Giro gaiztoa zegoen Txomin Letamendi Bilbora iritsi zenean. Egoera negargarria. Luis Alaba fusilatu egin zuten Madrilen 1943ko maiatzaren 6an, Euskal Inteligentziako gizon garrantzitsuenetako bat.\nBaina Letamendik bazekien borroka antifrankistak, nahiz eta kolpe handiak jasan, sekulako ahalmena zuela behin eta berriz lurretik altxatzeko. Taldeak berrantolatzen hasita zeuden Bilbon, Donostian, Madrilen eta Bartzelonan, kartzelatik irtendako gudariekin eta bolondres berriekin.\nFlavio Ajuriagerra, esate baterako, zerbitzu britainiarrekin lanean ari zen 1941etik Bilbon. Athletic futbol taldearen sortzaileetakoa eta jokalaria izandako William Dyerren seme Patrick Dyer ezagutu zuen Flaviok, eta Bigarren Mundu Gerra garaian portura sartzen ziren Ardatzeko itsasontzien jarraipena egiten jardun zuten, Comète sarearekin loturak egin zituzten, hirian zebiltzan agente naziak bilatzeaz arduratu ziren: Karl Albrecht, Eugen Armbruster, Heinz Arp, Joseph Boogen Sanders, Eduard Bunge, Friedhelm Burbach, Erich Claussen, Georg Demmel, Urbano Eggenberger, Eugen Erhardt, Wilhelm Eickhoff, Friedrich Endriss, Karl Fraulob, Rudolf Hailer, Peter Hardt, Karl Wilhelm Heim, Bruno Heuberger, Otto Hinrischen, Martin Hoffmann, Alfred Hoppe, Luis Kiefer, Richard Kliemann, Ernst Klingenberg, Paul Klinkert, Emil Lang, Rudolf Lehmann, Siegfried Lehmann, Franz Lipperheide, Friedrich Lipperheide, Josef Lipperheide, Christian Messner, Alfred Muller-Bergh, Karl Pasch, Wilhelm Pasch, Walter Paul, Wilhelm Peluger, Friedrich Platte, Wilhelm Plohr, Edmund Reineke, Wilhelm Roden, Ernst Schad, Emil Schaeidt, Rudolf Schmitz, Arno Schuller, Josef Schutz, Bruno Sketta, Wilhelm Spretter, Otto Tarnow, Gunter Tenbergen, Karl Thiec, Hans Ernst Woisin, Walter Zschiesche.\nEgun batean, hara non esan dion Patrick Dyerrek Flavio Ajuriagerrari, agiri berezi batzuk eraman behar direla Bilboko Kontsuletxetik Madrilgo enbaxada britainiarrera berehala.\n— Noizko egon behar dute ba Madrilen?\n— Biharko. Garraiolari seguru bat behar dugu.\n— Eta biharko ezin bada?\nFlavio, orduan, Otxandioko lagun batengana joan da. Gaztea da, arina da, bizkorra da.\n— Bizikleta prest al daukak?\n— Madrilera joaten ba al dakik?\n— Bideari jarraitzea nahikoa da.\n— Hau eraman behar duk.\nDalmacio Langarika txirrindulari ezaguna bilakatuko zen urte batzuk geroago: bi bider irabaziko zuen Espainiako Txapelketa eta behin Espainiako Vuelta.\nFlavio Ajuriagerra izan bazen Bilboko arduraduna, Madrilgo taldearen buru Joseba Rezola ordiziarra zen, gerra garaian Defentsako idazkari nagusia izandakoa. Santoñako El Dueson eta beste zenbait espetxetan preso egon ondoren 1943an askatu zuten, baina herrian bizitzeko debekua ezarri ziotenez, Madrilera joana zen lanera Elizaran eraikuntza enpresara.\nTalde anitza zen hangoa, Junta de Resistencia zeritzon erakundea sortu baitzuten diktaduraren aurka zeuden alderdiek eta elkarlanean jarduten zuten; noiz edo noiz Chicote taberna ondoan zegoen putetxe batean biltzen ziren bilerak egiteko. Euskal abertzaleez gain, sozialistak, errepublikar ezkertiarrak, anarkistak, katalanak eta galiziarrak.\nJoseba Rezolaren agindupean ziren, besteak beste, Koldo Mitxelena, Sabin Barrena, Bernabe Orbegozo edo Pello Mari Irujo. Kontaktu onak zituzten Pardoko Jauregian eta informazioa ateratzen zuten handik, monarkikoen artean infiltraturik. Finantzaren egoeraz jakiteko, Banco de Vizcayako zuzendari Bordegarairekin elkarrizketatzen ziren; ez ziren alferrik Espainiako bankurik handienen artean Bilbokoak.\nTxomin Letamendiren egitekoetako bat, agidanean, talde desberdin hauen arteko lotura indartzea eta bermatzea zen, koordinazio azkar eta ziurragoa lortzea penintsulan barrena zeuden taldeen artean.\nAriztimuño batailoian Txomin Letamendirekin batera gerran ibilitako Sabin Barrenaren bitartez segituan jakin du, Joseba Rezola harrapatu egin dutela Madrilen, 1944ko abuztuan. Eta hala ere, bi asteren buruan libre utzi dute, frogarik ez dutelakoan. Oso kontuz ibili beharko!, aske uzteko modu hau poliziaren ohiko amarrua da, susmagarriari jarraipena eginez ahalik eta kide gehien harrapatzeko. Eta noski, tentuz ibili dira aurrerantzean. Baina bederatzi hilabete geroago, 1945eko maiatzean, Reina Victoria hiribidean, berriz atxilotu dute Joseba Rezola; Carabanchelen eduki dute egun batzuez, eta ekainaren 2an Irunera daramate trenez, gogor interrogatu dezaten han.\nTrena badator Donostiarantz, larunbata da. Hernaniko geltokian mozkor bat sartu da. Balantzaka zeharkatu du bagoia, tupust egin du batekin eta bestearekin. Joseba Rezolak ezagutu egin du adiskidea: Ander Arzelus Luzear kazetari eta idazlea da. Donostiako Norteko estaziora iritsi baino lehen Arzelus bertsotan hasi da, bazterrak nazkatzen diharduen kantari hordi bat da, eta Rezolari adierazten ari zaio trena geratu baino lehen bagoitik salto egin behar dutela, biek batera, Erresistentziako kideak zain dauzkatela kanpoan, haiek eramango dituztela toki ezkutura.\nOso bizkor gertatu zen ihesa, ez dakit tirorik ere egin ote zuten guardia zibilek. Barriola sendiaren etxean gordeta egon zen Joseba Rezola, harik eta abuztuko bigarren asteazkenean automobil frantses ofizial bateko maletategian muga igaro zuen arte, Ziburura.\nHiru hilabete ziren Bigarren Mundu Gerra amaitua zela Europan. Franco eraisteko ahaleginak indartzen segitu beharko zuten, mobilizazioak eta diplomazia moduak azkartzen.\nNazioarteko politikagintzan gero eta handiagoa zen Jose Antonio Agirreren itzala. Bere irudia estatu gizon batena zen, gizon lasai eta zuhurrarena. Pentsatu zen bera izan zitekeela Francoren aurka zeuden alderdien artean zubi egin zezakeen gizona —bitartekari lana ere egina zuen elkarri muturka ari ziren lider errepublikazaleen aurrean, esan nahi baita Prietoren eta Azañaren artean—, eta amerikarrek bere izena ere hartu zuten gogoan balizko Espainiako presidente izateko. Agirreren profila aldatuz zihoan New Yorken egin zituen adiskidantza berrien eraginez. Moderatu egin zen eta, Euskal Herriaren erabakitze eskubideari sekula uko egin ez zion arren, independentziaren hautua baztertzen hasi zen, Federazio Iberiko baten mesedetan. Jarrera horrek ezinegona sortzen zuen bere kideen artean; adibidez, Manuel Irujo Espainiako ministro izandako nazionalistarengan, zeinak Londrestik egiten zuen lan eta agintari britainiarrei euskal independentziaren aldeko engaiamendua lortu zien. Hala ere, Agirreren lidergoa ez zen sekula zalantzan jarri.\n1944ko abenduaren 10ean Lehendakariak hitzaldia eman behar du Nobel saridunen aurrean Waldorf Astoria hotelean. Ehunka gonbidatu daude; Thomas Mann idazlea ere parez pare izango du, bera entzuten.\nManu Sotarekin batera prestaturako hitzaldia errepasatzen ari dira biak Delegazioan. Paper batzuk ahoz goran irakurtzen dihardu Agirrek:\n“Gaurkoa dela-eta, gomutatzen ditut bata bestearen atzetik antzinako usteak. Amerikaren konkistari buruzkoak dira, baina, badiot nik, balio unibertsala dute. Ari natzaizue Francisco de Vitoria aitari buruz, Nazioarteko Zuzenbidea asmatu zuen berari buruz, hain zuzen. Amerikako herri eta gizakien aurka zegoen oldar inperialistari aurre eginik, Imperator non est dominus mundi betoa plazaratu zuen Franciscok, esan nahi baita, Enperadorea ez da munduaren jabea, inperioaren dominioa ezin zitzaiela bertakoei ezinbestean inposatu, beren borondatearen aurka. Eta gaur egungo despota totalitarioen aitzindari haiek erantzuten zutenean “indiarrak fedegabeak zirela eta horregatik menderatuak izan behar zutela”, Vitoria aitak Carlos V.a enperadorearen aurrean protesta egin zuen eta eskubide hori ez zela existitzen aldarri egin. Indiarrak defendatu eta esan zuen: Quia credere est voluntatis, alegia, ezen sinestea borondatezkoa baita”.\nLehendakaria urduri dabil, gelako alde batetik bestera, paperak eskuan dituela.\n— Manu... bukaera honi ez diot indar handirik ikusten. Latinezko esalditzar hau... Ez ote da jasoegia?\n— Nobel saridunen aurrean egongo zara.\n— Ez dakit, Manu, agian egokiagoa izango da zerbait apalagoa.\n— Ez dago zu asetzerik! Baina, tira, badut beste ideia bat.\nManuk paper batean eskuz idatzi du esaldi bat eta Lehendakariari irakurri dio:\n— Askatasunaren ideia bera hain da indartsua, ezen bera bakarrik baita gauza gaur egungo sistema despotikoak desagerrarazteko. Ezen despotismoa ezin baita beste despotismo batekin borroka, askatasunarekin baizik, herriak beti bideratuz egitasmo baikorrekin.\n— Ez dago gaizki. Baina horrela hobeto geratzen da: Ezen despotismoa ezin baita beste despotismo batekin borroka, askatasunarekin baizik, herriak beti bideratuz egitasmo baikorrekin eta albo batera utzita edozein ekintza ezkor.\nPozik, elkarri eskua eman diote Manuk eta Lehendakariak.\nHitzaldia arrakastatsua izan zen. Baina bien bitartean, beste aldean ere hariak mugitzen ari ziren. Franco diktadorea, Ardatzak gerra galdu egingo zuela ikusita, Aliatuen aldera hurbiltzen hasi zen. Horretan jardun zuten Jose Antonio Agirreren aspaldiko ezagun bik: Carlton Hayes enbaxadoreak eta Jose Felix Lekerika ministroak. Gutxienez hamar izan ziren Lekerikaren eta Hayesen arteko bilerak 1944an: abuztuaren 26an, abuztuaren 30ean, irailaren 11n, irailaren 22an, irailaren 28an, urriaren 9an, azaroaren 2an, azaroaren 13an, abenduaren 2an eta abenduaren 14an.\nGarai bertsuan, Amerikako Estatu Batuetako presidente Rooseveltek honela idatzi zion Hayes enbaxadoreari: “Arrakasta handiz atera duzu aurrera erabat zaila zen misioa eta, horrela, gerraren norabideari garrantzirik handiena duen ekarpena egin diozu”.\nCaracastik itsasontziz zetozela, Sangroniz enbaxadoreak Letamendiri ohartarazi izan zion Carlton Hayes amerikarra eta Francoren Gobernua negoziazioetan hasiak zirela, baina Bartzelonara iritsi zenean zorroan zituen aginduek beste zerbait esaten zuten. Bill Donovan OSSko koronelaren agindu zuzenak zituen Letamendik: Euskal Zerbitzuek ahalik eta informazio gehien atera behar zuten Francoren erregimenari buruz, amerikarrek zehatz-mehatz jakin nahi zuten-eta zer egoeratan zegoen Espainia. Batez ere, informazio militarra eta finantzakoa jasotzea eskatzen zieten. Helburua: aliatuen balizko inbasio bat prestatzea.\nTxomin Letamendik, Dario Landa gaitzizenez, bizitza bikoitza baina aldi berean lasaia zeraman Bilbon. Particular de Indautxu kalean bizi zen Karmelerekin eta bi umeekin. Ikernek Colegio del Pilarren ikasten zuen eta Txomin semeak Jesuiten eskolan; honek aste osoa eskola inguruan igarotzen zuen, asteburuetan zinema izaten baitzen eta lagunekin futbola. Txomin aita-semeak Athleticen entrenamenduak ikustera joaten ziren San Mamesera noizean behin. Aitari futbola gustatzen zitzaion. Zubieta adiskidea Argentinan zen, hango futbol ligan izar bat zen; baina nolakoak diren gauzak, erbesteratu zen futbolarien belaunaldi hura ona bazen, entrenatzen ikustera joan ziren hori, gerraostean sortutakoa, are hobea izango zen laster; beharbada, Bilboko taldeak emango zuen onena.\nLetamendik aldamenean izaten zuen beti tronpeta; eta baita argazki kamera bat ere. Kaxoi batean sobreak eta txartelak edukitzen zituen: “Domingo Letamendi - Representaciones” leloarekin, itxura egiteko, nonbait ogibide bat izan bazuela adieraztearren. Bere eta Erresistentziako gainontzeko kideen laneko biltokia Bailen etxe orratzeko bulego bat zen, eta hantxe gertu zeuden Falangeren bulegoak ere. Letamendi Espainian barrena ibiltzen zenez, hara eta hona, espioitza lanak egiten edo mezulari gisa, askotan ez zuten ikusten etxean Karmelek eta umeek. Kobratzeko Verdes liburu-dendara joan behar zuten eta han diru zorro bat ematen zieten hilabetea pasatzeko. OSS erakundeak Agirreren organizazioari ematen zion dirua zen.\nBehin batean, amak ezin zuela-eta, Ikerne alabari agindu zion joan zedin diruaren bila Verdesera. Ikernek, toki hura liburu-denda dela ikusirik, ez du zalantzarik izan bere buruari opari bat egiteko. Apalategian dagoen ale bat seinalatu dio Tere Verdesi.\n— Liburu hori nahi dut, Mujercitas.\nTere Verdes kartzelatik irten berria da, Luis Alabaren espioitza sarean parte hartu izanagatik kondenatua izan ondoren. Eta Mujercitas entzundakoan gogora etorri zaizkio borrokako bere adiskideak: Felicitas Ariztia, Bitori Etxeberria, Delia Lauroba, Itziar Mujika.\nIkerne etxera iritsi denean, amak esan dio:\n— Hemen dirua falta da.\n— Liburu bat erosi dut, ama.\n— Hara!, ondo egin duzu, laztana.\nLetamendik etengabe erabiltzen zuen argazki kamera. Erretratu guztiak ez ziren baina, helburu militar edo estrategikoei ateratako bat-batekoak. Bere bildumako argazkien artean bada bat, 1945eko udan Ondarroako hondartzan egindakoa. Txomin aita, Ikerne, Txomin semea, eta beste neskato bat —Mirentxu izeneko lehengusina— eta Jai izeneko fox terrier bat. Argazkia ez zuen Txominek atera, Karmelek baino; horregatik falta da ama erretratuan.\nIkernek lagunak egin zituen herrian, horien artean gure ama. Caracasen etxeko hizkuntza gaztelania izan zuten, izan ere Txomin aitak ez zekien euskaraz, eta euskara erabiltzen Ondarroan hasi zen, aitona-amonekin eta ezagutu zituen lagun berriekin. “Zure amak gaztelaniaz ez zekienez”, kontatu zidan Ikernek, “bada berarekin ikasi nuen euskara”.\nAita ez zenez beraiekin askotan egoten, hondartzako argazkian pozik ageri dira Ikerne eta Txomin seme-alabak. Herriko lagunek erakutsi zieten umeei nola harrapatu haitzetan karramarroak, makilatxo batekin eta animaliatxoari buelta emanda, ziztadarik ez egiteko.\nDiktaduraren sasoi hartan, gizonek eta emakumeek banaturik egon behar zuten hondartzan; hareatza bitan zatitzen zuen oihal luze bat jartzen zuten erdian. Karmele bere onetik ateratzen zuen kontu hark. Bere buruari esana zion, ordura arte erabat libre ibili zirela Caracasko hondarretan eta gauza bera egingo zutela herrian.\nArrigorriko hondartzatik Saturrarango haitzak ikusten dira aurrez aurre. Karmele senarrari eta umeei kontatzen hasi da haitz haien istorioa.\n— Elkarrekin dauden bi haitz haiek maitaleak ziren garai batean, Satur eta Arantza izenekoak.\n— Zer da maitaleak?—galdetu du Ikernek.\n— Elkar maite duten bi pertsona. Baina Satur eta Arantzaren arteko maitasuna ezinezkoa zen; eta elkarrekin egotea lortzen ez zutenez, harrizkoak bihurtu ziren.\nAguazil batek eten zuen familiaren arteko solasa.\n— Emakumezkoak zarete. Ezin duzue hemen egon senar-emazteak elkarrekin.\n— Baina karramarroak harrapatzeko leku aproposa hau da, beste aldean ez dago haitzik.\n— Berdin zait. Emakumeak alde batera eta gizonezkoak bestera. Eta akabo.\nZirkinik egin gabe, guardiak 500 pezetako isuna jarri zien. Karmele ezin sinetsirik zegoen. Eta guardia joan zenean, Ikernek amari galdetu zion:\n— Satur eta Arantza bezala, gu ere haitz bihurtuko al gara?\n— Ez, laztana, zu lasai. Harrizko bihotza dutenak beste batzuk dira.\n— Beharbada maitaleei ere multa jarriko zieten...\nIkerne eta Txomin neba-arrebek ez zekiten zehatz-mehatz aitaren bizibidea zein zen, nahiz eta, beraien bostean, usteko zuten garrantzi handiko lana izango zela, ez baitzuten etxean aita ikusten otorduetan, eta lotara ere, etortzen bazen, oso berant agertzen baitzen. Behin eta berriz galdetzen ziotenez, eta gehiago eutsi ezinik, Karmelek behin batean Arenaleko zubira eraman zituen umeak eta eskuarekin Bailengo eraikina seinalatuz esan zien: “Begira, hortxe lan egiten du aitatxok”. Eta etxe orratza ikustean, haurrek irudikatu zuten, aita buruzagia zela eta gorengo solairuan egiten zuela lana eta beheko pisuetan zeudela bere mendekoak eta, horregatik, hainbeste jenderi lana ematen ziolako eta ardura handia zelako berea, bada, hori zela etxean hain gutxi azaltzeko arrazoia, benetan bestelakoa izan arren errealitatea, bulego hura alegiazkoa baitzen benetan.\nHalatan, aita etxean zegoen aldietan, ahalik eta luzeen egoten ziren elkarrekin, egun-pasa egiten zuten Bilbo inguratzen duten mendietan zeuden garagardotegietan, edo ikuskizunetara joaten ziren, edo Casilda parkera ahateei ogi apurrak botatzera. Haietako egun batean, Joe Garson ikusten izan ziren, munduko gizon indartsuena, zeina gauza baitzen ukabil gogorraz hormarik sendoena ere zulatzeko.\nArratsean, Txomin txikia oheratutakoan, argia amatatu aurretik aitari galdetu dio:\n— Nor da indartsuagoa, Joe Garson ala zu?\n— Ama, zalantzarik gabe ama da indartsuena.\n— Bai zera! —zapuztu da semea.\n— Niri beti irabazten dit eskaileratan gora dendako poltsak igotzen!\n— Egia da hori?\n— Bai, noski. Eta orain egizu lo.\nGau batzuetan, bikoteak bakarrik atera nahi izaten zuen kalera; eta umeek jakiten zutenean gurasoak zinera zihoazela beraiek koterondarrekin utzita, matxinatu egiten ziren.\n— Guk ere pelikula ikustera joan nahi dugu!\n— Konforme —esaten zuen amatxok—, barre egiteko pelikula labur bat ikusiko dugu.\nEta orduan gurasoak eta umeak maindire azpian sartu eta Karmele kili-kiliak egiten hasten zitzaien, txikiei aurrena eta, gero, denek batera aitatxori, borroka alai batean amaitu arte.\nIndautxun jende berriarekin topo egin zuten umeek. Eta begitantzen zitzaien, auzoan bizi ziren pertsona haiek elezaharretakoak zirela. Adibidez, kale berean bizi zen “Bala Gorria”, futbolaria izandakoa, ezker hegaletik baloiarekin korrika egiten inoizko bizkorrena; eta Txomin txikiak eskua ematen zion ikusten zuten bakoitzean. Etxepeko atezainak, Anparok, hain hitz gutxikoa zenak, behinola kontatu zien bere senarrari obus batek burua moztu ziola gerran; eta Ikernek gau hartan ametsetan ikusi zuen gizona.\nKarmelek, Bilbora bildu zenean, ezin izan zuen erizain gisa lan egin, ezinezkoa baitzen frankismoaren aldirik ilunenean eta, hori zela-eta, Txominek zerbitzu klandestinoetan lan egiteagatik kobratzen zuen diruarekin bizi behar zuten, Estatu Batuetatik zetorren diru horrekin, hain zuzen. Eta, Karmele erresistentziako kide aktiboa ez bazen ere, izan bazuen berak ere gaitzizen bat: “Katalina”; baina ez dut sekula jakin, gaitzizen horrekin ezkutuko ekintzetan ibili zen edo ez, gauza zaila bestalde bere egoera kontuan izanda, ezen Venezuelatik Bilbora iritsi berri, 1943ko Gabonetan, haurdun geratu baitzen.\nUrtezaharra Txominen anaia batek Artxandan zeukan txaletean igaro zuten, bozkarioz, zoriona debekatua zegoen hiriaren urdailetik urrun.\nParisera itzuli zen Jose Antonio Agirre 1946ko otsailaren 9an, Estatu Batuetako Armadak jarritako hegazkin batean.\nNazio Batuen Erakundearen sorreran parte hartu zuen San Frantziskon. Mundu osoko ordezkariak joan ziren Muir Woods izeneko basora. Sekuoia erraldoiak ikusi zituzten, garaiena 79 metrokoa eta zaharrena 1.200 urtekoa. Zuhaitzetako asko erreta zeuden. Batzuk biribilean hasten zirela konturatu zen, erdialdean hutsunea utzita. Erretako zuhaitz zaharraren adaxkek osatzen zuten biribil hura.\nFranco isolatzea erabaki zuen Nazio Batuen Erakundeak, eta kondenatzea haren erregimena.\nEta Francok Washingtonera bidali zuen Jose Felix Lekerika, enbaxadore legez isolamendua hausteko misioa emanda.\nUrte nahasia izango zen 1946koa. Mundu Gerra bukatu berri eta Franco isolaturik, Erresistentzia ahalegindu zen erregimenaren erorketa bultzatzen. Agirreren gizon nagusiak hiru buruzagirekin koordinatuta zeuden: Europan Pepe Mitxelena, Latinoamerikan Jose Mari Lasarte eta klandestinitatean Juan Ajuriagerra.\nGrebak eta protestaldiak areagotu ziren han-hemenka, diktadura ahuldu asmoz. 1946ko apirilean, protesta batean, Antonio Gezalaren semea atxilotu zuen Poliziak Bilbon. Komisaldegian hil zen. Nonbait atake epileptiko bat izan zuen, hori da bertsio ofiziala. Antonio Gezala hondatuta geratu zen, eta itsutu egin zen. Ezin zuen gehiago margotu. Ilunak izan ziren pintorearen azken urteak. Filatelia bildumako pieza nagusiak saltzeari esker jarraitu ahal izan zuen bizitzen.\nGerraren atzaparretatik ihesi joandako nazi batzuen diru iturri eta sostengua ere artelanak izan ziren. Bizimodu berri bati ekiteko, kasu gehienetan, Hego Amerika zuten helburu.\nBigarren Mundu Gerraren bukaera hurbiltzen ari zela, Bilboko portuko praktikoak, Erresistentziarekin eta Erresuma Batuko inteligentzi zerbitzuarekin lotura zuen Patrick Dyer agenteari hots egin zion.\n— Portuko alde militarrean koadro batzuk ikusi ditut kutxetan sartuta.\nPraktikoak konboi alemanak noiz ateratzen ziren abisatzen zuen, nora zihoazen, zer zama mota zeramaten, eta baita ere, agente alemanen ibiliei buruz. Kontua da konboi horien azpian itsaspekoak egoten zirela, eta Aliatuek horiek hondoratu nahi zituzten batez ere.\nPortuan zeuden koadroak Alois Miedl pasante alemanak atera zituen Frantziatik, herrialde hau askatzear zegoela, 1944ko azaroan. Hermann Göringen arte saltzaile handiena zen Miedl, eta artelanak Larneko M van Valkenburg eta Amsterdamgo Goudstikker bildumetakoak izan bide ziren, juduei lapurtuak hain zuzen. Buenos Airesera eramateko prest zeuden Bilboko portuan. Göringen asmoa zen haiexek saldu eta dirua ateratzea, Alemaniatik ihes egitea lortzen bazuen behintzat.\nOSS zerbitzuen arabera, bi multzotan banatuta zeuden koadroak. Lehen taldean Van Dyck, El Greco eta garai haietako margoak. Bigarrenean berriagoak: Goya, Rembrandt, Rubens, Cezanne eta Vermeer, besteak beste.\nAlois Miedl ahalegindu zen Pradoko Museoko arduradunei margoak saltzen, eta ustez haiek egon ziren Vermeer hura erostekotan. Baina ez zeukaten nahikoa diru.\nMiedlek Frantziako muga igaro zuen berriz ere. Makiek harrapatu ere egin zuten, baina ihes egitea lortu zuen biharamunean. Gerra ostean Miedlen Holandarako estradizioa eskatu zuten Aliatuek. Espainiako Gobernuak ez zuen onartu.\nBitxia da, izan ere, koadroen afera honetako paperen artean Jose Felix Lekerika agertzen da. Holandako Gobernuak bazuen-eta beste plan bat koadroak berreskuratzeko. Lekerika Kanpo Harremanetarako ministroa zen orduan, eta pentsatu zuten berari eskatzea antola zezan, Bilboko ezagun aberats batzuk lagun zituela, halako enkante pribatu bat. Miedlen mihiseak bertatik bertara izango zituzten horrela. Baina hau ere ez zuten ontzat hartu.\nKarmeleren eta Txominen etxeko atea jo zuen Poliziak 1946ko otsailean. Goizaldea zen, zaratak sumatu zituen Txominek, eta ozta-ozta balkoitik ihes egitea lortu zuen, sekretak miatzera sartu zirenean. Aldamenekoen etxera pasatu zen, balkoitik balkoira, eta haien portaletik hanka egin zuen gero.\n— Domingo Letamendiren emaztea al zara?\n— Esaiozu janzteko. Gurekin eraman behar dugu.\n— Ez dago.\n— Ez du hemen lo egiten?\n— Gaur ez.\n— Eta non dagoen esango al diguzu?\n— Lanpetuta dabil azken hilabeteetan.\n— Baina non?\n— Ez al dakizu senarra non dabilen?\n— Bere gauzetan ariko da. Madrilen edo.\n— Hau emakumea, senarra non dagoen ez dakiena.\n— Zure emazteak ere ez daki ba ondo zu zeu nondik zabiltzan.\n— Zer diozu!? —haserre bizian jarri zen polizia.\n— Ezpainetakoaren orbanek salatzen zaituzte. Garbi ezazu alkandora zeure etxera itzuli baino lehen.\nEz zen Letamendiren bila joan ziren lehen aldia. Beste batean, Donostiatik Bilbora trenez zetorrela, Karmelek auzokoaren bidez abisua eman zuen eta Txominek lortu zuen Zolloko apeaderoan salto egitea.\nEgoera estutzen ari zela ikusirik, Bilbon zerbitzuetako kide ziren Anton Zugadirekin eta Andima Ibinagabeitiarekin elkarrizketa zakar bat izan zuen.\n— Bilbotik alde egin behar duzu —agindu zion Zugadik.\n— Emaztea haurdun dago, hirugarrenaren esperoan. Ez nago Bilbotik desagertzeko moduan.\n— Poliziak ez dio utziko bere lana egiteari.\n— Astebete baino gehiago egon naiz ezkutuan. Aski dela uste dut.\n— Bi edo hiru aste igaro izan balira ere berdin!\n— Batzuek irudipenak baino ez dituzte ikusten.\n— Zure bila joango dira berriro.\n— Bukatu da solasaldia. Banoa etxera.\n— Txomin, faborez. Lubakian burua ateratzen lehena zu zinen, baina orain ezkutuan egoteko ordua da.\nAmore eman zuen Dario Landak. Bilboko jarduera utzi eta Donostiara joan zen aldi baterako.\nEz dago jakiterik nola, baina Letamendik lantzean behin jasotzen zuen Manu Sotaren berri. Haren bidez ezagutu zuen balentria bitxi bat, Manuren iloba Ramon Sotak egindakoa.\nBigarren Mundu Gerran marine izan zen Ramon Sota. Nahiz eta atzerritarra izan, onartu egin zuten Armadan, antza denez Ingalaterran ikasten ari zenean zerbait berezia egin zuelako. Baina Guadalcanalen zauritu egin zuten, eta Kanadan egon zen gero, OSSren kanpamenduetan, armekin entrenatzen.\nJose Mari Lasarteren agindupean, Buenos Airesera joan zen azkenean; nazien irrati instalazioetan bonbak jartzen jardun zuen, eta diamante tratuak galarazi nahian ere bai. Ez zen sekula euskaldunekin nahasten, ezta hurreratu ere, inork susmorik har ez zezan; Buenos Airesko kontserbadoreen artean ibiltzen zen, eta ezkondu ere egin zen Francoren aldeko historialari baten ilobarekin.\n— Arrain handi bat harrapatu dut! —esan zion behinola Anton Osa portugaletetarrari.\n— Eta zer egin behar duzu, saldu ala jan?\n— Itsasontzi bateko bodegan gordeta daukat. Anton, zoaz nagusiengana nire partetik, esaiezu nazi kriminal bat dugula, Washingtonera deitzeko segituan.\nJosef Mengele medikua zen nazi hura.\nBaina Anton Osa gogo txarrez itzuli zen Ramonengana.\n— Nagusiek esan dute ez dela posible.\n— Ez dela posible zer? Ezin dute Washingtonekin kontaktatu?\n— Ez, ez dela posible Mengele izatea. Eta arraina berehala askatzeko esan dute.\nMengele hantxe bertan tiroz hiltzeko zorian izan zen Ramon. Baina nagusien agindua bete zuen eta kito, Montevideon askatu zuen.\nHandik gutxira, ordea, Washingtondik kontragindua iritsi zen: harrapa ezazue Josef Mengele!\nBerandu zen harrezkero.\n— Anton, adarra jotzen ari zaizkigu —esan zion Ramonek adiskideari—. Mengele entrega niezaiekeen, Mengele hil nezakeen... baina askatzeko agindu digute apropos.\nUrteak geroago, Nazio Batuek 1955eko abenduan Francoren Espainia onartu zutenean, Ramon Sotak gerrako domina guztiak bueltan bidali zizkion Estatu Batuetako Gobernuari.\nElosegik soka bat lotu du gerrian eta, neke handiz bada ere, lortu du tximistorratzera iristea. Ipini du ikurrina kanabera batean eta, beherakoan, balkoitxo batean pote batzuk paratu ditu, txartel batekin: “Kontuz, leherkariak!”.\nKarmele larriturik zebilen, egunetan ez zuelako izan senarraren inolako berririk. Goiz batez Indautxuko etxera karta bat iritsi zen, Ezekiela Urrestiren izenean. Karmelek zerbaiten susmoa hartu eta zabaldu egin zuen.\nGutuneko idazpuruan Gasteizko jatetxe baten izena zetorren, eta behean eskuz: “Ezekiela maitea, idazten dizkizut letra hauek esateko dena ondo doala eta zure hutsune handia dudala. Karmen”.\nBerehalaxe jabetu zen Karmen hori Txomin zela klandestinitatetik idazten. Gasteizko idazpurua erabiltzea Poliziaren aztarna galarazteko zen, baldin eta gutuna haiek harrapatuko balute.\nKarmeleren familiako izenak ziren Ezekiela eta Karmen, amaordea hau eta izeba hura.\nZertxobait lasaitu zen Karmele gutuna jasotakoan. Baina mezuak lehen zeukana baino hutsune handiagoa eragin zion.\n“Uztailaren 30ean atxilotua izan zen, Euskal Erresistentziako kide zela akusatuta, Jose Agirre Iturbe abertzalea, zeina tortura latza jasan ondoren hilik suertatu zen. Data bertsuan, salaketa berarekin atxilotu zuten Donostian Domingo Letamendi abertzalea, zeina torturatua izan ondoren egoera larrian dagoen. Euzkadiko agintari frankisten jarrera anker honen aurrean, Txileko Euskal Ordezkaritzak, aberkide eta ondorengo guztien izenean, protestarik indartsuena azaldu nahi du”.\nEgunkaritik burua jaso eta hormari begira geratu zen Manu. Hantxe zegoen zintzilik Woody Guthrieren argazki bat, gitarra eskuetan zuela; “This machine kills fascists” zuen musika tresnan idatzia. Eta aldamenean, Antonio Gezalaren Ibaiganeko koadroa; Manuri iruditu zitzaion, inoiz baino ezabatuagoa zegoela Txominen aurpegia mihisean.


