten denean edo balantzean baja ematen denean.\nZorrak kitatzeko ematen badira, ezeztatze hori gertatzen den ekitaldiko diru-sarrera gisa egozten dira; salbuespena litzateke finantzaketa espezifiko bati lotuta ematea, orduan egozpena diruz lagundutako elementuaren arabera egiten baita.\nHelburu espezifiko bati esleitu gabe dauden jasotako zenbateko monetarioak ekitaldiko diru-sarrera gisa egozten dira.\n1. Zenbait ekitalditan banatu beharreko kapitaleko diru-laguntzak eta beste diru-sarrera batzuk:\nAktiboak edo izakinak hartzeko ematen badira emaitzetan egozten dira amortizazioaren proportzioaren arabera edo, bestela, bere besterentzea balorazio zuzenketa narriatzeagatik edo balantzean baja izateagatik.\n2. Ustiapenari eta funtzionamenduari emandako diru-laguntzak\n3. Hondakin uren saneamendua kudeatzeagatik jasotako diru-laguntzak\nNafarroako Hondakin Uren Saneamenduaren gaineko 10/1988 Foru Legeak, abenduaren 29koak, xedatzen du urez hornitzen duten erakundeek jasoko dutela saneamendu kanona. Behar den epean, erakunde horiek emango diote kanona Navarra de Infraestructuras Locales, S.A. (NILSA) enpresa publikoari, Saneamendu Plana kudeatzeko sortua baita. Horrekin bat, 1997ko abenduaren 31 arte Mankomunitateak, eta data horretatik aurrera, Sozietateak, NILSAri eman dizkiote saneamendu kanon gisa bildutako kopuruak, bi aldi horietan erakunde hornitzailea izan baita. Kopuru horiek 1989ko urtarrilaren 1etik aurrera egindako fakturazioari dagozkio. 2005eko abenduaren 21ean, Mankomunitateak hitzarmen bat sinatu zuen NILSArekin, eta, 2005eko urtarrilaren 1ean efektua izanik, 1989ko urriaren 19ko hitzarmena ordezkatu zuen, 2004ko abenduaren 31 arte indarrean egon zena. Hitzarmen hori dela-eta, Mankomunitateak, Mendeko Sozietatearen bidez, bere lur eremuan (ikusi 1. oharra) ematen jarraitzen du Hondakin Uren Saneamenduaren (sare nagusiko saneamendua) kudeaketa eta ustiapenari lotutako zerbitzuak. Hiru hilean behin diru laguntza bat ematen dio NILSAk (ikusi 19.c oharra). Horren zenbatekoak konpentsatzen ditu sare nagusiko saneamendua ustiatzeak eragindako kostuak. Halaber, benetan izandako zuzeneko kostuek gehi aipatutako hitzarmenean zeharkako kostu gisa aurrez finkatzen den kopuru batek zehazten dituzte kostuak.\nUstiapen kostuei dagokien diru laguntzaren zenbatekoa —kontzeptu berarengatik sortutako gastuen zenbateko bera da— emaitzetan abonatzen da sortzen den unean.\nEkitaldiaren itxiera datan, egiten den kalkulurik onenaren egungo balioan baloratzen dira eraisteko hornidurak, unean-unean eskura dagoen informazioarekin bat. Hornidura eguneratzeagatik izaten diren doitzeak finantza-gastu gisa erregistratuko dira, sortzen diren ahala.\n“HHTZko hustuketa gelak eraisteagatiko hornidurak" izeneko atalak kalkulu bat jasotzen du, Gongorako zabortegia itxi ondoko zigilatze eta mantentze lanak egiteko dauden kostuen egungo balioarena. Hornidura hori kalkulatzeko, egungo ingurunean aplikatu beharreko ingurumen mugak eta betebeharrak sartu dira.\nMendeko Sozietateak pentsio plan mistoa du ezarrita langileekin, prestazio zehatzekoa kontingentzia estalietarako eta ekarpen zehaztukoa Talderako, %4an erabakitako ekarpen batekin pentsionagarria den lansarian. Bai erretiroko prestazioak, bai eta arriskuetakoak ere, pentsionagarria den lansariko urte sari kopuru baten arabera zehazten dira. Erretiro konpromisoarengatik egindako ekarpena dagokie Mendeko Sozietatean bi urte baino gehiagoko antzinatasuna duten enpresako langileei. Arrisku prestazioek langile guztiak estaltzen dituzte, kontratatuta egoteagatik. Aseguru prima baten bidez antolatuta daude.\nPentsiodunentzat hitzartutako errebalorizazioa %1,5ekoa da, eta pentsionagarria den soldataren bilakaera %2koa da. Bi zifra horiek finkoak eta espresuki hitzartuak dira.\nPentsioetarako konpromisoak kanpora ateratzeko nahitaezkotasunari dagokion indarreko araudiarekin bat, 1999ko ekitaldian Mendeko Sozietateak formalizatu zituen pentsioetan hartutako konpromisoak, arestian aipatuak, ondokoen bidez: pentsio plan bat, eta kanpoko pentsio funts indibidual baten harpidetza. Ildo horretatik, behar diren ekarpenak ordaintzeko hamar urteko epea du. 2000n Oreka berriz Lortzeko Plana egin zen. Hartaz, 2000ko ekainaren 30ean langile guztien "pasatutako eskubideei" zegozkien kopuruak traspasatu ziren funtsera. Data horretatik aurrera Pentsio Fondoak ("Mendillorriko ur biltegia") bere gain hartu zuen onuradun guztiei dagozkien prestazioak ordaintzea. Halaber, berrorekatzeko beste plan bat egin zen 2001ean, indarreko legedira egokitzeko xedez.\nPentsio plan hori, era berean, guztiz aseguratuta dago kanpoan, horretarako bi aseguru poliza baitaude izenpetuta Vidacaixarekin eta Caserrekin, erretiroko eta arriskuetako prestazioak aseguratzeko, hurrenez hurren.\nEzintasun iraunkorra aitortuta ez dagoen kasuetarako, eta ezintasuna aldi baterakoa bada, soldata osatzeko konpromisoa jasota dago Mendeko Sozietatearen hitzarmen kolektiboaren 71. artikuluan.\nZerga geroratuengatik izaten diren aktiboek eta pasiboek ondokoak hartzen dituzte barne: denbora desberdintasunak —aktibo eta pasiboek liburuetan duten zenbatekoen eta beren zerga balioaren arteko desberdintasunak direla eta, ordaindu beharrekoak edo berreskuragarriak izango direla aurreikusten diren zenbatekoak dira—, konpentsatu gabe dauden zerga oinarri negatiboak eta, zergei dagokienez, aplikatu ez diren zerga kenkariengatik dauden kredituak. Zenbateko horiek erregistratzeko, berreskuratzea edo likidatzea espero den karga-tasari dagokion denbora desberdintasuna edo kreditua aplikatzen da.\nBestalde, zerga geroratuengatik izaten diren aktiboak, denbora desberdintasunekin identifikatuak, soilik aitortzen dira etorkizunean erakundeak horiek kobratu ahal izateko zerga irabazi nahikorik izaten ahal duen kasuan.\nInbertsioengatik izaten den kenkariari dagokion zerga onurak murrizten du ekitaldi bakoitzeko sozietateen gaineko zergaren zenbatekoa.\nDiru-sarrerak eta gastuak egozten dira sortzapen irizpidearen arabera, hau da, horiek islatzen duten ondasun eta zerbitzuen korronte erreala sortzen denean, kontuan hartu gabe noiz gertatzen den diru-sarrera eta gastuetatik etorritako moneta edo finantza korrontea.\nDiru-sarreren erregistroan sortzapen irizpidea erabiltzen da. Hortaz, ekitaldi bakoitza ixten denean diru sarreren hornikuntza bat aurreikusten da. Kalkulua egiteko, ondoko eragiketa hartzen da oinarri: egunero kontsumitzen diren ur metro kuboen kopurua bider metro kuboaren batez besteko prezioa. Halaber, kontuan hartzen da zenbat egun iragan diren azken fakturaziotik, ondoko epigrafean erregistraturik: "Bezeroak, salmentak eta zerbitzuak emateagatik" (ikusi 9. oharra).\nHiri hondakinak kudeatzea:\nHiri hondakinak biltzeko eta tratatzeko zerbitzua emateak sortzen dituen Diru-sarrerak horrela zehazten dira: alde batetik, hondakin ekoizle handienentzat edukiontzien kopurua oinarri harturik, eta, bestalde, gainerakoentzat ondasun higiezinen katastro balioen batura, Nafarroako Lurralde Aberastasunaren zerga erregistroan araututakoarekin bat.\nr.1) Errentamendu operatiboa\ns) Ingurumen izaera duten ondasun-elementuak\nIngurumen gastu gisa hartzen dira aipatutako jarduerak egiteagatik sortutako zenbatekoak, Taldearen jarduerak ingurumenari eragindako kaltea arintzekoak, baita horren ingurumen konpromisoetatik eratorriak ere. Gertatzen bada, beren zenbatekoa sartzen da galera eta irabazien kontuko epigrafe honetan: "Beste ustiapen gastu batzuk".\nTaldearen jardueran iraunkorki erabiliak izan daitezen, horren ondasunetan sartzen diren elementuak —baldin eta beren xede nagusia ingurumen inpaktua gutxitzea eta ingurumena babestea eta hobetzea bada— egoera balantzeko "Ibilgetu material" gisa erregistratzen dira, beren erosketa prezioan edo ekoizpen kostuan, egokia den bezala. Horien amortizazioa egiten da kostu balioen gainean, metodo linealari jarraikiz kalkulatutako balio bizitzaren aldien barnean (3.d. oharrean zehazten dira).\nt) Eskudiru-fluxuen egoera\nZeharkako metodoari jarraituta egin da eskudiru-fluxuen egoera, eta ondoren ageri diren esamoldeak erabiltzen dira, jarraian dauden esanahia dutenak:\nUstiapen jarduerak: sozietatearen diru-sarrera arruntak eratzen dituzten jarduerak, baita inbertsio edo finantzaketa gisa kalifikatu ezin daitezkeen beste jarduera batzuk ere.\nInbertsio jarduerak: epe luzerako aktiboak beste bide batzuen bitartez hartzeko, besterentzeko edo erabiltzeko jarduerak, baita eskudiruan eta bere baliokideetan sartuta ez dauden beste inbertsio batzuk ere.\nFinantzaketa jarduerak: ondasun garbien tamainan eta eraketan aldaketak eragiten dituzten jarduerak, baita ustiapen jardueren zati ez diren pasiboenean ere.\nTaula honetan daude ibilgetu materialean eta bere amortizazio metatuetan 2015eko eta 2016ko ekitaldietan izandako kontuen xehetasunak eta mugimenduak:\nLursailak eta eraikuntzak 96.695.967,50 67.925,93 1.183.793,92 97.947.687,35 244.367,57 1.006.936,62 98.710.256,40\nInstalazio teknikoak eta beste ibilgetu batzuk 278.042.767,85 3.143.515,94 346.092,26 4.559.929,75 285.400.121,28 1.833.502,61 1.124.194,88 4.108.086,51 290.217.515,52\nBidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak 2.863.242,90 5.217.662,96 119.731,47 -5.743.723,67 2.217.450,72 4.382.889,45 -5.115.023,13 -4.912,03 1.480.405,01\nEraikuntzen amort. 58.824.985,54 4.026.205,10 62.851.190,64 4.058.812,52 244.367,57 66.665.635,59\nInstalazio teknikoen eta beste ibilgetu batzuen amort. 194.846.034,88 9.287.450,70 345.560,42 203.787.925,16 9.215.889,91 1.112.769,97 211.891.045,10\n2016ko ekitaldian ibilgetu materialaren elementuak besterendu ziren, zero euroko kontabilitateko balio garbia zutenak (zero euro 2015eko ekitaldia ixtean); hartara, 9.599 euroko etekina lortu zen salmenta horren ondorioz (1.100 euroko etekina izan zen 2015ean).\nLursailak 13.313.579,23 14.764.445,07\nEraikuntzak 18.731.041,58 20.332.051,64\n2016an balorazioa egin da Gongorako zabortegia desegite / zaharberritze / kentzearekin lotutako kostuen gainean. Balorazio berri horrek 2011ko ekitaldian egin zen azken baloraziotik izan diren KPIren aldaketei erantzuten die, urte bakoitzean egindako finantza-eguneratzeetan bildutakoei (13. oharra).\n"Bidean dagoen ibilgetua" instalazio konplexu espezializatuei dagokie ia osorik. 