02 « abuztua « 2019 « Prentsa oharrak\nKepa Sojok Andre Maria Zuriaren jaiak gozatzera animatu du zinema-erreferentziaz jositako pregoi batean, eta betiere “emakumeak errespetatuz”\nKategoriak: Prentsa oharrak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 2 abuztua 2019 22:09\n“Gasteizko bizilagunok. Zuen pregoilari naizen aldetik, azalpen bat zor dizuet, eta azalpen hori ordaindu egingo dizuet; izan ere, zuen pregoilari naizen aldetik, azalpen bat zor dizuet, eta azalpen ordaindu egingo dizuet, zor dizuedalako, zuek adimentsuak eta buruargiak zaretelako…”\nEspainiar zinemaren esaldi ezagunenetako baten egokitzapen bitxi horrekin hasi du Kepa Sojok 2019ko Andre Maria Zuriaren jaietako pregoia, gaur gauean Espainia plazan, milaka jenderen aurrean.\nZinema-erreferentzia ugaridun eta umoreonez jositako hitzaldian –“gure hiriaren ziena eman diete printzesei, esaterako Suediako Vitoriari, beste hiri batzuei, Brasileko Vitoria de Bahía kasu, eta baita Vitoria ur-jauziei ere”–, Kepa Sojok zazpigarren artean egin zituen lehen urratsak gogoratu ditu, Ana de Begoña unibertsitate-irakaslearen eta Luis García Berlangaren beraren eraginpean, azken ikasle izan baitzen zen Madrileko Arte ederren Zirkuluan“nire ikasleei errepikatzen diet halako irakaslea izatea margolaritzan Ignacio Díaz de Olano edo musikan Jesus Guridi” izatearen parekoa dela.\nKepa Sojok azpimarratu duenez “Gasteiz modako dago, ez soilik zinemaren alorrean, baita beste diziplina askotan ere, eta horrek guztiak handiago bihurtzen du Gasteiz”, eta deia egin die gasteiztarrei “datozen egunetan egin beharrekoak apuntatzeko. Horietako askotan nireak eta bost ematen ikusiko nauzue. Esaterako: txupinazoaren egunean ezin hobeto pasatzea eta Zeledon jaitsierarekin gozatzea, etxe berririk egin ote duen egiaztatzea eta , hala izatera, leiho eta balkoirik ba ote dituen, gure Andre maria Zuria maitea gurtzea…”.\n“Emakumeekiko errespetua eskatu du zinema-zuzendari eta irakasle ezagunak Gure ama, arreba eta ahizpa, alaba eta bikoteak lasai goza dezatela jaiez, erasoen beldurrik gabe. Sinestezina da 2019an oraindik ere koldar halakoak emakumeak erasotzen ibiltzea. Bada mezu argi bat, ezin errazago ulertzekoa, eta mila bider eta bat gehiago errepikatu behar duguna, ohartu daitezen: EZ BETI DA EZ. Guztion konpromisoa da sexu-erasoen eta genero-indarkeriaren basakeriarekin behingoz eta betirako amaitzea. Ez diegu halako otso-saldoei –nik zerri-talde deituko nituzke– jaia aitzaki eta jarrera koldarrak mozorro baliatuta zigor gabe jokatzen utzi behar. Berriro esango dut: EZ BETI DA EZ. Zuen bila goaz”.\nErrespetu berbera eskatu du gero “LGTBI kolektiboko jendearentzat, festaz askatasun osoz gozatu ahal dezaten, arlote zarpail eta basatien albo-begirada, hitz iraingarri edo erasoak agoantatu beharrik gabe. Errespetua beste ararza eta kultur batzuetako jendearentzat. Errespetua.\nKepa sojok desio batekin amaitu du: “Egun hauek zorionez eta sentimendu onez beterik datozela, eta nahigabea eta kontu txarrak betirako desagertu daitezela”.\nPregoiaren ostean, ELE artista (Elena Iturrieta) taula gainera igo da eta kontzertu bat eskaini du. Madrildar artista soul musikaren munduan agertu zen 2015ean, Summer Rain diskoarekin, eta ordutik aurrera soul musikaren itxaropen handienetakoa da.\nKirol eta Osasun zinegotzi Livia López Andre Maria Zuriaren Futbol Txapelketa ikusten izango da 19:00etan, Olaranbe futbol zelaian.\nKepa Sojok emango duen pregoian izango da Udalbatza 21:30ean, Plaza Berrian.\nUdalbatza 2019ko Jaien txupinazoan eta Zeledonen jaitsieran izango da 18:00etan.\nUdalbatza segizioan joango da San Migel elizara 19:15ean, Andre Maria Zuriaren ohore bezperetan parte hartzeko; udal musika banda, txistulariak, erraldoien konpartsak, buruhandiak, zaldiak eta txotak, eta gaita-jotzaileak izango ditu lagun.\nUdalbatza Farolen Arrosarioaren Prozesioan izango da 22:00etan, erdialdean.\nAndre Maria Zuriaren Kofradiak antolatzen duen lapur-mezan izango da Udalbatza 8:00etan, Andre Maria Zuriaren plazan.\nUdalbatza Andre Maria Zuriaren ohorez egingo den meza pontifikalean izango da 10:30ean, San Migel elizan.\nUdalbatza Gasteizko Zortzikoan izango da 12:00etan, Plaza berrian.\nAndre Mari Zuriaren jaiak direla eta, alkohol eta drogen kontrol-kanpaina bat abiarazi du Udaltzaingoak\nKontuan izanik laster Gasteizko jaiak ospatzekoak direla eta udako oporraldian lekualdaketak ugaritu egiten direla, Udaltzaingoak abuztuaren 3tik 11ra alkoholemiaren kontrolerako trafiko-kanpaina berezi bat egingo du udalerriko kaleetatik doazen gidarien artean, eta halaber, gidaritzari kalte egiten dioten beste era bateko drogak edo estupefazienteak kontsumitzea zainduko du, istripuen arriskua areagotzen dutelako.\nKanpaina hori hurrengo bi asteburuetan errepikatuko da eta Eusko Jaurlaritzaren Planari atxikitako Bide Segurtasunerako eta Mugikortasun Iraunkorrerako 2018-2023 Udal Plan Estrategikoan aurreikusitako zaintza eta kontroleko jardueren barruan sartzen da; horren helburua bide-segurtasuna bermatzea da, Euskadiko errepideetan ezbeharren kopurua eta horrekin loturiko lesio-aukera murriztuz.\nIrteera-operazioaren bigarren fasea\nGaur Irteera Operazioaren bigarren fasea abiaraziko da, Forondako Atean Burgos eta Madrilerako noranzkoan etenaldi batzuk eginez, eta horrenbestez, noranzko horretan A-1 errepide nazionalean sartu nahi duten ibilgailuak ekialderantz desbideratuko dira Zadorra hiribidetik Gamarrarantz, eta han N-240 errepideak A-1era sartzeko duen lotunea hartuko dute.\nBeraz, N-102 errepidearen irteera hartzea gomendatzen da (Armentiako irteera) Ariñezerantz, edo bestela, arestian aipatu bezala, N-240 errepidetik A-1era joateko Gamarrako lotunea hartzea.\nDesbideraketa horien datak eta ordutegiak hurrengo hauek dira:\nOstirala, abuztuak 2: 8:00etatik 21:00etara\nLarunbata, abuztuak 3: 7:00etatik 22:00etara\nIgandea, abuztuak 4: 7:00etatik 17:00etara\nBilbo (N-622), Donostia eta Iruñeko (A-1) noranzkoan egiten diren irteerek ez dute aldaketarik izango.\nHurrengo egunetan ibilgailu pribatuetan oporretara joateko aurreikusten diren lekualdaketak direla eta, Udaltzaingoak gomendatu egiten du bi orduz behin edo 200 kilometroz behin atseden hartzea, ezarritako abiadura-mugak errespetatzea, segurtasun-uhala eta kaskoak erabiltzea eta janari oparoegirik ez egitea.\nGainera, oporretan egiten diren lekualdaketa laburretan gidatzen arreta guztia jartzea zein garrantzitsua den gogoratzen dute, istripuen kopururik handiena orduantxe izaten delako.\nUdaltzain baten aurka eraso egiteagatik emakume bat atxilotu dute\nUdaltzaingoaren agenteek 41 urteko emakume bat atxilotu zuten atzo, agintaritza-agenteen aurkako atentatu-delitu baten ustezko egile gisa.\n092 zenbakira egindako telefono-dei batek eskatu zuen Prudencio María Verastegui kaleko ostalaritza-establezimendu batera etor zedila polizia, bi gizonezko eta emakume baten artean izandako eztabaidan eraso bat gertatu zelako. Patruilak izandako esku-hartze horretan, emakumeak udaltzain baten aurka eraso egin zuen, eta hori dela eta, atxilotu egin zuten eta, Guardiako Epaitegian dagozkion izapideak bete ondoren, aske utzi zuten.\nTxirrinduan zihoan 19 urteko neska bat zaurituta geratu zen atzo, bizikleta gainean beste pertsona batekin Herrandarren kaleko bidegorritik barrena zihoala, bidea emateko zioen agindua ez bete eta Jesús Guridi kalera behar bezala sartzen ari zen ibilgailu batek harrapatu egin zuelako. Zauritutako neska Txagorritxu Ospitalera eraman zuten.\nCadena y Eleta kalean izandako beste istripu batean ere pertsona bat harrapatu zuten. Herri barruko autobus bat eta bizikleta bat zeuden nahastuta, eta bizikleta horretan bi adingabe zihoazen, horietako bat eskulekuaren gainean eserita. Herri-garraioko ibilgailuaren aurka talka egin zutenean, bidaiari gisa zihoan 12 urteko neska zaurituta geratu zen eta anbulantzian eraman zuten Txagorritxu Ospitalera.\nUdaltzaingoak beste 4 trafiko-istriputan esku hartu zuen, baina ez zen zauriturik izan eta ez zuten inor ikertu bide-segurtasunaren aurkako delituengatik. 23 salaketa izapidetu dituzte eta polizia judizialaren 14 jarduera egin dituzte.\nSutea edukiontzi batean\nAtzo, Lasarteko Atea kalean, hiri-hondakin solidoen edukiontzi batean piztutako sua itzaltzeko esku hartu zuten suhiltzaileek, eta horrez gain, beste dei bat jaso zuten, Zamaraga auzoan paperontzi bat sutan zegoela ohartaraziz, baina Ertzaintzak su-itzalgailu batez itzali zuen sua.\nGero eta berdeagoa den txupinazorako prest\nIgandean Zeledonen jaitsiera gero eta berdeagoa eta iraunkorragoa izan dadin lanean arituko diren Egibideko 42 boluntarioak Hondakinen Kudeaketaren Zerbitzuko teknikariekin bildu dira gaur.\nIngurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, Egibideko Ingurumen zuzendari Eduardo Ochoa de Aspuru eta Vital Fundazioko zuzendari nagusi Axier Urresti ere izan dira boluntarioekin. Aurten arreta berezia emango diote Vital Fundazioak eta Gasteizko Udalak plastikoaren kontsumoa gutxitzeko sustatu duten kanpainari; horretarako, behin erabiltzeko edalontzien ordez edalontzi berrerabilgarriak erabiltzeko eskatu dute bi erakundeek.\nHorretaz gain, gaurtik abuztuaren 4ko goizera arte, informazio-karpa bat jarri da Andre Maria Zuriaren plazan, eta ume eta gazteentzako jarduerak eta jolasak antolatu dira, birziklatu eta berrerabiltzeko aukerez kontzientziatu eta informatzearren.\nSara Buesa izendatu dute Gizarte Politiken, Adinekoen eta Haurren Saileko zuzendari\nKategoriak: Sailkatu gabea — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 13:36\nGaur egin duen bilkuran, Tokiko Gobernu Batzarrak Sara Buesa izendatu du Gizarte Politiken, Adinekoen eta Haurren Saileko zuzendari.\nAurreko agintaldian ere Gizarte Politiken eta Osasun Publikoaren Saileko zuzendaria izan zen Buesa. Udal gobernu berria osatu ondoren, aldatu egin da sailaren izena, baita horretaz arduratzen den zinegotzi ordezkaria ere: orain Jon Armentia da.\nSara Buesa Psikologian lizentziaduna eta doktorea da, Deustuko Unibertsitatetik, eta Gasteizko Udaleko karrerako funtzionarioa; 2008tik egiten du lan udalaren gizarte-zerbitzuetan.\nGaurtik hasita Andre Maria Zuriaren jaiez gozatzeko gonbita egin du alkateak, “pertsonekin eta ingurunearekin dotore jokatuz”\nGorka Urtaranek “gure hiria distiraraztera eta gure tradizioez eta kulturaz harro agertzera” animatu du, “jai eredugarri batzuetan, azken urteetan izan diren bezala”\nGorka Urtaran alkateak ohiko prentsaurrekoa baliatu du herritarrak Andre Maria Zuriaren jaien atarikoaz eta jaiez gozatzera gonbidatzeko, “pertsonekin eta ingurunearekin dotore jokatuz“. Alkateak “gure hiria distiraraztera eta gure tradizioez eta kulturaz harro agertzera” animatu ditu gasteiztarrak, “jai eredugarri batzuetan, azken urteetan izan diren bezala”.\nPregoia, txosnak, kontzertuak eta jaien atariko jarduerak\nGaur gauean hasiko da jai giroa berotzen, 21:30eko pregoiarekin. Zine-zuzendari, zine-historialari eta irakasle Kepa Sojok emango du; Cortada jaialdiko zuzendaria ere bada. Pregoiaren ondoren, soul, gospel eta rhytm&blueseko kontzertu handia emango du Ele interpretatzaile madrildarrak. Txosnetan ere gaur hasiko da programazioa, eta Blusen eta Nesken taldeek zenbait jarduera antolatu dituzte astebururako. Bihar, larunbata, JL García eta Ramses López DJek “Los 40 sessions – La Blanca” emanaldia eskainiko dute Foru plazan, 23:00etan.\n“Andre Maria Zuriaren jaiak jairik onenetakoak dira hainbat alderdirengatik: giroa, tradizioaren eta dibertsioaren arteko nahasketa, askotariko jarduera eskaintza eta gasteiztarrok ematen diegun kolorea. Hiriaz harro agertu ohi garen egunak dira; tradizioez eta kulturaz harro. Dibertitzeko sasoia da, berriz elkartzekoa”, nabarmendu du alkateak, eta gogorarazi du 350 jarduera baino gehiagok beteko dutela Gasteiz.\nJaietan 350 ekitaldi inguru antolatu dira, dagoeneko identitate-ikur diren hauek barne: tokiko talde ugari izango dira jai eremu guztietan, euskarak presentzia handia edukiko du, eta irisgarritasunaren eta iraunkortasunaren aldeko apustua egingo da.