ARARTEKO, 3.9. Haur eta gazteen buru-osasuna\nKapitulu honetan, batez ere buru-osasuneko arazo larriak dituzten adingabeei ematen zaien arreta aztertuko dugu. Bereziki, osasun-sistemak ematen duen erantzuna, baina baita beste zerbitzu batzuek duten inplikazioa ere, hala nola hezkuntza-sistemak, gizarte-zerbitzuek, babes-sistemak eta gazte justiziaren sistemak dutena.\nHaur eta nerabeen buru-osasuna artatzearekin edo ez artatzearekin loturiko arazoen artetik argitara irteten diren gehienak honako hauek dira: jokabide-nahasmenduak, elikadura-nahasmenduak, portaera-arazo larriak, drogen kontsumo arazotsuak, eta familian, gizartean eta eskolan egokitzeko zailtasun larriak, batez ere nerabeen artean. Segur aski, horiek dira gehien ikusten diren arazoak, baina ez dira bakarrak, ez eta, ezinbestean, larrienak ere.\nKasuen eta diagnostikoen tipologia askoz ere ugariagoa da, erabiltzen den sailkapena edozein dela ere (Gaixotasunen Nazioarteko Sailkapenaren hamargarren berrikuspena, CIE-10; Buru-nahasmenduen Diagnostiko eta Estatistika Eskuliburuaren laugarren berrikuspena-DSM-…) Diagnostiko zehatz bat ahalik eta azkarrena izatea, zalantzarik gabe, giltzarria da garaiz esku hartu ahal izateko eta erantzun zuzen eta eraginkorrenak eskaintzeko, baina hemen ez gara horretan sartuko, nabarmenki kontu teknikoa baita hori.\nArartekoari gehien interesatzen zaiona ez da hainbeste diagnostikoa zehatza izatea, baizik eta nola erantzuten zaien buru-osasuneko arazoak dituzten pertsonen beharrei, zer arreta ematen den eskolan, familian, gizartean eta bestelakoetan esku hartzeko zailtasunei dagokienez, zeinahi delarik ere halako arazoen jatorrian dagoen patologia; zailtasun horiexek jartzen dituzte arriskuan haien eskubideak, horiek egiten dituzte beharrezko programa terapeutikoak, banakako edo taldekako esku-hartzeak nahiz arreta-baliabideak, familientzako arreta eta laguntza, eta abar.\nGai horretara lehenengoz hurbiltzeko modu oinarrizko samar bat izan liteke geure buruari galdetzea zenbat adingabez ari garen. Kontuak erraza dirudi: Gure erkidegoan 18 urteko 326.000 adingabe inguru badaude, horietako zenbatek dauzkate buru-osasuneko arazo larriak, arreta behar izaterainokoak? Ez da erraza erantzutea itxuraz hain sinplea den kontu horri. Jakina, badaude gure testuinguruan aplika daitezkeen zenbatespenak, ez bakarrik orokorrak, baita patologia jakin batzuetarako eta haurren sektore jakin batzuetarako direnak ere (esate baterako, jokabide-nahasmenduren bat duten nerabeen proportzioari buruzko zenbatespenak; hain zuzen ere, gizonezkoetan %6-16 eta emakumezkoetan %2-9 inguru dela kalkulatzen da). Horrek modua emango digu "beharra" zenbaterainokoa den jakiteko.\nHalaber, gure sistemek aldi jakin batean ematen duten arretari buruzko datuak erabil ditzakegu; horrek ez digu balio zehazki beharrak zein diren jakiteko, baina bai "eskaria" eta are "erantzunak" zein diren jakiteko. Alde horretatik, segur aski osasun-sistemak ematen ditu datu fidagarri edo ugarienak; hala, ondoko taulan laburbil dezakegu 2008. urtean unitate anbulatorio eta komunitario espezializatuetan emandako arreta.\n3.9.1. taula. Buru-osasunean espezializatutako unitate anbulatorio eta komunitarioetan adingabeei ematen zaien arretari buruzko datuak (2008)\nPaziente kopurua 1311 (890 mutil; 421 neska) 6153 (3.968 mutil; 2.185 neska) 2.376 9.840\nEsku-hartze kopurua guztira 10243 (8.955 kontsulta; 1.288, beste esku-hartze batzuk) 48425 (+10.921 – Apnabi) 21.478 91.067\nKasu berriak (2008. urtea) 489 (302 niños; 187 niñas) 2528 (1.543 niños; 985 niñas) 1.555 4.572\nIturria: Eusko Jaurlaritzaren Osasun eta Kontsumo Saila. Arartekoaren 42/2009/09O espedienteari emandako erantzuna.\nHoriek ez dira haur eta gazteen buru-osasunerako arreta ematen duten unitate bakarrak. Haur psikiatriako ospitale-unitateak ere badaude (223 haur ospitaleratu ziren 2008. urtean), bai eta eguneko zentro gisa funtzionatzen duten unitate edukatibo-terapeutikoak ere (40 leku daude gaur egun). Baina, maiz, unitate anbulatorioetan artatutako adingabe berberak izaten dira. Horregatik eman ditugu datu horiek taulan.\nIkus dezakegunez, biztanleriaren sektore horren –adingabeak– %3 joaten dira osasun-sistemara laguntza eske. Alabaina, datu horiek beste sistema batzuek emandako datuekin osatu eta araztu behar dira (esate baterako, hezkuntza-sistemak emandako hezkuntza-premia bereziei buruzko datuekin –guztira 11.000 adingabe inguru dira, baina soilik horietako batzuek dauzkate buru-osasuneko arazoak– eta buru-osasuneko arazoengatik arreta behar duten eta babes-sistemaren batean hartuta dauden adingabeei buruzko datuekin). Nolanahi ere, dauden datu guztien artetik, taulako datuak dira, segur aski, hurbilketa fidagarriena gure erkidegoko adingabeen buru-osasunerako arretaren eskaria zenbatekoa den jakiteko: 10.000 adingabe inguru urtean, eta horien artean mutilak askoz ere gehiago neskak baino.\nHaur eta nerabeen buru osasunari berariaz heldu genion burutik gaixo dauden pertsonen arreta komunitarioari buruzko ezohizko txostenean (4.6, 4.7 edo 3.4 azpiatalak). Txosten hori 2000. urtean argitaratu eta eztabaidatu zen Legebiltzarrean eta, gero, jarraipena egin zitzaion elkarteekin bilerak eginda zein ofiziozko espedienteen, bisiten eta informazio eskaeren bidez (ikusi azken urteetako ohizko txostenak).\nHaurrei eta nerabeei dagokienez, hautemandako eta nabarmendutako premien artean honako hauek adierazten ziren:\n– Haurrentzako psikiatria-ekipoen deszentralizazioa.\n– Giza baliabide espezializatuen gehikuntza (haurrentzako psikiatrak edo psikologoak, kasu).\n– Lurralde historiko eta eskualde desberdinetan bitarteko egiturak sortzeko premia.\n– Gizarte, hezkuntza eta osasun batzordeak sustatzea.\n– Elikadura arazoei erantzuteko programak berrikustea.\nTxosteneko 18 gomendioetakoren batek ere berariaz aipatzen zuen biztanle talde hau. Horrela, 6. gomendioak hau proposatzen zuen, hitzez hitz: "Berariaz adingabeei zuzendutako zerbitzuak gehitzea" jarduketa-eremu batzuetan zehaztuta (autismoa edo elikadura arazoak, kasu), edo "haurren eta nerabeen arreta psikiatriko bideratutako baliabideak nahikoak ez direla (bitarteko egiturei dagokienez, berriz, halakorik ez izatea)" nabarmenduta.\nGai eta proposamen hauek –bere garaian Osasun sailburuak berak eztabaidatutakoak– hainbatetan planteatu dizkiote erakunde honi elkarte jakin batzuek, babes sistemen arduradunek, gazteentzako justizia-sistemakoek, edo aldizka babes eta erreforma zentroetara egiten ditugun bisiten ildotik. Gai hori, gainera, Arartekoaren beste txosten eta jarraipen batzuetan ere jorratu da, nahiz eta saihetsetik izan: hezkuntza premia bereziei buruzkoan; babesik gabeko haurrentzako arretari buruzkoan; bakarrik dauden adingabe atzerritarrentzako arretari buruzkoan; adingabe arau-hausleei buruzkoan; espazio soziosanitarioari buruzkoan… Esan liteke, gainera, gai errepikakorra dela, urtez urte bizikiago planteatzen dela.\nAzken urteetan sortuz joan diren baliabideen artean, atal honetan arreta berezia jarriko dugu zentro terapeutiko-edukatiboetan (ZTE). Zentro horiek Osasun eta Hezkuntza sailen akordio bidez sortu dira, eta erakunde honek jarraipen berezia egin du horien gainean.\nGauzaturiko ekimenei dagokienez, txostena argitaratu eta hilabete gutxira, baliabide berri bat jarri zen martxan Bizkaiko Lurralde Historikoan: La Olan (Sondika) dagoen terapia- eta hezkuntza-zentroa. Ondoren, erakunde honetako langileek zentroa bisitatu zuten haren funtzionamendua ezagutzeko, in situ. Zegokion txostenean horren berri eman genuen eta datu adierazgarri batzuk eman genituen (ikusi 2003ko txostena, 1.1.9 azpiatala).\nBereziki interesgarria iruditu zitzaigun gaietako bat baliabidea eta zeuden plazak (10) premiei erantzuteko zenbateraino ziren nahikoak jakitea izan zen. Hori baloratzeko, hainbat inguruabar hartzen ziren kontuan:\n– Era honetako zentro bakarra zegoen Bizkaia osorako.\n– Zerbitzua ekarri zuen lankidetza-hitzarmenak, hasiera batean, 20 erabiltzailerentzako gaitasuna duen eguneko zentro bat aurreikusten zuen.\n– Ohikoa zen itxaron zerrenda bat egotea (bisita egin genuenean, baldintza guztiak eta sartzeko irizpide guztiak betetzen zituzten 6 adingabe zeuden).\n– Nolabaiteko ezjakintasuna zegoen baliabideaz eta, beraz, izan zitezkeen premiez eta egin ere egiten ez ziren eskariez.\nAdin tarte bat zegoen (nerabeak), zentroan barne hartzen ez zena. Zentroko profesionalen iritziak entzun ondoren eta jasotako datuen eta balorazioen arabera, erakunde honek era horretako baliabide gehiago behar zirela ondorioztatu zuen eta hainbat aukera azaldu zituen; plazak gehitzea edo baliabide berriak sortzea, kasu. Ikastetxeak arau esparru argiagoa eta berme handiagoa ematen duena izateko premia ere planteatu zuen, eskubideei zuzenean eragiten dieten gaietan gutxienez: sartzeko irizpideak, itxaron zerrenden kudeaketa, barne araubideko araudia, txostenen konfidentzialtasunaren bermeak, etab.\nBestalde, erakunde honek espazio soziosanitarioko haur eta gazteen azpibatzordeak, Osakidetzaren, Hezkuntza Sailaren eta Gizarte Ekintzaren (Gipuzkoako Foru Aldundia) partaidetzarekin, Gipuzkoarako egindako "nerabeentzako terapia- eta hezkuntza-zentroa abiarazteko proiektuaren" berri izan zuen. Proiektu horrek antzekotasunak eta desberdintasunak ditu La Olan bisitatutako zentroarekin, baina, nolanahi ere, inork zalantzan jartzen ez dituen arren gauzatzen ez ziren premiei erantzutea zuen helburu. Horregatik, Arartekoak berriz ere informazio gaurkotua eskatu zion Hezkuntza Sailari, zehazki, La Olako baliabideari dagokionez aldaketa adierazgarriren bat egin zen edo egiteko asmorik ba al zegoen, Araban eta Gipuzkoan baliabide berriak sortzeko proiektuak zein fasetan zeuden eta martxan jartzeko atzerapena zergatik izan zitekeen jakiteko.\nBi sailek eman dituzten hurrenez hurrengo erantzunez luze eta zabal jardun dugu aurreko urteetako ohiko gure txostenetan: La Olako arreta-ahalmena handitzeko proposamenak; baliabidea Ortuellara aldatzea; artatutako erabiltzaile-kopurua; itxarote-zerrendak; Arabako eta Gipuzkoako baliabideen egoera eta baliabide gehiago irekitzeko zailtasunak... (ikus, esate baterako, 2005eko, 2006ko eta 2007ko txostenak).\nIbilbide luze honetan badira nabarmendu nahi ditugun bi elementu erabakigarri. Batetik, 266/2006 Dekretua onartu izana (EHAO, 2007-01-05), ZTEak ez ezik ospitaleko hezkuntza eta etxeko hezkuntza ere arautzen baititu. Bestetik, Hezkuntza eta Osasun sailek 2008ko maiatzaren 1eko lankidetza-hitzarmena sinatu izana. Horri esker, 2009aren amaieran (orduan amaitu genuen txosten hau egiteko informazioa biltzen), gure erkidegoan hiru zentro edukatibo-terapeutiko ditugu, lurralde bakoitzeko bat (Ortuellan, Gasteizen eta Lasarten), eta guztira 40 leku eta lau unitate (adin guztietarako).\nNolanahi ere, buru-osasuneko arazo larriak dituzten adingabeei arreta emateko ditugun baliabideetako bat da hori, eta horri atentzio handiagoa jartzeko arrazoia izan da Arartekoak gomendio zehatz bat egin zuela horren inguruan eta jarraipen berezia egin diola urte askoan. Gainera, funtsezko bi sarek –hezkuntza-sistemak eta osasun-sistemak– batera eta modu koordinatuan esku hartzen duten bitarteko baliabide bat da, eta hori ez da oso arrunta.