You searched for rufino iraola - Page 3 of 3 - Bertsolari\nEz da oraingoxeko kontua, bertsolari-txapelketa hasi eta kanporaketek aurrera egin ahala, sentsazio txar samarrarekin etxeratzen nintzela, niri gustatzen zitzaidan estiloko bertsolariak aurrera pasatzen ez zirelako. Eta iruditzen zait ez naizela bakarra. Nik beti galdera bera neukan: hainbat jendek gogoko dituen bertsolariek zergatik ez dute luzitzen txapelketan? Nondik dator eten hori? Fisikari handi batek esaten du


EH Bilduk sustatutako Harittu prozesuaren diagnostiko fasean herriko 50tik gora eragile bildu dituzte — Berbia\nEH Bilduk sustatutako Harittu prozesuaren diagnostiko fasean herriko 50tik gora eragile bildu dituzte\nIrailean hasiko dira etorkizuneko Oñati irudikatzen\nHarittu prozesuak bi helburu ditu: EH Bilduko komunitatea osatu eta sendotu, batetik, eta Oñatirentzat etorkizuneko perspektiba edo ortzi muga zehaztera datorren egitasmoa abiaraztea, bestetik. Lehen fasea egungo egoeraren diagnostikoa egitea da eta horretarako zazpi lan talde osatu eta dozenaka herritar bildu dira. Diagnostiko fase honetan herriko 50tik gora eragile sozial, kultural eta sozioekonomikorekin bilera eta elkarrizketak egin dira. Ibilbide oparoa, emankorra gertatzen ari dela adierazi zuten atzo Harittu prozesuko arduradunek prentsaurrean eta balantzea erabat positiboa dela esan zuten, parte hartzen ari diren eragile guztiei eskerrak ematearekin batera.\nOrain arteko bileretan, eragile bakoitzak gauzatzen dituen ekintzen berri eta ikusten dituzten zailtasun, behar eta gabeziak azaldu dituzte. Halaber herriko azpiegituren egoeraren inguruan dituzten iritziak ere jakinarazi dizkietela esan zuten, herriko diagnostikoa osatzeko oso baliagarriak izango zaizkienak.\nApirilaren 21ean, Harittu prozesua aurkeztu zenean ireki zen Kale Barriako EH Bilgunea ere. Herritarrentzat topagune izateko helburuz sortu zen eta funtzioa betetzen duela azaldu zen atzoko agerraldian. Bilera leku ez ezik, herritarrei harrera egin eta hauen iritzi eta kezkak jasotzeko gune ere bihurtu da, ostiralero zabaldu baita. Irailetik aurrera dinamika horri berrekingo zaiola aurreratu zen. Oñatiko EH Bilduk, herritarrak biltzeko bokazioz abiatu zela azpimarratu zen agerraldian.\nIkasturtearen balantzea egiterakoan azken hilabeteotan gauzatu den hitzaldi zikloa ere aipatu zen, positiboki baloratuz; landutako gaiek herritarren interesa piztu dutela azpimarratu zen. Baina ikasturte berrirako asmoak ere aipatu ziren. Oso aurreratuta dagoen diagnostiko fasea amaituta, etorkizuneko Oñati irudikatzen hasiko direla aurreratu zuten Harittu prozesuko arduradunek. Iraila aldean, udako oporretatik bueltan izango dela ere zehaztu zuten.


Testuinguru horretan, funtsezkoa da enpresa ehunaren eta heziketa komunitatearen arteko loturak indartzea, ikasketa planen diseinuan aktiboki elkarri lagunduz, adituen prestakuntza industriaren premietara egokitu dadin.\nTalentuaren prestakuntzarekin duen konpromisoaren barruan, DANOBATGROUP Mondragon Unibertsitateak antolatutako Industri Automatizazioko Masterrean parte hartzen ari da. Soluzio robotikoen, ikuspen artifizialeko sistemen eta 4.0 Industriaren kontzeptuetan oinarritutako garapenen aplikazioaren bidezko automatizazio prozesuetan aurrera egiteko beharrezkoak diren ezagutzak eta trebetasun praktikoak emateko diseinatu da titulazioa.\nMasterra, aurten lehen aldiz emango baita, lana eta ikasketak txandakatuz garatuko da, eta ondo bereizitako bi etapatan. Lehen etapan, urritik Aste Santura bitartekoan, ikasleek beren karga lektiboa unibertsitatean jasotzen dituzten klase teorikoen eta titulu honetan laguntzen duten enpresen fabrikazio plantetan eskuratzen dituzten ezagutza praktikoen artean banatzen dute, erdibana. Bigarren etapan, berriz, dedikazio osoko erregimenean jardungo dute, eta uztailera bitartean daukate Master Amaierako Lana garatzeko: Enpresak definitzen du, ikaslearekin adostuta, lanaren irismena, beti negozioaren interesekoa den gai baten inguruan eta izaera erabat praktikoarekin. Lan horren aurkezpen ofizialarekin Masterra bukatutzat joko da.\nGaur egun, lau ikasle doaz egunero DANOBATGROUPeko kide diren DANOBAT eta SORALUCE kooperatiben lantegietara, ezagutzeko automatizazioan erabilitako kontrol sistemen funtzionamendua, industriako prozesuetan parte hartzen duten gailuak, soluzio mekatronikoen aplikazioa edo 4.0 Industriaren sentsorizazio tresnak.\n“Pertsonen alde egitea da DANOBATGROUPen balio kooperatiboetako bat. Profesional trebatuak prestatzeko eta talentua atxikitzeko hartuta dugun konpromisoa ikastetxe bikainekin izenpetzen ditugun lankidetza hitzarmenen bitartez gauzatzen da, eta Mondragon Unibertsitatearekin dugun lankidetza hitzarmena da horietako bat”, ziurtatu du Iker Usabiagak, DANOBATGROUPeko Gestio Sozialeko zuzendariak.\nIker Usabiagaren iritziz, Masterrak bilatzen du mekanika, elektronika, algoritmia eta industri ingeniaritzako ezagutzak dituzten profil berriak edukitzeko premiari erantzutea.\n“Industria digitalaren paradigma berriak eskatzen du orain arte gure sektorean ezagutzen ez ziren lanbideak hartzea, hala nola datuen analistak, fabrikazio bitartekoei adimenez hornitzeko beharrezkoa den informazioa datuetatik ateratzeko gai diren profesionalak”, gehitu du Usabiagak.\nMasterreko ikasleak ekoizpen plantetan hartzea ez ezik, DANOBATGROUPek eremu teorikoan ere laguntzen du, Taldeko espezialistak automatizazioaren kontzpetu aurreratuen gaineko klaseak ematen dituzte eta.\nDatorren otsailaren 13an, Masterreko ikasleak jardunaldi batera deituta daude, Taldea eta bere negozioak bertatik bertara ezagutu ahal izateko, DANOBATek eta IDEKO-IK4k Elgoibarren dituzten instalazioak bisitatzeko eta IDEKO-IK4ko ikertzaileek emango duten «Aplicación de Sensórica Avanzada para Condición de Máquina» izeneko hitzaldira joateko. Masterclass honen helburua da 4.0 Industriarekin zerikusia duten kontzeptuek benetako fabrikazio inguruneetan dituzten aplikazioak ezagutaraztea ikasleei.\nDANOBATGROUPek, puntako eta aparteko soluzioetan aplikatutako goi mailako teknologia duten makina-erreminten eta ekoizpen sistemen fabrikazioan espezializatuta dagoenak, proiektu desafiatzaileek eta nazioarteko lan testuinguruek markatutako karrera kurba bat garatzen laguntzen du, enplegagarritasuna maila handia bermatuta.


Gogobetetzearen bilakaera gure arreta-ereduan. Etxean ondo proiektua | Matia Fundazioa\nHasieraBlogaGogobetetzearen bilakaera gure arreta-ereduan. Etxean ondo proiektua\nPertsonan oinarritutako arreta-eredua ezartzearen ondorioz, Etxean Ondo proiektuan (*) parte hartzeari esker, Matia Fundazioko Kalitateko laguntza-zerbitzuak jakin nahi du ea desberdintasunik zegoen esperientzian parte hartzen duten familien pertzepzioaren eta eredu tradizionaleta unitateetan jarraitzen duten familien artean.\nEtxean Ondo bizikidetza-unitatea – Eusko Jaurlaritza\nHorretarako, Fundazioaren egoitza-zentroetan eta eguneko zentroetan bizi diren edo hara joaten diren pertsonen senitarteko guztiei bidali diegu galdetegia. 205 senidek egin zuten galdetegia; horietatik 152 eredu tradizionalean zeuden, eta 53 proiektuko bizikidetza-unitateetan.\nLortutako emaitzek agerian utzi zuten puntuazio hobeak lortu zirela pertsona ardatz duen arreta-eredua ezartzen den unitate esperimentaletan, bai eguneko zentroetan, bai egoitza-zentroetan.\nGainera, bi zerbitzuetan (eguneko zentroa eta egoitza-zentroa) aldakortasun txikiagoa dago proiektuko unitateetako senideen kasuan lortutako puntuazioetan unitate tradizionalen erantzunetan baino.\nIrudian, ezkerraldean, gogobetetasunean behera egiten duten itemak ageri dira, eta eskuinaldean, berriz, gora egiten dutenak (*) Bi zerbitzuetako batean ebaluatzen den alderdia.\nEra berean, erantzun kualitatiboak hobeak izan ziren, ikusi baitzen zerbitzuarekiko adostasun handiagoa zegoela proiektuko unitateetan unitate tradizionaletan baino (ia ez dago aldatuko edo/eta faltan botako lukeen alderdirik).\nLortutako emaitza horiek, bai kuantitatiboak bai kualitatiboak, oso atseginak izan ziren ikerketan parte hartu genuen pertsona guztientzat, baina ondorengo ebaluazio berri batean egiaztatu beharko dira, eta ebaluazio horretan ACP ereduan oinarrituta egindako tresnak erabiliko dira. Azterketa urteko azken hiruhilekoan egitea aurreikusi dugu.\nHala ere, eskematikoki bada ere, zuekin guztiekin partekatu nahi dugu lortutako gogobetetze-emaitzen eta pertsonan oinarritutako arreta-eredua modu esperimentalean ezarri den unitateetan egindako aldaketen arteko erlazioa.\n(*) Eusko Jaurlaritzak sustatutako proiektu honek Matia Taldeko 8 bizikidetza-unitatetan ingurumen- eta antolamendu-aldaketak sartzea dakar.\nProiektuan parte hartzeak gure arreta-eredua hobetzea ahalbidetu digu.\nLortutako emaitzekin ikusten dugu arreta zentratuko eredua pertsonarengan aplikatzeak gogobetetasun handiagoa sortzen duela; horregatik, haren aplikazioan sakontzen eta gurekin bizi diren pertsonen ongizatean aurrera egiten jarraituko dugu.


Getxoko Egizu elkartekoak Mintzatxotxeko bi proben irabazleak! - Topagunea | Euskaltzaleen Topagunea\nGetxoko Egizu elkartekoak Mintzatxotxeko bi proben irabazleak!\nEuskaltzaleen Topagunea - 21/03/24\n50 bat Mintzalagunek parte hartu zuten lehiaketan, bakarka zein taldeetan elkarturik. Getxotarrek bi sariak irabazi eta haietako bat Berako Solaslagun egitasmokoei eman zieten. Mintzalagunen arteko konexio onaren seinale!


Izurria - - Anboto.org\nGarazi Mugarza 2017-10-20 08:30\n“Orain badakit gizonak ekintza handiak egin ahal dituela. Baina sentimendu handi bat izateko gai ez bada, ez zait batere axola”, aitortu zion Rieuxek Tarrouri. Latzetik bezainbeste du ederretik gure lanak.\nPaziente batzuez beti akordatuko naiz, nik eurak baino gehiago lagundu naute askotan, eta nahi nuke irakaspen horiekin guztiekin eredu txukun bat sortu, gero nire bizimodu erosora aplikatzeko. Izan ere, maiz iruditzen zait benetan garrantzizkoak diren arazoak dituen jendea gutxiesten ari naizela eta nik ez daukat motiborik koleraz bizitzeko. Txikiak izan behar luketen kezkei hondamendi baten neurriko garrantzia ematen diet eta oso errudun sentitzen naiz horregatik.\nIzurria etenik gabe hedatzen da esparru guztietara eta hiriak ixten ditu bizitzari aukerak ukatzeko. Behintzat hala iruditzen zaigu baso bete uretan itotzen garenoi, eta benetan iristen denean erortzen lehenak izaten gara. Baina zenbaitzuek diote izurriak bizitzari aukera bat ematen diola, gauzei joaten utzi behar zaiela; gainezka egin orduko uhateak irekitzea zilegi da eta urei utzi egin behar zaie euren ibaiak egiten. Batzuetan eusteak mintzen duelako uzteak baino gehiago. Eta horrek ez du esan nahi bizitzari amore ematen diozunik, ezpada benetan garrantzizkoa dena estimatzen ikasi duzulako zaudela hari begira.\nCamusen Izurria nobelako beste pasarte eder batek hala dio: “Ez dit axola itxaroteak etorriko zarela baldin badakit”. M-k esan zidan benetan garrantzitsuak diren horiek ia beti iristen direla bizitzan.