2016ko eta 2015eko abenduaren 31n saldo hau osatzen zuten kontzeptu nagusiak hauek ziren:\nSanta Luziako ur-biltegiko estalkiak 284.394,40\nBilketa pneumatikoko zentrala 1.344.595,39\nZentrifugoen kolektorea berritzea 162.294,27\nArazuriko 3. zenbakiko flotagailua 134.274,50\nChinchillako aire-girotzea 114.564,13\nEgiten ari diren beste lan batzuk, zenbateko txikiagokoak 690.338,28 461.722,43\nBeste alde batetik, hauek izan ziren 2015eko eta 2016ko ekitaldietan izan ziren gehitzerik esanguratsuenak:\nEuri uren sistema handitzea. Zizur, 1. fasea (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 1.880.654,78\nEdukiontziak (instalazio teknikoak eta beste ibilgetu material bat) 205.315,00 1.483.561,35\nArazuriko 3. zenbakiko flotagailua (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakina) 423.123,08\nBilketa pneumatikoko zentrala (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 1.106.793,88 1.344.595,39\nZaborretarako ibilgailuak (instalazio teknikoak eta beste ibilgetu material bat) 577.500,00 657.120,00\nKontagailuen jabetza (instalazio teknikoak eta beste ibilgetu material bat) 413.533,03 369.206,87\nPonpatze sistema handitzea (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 377.247,76\nArreko ur-biltegia (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 273.100,40\nZubiriko HUA (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 268.362,96\nLotzako hustubidea eta arazketa (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 319.098,96\nArazuriko HUAko gasometroa berritzea (bidean dagoen ibilgetua eta aurrerakinak) 210.007,68\nBeste gehitze batzuk, zenbateko txikiagokoak 1.601.455,43 2.164.859,80\n2015eko eta 2016ko abenduaren 31n, erabat amortizatu ziren elementuak eta erabiltzen ari zirenak, guztira, zenbateko hauetakoak ziren:\nEraikuntzak 15.425.373,86 15.074.547,35\nBeste ibilgetu material bat 141.682.295,03 137.090.668,28\nOndoko taulan daude higiezinetako inbertsioetan 2015eko eta 2014ko ekitaldietan izandako kontuen xehetasunak eta mugimenduak:\nSaldoa, 2014ko abenduaren 31n 517.669,79\nKalte-ordainak birpartzelazioagatik 113.739,41\nLurzatia saltzea Iturrama Berrian -126.427,25\n2015eko eta 2014ko ekitaldietan, ibilgetu ukiezinaren kontuetan eta zegozkien amortizazioetan izandako xehetasunak eta mugimenduak hauek izan ziren:\nPatenteak, lizentziak, markak eta antzekoak 374,70 374,70 -374,70\nAplikazio informatikoak 3.985.844,06 305.022,48 105.355,73 4.396.222,27 296.139,35 199.264,73 4.891.626,35\nBidean dauden aplikazio informatikoak 162.822,34 149.727,00 -105.355,73 207.193,61 52.458,90 -199.264,73 60.387,78\nAplikazio informatikoen amortizazioa 2.920.746,37 411.577,88 3.332.324,25 406.408,34 3.738.732,59\nBeste ibilgetu ukiezin baten amortizazioa 878.279,80 1.335.382,87 2.213.662,67 1.335.382,84 3.549.045,51\n"Aplikazio informatikoak" eta "Bidean dauden aplikazio informatikoak" izeneko gehitzeetan 2015eko eta 2016ko ekitaldietan erregistratu ziren mugimenduak aplikazio informatikoak garatzeari dagozkio. "Beste ibilgetu ukiezin bat" epigrafea eta hari dagokion amortizazio metatuko kontua Ibai Parkearen atxikitzeari dagozkio (1.1 oharra ikusi).\n2016ko abenduaren 31n, erabat amortizatu ziren elementuak eta erabiltzen ari zirenak, guztira 6.876.913,77 euro ziren (6.300.597,27 euro 2015ean).\nErrentari moduan, errentamendu operatiboko kontratuak dira bulegoak eta aparkalekuko tokiak alokatzekoak. Errentamendu operatiboengatik etorkizunean izango diren gutxieneko kuotak, errentariekin kontratatuta eta egun indarrean dauden kontratuekin bat, hauek izango dira:\nUrtebetetik behera 31.609,82 137.077,80\nUrte bat eta bost artean 1.502,82\nUrtebetetik behera 91.300,70 90.805,45\nIzakin hauek zeuden 2015eko eta 2016ko abenduaren 31n:\nEskualdeko Hiri Garraioko txartelak 18.400,70 42.053,30\nKontagailuak 76.420,00 55.741,24\nHodiak 92.855,06 97.533,42\nBalbulak 255.250,59 256.987,93\nObretako beste material batzuk 779.663,89 802.143,59\nEkitaldiko kontsumoen xehetasunak19 b) oharrean daude.\nZordun hauek zeuden 2015eko eta 2016ko abenduaren 31n:\nBezeroak, salmentengatik edo zerbitzuak emateagatik 16.672.384,00 15.557.709,35\nHainbat zordun 56.561,46 25.327,06\nLangileak 2,08 3.170,04\nAktiboak, zerga arruntengatik 82.778,82\nAdministrazio publikoekin dauden beste kreditu batzuk 2.472.085,74 5.794.046,15\n"Bezeroak, salmentengatik eta zerbitzuak emateagatik" atalak 993.879,44 euroko zenbatekoa zuen barne 2016an (1.135135,72 euro 2015ean), oraindik jaulki ez diren fakturengatik izandako diru sarrerei dagokiena. Ur kontsumoengatik izandako diru-sarrerak dira gehienbat, 3.q) oharrean azaldutakoarekin bat.\nEpigrafe berean ere agertzen da ekitaldiko kaudimen-gabeziendako hornidura, sei hilabetetik gorako antzinatasuna duten abonatu-bezeroen zorra kontuan hartzen duena. Hona hemen horren mugimendua:\nSaldoa, 2014ko abenduaren 31n\nEkitaldiko hornidurak 146.363,98\nEkitaldiko berreskuratzeak -8.442,05\nSaldoa. 2015eko abenduaren 31n\n2016ko ekitaldian, kobratu ezin diren kredituen galera gisa 245.675,92 euro erregistratu dira (178.875,58 euro 2015ean).\nHauek dira administrazio publikoekin izandako saldo zordunak:\nNILSA zorduna da saneamendua ustiatzeagatik 1.674.116,01 1.043.959,13\nUdalak zordunak dira EHGko eta Ibai Parkeko ekarpenengatik 233.736,65 714.422,36\nUdalak zordunak dira diru-laguntzengatik 111.405,52\nOgasun publikoa 49.544,23 451.528,30\nNafarroako Gobernua zorduna da diru-laguntzengatik (12. oharra) 210.708,98 2.458.844,35\nNafarroako Gobernua zorduna da ekarpenengatik 802.266,35\nNILSA zorduna da diru-laguntzengatik (12. oharra) 303.979,87 211.620,14\nNILSAren saldoa, 1.043.959,13 eurokoa (1.674.116,01 eurokoa 2015Ean), 2016ko ekitaldiko diru-laguntzari dagokio, ordaintzeko dagoena hondakin uren saneamenduaren kudeaketa eta ustiapenagatik (sare nagusiko saneamendua) (ikusi 3.k. 1).3 oharra).\n10. Beste finantza-aktibo batzuk\nKontu honen banakatzea 2015eko eta 2016ko abenduan hau zen:\nNegoziatzeko mantendutako finantza-aktiboak 15.749.999,99 14.749.999,99\nNegoziatzeko mantendutako finantza-aktiboen emaitzetan sortutako eta aitortutako interesak 18.519,17 37.296,23\nEratutako bermeak 50.313,29 42.280,41\nHona hemen epigrafearen banakatzea, 2015eko eta 2016ko abenduaren 31n:\nFunts soziala 42.637.042,63 40.482.526,78\nErreserba sozietate kontsolidatuetan 41.050.059,45 36.764.311,01\nIrabaziak 5.136.445,06 6.460.868,61\nb) Erreserba sozietate kontsolidatuetan\n2015eko eta 2016ko abenduaren 31n, erreserba hauen saldo osoa Mendeko Sozietateak, Iruñerriko Zerbitzuak, S.A.k emandakoei zegokien.\nHona hemen epigrafeko saldoen bilakaera 2015ean eta 2016an:\nHornidura 73.379.053,93 142.488,80 73.521.542,73 379.642,30 -489,78 73.900.695,25\nBeste batzuk 1.017.354,22 1.017.354,22 1.017.354,22\nIbai Parkea 450.029,06 30.762,00 480.791,06 480.791,06\nTokiko sareak 26.676.703,77 2.316.355,55 28.993.059,32 193.599,44 -78.572,48 29.108.086,28\nHiri hondakinak 35.251.245,78 1.145.927,08 -46.422,43 36.350.750,43 1.616.287,99 -2.262,63 37.964.775,79\nSaneamendua 64.930.710,50 1.127.068,65 66.057.779,15 1.663.882,60 -9.912,70 67.711.749,05\nZerga-ondorioa -234.410,43 -34.096,04 60.462,02 -208.044,45 -10.568,17 23.836,79 -194.775,83\n2016ko gehitzeak, ia osorik, Nafarroako Gobernuari, NILSAri eta Iruñeko eta Arangurengo udalei dagozkie.\nAteratzeen zutabea ekitaldian baja emandako aktiboei lotutako diru-laguntzei dagokie (12.175,33 euro 2016an eta 6.123,93 euro 2015ean) eta kobratutako zenbateko txikiagoei (79.062,26 euro 2016an eta 40.298,50 euro 2015ean).\n2016ko abenduaren 31n, kobratu gabe zeuden diru-laguntza hauen 514.688,85 euro (2.781.870,01 euro 2015ean), "Administrazio publikoak" epigrafean erregistraturik, aipatutako datan balantze kontsolidatuaren aktiboarena (ikusi 9. oharra).\nEpigrafe honetan ondoko mugimenduak izan ziren 2015ean eta 2016an:\nHornidurak, langileei epe luzerako ordainsariak emateagatik (4m eta 11. oharrak) 807.830,39 -879.261,41 71.431,02 838.791,63 -897.496,04 58.704,41\nBiometanizazio obrak eraisteagatiko hornidurak 690.891,79 690.891,79 690.891,79\nHHTZko huste gelak eraisteagatiko hornidurak (4. eta 23. oharrak) 24.589.527,49 24.589.527,49 125.090,51 24.714.618,00\n2016an, "Hornidurak, langileei epe luzerako ordainsariak emateagatik" epigrafean erregistratutako mugimenduek ondokoak jaso zituzten: hornidura eguneratzeari dagozkion finantza-gastuak (838.791,63 euro), pentsio planari lotutako aktiboetatik espero zen mozkina (-897.496,04 euro) eta soberakina aitortzea (58.704,41 euro).\n2016ko abenduaren 31n, Pentsio Planak 3.119.673,99 euroko soberakina zuen (3.081.631,75 euro 2015ean), balantzean epe luzerako finantza inbertsioen epigrafean ageri dena. Aktibo horren (3.119.673,99 euro) eta erreserba aktuarialen arteko diferentzia (2.794.023,71 euro) azaltzen du aktiboaren zerga ondorioak (8.735,09 euro) eta 2012ko (7.402,22 euro), 2013ko (90.898,62 euro,) 2014ko (89.143,30 euro), 2015eko (71.231,01 euro) eta 2016ko (58.540,04 euro) soberakinek, langileei epe luzerako ordainsariak ematearen hornidura (zerga-ondorioko garbiak). "HHTZko huste gelak eraisteagatiko hornidurak" epigrafean izan den aldaketa finantza-eguneratzeari dagokio (125.090,51 euro).\n2016ko ekitaldian, "Biometanizazio obrak eraisteagatiko hornidurak" izeneko ataletan ez da aldaketarik izan, ez baita finantza eguneratzerik egin.\n14. Zorrak kreditu erakundeekin\nKategoria hauen arabera sailkatzen dira epe luzerako eta laburrerako zorrak:\nOrdaintzeko zorrak eta kontu-sailak 1.741.059,83 1.999.485,53 1.741.059,83 1.999.485,53\nOrdaintzeko zorrak eta kontu-sailak 258.425,69 252.560,53 258.425,69 252.560,53\nHona hemen epe luzerako finantza pasiboen xehetasunak epemugaren arabera –epe zehaztua edo zehazgarria–, 2016ko ekitaldiaren itxieran:\nZorrak kreditu erakundeekin 263.783,97 269.253,13 274.835,79 933.186,94 1.741.059,83\nHona hemen epe luzerako finantza pasiboen xehetasunak epemugaren arabera –epe zehaztua edo zehazgarria–, 2015eko ekitaldiaren itxieran:\nZorrak kreditu erakundeekin 257.946,12 263.446,54 269.064,25 1.209.028,62 1.999.485,53\n2015eko eta 2016ko abenduaren 31n ondoko xehetasunak zituzten:\nIbilgetuen hornitzaileak epe laburrera 1.308.500,79 2.146.783,85\nEskualdeko Hiri Garraioko txartelen soberakinak 1.798.391,81 1.795.091,38\nEpe laburrera jasotako bermeak eta gordailuak 366.124,20 379.156,48\nZorrak kreditu erakundeekin (14. oharra) 258.425,69 252.560,53\nBeste batzuk 50.109,06 7.111,90\n2015eko eta 2016ko balantzeko "Hornitzaileak" epigrafea osatzen zuten kontu sail-nagusiak hauek ziren:\nIsurketen kanona 116.784,97 95.234,66\nEgillorko kanonerako aurreikuspena 19.141,86 -87.713,58\nElektrizitate kanona 9.349,89 13.821,84\nItoizko kanona 79.144,00 68.000,00\n19. gelaxkako aurreikuspena 345.148,32\nBeste batzuk 335.132,11 544.990,73\n2015eko eta 2014ko balantzeko "Hornitzaileak" epigrafea osatzen zuten kontu sail nagusiak hauek ziren.\nBeste batzuk 1.777.134,45 2.102.391,55\n2015eko eta 2016ko abenduaren 31n kontu-sail hauek osatzen zuten administrazio publikoen saldo hartzekoduna:\nGizarte Segurantzarengatik 477.136,88 486.235,92\nPFEZarengatik 423.577,59 403.173,01\nBEZarengatik 82.684,49 129.399,43\nEkoizpen energetikoko zergarengatik 31.033,82 26.050,54\n2015eko eta 2016ko abenduaren 31n kontu sail hauek osatzen zuten bezeroen aurrerakinen saldo hartzekoduna:\nAbonatutako bezeroenak 12.391,04 24.282,01\nBezeroenak, azpiegituren hitzarmenengatik 579.462,52 534.316,80\n18. Zerga-egoera - Sozietatearen gaineko zergaren zerga-oinarriarekin berdinkatzea emaitza\nMendeko Sozietateak sozietateen gaineko zerga aitorpena aurkezten du urtero. Mozkinek –zergen gaineko legediarekin bat zehazturik– zerga oinarriaren gaineko %28ko karga dute. Behin betiko kuotatik hainbat kenkari eta hobari egiten ahal dira.