Karmele Solaguren, hutsune amaigabeak oroimena bete dezan\nKarmele Gogoan herri ekimena: “Aitortza eta heriotzaren zergatiak barneratzea nahi dugu, zauriak sendatzen dituen eta etorkizuneko gaitzak saihesteko ariketa moduan”.\n2016ko otsailaren 19a\nKarmele Solagureni ostegunean Barañainen egindako omenaldia.\nKarmele Solaguren Goikoetxearen omenez egindako ekitaldia egin zuten Barañaingo Auditorioan. Memoriatik aitortzara salto egiteko momentua dela azpimarratu dute Karmele Gogoan herri ekimenetik: “Aitortza eta heriotzaren zergatiak barneratzea nahi dugu, zauriak sendatzen dituen eta etorkizuneko gaitzak saihesteko ariketa moduan”.\n600 pertsona baino gehiagok Karmele Gogoan herri ekimenak prestatutako omenaldi hunkigarria ikusteko aukera izan zuten. Musika, dantza, antzerkia eta ikus-entzunezkoak oinarri, herritar ezberdinek Karmele Solagureni omenaldia egin nahi izan zioten ekitaldian.\n1981ean Barañain herri independente moduan jaio zenetik, 2003an Karmele Solagurenen semea, Ekain Guerra Solaguren preso hartu zuten arteko errepaso historiko batekin eman zioten hasiera ekitaldiari. Ekitaldian zehar, dispertsioaz mintzatzen diren momentuak antzeztu zituzten Imanol Sucino, Oier Zuñiga eta Javier Esteban aktoreek. Horretaz gain, Barañaingo musika taldeetako kideek Solagurenen omenez egindako abestia entzuteko aukera izan zuten bertaratutakoek, besteak beste.\nMonolitoa jarriko zaio\nGarbiñe Ura eta Iñaki Urdiain herriko preso politiko ohiek kartzela barruko esperientziak partekatu zituzten. Era berean, Rosa Martin eta Maria Angeles Etayo, Barañaingo bi preso politiko ohien gurasoek, urtetan zehar dispertsioak eragindako bidaien inguruko haien esperientzia kontatu zuten.\nHiru ahotsetara abestutako aurresku batekin dispertsioak hildako 16 biktimei omenaldia egin zieten. Ekitaldiaren amaieran, Karmele Gogoan ekimeneko kideek Solagurenen omenezko monolito bat herrian jartzea helburu duen ekimen baten berri eman zuten: “Guztioi dagokigu monolitoa zutik jartzea. Egiarengatik, gertatu zenaren aitortzarengatik eta justiziagatik. Gaurtik aurrera Karmeleri monolito bat, hutsune amaigabeak oroimena bete dezan”.\nKarmele Solaguren Goikoetxea, bilbotarra jaiotzez, Barañaingo herri mugimenduan sutsuki ibilitako emakumea zen. 1988-1991 bitarte Barañaingo Udalean Herri Batasunako zinegotzi izandakoa, Egin egunkarirako korrespontsal moduan lan egin zuen. 2003an Ekain Guerra bere semea atxilotu eta Alcalá Mecoko espetxean gartzelaratu zuten. 2004ko abenduaren 6an, beren semea ikustera zihoazela, Karmele Solagurenek eta Jose Luis Guerrak kotxe istripu bat izan zuten. Jose Luis Guerra zauritu eta Karmele Solaguren hil zuen dispertsioak eragindako istripu horrek.\nKanal hauetan artxibatua: Sakabanaketa | Euskal preso politikoak | Nafarroa


