Ameriquetaco Statu Batuac - Wikipedia, encyclopedia asquea.\nIphar Americaco herrialdea\n«AEB» orriac hona dakar. Bercelaco erranahiei buruzco orria hau da: « AEB (arguipena) »\nAmeriquetaco Statu Batuac  ( anglesez : United States of America ) Iphar Americaco republica federala da, 50 statuc eta barruti federal batec ossatzen dutena. Haietaco 48 Canada eta Mexico artean daude: horiei, Statu Batu continentalac deitzen çaie. Berce biac Hawaii eta Alaska dira. Halaber, berce cembait dependencia eta urruneco uharte ditu. 9.833.517 kilometro quadroco eremua harcen du  , eta 2017an 326,9 millioi biztanle cituen;  beraz, munduco herrialderic gendetsuenetan hirurgarrena da, Indiaren eta Chinaco Herri Republicaren atzetic. Hiriburua Washington da, eta New York hiriric handiena.\nEreserquia : The Star-Spangled Banner\nAmeriquetaco Statu Batuetaco bandera\nIphar America , Oceania eta Asia\nMexico eta Canada\npresidencialismo eta Republica federal\nAmeriquetaco Statu Batuetaco Presidentea\nAmeriquetaco Statu Batuetaco Congressua\nAmeriquetaco Statu Batuetaco Gorthe Gorena\nASSEAN Reguional Forum (en)\nAmeriquetaco Statuen Eracundea\nAsia eta Oceano Bareco Economia Elkarlana\nIphar Ameriquetaco Merkataritza Libreraco Hitzarmena\nNatione Batuen Segurtassun Conseilua\nSoutheast Asia Treaty Organiçation (en)\nStrateguic Airlift Cappability (en)\nThe Technical Cooperation Programm (en)\nstatubatuar çuri , afro-americar , Asian American (en) eta Ameriquetaco Statu Batuetaco amerindiar\nhawaiiera ( Hawaii )\ngaztelania ( Puerto Rico )\nangles , angles , Hutterite German (en) , Eastern Abenaqui (en) , Northern Haida (en) , Scaguit (en) , Snohomish (en) , Esselen (en) , Chitimacha (en) , Chimarico (en) , Alabama hizcunça , Crow (en) , Caruc (en) , Obispeño (en) , Cupeño (en) , Wyandot (en) , Louisianaco creola , Seneca (en) , Ottawa (en) , Siuslaw (en) , Powhatan (en) , Muscoguee (en) , Dacota (en) , Mandan (en) , Winnebago (en) , Salinan (en) , Quapaw (en) , Plains Indian Sign Languague (en) , Tillamooc (en) , Toncawa hizcunça , Quinault (en) , Quileute (en) , O'odham (en) , Catawba (en) , Serrano (en) , Ossague (en) , Southern Sierra Miwoc (en) , Clamath (en) , Shawnee (en) , Chico (en) , Delaware (en) , Piscataway (en) , Omaha–Ponca (en) , Upper Chehalis (en) , Ocanagan (en) , Central Sierra Miwoc (en) , Chippewa (en) , Havasupai–Hualapai (en) , Purisimeño (en) , Cruceño (en) , Coast Miwoc (en) , Cowlitz (en) , Kechan (en) , Unami (en) , Towa , Natchez (en) , Salish-Spocane-Calispel (en) , Hidatsa (en) , Hanis (en) , Malecite-Passamaquoddy (en) , Southern Tiwa (en) , Nanticoque (en) , Cashaya (en) , Central Calapuya (en) , Cansa (en) , Laque Miwoc (en) , Concow (en) , Taos (en) , Tipai (en) , Wasco-Wishram (en) , Maidu (en) , Macah (en) , Twana (en) , Mohegan-Pequot (en) , Molala (en) , Patwin (en) , Columbia-Moses (en) , Northeastern Pomo (en) , Plains Miwoc (en) , Central Pomo (en) , Southeastern Pomo (en) , Northern Pomo (en) , Southern Pomo (en) , Eastern Pomo (en) , Nottoway (en) , Narragansett (en) , Noocsacc (en) , Northern Sierra Miwoc (en) , Lower Chehalis (en) , Nez Perce (en) , Nomlaqui (en) , Lower Chinooc (en) , Northern Paiute (en) , Shasta (en) , Barbareño (en) , Chinooc Jargon (en) , Arapaho (en) , Coasati (en) , Cahuilla (en) , Hopi (en) , gaztelania , Umatilla (en) , Mojave (en) , Tewa , Munsee (en) , Wappo (en) , Miami-Illinois (en) , Aricara (en) , Tübatulabal (en) , Ventureño (en) , Atsuguewi (en) , Achumawi (en) , Quitsai (en) , Gros Ventre (en) , Quiowa (en) , Tunica hizcunça , Hawaiian Pidguin (en) , Potawatomi (en) , Wichita (en) , Massachusett (en) , Chiwere (en) , Wintu (en) , Pawnee (en) , Caddo (en) , North Straits Salish (en) , Wiyot (en) , Tuscarora (en) , Luiseño (en) , Yuqui (en) , Çuni hizcunça , Michif (en) , Cawaiisu (en) , Navajoera , Micasuqui (en) , Colorado River Numic (en) , Pennsylvaniaco aleman , Central Alaskan Yup'ic (en) , Wailaqui (en) , Tututni (en) , Cahto (en) , Gallice (en) , americar keinu hizcunça , Holicachuc (en) , Ahtna (en) , Mattole (en) , Tolowa (en) , Lower Tanana (en) , Hupa (en) , Upper Cuscocwim (en) , Dena'ina (en) , Central Siberian Yupic (en) , Deg Xinag (en) , Alutiiqera , Mendebaldeco apatchera , Tlinguit (en) , Plains Apache (en) , Lipan (en) , Aleutiera , Cocopah (en) , Maricopa (en) , Mohawc (en) , Eyaquera , Upper Tanana (en) , inupiaq , Jicarilla (en) , Tanacross (en) , Hän (en) , Menominee (en) , Coyucon (en) , Mescalero-Chiricahua (en) , Choctaw (en) , Cayuga (en) , Cheyennera , Coeur d'Alene (en) , Blackfoot (en) , Comanchera , Chiccasaw (en) , Cheroquiera , Hawai'i Sign Languague (en) , Clallam (en) , Gullah (en) , Lacota (en) , Mono (en) , hawaiiera , Lushootseed (en) , Nisenan (en) , Cutenai (en) , Shoshoni (en) , Timbisha (en) , tagalo , Waxo hizcunça , Yuchi (en) , yocustar hizcunçac , Yuroc (en) , Louisianaco frances , Spocane (en) , Southern Puguet Sound Salish (en) , Lumbee (en) , Chetco (en) , Sac-Fox-Quiccapoo (en) , Western Keres (en) , Coquille (en) , Walla Walla (en) , Eastern Keres (en) , Tenino (en) , Tsimshian (en) , Quiccapoo (en) , Northwest Alaska Inupiatun (en) , Northern Ohlone (en) , Southern Ohlone (en) , Yacama (en) eta Ineseño (en)\n19.485.394.000.000 nationearteco dolar (2017)\n59.927,93 nationearteco dolar (2017)\n1784 Parisco Ituna\nUTC−06:00 Wisconsin , Oclahoma , Missouri , Mississippi , Minnesota , Louisiana , Iowa , Illinois , Arkansas , Alabama , Michigan , Indiana , Kentuccy , Florida , Hego Dacota , Iphar Dacota , Texas , Cansas , Tennessee , Nebrasca\n: Samoa Time Çone (en)\n: UTC−05:00 Maine , New Hampshire , Vermont , Massachusetts , Rhode Island , Connecticut , New York , New Jersey , Pennsylvania , Maryland , Washington , Delaware , Ohio , Indiana , Michigan , Mendebaldeco Virguinia , Kentuccy , Virguinia , Tennessee , Iphar Carolina , Hego Carolina , Georguia (AEB) , Florida\n: UTC+12:00 Waque Uhartea\n: Atlantic Time Çone (en)\n: Alaska Time Çone (en)\n: Erdialdeco Ordu Standarda\n: Mountain Time Çone (en)\n: UTC+10:00 Iphar Marianac , Guam\n: UTC−11:00 Americar Samoa , Midway atoloia , Palmyra Atoloia , Quingman Uharria , Jarvis Uhartea\n: UTC−07:00 Wyoming , Utah , Mexico Berria , Montana , Colorado , Iphar Dacota , Idaho , Nevada , Nebrasca , Hego Dacota , Oregon , Ariçona , Cansas , Texas , Oclahoma\n: UTC−04:00 Virgina uharte americarrac , Puerto Rico\n: UTC−08:00 Washington , California , Oregon , Nevada , Idaho\n: UTC−12:00 Howland Uhartea , Baquer Uhartea\n: Chamorro Time Çone (en)\n120 V. 60 Hz. NEMA 1-15 (en) eta NEMA 5-15 (en)\n.us , .mil eta .gov\nLehen eta Bigarren mundu guerretaco garhaipenen ondoren, eta 1991 . urthean Guerra Hotza amaitu celaric, Statu Batuac dira munduco natione-staturic indarsuena. Economiac hazcunde jarraitua du, langabecia ez da handia, inflationea aphal da, eta osso lasterra technologiaren aurreramendua. Guiçarte opharo horrec duen araçoric larriena irabacien banaqueta da: 1975 . urtheaz guero, natione sarreren guehitzea ia ossoric joan da biztanleen % 20ren escuetara.\nHizcunça nagussia anglesa da; anglesaz gainera, espainiera , francesa , alemaniera , eta indiarren hizcunçac ere erabilcen dira, navajoera eta hopiera ( Ariçonan ) batez ere.\n2.1 Lehen urtheac eta colonizationea\n2.3 Guerra Civila eta industrializationea\n3.4 Segurtassuna eta Intelligencia\n3.5 Indar armatuac\n5.1 Lehen sectorea\n5.2 Bigarren eta hirurgarren sectoreac\n5.3 Azquen urtheac\nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco geographia »\nHerrialdeac Iphar Americaren erdialdea harcen du, eta baita Alaska , Hawaii , eta Oceano Bareco berce escualde chiqui batzuc ere. Statu Batu continentalec 7.825.268 kilometro quadroco eremua harcen dute; ipharraldean Canada dute, ekialdean – Oceano Atlanticoa , mendebaldean – Oceano Barea , eta hegoaldean – Mexico eta Mexicoco golkoa . Alaska statuac Canada du ekialdean, Oceano Barea – hegoaldean, Oceano Articoa – ipharraldea , eta Bering itsasartea – mendebaldean; 1.717.854 kilometro quadro da luce-çabalean. Hawaii statua Oceano Bareco uhartedia da, continentetic 3.200 kilometro hego-mendebaldera dagoena.\nStatu Batuetaco eremuac ez du gorabehera handiric. Erdialdea ordoqui çabala da, Mississippi arroa eratzen duena. Arro hori Appalache mendiec mugatzen dute ekialdetic, eta goi-ordoquiec eta Mendi Harritsuec , Sierra Nevadac eta Ur-jaucien mendicateac mendebaldetic.\nAppalacheac Oceano Atlanticoaren costaldean daude. Mitchell mendia da garaiena (2.037 metro). Appalache mendicatea ( Blue Ridgue , Adirondaccs , White Mountains ) iphar-ekialdetic eta hego-mendebaldera luçatzen da. Berce aldean, mendebaldean aleguia, Mendi Harritsuac daude. Horiec goi-ordoquiac inguratzen dituzten bi mendilerroc ossatuac dira. Ur-jaucien mendicatean gailur garaiac daude ( Rainier , 4.392 metro). Sierra Nevada , berriz, cembat eta hegoalderago jo orduan eta garaiago da; Whitney mendia da garaiena (4.418 metro).\nSierra Nevadaren mendebaldean, Costaco mendicatera bitartean, Sacramento eta San Joaquin haranac daude, osso opharoac; ekialdean haimbat goi-ordoqui eta Arro Handia daude. Mendi Harritsuac Canadatic Mexicora luçatzen dira 650 kilometroan. Bertan daude Yellowstone Parque Nationala eta Coloradoco goi-ordoquia . Costaco mendicateac ipharraldera jotzen du, Canada aldera. Alaskan dago Statu Batuetaco gailurric garaiena – Denali (6.194 metro). Ipharralderago, Aleutiarrac sumendi -uhartedia dago (Macushin, 2.857 metro).\nTeton mendigunea, Mendi Harritsuac , Wyoming\nOhioco lur sailac\nStatu Batuetaco lurralderic guehiena Mississippiren arroan dago. Mississippi ibaia, Missouri adarrarequi batera, munduco luceena da. 1.970 kilometro eguin ondoren Mexicoco golkoan itsassoratze da. Rio Grandec , berriz, Mexicorequico muga eratzen du. Hori ere Mexicoco golkoan itsassoratzen da. Oceano Barera isurcen diren ibaiac dira Colorado , ahoa Californiaco golkoan duena, eta Columbia . Oceano Atlanticoan itsassoratzen direnac laburrac dira. Appalache mendietan dute ithurburua eta nagussiac Hudson , Delaware , Potomac , Susquehanna eta Savannnah dira.\nStatu Batuetaco ainciraric çabalenac Aincira Handiac dira, Canadaren mugan: Superior , Huron , Michigan , Ontario eta Erie . Aincira horiec San Laurendi emari handico ibaiac lotzen ditu. Erie eta Ontario aincirac Niagara ibai laburrac lotzen ditu.\nAlde handiac daude escualdetic escualdera Statu Batuetan, bai garaieragatic, bai Atlantico edo Pacificoco itsaslaster hotzengatic; baina climaren eraguile nagussia haicea da: ipharretic hegoranz trabaric gabe dabilela eta Mexicoco tropicotic dathorre haice bero heceac aurrez-aurre topo eguiten duela Iphar polotic dathorre haice hotz eta lehorrarequin. Californiaco itsasercean osso hecea da clima. Oro har, bi mulço nagussi berheiz daitezque: mendebaldea, lehorra, Mendi Harritsuetatic Costaco mendicateraino hedatzen dena, eta ekialdea, hecea. Floridaco clima, berriz, tropicala da. Mexicoco golkotic Ohioco haranera hedatzen den lurraldeac clima continentala du.\nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco historia »\nLehen urtheac eta colonizationea Aldatu\nIphar Americaco lehembicico biztanleac C. a. 18000 eta 8000 artean iritsi ciren Siberiatic , Beringuian cehar eguindaco migrationeen bidez. Ehunca hizcunça eta cultura ceuden, eta horietaco asco herri nomadac edo erdi-nomadac ciren. Guehienac galdu eguin dira.