Takikardia prozesioan • ZUZEU\nAste Santua joan zaigu, baita Pazko Astea ere. Eta zuetako askok jada oporrak zer diren ere ahaztua izango duzuen arren, ez dira gutxi izango gaur lehen lan eguna izan dutenak, bi aste aldrebes hauen ondotik.\nOporrik izan ez duzuenontzat zein lanera bueltatu zareten guzti-guztiontzako, hona umore oneko jarri gaituen bideotxo bat, zer eta prozesio batena!\nGaliza, 2013ko udazkena:\n“Euria ari zuen, nola ez! -hasten du kontakizuna Taquicardia fanfarreak–. Elurrik ez zen oraindik, bai gaztainak eta txerri haragia. Prozesio batean jo genezakeen galdetu ziguten. –Zer da hori? –Zer jotzen da prozesio batean? Nahi duzuena, erantzun ziguten. Eta horrela egin genuen. Akabo”.\nHasteko, fanfarreak “A las barricadas” jo zuen, jatorri poloniarra duen arren Espainiako Gerra Zibilean anarkistek erabiltzen zuten kantua; egun CNT-ren ereserkia da.\nEta prozesioa baselizari bueltaka zebilela bigarren kantu ezagun bat gero (bigarren minututik aurrera)… apaizak berak ere ezagutu bide zuena, botatzen dien begiradak iradokitzen duenez. Ea ezagutzen duzuen zein kantu den…\nfanfarre, Galiza, Prozesioa\n6 pentsamendu “Takikardia prozesioan”-ri buruz\nelz 2016-04-05 12:01\nEuskal herrian bi eliza izan dira beti,Frankismokoa, eta bertakoa, abertzalea,guda zibilean frankismoaren aurka borrokatu zuena, eta geroago herri honengatik.Orain badirudi Espainiako gurea ez den CNT,KOMUNISTAK,ERREPUBLIKA, VS FRANCO BATIKANOA inportatu dugula, hau da, espainiako eszenarioa,gurea egin.\nEliza Falangistena zen espanian, hemen abertzaleena. Orain eliza erlijoa erasotzeagatik eraso behar dugu,LAIKOTASUNAGATIK, hori bai, gero mezkitak defendatuko ditugu islamak lekua har dezan.\nZergatik? nork erabaki du? Ze interesengatik?\nni 2016-04-05 12:11\nBertako eliza euskal eliza zan,abertzalea, lehenengo Frankismoaren aurkako dokumentuak erregimena kritikatuaz,bertako apaizak sinatuta ziren,lehenengo IKASTOLAK, gehienak bertako elizak babestutak sortu ziren,bertako elizen instalazioetan eta bertako apaizen konplizidadearekin, (bereiztu egin behar da beti eliza ofiziala eta bertakoa), lehenengo gure idazki eta literatura euskal apaizek,Zorionez edo zoritzarrez zenbat zor dio gure kultura eta literaturak euskal apaizei, Axular, Aita BARANDIARAN.\n60. hamarkadan ere zenbat “gorri” gaur egungo “komunista, marxista, troskista..”ez zen hasi Elizako instalazioetan ikasten zer zen MARXISMOA,apaizen euskutik “eskola soaziak” delakoetan, (izen abizenak jarriko nituzke).\nNoski desberdina izan zela Nafarroan, apaizak rekete espaniarrak ziren. Baina gipuzkoan beti izan da euskal eliza abertzale bat euskaldunak, komunistak ere babesten.\nBadirudi gure historia ahaztu dugula espaniarrena gurea egiteko.\nAriki maua 2016-04-05 13:35\nJesuitak, euskaldunok eraikitako ordena, Manue Azaña errepublikan 1932an debekatu eta erbezteratu zuen\nGuerrate zibilan, gudariak nahiago zuten elizetan guardia egin, gorrien zuteen aurka babezteko (bai, euskal herrian sozialista bandek elizak erre eta erligiosoak hil zituzten), frentean euskal herriko karlista foralista tradizionalistei aurre egin baino. Zeren hauek eskubitar euskaldunak baino ez ziren, ez gorri inmigrante ateoak. Nola pentsatzen dozu ba ain erraz eta arin meperatu zirela bi probintzia PNVari esker ergelduak? Donostian artajonako 40ak sartu zirenean tirobat ez zan bota, gorri antikristauak ganetik kentzeagaz danak algaradan.\nAriki maua 2016-04-05 13:47\nArtajonako 40en kapitana, donostia hartu zuana, Ignazio Ureta Zabala zuan, espainolazo konkistatzaile baten abizenak nozki.\nBezte aldetik, tiroak bota ziren bai, baino UGT eta CNTkoen aurka alde zaharrean. Euskal odol peto petoa zeukaten aurka alegia? Gudariak andik utikan, honak irabazten hari zariela eta hobe ez alperrikgaldu,\nHiltzen Hil 2016-04-05 14:42\nEz da ahaztu behar XX. mendeko espainiako milaka parlamentari, ministro, lider sindikal etabar MASOIAK zirela, alegia, anti-kristauak, gehienbat ezkerreko alderdietan.\n“Es cierto que en las Cortes Constituyentes de 1931 hubo una importante presencia de diputados que eran miembros de alguna logia masónica aunque no eran mayoría: exactamente, según Ferrer Benimeli, 183 de un total de 458. Se encontraban principalmente en los grupos parlamentarios republicanos de izquierda (en Esquerra Republicana de Cataluña, 10 diputados de 26 eran masones; en Acción Republicana, 19 de 28; en el Partido Radical-Socialista, 34 de 54; en los federales de diversas tendencias, 48 de 89) y en el grupo del Partido Socialista Obrero Español (con 44 de 119). En el Gobierno Provisional de la Segunda República Española seis de los once ministros eran masones” Wikipedia\nFrankomasoneria izan zen Iraultza frantses liberalaren atzean egon zen erakunde-sekretua eta giza-eskubideen deklarazioa uztartu zuena. Esan beharrik ez dago guzti horrek Iparraldeko foruak, kristandadea eta autonomia apurra txikitu egin zuela, hiru probintziak sistema zentralista frantziarrean sartuz.\nAriki maua 2016-04-05 16:23\nGauza zera da, estatu modernoak lurralde historiko guztiak legediarekiko berdintzeko egin zuen indarra. Komunistek torloiuari girakada bat geio emateko prest egozan, lurralde guztiak kosmos kultural berdinean murgiltzea, euren benetazko historioa deuzestatuz eta euren antzinatatik ekarritako irudimenak, languile klase unibertzal baten konzientziarekin aldatu. Gaur egun honen pareko fenomeno homogeneazatzaile bat jasaten hari gara, herri guztiak, mulltikulturaren marmitan sartu ondoren, denak egongo gara deuzestatuak, klase internazional antikapitalista baten barruan.


Zerbaiten mende – Kolokon – La forma joven de entender el sexo, las drogas y el rock and roll\nEZEREN MENDE AL ZABILTZA?\nTEKNOLOGIA BERRIAK OSO ONAK DIRA. EGOKI ERABILIZ GERO, NOSKI\nTeknologia berriek bidea zabaltzen dizute ikasteko, sormena pizteko eta mundu guztiarekin komunikatzeko.\nINTERNETEN, ORDEA, …\nkontuz ibili, baldin eta …\nGero eta denbora luzeagoa eman behar baduzu Interneten, ongi sentitzeko.\nBeste zeregin bazuetan denbora laburragoa ematen baduzu.\nPentsatuta zeneukan baino sarriago edo denbora luzeagoan konektatzen bazara.\nKonektaturik ez zaudenean, urduri, kezkaturik, umore txarrez, triste, suminkor bazaude eta Internet burutik kendu ezinik: zertan ibiliko dira adiskideak sarean?, zer egingo dut hurrengo konexioan?\nInterneten zabiltzala, irteteko une egokirik topatzen ez baduzu.\nTxateatzeari garrantzi handiagoa ematen badiozu benetako adiskideei baino.\nPosta elektronikoaren buzoian konpultsioz sartzen bazara.\nOrduak eta orduak ematen badituzu online jokoetan.\nInterneti eusten badiozu, arazoak ekarri arren: lo gutxi egiten duzu, berandu iristen zara goizez, ez duzu etxeko lanik egiten, adiskideak galdu dituzu…\nGezurra esan badiezu senideei, adiskideei edo beste batzuei, Internet gehiegi erabiltzen duzula jakin ez dezaten.\nInternetera jotzen baduzu, arazoak ahazteko.\nAmets egiten baduzu, esna zein lotan, Interneten inguruan.\nNahita edo nahi gabe, hatzamarrekin tekleatzearena egiten baduzu.\nHona hemen hainbat aholku\nEzar ezazu epemuga. Alarma bat programatu, ordu bat edo bi geroago jo dezan. Jotzen duenean, utzi egin beharko diozu ordenagailua erabiltzeari.\nAlda itzazu ordutegiak. Afaldu ostean konektatu ohi bazara eta gau osoa konektaturik ematen baduzu, ez ukitu ordenagailua afaldu ostean.\nInstala ezazu konpultsioz bisitatzen dituzun webguneak blokeatzeko softwarea eta eman blokeoa kentzeko pasahitza konfiantzako lagun bati.\nIdatzi zerrenda batean pantaila aurrean eseri ordez egin ditzakezun gauza guztiak. Jar ezazu zerrenda ordenagailuaren ondoan.\nInstala ezazu ordenagailua etxeko gelarik jendetsuenean. Inguruan beste batzuk edukita, askoz gutxiago erabiliko duzu, ziur.\nItzali ordenagailua, erabili ezean.\nBideo-jokoak berez ez dira arriskutsuak. Erabiltzeko modua, ordea, bai.\nMerkaturatu ziren aurreneko bideo-jokoetako bati “comecocos” (‘buru-jale’) esaten zitzaion.\nBideo-jokoak erabiltzeko mailak:\nOnargarria. Noizean behin jokatzen duzu; kontrolpean duzu zaletasuna.\nDe Arriskutsua. JEgunero jokatzen duzu. Hasia zara arazoak edukitzen eta gezurrak esaten. Bazter utzi dituzu beste egiteko batzuk. Hasia zara, halaber, kontrola galtzen eta ez dakizu noiz edo zenbateko denbora ematen duzun jokoan.\nPatologikoa. Bideo-jokoak nagusi dira zure buruan eta zure bizimodu osoan. Jendearengandik banandu zara eta bideo-jokoa ez den gainerako guztia ez zaizu interesatzen.\nEta argi gorria piztuko da, baldin eta …\nBideo-jokoetan denbora larregi emanda ere, ondorio kaltegarriak ekarri arren, berdin jarraitzen baduzu.\nJokoan ari zarela, buru-belarriz bazabiltza, beste edozer aditu gabe, eta ez baduzu kasurik egiten deitzen dizutenean.\nJokoan ari zarela, tentsio handiegia sentitzen baduzu edo hortzak estutzen badituzu.\nBegirik kentzen ez baduzu pantailatik.\nEzarritako ordutegiak betetzeko gai ez bazara.\nAurrean zenituen jarduerak ez bazaizkizu interesatzen.\nLo nahikorik egiten ez baduzu.\nUrrundu egin bazara adiskide eta senideengandik.\nIkasketetan arazoak badituzu.\nOldarkorrago sentitzen bazara.\nJokoan hasi baino lehen, erabaki ezazu noiz arte jokatuko duzun.\nOrdubete igarota, har ezazu atsedenaldi laburra.\nErabili zure adinerako egokiak diren bideo-jokoak.\nArazoari aurre egin ezinik bazaude, eskatu laguntza.\nKontuz! Horrelako mendetasuna umeek eta gazteek pairatzen dute gehienbat. Eta hori are larriagoa da, umeak eta gazteak beren psikologia garatzeko bidean daudela kontuan hartuta.\nGIZARTE SAREEN MENDE?\nGero eta denbora luzeago ematen omen dugu Interneteko harremanetan: Messenger, Facebook, blogak…\nHoriek guztiak primeran datozkigu urrun daukagun jendearekiko kontaktuari eusteko. Ez genituzke, ordea, geuregandik urrundu behar gertuko irribarreak, ferekak, begiradak, berbak eta ukituak. Batak ez du zertan bestearen lekua hartu. Denak du bere gunea eta bere unea.\nHainbatek gezurra eta zurrumurruak botatzen dituzte sareetara, eta putada ederrak egin.\nBestea aurrean ez duzunez gero, ausartago ibiliko zara eta aurpegira sekula esango ez zeniokeen zerbait esango diozu, agian. Edo isilpean gorde beharreko zerbait esango diozu, gehiegizko istorio bat kontatu, edo gezur txiki bat bota, deigarri suertatzeko. Azkenik nahastu egingo zara eta min egingo diozu baten bati.\nBaina, horra hor! Kontu txarrak sarean hasten dira, baina kalera irteten dira azkenik, eta institutuan istiluak sortzen dituzte, borrokaldiak, bulling… Interneten azkar-azkar dabil dena. Hainbatetan, zerbait idazten dugu eta espero dugu lagun jakin bati ez iristea, baina iritsiko zaio, ziur, eta baliteke arazo desatsegina ekartzea guri edo beste bati.\nKontuz ibili, beraz!\nKontuz ibili idazten duzunarekin.\nOso kontuan hartu nori bidaltzen diozun.\nEz esan urruneko inori aurpegira esango ez zeniokeen ezer.\nEz egin ez promesik, ez konpromisorik ezezagunekin.\nEz txateatu, ez hitzik egin, ez hitzordurik lotu, ikusten edo ezagutzen ez dituzun lagunekin, birus larregi dabil-eta sarean suebakirik gabe.\nEz zintzilikatu argazkirik ez Facebooken ez Tuentin, mundu guztiak ikustea nahi ez baduzu behintzat, behin Interneten jarrita, horien gaineko eskubide guztiak galduko dituzu eta.\nEz hitzordurik lotu adiskideekin Internet bidez, edozeinek ikusiko baitu zein ordutan eta zein lekutan elkartuko zareten, eta baliteke nahi gabeko arazoak izatea.\nKezkatu beharko zara, baldin eta…\nUrduri edo asaldaturik sentitzen bazara, telefono mugikorra eskura ez duzunean.\nTelefonoa beti badaramazu soinean edo eskura eta pizturik, horretarako arrazoirik eduki gabe.\nEtengabe botatzen badiozu begiradatxoa; etengabe bazaude adi, deirik ote duzun.\nTelefonoarekin batera lo egiten baduzu, deien edo mezuen zain.\nLo egin beharrean, mezuak bidaltzen edo hizketan ari bazara.\nTelefonoan denbora luzeegia emanda, beste edozer egiteko astirik ez baduzu.\nErabil ezazu telefonoa…\nArduraz, neurriz eta behar duzunean bakarrik. Gehiegi erabiltzen ez baduzu, arazorik ez.\nAurreko baldintzetan ikusten baduzu zeure burua, baztertu telefonoa zeure bizimodutik, eman egun batzuk telefonorik gabe eta gero hartu berriro apurka-apurka.\nErabil ezazu aurreordainketako telefonoa, kontratuko baten ordez, horrela hobeto kontrolatuko baituzu gastua.\nZeu bakarrik konpondu ezinean bazabiltza, jo ezazu laguntza bila profesional batengana.