\nArlo honetan jaso ohi ditugun gabezia edo eskari gehienak osasun-sistemaren ingurukoak dira:\n– arreta anbulatorioa ez dela behar bestekoa (minutu gutxi batzuetako arreta, hileroko periodikotasunarekin; familia osoaren beharrak barne hartuko dituen arreta oso bat ez ematea…);\n– haur psikiatrian ospitalizazio-leku gehiago behar direla (gaur egun 20 ohe daude: 4+2 Araban; 8 Bizkaian eta 6 Gipuzkoan);\n– leku gehiago behar dela edo leku horiek beste adin batzuetarako ere izan beharko luketela (kasu batzuetan, nerabeentzat; besteetan, haurrentzat) zentro edukatibo-teraupetikoetan eta gaur egun dauden antzeko baliabideetan;\n– detekzio eta arreta goiztiarrerako programak, arazoak saihesteko edo nerabezarora iritsi aurretik eteteko;\n– haur txikientzako eta haien familientzako laguntza intentsiborako programak:\n– informazio eta sentsibilizazio kanpainak;\n– langileriaren kontratazioa eta espezializazioa (haur psikiatriako espezialitatea);\n– eskasa dela behar edo kezka "berrietarako" arreta (nerabe ospitaleratuen oldarkortasuna; substantzia psikoaktiboen kontsumoa, hala nola cannabisarena, eta horien ondorioak...).\nBaina badira hezkuntza-sistemari edo gizarte-sistemari egiten zaizkion eskariak ere (batzuk, desberdinak; beste batzuk, antzekoak). Esate baterako:\n– Beharrezkoa dela hezkuntza-sisteman detekzio eta arreta goiztiarra izatea, ia haur guztiak 2-3 urteetatik eskolatuta daudela baliatuta.\n– Beharrezkoa dela prebentzio-jarduerak izatea osasun-arloan, tokiko eremuan, eskolan eta beste esparruetan.\n– Beharrezkoa dela familiei laguntzeko programak izatea.\n– Eskola uzteko arriskuan dauden nerabeentzako hezkuntza-baliabideak...\nZenbaitetan, eskariak (askotan elkarteak edo profesionalak) arazo edo behar jakin baten ingurukoak dira:\n– Arreta goiztiarra.\n– Nerabezaroko jokabide-nahasmenduak…\nBaina, eskari zehatz bakoitzaren gainetik, bat etorri ohi dira eztabaida edo hobekuntza elementuak. Besteak beste, alderdi hauen ingurukoak izaten dira:\n– Dauden baliabideak nahikoak diren edo ez (beharrei edo eskariei dagokienez).\n– Zer erantzun zehatz eman behar zaien arazoei, nola antolatu behar diren zerbitzuak (balorazioak edo proposamenak beti ez datoz bat; batzuetan, elkarren aurkakoak dira erabat; esate baterako, anorexia-arazoak dituzten nerabeak artatzeko modurik onenari dagokionez...).\n– Nola kudeatu behar diren baliabideak (kudeaketa publikoa, kudeaketa pribatua, elkarteen beren baliabideak) eta zer baldintza ekonomiko izan behar dituzten).\n– Zein administraziok edo sailek duen eremu jakin baten erantzukizun gorena (esate baterako, diagnostiko goiztiarra emateko edo nerabezaroko jokabide-arazoei erantzuteko...)\n– Zein prestakuntza, espezializazio edo trebakuntza profesional den beharrezkoa.\nAzken urteetako jarraipena\nGorago adierazi dugun bezala, Arartekoak zentro edukatibo-terapeutikoen jarraipena egin du batez ere. Alabaina, adingabeen buru-osasunean inplikatutako baliabide-sarea askoz ere ugariagoa eta barreiatuagoa da. Besteak beste, honako hauek nabarmendu behar ditugu:\n– Osasun-sarean: haurren arloan espezializatutako unitate anbulatorio eta komunitateak, ospitaleetako haur psikiatriako unitateak, droga-mendekotasunaren arloko prebentzio-programak…\n– Hezkuntza-sarean: Eremuko lanbide anitzeko taldeak, hezkuntza-premia berezien arretarako laguntza-langileak...\n– Tokiko eremuan, gizarte-zerbitzuak, bai orokorrak eta bai haurtzaroan espezializatutakoak...\n– Gizarte-ekimenean sortutako programak eta baliabideak, eskuarki familia-elkarteek sustatutakoak.\n– Foru aldundien mendeko adingabeen babes-sarean, jokabide-arazo larriak, droga-kontsumo arazotsuak eta bestelako arazoak dituzten nerabeen harreran espezializatutako zentroak eta baliabideak.\n– Gazte justiziaren sarean, talde psikosozialak, neurri terapeutikoak aplikatzeko baliabideak, barnealdi-zentroetako zenbait programa espezifiko…\nHain zuzen ere, sareen eta zerbitzuen aniztasun hori da buru-osasunari dagokionez adingabeei ematen zaien arreta zenbaterainokoa den jakiteko eta baloratzeko zailtasunetako bat.\nArartekoak, azken urteetan egindako jarraipenaren bidez, kontuan hartu nahi izan du egoeren aniztasun hori, eta horretarako, batez ere, lau bide erabili ditu:\n– Informazio-eskaera periodikoak, batez ere Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailari, Hezkuntza Sailari eta Justizia Sailari eta hiru foru aldundietako Gizartekintza sailei ofiziozko espedienteen bidez eginikoak.\n– Bisitak baliabide jakin batzuetara (zentro edukatibo-terapeutikoa; haur psikiatriako ospitale-unitatea; jokabide-arazo larriak dituzten nerabeentzako harrera-zentroak; barnealdi-neurriak betetzeko zentroak…).\n– Bilerak eta elkarrizketak sektore guztietako profesionalekin.\n– Bilera periodikoak elkarteetako ordezkariekin…\nHorri esker, gaiaren inguruko ikuspegi gero eta zabalagoa lortu dugu, hala datuei dagokienez nola balorazio eta proposamenei dagokienez, eta horiek txosten honetan baliatuko ditugu, hainbat ataletan.\nAlabaina, bada kontu bat jadanik adieraztea beharrezkotzat jotzen duguna, kezkagarria iruditzen zaigulako eta nola edo hala baldintzatu egiten duelako esan edo aldeztu behar dugun guztia: oro har, argiro da positiboa osasun-sistemak haur eta gazteen buru-osasuneko arazoetarako ematen duen erantzunaren inguruan Osasun Sailak egindako balorazioa. Aldiz, gainerako sistemek argiro jotzen dute gutxiegitzat erantzun hori. Batzuetan, uste dutelako baliabide batzuk, haien ustez beharrezkoak, besterik gabe ez direla existitzen. Beste batzuetan, irizten diotelako ematen den erantzuna ez dela inola ere nahikoa beharrei erantzuteko.\nHarrera eta barnealdi zentroetara egin ditugun ia bisita guztietan eskatzen dute arreta gehiago, bai eta gazteen babesaren edo justiziaren sistemetako arduradunekin eta profesionalekin nahiz familia-elkarteetako ordezkariekin egin ditugun bileretan ere. Modu ez hain sistematikoan, hezkuntza-zentro arruntetan eta adingabeekin zuzenean lan egiten duten beste profesional batzuekin ditugun harremanetan ere adierazi ohi digute hori (ikasleak, orientatzaileak, adingabeen epaileak, osasun-sistemako langileak…). Izan ere, egoerarik larrienetan, sare publikoan dauden mugen ondorioz, zerbitzu partikularretara jo behar izaten da, edo gure erkidegotik kanpo dauden baliabideetara bideratu behar izaten dira, eta horrek ez dirudi aukera egokiena.\nBestalde, irudipen orokortu samar bat ere badago, baina oso zaila datu objektiboekin frogatzen, biztanleriaren sektore honetan buru-osasuneko arazoek ez diotela soilik bere hartan eusten, baizik eta pixkanaka areagotzen ari direla, eta, hainbat arrazoirengatik, oraindik ez zaiela erantzun egokia ematen.\nBalio beza balorazio horren adibide gisa hurrengo paragrafoak, Eusko Jaurlaritzaren beraren Gazte Justiziaren Zerbitzuaren 2006ko Memoriatik ateratakoak, nerabe arau-hausleen tratamendu terapeutikoaren beharraren ingurukoak: "Tratamendu anbulatorioaren neurria betearazteko unean, deigarria da kasuen %68n eskaerei erantzuteko profesionalak edota erakunde pribatuak kontratatu behar izana. Alderdi kuantitatiboei –saioen aldizkakotasuna, iraupena, eta abar– nahiz kualitatiboei dagokienez –esku-hartze mota–, eskaintza publikoak ez du eskaera betetzeko ahalmena".\nHalaber, Arartekoak FEDEAFESeko ordezkariekin egindako azken jarraipen-bileretako batean, nabarmen adierazi zen buru-osasuneko arazoak dituzten haur eta gazteei ematen zaien arreta dela kezka handiena sortzen duten eta hobetzeko behar handiena duten zortzi gaietako bat.\nOsasun Saileko arduradunek horren inguruan idatziz emandako azken erantzuna ez zetorren bat balorazio horrekin, Arartekoari igorritako testu honetan ikus daitekeenez:\n"La calidad de la atención dentro de la red de salud mental infantojuvenil, medida sistemáticamente a través parámetros, tanto absolutos y objetivos (Nº de consultas, primeras consultas, tiempo de demora…), como relativos y subjetivos (Satisfacción…) recibe una valoración eminentemente positiva. Estos parámetros, que relacionan la calidad de la atención con los recursos destinados, cumplen con los objetivos fijados dentro de una escala de exigencia elevada, como la planteada en el contrato programa suscrito por el Departamento de Sanidad y los propios planes estratégicos de cada organización.\nPor otro lado, en un nivel comparativo, la tasa de profesionales sanitarios (psiquiatras y psicólogos clínicos) por 100.000 habitantes es la más elevada de todo el Estado tanto a nivel de las Unidades de ámbito ambulatorio y comunitario especializado, como a nivel de las Unidades de Hospitalización infanto-juvenil (Fuente Observatorio Salud Mental AEN- 2007), lo que evidencia el esfuerzo comparativo que se hace desde la red de Salud mental infanto-juvenil, para dar cobertura a las necesidades asistenciales de esta población".\nNolanahi ere, Sailak berak bai adierazi du sistema konplexua dela, koordinatzeko zailtasunak daudela eta eskumen batzuk ez daudela zedarrituta.\n"En lo referente a la percepción por parte de los profesionales que considera insuficiente la respuesta del sistema sanitario en este ámbito, se debe mencionar la disponibilidad universal de los recursos sanitarios dentro de la cartera de servicios y prestaciones establecida y el compromiso en la resolución de todas aquellas situaciones en las que pudieran peligrar los principios de equidad y accesibilidad a los recursos. Sin embargo en el nivel de la coordinación puede haber distintas situaciones, complejas y que requieren un análisis más pausado, que se producen en el contacto con otras administraciones: Diputaciones forales, Justicia, Educación, Acción social… todas ellas con distintas competencias, no siempre delimitadas, en el ámbito de los que se ha denominado espacio sociosanitario". (2009ko abenduaren 18ko idazkia. 43/2009/09O jarraipen-espedientearen erantzuna).\nElementu horiek denak kontuan hartuta, Arartekoak gehien erabilitako jarraipen-bideetako bat izan da dauden baliabide eta programen inguruan informazio eguneratua biltzea, batez ere Hezkuntza Sailarena eta Osasun Sailarena, eta are horietan artatutako adingabe-kopuruaren eta haien tipologiaren inguruko informazioa biltzea ere. Horren bidez, elkarren aurka dauden balorazio subjektiboak objektibatzea edo gainditzea lortu nahi izan dugu. Hala, azken urteetan datu hauetan jarri dugu arreta:\n1. Haurren (18 urtetik beherakoak) buru-osasunari arreta berezia emateko osasun-sistemako zerbitzuak non kokatuak eta zeri atxikiak dauden.\n2. Horietako bakoitzean zenbat leku dagoen.\n3. Profilak (batez ere, artatzen diren haurren adina eta patologiak).\n4. Zerbitzu horietan zenbat profesional aritzen diren lanaldi osoz.\n5. Zein diren zerbitzu horiek eskuratzeko irizpideak eta sistemak.\n6. Itxarote-zerrendarik baden edo ez.\n7. Zenbat kasu izan ohi diren urtean epealdi jakin batean.\nHurrengo atalean, datu horietako batzuk laburtzen saiatuko gara.\nArreta-baliabideak – funtsezko datuak - adierazleak\nGure erkidegoan buru-osasuneko arazoak dituzten adingabeen arretan modu zuzenagoan inplikatutako baliabide edo zerbitzuen ikuspegi orokorrago bat ematen saiatuko gara hemen, kontuan hartuta zer sareri dagozkion (osasun-sarea, gizarte-sarea…), eta adierazle kuantitatibo gisa balio dezaketen zenbait datu nabarmenduta.\n1) Osasun-sareko baliabide nagusiak\nOsasun-sarearen barruan, behintzat, ospitale-arloan (ospitalizazio-unitateak) eta arlo anbulatorio eta komunitarioan ematen den erantzuna bereizi behar da. Hala:\n– Haur eta gazteen ospitalizazio-unitate laburrak Basurtu, Donostia eta Santiagoko ospitaleetako psikiatria-zerbitzuaren barruan daude kokatuta, eta guztira 20 ohe dituzte. Psikiatrak (5), psikologo klinikoak (3), erizaintzako diplomadunak (14) eta erizaintzako laguntzaileak (15) dituzte, eta gizarte-langileak eta terapeuta okupazionalak helduen sarearekin partekatzen dituzte. 2007. urtean, 223 ospitaleratze eta 218 alta izan ziren, eta 85 larrialdi artatu ziren. Unitatean batez beste egondako denbora 16,11 egunekoa izan ziren. Hau da, guztira lanaldi osoko 37 profesional, hiru taldetan banatuak, 2009ko amaieran.