\nXVI. eta XVII. mendeetan , europarequin içandaco lehen topaquetac cultura talca handia içan ciren, tartean euscal baleaçaleac ceudela (egungo Canada ekialdean). Espainiarrac hegoaldera iritsi ciren, anglesac ekialdera, eta francesac ipharrald eta Mississippiren arrora. Mayflower içan cen Anglaterratic Ameriquetara colonizatzailez betheta joandaco lehen itsassoncia. Anglesen lehen cocapena 1607an içan cen, Jamestown herrian ( Virguinia ).\nMayflower Ituna , 1620\nLaster, haimbat colonia eçarri ciren ekialdeco costaldean ( Plymouth , Borçon/boston , Salem , Williamsburg ). XVII. eta, batez ere, XVIII. mendean, sclavoac eraman cituzten, Africaco gendearen salerosquetaren bidez, batez ere hegoaldeco cotoi sailetan lan eguiteco, baina baita era guztietaco azpieguiturac eraiquitzeco ere. Hassieran, Britainia Handiaren koroapeco lurretan fincatutaco anglesac, herbeheretarrac, scotiarrac, alemaniarrac eta escandinabiarrac itunetara heldu ciren bertaco biztanleequin (ekialdeco amerindiarrequin), eta hauec, oro har, europarren haimbat technica eta cultura eçaugarri onhartu cituzten. Europarren colonizationea Appalache mendien ekialdera mugatzen cen. Hala ere, berehala hassi ciren phizten tensionea eta gathazca, europar jathorrico herritarren hazcunça demographico eta hedacunçaraco joera cela-eta. Liscar haietaco handienaren auquera hartuz, Europaco Çazpi Urtheco Guerraren une berean, britainiar colonoec franciarren lurraldeen erdia berenganatu çuten, eta halaxe açalera bikoiztu.\n1763an Anglaterrac eta Franciac signaturico Parisco Itunaren ondorioz, colonien defensa eta mantenimendu costuaren çathi bat colonoec ordain ceçaten saiatu cen Anglaterra. Argudio hori erabili çuten Londonen parlamentu-neurri sail bati ekiteco; neurri horiec cerga berriac cekarçaten eta coloniac çucen-çucenean uquitzen cituzten. 1763- 1767 bitartean, cembait leguec aduana escubideac eta merkataritzaraco documentuac (paper timbratua) eçarri cituzten haimbat producturen gainean. Neurri horiec berehalacoan arbuiatu cituzten colonoec, uste baitzuten, britainiar mendeco içanic, ez çutela cergaric ordaindu beharric berac Londonco parlamentuan egon gabe. Ez protestec, ez colonoec Londona bidalitaco ordezcariec, ez çuten neholaco eraguinic içan, ceren eta Jurgui III.a regueac asaldura egoera adiaraci baitzuen coloniençat, 1773co Borçon/bostongo Tearen Matchinadaren ondoren. \nStatu Batuetaco constitutionearen icempetzea, 1776\nColonoac gueroco systema federala iragarcen çuen elkarte baten inguruan antholatu ciren; Philadelphian eguindac bi congressutan, 1774 eta 1775ean , mamitu cen antholamendu hura. Georgue Washington auquerat çuten colonietaco gudarostearen general buru, Jurgui III.ac bidalia çuen angles eta aleman mercenarioen armadari aurre eguiteco. Horiec horrela, 1776co uztailaren 4an , hamahiru britainiar colonien independencia aldarricatu çuten ( Independencia adiarazpena ). Berehala, guerra phiztu cen Resuma Batuarequin, 1783 arte, baina metropoliac atzera eguin behar içan çuen. 1787an Ameriquetaco Statu Batuetaco Constitutionea onhart çuten, Mendebalde ossoco lehena. Bi textu horiec jarri cituzten statubatuar nortassunaren lehenengo oinharriac.\nGeorgue Washington hautatu çuten republica berriaren presidente, baina luce gabe sorthu ciren elkarren contraco bi alderdi: Alderdi Federalista, botherea centralizatu eta metatzearen aldecoa ( garapena ), eta Alderdi Republicanoa, herriaren oinharrizco ascatassunei eta statuen soveranotzari eustearen aldecoa ( jeffersondar democracia ). 1792 - 1796 bitartean, hurrenez hurren, Kentuccy eta Tennessee eransi citzaizquion republicari. Federalisten bulçadaz, Washington D.C. hiriburu federala sorthu cen, baita AEBetaco lehenengo bancu centrala ere. Thomas Jefferson presidentetzara heldu cen 1801ean , eta 1803an Louisiana eross ceraucoten/cioten Franciari. 1811n , gathazc phiztu cen Resuma Batuarequin, artean Europaco monarchia horrec ez baitzuen sperança galdu nola edo hala republica berria atzera mempera ekarceco.\nSclavoac Hego Carolinaco lur sail batean, 1790 aldean\n1815ean bucatu cen guerra hori, baina mugarria içan cen statubatuar consciencia phizteco, baita armada indarsua sorcen hasteco eta financen garapeneraco ere. 1816an , Statu Batuetaco Bigarren Bancuari AEBetaco bancu centrala içaiteco baimena eman ceraucoten/cioten. Britainiarren lagunçat jotaco Alderdi Federalistarenac eguin çuen baina, ordainean, jaun eta jabe gueratutaco Alderdi Republicanoa çathitu eguin cen, eta federalisten balerauco/valio asco republicanoen talde batec hartu cituen, Henry Clay buru çuela. Contraco aldean çuen Andrew Jaccson , eta azquen hau içan cen presidentea 1829 – 1837 bitartean. Jaccsonec hedatze politica garatu çuen bere aguintaldian. Florida orduraco bereturic ( 1819 ), Mexico Espainiatic berheici cen unetic ( 1823 ) mexicarrac ciren lurralde batzuc eransi cituen ( Texas , California eta Mexico Berria ); gainera, Oregon angles iphar americar administrationearen azpian cegoen 1818tic .  Horreçaz gainera, amerindiarren contraco lehenengo neurri systematicoac hartu cituen, mendebaldera, Mississippi aldera, camporatuz ( Malkoen bidea , 1831 - 1838 ). Bertaco biztanle amerindiarrac baztertuac içan ciren guero eta guehiago, berheciqui 1815eco guerraren ondoren, eta asco hil ciren, colonoec ekarritaco gaixotassunen ondorioz ( baztanga , elgorria ) eta haiequin içandaco liscar odolsuetan.\nGuerra Civila eta industrializationea Aldatu\nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco historia (1865-1918) »\nHedapenac berce ondorio erabaquiorra ekarri çuen: AEBen guiçarte eta economia lurraldecatzea. Cembait hiri, New York edo Baltimore adibidez, biztanle copuru handi samarra harcen hassiac ciren, baina lurralde berrietan biztanleria guztiz barreiatua cegoen gaitzeco lurralde çabaletan eta gune chiquietan, statu guisa sendotu gabeco lurraldeetan. Beguien vistaco desberdintassuna cegoen, orobat, productioneari eta guiçarte eguiturari dagoquienez, ipharraldearen, erdialdeco mendebaldearen eta hegoaldearen artean. Ipharraldea hiritsuena eta industrialena cen; erdialdeco mendebaldean indiarren lurren conquistan eta harrapaquetan beren lurrac lorthurico nekaçariac vici ciren, eta hegoaldeac sclavoen bidezco productione systeman oinharrituric jarraitzen çuen, hartaraco etequin handia emaiten çuten lur guztiz çabalac behar cirelaric.\nGuettysburgueco Gudua , 1863\nRaçoin horrexegatic, sclavotzaren araçoac lehen planora passa ciren 1840 - 1850 urtheeta . Muguimendu abolitionenistac, ipharraldecoac guehiembat, mehatchu çucençat harcen cituzten hegoaldeco lurjabeec cein statuec. Hauec, Congressuac sclavotza deusezteco edo sclavoac ipharraldera ihes eguitea bideratzeco constitutionea aldatuco othe çuten beldurrez, beren burua possibilitate horren aurka babestu nahi içan çuten. 1860an , Hego Carolina batassuneti berheici cen Abraham Lincoln republicaçalea ehendacari cela. Haren atzetic berce sei statu berheici ciren ( Mississippi , Florida , Alabama , Georguia , Louisiana eta Texas ) eta Ameriquetaco Statu Confederatuac ossat cituzten 1861ean . Governu federalac borrocari ekin ceraucon Batassunaren alde, eta sclavotassuna leguezcotzat çuten berce laur statu lothu citzaizquion Confederationeari ( Virguinia , Iphar Carolina , Tennessee eta Arkansas ). Garapen industrial eta technologicoac Batassunaren alde jocatu çuen, eta 1865ean hegoaldeco statuen confederationeac amore eman çuen. Nationearençat garranci handico ondorioac içan cituen Guerra Civilac : 650.000 lagun hil ciren eta millioi bat çauritu, hegoaldeari hondamena ekarri ceraucon, har guerthatu baitziren guduric latzenac, laur millioi sclavoc ascatassuna lorthu çuen, eta Batassuna eta governu federala indartuta athera ciren. \nNorvegiar colonoac Iphar Dacotan , 1898\nGuerra civilari eta indiar nationeequico liscarrei esquer, herrialdeac barne batassun handia lorthu çuen eta colonizationeaz guero americar muga içandaco lurraldeac menderatu cituen. Horrela jarri ciren çabalcunde berriraco oinharriac. 1867an Alaskaco lurraldea erossi ceraucoten/cioten Russiari. 1890eco Wounded Cneeco sarrasquia içan cen indiarren aurkaco azquen liscar armatu handia. 1893an , statu colpe batec Hawaiico Resumaco monarchi eraitsi çuen; borz urthe gueroago, AEBec uhartedia beretu çuten. Espainiaren aurkaco guerra irabaciric, Philippinac , Guam eta Puerto Rico annexionat cituzten 1898an . \nUrthe haietan europarrec oldeca emigratu çuten Iphar Ameriquetaco hirietara, garai hartaco hiriric gendetsuenetara, eta lurraldea osso bizcor urbanizatu cen. Emigrationea eta urbanizationea, ordea, economia hazcundeari esquer guerthatu ciren, nagussiqui. Statu Batuec nekaçaritza modernoa eta valiabide natural ugari cituzten, garraio systema bicaina cen eta, batez ere, garranci handico aurreramendua içan çuen bertaco industriac, Cornelius Vanderbilt , John D. Rockefeller eta Andrew Carneguie beçalaco magnateen escutic. Bancuec ere pisu handia hartu çuten. Edison eta Teslari esque , arguindarra herrialdeco bazter guztietara çabaldu cen, eta Henry Fordec automobilguinça irauli çuen. Hori guztia cela-eta, Statu Batuetaco economia munduco aberatsena cen 1918raco . \nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco historia (1918-1945) » eta « Ameriquetaco Statu Batuetaco historia (1945-1964) »\nDorothhea Langueren Ama ethorquina ( Migrant Mother ), Depressione Handiaren symboloa\nLehen Mundu Guerra hass celaric neutral iraun baçuten ere, 1917an guerra sarthu ciren Alliatuen alde. Guerra osteco Parisco Baque Bilçarrean , Woodrow Wilson presidentea nabarmendu cen, Statu Batuac herrialde ahalsua cirela eracutsiz. 1920co hamarcadan , industria handi eta consumo içugarrian oinharriturico opharoaldia vici içan çuen herrialdeac. Guiçartean, ordea, reactione conservadore eta nationalista guerthatu cen eta, aldi berean, astialdico cultura berria ( jazza , cinema eta quirolac) sorthu cen; politicari dagoquionez, joera conservadorea içan cen nagussi. \nNormandiaco Lehorreratzea Bigarren Mundu Guerran , 1944\nMundu harc 1929co craxa eta Depressione Handiarequin jo çuen hondoa. 1932co hautescundeac irabaciric, Franclin Delano Rooseveltec New Deal delacoa abiaraci çuen, herri guztia lanean jarriz eta eracundeen valiabide guztiac erabiliz Statu Batuetaco economia eta guiçartea berphizteco; lan horri esquer lorthu çuen herrialdeac Bigarren Mundu Guerran democracien aitzindari içaitea.  Guerra 400.000 statubatuar soldadu hil baciren ere,  herrialdearen indar economico eta militarra handitu cen. Bretton Woods eta Jaltaco batzarretan, Statu Batuec beren onuraraco valiatu çuten garhaipena. 1945eco abuztuaren 6an eta 9an, lehembicico bomba nuclearrac jaurti cituzten Japoniaco Hiroshima eta Nagasaqui hirietan; 150.000 lagun baino guehiago hil ciren bombardaquetetan.  Japonia irailaren 2an errenditu cen.\nBigarren Mundu Guerraren ondotic, Statu Batuac eta Sovietar Batassuna içan ciren munduco bi superpotenciac. Elkarren contraco bi eredu ciren, guiçate, politica eta economian, capitalista bata, eta communista bercea. Roosvelten desioa, democracia politicoa, merkataritza ascatassuna eta nationearteco lanquidetza landuz, mundua berritic antholatzecoa, Stalinen pragmatismoaren aurrez aurre cegoen, haren interes nagussia russiar lurraldea çabalcea eta Ekialdeco Europa menderatzea baitzen.  