Gure smartphonearen kamera estali behar dugu? | Azkue Fundazioaren Egunkaria\nIndustriak, azken urteotan, nabarmen aurreratu du kameren hardwarearen alorrean: gaur egungo smartphoneek inoizko sentsore eta optika onenak dituzte.\nKamerak gure eguneroa konkistatzen ari diren une berean, hazi egin da bideozaintzaren eta intimitate-eskubidearen gaineko kezka, eta, hori dela eta, ugaritu egin dira gailu eramangarrien eta mugikorren kamerak estaltzeko pegatinak. Zu ere, gailu eramangarriaren edo mugikorraren kamera pegata batez estalita duzun horietariko bat izango zara, akaso. Ondo ari zara: zelatatua izatea benetan gerta daikizukeen zerbait da.\nOrdea, hain kezkatuta bagaude bideozaintzarekin eta intimitate-eskubidearekin, zergatik ez dugu hala egiten gure smartphonean ere? Ordu dezente ematen ditugu ordenagailu aurrean, bai, baina smartphonea aldean daramagu toki guztietara! Malwareren batek bertako komunikazio hardwarera helduz gero, gure bizitzaren jarraipen osoa egin lezake.\nChema Alonso Telefónica-ko «Datuen» arduradun eta Espainiako hacker ezagunenetakoak azaldu du, duela gutxi, troiatar horiek, «RATS (Remote Administration Tools)» direlako erremintak baliatzen dituztela gailuen webcamak aktibatu, eta, horien bidez, nahi dutena grabatzeko.\nHorrelako malwareak oso erraz sartu ahal dira gure gailuetara (adibidez: aplikazioak instalatzen ditugunean). Bai App Storek, bai Google Play Storek, segurtasun mekanismoak dituzte balizko iruzurrak antzemateko, baina aplikazio asko mozorrotuta egoten dira («linterna» itxurarekin, adibidez). Beste batzuk, «DroidJack» zein «SandroRAT» izenekoak, esaterako, Pokémon GOren paketean instalatutako malwareak dira, eta smartphonearen gaineko kontrol osoa eman ahal diete ezezagunei.\nBeraz, komenigarria da mugikorrera edo bestelako gailuetara deskargatzen dugun guztiaren iturburua egiaztatzea. Seguruenik, zure kamerarako sarbidea eskatu dizuten zenbait aplikazio ikusiko zenituen (dena delako aplikazioa erabiltzeko beharrezkoa ez zenean ere)…\nGailu batzuk prestatuta daude egoera intimoak «harrapatzeko» (eramangarriak logeletan, smartphoneak zenbait egoeratan, eta abar). Egoerak grabatu eta, gero, infektatzen espezialistak diren hackerrak «nagusientzako edukiak» dituzten webguneetan esekitzen dituzte irudiok. Erabiltzaileen intimitate-eskubidea eta pribatutasuna oso konprometituta dago informazioaren munduan, «ondasun negoziagarria» da eta. Arazoa, gainera, konplexua da: erabiltzaileek, gobernuek eta enpresa teknologikoek dute zeresanik, denak dira interesdunak.\nHori guztia irakurri ondoren, zer deritzozu? Gehiegizkoa al da smartphonearen kamera estaltzea?\nbideozaintza intimitate-eskubidea kamara malware mugikorra smartphona


barren.eus - Imanol Alvarez, Frantziako txirrindulari gazte onenen parean\nImanol Alvarez, Frantziako txirrindulari gazte onenen parean\nArgitaratua: 2021-06-17 15:01\nEkainaren 12tik 13ra bitartean jokatu zuten Beaujolais Tourra, goi mailako txirrindulariak batzen dituen lasterketa. Frantzia hego-ekialdeko eskualdea den Rhone-Alpesen jokatzen da proba hau, Alpeen inguruan eta Lyon hiriburutik gertu.\nIrteera hartu zuten 23 taldeetatik 21 frantziarrak ziren, bat suitzarra eta beste bat Eiser Hirumet txirrindulari talde euskalduna, Imanol Alvarez elgoibartarraren taldea. Hain justu, berak eskuratu zuen posturik onena taldekideen artean: sailkapen nagusiko 12. postuan sailkatu zen, eta laugarren egin zuen 23 urtez azpikoetan, Frantziako txirrindulari gazteenekin parez pare lehiatzeko gai dela erakutsiz. AC Bisontine taldeko Simon Combes txirrindulari frantziarrak eskuratu zuen lehen postua sailkapen nagusian, Kevin Bessonek (Occitane Cyclisme Formation) egin zuen bigarren eta Steffan Bennettek (Team Pro IMMO-Nicolas roux) hirugarren. 145 kilometroko lehen etapan Kevin Besson frantziarra izan zen azkarrena, eta 15. postuan sailkatu zen Imanol Alvarez, Bessonengandik bost minutura.\n• Beñat Fernandez, Gipuzkoako selekzioarekin\nAsteburu berean, Mendaroko txirrindulari bat ere lehiatu zen Frantziako errepideetan. Elgoibarko Laboral Kutxa taldeko Beñat Fernandezek Bocage et de L'Erneeko Tourrean hartu zuen parte Gipuzkoako selekzioarekin.


Olentzero — Wikiquote\nOlentzero Euskal Herriko eguberrietako alegiazko pertsonaia da, kondairaren arabera ikazkina, edale eta jatuna eta panpina moduan irudikatua haur eta gazteek kalez kale ibiltzen dutena eskea eginez Gabon egunean. Pertsonaia bizi moduan ere antzezten da. Egun haurrei opariak ekartzen dizkion pertsonaia moduan ere berrinterpretatu da.\nOlentzerori buruzko esanak[aldatu]\n"Eguberri guztietan antzinako baso ezezagunetako hostotza joria uzten duen pertsonaia zirtzil eta tripontzia indarrez sartzen ari da neguko folklorean. Nabarmendu gabe ibiltzen zen hara eta hona, gure mendietako gordeleku ezkutuetan, indar bizigarriko zurrunbilo batek bide guztietako asfalto gainera ekarri duen arte." - Jose Maria Satrustegi, Neguko solstizioa liburuan.\n"Gabonekin pentsatuz, Olentzaroren tradizioarekin, Euskal Herriko baserrietako gau alai eta umore klasikoko afariekin, Lapurdiko familia horiek gogoratu ditut, haiekin egun gogoangarria igaro bainuen.\nOlentzaro, adierazi izan den bezaka, bereziki Lapurdiko pertsonaia dirudi. Nekez aurkituko da Euskal Herriko txoko bat Gabon gaua umore zabal eta biziagorekin ospatzen duenik. Gauerdiko meza ondoren, Sara, Ezpeleta, Ustaritz, Kanbo, Ainhoa eta Senpereko mutil gazteak kaleetan zehar ibiltzen ziren, eskutik heldurik, ardo-zahagia ondoan duen Olentzaro irribarretsu eta tripontziaren kanta zaharra abestuz. Bazirudien egun horietan Lapurdiko herriak urteko egun guztiak baino argi ederrago batez argitzen zirela." - Manuel Aznar, Euzkadi egunkarian, 1916ko abenduaren 24an.\nAurkako iruzkinak espainiar nazionalismoaren aldetik[aldatu]\n"Urte osoan basoko txabola batean ezkutaturik bizi den zahar eroa, Gabon egunean bakarrik ateratzen dena. Haur euskaldunei opariak banatzen dizkie. Santa Klausen adiskidea da, baina hura ez bezala, pijama gorria erantzi du. Zarpailtsua eta zikina da, emazterik ez du eta ahuntzekin bizi da; hala eta guztiz ere nazionalistek euren seme-alabengana hurbiltzen uzten diote." - Pedro Fernández Barbadillo, Espainiako unibertsitateko irakaslea eta eskuineko hedabideen kolaboratzailea, Olentzeroren aurka bere Bokabulario para hablar con nazionalistas baskos gaztelaniazko liburuan.\n"Iruñean gogoratzen diren lehenengo olenchero-ak (sic) 1970eko hamarkadakoak dira eta tradizionalak baino politikoak ziren, folklorikoak baino subertsiboak, eta ez zitzaizkion lotzen Bakezko gauari, istilu biolentoei baizik. Gero, ordea, otsoa arkumez mozorrotu nahi izan da, baina hori beste kontu bat da. Errealitatea hau da: egungo olenchero-a (sic) geurea dela esaten tematzen den separatismoaren ingurunearen manipulazio politikoaren sasikume antiespainola eta antinafarra da, zalantzarik gabe geurea eta haiena ere ez den eta Aranak XIX. mendeko bilbotarrentzat soilik asmatu zuen bigurutzeko banderarekin, eta hau larriagoa da, ETAko presoen erretratuekin lotzeko erabiltzen dutena. (...) Eguberria iragarri eta haurrei opariak ekarri behar dizkien pertsonaiak terrorismoaren apologia egitea Meltxor, Gaspar eta Baltasar kabalgatetan Osama bin Ladenen argazkiekin Ekialdetik desfilea egitera etortzea bezain baldarra da." - Pedro Sáez Martínez de Ubago, espaniar artikulugilea.Iturria: ¿Es el olentzero un apologeta del terrorismo?.\nOrrialdearen azken aldaketa: 29 abendua 2013, 16:17.