\n– Haur eta gazteen arretan espezializatutako unitate anbulatorio eta komunitarioak: horren barruan sartzen dira haur eta gazteen buru-osasuneko taldeak (sei Bizkaian, zehazki Galdakaon, Bilbo-Erzillan, Bilbo-Ajuriagerran, Herribitarten, Barakaldon eta Uriben, bat Araban eta beste bat Donostian), eta arratsaldeko zentro bat Donostian. Psikiatrak (20), psikologo klinikoak (23), erizaintzako diplomadunak (2), gizarte-langileak (7,5) eta administrariak (7) dauzkate. Hau da, guztira 59,5 profesional, 8 taldetan, 2009ko amaieran. Gainera, espezifikoa ez den arreta ere badago buru-osasuneko 15 zentrotan, batez ere Gipuzkoan.\nSare horretara haurrei eta helduei ematen zaien lehen mailako arretatik sartzen da. Izan daitekeen itxarote-zerrendari edo erantzuteko ahalmenari dagokionez, adierazi da gutxienez 30 eguneko atzerapena izaten dela erantzuteko kasuen %70etan, bideratze-txostena egiten denetik espezialistaren kontsultara iritsi arte, eta gutxienez 15 eguneko atzerapena kasuen %90etan, ospitale-unitateetatik badatoz.\n2007. urtean, 3.602 lehenengo kontsulta artatu ziren, eta hurrengo 41.196 kontsulta 6.660 pazienterekin. 2008. urteko datuak 3.9.1. taulan jaso dira.\nJasotako datu batzuk, behintzat, zerbitzuaren eboluzioaren adierazle gisa balio diezagukete. Esate baterako:\n– Hala haur eta gazteen buru-osasuneko taldeetan nola espezializazio-baliabideetan lanaldi osoz aritzen diren langileen datuak (96,5 profesional 2009aren bukaeran, hau da, profesional bat 3.425 adingabeko). Edo, konparazio zehatzagoak egin nahi izanez gero, psikiatren (25) eta psikologoen (26) datuak.\n– Arreta-denbora: batez beste 6 kontsulta urteko, unitate anbulatorioetan, edo 16,11 eguneko egonaldia pertsonako, ospitale-unitateetan (aldakuntzak 12tik 19ra bitartekoak dira, ospitalearen arabera), 2007ko datuetan.\n– Zerbitzua eskuratzeko itxarote-denbora eta horien eboluzioa. (Esate baterako, Bizkaian, honako hau izan zen 30 egunak igaro baino lehen artatutako kasuen proportzioa: %71 2007an; %64 2008an; %78 2009an.)\n– Arretan izandako alde handiak, mutilak edo neskak diren kontuan hartuta (horien proportzioa baliabide batzuetan 2 eta1ekoa da).\n– Artatutako kasu guztien artetik eskari edo proportzio handiena hartzen duten buru-osasuneko azaro-motak (esate baterako, zenbatesten da unitate anbulatorio eta komunitarioetan azken urtean artatutako arazoen herenetatik erdietara bitartean jokabide-nahasmenduei loturikoak izan direla).\n– Artatutako pertsonen edo haien familien gogobetetze-maila…\nDatu horien eta beste batzuen jarraipen eta analisi sistematiko bat egitea, zalantzarik gabe, lagungarria izango litzateke arretaren eboluzioa hobeto ezagutzeko eta egin beharreko hobekuntzak txertatzeko.\nBuru-osasuneko arazoak dituzten pertsona gehienak eskolatuta daude, eta, beraz, hezkuntza-zerbitzuetan ere ematen zaie arreta, behintzat dituzten beharretatik batzuetan.\nPertsona horiei hezkuntza-sisteman ematen zaien erantzuna hezkuntza-premia berezietarako arretaren barruan sartzen da. Horren inguruan txosten berezi bat egin zuen Arartekoak, eta txosten honetan bertan atal espezifiko bat eskaini diogu (3.4 atala). Bertan ikusiko den bezala, gure erkidegoan areagotzen joan da pixkanaka hezkuntza-premia bereziei ematen zaien erantzuna, hala artatutako biztanleriari dagokionez (10.808 ikasle 2008-2009ko ikasturtean eta 11.527 2009-2010eko ikasturtean) nola arreta hori ematen duten profesionalei dagokienez (3.042 profesional profil guztietakoak eta are 17 funtzio edo figura 2008-2009ko ikasturtean).\nAlabaina, datu horiek hezkuntza-premia berezien ingurukoak dira, ez buru-osasuneko arazo larrien ondoriozko edo horiei atxikitako premien ingurukoak. Horietako zenbat izan ote dira buru-osasuneko arazoengatik? Ez da erraza galdera horri erantzutea. Lanbide anitzeko taldeek, psikologo, pedagogo eta hezkuntza-profileko beste profesional batzuek osaturikoek, beren diagnostikoak eta jarduketako planak egiten dituzte, baina beren kategoriei eta irizpideei jarraituz, eta horiek ez datoz bat osasun-langileek erabiltzen dituztenekin. Guk dakigula, ez dago Hezkuntza eta Osasun sailen datu-baseen ustiapenik, horiek konparatzeko modua emango duenik.\nEskura ditugun datuekin, gehienez ere oso gutxi gorabehera zenbatetsi genezakeen zenbateraino dauden hezkuntza-premia bereziak buru-osasuneko arazoei loturik edo pentsa genezakeen ikasle horietatik gehienei osasun-sarean ematen zaiela beren osasun-beharretarako arreta (hau da, 2008. urtean artatutako 9.840 adingabe horietan sartuta daude), buru-osasunean espezializatutako unitate anbulatorio eta komunitarioetan.\n3) Eguneko zentroak edo unitate terapeutiko-edukatiboak (ZTE)\nEusko Jaurlaritzako Hezkuntza eta Osasun sailen arteko hitzarmenak ekarritako baliabide horien inguruan jadanik eman ditugu hainbat datu aurreko ataletan, jarraipen berezia egin baitugu horren inguruan. Hemen osatuko ditugu, 2009-2010eko ikasturtearen inguruan ditugun azken datuekin:\n– Arabako ZTE: 10 leku Bigarren Hezkuntzako ikasleentzat.\n– Bizkaiko ZTE: Lehen Hezkuntzako unitate bat, 10 lekukoa, eta Bigarren Hezkuntzako unitate bat, 10 lekukoa.\n– Gipuzkoako ZTE: 8 ikasle, hala Lehen Hezkuntzakoak nola Bigarren Hezkuntzakoak.\nHala, bada, guztira 4 unitate daude; bakoitzean 8,5 profesionaleko taldea aritzen da (2,5 Osasunekoak eta 6 Hezkuntzakoak), eta 38 leku daude adin guztietako adingabeentzat; leku guztiak daude okupatuta, eta itxarote-zerrenda ere badago (Bizkaian, esate baterako, 6 ikasle zeuden sartzeko betekizun guztiak betetzen zituztenak eta hala ere lekurik ez zeukatenak informazioa jaso genuen garaian).\nProblematikaren ikuspegi orokorrago bat izateko, komeni da behintzat gogoraraztea edo adieraztea badirela beste ekimen eta baliabide batzuk ere, hala nola:\n– Tokiko zenbait programa, hala adingabeentzat nola haien familientzat, arriskuen prebentzioaren ingurukoak (ikus Arartekoaren 2008ko eta 2009ko ohiko txostenak).\n– Gizarte ekimenak –eskuarki buru-osasuneko arazo larriak dituzten pertsonen familiak– sortutako eta kudeatutako programak eta baliabideak (esate baterako, APNABIk kudeatzen dituen baliabideak; datu horiek 3.9.1 taulan jaso dira, atal honen hasieran).\n– Babes-sisteman bertan eta gazte justiziaren sisteman sortu diren programa eta baliabide espezifikoak. Bi sistema horiek txosten honetako beste kapitulu espezifiko batzuetan aztertu baditugu ere, hemen datu batzuk nabarmenduko ditugu, duten garrantziarengatik:\n• Babes-sarearen barruan zentro "espezializatuak" sortzeko izan den joera.\nAzken urteetan, lurralde bakoitzean halako ezaugarriak dituen zentro bat edo bi izatetik 14 zentro izatera igaro gara (horietatik 7 Gipuzkoan), eta guztira 197 leku izatera (horiez gain, beste 33 leku, hitzarmenen bidez, EAEtik kanpoko zentroetan). Aldundi arduradunak berak halakotzat jotzen dituen zentro espezializatuez ari gara, nahiz eta egon daitezkeen antzeko ezaugarriak dituzten beste batzuk ere.\nAlde horretatik, deigarriak dira lurraldeen arteko desberdintasunak.\n* Araba: Zentro bat + 5 leku kanpoan (babes-sistemako leku guztien %10).\n* Bizkaia: 4 zentro + 5 leku kanpoan (babes-sistemako leku guztien %7,5).\n* Gipuzkoa: 7 zentro + 23 leku kanpoan (horrek esan nahi du gutxienez erabilgarri dauden lau lekutik bat berezia dela).\nBatez ere jokabide-arazo larriak, buru-osasuneko arazoak edo droga-kontsumoarekin loturiko arazoak dituzten nerabeentzako zentroak edo baliabideak dira, zenbait kasutan arazo horietan espezializatuak, eta denak gutxi gorabehera halako esku-hartzeetan espezializatuta dauden elkarteek kudeatutakoak.\nHorietako zentro batzuetan gatazka-egoerak izan dira eta argitara atera dira. Bestalde, duela ez asko arte (2008ko abuztuaren 8an argitaratutako 131/2008 Dekretua onartu zen arte) ez zeukaten arau-esparru garbirik.\nArartekoaren azken urteko txostenetan ikus daitekeenez (2006, 2007, 2008, 2009...), zentro horiek hartu dute Arartekoaren arreta, denbora eta jarraipen handiena.\nTutoretzapeko nerabe horien buru-osasuneko arazoen arreta espezifikoa, eskuarki, osasun-zerbitzu arruntetara bideratu da, jadanik adierazitako mugekin. Bizkaian, muga horiek gainditzen saiatu dira, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Osasun Sailaren arteko lankidetza hitzarmen baten bidez ("Adin Txikikoak" programa); horri esker, Osasuneko zenbait profesionalek denbora gehiago eskaintzen diote sektore honi eta kasuak Bizkaiko Aldundiko bertako zerbitzuetatik bideratzen dira.\n• Gazte justiziaren sistemaren behar eta erantzunei dagokienez, honako hauek nabarmendu ditzakegu hemen:\n* Tratamendu anbulatorioaren neurriei edo zentro terapeutikoetan sartzeko neurriei dagokienez (26 2001ean, 33 2005ean, 8 2008an eta 21 2009an), eboluzioa beheranzkoa izan da (ia desagertzeraino) neurri bereizi moduan, baina zenbait kasutan aplikatu da, betebehar erantsi gisa, zaintzapeko askatasun eta barnealdi neurrietan.\n* Gazte justiziaren sistemako profesionalek eta arduradunek berek eremu honetan adierazi dituzten arazo nagusiak honako hauek dira: osasun-sistema publikoaren erantzunak ez direla aski, atzerapenak izaten direla edo denbora gehiegi pasatzen dela (urtebete inguru) egitateak gertatzen direnetik neurriak aplikatzen diren arte; beharrezkoa dela arreta pribatuko baliabideetara jotzea; zalantza egiten dutela komenigarria ote den edo ez buru-osasunean espezializatutako barnealdi pertsonaleko zentroetan sartzea edo unitate nahiz modulu espezializaturen bat sortzea; gehiago direla beharrak edo arreta behar duten kasuak…\nBeste atal batean jadanik jaso dugu, hitzez hitz, Gazte Justiziaren Zerbitzuak zer irizten dion arlo honi. Amaitzeko, adierazi behar dugu osasun-sistemak adingabe horien arreta-beharrei ematen dien erantzuna hobetzea dela indarrean dagoen Gazte Justiziaren 2008-2012ko Planean sartutako helburuetako bat.\nHemen aztertutako aldia kontuan hartzen badugu, zalantzarik ez dago hainbat aldaketa edo hobekuntza esanguratsu izan direla sisteman Arartekoak buru-gaixotasunerako arreta komunitarioaren inguruko txostena egin zuenetik edo hezkuntza-premia bereziei ematen zaien erantzunaren inguruko txostena egin zuenetik. Besteak beste, ekimen zehatz hauek egin dira:\n– Lehen ez zeuden hainbat baliabide sortu dira (hala nola zentro edo unitate edukatibo-terapeutikoak; gaur egun 40 leku daude).\n– Lehendik zeuden beste baliabide batzuen arreta-ahalmena areagotu da (hala nola ospitaleetako oheak (20) eta haur eta gazteen buru-osasunerako unitateak (8), bai eta horietan lan egiten duten profesionalak ere (96,5 2009an).\n– Laguntzeko profesionalak edo hezkuntza-premia berezietarako erantzuna areagotu egin da hezkuntza-sistemaren barruan.\n– Hainbat baliabide berezi sortu da jokabide-arazo larriak dituzten nerabeei arreta emateko babes-eremuaren barruan…\nAlabaina, ikusten dugu oraindik ere hainbat alderdik ez dituztela asebetetzen familiak eta profesionalak, eta zalantza egiten dutela baliabide horiek aski diren, edo egokienak diren, edo modu koherente eta koordinatuan lan egiten duten… Hori horrela, erakunde honek, batzuetan kexen bidez eta beste batzuetan elkarteekin duen harremanaren bidez, eskariak jasotzen jarraitzen du; alde horretatik, besteak beste, Familia Plataformak haur eta gazteen psikiatriako espezialitatea sortzea planteatu du, eta hainbat familiak Arartekora jo dute, sistemak ez duelako erantzun egokirik haien seme-alabentzat, adina, gaixotasuna edo bestelako ezaugarriak kontuan hartuta, eta beste baliabide batzuk bilatu behar izan dituztelako, beren lurraldetik edo EAEtik kanpo.