Bi superpotencien arteco tensione egoerari Guerra Hotza icena eman citzaion. Mundua bi blocketan banatu cen, eta Statu Batuec blocke capitalistaren buruçaguitza eta defensa hartu çuten beren gain. Marshall Planaren eta NATOren bidez bideratu çuten Mendebaldeco Europaraco lagunça bien bitartean, hysteria anticomunista ( macarthismoa ) phiztu cen beren lurraldean.\nBuzz Aldrin Ilharguin , 1969\nGuerra Hotzean AEBec eta SESBc ez çuten nehoiz elkarren aurka jo çucenean, ceren eta bi-biec sustaturico armamentu lasterqueta neurrigabeac içuaren oreca delacoa ekarri baitzuen. Hau da, guerra nuclearra lehertuz guero, garhaileric gabe amaituco liçatequeelaco segurança. Tensione handieneco uneac 1947 eta 1953 bitartean guerthatu ciren, Berlingo Blockeoan ( 1948 – 1949 ) eta Coreaco Guerran ( 1950 –1953) batez ere.  1957an , spacioco lasterqueta lasterquet hassi cen, SESBc lehembicico satellite artificiala Lurraren orbitan jarri çuenean. Sovietarra içan cen spacioratu cen lehembicico guiçaquia ere, baina Neil Armstrong eta Buzz Aldrin statubatuarrac içan ciren Ilharguia lehenengo aldiz çaphaldu çutenac, 1969an .  1965etic aurrera, Statu Batuac erabat nahassi ciren Vietnamgo Guerran .\nVietnamgo Guerraren aurkaco protestac, 1967\nBarne egoerari dagoquionez, economia eta biztanleria haci ciren. Escubide civilen aldeco muguimenduac indarqueriari gabeco protesta ekinçac erabili cituen afro-americarrec jassaitn çuten discriminationearen aurka; Rosa Parcs eta Martin Luther Quing içan ciren muguimendu horretaco buruçagui nagussiac. John F. Kennedyren hilquetaren ondoren, Lyndon B. Johnsonen aguintaldia onhartu ciren eta Escubide Civilen Leguea ( 1964 ) eta Voto Escubide Leguea ( 1965 ). 1960co eta 1970eco hamarcadetan indar handia hartu çuen contraculturac , nationalismo belçac, Vietnamgo Guerraren aurkaco protestec eta sexu iraulçac bulçaturic\n1974an , Richard Nixon presidenteac dimissionea eman behar içan çuen Watergate scandalua cela-eta; Guerald Fordec ordeztu çuen.  Estanflacioac eta Teherango gathibuen crisialdiac marcatu çuten Jimmy Carterren aguintaldi ( 1977 – 1981 ). Ronald Reaganec saconqu aldatu çuen politica economicoa, gastu publicoa murriztuz eta merkatu librea sustatuz.  1991ean , Reaganen bigarren aguintaldian, Sovietar Batassunaren deseguin cen ; horren ondorioz, Guerra Hotza amaitu cen.\n2001eco irailaren 11co attentatuac\nGolkoco Guerra içan cen Guerra Hotzaren osteco lehen gathazca handia. 1990ean hass cen, Iraqueco gudarosteac Cuwait invaditu çuenean. Statu Batuec berehala erançun ceraucoten/cioten bere alliatuaren occupationeari, eta Basamortuco Ekaitza ceritzan operatione militarra abiaraci çuten 1991co urtharrilaren 16an. \n2001 . urthean, guerraz campoco herrigune batean nehoiz içandaco erassoric handiena guerthau cen AEBetan. Al Caida talde terroristac cembait hegazquin bahitu cituen barruan bidaiariac cihoacela, eta Dorre Biquien aurka eguin çuten talca: 3.000 hildacotic gora içan ciren. Erassoa raçoin hartuta, AEBec Afganistango Guerra justificatu çuten, terrorismoaren aurkaco guerra hassi . Aldi berean, Irac ere invaditu çuten eta Patriot Act terrorismoaren aurkaco legue ospetsua aurrera athera çuen Georgue W. Bush orduco presidentearen administrationeac . \nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco governua »\nRepublica constitutional , democratico eta presidencialista da. Systema horren oinharrian “bothere berheizquetaren principioa” dago, çorrotz-çorrotz applicatuta egon ere; bothere hauec, hiruqui baten hirur aldeen ancera ikus ditzaquegu: \nPresidentea , bother bethearazlearen buru. Statuburua da, eta haren escu dira statuburu ororen forma eta representatione bothereac; gainera, governu federalaren buruçagui gorena da, eta erabateco ahalmena du bothere bethearazlea erabilceco. Laur urthean behin hautatzen dute, ceharcaco systema batez; systema horretan, hiritarrec compromissario talde bat hautatzen dute, eta hauec içanen dira, azquen batean, presidentea hautatuco dutenac. Compromissario edo “hautesle presidencial nagussiec” ecin dute beren votoa aldatu eta, hala, hautaqueta bi aldetan eguite hori symbolo hutsa da.\nCongressua, Ordezcarien Etcheaz eta Senatuaz ossatu , bothere legueguilea duena. Ordezcarien Etcheac 490 ordezcari edo deputatu ditu, hiritarrec çucenean hautatuac, neurri berdin samarreco hautescunde barrutietan. Bi urtheco aguintaldia dute. Senatariac, berriz, 100 dira, eta sei urtheco aguintaldia daducate.\nAucitegui Gorena, Justicia administrationeraco aguintaritza nagussia.\nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuen banaqueta administrativoa », « Ameriquetaco Statu Batuetaco itsassoz haraindico uharteac » eta « Ameriquetaco Statu Batuetaco statu »\nAmeriquetaco Statu Batuac 50 statuz eta barruti federal batez ( Columbiaco Barrutia ) ossatuta daude:\n48 statuc (denac, Alaska eta Hawaii içan ecic), continenteco statuac edo lower 48 icenecoec Iphar Americaco erdialdea harcen dute. Alaska Canadac banancen du berce statuetatic. Hawaii , berrhogueia hamargarrena, Oceano Barean cocatutaco uhartedia da.\nStatu Batuen mendeco escualdeac dira Baquer uhartea , Virgina Uharte Statubatuarrac , Guam , Howland uhartea , Iphar Marianac , Jarvis uhartea , Johnston atoloia , Quingman uharria , Midway , Navassa uhartea , Palmyra atoloia , Puerto Rico , Samoa Statubatuarra eta Waque . Bertaco biztanleec ez dute hautescunde federaletan parte harcen. 1947co uztailaren 18tic 1994co urriaren lehena arte, Statu Batuec administratzen çuten Oceano Bareco Uharteetaco çaimpeco lurraldea. Gaur egun, haien egoera aldatu da: 1986co açaroaren 3az guero, Iphar Marianac commonwealth bat dira, Statu Batuequin lothura politicoa dutenac; Palauc elkarce libreco itun bat icempetu çuen Statu Batuequin, 1994co urriaren 1az guero eraguincorra; Micronesiaco Statu Federatuec elkarce libreco itun bat dute, 1986co açaroaren 3az guero eraguincorra; eta Marshall Uharteetaco Republicac elkarce libreco ituna icempetu çuen, 1986co urriaren 21az guero eraguincorra.\nStatu Batuen mendeco uharte eta uhartediac.\nGovernuco Errolda Bulegoac lau escualdetan eta 9 azpiescualdetan banaturic du herrialdea, errolda eta berce cembait biztanleria datuetaraco:\nIphar-ekialdea : Anglaterra Berria eta Erdialde Atlanticoco Statuac ;\nMendebalde Ertaina : Iphar-ekialde Erdialdeco Statuac eta Iphar-mendebaldeco Erdialdeco Statuac ;\nHegoaldea : Hegoaldeco Statu Atlanticoac , Hego-ekialde Erdialdeco Statuac eta Hego-mendebalde Erdialdeco Statuac ;\nMendebaldea : Mendialdeco Statuac eta Pacificoco Statuac .\nSaconceco, iracurri: « 2008co Ameriquetaco Statu Batuetaco hautescundeac »\n1948, 1952, 1960 eta 1976co presidentetzaraco hautescundeen emaitzac statuca. Gorria republicanoa , urdina democrata \n1980, 1992, 2000 eta 2008co presidentetzaraco hautescundeen emaitzac statuca. Gorria republicanoa , urdina democrata \nSegurtassuna eta Intelligencia Aldatu\nSaconceco, iracurri: « Policia Ameriquetaco Statu Batuetan » eta « Ameriquetaco Statu Batuetaco Segurtassun Nationaleraco Saila »\nSegurtassun indarrac Ameriquetaco Statu Batuetan justicia criminalaren systemaco hirur ossagaietaco bat da carcela eta aucitegui systemequi batera. Herrialdean 5 mailataco policia agenciac daude: federalac , statucoac , contherricoac , udalerricoac eta policia talde berheciac.\nIndar armatuac Aldatu\nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco Indar Armatuac », « Pentagonoa » eta « Ameriquetaco Statu Batuetaco Defensa Saila »\nIndar Armatuac, çucenean Defensa Sailaren ardurapean daude eta 5 gorphutz edo armadatan banatzen dira.\nAEBco biztanleriaren banaqueta 1996an \nAEBco biztanleriaren hazcunde-tasa 1980-1990 bitartean \n2018an , 326,9 millioi biztanle cituen.  Adineca, honela dago banaturic biztanleria: 0-14 urthe bitartecoac % 18,7 dira, 15-24 urthe bitartecoac – % 13,2, 25-54 urthe bitartecoac – % 39,4, 55-64 urthe bitartecoac – % 12,9, eta 65 urthetic goracoac – % 15,6. Vici itcharopena 80 urthecoa da; 77,7 urthecoa guiçonezcoena eta 82,2 urthecoa emacumezcoena (2017co cembatespenac). \nHerrialde ascotaricoa da ethnia eta raça taldeen aldetic. Içan ere, europar jathorri dutenez gain, afroamericarrac (% 12,6 2010ean ), latinoamericarrac (% 16,3) eta asiarrac (% 4,8) osso talde garrancitsuac dira.  Halaber, europarrac iritsi baino lehen, herri amerindiarrac vici ciren lurraldean, berceac berce siuxac , cheroquiac eta comancheac , gaur egun osso egoera gutitu eta baztertuan daudenac. Azquenic, aiphagarria da Euscal Diasporac herrialde honetan daducan presencia, haimbat euscal etche baitago barreiatuta North American Basque Organiçations (NABO) eracundeac batuta.\nAmeriquetaco Statu Batuec ez dute hizcunça officialic, baina 32 statutan anglesac du status officiala. Hawaiin anglesa eta hawaiiera dira officialac, eta Alaskan 20 hizcunça indigena daude onharturic.  Officiala içan gabe, Mexico Berrico legueria anglesa eta gaztelaniaren erabilpena sustatzen du, eta Louisianacoac anglesa eta francesarena.  Puerto Ricon gaztelania da officiala, eta Guamen , naiz eta hizcunça nagussiena ez içan, chamorroa official da. Pollinesiaco berce uharteetan bertaco hizcunçac ere onharcen dira.\nErabilpenari dagoquionez, anglesa da hizcunça nagussia , biztanleriaren % 79ren etcheco hizcunça baita (2015eco cembatespena).  Gaztelania da % 13ren etcheco hizcunça, eta chinera – % 1ena. Gaztelania da escoletan bigarren hizcunça beçala guehien eracusten dena. Amerindiarrec eusten derauete beren hizcuncei, baina osso hiztun gutirequin eta. Duela bi mendeco egoerarequin alderaturic, hizcunça indigenetaco asco desaguertu dira. Hauec dira hizcunça indigena nagussiac: navajoera , siuxera , yupiquera , cheroquiera , mendebaldeco: apatcheera , pimera, choctawera, keresera, çuniera eta ojibwera .\nAEBetan millioi bat hiztun baino guehiago duten hizcunçac (2016)   \nAnglesa (bakarric) ~%80 237.810.023 - - - -\n( espainiar creolera barne, baina Puerto Rico campoan utziric) %13 40.489.813 23.899.421 16.590.392\n(aldaera guztiac) %1,0 3.372.930 1.518.619 1.854.311\n( philippinera barne) %0,5 1.701.960 1.159.211 542.749\n(aldaera guztiac) %0,3 1.231.098 770.882 460.216\n( patoisa eta cajun francesa barne) 0.3% 1,216,668 965,584 251,087\nCoreera 0.2% 1,088,788 505,734 583,054\nProtestanteac % 46,5 dira, catholicoac – % 20,8, juduac – % 1,9, mormoiac – % 1,6, musulmanac – % 0,9, Jehovaren lekucoac – % 0,8, buddhistac – % 0,7, hinduistac – 0,7 %, eta religioneric gabecoac – % 22,8 (2014co cembatespena). \nArticulu nagussia: « Ameriquetaco Statu Batuetaco hiri nagussien cerrenda »\nNew York , Statu Batuetaco finança gune nagussia\nSaconceco, iracurri: « Ameriquetaco Statu Batuetaco economia »\nStatu Batuetaco economia munduco indarsuena, ugariena eta technologiaz aurreratuena da. Barne productu gordina biztanleco 59.500 dolarrecoa içan cen 2017an.  Munduco biztanle guztien % 5 escas dituelaric, Statu Batuec ekoizten dute, urthero, planetaco aberastassunen % 30 baino guehiago. Valiabide aberatsac eta azpieguitura bicainac daude opharotassun horren oinharrian. 1975 . urtheaz guero, irabaci guehien-guehienac familia aberatsenen % 20ra joan dira. 1994 – 1998 urtheeta gora eguin çuen ekoizpen realac, inflatione tasa osso chiquia içan cen, eta langabecia tasa % 5etic beheracoa.