jakintza ikastola: Gure ikastola\nDonostiako Antigua auzoko egoera kultural larriarekin kezkaturik, 1962 eta 1963. urteetan antiguotar gazte batzuk gure herriaren kultura eta nortasuna bultzatuko lukeen Kultur Batzorde bat antolatu zuten.\nGarai hartan andereño bat (Aintzane Astiazaran) auzoko bost haurrei klase ematen hasia zen Erregezain kaleko etxebizitza partikular batean. Batzordeko kideek horren berri izan zutenean, ekintza ahal zen indar guztiekin bultzatzea erabaki zuten. Eskolak emateko toki egokia aurkitzea eta sortuko ziren gastuei aurre egitea izan ziren erronka nagusiak.\n1963/1964 ikasturtean, bizilagun askoren laguntzari esker, martxan jarri zen auzoko ikastola. Une hartan A.G.E.P. (Antiguako Gizonen Elkarte Parrokial)-eko lokaletan zegoen kokatuta.\nUrte batzuez maileguz eskatutako lokaletan kokatu ondoren, 1967an Jakintza Kultur Elkartea sortu zen eta Mikelete ibilbideko egoitza erosi zen.\nGarai hartan, ahalegin handia egin behar izan zuten Jakintzako familiek eta Antiguako bizilagun askok, egoera ekonomiko larriari eta frankismoak ezarritako jazarraldiari erantzunez, ikastola aurrera ateratzeko.\nJakintza handitzen eta sendotzen zihoan eta 1970/71 ikasturtean, Matia Trasera (gaur Aizkorri) kaleko aretoak erabili behar izan zituen berriz ere. Horregatik, 1973an, Heriz pasealekuko San Rafael ikastetxeko lau gela alokatu zituen 110 ikasleentzat. Garai horretan, Heziketaren Lege Orokorra atera berria zen eta debekatuta geratu zen eskola bat areto batean baino gehiagotan egotea. Beraz, ikastetxe bakar bat izateko aukera hasi ziren aztertzen.\n1974ean, Elizbarrutiak salgai jarri zuen San Sebastian Martir ikastetxea eta salneurria Jakintzako kideentzat gehiegizkoa izan arren, erostea erabaki zuten OHO legeak oso egoera larrian jartzen baitzuen ikastola.\nOHOko legeak beste arazo batzuk ekarri zituen; hala nola, ikasleek Erdi Ziklotik aurrerako ikasketak non egingo zituzten. Donostiako beste lau ikastetxe (Orixe, Zurriola, Martutene eta Ikasbide) egoera berean zeudenez, horiekin batera Joxe Migel Barandiaran Lizeoa eraikitzea erabaki zen.\nHasieran, lizeo horretara joaten ziren Jakintzako ikasleak Goi Zikloa (OHOko 6. 7. eta 8. maila) egitera, eta ondoren, Santo Tomas Lizeoan osatzen zituzten ikasketak batxilergoarekin. Baina 1980/81. ikasturtean, matrikulazioa zela eta, arazoak sortu ziren jarraipena horrela egiteko eta beste irteera bat eman behar izan zitzaion.\nHorregatik ikastola bakoitzak bere eraikinean Goi Zikloa hartuko zuela, erabaki zen eta Joxe Migel Barandiaran Lizeoa izango zela Batxilergoa eskainiko zuena. Horretarako Jakintzak laguntza eskatu zion Eusko Jaurlaritzari eta honen eskaintza Antiguako Mª Cristina ikastetxeko zortzi gela erabiltzeko baimena izan zen.\n1983/84 ikasturtetik, beraz, Eskolaurrea eta Hasiera Zikloa Erregezain kaleko Mª Cristina ikastetxean kokatu ziren eta hortik gorakoak Heriz pasealekuko eraikinean.\nBaina matrikulazioa gora zihoan eta handik gutxira, 1985/86. ikasturtean hain zuzen, 3 eta 4 urteko ikasleentzat Montpellier ikastetxeko lau gela erabiltzen hasi behar izan zuten.\n25 urte bete zituen ikasturtean, Jakintzako ikasleak horrela zeuden banatuta:\n*Itxasmendin: 2 urteko ikasleak.\n*Montpellierren: 3 urtekoak.\n*Mª Cristina ikastetxe publikoan: 4 eta 5 urtekoak eta OHOko Hasiera Ziklokoak.\n*Heriz pasealekuko 109an: Erdi Zikloa eta Goi Zikloa.\nOndorengo urteak, publifikazioa eta gaur egun


Sopela morez jantziko da martxoaren 2tik 8ra arte, Emakumeen Astearen baitan\nUrtero legez, martxoaren 8agaz lotuta, Sopelako Udalak eta Itzartu emakumeen elkarteak hamaika jarduera antolatu dituzte, emakumeen eskubideak aldarrikatzeko asmoz. Egitaraua martxoaren 2an hasi eta 8an amaituko...\nNuyum elkarte sopeloztarraSahararekin elkartasunez antolatzen den XI. Euskal Karabanan lanean hasi da, eta aurreko urteetan bezala, behar-beharrezkoak diren elikagaiak jasotzen hasiko dira: arroza, pasta, atuna,...\nSopelako emakume gazteen egoerari buruzko diagnostikoaren aurkezpena\nAURKEZPENA KURTZIO KULTUR ETXEAN URRIAREN 24AN 19:00ETAN Sopelako emakume gazteen errealitatea ezagutzeko asmoz, Sopelako Udalak berdintasun-desberdintasun egoeren eta beharrizanen inguruko diagnostiko partehartzaile bat egin du aurten,...\nZinegoak gay-lesbo-trans jaialdia otsailaren 26an Kurtzio Kultur Etxean\nAlice Francisen kontzertu arrakastatsuaren ostean, Kurtziok hurrengo hitzordu garrantzitsua ostegun honetan, otsailak 26, izango du. 19:30etik aurrera, Zinegoak gay-lesbo-trans jaialdiaren hainbat film-laburren proiekzioak ikusi ahal...\nUrtero legez, azaroaren 25agaz lotuta Sopelan eraso sexistak ez ditugula onartzen aldarrikatzeko hainbat ekintza antolatu dituzte Itzartu elkarteak eta Sopelako Udalak. Azaroaren 15ean berbarako, emakumeentzako autodefentsa...\nItzartu emakumeen taldeak ikastaro ugari eskainiko ditu ikasturte berrian\nItzartu emakumeen elkarteak ikastaro eskaintza zabala antolatu du 2014-2015 ikasturterako. Ikastaro berrien artean, "gazteentzako (eta ez horren gazteentzako) sukaldaritza ikastaroa" nabarmendu nahi izan dute, astelehenetan...\nAbian dira Itzartu emakumeen elkarteak antolatzen dituen lehiaketak!\nBeste urte batez, Itzartu emakumeen elkarteak margolaritza, idatzi labur eta olerki lehiaketak antolatu ditu. Margolaritza XIII. Lehiaketara aurkezteko epea otsailaren 26tik martxoaren 4ra arte izango...\nErretzeari uzteko tailerra hasiko da urrian, eman izena!\nErretzeari utzi gura zenioke, baina laguntza behar duzu horretarako? Bada, eman izena urrian hasiko den tailerrean! Tailerra urriaren 23an hasiko da (zortzi ostegun jarraian), Plentzian,...\nSopelako Jabekuntza Eskola berrian izena emateko epea urriaren 3an amaituko da\nSopelak Jabekuntza Eskola berria izango du 2014-2015 ikasturtean. Eskolak ostiraletan izango dira, hamabost egunean behin, eta hiru orduz: 17:00etatik 20:00ak arte. Eskolak gazteleraz izango dira,...\nEkainak 28, Nazioarteko Sexu Askapenerako Eguna\nLan eremuko arrisku psikosozialen inguruko ikastaroa antolatuko du Sopelako Udalak\nAborto Legearen kontrako manifestaziora joateko autobusa antolatu du Sopelako Udalak\nMungian gertatutako azken eraso matxista salatu dute Larrabasterran\nOrrialdea 10-(e)tik 13-(e)ra


Aldi Baterako Ezintasunagatiko prestazioa\nGaixotasun arrunt edo lanez kanpoko istripuak, lanbide-gaixotasun edo laneko istripuak eta lanbide-gaixotasunagatiko behaketaldiak sortutako langilearen errenten galera estaltzen duen eguneroko sorospena da.\nGizarte Segurantzako edozein erregimenen barnean dauden langileak, betiere baldintza zehatz batzuk betetzen badituzte.\nPrestazio hori barne hartzea aukeratu duten nekazaritza-langileen sistema berezian barne hartzen diren langile autonomoen erregimen bereziko langileak (RETA).\nGaixotasun arrunta: Afiliatuta eta alta-egoeran edo altarekin parekatutako egoeran egotea eta aurreko 5 urteetan 180 eguneko kotizazio-epea osatuta izatea.\nLaneko edo lanez kanpoko istripua eta lanbide gaixotasuna: Ez da aurreko kotizaziorik eskatzen.\nEnpresaburuak bere estaldurarako aukeratutakoaren arabera, honi dagokio azterketa eta ordainketa:\nGizarte Segurantzako Institutu Nazionalari (INSS) edo Itsasoko Gizarte Institutuari (ISM).\nGizarte Segurantzako Mutualitate laguntzailera.\nAldi baterako ezintasunaren kudeaketan euren borondatez laguntzeko baimendutako enpresei.\nEdukia edo zenbatekoa:\nGaixotasun arrunta eta lanez kanpoko istripua: Oinarri arautzailearen %60, bajaren 4. egunetik 20. egunera arte (azken hori barne), eta %75 21. egunetik aurrera.\nLanbide gaixotasuna edo lan istripua: Oinarri arautzailearen %75 lanean baja hartu eta hurrengo egunetik aurrera.\nBesteren konturako langileak:\nOro har, ordainketa enpresak egiten du ordainketa eskuordetu gisa, soldaten aldizkakotasun berarekin.\nGaixotasun arrunt eta lanez kanpoko istripuen kasuan, bajaren 4. eta 15. egunen arteko ordainketa enpresaburuaren kontura egiten da. 16. egunetik aurrera ordainketa INSS edo mutualitateak egingo du.\nNorbere konturako langileak:\nOrdainketa erakunde kudeatzaile edo mutualitate eskudunak egiten du zuzenean. Gainera, ordainketa zuzenaren eskaera bidez eskatu ahalko da.\nBajako medikuaren agiriak, bajaren eta altaren baieztapena.\nAldi baterako ezgaitasunengatiko medikuaren agiri berriak onartzen ez diren bitartean, egun indarrean daudenek balioko dute, uztailaren 18ko 625/2014 RDaren 1. xedapen iragankorraren arabera.\nLangileraren nortasuna egiaztatzen duten dokumentuak.\nKotizazioari dagozkion dokumentuak.\nGaltzea edo etetea:\nPrestazioa lortzeko edo mantentzeko iruzurrezko jokaera izateagatik, norberaren edo besteren kontura lan egiteagatik eta agindutako tratamendua ukatzeagatik.\nZuhurtasunezko zigorra: onuraduna mediku-azterketara ez joatea.\nEzarritako gehieneko epea igarotzeagatik, ezintasun iraunkorra egiaztatzen duen edo ez duen medikuaren altagatik, erretiroko pentsioduna izatera igarotzeagatik, INSS edo mutualitateko medikuek ezarritako azterketetara ez aurkezteagatik eta heriotzagatik amaitzen da.\nGaixotasuna edo istripua: 365 hilabete, beste 180 hilabetez luzagarri, igarotze honetan zehar sendaketa espero bada.\nLanbide gaixotasunaren behaketa epeak: 6 hilabete. Beste 6 hilabetez luza daiteke.\nInformazio gehiago iraupenari buruz\nLangabezia / Aldi baterako ezintasuna\nAldi baterako ezintasuna / Langabezia\nErakunde kudeatzaileak edo mutualitateak eskatutako medikuaren altaren deklarazioa\nLangileak ez du izango sorospena jasotzeko eskubiderik greba edo ugazaben itxiera kasuetan.\nEzgaitasuna eragin duen gertakizuna zein den zehazteko prozedura\nArdurapeko seme-alaben aitorpena\nIT eskaera elektronikoa ordainketa zuzena