\nKontua ez da hemen konpontzeko dauden arazo edo kontu guztien zerrenda bat egitea, baizik eta itxuraz sistemaren erantzuteko ahalmena eragozten duten funtsezko itzal edo kontuak zein diren adieraztea. Duten garrantziagatik, hiru hauek nabarmenduko ditugu:\n1) Detekzio eta arreta goiztiarra\nGaur egun, haur eta gazteen buru-osasunarekin loturiko arazoetariko asko aldi jakin bati loturik daude: nerabezaroa. Arazo horiek (esate baterako, jokabide-arazoak) aldi horretan gehiago nabarmentzeak edo deigarriago gertatzeak ez du esan nahi aurreko aldietan izan ez direnik edo jatorria horietan izan ez dutenik. Baina baliteke aurretiazko aldi horiek garaiz ez detektatu, diagnostikatu edo artatu izana, eta horrek larriagotu egin ohi du horien eboluzioa.\nProfesional gehien-gehienak ados daude erabateko garrantzia duela detekzio eta arreta goiztiarrak, eta, hala ere, hori da oraindik ere sistemaren ahultasunik handienetako bat. Batzuetan, oso argi ez dagoelako nori dagokion oso adin goiztiarretan hori egiteko eskumena edo erantzukizuna; beste batzuetan, koordinatzeko edo informazioa aldatzeko zailtasunak daudelako zerbitzu batzuen eta besteen artean.\nAlde horretatik, bildutako informazioarekin bat etorriz, beharrezkoa dirudi datozen urteetan bereziki zaindu beharko liratekeen bi edo hiru jardun-ildo nabarmentzea.\n– Hezkuntza-sistemak eta osasun-sistemak harremana izatea, 2-3 urteko haur gehien-gehienak eskolatuta daudenez gero.\n– Mendekotasun Legea adingabeei aplikatzea.\n– Haur pediatriako eta oro har lehen mailako arretako profesionalen detekzio-ahalmena albait gehien aprobetxatzea.\n2) Baliabideen eta sistemen arteko koordinazio-arazoak\nAurreko ataletan agerian jarri den bezala, arlo bateko eta besteko sistema, zerbitzu eta profesional asko daude inplikatuta buru-osasuneko arazoak dituzten haurren arretan.\n– Osasun-sistemako baliabideak (hala nola ospitalizazio-unitateak, larrialdietako zerbitzuak, unitate anbulatorioak eta pediatriako zerbitzuak).\n– Hezkuntza-sistemako baliabideak (hala nola eremuko lanbide anitzeko taldeak eta hezkuntza-premia bereziei erantzuteko laguntza-profesionalak).\n– Baliabide misto edo partekatuak, hala nola unitate terapeutiko-edukatiboak.\n– Tokiko eremuko baliabideak (hala nola oinarrizko gizarte-zerbitzuak eta haurtzaroan espezializatutako zerbitzuak).\n– Foru eremuko baliabideak, haurren babesaren arlokoak (hala nola talde teknikoak eta foru zerbitzuetako balorazio-taldeak edo harrera-baliabideak kudeatzen dituzten taldeak, batez ere babes berezietarako direnak).\n– Gazte justiziako baliabideak (hala nola talde profesionalak eta barnealdi-zentroak)…\nEz da erraza esku-hartze horiek guztiak antolatzea eta koherentzia ematea. Are gehiago kontuan hartuta denborarekin egoerak aldatzen joan diren urte luzeetako ibilbideetan esku hartu behar izaten dutela maiz.\nInplikatutako zerbitzu eta eremuen arteko koordinazioa hobetzea –are informazio-truke soila– irmotasunez heldu beharreko erronka da, baina horrek ez du egon behar inplikatutako pertsonen (profesionalak) borondate onaren esku.\n3) Baliabide edo programa jakin batzuk aski ez izatea edo ez existitzea.\nEz dagokio erakunde honi adieraztea hau edo hura den behar bati eman beharreko erantzuna antolatzeko modurik onena. Zenbaitetan (esate baterako, elikadura-nahasmenduei edo jokabide-arazo larriei eman beharreko erantzuna antolatzeko moduan) ez dago behar besteko adostasunik –profesionala, soziala– egiteko modurik onenaren inguruan: programa orokorrago baten barruan?, baliabide espezifiko batean?, pertsonak beren arazoaren arabera bereizita edo baliabide jakin batzuetan elkartuta?...\nAlabaina, esan daiteke, eta hala egin behar dugu, badirela hainbat hutsune eta horiei heldu behar zaiela. Esate baterako:\n– Hainbat adin tarte (esate baterako, 16-18 urte) baliabideetatik kanpo geratzen direla: kasu batzuetan, soilik adindunentzako baliabideak dira; beste batzuetan, berriz, eskolatze adinean dauden pertsonentzat dira soilik, edo are hezkuntza-aldi jakin batzuetan dauden pertsonentzat (unitate terapeutiko-edukatiboen kasua da hori).\nEz dirudi adin jakin batzuetan edo behar jakin batzuetarako EAEtik kanpoko baliabideetara jotzea denik konponbide onena.\n– Ia kasu guztietan, haur eta gazteen buru-osasuneko arazoei erantzuteko, adingabearekin berarekin esku hartu behar da, baina baita haren familiarekin ere. Bildutako informazioa kontuan hartuta, ez dirudi gehitxo denik baieztatzea indartu eta hobetu egin behar direla familiak edo tutoreak babesteko programak (soziala, psikologikoa…) edo lagun egiteko programak.\n– Deigarria da, halaber, profesional jakin batzuk ez existitzea edo aski ez izatea (esate baterako, haur psikiatriako espezialistak), eta horrek zenbaitetan zaildu egiten du plazak betetzea edo bajan daudenak ordezkatzea.\n– Era berean, tutoretzapeko adingabeentzat baliabide jakin batzuk izateak eta antzeko arazoak dituzten baina tutoretzapean ez dauden baizik eta arreta familia-ingurunean bertan ematen zaien beste adingabe batzuentzat halakorik ez izateak ondorio txarrak izan ditzake eta ondorio horiek kontuan hartu beharrekoak dira.\nBeraz, uste dugu hobekuntzak neurri handi batean adierazitako hiru jardun-ildoetan sartu beharko liratekeela.\nKexen eta buru-osasuneko arazo larriak dituzten adingabeen euren familien ikuspegia\nGai honi dagokionez, nabarmendu behar dugu burutik gaixo dauden pertsonen familien elkarteak funtsezkoak izan direla Arartekoarentzako informazio-iturri eta akuilu gisa: hala FEDEAFESen sartutako elkarte orokorrak, nola elkarte espezifikoak, autismoari eta antzeko beste arazo jakin batzuei loturikoak (APNABI, ARAZOAK, GAUTENA).\nJadanik 2000ko txosten berezian atal espezifiko bat sartu genuen elkarte horien balorazio eta proposamenen inguruan (ikus 3.4.2.1 atalak). Horietako batzuekin harreman periodikoak izan ditugu, eta horiek baliagarriak gertatu zaizkigu jarraipena egiteko, bai eta kexa-iturri gisa eta bai ofiziozko jarduketetarako. Batzuetan, gainera, elkarte horiek bileretan egin dituzten ekarpenak ez dira soilik ahozkoak izan; aitzitik, azterlan eta dokumentu espezifikoak ere aurkeztu dituzte haur eta gazteen buru-osasunerako arretaren inguruan (hala nola AVIFESek 2008ko abenduan aurkeztutakoa). Jendaurrean eskertu behar dugu elkarte horien lana eta lankidetza.\nAdibide gisa, AVIFES Buru Gaixoen eta Senideen Elkartearekin izandako azken bileran planteatutako gabezia eta behar nagusiak laburbilduko ditugu:\n– Hezkuntza-eremuan: nabarmendu zuten beharrezkoa dela neurri zehatz eta berehalakoak hartzea familia-eredu berriak sortutako gizarte-aldaketari, gizartearen erritmoari eta etorkinen areagotzeari erantzuteko, bai eta langileei detekzio goiztiarraren inguruan orientazio espezifikoa emateko, nerabeentzat lanean hasi aurreko prestakuntza sustatzeko eta sektorean sentsibilizazio-kanpainak martxan jartzeko ere.\n– Osasun-eremuan: adierazi zuten beharrezkoa dela detekzio eta arreta goiztiarreko programak izatea, eskualde eta adin tarte jakin batzuetan laguntza terapeutiko intentsiboak martxan jartzea, buru-gaixotasunean espezializatuta dauden psikiatriako eta psikologiako profesionalen kopurua areagotzea, ospitale orokorretan haurrentzako ospitalizazio psikiatrikoko unitateak sortzea eta baliabideak planifikatzeko batzorde sozio-edukatibo-sanitarioak sustatzea.\n– Gizarte eta familia eremuan: familien aisialdi eta atsedenerako guneak eta gurasoentzako eta haien seme-alabentzako talde psikoedukatiboak martxan jartzea eta familiak sentsibilizatzeko kanpainak eta laguntzeko programak sortzea.\nJasotako informazioa laburbildu eta adierazi ondoren, komenigarria da ohar eta hausnarketa batzuk egitea, arartekoaren erakundeari dagokion eskubide bermearen ikuspegitik begiratuta.\nHaurren eta gazteen buru osasunaren arreta, izan ere, adingabeen osasun eskubidearen arretaren premiarik handienetarikoa da, eta Haurraren Eskubideen Konbentzioko 24.1 artikuluan onartuta dago. Zalantzarik gabe, buru osasuneko arazoak dituzten gazteen taldea garrantzia hartzen ari da oraingo gizartean.\nHaurrak babesteko politika publikoek eskaini behar duten babes integralari dagokionez, ezinbestekoa da diagnostiko zehatza egitea, arazoari erantzun egokia emateko (eraginpeko adingabe kopurua, diagnostikoak, baliabide erabilgarriak edo sorberriak, profesionalen espezializazioa, koordinazio egituran hezkuntza, osasun, familia nahiz gizarte mailan…); talde horren arretari lehentasuna eman behar zaio, berorren estaldura maila oraindik ere ez baita inondik inora ere egokia.\nArartekoa kezkatuta dago errealitate hori ikusita; horrenbestez, jarraipen berezia egingo dio hurrengo urteotan. Alde horretatik, eskubideak bermatzeko beste erakunde batzuk ere kezkatuta daude, eta horrek bide eman du elkarrekin jarduteko. Hala, esate baterako, 2010eko martxoaren bukaeran, haurren buru-osasunari buruzko lantegi bat antolatu genuen, elkarrekin, Andaluziako herriaren defendatzailearen taldeak eta Arartekoak. Lantegi horretan esperientziak trukatu genituen eta arazo komunak eta proposamen partekatuak eztabaidatu genituen.\nLogikoki, errealitate bakoitzak bere ezaugarri, baliabide eta beharrak ditu, baina badira beste hainbat jarduketa-eremu ere bi kasuetan hobetu beharrekotzat jotzen zirenak. Horien artean gogora ditzagun aurrez jadanik adierazitakoak:\n1) Haurren buru-osasuneko arazoen detekzio eta arreta goiztiarra hobetzea.\n2) Arreta horretan inplikatutako baliabide eta sistemen arteko koordinazioa hobetzea.\n3) Gaur egun existitzen ez diren edo aski ez diren baliabide edo programa jakin batzuk sortzeko edo gehitzeko beharra.\nErakunde honek duen izaera bermatzailearen ikuspegitik, azpimarratu behar dugu adingabeen buru-osasunaren arretari dagokionez lehentasuna eman behar zaiola botere publikoen jarduketak planifikatzeari. Gainera, arazoei erantzute hutsa gainditzen edo mugatzen duten oinarrizko premisa batzuk izan behar ditu oinarri:\n– Osasunaren sustapena.\n– Buru-osasuneko arazoen prebentzioa.\n– Kalitateko laguntzaren bermea.\nAurreko epigrafeetan jadanik hobetzeko aukera eta proposamen ugari adierazi ditugu. Hemen, txosten horretako 5. kapituluan arlo honen inguruan egin genituen gomendioak gogora ekarri besterik ez dugu egingo.\nZalantzarik gabe, gomendio zuzen eta orokorrena 49.a da: "Buru-osasuneko arazoak dituzten haur eta gazteen arreta hobetzea". Gomendio horretan, besteak beste, honako hau proposatzen dugu: haur psikiatrian profesional gehiago espezializatzea; plan integralak izatea ez bakarrik adingabeekin esku hartzeko, baizik baita haien familiekin esku hartzeko ere; arreta-denbora areagotzea eta esku-hartzeek jarraitutasuna izatea; eta buru-osasuneko zerbitzuak gehiago inplikatzea arazo larriak dituzten nerabeen babes eta barnealdi zentroei dagokienez.\nAurrekoaz gain, osasun-sistemari buruzko gomendio espezifikoen multzoan, beste lau egin ditugu:\n– Adingabeen baimen informatua bermatzea.\n– Lehentasuna ematea haurren arretari eta prebentzio eta detekzio goiztiarrei.\n– Modu sistematiko eta publikoan erabiltzea osasunaren adierazle jakin batzuk, hala nola adingabeen osasun-eskubidearen betetze-mailaren jarraipena eta neurketa egiteko elementuak.\n– Osasun-sistemaren eta beste sistema batzuen arteko koordinazioa hobetzea (babes-sistema, gazte justiziaren sistema, hezkuntza-sistema...) eta espazio soziosanitarioa garatzea.\nZer arazo dauden kontuan hartuta, egoera honetan berdin aplikatzekoak iruditzen zaizkigu beste gomendio orokorrago batzuk, hala nola 3. gomendioa; horren bidez, proposatu dugu familiei laguntza ematea, beren funtzioak zuzen bete ditzaten familiako adingabeekin, kasu honetan buru-gaixotasuneko arazoak dituzten familiako adingabeekin dauzkatenak.