\nHainbat eragiketaren kasuan, zergen gaineko legediak onartzen duen tratamendu desberdina dela-eta, kontabilitatearen emaitza eta zerga oinarri fiskala desberdinak dira. Jarraian, ondoko bi alderdi hauen arteko berdinkatzea agertzen da: 2015eko eta 2016ko ekitaldiko kontabilitatearen emaitza eta urteko kontuak onartutakoan Sozietateak aitortzea aurreikusi duen zerga oinarri fiskala:\nEkitaldiko kontabilitatearen emaitza (Mendeko Sozietatea), zergen aurretik 5.093.455,48 4.445.909,89\nDesberdintasun iraunkorrak 933.179,75 1.059.018,50\nEmaitza doitua 6.026.635,23 5.504.928,39\nDenbora-desberdintasunak -451.091,30 420.786,01\nOinarri likidagarria 5.575.543,93 5.925.714,40\nKuota osoa %28an 1.561.152,30 1.481.428,60\n%99ko hobaria zerbitzu publikoen kuotaren gainean 1.409.306,44 1.326.214,32\nDesberdintasun 151.845,86 155.214,28\nKenkaria inbertsioengatik 37.961,46 38.803,57\nOrdaindu beharreko kuota likidoa 113.884,39 116.410,71\nAtxikipenak eta kontura egindako ordainketak 50.254,87 95.336,64\nOgasun Publikoa hartzekoduna, sozietateen gaineko zergarengatik 63.629,52 21.074,07\nSozietateen gaineko zerga arautzen duen 24/1996 Foru Legean, abenduaren 30ekoan, xedatutakoarekin bat, Sozietateak %99ko hobaria du zerbitzu publikoetatik —udalaren eskumenekoak— etorritako errentei dagokien kuota osotik.\nKuota likidoa 113.884,39 132.061,05\nZerga geroratua 1.263,05 -1.051,97\nZerga-tasa doitzea 8.548,05\nOndokoak dira denbora-desberdintasunen xehetasunak gastuak eta diru-sarrerak aitortzean, kontabilitate eta zerga ondorioetarako. Xehetasun hauetan ere agertzen da behar den zerga ondorio metatua, aurreratua edo geroratua, behin kontuan harturik denbora desberdintasunen zerga ondorioaren gaineko %99ko hobaria. Denbora-desberdintasun hauek sortu dira zerbitzu publiko eta minizentral elektrikoetatik etorritako errenten ondorioz. Hona hemen:\nAktiboak zerga geroratuarengatik 113.510,27 114.715,47\nDiru-laguntzak 98.641,45 99.740,13\nHornidurak biometanizazioa eraisteagatik 1.934,50 1.934,50\nPentsio plana -8.735,17 -8.628,65\nPasiboak zergei lotutako denbora-desberdintasunengatik 194.774,33 208.042,95\nDiru-laguntzak 194.774,33 208.042,95\nIndarrean dagoen legediari jarraiki, zergak ezin dira behin betiko likidatutzat hartu, harik eta aurkeztutako aitorpenak agintari fiskalek ikuskatu arte, edo lau urteko preskripzio epea iragan arte. 2016ko abenduaren 31n, Mendeko Sozietateak irekita zituen 2013ko urtarrilaren 1etik (2012ko urtarrilaren 1etik, sozietateen gaineko zergarako) ezarri ahal zitzaizkion zerga nagusi guztiak, agintari fiskalek ikuska zitzaten. Ikuskapena eginez gero, Mendeko Sozietateko administratzaileen ustez ez da pasibo garrantzitsu gehiagorik agertuko.\nAurkeztutako sozietateen gaineko zergaren aitorpenekin eta 2017an aurkeztuko den horrekin bat, Sozietateak aplikatzen ahal diren kenkariak ditu inbertsioengatik eta pentsio planarengatik, ondoko xehetasunaren arabera:\nMendeko Sozietateak, zerbitzu publikoen kuotaren gaineko %99ko hobaria izateagatik zerga erregimen berezia duela kontuan harturik, erabaki du aipatutako zerga kredituak ez aktibatzea, beren konpentsazio aldian ziur aplikatuko diren zehazterik ez baitago.\nMendeko Sozietateak konpromisoa du inbertsioengatik izandako zerga arintzeari lotzen zaizkion aktibo finkoak bost urtez mantentzeko.\nA) "Negozio zifraren zenbateko garbia” epigrafeak, 2015eko eta 2016ko ekitaldietako galera eta irabazien kontu bateratukoak, xehetasun hauek ditu:\nHornidura zerbitzuak 18.504.427,12 18.404.572,30\nSaneamendu zerbitzuak 6.568.469,94 6.577.308,51\nKontratazio eta lotura eskubideak 447.744,42 478.570,59\nKontagailuen alokairua -3,10 0,99\nZaborrak biltzeko zerbitzuen fakturazioa 27.670.295,76 26.900.333,14\nMaterialak eta zerbitzuak saltzea beste batzuei 9.854,04 7.142,98\nKonponketa lanak eta instalazio berrietakoak partikularrei 91.703,08 117.326,17\nDiru-sarrerak, zabortegien ustiapena eta material berreskuragarria dela-eta 2.330.773,15 2.346.322,95\nLohiekin lotutako diru-sarrerak 131.927,37 138.555,57\nAprobetxamendu elektrikoa 1.981.484,64 2.655.419,80\nTaxien diru-sarrerak 60.985,05 45.478,65\nHainbat tasa 88.825,70 87.848,90\nB) 2015eko eta 2016ko ekitaldietako "Ur kontsumoa” eta “Izakin komertzialen kontsumoa eta beste hornidura batzuk” epigrafeetan ondoko kontzeptuak jaso dira:\n- Ebroko Ur Konfederazioari erositako ura 283.019,40 183.082,03\n- Nafarroako Ubideari erositako ura 1.076.223,79 1.205.331,50\n- Izakin komertzialen erosketak 31.933,21 9.948,51\n- Erreaktibo kimikoen erosketak 634.894,63 621.098,15\n- Obretako materialen erosketak 375.670,43 386.037,05\n- Energia erosketak ekoizpen prozesurako 1.181.186,91 1.336.167,71\n- Beste hornidura batzuen erosketak 125.123,55 107.628,61\n- Eskualdeko Hiri Garraioko txartelen erosketak 7.260,00 53.724,00\n- Izakinen aldaketak 31.869,24 -46.060,37\nC) Ondoko kontu-sailek osatzen dute 2015eko eta 2016ko ekitaldietako "Ustiatzetik etorritako beste Diru-sarrera batzuk” epigrafea (3.k.1.3 oharra):\nEskualdeko Hiri Garraioa, ekarpenak 12.776.338,27 13.061.679,44\nIbai Parkea, ekarpenak 363.529,66 363.529,66\nNILSAren transferentzia, goi saneamendua ustiatu eta kudeatzeagatik 7.666.353,95 6.969.256,07\nDiru-sarrera bereziak 5.925,93 1.070,37\nBeste diru-laguntza batzuk 57.081,67 103.535,63\nBeste diru-sarrera batzuk 313.894,22 422.469,99\nD) "Langileen gastuak" atalaren 2015eko eta 2016ko ekitaldietako kontuak honela banakatu dira:\nLangileen lansariak 15.638.823,39 15.430.837,02\nLangileen antzinatasuna 795.877,66 779.536,64\nAparteko orduak 8.474,79 16.270,64\nPlusak 513.109,47 523.509,32\nLangileen garraioa 6.491,93 6.382,58\nKalte-ordainak 8.823,61 18.371,33\nLangile lan-kontratudunen Gizarte Segurantza 4.902.971,15 4.930.585,09\nAdministrazio organoetako kideen ordainsariak (20. oharra) 83.170,80 113.946,06\nBeste gastu sozial batzuk 371.118,57 137.655,89\nPentsio funtserako hornidura 434.027,63 458.458,32\n36/2014 Legeak, 2015erako Estatuko Aurrekontu Orokorrei buruzkoak, hau ezartzen zuen 20 Bi artikuluan: "2015ean, sektore publikoaren zerbitzurako langileen ordainsariek ezin izango dute inolako igoerarik izan, 2014ko abenduaren 31n indarrean zeudenekiko, alderatutako bi aldiak homogeneoak izanik, bai langile kopuruari, bai horien antzinatasunari erreparatuta”. Horrenbestez, beste urte batez, SCPSAk izoztuta eduki zituen bere langileen lansariak. 2015ean, langileek denak batera aurkeztu zuten demanda batengatik epaiketa egin behar zen, baina auzi-jartzaileek kendu egin zuten demanda hori.\nGainera, 2015erako Estatuko Aurrekontu Orokorrei buruzko lege horrek berak 20 Hiru artikuluan hau ezartzen zuen: “2015eko ekitaldian, artikulu honetako Lehen atalean agertzen diren administrazioek, erakundeek eta sozietateek ezin izango dute ekarpenik egin erretiroaren kontingentzia barne hartzen duten enplegu pentsio planetan edo aseguru kolektiboko kontratuetan. Aurreko paragrafoan ezarritakoa gorabehera eta erreferentziazko administrazioaren soldata-masa ez bada handitzen, lege honek ezartzen dituen baldintzetan, aipatutako administrazioek, erakundeek eta sozietateek aseguru kolektiboko kontratuak egin ahal izango dituzte, erretirokoak ez diren beste kontingentzia batzuk estaltzea barne hartzen dutenak. Era berean, eta baldin eta administrazio horren soldata-masa ez bada handitu, lege honek ezartzen dituen baldintzetan, enplegu pentsio planetara ekarpenak edo aseguru kolektiboko kontratuak egin ahal izango dituzte, erretiroko kontingentzia estaltzea barne hartzen dutenak, baldin eta plan edo aseguru kontratu horiek 2011ko abenduaren 31 baino lehen izenpetutakoak badira”. Araudia hori izanik, eta legeak ezarritako mugak eta baldintzak beteta, ekarpena egin zen Pentsio Planera, bai arriskuen kontingentziarengatik bai erretiroko kontingentziarengatik ere.\nE) Hona hemen enplegatuen kopurua, 2015eko eta 2016ko ekitaldien bukaeran, kategoria profesionalen arabera banatuta. Urteko batez bestekoaren antzekoa da:\nAdministraria 76 69 7 76 69 7\nEspezialista 97 21 76 3 93 19 74 2\nKontramaisuorde gaitua 3 3 1 5 5 1\nInstalazio berrietako eta mantentze zerbitzuko burua 1 1\nOfizial profesionala 116 5 111 116 5 111\nT.G.M. antzekoa 20 7 13 17 5 12 1\nTeknikaria 59 12 47 1 57 10 47 1\nTeknikari espezialista 43 16 27 41 16 25\nGoi mailako tituluduna, 1. mailakoa edo antzekoa 9 1 8 9 2 7\nGoi mailako tituluduna, 2. mailakoa edo antzekoa 38 18 20 39 18 21\nF) 2015eko eta 2016ko ekitaldietako "Ustiapeneko beste gastu batzuk" epigrafean ondoko kontzeptuak jaso dira:\n- Ikerketa eta garapeneko gastuak 36.165,97 93.085,64\n- Errentamenduak eta kanonak 1.094.429,86 1.076.623,24\n- Konpontze, kontserbatze eta berriztatze lanak 4.526.388,80 4.974.545,69\n- Profesional independenteek emandako zerbitzuak 1.361.935,85 1.438.968,86\n- Garraioak 456.017,12 452.274,83\n- Aseguru primak 397.879,44 412.759,53\n- Banku zerbitzuak eta antzekoak 22.807,00 25.207,67\n- Publizitatea, propaganda eta harreman publikoak 1.348.914,65 1.972.618,41\n- Hornidurak 326.498,93 401.197,63\n- Beste zerbitzu batzuk 2.199.093,88 2.415.428,82\nZergak 115.812,41 128.272,06\n- Ekitaldiko hornidurak 146.363,98\n- Ekitaldiko berreskuratzeak -51.443,95 -8.442,05\n- Kobraezinak diren kreditu komertzialen galerak 245.675,92 178.875,58\n- Garraio publikoaren transferentziak 11.071.874,22 9.730.562,14\n- Hitzarmenengatiko transferentziak 22.519,67\n- Iberdrolaren kanona 166.163,43 26.270,33\n- Beste batzuentzako kalte-ordainak 8.744,39 8.207,58\n"Errentamenduak eta kanonak" epigrafeak 174.469,94 euro jasotzen ditu, ondokoak alokatzeari dagozkionak: bulegoetarako zenbait egoitza, zelai bat eta aparkalekuak (ikusi 7. oharra).\nG) "Finantzetakoak ez diren ibilgetuen diru-laguntzak egoztea eta beste batzuk" atalean sartutako epigrafeek, 2015eko ekitaldian, 8.527.029,38 euroko kopurua hartu zuten (ikusi 12. oharra) (8.609.955,51 euro 2015ean).\n20. Administrazio organoei buruzko informazioa\nMankomunitateko eta Mendeko Sozietateko administrazio organoetako kideek 2016ko ekitaldian hainbat ordainsari jaso dituzte, saioetan benetan egoteagatik ematen den ordainketa gisa (Batzarrak eta Administrazio Kontseiluak, edo Sozietatearen Menderatzailearen edo Mendekoaren ohiz kanpoko bilerak) (19.d oharra). Horrez gainera, Sozietate Menderatzailean ordainsariak daude, soldata gisa.\nDietak 52.980,16 79.665,02\nGoi kargudunen soldatak 49.089,04 52.553,76\nTaldeak aseguru poliza bat du kontratatuta, Administrazio Kontseiluko kide guztien erantzukizun zibila estaltzen duena, beren eginkizunek sortzen ahal dituzten erantzukizunei —Kapital Sozietate Legearen testu bateginean jasoak— aurre egiteko. Gainera, administrazio organoetako kide hauek bizi eta istripu aseguru bat dute. Hori dela eta, 5.174.01 euro ordaindu ziren 2016an (5.853,72 euro 2015ean).\nAdministrazio organoko egungo edo lehengo kideekin Taldeak ez du beste inolako betebeharrik hartu (pentsioak, etab). 2016an kide hauei ez zaie inolako aurrerakinik edo mailegurik eman.\n2016ko abenduaren 31n, Sozietate Menderatzailearen administrariek eta haiei lotutako pertsonek (231. artikuluak aipatzen dituenak) ez dute jakinarazi gatazka egoerarik, zuzenik edo zeharkakorik, Sozietatearen interesa dela-eta egon daitekeenik.\nTaldeko goi zuzendaritza administrazio organoekin bat dator.\n2017ko martxoaren 3an, Iruñeko 3. zenbakiko Administrazioarekiko Auzietako Epaitegiaren idatzi bat jaso zen. Bertan adierazten zen Transports Ciutat Comtal, S.A. enpresak, Eskualdeko Hiri Garraioaren zerbitzuaren kontzesioa duenak, 51/2017 helegitea aurkeztu zuela, 2016ko abenduaren 29an Iruñerriko Mankomunitateko Batzar Nagusiak hartu zuen akordioaren kontra. Zehazki, Batzar Nagusiaren akordio horren arabera, ezezkoa eman zitzaien helegitea aurkeztu zuenak zituen asmo edo nahiei eta kontratuaren amaiera arte luzatu ziren 2013ko ekainaren 27an Mankomunitateko Batzar Nagusiak hitzartu zituen aldi baterako aldaketak. Aipatutako helegite hori aurkezteko izapidean dago, eta, beraz, oroitidazki hau egin denean ez dakigu kontestatzeko arrazoiak zein diren, ez eta haren zenbatekoa zein izango den, zehazten bada.