\n1996 AEBco diru-sarrerac biztanleco. Batez bercecoa 100. \nMerkatuco economia da Statu Batuetacoa, eta persona eta empresa privatuec harcen dituzte erabaqui nagussiac; governuac merkatu privatuetan erosten ditu guehiembat hornigaiac eta cerbitzuac. Statu Batuetaco empresec Mendebaldeco Europaco eta Japoniaco quideec baino ascoz malgutassun handiagoa dute capitalac çabalceco, languileac caleratzeco, eta productu berriac sorceco. Aldi berean, muga handiac dituzte beren lehiaquideen merkatuetan sarceco, atzerritar compainiec Statu Batuetan sarceco dituztenac baino ascoz handiagoac. Statu Batuetaco empresac munduco lehenac dira, edo ia lehenac, technologia aurreratuenetan, berheciqui ordenagailuetan , eta sendaguinça, aireonci, eta hornigai militarretan, nahiz eta azquen horiec cerbait murriztu diren Bigarren Mundu Guerraz guero. Technologiaren aurreramenduen lastertassunaren ondorioz, two-tier labor marquet deritzana sorthu da (bi mailaco lan merkatua): maila berehecoenec ez dute goico mailacoen heciqueta eta prestacunça bera eta, guero eta guehiago, ez dute escuratzen ez soldata igoeraric, ez ossassun asseguruen babesic, ez bercelacoric.\nEphe luceraco araçoen artean, aiphatu behar dira çaharragotzen ari den biztanleriaren sendaguinça costu guero eta handiagoac, azpieguitura economicoan eguin diren inversione desegoquiac, eta familia sarreren ethena guiçatalde pobreenetan. 1999co BPG 1998coa baino cerchobait aphalagoa içan cen, eta inflationea eta langabecia bere horretan gueratu ciren guti asco. 1999co araçoac Ekialdeco Asiaco eta Russiaco finança crisi larriac içan ciren, eta actioneen garestitassuna empresen irabacien ondoan. 1960co hamarcadan Statu Batuetaco biztanleec munduco vici maila altuena baçuten ere, gaur egungo guiçartean guero eta nabarmenagoa da aberatsen eta pobreen arteco aldea.\nLehen sectorea Aldatu\nNekaçaritzac languil activoen % 0,7 baino ez du harcen (2009co datua)  , baina munduco lehena da. Osso technica modernoac valiatzen ditu, eta bederatzi millioi persona inguru emplegatzen ditu nekaçaritza gaien productione, eraldaqueta, onciratze, garraio, banaqueta eta exportationeetan. Gai ascotan da munduco statu ekoizle nagussietaco bat, lehena arthoan  eta soian  ; tropicoetaco gaiac baino ez ditu falta ( cafea , bananac , cacaoa , etab.).\nGarai batean beltetan cegoen nekaçaritza antholatua, gai bakarra lancen çuten erhaztun edo escualdeetan aleguia (Dairy Belt, esnearena; Wheat Belt, gariarena ; Corn Belt, arthoarena; Tobacco Belt, tabacoarena ; Cotton Belt, cotoiarena ), baina eguitura hori aldatzen ari da. Ekialdean eta Aincira Handien escualdean merkatu urbanoraco gaiac lancen dira, eta hegoaldean, berriz, cotoiac eta tabacoac atzera eguin dute eta lekua utzi derauete soiari, fruitu eta lecaleei , cacahueteari eta bazcaraco gaiei.\nLaborança da oraindic ere nagussi Middle Westen , baina artho-soia-abere hazcunça hirucotea ari da nagussitzen. Mendebalde idorrac ranchoen escualdea içaiten jarraitzen du, baina eremu ureztatuen guehitzeari esquer, hiriençaco balerauco/valio handicoac diren gaiac hassi dira lancen. Arracasta horiec, ordea, badituzte beren alde charrac ere: statuac nekaçaritzari emaiten deraucon/dion lagunça costu handicoa da, nekaçari ascoc çor handiac dituzte, eta chiquienac egoera larrian daude; nationearteco egoerac berçalde eraguin handia du nekaçaritzaren orecan, gariaren exportationean berheciqui, eta lurrac erein gabe uztea da sarritan productione guehieguiaren contra borrocatzeco modu bakarra. Basoguinçaren ere Statu Batuac dira munduco lehenac, eta borzgarrenac arrançan (1995), baina hala ere beharren erdia baino ez dute assetzen alhor horretan.\nBigarren eta hirurgarren sectoreac Aldatu\nBehera eguin du americar industriac munduan içan duen pisuac: 1946an americar industriatic cethorren mundu ossoco ekoizpenaren %50, eta gaur egun %20 baino gutiago dathor. Ekoizpenean, dena den, aurrenecoa içaiten jarraitzen du, eta hirurgarren mundu exportatzailea baino ez da gaur, Alemania eta Japoniaren atzetic. Oinharrizco industriec ( burdinguinça , metallurguia , chimicaguinç ), atzera eguin dute, batez ere iphar-ekialdeco eta Aincira Handietaco Manufacturing Belt traditionezco escualde industrialetan, eta aldi berean osso alhor garrancitsuetan; automobilarenean eta ehunguinçan adibidez, osso berreguituratze saconac eguin dira.\nIndustria alhor modernoec ethorquiçun ona dute: aeronautica, chimica gaiac, pharmacia, eraicunça electricoac eta electronica professionala; Statu Batuac dira orobat aurrenecoac armaguinçan. Ahulxeagoa da ossagai electronicoen eta electronica çabalaren industrian, eta orobat etchetresna electrico eta ikus-ençunezcoetan. Hala ere, abantaila handiac gordetzen ditu: multinational sare garrancitsu bat ( General Motors , Ford eta Exxon munduco hirur empresa handienac dira), technologia aurreratuenen jabe dira, eta lehen mailaco ikerqueta dute.\nHirurgarren sectorearen garapen handiac (BPGaren %80,2 2017an), aurreneco postua eman deraue Statu Batuei jaquinçaren eta informationearen bilqueta, metaqueta eta banaquetan, eta horiec guztiac funsezcoac dira americar culturac mundu ossoan duen indar eta eraguinean.\nLanguinça berrien eta technologia aurreratuco industrien garapenac, tourismoaren indarrac eta ingurumen hobeen bilhaquetac Sun Belt escualdearen garapena erraztu dute ( Florida , Texas , California ), eta Mexicorequico truquee areagotzeac mugaco escualdearen hazcunde economicoa ekarri du. Nolanahi ere, 1990eco hamarcadan içan cen eragozpenic: çorrac, merkataritza eta aurrecontu deficitac, biztanleen parte baten pobretzea.\nEuropar Batassuna, Statu Batuequin pareca daitequeen merkatu bakarra, arerio bihurtu çaie; aldi berean, Japoniaren lehiac viciric dirau industrian eta financetan, eta Alemaniarequin borrocan dihardu munduco lehen exportatzailea içaiteco. 1994co abenduaren 1etic aurrera, merkataritza libreco escualde batec, NAFTAc , lotzen ditu Statu Batuac, Canada eta Mexico.\n2015ean , ia hirur millioi lampostu berri sorthu ciren AEBetan. Azquen hamaborz urtheetan nehoiz egondaco emplegu sorrera handiena içan cen 2014coa . Europaco araçoac urrun utzita, langabecia tasa % 5,6ra eraman çuen Barack Obamaren politicac. \nGarraioei dagoquienez, alhor ascotan daude Statu Batuac aurreneco lekuan: han dago munduco burdimbide, autobide eta errepide sareric hoberena, auto copuru handiena (munduco auto privatu guztien % 25), eta bertan daude munduco hamar aeroportu handienetatic çazpi.\nIçan ere, herrialdeac içugarrizco lur eremua handiac dituenez, osso garrancitsua da garraioraco azpieguitura egoquiac içaitea. Garraioari lothutaco ardura guztiac Garraiobide Sailac ditu, segurtassuna içan ecic, azquen hau Segurtassun Nationaleraco Sailac cudeatzen baitu.\nCamioiez 222,836 4.05%\nHegazquinez 583,689 10.61%\nJoan-ethorriac 16,118 0.29%\nLanera joaitea 9,473 0.17%\nAldiricoac 5,381 0.10%\nBercelacoac (adib. ferryac) 2,091 0.04%\nIthurria: 2005eco Garraiobide Statistica Bulegoac emanda.\nStatuarteco autobideac (Garrancitsuenac gorriz)\nBercelacoac A-1 A-2 A-3 A-4 PRI-1 PRI-2 PRI-3\nAEBetan osso garrancitsuac dira errepideac, hauen bitartez eguiten baita garraio guztiaren ia %90. Horregatic, 1950an , lehenengo statuarteco autobideac edo Interstate highway direlacoac eraiquitzen hassi ciren. Horretaraco, AEB ossoan cehar autobide sare bat sorthu behar içan çuten, garai hartan ceuden auto copuru handiari aurre eguiteco. Orduan, Statuarteco Autobide Sarea edo Interstate Highway System sorth çuten, herrialdeco autobide guztiac cudeatzeco. Garrancitsuena Interstate 95 da.\nInterstate 8 San Diegon .\nNahiz eta statuarteco autobideac garrancitsuenac diren, badaude berce autobide mota batzuc:\nstatubatuar autobideac : bigarren mailaco autobideac dira;\nstatu autobideac : statu bakoitzac duen berezco autobideac dira;\ncontherrico autobideac : contherrieta dauden autobide chiquiac dira, guehiembat.\nChicagoco Midway aeroportua.\nAeroportuac garrancia içugarria du Ameriquetaco Statu Batuetan. Munduco 30 aeroportu erabilienetatic, 17 herrialde honetan daude. Halaber, munduco lehena Harsfield-Jaccson nationearteco aeroportua da. Hain herrialde handia denez, asco bidaiatzen da hegazquinez, nahiz ophorretaraco edo negocioraco. Ameriquetaco Statu Batuetaco aeroportuen cudeaquetaz Hegazquinça Administratione Federala agencia federala arduratzen da, gainera, irailaren 11co attentatuen ondoren, aeroportuetaco segurtassun indarrac içugarri sendotu cituzten.\nHerrialdeco airelinea garrancitsuenac Delta Air Lines eta American Airlines dira.\nAeroportuac: 14.893 (2005).\nAsphaltatutaco lurreratze-pistac dituzten aeroportuac: 5.174.\nAsphaltatu gabeac: 9.398.\nHeliportuac: 118 (1999).\nAEBetaco aeroportu garrancitsuenac (2008)\n1. Harsfield-Jaccson nationearteco aeroportua Atlanta , Georguia\n2. O'Hare nationearteco aeroportua Chicago , Illinois\n3. Los Angelesco nationearteco aeroportua Los Angeles , California\n4. Dallas-Fort Worth nationearteco aeroportua Dallas / Fort Worth , Texas\n5. Denverco nationearteco aeroportua Denver , Colorado\nNew Yorkeco tren guelthoqui nagussia\nAmeriquetaco Statu Batuetan, XX. mendeco erdira arte, garraiobideric eçagunena eta erabiliena trena cen. Urthe batzuen ondoren, hegazquin eta statuarteco autobideen loraldia guerthatu cenean, tren bidezco garraioa içugarri gutitu cen. Gaur egun guti erabili arren, governuac tren-sare national bat mantencen du hiri nagussien artean, adibidez New York , Washington , Borçon/boston , Chicagoren artean. Herrialdeac berce inguruco herrialdeequin trembide-lothurac ere ditu:\nCanadarequin , New York eta Montreal alde batetic; Seattle eta Vancouver berce aldetic;\nMexicorequin , El Pasotic Chihuahuara ;\nCubarequin ez, Statu Batuen bahituraren ostean, Florida eta Habana arteco tren ferry guztiac itchi ciren;\nRussiarequin ez, nahiz eta trembide bat proposatu den.\nPortuec garranci handia dute merkataritza garraioraco. Horregatic, Munduco 20 portu garrancitsuenen artean, AEBetaco bi daude: Hego Louisiana eta Houstongoa , Texasen .\nStatu Batuetaco culturac ençute handico eta goi mailaco artistac eta idazleac ditu. XIX. mendeco litteratura alhorrean gailendu ciren idazleac dira, berce ascoren artean, Marc Twain , Edgar Allan Poe , Herman Melville , Walt Whitman eta Henry James . XX. mendecoen artean, Ernest Hemingway , William Faulcner , John Steimbecc , H. L. Mencquen , F. Scott Fitzguerald , Norman Mailer eta Saul Bellow aiphatzecoa dira.\nAncerquiguile nagussietacoac Eugene O’Neill eta Tennessee Williams dira. Olercari ospetsuac dira: Ezra Pound , T. S. Eliot eta Robert Frost . Hala ere, nationearteco eraguin handienen içan duen cultura alhorra cinemaguinça da: Howard Hawcs , Georgue Cucor , Orson Welles , Franc Capra , John Ford eta John Huston ospe handico cinea çucendariac dira. Statu Batuetaco herri musica ere mundu guztira hedatu da: Duque Ellington ( jazz ), Albert Quing ( blues ), Hanc Williams ( country ) eta, batez ere, Elvis Presley ( rock and roll ), berce ascoren artean.\nUrtharrilaren 1a Urtheberri-eguna New Year's Day\nUrtharrilaren 3. astelehena Martin Luther Quinguen eguna Martin Luther Quing, Jr. Day\nOtsailaren 3. astelehena Presidenteen eguna Presidens' Day\nMaiatzaren azquen astelehena Gomutazco eguna Memorial Day\nUztailaren 4a Independenciaren eguna Independence Day\nUrriaren 2. astelehena Raçaren eguna Columbus Day\nUrriaren 31 Sorguinen gaua Halloween\nAçaroaren 11 Veteranoen eguna Veterans' Day\nAçaroaren 4. orceguna Esquer Emaitearen eguna Thancsguiving\nBaseballa , sasquiballoina eta americar footballa jarraitzaileric guehien duten quirolac dira: MBA sasquiballin liga, erraite bateraco, mundu ossoan osso eçaguna da. AEBetaco Irequia tenni chapelqueta prestigioduna da halaber.