\nOrobat, indarkeria matxistarik gabeko jaiak izan daitezen eskatu du Gorka Urtaranek, horietaz aske eta ahaldunduta gozatzeko.\n“Jaietan ere LIBRE izan nonahi! Celebra, Actúa, Responde” lemaren pean, Udalak indarkeria matxista prebenitzeko estrategia prestatu du, bereziki gazteei zuzendua, erantzunkidetasunetik.\nIgandean irekiko da informazio-lekua Independentzia eta Posta kaleen arteko bidegurutzean, indarkeria matxista prebenitzeko eta haren aurrean jarduteko, eta prebentzioko lantalde ibiltari bat ere osatu da.\nZeledonen jaitsieran, mezu soziala\nIgande arratsaldean, milaka eta milaka pertsona joango dira Andre Maria Zuriaren plazara, Zeledonen jaitsiera ikustera. Aurten Imanol Vega traumatologoa, Adela Fonseca erizain eta ebakuntza gelako instrumentista eta Francisco Granados ortopedista arduratuko dira suziria jaurtitzeaz; osasun arloko langile horiek aste batzuk igarotzen dituzte urtero Bolivian eta Benin errepublikan, osasun larriak dituzten eta baliabiderik ez duten biztanleei arreta emateko. “Keinu horren bidez, haien lana aitortu nahi dugu, eta gure esker ona eta miresmena adierazi, beren familiak eta lana aldi batez uzten baitituzte lan zoragarri hori egiteko; aldi berean, egiten dutena ezagutarazi nahi dugu, hartara pertsona gehiagok har dezaten parte horrelako ekintzetan, leku horietara joanez edo dirua eta materiala emanez. Grina handiz egiten dute lan hori, eta eskertzeko egin dezakegun gutxienekoa da“, azpimarratu du alkateak.\nGasteizek berebiziko ahalegina egingo du garbitzen eta birziklatzen\nBestetik, alkateak aipatu du Udalak berebiziko ahalegina egingo duela hiria garbitzen eta hondakinak biltzen Andre Maria Zuriaren jaietan.\nZeledonen jaitsieraren ondoren 120 langilek garbituko dute plaza, ahalik eta azkarren. Horretaz gain, garbiketa areagotu egingo da Egunsentiko Arrosarioaren aurreko orduetan, baita txosnetan, musika emanaldietan, feria-lekuan, azoka arabiarrean eta blusa eta nesken kalejiren ondoren ere.\nBitarteko berezia jarriko da suziriaren jaurtiketarako: hamar kontrol beirarik, latarik eta bestelakorik sar ez dezaten; gainera, gaur, bihar eta etzi informazio-karpa ipiniko da Andre Maria Zuriaren plazan, eta bertan lantegi eta jarduerak antolatuko dira ume eta gazteentzat.\nAlkateak gogorarazi du, halaber, bihartik aurrera 30 establezimenduk baino gehiagok edalontzi berrerabilgarriak eskainiko dituztela Andre Maria Zuriaren jaietan, Vital Fundazioak eta Udalak sustatutako ekimen baten barruan.\nIazko berrikuntza nagusia ere —Edurne eta Zeledon Txiki jaisteko lekuaren aldaketa— mantendu egin da, eta Andre Maria Zuriaren plazan izango da berriro. Haurrentzako programazioan ere berrikuntzak sartu dira.\nAndre Maria Zuriaren jaietako azoka lekuz aldatu da, eta 40 saltokiak dagoeneko ireki dira Santa Barbara plaza berrituan.\nBeste berrikuntza batek Udaltzaingoarekin du zerikusia; izan ere, Ertzaintzarekin batera jasoko dituzte salaketak, Olagibel kaleko herritarrei laguntzeko bulegoan.\nUdalak datozen lau urteetarako Soinu Giroa Hobetzeko Ekintza Plana onetsi du\nPlanak 3 kudeaketa-ildo eta 7 jarduera-ildo jasotzen ditu, zarata gutxitu, horren ebaluazioa hobetu, eremu lasaiak babestu eta aisialdiak eta ostalaritzak sortutako zarata kudeatzeko\nUdal gobernuak behin betiko onetsi du Gasteizko Soinu Giroa Hobetzeko Ekintza Plana (2019-2023), hiri lasaiago eta osasungarriagoa lortzeko bidean aurrera egiteko eta soinuak herritarrengan eta ingurunean duen inpaktua progresiboki gutxitzeko.\nPlanak 3 kudeaketa-ildo jasotzen ditu: zarata kudeatzeko udal egitura bat sortzea, zaratari buruzko ingurumen-informazioko sistema bat abian jartzea, eta sentsibilizazio-ekintzak.\nGainera, ekintza planak 7 jarduera-ildo ezartzen ditu, besteak beste, zarata gutxitzea, horren ebaluazioa hobetzea, eremu lasaiak babestea eta aisialdiak eta ostalaritzak sortutako zarata kudeatzea. Horiek fitxen bitartez antolatu dira, helburuak eta ekintzak alditan banatuta.\nAlkateak iragarri du Gasteizek hautagaitza aurkeztu duela Global Green City Award sarirako\n“Saria lortuko bagenu gure proiekzioa handituko genuke nazioartean, bizi-kalitateari, lehiakortasun ekonomikoari eta iraunkortasunari dagokienez erreferente gisa sendotze aldera”\nGasteizko alkate Gorka Urtaranek iragarri du Udalak hautagaitza aurkeztu duela Global Green City Award sarirako. Global Forum on Human Settlements irabazi-asmorik gabeko erakundeak ematen du saria, Nazio Batuen laguntzarekin. “Maila globaleko ‘European Green Capital’ sari moduko bat da”, zehaztu du alkateak. “Ingurugiro Gaietarako Ikastegiak koordinatu du hautagaitza, eta udal sail guztiek lagundu dute lantzen. Gure ustez, oso ondo justifikatuta dago. Funtsean, gure eredua bat datorrelako sariarekin. Izan ere, guztiz inplikatuta gaude Nazio Batuen 2030 Agendarekin eta garapen iraunkorreko helburuekin”, azaldu du Gasteizko alkateak.\n“Gasteiz superhiria izatea nahi dugu, Europan erreferente izatea; hori funtsezko ildoa da udal gobernuak sustatzen duen Gasteizko Agendan. Saria lortuko bagenu gure proiekzioa handituko genuke munduan, beste bultzada bat emango lioke hamarkadatan egindako lanari, eta beste urrats bat litzateke gure hiriaren nazioarteko proiekzioan. Hori guztia, bizi-kalitateari, lehiakortasun ekonomikoari eta iraunkortasunari dagokienez erreferente gisa sendotzen jarraitzearren“, adierazi du Gorka Urtaranek.\nGasteizek aurkeztutako hautagaitza balioesten duen batzordeak 85 adierazle aztertuko ditu, sei ataletan banatuta: iraunkortasuna, ekitatea, identitatea, segurtasuna, oparotasuna eta zoriona. Sei multzo handi horien barruan 18 kategoria sartzen dira, askotarikoak eta zeharkakoak: mugikortasun jasangarria, energia-eraginkortasuna, ‘smart city’, ‘zero waste’, espazio publikorako politikak, lurraldearen erabilera jasangarria, ura, ingurumena, oinarrizko zerbitzuak, lurralde garapen jasangarria, ekonomia zirkularra, nekazaritzako elikagaien estrategia, gobernantza, berrikuntza, ondarearen babesa…\nUdalak kaletako zoladura sendotu eta zuloak betetzeko lanak egingo ditu abuztuaren 12tik aurrera\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: obras — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 11:44\nAndre Maria Zuriaren jaien ondoren, Gasteizko Udalak hainbat kaletako zoladura sendotu eta zuloak betetzeko lanei ekingo die, ohi bezala, 180.000 euroko inbertsioa eginez. Gaur goizean esleitu du Tokiko Gobernu Batzarrak kontratuaren lehiaketa, Arabako hiriburuko kaleen egoera hobetzearren. Firmes Alaveses enpresak egingo ditu lanak, 12tik 19ra.\n– Ramiro de Maeztu – Domingo Beltran.\n– Gorbea kalea\n– Zumabide kalea\n– Beato Tomas de Zumarraga Ramiro de Meztu eta Gorbea artean.\n– Armentiako bidea\n– Jacinto Benavente kalea (trenbidearen pasalekuan)\n– Las Arenas kalea\n– Santiago hiribidea (Herrandarren eta Bake kalearen artean)\n– Adriano VI, 17\n– Honduras eta Venezuela (autobus geltokia)\n– Osasun iturria kalea, 5.\nAndre Maria Zuriaren jaien ostean, urtero bezala, Ingurumenaren eta Espazio Publikoaren Sailak zoladura sendotu eta zuloak betetzeko ohiko lanak egingo ditu hiriko kaleetan. Horrelako lanek enbarazu sortzen dute, eta horrexegatik egiten dira aipatutako egunetan.


Limpiezas Arana enpresarekin gatazkan urrats bat gehiago emango du Bilboko Langile Autodefentsa Sareak\nAzaroaren 26an abiatu zuten gatazka garbiketa enpresarekin, bertako langile batek jasandako gehiegikeriak medio. Gaur artean enpresaren partetik erantzunik jaso ez dutenez, gatazkaren izaera publikoa indartzen segi dute. Astelehenean elkarretaratzea deitu dute, enpresak Uribarri auzoko Matiko kaleko 2. zenbakian duen egoitza aurrean, 18:00etan.\nElkarretaratzera deituz egindako prentsaurrekoa (Argazkia: Ecuador Etxea)\nLimpiezas Arana-Fernández Aguilar garbiketa enpresarentzako lan egiten duten dozenaka langileetalo batek bere kasuaren berri eman ondotik, azaroaren 26an enpresarekin gatazka abiatu zuen Bilboko Langile Autodefentsa Sareak. Enpresaburuari beren exijentziak biltzen zituen gutuna helarazi zioten, eta exijentziok bete ezean gatazkaren izaera publikoa indartzeko asmoa adierazi zuen sareak. Gaur artean enpresaren partetik erantzunik jaso ez dutenez, gatazkan urrats bat gehiago ematea erabaki dute, eta pasa den asteleheneko prentsaurrekoan iragarri bezala astelehen honetan elkarretaratzea egingo dute enpresaren egoitzako ateetan. “Klase elkartasuna eraiki! Limpiezas Arana-Fernández Aguilar esplotatzaile” lelopean, 18:00etan Matiko kaleko 2. zenbakian biltzera dei egin die herritarrei. Sarearekin kontaktuan jarritako langileak jasandako gehiegikeriak salatzeaz harago, plantilla osoak bizi duen egoera salatuko dute.\nSarera jo zuen emakumezko langileak bere kasua salatzeko asmoa agertu zuen, eta hargatik abiatu zuten gatazka. Langile Autodefentsa Sareak, bere aldetik, gatazkari bide emateko arrazoiak zehaztu zituen: langilea kontraturik gabe aritu da lanean, nahiz eta kontratuaren inguruan maiz galdegin, beharrezkoa baitu bere egoera erregularizatzeko; enpresaburuak zigor ekonomikoak aplikatu dizkio “etxebizitzak behar bezala ez garbitzeagatik”, inolako froga eta argudiorik gabe; langilea ordaindu gabeko lanak egitera behartu dute; gaixo egon denean ere, lan egitera behartuz; eta guzti horrekin batera, erabateko ordutegi malgutasuna eta disponibilitatea exijitu zaizkio, ezinezko bilakatuz lanaz haragoko egunerokoa antolatzea.\nGehiegikeria horiei guztiei langilearen egoera are gehiago okertu duen beste faktore bat gehitu zien sareak: langileari egokitu zaion lan karga, eta ondorioz hilabeteko soldata, “enpresaburuaren borondatearen araberakoa” izan dela erabat. Eta horrek, azpimarratu dutenez, dependentzia are handiagoko lan harremanari eman dio bide.\nGatazka abiatzearekin batera, laneko testuingurua gaiztotu egin zioten langileari, berau kaleratzera heltzeraino. Hasieran, langilearen aurkako difamazio kanpainari ekin zion zuzendariak, gaizki esaka arituz bere lankideekin, garbitzen zituen etxeetako jabeekin, eta baita ere bizilekutzat duen etxebizitzako jabearekin. Lan jazarpena gutxi ez, eta epe motzean enpresak kaleratu egin zuen langilea, azaroko soldata ordaindu gabe.\nEmakume, migratu eta langile izateagatik, hiru aldiz zaurgarri\nLimpiezas Arana enpresako langile ohiaren lan gatazka ezagutzera ematean, Langile Autodefentsa Sareak ondokoa ere salatu zuen: etxeko lanen sektoreko enpresak, beren mozkinak areagotzeko, baliatu egiten dutela sektorearen feminizazioa –horrek ahalbidetzen baitie soldatak debaluatzea, lan baldintzak okertzea eta “langile klasearen baitako geruza ezberdinen arteko arrakala” handitzea– eta langile migratuen egoera zaurgarria –esklabutza zantzudun lan harremanei bide emanez–.\n“Langileriak bizi dituen zapalkuntza desberdinen aurrean, klase batasunaz jarduteko beharra azpimarratu nahi dugu”, egin du irakurketa sareak. Bide batez, gogorarazi dute “bizi dugun krisi testuinguruan proletalgoaren defentsarako gaitasunak handitzea inoiz baino beharrezkoagoa dela, egunerokoan jasaten ditugun erasoei era bateratuan erantzun ahal izateko”.\n"2019an, uztaila amaieran, lanean hasi nintzen Fernández Aguilar, etxebizitza turistikoak, etxeak eta amaitutako obrak garbitzen. Enpresako gerenteak orduko zenbat ordainduko zitzaidan eta lan-baldintzak azaldu zizkidan. Lan-harremanak iraun artean, kontraturik gabe lan egitera beharturik egon nintzen, nahiz eta behin baino gehiagotan eskatu nuen.\nBehin lanean hasita, ohartu nintzen nire lanaldia ez zela adostutakoa. Bai denbora zein soldata oso aldakorrak ziren, eta zenbait hilabetetan kobratu beharko nukeenaren erdia baino gutxiago kobratu nuen. Gainera, lan-baldintzak oso gogorrak ziren: etxebizitzen garbiketak edozein ordutan esleitzen zizkidaten, aldez aurretik abisatu gabe, eta lanera gaixorik joateko presioa ere egin zidaten. Badakit nire osasunak okerrera egin duela lan-baldintzen ondorioz. Hala ere, lan egiten ez banuen diru-sarrerarik izango ez nuela jakinda, haiekin jarraitu nuen.\nIraila aldera, enpresak soldata atxiki zidan eta zegokidanaren herena baino ez zitzaidan ordaindu. Behin baino gehiagotan erreklamatu ondoren, azkenean lortu nuen zor zidatenaren zati bat kobratzea, atzerapenarekin bazen ere. Une horretatik aurrera, bi deskontu gehiago egin zizkidaten abenduan eta urtarrilean, ustezko garbiketa-hutsegiteengatik.\n2020. urtean, konfinamenduaren ondoren, enpresak soldataren ausazko deskontuekin jarraitzea erabaki zuen, langileok bizi genuen egoera kontuan hartu gabe: soilik alokairua ordaintzeko iristen zitzaigun gutxieneko diru-sarrerekin.\nNire eskubideak erreklamatzen hasi nintzenean, enpresak erabaki zuen lanorduak jaistea eta laneko jazarpena egitea bere arduradunetako baten bidez. Azkenik, Bilboko Laneko Autodefentsaren Sarera joan nintzen, nire eskubideen alde borrokatzeko.\nEnpresaren aurkako kanpaina publikoa hasi zenean, nagusiak difamatu egin ninduen nire lankideen aurrean, pisuen jabeen aurrean, eta baita nire etxeko etxekoandrearen aurrean ere; azken aste hauetan guztiei hainbat dei egin die. Gainera, kaleratu egin nau eta ez dit azaroko azken soldata ordaindu. Zor didan diru guztia ordaintzen ez didan bitartean, enpresariak hilero diru kopuru handiak fakturatzen jarraitzen du. Langile Autodefentsa Sarearen laguntzarekin borrokan jarraituko dut zor didana ordaindu arte".\nKanal hauetan artxibatua: Langile borroka | Feminismoa | Bilbo | Antikapitalismoa | Emakume langileen eskubideak | Bilboko Langile Autodefentsa Sarea


