PLATEA Dokumentu-kudeaketa (Dokusi)\nInformatika eta telekomunikazioak\nInformatika eta telekomunikazioen menua\nTaldea: e-Administrazioko Plataforma Teknologikoa\nArloa: PLATEA Dokumentu-kudeaketa\nDokusik osagai hauek ditu:\nEusko Jaurlaritzaren Dokumentuak Kudeatzeko Eredua.\nEusko Jaurlaritzaren dokumentu-kudeaketa korporatiboa sistematizatzeko proposamena da. Dokumentu-kudeaketaren arloko funtzioak, prozesuak eta rolak deskribatzen eta zehazten ditu, antolakuntza efikazagoa izateko.\nPolitikak eta metodologiak.\nDokusiren funtzionamendua eta erabilera definitzen dituzte, beren funtzioen alderdi zehatzetan:\nArtxibo digitala erabiltzeko gida\nArtxiboak Kudeatzeko Sistemaren zabaltze-metodologia.\nDokumentuak digitalizatzeko metodologia\nDokumentu elektronikoen formatu estandarrak\nDokumentu elektronikoak epe luzerako gordetzeko politikak eta mekanismoak\nDokusiren osagai informatikoa da. Era berean, osagai hauek dauzka:\nFitxategia Kudeatzeko Sistema (FKS)\nDokumentuak Kudeatzeko Eredua (DKE)\nDokumentuak kudeatzeko eredua (DKE) eskema teoriko bat da, eta Eusko Jaurlaritzaren dokumentu-kudeaketa korporatiboa ulertzea eta homogeneoki ezartzea errazten du. Sistematizatzea proposatzen du funtsean, eta dokumentu-kudeaketaren alorreko funtzioak, prozesuak eta rolak deskribatzen eta zehazten ditu, antolaketaren efikazian laguntzeko. DKE horrek Eusko Jaurlaritzan dagoeneko ezarrita dauden artxibistikako teknikak eta prozedurak jaso ditu, eta ildo horretan modernizatzeko eta administrazio elektronikorako definitutako estrategiekin bat egiten du. DKEk dokumentuen bizi-ziklo osoa kontuan hartzen du, sortu eta sartzen direnetik hasi eta betiko gordetzen diren edo ezabatzen diren arte.\nPolitikak eta metodologiak\nDokusin, dokumentuak kudeatzeko politika eta metodologia batzuk definitu dira. Jarraian deskribatuko ditugu.\n2016ko irailaren 27ko Aginduak, Herri Administrazio eta Justiziako eta Ogasun eta Finantzetako sailburuenak, Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoaren dokumentu elektronikoak kudeatzeko politika onartzen du (2016ko urriaren 10ean argitaratu zen EHAAn). Agindu horrek xedatzen duenez, artikulu horrek gidalerro batzuk zehazten ditu, bi gauza hauetarako: erantzukizunak banatzeko; eta dokumentuak kudeatzeko eta gordailu elektronikoak administratzeko programak, prozesuak eta kontrolak definitzeko.\nDokumentu elektronikoak kudeatzeko politikak (DEKP) ezaugarri hauek ditu:\nHaren helburua Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoa osatzen duten erakundeek sortutako edo zaindutako dokumentu eta espediente elektronikoak kudeatzean aplikatu behar diren irizpideak ezartzea da, horien benetakotasuna, fidagarritasuna eta eskuragarritasuna bermatuz.\nHaren xedea Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoaren eremuan dokumentu eta espediente elektronikoak kudeatu, berreskuratu eta kontserbatu ahal izatea ziurtatzeko behar diren metadatuen eskuragarritasuna eta osotasuna bermatzea da.\nEuskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoaren dokumentuen kudeaketa esparru orokorrean txertatzen da, zein ere den haien euskarri materiala, eta Segurtasun Politikarekin eta, bereziki, tramitazio telematikoaren euskarri diren aplikazio informatikoen ingurunean Euskal Autonomia Erkidegoko administrazio orokorraren eta haren erakunde autonomoen informazioaren segurtasuna mantentzeko Segurtasunari buruzko gidaliburuarekin.\nArtxibo digitala erabiltzeko gida Eusko Jaurlaritzaren dokumentu-kudeaketaren abezea (ABC) da. Dokumentu osatu eta zehatza da. Fitxategi digitalaren funtzionamendua eta ezaugarri teknikoak azaltzen ditu, bai eta fitxategi hori beste informazio-sistema batzuetara sartzen ikasteko jarduerak ere. Hiru edukitan oinarritzen da, eta hona hemen eduki horiek:\nFuntzionala. Abc: artxibo digitala erabiltzeko gida\nTeknikoa. ABc: artxibo digitala erabiltzeko gida\nIntegrazio-gida. AbC: artxibo digitala erabiltzeko gida\nArtxiboak Kudeatzeko Sistema (AKS) hedatzeko metodologia (MEDESGA)\nArtxiboak Kudeatzeko Sistema Informatikoa (AKS) Eusko Jaurlaritzaren sailetan eta erakunde autonomoetan hedatzeko gida\nHelburu hauek ditu:\nEusko Jaurlaritzaren digitalizatze-prozesuak bateratzea eta estandarizatzea\nDigitalizazioaren erabilera sustatzea, euskal e-Administrazioa bultzatzeko\nArtxibo digitalarekin osa dadin erraztea\nDigitalizatzeko metodologiak, funtsean, elementu hauek ditu:\nDokumentuak digitalizatzeari buruzko oinarrizko kontzeptuak\nDokumentuak digitalizatzeko prozesuaren faseak\nDokumentuak digitalizatzen aritzen diren eragileen mapa\nElkarreragingarritasun Eskema Nazionalaren arabera erabili beharreko dokumentu elektronikoen formatuak zehazten ditu.\nDokumentu elektronikoak denbora luzean gordetzeko politikak eta mekanismoak. Zainketa.\nEusko Jaurlaritzak dokumentu elektronikoak gordetzeko politikak eta mekanismoak ezarri ditu, epe luzera honako hau berma dadin:\nDokumentu elektronikoen egiazkotasuna\nDokumentu elektronikoen osotasuna\nDokumentu elektronikoen froga-balioa (egiazkotasuna eta osotasuna)\nDokumentu elektronikoen erabilgarritasuna (irisgarritasuna eta irakurgarritasuna)\nDokumentu elektronikoen konfidentzialtasuna\nDokumentu elektronikoak denbora luzean gordetzeari buruz, zera finkatu dute politikek: Eusko Jaurlaritzaren dokumentu-kudeaketaren ereduarekin duten erlazioa, lidergoa eta partaidetza, onartutako sinadura elektronikoa erabiltzea dokumentu elektronikoen benetakotasuna eta osotasuna bermatzeko, sinadura elektronikoko formatu aurreratuak erabil daitezen sustatzea, dokumentuak gordetzeak dokumentuen bizi-zikloarekin duen lotura, eta dokumentuak gordetzeko mekanismoak inplementatuko dituzten tresnak. Mekanismo hauek ezarri dira (hiru taldetan bildu dira):\nDokumentu elektronikoak eskuratzea\nZenbat denboran gordeko diren erabakitzea\nDokumentu elektronikoak fitxategi orokorrera transferitzea\nSinadura elektronikoaren bizitza-zikloaren kudeaketa\nDokumentu elektronikoen formatuen zaharkitzea kudeatzea\nDokumentu elektronikoak gordetzea: Prebentzio-, kontrol-, mantentze- eta berreskuratze-mekanismoak erabiliz\nDokumentu elektronikoetara sartzea\nSarrerak erregistratzea (Datuak Babesteko Lege Organikoa)\nLaburbilduz, dokumentazio elektronikoa zaintzea eta haren balio frogagarriak eta ebidentzialak iraunaraztea.\nDokumentuak kudeatzeko azpiegitura\nDokumentuak kudeatzeko azpiegiturak bi sistema handi ditu:\nArtxiboak Kudeatzeko Sistema (AKS).\nArtxibo digitala dokumentu elektronikoak eta dokumentu horien metadatuak kudeatzeko sistema da. Helburua artxibatzea da. Dokumentu elektronikoek eta dokumentu horien metadatuek web-zerbitzuen bidez kudeatzeko modua izan behar dute. Artxibo digitalak zerbitzua emango die dokumentuak kudeatzeko funtzionalitatea behar duten Eusko Jaurlaritzaren informazio-sistema guztiei, bai sistema horiek tramitazioaren ondorio badira, bai jatorria administrazio-prozedura batean ez izanagatik ere kudeaketa-prozesu batzuen ondorio badira.\nArtxibo digitala ondo antolatzeko, dokumentuek aurretiko baldintza batzuk bete behar dituzte: dokumentuak tipifikatu egin behar dira, dokumentu-serie bati esleitu edo sailkatu eta abar.\nArtxibo digitalak ezaugarri nagusi hauek ditu:\nDokumentu elektronikoen gordailu komuna\nDokumentu-zerbitzuak (biltegiratzea, bilaketak, formatu-aldaketak…)\nDokumentuak gordetzea eta zaintzea\nDokumentuetarako sarbide-kontrola (XLNetS ACL-ak)\nDokumentu-kudeatzailea, ECMren (Enterprise Content Management) ahalmen guztiekin\nECM plataformaren independentzia\nDokumentu enkriptatuak gordetzea\nSegurtasun-betekizunak. Benetakotasuna, osotasuna, erabilgarritasuna, konfidentzialtasuna eta babesa, indarrean dagoen araudiaren arabera.\nArtxibo digitalak erabiltzaileei zenbait dokumentuen-zerbitzu eskaintzen dizkie, Dokumentu-zerbitzuen framework izenekoaren bitartez.\nDokumentu-zerbitzuen «Framework-a» (DZF) zerbitzu multzo bat da. Haren bidez, artxibo digitalak informazio-sistema guztiei eskaintzen dizkien dokumentu-funtzionalitateak erabil daitezke.\nArtxibo digitalarekin integratzeko metodoak.\nEusko Jaurlaritzaren informazio-sistemek badituzte artxibo digitalarekin integratzeko lau metodo. Irudi honetan ikus daitezke:\nZuzenean, dokumentu-zerbitzuen frameworkak (DZF) dituen web-zerbitzuen bidez. Integrazio modu hori artxibo digitala erabili nahi duen edozein informazio sistemak erabil dezake. (ikus irudia, gezi berdeak (1)).\nZeharka, artxibo digitalean integratuta dauden sistemek dituzten web-zerbitzuen bidez. Integrazio modu hori PLATEA tramitazioa eta artxiboen kudeaketa sistemako zerbitzuak erabiltzen dituzten aplikazio guztiek erabiltzen dute. (ikus irudia, gezi horiak (2)).\nDocumentumera bideratutako konektoreen bidez. Integrazio modu hori SAP bezalako sistemek eta Sharepointek erabiltzen dute; izan ere, Documentum-ek merkataritzako zenbait produktutarako eskaintzen ditu konektoreak. (ikus irudia, gezi urdinak (3)).\nBack-end moduan dagoen artxibo digitalaren APIaren bidez. Integrazio modu hori batch aplikazioek erabiliko dute; espedienteen kudeaketa sistematik artxibo digitalean dokumentu elektronikoen inportazio masiboko prozesua eta AKSn dokumentazioa sartzeko prozesua egitea, esaterako. (ikus irudia, gezi laranjak (4)).\nArtxibo digitalaren «Inportazio masiboa» batch prozesuaren bidez. Integrazio modu hori erabiliko dute Artxibo digitalean dokumentu-multzo bat kargatu nahi duten aplikazioek, adibidez beren dokumentuak migratzeko (ikus irudia, gezi granatea (5)).\nAKSko «Espedienteen sarrera automatikoa» batch prozesuaren bidez. Integrazio modu hori erabiliko dute AKS Artxiboa Kudeatzeko Sisteman espediente-multzo bat bere espedienteekin kargatu nahi duten aplikazioek, adibidez itxita dauzkaten espedienteak migratzeko (ikus irudia, gezi morea (6)).\nInterfaze grafikoen bidez. Integrazio modu hori erabiliko dute artxibo digitalak eta AKSk aurkezten dituzten interfaze grafikoek (ikus irudia, gezi beltza (7)).\nFitxategi digitalean sartuta, negozioaren logika inplementatzen duten Eusko Jaurlaritzaren informazio-sistema guztiek erabiliko dituzte eremu korporatiborako garatuta dauden zerbitzu dokumentalak.\nArtxibo digitalaren eta informazio-sistemen arteko erlazioa identifikadore esklusiboen bidez egiten da (OIDak). Identifikadore horiek artxibo digitalak esleitzen dizkie dokumentuei, artxiboan sartzen diren unean.\nArtxibo digitalak baditu testuinguru batzuk (dokumentu batek une jakin batean duen egoera da testuingurua), biltegiratzen duen dokumentazioa antolatzeko. Testuinguru hauek ditu:\nErregistroa: dokumentua sarrera-irteera erregistroan erregistratu da\nTramitazioa: aplikazio bat dokumentua kudeatzen ari da.\nArtxibatzea: dokumentua Fitxategia Kudeatzeko Sisteman artxibatu da.\nArtxiboak Kudeatzeko Sistema (AKS)\nInformazioa denboran zehar gordetzea eta eskuratzea kudeatzen duen sistema da. AKSk Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorreko eta Instituzionaleko artxibo-sistemaren erregelamenduan definitutako prozesuak automatizatzen ditu.\nAKSk funtzionaltasun nagusi hauek ditu:\nFitxategia erregistratzea eta deskribatzea, maila askotako deskribapena oinarri hartuta\nInformazioa hainbat irizpideren arabera kontsultatzea\nFuntsen sailkapen-koadroak kudeatzea\nDokumentazioa artxibo-mailen artean transferitzea\nMaileguak, kontsultak eta erreprodukzioak kontrolatzea eta kudeatzea\nArtxibo-eremuak kontrolatu eta kudeatzea\nArtxiboak Kudeatzeko Sistemak badu artxibo-zerbitzuen «Framework» bat (FZF). Framework horrek lau zerbitzu ematen ditu:\nEspediente jakin baten fitxa osoa kontsultatzea\nEspediente bat osatzen duten dokumentu elektroniko guztiak kontsultatzea\nArtxibo digitalak ematen dituen funtzionaltasunak.\nDokumentuen kudeaketako funtzionaltasun orokorrak.\nArtxibo digitalak dokumentuen kudeaketako zerbitzu orokor hauek ematen dizkie informazio-sistemei\nSarbide-zerbitzuak —biltegiratzearekin dute zerikusia—: Dokumentua(k) biltegiratu, dokumentua(k) berreskuratu, dokumentua aldatu, dokumentua ezabatu, dokumentuaren edukiak aldatu, dokumentuen identifikadoreak berreskuratu, dokumentu bati sinadura erantsi, dokumentu baten sinadurak eguneratu, dokumentu baten sinadurak berreskuratu, dokumentua(k) bilatu, eskura dauden formatuak berreskuratu, dokumentu baten formatuak berreskuratu, dokumentu baten edukiak partekatu, partekatutako edukien zerrenda berreskuratu, dokumentuari digitalizazioa erantsi, tipologia-definizioa berreskuratu, dokumentu baten bertsioak berreskuratu, sinatzaile baten dokumentuak berreskuratu, formatu «baliagarria(k)» berreskuratu.\nTestuinguru-zerbitzuak —bizi-zikloarekin dute zerikusia—: Dokumentua tramitatu, dokumentua berriz tramitatu, dokumentua artxibatu, dokumentua berriz artxibatu\nDokumentu-kudeaketako fitxategi maisuen zerbitzua: Prozedura guztiak lortu, prozedurak izenka bilatu, prozedurazko familia guztiak lortu, prozedurak familiaka bilatu, prozedura baten datuak bere identifikadorearen bidez lortu, familia guztiak lortu, familiak identifikadorearen bidez bilatu, prozedura bati lotutako serieak lortu, mota balidatu, prozedura balidatu, seriea balidatu…\nInportazio masiboko prozesua, dokumentuak informazio-sistemetatik artxibo digitalera modu masiboan kargatzea automatizatzen duena. Prozesu horren helburua da informazio-sistema batetik fitxategi digitalera egon daitekeen dokumentu bolumen handien migrazioa erraztea.\nLehenago laburbilduta azaldu diren dokumentu-kudeaketako zerbitzuez gain, Artxibo Digitalak erabiltzaileei beste funtzio aurreratu batzuk eskaintzen dizkie, administrazio elektronikoaren arloko araudia betetzearekin zerikusia duten ataza batzuk errazago egin ahal izateko. Funtzionaltasun horien artean honako hauek azpimarratu behar dira:\nDigitalizazioko dokumentu-zerbitzu korporatiboak. Papera ordezteko prozesurako laguntza gisa, dokusik paperezko euskarrian dauden dokumentuak digitalizatzeko tresna bat eskaintzen du. Osagai hori erabiliz, dokusiren erabiltzaileek digitalizazioak egin ditzakete, eta lortutako emaitza elektronikoak benetako kopia elektronikotzat har dadila eta, beraz, jatorrizko dokumentuaren balio berbera izan dezala ziurtatzen dute.\nDokumentu elektronikoen aurkitzailea. Aurkitzailearen funtzionaltasuna diseinatu da dokusiren erabiltzaileek aukera izan dezaten dokumentu elektronikoak sortzeko eta horietatik benetako kopiatzat har daitekeen kopia inprimatu bat lortu ahal izateko, aukera baitago paperezko kopia hori jatorrizko dokumentu elektronikoarekin balidatzeko egoitza elektronikotik. Tresna horren bidez, dokumentu elektroniko bati kode bat eta egoitza elektroniko baten helbidea gehitu ahal zaio; hala, dokumentu hori inprimatzen bada, kopia inprimatua daukan horrek administrazioaren esku dagoen dokumentu elektronikoa eskuratu ahalko du, kopia inprimatua benetakoa eta osoa den egiaztatzeko.\nDokusik dokumentu-zerbitzuen framework-aren bitartez ematen dituen zerbitzuen artean testu osoko bilaketako zerbitzuak daude. Zerbitzu horien bidez kontsultak egin ahal dira dokumentuen metadatuei buruz, bai eta edukiei buruz eta/edo batzuk eta besteak konbinatuta.\nBilaketa horietan, gainera, testu osoko bilaketako operadore espezifikoak erabili ahal dira.\nHerritarrek administrazio publikoen esku dauden datu eta dokumentuak ez ekartzeko daukaten eskubideari buruzko legeria ahal den neurrian bete ahal izateko, dokusik herritarraren dossierraren zerbitzua eskura jartzen du. Zerbitzu horren bidez, betiere sarbide eta segurtasun kontrolak eginez:\nHerritarrek dokusin NAN/IFK jakin baterako eskuragarri dauden dokumentuak kontsultatu ahal dituzte, eta hala, berrerabili ahal dituzte.\nProzedura jakin baten tramitazioaz arduratzen den pertsonak dokusin prozedura horren interesdunekin lotuta dauden dokumentuak kontsultatu ahal ditu, eta bidezkoa bada berrerabili ahal ditu.\nErlazionatutako dokumentazioa eta estekak\nAgindua, 2016ko irailaren 27koa, Herri Administrazio eta Justizia sailburuarena eta Ogasun eta Finantzetako sailburuarena. Honen bidez, Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoaren dokumentu elektronikoak kudeatzeko politika onartzen da.\n(EHAA, 192. zk., 2016ko urriaren 10a, astelehena - https://www.euskadi.eus/y22-bopv/eu/bopv2/datos/2016/10/1604252e.shtml)\nEstatuko eta nazioarteko estandarrak\nErlazionatutako katalogoko beste estandar batzuk\nArtxiboen kudeaketa Metodologiak (eta Arau teknikoa) - Dokumentu, Artxibo eta Liburutegien kudeaketa\nDokumentuen kudeaketa Metodologiak (eta Arau teknikoa) - Dokumentu, Artxibo eta Liburutegien kudeaketa\nGarapenerako gidalerroak Metodologiak (eta Arau teknikoa) - Aplikazioen garapena\nOnartutako dokumentu elektronikoen formatuak Zerbitzuak (Teknologikoak) - e-Administrazioko Plataforma Teknologikoa - PLATEA Dokumentu-kudeaketa\n1go Bertsioa: 2017-07-03 (azken bertsioa)\nSartzeko eta Banatzeko zerbitzuak\nDatuak kudeatzeko zerbitzuak\nKonbergentzia Zerbitzuen Katalogoa (Cloud)\ne-Administrazioko Plataforma Teknologikoa\nBatch prozesamenduko zerbitzuak\ngeoEuskadi Plataforma - Euskadiko Datu Espazialen Azpiegitura\nMetodologiak (eta Arau teknikoa)\nInformazio-segurtasuna kudeatzeko prozesua (GureSek)\nDatuen eredua eta integrazioa\nKanal anitzeko irisgarritasuna, integratua eta segurua\nDokumentu, Artxibo eta Liburutegien kudeaketa