Emakumeen Bidasoa XXI Oiasso waterpolo taldea – Irunero\nPosted on 2015(e)ko otsailak 19 2015(e)ko otsailak 19 by Irunero\nHirugarren denboraldia du emakumeen Bidasoa XXI Oiasso waterpolo taldeak. Igeri egiteari utzi zion lagun multzo batek ekin zion abenturari, mutilen bidea jarraituta. Pixkanaka neska gazteak ere animatu dira, eta bilakaera ikaragarria ezagutu du taldeak denbora gutxian. Sailkapeneko hirugarren tokian bukatu dute aurten Euskal Ligako lehen itzulia. Euskal Herriko Kopan txapeldunorde izan dira. “Etorkizunerako proiektua zen hau. Baina neskek ez dute bidea ibilian egin nahi, korrika baizik”, azaldu du Javi Aguilar entrenatzaileak.\nIgeri egiteaz nekatuta, esperientzia berria bilatu nahi izan zuen duela lau urte neska talde batek. Lehenago Oiasso waterpolo taldea osatu zuten mutilak zituzten erreferentzia gisa, eta haiek egindako bidea jarraitu nahi izan zuten. Hasierako multzo horretatik egungo taldean lau neska besterik ez dira geratzen. Eider Alzaga da horietako bat: “Waterpoloa probatu nahi genuen behintzat, eta gustatu zitzaigun”. Jokalari bakar batek zeukan esperientzia waterpoloan: Ona Perezek, Sergi Perez mutilen entrenatzailearen alabak. Taldea sortu zenean, UPNAn jokatzen ari zen, Iruñean. Taldekideek zerotik hasi behar izan zutela gogoratzen du: “hondoa ukitzea debekatuta dagoela, edo baloia esku batekin hartzen dela azaldu behar izan genien”.\nNagusien taldeak lehen urratsak ematen zituen bitartean, neska gazteen formazio lanari ekin zion Bidasoa XXI klubak. “Gazteenak batera hasi ziren, eta elkarrekin egin dute gora. Hori dela eta, multzo trinkoa osatzen dute”, azpimarratu du Sergi Perezek. Gaur egun lehen taldean ari dira gehienak, eta nabari da jaso duten prestakuntza. “Txikienek guk baino hobeki jokatzen dute. Asko eta azkar hazi dira”, baieztatu du Eider Alzagak. Oso talde gaztea da, gaur egun, Bidasoa XXI. Hogeita bost urte ditu jokalari helduenak, eta hamalau, gazteenak. Gehienek ez dituzte hemezortzi urteak bete. Javi Aguilar entrenatzaile kataluniarrak 2014/2015 denboraldiaren hasieran hartu zuen taldea, harrituta: “Oso talde gaztea aurkitu nuen, baina gogoz eta ilusioz betea”.\nAurreikuspenak hautsi ditu taldeak\nDenboraldiaren hasieran, bosgarren tokian sailkatzea jarri zuen helburu Aguilarrek. Joan den urtean azkenaurreko postuan bukatu zuen liga Bidasoa XXI Oiassok. Baina aurten hirugarren bukatu dute neskek lehen itzulia, liderrarekiko puntu bakarreko desabantailarekin. Lehen biek igoera fasea jokatzen dutela kontuan hartuta, bestelako helmugak ere plantea ditzake taldeak. “Maila nazionalera igotzeko helburua hiru urte barru irudikatzen nuen nik”, onartu du entrenatzaileak. Gazteek, berriz, ez dute epe luzerako asmorik. Oraina bizi dute. Espainiako selekzioarekin aritu izan den Patricia Hoyos atezainak ez du aurten igoera fasea jokatzeko aukera baztertzen: “Argi dago zaila izango dela, baina ahaleginarekin edozer lor dezakegula uste dut”.\nUrtarrilaren 25ean, Euskal Herriko Kopako lauko finalean aritu ziren neska irundarrak, Gasteizko Mendizorrotzan. Finalerdian Santoña gainditu zuten (3-6). “Lauko finalean sartze hutsa lorpen handia zen. Finalerdia gainditzea, zer esanik ez”, nabarmendu du Javi Aguilarrek. Finalean Leioa indartsua izan zuen aurkari Bidasoa XXIek. Azken laurdenera arte eutsi zion Irungo taldeak, baina 4-11 galdu zuen azkenean. “Intentsitate handiko partidua izan zen, eta leher eginda bukatu genuen. Urduritasuna ere nabaritu genuen”, onartu du Ona Perezek. Gazteenek batzuetan hoztasun handiagoarekin jokatzen ikasi behar dutela uste du jokalariak. Hala ere, ontzat eman du lauko finalean hartutako esperientzia: “Denboraldiaren hasieran ez genuen inondik ere espero maila honetan ibiliko ginenik”. Ziztu bizian aurrera egiten ari da nesken waterpolo taldea.\nPosted in KirolakTagged Oiasso XXI waterpoloko neskak


NUPeko ikerlari batek Nafarroako Pirinioetako basoaren inguruan ikertzeko beka bat jaso du — Unibertsitatea.Net\nHemen zaude: Hasiera › Ziztu bizian › NUPeko ikerlari batek Nafarroako Pirinioetako basoaren inguruan ikertzeko beka bat jaso du\nNUPeko ikerlari batek Nafarroako Pirinioetako basoaren inguruan ikertzeko beka bat jaso du\n2015/04/22 - Unibertsitatea.net\nYueh-Hsin Lok, NUPeko ikertzaileak, berotegi-efektua duten gasen, klimaren eta Nafarroako pinudietako ezaugarriak ikertuko ditu.\nNafarroako Unibertsitate Publikoko Natura Ingurunearen Zientzien Saileko Ekologia eta Ingurumena saileko ikertzailea da Yueh-Hsin Lo, eta Horizonte 2020 Europako Batasunaren Ikerketa eta Berrikuntzarkao Esparru Programako Marie Sklodowska-Curie Jardueren barruan aukeratu dute. Europa osoko proiektuak zorrotz ebaluatu ostean, Ikerketarako Agentzia Exekutiboak proiektu honi 170.000 euro ematea erabaki du.\nEuropako ikertzaileek giza-potentziala suspertzea litzateke Marie Sklodowska-Curie Jardueren helburua, kopuruz eta kalitatez suspertzea hain justu. Hori lortze aldera, ikerketa-karrera eredu erakargarria sortzen ari dira, Europako ikertzaileak Europan geratzeko eta munduko gainerako lekuetako ikertzailerik onenak Europara etor daitezen.\nProiektua NUPen bertan burutuko da. 2014an hasi zen NUPen ikertzen Yueh-Hsin Lo, hiru urtez Taiwaneko Unibertsitate Nazionalean aritu ostean. Oihanen kudeaketa iraunkorra eta prozesu ekologikoen inguruan aztertu du , 29 argitalpen baino gehiago egin ditu eta bi liburu argitaratu ditu.\nHemen duzue artikulu osoa: Yueh-Hsin Lo NUPeko ikertzaileak Marie Curie laguntza bat jaso du.\nEtiketak: beka nadarroa publikoa ikerketa NUP nekazaritza unibertsitatea ekologia


Haurrak badoaz, autoan erretzea debekatzearen alde | El Diario Vasco\nSociedadHaurrak badoaz, autoan erretzea debekatzearen alde\nHerrialde askotan debekatuta dago autoan gidatzea, batik bat bidaiarien artean haurrak badaude. / REUTERS\nHamarretik bederatzik esan dute begi onez hartuko luketela zenbait herrialdetan indarrean dagoen neurriaren ezarpena\nLunes, 31 julio 2017, 13:50\nZenbait herrialdean, auto bat gidatzen den bitartean erretzea debekatuta dago, batez ere bidaiaren artean haurrak baldin badaude. Espainiar estatuan ez dago berez debekurik, baina egia da gidari batek baino gehiagok isuna jaso duela erretzen zihoala; ez erretzeagatik, baizik eta zigarroaren kontura arreta galtzeagatik. Bidaiaren osasuna, beraz, ez da aintzat hartzen isunak jartzeko orduan, ezta horiek adin txikikoak badira ere.\nDena den, egunen batean agintariek gidatzen den bitartean erretzea debekatuko balute, babes zabala izango lukete gizartearen aldetik, debekua tartean haurrak dauden kasuetara mugatuko balitz batik bat. Universitat Internacional de Catalunyak egindako ikerketa baten arabera, alegia, Espainiar estatuko biztanleen %90 leudeke neurri horren alde, uste baitute etxea eta autoa direla haurrak tabakoaren eragin kaltegarritik bereziki babestu behar diren tokiak. Hori da, hain zuzen, UIC-ko Medikuntza eta Osasunaren Zientzien Fakultateko zeinbait ikertzailek egindako lanen ondorio nagusietako bat. Lanak biltzen du, halaber, jendeak bere kabuz hartzen dituen neurriei buruzko iritzia. Ondorio nagusiak 'Environmental Research' aldizkarian argitaratu dira.\nEspainiar estatuko legediak gune publiko eta lan esparru itxietan erretzea debekatzen du, baita haurrei zuzendutako eremu irekietan ere. Hala eta guztiz ere, batere babesik gabe uzten ditu etxebizitzak eta autoak bezalako eremu pribatuak. Kontuan izan behar da, gainera, adin txikikoek denbora asko igarotzen dutela etxean eta gurasoen autoetan eta, horrenbestez, erretzaile pasibo bilakatzeko arrisku handia dutela.\n"Ikerketaren emaitzek erakutsi digute jendeak oso argi dauzkala tabakoak erretzaile pasiboen osasunean dituen eragin kaltegarriak, batez ere haurren kasuan", adierazi du ikerketa zuzendu duen José M. Martínez-Sánchez irakasleak. Hori dela eta, "helduen %90 autoetan erretzea debekatzearen alde daude, bidaiarien artean haurrak daudenean. Bestalde, %80k neurriak hartzen dituzte etxean tabakoaren kontsumoa murrizteko".\n"Aurtengo abuztuak marka guztiak apurtuko ditu" Los edulcorantes no siempre ayudan a controlar tu peso


To! Euskal Herrian sortutako eta gogoko ditudan hiru disko:\nFiachras, Hiltzera goaz: Heriotza usaina duten abenturaz beteriko bala festa. Hiru kanoidun errebolberrek, instrumentazio dotoreak, gitarra zorrotzek eta bestelakoek hartuko dute agertokia filmazio honetan. Estudioan sartzekoak dira aurki lan berria grabatzera, EGURRA!\nEskean Kristö, Azote kaldüz: Riff eder, melodia itsaskor, zuzeneko zoro eta itzela. Eskual Rock´n´rollina Arratiatik. Eman iezazkiozue buelta batzuk lan honi eta infernuko (d/s)oinuek sorginduko zaituztete.\nPetti, Astirtitan: Berako gitarra jotzaile eta abeslari aparta. Harkaitz Canok idatzitako letra pare batek zabaldutako dimentsioetan egingo dugu igeri Pettiren ahots sakon eta goxoaz. Mendebaldean, astearteak Martitz planetarenak omen dira; entzun, eta agian, planeta gorrira iritsiko zarete.


Oteiza Museoak eta Uharteko Arte Garaikideko Zentroak arte-produkziorako Hazitegia programa jarri dute abian, Jorge Oteizaren obraren eta pentsamendu estetikoaren inguruan arte-produkzioa sustatzearren. Ekintzak urteko aldizkakotasuna izango du, eta funtsean Uharteko Arte Garaikideko Zentroko produkzio-egonaldi bat izango da, ondoren Oteiza Museoan egingo den horren aurkezpenaz osatua.\nPrograma honetako lehen proiektua “Macla, mamua, bismuto, vicario” erakusketa-interbentzioa izan da, Karlos Martinez B. eta Javier Arbizu artistek berariaz Altzuzako zentroan egina. 2019ko urtarrilaren 20a arte ikusgai egon da aldi baterako erakusketetarako aretoan, eta izen bereko argitalpen batez osatu da.\nProiektuaren abiapuntua “maklaren” ideia izan da, Oteizak hala izendaturiko obra sailarekin lotua; bi bolumen edo gehiagoren bat-egite edo topaketak sortu obrak dira, dituzten atalen arteko harremanek aktibatuak. Harreman-une horretatik aurrera, interbentzioak era berezi bat proposatzen du eskultura-alderdia objektu-alderdiarekin lotzeko, material eta objektuen berezko ezaugarriak aldarazten dituzten interbentzio sotilak eta horien bitartez sortu esangura-sorta berria baliatuta. Guztiok Museoko espazioarekin lotzen dute interbentzioa, era askean, eta baita Oteizaren obrako eraikitze moldeekin ere, eskultorikoa etengabeko eraldatze prozesutzat harturik.\nHurrengo proiektua: “Agiña”, Maria Sanchez artistarena\nPrograma hau itxuratzen duen bigarren proiektua, “Agiña” izenburukoa, Maria Sanchez artistak egingo du. Proiektua ikus-entzunezko pieza bat izango da, une honetan produkzio fasean dago, eta 2019ko urtean zehar aurkeztuko da.\nHazitegia proiektuak “la Caixa” Fundazioaren eta Nafarroako Kutxa Fundazioaren laguntza izan du, Innova Cultural programaren barnean, Eguesibarko Udalaren lankidetzarekin batera.