\nEgun oraindik ez da behin betiko likidatu enpresa kontzesiodunak (TCC) 2016ko ekitaldian bidaiarien garraio publikoko zerbitzuak emateagatiko konpentsazioa. Kontzesioari dagozkion pleguan eta kontratuan bildutako xedapenetan oinarrituta egindako kalkuluen arabera, eta bai 2013ko ekainaren 27an Iruñerriko Mankomunitateko Batzar Nagusiak hartu zuen akordioaren arabera ere (akordio horrek aurrekoak aldatu zituen, zati batean onartu baitzen enpresa kontzesiodunaren eskaera kontzesioaren oreka ekonomikoa berrezartzeari zegokionez), aurreikusten da 3.415,28 euroko itzulera izango dela, behin betiko likidazio horren zenbatekoa 2016ko ekitaldian egindako konturako ordainketen batura baino txikiagoa baita (17.a oharra). Aurreko 21. oharrean adierazi dena salbu, 2016ko ekitaldia itxi zen datatik ez da bestelako gertaerarik izan 2016ko ekitaldiko urteko kontu kontsolidatuetan eragin garrantzitsua izan duenik, ezta honako hauetan ere: bere zerbitzuak ematean edo bere helburu soziala betetzean, edota 2016ko abenduaren 31n zituen ondasun eta eskubide, zor eta obligazioetan.\nTaldeak 24.714.618,00 euroko hornidura bat zuzkitu du 2016an (24.589.527,49 euro 2015ean), Gongorako zabortegia itxi, zigilatu eta bertan berriz landatzeagatik (ikusi 13. oharra).\nMankomunitatearen urteko kontu kontsolidatuen auditoretza egin duen enpresak eta horrekin loturaren bat duten beste enpresa batzuek —Finantza Sistema Berritzeko Neurrien gaineko Legearen hamalaugarren xedapen gehigarriak aipatutako loturaren bat— ebatzi dute Sozietate Menderatzaileari, zerbitzu sari eta gastu gisa, 14.650 euro fakturatzea (14.650 euro 2015ean), 2016ko abenduaren 31n bukatutako ekitaldian Taldeari emandako ikuskaritza zerbitzu profesional guztiengatik. Aipatutako zenbatekoak 2016ko ekitaldiari dagozkion zerbitzu sari guztiak hartzen ditu barne, beren fakturazioaren unea edozein izanik ere.\nBeste batzuk 63.320,00 61.320,00\n26. Hornitzaileei egindako ordainketa-atzerapenei buruzko informazioa. Hirugarren xedapen gehigarria. Uztailaren 5eko 15/2010 Legearen "Informazio betebeharra"\n2016ko fakturen zenbatekoak eta ordainketa ratioak hauek izan dira:\nHornitzaileei ordaintzeko batez besteko aldia 37,04 38,05\nOrdaindutako eragiketen ratioa 39,72 40,33\nOrdaintzeko dauden eragiketen ratioa 1,22 4,07\nEgindako ordainketak, guztira 33.959.150,20 34.155.071,71\nOrdaintzeko dauden ordainketak, guztira 2.546.361,51 2.288.957,98


Herria bizirik - - Goiena.eus\nAlazne Guridi 2015-05-14 09:35\nAurtengo festa denboraldiari hasiera emateko, gertu ditugu etxafuegoak Oñatin.\nTxorimalotan, kontzertu eta erromerian, antzerki eta dantzaldian, kirol eta jolasetan, jan eta edanaren dastaketan izango da parte-hartze ugaria, seguru asko. Ekintza kopurua kontuan hartuz gero, behintzat, herria bizirik dugula esan dezakegu.\nHerriaren bizi hori osasuntsua dela esateko, ordea, sakonago begiratu beharko genukeela uste dut. Bizi sendoaren seinale dira giza duintasun bera onartzea eta errespetatzea guztion artean, sexu, arraza, erlijio eta ideien gainetik; bestearen eta, batez ere, baztertu ditugunen beharrak ikusi eta laguntasuna emateko gai izatea; egiazkotasuna bilatzen duten gogoeta pertsonalak egiten ausartzea eta horren arabera jokatzea.\nBestalde, minbizia zabaltzeko ahalmena duten jarrera batzuk ere aipatu gurako nituzke: festa modu zoroan ulertzea, txutxu-mutxu sortzaile eta zabaltzaile izatea, artalde bizimodua eredugarritzat hartu eta sistema ideologikoek agintzen diguten moda eta arauei “beee-baii” esatea.\nAutokritikarako gaitasuna izanez gero, aldiz, guztiok aitor dezakegu nolabaiteko sendabelarra hartzea komeni zaigula. Berri ona izango litzateke, beraz, gutako bakoitzak dieta egitea mintzen gaituzten jarrera horietatik.


OROKIETAKO MEDIATEKA: September 2016\nLAGUNTZAILE TALDEA PREST\nUrriaren3an, irekiko ditu ateak gure liburutegiak nahi duzuen guztiontzat.\nOrdenagailuetarako txandak, entrenamenduen arabera, adieraziko dira beheko panelean. Egun bakoitzean dagokien gelakoak bakarrik joan ahal izango dute.\n6. mailakoak : Eli, Itxaso, Nerea, Amaia, Nora, Laia eta Izar\n5. mailakoak: Laura, Amets, Laida, Norkis, Dare, Nahia eta Saioa.\nGeletako liburu sortak (27 liburutik gora gelako) prestatu eta banatu dira, orri aurkitzaileak ikasle guztientzat egin eta bazkide berrien txartelak eguneratu ditugu. Orain liburu berriak seilatu, katalogatu eta forratzen hasi beharko dugu..\nPublicado por Orokieta en 11:58 iruzkinik ez :\nEtiquetas: agurrak , ekintzak\nAGUR eta OHORE Manolo!\nJoan zaigu ba, IMANOL URBIETA, Manolo herrikoentzat. Eguerdian jakin bezain laster bere kantak ekarri ditugu gogora eta ahopean hasi gara kantatzen. Eskolako sarrera-irteerako txirrina bere doinuz jantzi dugu...\nUrtetako lana aitortze aldera, merezitako hamaika omenaldi egin dizkiote han eta hemen, azken urteotan. Duela pare bat urte, Zarauzko Udaleko Kultura Sailak omenaldi disko berezia prestatu zion: Bakarrik eta libre deiturikoa.Gaur egungo pop-rock taldeek eginiko bertsioz osatutako tributu diskoa.\nBakarrik eta libre badoa. Bakarrik eta libre gaztea. Poltsikoan eskuak, oinak arrastaka. Luzea da bidea.... Luzea izan da Imanol Urbietak musikagintzan eta pedagogian egindako ekarpena. Aitzindaria, oparoa eta eskerga. Abilidadea zuen izan ere, haurrenganako musika sortu eta ume guztiak kantuan eta dantzan jartzeko. Bukaera aldera, berriz, Udaberri, zaharren abesbatza zuzentzen aritu zen eta zer gutxiago, herriko Udal Musika Eskola berriak bere izena darama.\nEuskal Herriko edozein txokotara joanda ere, nork ez du Imanol Urbieta ezagutzen?\nMila esker Manolo!\nBukatu da 64. Donostia Zinemaldia eta urtero bezala, aurten ere, bertan izan ziren 1. zikloko ikasleak,\nALBERT filma ikusten.\nAlbert mutil gazte, bihurri eta traketsa da. Herriko Leopoldusen monumentua lurrera botako du nahi gabe, eta bizilagunak haserretu egingo dira berarekin. Egindako kaltea konpontzeko, benetako globo-kapitain bat ekarri nahiko du herrira, eta Egon laguna eta biak abentura ero batean murgilduko dira. Karsten Killerich daniarraren lan berriak bidaia zirraragarria kontatuko du.\nAipamen asko egin daitezke aurtengo Zinemaldiari buruz (Sakatu bertan azkenak jakiteko).\nGuk hona Igelak komedia dakarkigu, Patxo Telleriak zuzendua.Abenduan helduko da zinema aretoetara etxegabetzeen aferan girotutako erredentzio istorioa.\n“Izarren hautsa” kantuaren jazz bertsioaren doinupean, eta, hain zuzen ere, Xabier Letek idatziriko hitzen txatal bat da musikari pisu handia ematen dion filmeko ardatzetako bat: “Sortu ahal dugu gure aukera bizitzan?”\nMusika eta umorea dira nagusi musikalen egiturari jarraitzen dion filmean (Ainhoa Arteta, Gatibu soinu bandaren egileak, Natxo de Felipe, Francis Doctor Deseokoa, Gose, Gari, Iñaki Salvador eta Oreka TX agertzen dira, besteak beste, eta Miren Gaztañaga aktorea ere aritzen da kantuan), eta harrapariak eta harrapatzaileak horretarako jaio ote diren edo erredentzioa posible ote den galdera plazaratzen du, baita, idorte handienaren ostean ere, euria irits daitekeela erakutsi ere!\nPublicado por Orokieta en 07:46 iruzkinik ez :\nBlogarekin atzo hasi baginen ere, dagoenekoz hiru aste pasatxo badira irakasleok lanean hasi ginela eta hasi orduko barru-barruraino murgildu ere, hitzaldi interesgarri birekin.formakuntza hobetze asmotan.\nOstiralean, irailaren 2an, Maria Rosa Vall, Kataluniatik,BIOLENTZIA 0 gaiarekin, Haur Hezkuntzako eraikinean: 0 urtetatik saihestu dezagun edozein biolentzi aztarna eta irailaren 5ean, astelehenean, Modelo aretoan GOLDEN 5 izenpean, Sevillatik etorrita, Maria José Lera jardun zen eskualdeko ikastetxeetako irakaslerekin, eskola giroa hobetzeko, elkarbizitza projektuari buruz, Berritzeguneak antolatuta. Honi buruzko informazioa jakiteko bideoak prest daude hemen sakatuz gero,\nEtiquetas: Bideoak , ekintzak , Hezkidetza , orientabideak\n16-17 IKASTURTEA- ONGI ETORRI\nUdazkenarekin batera ekin diogu aurtengo blogari. Inoiz baino beranduago.\nAurreko ikasturte bukaeran adierazten genizuen: zalantzan zegoen liburutegi beraren jarraipena! Ez da erraza izango.\nIzan ere, liburutegirako eskaintzen zizkiguten orduak kendu egin dizkigute.\nNola utzi ordea azken urtetan egindako lana, liburutegi inguruan sortutako giroa?\nIlusioa ez zaigu falta. Borondatez eta kemenez, denon lankidetzari esker, denbora aterako dugu aurrera egiteko.\nBlogarentzako denbora ere ateratzen saiatuko gara, lau haizetara zabaldu behar baitugu gure berriak.\nHasteko, zerrendak eguneratu , irakurle-txartelak berritu eta geletarako liburu multzoak prestatu ditugu.\nOngi etorriak. Zuen laguntza ere eskertuko dugu!\nPublicado por Orokieta en 21:30 iruzkinik ez :


Geroa.org » Blog Archive » FORU ALDUNDIAK BIKOIZTU EGIN DITU OTSOEN ERASOAK ERAGINDAKO ABERE GALEREN KALTE-ORDAINAK\n« El juez rechaza un nuevo recurso contra las batidas de lobos\nMedio Rural registrÃ³ el pasado aÃ±o 141 ataques de lobo a cabezas de ganado »\nFORU ALDUNDIAK BIKOIZTU EGIN DITU OTSOEN ERASOAK ERAGINDAKO ABERE GALEREN KALTE-ORDAINAK\nBizkaia.net. Gaur aldatu den diru-laguntzen foru dekretua onartzeaz gainera, Nekazaritza Sailak eskaera egin zion Nekazaritza Aseguruen Estatuko Erakundeari handitu zitzala otsoen erasoagatik abereak galtzen dituztenentzako sariak. Horrela, Aldundiak beste saio bat egin du gure fauna basatia bizirik irautea eta nekazarien jarduna uztartu nahian, natura-espazio berean bizi baitira batzuk eta besteak.\nBizkaiko Foru Aldundiko Nekazaritza Sailak onartu du otsoen erasoengatik nekazaritza-sektoreak jaso beharreko kalte-ordainak bikoiztea. Nekazaritza Aseguruen Estatuko Erakundeak otsoen erasoengatik ematen dituen sarien % 40 izango dira kalte-ordainok.\nAurten, areagotu egin dira otsoen erasoak, eta, horren ondorioz, gehitu kalte-ordainak ere. Gainera, Bizkaiko Foru Aldundiak eskaera egin dio Nekazaritza Aseguruen Estatuko Erakundeari sari handiagoak eman ditzan, otsoen erasoengatik abereak galtzen dituztenentzat. Horrela, bada, abeltzainek kalte-ordain handiagoak jasoko lituzkete.\nLaguntzei buruzko neurri horrek 158.000 euroko aurrekontu-izendapena izango du 2010ean, eta erasoak Bizkaian otsoa egon litekeen gunearen barruko udalerrietan gertatzen diren kasuetan ezarriko da. Nekazaritza Sailak ezartzen du, foru agindu bidez, zein diren neurri horren pean sartzen diren udalerriak, piztiaren presentziaren arabera. Izan ere, gaur egun ez da otsorik finko bizi Bizkaian.\nKalteak era egokian kontrolatzeko, behin erasoa detektatuta, abeltzainak bere baserriari dagokion eskualdeko nekazaritza bulegoari edo Base Gorriari jakinarazi behar dio, gehien jota 24 orduko epean.\nNeurri horren bitartez, urrats bat egin nahi da aurrera gure fauna basatiaren biziraupena eta abeltzaintza uztartzeko, natura-espazio berean bizi baitira batzuk eta besteak. Horrela, bada, oreka gorde nahi da Bizkaiko lehen sektorearen jarduera ekonomikoaren eta gure mendietako aberastasunaren artean.\nThis entry was posted on miércoles, marzo 31st, 2010 at 9:18 am\tand is filed under Opinion Agricultura Diputacion Bizkaina. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.