Zaindu Zaitez | Zuntza, ongizate digestiboa baino askoz gehiago\nZuntz dietetikoaren zenbait osagaik (zelulosa, lignina, pektinak, karragenatoak…) landareen zelulak osatzen dituzte, eta zurruntasuna ematen diete.\nHeste meharrak ez du janari-zuntza digeritzerik eta xurgatzerik. Horren ondorioz, heste lodira oso-osorik igarotzen denez, oso onuragarria da gure organismorako.\nBere disolbagarritasunaren arabera, zuntza disolbagarria eta disolbaezina izan daiteke. Oro har, zuntz disolbagarria frutetan, barazkietan, leketan… dago; eta zuntz disolbaezina, osoko zerealetan.\nTeknikaren aldetik, zuntzaren eginkizuna energetikoa (digeritzen ez denez, ez du inolako kaloria-ekarpenik), egiturazkoa (ez da gure organismoko egituren osagaia) eta erregulatzailea ez bada ere, gure dietan funtsezkoa da, honako abantaila hauek eskaintzen dituelako:\n1. Heste-igarobidea hobetzen du\nDigeritzen ez denez, zuntza (osoko zerealetako disolbaezina, batez ere) oso-osorik igarotzen da heste lodira, eta urari eusten dio bere molekulan. Hartara, gorozkien tamaina zein likatasuna handiagotzen ditu, bigundu egiten ditu eta mugimendu peristaltikoak suspertzen ditu, idorreria eta beste patologia batzuk ekiditeko; esate baterako, hemorroideak edo dibertikuluetako gaixotasunak.\n2. Hesteetako bakterioen substratua da\nZuntzaren zati bat (barazki, fruta eta leketako disolbagarria, batez ere) hartzitu egiten da hesteetako bakterioen bidez. Zuntz-ekarpena ona izanez gero, gure hesteetako flora ondo egongo da, eta zailagoa izango da koloneko minbizia agertzea.\n3. Arazo lipidoetarako onurak ditu (kolesterola)\nZenbait arrazoirengatik, zuntz-ekarpen handiak odoleko profil lipidikoa hobetuko du (oso ezaguna den «kolesterol txarra» edo LDL murriztean).\n4. Karbohidratoen metabolismorako onurak ditu\nZuntzak dietaren bidez irensten ditugun karbohidratoen digestioa eta xurgapena moteltzen dituenez, glukosa astiroago igaroko da odolera, eta intsulina gutxiago jariatuko da. Hori oso garrantzitsua da gaixo diabetikoentzat, zuntza oso lagungarria izango delako odoleko glukosa-tasa erregulatzeko orduan.\n5. Asegarria da\nIa-ia kaloria-ekarpenik ez daukanez eta elikadura-boloaren tamaina nahiz likatasuna handiagotzen dituenez, baina hidratatzen denean, batez ere, asegarria da oso. Esate baterako, beraz, oso lagungarria izan daiteke dieta hipokalorikoak egiten ditugunean.\nHorrez gain, zuntza landare-jatorriko produktuetan dagoenez, elikagai horietako osagai guztien onurak ere lortuko ditugu: bitaminak, mineralak, antioxidatzaileak…\nGutxi gorabehera, 25-40 gramo zuntz kontsumitu beharko genuke egunean (disolbagarriaren eta disolbaezinaren arteko proportzioa 3:1ekoa izan behar da, gainera). Edonola ere, gizarte industrializatuko eredu dietetikoaren arabera, 20 gramora ere ez gara iristen.\nGure organismoak behar duen zuntz-ekarpena ziurtatzeko, oso garrantzitsua da egunero-egunero era guztietako fruta eta barazki ugari jatea (eguneko bost arrazio, gutxienez), lekaleak zein fruitu lehorrak gure dietaren osagaiak izatea eta zerealen osoko barietateak sartzea (ogia, pasta, arroza…). Horrela, bada, ongizate digestiboa lortuko dugu, gaixotasunak prebenituko ditugu eta geure osasuna hobetuko dugu.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Emakume eta Gizonen Berdintasunerako Entitate Publikoen Sarearen bilera\nEmakume eta Gizonen Berdintasunerako Entitate …\nEmakume eta Gizonen Berdintasunerako Entitate Publikoen Sarearen bilera\nErakunde Publikoen Berdintasunerako Sarea\nGaur goizean Berdintasunerako Entitate Publikoen Sarea bildu da SPRIren egoitzan, Bilbon. Izaskun Landaidak, Emakundeko zuzendariak, eta Alexander Arriolak, SPRIren zuzendariak ireki dute sarearen jardunaldia. Sare hau duela lau urte sortu zen helburu nagusi batekin: erakunde publikoetan berdintasunari buruzko neurriak eta politikak ezartzen eta garatzen joatea. Eta honekin batera, erakunde bakoitzaren lana eta esperientzia eta praktika onak elkarbanatzea. Gaurko jardunaldian entitateetan berdintasuan txertatzen joateko estrategia eta gakoetan sakondu dute.\nBerdintasunerako Entitate Publikoen Sareak sexu jazarpena eta sexuan oinarritutako jazarpenari buruzko jardunaldia egin du\nBerdintasunerako Entitate Publikoen Sarearen bilera


Eskubide sozialak murrizten dituzten politikak egiteari utz diezaiola eskatzen diogu EAJ eta PSEren gobernuari, eta kontuan har ditzala eragile sozial eta sindikalek egiten dituzten proposamenak | LAB SINDIKATUA\nEkintza Soziala Prekarietatea eta pobrezia Eskubide sozialak murrizten dituzten politikak egiteari utz diezaiola eskatzen diogu EAJ eta...\nEskubide sozialak murrizten dituzten politikak egiteari utz diezaiola eskatzen diogu EAJ eta PSEren gobernuari, eta kontuan har ditzala eragile sozial eta sindikalek egiten dituzten proposamenak\nEusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailak argitaratzen duen Pobrezia eta Gizarte Ezberdintasunen Inkesta aurkezteko egingo diren jardunaldiak direla eta, LAB sindikatuak Gasteizko Gobernuaren jarrera salatu du.\nEusko Jaurlaritzaren Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailak argitaratzen duen Pobrezia eta Gizarte Ezberdintasunen Inkesta aurkezteko egingo diren jardunaldiak direla eta, LAB sindikatuak hurrengo irakurketa egiten du:\nInkesta hau 2018an gauzatu bazen ere, ez da aurkeztua izan harik eta 2019ko amaieran gauden honetara arte. Gasteizko Gobernuak orain arte argitaratu ez izanaren arrazoia baliteke segidan emango ditugun datuetan egotea.\n446.700 lagun ozta-ozta bizi dira. EAEko biztanleriaren %20,7 pobrezia eta bazterkeria sozial arriskuan dago (PGEI, Pobrezia eta Gizarte Ezberdintasunen Inkestaren zein AROPE adierazlearen arabera).\nPobreziak gora egin du eta biztanleriaren %17,7ri eragiten dio. 2016 eta 2018 urteen bitartean EAEko pobrezia tasak, beherantz baino, gorantz egin du eta pobrezia arriskuan dagoen populazio portzentaia %16,4tik %17,7ra pasatu da (PGEIren arabera).\nUrkulluren gobernuak pobrezia gutxitzeko helburuan atzera egin du. Azken bilakaera honek erakusten digu, 2016ko egoerarekin alderatuta, gorakada suertatu dela eta, hortaz, Urkulluk hartutako konpromisoan atzerapausoa egin duela. Izan ere, Urkulluren gobernuak 2016-2020 legegintzaldirako adierazi zuen helburua pobrezia %20 jaistea zela.\nHazkunde ekonomikoa gorabehera, gaur egun 2008an baino 61.600 lagun gehiago daude pobreziak eta bazterketa sozialak jota. Krisialdiaren eztanda abiapuntutzat hartzen badugu, pobrezia eta bazterketa sozialean dauden lagun kopurua %16 hazi da azken hamarkadan. Eta egoera honek okerrera egingo du, aplikatzen ari diren politiken ondorioz. Zehazkiago, guztiz onartezina da EAJ eta PSEren gobernua Diru Sarrerak Bermatzeko Errentan murrizketa berriak prestatzen egotea, 2012tik etengabean murriztua izan den eskubide sozialean, alegia.\nSusperraldi ekonomikoak ez du balio izan prekarietateari, desberdinkeriari, pobreziari eta bazterketa sozialari mugak jartzeko. Eta honek Urkulluren gobernuaren politika ekonomikoen porrota argi uzten du, eredu horrek ez baitu inolaz ere laguntzen sortutako aberastasunaren birbanaketa eraginkorrean. Honetaz gain, krisialdiaren aitzakiaz inposatutako prekarizazio-politika berriek eta, zehazkiago, enplegu politikak, lan prekarioa eta soldata baxuak gero eta langile gehiagotara zabaltzeari ekin diote.\nGeneroak jarraitzen du izaten desberdinkeria ekonomikoaren faktore bat. Pobreziaren pisu handiena emakumeek pairatzen dute EAEn. Hain zuzen ere, pobreziaren mugaren azpitik bizi diren pertsonen %54,7 emakumeak dira. Hau dela eta, emakumeek pobreziarekiko duten zaurgarritasuna handiagoa da gizonezkoekin alderatuta, %18,8ko intzidentzia tasara iritsiz, gizonezkoena %16,5ekoa denean.\nEtxebizitza: pobreziaren egiturazko faktorea. Azkenik, ez dugu ahaztu behar etxebizitza eskuratzea pobretze faktore bihurtu zela, espekulazio immobiliarioaren ondorioz. Baina orain, alokairuen prezioa gehieneko historikoetan dagoela, egoerak biziki egin du okerrera.\nHonengatik guztiagatik, EAJ eta PSEren gobernuari zera exijitzen diogu: eskubide sozialak murrizten dituzten politikak egiteari utz diezaiola eta kontuan har ditzala eragile sozial eta sindikalek egiten dituzten proposamenak.


Motxilak ere badu generoa. Kepa Lizarraga, BMF-FVMko medikua - Bizkaiko Mendizale Federazioa\n« Mendiko materialak ere badu generoa. Oinetakoak. Kepa Lizarraga, BMF-FVMko medikua Mendiko jantziak. Emakumeentzako diseinuaren desberdintasunak. Kepa Lizarraga BMF-FVMko medikua »\n2021ko Apirilak 4\nKepa Lizarragak, BMF-FVMko medikuak idatzitako atikulua.\nMendizaletasunaren oinarrizko elementu hori ere garai modernoetara egokitu da, eta gizon eta emakumeentzako bertsioak eskaintzen dizkigu. Batzuek galdetuko diote bere buruari zein izan daitezkeen desberdintasunak bertsio femeninoa fabrikatzea justifikatzeko, orain arte bezala jarraitu beharrean, gurearekin bakarrik.\nEgia da emakumeek zegoenarekin eraman dituztela beren zamak, baina horrek ez du esan nahi haien premietara edo desberdintasunetara egokitu zenik. Adibidez, eta biztanleriaren ohikoenari edo batez bestekoari buruz beti idatzita, emakumeek, oro har, antzeko tamaina duten gizonek baino bizkar-luzera txikiagoa izaten dute. Horregatik, emakumezkoentzako motxilaren atzealdea ez da hain altua.\nTiranteei dagokienez, diseinua zuentzat denean, estuxeagoak izan daitezke, baina bigungarriak, eta forma zeiharragoa daramate motxilaren gorputzaren behealdearekin bat egin arte, bularrak ez estutzeko. Diseinu askok ere forma kurboko tiranteak dituzte, konpresiorik edo urraturik sortu gabe inguratzeko.\nEmakumeentzako motxila baten bularreko tirantea bereziki alferrikakoa edo gogaikarria izan daiteke ainguraketa ondo diseinatuta ez badago, eta klabikulen azpian zentimetro gutxi batzuk tenkatzeko aukera eman behar du.\nGerrialdea ere desberdina da, motxilaren pisuaren zati handiena aldakan kargatu behar baitu. Izan ere, zabalagoa eta bigunagoa izaten da, eta, ixten denean, nolabaiteko forma tronko-konikoa izaten du, oinarri zabalagoarekin, gandor iliako femeninoen gainean atseden hartzeko, gandor maskulinoak baino zabalagoak baitira.\nIkusten duzuenez, alde nahikoa dago zama ahalik eta erosoen eraman ahal izateko motxilen eredu espezifikoak justifikatzeko.\nArgazkian, emakumeentzako diseinua duen motxila bat eta aireztapen bikaina duen horma-bularra ikus daitezke. Izaskun Elejaga Abadia.