Atzeko artikulu motak\nKazetaritza-berbaldiak masa-komunikabideen bidez zabaltzen diren eta helburutzat informatzea duten mezuak dira (orokorrean prentsa idatziaren bidez zabaldu izan dira). Kazetaritza-mezuek gaurkotasuna, interesa eta objektibotasuna helburu dituzten era askotako informazioak transmititzeko balio dute. Informazio horien edukia berria deitzen da.\nTestu bakoitzeko eduki berriemaile eta interpretaziozko edukien ehunekoa aldatu egiten da eta genero berriemaileen eta iritzi-generoen arteko sailkapena egiteko irizpidea osatzen du.\nEdukiak Gaurkotasun-gertaerei buruzko informazio objektiboa. Gaurkotasun-gertaerei buruzko interpretazio eta iritziak.\nTestu-eskemak Batez ere narrazioa eta deskribapena (30. gaia ikusi). Batez ere azalpena eta arrazoitzea (31. gaia ikusi).\nAntolaketa Egitura antiklimatiko, edota piramide alderantzikatuko egiturarenganako lehentasuna. Testua antolatzeko askatasuna.\nGenero berriemaileak, berez, berria eta erreportaje objektiboak dira. Ezberdintzen dituena, gertaerak azaltzeko erabiltzen den luzapena eta sakontasuna dira. Erreportajea garatutako berria da eta bertan, berrian sartu ezin diren osagaiak eransten ditu.\nInterpretaziozko generoetan, edota iritzi-generoetan, gaurkotasun-gertaerak erredaktorearen ikuspuntutik aztertzen dira. Bere helburua irakurleak gaurkotasunetik egiten duen interpretazioa bideratzea da.\nEditoriala, gaurkotasun-gertaera nagusiei buruzko egunkariak duen iritzia azaltzen duen zinadurarik gabeko testua da.\nEditorialetan azaltzen diren interpretazioak, balio-sistema batean oinarritzen dira, nahiz eta askotan balio-sistema agerian ez egon. Balio-sistema hori berori izango da, hain zuzen ere, egunkariaren editorialaren irizpidea osatuko duena.\nAtzean dagoen artikulua egileak sinatutako testua da, zeinetan autoreak gertaerei buruz bere iritzia, interpretazioa eta balorazioa azaltzen baitira. Beti ere bere ikuspuntutik.\nKritika -literarioa, arte, zinema edo telebistakoa- eta zientzi dibulgazioko artikuluek gai jakin batzuei, eta ez informazio orokorrari, erreferentzia egiten dieten testuak dira.\nZenbait testu-motek osagai berriemaileak eta interpretaziozko osagaiak batera hartzen dituzte:\nKronikaren helburua (ikuskizunekoa, kirolekoa) gertakizun batzuk kontaketa eta literatur eran modu zabalean azaltzea da. Horien xehetasunak eta deskribapenak dituela, erredaktoreak komentatzen eta baloratzen dituen neurri berean.\nInterpretaziozko erreportajeak "ikerketako kazetaritzari" dagokio. Gertaeren gertutasunak ez du garrantzirik, irakurleentzat ezagunak balira bezala kontsideratzen baitira.\nZenbait faktoreen arabera, horien artean dagokion generoa nabarmentzen delarik, kazetaritza-testua egitura ezberdinen arabera antolatzen da.\nPiramide alderantzikatukoa ere deitu izan da. Kazetaritza-berbaldiaren antolaketarik bereizgarriena da, batez ere informazioko generoena.\nModuluak garrantziaren arabera ordenatzean datza. Horrela, testuaren garapena klimaxetik (garrantzirik gehien duen modulua), klimax aurkakora zabalduko da.\nTestuaren osagaiak kronologi ordenan antolatzen dira.\nKontakizun laburrak edozein kazetaritza-testu osatuz ager daitezkeen arren, genero narratiboa, testu oso baten egitura bezala, normalean kronikan baino ez da aurkitzen.\nElkarrizketari dagokio, zeinetan testua txandaka agertzen baita.\nBerez interpretaziokoak diren generoak antolaketa askea izateagatik bereizten dira. Dena dela, testu horien egiturak hiru zatitan eginiko banaketara egokitu behar du: sarrera, garapena eta amaiera.\nPrentsa erredaktoreak estilo jakin bat hartuko du zuzendutako irakurleriaren, bideratzen duen helburuaren, bere mezua zabaltzeko erabiltzen duen komunikabidearen eta landuko duen gaiaren arabera.\nInformazio eta interpretazioko moduen ezaugarri komunak bezala aipa ditzakegu objektibotasuna, argitasuna eta zuzentasuna.\nPrentsako estiloan objektibotasunaren eragina argi eta garbi ikusten da hurrengo ezaugarri hauetan: erreferentzia pertsonalik, osagai adierazgarririk eta esanahi konnotatiborik eza, baita ere datuen ekarpen ugaria.\nTestu bat irakurle talde zabal batentzat argia izateko, hizkuntzaren aldaera partikularren erabilera ekiditen da eta estilo neutrala hartzen da. Hiztun talde jakin batekin identifikatzen ez den estilo neutrala.\nHizkuntzako erabilerak, ohiturak, jabetzean eta aldatzean prentsak daukan eragina dela eta, egunkarietako hizkuntza erabilera eredu bihurtu da. Hori dela eta, estilo liburuek hizkuntza zuzentasunera egokitzeko berebiziko ahaleginak egiten dituzte.