Instalazioak eta Tokiak - Lan Harreman eta Gizarte Langintza Fakultatea - UPV/EHU\nLan Harreman eta Gizarte Langintza Fakultatea (Arabako atala)\nInstalazioak eta Tokiak\nTitulazioa: Gizarte Langintza\nCurriculumeko kanpoko praktikak\nAntolakuntza eta Langileak\nHizkuntzak ikasteko laborategia\nBeste gai interesgarri batzuk\nKalitate eta Ikasketa Berrikuntza\nInstalazio eta guneak\nINSTALAZIO ETA GUNEEN DESKRIBAPENA\nIkastegiak hurrengo zerbitzu, instalazio eta guneak ditu:\nBere eskuduntzaren barnean, ikasle eta irakasleen behar administratiboez arduratzen da.\nOhiko ordutegia: 9etatik 13etara eta 15etatik 16:30etara (asteartetan eta ostiraletan 9etatik 14etara).\nUdako ordutegia: 9:00etatik 13:00etara\nTelefonoak: 945 013314 / 16\nZerbitzu honetan informazio orokorra emateaz gain laguntza eta kontrol-ekintzak egiten ditu.\nOhiko ordutegia: 8:00etatik 20:30etara\nTelefonoa: 945 013 317 Faxa: 945 013 308\nInformatika gelako ekipamendua hauxe da: 37 ordenagailu, escanerra, gardentasun-erretroproiektorea, kanoi-proiektagailua eta audio-sistema.\nInformatika gelako ordenagailuetatik Zentroko kotokopiagailuan inprima daiteke. Jarraitu instrukzioei (pdf, 426kb)\nSotoko solairuan (IKD aretoraren ondoan) dago kokatuta. Horrelako zerbitzua ematen du:\n• KOPIAK: kopiak egin ahal izango dira nahiko diru daukan aldez aurretik ordaintzeko txartela sartuz.\n• INPRESIOA: konektaturik dauden geletatik bidaltzen badira dokumentuak, inprimatzeko aukera sakatzen denean, erabiltzaileak berak identifikatuko du inprimatuko duen lana. Kode bat emango dio aukeratutako inprimagailuan inprimatzeko. Prepagozko txartelarekin ordaintzen da hau ere.\nGELAK ETA MINTEGIAK\nIkastegian hauxe dago:\n- 4 gela handi (80-96 eserleku)\n- mintegi ertain bat (48 eserleku)\n- 4 mintegi txiki (30 eserleku), hauetako bat grabazio egiteko laborategia.\nIkasgela guztietan eta mintegietan ikus-entzunezko beharrezko baliabideak daude irakaskuntzarako, besteak beste: ordenagailu, proiektagailuak , grabagailu digitaletarako, video eta argazki-kamera, opaku-proiektagailua eta abar.\nGela hau Ikastegiko Batzordearen nahiz irakasleen bilerak eta praktika-gainbegiraketak egiteko erabiltzen da. Gela honetan garatzen duen lana errazteko beharrezko baliabideekin kontatzen du, besteak beste: Internet konexioarekin ordenagailu, proiektagailua, inprimatzailera, arbel elektronikoa, DVD-a grabatzaile-irakurgailua eta telebista TDT-a antenarekin.\nIkasleen kontseilua eraikinaren beheko sotoan kokatzen da. Tfnoa: 945014263\nEspazioarekiko topaketa bat da ikasleak bildu ahal dadin eta jarduera desberdinak garatu. Mahaiez eta aulkiez egokitutako wifi-a espazioa da.\nZENTRUKO IKASGELEN ETA GUNEEN KUDEAKETA\nProzedura eta arduradunen taula\nInformatika gela erreserba egiteko prozedura (pdf, 184 Kb) y eskaera orria (pdf, 140 Kb)\nLAN HARREMAN ETA GIZARTE LANGINTZAFAKULTATEKO Arabako atalean EGINDAKO ESKARIEN KUDEATZEKO PROZEDURA\nArgibideak (pdf, 125 kb)\nEskaria (doc, 508 kb)\nLarrialdi-plana (pdf, 1,06 Mb)\nIKASTEGIRA NOLA SARTU OHIKO ORDUTEGITIK KANPO\nEdozein irakasle eta ikertzaile sar daiteke eskolara eguneko 24 orduetan, aurrez eskatzen badu. 2015 urtean EHUko Gerentziak onartu zuen dokumentu bat "Prebentzio neurri osagarriak ikastegiak ordutegiz kanpo zabaltzen direnean larrialdiren bat dagoenerako" (pdf, 400 kb)" izenekoa eta horri jarraituz eskaera (pdf, 81 kb) beteta bidali behar da helbide honetara glue.administratzailea@ehu.eus , gutxienez 72 ordu lehenago.\nBaimendutako eskaera posta elektronikoz itzuliko zaio eskatzaileari. Zainketa-pertsonalak identifikazioa (NAN eta unibertsitateko txartela) eta baimendutako eskaera hau eskatuko dizkie ordutegiz kanpo sartzen diren pertsonei


Kultur Plaza bihurtuko da Galdakao hil honetan – KULTUR SHAREA\nMota guztietako 61 ekitaldi izango dira irailaren 8tik 26ra bitartean, doan.\nZirkoa, antzerkia, kabareta, jazza, mariatxiak, pilota partidak, klown, rocka, jotak, bertsoak, punka, dantza, zinema, memoria historikoaren inguruko bisita gidatuak, mendi irteerak, txistu eta dultzaina kalejirak. Mota guztietako 61 ekitaldi izango dira Galdakaon datozen egunetan. Jarduera gehienak kalean izango dira eta denak doan.\nGaldakaoko Udalak kulturaren alde egina duen apustua berretsi du Iñigo Hernando alkateak Kultur Plazaren egitaraua aurkezteko agerraldian. Herrian egiten den kultur eskaintza zabalaren jarraipen gisara aurkeztu du egitasmoa, eta iazko arrakasta ikusita, Udalak esperientzia errepikatzea erabaki duela azaldu du. Adin eta gustu guztietarako programa prestatu dute irailerako, “diziplina asko biltzen dituen ekitaldi sorta”. Gainera, kultur hartzaile gisa ez ezik, herritarrak kultur sortzaile gisa aritzea sustatu nahian, bertoko musikari zein bestelako sortzaileek ere leku izango dutela azaldu du.\nKultura segurua dela ere nabarmendu nahi izan du, eta ekitaldietan gozatzeko deia egin du, edozein ekitaldi zein jardueretan erantzukizunez aritzeko eskatuz.\nGaldakaoko Jai Batzordea\nJai Batzordea Udalarekin elkarlanean aritu da aurten ere Kultur Plazari jarraipena emateko asmoz. Programa osatzeko ekarpenak egiteaz gain, ekitaldiak gauzatu ahal izateko laguntzaile gisa arituko dira bertako kideak, eta elkarlan horren parte izateko deia egin die batzordea osatzen duten elkarteei zein kuadrillei. Baita publiko gisa parte hartu eta garaiotan arduraz jokatzekoa ere, “jai maiteak” ahal bezain laster itzul daitezen.\nAmets Iturbe Jaiak, Gazteria eta Kiroletarako zinegotziak eskerrak eman dizkio Jai Batzordeari, ekarpenengatik eta egingo duten boluntario lanagatik. Herriko elkarteen proposamenak programazioan txertatu direla azaldu du, eta herriarentzako landutako egitaraua herritarrekin ondu dela. Bertoko musika taldeen emankizunak jarri ditu adibide. Izena eman duten guztiei egin zaie lekua eta herriko hamar musika talderen kontzertuak entzun ahalko dira.\nFormato txikiaren xarma eta ikuskizunak leku gehiagotara zabaltzearen aberastasuna ere aipatu ditu Iturbek, Urretan eta Aperribain ere emankizunak izango direla gogoratuta.\nIkuskizunak Ardanza parkean, Iturrondo plazan eta Aperribaiko frontoian izango dira, film eta dokumental proiekzioak Urreta H.I ikastetxean, eta pilota partidak Kurtzea frontoian. Euria egiten badu, Torrezabal kultur etxera edo Urreta H.I ikastetxera eramango dira kalean aurreikusitako emanaldiak.\nSarrera guztiak doakoak izango dira, edukiera bete arte. Ateak funtzioa hasi baino 30 minutu lehenago zabalduko dira. Segurtasun neurriak zorrotz jarraitu eta distantziak mantentzen direla ziurtatzeko, eserita ikusiko dira emankizun guztiak eta musukoa nahitaezkoa izango da.\nIrailaren 16tik 19ra egingo Leioako Umore Azoka


Daniel Craig-ek "Bai!" Erantzun dio ekoizleei Bond berriro erreproduzitzeko\nZer egin zuen Daniel Craig idazle britainiarrak, azkenik, 007ko papera egiteko eskaintzarekin erantzuna? Ez duzu sinesten, baina ez da 150 milioi dolarreko kuota bakarra, nahiz eta hori merezi izango litzatekeela ados ...\nBihurtzen da sortzaile izateak izarrarekin leaptea. Aktoreen aulkiak exult, eta Craig bitartean azaldu zergatik bere haserrea errukia aldatu zuen.\nBere lagun bati kontatu zien kalkulu sinpleen arabera, Bondianak berriro hartu zuenean, Roger Moore bere aitzindarietako baten erregistroa gainditu zuen. 12 urtez jarraian bere Maiestatearen zerbitzurako agentea jokatu zuen, eta Craig - 13 urte. Egia esan, Moore espiozioko ekintza filmen 7 zatitan piztu zen, Craigen kontura, ziklo mitikoaren zatiak bakarrik zeuden bitartean.\nPrentsaurrekoan, informazioa dagoeneko agertu da blockbusters-eko lanen ondorioz, Daniel Craig-ek bere emaztearekin, Rachel Weiss aktorearekin harreman txarra izan zuen.\nOraingoan, proiektuan parte hartzeko azken baimena eman aurretik, aktoreak bere maitearen agindua ezarri zuen nahita gehiago joka zezan.\nDaniel Craig eta Rachel Weiss haurdun eta New Yorken: ezkontideen argazki berriak\nRachel Weiss lehen haurdunaldia iragarri ondoren argitaratu\nIzan ere, James Bonden abenturen aurreko atalean lanean aritu zen aktorea, belaunak, sorbaldak zauritu eta hatz bat hautsi zitzaion hankan. Hainbat eragiketa egin zituen izarrak, eta, hala eta guztiz ere, trikimailu komertzialen exekuzioan zehar trikimailuen zerbitzuetara jo beharko du.\nKaitlin Jenner hondartzan swimsuit batean ibiliko da: "amestu dut nire bizitzako guztia"\nIrten arraroa: Dakota Fanning eta bere mutil-laguna saskibaloi jokoan\nKaty Perry Twitteren ezagunena izan zen\nBen Affleck eta Jennifer Garner pozik zaletu seme-alabak dituzten familiako ibilaldi batekin\nMegan Markle Prince Harry-ko gela batean kokatu zen Toronto hoteleko bost izarreko hotel batean\nCornwall dukesa. Camillak Prince Harry aita nor den jakiteko eskatzen du!\nDavid Beckhamek etxerik gabeko afaltzera bultzatu zuen\nNicholas Holt eta Kristen Stewart\nMudproof alfonbrak - etxeko garbiketarako irtenbide bikainak\nBrad Pittek Frantziako rally mitikoa aurkitu zuen\nArroz izokina paperarekin labean - oporretarako arrain gozogintza eta ez bakarrik errezeta onenak eta originala.\nNola berreskuratu baginaren mikroflora?\nZenbat kaloria arroz egosi dira?\nNola bihurtu herrixka?\nSelena Gomez GQ aldizkarirako: elkarrizketa interesgarri bat eta kandidaturazko argazki tiro bat\nGazteentzako txanoak neskaentzat\nItsas estiloko sukaldea - barruko diseinurako ideia onenak\n10 urteko mutiko bat, makillajea dakiena, 2 egunetan Internet sentsazioa bihurtu da!\nSoinekoaren lepoko motak\nNola jaioberriaren izerdia kentzeko?\nEmakumeen Pantsuit 2016\nStaphylococcus aureus sudurra - tratamendua\nVanessa Parady eta Samuel Benshetri lehenengoa atera zen


kritiken hemeroteka » Literaturan geratu den liburua\n« Idazle gazte bat | Klasikoak betirako »\nKristo Ebolin geratu zen / Carlo Levi (Koldo Biguri) / Alberdania, 1997\nEkainaren lehen hamabostaldian aurkeztu zuen Alberdania argitaletxeak Carlo Leviren euskarazko lehen liburua, Miguel Torgarenarekin batera. Garai hartan, ordea, azterketak zirela medio edota beste arrazoiren bat bitarteko, askok utziko zuten Leviren lan mardul hau uda sasoirako, patxada gehiagoz irakurtzeko asmotan. Hala egin dugu guk ere eta, Liluratura honen urtealdi berriarekin batera, ausartu gara irakurritakoa hizpide hartu eta Kristo Ebolin geratu zen honetaz zenbait gogoeta egitera.\nHandia izanik ere, euskaraz behintzat, ezagungabea genuen gurean Carlo Levi eta haren lana. Alberdaniak argitaraturiko liburuak, ordea, ezusteko atsegina eman digu bati baino gehiagori, eta egile beraren beste lanak euskaraz noiz irakurriko zain utzi gaitu. Liburuaren aurkezpenean argitaletxeko arduradunek eta Koldo Biguri itzultzaileak esandakoa bildu zuten egunkariak irakurrita, bagenekien faxismoaren aurkako jarrera agerikoa oinarri hartuta, Italiako hegoaldera, Lucaniara, deserriratu zutela Carlo Levi 1935ean eta bizipen hartatik sortu zuela orain solasgai dugun liburua.\nAurrerago helduko diogu liburua bere horretan aztertzeari baina, asmotan liburu bat ulertzeko liburua sortu deneko testuinguruak duen garrantziaz jabeturik, Kristo Ebolin geratu zen honen sorreraren nondik norakoak azalduko ditugu, Koldo Biguriren hitzaurretik zenbait lerro berreskuratuz.\nGogoan izan behar da Levi 1902an jaio zela, Turinen, eta medikuntza ikasi bazuen ere gazte-gaztetatik pintura eta literaturan aritu zela batik bat. 1920-1930 urteetan, faxismoak indar handia zuen urteetan, giro sozialistekin lehen harremanak izan zituen Levik eta faxismoaren aurkako borrokan Justizia eta Askatasuna higikundea sortu zuen. Jarrera hori, noski, ez zuten ontzat hartu faxistek eta 1935ean Lucraniara bidali zuten deserriraturik. Han bizitakoaren isla da liburu hau. “Gerra bukatu eta berehala”, dio Koldo Bigurik hitzaurrean, “Kristo Ebolin geratu zen argitaratu zuen eta ospe handia irabazi zuen Italian eta kanpoan ere. Urte haiek faxismoak eta gerrak utzitako miseriaren ondoriozko arazo sozialez arduratzen hasi neorrealismoaren atarikoak ziren. Italiako literaturan aurreko garaiko idazle erregimenzaleen arte konpromezugabe eta otzanarekiko salaketa eta erreakzio geldiezina etorri zen, eta eztabaida bizia lehertu zen intelektualek gizartegintzan eduki behar zuten paperaz. Giro horretan kokatu behar da orain euskaraz irakur daitekeen nobela eder hau. Levik beste zortzi obra idatzi zituen gero, baina inoiz ere pintura bazterrean utzi gabe, hainbat erakusketa egin baitzituen Europa osoan”.\nLucaniako mendi artean galdutako Gaglianora, eleberriaren hirugarren orrialderako iristen da mediku deserriratua, Estatuaren bi ordezkarik lagunduta eta eskuak lotuta. Lehenago dauden lerroek, ordea, dagoeneko eleberriaren lirikotasunaren berri ematen digute, nekazaritza giroko paisaia eta protagonistak azaltzeko Levik erabiltzen duen hizkera —singlea baina erabat poetikoa— agerian utziz. “Gu ez gara kristauak”, diote bertakoek, “Kristo Ebolin geratu zen”. Hangoek ezin dute argiago hitz egin: “Inork ez du ukitu lur hau, ezpada menderatzaile, edo etsai edo bisitari ulergogor moduan. Urtaroak nekazarien nekearen gainetik igarotzen dira, Kristo baino hiru mila urte lehenago bezala gaur ere: giza edo jainkozko mezurik bakar bat ere ez da zuzendu pobrezia sorgor honetara. Hizkuntza ezberdinetan hitz egiten dugu: gure mintzaira ulertezina da hemen. Bidaiari handiak ez dira beren munduaren mugetatik harantzago joan”.\nHasieratik bertatik, beraz, lurralde galdu batean aurkitzen da eleberriko protagonista. Hasieratik bertatik, lagunak egiten baditu ere mesfidati agertzen zaizkio medikuari ingurukoak. Alkatea, Milillo eta Gibilisko doktoreak… ez daude oso pozik mediku arrotzaren etorrerarekin. Mesfidantza bekaizkeria bihurtzen da sendagile arrotzak, nekazariek eskaturik, gaixo bat ikusten duenean. Gainera, non eta nekazariek medikuari deitzen ez dioten lurralde hartan. “Nekazariek ez digute kasurik egiten”, dio Gibilisko doktoreak, “edo ez dute ordaindu nahi izaten”. Ados dago Milillo doktorea ere: “Burugogorrak dira, bai. Ai, ai, ai! Gauzak beren kontura egin nahi dituzte. Guk kinina eman, eta haiek hartu nahi ez. Ez dago zer eginik”.\nLucanian galdutako herrixka hartara deserriraturiko urtearen hasiera besterik ez da izango orain artekoa. Hegoaldeko nekazarien arazoak, bizimodua eta ohiturak ezagutzeko bide ematen duen istorioa bihurtzen da ondorengoa. Gaglianoko nekazaziek jasan behar duten pobrezia gogorra eta bidegabekeria ugarien isla da liburua, irudimenean bazter ahaztezinak zabaltzen dituena. Dena dela, lan mardul honen irakurketa atseginak irudimenean sorturiko bazterrak suntsitu nahi dituenak badu aukerarik, Francesco Rosi zuzendariak 1978an zinemara eraman baitzuen Kristo Ebolin geratu zen eleberri hau.\nLiburua, bere horretan, erraz irakurtzen da, itzulpena dela ohartzeke oro har. Hori da zalantzarik gabe Koldo Biguriren meritua. Beste behin, itzultzaile eta interpretari gasteiztarrak italieratik euskaratu du eleberria, eta oraingoan ere —Paveseren Muinoko etxea, Moraviaren Erromako emakumea edota Lampedusaren Gattopardo bezala, besteak beste— bere lana zuzen egiten badakiela erakutsi du. Carlo Leviren handitasunari eta eleberri honen distirari, beraz, Biguriren lana gehitu zaio, eta emaitza, euskal irakurleen zorionerako, ederra da.