[BIDEOA] ‘Non dago Mikel?’ Mikel Zabalzari buruzko filma otsailaren 26an helduko da zinema aretoetara – KULTUR SHAREA\nAmaia Merinok eta Miguel Angel Llamas ‘Pitu’-k zuzendutako Non dago Mikel dokumentala otsailaren 26an helduko da Hego Euskal Herriko zinema aretoetara, Donostiako Zinemaldian estreinatu ondoren.\nIon Arretxe da dokumentalaren protagonista, 1985ean Mikel Zabalzarekin batera atxilotutako pertsonetako bat. Ahotsa.info atariaren esanetan, “jasandako torturen inguruan ematen duen testigantza eta egiten dituen hausnarketak balio handikoak dira, eta ez dute inor axolagabe utziko”. Gogoratu behar da Arretxe 2017an hil zela. Zabalzaren anaiak ere atxilotu zituzten polizia-operazio hartan, eta gertatu zitzaiena lehenengo aldiz kontatzen dute film honetan. Hauekin batera, Zabalzaren ilobek ere parte hartu dute dokumentalean, osabaren hilketagatik egia, justizia eta erreparazioa aldarrikatzen jarraitzeko konpromisoa hartu duen hurrengo familia-belaunaldia da.\n“Helburua dokumental hau ahalik eta leku gehienetan erakutsi ahal izatea da”, adierazi du lantaldeak. Dokumentalak 2020ko Lauaxeta Saria jaso zuen, ikus-entzunezkoen kategorian, eta Donostiako Zinemaldiaren 68. edizioan aurkeztu ondoren, aipamen berezia lortu zuen Euskal Zinemaren Irizar Sarian.\nTags: Dokumentala, Non dago Mikel?\n‘Hiruerreketa, euskararen arte-urak’ erakusketa ikusgai Gasteizen\n‘Akelarre’, ‘Ane’ eta ‘Baby’ filmak Gasteizko Euskal Zinemaren Astean


'Puntu koma' 4K erabiliz euskaraz eginiko lehen telesaila, laster EiTBn\n4K teknologia erabiliz euskaraz eginiko lehen telesaila, laster EiTBn\nMaialen Sorzabalberek eta Amaia Rojok egingo dute ‘Puntu koma’, ospitale bateko logela batean girotuta.\nMaialen Sortzabalbere eta Amaia Rojo dira telesailaren sortzaileak\nSortzaileak behar dira euskaraz eta 4K teknologian lehen serie digitala sortzeko\nMaialen Sorzabalberek eta Amaia Rojok prest dute ia dena 'Puntu koma', 4K teknologiarekin (ultradefinizioa) euskaraz egingo den lehenengo telesail digitala, filmatzen hasteko.\nNext Station ikus-entzunezko plataformaren lehiaketaren irabazleak dira zuzendariak, eta EiTBn eta Interneten eskainiko da telesaila, zortzi minutuko sei kapitulutan, eskariaren araberako entretenimenduaren (VOD) sektorean espezializatutako zenbait jaialditan aurkeztu aurretik.\nAditu talde batek eta ikus-entzuleek sare sozialen bitartez eman dituzten botoen bidez aukeratutako telesail irabazlea ospitale bateko logelan dago girotuta. Koman dauden lau pertsonaren senideak, bikote gor-mutua, bikote ijitoa, bi amak osatzen duten bikotea eta aurreiritziz betetako 65 urteko emakume tradizional bat elkarrekin bizi dira bertan, nahitaez.\nGorka Garciak eta Itziar Azpeitiak (ETB) eta Jokin Etcheverria, Diego Urruchi eta Elbio Nielsen Next Stationen sortzaileek osatutako epaimahaiak gidoiaren originaltasuna azpimarratu du: "Suspensea izateaz gain, gizarte mailako eztabaida zabaltzen du, eta lengoaia bikoitz hori da, hain zuzen ere, serieari indarra ematen diona".\nSorzabalbere eta Rojo, biak ere 1996an jaiotako donostiarrak, Zuzenbide eta Komunikazio gradu bikoitzeko eta Historiako ikasleak dira, hurrenez hurren, eta bietako batek ere ez du esperientziarik aurretik ikus-entzunezko medioetan.\nSorzabalberek eta Rojok egonaldi intentsiboa egingo dute gaurtik, maiatzak 14, aurrera, lehiaketaren irabazle gisa, 2DEOn, Donostiako Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroan sortu den euskarazko ikus-entzunezko edukiak sortzeko laborategi berrian.\nHan, telesailaren gidoiari azken ukituak emango dizkiote, gidoilari eta zuzendari profesionalen (Joanes Urkixo eta Izaskun Arandia) eta Nex Stationen hiru bultzatzaileekin batera.\nGrabatu ondoren, 'Puntu koma' saila EiTBn eta Interneten eskainiko da, baita web-serieen jaialdi nagusietan ere, Bilbao SeriesLand-en, adibidez. Horrez gain, nazioarteko jaialdietara eta azoketara ere eramango dute, eta eskariaren araberako entretenimendu (VOD) plataformei aurkeztuko diete, HBO edo Netflix-i, besteak beste.


KULTURKLIK: Sabin Bikandi musikari eta konposatzaileak Danbolin Masterclassa eskainiko du urriaren 28an eta 29an Iruñean\nSabin Bikandi txistulari eta txuntxuneroak danbolin maisu klasea eskainiko du, gure musika-tresna eta bere musika ulertzeko eta, batez ere, jotzeko modu bat errebindikatzeko. Bikandik azaldu duenez, XVIII. mendetik aurrera, mugimendu ilustratuarekin, perkusioa zerbait ia marjinal gisa ikusten hasi zen musikan, pentsamendu erromantikoaren eraginez, batez ere eta une horretan txuntxuneroari eta danbolin joleari txistulari deitzen hasi zitzaien. Neu txuntxuneroa naiz, eta izenarekin, musika ulertzeko, egiteko eta batez ere jotzeko modu bat aldarrikatu nahi dut, errebindikatzen du Bikandik. Maisu lan horretan, danbolinari buruz duen ezagutza osoa eta musika-tresna horrenganako maitasuna konpartitu nahi ditu.\nMusikariak, txistuak eta danbolinak izan duten bilakaera desberdina ere azpimarratu nahi ditu. Txistua aldatuz eta garaietara egokituz joan da; izan ere, beltza bilakatu zen bertako egurrekin egiteari utzi eta Afrikako ebanoa erabiltzen hasi zenean, hori benetako iraultza izan zen, ez estetikari zegokionez bakarrik, baita egiteko erabiltzen zen materialaren kualitateei zegokienez ere, esan du Bikandik. Txistuaren etengabeko bilakaerak material moderno berrien erabilera ere ekarri du, ebonita, plastikoa, altzairua, zilarra edo metakrilatoa, besteak beste. Aldaketa horien aurrean, gure danbolina jatorrian geratu da, Erdi Aroan zituen itxurari eta egiturari eutsiz.\nBere maisu klasean, Bikandik jotzeko dauden teknikak landuko ditu, danbolina ezagutzeko eta era egokian erabiltzeko, gorputzaren eta eskuaren jarrera egokiak, soinuaren kalitate desberdinak, erredoble bikoitza eta hirukoitza, azentuak, dinamikak, eta ikasteko eta hobetzeko beste ariketa tekniko batzuk. Beste alde batetik, musikari eta erritmoari dagokienez, erritmoaren eta melodiaren arteko erlazioa ulertzeko beste modu batzuk landuko dira, eta garrantzitsuena, dantzarekin bat nola egin, dantzen egiturak ulertuz eta landuz. Azken finean, Bikandik Masterclass honekin bilatzen duena, tristulari edo txistularri izan beharrean, txuntxunero zoriontsua izateko ate bat irekitzea da adierazi du ironiaz.


MARI JOSE ETXEBERRIARI AGURRA\nUrtarrilaren 22an Mari Jose Etxeberria irakaslearen laneko azken eguna izan zen.\nURNIETARI BURUZKO IKERKETA LH2\n2020/01/22 Lehen Hezkuntza\nUrnieta landu ondoren LH2ko ikasleek erakusketa antolatu dute.\nDANBORRADAKO BIDEOA eta ARGAZKIAK\nAurten ere HH, LH lehen ziklokoek eta hirugarrenekoek saio ederra eskaini ziguten.\n2020/01/09 Lehen Hezkuntza\nIrratsaioak hasi dira.\nBERRIKUNTZA DIGITAL-TEKNOLOGIKOAK EGAPE IKASTOLAN: WEB ORRI BERRIA\nKomunikazio planean Ikastolak urrats garrantzitsu bat burutuko du urtea bukatu baino lehen.


Mägo de Oz - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMägo de Oz (euskaraz Ozeko Aztia) 1988ko maiatzean Espainiako Madril hiriburuan Txus di Fellatio bilbotarrak sortutako folk metal taldea da. Hasiera batean, Transilvania zuten izena, Iron Maiden britainiar heavy metal taldearen omenez, talde haren kanta ezagun baten izenburua baitzen, azkenik, 1988an behin betiko Mägo de Oz izena bereganatu arte.\nMägo de Oz taldearen musika emanaldia.\n1988-gaur egun arte\nMago de Öz Madrilen sortutako rock talde bat da. Taldea, 1988. urtean sortu egin zen "Transilvania" izenarekin (Iron Maiden talde britainiarrari ohorez egiteko asmoaz), hala ere, urte bat pasa ondoren "Mago de Öz" izenera aldatu ziren.\nBestalde, taldea sortu zenetik, hard rock-a eta heavy metala, oso desberdinak diren beste generoekin nahastu izan dituzte, nolabait, rock and roll-a, musika klasikoa edo folk musikarekin. Taldea, Jesús María Hernández Gil, Txus di Fellatio ezizenarekin ezagutzen dena, deituriko bateria-jotzaile bilbotarrak sortu egin zuen.\nTxus-ek txikitatik maitatu izan zuen heavy metala, hala ere, baita futbolean aritu zen Madrileko areto-futboleko atezain bezala. Arazoak izan zituen bertan, eta taldeko bi lagunekin gaur egun ezagutzen dugun Mago de Öz taldea sortzea erabaki zuen.\nDenbora pasa ahala, haien arrakasta eta ospea munduan zehar ikaragarria izan arren, taldean arazoak sortzen hasi ziren, eta 2011. urtean taldea banatzea erabaki zuten, abeslari, teklatu eta baxu jotzaile berri bat bilatuz.\nBestaldetik, haien ospea 1998. urtean hasi zen, "La leyenda de la Mancha" deituriko diskoa arrakasta handia izan zuenean.\nGainera, bi urte pasa ondoren "Finisterra" diskoa salmentan atera zuten. Bi disko hauetan talde honen abesti oso ospetsuak aurki ditzakegu, "Fiesta Pagana" eta "Molinos de Viento" adibidez. Mago de Öz-ek, Espainian ospe handia duen arren, Latinoamerikan duten jarraitzaile kopurua ez da batere makala, eta beraien kontzertuetarako prestatzen dituzten dekoratuengatik nabarmentzen dira, izan ere, pirata itsasontziak, Erdi-aroko katedralak edo piroteknia ikuskizunak ikusi izan dira haien show-etan.\nAzkenik, esan beharra dago, abesten dituzten gaiak era askotakoak izaten direla. Batzuetan amodiozkoak izaten dira, beste batzuetan sexualitateari eta berdintasunari buruzkoak, bestetan adiskidetasunaren gainean eta aldi askotan erlijioaz abestu dute, gehienetan kritika moduan idatzitako abestietan.\nTxus di Fellatiok, lehen esan dudan bezala Bilbo-n jaiotakoa da, eta Athletic Club-eko jarraitzailea. Hori dela eta, kontzertuak hasi baino lehen Athletic-eko bandera bat ateratzen du, publikoari erakusten dio eta azkenik musu bat ematen dio. Geroxeago bere baterian jartzen du.\nAzken 28 urteetan izan duten arrakasta hain izugarria izan da, platinozko 7 disko eta bi miloi disko kopia saltzea lortu dute mundu osoan zehar.\nEgun batean, kontzertu bat bukatu bezain laster gizon batek Txus-i "Fiesta Pagana" ukitzea eskatu zion. Txus-ek ezetz esan zion, zeren, dagoeneko kontzertu horretan jo izan zuten"Fiesta Pagana-ko" abestia. Orduan, gizona bere janzkia ireki egin zuen eta txaleko-bonba bat zuela ikusiz berriro jo behar izan zuten abestia.\nTxus di Fellatio: Bateria- jotzailea (1988)\nCarlos Prieto 'Mohamed': biolin-jotzailea (1993)\nJuan Carlos Marín 'Carlitos': Gitarra bakarlaria (1993)\nFrank: Gitarra erritmikoa (1995)\nPatricia Tapia: Koruak (2007)\nJose Manuel Pizarro: Txirula- jotzailea (2010)\nJavi Díez:Teklatua eta gitarra erritmikoa (2012)\nFernando Mainer: Baxu jotzailea (2012)\nJavier Domínguez "Zeta": Abeslaria (2012)\nMägo de Oz taldearen webgunea (Gaztelaniaz)\nMultimedia: Mägo de Oz\nAzken aldaketa 16 abendua 2019(e)an, 00:34(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 16 abendua 2019, 00:34.


Brulafine. Natural argaltzeko kapsula. Erabili bigarren mailako efektuak gabe. Gida nola erabili\nKapsulak Brulafine pisua galtzea ezaugarri eta informazio Orokorra\ngelatina kapsulak ahozko administrazioa\nBrulafine - berrikuntza munduko edertasuna eta osasuna, bereziki arloan dietetika. Da bat natural gantz erregailu. Gehiago bloke deposizio berri gantz zelulak, gosea murrizten. One pack 60 kapsulak. Osaera landare natural osagaiak. Eguneroko erabilera ez du eragin negatiboa gorputzean ondorio. Onartutako erabilera vegans, emakumeen eta gizonen 18 urte eta zaharragoak.\nErremedio zen ikerketa kliniko eta azterketa, horrek erakutsi, ez bigarren mailako efektuak, barne azala alergia erreakzioak, baieztatu bere eraginkortasun handiko pisua galtzea. Gainera, gaur egun kapsulak Brulafine kudeatzen artean ezaguna bihurtu da Europako biztanleria. Kontsumo berrikuspen-txostena dela adierazi propietateak dira egia. Arabera pertsonala joera pisua murriztu egiten da 10 20 kg hilabetean. Natural konposizioa. Osagai aktibo Brulafine:\nGreen tea da bat natural indartsu antioxidatzailea, estimulatzen koipe matxura, murrizten odol-azukrea, inhibitzen gosea 3-5 ordu.\nFruituak guarana kentzen gorputza toxinak eta gehiegizko ura, metabolismoa hobetzen du, murrizten kolesterol txarra, gosea murrizten, energia eskaintzen\nCola intxaur natural bat da, energia-iturri eta baregarria, arbuiatzen gosea, tonuak, eraikitzen digestio-traktuan.\nMesedez, kontuan izan Espainian erosi kapsulak Brulafine farmaziak edo txikizkako dendak ezinezkoa da. Gaur egun, web-orri ofiziala izaten jarraitzen du, aukera bakarra erosketa segurua kapsulak.\nAdierazpenak erabili - nola erabili argibideak\nGehiegizko pisua, obesitatea, joera genetikoa obesitatea, metabolismoa moteldu nagusia da zerrenda adierazpenak erabili Brulafine. Besterik gabe, bi kapsulak eguneroko hilabete bat lagunduko kentzeko 10-20 kg gehiegizko pisua. Larria fase obesitatea handitu dezake eguneroko dosia gehienez hiru kapsulak. Iraupena banakako araberakoa zenbat kilo extra behar duzu kentzeko.\nPisua galtzen 5-10 kg, nahikoa da bi hartu kapsulak barruan bi aste arabera 15-20 kg hilabete batean. Ordena pisua galtzen baino gehiago 20 kg beharrezkoa da handitu eguneroko dosia gehienez hiru kapsulak, eta, noski, tratamendu -, gehienez ere, hiru hilabete edo gehiago. Azken kasu horretan, egiteko gomendatzen da, zazpi eguneko atsedenaldi bakoitzean lau aste.\nHartu kapsula bat, besterik gabe, edalontzi bat ur edan. Bazkariak arteko gomendatzen da edan fluidoen askorekin.\nGarrantzitsua da jakin! Badira contraindications: gaixotasun kardiobaskularrak, diabetesa, anorexia, eta beste gaixotasun larriak, ebakuntza epea edo berreskuratzeko epea ondoren gaixotasunak, haurdunaldia, edoskitze. Bestela, ongi etorri Brulafine bakarrik kontsultatu zure medikuak.