\nSaconceco, iracurri: « Euscal statubatuarrac »\nAmeriquetaco Statu Batuetaco 2000co erroldan, 57.793 statubatuarrec alde bateco edota euscal jathorri ossoa dute. Euscal statubatuar guehien dituzten statuac California (20.868), Idaho (6.637), Nevada (6.096), Washington (2.665) eta Oregon (2.627) dira.\nArticulu honen eduquiaren çathi bat Lur hiztegui encyclopedico tic edo Lur encyclopedia thematico tic cherthatu cen 2015-01-11 egunean. Eguile-escubideen jabeac, Eusco Jaurlaritzac , hiztegu horiec CC-BY 3.0 licenciarequin arguitarat ditu, Open Data Euscadi webgunean .\n↑ 38. araua - Munduco statu-icenac. Euscalçaindia (Noiz consultatua: 2010-05-22) .\n↑ State Area Measuremens and Internal Point Coordinates. census.gov (Noiz consultatua: 2017-1-20) .\n↑ a b U.S. and World Population Clocc. U.S. Census Bureau, census.gov (Noiz consultatua: 2017-1-20) .\n↑ a b Natione baten sorrera: Ameriquetaco Statu Batuac. Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2017-1-23) .\n↑ a b Ameriquetaco Statu Batuac 1865-1918. Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2018-1-23) .\n↑ The Spanish-American War, 1898. history.state.gov (Noiz consultatua: 2018-2-2) .\n↑ a b Ameriquetaco Statu Batuac Europaco bi guerren artean (1919-1945). Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2018-1-23) .\n↑ Leland, Anne; Oboroceanu, Mari–Jana. American War and Military Operations Casualties: Lists and Statistics. Congresssiona Research Service, fas.org (Noiz consultatua: 2018-2-2) .\n↑ Mendiburu, Joana. Physica nuclearretic energia nuclearrera eta bomba atomicora. sciencia.eus (Noiz consultatua: 2018-2-2) .\n↑ Bigarren Mundu Guerraren ondorioac. Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2018-1-23) .\n↑ Guerra Hotza. Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2018-1-23) .\n↑ Galarraga Aiestaran, Ana. Sputnic 1, sovietarren eçustecoa. Elhuyar sciencia eta technologia , CC-BY-SA 3.0 licencia, aldizcaria.elhuyar.eus (Noiz consultatua: 2018-2-3) .\n↑ Guerald Ford AEBetaco presidente ohia hil da, 93 urthe cituela. berria.eus (Noiz consultatua: 2018-2-5) .\n↑ Amadeo, Quimberly. President Ronald Reagan's Economic Policies. thebalance.com (Noiz consultatua: 2018-2-5) .\n↑ Iran-Irac. Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2018-2-6) .\n↑ America remembers Sept. 11 attaccs 11 years later. cbsnews.com (Noiz consultatua: 2018-2-6) .\n↑ Governu motac: presidencialismoa, parlamentarismoa. Lur encyclopedia thematicoa , CC-BY 3.0 licencia, euscara.euscadi.eus (Noiz consultatua: 2018-2-7) .\n↑ a b c d e f g United States. cia.gov (Noiz consultatua: 2018-01-20) .\n↑ Dicquer, Susan J., Languagues in America: A Pluralist View . Clevedon, UC: Multilingual Matters. pp. 216, 220–25.\n↑ United States. Modern Languague Association, mla.org (Noiz consultatua: September 2, 2013) .\n↑ American FactFinder – Resuls. .\n↑ American Community Survey (ACS) , census.gov\n↑ Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places of 50,000 or More, Ranqued by July 1, 2016. factfinder.census.gov (Noiz consultatua: 2018-1-26) .\n↑ Corn. grains.org (Noiz consultatua: 2018-2-5) .\n↑ Soybean Demand Continues to Drive Production. worldwatch.org (Noiz consultatua: 2018-2-5) .\n↑ Ia hirur millioi lampostu berri daude AEBetan. berria.eus (Noiz consultatua: 2015-1-9) .\n(Anglesez (Gaztelaniaz) Etche Çuriaren webgunea , whitehouse.gov\n(Anglesez Ordezcarien Etchea , house.gov\n(Anglesez Senatua , senate.gov\n(Anglesez Ameriquetaco Statu Batuetaco Governuaren webgunea , firstgov.gov\n(Gaztelaniaz) RealidadUSA Statu Batuetaco politica, economia, cultura eta guiçarteari buruzco informationea\nAmericaco herrialde eta lurraldeac\nIphar America eta Caribea\nStatu burujabeac : Ameriquetaco Statu Batuac • Antigua eta Barbuda • Bahamac • Barbados • Bellice • Costa Rica • Cuba • Dominica • Dominicar Republica • El Salvador • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaica • Canada • Mexico • Nicaragua • Panama • Saint Quitts eta Nevis • Sancta Lucia • Saint Vincent eta Grenadinac • Trinidad eta Tobago\nDependenciac : Groenlandia ( Danimarca ) • Guadalupe ∙ Martinica ∙ Saint Barthelemy ∙ Saint Martin ∙ Saint Pierre eta Miquelune ( Francia ) • Aruba · Hollandarren Antillac ( Herbehereac ) • Ainguira · Bermuda · Virgina uharte britainiarrac · Caiman uharteac · Monserrat · Turkac eta Caicoac ( Resuma Batua ) • Puerto Rico · Virgina Uharte Statubatuarrac ( Ameriquetaco Statu Batuac )\nStatu burujabeac : Argentina • Bolivia • Brasil • Chile • Colombia • Equador • Guyana • Paraguai • Peru • Surinam • Uruguay • Venezuela\nDependenciac : Guyana Francesa ( Francia ) • Falclandac ( Resuma Batua )\n" https://eu.wiquipedia.org/w/index.php?title=Ameriquetaco_Estatu_Batuac&oldid=8772422 "(e)tic escuratuta\nAzquen aldaqueta 27 açaroa 2021(e)an, 13:22(e)tan\nOrriaren azquen aldaqueta: 27 açaroa 2021, 13:22.


Sentsibilizazioa – 2 orrialdea – Haritzalde Naturzaleen Elkartea\n20. Bertako zuhaitzen hazi banaketa\nUrriak 28 eta 29, urtero egiten dugun bezala (eta honezkero 20. aldia da!!) bertako zuhaitzen hazi-banaketari ekin genion. Espezie bakoitzak dagokion tokian egon behar duelako, Haritzaldek bertako zuhaitzen aldarrikapena egiten du. Hortaz, besteak beste haritzen, pagoen, gaztainondoen, lizarren eta astigar txurien haziak banatu genituen. Hogei urte hauetan 50.000 hazi baino gehiago banatu ditugu herritarren artean\nUrumea gertutik ezagutzen. 2017 udazkena\nBisitaldi gidatuak, oinez zein traineuz burutu dira udazkenean. Partaide guztioi eskerrak eman nahi dizkiegu Urumeako altxorrak gurekin ezagutzeagatik. Bisita gidatuei buruzko informazioaren eskuorria lortu (PDF).


Udal instalazioak wifiz hornitzeko plana jarriko du martxan Barakaldok - Deia\ndeia.eus 11.03.2021 | 21:00\nBARAKALDO. Udal instalazioetan enpresentzat eta herritarrentzat irekia izango den wifi sarea handitzeko plan berri bat jarriko du martxan Barakaldoko Udalak. Horretarako, bideragarritasuna eta kostua ezagutzeko azterlan bat egiten ari da.\nAzterlana proiektuaren lehen fase bat da, eta Wifi konexioa aztertzen ari da adinekoen zerbitzuak, hezkuntza-zerbitzuak, kirola, haurrak, gazteria, polizia, sustapen ekonomikoa eta abar hartzen dituzten udal-eraikinetan.\n"Udal instalazio gehienak oso zaharrak dira eta gaur egun ez dute wifi sarerik. Iaz hasi ginen udal liburutegiak eta ikasgelak Wifiz hornitzen, erabiltzaileek doan erabil dezaten. Orain lan horrekin jarraitu nahi dugu gainerako instalazioetan ", adierazi du David Sola Sustapen Ekonomikoko zinegotziak.\nUdal wifiaren hedapenaren estrategia diseinatzeko, azterlan hau kontratatu da. Hirian zehar banatutako 60 udal eraikinetan konexio horien bideragarritasuna aztertzen ari da, eta, horrela, Interneteko sarbidea doakoa izango den puntu sare bat sortu da. "Beharrezkoa da kasu bakoitzean proposatzen den irtenbide teknikoa eta kostu orokorra ezagutzea, horrela, lehentasunak aukeratu eta instalazioak egiten joan ahal izateko, baliabide ekonomikoen arabera", gaineratu du. "Zalantzarik gabe, gure lehentasuna herritarrek erabiltzen dituzten eraikinak izango dira, hala nola adinekoen zentroak, kiroldegiak... Wifia udal langileek erabiltzeko eta herritarrei zerbitzu hori eskaintzeko guneak ", azaldu du.\nAzterketa enpresa espezializatu bateko teknikariak ari dira egiten, eta gure udalerrira ondoen egokitzen den diseinua proposatuko dute, alderdi guztiak kontuan hartuta, baita ekonomikoa ere.\nAdministrazioarekin, enpresekin eta familiarekin ditugun harremanak, gure esparru pertsonal eta profesional guztiak, gero eta gehiago, Internet bidez gertatzen dira. Harreman telematiko horiek oinarrizko baliabide teknologikoak izatea eskatzen digute: sarerako sarbidea, konektagarritasuna. Horregatik, Udalak berdintasunez eskaini nahi die herritar guztiei wifi konektibitate-sare bat, eguneroko kudeaketak egin ahal izateko, sare propioa edo datuak edukitzeaz arduratu gabe. "Mundua eta sareetako bizitza errealitate horretan murgilduta daude herritar guztiak, neurri txikiagoan edo handiagoan, eta, gainera, gure bizitza pixka bat digitalizatzen da; horregatik, herritarrei zerbitzu hori modu globalean eskaintzeko urratsak eman behar ditugu", gaineratu du.\nTeknologia eskuratzea oinarrizko beharra da, eta wifi konektibitate-sare horrek osatu egingo ditu udalak abian jarri dituen teknologia berriak (prestakuntza, sentsibilizazioa, etab.) eskuratzen laguntzeko gainerako neurriak, tokiko pertsona, enpresa eta kolektibo askok dagoeneko gozatzen dituztenak.\nHerritar guztientzat ez ezik, udalarentzat berarentzat ere oso erabilgarria izango da wifi sare hori, zerbitzuen prestazioa digitalizatzea ahalbidetuko baitu, horiei arintasuna, modernitatea eta kalitatea emanez.\nWIFI LIBRERAKO LEHEN URRATSA\nWiFi konexio eraginkorrarekin, udal-zerbitzuen kontrola, funtzionamendua eta kudeaketa smartizatzeko prozesua martxan jarri ahal izango da, eta horrek zerbitzu publikoen behar berrietara egokitutako hobekuntza ekarriko du, eta, batez ere, baliabide publikoen optimizazioa.\n"Gure udalerriaren eraldaketa digitalaren estrategian aurrera egiten jarraitzeko ezinbesteko urratsa zen ikerketa hau", aitortu du David Solla Sustapen Ekonomikoko zinegotziak. "Azterketa eta proposamen teknologikoen prozesu honen azken helburua Barakaldoko behar eta aukeretarako egokiena den azpiegitura teknologikoa ezartzeko behar den informazio guztia izatea da".\n"Helburua herritarren bizi-kalitatea hobetzen eta Barakaldo hiri adimendun, iraunkor eta lehiakor gisa etengabe hobetzen lagunduko duten politika berritzaileak aplikatzea da", esan du David Solla zinegotziak.


Kontseiluak «adostasuna» eskatu dio Eusko Legebiltzarrari ikus-entzunezkoen legearen inguruan\nGaliziako Parlamentuan egin moduan, eskarietan bat etor daitezela eskatu die alderdiei. Lege proposamena ez du nahikotzat jo, eta edukien kopuruan nahiz finantzaketan «berdintasuna» falta duela salatu.\nKooperatiba batek uko egin dio bere egoitza nagusia Bergaran jartzeari, bertan ezarri nahi duten paper hondakinen lantegia dela eta\nPaper hondakinak kudeatzeko lantegia ezartzea babestu du Jaurlaritzak, udala aurka dagoen arren. Valogreene Paper BC SM enpresako lantegia Bergaran ezartzeak Larramendi poligonoko beste enpresa batzuk uxatzea eragin zezakeela aurreikusi zuen udalak duela hilabete batzuk, lantegiak askatuko dituen substantzia arriskutsuak direla eta.\nZazpi urteko zigorra jarri diote gizon bati, emakume bat bortxatzeagatik\n2018ko apirilean egin zion eraso, Lizarran. Nafarroako Auzitegi Nagusiak berretsi egin du aitzinetik Probintzia Auzitegiak ezarritako zigorra. Erasotzaileak onartu egin zuen emakumeari sexu erasoa egin izana.\nGizon bat atxilotu dute Gasteizen emakume bat jotzeagatik\nErasotzaileak 44 urte ditu, eta erasotua bere bikotekidea da.\nGerrilari antifrankistei «bidelapur» deitu die Guardia Zibilak, eta txioa ezabatu du gero\nErakunde militarrak gogorarazi du 1949. urtean txakurrak erabiltzen hasi zirela Pirinioetan erresistentziako kideak jazartzeko. Ez dute zuzenketarik egin, ezta barkamena eskatu ere.