Nortzuk gara - Gipuzkoako sagardo naturala\nGipuzkoako Sagardogileen Elkartea 1977an sortu zen ofizialki eta sagardo naturala ekoizten duten 41 sagardotegik osatzen dute gaur egun. Bere funtsezko eginkizunak dira sagardoaren sustapena eta elkartekideen interesak defendatzea. Azken urteetan urrats sendoak eman dira sektorea profesionalizatu eta produktuaren kalitatea hobetzeko eta aurrera ere horretan jarraitzea izango da helburua, lehengo bideak sendotu eta berriak arakatuta.\nSagardoa botilan Elkarteko sagardotegien artean ezberdintasun handia dago, sagardo ekoizle txiki eta handiak elkartzen baitira bertan eta elkarteak guztien beharretara dauka egokitu beharra. Gaur egun 8 milioi litro inguru sagardo ekoizten dituzte elkarte barruko 50 sagardogileek. Elkartearen egoitza Astigarragan dago, bere bulego, formazio, dastatze eta mintegietarako gela eta abarrekin.\nSagardogile Elkarteak ekimen ugari gauzatzen ditu urtean zehar, eta azken aldian bi helburu nagusi baditu: bata produktuaren irudia hobetzea ohiko kontsumitzailearen aurrean, eta bestea sagardoa Euskal Herriko mugetatik kanpo ezagutzera ematea, estatuan egiten diren zenbait feria baliatuta.\nGipuzkoako Sagardogileen Elkartea Sail desberdinetan dago banatua eta sail bakoitza osatzen dute, proiektu horietan parte hartzen duten sagardotegiek: Eusko Label Sagardoaren saila, Turismo saila, Sagardo Egunen saila eta abar.\nGipuzkoako Sagardogileen Elkartea Euskadiko Sagardogileen Federazioko kide da, Bizkaia eta Arabako sagardogileen Elkarteekin batean. Horrez gain, Bizi Sagardoa Elkarteko kide ere bada, Bizkaia, Araba, Nafarroa eta Iparraldeko Elkarteekin eta Euskal sagardoaren kultura eta turismoko hainbat eragilerekin batean.


Chomsky eta Hasankeyf – Tradener\n( Iñaki Barcena, Argian)\nHasankeif. Kurduen “Gernika” kontsidera daitekeen hiri zaharra ur-arriskupean dago aspaldiko partez. BBVA-k, Tigris ibaiaren arroan eraikitzen ari den Ilisu urtegia finantziatzen du eta nazioarteko mugimendu ekologistak, Mesopotamiako aktibistekin batera, diru inbertsio hori gogor kritikatzen du. Laister ur-betetzea hasi nahi dute. Gure ardura izan da horixe bera Chomskyri ezagutaraztea. Greenwash eta Gizarte Erantzunkizun Korporatiboa ederto maneiatzen dituzte, baina ez dut ahalmen osorik. CSIC espainarra edo EHUko udako ikastaroak finantziatzen dituzte baina ez dute lortzen planetan zehar egiten dituzten triskantza sozial eta ekologikoak ezkutatzea. Izugarrizko boterea dute… baina ez osorik!


Udalen laguntzaren premian - - Tolosaldeko ataria\nUdalen laguntzaren premian\nMiren Garate 2020-09-04 07:57\nHerriko jaiekin batera, bertan behera geratu dira udako herri-kirol erakustaldi gehientsuenak ere, eta udazkeneko txapelketekin zer gertatuko den ere ez du argi federazioak. Egoera zaila dela onartu du Joxe Antonio Lopategi lehendakariak. Bitartean, entrenamenduei eusten ari dira kirolariak.\nAurtengo urteari begira, ilusioz beteta zegoen Jose Antonio Lopategi Euskadiko Herri Kirol Federazioko lehendakaria. “Urte guztia fenomeno neukan antolatuta, inoiz baino hobeto”. Erronketako bat zen aizkoran lehen mailako txapelketako finala eta kanporaketa Ipar Euskal Herrian jokatzea, eta Donibane Lohizuneko herriko etxearen baiezkoa ere bazuen; horrez gain, Aitor Elizegi Athleticeko lehendakariarekin adostua zuen talderen San Mameseko partida bat aprobetxatuko zutela zelai ondoko zabalgunean zenbait txapelketa antolatu, eta jendeak herri kirolak ezagutzeko. “Baina koronabirusak dena hankaz gora jarri du”.\nUda izan ohi da sasoirik oparoena herri kirolentzat, herriko jaietan erakustaldiak antolatzen baitituzte udalek. Baina jaiekin batera, horiek ere bertan behera geratu dira aurten. Udazkeneko txapelketak ere airean daude. “Harri jasotzean, harri txikien txapelketa egingo dugu urriaren 3an, eta harri handiena abenduaren 19an. Aizkoran, lehen, bigarren eta hirugarren mailako txapelketekin zer egin aztertzen ari gara”. Hemezortzi kirol biltzen ditu federazioak, eta gainerakoetan zer gertatuko den ez dute argi oraindik. “Bizpahiru txapelketa batera egitea izan daiteke aukera bat, egun gutxiago behar izateko”.\nJarraitu irakurtzen Gipuzkoako Hitzaren webgunean.\nkirola Amasa-Villabona Ibarra


Nola egin dezaket zuri bat lasaia bete eta data bat Indian neska. Indian Datazio\nBeti izan dut beti erakarri Indian Asiako emakumeak, baina ez t daki nola buruz joan bilera horiek. Ikusten dut asko s zuri-mutilak Indian edo Asian girlfriends eta beti lortzeko oso jeloskor. Beraz, edozeinek lagun dezake eta, ondoren, mesedez egin ezazu. Eskerrik asko xx Ah bai, nire zuri anaia, kontratatu duzu Desi sukar horrek ez dago sendabiderik. Prest egon behar duzu, luze bat gogorra borroka eta konpromisoa inoiz surrendering zuri bat neska. Ez baduzu, izango duzu inoiz aurkitu zoriontasuna eta egingo diozu zure zuria emaztea maite duzun bere beste guztien gainetik, baina zure bihotza, jakin ahal izango duzu, ez da egia. Ikusten duzu guys zuri Indian neska delako gehienak honako aplikatzen horiek.) Handitu egingo da zure aukera (ia aukerarik ez bestela) hezkuntza ona eta etorkizun handiko karrera da. Indian gurasoak handia dute errespetua bi gauza horiek, eta bere alaba ezagutzen du. Lagungarria izango litzateke bada, zientziak bezala, askotan beroa Indian neska’ azterketa, ez eta ezagutu ahal izango dituzu batzuk klasean.) Befriend batzuk Indian gizonezkoak, dute arrebak eta lagunak. Ezin duzu befriend norbait you don t like, hori besterik ez da erabiltzen norbait, baina ez dira ugari cool Indian mutilak. Erabiltzen dut zintzilikatzeko batzuk atzera egunean. Hau izango da busti behar duzu batzuk kultur eta horrek lagunduko dizu bidean, plus izango duzu asko jan janari ona eta fun asko izan.) Ezin duzu gizonezko bat txerri eta lo inguruan edozein neska izango duzu. Batzuk daude Indian neska bezala, baina polita direnak interesa ez dira. Jarri behar izan nuen off sexu hamar urte, bai, hamar urte lehenago aurkitu dut nire edertasuna. Merezi izan du eta argitzeko zuri bat zen neska besterik ez da gertatuko. Hau da, garrantzitsuena eta gehien iruzurtia. Ezin du jakin hasieran zenbat dig duzu Indian neska, sotila behar duzu. Ez joan eta ikasteko guztiak yoga buruz eta hitz egiten hasteko Hindi, ez zuen uste izango duzu, dira, freak bat. Jakina, jakin ahal izango duzu gauza batzuk buruz Indian kultura zure guy lagunak, baina ez zuen joan nahi izan duena erakutsi behar duzu gauza batzuk buruz Indiako kultura. Ere izango zuen behar dela uste duzu maite bere nor ez zuen ZER zuen da. Beti izan dut beti erakarri Indian Asiako emakumeak, baina ez t daki nola buruz joan bilera horiek. Ikusten dut asko s zuri-mutilak Indian edo Asian girlfriends eta beti lortzeko oso jeloskor. Beraz, edozeinek lagun dezake eta, ondoren, mesedez egin ezazu. Eskerrik asko, xx, denbora bakarra fisiko bat piropo espero da, eta benetan estimatzen emakume bat (behintzat zuen biluzik) duzunean lehen jasotzeko bere data bat. Ikasteko hemen jarri ditu aurrera, ahalegin handia itxura ona duzu, eta bere ahaleginak izan beharko luke aitortu. Bere esan zuen, itxura polita edo ederra, agian, eman bere apur bat spin duzun bitartean eskertzen bere loveliness.\nOndoren, une horretan compliments guztiak izan behar orokor bezala,»zoragarri»,»cool»eta»awesome». Egin ahal izango duzu, emakume bat sentitzen gehiago erakargarria utziz bere jakin zuen hori interesgarria da eta berezia baino izango duzu buruz hitz eginez, bere ezaugarri fisikoak. Nahi izanez gero, ikasteko nola egoera, besterik eskuineko puntua denean, emakume bat itsas bazterreko eta modu bere Arreta lortzeko noiz ez zuen, ondoren, jaso duten gida Tao Badass erakusten duten asko beldurrak duzu buruz neskak dira erabat arrazoizkoa. Eta noiz ikasiko duzu beat horiek zalantzak, ll azken baina, zalantzarik gabe, ez behintzat kudeatu gertuago hitzaldi mota eskubidea pertsona edo emakumeen eta maite duzu, oro har nahi. Tao Badass ere erakusten duzu hori erakargarria neska bat besterik ez da, talentua duten hobeak lortu ahal izango duzu at denboran zehar, eta prestakuntza da, duzu ll laster lortzeko ideia zer da zure kokapena ez da gehiago erabiliz, zalantzarik gabe, emakume — hasten dira, lortu duzu. Bere s hori bizitza aldatzen duten arazo bat abiarazle asko guys buruz hitz Tao Badass. Behar duzu, t gehiegi kezkatu buruz bere Karan. Hori izan zen, besterik gabe, neska bat, eta han ugari izango dira beste aukerak (batez ere unibertsitatean) egiteko bete behar duzu polit bat open-zabaltasuna neska. Edozein arraza, lortu behar duzu harreman batean oinarritzen da, konfiantza eta ulertzeko beste bat maitasunaren bidez. Unibertsitateko ikasle gisa neure burua, ez dut ulertzen nola zaila da sartu trantsizioa unibertsitateko bizitza mantentzea eta harreman bat, baina zenuke t gehiegi kezkatzen harremanak oraindik. Unibertsitateko duzun denbora da ardatz, zure ikasketak eta ireki zure kontuan, array zabala intelektuala estimulu eskuragarri duzu unibertsitatean.