2.000 pertsonak baino gehiagok hartu dute parte Nafarroako Gazteriaren Institutuaren udako jardueretan, eta aisialdi seguruko hautabidea izan dira.\nNafarroako Gazteriaren Institutuak (NGI) hogeita hamar jarduera eta ikastaro antolatu ditu uda honetarako. 12 eta 30 urte bitarteko 2.216 gaztek hartu dute parte.\nNGIko zuzendari kudeatzaileak, Carlos Amatriainek, baloratu du ekainetik irailera bitarteko jarduera-programa “aisialdi seguruko alternatiba bat izan dela, izaera ludikozkoa, Foru Komunitateko ingurune eta inguru naturalak ezagutu eta baloratzeko eta, aldi berean, antolatzaile eta parte-hartzaileen osasun publikoa zaintzeko”.\nAmatriainek azpimarratu du “jarduera eta ikastaro guztiak egokitu egin direla COVID-19 delakoaren aurrean osasun-betebehar eta -gomendioetara, eta osasun-araudia bete da beti; horri esker, udako eskaintza itxi ahal izan da kutsadura-gunerik sortu gabe”.\nGainera, parte-hartze handia baloratu du (eskainitako plazen %88 bete da): horrek erakusten du aurkeztutako jarduerei oso modu positiboan erantzun diela gazteek, lagunekin aire zabaleko aisialdi segurua izateko aukera aprobetxatuz, abentura anitzeko jardueren edo kirol-jardueren bidez.\nEra berean, eskerrak eman dizkie Foru Komunitateko toki entitateei eta gazte elkarteei programa segurtasun baldintzetan burutzeko egindako ahaleginagatik.\nBaztan ibarreko multiabenturako bi parte hartzaile.


Garraiolarien lan baldintzak salatu ditugu Iruñean\nHemen zaude: ARLOAK LAN OSASUNA Prekarietatea Hiltzailea Garraiolarien lan baldintzak salatu ditugu Iruñean\n2018/02/13\tLan Osasuna\t- Prekarietatea Hiltzailea\nGarraiolari bat hil zen larunbatean Oronoz-Mugairin, eta dagoeneko, gutxienez, hamar langile hil dira urtea hasi denetik; horietako bost garraiolariak. Azken lan heriotza salatzeko, elkarretaratze bat egin dugu gaur Iruñean, euskal gehiengo sindikalak deituta, Nafarroako Gobernuko errepideen mantenuaren ardura duen zerbitzuaren egoitzaren aurrean. Hain zuzen ere, N-121-A errepidearen arriskua salatu dugu, bertan gertatu baitzen istripu hilgarria.\nPasa den larunbatean, otsailaren 10ean, N-121-A errepideak bertze langile baten bizia eraman zuen. Lan istripua arratsaldeko 17:23 orduetan gertatu zen N 121-A (Iruñea-Behobia) errepideko 39. kilometroan Zozaia (Oronoz-Mugaire) parean eta Iruneko norabidean. Hilik suertatu den langileak 55 urte zituen eta Almerian bizi zen. Kamioia atseden-gunera ateratzen ari zela zuhaitz batzuen kontra jo zen.\nLAB sindikatutik lehenik eta behin gure elkartesuna eta babesa helarazi nahiko genioke lanean ari zela hildako langilearen senitarteko eta ingurukoei. Hau izan da urte hasieratik Nafarroan hil den lehen langilea eta honekin, 10 dira gutxienez urte hasieratik Euskal Herrian hildako langileak.\nN-121-A errepidea Nafarroan egunero trafiko handienetakoa duen errepidea da, zenbait autobidek baino gehiago. Egunero 10.000 ibilgailu ibiltzen dira errepide honetan eta horietatik heren bat kamioiak dira. Izugarrizko trafiko bolumena jasaten duen errepidea da, nazioarteko garraioaren ia osotasun guzia hemendik pasatzen delarik. Argi diogu: errepide hau ez dago, inolaz ere prestaturik, egunero pairatzen duen trafiko bolumena jasateko. Eta egoera horreri gehitu beharra zaio azkeneko hilabeteetan, autopistan kamioei kobratzen hasi direnez, bertatik pasatzen diren kamioi kopurua handitu dela eta errepidearen egoeran aunitz sumatzen dire horren ondorioak, geroz eta zulo gehiagorekin eta asfaltoaren egoera kaxkarrarekin.\nTamalez ez da lehenengo aldia langile bat errepide honetan hiltzen dena, denoi heldu zaizkigu istripuak burura. Zoritxarrez zerrenda luzeegia da.\nLoteria makabro bat da gaur langile honen bizitza moztu duena, baino edozein momentutan errepide hau erabiltzen ahal duten milaka eta milaka pertsonei tokatu ahal zaiena. Errepide nazional batez ari gara solasean, inondik ere daukan trafikoaren pisua jasateko gaitasunik ez duena duena, batez ere Leitzarandik joateak kamioientzat kostu ekonomiko handiagoa suposatzen duenez N-121-A errepidetik pasatzen joaten direlako. Eta maiatzatikan aintzinerat, zazpi hilabetez guttienez, egoera honek okerrera eginen du, zazpi hilabetez Belate eta Almandozeko tunelak itxiko dituztelako eta Belateko porututikan desbideratuko delakoz trafikoa. Garraiolariek argi utzi dute jada portu zaharretikan baldin bada ere, hemendikan joaten segituko dutela.\nAurreko Nafarroako Gobernuek inoiz ez dute errepide honen egokitzapena beraien lehentasunen artean izan, eta egin duten gauza bakarra egoerari partxeak jartzea izan da, arazoaren erroetara joateko borondaterik ez zegoelako. Baino ez da partxeak jartzeko garaia, irtenbideak bilatzekoa baizik. Errepide honen erabiltzaileak nazkatuta daude.\nAipatutako guztiarengatik LAB sindikatutik Nafarroako Gobernuari behingoz egoera honi soluzioak bilatzen inplikatu dadila eskatzen diogu, tunelak Europako araudirat egokitzeaz gain, berriz ere horrelako idatzirik idatzi behar ez izateko.\nGaiaren inguruan eztabaida ireki eta parte hartzailea zabaltzeko momentua da, jendartearen eskutik eta eragile sozial eta politikoen iritziak kontutan hartuta.


EBk eta sei herrialde kidek arauak urratzen dituzte, transgenikoak sartzea eragozten baitute, Munduko Merkataritza Erakundearen arabera | Consumer\nEBk eta sei herrialde kidek arauak urratzen dituzte, transgenikoak sartzea eragozten baitute, Munduko Merkataritza Erakundearen arabera\nKalkuluen arabera, Europako kontsumitzaileen% 70ek du horrelako produktuekiko ardura.\nIturri diplomatikoek atzo jakinarazi zuten Munduko Merkataritza Erakundeak (MME) Europar Batasunak eta sei herrialde kidek merkataritza-arauak hautsi zituztela. Genetikoki eraldatutako elikagaiak eta laboreak (GMOak) sartzea eragotzi zutelako adierazi zuen organismo horrek.\nEstatu Batuek, Kanadak eta Argentinak eraman zuten kasua EBren aurka MMAren aurrean. Genevan egoitza duen erakunde komertzialak ere huts egin zuen: sei herrialdek, besteak beste, Frantziak eta Austriak, ez zituzten arauak bete, GMOen merkataritzan eta inportazioan beren debekuak ezarri zituztelako, eta iturri berak gehitu zituzten.\nMMAk adierazi zuen, 1.000 orrialde inguruko txosten batean, EBk luzamendu bat aplikatu zuela transgenikoen inportazioei buruz, 1998tik sei urtez. MMAren araudiaren arabera, debekaturik daude luzamenduak. “Kideak babesteko neurriak ere zigortu egin ziren”, adierazi zuen diplomatiko batek, merkatu partikularraren aurkako erreklamazioari eta Frantziak, Alemaniak, Austriak, Italiak, Luxenburgok eta Greziak ezarritako inportazioen debekuei dagokienez.\nZenbait behatzailek iragarri zuten EBk kasua gal zezakeela; izan ere, hiru eskatzailek argudiatu zuten transgenikoen onarpenari buruzko luzamenduak haien esportazioak kaltetzen zituela eta ez zuela oinarri zientifikorik. Munduko industria bioteknologikoak antsietatearekin espero zuen neurria.\nBitartean, Europako kontsumitzaileak kezkatuta daude produktu transgenikoekin. Europan produktu horien kontrako jarrera %70ekoa dela kalkulatzen da, eta horrek Estatu Batuekin alderatuz gero, alde handia dagoela adierazten du, Estatu Batuetan askoz ere gehiago onartzen baitira.\nOMC-eu transgenikoak UE


Elika ganadería | Mendebaldeko Niloko sukarra gaixotasuna (West Nile virus) - Elika ganadería\nMendebaldeko Niloko sukarra gaixotasuna (West Nile virus)\nMendebaldeko Niloko Haraneko Sukarra (MNS) gaixotasun birikoa da, mundu osoan ageri den Mendebaldeko Niloko birusaren (MNB) andui jakin batzuek eragina. Animalia-gaixotasun bat da, nahitaez aitortu beharrekoa. Nagusiki ekidoei eta pertsonei eragiten die eta endemikotzat jotzen da Espainian. Nolanahi ere gaixotasuna jasan dezakete, halaber, antzarek, ahateek eta etxekoak ez diren hegaztiek.\nEkidoetan nahiz gizakiengan, MNBak eragindako infekzio gehienak asintomatikoak dira (80%), nahiz eta sintomatologia aurkezten bada, infekzioaren adierazpen larriena entzefalitisa den, eta laborategiko diagnostikoa behar du.\nTransmisioa eltxoen (Culex generoa) ziztaden bitartez gauzatzen da nagusiki, eta eltxo-hegazti-eltxo transmisio-zikloari esker mantentzen da. Hegazti migratzaileek zeregin oso garrantzitsua dute birusaren mantentzean eta barreiaduran beren ibilbideetan; izan ere, gaixotasunaren gordailutzat hartzen dira, eta birusa mantentzeko gai dira, kasu batzuetan sintomarik izan gabe. Gizakiak eta ekidoak birusaren azken ostalariak dira, eta, beraz, ez dute gaixotasuna transmititzen.\nPrebentzioa ingurumena kontrolatzeko ekintzetan oinarritzen da, besteak beste honako hauetan: kaltetutako eremuak fumigatzea, uxatzaileak eta/edo desinfektatzaileak erabiltzea eta kanpora ez irtetea bektorearen jarduera-ordu nagusietan.\n7. Zeintzuk dira sintoma klinikoak?\nGaixotasun infekzioso ez kutsakorra da, Flaviviridae familiako arbobirus batek eragiten duena, eta gizakiei, zaldiei eta hegaztiei eragiten die. Intsektuen ziztaden bitartez transmititzen da eta sintomatologia neurologikoa izaten du.\nOrnodunei eragiten die, nagusiki ugaztunei (ekidoak eta gizakiak, azken ostalari gisa; eta gaixotasuna jasaten dute) eta hegaztiei (antzarak, ahateak eta etxekoak ez diren hegaztiak; gaixotasuna jasaten ez duten gordailu gisa).\nBai, MNSa OIEri eta EBri nahitaez aitortu beharreko gaixotasuna da.\nMNSa ez da osasun publikorako arriskua, ZOONOSI bat delako. Gizakiei eragiten die, eta birusaren azken ostalaritzat hartu arren, kutsatu daiteke, baina ez du gaixotasuna transmititzen.\nPertsonengan, gehiengoa kasu asintomatikoak dira, nahiz eta sukar moderatua, buruko mina edo gongoil-hantura izan dezaketen. Adinekoengan konplikazioak ager daitezke sintomatologia neurologikoarekin.\nGaur egun, MNBa da munduan zabalduen dagoen arbobirusa, eta kontinente guztietan ageri da, Antartikan izan ezik.\nBanaketa geografikoa hegazti migratzaileen ibilbide nagusiekin lotuta dago; izan ere gaixotasunaren gordailutzat hartzen dira, eta zeregin oso garrantzitsua dute birusaren mantentzean eta barreiaduran.\nEpidemia handienak Ameriketako Estatu Batuetan, Israelen, Grezian, Errumanian eta Errusian gertatu dira.\nEspainian, 2020ko udan, agerraldi larria egon zen hainbat fokurekin; horietan, ekidoek eta gizakiek sintomatologia neurologikoa izan zuten (meningoentzefalitisa).\nGaixotasun horrek mundu osoan duen agerpen berri eta xehatuei buruzko informazioa eskuratzeko, munduko informazio zoosanitarioari buruzko OIEren (WAHID) datu-basearen interfazea kontsulta daiteke:\nMNBaren epidemiologia aldatu egiten da transmisio-zikloan eragin handia duten hainbat faktoreren arabera, hala nola:\nostalari gaitzikorren dentsitatea\nHegaztiak gaixotasunaren gordailutzat hartzen dira, hau da, birusa mantentzeko gai dira, kasu batzuetan sintomarik izan gabe. Birus hori mantendu egiten da eltxo-hegazti-eltxo transmisio-zikloari\nGizakiak eta ekidoak dira birusaren azken ostalariak, eta, beraz, ez dute gaixotasuna transmititzen.\nBalizko transmisio-bideak hauek dira:\nZeharkakoa: mekanikoa edo bektore biologikoen ziztaden bidezkoa, hala nola nagusiki Culex generoko eltxoak, baina baliteke, hein txikiagoan bada ere, beste artropodo batzuek parte hartzea, hala nola birusarekin infektatutako akainak, euliak eta zorriak.\nBektorearen barruan: eltxoan obulutegiaren bidezko transmisioa egiten da, eta, beraz, birusa amagandik arrautzetara igarotzen da, eta, horrela, eltxoen hurrengo belaunaldiari.\nBirusaren hedapena hegazti migratzaileen ibilbide nagusiekin lotuta dago. Eltxoak birusa transmititzen die hegazti horiei ziztada bidez. Birusa hedatzeko habitat optimoa hegazti migratzaile eta eltxo ugariko ibaien deltak, eremu zingiratsuak edo aintzirak dira.\nCiclo de transmisión VNO\nEkidoetan (eta gizakiengan), MNBaren infekzio gehienak asintomatikoak dira (% 80). Sintomatologia klinikoa izanez gero, infekzioaren adierazpen larriena entzefalitisa da.\nBirusak garunari eta nerbio-sistema periferikoari eragiten dio nagusiki. Horregatik, sintomen artean daude, besteak beste, jokabide-aldaketak, hiperestesia, muskulu-kontrakturak, erorikoak edo mugimendu zirkularrak. Gaixotasunak aurrera eginez gero, animaliek konbultsioak eta zutik egoteko ezintasuna izan ditzakete. Infektatutako animalien ia heren bat hiltzen da, eta gainerakoak sendatu.\nMNSaren susmoak zeinu klinikoak behatzean oinarritu daitezke, baina diagnostikoa laborategiko proben bitartez baieztatu behar da:\nDiagnostiko diferentziala. Hasierako diagnostikoa sintomatologia nerbiosoa agertzean oinarritzen da ekidoetan, edo aurkikuntza natomopatologikoekin hegaztietan.\nHegaztietan, bereizi egin behar da Newcastle gaixotasunetik (hegazti-gripe oso patogenoa), azetilkolinesterasa-inhibitzaileengatiko intoxikazioetatik, salmonellositik eta ornitositik.\nZaldietan, beste entzefalitis biriko batzuetatik.\nLaborategiko diagnostikoa. Laborategiko diagnostikoaren oinarria zuzenean antzemateko probak eta proba serologikoak izango dira:\nPCR bidez zuzenean antzemateko probak: aztertu beharreko laginak likido zefalorrakideoa, garuna, giltzurrunak edo bihotza izango dira.\nProba serologikoak: ELISA eta/edo seroneutralizazioa; langin egokienak serum eta likido zefalorrakideoa izango dira eta funtsean IgM eta IgG motako immunoglobulinak antzemango dira.\nPrebentzioa, funtsean, arrisku handiko eremuetan balizko bektoreekiko esposizio-arriskua murrizten duten neurriak hartzean oinarritzen da, besteak beste hauek:\nUxatzaileak eta/edo desinfektatzaileak erabiltzea.\nKanpora ez irtetea bektorearen jarduera-ordu nagusietan.\nBestalde, ekidoetan erabiltzeko txertoa dago. Ameriketako Estatu Batuetan erabili da eta berriki baimendu da Europar Batasunean merkaturatzeko. Txerto inaktibatua da, eta 6 hiletik gorako zaldiak txertatzeko aholkatzen da.\nAlbaitaritzaren arloan, estatuko Zaintza Plan bat dago, eltxo, hegazti eta zaldiak ardatz dituena, eta hainbat kontsiderazio hartzen ditu kontuan:\nGaixotasunaren bektoreak eltxoak dira, normalean Culex generokoak; hortaz, Zaintza Planaren jomuga horiek bizirik irauteko baldintza klimatiko egokiak dauden eremuak izango dira.\nHegazti urtar migratzaileek dute egiteko nagusia birusa herrialde batetik bestera barreiatzean; izan ere, gordailu epidemiologiko nagusia dira.\nHegazti migratzaile eta eltxo ugariko hezeguneak, hala nola ibaien deltak, eremu zingiratsuak edo aintzirak habitat optimoak dira gaixotasuna hedatzeko, eta, beraz, zaindu beharreko eremu arriskutsuak.\nZaldiek zeregin nabarmena dute zelatari gisa; izan ere, gaixotasuna transmititzen duen bektorearen ziztada jasateko esposizio handiagoa dute gizakiek baino.\nWest Nile Encephalomyelitis in Horses- Merck ManualThe European Union One Health 2018 Zoonoses Report\nEguneratze data: 2021/01/15