Hemen zaude: Hasiera → Denda → Harresilanda → Iruzkina\nAbesti multzo batez haratago, Harresilandak trama zirkular eta agortezin bat ixten du bere baitan. Apurtutako ispiluaren hamahiru piezek beste hainbeste begiratu islatzen dituzte. Xumetasunez baina bizitasun osoz, abesti bakoitzak emozio konplexu bat adierazteaz gainera, erretratu handiago baten ingurua osatzen du. Testuek ematen dituzte albumaren barruan, azken ondorioetaraino labirinto baten itxura duen albumaren barruan, aurrera egiteko argibideak. Keinu eta hitz zehatzak bildu zaleek abiapuntua ezin hobe ikusteko saria jasoko dute: hasierako koadro abstraktua, oraingo norberaren erretratu oldarkorra. Planes de fuga (2001) eta Deriva (Donostia, 1999) lanen ondorenean, berriro ere proposatzen du lan bikain bat, denboran luzaroan iraun dezakeena.\nHarresilanda lehenengoz entzun nuenean, egiazki txundituta geratu nintzen. Iñaki de Lucasen grabazio-etxean egindako jai batean izan zen. Ardoa, oparo, eta masterizatu berriko abestiak, bolumen osoz.\nLanari tristezia mugagabea darion arren, han denak euforiko zeudela ematen zuen. Gogoan dut nola ihes egiteko puntuan eta kanten entzutea gerorako uzteko zorian egon nintzela, lan gizatiarregiei eta ezpuruegiei aurre egiteak eragiten duen egonezinari jarraiki. Oraingoan Rafa Berriok dei egin dit albumaren promozio-orria idatz dezadan, eta lan hori ez zait batere nekeza, albuma gutxi gora-behera berrogeita hamar aldiz entzun dudalako eta zalantzarik gabe diskoaren mamian ondo murgilduta nagoelako. Izan ere, egileak harridura aurpegia jar diezadakeen arren, diskoak badu sekretu bat. Nik baino lehen, saioetan jo zuten musikariek hauteman zuten, eta are lehenago Jordi Rue kazetariak, CDaren pdf artxiboan jasotako letra txikiaren egileak. Rafak ezeztatu egiten du, eta egilearen iritzia beti ere azalekoena dela dio... baina niri ez dit ziria sartuko ..., hemen abesti bakoitza ukitzen duen argumentu-sare komun bat dago. Bistan da fou-maitasun istorio bat dena, maite dutena gorroto duten eta hain zorigaiztoko sentiarazten dietena maite duten maitale eroen istorioa. Azken batean, oso kontu arrunta. Eta hau guztia Hiriaren eszenatokian. Estutzen duten kaleak, baina lagunak sasoi betean eta horditurik igarotzen ikusten dituztenak; goibeltasuna baina baita bizinahia ere. Pertsonaia bi daude eta kontalari bat; izan ere, ahantzi egin zait esatea ia gai guztiak bigarren pertsonan idatziak daudela, eta dudarik ez dut egiten egileak argumentuaren ildoa berariaz eta maltzurki nahasi nahi izan duela entzulearen adimenaren esku uzteko.\nArgituko dut kontu hori: **La piel a tiras, Melancolía, Algo delicado y difícil eta Harresilanda* kantuek beste emakumeak dituzte hizpide. Hain zuzen ere alboan ez dituzunak. Beste leku batean/zeu ez zauden lekuan* gertatzen den maitasun istorioa. Maite den emakumeaz aparteko harreman ez zilegiak agian... Oker ez banago, barra-amerikarraren antzeko zerbait igartzen da batez ere lehenengo piezan.\nEta jarraitzen dut: Bronca; Yo te sufro; Duele; Realidad eta ziklikoki aurkezten den **Lo que trae el río** gaietan dramak bere bidea egiten du: ezinezkoa da maitasuna erakarri eta baztertze izaerako eskizofrenia horretatik at garatzea. Eta ohar zaitezte nola Bronca gaian hitza hartu eta lehenengo aldiz hitz egiten duen neskak!... Apurtutako ispiluaren piezak osatzen hasten dira...\nBukatzeko, **Corazón al revés, No sólo de amor eta agian Invisible** abestiak hiriko eszenategian kokatzen dira, asetasunik nekez lortzen den eta zentzurik gabeko poztasun aluzinagarria gertatzen den aldean. Hau da, Hirian, “bizirauteko” aukerarik ematen ez duen Hirian (Aipamen berezia merezi du En sueños gaiak, nire ustez hilobiaz gaindi egindako erregu ederra baita). Hau guztia ulertuta, erraz asmatzen da tituluaren zergatia (“Hitz polit bat besterik ez da” erantzun zidan Berriok aingeru baten aurpegiarekin gezurra esanez). Bada ez. Egilearen aurreko albumaren (Planes de fuga) jarraipen naturala da ironiaz beteriko Harresilanda hau, harresiz kanpokoa esan nahi duena, eta halatan, gizonen eta emakumeen arteko eta albumari izena ematen dion abestiak aipatzen duen “ametsetako ibiltarien” eta setiatutako hiriaren arteko harremanei buruzko “hesiaren” ideia zentzuz betetzen da –bestalde, ezin hobe islatu du hori guztia Cheli Lanzagortak nola azalean hala triptikoan–. Parentesia: ilustrazio hauek gaitzat harturik, uste dut aurkitu dudala euren jatorria (!). Seguru asko **Amor a Traición** gai hartan dute jatorria, eta buruz diot:\nMi alma es un laberinto\nCon un dragón rabioso en el centro.\nMi corazón ya es distinto:\n¡Qué silencio y qué calma adentro!\nKontu gehiegiren berri eman dudala? Ez uste. 51. entzunaldian ere beste hainbeste gauza deskubrituko dudala uste dut, ugari baitira xehetasunak, konplexuak, eta testuak ere ez dira azalekoak... Beldurgarria, honek ... Buruhauste bat ematen du! (Orain testuetan “Haiek”, emakumezkoak, zenbat aldiz errepikatzen den kontatu behar dut). Harremanetan jarraitzen dugu bere web orrian: rafaberrio.com.\nKoan Amiama. Zumarraga, 2005eko otsaila


kritiken hemeroteka » Bi olerkari gazte munduaren orduan Azurmendi eta Lasa\n« Gorrotoa lege | Eztenkadak »\nBi olerkari gazte munduaren orduan Azurmendi eta Lasa J. San Martin / Zeruko Argia, 1965-09-05\nBi olerkari gazte dira Azurmendi eta Lasa. Beren mendearen semeak. Esan nai dut, beren mendearen maillan daudenak. Zergaitik, denok gera bakoitza bere adinean norpere mendearen seme; baiña ez guziok norperaren mendeko kultura maillan gaudenak.\nOrrela dira Azurmendi eta Lasa, beren garaiari finkaturik. Lenago Etxepare, Etxahun, Iparragirre, Elizanburu, Bilintx, Lizardi ta Lauaxeta beren mendeko giro ta joerari finkatu ziran bezela.\nJoxe Azurmendi, Arantzazuko fraille gaztea. Lasa baiño ezagunagoa dugu. Gandiaga-ren Elorri-ri egin zizkion oarpenetatik agiri zaion olerkari on baten ezpala. Geroago, Olerti-n argitaratu zuan Poema beltzaren arbola-k izugarrizko arrara eragin zidan biotzean. Une ura izan zan neretzat gure olerkitza alorrean itxaropenezko iturburu bat nabaitu nuena. Ez da maiz gertatzen dana. Baiña, Otaegi izenpetzen zuanez, nor izan zitekean zalantzan gelditu nintzan. Aita Onaindiak atera ninduan dudatik. Ta geroztik bere animatzaille bat izan naiz, itxura gabeko irizpideak zapuztu zuelako. Orrela dira gure arteko gauzak.\nBere galdera ta deiak dira:\nZein ordu da, zein ordu?\nJoan ezkeroz, Jainkoa\nitzuli ez denekoa…\nZein ordu, ba Jauna?\nIragan ziren otsoak\nArgia debekatu zaigu.\nNik bakarrik ikusten dut\nNire itz pobrea diru balitz\njaten eukiko lukete\nEta sobranterik ez nuke\nOrrelako pasarte biziak ditu Azurmendik. Bere olerkian ez dago betegarririk. Esan eta esan-nai jario mozkorti baten barna eramaten gaitu, indarrez. Adierazpen auek zati batzuek besterik ez dira; bere munduaren argia erakusten duten leio txiki batzuek besterik ez. Baiña, obeto ulertzeko, ara emen, pakeari egindako poematxo bat, osorik:\nBazijoan egun batez nire errira\nbizitzaren bidetik… Ta gizonak\nelkar begiratuz esan zuten:\n“Ba dugu pake; jarri”.\nIñork ez zuen erantzun:\nilda zegoen erria.\nIkasbide ederra, beren burua olerkaritzat duten askorentzat.\nMikel Lasa berriz, Z. ARGIA-ren idazle bezela ezagunagoa dugu. Baiña beste olerkari aundi bat dugu. Obeto esanda, gaurkoa, ta aski da.\nMikel-ek, expresionismoaren aldetik indar geiago du. Bear bada, era berriago bat da euskal olerkirako. Gutxik antz eman dion era. Obeto esanda, bi estilo diferente dira. Bakoitza berean maixu dirala.\nUrteetan aurrera dijoazen askok ezingo dute zeazki konprenitu beren exprezioa, baiña ez daukat dudarik gazteen biotzetan sakonki barneratuko dirana. Gazteak, bere mundua bizi du. Ori da adinaren mendeko. Ta, zear-bide oietan bada anitz misterio, beste adin batekoak juzgatu ezindakoak. Beraz, Azurmendi ta Lasak olerki musaren iturburuetatik dakarte euskaldun gazteriarentzako ur berria. Ur ongarria, jatorrizko nortasunak iraungo badu.\nLasak, Egan-en argitaratu izan ditu olerki batzuk. Baiña, bai batak eta bai besteak, beren olerkirik geienak argitaratzeke dituzte. Au irakurtzen dutenak kontuan izango al dituzte argitaratzean, ainbeste olerkari txarren artean naasturik igarri gabe pasatu ez ditezen.\nGeienetan bertso librean ari dira. Baiña, olerkaritzari buruz zerbait dakianak, jakingo du bertso moldeen legeak ez dirala orren gaitzak, baña bai adierazteko poeta izkuntza. Ta, au Lasak ondo azaltzen digu.\nAzurmendi-ri tristura darion bezela, era berean dario Lasa-ri umorea. Baiña, bere umorean beti da ezkutuneren bat, bigarrengo plano bat adierazi nairik. Ara atal batzuek:\nkatuak ganbaretan lo daudez gau t’egun,\ndenborari denbora emanaz…\nIñauteria da, iñauteri gaba\nta iñork ez daki bakoitzaren bakardadearen berri.\nArgi bakoitza itzalean iltzen da\nnola Kristo profanatu ori, billutsik\nbide bazterrean, ain desanparatuki etsaia\nEdozein une ona da bizitzea.\nbizi dabil airean,\nmundu ontan pobere.\nta illak ditut lagunak\nAragón gaztea, Tzara\nLeautréamont, Lelian gizarajoa\neta Baudelaire begirada tristea.\nEz esan Lasa-k zantzo berria ez dakarrenik. Oraindik izarreri olerkigiñan dabiltzatenak, jaso bitzate ikasbide au:\nO iri, o izar, oi ortzi\nez duzute balio ezer.\nGizonaren irri ta keiñu batek\nzuetako milla balio dute.\nEta, bukatzeko, beste au illargian daudenentzat:\nBaiñan euskeltzaleak balekite aberatsegia dela\nizkuntzarik txiroena ere\ngure sabelean daramagun histori apurtu au


2019ko azaroaren 13a, asteazkena | Ordua Euskal Herrian 21:17:29\nZine eskola batean pentsatzen dugunean askotan pelikulak datozkigu burura zuzenean. Zein pelikula egiten irakasten diete zine eskola horretan? Zein pelikula egingo dituzte zine eskola horretako ikasleek? Zeintzuk izango dira etorkizuneko pelikula horiek? Nola irakasten da pelikulak egiten? Elías Querejeta Zine Eskolak bederatzi hilabete daramatza martxan bere lehenengo berrogeita bost ikasleekin eta galdera zerrenda horri beste bat gehitzera behartuta gaude: eta zinea pelikulak baino gehiago bada?\nArgazkia: Elias Querejeta Zine Eskola.\nSarrerako galdera hori erantzuten saiatzeko, irudimen ariketa bat proposatzea gustatuko litzaidake:\nBarruan – Zine eskolako gela bat – Egunez\nMikel Gurrea zine zuzendaria zine eskolara iritsi berri da. Teknikariak lagunduko dio oraindik hutsik dagoen aretoan ordenagailu eramangarria proiektorera konektatzen. Pixkanaka ikasleak agertzen joango dira. Baten batek baso bete kafe darama eskuan asteleheneko lehen orduko klaseetan ikusi ohi den bezala. Guztira hamabost ikasle dira, hogei-hogeita bost bat urtekoak. Mahai handi baten inguruan eseriko dira guztiak. Sorkuntza espezializazioko taldea da.\nFinantzazio-ereduak ere zinema dira: Oliver Laxek 2010ean 30.000 euroko diru-laguntza zuzena jaso zuen lehenbiziko film luzea egiteko. Aurten, epaimahaiaren saria jaso du Cannes-en\nMikel taldearekin biltzen den lehenengo aldia den arren, orain dela aste batzuk bidali zien beraiekin lantzea gustatuko litzaiokeen materiala. Ez libururik, ez artikulurik, ez filmik. Mikelek bere lehenengo film luzearen gidoiaren azken bertsioa bidali zien ikasleei: Suro (Artelazkia). Zinegileak hilabete luzeak daramatza Suro pelikula idazten eta prestatzen. Dagoeneko aktoreak eta ekipoa itxita ditu eta dena ondo badoa, 2020ko udan filmatuko du. Gidoiaren azken fasea lau eskutara idatzi du eta pozik dago azken bertsioarekin. Ikasle taldearentzat ariketarik politena iruditu zaio gidoia beraiekin partekatzea, ikasle bakoitzak nolabait gidoia bere egin dezan, nahi duen guztia hankaz gora jarriz. Ekainean aktore protagonistetako bat joango da zine eskolara eta Sorkuntza ikasleetako bakoitzak Suro gidoian oinarritutako eszena bat filmatu beharko du berarekin, antzezlea zuzenduz eta eszena bakoitzaren sorkuntzak dakartzan erabaki guztiak hartuz. Mikelek gidoiaz gain, taldearekin partekatu ditu bere beste lan-material batzuk ere: lokalizazioak, aktoreekin egindako saioak, erreferentziak, ideia eta zirriborroak.