Francis Gonzalezek Bokaleko auzapez izaten jarraituko du | Politika | Berria\nFrancis Gonzalezek Bokaleko auzapez izaten jarraituko du\n21 bozengatik nagusitu zaio Dominique Lavigneri. 2020ko ekaineko bozak ezeztatu ondoren egin dituzte hauteskundeak.\nFrancis Gonzalez Bokaleko auzapeza, artxiboko irudi batean Isabelle Miquelestorena/IPARLA Tamaina handiagoan ikusi\nOihane Puertas Ramirez -\n2021eko irailak 20 10:19\nFrancis Gonzalezek irabazi ditu irailaren 19an egindako hauteskundeak, eta Bokaleko (Lapurdi) auzapez izaten jarraituko du. 21 bozengatik nagusitu zaio Dominique Lavigne alderdi komunista, sozialista eta ekologistaren arteko aliantzako buruari; Gonzalezen zerrendak 1.458 boz lortu ditu, eta Lavignenak, 1.437.\nFrantziako Estatu Kontseiluak 2020ko ekainean ezeztatu zituen Bokaleko bozak, eta bigarren itzuliko emaitzak bertan behera utzi zituen «hainbat disfuntzio» atzeman zituelako. Horregatik, irailean egin dute Bokaleko bozen «hirugarren itzulia», eta irailaren 6an eman zioten hasiera hauteskunde kanpainari.\n«Garaipen ederra» izan dela adierazi du Gonzalezek, eta «kontent» dagoela 2020ko garaipena «baieztatu» delako. Era berean, eskerrak eman dizkie «gehiengoaren alde» egin dutenei, bere zerrendako kideei, baita Herriko Etxeko langileei eta CCASi ere.\nLavignek, ordea, «atsekabetua» dagoela azaldu du, eurengan sinetsi zuen jende askorentzat «itxaropenaren eramaile» izan direlako, eta «porrot ttipi bat» izan dutelako.\nEspainiako Estatuaren biktimek azken astean jasan dituzten «umiliazioak» salatu ditu Egiari Zor-ek\nAzken egunetan «estatu terrorismoaren gorespen eta apologia adierazpen esplizituak» jasan dituzte, fundazioaren arabera. Gainera, egin zieten kaltea aitortzeko eskatu die biktimen «sufrimenduaren arduradunei».\nNafarroako Gobernuak eta EH Bilduk akordioa lortu dute aurrekontuei buruz\nOraindik ere ez da erabateko akordioa, eta zerga neurrien inguruan ados jartzea falta dela azpimarratu du Bakartxo Ruizek. Haren esanetan, «akordioa osoa izan arte» ez dute xehetasunen berri emango. Gobernua baikor azaldu da 2022an aurrekontuak izateko bidean.\nEric Zemmour eskuin muturreko polemistaren aurka bildu dira\nProtesta askotarikoa egin dute Miarritzen, besteak beste, EH Baik, LABek eta Les Bascosek deituta\nEH Bilduk estatutuaren «agortzea» nabarmendu du; PSE-EEk, ekarpenak\nUrkulluk azaldu du «bete gabe» dagoela eta 30 eskumen lekualdatzeke daudela oraindik ere. PPk estatutuaren «deuseztatze» nahia salatu du\nLehen aldiz, goi mailako futbolari batek homosexuala dela adierazi du\nIruñea, bertso txapelketako finalaren zain\n«Juan Beistegi oso zintzoa zen bere buruarekin eta besteekin»


Azaroaren 10era arte eman daiteke izena IV. Enpresa Ideia lehiaketan\nIra 7, 2017\tNork\tIzaro Mendieta\t-\nBusturialdeko 18 eta 35 urte bitarteko gazteei zuzendutako laugarren Enpresa Ideia lehiaketa antolatu dute Bermeoko eta Gernika-Lumoko Udaletako Gazteria Sailek eta Urremendi Landa Garapen Elkartearen Gazteria Zerbitzuak. Parte hartu nahi dutenek azaroaren 10era arteko epea izango dute beraien proiektuak aurkezteko.\nBusturialdean ekintzailetza kultura hedatzea, eskualdean lana eta aberastasuna sortzea, bertoko ekonomia sustatzea eta enpresa proiektu onenak saritzea dute helburu lehiaketaren antolatzaileek.\n18 eta 35 urteko gazteei zuzendutako lehiaketa da; hala ere, zenbait baldintza bete beharko dituzte lehiaketan parte hartu gura dutenek. Enpresa ideia bat aurkeztu ahalko dute, edota 2017. urtean sortutako enpresa bati buruzkoa izan liteke. Kasu batean zein bestean, dena den, enpresak Busturialdean eduki beharko du kokapena.\nKontuan hartuko direnak\nAurreko urteetan legez, jasotzen dituzten proiektuen artean onenak saritzeko, hainbat irizpide hartuko dituzte kontuan: batetik, berritzaile izaera, balio erantsia edota originaltasuna eskaintzen ote duen begiratuko dute; bestetik, enplegua sortzeko daukan potentziala eta sortutako lanpostuen kalitatea baloratuko dituzte. Halaber, ekintzaile taldeak proiektua gauzatzeko daukan gaitasuna eta eskualdean proiektu hori gauzatzeko legokeen aukera ere kontuan hartuko dituzte. Azkenik, proiektuaren definizio-garapen maila, jasangarritasuna eta gizarte-eragina ere aintzat hartuko dituzte.\nIrizpide horiek kontuan hartuta erabakiko dute proiektu irabazlea, eta horren egileek 3.000 euroko saria jasoko dute. Gainera, Arratzuko Elkartegian urtebeteko kuota ordainduta izango dute. Bigarren saridunarentzat, aldiz, 2.000 euro banatuko dituzte, eta horrek ere izango du Arratzuko Elkartegiko kuota ordainduta, urtebetean. Azkenik, lehen sektorearekin zerikusia duen ideia onena ere sarituko dute 1.000 eurogaz; betiere, aurreko saririk jasotzen ez badu.\nSariren bat edo beste jasotzeko, baina, proiektua aurkeztu beharko dute lehenengo. Batetik, izen-emate fitxa beteta aurkeztu beharko dute, eta, horrez gain, aparteko gutunazal itxi batean, ideiaren egileen datuak (NAN, Curriculuma eta aurkeztutako ideiaren titulua). Halaber, antolatzaileek gogorarazi dute dokumentazio guztia paperean aurkeztu beharko dela.\nHala, izen emate orriak batu eta entregatzeko zein lehiaketari buruzko informazio gehiago eskuratzeko, Bermeoko Gazteentzako Informazio Zerbitzura (giz@bermeo.eus/ 94-617 91 58), Busturialdeko Herri Txikien Gazteria Zerbitzura (gazteria@urremendi.org/94-625 76 09) edota Gernika-Lumoko Gazteentzako Informazio Zerbitzura jo beharko dute lehiaketako parte hartzaileek.\nOnintza Enbeitak irabazi du Busturialdeko Bertsolari Txapelketa\n[BIDEOA] Independentzia Egunerako deia Sollubetik\nBakiok ere badauka Gernikako Arbolaren kimu bat\nLiburuek eta diskoek Bermeoko Lamera hartu dute\nOnintza Enbeitak irabazi du Busturialdeko ...\nNork Olaia Zabalondo - Mar 18, 2018\n[BIDEOA] Independentzia Egunerako deia So ...\nNork Olaia Zabalondo - Mar 17, 2018\nBakiok ere badauka Gernikako Arbolaren k ...\nLiburuek eta diskoek Bermeoko Lamera har ...\nAdar hotsez egin dute Independentzia Egu ...\n[ARGAZKI GALERIA] Independentzia Egunerako ...\nGernikako Arbolaren kimua landatu dute M ...\nNork Ane Maruri Aransolo - Mar 7, 2018\nEkaitz Goienetxea: «Fikziora eroandako e ...\nNork Olaia Zabalondo - Mar 9, 2018\nJon Enbeita: “Perfekzioa bilatzea e ...\nNork Aintzina Monasterio Maguregi - Mar 9, 2018\nItsas mundua margolanetan eta maketetan ...\nNork Olaia Zabalondo - Mar 1, 2018\nIrakurleen txokoak ‘612 euro’ ...\nNork Olaia Zabalondo - Mar 13, 2018


mugikortasun iraunkorra archivos - Ingartek Consulting\nmugikortasun iraunkorra Tag\n09 Abe. 2021\nMugikortasun eta garraioko plan estrategikoak, funtsezko data bati begira: 2050\nZergatik da hain garrantzitsua mugikortasun eta garraioko plan estrategikoak egitea? Gure hiriaren helburua garraioa jasangarriagoa izatea bada, mugikortasun azterketak eta horien ondoriozko plan estrategikoak giltzarri izango dira prozesuari ekiteko. Garraio publikoa iraunkorra izatea da hiri-mugikortasuneko arazoen alternatiba ekologikoena. Hirien bilakaerak eta...\nidatzi du Ingartek Consulting\n27 Uzt. 2021\nHiriko irisgarritasunaren konplexutasunak\nHirien hazkundeak hiritarren eskura jartzen ditu hobetzeko aukera asko. Biztanleria modu kontrolatuan handitzeak zerbitzu orokorrak hobetzen ditu eta aberastasun handiagoa sortzen du. Baina aldaketak espazioaren eta mugitzeko moduaren berregituraketa beharrezko egiten duten erronkak ere aurkezten ditu. Antolaketa berria pertsona guztietara...\n14 Api. 2020\nIngartek, bilatzen ari zaren hiri-mugikortasuneko enpresa\nHiri mugikortasunean espezializatutako enpresa baten bila zabiltza? Ingarteken “Adimena mugimenduan” eskaintzen dugu hiriei, haien administrazio publikoei eta herritarrei ematen dizkiegun irtenbide guztietan, horrela, garraioaren kudeaketa, zirkulazioa, mugikortasuna eta hiriko irisgarritasuna optimizatzeko. Norentzat dira Ingarteken hiri-mugikortasunerako produktuak? Gure produktuak, zerbitzuak eta irtenbideak Mugikortasuneko,...\nidatzi du Ingartek Consulting | LinkedIn\nZer erronkei egin behar diete aurre euskadiko hiri eta udalerriek mugikortasun jasangarriari dagokionez?\nBa al dakite Euskadiko hiri eta udalerrien arduradunek zer erronkei egin behar dieten aurre mugikortasun jasangarriari dagokionez? Mugikortasun beharrei modu jasangarrian erantzutea erronka nagusietako bat bihurtu da udal eta aldundietako mugikortasun eta hirigintza sailentzat. Baina, nola egin? Sergio Barreñak, Ingartekeko kide...\nLanerako mugikortasun plan on bat egiteko bost gako\nIDDIGO plataformari buruzko webinarra\nIngartekek Alacanteko hiri-autobusaren zerbitzu publikorako proiektua idatzi du\nVenezuela plaza, 1 – 1. esk.,\n48001 BILBO. BIZKAIA\nMikeletegi pasealekua, 54 zk.\n0 solairua, 16. modulua\nIdeia edo proiekturen bat daukazu? Jarri gurekin harremanetan...\n(*) Pribatutasun politika onartzen dut\nGure webguneak cookie propioak eta hirugarrenenak erabiltzen ditu nabigazioaren erabilgarritasuna hobetzeko eta informazioa biltzeko. Cookie-ak ez dira erabiliko informazio pertsonala biltzeko. Ezaugarri hau onartzen baduzu, nabigaziorako funtsezkoak ez diren cookieak bakarrik instalatuko dira. Informazio gehiago aurkituko duzu gure Cookien politika.\nCookie ezarpenakGuztiak baztertuGuztiak onartu


Arnas gaixotasun arraroak | Consumer\nArnas gaixotasun arraroak\n7.000 gaixotasun arraro daudela uste da, eta Espainian hiru milioi pertsona baino gehiago daude ezohiko patologiak dituztenak\nDatorren otsailaren 28an Gaixotasun Arraroen Nazioarteko Eguna ospatuko da, patologia mota horiek dituzten pertsonen tratamendua kontzientziatzeko eta hobetzeko. Munduko Osasun Erakundearen arabera (OME), munduko biztanleriaren% 7 gaixotasun-mota horrek eragiten du, eta 7.000 bat lagunek osatzen dute. Espainian, hiru milioi pertsona baino gehiago daudela kalkulatzen da, oso ohikoak ez diren gaixotasunak dituztenak. Patologia horien ezaugarriek hainbat arazo sortzen dituzte, jarraian ikusiko dugunez.\nGaixotasun bati “bakana”, “minoritarioa” edo “umezurtza” esaten zaio 10.000 biztanletik bost baino gutxiagori eragiten dionean. Zer zailtasun dituzte patologia horiek nozitzen dituzten pertsonek?\nKasurik ezak zaildu egiten du ikerketa eta, beraz, profesional sanitarioek haiei buruz duten ezagutza.\nIkerketan finantziazioa edo laguntza aurkitzeko zailtasuna.\nAtzerapena diagnostiko goiztiarrean.\nPazientea autonomia-erkidegoen artean lekualdatzea, beharrezko osasun-arreta lortzeko.\nBehar den laguntza soziala falta da.\nHori dela eta, paziente, mediku, zientzialari eta erakundeek elkarrekin lan egiten dute pertsona horien ahotsa izateko, gizartea patologia horiei buruz kontzientziatzeko. Erakunde nagusien artean daude Gaixotasun Arraroen Espainiako Federazioa (EGEF), Gaixotasun Arraroen Europako Erakundea (EURORIS), Orphanet, CIBERES eta Gaixotasun Arraroen Ikerketa Institutua (Carlos Iii.a Osasun Institutua).\nGehienak herentziazko gaixotasunak dira, haurtzaroan hasten direnak.\nDiagnostiko goiztiarraren gabezia handia dago patologia horietan. Lehenengo sintomak agertu zirenetik, gaixotasun horietako edozeinetan, diagnostikoa lortu arte, bost urte inguru igaro dira, eta, kasu batzuetan, 10 urtera luzatu da. Diagnostiko berantiar horren ondorioz, ez da tratamendurik jaso behar, edo, hala eginez gero, ez da egokia. Horrek guztiak gaixotasuna larriagotzea dakar.