Deutsche Schule San Alberto Magno » EUSKAL IDAZLE BAT GURE ESKOLAN\nEUSKAL IDAZLE BAT GURE ESKOLAN\nAurten ere, gure ikasleei udan euskeraz liburu bat irakurtzea gomendatu genien.\nHala, 4. mailakoek Iñaki Zubeldia jaunaren “Eskola Sorgindua” irakurri zuten.\nIkasgelan horri buruzko zenbait lan egin ondoren, joan den irailaren 26an Iñaki Zubeldia gure lagunaren bisita jaso genuen Areto Nagusian.\nHasteko “Eskola Sorgindua” ri buruz hitz egin zuen: inspirazioa, pertsonaiak eta abar luze bat.\nGero, bere proiektuen berri eman zigun eta ikasleen galdera ugari erantzun zituen.\nOndoren, bere gaztetako bizipenak kontatu zizkigun, zientziarako oso interesgarriak direnak...Arrikrutz izeneko kobazuloan . Hura bai esperientzia!!! Baina xehetasun horietan ez gara orain sartuko, sekretu guztiak ez baititugu kontatuko…\nGero, bideo interesgarri batean espeleologo talde bat ikusi genuen Arrikrutz kobazuloa arakatzen.Umeak txundituta ikusi eta entzun zituzten estalaktita, estalagmita, baita ESTALAKTITA ESZENTRIKOEI buruzko azalpenak ere. HAIN DIRA HARRIGARRIAK!!!\nBukatzeko, Iñakik ikasleen liburuak sinatu zituen eta MILA ESKER ETA HURRENGO ARTE !!! esanez, agurtu genuen Iñaki Zubeldia, gure lagun handia.\nHAU BAI GIZON INTERESGARRIA!!!!


Sua Jeddah tren geltokian RayHaber\nHasieraMUNDUKOASIA966 Saudi ArabiaSua Jeddah tren geltokian\n30 / 09 / 2019 Levent Elmastaş 966 Saudi Arabia, ASIA, MUNDUKO, RAILWAY, GENERAL, Tren azkarra, GOIBURUKO, VIDEO 0\nSua tren geltokian\nSuedia piztu da Jeddah Saudi Arabiako tren geltokian.\nSua lehertu da Haramain abiadura handiko tren geltokian Jeddah, Saudi Arabian. Defentsa zibilak jakinarazi duenez, bost pertsona zauritu dira, baina ez dira sutean hil.\nKomunikabide sozialeko bideoak, Jeddah Haramain tren geltokia, kea beltza eta helikopteroak eszena teilatutik hegan ikusi ziren. Lineako bideoek eraikinaren teilatuan dozena bat pertsona daudela ere erakusten dute.\nIrailean ireki zen Haramain abiadura handiko tren linea, 6,7 mila milioi euro balio duena (7,3 mila milioi). Musulmanen linea Meka eta Medina hiri sakratuak Jeddah hiriarekin lotzea da 2018 kilometro orduko (300 kilometro ordu) bidaiatzen duten tren elektrikoen bidez, urteko 186 milioi bidaiari edukitzeko.\nSute izugarria areagotu zen Al-Haramain abiadura handiko tren geltokiaren teilatuan #Jeddah, #SaudiArabia\nSuhiltzaileek indar osoz ari dira lanean egoerari aurre egiteko.\nEz da zauriturik jakinarazi. https://t.co/jbbwvQLomk\nYolcati tren geltokia 09 / 06 / 2017 Yolcati tren geltokiak suak itotzen ditu: Elazig-Malatya autopista Estatuko trenbideetan Yolcati geltokiaren suteak biltegian gertatu zen. 6 ekainean ateratzen den informazioaren arabera, geltokiaren biltegiko eraikinean zehaztu gabeko arrazoiaren arrazoia. Geltokiko biltegiko eraikinaren suteak denbora laburrean hazi eta geltokiko langileen armairuetara zabaldu zen. TCDDko langileen berri eman ondoren, Yolçatı geltokiko suhiltzaileek ahalik eta lasterren itzali egin zuten geltokiaren eraikinean. Ez zegoen heriotza edo lesioak suan, baina ikerketa bat hasi zen. Iturria: www.elazigsonhaber.com\nKairoko Ramseseko tren geltokian sutea ... 25 Dead! 27 / 02 / 2019 Cairoko Egiptoko Ramseseko tren geltokian tren batek itxita zegoen plataforma azkar batek aurrera egin ahala. Kraskaduraren ostean, gutxienez 25 hil eta 50 zauritu. Tokiko iturrien arabera, 25 pertsona hil ziren eta 50 zauritu zen talka sortutako sute eta leherketa baten ondorioz. Hildako eta zauritu kopuruari buruzko iturri ofizialek oraindik ez dute azalpenik jaso. Ramseseko geltokia itxita zegoen, anbulantziak eta suhiltzaileak zuzenduz. Karbono monoxidoaren intoxikazioarekin bizi da jendeak ezin duelako geltokitik irteten. Segurtasun iturriak diotenez, istripua nahita ez dela adierazten du, Güvenlik Garraio ministroak dio\nJeddah beste eskualde batzuekin konektatzeko trenbide linea berriarekin 27 / 10 / 2014 Jeddah beste eskualde batzuekin lotu behar da trenbide linea berriarekin: Saudi Arabiako Jeddah hiria Jazan eskualdearekin konektatzeko, 660 kilometro luzeko kostaldeko trenbide linea onartu da. Saudi Treneko Erakundeak burutuko duen proiektua bi eskualdeen arteko ekonomia, merkataritza eta gizarte harremanak indartzea espero da. Tokiko komunikabideen txostenen arabera, akordio bat sinatu zen ingeniaritzako enpresa batekin bideragarritasun azterketarako. Agintariek, proiektuaren kostuak, bidaiarien gaitasuna eta merkantzien bolumenak ikerketarekin batera, esan dute informazio fidagarriagoa lortuko dela. Azterketaren lehen fasea amaitu zela jakin zen. Trenbide berriak nazioarteko kostaldetik jarraituko du eta Cezaneko ekonomia hirira iritsiko da ...\nJidde-Mecca-Medina abiadura handiko tren linearen proba unitatea hasi zen 27 / 01 / 2017 Jidde-Medina abiadura handiko tren-lineako unitateak hasi ziren: Jeddah - Mecca - Medina abiadura handiko trena proiektua hasi zen probaren eraikuntza hasi 2013'de. Trenak, orduko 330 kilometro azkarragoak, trafikoa murrizteko erabiliko da batez ere erromeria denboraldian. 2013en, Saudi Railways Organization-eko presidentea. Cubaren 4-ek Jeddah-Mecca-Medina abiadura handiko trena proiektua iragarri du, urte bat iraungo du eta 8 milioi dolarreko kostua izango du. Harameyn abiadura handiko trena proiektua Saudi-Espainiako Al-Shalya partzuergoari esleitu zitzaion lizitazioaren ostean. Jeddah - Meka - Medina 160 mila bidaiarien artean, abiadura handiko linea bat eramango duena 450 kilometroan\nEraikuntzako Zentroko Esku Magikoak Jeddah Abiadura Handiko Geltokia ukitu 18 / 06 / 2019 Abiadura Handiko Trena egiteko Haramain proiektua (HHR), Saudi Arabiako estatuek burututako trenbide inbertsio garrantzitsuenetako bat izan zen, Islamiar mundua zerbitzatzeko asmoz erromesak, Umrah bisitariak eta Saudi herritarren bidaiak erraztuz. Abiadura handiko trenbide proiektua da, Meka eta Medina bi hiri sakratuak lotzen dituena, 450 kilometro trenbidearekin eta estazioak barne hartzen ditu (Mecca, Jeddah, KAEC, Medina). Yapı Merkezi-k Medina Geltokia Haramain Abiadura Handiko Trenen Proiektuaren eremuan eraikitzen hasi zen eta ahalik eta lasterren burutu zuen lau geltokien artean. Medina geltokian egindako lorpenengatik, Yapı Merkezi işler-a amaitu du\nTxinan egindako bidairik luzeena\nYolcati tren geltokia\nKairoko Ramseseko tren geltokian sutea ... 25 Dead!\nJeddah beste eskualde batzuekin konektatzeko trenbide linea berriarekin\nEraikuntzako Zentroko Esku Magikoak Jeddah Abiadura Handiko Geltokia ukitu\nLizitazioaren iragarkia: Suteen aurkikuntza eta abisu alarma-instalazioak eraikinen aurkako su-babeserako instalatuko dira\nLizitazio oharra: suteen aurkikuntza eta su-itzalgailuak ezartzea (Sirkeci Marmaray Loko Mantentze Tailer zuzendaritzapean)\nSuteen aurkako babesa eta segurtasuna tuneletan 2014 - Suteen aurkako suteen aurkako kongresua\nEskaintzaren iragarkia: Suhiltzaileen eta suhiltzaileetako berritzea biltegietan eta geltokietan\nKontratazioaren iragarkia: suhiltzaileen berokuntza eta suhiltzaileek ANKARAY-n


Hamahirugarren kasu bat atzeman du Goierrin Osasun Sailak - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nHamahirugarren kasu bat atzeman du Goierrin Osasun Sailak\nOsasun Sailak herriz herriko datuak eguneratu ditu. Kasu berri bat atzeman dute Goierrin; Ordizian izan da, eta dagoeneko koronabirusaz gaixotutakoak 13 dira eskualdean.\nHamahiru koronabirus kasu atzeman dituzte guztira Goierrin. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak argitaratutako txostenaren arabera, 13 pertsona gaixotu dira; azkena Ordizian atzeman dute. Horrela, Goierriko bederatzi herritan dago koronabirusaz gaixotutakoren bat: Legazpin, Urretxun, Zegaman eta Zumarragan bi kasu atzeman dituzte herri bakoitzeko, eta Araman, Beasainen, Idiazabalen, Lazkaon eta Ordizian kasu bana dago.