Editorial Aizkorri: libros en paquebote.com\n305 libros encontrados buscando editorial: Aizkorri\nwww.paquebote.com > Aizkorri\nBig Hero 6 «Irakurri, ipuina eta ikasi hiztegia»\nEditorial: Aizkorri Fecha de publicación: 31/12/2014 Páginas: 96\nOporretan Disneyrekin. 5 urte «Ingelesezko jarduerak barne»\nEditorial: Aizkorri Fecha de publicación: 31/12/2014 Páginas: 68\nOporretan Disneyrekin. 4 urte «Ingelesezko jarduerak barne»\nOporretan Disneyrekin. 3 urte «Ingelesezko jarduerak barne»\nEditorial: Aizkorri Fecha de publicación: 31/12/2014 Páginas: 52\nEditorial: Aizkorri Fecha de publicación: 31/12/2014 Páginas: 64\nZer asmo duzu oporretan?\nOso ondo pasatzeko asmoa, ezta? Are hobeto pasa dezazun, Caillouk eta bere lagunek urte osoan ikasitako guztia berrikusten lagunduko dizute. Era askotako jarduerak aurkituko duzu: koloreztatu, zenbatu, ezagutu, gometekin osatu Caillouren mozorroa ere izango duzu!\nGozatu oporretan Caillourekin!\nOso ondo pasatzeko asmoa, ezta? Are hobeto pasa dezazun, Caillouk eta haren lagunek urte osoan ikasitako guztia berrikusten lagunduko dizute. Proposatuko dizkizuten jardueretan denetatik egingo duzu: desberdintasunak aurkitu, labirintotik atera edo Caillouren dominoa sortu.\nGainera, gomet mordoa izango duzu opari!\nOso ondo pasatzeko asmoa, ezta? Are hobeto pasa dezazun, Caillouk eta haren lagunek urte osoan ikasitako guztia berrikusten lagunduko dizute. Proposatuko dizkizuten jardueretan denetatik egingo duzu: piktogramak erabiliz irakurri, animaliak ezagutu eta segidak osatu.\nEditorial: Aizkorri Fecha de publicación: 31/12/2014 Páginas: 48\nOso ondo pasatzeko asmoa, ezta? Are hobeto pasa dezazun, Caillouk eta haren lagunek urte osoan ikasitako guztia berrikusten lagunduko dizute. Proposatuko dizkizuten jardueretan denetatik egingo duzu: puntuekin elkartu, aurkakoak ezagutu, formekin jolastu, gometekin osatu


Aurrekoa Martxoak 24 Osteguna Hurrengoa\nMartxoak 24 • 18:00 • Arantzazuko Ama ikastola (Loiola-Martutene) Euskaraz\nMartxoaren 18ko oharra: leku aldaketa. Kokapen berria, Arantzazuko Ama ikastola.\nPorrotx Marimototsekin elkartuko da parke magikoan.\nAmatxo Loreto duela 3 urte hil zen. Intxaurrondoa landatu zuten amatxoren oroimenez, bere agurrean.\nDolua igarota, gaur, ipuin kontari, kantari, dantzan eta jolasean ariko dira. Pozik daude amatxo Loretorekin akordatzen diren aldiro irria ateratzen zaielako ezpainetan, intxaur zaporeko irria.\nOHARRA: gonbidapenak (gehienez 4) lortzeko, aldez aurretik eman beharko da izena Etxarrienera bertara gerturatuaz (astelehenetik larunbatera 16:30etik 20:00etara), 943483333 telefonora deituaz edo etxarriene@donostia.eus posta elektronikoaren bidez. Izena emateko epea martxoaren 19an irekiko da. 19an, Etxarrienen bertan presentzialki eskatzeari emango zaio lehentasuna.\nGonbidapenak jarduera hasi baino 30 minutu lehenagora arte jaso ahal izango dira, Etxarrienen.\nMartxoak 24 • 17:00 / 18:00 • Araba Parkea (Amara) Donostia Euskara +\nMartxoak 24 • 17:00 • Ferrerias plaza (Amara) Donostia Euskara +\nMartxoak 24 • 17:30 • Latsarien Plaza (Loiola) Donostia Euskara +\n22. Korrikaren aurkezpena (Altza)\nMartxoak 24 • 18:00 • Tomasene K.E. (Altza-Larratxo) Donostia Euskara +\nKorrikaren aurkezpena eta dokumentalaren proiekzioa. Herri Ametsa ikastolako dantza-taldea eta Herrerako musika-eskolaren parte-hartzearekin Korrikaren abestia aurkezteko.\n-Altzako Korrika Kulturala\n-Altzako Korrika Txikia eta Gaztea


Forex Negoziazio Gela - Forex Lens\nSalmenta eta laguntza telefonoa: 1 888--673 9567-\nMERKATARITZA AURREKO Gela\nMERKATARITZA AURREKO BLOGA\nEGUNERAKO AZTERKETA TEKNIKOA\nEGUNEKO MERKATARITZA FUNDAZIOA ERAIKITZEA\nMERKATARITZEKO MENTUR BAT ERE\nMERKATARITZA ERAKUTSI ESKUBIDEA ESKUBIDEA\nIkusi, ikasi eta irabazi gurekin Forex Truke Aretoan\nEman izena doako bazkidetzan (Kreditu txartelik ez)\nLortu Sarbide osoa hilean $ 80tik hasita\nEntzun Forex Lens Air On\nSIRIUS XM RADIO-N ERABILI\nLortu sarbide osoa gure zuzeneko Forex merkataritza aretora\nGure Forex Trading aretoa da GUZTIRA BAKARRI Irtenbidea zure Negoziazio Mahairako.\n”Pentsa ezazu eguneko dendari profesionalen mahaiaren konfigurazioa. 4 monitore, pantaila ultra zabalak - TradingView Charts anitzak, Economic News Calendar, Bloomberg Live TV eta Position Risk Calculator bezalako merkataritza tresnak. Horretan ari da taldea Forex Lens eguneko merkatariak eraiki ditu guretzat eta nahiko sinestezina da! ” - Kidea\nZatoz gurekin batera gure Discord Chatroom pribatuan!\n2 - 3 EGUNEROKO ZUZENEKO MERKATARITZA SAIOAK\nGure Forex Negoziazio Aretoan, Lortu Eguneko 3 Negoziazio Zuzeneko Saioetara sarbidea gure Analista Teknikoekin, RP Forex Institutuko merkataria.\nStream egiten dugu BIZI bitan, New Yorkeko saioan, egunero, 9: 2etan / 11: 4ak GMT eta 4: 9an EST / XNUMX: XNUMXetan GMT, eta berriro ere Londreseko irekita egunero XNUMX: XNUMXan EST / XNUMX: XNUMXetan GMT.\nSaio guztiak grabatu eta berriro ikusteko moduan daude. Eguneko 10 minutuko merkatuen analisi laburrak eta merkatuaren laburpenak ere eskaintzen ditugu gure zuzeneko lurretan sartzeko astirik ez dutenentzat.\nSaio bakoitzean, goitik beherako analisia, analisi tekniko eta oinarrizkoa xehatuko ditugu, eguneko arreta jartzeko merkataritza konfigurazio nagusiak eta merkataritza analisiak gure merkatariei eska diezaiekezu.\n”Diru adimendunaren aztarnak Forex merkatuan nola jarraitu eta prezioa nola manipulatzen den ikasten duzunean, paradigma aldaketa prezioari nola begiratzen diozun eta merkatuak nola negoziatzen dituzun ”.\n- Institutuko merkataria, analista teknikoa\nInstitutuko dendaria Aurkitu nahi dutenentzako Erakundeko Diru Adimendunen Negoziazio Aurreratua irakasten du koherentzia merkataritzan eta merkataritza hurrengo mailara eraman nahian. Institute Trader Trading Podcast ospetsuan agertu zen, Trading Nut.\n”Nire negoziazio estiloa aldakuntza bat da Naked Prezio Ekintza merkataritza adierazlerik gabe. Laguntza- eta erresistentzia-guneak, goranzko eta beheranzko kanalak eta joera-lerroak eta kandelen eredu batzuk biltzen ditut. Negoziatzeko oso modu sinplea eta oso eraginkorra da. Hori gutxi ez eta hasiberrientzako SUPER erraza dela ikastea! "\n- RP Forex, analista teknikoa\nBegiratu Forex Negoziazio Gela barruan ...\nBete formulario hau hasteko:\nForex Trading Room gela bat da GUZTIRA BAKARRI Irtenbidea zure Negoziazio Mahairako.\n”Pentsa ezazu dendari profesional batek izango lukeen konfigurazioa. Pantaila eta monitore anitz irekita - TradingView prezioen taulak, Oinarrizko albisteen egutegia, Bloomberg Live eta beste merkataritza tresna batzuk. Horretan ari da taldea Forex Lens merkatariak eraiki ditu guretzat. Nahiko sinestezina da! ”- Kidea\nForex SEINALAK / MERKATARITZAREN ALERTAK / MERKATARITZAREN IDEIAK / MERKATARITZA SETUAK\nGuztiarekin Gure kidetzak, Egunero zuzeneko merkataritza-alertak / merkataritza-seinaleak / merkataritza-ideiak jaso ditzakezu Discord-en eta gure Negoziazio Gela barruan bidalitakoak. Kide guztiek Institute Trader eta RP Forex sarbidea dute.\nEn Kide konprometitua & Pro Dendari Kidea, atzera probatu ditugun Premium Forex, lehengaien eta indizeen seinale kanalen sarerako sarbidea ere izango duzu. Bisitatu gure Prezioen orria kidetza hauetan sartzen denari buruz gehiago jakiteko.\nGure bezeroek gugandik onena espero dute eta entregatuko dugu!\n”Eskerrik asko Institute Trader. Inoiz topatu dudan dendaririk onena zara, ez bakarrik zure espezializazioagatik, baita ikasleei eskainitako dedikazioagatik ere ". - Kidea (2020)\n" Esperientzia maite dut eta nola gardena den. Talentu eta ezagutza partekatzearen konbinazio ona. Ondo kontrolatuta. Lana bezala. Jarrai horrela mutilak! ”- K. Gajjar (2020)\n”Negoziazioa serio hartzea eta profesionalak bezala negoziatzea pentsatzen baduzu, Forex Trading Room zerbitzu hau zuretzat da! ”- Kidea (2019)\n" Aurkitu dut Forex Lens duela hilabete batzuk eta zalantzarik gabe aurkitu dudan Forex seinale zerbitzurik onena da. Horietako zortzi edo bederatzi probatu ditut eta seguruenik 2000 dolar ona gastatu ditut zerbitzu desberdinak ebaluatzen. “- Kidea (2018)\n”Milaka dolar gastatu ditut ziurrenik, azken urtean Forex seinale zerbitzu hornitzaile ona aurkitu dut. Polita da bikoteak barietate handiagoa izatea, agian une jakin batean begiratzen ez dudana, eta polita da noizean behin, merkataritza seinaleetako baten merkataritza berdinean nagoenean. Pentsatzen ari naizena baieztatzen du. ”- Kidea (2017)\nGure merkataritza aretoak pantaila oso zabalean erakusten du:\nInstitutuko merkataria (zuzeneko saioak)\nIkusi Gure Kideak Gurekin Esaten dutena\nSmart Money Trading hezkuntza\nIkasi Merkatuak Merkataritza Gidarekin\nForex Ichimoku Merkataritza Estrategiarik onena\nSmart Money vs. Naked Price Action Trading\nSartu gure komunitatearekin gaur Discord-en eta hitz egin gure dendari eta beste kideekin! #ForexLens https://t.co/2RRYlrnJYH\n- Forex Lens (@ForexLens) Apirilaren 9, 2020\nIkasi, merkataritza, irabaziak\nForex Lens Forex merkataritzako soluzioak eskaintzen ditu hasiberrientzako eta merkatari adituentzat. Ez ahaztu posta elektronikoz edo deitu iezaguzu edozein galdera, iruzkin edo kezka erabiliz.\n1 888--673 9567-\nCF Toronto Eaton Center,\nForex Lens Inc. Erresuma Batua\n483 bide berdeak\nLondon, Erresuma Batua\n© Copyright - Forex Lens - Zure begia merkatuetara\nGure digitalak eta marketinak gure bazkideek bultzatzen dituzte Zure fusible Inc\nKontuan izan, kriptoak barne, edozein merkatutan merkaturatzeak eta merkatuak finantza galerak eta irabaziak dituela. Ez itzazu kentzen utzi ezin dituzun diruekin. Posible da diru guztia galtzea zure negozioan kontrolatzen ez diren faktore asko daudelako. Forex artekari batzuek zure oreka gainditzen duen eta marjina gainditzen duen merkataritza kapitalaren erantzule izan daitezke. Kontutan izan erantzukizun hau ZURE. Forex Lens ez du inolako erantzukizunik hartzen noizean behin gure zerbitzuen, forex seinaleen, crypto seinaleen, kudeatutako kontuen edo merkatuaren beste edozein seinaleren ondorioz sor ditzakezun galerek. Forex Lens tresna hezitzaile gisa erabiliko da egunero lan egiten duten merkatari eta swing saltzaileek nola funtzionatzen duten ikustera. Harpidedun gisa izena ematean, hori onartzen duzu Forex Lens ez da aholku ekonomikorik eskaintzen, merkatuei buruzko hezkuntza ikuspegia eskaintzen baizik. Ez dugu inolako erantzukizunik hartzen zure kontuan irabaziak edo galerak direla eta gure seinale eta / edo zerbitzuen edo forexekin lotutako produktuek gure webgune hauetakoren batean.\nGune honek cookieak erabiltzen ditu. Webgunean arakatzen jarraituz, cookieen erabilera onartzen duzu.\nCookieak nola erabiltzen dugu\nCookieak zure gailuan ezar ditzakegu. Cookieak erabiltzen ditugu gure webguneak bisitatzen dituzunean, nola interakzionatzen dugun gurekin, zure erabiltzaile esperientzia aberasteko eta gure webgunearekin harremanak pertsonalizatzeko.\nEgin klik kategoria desberdinen izenburuei buruz gehiago jakiteko. Zure hobespen batzuk alda ditzakezu. Kontuan izan cookie mota batzuk blokeatzeak zure esperientzia gure web orrietan eta eskaintzen ditugun zerbitzuetan eragin dezakeela.\nWebgune funtsezko cookieak\nCookie hauek guztiz beharrezkoak dira gure webgunearen bidez eskuragarri dauden zerbitzuak eskaintzeko eta haren ezaugarri batzuk erabiltzeko.\nCookie hauek web orria entregatzeko oso beharrezkoak direnez, ezin dituzu ukatu gure webgunearen funtzionamenduan eragina izan gabe. Blokeatu edo ezabatu ditzakezu arakatzailearen ezarpenak aldatuz eta webgune honetako cookie guztiak blokeatzera behartu.\nCookie hauek modu osagarrian erabiltzen den informazioa biltzen dugu gure webgunea nola erabiltzen den edo gure marketin kanpainak eraginkorrak diren ulertzen laguntzeko edo zure webgunea eta aplikazioa pertsonalizatzen laguntzeko, zure esperientzia hobetzeko.\nEz baduzu nahi zure bisistari gure webgunea jarrai diezaiokezu zure arakatzailean jarraipena desgaitu dezakezu hemen:\nKlikatu google analytics jarraipena gaitzeko / desgaitzeko.\nKanpoko zerbitzu ezberdinak ere erabiltzen ditugu Google Webfonts, Google Maps eta kanpoko bideo hornitzaileak. Hornitzaile hauek zure IP helbidea bezalako datu pertsonalak bil ditzaketenez, hemen blokeatu ahal izango ditugu. Kontutan izan, horrek gure webgunearen funtzionaltasuna eta itxura asko murriztu ditzakeela. Aldaketak orria berriro kargatu ondoren izango dira.\nEgin klik google webfonts gaitu / desgaitzeko.\nKlikatu google mapak gaitzeko / desgaitzeko.\nGure cookieen eta pribatutasun-ezarpenen inguruko informazioa zehatz-mehatz irakur dezakezu gure Pribatutasun Politikako orrian.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak “Basque Industry 4.0” jardunaldi tematikoak bultzatzen ditu\nEusko Jaurlaritzak “Basque Industry 4.0”…\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/36561/original/Logo_BI4-0_color.png" style="max-width:100%" alt="Basque Industry 4.0" />\nBasque Industry 4.0 Iturria: Irekia\n- Jarraipena eman nahi diote udazkenero egiten den ekitaldi zentralari, hots, Basque Industry 4.0 jardunaldiari, 4. iraultza industriala bezala ezagutzen den foroari.\n- Big Datari buruzko jardunaldi batekin hasi da 30 ikastaroz osatutako ziklo bat, zeinaren ardatza baita profil profesional bat, enpresek maiz eskatuko dutena datozen urteetan.\n- Datozen hilabeteetan Ikusmen Artifiziala, Ziber-segurtasuna, Negozioak eta Networking eta Digitalizazioa gaiei buruzko jardunaldi tematikoak egingo dira Basque Industry 4.0 aterkiaren azpian.