\nIkasleak jabetu dira daukaten zorteaz: Mikelek sorkuntza prozesu bat zuzenean bizitzera gonbidatu ditu. Filma oraindik existitzen ez denean, filma oraindik bere irudimenean bakarrik eusten denean, behin eta berriro oraindik zalantzek jan zaitzaketenean.\nBarruan – Zine eskolako laborategia – Egunez\nSilvia Casagrande eta Clara Sánchez-Dehesa artxibo adituak laborategian daude material filmikoarekin lan egiteko tresnaz inguraturik: lotailuak, argi mahaiak, bobinatzeko makinak, mobiolak eta abar. Mahai handiaren erdialdean, beraien parean, herdoildutako zenbait lata biribil handi daude. Biek eskularruak jantzita dauzkate. Bost ikasle iritsiko dira. Urduri xamar daude. Pozik. Kutxa batetik eskularruak hartu eta hitz egiten duten bitartean jantziko dituzte. Egun berezia da. Joan den udan Javier Odériz errealizadore nafarrak bere artxibo pertsonalean zituen 1924. urteko bi film muturen bobina batzuk zine eskolara eraman zituen nahi izan ezkero ikertu zitezen. Oso pelikula bereziak dira. Bata, The Price of the Party estatubatuarra, Charles Giblynek zuzendua; Amerikako Estatu Batuetako Kongresuko liburutegiaren arabera, munduan dagoen kopia bakarra da. Bestea, Die Vier letzten Sekunden des Quidam Uhl alemaniarra. Zuzendaria espresionismo alemaniarraren aitzindarietako bat izan zen, Robert Reinert. Oso film bereziak dira garai horretan egin ziren ekoizpenen %80a desagertu baita. Nitratozko pelikulak ziren eta nitratoa material sukoienetako bat da –Quentin Tarantinoren Inglourious Basterds-en ikus daitekeen bezala–. Beraz, mahai handiaren erdialdean, beraien parean dauden herdoildutako lata horiek bitxikeria bat gordetzen dute. Bitxikeria delikatu eta hauskorra, oso erraz sutan kiskali daitekeena. Gaur lehenengo aldiz irekiko dituzte herdoildutako lata horiek.\nBost ikasleak Artxibo espezializaziokoak dira eta This film is dangerous ikerketa proiektuan parte hartzen dute. Zine eskolan egon diren lehenengo hilabeteetan bi pelikula hauen inguruko ikerketari ekin diote munduko zenbait artxiborekin hitz eginez eta bi filmei buruzko ikerketa historikoan murgilduz. Besteak beste, badakite pelikula alemaniarraren beste bobina batzuk Municheko Filmategian daudela eta zine zuzendariak efektu bereziak egiteko makina bat asmatu eta eraiki zuela. Pauso horiez gain, Artxibo espezializazioan materiala aztertzen, konpontzen eta zaharberritzen ikasi dute. Gaur, azkenik, prest daude herdoildutako lata horiek ireki eta agian zinearen historia betirako aldatzeko. Eskularruz babestutako beren eskuetan dago.\nBarruan – Biltegia – Egunez\nApalez betetako biltegi batean Pablo La Parra ikerlaria eta zine eskolako zortzi ikasle daude. Ikasleetako hiruk argazki albumak aztertzen dituzte mahai batean eserita. Eskularruak jarri berri dituzte. Beste hiruk, bakoitzak Festival aldizkariaren ale bat daukala, kontuz pasatzen dituzte orriak. Beste biak zutik daude arbela txuri baten parean. Batek bertan idazten ditu besteak esaten dizkion datuak. “Alice Guy Taldea!” esango du aldizkaria irakurtzen ari den ikasleetako batek eta gainontzekoak berarengana hurbilduko dira.\nZinemaldia 70. istorio posible guztiak ikerketa proiektua garatzen ari den taldea da. Ia guztiak Komisariotza espezializaziokoak. Zinemaldiak zenbait urtetan Martuteneko biltegi batean gorde duen materiala ikertzen ari dira Zinemaldiaren 70. urteurrenean jendearentzako eskuragarri egon dadin. Proiektuaren lehenengo fase hau Trantsizioaren lehenengo urteen inguruan egitea erabaki dute, bai momentu historikoaren garrantziarengatik, baita aldaketa momentu bat izan zelako ere Zinemaldiaren izaeran.\nAzken aurkikuntza liluragarria 1978 urtean antolatu zen Emakumeek egindako zinea izeneko ziklo bat da. Mirentxu Loyarte, Chantal Akerman, Agnès Varda edo Vêra Chytilová zinegileen pelikulak proiektatu ziren Donostian. Gainera, mahai inguru bat antolatu zen non, besteak beste, emakumeek egindako zineak forma edo lengoaia zinematografiko ezberdin bat behar zuen sutsuki eztabaidatu zen.\n“Alice Guy Taldea!”. Festival aldizkarian Alice Guy Taldeak sinatutako idatzi bat aurkituko du ikasleetako batek: “Zinema egiteko andre talde bat eratzeko asmoa, andreek espresio eta komunikabide bakoitzaz jabetzeko konbentzimendutik dator. Gure taldeak zinemagile-autokontzientzia nahi du izan; geure baitatik kanporatu nahi genuke; irudimena, fantasia, gauzak gure erara nabaritu eta ikusi, eta kamera bidez komunikatu. (...) Gure helburu nagusia pelikula bat errealizatzea da, zerbait berria nabaritu ahal izateko, bai lan egiteko eran, bai mintzaeran”.\nBaina, nor ziren Alice Guy taldeko kideak? Proiektua garatzen ari diren ikasleak kalera atera beharko dira elkarrizketak egitera eta garai horretan zikloa antolatu zuten Donostiako emakume asanbladako kideekin biltzera, hitz egitera, egin zuten guztian sakontzera. Horrela, biltegi batean gordeta zegoen aldizkari batean aurkitutako hitzei jarraituz iritsi daitezke gaur egun aldarrikatuak izatea merezi duten iraganeko ahotsetara.\nBarruan – Cannes-eko antzokia – Gauez\nJendez gainezka dago Canneseko antzokia. Pantaila izugarriak argi laranja zabaltzen du aurtengo Agnès Vardaren omenez egindako kartelak bezala. Un certain regard (Halako begirada bat) sailaren sariak banatuko dituzte. Epaimahaiko bost kideak eszenatokian daude. Lehenengo saria: interpretazio onenari. Chiara Mastroianni Chambre 212-rengatik (Christophe Honoré). Txalo bero bat. Bigarrena. Zuzendari onena. Txalo bero bat. Hirugarrena. Epaimahaiaren aipamen berezia. Txalo bero bat. Laugarrena. Epaimahaiaren saria: Oliver Laxe O que arde-rengatik. Txalo bero bat. Galizieraz Canneseko historian parte hartu duen lehenengo pelikula. Txalo bero-bero bat.\nKontraesana dirudi pelikula batekin bukatzeak “eta, zinea pelikulak baino gehiago balitz?” galderari erantzuteko saiakera hau. Oliver Laxeren O que arde pelikularekin hain zuzen ere. Kontua da, O que arde-ren atzean Galiziako zenbait historia daudela. Kontua da, pelikula baten atzean lurralde oso baten kultura zinematografikoa dagoela. Galiziaren kasuan, NUMAX bezalako kooperatiba garaikide bat posible egin duen zine kluben historiaren aldarrikapena, adibidez. Baita 2005. urtean Axencia Audiovisual Galegak martxan jarri zituen sortzaile berrientzako laguntza zuzenak ere. Oliver Laxek, besteak beste, 2010ean 30.000 euroko diru-laguntza zuzena jaso zuen neurri hauei esker bere lehenengo luzemetraia eginez (Todos vós sodes capitáns) eta bederatzi urte geroago, zinearen historia aldatuz, lehenengo aldiz entzun eta ikusarazi du galiziera Cannesen. Beraz, zinea pelikulak baino askoz ere gehiago bada. Zinea ikerketa, idazketa, irakurketa, neurriak, eztabaidak, elkarrizketak, oroimenak eta aldarrikapenak ere badira. Eta zinea, noski, pelikulak ere badira.


nuyorican poets cafe Arraroa da Manhattango B eta C etorbideen artean dagoen 3. kalera iritsi, eta jende ilara luzea ikusten ez den asteburua. Neoirik gabeko lokala da, eta grafitiz gainezka egiten duen pareta erraldoietan galtzen da bertan idatzita dagoena: The Nuyorican Poets Café.\nBarrura sartu, eta ikuslegoa edozein txokotan jartzen da, poeta, MC edo bestelako artistaren batek seduzitua, entretenitua edo hipnotizatua izateko. Minutu gutxiren buruan, atzera bueltarik ez dagoela jabetzen zara: hitzek saskibaloi baten moduan errebotatzen dute zure buruan, eta Staten Island-ko rapera baten hitz-metrailetaren doinuaz, edo bere headphoneak kentzeko keinurik egin ez duen 18 urteko poeta horren begiradarekin\nharrapatuta geratzen zara. Badakizu E3 kaleko 236. zenbakira itzuliko zarela.\n70eko hamarkadan Miguel Algarin poetaren etxeko egongelan hasi ziren bilera haiek, Manhattango hego-ekialdeko punturik beroena bihurtu dira. Egun, Tompkins Squaren inguruan paseo bat ematen duzunean, modan dauden jatetxeak eta tabernak ikusita, nekez irudika dezakezu duela soilik hamabost urte zonalde horretan spanglish-a zela hizkuntza nagusia, eta leihoetan Puerto Ricoko banderak zirela nagusi. 60eko hamarkadatik aurrera, puertorycan-ek berea egin zuten hiriko ¨auzo gorria¨. Loisada izena eman zitzaion Lower East Side spanglish-ez. Aurretik, etorkin alemaniarrak, Europa ekialdeko judutarrak, irlandarrak eta italiarrak egonak ziren zonalde honetan. South Bronx eta Harlem hispanoan bezalaxe, Loisadako komunitate puertorycan-ak pobreziak eta kriminalitateak jota bizi zuen bere egunerokoa. Baina hango kaleetan jaio eta hezitako artistek eta intelektualek ez zioten auzoari bizkarra eman, eta geratu egin ziren. Ordura arte beren kultura eta jatorria mespretxuz erabiltzeari buelta eman, eta haiek bihurtu ziren ikur berria. Haiek ziren, eta dira, ¨Nuyorican¨-ak. Gizarte eta politika harrotasuna eta baieztapena; iraganeko eta egungo marjinazio\ngaraietan, New Yorken Puerto Rico-koa zer den agerian uzten duen ahotsa.\nAgian, Nuyorican Poets Café-ra hurbiltzen zaren aukera horietako batean, lau pareta hauen artean aritutako poeta ezagunen bat topatuko duzu: “La\nBruja del Bronx”, esate baterako, mingain zorrotz eta bertso azkarreko emakumea, South Bronx-en jaio eta hezitakoa; edo Flaco Navaja kantari eta aktorea, “poetry slam” gauetan trebatua. Agian, oraindik ezezaguna izan arren, XXI. mendeko musika eszena iraultzeko jaio den rapero gaztearekin topo egingo duzu; akaso ez du izango puertorycan jatorria, baina gauza bat segurua da: ¨nuyorican¨ izango da.\nTHE BALDE 72 OSOA JEITSI. IKUSI FLASHA


Janaria : krisia garai hauetan, lehentasuna lekuan lekukoa jateari | Enbata\nAccueil / Articles / Opinion / Communiqués de presse / Janaria : krisia garai hauetan, lehentasuna lekuan lekukoa jateari\n« Nous les voulons vivant·e·s et à la maison!\nEnbata et écologie politique (3/3) »\nKoronabirusaren hedatzearen kontrako neurriek ondorioak badituzte laborantxa mailan ere. Eskolako jatetxe eta ostatuekin lan egiten dute ekoizleek salbideen parte bat galdu dute. Ber denboran, herritar batzuk ekoizle saltegien eta lekuko laborantxaren hautua egiten dute janariaren erosteko.\nKrisia garai huntan, behar beharrezkoa da dena egina izan dadin lekuko jendeak janariaren segurtasuna ukan dezan eta hori, lurraldeko laborarien inportantzia ezagutuz. Krisia huntaz baliatu behar dugu funtsean herritarrek lekuko laborantxarekin duten lotura berrikusteko eta lekuan lekukoa jateko urratsa azkarki garatzeko. Ipar Euskal Herrian kalitatezko produktoak ekoizten dituzten laborari ainitz bada, desafio huni buru egiteko gai dira produkzio ainitzetan.\nPodere publikoek ere implikatu behar dute produkzioaren eta lekuko janari beharren arteko lotura iraunkorki eraikitzeko.\nAlde batetik, ekoizpen freskoak proposatzen dituzten laborariak ez baitute produkzioa berantagorat uzten ahal (ostatu eta kantinen salbidea galdua dute jadanik batzuk). Bestalde, neurri sanitarioak errespetatuz geroz, ez baita birusaren hedatzeko irrisku gehiago merkatuan supermerkatuan baino. Gainera merkatuak, ekoizle saltegiak, hurbileko janari komertzioak, kontsumitzaile talde ttipiko banatze sistimak hainbat bide dira janari erostea dibersifikatzeko eta supermerkatuetako jendetza ttipitzeko, mementoan leku horietan jendea azkarki kurutzatzen baita eta tensio sozialak sortzen ere. Zirkuito desberdin horiek biziki baikorrak dira gaureko egoera sanitarioaren parean.\nsekuritatezko distantzia zaindu ekoizleen artean eta ekoizle eta bezeroaren artean,\neskuak garbituz saltze bakotxaren ondotik,\nekoizleak baizik ez ditzan ekoizpenak hunki\njende bat familia bakotx, haurrekin ez jin, jende xahar edo sentsibleak ez jin,\nsekuritatezko distantzia zaindu ekoizle eta bezeroaren artean, ekoizpenak ez hunki.