harriak: "Eta zure suzko hitzarekin jantzi nintzen" - eremuak\nOsasun-larrialdiko egoera dela eta, abuztuaren 22an, 12: 30ean, Arenatzarten (Gueñes) egingo den inaugurazio ekitaldia bertan behera geratu da.\nErakusketak irauten duen bitartean, artistek bisita gidatuak egingo dituzte. Horri buruzko informazioa emango da.\nSantiago F Mosteyrín, Bernada Beñat G. García & Maialen Gallastegi Etxabe, Michelle Lima (Mal Studio Project)\nKorapiloak ikusten diren tokiak (Iker Fidalgo, Irati Irulegi y Laura Díez) HARIA kolektiboa\nharriak: “Eta zure suzko hitzarekin jantzi nintzen”\nHarriak lokatza isurtzen du begietatik, bere ahoak ibai bat jaurtitzen duela ikustean,\nabestia zauritu eta zizelkatzen du islatzen zaituen uraren jainkoak.\nIzandakoaren harira erortzen zara, anezkak jaurtita,\neta jostearen bibrazioarekin mitoa biratzen ikasten duzu:\nden guztia idatzi egiten da idazketarik ez dagoen leku hartan.\nIpuin dogondarrak kontatzen duenez, beste anaia-arreba batzuen lana izan zen biluzik zegoen ama janztea. Biki horiek leunak, berdeak eta artikulaziorik gabeak ziren. Eurak dira Nommoa, egun hartan txirikordatzen eta bidekatzen hasi ziren ur-azalerak. Zuntzen artean, bere izaeraren zati bat kateatuta gelditu zen, bere jainkozko arnasaren hezetasuna, eta, harekin batera, mundua antolatuko zuen lehen hitza, sexua estaliko zuen jantzia.\nBaina, beste behin ere, anai-arrebetako batek ordena apurtu zuen; izan ere, txakalak lehen hitza kendu nahi izan zuen, eta amak amore eman eta bere baitara hondoratu behar izan zuen; inurri eta inurritegi bihurtu eta Nommoek sexuan sartu beste irtenbiderik ez zuten izan, hezetasun argitsu eta berritsuak txakalaren sakrilegioa garbitu zezan. Anaia-arreba guztiak sartu eta ernaberritu ziren; baina, azkena ez, ez baitzuen atera nahi izan. Pixkanaka-pixkanaka Nommo hori hazi egin zen eta inurritegi osoa hartu zuen. Bere ahoak bat egin zuen ertzarekin eta hortzak atera zitzaizkion. Laurogei hari jaurti zituen ahotik eta haren masailezurretik ehungailua sortu zen. Halatan, gizakiari ehungailua eman zitzaion, bigarren hitza, errorea eta etengabeko ikaskuntza oroituko zituen teknika.\nHirugarren hitza errementariaren eskutik iritsi zen, eguzkiari zati bat lapurtu baitzion. Hastapeneko bidaian gizakiari lagunduko zion tresna. Lehen hitzetik geroz eta urrunago dauden azken bi hitz horiekin moldatu behar du gizakiak ezagutza-modu berriak ikasteko. Txakalaren nahasmenduaren ostean, munduak ez dio berrantolatzeari utziko, eta:\n— “Biluzik egotea, hitzik gabe geratzea da”.\n(Kontsultatutako iturriak: http://www.qyam.free.fr/Afrique/Dogonbis.htm)\n“Eta zure suzko hitzarekin jantzi nintzen” erakusketaren inagurazioa #Güeñes


Elkarteko zuzendaritza aukeratzeko prozedura berria onartu du Batzar Nagusiak - Gerediaga Elkartea\nElkarteko zuzendaritza aukeratzeko prozedura berria onartu du Batzar Nagusiak\nBerrogehi bat bazkide elkartu ginen atzo, martxoak 26, Gerediagako foru-zelaian. Elkartearen Batzar Nagusian, besteak beste, hurrengo urteetarako zuzendaritza batzordea aukeratzeko prozedura berria onartu zen.\nUrteko Batzar Nagusian , ohikoa denez, aurreko urteko egitasmoen memoria eta txosten ekonomikoa aurkeztu eta onartu ziren. Horrekin batera, 2017. urtera begirako asmoak azaldu zituen Arantza Atutxa elkarteko koordinatzaile berriak. Proiektuetan ez dela aldaketa nabarmenik izango adierazi du. Izan ere, egokitzapen urtea izango duenez, proiektuei jarraipena ematea izango baita bere lehen urte honetako egitekoa.\nHala ere, elkartearen funtzionamenduan eragin dezakeen aldaketa garrantzitsua aurkeztu dute zuzendaritzako kideek. Aurrerantzean, elkarteko zuzendaritza batzordea berrizteko prozedura berria izango da, atzo bazkideek onartutakoa. Ondorioz, besteak beste, barne hauteskundeetarako herri delegazioak ezabatu egingo dira eta guztira 10 pertsonek osotutako zuzendaritza batzordea izango du elkarteak.\nApirilean zehar, bazkideei prozedura berriari buruzko xehetasunak bidaliko zaizkie, urteko memoria eta Batzar Nagusiko aktarekin batera, eta barne hauteskundeak ere abian ipiniko dira.


Udagoieneko Ostera 2014 - Topagunea | Euskaltzaleen Topagunea\n> Udagoieneko Ostera 2014\nAzaroak 29, Igorre. Pankreas antzerkia (azaroak 27, solasaldia).\nAzaroak 15, larunbata. Balmasedako Klaret Antzokian, 20:00etan. Sarrera 8€:\nJAINKO TXIKI ETA JOSTALARI HURA: Ikuskizun multimedia berri honetan, Kirmen Uriberen testuak nahasten dira Mikel Urdangarin, Rafa Rueda eta Bingen Mendizabalen musikarekin eta Mikel Valverderen ilustrazioekin. Arte-mota desberdinak ñabarduraz eta gustuz konbinatuz, ikuskizun indartsu eta liluragarria sortu dute aipatutako euskal artistek. Zaharregia, txikiegia agian lana estreinatu zuten 2003an, eta azken Durangoko Azokan ikuskizun berriaren CD-liburua aurkeztu zuten. Zuzeneko emanaldian abestiak, musikaren laguntza duten poema-irakurraldiak eta proiekzioak tartekatzen dira.\nAzaroak 22, larunbata. Bilboko BBK Salan, 20:00etan. Sarrera 12€:\nANNE ETCHEGOYEN ETA AIZKOA ABESBATZA: Donapaleuko abeslariak lau disko kaleratu ditu, bi bakarlari moduan eta beste bi Aizkoa abesbatzarekin. Ahots gozo eta indartsua dauka Etxegoienek, eta arrakasta handia izaten ari da Bilbon aurkeztuko duen Les Voix Basques diskoarekin. Hain zuzen, urrezko diskoa izan da Frantzian, 60.000 kopia baino gehiago saldurik, eta albumean euskal errepertorioko abesti tradizionalak eta bere konposizioak ageri dira. Aizkoa abesbatzako kideekin arituko da BBK Salan.\nAzaroak 27, osteguna. Bilboko Kafe Antzokian, 21:30ean. Sarrera 8€ aldez aurretik, 12€ bertan:\nNAPOKA IRIA ETA ANARI:\nNapoka Iria (Miren Narbaiza eta Ander Mujika) tock-folk akustikoa egiten duen Euskal Herriko bikotea da. Ibilibide musikala 2005ean hasi zuten, eta iaz kaleratutako “Arnasten Ikasteko Berriz” diskoa aurkeztuko dute Kafe Antzokian. Lan berriko kantu bakoitza leku intimo batera bidaiatzeko txartela da, noberaren barrura bidaiatzeko aukera bat. Album honek inflexio puntu bat suposatu du taldearen ibilbidean, gauzak birplanteatu eta musikaz gozatzen jarraitzeko aukera eman baitie.\nAnari (Anari Alberdi), kasualitatez hasi zen musika munduan. Hori dio musikariak berak. Kasualitatez hasi, eta kausalitatez gertatu da ondorengo dena: diskak, kontzertuak, musikari lagunak… Bakarrik jaio eta bidean lagunak hartu ditu orain eskutik; Mikel Abrego (BAP, Negu Gorriak, inoreneroni), Xabier Olazabal, Drake (BAP, inoreneroni) eta Borja Iglesias (Purr, Hotel, inoreneroni). Denek egiten dute Anari gu. Bakardade ainitza.\nAzaroak 25, asteartea. Bilboko Kafe Antzokian, 11:00etan. Sarrera doan:\nNapoka Iria taldeko kideekin solasaldia, Zenbat Gara elkarteak antolatuta.\nAzaroak 29, larunbata. Igorreko Lasarte Aretoan, 20:00etan. Sarrera 6€:\nPANKREAS ANTZERKIA: Gaur egungo tragikomedia bertsoz paratua. Tartean Teatroa konpainiaren antzerki lan berria da, Patxo Telleriak egina eta antzeztua, Mikel Martinez eta Joseba Apaolazarekin batera. Zer egingo zenuke lagun baten bizia salbatzeko? Zer emango eta zer gordeko zenuke? Komedia honetako hiru lagunek auzi honi eman behar diote erantzuna. Gau zoro batean, ezuzteko gertaerak bata bestearen ondoren etorriko dira, fisika modernoaren axioma bati men eginez: gerta daitekeen guztia gertatu egiten da noizbait.\nAzaroak 27, osteguna. Igorren, goizean. DBH eta Batxilergoko ikasleei zuzenduta:\nPankreas antzerki laneko sortzailearekin, Patxo Telleriarekin, solasaldia.\nNapoka Iria eta Anariren kontzertuetarako, Kafe Antzokiaren wegunean edo ticketean.