\nEkonomi Garapen eta Azpiegitura Sailak abian jarri ditu “Basque Industry 4.0” jardunaldi tematikoak, zeintzuk SPRI Taldeko “Enpresa Digitala” zerbitzuaren bidez ari baitira gauzatzen urte osoan, izen bereko estrategiari lotuta. Jardunaldi horiek jarraipena ematen diote udazkenero egiten den Basque Industry 4.0 jardunaldiari, hots, 4.0 industriari buruzko ekitaldi nagusiari. Ekitaldi horren xedea da foro bat izatea, 4.0 industriak Euskadira dakarren paradigmari buruz iritziak trukatzeko eta etorkizuneko perspektibak aztertzeko. Joan den azaroko azken edizioan, euskal enpresak, startup-ak, klusterrak, teknologi zentroak eta unibertsitateak izan ziren Basque Industry 4.0 jardunaldiko protagonistak.\n4. iraultza industriala ere deitzen zaio Eusko Jaurlaritzaren Basque Industry 4.0 estrategiari. Estrategia horrek bere baitan hartzen ditu alderdi hauek: teknologia adimendunak sartzea euskal enpresa eta industrien bitarteko eta produkzio sistemetan; gaitasun eta teknologia gorakor berriak aprobetxatzea produktu eta prozesu berrietan; material aurreratuak txertatzea balio erantsi handiagoko konponbideetan edo prozesu hobetuetan; erabiltzen diren baliabideen eraginkortasuna eta sostengarritasuna zaintzea; eta balio erantsi handiko zerbitzuak integratzea. Horixe da, hain zuzen, fabrikazio aurreratua, eta horixe da, bestalde, RIS Espezializazio Adimenduneko estrategiaren hiru ardatzetako bat, energiarekin eta bio-osasunarekin batera. Europako Batzordeak bultzatu du RIS estrategia, eskualdeak espezializatu daitezen lehendik ere gaitasun handienak dituzten sektore industrialetan.\nBasque Industry 4.0 jardunaldi tematikoak arestian hasi dira Big Data-ri buruzko ekitaldiarekin, eta maiatzera arte luzatuko dira gai hauek ardatz harturik: ziber-segurtasuna, negozioak eta networking-a, digitalizazioa eta ikusmen artifiziala. Asmoa da urte osorako jarduerak antolatzea 4.0 estrategia indartzeko, eta, aldi berean, enpresak sentsibilizatu eta ikusarazteko zein garrantzitsua den konpainiak eta prozesuak digitalizatzea.\nBig Data-Basque Industry 4.0 jardunaldi tematikoak 30 ikastaroz osaturik daude, urtarrilaren 10ean hasi eta maiatzaren 2ra arte luzatuko direnak. Ikastaro horien bidez erantzuna eman nahi zaio datozen urteetan gehien eskatuko den profil profesionaletako bati: Data Scientist edo Big Data arloko espezialista.\nEraldaketa digitala negozio-ereduak aldatzen ari da, eta, aurrerantzean, enpresa teknologiko berriez gain, edozein konpainiak beharko ditu datu kopuru handiak interpretatzeko eta aztertzeko gai diren profesionalak, enpresa horien errendimendua hobetzeko. Ikastaro hau ibilbide moduan aurkeztu da eta helburutzat dauka hobeto ulertzea datuak Big Data arloko benetako proiektu baten barruan duen bizi-zikloa estali ahal izateko eman beharreko urratsak.\nBestalde, otsailaren 9an “Ikusmen Artifiziala eta bere aplikazio industriala – Basque Industry 4.0” jardunaldia egingo da Garaia Gunean, Arrasaten. Adimen artifiziala asko aplikatzen da gure jarduera esparru desberdinetan, bereziki sektore industrialetan, tresna indartsua baita ikuskaritza eta kalitate-kontrolerako. Nahiz eta hedabide teknikoek sarri ematen duten gai horren berri, inplikatutako alderdiek (hornitzaileek, erabiltzaileek eta teknikariek) batzuetan kontzeptu ilunak erabiltzen dituzte teknologia hori azaltzeko.\nOtsailaren 23an ziber-segurtasunari buruzko jardunaldi tematikoa egingo da Hernanin, Orona eraikinean. Foro aproposa, inondik ere, ideiak, esperientziak eta ingurune industrialetan eginiko ziber-segurtasun proiektu arrakastatsuak trukatzeko. Hainbat aditu elkartuko dira, eta beren ikuspegia emango dute horrelako inguruneetan ohikoenak diren eraso mota desberdinei buruz, baina, batez ere, geure burua babesteko edo horrelako arriskuak minimizatzeko teknikez mintzatuko dira. Horrez gain, enpresa industrialen kasu errealak aurkeztuko dira eta aukera egongo da, sektoreko arazoen inguruko esperientziak lehen eskutik ezagutzeko.\nMartxoan Negozioak-Network jardunaldi tematikoa egingo da. Jardunaldi horretan enpresek hizpide hartuko dituzte EIKTak eta azalduko dute batzuetan beren arazoen konponbidea izan direla, bestetan produkzio prozesuak hobetzeko erabili dituztela edo baita ere premia edo erronkei erantzuteko, aldaketak egiteko nahiz negozio-eredu berriak sortzeko. Gainera, parte-hartzaileek topaketak egingo dituzte esperientziak partekatzeko.\nApirila eta maiatza bitartean digitalizazioari buruzko jardunaldi tematikoa egingo da, zeinaren helburua baita gaitasun digitalak bultzatzea euskal gizartean, eta ez soilik industrian, baizik eta baita ere hezkuntzan, enpleguan, enpresan eta funtzio publikoan.\nGainera, ekitaldian zehar berrogeita hamar bat tailer praktiko egingo dira Enpresa Digitala zentro guztietan (Zamudion, Miñaon, Miramonen eta Garaian). Gehienez 20 parte-hartzaile onartuko dira tailer bakoitzeko, zeintzuetan 4.0 industriaren ezarpena landuko baita.\nRT @Irekia: Eusko Jaurlaritzak #BasqueIndustry40 jardunaldi tematikoak bultzatzen ditu ➡ https://t.co/bnS2iur5Ly\nEusko Jaurlaritzak #BasqueIndustry40 jardunaldi tematikoak bultzatzen ditu https://t.co/x7uK40C6yC https://t.co/zNguPcouj9\nEl Gobierno vasco impulsa las Jornadas Temáticas #BasqueIndustry40 https://t.co/gwHLJRRGKd https://t.co/UF4RmCnCkt\nEl Gobierno vasco imp…\nIrekia: Eusko Jaurlaritzak #BasqueIndustry40 jardunaldi tematikoak bultzatzen ditu ➡ https://t.co/L8U3hbLFBK\nIrekia: Eusko Jaurlaritzak #BasqueIndustry40 jardunaldi tematikoak bultzatzen ditu ➡ https://t.co/EFLIkLwHTq\nIrekia: El Gobierno vasco impulsa las Jornadas Temáticas #BasqueIndustry40 ➡ https://t.co/QSIAWpGsAy\nIrekia: El Gobierno vasco impulsa las Jornadas Temáticas #BasqueIndustry40 ➡ https://t.co/Y1evUw8oBa\nLogo_BI4-0_color.png 30 KB (png)


Ipar Euskal Herriko bi errugbi taldeek ez dute bat egingo - Slump doktorearen zaintiratua\nHasiera » Errugbia » Ipar Euskal Herriko bi errugbi taldeek ez dute bat egingo\n“Azken egunetako giro bortitza ikusirik”, Baionako presidente Manu Merinek gelditu egin du Miarritzerekin bat egiteko proiektua, Berriako kazetari Eneritz Zabaletak azaldu duen moduan:\n“Manu Merinek, negarra begian eta eztarria unatua, denek itxaroten zuten albistea eman zuen. ‘Hurrengo sasoian bi talde profesional egonen dira Euskal Herrian: Baiona eta Miarritze’. Lehenago, baina, azken egunetako giro ozpindua aipatu zuen. ‘Mehatxuak jaso ditut. Nik, nire enpresak eta nire familiak. Nire enpresaren atean segurtasun zaindariak jarri ditut. Nire autoari harriak bota nahi izan dizkiote. Kalean gelditu naute. Nire 8 urteko ilobengana joan dira, garrasika’. Iragan sasoiaren antzera, zaleen kexuek eta gehiegikeriek bertan behera utzi dute proiektua. (…) Bitartean, galderak dira nagusi. Baiona eta Miarritzeren finantza egoera larria da oso: Miarritzek 1,7 milioi euroko zuloa omen dauka, eta Baionak, bi milioi eurotik gorakoa. Taldeko babesle nagusiak zirenek —Alain Affleouk eta Serge Kampfek— bi euskal taldeak bateratzea eskatu dute zuloa estaltzeko baldintza gisa. Ikusi beharko da orain zer gertatuko den”.\nMiarritzek eta Baionak bat egiteko proposamena bertan behera geratu da. Unai Zubeldiak Berria egunkarian plazaratutako artikulutik hartu dut honako pasartea:\n“Ezetz, urdina gorriarekin ezin dela nahastu. Zelaiko lokatzetan trabatuko litzatekeela proiektua. ‘Ezin dut gure kluba, juridikoki, ekonomikoki eta fiskalki sendoa dena, bide itsuan engaiatu’. Hortxe Alain Afflelou Baionako presidenteak Baiona eta Miarritzeren arteko bat egiteari joan den astean eraiki zion horma. ‘Duela egun batzuk Serge Blancok [Miarritzeko presidentea] segurtatu zidan Miarritzeren finantza egoera ona zela. Baina bestelako informazioa daukat orain’. Astebeteko gezur txiki bat izan zen dena.\n[Jatorrizko albistea, 2013-12-06]\n“Biarritz Olympique eta Baiona errugbi klubetako presidenteek, eta haien babesle nagusiek (Capgemini, Alain Afflelou), euskal izaeradun talde bakarra osatzeko aukerak aztertuko dituzte. Aurrera begirako elkarrizketa eta analisiek emango dizkigute balizko proiektuaren bideragarritasunari buruzko argibideak”.\nBiarritz (zuri-gorriz) eta Baionaren (zuri-urdinez) arteko derbirik ez al da izango aurrerantzean? (Argazkia: Sud Ouest)\nBi taldeek plazaratutako prentsa-oharrak errugbi mundua astindu du -elkar gehiegi maitatzen ez duten taldeak dira Biarritz eta Baiona- , baina badira arrazoiak bateratzearen berri orain emateko, Laurent Zègre kazetariak Sud Ouest agerkarian azaldu duen moduan:\nIzaera administratibo berria\n“Fusio” terminoa ekidin duten ordezkarien hitzetan, bi klubek lau hilabeteko epea dute egitasmoaren bideragarritasunari buruzko auditoria egin eta datorren denboraldian Top14an elkar helduta lehiatzerik izango luketen jakiteko. Ondoren erabakiko dute proiektuari zein izaera administratibo eman, bi kluben historia aintzat hartuta. Bakoitzaren identitate berezia medio, ezinezkoa dirudi talde batek bestea xurgatzea. Ziurrenik hirugarren elkarte bat sortuko dute.\nTop14 ligaren sailkapenari begiratzea besterik ez dagoela dio kazetariak. Hamabigarrena da Baiona, eta azkena Biarritz. Liga gogorra da Frantziakoa, aurrekontu handia eskatzen duena, eta jaitsieraren amildegian behera ez jausteko, Baionak eta Miarritzek ezinbestekoa dute haien diru-poltsak handitzea.\nAurrekontuen sailkapenean, zortzigarrena da Baiona (18 milioi euro), eta hamargarrena Biarritz (ia 17 milioi euro). “1+1 ez dira beti 2, baina errazago lortuko dugu elkar helduta”, adierazi du Alain Afflelou enpresariak.\nZein izen izango du? Zein kolore? Non jokatuko du?\nGaldera horiek airean daude oraindik. Datozen hilabeteetako elkarrizketek esango dute bi taldeak adostasun batera helduko diren ala ez; eta klubetako agintari, babeste eta zaleak kezkatzen dituzten kontuen inguruko erabakiak zeintzuk aseko dituzten, eta zeintzuk haserrarazi. Gaur gaurkoz, Sud Ouest-en galderari (“Fusioaren alde al zaude?”) erantzun dioten internauten %58ak baietz esan du, eta %33ak ezetz (%9ak ez dakiela erantzun du).\nSuperliga: Lehenbiziko enbidoan kale (?), baina etorriko dira berriak | Slump doktorearen zaintiratua(e)k Superliga: Espainiaren batasun iruditeria kolokan? bidalketan\nKosovoko futbol federazioaren community managerra fitxatu du Gure Eskuk – Beranduegi(e)k Kosovo, Espainiaren kontrako partidaz: “Irrikitan gaude al-Andaluseko lurraldea zenaren aurka jokatzeko” bidalketan\nArrazakeria: Simmons ziklista baztertu du Trek-ek | Slump doktorearen zaintiratua(e)k Bizikletak arma gisa ez baliatzeko eskatu diote fabrikatzaileek AEBetako poliziari bidalketan


Europako Gizarte Funtsa - Euskara - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nIruzurraren aurkako politika\nEuropako Gizarte Funtsak lanerako prestaketa eta aukerak hobetzen laguntzen die pertsonei\nEnplegu eta Gizarte Gaietako sailak, Eusko Jaurlaritzan eta Euskal Autonomia Erkidegoan Europako Gizarte Funtsaren ardura duen erakundea den heinean, informazio argia eta zehatza eman nahi die interesdunei zein herritar guztiei Europar Batasunaren zereginari buruz, ahalik eta hedapen eta gardentasun handienarekin, honakoetara iristeko: tokiko agintariak eta gainerako agintari publikoak, enpresak eta teknologia-guneak, sektoreko elkarteak, merkatariak eta profesionalak, ekonomia- eta gizarte-eragileak, gobernuz kanpoko erakundeak eta hezkuntzako edota lanbide-heziketako ikastetxeak.\nEuropako Gizarte Funtsak pertsonengan inbertitzen du\nEuropako Gizarte Funtsa 1957an sortu zen, eta pertsonengan inbertitzen duen Europar Batasuneko finantza-tresna nagusia da. Enplegua sortzen eta pertsonen prestakuntza eta kualifikazioa hobetzen laguntzen du. Horri esker, pertsonen lan-aukerak ere hobetzen dira.\nEGIF enplegu gehiago eta kalitate hobekoa sortzeko baliabidea da\nEuropako Gizarte Funtsa (EGIF) EBko egitura-funtsetako bat da. EBko eskualdeen artean eta Estatuen artean oparotasunari eta bizi-mailari dagokienez dauden desberdintasunak murrizteko sortu zen, eta, beraz, kohesio soziala eta ekonomikoa sustatzea du helburu.\nEGIFek EBn enplegua sustatzen dihardu. Estatu kideei laguntza ematen die Europako enpresek eta biztanleria aktiboak globalizazioaren erronka berriei aurre egiteko prestaketa hobea izan dezaten. Laburbilduz:\nEskualdeen eta Estatu kideen artean funtsak banatzen dira. Funts horiek garapen ekonomikorik txikiena dutenetara zuzenduta daude nagusiki.\nEBko hazkunderako eta enplegurako Estrategiaren funtsezko elementua da, eta EBko herritarrei prestaketa hobea eta lanbide-aukera hobeak eskaintzea du xede, bizi-maila hobea izan dezaten.\nHelburu estrategiko horietan laguntzeko, 2007-2013 aldian 75.000 milioi euro inguru banatu ziren EBko eskualdeetan eta Estatu kideetan.\nHazkunderako eta enplegurako Estrategia EBk europarren egungo eta etorkizuneko oparotasuna eta ongizatea bermatzeko abian jarri duen estrategiarik garrantzitsuena da. Testuinguru horretan, Europako Enplegu Estrategiak enplegu gehiago eta hobeak sortzeko ahalmena handiagotzera eta biztanleei enplegu horiek betetzeko trebakuntza egokia ematera bultzatzen ditu 27 Estatu kideak. Estrategia gidari ona da EGIFentzat, azken batean Europako funtsak gastatzen baititu helburu horiek lortzeko.\nEGIFen estrategia eta aurrekontua EBko Estatu kideen, Parlamentuaren eta Batzordearen artean negoziatzen eta erabakitzen dira. Horretan oinarrituta, Estatu kideek zazpi urteko iraupena duten programa operatiboak lantzen dituzte Europako Batzordearekin batera. Programa operatibo horiek sektore publikoko zein sektore pribatuko erakunde ugarik gauzatzen dituzte. Erakunde horien artean, honako hauek ditugu: nazioko, eskualdeko eta tokiko administrazioak, irakaskuntza- eta prestakuntza-erakundeak, gobernuz kanpoko erakundeak (GKE) eta boluntarioen erakundeak, eta gizarte-eragileak, hala nola sindikatuak eta enpresa-batzordeak, industria-elkarteak eta lanbide-elkarteak, eta enpresa indibidualak.