Vespa velutina - Protokoloa - Flora eta fauna - Flora eta fauna\nVespa velutina - Protokoloa\nLiztor asiarraren aurkako protokoloa\nLiztor asiarrari edo Vespa velutina intsektuari aurre egiteko, Gipuzkoako Foru Aldundiko Ekonomia Sustapeneko, Landa Inguruneko eta Lurralde Orekako Departamentuak ondorengo lan protokoloa prestatu du Gobernantzako eta Gizartearekiko Komunikaziorako Departamentu, Gipuzkoako Erlezainen Elkarte, udal eta Landa Garapenerako Elkarteen eragile batzuekin batera.\nIntsektuaren ziklo biologikoan oinarrituta, protokoloa lau ataletan banatzen da:\nLiztor asiarraren erreginak\nLiztor asiarraren lehen habiak(Primarioak)\nLiztor asiarraren insektuak urtan zehar\nLiztor asiarraren behin betiko habiak(Bigarren habiak)\nLiztor asiarrari aurre egiteko jardunak gune urbanoetan zein ez urbanoetan gauzatzea proposatzen da; lekuan lekuko eragileek erabakiko dute protokolo honetan esaten dena bururaino eramatea ala ez.\nEragileak herritarrari informazioa eman nahi badio jarduna egiten duen eremuan - eskoletan, parkeetan, etab.\nLiztor Beltzaren kartela\nLiztor habia bakoitzak ehunka erregina sortzen ditu udazkenean. Erregina horiek babesean gordeta pasatzen dute neguko garai zailenak. Eguraldiaren baldintzak aldatzen direnean, erreginak lehen habia egiten hasten dira eta zeregin horretarako material eta elikagai bila ibiltzen dira batetik bestera. Garai hori udaberri hasiera da (martxoa eta maiatza bitartean, baina aldakorra klimatologiaren arabera).\nErreginak udaberri hasieran harrapa daitezke; erregina galduz gero, habiako bizidunak galduta daude eta ziklo biologikoa moztuta geratuko da. Beraz, bigarren habian daudenen kopurua murriztu egingo da eta, ondorioz, kalteak gutxitu egingo dira.\nTranpak erabiliko dira erreginak harrapatzeko. Baina betidanik gure lurretan bizi izan diren beste intsektu batzuk ere erortzen dira gailu horietan, eta kontuan hartu behar da horiek ere beren funtzioa betetzen dutela naturan; beraz, kalte kolateralak saihestu behar dira ahal den heinean. Tranpak jartzearen ardura jarduna egiteko asmoa duen erakunde eragilearena izango da, hots, udal, mankomunitate, eta erlezain elkarteena, besteak beste. Garrantzitsua da eragile ezberdinen arteko harremana eta koordinazioa lantzea, eta inoiz ez da jarriko kontrolik gabeko tranparik.\nTranpak jarriko duen erakunde eragileak Gipuzkoako Foru Aldundiko Basanimalien eta Landareen Zerbitzuko arduradunaren baimena izan behar du.\nTranpak jartzen dituen erakunde eragileak identifikatu egin behar ditu tranpa guztiak, hau da, udal, erlezain elkarte, edo dena delakoaren izena jarriko dio tranpa bakoitzari.\nErlategien inguruan erregina berriak ikusten hasten direnean, Gipuzkoako Erlezain Elkarteak (GEE) erreginak harrapatzeko tranpak jartzeko eta kentzeko datak proposatuko dizkio Gipuzkoako Foru Aldundiko Basanimalien eta Landareen Zerbitzuko arduradunari; proposatutako datak ezberdinak izan daitezke kostan edo barnealdean.\nBasanimalien eta Landareen Zerbitzua GEEaren proposamenean oinarrituko da, besteak beste, erakunde eragileak tranpak jartzeko egindako baimen eskariari oniritzia emateko garaian.\nTranpak jartzeko asmoa duten eragileak –udalak, mankomunitateak, erlezain elkarteak, etab.- helbide honetara zuzenduko dira baimena eskatzeko:\nBasanimalien eta Landareen zerbitzua\nHonako datuak eskatuko zaizkio tranpak jartzeko eskaera egiten duen eragileari:\nErakunde edo elkartearen arduraduna.\nErakunde edo eragilearen eta arduradunaren datuak: izen abizenak, NA, helbidea, harremanetako telefonoa eta posta elektronikoa.\nTranpak jarriko diren tokien erreferentzia: herria eta lekua. Erlezainen kasuan, GFAko datu basean alta emanda dauden erlatokien datu berberak eskatuko dira.\nLeku bakoitzean jarriko diren tranpa kopurua.\nTranpak noiz jarri eta noiz kenduko diren (martxoaren 1etik apirilaren 30eko tartean)\nBasanimalien eta Landareen Zerbitzuak, baimena ematerakoan, betebehar hauek exijituko dizkio eskaera egin duen eragileari:\nTranpak eragilearen izenarekin edo logotipoaren bidez identifikatuta jartzea (udalaren izena, erlezainen elkartearen izena, ..)\nTranpak baimendutako denboraldian soilik jartzea eta harrapaketa bukatu bezain pronto kentzea.\nTranpak gutxienez astean behin errebisatzea\nTranpak errebisatzerakoan erreginen kopurua apuntatzea.\nLiztor hasiarraren erreginak harrapatzeko tranpak\nErreginak harrapatzeko baimena eskatu duen eragileak, harrapaketa bukatu ondoren, informazio hau bidali behar dio Basanimalien eta Landareen Zerbitzuari:\nBaimenaren datuak: erakunde eragilearen izena eta tokien erreferentzia\nIntsektu espezie batzuen egoera tamalgarria dela eta, tranpak jartzerakoan ahalegin guztia egin behar da kalterik ez eragiteko beste intsektu batzuei. Adibidez, betidanik gure lurraldean bizi izan den Vespa crabro liztortzarra negutik maiatzera bitartean irteten da eta garrantzitsua da tranpetan ez harrapatzea.\nBereziki garrantzitsua da erreginak harrapatzeko tranpak jartzea liztorren jazarpen handia dagoen erlategien inguruan, gune urbanoetan, eta iraganean liztor habia asko izan den guneetan.\nErreginak harrapatzeko erabiliko diren gailuak norberak egindakoak edo komertzialak izan daitezke, beti kontuan hartuta beste intsektu espeziengan ahal den eragin kaltegarri gutxien sortu behar dutela. Beraz, tranparen formek, sarrera- irteeren neurriek, eta abarrek erraztu egin behar dute helburu ez diren intsektuen irteera.\nEtxean prestatutako tranpak - Tranpa komertzialak\nErreginak harrapatzeko gailuetan garagardoa, ziropea, produktu komertzial bereziak, eta antzekoak erabiliko dira erakargarri gisa. Erakargarri modura, komenigarri da liztor asiar batzuk ere sartzea.\nEtxeko erakargarriak - Erakargarri komertzialak\nKomunikabideetan ez da propagandarik egingo erreginak harrapatzeko tranpen inguruan, eta ez da kontrolatu gabeko tranparik jarriko. Erlezain elkarteak tranpak jartzeari buruzko heziketa eta gomendioak zabalduko ditu erlezainen artean. Bestalde, garrantzia berezia eman behar zaio eragileen arteko harremanari (erlezainen eta udalen artekoa, eta abar).\nLiztor asiarraren zikloan, erreginak sortuko duen lehen estruktura da; erreginak arrautzak jarriko ditu bertan, eta horietatik sortuko diren larbei elikagaiak eman ondoren, garatuz joango dira lehen intsektu helduen talde txikia izatera ailegatu arte. Zikloaren zati hori martxotik maiatza bitartean gertatuko da eta eguraldiaren arabera gertakizunak aurreratu edo atzeratu egingo dira. Hilabete batzuk igaro ondoren, lehenengo habiako intsektu talde horrek tokiz aldatuko du eta behin betikoa izango den bigarren habia bat eraikiko dute; habia horretan intsektu kopurua handitu egingo da, 1800-2000ko taldea osatzeraino. Lehen habiak eragingo dituen kalteak ez dira handiak izango, baina bai, ordea, behin betikoak sortuko dituenak. Beraz, lehen estruktura horiek suntsitu egin behar dira ahal den neurrian.\nErreginek edozein toki hautatzen dute lehen habia eraikitzeko, sarritan pertsonen inguruko eraikinak -biltegiak, txabolak, teilatu azpiak, eta abar – eta baita zuhaitzak ere.\nLehen habiak apiriletik maiatzera bitartean bistaratuko dira, eta habien agerpena aurreratu ala atzeratu egingo da eguraldiaren arabera. Habia primarioak neurriz eta intsektu kopuruz txikiak direnez, sarritan baliabide gutxi batzuk behar dira haiek suntsitzeko.\nLehen habiak deuseztatzeko balizko kanpainaren antolaketaren ardura tokian tokiko eragilearena izango da, hots, udal, mankomunitate, eta abarrena; halaber, komenigarria da eragileek kendu dituzten habia primarioen datuak jasotzea.\nLehen habiak deuseztatzeko kanpainaren jarduna habiaren morfologiaren ezagupenean oinarritu behar da, hots, beste espezieek duten habiengandik bereizten jakitean; hartarako, eskura dauden baliabide guztiak erabiliko dira - triptikoak, herriko aldizkariak, eta abar - . Halaber, kanpaina aurrera eramateko erabili ditzakegun metodoak eta horiek izan ditzaketen balizko arriskuen berri ere eman behar da.\nLehen habiak nola kendu edo deusestatu\nLiztor asiarraren insektuak urtean zehar\nLiztor asiarraren ziklo biologikoari jarraituz, lehen habian jaio diren intsektu talde txikiak habia uzten du eta bigarren toki batean beste habia bat eraikitzen hasiko da. Bigarren estruktura hori behin betiko habia izango da. Habia etengabe handitzen jarraituko dute liztorrek, eta erregina, era berean, ehunka arrautza jartzen arituko da; habia 1800 – 2000 intsektu edukitzera ailegatuko da bere une garatuenean. Ziklo biologikoaren etapa horretan liztorrek elikagaien behar handia dute, gluzido eta proteinena batez ere; hortik dator sortzen duten kalte ikaragarria.\nLiztorren populazioa eguraldiari lotuta dago; halaber, liztorrek sortzen dituzten kalteak handiagoak dira liztor populazioa handitzen den heinean. Liztorren erasoak uztailean hasten dira; abuztua, iraila eta urria dira garai gogorrenak, eta ia abendua arte iraun ditzakete.\nLiztorrak harrapatzeko metodoak erreginak harrapatzeko erabiltzen ditugun berberak dira, baina tranpetan erabiltzen den erakargarria aldatu egiten da. Liztorrek proteina asko behar dute udaran.\nLiztorrak tranpen bidez harrapatzeko arrazoiak era askotakoak izan daitezke:\nErlatokietan: erleengan egiten duten presioa gutxitzeko.\nBehin betiko habia bat suntsitzen denean - adibidez, habia tirokatu ondoren -, kanpoan geratzen diren liztorrek gizakiarentzat arriskua sor dezaketelako.\nSegurtasun arazoak: intsektuak ikusten ditugunean, baina habiaren kokapena ikustea ezinezkoa zaigulako.\nTranpak erabiliko dira liztor asiarrak harrapatzeko. Baina betidanik gure lurretan bizi izan diren beste intsektu batzuk ere erortzen dira gailu horietan, eta kontuan hartu behar da horiek ere beren funtzioa betetzen dutela naturan; beraz, kalte kolateralak saihestu behar dira ahal den heinean.\nTranpak jartzearen ardura jarduna egiteko asmoa duen erakunde eragilearena izango da, hots, udal, mankomunitate, eta erlezain elkarteena, besteak beste. Garrantzitsua da eragile ezberdinen arteko harremana eta koordinazioa lantzea, eta inoiz ez da jarriko kontrolik gabeko tranparik.\nTranpak jartzeko asmoa duten eragileek –udalak, mankomunitateak, erlezain elkarteak, etab.- helbide honetara zuzenduko dira baimena eskatzeko:\nTranpak noiz jarri eta noiz kenduko diren.\nLiztorrak harrapatzeko tranpak jartzea bereziki garrantzitsua da liztorren jazarpen handia dagoen erlategien inguruan, gune urbanoetan, edota iraganean liztor habia asko izan den guneetan.\nKomunikabideetan ez da propagandarik egingo erreginak harrapatzeko tranpen inguruan, eta ez da kontrolatu gabeko tranparik jarriko. Erlezain elkarteak tranpak jartzeari buruzko heziketa eta gomendioak zabalduko ditu erlezainen artean.\nLiztor asiarraren behin betiko habiak\nLiztor asiarrak, bere zikloari jarraituz eta eguraldiak baldintzatuta, maiatza aldera utziko du lehen habia eta behin betiko habia eraikitzen hasiko da. Fase horretan erreginaren lana arrautzak jartzea da, eta habiaren populazioa handitzen joango da. Habia helduaren neurria metrotik gorakoa izatera ailegatu daiteke eta bertako populazioa 2000 liztorrekoa.\nZikloaren fase horretan liztor asiarrek elikagaien behar ikaragarria dute, batez ere elikagai proteiko eta gluzidikoena, eta horregatik eragiten dituzte kalte ikaragarriak beste intsektu espezie eta abarrengan.\nLiztorren populazioa aldakorra da habian. Azarotik aurrera, eguraldia hozten joaten den heinean, habian dauden larba zein intsektu kopurua jaisten joaten da.\nIrailetik aurrera liztor emeak ernaltzen hasten dira, eta negura igarotzea lortzen duten eme ernalduak izango dira hurrengo urteko erregina berriak, espeziearen jarraipena ematera bideratutakoak.\nHabiak suntsitzeko ardura izango duten eragileek ahal duten liztor asiarren habia gehien suntsituko dute; halaber, jardun hori egiterakoan kontuan izan behar dute ahalik eta kalte kolateral gutxien eragin behar diela beste espeziei.\nGune ez urbanoetako habiak suntsitu edo ez suntsitu erabakitzerakoan, habiaren kokapen berezia edo habiaren inguruan egon daitezkeen erlategiak hartuko dira kontuan. Erlategitik abiatu eta 1000 metroko erradioaren barnean dauden habiak kentzea proposatzen da.\nHauek dira proposamenaren zioak:\nErleen gaineko predazioa txikiagotzea.\nErlategietan dabiltzan liztor langile kopurua gutxitzea.\nErleen presoaldia bukatzea eta janari bilketarekin jarraitu ahal izatea.\nHabiak suntsitzeko erabiliko diren erak edo metodoak bi izango dira:\nAga edo pertikaren bidez.\nAga edo pertikaren bidez\nIntsektizida habiaren barnean botatzeko erabiliko da.\nGune urbano eta ez urbanoetan erabil daiteke.\nHabia behar bezala suntsitu dela ziurtatu behar da; bizirik geratu diren liztorrek pertsonak ziztatzeko arriskurik ez dutela bermatu behar da.\nHabiari intsektizida bota ondoren zegoen tokian utzi daiteke.\nEragileek erabakitzen badute suntsitutako habia bere kokapenetik kentzea -etxe baten sabaian, leiho batean, edo antzeko toki batean dagoelako-, habia jaso eta modu egokian desagerraraziko dute; izan ere, intsektizidaz kutsatuak daudenez ezin dira hondakin organiko modura tratatu eta, beraz, habia plastikozko poltsa lodi batean jasoko da – zulatu ez dadin- eta poltsa horri su emango zaio toki egoki batean.\nPertika erabiltzeko prozedura:\nLurretik egingo da lan pertika habiara iristeko moduko tokietan.