Koronabirusaren aurreko esposizioa duen EHUko pertsonala berehala txertatzea eskatu dugu | LAB sindikatua Hezkuntzan eta Irakaskuntzan\nHasiera Berriak Koronabirusaren aurreko esposizioa duen EHUko pertsonala berehala txertatzea eskatu dugu\nKoronabirusaren aurreko esposizioa duen EHUko pertsonala berehala txertatzea eskatu dugu\nPrentsaren bidez berriki ezagutu dugunez , SARS_CoV-2 birusarekin harreman zuzena duten dozenaka ikertzaile daude gaur egun Euskal Autonomia Elkargoan (EAE) txertorik jaso gabe, horietako batzuk UPV/EHUn ari dira lanean.\nEgoera horren oinarrian, antza, Estatu espainiarreko Osasun Ministerioak txertaketa-estrategian langile horiek sartu ez izana dago, eta, beraz, pertsona horiek hilabeteak eman dituzte “birusa zuzenean erabiltzen, immunizatu gabe, baita gaixotasun horren aurkako txertoak garatzen ari diren taldeen artean ere”.\nSARS_CoV-2 edo 2. arnas sindrome akutuaren koronabirusa 3. taldean sailkatutako agente biologikoa da, langileak lanean agente biologikoekiko esposizioarekin lotutako arriskuetatik babesteari buruzko 664/1997 Errege Dekretuaren arabera. Talde horretan sailkatzen dira “gizakiarengan gaixotasun larria eta langileentzako arrisku larria, kolektibitatera hedatzeko arriskua eta, oro har, profilaxi edo tratamendu eraginkorra” eragin dezaketen agente biologikoak.\nAipatutako 664/1997 Errege Dekretuaren 8.3 artikuluaren arabera, “agente biologikoekiko esposizioagatiko arriskua dagoenean eta horretarako txerto eraginkorrak daudenean, horiek langileen eskura jarri beharko dira, eta txertoaren abantaila eta desabantailen berri eman beharko zaie”.\nErrege Dekretu horretan xedatutakoa aplika daitekeen jardueren artean sartzen ditu “laborategi klinikoetan, albaitaritzakoetan, diagnostikokoetan eta ikerketakoetan egindako lanak”. Horietakoak ere egon badaude UPV/EHUn.\nBestalde, LABek jakin ahal izan duenez, UPV/EHUko Prebentzio Zerbitzuak behin baino gehiagotan eskatu dio Eusko Jaurlaritzaren Osasun Zuzendaritzari txertatu gabeko langile horiek (ikertzaileak zein laborategi eta zerbitzuetako AZPko langileak) txertatzeko, eta horren erantzunez ezezko borobila jaso du, nahiz eta bere burua eskaini ere EHUko Prebentzio Zerbitzu propioaren bitartez langilea horiei txertoa jartzea.\nHorretaz gain, LAB sindikatuak jakin badaki koronabirusarekiko esposizio egoera horretan dauden EHUko zenbait langile txertatuak izan direla Jaurlaritzak txertaketa adin-tartearen arabera egitea erabaki baino lehen. Beraz, koronabirusarekin harreman zuzeneko arrisku talde berekoak izanik ere, EHUn badaude koronabirusaren aurka txertoa jaso dutenak eta oraindik txertatzeke daudenak. Egoera onartezina, LABen aburuz.\nHorregatik guztiagatik, EHUko Zuzendaritzari koronabirusarekiko arriskua duten langileak lehentasunez txertatuak izatea eskatzen diogu, langile horien guztien eskubidea izateaz gain, unibertsitate publikoaren betebehar legala ere baita.\nNeurri hori gauzatzeko Jaurlaritzaren borondate politikoa eta langile horiek beren lanpostuetan egunero aurre egin behar dioten arriskuaren aitortza baino ez da behar.\nAurreko sarreraHaurreskoletako Lan eta Osasun Batzordean berriz ere gerentziaren kudeaketa txarra, agerian\nHurrengo sarreraLanbide Heziketako, Arte Plastiko eta Diseinuko Lanbide eta Kirol Irakaskuntzetan salbuespenezko neurriak ezartzen dituen Foru Agindua gaitzesten dugu


Ana Irene del Valle da Gizarte eta Komunikazino Zientzien Fakultadeko dekano barria - bizkaie.biz\nBizkaie! 2021-09-28 07:45 Pil-pilean\nSimón Peñak itxitako diziplina anitzeko zentroaren zuzendari kargua hartu dau.\nAna Irene del Valle irakaslea Gizarte eta Komunikazino Zientzien Fakultadeko dekano barria aukeratu dabe eta Simón Peñaren ordez ibiliko da lanean kargu horretan. UPV/EHUn sartu zanetik, Politika eta Soziologia Zientzietako lizentziadun eta Soziologiako doktore honek irakaskuntza eta ikerkuntza lanak egin ditu zuzendaritza taldeetako karguetan jarduteaz batera, bai Gizarte Langintzako Unibersidade Eskolan (1998-2000), bai Gizarte eta Komunikazino Zientzien Fakultateko dekanotza taldean (2017-2021).\nHaren ibilbide akademikoan, dekano barriak graduko eta graduondoko irakaskuntza eta Hezkuntzearen eta Familiaren Soziologiaren arloko ikerketea buztartu eta arreta berezia jarri dau kultura aldaketearen ikuspegitik egindako transmisino prozesuetan eta familia aldaketan eta indibidualizazinoko prozesuetan.\n2010etik UPV/EHUko CREDEIN-Civersity ikertaldeko kidea da eta hor parte hartu dau estaduko eta nazinoarteko I+Gko kontratu eta proiektuetan gizarte kohesinoaren, hezkuntzako balioen eta jardunbide egokien transmisinoaren eta jagoletza eta enpleguko genero desbardintasuneko faktoreen gainean. Era berean, soziologiaren, hezkuntzaren eta genero desbardintasunen arloko jardunaldi eta biltzar ugari atontzen be ibili da.\nFakultadeko zuzendaritzea hartu dauen dekanotza taldean Simón Peñaren taldeko kide batzuk dagoz, baita zuzendaritza karguetan barriak izan baina ikastegian oso ezagunak diran kide batzuk be:\n Idazkari akademikoa: Esteban Arlucea Ruiz.\n Irakaskuntzearen Antolakuntzako dekanordea: Alazne Ayestaran Yarza.\n Komunikazino eta Gizarte Proiekzioko dekanordea: Terese Mendiguren Galdospin.\n Azpiegituretako dekanordea: Andoni Iturbe Tolosa.\n Praktiketako eta Lan Orientazioko dekanordea: Patxi Doblas Pozo.\n Plangintza Estrategikoko eta Kalidadeko dekanordea: Miguel Ángel Casado del Río.\n Mobikortasuneko eta Nazinoarteko Hartu-emonetako dekanordeak: Alberto de la Peña.\nGarai barrien araberako erronkak\nOrain arte egindako ahalegina eta lana aprobetxau eta etorkizunera proiektatuko ditu erronka eta aukera barriak gogoan izanik, betibe alkarlaneko gobernantza ereduan oinarritutako kudeaketa eginik. Era berean, adierazo dau ahaleginak egingo dituala gure ikastegiaren proiekzino akademikoa eta soziala indartzeko.\nTalde barriak konfidantzea dau ikasleei gradu eta graduondoko prestakuntza sendoa, erakargarria, lehiakorra eta kalidadezkoa eskaini ahalko deutsela, gizarteak dituan erronka, eraldaketa eta preminak kontuan hartuta. Horretarako, beste lan arlo batzuen artean, honako honeen alde egingo dau: gradu bikotxen eta gradu aldatuen ezarpena finkatzea, prestakuntza dualeko eta nazinoartekotzeko ibilbideak zabaldu eta indartzea. Eta apustu bera dau graduondokoakaz be: kudeaketea, nazinoartekotzea, enplegagarritasuna eta curriculumetik kanpoko praktiken eskaintza zabalari eustea.\nBestalde, Ana Irene del Valleren taldeak ikastegiko ikertzaileen lana erraztea eta laguntzea izango dau helburu.\nHareek jakinarazo dabenez, euskereak zuzendaritza barriaren beste arlo nagusietako bat izaten jarraituko dau, bai prestakuntzan, bai ikerketan, hizkuntzearen erabilerea eta dinamismoa gure komunidade akademikoan indartuz.\nBestalde, dekanotza taldeak hausnarketa sozial sakon batean oinarritzen dau bere proiektua: Jakitun gara gizartean, ekonomian, politikan eta hezkuntzan momentu berezi batean garela, haustura eta transformazinoa bizi doguz egoera demografikoan, egitura produktiboetan, ezagutza sisteman, zerbitzu publikoetan eta komunikazinoan. Krisi pandemikoak bete-betean jo dau gure bizimodua, maila guztietan eta bistan geratu da aparteko garrantzia daben haren kudeaketan zientziak, informazinoak, komunikazinoak, gizarte kapitalak eta politika publikoek. Hamarkada hasiera honetan, beharrezkoa dogu jakitea norantz eta zelan egin geinken aurrera gizarte jasangarriago eta igualitarioago baterantz. Irakaskuntza eta ikerketeagaz lotutako komunidadea garen aldetik, etenbarik hausnartu eta barrikusi behar dogu gizarte zientzien eta komunikazinoaren arloan prestakuntzan eta ezagutzearen sorkuntzan dogun eginkizuna.


Tximeletak eta kaosa - Zientzia.eus\nHasiera » Artikuluak » Tximeletak-eta-kaosa\nTximeletak eta kaosa\n2008/04/30 Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientzia\nBatzuek kontrakoarekin sinetsita daude, baina, gaur-gaurkoz, matematikak eta fisikak garbi esaten dute: ezinezkoa da eguraldia epe luzera iragartzea, sistema kaotiko baten ondorio delako. Hau da, iragarpena eguraldiaren erantzule diren aldagaien hasierako kondizio zehatz batzuen baitan egiten da, tresna matematiko eta informatikoak aplikatuta; kontua da eguraldia bezalako sistema kaotikoetan iragarpenak izugarrizko menpekotasuna duela hasierako kondizio horien balioekiko; hau da, oso-oso antzekoak diren hasierako kondizioen sorta batetik, oso-oso emaitza desberdinak jasotzen dira epe luzera. Horregatik, iragarpenek epe laburrean soilik funtzionatzen dute, hasierako kondizioen 'erroreak' eragindako iragarpenaren eta errealitatearen arteko dibergentzia egun gutxi batzuetatik aurrera bilakatzen delako oso nabarmena.\nEdward Lorenz (Argazkia: http://en.wikipedia.org/\nJakintza hori duela pare bat aste zendutako Edward Lorenz meteorologo eta matematikariari zor diogu. Hain zuzen, 1960ko hamarkadan, eguraldia iragartzeko modua asmatu nahian ari zela jabetu zen Lorenz horrekin, zientzian askotan gertatzen den bezala, kasualitatez. Izan ere, berak garatutako ordenagailu bidezko simulazioan emaitza bat berriz ikusi nahi zuen, eta, gauzak azkarrago egitearren, datu bat eskuz sartu zuen, baina aldaketa txiki bat eginda: ereduan bezala zenbakiaren sei hamartarrak erabili ordez, hiru jarri zituen, hau da, .506 idatzi zuen, .506127 beharrean. Itxuraz, aldea hutsaren hurrengoa da; lortu zuen emaitzak, ordea, ez zeukan aurrekoarekin zerikusirik.\nEguraldiak bezala funtzionatzen duten sistemei sistema dinamiko ez-lineal esaten zaie, eta sistemaren eboluzioak hasierako kondizioekiko duen mendekotasuna da haien ezaugarri nagusia. Gaur egun, kaosaren teoriaren baitan aztertzen dira horrelako sistemak, eta ugariak dira, bai naturan, bai teknologian. Kaosa presente dago populazio naturalen bilakaeran, bihotz-taupadetan, erreakzio kimikoetan, zirkuitu elektrikoetan, fluidoen dinamikan, izar-multzoen mugimenduan. Eta kaosak, izenak bestela iradoki dezakeen arren, funtzionatzeko modu eta egitura zehatz bat du. Ez da ausazkoa. Alderantziz, kaosaren izen osoa kaos determinista da, hain zuzen ere, hasierako kondizioek erabat determinatzen dutelako sistema kaotikoen eboluzioa. Beste kontu bat da gizakiok eboluzio hori iragartzeko gai izatea.\nMatematikariak ari dira horretan lanean. Kaosaren matematika azken berrogei urteetan garatu da batik bat, eta ikerketarako tresna ahaltsua bilakatu da. Ahaltsua, eta kontzeptualki iraultzailea. Izan ere, bibliografiara joz gero, askotan aipatzen dute kaosak XX. mendeko ekarpen garrantzitsuenen hirukotea osatzen duela, kuantikarekin eta erlatibitatearekin batera, hirurek ala hirurek naturari begiratzeko modua aldatu zigutelako.\nLorenz-ek egindako ekarpena tximeleta-efektua izenarekin egin da ezagun, ordenagailu-ereduan ikusitakoari buruz 1972an aurkeztu zuen idatzi baten izenburuaren ondorioz: Does de flap of a butterfly's wings in Brazil set off a Tornado in Texas? (Tximeleta batek Brasilen hegoak astintzeak tornado bat eragiten du Texasen?). Izenburua ez zion Lorenz-ek berak jarri, aurkezpenak koordinatzean ari zen Philip Merilees meteorologoak baizik, eta tximeletaren ideia nondik nora sortu zen ere ez dago argi. Batzuek diote zientzia-fikzioko idazle Ray Bradbury-ren A sound of thunder ipuinari zor zaiola (1952koa). Ipuin hartan, historiaurreko tximeleta baten heriotzak Estatu Batuetako presidentearen hautaketan nola eragiten zuen kontatzen zuen Bradbury-k. Merilees-ek ezeztatu egin du jatorria hori dela, baina ikusita nola eragin zuten Bardbury-ren tximeletak zientzia-fikzioaren etorkizunean eta Lorenz-en tximeletak zientzian, ez legoke gaizki.\nBerria -n argitaratua\nThe Martian Chronicles - Zientzia.eus 2018-10-29\nFarenheit 451 - Zientzia.eus 2018-10-29\nLabezomorro kaotikoa - Zientzia.eus 2018-10-29\nKaosa Eguzki-sisteman - Zientzia.eus 2018-10-29\nEngineers of chaos : Nature News 2000-5-1