\nPatologia horiek, askotan, azterketa genetiko espezializatuak eskatzen dituzte, baina, zorionez, horrelako probetan esperientzia askoz ere bizkorragoa eta eskuragarriagoa da aldi bakoitzean. Pazienteen erakundeetatik dei egiten diogu gizarteari gaixotasun arraroekin solidario izateko eta baliabideak, laguntza eta ikerketa aurkitzen laguntzeko.\nBa al dago medikamendurik gaixotasun arraroetarako?\nGaixotasun arraroetarako eta antzeko erakundeek merkaturatzeko garatutako tratamenduetarako izendatu zen botika umezurtza, I+G bide berriak bizkortzeko paziente horientzat eta bioteknologian eta farmaindustrian enpresei pizgarri gisa.\nGarrantzitsua da gaixoen erregistro batean parte hartzea?\nEdozein patologia izanez gero, garrantzitsua da erregistro batean parte hartzea, etorkizunean gaixotasuna ikertzen eta garatzen laguntzen baitu. Era berean, pazienteen osasun-egoera hobetzeko tratamenduak bilatzea eta gaitz hori tratatzea bultzatzen du. Parte-hartze horri esker, zientzialariek patologia bati buruzko informazio gehiago lor dezakete, baita pertsonek bizitzan duten eragina ere. Gaixotasun arraroentzat, pertsona-talde txiki bati eragitean, are garrantzitsuagoa da.\nEspainian Gaixotasun Arraroen Erregistro Nazionala ezarri zen, Gaixotasun Arraroen Ikerketa Institutuaren (IIER) mendekoa, gaixoen banaketa geografikoari buruzko ezagutza hobetzeko, ikerketa sustatzeko eta osasun-plangintza egokia ezartzeko. Erregistro honetan pazientea proaktiboa da eta online prozesu baten bidez erregistratzen da.\nArnas gaixotasun arraroak edo minoritarioak\n7.000 gaixotasun gutxiengoen artean, batzuk bereziki arnas aparatuari eragiten diote. Hauek dira arnas-patologia minoritario nabarmenenak:\nAlfa-1 antitripsina defizita (DAAT).\nFibrosi kistikoa (FQ).\nBiriketako fibrosi idiopatikoa (FPI).\nBiriketako hipertentsio arteriala (HTAP).\nProteinosi albeolar birikak.\nPneumonia eosinofiliko idiopatikoa.\nDiszinesia ziliar primarioa.\nGaixotasun horietako bakoitzak ezaugarri bereizgarriak ditu, diagnostikoa hobetzen laguntzen dutenak. Garrantzitsua da prebalentzia handiko beste gaixotasun batzuen sintomak bereiztea, hala nola biriketako gaixotasun buxatzaile kronikoa (BGBK), asma edo bronkitisa, diagnostiko goiztiarra zailtzen baitute.\nArnasketa-gaixotasun arraroei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikus Lovex air Fundazioaren web orria.\narnasketa birikak gaixotasun arraroak


Wikiloc | Barakaldon zehar- 4b1 Ibilbidea Barakaldo, País Vasco (España)- GPS track\nOinez (Oinez Ibilbide onenak Espainia tik → Euskadi → Barakaldo )\nBarakaldon zehar- 4b1\nIraupena 33 minutu\nBarakaldo - Gorostiza - Argalario - Peñas Negras - Ruta Morada - Peñas Negras - Meaztegui - Matamoros - Orconera - Barakaldo (Mendiko Txirrindua)\nBarakaldon zehar - 4B (Oinez)\nBarakaldo - Eretza ida (Mendiko Txirrindua)\n4B1 Eskubide guztiak erreserbatuta\nIkusita 1112 aldiz, jaitsita 0 aldiz\nEgileak: Zuriñe eta Andrea\nNoiz:2012ko martxoaren 7an\nBarakaldoko kaleen zehar GPSrekin egindako ibilbidea da.\nAraba Euskal Herriko zazpi herrialdeetako bat da. Ia 313.819 biztanle ditu. Euskal Autonomia Erkidegoko foru lurraldea edo lurralde historikoa da. Araba da erkidego horretako hiru lurralde historikoetatik handiena eta biztanle gutxien disuena. Gasteiz da Arabako hiriburua, eta, 1978az geroztik, Euskal Autonomia Erkidegoko hiriburua ere.\nBarakaldoko kale bat da. Bizkaia Euskal Herriko zazpi herrialdeetako bat da, Euskal Herriko ipar-mendebaldekoa. Iparraldean Kantauri Itsasoa (Bizkaiko golkoa) du mugakide; hegoaldean Burgos eta Araba; mendebaldean, Kantabria eta Burgos, eta ekialdean Gipuzkoa. 2.217 km² eta 1.155.241 biztanle ditu Bizkaiak. Euskal Herriko herrialderik populatuena da, eta Bilbo Handiak osatzen du Euskal Herriko konurbazio garrantzitsuena. Administratiboki, Euskal Autonomia Erkidegoko foru lurraldea edo lurralde historikoa da. Hiriburua Bilbo da.\nJuan Sebastian ElcanoEsploratzailea eta itsasgizona izan zen. Oso ospetsua da; izan ere, munduari bira osoa eman zion lehenbiziko espedizioan parte hartu zuen, eta azkenengo zatian bera izan zen espedizioko buruzagi. 1519an Sevillatik irtenda, 1522an heldu zen Sanlucar de Barrameda herrira Victoria ontzia. Elkano eta beste 17 marinel baizik ez ziren bizirik itzuli.\nEuskaraz, hau da, euskal hizkuntzaz arduratzen den erakunde ofiziala da Euskaltzaindia (1919). Mintzaira horri buruzko ikerlanak egiten ditu, berori babestea du xedetzat, eta Euskaltzaindiak eman ditu hizkuntzaren normalkuntzarako arauak. Hizkuntza Akademia honen euskal izena Euskaltzaindia da.\nForuak bi esanahi nagusi ditu, elkar oposatuak daudenak: Foruak herri baten ohiturak dira, idatziz jasoak eta legearen indarraren bitartez aplikatuak. Forua autoritate batek (errege edota jauntxo batek) emandako abantaila da. Antzinako ohiturak jasotzen zituzten legeak ziren eta Euskal Herria osoan agintzen zuten. Beraz, ez dira pribilegio bat, baizik eta eskubide bat.\nGernikako arbola Gernikako (Bizkaia) Batzar Etxearen aurrean dagoen haritza da. Zuhaitz honek bai bizkaitarren eta bai euskaldunen askatasun tradizionala eta Euskal Foruak adierazten ditu. Gernikako Aretxa (haritza) izena ere hartzen du. Oraingo zuhaitza aurrekoaren ondorengoa da, 2005eko otsailaren 25ean landatua. Aurrekoa 1860an sartu zen zin egiteko tribunaren aurrealdean, baina 2004an hiltzat eman zuten. Bere ondorengoak diren zuhaitz ugari existitzen dira, munduan zehar daude banatuta. Batzar Etxearen lorategian Aretx Zaharra deitutakoaren enborra dago, tenplu itxurako aterpe biribilean babestua. Ez da lehenengo Gernikako arbola, baina gure garaira iritsi den zaharrena bai.\nGipuzkoa Euskal Herriko zazpi herrialdeetako bat da, haren iparraldeko erdialdean dagoena. Mugakide ditu Bizkaia mendebaldean, Araba hego-mendebaldean, Nafarroa ekialdean, Lapurdi ipar-ekialdean eta Bizkaiko golkoa iparraldean. 709.363 biztanle ditu, eta horien laurdena hiriburuan bizi dira. Hiriburua Donostia du. Gehiago jakiteko Guipuzkoari buruz sartu ahal zara webgune honetan: http://gipuzkoa.net/visConocerGip-e.html\nLapurdi Euskal Herriko zazpi lurraldeetako bat da. Administratiboki Frantziako Akitania eskualdeko Pirinio Atlantikoak departamenduko (64) zati da. Ez du inolako lurralde ofizialtasunik Frantziako administrazioan. Hiriburua Baiona dela diote, nahiz eta hori, euskal antolaketa politikoak deuseztatuak izan direnetik izendatu duten. Baiona, Pirinio Atlantikoetako departamenduko suprefetura baita; Ipar Euskal Herriko jendetsuena.\nNafarroako Foru Erkidegoa, Nafarroako Foru Komunitatea edo Nafarroa Garaia Euskal Herriko zazpi herrialdeetatik handiena da, Euskal Herriko erdialdean eta hegoaldean dagoena, eta Espainiako autonomia erkidegoetako bat. 641.293 biztanle ditu, eta Iruñea du hiriburu. Nafarroa Garaia Iberiar penintsularen iparraldean dago. Bere mugakideak hauexek dira: Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa iparraldean, Aragoi ekialdean, Errioxa hegoaldean, eta Gipuzkoa eta Araba mendebaldean.\nZuberoa Euskal Herriko zazpi herrialdeetako bat da, guztietan txikiena eta biztanle gutxien dituena. Euskal Herriaren ipar-ekialdean dago, Pirinioen iparraldean. Uhaitzandi ibaiaren eta haren ibaiadarren ibarra biltzen du. Hiriburua Maule-Lextarre du. Administratiboki Frantziako Akitania eskualdeko Pirinio Atlantikoak departamenduaren parte da.\nIbilbide hau 4B1(r)ekin egin nuen\nEsan 4B1(e)ri ibilbide honetan bidelagun bezala gehitzeko


Diabetea sendatzeko irlatxo pankreatikoen transplanteak kasu larrienetan bakarrik aplikatuko dira. | Consumer\nDiabetea sendatzeko irlatxo pankreatikoen transplanteak kasu larrienetan bakarrik aplikatuko dira.\nInplante horiei esker, gaixo batzuek egunero intsulina injektatzeari utziko diote.\nPankreako uhartetxoen transplanteak ez dira behin betiko amaituko diabetesarekin, baina asko lagunduko dute gaixotasuna hobeto ezagutzen eta paziente batzuk sendatzen. Inplante horiek diabetiko batzuek (kasurik larrienak eta desoreka metabolikoa desorekatuagoa dutenak) egunero intsulina injektatzeari utziko diote. Uhartetxo horietan mikroskopikoak dira organismoak behar duen intsulina fabrikatzen duten beta zelulak.\nEdmonton-eko (Kanada) Albertako Unibertsitatean egindako pankreako uhartetxoen 40 transplantek arrakasta handia lortu dute. Pertsona horietako askok, inplantea jaso eta urtebetera, ez dute berriro intsulina-dosi gehiago behar, eta bizi-kalitatea hobetu egin da.\nProiektua Edmonton irakaslea da, James Shapiro irakaslea, eta mundu osoko beste hamar zentrotan aplikatuko da (sei Estatu Batuetan, bat Kanadan eta hiru Europa – Ingalaterra, Suitza eta Italia). Espainian, pankreako zelulak edo isloteak erauzteko baimena duen ospitale bakarra Carlos Pagoa da. Malagar ospitaleak dagoeneko badu laborategi bat, non erauzketak egingo diren, nahiz eta oraindik bi eta hiru urte arteko denbora beharko duen pankreako uhartetxoen lehen inplantea egiteko.\nAdituek diote ez dela itxaropen faltsurik sortu behar, esku-hartze horiek ez baitute suposatuko diabetiko guztiak sendatzea. Horietako batzuek bakarrik baliatu ahal izango dituzte inplante horiek, beren trastornoa gainditzeko. Terapia hori ikerketa klinikoaren fasean dago oraindik.\nTransplante-kopuru handia egiteko aukera mugatzen duen faktoreetako bat da hartzaile bakoitzeko bi edo hiru pankrea-emaile behar direla. Hori dela eta, inplantea jaso dezaketen hautagaiak zorrotz hautatu behar dituzte medikuek, pankrea ahalik eta gehien aprobetxatzeko. Egunero injektatzen diren intsulina gorabehera, inplanteak jasotzeko aukera gehien duten paziente diabetikoak dira gaixotasun kontrolatu gabeak.\nProzesu horretan guztian funtsezkoa da errefusaren aurkako borroka. Giza organismoak jasotzen dituen pankrea-uhartetxoak ez onartzeko joera du. Errefusa saihesteko, transplantatutako pertsonek bizitza osorako jarraitu behar dute botika immunosupresoreak eta aldizkako azterketa medikoak egin behar zaizkie.\nAtal positiboan, inplanteek pazienteen bizi-kalitatea hobetzen dute, intsulina jartzeari uzten baitiote eta hipergluzemia desagertzen baita. Hala ere, batzuetan beharrezkoa da – Edmontonen gertatzen den proiektuan gertatu den bezala, bi edo hiru transplante egitea paziente berari, lehen saiakeran errefusa gertatzen delako.\nPankrea-emaile bat lortzen denean, honako hau egiten da: kirurgialariak gorpuaren organoan ateratzen dira. Berariazko laborategi batean, fresko-freskoak bereizten dira, eta, ondoren, Ricordi izeneko ganbera berezi batean hazten dira pankreako isloteak edo zelulak. Uhartetxoak kolagenasarekin (edo deribatuekin) tratatzen dira, uhartetxoaren zati fibrotikoa digeritzeaz arduratzen den entzimak.\nLaborategian issortak erabat garbituta daudenean, pazientearen odol-korrontean injektatzen dira gibelera iristeko. Normalean, porta zainaren bidez egiten da transplantea (hestearen odol guztia drainatzen du). Hurrengo urratsa funtsezkoa da inplanteak arrakasta izan dezan, eta pazienteari sendagai immunosupresoreak tratatzean datza, horien zeregina, lehen esan dugun bezala, errefusatzea saihestea baita.\ndiabetes sendatu transplanteak