\nDeuseztatze jarduna lagun batek edo bi lagunek egingo dute.\nLiztorrak akabatzeko produktua hauts ala likido forman erabil daiteke. Ikus: DIPTRON\nAhal den liztor gehienak barruan daudela jaurti behar da intsektizida habiara.\nIntsektizida bota eta habia kokapenetik kentzea erabakitzen bada, komeni da habia 24-48 orduz uztea bertan, kanpoan zeuden eta habiara bertaratzen diren liztorrak ere hil daitezen.\nHabia kentzea erabakitzen bada eta habia zegoen lekuan arazoak sor ditzaketen liztorrak geratu badira, behar beharrezkoa da tranpak jartzea intsektu horiek harrapatzeko.\nIstripuak ekiditeko, lan hori egingo duten pertsonek behar bezalako heziketa izango dute.\nPertika erabiltzaileak material egokiaz hornitu behar dira: buzoa, eskularruak, pozoiak botatzeko tresna egokiak, intsektizida, markatzaileak, etab.\nLangileentzat nahiz beste pertsonentzat jarduera arriskutsua bada, bertan behera utziko da. Jarduerak arrisku gehigarria izanez gero, laguntza eskatu behar da, protokoloak ezartzen duen bezala.\nLan eremua hesitu egin behar da zintaz, konoz edo antzekoez, oinezkorik sar ez dadin.\nErrepidetik gertu egonez gero, hura itxi eta seinaleztatu egin behar da, indarrean dagoen Zirkulazio Kodearen arabera. Behar izanez gero, Udaltzaingoaren laguntza eskatu behar da.\nLan eremua aztertu egin behar da eta ziurtatu arrisku gehigarririk ez dagoela, linea elektrikorik adibidez. Linea elektrikoetatik gertu lan egin behar bada laguntza eskatu behar da, protokoloak ezartzen duen bezala. Guztiz debekatuta dago linea elektrikoen inguruetan lan egitea.\nEsku-eskailera bat erabili baino lehen ziurtatu behar da egoera onean dagoela, eta baztertu egin behar dira segurtasun bermeak betetzen ez dituztenak.\nEsku-eskailerek beharrezko erresistentzia izan behar dute, baita bermatzeko eta eusteko elementuak ere, haiek erabiltzean langileari arriskurik ez sortzeko; euskarriek modu seguru batean finkatuta egon behar dute (modu egonkor eta erresistente batean).\nFabrikatzaileak adierazitako eran eta ezarritako mugekin erabili behar dira. Ez da erabili behar bost metrotik gorako esku-eskailerarik.  Esku-eskaileratik igotzea eta jaistea aurrez aurre egin behar da, hau da, zuzen begiratuz erabiltzen ari diren luzekako langei.\nDebekatuta dago langile batek baino gehiagok eskailera aldi berean erabiltzea.\nEskailera baten gainean lanean ari denean, langileak ez du urruti dagoen puntu batera iristeko ahaleginik egin behar, bere burua luzatzera behartuz, erortzeko arriskua baitu. Eskailera behar adinbat aldiz mugituko behar da.\nMetalezko eskailerak eroale elektrikoak dira. Ez da gomendatzen halakoak erabiltzea edonolako zirkuitu elektrikoetatik gertu edo zirkuitu horiekin kontaktua egin dezaketen tokietan.\nEskailera bikoitzak erabiltzen badira, altueraren erdi aldera katetxo edo zinta bat izan behar dute, gehiegi irekitzea mugatzen duena.\nPlataforma jasotzailearen erabilera:\nPlataforma erabili baino lehen ziurtatu behar da sistema guztiek ondo funtzionatzen dutela eta erantsitako segurtasun gailu guztiek behar bezala lan egiten dutela.\nErrespetatu egin behar dira eranskailuetan adierazitako arreta-neurri eta jarraibide guztiak, hau da, bastidore eramailean, besoan eta plataforman jarrita daudenetan adierazitakoak. Ez da gainditu behar gehienezko zama-edukiera nominala. Edukiera hori elementu hauen pisuaz osatuta dago: langileria, tresneria eta plataforman jarritako edo hari erantsitako elementu guztiak. Kargak modu uniformean banatu behar dira plataforma jasotzailearen zoruan.\nBaimendutako eta behar bezala prestatutako langileek maneiatu behar dituzte lan ekipo mota horiek. Ziurtatu behar da operadoreek oso ondo ulertzen dutela plataformaren maneiua. Horretarako, nahitaezkoa da erabilera-eskuliburua irakurtzea. Ez da utzi behar baimenik gabeko inork plataforma erabil dezan.\nLan plataformak CE marka izan behar du, eta fabrikatzaileak emandako jarraibideen arabera erabili behar da.\nPlataforman adierazi behar da jasan dezakeen gehienezko karga, eta baldintza hori errespetatu egin behar da, gainerako oharrak eta jarraibideak bezala.\nLangileak beti eduki behar ditu bi oinak plataformaren zoruan, eta guztiz debekatuta dago plataformatik atera eta tarteko barretara igotzea.  Nahitaez erabili behar da norbera babesteko ekipamendua, erorketen aurkakoa.\nSaskira igotzeko eta handik jaisteko, hark dituen baliabideak erabili behar dira; inoiz ez da salto egin behar saskitik lurrera; saskia jasota baldin badago, ez da erabili behar igotzeko gailurik edo sartzeko beste edozein sistemarik.\nPlataforma barruan ez da erabili behar gorago igotzeko elementu osagarririk, eskailera modukorik.\nLurraren egonkortasuna egiaztatu behar da. Lur horizontalaren gainean bakarrik maneiatu behar da. Dena den, behar bezala erabili behar dira katu egonkortzaileak, eta egiaztatu behar da fabrikatzaileek ezarritako arauen arabera zabaldu direla; gurpilek presio zuzenean puztuta egon behar dute.\nManiobrak egin bitartean ez da langilerik egongo haren eragin esparruan.\nMakina mugitzeko aginduak bete baino lehen, dorretxoaren posizioa egiaztatu behar da higidura-noranzkoari dagokionez.\nPlataforma mugimenduaren norabidean orientatuta jarri behar da beti. Pertsona batek gidatu behar du maniobra oztoporen batek ikuspena galarazten badu. Aldez aurretik ikuskatu behar da plataforma mugitu behar den lurzorua eta, behar izanez gero, oinez egingo da azterketa.\nPertika muntatzen hasi aurretik ziurtatu behar da ez dagoela inor lan eremuan, istripurik izan ez dadin. Langile guztiei abisatu behar zaie zer-nolako lanak egin behar diren.\nArreta berezia jarri behar zaio pertikaren muturrari, arriskua baitago ebakitzeko eta kolpeak hartzeko. Segurtasun eskularruak erabili behar dira.\nProduktu kimikoaren erabilera:\nProduktua erabili baino lehen arretaz irakurri behar dira segurtasun datuen fitxa eta etiketa, eta haren argibideei jarraitu behar zaie.\nNahi gabeko kontaktua izanez gero, eskuak ur askorekin garbitu behar dira, 15 minutuz, gutxienez. Behar izanez gero, zipriztindutako jantziak erantzi behar dira. Nahi gabe ahoratuz gero, ezbeharra izan duen pertsona gertueneko ospitalera eraman behar da, eta, ahal bada, etiketa edo ontzia ere eraman.\nNahitaez erabili behar dira eskularruak, maskara, eta aurpegi babesa.\nNorbera babesteko ekipamendua:\nLiztor asiarraren aurkako jantzia: lan-jantzia, maskara, betaurrekoak, eta larruzko eskularruak.\nHabia suntsitzeko asmoa duten eragileek -udala, mankomunitatea, etab.- habia eskopeta tiroz suntsitzea nahi badute, honako baldintza hauek bete behar dituzte tiratzaile taldea osatzeko:\nTaldeetan udaltzainek parte hartu behar dute eta onartuko da horiekin batera tiratzaileak egotea.\nUdaltzain arduradun bat izendatuko da eta taldea arduradun horren menpean egongo da. Taldekideek arma baimena eduki behar dute nahitaez, baita erabili behar dituzten armen dokumentazioa ere.\nUdaltzain arduradunak suntsitzen dituzten habia guztien informazioa jasoko du.\nEragileek helbide honetan eskatu behar dute habiak suntsitzeko baimena:\nBasanimalien eta Landareen zerbitzua - Ekonomia Sustapeneko, Landa Inguruneko eta Lurralde Orekako Departamentua\nEskaera horretan eragileak honako informazioa eman behar du:\nTaldearen arduraduna (udaltzaina)\nPartaideen izen-abizenak, NA, helbidea eta telefonoa\nJardun behar den eremua eta denboraldia\nEragileak, jarduera egin ahal izateko, taldekide guztiak aseguratu behar ditu.\nDiputazioak baimena emango dio habia suntsitzeko ardura duen talde bakoitzari. Baimenak honako baldintzak jasoko ditu:\nBaimenak liztor asiarraren habiak suntsitzeko bakarrik balioko du; ezin izango da inolaz ere tiroa beste alde batera edo beste espezie bati bota.\nTaldekideek indarrean izan behar dute arma erabiltzeko dokumentazio guztia. Jarduera egiteko, segurtasun neurri guztiak bete behar dira eta arduradunak hori horrela egiten dela bermatu behar du; batez ere, tiratzaileentzat tiro egiteko era egokia bilatu du.\nHabia suntsitu aurretik, arduradunak ziurtatu behar du tiratzaile guztiak ondo babestuta daudela liztor asiarren erasoen kontra.\nArduradunak habia behar bezala suntsitu dela ziurtatu behar du eta, halaber, bizirik geratu diren liztorrek pertsonak ziztatzeko arriskurik ez dutela bermatu behar du.\nSuntsitutako habia guztien informazioa jaso eta bideratu beharko du arduradunak nekagip bidez.\nTaldekideak behartuta daude habiak suntsitzeko oinarrizko heziketa egitera.\nTiratzaile guztiek erlezain buzoa eta eskularruak behar dituzte, buzoa ahal bada bi oihalekoa.\nEskopeta: 12-70 eta hobe 12-76. Egokienak “repetidora” eta “pajillera”, kanoiaren luzera 66 cm-koa, txokeak aldakorrak izanik, izar bat, hiru izar eta zilindrikoa.\nMunizioa: 11/10/5 eta 1 draiak, 70-36g. eta 76-50 g.\nBasozainek erabiliko duten materiala erosteko eta ordaintzeko ardura Diputazioarena izango da.\nEragileek antola ditzaketen habiak suntsitzeko taldeen materialak erosteko eta ordaintzeko ardura beraiena izango da.\nHabia ahal bezain azkar suntsitu behar da; angelu desberdinetatik bizpahiru eskopeta batera tiroka eta tiro asko batera botata. Helburua barruan dauden ahalik eta liztor gehienak hiltzea da.\nAhal den liztor gehien barnean harrapatzeko, habia goizeko lehen orduan edo iluntzean suntsitu behar da.\nErortzen diren habia zatiak jasotzen saiatu behar da, batez ere zati handiak badira eta inguruan jendea ibiltzen bada. Zati horiek bizirik geratu diren liztorrak erakarri ditzakete. Erne ! hartu babes neurri zorrotzak.\nSuntsitutako habia zegoen lekuan bertan (edo ahal bezain gertu) bizirik geratu diren liztorrak harrapatzeko tranpak jarriko ditugu (1 edo gehiago nahi bada). Ziztaden arriskua gutxitzeko “oso garrantzitsua da esandakoa egitea”. Ikus: ETXEKO TRANPAK\nTranparen barruan habi zatiak eta lurrera eroritako liztor batzuk sartzea da eraginkorrena. Ezin bada, garagardo pixka batek ere balio dezake (100ml). Tranpa adarretik zintzilik jartzeko kanabera edo hodi teleskopiko bat erabili daiteke.\nHurrengo egunean tranpa hori jaso eta suntsitu egin behar da.\nLiztorrek ziztatzeko duten arriskuaren arabera egingo da 4. eta 5. puntuetan adierazitakoa.\nPertikaren metodoa erabiltzea ezinezkoa den kasuetan bakarrik erabili behar da jardunbide hori.\nLan eremua aztertu egin behar da eta ziurtatu arrisku gehigarririk ez dagoela.\nTiro egin baino lehen, ziurtatu egin behar da ez dagoela inor esparruaren barruan.\nDenak lerroan jarri behar dira, inoiz ez zirkuluan, kalterik izan ez dadin.\nLiztor asiarraren aurkako jantzia: lan-jantzia, maskara, betaurrekoak, etalarruzko eskularruak.\nLiztor asiarrari aurre egiten ariko diren eragileak\nUdalak, herritarren deia jasotzen duenean, aplikazio informatikoan datuak sartu eta gertakaria kudeatuko du bere baliabide propioekin edo Landa Garapenaren elkarteen bitartez. Herritarren batek SOS DEIAK – 112ra, Suhiltzaile Parkera edo beste erakunde batera deitzen badu, abisua udalari emateko esango zaio.\nBaliabideak nahikoak ez badira, aplikaziotik – bertan sartutako datuen arabera - mezu bat bidaliko zaie suhiltzaileei (Donostiakoei edo Foru Aldundikoei) edo foru basozainei, horiek gaiaz ardura daitezen.\nSuhiltzaileek laguntza eskatu diezaiokete udalari.\nUdalerriaren esparruan eskainiko du zerbitzua eta jarduna gune urbanoetan zein ez urbanoetara egingo da. Zerbitzua bere baliabide propioekin – brigadak – eta boluntarioen taldeekin edo enpresa baten bidez emango dute.\nLanda Garapeneko Elkarteak (LGE)\nLGEek bere eremua osatzen duten herriei eskainiko diete zerbitzua, eta jarduna gune urbanoetara zein ez urbanoetara egingo da. Zerbitzua bere baliabide propioekin -brigadak - edo enpresa baten bidez emango dute.\nSuhiltzaileen jarduna mugatua izango da; beraien parte hartzea noiz eta nola izango den protokolo honen SUHILTZAILEAK PARTE HARTZEKO BETE BEHAR DIREN BALDINTZAK atalean dator.\nBeraien parte hartzea gune ez urbanoetara mugatuko da. Habia suntsitzeko erabiliko duten metodoa tirokatzearena izango da. Metodo hori azken baliabide modura erabiliko da. Ikus BASOZAINEN JARDUN EREMUAK\nSuhiltzaileak àrte hartzeko bete behar diren baldintzak\nGipuzkoako Foru Aldundiko Gobernantzako eta Gizartearekiko Komunikazioko Departamentuko suhiltzaileen parte hartzea, habiak kentzeko jarduketari dagokionez, azpian jartzen diren kasuetara mugatuko da:\nLarrialdi gisa katalogatzeko egoeraren bat gertatzen denean:\nEzin dira habiak neutralizatu lurretik, esku eskaileretatik edo udaletako zerbitzu, brigada edo bestelako eragileen eskura dauden makinetatik (garabiak, plataformak…), eta ez denean gomendagarri beste metodo batzuk erabiltzea (tiro, tranpak, etab.), bai habiak eraikin edo instalazioetatik gertu daudelako, bai ingurunean izan daitezkeen nahi gabeko eraginak gehiegizkoak direlako.\nPremia handiz ezabatu behar delako, kontuan hartuta kokalekua, jarduera, osasunerako dagoen arriskua edo dagoeneko herritarrek jasandako eraginak.\nGabiaren edo inguruaren ezaugarri bereziak kontuan hartuta, babeserako neurri bereziak hartu behar direnean (tentsio elektrikoa, eroanbideak edo erregaien biltegiak…).\nEta sarbide ona duen hirigunean bertan edo hiri ingurunean daudenean, betiere ingurune horrek honako ezaugarri hauek dituenean:\nEraikinek multzo bat osatzen dutenean (gutxienez 3 eraikin), 100 metroko diametroa duen zirkulu batean partzialki sar daitezkeenean.