Arrigorriagak Padurako saskibaloi eta futbol taldeen garaipenak ospatu ditu asteburuan | Geuria\nJoan den maiatzaren 21ean CB Padura eta Padurako futbol taldearen Bigarren Nazionaleko eta Hirugarren Mailarako igoerak ospatu zituzten Arrigorriagako Argala plazan.\nCD Padurako jokalariak, partida bukatu ostean // CD Padura\nCB Padurako gizonezkoen senior taldeak faboritoa zen Leioaren aurka partida irabazi zuen duela astebete, Bigarren Nazional mailara igoz, zirrara handiko partida baten ostean. “Lau urte eman ditugu estatu-mailako kategorietan egon barik eta aurten, Final Fourrak merezi dugu kategoriara heltzea ahalbidetu zigun”, azaldu dute saskibaloi taldetik.\nBigarren nazionala Autonomiko ohia dugu eta Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako taldeen aurka jokatzen den liga dugu. Futbolean hirugarren dibisioan egotearen baliokidea litzateke. “Benetan harrituta gaude jendeak izan zuen erantzunagatik: uste baino zale gehiago hurbildu ziren Arrigorriagara, baita gure kategoria azpiko taldeetako jarraitzaileak ere”, azaldu du Gorka de Juan CB Padurako presidenteak.\nCB Padurako jokalariak, Maite Ibarra alkateagaz, udaletxean // CB Padura\nFutbol taldeari dagokionez, CD Padurak 3-0 garaitu zuen Zamudio joan den maiatzaren 21ean jokatutako Ohorezko Dibisioaren ligako azken partidan. Hori dela eta, RFEFko hirugarren mailara igo da Arrigorriagako futbol taldea. Kristo Santuaren zelaian 2.000 lagun batu ziren ligako azken partida hau ikusi eta futbol taldea animatzeko.\nPartida bukatu ostean, herrigunera jaitsi ziren jokalariak eta kamioi batean garaipena ospatu zuten kalez kale.\nOhorezko sakea, joan den laraunbateko partidan // CD Padura\nCD Padurako jokalariak, kamionetan, Arrigorriagan barrena // CD Padura\nSailkatuta: Arrigorriaga, cb padura, cd padura, Futbola, Kirola, Padura, Portada, Saskibaloia


XXVI. Jokin Zaitegi Sariketa\nLiteratura Nobel Sariak euskaratzeko beka 2012\nArrasateko AED Elkarteak eta Elkar argitaletxeak, Kutxaren laguntzarekin, Jokin Zaitegi arrasatear idazlea gogoratzeko eta hark literatura unibertsala euskaratzen egindako ahaleginari jarraitzeko, XXVI. Jokin Zaitegi Sariketa antolatzen dute, aurtengo Literaturako Nobel saridunaren lana itzultzeko erabiliko dena, ondorengo oinarrien arabera:\n1. 2012an Suediako Akademiak Mo Yan idazle txinatarrari eman dio Literaturako Nobel Saria, eta Jokin Zaitegi Sariketa honen helburua Mo Yan-en "Shifu yuelaiyue youmo" ipuin-bilduma itzularaztea da.\n2. Liburu hori itzultzeko gogoa eta gaitasuna dituen edonork har dezake parte lehiaketa honetan. Horretarako, antolatzaileek proposatutako lagina (ipuinaren hasierako atala) euskaratu beharko du, eta egindako lana AED Elkartera bidali: aed@aedelkartea.com helbidera. Dokumentu bi igorri behar dira mezuaren barruan: batean, itzulpena bera aurkeztuko da, ezizen batekin; bestean, ezizen horren ostean dagoen itzultzailea nor den azalduko da, harremanetan jartzeko moduarekin batera. Aurkezteko epea 2012ko abenduaren 20an amaituko da.\n3. Itzuli beharreko lagina antolatzaileek jarriko dute partehartzaileen esku, bai jatorrizko bertsioan, baita ingelesez eta frantsesez ere. Itzultzaileei eskatzen zaie zein hizkuntzatatik ariko diren adierazteko, eta jatorrizkoa menderatzen ez dutenei bi zubi-hizkuntza horiek erabiltzeko gomendatzen. Testuak Internet bidez lor litezke, ondoko helbide honetan:\n4. Rafa Egigurenek, Miren Ibarluzeak eta Jesus Mari Olaizola “Txiliku”k osatutako epaimahaiak, jasotako itzulpenak aztertu eta haietako bat izendatuko du irabazle 2013ko urtarrilaren amaiera baino lehen.\n5. Aurkeztutako lanek aski kalitaterik ez balute, saria hutsik utzi ahalko da. Kasu horretan, antolatzaileek aukera izango lukete itzulpen hori enkarguz norbaiti eskatzeko, bekako diru-kopuruaren truke.\n6. Bekaren irabazleak txinera menderatuko ez balu, antolatzaileek txinera eta euskara menderatzen dituen aholkulari bat ipiniko dio, laguntzeko.\n7. Irabazleak 4.500 euroko saria irabaziko du Mo Yan-en ipuinak itzultzeko: diru erdia jakinarazpena egitean jasoko du, eta beste erdia lan amaitua entregatu ostean. Lan amaitua 2013ko urriaren 30a baino lehen entregatu beharko du Elkar argitaletxean. Epeak beteko ez balira, edo itzulpenaren kalitatea nabarmen txarra balitz (epaimahaiaren iritziz betiere), sariaren bigarren zatia jaso ez eta lehena itzuli egin beharko luke irabazleak.\n8. Elkar etxeak –eskubideak aurrez eskuratuta– argitaratuko du Mo Yan-en ipuin-liburua euskaraz, eta 2013ko Durangoko Azoka izango da hori egiteko epemuga. Ale guztietan nabarmen aipatuko da Jokin Zaitegi saria, baita itzultzailearen izena ere, zeinak ez baitu galduko bere lanaren gaineko jabetza. Antolatzaileez gain, Kutxa Fundazioa babesleak ere dagokion tokia izango du edizioan.\n9. Sariketa honetan parte hartzeak bertako oinarriak ontzat ematea dakar. Berauen ulermenean zalantzarik sortuko balitz, antolatzaileei dagokie erabakitzea.\nOndoren eransten dizugu azken urteetako Nobel eta Zaitegi sarietako irabazleen zerrenda, baita aurten partehartzaileek itzuli beharreko lagina ere.\n2002 Imre Kertesz: Zoririk ez Itzultzailea: Urtzi Urrutikoetxea\n2003 J.M. Coetzee: Lotsaizuna Itzultzailea: Oskar Arana\n2004 Elfriede Jelinek Itzulpen saria hutsik utzi zen\n2005 Harold Pinter: Maitalea eta beste antzerki-lan batzuk Itzultzailea: Iñigo Errasti\n2006 Orhan Pamuk: Elurra Itzultzailea: Monika Etxebarria / Fernando Rey\n2007 Doris Lessing: Belarra kantari Itzultzailea Koro Navarro\n2008 J.M.G. Le Clézio: Basamortua Itzultzailea Luis Berrizbeitia\n2009 Herta Müller: Hatsaren kulunka Itzultzailea: Ibon Uribarri\n2010 Mario Vargas Llosa: Pantaleon eta bisitariak Itzultzailea: Santi Leone\n2011 Tomas Tranströmer: Bizientzat eta hilentzat poema guztiak, 1954-2004 Itzultzailea: Juan Mari Agirreurreta\nHemen itzuli beharreko pasarteak hainbat hizkuntzatan\nMo Yan (txinera).pdf Mo Yan (ingelesa).pdf Mo Yan (frantsesa).pdf


Adi gaizkileok! Supermintzakideak bueltan gara Lizarbeibarren! |\n← Lizarraldeko eta Izarbeibarko irailaren 30etik urriaren 13rako euskal agenda\nPiliri Norvegian. Eta zuri? noiz piztu zitzaizun euskara ikasteko gogoa? →\nAdi gaizkileok! Supermintzakideak bueltan gara Lizarbeibarren!\nPosted on 2013/09/30\tby lizarbeibar\n“Denak dirudi ohikoa Euskal Hirian. Bisitariek ez dute ezer berezirik sumatzen, bertakoek ez diote garrantzirik ematen, baina ehunka superheroi bizi da bertan… SuperMintzakide itzuli da!”. Edo, hala dio behintzat aurtengo Mintzakide kanpainaren leloak. Superheroiak aitzakiatzat hartuz, gonbita egiten zaigu euskara aisialdian ere praktikatzeko.\nMintzakideren helburua euskararen normalkuntzan eragitea da, euskaraz hitz egiteko ohitura duten lagunak hitz egiteko ohitura ez dutenekin (edo zailtasuna edo aukera ez dutenekin) elkartuz astean behin ordubetez. Programak hizketarako jarioa lantzea, euskaraz mintzatzeko motibazioa zein ohitura txertatzea eta harreman sare euskaldunak ehuntzea du helburu.\nAstero ordu batez, paseoan, kafea hartuz edo kirola eginez, nahieran ibiliko dira Mintzakide taldeak euskara praktikatzen. Gisa honetan aritu ziren aurreko ikasturtean Edurne, Ainhoa eta Patxi bezalako bertze ehun lagun Lizarran, Garesen, Allotzen, Villatuertan, Mañerun … Mintzakideentzako baina, ezinbertzekoak dira Mintzalaguntzaileak, hauen zeregina taldeko eredu izatea da (inolaz ere ez maisu edo irakaslea). Hizkuntza menperatzen duten heinean taldeari bizitasuna eta freskotasuna eransten diote.\n(Handiago ikusteko klikatu irudian)\nJardun arruntaz gain, tarteka bertzelako jardueratan ibiltzen dira mintzakideak. Horrela, joan den ikasturtean kasu, euskaltegiko barnetegietara joateko aukera izan zuten, Agurainera eta Eunatera txango bana egin ziren eta haurrek zein gurasoek Longinos kobazuloa bisitatu zuten. Ezin ahaztu ere berrogeita hamar lagun elkartu zirela Villatuertako Mintzodromoan hiru solasgairen inguruan, Korrikaren ginkanako taldea eta Korrika Jaiak, museo etnologikora bisita, kantu afaria Artazan, mendi txangoa, pintxo-potea … aisialdi-ekintzen zerrenda luzea da gero!\nPrograman parte hartzeko nahikoa da ohiko lekuetan, Lizarra zein Izarbeibarko euskaltegietan edo Udaletako Euskara Zerbitzuetan, edota Gareanen topatuko dituzuen esku orriak betetzearekin; urriaren 1etik aurrera bertan izanen dituzue eskuragai. Zalantzarik izanez gero jo beldurrik gabe 672 050 155 telefonora zein lizarbeibarmintza [a bildua] gmail [puntu] com helbide elektronikora. Ongi izan eta anitz mintza.\n(Handiago ikusteko, klikatu irudian)


Izaskun Araluzea artista bilbotarraren marrazkiak Rekalde Aretoan jarri dituzte ikusgai - KULTUR SHAREA\nBarriek erakusketa zikloaren barruan ikusi ahal izango dira obrak martxoaren 27ra arte.\nJenni Alvarado, Javier R. Perez-Curiel, Urtzi Urkixo, Izaskun Araluzea eta Mikel Erkiaga dira Barriek programaren hamargarren edizioan beka lortu duten artistak. Beka honen bidez, sortzaile hauen lanak Bilboko Rekalde aretoan ikusteko aukera egongo da datozen hilabeteotan.\nIzaskun Araluzea (Bilbo, 1994) izango da bere obrak aurkezten lehena, martxoaren 27ra arte egongo dira ikusgai Bilboko aretoan. Erakusketak artistak 2019az geroztik egin dituen lan batzuk aurkeztuko ditu, gehienak azken sei hilabeteotan sortuak. Marrazkiek gazte sortzaile honen kezkak eta interesak jasotzen dituzte. Margolariak berak azaldu duenez, “argi, gainjartze eta koloreak funtsezko garrantzia duten paper gaineko marrazkiak dira”.\nAlde batetik, bere marrazkietan egindakoaren eta ezabatutakoaren marka hitzez hitz agertzen da. “Hasieran marraztutakoa erabakigarria da”, adierazi du, “bai ezabatuta agertzen delako, bai erabat estali ezin delako, eta, beraz, ezin dut hasierako marrazkira itzuli eta erabat estali. Horrek zerikusia du erabilitako materialarekin eta moduarekin”.\nArtistak arkatzez sortu ditu marrazkiak, kasu gehienetan paperean indarrez markatuta. Lan egiteko modu horrek izaera zehatza ematen diola dio, eta egin daitekeena zehaztu egiten duela.\nIzaskun Araluzea Itza Artean gradua du EHUn, eta Ikerketa eta Sorkuntza masterra egin zuen unibertsitate berean 2018an. Besteak beste, erakusketa hauetan parte hartu du: Begoña (2021) Aire 2, Bilbo; Confi19, Galeria Aire, Bilbo (2020), Polita zatekeen, Torrene aretoa, Algorta (2019); Dime, Dame. Galeria Aire (2019); I_A_U, Bizkaiko Batzar Nagusiak, Bilbo (2018); Hire maitale traketsa, Harriak programa, Beasain (2018).\nBarriek programaren hurrengo erakusketak Mikel Erkiagaren lanak erakutsiko ditu 2022ko martxoaren 29tik maiatzaren 29ra.\nTags: Barriek programa 2022, Izaskun Araluzea, Rekalde aretoa\n15-29 urteko gazteen %87,6k sare sozialetan pribatutasuna bermatzeko neurriak hartzen ditu\nAsier Gogortza artistaren ‘Autopsiak’ argazki erakusketa ireki dute Iruñean