© cc-by-sa BAGERA eta OEE ¦ 2012-05-10 ¦ 08:23 ¦ aldarrikapenak\nBagera Donostiako Euskaltzaleen Elkartea eta Osasungoa Euskalduntzeko Erakundea aspalditik ari gara euskaraz bizitzeko aukerak sortzeko lanean. Oraingoan osasun-arloko egoera eta garrantzia ikusirik, familia-mediku eta pediatra euskaldunak eskatzeko kanpaina antolatu dugu. Osakidetzan sendagile eta langile euskaldun asko daude, baina ez dago euskaldunen osasun- eta hizkuntza-eskubideak errespetatzeko plangintza egokirik. Zerbitzuak planifikatzeko garaian ez dute kontuan hartzen hizkuntzaren aldagaia. Horrez gain, hurrengo lan-eskaintza publikoan euskara gutxiago baloratzeko asmoa dute. Bada garaia, kexuetatik haratago, euskaldunok eskubidez dagokigun osasun-zerbitzu euskalduna exijitu dezagun. Horregatik, hasteko, euskaraz artatuko gaituzten familia-mediku eta pediatrak asignatzeko eskabideak egitea bultzatzera gatoz.\nAuzotarren babes zabala jaso du Sainzigarrenea baserriak\n© cc-by-sa Baserriak Bai! Hondarribia ¦ 2012-05-09 ¦ 16:08 ¦ hirigintza\nHondarribiko Arkolla auzoko bizilagunen babes zabala jaso du Sainzigarrenea baserrian hiru belaunaldiz bizi izan den familiak. Jabeek etxetik bota nahi dituzte. Udalak konponbide adostua eskatu du eta auzotarrek euren babesa eman diete Sainzigarreneako kideei.\n© cc-by-sa Sustatu ¦ 2012-05-09 ¦ 11:46 ¦ bestelakoak\nBigarren Blogs&Bikes irteeraren kronika\n© cc-by-sa Mikel Lizarralde - Kisale ¦ 2012-05-08 ¦ 16:21 ¦ kirola\nMugikortasunari buruzko Jardunaldia: Donostiako autobus geltoki berria. Kronika\n© cc-by-sa Riberas de libro de texto ¦ 2012-05-08 ¦ 12:54 ¦ garraiobideak\nJoan den apirilaren 27an "Mugikortasunari buruzko Jardunaldia: Donostiako autobus geltoki berria" hitzaldia eta mahai ingurua antolatu zituen Riberas de libro de texto kolektiboak. Ekitaldiak mugikortasuna izan zuen hizpide, bai ikuspuntu orokor batetik, bai eta ikuspuntu lokalago batetik ere, Donostiako autobus geltoki berriaren eztabaidaren haritik. Eztabaida sortzea zen, funtsean, antolatzaileon helburua, jabetuz gainera geltoki intermodalen gaia euskal hiribuetan zeresana ematen ari den afera dela.\n© cc-by-sa Mintza hadi, lagun! ¦ 2012-05-08 ¦ 11:07 ¦ hizkuntza\nMaramara taldeak hika hitz egiteko tartea zabaldu berri du sarean. Asteazkenero, arratsaldeko 16:00etatik 17:00etara, hitanoa praktikatzeko aukera dago hitanoa.com webgunean. Atari horretako mintzagunea atalean idatzizko blaga edo solasaldia egiteko aukera dago, Eneko mintzakidearekin. Txat hau oso egokia da hitanoarekin lanak dituztenentzat, erabiltzaileak aukera baitu pentsatzeko, errepasatzeko eta zuzentzeko, esan beharrekoak bota aurretik.\n© cc-by-sa Angel Bidaurrazaga ¦ 2012-05-08 ¦ 09:12 ¦ osasuna\n© cc-by-sa Topagunea ¦ 2012-05-07 ¦ 08:55 ¦ hizkuntza\n300 neska-mutiko inguru bildu dira Zumaian Bertso Eskolen Egunean\n© cc-by-sa Gipuzkoako Bertsozale elkartea ¦ 2012-05-06 ¦ 19:44 ¦ bertsolaritza\nSekulako giroa izan da kostaldeko herri honetan egun guztian zehar. Bertso eskoletan eta Hezkuntza Arautuan bertsolaritzak duen osasun ona bistan geratu da aurten ere. 300 haur inguru batu dira Zumaian ospatu den Gipuzkoako Bertso-eskolen VIII. egunean. Goizeko hamarretarako Eusebio Gurrutxaga plazan kolore gorria nagusitu da, gorria izan baita aurtengo kamisetaren kolorea, olagarro baten irudia daramana.\nRe: Espainolaren erasoak jarraitzen du ETB 1en (ere) Haitz Gibeleta


ihesi doaz animaliak Archives - Arrosa\nihesi doaz animaliak\n29 iraila, 2019 | 0 Komentarioak\nKaskezur talde nafarraren “Ihesi doaz animaliak” labetik atera berria d. Irailarekin batera iritsi zaizkigu kantu berriak. Taldeko Iñigo Belzunegi batu zaigu irratira. Aurreko diskoak “Aspisugeak” oso kritika onak jaso zituen, baina horrek ez die preziorik eragin, izan ere betiko martxan sortu dituzte kantu berriak. Diskoak bertsio bat Dakar “Euria “ kantua Joseba Irazokiren Euria ari […]


"Eibarko Agirre medikuak. Hiru mende medikuntzan (1860-2006)" Antxon Narbaizaren liburua: aurkezpena. — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus\n"Eibarko Agirre medikuak. Hiru mende medikuntzan (1860-2006)" Antxon Narbaizaren liburua: aurkezpena.\nAntxon Narbaiza eibartarraren "Eibarko Agirre medikuak. Hiru mende medikuntzan (1860-2006)" liburua Eibarko udaleko Ego Ibarra Batzordeak argitaratu du bere "Eibarko Kuadernuak 3" sailaren barruan. Aurkezpena maiatzaren 18an izango da (eguena) iluntzeko 7,30etan, Portalean.\nLiburu horretan, Eibarko medikuntzaren historian hain esanguratsuak izan diren Agirretarren biografiak daude: Bizente Agirre Gisasola, Ziriako Agirre Alberdi, Vicente Aguirre, Ziriako Agirre Errasti, Jose Migel Agirre Errasti eta Itziar Agirre Oloriz.\nBiografiez gain, egileak, errepaso sakona eman dio herriko medikuntzaren historiari; baina hala ere, sasoiko gertaeren lekuko, hortxe ditugu liburuko eranskin ezin landuago batzuetan hain ezagunak ez diren pasadizo historikoak: 1869ko errepublikano federaziozaleen ituna, Liga antigermanofiloa...\nInformazio gehiago eta liburua formatu digitalean jaisteko aukera Argitalpenak Online atalean.


HABE IKASBIL: Munduko erlijioak, oraindik ere gertuago\nMunduko erlijioak, oraindik ere gertuago\nErlijio handietako idazki sakratuak euskaraz irakurtzeko aukera izango dugu hemendik aurrera. Horien artean, Korana, munduko libururik irakurrienetakoa, euskaraz irakurri ahal izango dugu orain. Iñaki Ugaldek egin du itzulpena. Jakin-minak bultzatuta, euskarara ekartzea erabaki zuen eta bi urtez lanean aritu ondoren, oraintxe plazaratu da. Dionisio Amundarain arduratu da bere lana berrikusteaz. Musulmanen liburu sakratuaren euskarazko bertsioa Erlijioen Jakinduria izeneko bildumaren baitan argitaratu du Ibaizabal argitaletxeak. Munduko erlijioen testu fundatzaileak biltzen dituen bilduma hau 15 liburuk osatzen dute eta, dagoeneko, kalean dira lehenengo hirurak: Korana, Budaren hitza eta Dao De Jing.\nIbaizabal argitaletxeak, Deustuko Unibertsitateko Teologia Fakultatearekin batera eta Eusko Jaurlaritzaren laguntzaz, jarri du martxan egitasmo hau. Beren asmoa munduko erlijio nagusietako zenbait "idazki sakratu" euskaratzea eta argitaratzea da. Ahal den neurrian, jatorrizko hizkuntzetatik itzuliko dira idazkiak, edo jatorrizko hizkuntza ezagutzen duen norbaitek berrikusiko ditu. 15 liburuko bilduma osatu dute eta euskarazko jakituria aberastera datoz.\nJoxe Arregi da proiektuaren koordinatzailea eta honako hau adierazi du bildumari buruz: "Bilduma euskararen aspaldiko zorra kitatzera dator. Zalantzarik gabe, gailur-gailurreko obrak ditugu kultura unibertsalean. Gizakiaren betidaniko galderen eta bilaketen, barne-minaren eta argi-senaren lekuko apartak. Eta Jakinduria hitz eta idazki bihurtu ziguten, eta hitzak eta idazkiak isiltasunaren atari. Gizakien eta herrien arnasari eutsi diote menderik mende Ekialdetik Mendebaldera. XXI. mendean ere, zientzia eta teknika guztiak, hain ongarri izanik, ez ditugu aski. Idazkiotako Jakinduria zaharrak, belaunaldien altzoan luzaro umotuak, erakuts diezaguke gaur ere on eta zoriontsu izaten."\nOraingoz, hiru liburu kaleratu dira: Korana, Budaren hitzaeta Dao De Jing. Hauen ondoren, Konfuzioren Analektak, Ebanjelio Apokrifoak edota Zen tradizioko irakaspenak irakurri ahal izango ditugu, besteak beste. Juduen eta kristauen Biblia, berriz, ez da egitasmo honetan sartzen, bai baitugu euskaraz dagoeneko.\nKorana itzultzea, bi urteko lana\nIñaki Ugalde arduratu da Korana itzultzeaz, Dionisio Amundarainen laguntzarekin. Iñaki teologian aditua da eta erlijioarekiko jakinminak bultzatu zuen lanean hastera. Bilduman sartzeko proposamena, berriz, lanean ari zela jaso zuen. "Bilboko liburu-denda batean gaztelaniaz idatzitako Koran batek arreta deitu zidan eta erosi egin nuen, musulmanen liburu sakratua irakurri gabe nuelako. Irakurtzen hasi nintzenean, berehala, euskarazko bertsiorik ez zegoela konturatu nintzen eta euskaratzea erabaki nuen. Lanean hasteko, ordea, musulmanek ontzat emango zuten bertsioa erabili nahi nuen. Musulmanek baliozkotzat jotzen duten Korana arabieraz idatzita dago eta besteak sasi-koranak direla kontsideratzen dute. Hori dela eta, musulmanen komunitate batekin harremanetan jarri eta gaztelaniaz idatzitako liburu-zerrenda eman zidaten". Zerrenda horretatik bi Koran aukeratu zituen, egile desberdinek idatzitakoak, itzulpena ahalik eta zehatzena izan zedin. Egileetako bat gizarte kristauan hezitakoa zen; bestea, berriz, musulmanean. Eta liburuen artean ezberdintasun nagusirik ez badago ere, ñabardurak ezagutzeko baliagarria izan dela esan digu Iñaki Ugaldek.\nBi urteren buruan, itzulpena eginda zegoenean, Dionisio Amondarain egokitze eta zuzenketa-lanaz arduratu zen, euskarazko testua Bilboko musulmanekin kontrastatuz. "Jatorrizko testuari zuzenketa batzuk egin zizkioten, baina oro har, ontzat eman zuten", azaldu du Ugaldek.\nKorana goitik behera ezagututa, giza harremanak zehaztasun handiz arautzen dituela azpimarratzen du Iñaki Ugaldek: "Korana ez da liburu erlijiosoa bakarrik. Gizakien arteko harremanak arautu egiten ditu zehatz-mehatz, kristauen Bibliak baino xehetasun handiagoz: herentziak nola banatu behar diren, eztabaidetan nola jokatu behar den, biolentzia noiz erabili behar den, gerra santua noiz egin behar den, zenbat emazterekin ezkondu daitezkeen, zenbat esklabu izan ditzaketen... Finean, musulmanen legearen oinarria da".\nLiburu sakratua Sura edo kapitulutan banatuta dago eta hona hemen Koranaren lehenengo kapitulua. Biltzen diren guztietan kapitulu hori errepikatu egiten dute musulmanek. Orain, soinu ezberdina dauka, euskarazkoa, alegia:\n1 Aintza Allahri, munduen jaunari,\n2 Errukiorrari, Bihozberari.\n3 Saritze Eguneko Erregeari.\n5 Gida gaitzazu bide zuzenetik,\n6 mesedez bete dituzunen bidetik,\n7 ez haserrearen zergatia direnen bidetik, ezta desbideratuen bidetik ere.


Erakusketa: "Burdinazko Martxa" ("Marcha del Hierro") | Angula Berria\nHasiera » Erakusketa: "Burdinazko Martxa" ("Marcha del Hierro")\nErakusketa: "Burdinazko Martxa" ("Marcha del Hierro")\nEuskadiko Kutxaren Erakusketa Aretoan (Kolon pasalekua, 13)\nAstelehena, Iraila 10, 2018 - 18:00 -tik Igandea, Iraila 16, 2018 - 13:30 -ra\n"Marcha del Hierro" egin zen garaian (1992), Laminaciones de Lesaka zen Irun-Hondarribia eskualdean lengile gehien kontratatzen zituen enpresa pribatua. Garai hartako datuen arabera 500 inguru. Horregatik zen hain garrantzitsua gure eskualdeak Lesakarekin zuen harremana.\n2017. urtean, Martxaren 25. urterurrenarekin bat eginez hainbat ekitaldia egin genituen Lesakan, fabrika kokaktuta dagoen herrian.\nOraingoan, Irungo Udalarekin elkarlanean, eta fabrikako langilen asmoa betez, pasa den urtean Lesakan egin genuen erakusketa dakarkizuegu, eskualdeko jendeak bertan gertatu zena jakin dezan. Hau izan da gure fabrikan, langileen eskubideen alde eta lan baldintzak duinaren alde egindako ekintzarik garrantsitsuenetarikoa.\nErakusketa honen helburua "marcha del hierro" egitearen arrazoiak argitzea da. Horrekin batera, giza ikuspegitik izan zituen ondorioak, pasatu ginen herri eta hirietan erakutsi ziguten elkartasunaren berri ematea, eta bertako jendearekin bizitutako istorio eta pasadizoak bergogoratzea.\nEz da, beraz, gure helburua "marcha del hierrok izan zituen ondorioei buruz aritzea, izan ere, hainbertze urteren ondotik erabat subjektiboa izan daiteke. Garai eta borroka bakoitzak du bere testuingurua, baina argi duguna da, bai garai hartan zein orain harremanak aldatzeko eta etorkizun hobea lortzeko borroka beharrezkoa dela.” Martxak “jarraitu egin behar du.\nEspero dugu erakusketa zuen gustukoa izango dela.\nData: Irailaren 10etik 16ra\nLekua: Euskadiko Kutxaren Erakusketa Aretoan (Kolon pasalekua, 13)\nAstelehenetik larunbatera: 18:00-21:00\n1973. urteko Azaroan 12an hasi zen eta luzaroan iraun zuen grebaren ondoren, Bizkaiko Labe Garaiak Lesakako aminategiak erosi zituzten.\nJabe be rriak lantegia indartu zuen Zalain eta Legas an inbertsio berriak eginez, lantegian zeuden instalazio nagusiak berritu eta haundituz Banaketa Sarearen eguneratzearekin batera. Horrela garai hartako Lantegi aintzindaria bilakatu zen Lesakako Laminategiak.\n80. urteen hasieran eta komunitateko herrialdeen aldean atzerapen nabarmenarekin Estatuko Siderurgia Integralak bere berregituraketari ekin zion enpresa bere instalazioen modernitate teknologikorako beharretara egokitu ahal izateko.\n90. urte amaieran bukatu zen prozesu horrek, ordea ez zituen espero ziren emaitzak eskaini. Bizkaiko Labe Garaien (BLG) galera ekonomikoak hedatzen hasi ziren eta Estatuko Siderurgia Integralari tratamendu berria emateko beharra ikusi zen. Egoera berri horren aurrean ez zen ez zaila iragartzea BLG birmoldatze prozesu berri batean artuko zela epe laburrean.\n91. urtearen erdialdean SI (Korporazio Siderurgiko Integrala) sortu zen ENSIDESAk eta BLGk osatua eta 92. urtearen hasieran Lehiakortasun Plana ezagutzera eman zen.\nGarcia Hermosok, CSiko presidenteak, Plan bat prestatu zuen eta bertan hauxe jaso zen: Sestaoko 3 Labe Garaiak faseka ixtea (euskal burualdea erabat ixtea) ENSIDESAren 4 Labe Garai ixtea, 10.000 lanpostu zuzen desagertzea eta altzairu fabrika txiki bat sortzea 900.000 T altzairuko edukiarekin eta 500 langilerekin. 1998. urtera arte iraun zuen plan horrek.\nEuskal burualdea desagertzean euskal Siderurgiak sortzen zituen beste 20.000 zeharkako edo eragindako lanpostu ere desagertuko ziren horrek berekin eramango zuen arazo sozial handiarekin.\nSindikatuek eta langileek ikusi zuten plan hark komunitateko herrialde indartsuenen interesen esku uzten zuela Siderurgia lntegrala eta ondorioz enplegua eta industria guneak suntsituko zirela Euskadin bereziki.\nPlan hari atxiki zitzaizkion edo onartu egin zuten Gobernu Zentralak eta Euskadiko eta Nafarroako Gobernu Autonomikoek, eta aldiz guztiz aurka agertu ziren sind ikatuak (UGT CC.00. USO ELA eta LAB).\nCSI eta sindikatuak Madrilen 7 hilabetez ' negoziazioetan ' aritu ondoren ez zen inolako akordiorik lortu Korporazioak ez baitzuen apur bat ere aldatu bere Plana eta ez zituen aintzat hartu sindikatuek aurkeztu zituzten aukerak. Lan Planaz (erretiroak baja sustatuak eta abar) bakarrik mintzatu nahi zuen CSIk eta hura besterik ez zuen negoziatu nahi.\nHori guztia ikusirik eta sektore osoan hainbat lan etenaldi eta greba egin ondoren Sindikatuek erabaki zuten martxa bat egitea oinez Madrilera, iritzi publikoa sentsibilizatu nahian eta jendeak bere jarrera erakuts zezan euskal eta as turiar herriei eragingo zitzaizkien ondorioei buruz Plana aldarazi ahal izateko. Halaxe hasi zen "Burdinazko Martxa" hiru ilararekin. Urriaren 9an abiatu ziren Oviedotik Bilbotik eta Lesakatik hilaren 26an iritsi ziren Madrilera eta manifestaldi handi bat egin zuten han.\nAntolakuntza baino inprobisazio handiagoarekin egin zituzten bideko etapa desberdinak anekdota ugarirekin. Igaro ziren komunitateetako eta herrietako jendeak elkartasun handia erakutsi zieten, txalo ta malko artean haiek ere beren arazo partikularra ikusi baitzuten martxalarietan islatua.\nMadrilera iritsi ziren eguna, hilaren 26an, izugarria izan zen elkartasun eta kontzientziazio maila ikaragarria erakutsi zuen gizarteak eta Euskaditik, Nafarroatik eta Asturiastik joandako jende samaldak egin zien harrera. Haiek nahiz madrildarrek egin zieten harrera hark garbi utzi zuen okerra zela Gobernuaren politika eta aldatu egin behar zutela zuten jarrera.