\nGutxienez 4 metroko zabalera duen errepide edo bide asfaltatua bertara iristen denean.\nBi kasu horietan ez da oztoporik izango eskailera- kamioa lanerako baldintzetan berehala jarri ahal izateko eta, halaber, bermatu egin beharko da baliabideak jaso eta beste esku hartze batera joan ahal izango direla gehienez ere 5 minuturen barruan.\nBeraz, habiak kentzeko ardura duten eragileek beraien baliabide propioekin habia ezin dutenean suntsitu, suhiltzaileek parte hartuko dute esandako baldintzak betetzen badira.\nUdalak behin eta berriro habia berari buruzko jakinarazpena jaso ez dezan, udal ordezkaria habia ikustera joan eta dagokion erakundeak habia inaktibatu ondoren, azpian agertzen diren markak jarriko dira herritarrak erraz ikusiko duen tokian:\nMarka berdea: abidua jaso da\nMarka gorria: inaktibatua dago\nSuntsitutako habien informazioa jasotzea eta bideratzea\nGipuzkoako Foru Aldundiko Ekonomia Sustapeneko, Landa Inguruneko eta Lurralde Orekako Departamentuak “Liztor asiarra” lotura prestatu du Nekagip web orrian liztor asiarraren habien informazioa jasotzeko.\nNekagip-era sartu ahal izateko, Ekonomia Sustapeneko, Landa Inguruneko eta Lurralde Orekako Departamentuak “Erabiltzailea” eta “Pasahitza” emango dizkio udalerri bakoitzari. “Erabiltzailea” udalaren IFZ izango da eta udal bakoitzari “Pasahitza” berea emango dio departamentuak ( udalak liztor asiarraren larrialdietarako izendatu duen pertsonak jasoko du bere posta elektronikoan). Aplikazioaren funtzionamenduaren eskuliburua aplikazioan bertan aurkitu daiteke.\nUdalek habiei buruzko informazioa jaso behar dute, gune urbanoetan nahiz gune ez urbanoetan daudenena, eta kenduko diren eta kenduko ez direnena.\nUdalek jasoko duten informazioak bi erabilpen izango ditu:\nHabiaren suntsitze prozesuaren gestioan parte hartzen duten eragileak koordinatzeko.\nUdalak behin betiko habiak inaktibatzeko edo suntsitzeko ardura Landa Garapeneko Elkarteen –LGE – esku jartzen duenean, “erabiltzailea” eta “pasahitza” emango dizkio LGEari; horrela, udalak lehen datuak sartuko ditu Nekagip orrian – koordenadak, tokia, etab.-, eta LGEaren zeregina izango da, habia suntsitu edo inaktibatu ondoren, egindakoaren informazioa Nekagip orrian sartzea eta prozesua bukatzea. Edozelan, tokian tokiko erabakia izango da, habiak suntsitu ondoren, egindako proposamena gauzatzea edo prozesua beste era batera antolatzea. Landa Garapeneko Elkarteek ezin badute, kokapena dela eta, habia suntsitu edo inaktibatu, suhiltzaileen edo basozainen laguntza eskatuko dute Nekagip bidez, Fluxugramak markatzen duen bideari jarraituz.\nLiztorraren hedapenaren eta gainerako gaien ikerketak egin ahal izateko, datu guztiak Neiker laborategira eta beste erakunde batzuetara bidaliko dira.\nHabiak suntsitzeko jardunen bukaera\nFaktore biologikoak nahiz klimatikoak, eta eragileen usteak edo iritziak aztertu ondoren, Ekonomia Sustapeneko, Landa Inguruneko eta Lurralde Orekako Departamentuak bukatutzat emango du habiak suntsitzeko jarduna, gehienez ere abenduaren 20an.\nHabiak suntsitzeari utziko diogun egunaren berri udal guztietako arduradunei ohiko bideetatik jakinaraziko zaie.\nGobernantzako eta Gizartearekiko Komunikaziorako Departamentua


Errigora, Nafarroa hegoaldeko uzta eskutik eskura | El Diario Vasco\nSociedadErrigora, Nafarroa hegoaldeko uzta eskutik eskura\nErrigora, Nafarroa hegoaldeko uzta eskutik eskura\nArgazkia iazko banaketari dagokio.\nMartxoaren 20ra arte dago zabalik olioa eta kontserbak eskatzeko epea. Ekoizleengandik kalitate goreneko produktuak jasotzeaz gain, euskararen garapena elika daiteke ekimen honetan parte hartuta\nMiércoles, 14 marzo 2018, 10:24\nParte-hartzaile denek irabazten duten ekimenak ez dira oso ohikoak. Badira haatik, eta horietako bat Errigora dela esan daiteke, lehen urratsak 2012an egin zituen herri ekimena, une honetan 'Zubi bat sukaldera' lelopean 2018ko kanpainan bete-betean murgilduta dabilena.\nIzan ere, auzolanean oinarritutako egitasmo honetan ekoizleek irabazten dute, euren produktuak zuzenean helarazten dizkietelako kontsumitzaileei, bitartekaririk gabe, askoren borondatezko lanari esker. Nafarroa hegoaldeak irabazten du, eskualdearen garapenerako ere ona delako ekimena. Kontsumitzaileek irabazten dute, kalitate goreneko produktuak zuzenean jasotzen dituztelako ekoizleengandik, berme osoz eta bidezko prezioan. Eta euskarak irabazten du, jasotako diruaren zati bat euskara ofiziala ez den Nafarroako eremuan euskararen garapenarekin eta sustapenarekin zerikusia duten proiektuetara bideratzen baita.\nErrigora ekimenaren sustatzaileek emandako datuek berresten dute horren arrakasta: "1.500 familia inguruk eskatu zuten olioa 2014an eta 2017an 6.000 etxetara heldu zen Errigoraren Uztaberria; 4 ekoizlek eskaini zituzten olioa eta kontserbak 2014an eta 14 izango dira aurtengoan; 30 herritan hasi genuen esperimentua ia 70 herritara zabaldu da dagoeneko...".\nGarai batean bi kanpaina egiten baziren ere -bat olioa eskatzeko eta beste bat kontserbak enkargatzeko-, eskaera kanpaina bakarra egin da azken edizioetan. Hain zuzen ere, batera eska daitezke produktuak: Nafarroako oliba-olio birgina (konbentzionala zein ekologikoa), eta denetariko kontserbak (horiek ere bi modalitateetakoak), nahiz eta bereiz banatu.\nEskaerak egiteko epea martxoaren 6an ireki zen, eta hilaren 20an itxiko da, datorren asteartean. Hainbat ikastola, euskaltegi, eskola, lantegi, elkarte eta kontsumo-taldek bideratzen dituzte eskaerak eta banaketak herriz herri, baina norbanakoek ere egin dezakete, noski, eskaera. Zerrenda luze honetan agertzen diren guneetan egin behar dira eskaerak., eta hainbat kasutan eskaera online egiteko aukera ere badago, gero produktuak eskatu den gunean jaso behar badira ere. Banaketari dagokionez, olioarena apirilaren 9tik 20ra egingo da (banaketa puntu bakoitzak ditu bere egun eta ordutegiak), eta kontserba-loteena, berriz, maiatzaren 31tik ekainaren 12ra.\nLa Ertzaintza solo encuentra 665 aspirantes válidos para una OPE que oferta 700 plazas\nPablo Ibar acusa al juez de ir contra él y favorecer «constantemente» a la Fiscalía\n405.000 euro euskara ingurune digitalean sustatzeko\nLa extraña enfermedad de una niña irlandesa que se congela en minutos La asesina confesa pudo trasladar el cadáver de Gabriel en dos ocasiones


Derbiak bi taldeen arteko tentsioa, errespetua eta urduritasuna areagotzea dakar. Eta hori soropilean islatu ohi da partidako hastapenean. Hala gertatu da gaurko Osasunaren eta Athleticen arteko neurketan ere. Argitasunik gabeko jokoa erakutsi dute Sadar eraberrituan, eta argi izpi txikiena izan duen taldea Athletic izan da. Baina ate aurrean asmatu egin behar da gero, eta Gaizka Garitanorenak ez dira fin ibili. Bai, ordea, Osasuna. Izan duen aukera apurrari ondo baino hobeto atera dio zukua; Ruben Garciak penaltiz egindako golari eske, hiru puntuak Iruñean geratu dira. Gorritxoei buruan ondo iltzatuta geratuko zaie klubaren mendeurreneko eguna.\nJagoba Arrasatek hiru aldaketa egin ditu, aurreko hamaikakoarekin alderatuta; Juan Cruz, Nacho Vidal eta Jony Jon Moncayolaren, Kike Barjaren eta min hartuta dagoen Jonathan Calleriren ordez aritu dira. Ostera, Gaizka Garitanok Levanteren aurkako jokalari berak zelairatu ditu.\nHain zuzen, zuri-gorriek sortu dute lehen arriskua bederatzigarren minutuan, Alex Berenguerren eskutik. Gorritxo ohiak punpa lasterrean area kanpotik jaurtiketa indartsua egin du. Sergio Herrerak, berriz, erantzun ona eman dio. Zelai erdian nahasmen handia izan dute batak zein besteak, eta jokoa sarritan moztu dute. Zehaztasun gabeko egoera horretan, etxekoen lehen abagune deigarriena Iñigo Perezek burutu du. Falta jaurtiketa zuzena egin du, Unai Simoni ezusteko txikia eman nahian.\nHandik gutxira, Aridanek zelaia utzi behar izan du; aireko jokaldi batean desorekatu, eta ezker belaunean min hartu du. Unai Garciak bete du espainiarraren hutsunea. Minutuak aurrera joan ahala, Garitanoren jokalariek demako lema hartu dute. Osasunaren zelaian eroso zenbiltzan baloia alde batetik bestera mugituz. Lehen zatiaren hondarrean etxekoei estutasunaren bat sorrarazi die. Unai Lopezek urruneko falta jaurtiketa zitala egin du, baina Herrerak kornerrera bidali du baloia. Hutsean joan dira aldageletara.\nBigarren zatia ere bide beretik hasi dute bi taldeek: zehaztasun eta intentsitaterik gabe. Baldintza deseroso horietan bisitaria moldatu da hobekien, eta Raul Garciak egin du Athleticen lehen saiakera. Iñaki Williamsek eskuin hegaletik erdiraketa pozoitsu egin du, baina nafarrak ez du buruz ongi errematatu. Osasunak, nola edo hala, aurkariaren atea zulatu nahi izan du, eta Arrasatek aurrelarien aldeko apustua egin du. Adrian Lopezi eta Barjari eman die aukera. Gurpil zoroan atera ezinik zenbiltzan bi taldeak, harik eta 80. minutuan Barjak eltzetik babak atera dituen arte. Aurrelaria arean sartu, eta Ander Capa bizkarrez indartsu sartu zaio. Indartsuegi, ordea; lurrera bota baitu Barja, eta Cuadra Fernandez epaileak penaltia adierazi du. Ruben Garciak hamaika metroetatik ez du barkatu.\nGaritanok, presaren presaz, Yuri Berchice, Jon Morcillo eta Iñigo Vicente sartu ditu berdegunean, gutxienez, puntu bat urratzeko. Hain justu, neurketako azken hatsean, Morcilloren erdiraketa baten ostean, Capak bigarren lerrotik sartu, eta bakar bakarrik buruz errematatu du, baina haren ahalegina hutsala izan da, Osasunaren zorionerako.\nOspakizunak, baina, izan du alde ilunik. Zaleek jaurtitako suziriek sutea eragin dute Ezkaba mendian, eta suhiltzaileak sua itzaltzeko lanean ari dira.


Oihana Otaegui, Garraio-Sistema Adimendunak eta Ingeniaritza saileko Zuzendariak Galileo Masters Lehiaketaren (ESNC 2015) eskualdeko aurkezpen eta hasieran parte hartuko du\nOstiralean, Apirilaren 24ean, Donostiako Parke Teknologikoan Galileo Masters Lehiaketaren (ESNC 2015) eskualdeko aurkezpena eta hasiera ospatuko da. Jardunaldi honetan, alde batetik, Galileo Master ideia lehiaketari hasiera emango zaio, eta lehiaketako eskualdeko sariak eta sari bereziak jakinaraziko dira, eta bestetik, Europako Batzordeak Europak finantzatutako programak eta negoziorako aukerak aurkeztuko ditu.\nOihana Otaeguiren parte-hartzea, Argus proiektuaren koordinatzaile bezala, 2012ko lehiaketan saritua suertatu zena, proposamenak prestatzeko gakoak eta lehiaketan aukeraketa egiteko irizpideak ematean datza.\nGalileo Masters ekimena 2004. urtean sortu zen Bavarian , Galileo satelite europarraren bidezko kokatze merkatuan aktibitatea sustatzen duten aplikazio berritzaileak sortzeko eta garatzeko bizigarri bezala.\nUrteotan lehiaketa sendotu egin da eta,eta nazioarteko aditu teknikoen eta nabigazioan teknologia aurreratuak dituzten herrialdeen eta kokapenean oinarrituriko aplikazioen (LBS) trukerako munduko sare batean bilakatu da. Sare hau industriaren beharrei bideraturik dago eta herrialde kideekin batera, azken urteetako berrikuntzen produktu eta zerbitzu askoren aplikazio azkarra bermatzen du.


Ordaintzeko sistema seguruak: Online erosteko beldurra galdu | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nOrdaintzeko sistema seguruak: Online erosteko beldurra galdu\nInterneten kreditu-txartel batekin erostean, hala ordainketaren balioespena nola hura gauzatzea ohiko saltoki batean erabiltzen den sistema berberaren bidez egiten dira. Behin txartel zenbakia saltzaileari iritsita, hark Internetetik kanpo igortzen du, edozein denda 'fisiko'tan ordaintzean bezalaxe. Beraz, puntu erabakigarria txartel zenbakia Internet den sare publiko -eta segurua izan ez litekeen- horretan zehar igortzean gertatzen da\nBaina horrek ez ditu arazo guztiak konpontzen, inoren txartela lor dezakeen edozein pertsonak harekin ordain baitezake Interneten (hau da, Interneten ez dago NANa eska diezaguten modurik, "ohiko" denda batean ez bezala). Muga hauek ezabatzeko beste segurtasun-estandar batzuk diseinatu dira, gainera txartelaren erabiltzailearen benetakotasuna ziurtatzen dutenak. Bankuak dagoeneko hasi dira Salerosketa Elektroniko Segurua inplementatzen. Hark beste segurtasun-elementu bat eransten du txartelarekin lotutako klabe batekin, jabeak baino ezagutzen ez duena. Hartara, online erostean txartelaren zenbakia tekleatu ostean, saltokiak bezeroari txartelaren legezko erabiltzaile gisa identifikatzen duen kode pertsonala eskatuko dio.\nBadira zenbait ordainketa sistema, 'online hutsak', marjinatuak izan edo desagertu egin direnak kreditu-txartelen erabilera handia dela eta. Baina benetako apustua ordainketa txikietan dago (mikro-ordainketak); haiekin, komisioen ondorioz, ez du merezi txartelik erabiltzea. Mikro-ordainketetarako sistemak aldez aurretik dirua erostean edo aldizka kontu bat likidatzean dautza, eta oso beharrezkoak dira inguru birtualean, bertan gero eta produktu digital gehiago baitago (txostenak, egunkariak PDFan, musika, bideoak, etab.) prezio txikian.\nKomikiak, animazioak, musika, jokoak, software... mikro-ordainketa sistema horri esker online eskura daitezke.\nNabigatzaile segurua. Interneten bidez informazioa igortzean komunikazio segurua erabiltzen dela egiaztatzeko, helbidea idazten den goiko kaxatxoko 'http://' delakoa 'https://' bihurtzen den edo behe aldean, nabigatzaile ohikoenen eskuinetara, itxitako giltzarrapo bat agertzen den ikusi behar da.