Poesia itzultzeaz (eta III) | 31 eskutik\n← Aldea eta xehetasunak\nKitxua eta euskara →\n2016/06/17 · 07:00\nPoesia itzultzeaz (eta III)\nAitor Blanco Leoz\nJoan den hileko sarreran ikusi genuen poesia neurtua euskaratzeko biderik erabiliena forma lehenesten duen itzulbidea izan ohi dela, eta, itzulpen metriko deritzon horri dagokionez, hiru azpikategoria bereiz daitezkeela: metaforismo erritmikoa (jatorrizkoarekiko independentea den metroa), forma analogikoa (kulturalki baliokidea den metroa) eta forma mimetikoa (prosodikoki berdintsua den metroa). Hiru itzulpen mota horiek ezaugarri metriko jakin batzuk dituzte ardatz, eta horiek errespetatzea izaten da forman oinarritutako poesia-itzulpen baten lehentasuna, jatorrizkoaren edukiari eustearekin batera.\nGauzak horrela, betiko galdera datorkigu burura: zer dugu galtzeko eta zer irabazteko poesia neurtua euskaratzean? Munduko ikerketa akademikoek subjektibotasun handiko gaia dela erakutsi duten arren, argi dago itzultzaile batzuek –neurri handiagoan ala txikiagoan– formaren eta edukiaren uztarketa txukun eta orekatua lortu dutela beren lanetan. Itzulpen horiek gai dira –eta hala egiaztatu dugu aurreko sarreraren batean–, mezuaz gain, jatorrizko poemaren efektua edo funtzio berezia erreproduzitzeko, eta ezin daiteke uka itzulpenok, edukiaren aldetik jatorrizkoarekiko zintzoak izanez gero, mezua transmititzearekin batera prosazko itzulpenek eragiten ez duten sentsazio bat eragiten dutela irakurlearengan.\nAlabaina, formaren baldintza metriko horiek itsututa agian, beste batzuek bigarren maila batean uzten dituzte xede-testuaren beste ezaugarri batzuk, eta esan genezake jokabide horrek urritasunak eragin ditzakeela xede-hizkuntzako poema berriaren zenbait testu-alderdiri dagokionez. Edukia aipatu dugu, baina horrekin batera erraza da testuaren joskerari, sintaxiari, ulergarritasunari eta abarri dagozkien gabeziak antzematea.\nIkus dezagun pare bat adibide:\nLehenengo adibide horren kasuan, egia da Miranderen itzulpenean edukia zaintzeko saiakera handia hauteman daitekeela. Arazoa, baina, formarekin tematu izatetik dator, 8 eta 4 silabako bertso-lerroak motz geratu baitzaizkio jatorrizko poemaren edukia bere osotasunean erreproduzitzeko. Gainera, Keatsen poemak silaba bakarreko hitz ugari ditu –lehenengo ahapaldian, adibidez, 23tik 18– eta horrek are zailagoa egiten du euskaraz edukiari fidel mantentzea neurri-mugak ezarri badira. Oro har jatorrizko testuaren ideiak jaso ditu Mirandek, baina, azaldutako neurri-mugak direla-eta, ezin izan du Keatsen hizkera poetiko txukun eta landua modu berean erreproduzitu. Horrek nolabaiteko trinkotasuna eman dio xede-testuari, eta alde horretatik zertxobait urruntzen da jatorrizko poemaren mezuak eta efektuak betetzen duten funtziotik.\nAntzeko arazoa antzeman dezakegu Juan Garziaren poesia-itzulpen honetan:\nJuan Garziak itzulitako Shakespeareren 154 sonetoen artean, nabarmentzekoa da poema jakin horretan ageri den fenomenoa, itzultzaileak gainerako sonetoetan erabilitako egiturari jarraitzearen ondorioz gertatutakoa. Ikus daitekeenez, jatorrizko poemako hamar bertso-lerro «And» lokailuarekin hasten dira. Ingelesez lokailuok oin erdi hartzen dute –proportzionalki, euskarazko silaba erdi inguru, itzultzaileak 5 oin euskaratzeko 11 silaba darabiltzala kontuan hartuta–, baina euskaraz bi silaba behar ditu beti «Eta» horiei eutsi ahal izateko. Gainera, aipatu beharra dago bere hautuak mugatu egiten duela Garzia, laneko 154 soneto horietan guztietan bertso-lerro bakoitzeko 11 silaba baliatzea eta laburtzapenik ez eta sinalefarik ez erabiltzea erabaki baitu. Hortaz, lerro bakoitzean 9 silaba geratu zaizkio ingelesez 4 oin eta erdian aipatzen dena erreproduzitzeko. Muga horren emaitza argia da itzulpenaren edukiari erreparatzen badiogu, beste sonetoen itzulpenetako trinkotasuna gabezia bilakatu baita soneto horretan: itzultzaileak ez du tokirik izan jatorrizko poemaren ideia guztiak adierazteko, lexikoaren zati garrantzitsu bat xede-testuan baliokiderik ez izateak adierazten duen moduan, eta hala ere itzulpenaren adierazpideak bortxatuegia izaten amaitu du, esaterako lehen bertso-lerroan hauteman daitekeenez, lokailuz hasitako beste lerro gehienez gain. Kasu horretan, forma lehenesteko erabakia ulergaiztasuna eragitera iritsi da, eta horrelakoetan garrantzia irabazten dute edukia/forma dikotomiaren eztabaidan edukia lehenestearen alde egiten dutenen argudioek.\nAdibide horiek aztertuta, ondorio moduan esan daiteke zaila dela poema baten itzulpenean errespetatu beharreko alderdi guztiei eustea, eta, lortzekotan, are zailagoa dela guztiak egokiro uztartzea. Ados gaude poesia-itzulpen on bat horiek guztiak harmoniaz biltzea erdiesten duen lana dela, forma eta, ondorioz, erritmo jakin bat errespetatuz eta jatorrizko testuaren edukiari modu ulergarrian eutsiz, baina egia da itzultzaile guztiek ez dutela «itzulpen oso» izenda ditzakegun horiek egitea lortzen. Itzulpen osoa lortzekotan, baina, helburu komunikatiboa (ia-ia) erabat beteko da xede-hizkuntzan: mezua edo edukia euskal hartzailearengana iritsiko da –bere osotasunean, itzultzailearen lana ona bada–, eta horrela irakurleak mezua ulertzeko eta haren efektu estetikoaz gozatzeko aukera edukiko du. Hala, poemak jatorrizko hizkuntzan duen efektu paretsua sortzera irits daiteke xede-hizkuntzan, eta hori da poesia-itzultzaileak lor dezakeen helbururik altuena.\nEdonola ere, gurean –egia esan, poesia-itzulpenaren diziplinan, oro har–, ez da erraza poemaren alderdien uztarketa bikaina lortu eta egoera komunikatiboa gauzatu ahal izatea. Ikusi dugun moduan, zenbait elementu gal daitezke bidetik eta horietako bat galtze hutsak edo hari uko egite hutsak xede-hizkuntzako poemari kalte egin diezaioke, edukia galduz, joskera naturala ilunduz, erritmoa edo errima urratuz nahiz ulergarritasuna murriztuz, esaterako. Baliteke galera horren ostean lortutako poesia-itzulpena onargarria izatea, baina inoiz ez da jatorrizko poemaren helburu komunikatiboa bere osotasunean betetzera iritsiko.\nAitor Blanco atalean


Google da munduko enpresarik aberatsena, uztailean Apple gainditu ondoren Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nGoogle da munduko enpresarik aberatsena, uztailean Apple gainditu ondoren\n2019-08-05 : 12:10\nTira, Google baino, Alphabet Inc. da munduko enpresarik aberatsena une honetan, Googleri aterpea ematen dion enpresa. 2019ko bigarren hiruhilabeteko datuak aintzat hartuz, Apple gainditu du eta aberatsen arteko aberatsena bihurtu da, The Financial Times egunkariak argitaratu berri dituen datuen arabera. 117.000 milioi dolarreko erreserba dauka une honetan (Applek 102.000 milioi dolar).\n2019 hasierarako zituzten aurreikuspenak gainditu eta 38.940 milioi dolarreko salmentak izan ditu Googlek azken 3 hilabeteotan. Horri esker, eta Appleren jaitsieraren ondorioz, zerrendako lehenengo postua erdietsi du Kaliforniako enpresak. Apple, berriz, beherako joeran dago azken urtean eta oso urrun geratu da 2017an zeukan 163.000 milioi dolarreko erreserba.\nEnpresa aberatsena izan arren, baina, Google ez da oraindik enpresarik baliotsuena, burtsako balioaren arabera oraindik Apple baita nagusi. Amazonekin eta Microsoftekin batera, milioi bat milioiko balioa gainditu dutenen klubean daude hiru handiak. Googlek oraindik beste jauzi bat eman beharko du aurreko hirurak harrapatzeko.


Xake mate - Elorrioko Txintxirri Ikastola\n» Xake mate\nDatorren igandean Bizkaiko eskola arteko xake txapelketa ospatuko da ikastolan.\nGoizeko 10etatik 14etara arte 200 ume arituko dira xakean ikastolan.\nTxapelketa Elorrioko Zaldi Baltza taldeak antolatu du. (www.zaldibaltza.com)\n“Hartzazu azken arnasa: zure erregea nahi dut”\nHorixe esango dizu partida irabazteko zorian dagoela, xakean maisu eta euskaraz mintzo den txakur hiztunak. Izan ere, Ikastolen Elkarteak xakean aritzeko CD-roma du euskara hutsez: Xake Zakurtzarrari.


Animalien Osasuna - Animalien Hilotzak Biltzeko Zerbitzua - Bizkaia.Eus\nAnimalien Hilotzak Biltzeko Zerbitzua\nBizkaiko Foru Aldundiaren Nekazaritza Saila 2000n hasi zen abeltzainei ustiategietan hildako behien hilotzak bildu eta gero hondatzeko zerbitzua eskaintzen. Gaur egun, 1774/2002/EEE Araudiak ezarritakoa betetzeko, animali espezie guztietara zabaldu da zerbitzu hau.\nHarremanetan jarri Hilotzak biltzeko Zerbitzuarekin\nHilotzak biltzeko Zerbitzua:\nDeitu: 94.446.52.97 (telefonoa 24 orduetan). Bertakoak harremanetan jarriko dira zure ustiategitik pasatuko den pertsonarekin.\nHaiek biltzeko ordutegia:\nAstelehenetik ostegunera: gaztiguak 10:00ak baino lehenago egin behar dira. Zerbitzua egun berean egingo da.\nAstelehenetik ostegunera: 10:00etatik aurrera. Zerbitzua egun berean edo biharamunean egingo da.\nOstiralak: Gaztiguak 12:00ak arte.\nLarunbatak, igandeak eta jaiegunak: ez dago zerbitzurik.\nGARRANTZITSUA: Berehala gaztigatu behar da, animalia hiltzen bada.


Mozorroa soinean, itsasoa gogoan - Aiaraldea - Alea.eus\nMozorroa soinean, itsasoa gogoan\nErredakzioa 2020-02-22 10:22\nHaur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntzako umeek egin dute desfilea. Argazkia: aiaraldea.eus\nItsasora egiten diren plastiko isurketen inguruko hausnarketa egin du Inauterietan Amurrioko Amaurre ikastetxeak.\nInauteriak ospakizun egunak izaten dira toki gehienetan, baina zenbait kasutan aldarrikapen eta hausnarketarako tokia ere izaten dute egun koloretsuok. Halaxe egitea erabaki dute Amurrioko Amaurre ikastetxeko ikasleek ere.\nUrtean zehar ingurugiroaren mesedetan antolatzen dituzten ekintza ezberdinen artean, inauterietan, beraien aldarrikapena zabaltzeko baliatu nahi izan dute aratusteetako erakusleihoa. Horrenbestez, Udaletxera bidean atzo egindako mozorro desfilean, plastiko isurketen inguruko kezka zabaldu nahi izan dute, eta taldeka itsas animalia ezberdinak irudikatu dituzte: itsas-izarrak, olagarroak, karramarroak, marmokak, etabar.\nModu horretan, itsasora isurtzen ditugun plastiko guztiek, bertako animali eta landareen artean eragiten duten kaltea azpimarratu nahi izan dute.\nGasteizen desfilea, gaur eta bihar\nUrtero bezala, Gasteizko kaleek konpartsek antolatutako inauterietako desfilea biziko dute. Aurtengoan 26 talde izango dira parte hartuko dutenak eta mozorro sorta zabala erakutsiko dute: Piratak, deabruak, Harry Poter munduko pertsonaiak, Steampunk motakoak, arlekin klasikoak, eta beste asko.\nDesfilea arratsaldeko 18:00etan abiatuko da Iparralde Gizarte Etxetik, eta Legutioko ataria, Frantzia kalea, Paz, Ortiza de Zarate eta Florida zeharkatuko ditu. Gaurkoan ikusteko aukerarik ez duenak, bihar ere aukera izango du 12:00etatik aurrera, ibilbide berberarekin.