Fibermua sarea zabaltzeak leku publikoetan abonatuek WiFi izan dezatela ahalbidetuko du\nFibermua sare publikoa zabaltzeko eta sareko bezeroei kalean eta kiroldegian edo parkeetan bezalako azpiegitura publikoetan Interneterako sarbidea eskaintzeko proiektua lantzen ari da Ermuko Udala. Erregistro teknikoan aukera horri ‘WIFI offload’ bidezko konexioa deitzaio. Proiektua ‘Promosa’ Sozietate Publikoaren bidez gauzatuko da, horrek 137.000 euro inbertituko dituelarik, gehi beste %19 gastu orokor eta industria-mozkinagatik. Aukera horren arabera Fibermua sarearen bezero direnek datuetara sarbidea edukiko dute, esku telefonoetako datuak xahutu gabe. Ermurako proposatzen den Offload sistemaren berezigarririk –behinena- datuak sarearen enborretik hartuko direla, bezero bakoitzak bere etxean duen router aparailutik edo ONT-tik hartu ordez. Offload sistema irailerako abian izatea espero da.\nHiri alorreko zinegotzi eskudunak Juan Carlos Abascalek (Hirigintza, etxebizitza, Kontsumoa eta Zuntz Optikoaren erantzuna duenak) ekimena aurkeztu zuen aurreko astean –martxoaren 28an- egindako Gai-orokor eta Osoko Bilkurara altxatu beharrekoen Informazio Batzordean. WiFi zerbitzu hori itxia izanen da, udalaren abiadura eta kapazitate handiko zuntz-optiko sarearean –telefono, datu edo TBan- jardunean dauden telekomunikazio operadoreen bidez zerbitzuak kontratatuta dituzten bezeroentzat. Proiektuan aurreikusitakoaren arabera WiFi zerbitzua eskaini ahal izateko 32 (Access point edo AP) sarbide puntu jarriko dira, batez ere kaleko farola eta eraikin publiko hainbatean. Zerbitzu hori eskaintzeko ez da ia obra zibilik egin behar, egitekotan zerbait, oso gutxi.\nFibermua sare hori zabaltzean bezeroek estaldura dagoen lekuetan Interneten ibili ahal izango dira beren gailuekin –esku telefonoak, tabletak, etab…- segurtasun eta fidagarritasun osoz, bakoitzak etxean duen gakoaz sartu eta erregistratu ondoren. Zerbitzuia jartzea aurreikusi den hainbat lekuen zerrendan ondorengoak ditugu: San pelaio parkea, Orbe Kardinalaren plaza, liburutegi aurreko espazio estalia, Goiko eta Sallabenteko parkeak, Euskaldunberri plaza edo Zubiaurre kalea.\nAzpian aipatu bilerako akta uzten dizuegu, horren gai-zerrendako zazpigarren puntuan hizpide izan zelako proiektua, hori J. Carlos Abascal alkateordeak aurkeztu zuelarik.


Scup: sare sozialen jarraipena, analisia eta konpromisoa | Martech Zone\nSkup bola nabarmena - Brasilen hasi zen eta orain ingelesa, portugesa eta gaztelania onartzen ditu. Enpresa eta agentzientzat, Scupek denbora errealean sare sozialen jarraipena, argitarapena eta analisia plataforma baten funtsezko ezaugarri guztiak ditu.\nScup sare sozialen jarraipen tresna nagusia da eta 22 mila profesional baino gehiagok erabiltzen dute. Scup-ek sare sozialetako kudeatzaileek beren lanaren bidez laguntzen du argitaratzetik azterketara, haien eraginkortasuna izugarri handituz.\nScup-en ezaugarriak eta abantailak\nSare sozialak kontrolatu - Scup-ek eguneko 24 orduetan eta asteko 7 egunetan funtzionatzen du, sare sozialak automatikoki kontrolatzen ditu, horrela egin behar ez izateko. Erregistratu hitz gakoak eta jakin zer esaten den zure markari eta lehiakideei buruz Twitter, Facebook, Youtube, LinkedIn, Vimeo, Flickr, Orkut, Instagram, Tumblr, Slideshare, Foursquare, Google, Google+, Yahoo !, blogak, berriak, RSS iturriak, webguneak eta beste hainbat sare sozial. Bildutako elementuak honela ordenatu positiboa, negatiboa neutral zure balorazioaren arabera. Gehitu etiketak zure elementuak sailkatzeko.\nIdentifikatu - Jakin nork hitz egiten duen zure markaz. Bilaketak sortu eta minutu gutxira, posible da eragin handiko pertsonak eta zure markari buruz gehien hitz egiten ari direnak identifikatzea. Sortu berehala sareko elkarrizketak plataforman. Scup-ek elkarrizketa eta elkarreraginak erregistratzen ditu, beraz, gaietan arreta jarri eta nor den nor den kontrolatzeaz arduratu beharrik ez baduzu.\nArgitaratu - Argitaratu zure sare sozialetan Scup erabiliz. Erregistratu zure Twitter, Facebook eta Youtubeko profilak eta argitaratu txioak, hormako argitalpenak eta bideoak guztiak Scup-etik irten gabe. Scup-en administrazioak baimenetan oinarritutako maila ugari biltzen ditu. Zentralizazioak jarraipen administratzaileari profilak kudeatzea baimentzen dio, baina beste langileei bidaltzeko eta erantzuteko gaitasuna ematen die. Horrek esan nahi du "kontu sozialaren pasahitza?" Galdera oroitzapen iluna besterik ez da bihurtuko.\nBerri - Txostenak sortu eta emaitzak aztertu. Jarraipenaren jarraipena egin orduaren, egunaren, astearen, hilaren edo urtearen arabera iragazitako txosten grafikoen bidez. Sartu sare sozialetan zure estrategia ebaluatzeko behar den informazioan. Eskuak zikindu eta datu gordinekin lan egin nahi baduzu, hori ez da arazoa. Scup-ek zure kontroletik elementu guztiak Excel-era esportatzen ditu zuzenean.\nScup-en prezioak lehiakorrak dira industriako sare sozialetako plataforma ezagunenekin; izan ere, hilean ehun dolar gutxi aurrez ditzakezu zure egungo irtenbidearekin alderatuta.\nTags: denbora errealeko jarraipenaeskupetasocial mediasare sozialen alertaksare sozialen azterketasare sozialen jarraipenasare sozialen argitalpenasare sozialen berri ematea


ikasbil.eus: Aldizkari Digitala: Maud Watson tenislaria, Wimbledoneko lehen emakume txapelduna\n1884ko ekainaren 21ean Wimbledonek adierazi zuen emakumeentzako lehiaketa ere jokatuko zela.\nTenislari ingelesa 1864ko urriaren 9an jaio zen, Harrow konderrian, Londresen alegia. Hil, Charmouth herrian hil zen, Dorset konderrian, Ingalaterran, 1946ko ekainaren 5ean. Wimbledon lehiaketako lehen erregina izan zen Maud Edith Eleanor Watson. 1884an gertatu zen hori. Urte batzuk lehenago, 1881eko ekainaren 19an, hartu zuen parte lehendabizikoz tenis-lehiaketa batean, Ampton Road-en hain zuen. Urte horretan bertan beste hainbat tenis-txapelketa britainiarrek ere emakumeentzako norgehiagokak estreinatu zituzten.\nAurreko aldean, eskuinean: Maud Watson eta atzeko aldean, ezkerrean: Lilian Watson\n1865ean Watson familia Harrow utzi eta Coventry-tik gertu dagoen herrixka batera joan zen bizitzera, Berkswell-era. Izan ere, herri horretan apaiz protestante izateko lanpostua lortua zuen Mauden aitak. Maudek etxeko lorategian ikasi zuen tenisean jolasten, apaiz-etxeko horma erabilita pareta gisara. Aitak etxean matematika irakasten zien Cambridge Unibertsitateko hainbat ikasleri, eta ikasle hauei esker hobetu zuen Maudek bere tenis-maila; Maudek eta zazpi urte zaharragoa zen Lilian bere ahizpak ere bai.\nHasieran, bi ahizpek azpitik ateratzen zuten sakea, baina Maudek, aipatutako ikasleak imitatuz, goitik ateratzen ikasi zuen. Lasaia zen neska, jokoan larritzen ez zena, eta bere sakearekin aurrea hartzen zien arerioei, eta hala, tanto asko eskuratzen zituen gero bolea zehatzak joz. Watsondar ahizpen nagusitasuna erabateko zen lehiaketetan.\nWimbledon txapelketa sortu eta 7 urtera, 1884ko martxoan, antolatzaileek erabaki zuten emakumeentzako txapelketa ere antolatzea. Lehen Wimbledon hura zuriz jantzita jokatu zuten Maud eta Lilian Watson ahizpek; garai hartako emakume tenislariek, ordea, oso soineko koloretsuak erabiltzen zituztenez, kontrastea nabarmena zen.\nMaud Watsonek, txapelketa irabazi ostean, emakumeentzako tenisaren aldeko aldarria egin zuen. Kexu zen antolatzaileen pentsaera Erdi Aroan geratu zelako, eta horrek bost urtez atzeratu zuelako emakumeek Wimbledonen jokatzeko aukera. Beste aldarrikapen bat ere egin zuen, formatua mutilena bezalakoa izatea, alegia, Challenge Round delako sistema (urte bateko txapeldunak eskubidea zuen hurrengo edizioko finala jokatzeko) ezar zedila.\n1881-1886 urte-tartean 54 partida irabazi zituen segidan, 12 set soilik galduta. Baina 1886 urte horretan, Bath hiriko txapelketan Lottie Dodd-ek Watsonen garaipen-segida hori eten zuen. Eta gutxira berriro galdu egin zuen, oraingoan Wimbledonen, Bingley-ren aurka, jada Challenge Round formatua ezarrita zegoela.\n1889an tenisa utzi zuen betiko, eta etxera itzuli zen gurasoengana. 1926an, Wimbledoneko Jubilee Championships delakoaren harira, artean bizi ziren Wimbledoneko txapeldunak omendu zituzten pista nagusian. George V.a eta Mary errege-erreginek zilarrezko domina bana eman zieten oroigarri omenduei, tartean Maud Watsoni berari.\n1884 Emakumezkoen Wimbledoneko txapelketako egitaraua.\nMaud 1946ko ekainaren 5ean hil zen, Charmouth-en. Bera eta Lilian ahizpa Berkswell herriko hilerrian ehortzi zituzten.\nZergatik ez emakume pilotari profesionalak?


7 IZANGO DIRA SANTIAGOTARRAKEN IZENA EUROPA ETA MUNDURA ZABALDUKO DUTENAK : KIROLETIK\nDatozen asteetan, piraguisimoko sprint eta maratoi modalitateetan, Aitor Gorrotxategik, Nerea Garciak, Maialen Arsuagak, Eider Amundarainek, Martin Mirandak, Unai Amostegik eta Uxue Arsuagak 23 urtez azpiko eta junion mailako Europa eta Munduko Txapelketetan lehiatuko dira.\nAzken aldian eroso asko ohitu gara Santiagotarraken lorpenak entzun eta nork bere egitea. Harrobiko lan ikaragarria egiten duen Elkartea da Santiagotarrak, Espainiako klub bakarra da uretako hiru modalitate batzen dituena: piraguismoko ur lasaiak eta ur biziak eta arrauneko aulki mugikorra. Ur lasaietan zentratuz, aurten 7 dira Espainiako Txapelketetan emanaldi onak egin eta Europa eta Munduko Txapelketetarako txartela eskuratu dutenak. Aitor, Nerea, Maialen, Eider, Martin, Unai eta Uxue, denak harrobikoak, denak Santiagotarrakekoak, denak Behe Bidasoa eskualdekoak.\n“Klubean daramadan urteetatik, eta asko dira, ez dut horrelako urterik bizi, aurten jauzi handia eman dugu klub gisa”, aitortu du Aitor Zabalak, Santiagotarrak Elkarteko entrenatzaileak, bart eginiko prentsaurrekoan. Polonian jokatuko den sprint modalitateko Europeoan, Moskun izango den maratoi modalitateko Europeoan eta Portugalen jokatuko den sprint modalitateko Munduko Txapelketetan 7 izango dira Santiagotarrak Elkarteko ordezkariak izango direnak, momentuz; izan ere, maratoi modalitatean parte hartzen dutenen sailkapenaren arabera, Munduko Txapelketan parte hartzeko aukerak izan ditzakete. Gauzak horrela, honako hauek izango dira partaideak:\n•\tSprint modalitateko Europako Txapelketan:\n- Aitor Gorrotxategi, 23 urtez azpiko K1 1000 eta 500 metroetan.\n- Nerea Garcia, 23 urtez azpiko K4 500 metroetan.\n- Maialen Arsuaga, junior mailan K2 500 eta 200 metroetan.\n•\tMaratoi modalitateko Europako Txapelketan:\n- Eider Amundarain, Junior mailan K1 19 kilometroko proba.\n- Martin Miranda eta Unai Amostegi, Junior mailan K2 22 kilometroko proba.\n•\tSprint modalitateko Munduko Txapelketan:\n- Uxue Arsuaga eta Maialen Arsuaga, Junior mailan K2 200 metroetan.\n- Nerea Garcia, oraindik zehazteke parte hartuko duen modalitatea.\nHonek guztiak kostu ekonomiko handia du Santiagotarrak bezalako klub batentzat. Aitor Zabalak iragarri duenez, “gutxi gora behera, sailkatu bakoitzeko horrelako txapelketek 1.000 euroko kostua izaten dituzte; 10 proba desberdinetan 7 sailkatu ditugunez, 10.000 euroko gastua izango dugula kalkulatu dugu”. Klubak finantziazioan lagundu izan ohi du, baina, oro har, kirolariak edota bere familiak ordaindu beharreko kantitatea da.\nHorregatik, Behe Bidasoako norbanako, instituzio, elkarte eta enpresei eskua luzatu dio Santiagotarrak elkarteak: “bizum bidez norbanako bakoitzak bere ekarpena erraz egiteko kontua ireki dugu. Badakigu garai zailak direla, baina Irungo pertsona eta enpresei eskua luzatzen diegu afera honetan lagundu dezaten”.\nEkarpenak egiteko, aurrerago jakinaraziko dute zein zenbakian egin beharko diren ekarpena. Aitor Zabalak adierazi duenez, bakoitzak ahal duen eta nahi duen neurrian, guztiak “ongi etorriak”. Aurrerago, finantziazioa bultzatzeko ekimen gehiagoren berri emango dutela ere jakinarazi zuen Santiagotarrak Elkarteak.\nBidasoako jeitsieraren LV. edizioa.\nAurreko urtean ez bezala, datorren udaran Bidasoa ibaiaren LV.edizioa jokoan jarriko da. Hitzordua uztailaren 10an izango da, arratsaldeko 16:30etatik aurrera. Beti bezala, txanda, maila, partaide eta kanoa ugari jasoko ditu Bidasoa ibaiak eta aurten, omenaldi gisa, urtero argitaratzen duten kartelak Europako eta Munduko Txapelketetara sailkatutako palisten aurpegiak txertatu dituzte. Jeitsiera finantziazioan laguntzeko ere baliatzeko asmoa du Santiagotarrak Elkarteak.