\nBeraz, re ez Brad Pitt, nork zaintzen\nI ve batzuk ikusi nahiko guztiz guys joan batzuk stereotypically beroa arritxu. Duzu ll aurkitu unibertsitatean emakumeak ez dira t azaleko bezala batxilergoko eta begiratu NOR zaren aurka nola begiratzen duzun.\nZorte ona college Karan\nbaina zerbait hori lagungarri da, besterik gabe, seeming apur bat interesa Indiako kultura. ez creepy bidea, baina esan zion bere gogoko duzun sari bada janzten zuen on bat oraingo berezi bat. edo eman bere apur compliments ezin duzula eman zuri bat neska. I don t dakit zer, baina ziur naiz zerbait dela pentsa liteke ^^hau diot zeren asko Indian neska bere gain zuri-mutilak joan zuri neska idk zergatik besterik ez dugu egin gehitu ll, ziurrenik, besterik gabe, eman bere apur bat autoestimua bultzatzeko, Besterik gabe, zeure burua izango naiz ziur aurkituko duzu neska eder bat. Araberakoa da zer nolako Asian Girl bilatzen ari zaren Guztiak desberdinak dira, eta guztiak dira Eder, eta I am Indian emakume bat (jaio eta planteatu India), AEBETAN bizi diren hamarkada bat orain. Naiz ondo hezi eta polita izan da karrera.\nNaiz erakarri Kaukasoko gizonak\nKalte adingabeak, indarkeria edo mehatxuak, jazarpen edo pribatutasuna inbasioa, ordezkatzea edo desitxuratuz, iruzurraren edo phishing, Kalte adingabeak, indarkeria edo mehatxuak, jazarpen edo pribatutasuna inbasioa, ordezkatzea edo desitxuratuz, iruzurraren edo phishing, Kalte adingabeak, indarkeria edo mehatxuak, jazarpen edo pribatutasuna inbasioa, ordezkatzea edo desitxuratuz, iruzurraren edo phishing, Zergatik ez du nire ex oraindik nirekin hitz egin ondoren, bat izan dut hori iraultzeko horiek. It doesn ‘t traba me bere s, besterik gabe, shouldn’ t izango dute minik\n← Neska Whatsapp Zenbakiak zerrenda Adiskidetasuna


400 lagun inguru bildu dira “Arizmendiarrieta. El Hombre Cooperativo” dokumentalaren estrenaldian Arrasaten — Arrasateko Udala\nArrasateko Amaia antzokia hunkituta. Ia 400 lagun bildu dira gaur bertan “Arizmendiarrieta. El Hombre Cooperativo” dokumentalaren estreinaldia ikusteko. Gaizka Urresti zuzendaria oso pozik azaldu da eta eskerrak eman ditu filmak izandako harrera onagatik. “Lan luzearen azkeneko pausua da hauxe, eta eskerrak eman nahi ditut bide honetan nire alboan izan direnei, erakundeak, adituak eta Aita Arizmendiarrietarekin lan egin zutenei”.\nArrasateko alkatea, Maria Ubarretxena ere bertan izan da, baita Ekonomiaren Garapena eta Azpiegituretako sailburua, Arantxa Tapia, Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburua, Beatriz Artolazabal, Lan eta Justiziako sailburua, María Jesús San José, Gipuzkoako Diputatu Nagusia, Markel Olano eta Fagorreko fundatzaileak, Alfonso Gorroñogoitia eta José María Ormaetxea, bai eta Luis Usatorreren alarguna den Pureza Aranzabal ere. Beraiekin, EITBko zuzendaria arrasatear Maite Iturbe; Iñigo Ucín, MCCko Kontseilu Orokorraren presidentea; Julio Gallastegi, Laboral Kutxako zuzendari nagusia; Agustín Markaide, Eroskiko zuzendaria; Kepa Junkera eta Patxi Zubizarreta, musika eta filmerako egindako abestiaren egilea; Vicente Atxa, Mondragon Unibertsitatearen errektorea; Asociación de Amigos de Arizmendiarrietaren presidentea, Jesús Manuel Sinde; José María Arizmendiarrietaren lehengusina, Jesús María Arizmendiarrieta; Pello Urizar legebiltzarkide; Javier Retegui; eta Juan María Otaegui Murua, José Antonio Altuna eta Miguel Lazpiur enpresariak.\nMaria Ubarretxena oso kontentu azaldu da dokumentalaren ekoizpenean parte hartu izanagatik: “Arrasatek asko zor dio Arizmendiarrietari eta film hau berak herriari eginiko ekarpen handi hori eskertzeko modu bikaina dela deritzogu, bera izan baitzen gaur egun Arrasate, kooperatibismoaren arloan, mundu mailako herrialde erreferente izateko lehen urratsa egin zuena”, azaldu du Ubarretxenak.\nBehin Arrasaten estreinatuta, asteburuan Bilbon, Gazteizen, Donostian, Iruñan eta beste hainbat udalerrietan ikusi ahal izango da: larunbatean 19:30 eta 22:00etan, igandean 19:30ean eta astelehenean 20:30ean izango da ikusgai filmea Arrasaten.\n“Arizmendiarrieta. El Hombre Cooperativo”, filma egiteko protagonistarekin lotura zuzena izan zuten ia 40 lagun elkarrizketatu ditu zuzendariak. Dokumentala Euskadin eta Roman filmatu da eta MCCren fundatzailea izan zenaren senitarteko, ikasle eta adituek hartu dute parte. Kepa Junkeraren laguntza ere izan du zuzendariak, hau izanik abeslariaren lehen soinu banda zinema munduan.


Dantzertik ateak irekiko dizkie musika eta dantza tradizionalari — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Dantzertik ateak irekiko dizkie musika eta dantza tradizionalari\nBi ikastaro berri interesgarri eskainiko ditu aurtengo urritik 2017ko ekainera bitarteko ostiral guztietan\nEuskadiko Arte Dramatiko eta Dantza Goi Mailako Eskolak, Dantzertik irekiko dizkie ateak musika eta dantza tradizionalari. Dantzerti eta Aiko Taldea elkartu egin dira, bi ikastaro berri interesgarri eskaintzeko: 'Musika (dantzarientzat)' eta 'Dantza (musikarientzat)' aurtengo urritik 2017ko ekainera bitarteko ostiral guztietan, Bilboko Dantzertiren egoitzan, Sarrikon.\nEkimen pedagogiko horren helburua musika eta dantza txanpon beraren bi aldeak ziren antzinako izpiritu hura berreskuratzea da, musikari gehienek dantzan zekitelako eta dantza maisuek musika zekitelako. Aikok hauteman duenez, gaur egun, espezializazioaren izenean, beharbada, musikariek dantzari buruz gutxi dakite, eta dantza maisuei gauza bera gertatzen zaie musikarekin.\nMusika eta dantza elkarri lotuta joatearen garrantziaz jabetuta, Dantzertik bi ikastaro berritzaile horiek antolatu ditu. Aste honetan bertan aurkeztuko dira Bizkaian eta Araban egingo diren saio praktikoetan, eta datorren astean Gipuzkoan. Ikastaro horiek, Dantzertik Euskal Dantzarekin duen erlazioa, iazko ikasturtean Euskal Dantzarien Biltzarrarekin izandako lankidetzan hasitakoa, sakonduko dute. Aurten hori indartu egingo da, sustrai tradizionala duen euskal dantzan espezialista diren irakasleekin, eta horretarako zerrendak zabaldu dira.\nDantzertiko irakasleei eta ikasleei zabalik egoteaz gain, ikastaroa gai horretan interesatuta dauden profesional guztiei ere zabalik dago, dantza irakasle eta maisuei, koreografoei, dantzariei eta dantza profesional eta zaleei orokorrean, alde batetik; eta bestetik, musika irakasleei, abesbatza eta musika orkestra edo banda zuzendariei, musika irakaskuntza eta pedagogia adituei eta musikariei orokorrean.\nIkastaroak, musikariei eta dantzariei zuzendutako saio praktikoetan aurkeztuko dira, bihar, urriaren 14an, Bilbon (Dantzerti 15:00etatik 16:00etara) eta Gasteizen (Musika Etxea 19:00etatik 20.00etara) eta urriaren 21ean Errenterian (Musika Eskola 19:00etatik 20.00etara). Ikastaroa urritik ekainera eskainiko da, ostiral guztietan (15:30etik 17:00etara Dantza musikarientzat eta 17:00etatik 19:00etara Musika dantzarientzat) Dantzertiren egoitzan. Urriaren 28an hasiko da.\nSabin Bikandi musikari eta dantza maisua, Aiko Taldeko kide sortzailea eta María José López musika irakaslea izango dira ikastaroak emango dituztenak. Euren helburua, musikak eta dantzak mendeetan zehar izan duten ezinbesteko lotura berreskuratzea da. Kultura gehienetan, gizakiak, musika entzutean, gorputza mugitzeko joera izan du, hau da, dantzan egiteko joera. Musikak elkarrekintza eragin du, elkarren artean komunikatzeko eta sozializatzeko lehen mailako bidea izan da, kantuaren eta dantzaren bitartez.\nGaur egun ezagutzen eta ulertzen dugun formatua, agertokian gertatzen dena entzutera eta ikustera mugatzen diren ikus-entzuleei zuzendutako musika eta dantza ikuskizuna, duela denbora gutxi sortutakoa da. «Gaur egun, oraindik ere, gure nagusiak harritu egiten dira ikus-entzuleek bals bat, mazurka bat edo polka bat antzerki areto batean edo plazan eserita jarraitzen dutela ikustean. Mende luzez, musika eta dantza eskutik helduta joan dira eta, horregatik, agian, ohikoa zen dantza maisuak musikari izatea eta musikariek dantzaz ere jakitea».\nHori dela eta, «musikariak gure dantzarako ofizioa berreskuratzeko lehen urratsa ematera gonbidatu nahi ditugu, dantza eginez jotzera, mugimendua entzuten ikastera; eta dantza maisuak euren gorputzen mugimendua espazio-denbora lerro horretan nola jarri eta antolatu ulertzera, erritmoaren bitartez, dantzatzen duten horri koherentzia emateko».\nBizkaian urriak 14, ostirala, 15:00-16:00\nAraban urriak 14, ostirala, 19:00-20:00\nGipuzkoan urriak 21, ostirala, 19:00-20:00\nGizon bat txistua jotzen zenbait dantzari dantzan dauden bitartean.