Errigorak "Plateretik baratzera" kanpaina abiatu du - Villabonako Udala\nErrigorak "Plateretik baratzera" kanpaina abiatu du\nPost 2021 Martxoa 03\nOraingoan Nafar hegoaldeko uzta eskutik eskura dinamikaren baitan, Plateretik baratzera ekimena jarri dute martxan. Eguneroko kontsumo ohituretan eragiteko jaio zen kanpaina honetan Nafarroa hegoaldeko oliba-olio birjina estra eta kontserba-sortak eska daitezke, auzolanari esker, norbere herrian jasotzeko aukerarekin eta ekoizlearen jatorrizko prezioan. Eskaerak egiteko epea: Martxoaren 4tik 24ra https://www.errigora.eus/ webgunean.\nAmasa-Villabonako udaleko Euskara sailetik, Errigora ekimenarekin bat eginez produktuen eskaerak egiteko gonbidapena luzatu nahi dizuegu herritarrei. Horrela, ekarpena egingo zeniokete Nafarroa hegoaldean euskara bultzatzeko.


Etxealdirako proposamena – Euskara ari du\n2020-04-18 2020-04-17 euskaraaridu\nEuskaraldiak ‘Etxealditik Euskaraldira’ izeneko ekimena jarriko du abian datorren apirilaren 20an, herritarrak beren hizkuntza-ohiturei buruz hausnarrarazteko eta, era berean, azaroaren 20tik abenduaren 4ra izango den Euskaraldirako prestatzeko. Doberak ere bat egin du ekimenarekin eta hernaniarrei ekimenean parte hartzera dei egiten die.\nHausnarketa eta praktika bultzatzearekin batera, herritarrei digitalki zein fisikoki parte hartzeko bideak zabaldu nahi dizkie ekimenak\nBizi dugun egoera kontuan izanda, etxean eta etxetik ditugun harreman komunikatiboetan euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan egiteko gonbitea. Hori da, apirilaren 20an, Euskaraldiaren eta herri batzordeen sare sozialen bidez plazaratuko den ‘Etxealditik Euskaraldira’ ekimenak dakarren proposamen nagusia.\nEtxealditik Euskaraldira ekimenak bi helburu nagusi ditu: alde batetik, etxekoekin eta etxetik\nditugun hizkuntza-ohituren gainean pentsaraztea; eta beste alde batetik, euskararen erabilera\nsustatzea, horretarako bitartekoak eskainiz.\nEkimenak aurtengo azaro eta abenduan egingo den Euskaraldiaren bigarren edizioa\nprestatzeko baliagarria izatea du asmo. Izan ere, udazkenean, Euskaraldiak proposatzen\nduen ariketaren oinarriekin bat egiten du.\nEkimenak irauten duen artean, goizero-goizero Euskaraldiko facebook, instagram eta twitter\nkontuetan, ahobizi zein belarriprest Telegram kanaletan eta Euskaraldiko webgunean bideo\nlabur eta mezu bidez emango dira ‘Etxealditik Euskaraldira’ ekimena gizarteratu eta parte\nhartzeko jarraibideak. Hernaniarrek Euskara ari duren webgunearen eta sare sozialen kontuetatik ere jarraitu ahal izango dituzte eguneroko argibide horiek.\nApirilaren 20an, argitaratuko da lehen mezua, “Etxealditik Euskaraldira ekimena aurkeztu eta\nargibideak eskaintzeko mezua. Apirilaren 21etik 23ra, berriz, hizkuntza ohituren gaineko\nhausnarketa egiteko proposamena zabalduko da. Norekin eta nola hitz egiten dugun eta zer\naldatu edo zeri eutsi nahi diogun ikusteko ariketa erraz bezain interesgarria proposatuko\nAzkenik, apirilaren 24tik 30era, egunerokotasunean eta ohiko egoeretan oinarritutako zazpi\nideia-proposamen kaleratuko dira. Proposamen horiek guztiak edo batzuk soilik egin daitezke, parte-hartzaile bakoitzak aukeratuko du zer erritmotan parte hartu nahi duen ekimenean.\nEkimena maiatzaren 3an gauzatuko den ekitaldi bateratuarekin amaituko da, eta euskal komunitateari ikusgarritasuna eta batasuna ematea izango du amaiera-ekitaldi horren helburua.\n‘Etxealditik Euskaraldira’ ekimenak herritarrei dei egingo die “ekimena bere egitera eta parte\naktiboa” izatera. Horretarako, sare sozialen bidez zein fisikoki parte hartzeko bideak izango\nParte hartu nahi duten herritarrak ekimenean zehar sortutako bideoak edo ateratako argazkiak\nsareratzera animatuko ditu ekimenak. Etxeetan ere leiho eta balkoietan koloretako puntu bat jartzea eskatuko zaie partaide guztiei, ekimenean parte hartzen ari direla adierazteko bide bezala.\nPrevious Itxialdirako baliabideen zerrenda (Eguneratua)\nNext Etxealditik Euskaraldira


Udal tasa eta zergak %3 igoko dira - Uztarria (Azpeitia)\nUdal tasa eta zergak %3 igoko dira\n2003ko urr. 7a, 11:10\nUdal tasa eta zergak, 2004. urterako, %3a igotzea erabaki zen besteak beste ohiko udal batzarrean (urriaren 2an izan zen).\nJoan den ostegunean (urriaren 2an) egin zen udal batzarra, ohi bezala 20:00etan. EAJko, EAko zinegotziak eta PSE-EEko zinegotzia izan ziren bertan. PPko zinegotzia, orain arte bezala ez zen agertu udal batzarrera. Habeakoek berriz, ordu berdinean prentsaurrea eman zuten udaletxeko arkupetan.\nGai ugariren inguruan hartu ziren erabakiak azken udal batzarrean, hona hurrenez hurren hartutako erabakiak eta kontu emateak:\nUdal aurrekontuaren kreditu aldaketa. Hogasun batzordean aztertua eta ontzat emana izan dena. Gipuzkoako Buletin Ofizialean agertuko da erabakia, eta alegaziorik ez badu jasotzen 15 eguneko epean onartuta geldituko dena.\n2004. urterako udal tasa eta zergak %3an igoko dira. Eta familia ugarien kasuan, familiako sarreren arabera hiru maila jarri dituzte udal ordezkariek tasak ordaintzeko. Igoera hau emango da, zenbait kasutan zaborrean esaterako dauden desfaseak edo galerak konpentsatzeko asmotan. Udal batzarrean azaldu zenez "datozen urteetan zabor tona baten kostua igotzen joango baita". Uraren kasuan ere, aurten Uren Kontsortzioak ia %12a igo dio Udalari uraren kanona. Bestetik, bestelako zerbitzuen gainean kirol patronatoak eskaintzen dituen zerbitzuak %6a igotzea erabaki da. Igoera honen arrazoia gastuen igoera izan da, beraz %6arekin justu gastuak estaltzea espero dute udal agintariek.\nAzpeitiko ikastetxe arautu eta ez arautuetako udal ordezkariak izendatu ziren. Iraurgi ikastetxeko ordezkaria Jabier Altuna (EAJ) zinegotzia izango da; Urola Ikastolakoa Ana Mendizabal (EAJ); Azpeitiko Karmelo Etxegarai Ikastolakoa ere Ana Mendizabal (EAJ); Azpeitiko Ikasberri Ikastolakoa Kontxita Martija (EA); Arte eta Diseinu Eskolakoa Ana Mendizabal (EAJ) eta Juan Antxieta Musika Eskolakoa ere Ana Mendizabal (EAJ).\nIngurugiro Etxea Fundazioaren proposamena udalari kideak izendatzeko. Ingurugiro Etxea Fundazioko bazkide sortzaileak Arcelor, Danona eta Lapatx dira eta orain hauek udalari proposamen egin diote kideak izendatzeko. Udalak aukeratu dituen kideak honoko hauek dira: Iñaki Etxezarreta (EAJ), Manuel Unanue (EA), Julian Eizmendi (alkatea, EAJ) eta Izaskun Zeziaga (Azpeitiko Udaleko Ingurumeneko teknikaria). Udal batzarrean azaldu zenez lehen Fundazioan udal ordezkariak lau politikari ziren eta orain, berriz, hiru politikari eta udal teknikari bat izango dira.\nGipuzkoako Foru Aldundiko kontseiluak Azpeitiko saihesbidearen inguruan hartutako erabakiaren kontu ematea. Gipuzkoako Foru Aldundiak Azpeitiko saihesbidearen hegoaldeko aukeraren haserako onespena hartuta zuen. Eta orain Diputazioak azken hitza eman du eta Udalak aurkeztutako errekurtsoari ere erantzuna eman dio, hegoaldeko aukeraren alde eginez. Udal batzarrean udal agintariek esandakoaren arabera, orain Diputazioa proiektua egiten ari da eta Azpeitiko Udalak zerbaitetan eragin badezake saihesbide horren bide osagarrietan izango da, hau da errepide nagusi horren sarrera-irteera izango diren bideetan.\nAzken udal batzarrean hartu ziren erabaki guztiak adostasunez hartu ziren.\nUrtarrilaren 30erako greba deialdiari atxikimendua adierazi dio Azpeitiko Udalak\n2020an ordutegi berria izango du udaletxeko Herritarren Arreta Zerbitzuak


Ezkatak (Latinez squama) zenbait animaliren dermisean, gehienean oso kopuru handian eta teilakatuak, agertzen diren plaka txiki, zurrun eta zapalduak dira. Beren betekizun nagusiak babespen eta isolamendua dira. Hitza, batez ere, arrain eta narrastien ezkatei dagokie. Hala ere, jatorri eta funtzio desberdinak dituzten antzeko egitura batzuk izendatzeko ere erabiltzen da, hala nola, tximeleten hegaletakoak.\nEzkatak (Latinez squama) zenbait animaliren dermisean, gehienean oso kopuru handian eta teilakatuak, agertzen diren plaka txiki, zurrun eta zapalduak dira. Beren betekizun nagusiak babespen eta isolamendua dira. Hitza, batez ere, arrain eta narrastien ezkatei dagokie. Hala ere, jatorri eta funtzio desberdinak dituzten antzeko egitura batzuk izendatzeko ere erabiltzen da, hala nola, tximeleten hegaletakoak. (eu)


ISM18 Jardunaldiak - ism - Ilusionista Sozialen Mintegia ikerketa taldea - UPV/EHU\nILUSIONISTA SOZIALEN MINTEGIKO 2018KO JARDUNALDIAK\n#ISM18 Nazioarteko Jardunaldiak Gasteizen: Jabe-gabetzea hezkuntzan eta komunitatean.\n2018ko irailaren 17tik 20ra, Ilusionista Sozialen Mintegiko IV. Nazioarteko Jardunaldiak egingo ditugu. Ilusionista Sozialen Mintegia "Hezkuntzak eztabaidagai" foroko adabegi bat da, eta jardunaldiotako debateak foro horretara ere eramango dira.\nNON: Euskal Herriko Unibertsitateko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko Magisteritza eraikinean (Juan Ibañez de Santo Domingo kalea, 1, 01006 Gasteiz).\nHezkuntzaren eta lan komunitariaren eremuetan mugituko gara jardunaldiotan, jendearekin eta jendearengandik lan egiteko moduak landuz. Saioak tailer formatuan izango dira.\nSaioak Ainhoa Ezeiza UPV/EHUko irakasle atxikiak (ISMko ikertzaile nagusia) eta Javier Encina ilusionista sozialak (UNILCO-espacio nómada) dinamizatuko dituzte. Dinamizatzaileon probokazio batetik abiatuz, saiootan partaideek esperientziak, hausnarketak, sentipenak azaldu ahal izango dituzte, eta horrela jardunaldietan zehar kolektiboki eraikitzen joango gara, jakintza hori gauden lan, ikasketa edota ingurune komunitariora eramateko.\nSaioak gaztelaniaz izango dira. Hala ere, euskaraz parte hartzeko aukera izango da, hala nahiago bada.\nAstelehena, irailak 17\nZertarako egin lan jendearekin eta jendearengandik? (galdera epistemologikoa)\nAsteartea, irailak 18\nZer egiten dugu jendearekin eta jendearengandik lan egiteko? (galdera metodologikoa). Ilusionismo soziala.\nAsteazkena, irailak 19\nNola egiten dugu lan jendearekin eta jendearengandik? (galdera teknologikoa). Zein tresna erabili.\nOsteguna, irailak 20\n"Educación sin propiedad" liburuaren aurkezpena-debatea-tailerra.\nJardunaldiotan parte hartzea DOAKOA da. Ez da ezinbestekoa saio guztietara etortzea. Izenemate-orri honen bidez eman behar da izena:\nInformazioa jaso nahi baduzu, bidaliguzu mezu bat ilusionistasozialak@gmail.com epostara eta egitaraua zehaztu bezain laster jakinaraziko dizugu.\nAurtengo topaketak online ikastaro honekin daude loturik: "Ikuspegi dialektikoa gizarte-zientzietan". Ikastaroa ere eginez gero, egiaztagiria osatuagoa izango da (ikus. ikastaroan bertan egiaztagiriei buruzko azalpena).