Gaur hasiko da erraustegiaren aurkako GOSE GREBA Donostiako Easo Plazan – Errausketaren Aurkako Mugimendua\nErraustu Ez ekaina 14, 2017\t ekaina 14, 2017\nHome Uncategorized Gaur hasiko da erraustegiaren aurkako GOSE GREBA Donostiako Easo Plazan\nEkainak 14, erraustegiaren aurkako gose grebaren lehen eguna\nErraustu Ez Uncategorized ekaina 14, 2017\t ekaina 14, 2017\nHerritar talde bat gaurtik (ekainak 14) eta ekainaren 21 bitartean GOSE GREBA egingo du erraustegiaren aurka Donostiako Easo Plazan. Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak ekimen honi bere babesa ematen dio eta deitzaileek hala eskatuta, gaur arratsaldeko 19:00etarako bertara gerturatzeko deia egiten dugu babes hori bertan adierazteko. Dagoeneko, gose greban parte hartuko duten herritarrek egitarau berezia antolatu dute:\nEkainak 14, asteazkena: 17:00etan Easo Plaza apaintzeko deia: pankartak, banderolak…\nEkainak 14, asteazkena: 19:00etan gose grebaren hasiera.\nEkainak 14, asteazkena, 19:00etan hitzaldia. Hizlaria: José Luis Paulín (OEIT-GEISeko medikua). Gaia: Errausketa eta Osasuna. Hitzaldia gaztelaniaz.\nEkainak 15, osteguna: 19:00etan hitzaldia. Hizlariak: Pello Zubiria eta Joxe Mari Irazusta. Gaia: Zubietako erraustegiaren aurkako borroka eta alternatibaren eraikuntza. Hitzaldia euskaraz.\nEkainak 17, larunbata: 12:00etan. ERRAUSKETAREN AURKAKO GIZA KATEA. Easo plazatik Gipuzkoako Plazara.\nEkainak 18, igandea: 17:00etan Easo Plazan, “Munduko Dantzak” ikuskizuna. Haur, gazte, edonorentzako dantza saio parte hartzailea.\nEkainak 14, asteazkena, 21:00etan Easo Plazan: Ziztadak\nEkainak 15, osteguna, 21:00etan Easo Plazan: The Yes Men Fix the World (euskarazko azpidatziekin)\nEkainak 16, ostirala, 21:00etan Easo Plazan: La fête est finie (euskarazko azpidatziekin)\nEkainak 17, larunbata, 21:00etan Easo Plazan: Gure lurra gure etorkizuna\nEkainak 19, astelehena, 21:00etan Easo Plazan: Gasland (euskarazko azpidatziekin)


«Bidaiatzeko bertzelako moduak badira eta norbera gustura sentitzea da gakoa» - Bortziriak - Erran.eus\n«Bidaiatzeko bertzelako moduak badira eta norbera gustura sentitzea da gakoa»\nTtipi-Ttapa 2020-08-08 12:00\nItziar MITXELENA GAMIO, Arantzako bidaiazalea\nFrantzia, Espainia, Portugal, Polonia, Txekiar Errepublika, Grezia, Kanada, Thailandia, Maroko, Kuba, Ghana... Bisitatutako tokien zerrenda luzea du Itziar Mitxelena Gamiok (Arantza, 1991). Udako hilabeteetan egin ditu bidaia horietako aunitz, baina aurten, osasun egoera tarteko, «bertze modu batera» ari da udaz gozatzen, «etxetik hurbilago».\nMaite du bidaiatzea, «jende eta bizi estiloak ezagutzea, horrek geure burua eta bizitza aberasteko balio duelako». Gainera, bere ustez, «aldaketa horiekin gure xokoa gehiago baloratzen dugu, anitzetan monotonian erori eta hori atzentzeko joera baitugu». Hala, «bidaiatzea biziberritzea» delakoan dago.\nInstitutuan zela egin zuen bere lehenbiziko bidaia handia: «Italia eta Parisera joan ginen, eta hagitz eskertua nago horrelako aukera eman zigutelako, bai irakasleek, bai gurasoek». Bere kabuz, berriz, «18 urterekin Alemaniara» joan zela dio: «kuadrillako dezente joan ginen» eta «zoragarria» izan omen zen: «beti oroitzen gara hango kontuez, abenturez… Eta bidaiatzeak horixe du, betirako oroituko ditugun momentuak».\n«Bidaiei esker bizitza zoragarria dela ikasi dut, baita jendea ere, orduari guttiago begiratu eta momentua bizi behar dugula»\nGeroztik egin dituen harat-honatek ere aunitzerako eman diote, bertzeak bertze, «bizitza zoragarria» dela ikasteko bide eman diote, «baita jendea ere, eta orduari guttiago begiratu eta momentua bizi behar dugula».\nToki aunitz ezagutu ditu, baina gustura bisitatuko lituzkeenak ere baditu oraindik. Bereziki Afrika du begiz joa: «Senegal, Tanzania, Madagaskar, errate batera, noizbait bertatik bertara ezagutu nahi nituzke, afrikarrengandik badugu-eta zer ikasia». Uda honetan, ordea, «bertze modu batera» gozatzen ari da, «egoera nahiko zalantzatia denez, aurten etxe inguruan ibiliko naiz, sobera urruti joan gabe». Tartean, «Pirinioetan Enaren Bidea» egin duela kontatu digu eta «Arcachon inguruan ere egun batzuk pasatuko ditut lagun bati bisita egin bidenabar». Bertzetik, argi dio: «berriz ere konfinatzekotan, berriz ere Arantza aukeratuko nuke, dudarik gabe!».\n«Aurten egoera nahiko zalantzatia denez, etxe inguruan ibiliko naiz, sobera urruti joan gabe»\nAgerian utzi du urrutira joan gabe ere ederki moldatzen ari dela, «baratzea zaintzen, mendian, familia giroan, lagunekin, Arantzako terraza ederretan... zoragarri» dabilela baitio, «aspertzeko denbora guttirekin». Are gehiago, «bidaiatzeko bertzelako moduak» badirelakoan dago aranztarra: «horietako bat, liburu bat esku artean izatea!».\nBere gisara bidaiatzea maite dutenei zein gomendio emanen liekeen galdetuta, berriz, honela dio: «norbera gustura sentitzea da gakoa, baina zerbait erratekotan, inprobisazioari tarte handia uzteko erranen nieke, horrek dena edertzen baitu». Horixe da bere gomendioa. Uda honetan, ez du bidaia luzerako aukerarik izanen, baina hori ez da gozamenerako oztopo izaten ari Mitxelenarentzat. Tarte libre horietako batzuk akaso bere afizioei tokia egiteko aprobetxatuko ditu: «liburuak leitzeko, bertsoekin gozatzeko, mendian askatasuna sentitzeko, musika bizitzen, kafe baten inguruan solasaldi amaiezinak egiteko…». Batean zein bertzean, «ahoan euskara eta irria» dituela ikusiko dugu Mitxelena.


Bost lagunek osaturiko talde bat, mendian galduta dagoen ostatu batera joango da, bertan beldurrezko telesaio baten gidoia idaztera. Bertara iristean, elurra hasiko da. Horren ondorioz, argindar, telefono eta internet gabe geratuko dira. Denbora arinago joateko eta beraien helburua aurrera ateratzeko, beldurrezko istorioak asmatzen eta elkarri kontatzen hasiko dira sutondoan dauden bitartean. Baina istorio horiek ez dira izango beldur gehien emango diena, baizik eta etxe hartan zain daukaten gauza bat eta ostatu hori inguratzen duen zuritasun amaigabea. Zer izango da denetik beldurgarriena?\nNiri liburu hau asko gustatu zait. Izan ere, niri izugarri gustatzen zaizkit misteriozko eta beldurrezko istorioak eta liburu honek denetarik du. Horrez gain, erraz irakurtzen da, beti intriga puntuarekin izten zaituenez irakurtzen jarraitzen duzu eta gainera letra nahiko handia du. Misteriozko eta beldurrezko liburuak irakurtzea gustuko izanez gero liburu hau irakurtzea gomendatuko nizuke.


IRAGARKIA, Euskal Trenbide Sarearena, Euskal Trenbide Sareko 3. lineako geltokiak garbitzeko zerbitzuaren lizitazioa iragartzeko.\nIRAGARKIA, Euskal Trenbide Sarearena, ETS-ren PMR-Voting isofrecuencial irrati-komunikazioetako sistemaren eta Bilboko tranbiaren PMR ekipamenduaren mantentze-lanei buruzko lizitazioari publizitatea emateko dena.\nIRAGARKIA, Euskal Trenbide Sarearena, Euskal Trenbide Sareko geltokietako eta geralekuetako tele-agintearen mantentze lanei buruzko lizitazioari publizitatea emateko dena.\nIRAGARKIA, Euskal Trenbide Sarearena, Atxuriko eta Amarako aginte postuetako videowall sistemen mantentze-lanei buruzko lizitazioari publizitatea emateko dena.\nIRAGARKIA, Euskal Trenbide Sarearena, mugikortasun urria duten pertsonentzat egokitutako komun auto-garbikarien Bizkaiko eta Gipuzkoako geltokietan mantentze-lanei publizitatea emateko dena.


Danok Bateko zestalariek Euskal Herriko txapela jantzi dute — Mutrikuko Udala\nDanok Bateko zestalariek Euskal Herriko txapela jantzi dute\nDanok Bateko zestalariek Euskal Herriko txapela jantzi dute Finala atzo Karmelo Baldan jokatu zen; kadetetan eta gazte mailan egindako lorpenekin lortu dute titulua https://www.mutriku.eus/eu/albisteak/danok-bateko-zestalariek-euskal-herriko-txapela-jantzi-dute https://www.mutriku.eus/eu/albisteak/danok-bateko-zestalariek-euskal-herriko-txapela-jantzi-dute/@@download/image/10553473_422763561197777_982424662908914452_n.jpg\nFinala atzo Karmelo Baldan jokatu zen; kadetetan eta gazte mailan egindako lorpenekin lortu dute titulua\nDanok Batekoek Euskal Herriko txapeldun titulua eskuratu dute joan den asteburuan. Herriko zestalariek kadetetan zein gazte mailan gasteiztarrei irabazi lortu dute titulua.\nKadetetan Mendizabal eta Arrizabalagak 30-13 laga zuten markagailua; gazte mailan, Andonegi eta Goenaga izan ziren garaipena lortu zutenak, markagailu estu batekin (35-34). Senior mailan ezin izan zuten garaipena lortu (20-35), baina taldekideen garaipena tarteko, markagailu orokorra 2-1 izan zen herrikoen alde.\nMutrikura helduta harrera egin zitzaien zestalariei udaletxean. Udaletxeko balokira irtenda herrikideen txaloak jaso zituzten, eta ohorezko agurra ere egin zieten. Herritarren omenalditxoa txistuaren doinuari jarraituz zorionak kantatuta amaitu zen.