Euskararen Nazioarteko Eguna ostiral honetan hasiko da ospatzen Tuteran, “Ane eta ohe hegalaria” antzezlanarekin\nEuskararen Nazioarteko Eguna ostiral honetan hasiko da ospatzen Tuteran, “Ane eta ohe hegalaria” antzezlanarekin asteazkena, 2017.eko azaroak 29\nEmanaldi-sorta Zangozan amaituko da, hilaren 8an, Iruñetik, Lesakatik, Altsasutik eta Tafallatik igaro ondoren\nAne eta ohe hegalaria. ( irudia handitu )\nEuskararen Nazioarteko Eguna (abenduak 3) ospatzeko programatu diren ekitaldiak "Ane eta ohe hegalaria" antzezlanaren emanaldiarekin hasiko dira abenduaren 1ean Tuteran.\nAntzezlan hori beste zenbait udalerritan ere izango da ikusgai, hala nola Iruñean, Lesakan, Altsasun, Tafallan eta Zangozan, Erriberako hiriburuaz gain.\nAntzezlanak lo egitea gorroto duen neskatila baten istorioa kontatzen du.\nTxikia zenean, amonak ipuinak kontatzen zizkion oheratu aurretik. Protagonistak lau urte beteta, eta amona hilda duela, logelan bakarrik geratzen denean ez du lorik hartu nahi. Gauaren bakardadean, Anek ez ditu begiak itxi nahi, eta etengabe oroitzen da amonak erakutsi zion guztiaz.\nLanaren eszena. ( irudia handitu )\nEsku artean puxtarri batzuk hartu eta hitz-joko bat egiten dio bere panpinari, eta, bat-batean, hitz magikoak izango bailiran, Aneren ohea hegan hasten da. Hala, zenbait leku bisitatuko ditu bere ohe hegalarian, eta, ikusleen laguntzaz, zenbait erronka gainditu beharko ditu bere logelara itzuli ahal izateko.\nAntzerkirako egokitzapen hau bidaia bat da denboran, Nafarroako geografian barrena, haur baten ilusioetan eta familia baten errealitatean.\nAntzezlan honetan, ahozko tradizioa, ipuinak, jolasak, formulak eta kantu herrikoiak berreskuratu dira, XXI. mendeko haurrengana irits daitezen.\nSarrera doakoa da, antzeztuko den agertokietako lekua bete arte.\n0 eta 6 urte bitarteko haurrak dituzten familientzat dago gomendatuta, eta 45　minutu irauten du.\nAntzezlana emateko hautatutako agertokiak\n"Ane eta ohe hegalaria" antzezlan musikala, familia-girokoa, udalerri hauetan emango da:\nAbenduaren 1ean, Tuteran, Fernando Remacha kontserbatorioan, 18:30ean.\nAbenduaren 3an, Iruñean, Zentral Kafe Antzokian, 12:00etan.\nAbenduaren 5ean, Lesakan, Harriondoa Kultur Etxean, 18:30ean.\nAbenduaren 6an, Altsasun, Iortia Kultur Gunean, 17:30ean.\nAbenduaren 7an, Tafallan, Kultur Gunean, 18:00etan.\nAbenduaren 8an, Zangozan, Carmengo auditorioan, 18:00etan.\nNafarroako Gobernuak, Euskarabidearekin eta Iruñeko Udalarekin elkarlanean, Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzeko kultur jardueren programa antolatu du.\nBigarren urtez aritu dira bi erakundeak elkarlanean programa hori antolatzeko.\nAntzezlanaz gain, beste zenbait ekitaldi ere programatu dira, hala nola Euskal Herriko Bertsolari Txapelketaren finalaurrekoa (Iruñeko Anaitasuna pabiloian), hitzaldiak, musika-kontzertuak eta kultura digitalaren laborategi berri bat.


IRRATIEN TARTEA: elkartasuna Serbiako mugan, EH Bildu galdeketen alde eta inauteriak - Arrosa\nAstebete baino gehiago daramate Tolosaldeko sei herritarrek Belgraden. Eskualdean bildutako neguko arropa errefuxiatuen esku uzteko lanean ari dira. Tolosatik abiatutako kamioietako bat Serbiako mugan dela azaldu du Ataria irratiko Jon Mirandak gaurko irratien tartean, beharrezko tramiteak egin eta aduanatik pasatzeko zain. Horrez gain, Tolosaldeko EH Bilduk asteburuan egindako eskaulde batzarrean martxoaren 19ko galdeketei babesa azaldu diela ere kontatu du Mirandak. Amaitzeko, Tolosakoak oraindik heldu ez badira ere, eskualdean martxan diren inauteri festen berri ekarri du.\nPosted in ZebrabideaTagged #ataria #babes #belgrad #eh bildu #erabaki #eskualde #galdeketa #inauteri #irrati #jon miranda #portada #serbia #tolosaldea\n'Bilgune kontari': espetxe martxa, DSBE murrizketaren salaketa eta Iruñerriko jardunaldiak


Jauntxoak herriari osten: Begoñako Artetxueta mendia (1776) - Hektor Ortega - Uriola.eus\nBegoña eta Artxanda aldeko planoa 1875 urte aldean | Ikusi handiago | Argazki originala\n“Lapur txikiak kastigatzeko, nonahi badago kartzela, handiak hor ikusten ditut, paseoan dabiltzala”. Horrela kantatu zuen Juan Manuel Lujanbio Txirritak eta horrela izan da historian, atzo bezala gaur ere. Gure herrietan horrelako kasu asko gertatu dira. Orain XVII. eta XVIII. mendeetan Begoñan gertatutako lapurreta batzuei begiratuko diegu: baserri-jabeek -ia denak jauntxoak edo merkatariak ziren- herri-lurrak eurentzat hartu zituztenean.\nLapurreta horiek egiteko modu desberdinak zeuden. Hemen bat azalduko dugu. Bizkaiko foruak baimena ematen zien herrietako ugazabei herri-lurretan zuhaitzak landatzeko. Baserri jabe txikiz osatutako herrien neurriko erabakia zen hura. Baina Bilbo aldean (Begoña, Abando, Deustua...) aberatsak -jauntxoak eta merkatariak- ia baserri guztiez jabetu ziren XVIII. mendeak bere erdia jo orduko. Ondorioz, haiek ziren herri-lurretan zuhaitzak landatu ahal zirenak, eta ez, adibidez, haien baserritar errenteroak. Horrela, herri-lurrak herritarrei barik, aberatsei ematen zieten zerbitzua. Baina, gainera, laster erabili zuten eskubide hori herri-lurrez jabetzeko: argudiatu zuten lursail haiek eurenak zirela eta horrela erakusten zuen “beti” landatu izan zituztela zuhaitzak eremu haietan. Haien alde erabiltzen zuten herri-lurrek normalean ez zeukatela jabetza-agiririk.\nHori izan zen, hain zuzen, Zurbarango dorretxeko jaunak, Domingo Erkinigok alegia, 1774an baliatu zuen bidea Artetxueta mendiaz jabetzeko. Salaketa paratu zuen Korrejidorearen auzitegian esanez ba ze Begoñako herria Artetxueta mendiaz jabetu zela eta hura berea zela, Zurbaran dorretxea eta Artetxueta baserria bereak zirelako. Eta jabetza horren erakusgarria zen bertan zeuzkan zuhaitzak. Begoñako Udalak erantzun bizkorra eman zuen auzitegian: “el monte Artechueta en cuio terreno ha tenido y tiene dicho don Domingo algunos arvoles rovles, castañales y encinos es todo él común y conzejil de dicha anteyglesia”. Zuhaitzak ikutu barik, 1769an herriak eremua goldatu eta hesitu egin zuen bertan garia eta artoa landatzeko. Enkantean atera zuen eta une hartan Josef Bitorikak zeukan, urtean herriari 39 dukat ordainduta.\nAuzi luzea piztu zen, bateko zein besteko agiriak eta lekukoak aurkeztuta. Horrela jakin dugu ehun urte lehenago, 1669an, Zurbaran dorretxeko andrea, Ana Maria Sabugal alegia, Artetxueta edo Ikarreta (edo Ikazeta) aldeko sakoneko herri-lurrez jabetu zela: hesitu eta sagastia landatu zuen. Herriak salatu ostean andreak atzera egin zuen, berriro zabaldu eta sagastia kenduta.\nKorrejidoreak herriaren aldeko epaia eman zuen 1774ko azaroan. Zurbarango dorretxeko jaunak helegitea paratu zuen, baina epai berriak -Korrejidoreak eta ahaldun nagusiek emanda- lehenengoa berretsi zuen. Helegite gehiago jarri zuen Erkinigok. Horietan argudiatu zuen, besteak beste, mugarriak egon bazeudela, baina herritarrek kendu zituztela.\nKorrejidoreak adituen aburua eskatu zuen. Erkinigok Domingo Urrutxua aurkeztu zuen eta hark bere aldeko iritzia eman zuen. Herriak, ostera, Juan Torre Murueta aukeratu zuen aditu eta hark txosten luze eta zehatza osatu zuen Begoñako herri-lurrak zirela ondorioztatzeko. Desadostasuna ikusita, Korrejidoreak beste aditu bat izendatu zuen eta hark Erkinigoren alde jo zuen. Ondoren, beste bi izendatu zituen eta haiek herriaren aldeko iritzia eman zuten. Azkenean Korrejidoreak epai berria eman zuen: ez zegoen frogarik ez mendian ez agirietan Erkinigoren alde. Beraz, haiek herri-lurrak ziren. Eta herri-lurrak izanda, ezin ziren hesitu. Goldatu bai, zarratu ez.\n1777 urtea zen. Auzia hasi eta hiru urte geroago. Eta diru handiak gastatuta auzian, dela eskribauetan, dela adituetan edo helegiteetan. Domingo Erkinigok Valladolideko Kantzelaritzara jo zuen, helegite berriaz, baina alferrik. Han ere galdu zuen. 1779 urtea zen.\nArtxanda aldeko mendia\nAgirietan azaltzen da herri-lur haiek non zeuden, baita inguruetako beste leku batzuk ere. Zurbarango dorretxea Zurbaranen zegoen, jakina. Artetxueta baserria gorago, gaur egungo Arabella aldean. Eta auziko lursaila, Artetxueta, lekuko batek zehaztu zuenez, “Santo Domingo ermitatik hurrean” zegoen. Alegia, Artxanda gainean, Agirleta aldean. Juan Torre adituak are gehiago zehaztu zuen: “monte entre las casas de Urruñaga, Mendiarte y Artechueta y en su ondonada en parte tiene por divisero un regato que llaman de Mendiarte”.


Osteguna, [2010/11/25] 20:29etan\tadminalona\nAloña Mendi Espeleologia Taldekoek orain dela gutxi topatutako leize batean animalia hauen hezurrak aurkitu dituzte.\nAloña Mendi beste kirol sailen berri badugu, klasifikazioak, partiduak, golak etab, baina espeleologia taldearen jarduna ez da erraza jarraitzea. Haiekin jarri gara harremanetan lurrazpiko berriak ezagutzeko, eta berriak egon badaude.\nFraidebaso 01 izeneko leizean animalien hezurrak aurkitu dituzte. Leize honen berri Natur Eskolakoen eskutik jaso zuten Aloña Mendikoek. Leizea esploratu gabe zegoen, 20 metroko lehenengo saltoa jaisteko soka behar zen eta. Leizea esploratzen eta topografiatzen ari zirenean, azkeneko galeriaren bukaeran sorpresa ederra zuten zain gure esploratzaileek, hartz baten burezurra oso-osorik eta beste hezur batzuk.\nEuskal Herriko Unibertsitateko, Historiaurreko departamentuko arkeologo bati argazkiak bidali eta hau prest agertu zen leizean sartu eta behar den moduan hezurrak jasotzeko. Halaxe egin zuen. Arkeologoak esandakoaren arabera hezur gehienak hartz arrearenak dira, hartz handia, harra eta oraindik gaztea. Beste hartz oso gazte baten hezurrak, urtebetekoa baino gazteagoa zena, agertzen dira ere. Leizeetako hartza (Ursus spelaeus) hartz arrea (Ursus arctos) baino zaharragoa da, baina azkenekoaren datuak urriagoak dira. Leizetako hartza Oñati inguruan oso ezaguna da, Arrikrutzeko haitzuloan aurkituak izan dira ehundaka animalien aztarnak. Animali honek taldeka hibernatzen baitzuen urtero leize berean, ohitura hori zela medio, eta milaka urteak igaro ostean, hildako leizetako hartzen pilaketa handi horiek ezagunak dira Europa osoan zehar. Hartz arrea berriz, bakarka lokartzen da neguan zehar, ondorioz animali honen hezurduren aurkikuntza askoz ere arraroagoak dira. Aurkitutako bi hartzek, bakoitza bere aldetik bi garai desberdinetan sartu ziren kobazuloan..\nLehenengo momentuan, haurdun zegoen eme bat koban sartu, lurrean zuloa industu , habia belarrez egin eta Abendu eta Urtarrila bitartean kume bat edo bi izan zituen. Aztertu ditugun hezurrek erakusten digute hiru hilabete inguru zituen hartz kume bat hil egin zela.\nHistoriaurreko beste une batean, Har gazte batek, 3-4 urte izan zitzakeena, haitzulo berean sartu zen negua igarotzeko asmoz. Zaila da esatea zergatik hil zen bertan, baliteke gaixotasun baten ondorioz edo hibernazioan zehar gosez hiltzea, udaberri edo udan zehar nahikoa jan ez izateagatik. Kasu hau ohikoena da hartz gazteen artean. Hiru urte dituztela, amaren babesik gabe gelditzen dira eta negua heltzean koipe nahikoa pilatu ez eta gosez hiltzen ziren hibernazioan.\nFraidebaso 01-an Capra pyreinaca pyrenaica (gaztelaniaz bucardo) baten hezurrak ere bazeuden. Azken bucardo-a Pirionetan hil zen 2000 urtean. Gure inguruan, ziurrenik Goi Pleistozeno bukaeran desagertuko zen (orain 10.000 urte), espezie horretaz Euskal Herrian oso datu gutxi omen daude eta honek garrantzia ematen dio aurkikuntzari. Tamaina txikia zeukan orein baten hezurrak agertu ziren, ondorioz emea zela uste dugu. Azkeneko espeziea Rupicapra rupicapra, sarrio-a da, espezie honek egun mendien goi magaletan bizi da.\nFraidebaso 01-an egindako aurkikuntza paleontologiko honek, bere biziko garrantzia dauka Oñati eta Arantzazu inguruan orain direla 10.000 urte inguruko ekosistema ezagutzeko. Basoak haranen beheko aldean egongo ziren, bertan oreina eta hartza biziko ziren urte osoan zehar. Bukardo eta sarrioa berriz, udaberri eta udan mendiko goi larretan elikatuko ziren eta udazkena eta neguan haranetako basoetara jaitsiko ziren urteko garairik latzenetan elikadura lortzeko.\nAurkikuntza hauetaz gain, jakin dugu ere Aloña Mendikoak hiru edo lau kobetan galeria berriak esploratzen ari direla . Lan guztiak bukatzerakoan haien berri izango dugula hitz eman digute, ea horrela lur azpiko sekretuak argitara ekartzen ditugun.\nAzken eguneratzea hemen: Asteartea, [2010/11/30] 15:34etan