Antzuolako armarriko kanoiak kendu egingo dituzte - Antzuola - Goiena.eus\nAntzuolako armarriko kanoiak kendu egingo dituzte\nMireia Bikuña 2014-11-14 08:00\nBelateko 12 kanoiak kendu eta haien ordez Gipuzkoa ordezkatzen duten zuhaitzak ipiniko dituzte: hiru hagin, hain zuzen ere. Aldaketa egitea aho batez onartu zuten azaroko osoko bilkuran.\n2009ko urtarrilaren 8an Nabarralde elkartearen eskaera bat heldu zen Antzuolako Udalera: udal armarrian agertzen ziren Belateko hamabi kanoiak kentzeko eskaera: "Kanoi horiek gure historia belzten duen arma-gertaera kontatzen dutelako". Gipuzkoako armarrien aldaketak egiteko prozesuan Eusko Ikaskuntzaren babesa ezinbestekoa da, eta Antzuolakoa aldatzearen aukeraz galdegin zuen Patxi Olabarria orduko kultura zinegotziak 2009ko uztailaren 2an. Eusko Ikaskuntza kanoiak kentzearen alde agertu zen. Eta orduan hasi zen bost urte iraun duen prozesua.\nBide hori bukatutzat eman zuten azaroko osoko bilkuran. Aho batez onartu zen Antzuolako armarria aldatzeko proposamena. Bilduk eta EAJk alde bozkatu zuten: Belateko hamabi kanoiak kendu, eta, haien lekuan, Gipuzkoa ordezkatzen duten zuhaitzak ipiniko dira, hiru hagin. Hori horrela, goiko eskuineko irudian ikusten den moduan, lau gune izango ditu armarri berriak.\nGoian, ezkerrean, kateatutako erregea dago zoru urdinaren gainean. Errege hori gipuzkoarrek hartu zuten preso, hark preso zuen Nafarroako erregea askatu zutenean; eta eskuinean, Gipuzkoa ordezkatzen duten hiru hagin berde ipiniko dituzte kolore gorriaren gainean. Beheko bi eremuek zerikusia dute Mairuaren Alardearekin. Nafarroako erregeak antzuolarren laguntza eskertzeko emandako eremuak dira. Alardearen bandera, herriko bandera ofiziala da 1997ko abenduaren 12a ezkero. Beheko eskuineko eremua berde kolorearekin eta ezkerrekoa urdinarekin.\nUdaletxeko fatxadan dagoen harrizko armarriak, originalak, bost gune ditu eta horretan Gipuzkoako haginak ere ikus daitezke, erdiko eremuan.\n"Harrizko armarrian dagoen bosgarren eremua betidanik hor egon da, gu konturatu gabe eta orain hori azpimarratu nahi da armarri ofizialera eramanez", esan du azken txostena egin duen Patxi Olabarriak.\nKanoien ordez, zer?\nAldatu bai, baina nola? Kanoiak kendu eta haien ordez zer ipini? Zer-nolako garrantzia zuten Belateko kanoiek? Gainera, eremuak bere horretan utzi behar dira?\nGaldera horiek guztiak erantzuteko asmoz eta herritarrekin informazioa partekatzeko, gizarteratze prozesu zabala abiarazi zuten. Hitzaldi sorta egin zuten 2010eko martxoan, eta, besteak beste, hitzaldiak egin zituzten Floren Aoitzek, Rosa Aierbek eta Angel Rekaldek.\nHitzaldi haietan esandakoak aintzat hartuta, Antzuolako armarritik kanoiak kentzeko erabakia berretsi zuten. 2011ko otsailaren 9ko osoko bilkuran, Belateko kanoiak kentzearen inguruko mozioa onartu eta haien ordez zer ipini erabakitzeko prozesua hastea erabaki zuten.\nBi aukera zeuden: kanoien eremua hutsik utzi edo harrizko armarriaren erdian agertzen den bosgarren eremua kanoien lekuan ipini. "Gune hori hutsik uzteak armarriaren prozesua oraindik bukatu gabe dagoela irudikatuko luke. Horregatik, aproposena bosgarren eremua gora igotzea da. Hala, Antzuolako armarriak Gipuzkoako egungo armarriarekin zerikusia izango luke, sorreran bezala", dio prozesua hasieratik jarraitu duen Patxi Olabarriak.\nArmarri berrian beste bi aldaketa ere egongo dira: kanpoko dekorazioak eta koroa kendu egingo dituzte, eta lau eremu bakarrik izango ditu.\nBitxikeria ugari ezagutzera eman ditu armarriaren prozesu luzeak. "Kanoiaren eremuaren hariari tiraka hasi ginen eta gure armarri osoaren historia ezagutzeko balio izan digu. Armarriaren eta Antzuolaren historia ezagutzeko oso baliagarria izan da", dio Olabarriak.\nAntzuolak izango duen armarri berria izango da aurrerantzean Udalak izango duen irudi korporatiboa. Azaroko osoko bilkuran adostu zen armarri berria agertuko dela Udalaren agiri ofizial guztietan.\nArmarriaren imitazioz hasi ziren mairua erabiltzen alardean\n1876an Antzuolak bere armarriaren kopia eta azalpena bidali zituen Madrilera. Orduan konturatu ziren armarrian errege kateatu bat zegoela eta pentsatu edo asmatu zuten errege hura mairua izango zela. Armarriaren imitazioz, Antzuolako alardean mairu kateatua antzezten hasi ziren. 1881. urtean egin zen lehen aldiz Mairuaren Alardea. Aurreko mendeetan egin ziren alardeetan ez zegoen mairuaren figurarik eta ez zen Valdejunquerako bataila aipatzen. Era berean, bataila hartako dokumentazioan ez da antzuolarren arrastorik ikusten. Hori horrela, 2007. urtean Eusko Ikaskuntzak Mairuaren Alardeari buruz egindako ikerketan frogatzen da mitotik gehiago duela errealitatetik baino.


Dentistak eta optikoak ere, neurri zorrotzekin - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nDentistak eta optikoak ere, neurri zorrotzekin\nDentista kontsultetan eta optiketan larrialdiko zerbitzutik ohiko martxara bueltatu dira. Babes eta higiene neurriak hartzen ohituta daude, eta «normaltasun berrira» moldatzen ari dira orain.\nDentista bat eta laguntzailea, Markina-Xemeinen.\nOsasuna da azken hilabeteetan gehien errepikatzen den berbetako bat. Gaixotasun eta infekzioen kontrako lanean ohituta daude dentistak, eta baita babes neurriak erabiltzera ere: «Tresneria guztiak esterilizatzera, maskarak erabiltzera… ohituta gaude», azaldu du Markina-Xemeinen kontsulta duen Ander Fuldainek. Beraz, eurentzat ez da izan aldaketa handia. Erraz egokitu dira egoera berrira. Desinfekzio lanetan beste pauso bat eman dute: «Egin duguna da pixka bat areagotu; neurri gehiago hartu. Adibidez, pazienteen artean desinfekzio lanak kontu gehiagogaz egiten ditugu».\nKonfinamenduaren hasieran, larrialdiak bakarrik artatu zituzten dentistek. «Larrialdiak eduki ditugu, baina ez dira horrenbeste izan. Uste dut jendea jakitun zela benetan premiazko gauzetarako geundela, eta etxean egon nahiago izan du, kontaktua eduki eta arriskurik ez izateko», azaldu du Fuldainek.\nKontsulta zabalduta, hitzorduen artean denbora gehiago uzten dabiltza, dena desinfektatzeko: «Ez dugu itxarongelan jendea egotea nahi, arriskutsua izan daitekeelako». Pazienteak kontsultara joan aurretik, sintomarik eduki duten edo ez galdetzen diete: «Sartzerakoan ere tenperatura hartzen diegu. Sintomak eduki badituzte edo eduki dituen norbaitekin egon badira, ezin ditugu artatu».\nAnder Fuldain (dentista): “Uste nuena baino normaltasun gehiagogaz ari gara; pentsatzen nuen arazo gehiago egongo zirela”\nLanean «erdi erregular» hasi direla dio. Bi hilabetetan eguneroko lana egin barik egon direnez, lan apur bat pilatu zaie, baina «nahikoa ondo» daramate. «Uste nuena baino normaltasun gehiagogaz ari gara; pentsatzen nuen arazo gehiago egongo zirela. Ez dugu agendan pilaketarik. Inpas batean gaude. Jendeak pixka bat beldurra dauka. Inork ez daki ze eboluzio eduki lezakeen honek. Ez dakigu normaltasuna noiz berreskuratuko dugun. Momentuz jende gehiena etxean geratzen ari da, premiazko gauza bat ez badauka».\nArgazkiekin ikusten. Ikusmena zein entzumena aztertzen eta zaintzen dituzte Gernika-Lumoko optika batean, eta ez diote «momentu batean ere zerbitzua emateari utzi». Nerea Egurenen berbetan, fase desberdinetatik pasatu dira eurak ere. Urgentziazko kasuak zelan artatu zituzten kontatu du: «Sintomatologiengatik galdetu eta argazkia bidaltzeko eskatzen genien diagnostiko bat eman ahal izateko. Batzuk argi ikusten ziren, eta beste batzuetan aurrez aurre geratzen ginen, ikusi barik ezinezkoa zelako zer zen jakitea».\nSegurtasun zein higiene neurriak betetzen zorrotz dihardute: «Distantziak mantentzen ditugu, neurri batera arte. Gure lanean ezinezkoa da gauza guztietarako distantzia mantentzea, hurbil ez bazaude ezin delako azterketa ondo egin. Adibidez, test jakin batean 5 zm-ra jartzen ez banaiz, ez dut ezer ikusten».\nMaiatzaren 11tik goiz eta arratsaldez dago zabalik optika. Faseen bilakaera igarri dute bezeroetan zein kaleetan. Berrogeialdi hasierako kale hutsak betetzen ari dira, «beste poztasun bat» ikusten du: «Lehen hamabostaldian kaletik joateak ere beldurra edota errespetua ematen zuen. Etxetik hona espaloi osoa libre eduki arren, izkinatik joaten nintzen, arrapaladan, pekatua edo zerbait txarto egingo banu moduan. Gainean presio eta sentsazio arraro bat sentitzen nuen».\nHigiene neurriak zaintzera ohituta daude optiketan ere. Euren neurriak eta protokoloak dituzte, eta apur bat moldatu dituzte: «Ez gara eskularruetara ohituta egon. Horiekin sentsibilitatea galtzen duzu, eta, adibidez, lentillak ipini eta kentzeko zaila egiten zaigu. Baina moldatu gara. Apurka ikasten goaz denok».\nLehen hamabostaldia oso gogorra izan zela nabarmendu du. Handik aurrera, goizez hiru orduz zabaltzen hasi ziren, batik bat ikusmen zein entzumeneko materialei dagozkien urgentziak konpontzeko zerbitzua emanez. «Luzaro egon gara goizez zabalik eta gainontzeko orduetan telefonoz zerbitzua eskaintzen».\nGernika-Lumoko Zaintza Saretik lortu zituzten babes pantailak eta sarekoen lana goratu du: «Euren beharra sanitarioen modukoa izan da. Behar oso ona egin, eta denbora guztian informatuta eduki gaituzte. Orain, babeserako dugun materiala ikusita, konturatu naiz hasierako neurriak urriak zirela. Orain buruan daramadan babes pantailagaz ia test guztiak egin ditzaket». Aparatu batzuei babes pantailak jarri dizkiete: «Denean moduan, unean-uneko baliabideen arabera jardun gara; gauzak jakin eta irten ahala hobetzen. Adibidez, lehenengotan ez zegoen argi aparailuak zegaz desinfektatu behar genituen, ur oxigenatuagaz edo alkoholagaz. Alkoholak eta lixibak material batzuk desegiten ditu eta. Gero elkargoak pautak eman zituenez, gauzak argi ditugu». Optikarien elkargoak protokolo bat egin die. Besteak beste, test batzuk egiteko era aldatu diete: «Egoera normalean egiten ziren batzuk moldatu ditugu. Informazio berdina edukitzea ahalbidetzen digute, baina beste era batera eginda». Protokoloaren jarraibideekin askoz lasaiago ari dira, seguruago. Hasierako zenbait unetan beldurra eduki zuela aitortu du. Une batzuetan «arriskatzearen eta ez arriskatzearen artean» egon dira, «barruak esaten» ziena egiten. Esaterako, lehen hamabostaldian aurrez aurre artatu zuen urgentzia bat erizain batena izan zen. «Eurak lanean etenik barik aritu dira, ordu asko eta oso nekatuta. Jagon egin behar izan ditugu».\nNerea Eguren (optikoa) : “Agian, gazteek ez dute ikusten eurentzat arriskurik. Ez dira konturatzen eurak izan ahal direla gaixotasuna transmititu ahal dutenak. Kutsatzen badira etxera eroan ahal dute gaixotasuna”\nHerritarren jarrera. Arduraz eta erantzukizunez ikusi ditu pazienteak Egurenek: «Sartu eta zer egin behar duten galdetzen dute. Normala den moduan, ez jakiteak ematen dituen zalantzak ditu jendeak, baita gauzak ondo egiteko borondatea eta konpromisoa ere». Batez ere adineko pazienteetan igarri du ardura Fuldainek. «Normala da, eurak arrisku gehiago daukatela ikusten dutelako». Gazteak, berriz, lasaiago ikusten ditu: «Askotan, agian, lasaiegi, edo horrenbeste arduratzen ez diren moduan. Agian, ez dute ikusten eurentzat arriskurik. Ez dira konturatzen eurak izan ahal direla gaixotasuna transmititu ahal dutenak. Kutsatzen badira etxera eroan ahal dute gaixotasuna. Adineko jendean beste kontzientzia eta ardura bat ikusten da».\nEguren: “Jarrera batzuetan ikusten da jendea ez dela konturatzen oraindik ere neurriak hartu behar direla. Gaixotasun hau zer den eta ze kontu eduki behar dugun jakitea askori kostatu egin zaio”\nEurek beldurra baino gehiago ardura daukate, pazienteengandik «30-40 zm-ra» lan egiten dutelako, eta neurri egokiak hartu ezean, oso arriskutsua izan daitekeelako: «Kutsatu gaitezke eta kutsatu ditzakegu. Hori da gure ardura nagusia, eta kontu gehiagogaz ari gara. Beldurra ez dut sentitu, gehienbat uste dudalako gure babes neurriak nahikoa onak eta eraginkorrak direla».\nKalera irteten hasi garen honetan, jendea oso lasai ikusten duela dio Fuldainek: «Bi hilean etxean egon gara, eta orain ikusten da buruan zelan ahaztu dugun edo ahaztu nahi dugun. Jarrera batzuetan ikusten da jendea ez dela konturatzen oraindik ere neurriak hartu behar direla. Gaixotasun hau zer den eta ze kontu eduki behar dugun jakitea askori kostatu egin zaio».\nHalako gauzetatik ere gauza onak irteten direla uste du Egurenek, eta jendeak erantzukizunez segitzea espero du: «Ez dezagun ahaztu zelan egon garen. Hau ez da pasatu, eta bizitakoa orain dela bi hilabete gertatu da. Kontu handiz segitu behar dugu. Ikusi beharko da aurrera zelan goazen».