ABOTSANITZek gure enpresari buruz egiten dituen salaketen aurrean | Angula Berria\nHasiera » ABOTSANITZek gure enpresari buruz egiten dituen salaketen aurrean\nHasieran Baserritarren merkatua asteazkenetan bakarrik antolatzen zen, baina udalak erabaki zuen larunbatetan ere merkatua egotea; beraz, astean egun bat muntatzetik bi muntatzera pasatu ginen.\n2018ra arte, gure langileak Udalaren esku zeuden muntaketa haten zenetik azoka desmuntatzen amaitu arte. Azoka muntatzeko berezko lanez gain, beste lan batzuk ere egiten ziren, hala nola biltegiak garbitzea, materialak mantentzea, Itxas Etxea irekitzea beharrezko azterketak egiteko, etab. Hori guztia Events Onddar2-ko jabeak berretsi dezake, garai hartan MONTAIko langilea baitzen eta lan horiek egiteaz arduratzen baitzen. Udaleko teknikariak ere informazio hori berretsi dezake.\nAzaldutakoaz gain, MONTAI enpresaren kamioi bat erabili ohi zen, Udalari gainkosturik erantsi gabe. Gure kamioietako plataforma bat erabiltzen genuen, Udalaren kamioiak, kargaren ezaugarriak zirela eta, bi langile behar zituelako arriskuen prebentziorako jarraibideak betetzeko.\nBigarrenik, aurrekontuarekin eta esleipenarekin zerikusia duten hainbat kontu zehaztu nahiko genituzke. 2018an, gremioko beste enpresa batzuekin prezioak kontrastatu ondoren, azoka bakoitzeko 120 euroko aurrekontua aurkeztu genion Udalari; aurrekontu horrek barne hartzen zituen lanak eta ordutegiak zehazten zituen. Events Onddar2 enpresak, bere aldetik, 75 €-ko eskaintza aurkeztu zuen -zehaztasun gehiagorik gabe- , eta lana esleitu zitzaion.\n2019an enpresa honi soilik dagozkion arrazoiengatik erabaki genuen oso aurrekontu txikia aurkeztea, azkenean lizitazioa nola geratzen zen ikusteko. Gure eskaintza 76 eurokoa izan zen, eta bertan zehazten genuen azoka muntatzeko eta desmuntatzeko bakarrik zela eta beti erabiliko zela udal-ibilgailua. Kasualitatez, Events Ondar2 enpresak 75,50 euroko eskaintza aurkeztu zuen, eta beste enpresa batek, Montajes Mendibilek, 83,90 eurokoa.\nAbotsanitzen arabera, Udalak lan horiek Events Ondar2 enpresari 6 hilabetez esleitzea erabaki zuen, eta eskaintzarik garestienari, Montajes Mendibili, gainontzeko 6 hilabeteak ematea.\nPuntu horretan, norbaitek azaldu beharko luke zergatik hartzen den erabaki hori: zergatik esleitzen zaio Montajes Mendibili lana, Montairen eskaintza merkeagoa zen arren?\nBaina benetan deigarria da Events Onddar2 enpresaren jabea izan dela 2019a osoan azoka muntatzen eta desmuntatzen aritu dena.\nMontaik Udalaren informazio zuzena zuela dio Abotsanitzek. Ez al dirudi logikoa pentsatzea hori egia balitz eskaintza baxuagoa egingo genukeela guri lana esleitzeko? Ez ote zen beste bat izango informazio pribilegiatua zuena eta gure eskaintzaren prezioa 50 zentimotan jaitsi zuena? Kasu horretan ez al litzateke Montai izango Udalak diskriminatutako enpresa?\nHirugarrenik, Abotsanitzi eskatzen diogu ea sektoreko enpresa serioekin kontrastatutako fakturazioari buruzko azterketa zorrotza egin nahi duen. Eta zenbait datu ematen dizkiogu, zertaz ari den benetan jakin dezan:\n2018. urtean, Montaiko langileen gastuak: 262.120 €, 10 langile (26.212 €langile bakoitzeko). Iturria: sozietate zerga.\n2018. urtean, Events Onddar2 enpresako langileen gastuak: 10.650 €, 2 langile (5.325 €langile bakoitzeko). Iturria: Merkataritza Erregistroa.\nSoldata duinen aldeko borroka ez da greba bat eginez bakarrik sustatzen. Zinikoa da Abosanitzek soldata duinak aldarrikatzea, aldi berean lan-prekarietatearen alde egitea eta Hondarribiko lanei atxikitako langileen subrogazio-eskubidea ukatzea. Asmatzen ez ditugun interes pertsonalek bakarrik justifika lezakete jarrera hori.\nEta, azkenik, Udalak Bluesarekin enpresa horri mesede egiten ziola ziurtatu zuen Abotsanitzek. Nahikoa da Blueseko arduradunaren adierazpenak irakurtzea Abotsanitzen akusazioen zorroztasuna eta egiazkotasuna kalibratzeko: baieztatzen du enpresa bakarra dela oraindik, ia bi urte geroago, bere lana kobratu ez duena, azpiegiturak muntatu zituena: Montai Produkzioak.\nAmaitzeko, argi eta garbi utzi nahi dugu ez dugula zirku hau elikatzen jarraituko, gure enpresaren ibilbide profesionala kaltetzen dutenen kontrako neurri guztiak hartzeko eskubidea dugu.\nMontaik ia 30 urte daramatza ekitaldiak antolatzen, eta ez du onartuko inork bere izen ona zalantzan jartzea, gezurrekin, egia erdiekin eta informazioak desitxuratuz. Familia askoren ongizatea arriskuan jarriz politika egitea ez da berez etikoa. Ezin dugu onartu, hain denbora luzean kontratatu izan bagaituzte gure lan onagatik eta profesionaltasunagatik izan da.


Ermua Antzokiak 15 film eta estreinaldi berri eskainiko ditu abenduan - Deia\ndeia.eus 02.12.2020 | 19:09\nERMUA. Ermua Antzokiak salgai jarri ditu dagoeneko abenduko bonoak. Guztira 15 film eta estreinaldi berri eskainiko dira abenduan zehar. Horietatik zortzi film komertzialak izango dira, hiru zineklubekoak eta beste lau publiko gazteari bideratutakoak. Bonoak 14,30 euroan eros daitezke.\nAsteko programazioa ostegunean hasiko da, 'Adam' titulukoarekin, zeina jatorrizko bertsioan proiektatuko azpitituluekin, arratsaldeko 7etatik aurrera. Ekoizpen frantsesa da, Maryam Touzanik zuzendutakoa. Istorioa Casablancan kokatzen den draman da, bere etxebizitzan gozotegi xume bat du eta alabarekin bizi den emakume batek haurdun dagoen gazte bat hartzeko eta laguntzeko edo ez erabaki behar duenean.\nZine komertzialean, larunbat arratsaldean, 19:00etatik aurrera, 'La llorona', Jayro Bustamanteren zuzendaritzapean ikusteko parada izango dugu. 97 minutu irauten duen beldurrezko guatemalar film bat da. 2019an Habanako (Kuba) jaialdian Epaimahaiaren Sari Berezia & soinu onenarena jaso zuen. Bigarren emanaldia astelehenean, hilak 7, izango da, 19: 00etan.\nAsteburuko bigarren proposamen komertziala William Nicholson zuzenduriko 'Regreso a Hop Gap' titulukoa da, 100 minutu irauten duena. 29 urte elkarrekin eman ostean, senar-emazteen arteko banaketa kontatzen duen drama familiarra da. Filma hori igandean (hilaren 6an) eta asteartean (abenduaren 8an) ikusi ahal izango dugu, 19:00etatik aurrera.\nAzkenik, asteko programazioak iragarrita duen azken aukera gazteentzako saiokoa da, igande arratseko 5etakoa da, non 'Como perros y gatos. La patrulla unida' titulukoa ikustegko aukera izango dugun. Familiako kide guztientzat aproposa eta animali xarmagarriak protagonista dituena.


Ezagutu iezaguzu - Lantik\nLantik sozietatean partaide bakarra Bizkaiko Foru Aldundia da. 1981. urtean eratu zen eta foru erakundeari, horren mende dauden erakunde eta organismoei eta Bizkaiko udalei informazio-sistemez hornitzen die, horiek ustiatu eta zerbitzu osagarri mota guztiak eskaintzeaz gain.\nLantiken nahia eraldatze-prozesuan Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzaile estrategikoa izatea da. Horretarako, aholkularitza estrategikoa, funtzionala eta teknologikoa eskaintzen dizkio eta informazioaren eta ezagutzaren teknologiak erabiltzean oinarrituta konponbide integralez hornitzen du.\nElixabete Etxanobe Landajuela Lantikeko Administrazio Kontseiluko presidenteaHerri Administraziorako eta Erakunde Harremanetarako Foru Diputatua\nAKZIODUNEN BATZORDE NAGUSIA\nBizkaiko Foru Aldundiaren Gobernu Kontseiluaren ordezkari guztiek osatzen dute.\nKALITATE, BERRIKUNTZA, SEGURTASUN, ERAGINKORTASUN ETA TEKNOLOGIAREKIKO GRINA\nLantik S.A.M.P. Herri Administrazio eta Erakunde Harremanetarako Sailari atxikitako foru merkataritza sozietate bat da, Bizkaiko Foru Aldundian eta horren menpeko erakundeetan sistema informatiko eta teknologikoak ezartzeko xedea duena.\nSozietatea Bizkaiko Foru Aldundiaren (DFB) bitarteko propio pertsonifikatua da; hori dela eta, Aldundiak, zuzenean zein bere menpeko beste botere adjudikatzaile edo pertsona juridiko batzuen bidez, nahitaez bete behar diren aginduak egin ahalko dizkio sozietateari.\nBizkaiko Foru Aldundiak sortu zuen 1981. urtean sozietate anonimo publiko gisa, eta, harrezkero, Bizkaiko Foru Aldundiaren barneko jarduera bat gauzatzen ari da, informazioaren teknologietan espezializatuak diren giza-baliabideak eskainiz. Baliabide horiek hainbat gauza ahalbidetzen dizkiote, besteak beste:\nBFAk zehazturiko Informazio Sistemen Politika planifikatzea eta betearaztea.\nForu eta Toki Administraziorako konponbide osoak ematea, IKTen erabileran oinarrituta.\nProduktu, zerbitzu eta know how teknologiko lehiakorrak izatea, bere merkatu eta bezeroentzat ezagunak eta dokumentatuak.\nLidergo posizio aktiboari eustea etorkizuneko Herri Administrazioaren antolaketa, funtzionamendu eta garapenaren arlo beharren plangintzan.


Denek badakigu Nafarroako arnoak ze arrakasta dien mugatik bertze aldeko herrietan, eta bere goxotasunak eta indarrak izari gainetik edaten delaik zonbat buru nahasten dituen, hurratsak xuxen egiteko nekhe aundiak emanik.\nEta ezta bathere harritzeko, zeren eta hangoak mehetxoak direlakoz, eta gero... hiru edo lau aldiz kariogoak.\nEta hala izanikan, yakhina, kontrabandari lothu dira yendiak, irabazpide haundiek hortarat lerraraziz, eta mendiez gaindi, eraman-ahala ari dira mugatik harat pasatzen. Nik dakitan herri bathian, eta bere izena ixildu nahi dutana, arras emanak dira sal-eroste hortarat.\nLuzaiderat ethortzen dira bere mandoekin, eta bakhotxa bi zahagi haundiekin arratsalde aphalian abiatzen dira mendiari goiti.\nBidexka guzien zokho-mokoak axeriek bezain untsa ezagutzen dituzte, eta ilhunabarreko heltzen dira mendi gaineko mugarat.\nHan hemenka badabiltza bertze aldeko mugazainak kontrabadixten barrandan, bainan heietarik ihes egiteko arnoketariek ere badituzte kideko laguntzaileak toki egokienetan khukutuak. Handik ikhusten dituzte mugazainen hurratsak, ba eta arnoketarienak ere. Zerbait hirrisku hautemaiten balinbadute, hek dakiten hixtuekin yakin-arazten deztee mugazainak hurran dabiltzala, eta kuku diten; ala eskuinerat edo ezkerrerat har dezaten bidia, heien eskutan ez erortzeko.\nEz dakigu nola, bainan bethire zahagiak heltzen dira mugatik haraindiko ostatuetarat, batzutan denen agerian, eta bertzetan etxe inguruetako alhor edo phentzeetako sasietan gordeak utzirik.\nDebru mihi gaixtoek diote mugazainek ez dituztela zazpi ahalak egiten arnoketarien bahitzeko, ba eta heiek ibiltzen diren bide bazterretan ere ardura kausitzen dutela hesol batetik dilindan xahako eder bat arno goxoz hantua... egarriaren itzaitzeko.\nEta ze irabazi pollitak egiten dituzten. Arno litroa hogoira sos erosirik, han saltzen dute berrogoita hamarna, hangoa baino anitzez merkheago eta hobea.\nEz da, beraz, balditzekorik, eskutaik nola harrapaka khentzen dazkoten eremen guziak. Saltzailea loriatua, eta eroslea arras kontent.\nEta gero ikhustekoa da ostatutan arnoño horrek nola bozkariotzen dituen bihotzak, eta mihiak laxo-laxo, ze elhausturia eta kalakan dabiltzan.\nBa eta etxeratekoan hurratsak sigi-sagaka, bidia zehiarka egin behar, buria freskatzen ez deno.\nBainan biharamunian, zintzurra latza izanikan ere errain du bere baitan:\n To, Mañex, barda soberaxko xurgatu nikan. Arno goxo horrek debriak ditik barnian, eta sekhula ez nindaitekek ase.\nEta gure Mañex gaizoa igandian berriz yuain zauku ostatu xokorat musian bi pinta nornahiri yokatzeko...\nBekhatuño hortaik kanpo arnoketari horiek biziki yende hunak dira. Eta ze gizon gothorrak eta azkarrak!\nNik khausitzen ditut noizian behin mendiko bidietan eta solas aldiño bat ere egiten dut heiekin, eta gehienek hitzik ere ez dakite frantsesez! Hain dira eskualdun garbiak!\n(La Voz de Navarra, 1936/1/17)