Ainhoa Insunza medikuak eta Olatz Egiguren fisioterapeutak osatzen dute Basque Teameko zerbitzu biomediku berria - basqueteam\n75egunak 15orduak 22minutuak\nAinhoa Insunza Medikuntza eta Kirurgian lizentziatua eta Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Medikuntzan espezialista da. Bere prestakuntza zabalaren barruan, Kirol Errendimendu Handiko eta Ekografia Muskuloeskeletikoko ikasketak nabarmendu behar dira. Terapeuta da Psiconeuroinmunologia klinikoaren arabera; diziplina hori oso gustuko du, eta egunero erabiltzen du kontsultan. Kirol-nutrizioan ere aditua da. Lan-esperientzia handia du, eta, besteak beste, Athletic Club Fundazioarekin edo Espainiako Atletismo Federazioarekin lan egin du.\nAinhoa astelehen, asteazken eta ostiraletan egongo da Faduran 9:00etatik 14:00etara.\nKontatua: zerbitzumedikua@basqueteam.eus, 626 640 132\nOlatz Egigurenek bi gradu ditu. Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako gradua egin du, baita Fisioterapiako gradua ere. Bere ibilbide profesionalean, Espainiako Atletismo Federazioarekin eta Espainiako Triatloi Federazioarekin izan dituen kolaborazioak nabarmentzen dira.\nOlatz ostiraletan egongo da Faduran 10:00etatik 14:00etara.


Iruña-Veleia, XXI. mendeko Altamira? - - Alea.eus\nJuan Martin Elexpuru 2017-09-05 12:44\nSOS Iruña Veleiak deitutako protesta bat, Gasteizen. / A. Ata\n"Oposizioko alderdiek eta euskal elite kulturalak itsu eta mutu jarraituko al dute horrelako bidegabekeria baten aurrean?".\nIkusi duk Altamira? Harri eta zur, mende eta piku pasatu den arren, historia berdin-berdina», ziostan lagun batek orain dela gutxi.\n1879. urtean gaude. Leinu noblekoa da Marcelino Sanz de Sautuola, abokatua ikasketaz, natur zientzia eta arkeologia zalea bokazioz. Udako goiz batez, beste batzuetan bezala, zortzi urteko alaba Mariarekin sartu da Altamirako kobazulora. Aita lanean ari den bitartean, alaba kriseilua hartu eta bazterrak miatzen hasi da. «Aita! Idiak!», oihuak urratu du ilunpeko isiltasuna, neskatilaren kriseilu dardaratiak zeruko bisonteak argitzen dituen bitartean.\nLaguna zuen Juan Vilanova Madrileko Unibertsitateko katedratikoari kontatu zion lehenbizi. Honek ontzat eman zituen aurkikuntzak eta ahal zuen guztian lagundu zion. 1880an Sautuolak liburutxo bat argitaratu zuen Altamirako pinturen eta beste aurkikuntza batzuen berri emanez. Pinturen perfekzioa goraipatu eta gero, zera zioen: «Inolako zalantzarik gabe esan daiteke Paleolito Aroa deitzen zaion garaikoak direla» .\nDarwinistak, eboluzioaren teorian sinesten zutenak, nagusi ziren orduko eliteen artean, «fixistarik» falta ez zen arren, orain «kreazionistak» esango geniekeenak. «Komunitate zientifikoaren» epaia ia aho-batekoa izan zen. Ezinezkoa zen Paleolito Arokoak izatea. Garai hartako gizakia ez zen hain obra perfektuak egiteko gauza. Giza garuna ez zegoen behar beste garatua. Askok zabaldu zuten ahoa. Probintziako jakintsuren batek bota zuen Reinosa aldetik abereekin negua pasatzera jaitsitako artzainen lana zela. Iritzi «erudituagoak» ere egon ziren: «Institución Libre de Enseñanza» erakunde aurrerakoiko buruetarikoa zen Torres Camposen arabera, erromatar legionarioek egindakoak ziren, kantabriarren aurkako gerren garaian. Baina beste batzuek Sautuola seinalatu zuten zuzenean; berak pintatu zituen edo eta margolari frantses bat kontratatu zuen langintza horretarako.\nEz zegoen zirrikiturik zalantzarentzat. Pintura fresko agertzen zen artean, atzo margotua balitz bezala. Eta pintzel oso finak behar horrelako lan baterako, eta garai urrun hartan ez zen halakorik. Eta argia, nola argiztatzen zuten ilunpea? Ez da kedarraren markarik ageri tetxuan eta hormetan.\n1889an hil zen Sautuola, denbora baino lehen zahartuta, etsipenak eta tristurak jota. Baina 1902an antzeko pinturak agertu ziren Dordoinako kobetan, eta orduan bihurtu ziren Altamirakoak benetako. Cartailhacek, hanka-sartzeaz jabetuta, alarguna eta alaba bisitatu zituen eta pinturak ikusi. Mea culpa d'un sceptiqueizeneko idatzi famatua argitaratuz eskatu zuen barkamena, egindako kalteak atzera bueltarik ez izan arren.\nOraindik goiz da ondorio biribiletarako, bizirik jarraitzen baitu Iruña-Veleiako auziak eta ezin jakin nola amaituko den. Lerro hauek idaztean, Arabako Audientziaren teilatuan dago pilota. Hiru legelariz osoturiko erakundeak erabaki behar du auzia ahozko epaiketara eraman, epaileak eskatu bezala, ala artxibatu, Eliseo Gilen abokatuak eskatu bezala.\nBi auzien arteko antza nabarmena izan arren, badira funtsezko diferentziak ere: 1) Altamira ez zen judizializatu, Sautuola ez zuten auzipetu. Eta badakigu zer gertatu den Iruña-Veleian. Duela gutxi legelari batek esaten zigun hemen egin den aldrebeskeriarik handiena auzia epaitegira eramatea izan dela. Gai hau zientifikoa da, eta zientziaren bideak agortu arte ez zen beste pausorik eman behar. 2) XIX. mendean ez zen Arkeometria laborategirik edo eta C14 bezalako teknikarik datazioak egiteko. Asko aurreratu du zientziak alor honetan. Gainera, hezur-irakurle onenak ditugu etxean, eta gauza jakina da berrogei bat grafito hezurrean eginak daudela. Teknika hain erabakigarriak eta merkeak eskura izanda, ez da ulertzen zergatik ez diren erabili nahi. Edo agian oso ondo ulertzen da.\nPrentsan irakurtzen dugunez, bederatzi urteko kartzela zigorra eta 250.000 euroko isuna eska dezake akusazio partikularrak, hau da, Arabako Foru Aldundiak, Gilen aurka. Ausartuko al da doilorkeria hori egitera, jakin-jakinean ez dagoela froga txikienik ere lehengo zuzendariaren aurka? Oposizioko alderdiek eta euskal elite kulturalak itsu eta mutu jarraituko al dute horrelako bidegabekeria baten aurrean?


Saritu egin dabe EHUko zientzialariek balearen begiari eginiko argazkia - bizkaie.biz\nSaritu egin dabe EHUko zientzialariek balearen begiari eginiko argazkia\nBizkaie! 2020-05-13 10:15 Pil-pilean\nNeuroArt Saria emon deutsie Balea-erretinearen ostadarra izeneko irudiari.\n'Balea-erretinearen ostadarra' (argazkia: Elena Vecino Cordero eta Luis López Vecino. EHU) | Ikusi handiago | Argazki originala\nSopelako hondartzan orain dala hile batzuk hilda agertutako baleari probetxua atera deutsie zientzialariek, ikerketa ugari egiteko erabili dabe eta. Aditu talde batek animaliaren begietako bat laborategira eroan eban, baleen ikusmenaren inguruko azterlan sakona egiteko asmoz. Prozesu horretan ateratako argazki bat, Balea-erretinearen ostadarra izenekoa, nabarmendu egin dau SENC, Espainiako Neurozientzia Alkarteak, 2020ko NeuroArt sarietako irudien kategoriako lehen postua emonda.\nElena Vecino Corderok eta Luis López Vecinok atera dabe argazkia, Sopelako balearen begiaren irudi mikroskopiko eta koloretsua. EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultadeko Zelula Biologia eta Histologiako katedraduna da Elena Vecino, eta zera azaldu dau: Argazkiak nerbio sistemearen eta erretinearen edertasuna azaltzen dau, eta zelulearen antolamendua, tamainua eta proportzionaltasuna nerbio sisteman manteniduten dirala erakusten dau, baita planetako ugaztunik handienean be.\nArgazki saritua Balearen begia proiektuaren parte da. Sopelako balearen inguruko ikerketeagaz lotutako erakusketea izan zan hori, eta Bilboko Bizkaia Aretoan erakutsi eben lehenengoz, 2020ko zezeilean. EHUko Grupo de Oftalmo-Biología Experimental edo GOBEk egindako ikerketearen emoitzarik harrigarrienak argazkien bidez aurkeztu zituen erakusketan, artea eta zientzia buztartuz.\nElena Vecinok eskerrak eman deutsez Noelia Ruzafa eta Xandra Pereirori, Balearen begia proiektuan parte hartu daben ikertzaileei eta Alejandro Díez mikroskopia elektronikoko teknikariari, kolaborazioagaitik.


Lan-taldeak bukatu du 'Ilargi guztiak' filmaren errodajea | Zinea\nBy Erredakzioa|2020-07-02T09:42:56+02:002 uztaila, 2020|\nIgor Legarretak Ilargi guztiak / Todas las lunas pelikularen filmaketa-lanak bukatu ditu. Koronabirusaren krisiaren eraginez, osasun larrialdi egoera ezarri bezain laster lan-taldeak bertan behera utzi zuen errodajea martxoan, eta ekainaren 1ean lana berrartu ahal izan zuten aktore eta teknikoek. Guztira, zazpi astez aritu dira Hego Euskal Herriko zenbait txokotan irudiak hartzen.\nZuzendari bilbotarraren bigarren film luzea da Ilargi guztiak / Todas las lunas, euskaraz errodatutako fantasiazko lana. Legarretak adierazi bezala, “argitasunera egindako bidaia epikoa” da, eta Jon Sagalárekin batera idatzi du istorioa. Itziar Ituño zein Josean Bengoetxea dira protagonistak eta Lier Quesada, Zorion Eguileor eta Elena Uriz aktoreek ere parte hartu dute. Euskal industria zinematografikoan ibilbide luzea duten profesionalek osatu dute talde teknikoa, izan ere, besteak beste, Mikel Serrano arte zuzendaria, Laurent Dufreche muntatzailea, Pascal Gaigne musika konpositorea eta Imanol Nabea argazki zuzendaria izan ditu Legarretak aldamenean.\nOtsailaren 17an ekin zioten Mutrikun lehen irudiak hartzeari, eta lau aste lanean egon ostean COVID-19 pandemiaren krisiak eraginda zeregina atzeratu behar izan zuten. Ekainean sartzearekin batera, baina, lanari berrekin zioten eta segurtasun neurri eta protokoloak zorrotz betez bukatu dute zeregina. Ordurako, pasarte jendetsuenak eta zailenak eginak zituzten eta geldirik egon diren hiru hilabeteetan muntaiarekin aurreratzeko aprobetxatu dute\nFilma Arcadia Motion Pictures, Kowalski Films, Pris&Batty Films eta Ilargia Films-ek ekoiztu dute, Noodles Production ekoiztetxe frantziarrarekin elkarlanean. EiTBren eta RTVEren babesa du proiektuak, baita ICAA, Eusko Jaurlaritza eta Gipuzkoako Foru Aldundiarena ere. Filmax etxea arduratuko da banaketaz eta 2021ean estreinatzea aurreikusten dute.


Mañariako Udala - Gaztion zeresana, Mañarioko gaztion aisialdi proiektue\nGaztion zeresana, Mañarioko gaztion aisialdi proiektue\nAbadiñoko Katalamixon Aisialdi Ekartearekin, herrian burutuko den aisialdi proiektua, “Gaztion Zeresana, Mañariko Gaztion Aisialdi Proiektue” izenpean egingo dena, 2020ko urtarrilean hasi eta abendura arte izango da. Hilean ekintza bat egingo da 10-16 urte bitarteko gaztetxoei zuzenduta. 14-16 urteko gaztetxoek laguntzaile moduan jardun ahalko dute, betiere hezitzaileekin batera, horrela gaztetxoak parte-hartze sozialarekin kontaktua izateko.\nIzen ematea udaletxean edo liburutegian egingo da, horretarako, urte hasieran baimen bat beteko dute ume bakoitzaren gurasoek, horrela, hurrengo ekintzetan liburutegi edo udaletxean izena ematearekin nahikoa izango da berriz baimena betetzen ibili gabe. Izena-ematerakoan 5 euroko fi dantza jarriko da ekintza bakoitzean eta ekintzaren bukaeran dirua itzuliko da. Ekintzara etorri ezin bada, 48 ordu lehenago abisatuta, fi dantza itzuliko da.\nGazteek herrian bertan ohikoak ez diren beste aukera batzuk izan ditzaten nahi da alde batetik, eta bestetik, nagusiagoak diren gaztetxoek ere aukera izan dezaten proiektu honetan “laguntzaile” moduan aritzeko. Proiektuaren bidez adin ezberdinetako gazteen artean harremanak indartuko dira eta aisialdi hezitzaileaz gozatu ahal izango dute. Balore hezitzaileetan oinarritutako aisialdia izatea eta gaztetxoak parte-hartze sozialera bultzatzea dira proiektuaren helburu nagusiak.\nKartela (PDF 3,03MB)