Ura bezalakoa - - Guaixe.eus\nAingeru Mikeo 2020-07-10 08:25\nAurreko egunean, bizi dugun birus krisia dela eta, aditu bati entzun nion distopia bat bizitzen ari garela. Hitz ezezaguna, normala ez den zer edo zer bezala ulertu nuen, baina argitzeko hiztegira jota, esanahi abstraktu samarra aurkitu nuen, hau da, giza alienazioa eragiten duten ezaugarri negatiboak dituen etorkizuneko gizartearen fikziozko irudikapena. Alegia, zientzia fikzioan ikusiko litzatekeen modura, pertsonok, modu negatiboan, geure buruarekiko kontrola galdu dugu eta, berezko sena galduta, arrotz jokatzen dugu. Egia da bizi dugun honek osagarri guztiak izan badituela, hots, konfinamenduak, polizia kontrola, birus hilgarria, muturrekoak eraman beharra, elkar ukitu ezina eta tarte zehaztuak, komertzioak itxita, langabezia eta abar. Literaturako fikzioarekin alderatuta, beharbada, desberdintasun bakarra izanen da horren guztiaren atzean ez dagoela botere edo egitura maltzur bat horretara eraman gaituena. Nahiz eta konspirazio teoriak falta ez diren, ematen du osasun krisia baino ez dela.\nNolanahi ere, argi dago gure gizartea hankaz gora jarri duela eta aurretik pentsaezinak ziren agertokietara eramaten gaituela, etenik gabe. Aldatu da lan egiteko era, bidaiatzekoa, kirol edo kultur ekitaldirik gabe, udako herrietako bestarik gabe eta abar. Egoera horrek, jakina, maila pertsonalean makina bat pertsonengan eragin handia izan du.\nHala ere, denon esku dago egoera apokaliptiko honetatik ateratzea. Izan ere, erakundeek hainbat plan zehaztuko dituzte, baina horrelako egoeretan garrantzitsua da pertsona bakoitzak nola bizi duen prozesu hau, sormenez eta ekimenez. Horregatik, horrelakoetan, 2008. urteko krisian geundela lankide batek txantxetan esaten zidan esaldia gogoan izaten dut, alegia, be water, my friend (nire laguna, izan zaitez ura), Bruce Leek bere garaian sonatu bihurtu zuena. Garrantzitsua baita egoera berrietara egokitzeko malgutasuna izatea, dena etengabe aldatzen joaten da eta.


Catalina meategko kiskaltzeko lbeak\nIzena: Catalina meategko kiskaltzeko lbeak\nAuzotegi: Barrio galicia\nBeste Izenak: Saratxaga meategia\nCastaño auzoan dago multzoa, La Linde parajearen eta Barrio Galiciaren ondoan, eta eskualdean mea ustiatzen hasi zirenean sortutakoa da.\nOraindik kontserbatzen diren hondakinak, hau da, mea portuak eta bi labe kiskaltzekoak burdinbide nagusiaren ondoan daude. Catalina meategian alabaina oraindik mea ustiatzen jarraitzen dute.\nKiskaltzeko labeak adreilu agerikoan eginda daude, profil mailakatua dute kanpoko aldetik eta tximinia enbor-koniko batek ematen die gaina. Horien beherengo partean sei ate daude simetrikoki ezarrita, turuta formako arku beheratuekin eta orri bikoitzeko metalezko konportekin. Oinplano zirkulu formako batean tinkatuta daude, eta hori manposteriazkoa da eta arku beheratuz hornituta dagoen karga ganga batek zeharkatzen du, adreilu agerikoan egina, eta gorenean hustubide karratu bat dauka euskarri metalikoekin. Bi oinarriak, bata zein bestea, harkaitzean zulatutako kanal batekin lotuta daude, eta kanalak oina "U" formakoa du, bagoiak mea kiskalitakoaz kargatzeko.\nMea portua manposteriazkoa da, oinplano angeluzuzenekoa da eta horma zuzeneko murru bat dauka atzean portu barrualderantz, eta ezpondan lur alderantz; aurreko murruak, aldiz, horma zuzenak eta mailakatuak ditu.\nMeategi multzo hau mea hobi baten inguruan sortu zen, eta gutxi asko sarri egon da geratuta; dena dela, 1949az gero etenik gabe ustiatu dira multzoa osatzen duten meategiak.\n1968an Pedro Maria Saratxaga Martinezek, "Minas de Hierro Sopuerta S.A."-ren zuzendariak "Catalina", "Paca", "Safo", "Gallinar" "Caduca" eta "Rosario" meategiak ustiatzen zituzten kontzesioak batu zitezela eskatu zuen.\nKanpoan lurra aitzurtuz ustiatzen da mea meategi horietan guztietan, Paca eta Catalina meategietan izan ezik, horietan galerian ustiatzen da eta.\nAteratzen zen mea errubio zen ehunetik laurogeita hamar; 1950. urte aldera, ordea, karbonatoa agertu zen, eta hori dela-eta kiskaltzeko labeak egin ziren Paca eta Catalina meategietan.\n"Traslaviña-Castro" trenbideaz edota bi aireko tranbiaz garraiatzen zen mea; tranbia horietako batak lurrunarekin funtzionatzen zuen eta besteak errail bakarrarekin, Ibarra motako burdineriarekin.\nGaur egun meategian hainbat tona burdin karbonato ateratzen dira; ehotarrian jo, hauts egin, zakuratu eta ganadua mantentzeko saltzen da.


Eskola menuak: 211 ikastetxek egunero eskaintzen duten menua aztertu dugu bi astez jarraian, Espainiako 18 probintziatan: Hobetu egin dira eskola menuak, baina hirutik batek ez du maila "onargarria" lortzen [4tik 1. orria] | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nEskola menuak: 211 ikastetxek egunero eskaintzen duten menua aztertu dugu bi astez jarraian, Espainiako 18 probintziatan: Hobetu egin dira eskola menuak, baina hirutik batek ez du maila "onargarria" lortzen\nBisitatu ditugun ikastetxeen % 17k ez dute barazkirik jartzen astean behin ere, eta hamar ikastetxetatik batean, ikasleek ez dute izaten arrainik aste osoan\nEskolan ez da jakinduria soilik elikatzen. Milioi eta erdi haurrek baino gehiagok eskola dute jantoki astelehenetik ostiralera. Horregatik, ezinbestekoa da menua orekatua eta osasungarria izan dadin, eta, besteak beste, maiz samar jan dezaten arrain freskoa, fruta, barazkiak, eta ahalik eta gutxien, berriz, aurrez prestatuta datozen jakiak eta opil kontuak. Horrela jan behar lukete guztiek, baina bostetik batek ez du egiten ordea. Halaxe egiaztatu du CONSUMER EROSKI-k, 211 ikastetxetako 422 menu aztertu ondoren. Espainiako 18 probintziatan egin dugu ikerketa, eskola publikoetan, pribatuetan eta kontzertatuetan. 2004. urtean antzeko ikerketa bat egin genuen, eta ordutik ona, oro har, eskola menuek hobera egin dute; oraindik ere, ordea, badira gabeziak, azpimarratzeko modukoak, gainera. Hona hemen nagusiak: ikastetxeen % 17k astean behin ere ez dute eskaintzen barazkirik, eta 211 eskoletatik, % 10etan ikasleek ez dute arrainik jaten aste osoan, ezta egun bakarrean ere. Alde on bat azpimarratzekotan, hauxe egingo genuke: eskola guztiek murriztu dute opil eta gozo eskaintza, eta egun berezietan soilik ematen dituzte, haurrik txikienei eman ere.\nProbintzia hauetako eskoletan ibili gara informazioa biltzen: Madril, Bartzelona, Asturias, Kantabria, A Coruña, Alacant, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Nafarroa, Zaragoza, Valentzia, Valladolid, Murtzia, Sevilla, Kordoba, Granada eta Malaga. 1.100 ikastetxetara jo dugu informazio eske. Horietatik, 211k helarazi dizkigute guk eskatutako datuak (% 71 ikastetxe publikoak izan dira, % 27 kontzertatuak, eta % 2 pribatuak; hezkuntza sistema osotara hartuta ere, kopuru horietan dabiltza batzuk eta besteak). Gure ikerketan parte hartu ez duten ikastetxeek arrazoi bat baino gehiago eman dute: batzuek esan dute ez daukatela denborarik, besteek adierazi dute ez zaiela interesatzen, eta zenbaitek jakinarazi digu ez dutela zabaltzen informazio mota hori.\nParte hartu duten ikastetxeek, berriz, bakoitzak bi menu bidali ditu, aste osokoak (lehen platera, bigarrena eta postrea); orotara, beraz, 422 menu ibili ditugu esku artean, eta horiek aztertu ditugu banan-banan. Oinarrizko elikagaiak astean zenbatetan eskaintzen dituzten ikusi dugu, eta ea adituek agindu bezain maiz jaten dituzten: barazkiak, entsaladak, lekaleak, arraina eta fruta freskoa ezinbestekoak dira menuetan. Kontuan hartu dugu, halaber, aurrez prestatuta datozen jakiak asko edo gutxi eskaintzen dituzten (kroketak, enpanadillak, saltxitxak...), eta berdin postre gozoak ere. Gutxieneko hauek jarri dizkiogu guk aste osoko menu bati: astean behin, gutxienez, barazkiak, lekaleak eta arrain freskoa eduki behar du, eta izoztua bada, prestatu gabea izan behar du; aurrez prestatuta datozen jakiak eta gozoak, gehienez ere, astean bitan eskaini behar ditu; eta fruta freskoa, astean bitan.\nIkastetxeak lurraldeka sailkatuta, Arabakoek, Madrilgoek, Malagakoek, Sevillakoek eta Valladolidekoek eman dute emaitzarik onena ('oso ona'); egoera txarrena, berriz, A Coruñan, Kordoban eta Asturiasen antzeman dugu ('txarra' eta 'hala-holakoa'). Alacantek, Kantabriak, Murtziak eta Granadak egoera 'ona' eta 'onargarria' dute, eta horietatik gertu geratu dira Bartzelona, Gipuzkoa, Nafarroa, Bizkaia, Valentzia eta Zaragoza.\nOraingo datuak eta 2004. urtean bildu genituenak alderatuta, emaitzak erakusten du probintzia guztietan hobetu direla menuak. Guztietan, A Coruñan izan ezik; orduan bezala orain ere, hango ikastetxeek ez dute proba gainditu.\nNola erakutsi gure seme-alabei ongi jaten?\nSeme-alabei erakutsi egin behar zaie zer den ongi jatea, baina hori ez da lortzen nekerik hartu gabe, ikasketa prozesu luzea eta astuna gertatzen baita. Ahalegin horretan, eskola jantokiak lagungarri izan daitezke haurrek arau batzuk ikas ditzaten. Elikadura ohiturarik gehienak, ordea, etxean ikasten dituzte haurrek, eta hor, ezinbestekoa da gurasoen jokabidea egokia izatea: haiengandik ikasi behar dute haurrek zein garrantzitsua den elikadura osasuntsu eta orekatua egitea. Jarraian aholku batzuk zerrendatu ditugu, adin tarteak aintzat hartuta:\n3 urtetik 6 urtera\nDenetarik probatu eta jan dezaten saiatu behar da.\nGosariari garrantzia eman behar zaio, eta elikagaiz ongi osatu; alegia, askotarikoa eta orekatua izan behar du (adituen esanetan, eguneko energiaren laurdena eman behar die gosariak).\nAdin tarte hau oso garrantzitsua da haurraren garapenean, eta, gainera, jarduera fisiko ugari egiten dute; energia behar izaten dute, eta hori otorduetan eskuratu behar dute.\nProteinaz ongi hornitu behar dira haurrak (haragiak, arrainak, arrautzak, esnekiak), gehiago behar baitituzte (proportzioan) helduek baino.\nGozoak eta freskagarriak neurrian eman behar zaizkie, gehiegirik gabe.\nBeharrezko den denbora eskaini behar da haurrak otorduekin gozatzen ikas dezan: ez dezatela uste izan jaki batekin saritu egin nahi ditugula eta beste batekin zigortu.\nAdin tarte honetan, haurrak etengabe ari dira hazten, azkar, gainera, eta ongi zaindu beharra dago dietak zenbat energia ematen dien; kontrolatu egin behar dira pisua eta hazteko erritmoa.\nHaurrak adin honetan hasten dira finkatzen zer janari gustatzen zaien eta zer ez, eta, beraz, saiatu beharra dago ongi aukera dezaten. Gurasoei presio egiteko joera izaten dute, gustatzen zaien hori jar diezaieten; autonomia pixka bat ere hartzen dute, eta jaki eta edari jakin batzuk erosten hasten dira.\nAdin honetan ere, neurrian jan behar dituzte gozoak, opilak, gantz askoko jakiak eta elikagai oso gaziak.\nGarai honetan eratzen da nerabeen gorputza, eta oso azkar hazten dira (pubertaroko luzatzea deitzen zaio). Gazteek energia asko behar dute, eta behar adina proteina eskuratu behar dituzte, kalitate onekoak, gainera.\nAdin tarte honetan, arriskua izaten da gazteek gaizki jateko joera har dezaten, eta horrek arazoak sor ditzake: gehiegi janez gero, pisua hartzeko eta gizentzeko arriskua izaten da, eta gutxiegi janez gero, berriz, anorexia izateko arriskua. Horregatik, gurasoek ongi zaindu behar dute seme-alabek zer dieta egiten duten, era horretako gaixotasunik sor ez dakien.\nModu aktiboan eta osasungarrian bizitzera bultzatu behar zaie, eta astialdian kirolen bat egitera.\nHurrengo orrira joan: Sei ikastetxetatik batek, barazkirik ez >>\nPDF: Egin klik hemen honako ekintza hau burutzeko: Informazio hau PDF bertsioan jaitsi (696 Kb)\n[1. orria] Hobetu egin dira eskola menuak, baina hirutik batek ez du maila "onargarria" lortzen\n[2. orria] Sei ikastetxetatik batek, barazkirik ez\n[3. orria] Fruta freskoa astean bitan, gutxienez\n[4. orria] Gurasoentzat, informazio osatua eta konparatzeko taula