Josune Ariztondo: «Egunen batean gauzatuko da Guggenheim Urdaibai proiektua» | Bizigiro | Berria\nJosune Ariztondo. Bilbao 700 fundazioko zuzendaria\n«Egunen batean gauzatuko da Guggenheim Urdaibai proiektua»\nKimika ikasi, irakasle aritu eta politikari bihurtu. Eusko Jaurlaritzan, EAJn eta Bizkaiko Foru Aldundian goi karguetan aritua da Ariztondo, eta datozen asteetan hartuko du erretiroa.\nLUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2019ko abenduak 1\nBizitzeko modu gisa ulertzen du kultura Josune Ariztondo (Ondarroa, Bizkaia, 1948) irakasle eta politikariak. Musika alorrean dago batik bat jantzia. Etxean jaso zituen lehen kultur irakaspenak eta baita politikarako grina ere. Kimika ikasketak egin zituen Zaragozan (Aragoi, Espainia) eta Bilboko Irakasle Eskolan irakasle aritu zen. Eusko Jaurlaritzan Hizkuntza Politikako sailburuorde, Bizkaiko Foru Aldundian Kultura diputatu eta EBB Euzkadi Buru Batzarreko idazkari ere izan da, ibilbide profesional luzean. Bilbao 700 fundazioaren zuzendari lanetan egin ditu azken urteak, eta erretiratzera doa laster. Pribatutasunerako gogoa duen arren, betiko grinarekin jarraituko duela ziurtatu du.\nBilbao 700 fundazioaren lana bukatzea erabaki duzue. Zer dela eta?\nFundazioak azken 20 urte hauetan sendotu egin ditu Bilboko kultur ekintza garrantzitsuenetakoak; horretarako sortu zen. Diktadurak memoria ukatu zigun eta gu berreskuratzen saiatu gara. Gaur egun ekitaldi asko ez ziren existituko erakundea sortu eta bi urtera desagertu balitz. Programak egonkortuta daude, eta ez dira desagertuko. Fundazioa tresna izan da horiek aurrera eramateko, baina iruditzen zaigu orain beste batzuei dagokiela tresna izatea.\nEsan izan duzu saregilea izatea zela zure berezko bidea, baina ikastea erabaki zenuen.\nEtxean bost anai-arreba gara; aita arrantzalea zen, eta arrantzontzi bat genuen. Ama bertan saregile aritzen zen. Nik afizio handia neukan ikasteko. Amari gerrak eten zion ikasteko bidea, eta nik nahi nuena ikasteko esaten zidan, 14 urterekin joango nintzela saregile. Batxilergoa egiten hasi nintzen, batak bestea ekarri zuen, eta, azkenean, Kimika ikasketak egin nituen Zaragozan [Espainia].\nNoiz gogoratzen duzu politikarekin izaniko lehen harremana?\nPolitikoki oso markatua egon naiz umetatik. Aitita eta amamarekin bizi ginen, eta gerrako istorioak kontatzen zituzten etengabe. Marka politiko hori etxeko gauza baten gisan bizi nuen, ez zena kalean esan behar. Batzokiak zituen bi logeletan bizi ziren, orduko batzokiaren arduradun zirela. Familia batua, alaba bakarrekoa, eta konfiantzazkoa. Ezaguna herrian eta naturaltasun osoarekin bizi genuen.\nBi hamarkada egin zenituen irakaskuntzan, baina kasualitatez hasi zinen, beharra zegoelako.\n1972.urtean, karrera bukatu nuenean, espediente ona neukan, eta Faes laborategira joan nintzen Erandiora [Bizkaia], analisi kimikoak egiteko pertsona bat behar zutelako. Esan zidaten ez nuela sartzeko aukerarik, emakumeek, seme-alabak izateaz gain, gaixoaldi asko edukitzen ditugula-eta. Zaragozatik hona itzultzean, hemen pil-pilean zeuden ikastolak; irakaskuntza publikoa frankista zen. Euskaldun tituludunak behar ziren, are gehiago zientzietakoak. Proba egiteko sartu nintzen irakaskuntzan, gustatu egin zitzaidan eta gelditu egin nintzen. Bilboko Irakasle Eskolan zientzia atala euskaraz sortzen aritu nintzen, besteak beste.\n1994an Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburuordetzara joan arte.\nEuskara Sustatzeko zuzendari joan nintzen hasieran, Mari Karmen Garmendiak deitu zidan. Momentu hartan, Loiuko [Bizkaia] Lauro ikastolan ari nintzen zuzendari pedagogikoko lanean. Hilabete gutxira HABEko [Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea] zuzendari izendatu ninduten, eta urtebeteren ostean sailburuorde nintzen Hizkuntza Politikan.\nGarai hartan hasi zen helduen euskalduntze alfabetatzearen sektorearekin, AEK Alfabetatze-Euskalduntze Koordinakundearekin, zegoen gatazka bideratzen. Zein izan zen zure rola?\nNorbait gizarte ekimeneko sektoretik datorrenean, oso barneratua izaten du, nik behintzat badaukat, publikoaren eta jabetza pribatuaren arteko osagarritasuna eta elkarlanaren beharra. Uste dudalako elkarlan horretatik gizartea sendoagoa dela, eta gizartea sendo badago, datozen eguraldi txarretan ere hobeto eusten diola. Sektore publiko hori monopolio bihurtzen bada, aldiz, gizartearen geldotzea da arriskua. AEK egoera horretan zegoen, zeharo sistematik kanpo. Berak bere bitartekoak erabiltzen zituen, ahal zituen moduan, baina homologazioetatik ere urruti zegoen. AEK-ko arduradunak beren aldarrikapenekin aurkeztu ziren nire bulegoan. Hartu nituen, eta entzun nituen. Horrela, bideragarritasun plan bat ere egin genuen; horrek diru berezi bat ekarri zuen, eta hitzarmena lortu genuen. Hortik aurrera, AEK beste bide batetik sortu zen, euskaltegi itunpeko edo jabego sozialduna.\nErraza al zen gizarte arloko euskalgintza eta administrazioaren artean zeuden mesfidantzak gainditzea?\nEz, konplikatua zen. Konfiantza irabazi egiten da alde bietatik, eta tarteko iskanbila politikoek mesfidantza handiak izatera bultzatzen zuten. Baina orain beste toki batzuetan dagoen elgorria, guk pasatu genuen arlo askotan. Hainbat aldiz joan behar izan nuen Eusko Legebiltzarrera akordio horiek zirela eta.\nEuskaldunon Egunkaria izan zen kudeatzea egokitu zitzaizun beste kontuetako bat.\nNi sartu nintzenerako, harremanak hautsita zeuden. Joan Mari Torrealdai eta Martxelo Otamendi etortzen ziren bileretara, eta elkarrizketa oso luzeak izaten genituen. Ordura arte deialdi batean sartzen ziren euskara hutsezko argitalpen guztiak, eta azpimailak egin genituen hedabideak sailkatzeko. Hori oinarri hartuta, hitzarmen konkretuak egiten hasi ginen.\nNola bizi izan zenuen Euskaldunon Egunkaria-ren itxiera?\nOrdurako Eusko Jaurlaritzatik kanpo nengoen. Ikaragarria izan zen. EBBko idazkaria nintzen, eta Egunkaria-ren aldeko manifestazioa egin zen egunean urteko aberri batzarra geneukan. Eten egin genuen batzarra, nahi zuena Donostiako manifestaziora joan zedin. Gizarte osoarentzat oso gogorra izan zen.\nHain zuzen, Eusko Jaurlaritzatik EBBko idazkaritzara egin zenuen jauzi.\nGizartean etsipena nagusi zen garaian hartu nuen EBBko idazkaritza. Lizarrako akordioa erori berri, 2000. urtea urte odoltsua izan zen. Ondo zihoan su-etena bukatu zen, eta gogoratzeko mingarriak diren istorioak bizi izan genituen. Adibidez, ETAk EBBrekin akordioa sinatua zuela zioen. Egoera hartan oso alderdi sendoa ezagutu nuen, pertsona sendoak. Une gogorretan asko ikasteko aukera eman zidaten. Gatazka politiko bat ordezkatzea zen gure funtzioa, eta estatutuaren erreformarako bidezko legea erabiltzen saiatu ginen; baina beti ezezkoa jasotzen genuen Espainiatik. Hurrengo urteetan Ibarretxe Planak nolabaiteko ilusioa piztu zuen, baina zaila zen kontra zeuden indarrak kontrolatzea. Are gehiago, alderdi politiko baten legez kanporatzea eta Juan Mari Atutxaren epaiketa ere tartean izan ziren.\nPosible ikusten duzu Ibarretxe Planaren antzeko ekinaldirik etorkizunean?\nJendea ez dago prest frustraziora eramango gaituzten egoerak bizitzeko, inozentzia galdua dugu. Abaguneak erabili behar dira, norbere diskurtsoei eta arrazoiei eutsiz, horiekin noraino irits gaitezkeen ikusteko. Jendeak nahi duen tokiraino ailegatuko gara, baina lehenengo gizartean lortu behar da akordio handi bat. Ezin da barruan iskanbila handiagoa egon kanpokoekin baino.\nNola ulertu behar da kultur politika?\nKultura elikagai ezinbestekoa da, eta teorian edukitzen duena baino atentzio handiagoa beharko luke. Kultur politika, egiten den moduaren arabera, gizartea kohesionatzeko, helduago izateko edo gizarte moduan komunitate osasuntsuagoak edukitzeko tresna oso garrantzitsua izan daiteke. Uste dut kulturak bizi gaituela.\nGuggenheim museoarekin lortutako akordioa izan zen diputatu gisa lortutako mugarri garrantzitsuenetako bat.\nGuggenheimekin 20 urterako hitzarmena lotzea ikaragarria izan zen. Lorpen handia zen hango funtsak kostu barik hona ekartzea. Ez zen erraza izan, batez ere urte hauetan New York apur bat jeloskor egon delako. Gezurra badirudi ere, urte batzuetan haiek baino bisitari gehiago izan ditugu.\nKultura diputatu zinela apustu nagusietakoa Guggenheim Urdaibai proiektua izan zen. Azkenean ez zen gauzatu.\nEgunen baten gauzatuko da Guggenheim Urdaibai proiektua. Museoak edo kultur zentroak egiteko modu asko dago. Guggenheim Urdaibai proiektua aztertzen 25 pertsona inguru ibili ginen, alor desberdinetako adituak tartean. Egun, gure artean ditugun museoak bisitatzeko, ikusteko eta azalpenetatik ikasteko egokiak dira. Taldearen espiritua hori aldatzea zen, Guggenheim Urdaibai proiektua esperimentatzeko zentro gisa proposatu zen. Horretarako, mundu mailako artistak bertan bizitzen jartzea da asmoa, eta bertatik artistak, unibertsitateko ikasleak edo ikastetxeetako gazteak igarotzea, haiekin esperimentatzeko. Egiteko artea da han definitzen dena, eta, horretarako, Urdaibai toki egokitzat hartzen zen. Bilbotik gertu, Bizkaiko eskualde garrantzitsu batean.\nOrduan, zer gertatu zen?\nBatzuk beldurtu egin ziren, beste batzuk isildu, eta besteak edozein ideiaren kontra doaz, politikoki kontra daudelako. Aldaketari beldurra dion jende asko dago. Seguru nago esan izan bagenu garai hartan Urdaibain izan beharrean Enkarterrin egingo genuela batzuek proiektuaren alde egingo zutela. Horrelakoak gara sarritan. Baina uste dut egunen batean aterako dela; atera beharko luke. Oso gauza esperimentala da, desberdina, berritzailea. Azterketa guztiak eginda daude; lehiaketa egitea falta da. Egingo da.\nAzken orduetan, 18 positibo atzeman dituzte han. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 156 positibo izan dira.\nEguneko zentroak irekiko dituzte gaur Araban\nZahar etxeetako murrizketek abuztuaren 9ra arte jarraituko dute indarrean.\nBakartxo Tejeria (EAJ) aukeratu dute Eusko Legebiltzarreko presidente