Hortzak zaintzea, hartzea kosta egiten den ohitura | Consumer\nHortzak zaintzea, hartzea kosta egiten den ohitura\nAzterketa baten arabera, 6 eta 12 urte bitarteko haurren %59 bakarrik garbitzen dira hortzak ohera joan aurretik\nHortz-osasuneko kanpainak egin arren, ohitura batzuk hartzea kostatzen da, gozoki eta gozoki kopuru egokia hartzea edo ahoko higiene egokia jarraitzea. Duela gutxi 6 eta 12 urte bitarteko haurren artean egindako azterketa batek erakusten du oraindik hobetu daitezkeen alderdiak daudela. Artikulu honek Haurren aho-hortzetako ohiturei buruzko urteko azterketaren datu garrantzitsuenak eta hortz-osasuneko espezialistek nahitaezkotzat jotzen dituzten gomendioak ematen ditu.\nGutxienez egunean bitan hortzak eskuilatzea hortzetako pastarekin, dentistarengana joatea, eta gauez eskuilatu ondoren ezer ez jatea. Espainiako Pediatria Elkartea6 eta 11 urte bitarteko haurrentzako lantza. Pediatrek hortzak zaintzen hastea komeni den arren, adin horretan ezarritako ohitura izan dadin, errealitatea hobetu beharra dago.\nHorrela erakusten dute Vitalent-ek Murtziako Unibertsitatearekin lankidetzan egindako “Haurren aho-hortzetako ohiturei buruzko urteroko azterketa” VI. tituluak ematen dituen aho-hortzetako osasunari eta horri lotutako ohiturei buruzko emaitzek. Bertan, 6-12 urte bitarteko 1.300 haur inguruk hartu dute parte.\nAzukre gehiegi hortzentzat\nHaurrek zazpi urte izan arte, gurasoek egunero ikuskatu behar dute eskuilatzea\nHaurren obesitatearen epidemiari aurre egiteko diseinatutako kanpainek ez dute aldarrikatzen azukre gehiegi kontsumitzea -osasun publikoko arazo honezaz gain, beste gaixotasun kroniko batzuk garatzeko arriskua- (diabetea, adibidez). Eta, jakina, kariesen garapenarekin estu lotuta dago. Hala ere, aipatutako azterketako datuen arabera, haurren %9,9k egunero gozokiak hartzen dituzte, ia %35ek astean bitan edo hirutan eta %23,1ek astean behin. %32k bakarrik kontsumitzen ditu noizean behin edo ia inoiz.\nAzukrearen emaitza ez da itxaroten: azterketan parte hartu zuten haur guztien artean, egunero gozokiak jaten zituztenen %56k, astean bizpahiru aldiz jaten zituztenen %46,7k eta ia sekula ez zuten haurren %35,7k hartu zuten. Era berean, ikasketak egiten ari ziren unean, gozokiak jaten zituzten adingabeen %20k, egunero, txantxar bat egin zuten, eta ia inoiz ez zituzten hartzen haurrak ia inoiz.\nNork garbitzen ditu hortzak?\nAzterketan sartutako 1.300 umeen %99,6k etxean hortzetako eskuila zuela ziurtatzen zuen. Emaitzek adierazten dutenez, %90,3 hortzak egunero garbitzen ditu, baina %60,8raino jaisten da egunean hiru aldiz, haurrak aldatu gabe. Oheratu aurretik, %59 baino ez dira hortzak garbitzen, baina badakite higiene egokia falta dela txantxarra garatzeko orduan, eta horrek garrantzi handia hartzen duela gauez. Honen arabera:Odontopediatriako Espainiako Elkartea, SEOP, gurasoek zazpi urte arteko eguneroko eskuilatzea gainbegiratu behar dute, eta adin hori nahikoa dute beren kabuz egiteko.\nAditu horiek diotenez, ez dago ebidentzia zientifikorik eskuilatzeak zenbat iraun behar duen modu frogagarrian esateko, baina egunean bitan gutxienez egitea gomendatzen da, bi minutuz, bakoitza bi minutuz, eta ahokoa urez ez argitzea, gutxienez bost minutu igaro arte. Une garrantzitsuena oheratu aurretik da. Gero, ez jan, eta, hala badagokio, errepikatu sekuentzia.\nTxantxarra eta dieta\nSEOPetik gurasoei aholkatzen diete ziurtatzea beren seme-alabek ez dutela dieta karogenikorik egiten. Hori dela eta, funtsezkoa da dieta orekatua ezartzea, egunero fruta, barazki, ogi, labore, esne eta esnekiak, haragia, arraina edo arrautzak bilduko dituena. Funtsezkoa da azukre eta opil industrialen kontsumoa murriztea.\nGozokiek, gozoek, freskagarriek eta fruta azukretsuzko zukuek ingurune azidoa sortzen dute aho-barrunbean, oso faktore arriskutsua txantxarra sortzeko. Halaber, azpimarratu dute pasta eta ogia bezalako elikagaiak irinak direla eta, metabolizatzen direnean, karbono-hidratoak sortzen dituztela, eta horiek ingurune azidoa sortzen dutela. Horregatik, kontuz ibili behar da espezialista horiek janari monogai esaten diotenarekin, pizza edo pasta jaten duten haur eta gazteei dagokienez.\nHelduen osasun periodontala\nOdontologo edo higienista askok, era erregularrean, koroa eta hortzetako gainazal erradikularrak modu sistematikoan urratu eta leundu behar dituzte, nahiz eta gaixotasun periodontala izateko probabilitate gutxi izan. Tratamendu honek plaka, sarroa, detritua eta zikintzea kentzen ditu. Hala ere, gomendio horiek kostua-eraginkortasuna eta maiztasunari buruzko eztabaida sortzen zuten.\nCochrane Database of Systematic Reviews (CDSR) erakundeak berriki egindako azterketa baten ondorioz, argia piztu da. Berrikuspenaren egileak – Helen V. Worthington, JanE. Clarkson, Gemma Bryan eta Paul V. Beirne-k ondorioztatu du ez dagoela nahikoa froga tratamendu horien ondorioak zehazteko, ikerketa fidagarririk eta kalitate handiegirik ez dagoelako. Beren esanetan, odontologia orokorraren esparruan ondo diseinatu eta egindako entseguak egin beharko lirateke bost urteko edo gehiagoko iraupenarekin, ebidentzia izateko.\naho-osasuna dentista hortz-osasuna txantxar


Karrika 128. 2009ko apirila – Karrikiri\nKarrika 128. 2009ko apirila\n“Ziur Iruñerrian badirela Karrikiren helburuekin bat datozen euskaldun asko”\n“Maiatzaren 23an egingo ditugun jardunaldi hauetan denok hitza emateko aukera izango dugu”\n“Gero eta jende gutxiago hartzen du parte eguneroko martxan”\nAurreko Karrika etxean jaso ondoren, sorpresa eramanen zenuten ziurrenik gure aldizkariko orriak txuriz zirela ikusi zenutenean. Aldizkariaren barrenean, aldiz, irudi esanguratsu bat eta “Zubi honetan zu ere giltzarri” leloa. Hori guztia azaltzeko unea heldu da Reyes Iraola Karrikiriko kidearen bitartez.\nAurreko Karrikan aurreratu genuen moduan, hausnarketari ekin dio Karrikirik azkeneko hilabeteotan. Zer dela eta?\nEsaten nuen bezala, Karrikirik ibilbide luzea egin du, dagoeneko hamabost urte bete ditu, eta egitasmo asko ondo finkaturik daude. Hala ere, lehen maiz aritzen ziren pertsona batzuek, arrazoi desberdinak direla eta (familia, lana…), ezin izan dute jarraitu, eta jende berri gutxi sartu da lan taldean. Ondorioz, gero eta jende gutxiagok hartzen du parte eguneroko martxan. Honek, alde batetik, abian dauden egitasmoak sendotzea eta bestetik, ildo berriak jorratzea oztopatzen ditu.\nAitortu behar dut momenturen batean nolabaiteko etsipena sentitu genuela. Izan ere, jendearen inplikazioa eta parte hartzea ezinbestekoak dira, eta ikusten genuen nahiko zaila dela gaur egun jendea mugiaraztea. Baina berehala pasatu zen ezkortasun momentu hori, Karrikiriren helburuetan sinesten jarraitzen dugu eta jakin badakigu gu bezalako pertsona gehiago direla Iruñerrian.\nAipatu ere hausnarketa prozesu honetan lagun gehiago ibili direla. Izan ere, ohartu ginen beste bazkideen iritzia jaso behar genuela, horretarako “focus-group” edo eztabaida talde bat osatu zen. Horren bidez hainbat bazkideren ikuspuntua ezagutzeko aukera izan genuen eta sortu ziren ondorioetan ere oinarritu gara bide berri honen abiapuntua ezartzerakoan. Eta bi aholkulari ere izan ditugu: soziologo bateta komunikazio arloko aditu bat. Beren ekarpena funtsezkoa izan da prozesu honek behar zuen profesionaltasuna lortu ahal izateko.\nHausnarketa horren ondorioz, kanpaina bat martxan jarri da. Zertan da?\nHausnarketaren ondorio bat izan da Karrikirikide guztien partehartzea ezinbestekoa dela, bi ikuspegi desberdinetatik: batetik, guztion iritzia jasotzea zilegi iruditzen zaigu. Bestetik, guztion laguntza eta partaidetza ezinbestekoa da gure proiektuak bizirik iraun dezan eta handitu dezagun.\nEgoera ezagutzera eman nahi dugu, eta jendea prozesuan parte hartzera animatu. Arestian esan bezala, ziur gaude Iruñerrian badirela Karrikiren helburuekin bat datozen euskaldun asko. Batzuek agian ez dute maiz hurbiltzeko denborarik, baina lan zehatz batzutan beren laguntza eskaintzen ahal dute. Era berean, badira lan egiteko prest dauden pertsonak baina nola hurbildu ez dakitenak… Guztion ahaleginak batu nahi ditugu, eta elkarlanean gure helburuak lortuko ditugula ziur gaude.\nLeloa ere –“Zubi honetan zu ere giltzarri”- nahiko esanguratsua da, ezta?\nDenok ezagutzen dugu Iruñerriko euskal komunitatearen egoera: bagara euskaldun asko, baina nahiko sakabanaturik bizi gara. Karrikiriren helburua da egoera honi aurre egiteko baliabideak bilatzea; beraz, iruditzen zaigu zubiaren ideiak ongi islatzen duela elkartearen zeregina: euskaldunen arteko lotura-guneak (zubiak) sortzea euskaraz bizitzeko aukera ahalbidetzeko.\nBestetik, zubi guztietan badago garrantzizkoa den harria, giltzarria. Hori kenduta zubia bertan behera doa. Lelo honekin azpimarratu nahi dugu euskaldunon arteko zubi honetan harri guztiak direla ezinbestekoak, denak direla giltzarri, eta bat bakarra falta bazaigu, zubia erortzeko arriskuan dagoela.\nGainera, gure lurraldearen egoera ikusita, momentu honetan oso inportantea da zubia sendotzea, mehatxatzen duten uholdeetatik ahalik eta hobekien babestu ahal izateko.\nKontuan hartu behar dugu guk geuk, euskaldunok, osatzen dugula egitura hori, marrazkian agertzen den bezala.\nZubiak zutik iraun dezan ahalegina egitea gure erantzukizuna da.\nHalaber, agerian utzi nahi dugu Karrikiri ez dela zerbait abstraktua, egiten den ekintza bakoitzaren atzean pertsona konkretuak daudela, eta haien lanari esker jarraitzen dugula aurrera, eta jende gutxiago dagoen neurrian, zailagoa dugula.\nKanpaina honen muina maiatzean eginen diren jardunaldi batzuk izanen dira. Zer landuko da bertan eta nori zuzenduta daude?\nEgoera honi irtenbidea bilatzeko Karrikirikide guztiak (ahalik eta gehienak behintzat) biltzea da gure nahia. Maiatzaren 23an egingo ditugun jardunaldi hauetan denok hitza emateko aukera izango dugu, eta guztion iritzien, ekarpenen eta iradokizunen laguntzaz zubia hobeto eraikiko dugu.\nArgi izan behar duzue Karrikirikide izatea modu zabalean ulertzen dugula; bazkideak daude, jakina, baina hauez gain, badaude kuota ordaindu gabe elkartetik hurbil dauden pertsonak ere, edo gure xedeekin bat egiten dutenak ere, euskal komunitatearen egoeraz arduratuta daudenak. Gugandik hurbil sentitzen ahal den jende guztia ongi etorria izanen da.\nParte hartu nahi izanez gero, zer egiten ahal da?\nProzesu honetan parte hartzeko hainbat modu daude. Hasteko, sartzen ahal zarete web gunean (www.karrikiri.org) eta zuen iritzia plazaratu hor aurkituko duzuen blogean. Jardunaldien prestaketan lagundu nahi baduzue, egoitzara hurbildu, edo telefonoz deitu, eta adostuko dugu zertan eta nola egiten ahal duzuen. Jardunaldietan parte hartzeko, deitu eta zuen izena eman. Hurrengo Karrikan emango dugu hauen antolakuntzari buruzko zehaztapen gehiago.\nEta jardunaldi horien ondotik, zer eginen da?\nEkarpen eta iradokizun guztiak bilduko ditugu, dugun plangintza osatzeko eta aberasteko, eta hortik abiatuta hurrengo urteetarako plan estrategiko berria gauzatuko dugu. Eta espero dugu bat baino gehiago animatuko dela bide berri horretan gurekin batera.\nBitartean Karrikiriko dendak eta elkartearen zerbitzuek aurrera darraite, ezta?\nJakina, prozesu honek jarraitzen duen bitartean, gure zerbitzuen beharra duten pertsonak ezin ditugu albora utzi, eta eguneroko martxa ezin da gelditu. Orain web gunean bloga besterik ez dago, baina telefonoz edo postaz gurekin harremanetan jartzen ahal zarete, eta egoitzatik bertatik pasatu, eta lehen bezalako harrera ezin hobea izango duzue.\n2009-04-01 | karrikiri\n← Karrika 127. 2009ko martxoa\nKarrika 129. 2009ko maiatza →