Erreforman eraldatutako artikuluak hitzarmenaren gehienezko iraunaldia urte batekoa izango dela ezartzen du honen amaiera iragartzen denetik, hitzarmen kolektiboan honen aurka doan klausula zehatz bat ez egotekotan. Honez gain, desadostasunak konpontzeko negoziazio prozesua amaitzen denerako derrigorrezko arbitrajea ezartzen da.\nMaiatzaren 21ean Negoziazio Kolektiboko II. Akordio Estataleko (AENC) jarraipen batzordean CEOE eta CEPYME patronalek eta CCOO eta UGT sindikatuek aurreraginaren inguruan akordio batera heldu ziren. Haiek adostutakoa luzapenari buruzko akordio zehatzak ahalbidetzen ditu, hitzarmen berri baten negoziazio aldia ere epe honetan barneratuz. Arazoa da sindikatu edo enpresek negoziazioaren bidea agortutzat hartzen dutenean arbitrajera jo dezaketela, honen laudoaren indarrak hitzarmen kolektibo baten pisu juridikoa izaten. Hau dela eta, uztailaren 7tik haratago luzatu diren hitzarmenak aurki ditzakegu baina, azken finean, luzatutako guztiak arbitrajera joango dira.\nHitzarmen kolektibo baten amaierak efektu desberdinak izan ditzake. Lehenengoa, goi mailako aplikazio-eremua duen hitzarmen batek ordeztu dezake hitzarmen zaharra, estatu mailako batera pasatuz. Bigarren efektua aurrekoa baino kaltegarriagoa da. Klausula arauemaileen desagerpenaren aurrean, enpresek lan baldintzak okertzeko nahiak izan dezakete (soldatak barne), Langileen Estatutuan araututako mailara jaitsiz. Gaur egun enpresa askotan ematen ari den errealitate hau irregularra da, aurreko hitzarmenetan adostutako lan baldintzak kontratuaren parte izatera pasatu baitira; hau da, Hitzarmen Kolektiboan erregulaturiko baldintzak (ekonomikoak ere) kontraktualizazio-prozesu bat jasan dute, nahiz eta Hitzarmena jada indarrean ez izan. Gainera, Hitzarmen Kolektibo bat beste batek soilik ordezka dezake, aplikazio-eremu berbera edo goi mailako aplikazio eremuko duen baten ordez. Hau dela eta, zenbait komunikabideetan esaten dutenari ez zaio kasu handirik egin behar, egiatzat hartzen baitute horrelako egoeretan Langileen Estatutuan definitutako lan baldintzak ezarriko direla. Enpresek aldaketa horiek egiteko Langileen Estatutuko 41. artikuluan zehazturiko prozesua jarrai beharko lukete, lan baldintzen funtsezko aldaketak arautzen dituen atala baita.\nHitzarmen Kolektiboa indargabetu ostean emandako kontratazioen kasua ezberdina da, enpresek Langileen Estatutuko lan baldintzen mailara beheratzeko gaitasuna baitute. Azken hau hitzarmen kolektiboetan ohiko praktika bat da, behin-behineko kontratuko langileak era bikoitz batean baztertuz: behin-behinekotasun egoeraren baldintza gogorrez gain, lan baldintza okerrago, lan ordu gehiago eta lanaldi irregularrak, soldata eta gizarte-prestazio murritzagoak pairatzen baitituzte. Behin-behineko langileak edo langile berriak babesteko bide bakarra enpresa edo lantoki mailako hitzarmen berri bat sinatzea da.\nFuntsean probintzia mailako hitzarmenak indargabetu direlako, enpresen barnean gatazka handiagoa (eta sektore mailan murritzagoa) eskatuko duen lan baldintzen aldaketa baten aurrean gaude.\nEredu sindikal serio, koherente eta errebeindikatzaile bat agerian jartzeko momentu aproposa da. Enpresetan ematen ari diren arazoei irtenbide eta alternatiba zehatzak eskaintzeko gai dena, CNT sindikatuaren eredua den bezala.\n Lan hitzarmen zaharra ordezkatuko duen hitzarmen berria sinatzeko negoziazio-mahai bat osatu behar da.\n Ziur asko arbitraje mota hau inkonstituzionala deklaratuko dute, autonomia kolektiboa apurtzen duelako eta askatasun sindikalaren oinarria urratzen baitu.


Zergatik ez daude torturatzaileak kartzelan? • ZUZEU\nZergatik ez daude torturatzaileak kartzelan?\nEspainiar estatuan poliziak torturatu egiten du. Hainbat komunikabidek, Alfredo Perez Rubalcaba barne ministroak edota gobernuak torturak ukatzen badituzte ere, errealitateak bestelakoa dio. Bestelakoa diote tortura euren azaletan pairatu duten ehunka herritarrek eta bestelakoa diote, Amnistia Internacionalekoek edo NBEk, baita ere.\nTorturatzaileak, ordea, ez dituzte epaitzen eta ez dituzte zigortzen.\nTortuga webgunean honen inguruko hainbat arrazoi bildu dituzte:\n1.- Lehenik eta behin torturak jasan dituzten gehienak salaketarik ipintzen ez dutelako. Poliziek froga guztiak ekiditzen saiatzen baitira. Hala, inolako markarik gabe, inolako lekukorik gabe eta froga grafikorik gabe inor gutxi ausartzen baita salatzera. Batetik polizien aldetik mehatxuak ohikoak direlako edo justiziarengan konfiantza gutxi dutelako biktimek.\n2.- Gorputzean markak dituztenek badute torturak salatzeko froga bat. Badute abiaburua. Halakoetan ordea, zauriak norberak egin ez dituela frogatu beharko du tortura jasan duen herritarrak. Askotan gainera, poliziak prebentziozko salaketa ipini ohi du, atxilotuak poliziari aurre egin ziola salatuaz edo autoritatearen aurkako atentatua egotziz biktimari. Poliziak babesteko duen mekanismoetako bat da. Halakoetan biktimaren hitza, polizien hitzaren kontra geratzen da. Eta epaileek, noski polizien bertsioa sinesteko joera ohi dute.\n3.- Torturatuaren froga nagusia, auzitegiko medikuak firmatutako partea da. Baina horretarako herritarraren zaurien kausa/efektua egiaz azaldu nahi duen medikua topatzea ez da lan erraza. Kasu askotan, auzitegiko medikuak tortura ezkutatzeko ahaleginak egiten baitituzte.\n4.- Fiskalaren babesa lortzea ere ez da erraza.\n5.- Eta ondoren epailearen babesa lortu beharra du hiritarrak. Espainiar estatuan epaileen gehiengoa kontserbadorea da eta artikuluan dio, gehienetan epaileak justiziaren lagun baino legalitatearen lagun izan ohi direla. Horregatik litzatege hain zaila epailearen babesa lortzea.\n6.- Froga garbiak dauden kasuetan eta epaileak torturak aintzakotzat ez hartzea ezinezko denean, torturatzaileei zigor minimoa ezartzearen alde egin izan dute. Delituak arindu eta kartzela sahiestu asmoz.\n7.- Aurreko arrazoiez gain, indultuaren bidea ere geratzen zaie torturatzaileei.\nHorrexegatik daude hain torturatzaile gutxi kartzeletan.\nIrudia | Tortura | zz | Creative Commons By SA\n2 pentsamendu “Zergatik ez daude torturatzaileak kartzelan?”-ri buruz\nO> 2010-04-15 08:36\nTorturatzaileak ez daude kartzelan torturatzen duena eta torturatzailea epaitzen duena estatu beraren bi zerbitzari direlako. Erraza da ulertzen.\nGorka 2010-04-15 15:50\nTorturatzaileak ez daude espetxeraturik, Espainian, behintzat, tortura ez delako sistemaren akats bat, gaitz sistemikoa baizik, hau da, sistemaren osagarrietako bat. Ozenki ez da aitortzen, noski, baina kontu jakina da Guardia Zibilak, Polizia Nazionalak, Ertzaintak eta Mossos d’Escuadra direlakoek torturatu, torturatu egiten dutela. Onuragarritzat jotzen da, gainera, gauzak beti bezala jarraitu dezaten. Bitartean, estatuko “rojiprogre” gehienak Garzonen inguruan bilduta dauzkagu: Garzon horrek, zenbat aldiz ez du ez-ikusiarena egin tortura-salaketen aurrean?


Iruñeko “Beltza Weekend” jaialdia asteburuan garatuko da - Nontzeberri\nHasiera/MUSIKA/Iruñeko “Beltza Weekend” jaialdia asteburuan garatuko da\nIruñean musika beltza nagusituko da ostegunetik aurrera Beltza Weekend jaialdiak ondutako egitarau dantzagarriarekin.\nHala, nazioartean ezagunak diren taldeen kontzertuak (Zentralen) ez ezik, aire zabaleko emanaldiak, zinema eta literatura hitzorduak, erakusketak eta umeei zuzendutako lantegiak ere programatu dira, irailak 12tik 14ra, hain zuen.\nHartara, ostegunean, hilak 12, Media Luna Parkean, 20:00etan, Iruñeko Las Kassettes taldearen kontzertua izango da eta ¡Qué duro es veranear! EP berria aurkeztuko du. Halaber, zenbait talde klasikoen bertsioetako batzuk ere aurkeztuko ditu, Mickey Lee Lane, Annette Funicello, los Temblooores, Karatekas edota Beach Boys taldeenak, esaterako.\nOstiralean, beste emanaldi interesgarri bat: Aretha Soul Divas & The Silverbacks eta Roy Ellis & Mighty Megatons taldeen kontzertua. Eta larunbatean, aldiz, Michelle David & The Gospel Sessions eta Lee Fields & The Expressions taldeen txanda izango da. Bi egunetako kontzertu nagusi hauek, Zentralean izango dira, 21:30etik aurrera.\nBaina larunbat eguerdian ere musika beltzaren giroan murgiltzeko abagunea izango da. Eguerdiko 13:00etan, R&B, soul eta bestelako musika beltzaren berotasunean sortutako euskal talde handietako bat arituko da (tokia oraindik zehazteke): The Allnighters. Bere zuzenekoak eragin guztiak jasotzen ditu: harmonikaz lagundutako 50eko boogie-a, 70eko pub-rocka, 60ko soula eta R&B “coolena”. Gasteiztar taldea 1988an sortu bazen ere, urte batzuk desagertuta egon da baina orain, Igu Garcia Uriarte abeslari eta harmonika-jotzailea buru dela, jatorrizko taldean berrelkartu dira.\nJaialdiak dirauen egunetan gainera, gauez, alde zaharreko hainbat lokaletan Nébula eta La Urbanan esaterako, DJ-saioak egongo dira, jaialdiaren eremua zabaldu eta entzule berriengana hurbiltzeko helburuarekin.\nBestelako ekimenak ere antolatu dira jaialdiaren harira. Horien artean, liburu aurkezpenak, erakusketak edota umeentzako ikusgarriak ere.\nEgunez eguneko egitaraua eta bere xehetasunak, ikus iruñakulturada web atarian.


Matelak gorri –\nAinara Maia Urrozek\nMatelak gorritzen zaizkit, ene barneko hitzak atera behar ditudanean; izan ere, hitzak baino gehiago baita maitasuna, maite zaitut esatea baino gehiago. Maitasuna ekintza da bizitza erabat iraultzen duena, onerako zein txarrerako. Maitasuna izatea baino, egitea denez, maitasunezko eskutitzak idazten ditut matelak gorritzen zaizkidala ez ikusteko. Hala ere, alferrik dira hitzak ezer egiten ez bada, maitasunean bezala, beste edozertan, hala nola gauza bera al da ama izatea eta ama egitea? Erditu gabe ere ama izan daiteke, idatzi gabe ere maita daiteke.\nMatelak gorritzen dizkit lotsak, beldurrak edo ahalgeak; ahal ezinak ematen dit amorrua, eta ezina ekinez egina esamoldea datorkit gogora. Eginez egiten dugu posible ala… ez, eta orduan dator frustrazioa eta etsipena. Orduan gorritzen zaizkigu matelak ekinaren ezinez. Inpotentziaz.\nMatelak gorritzen zaizkit negu beteko bonbek erretzen eta suntsitzen dituztelarik larreak eta soroak, hiriak eta herriak, neure aberritik apenas 3.000 kilometrora gerran daudela ikustean, eta mugen gaindi den hura helezina egiten zait, ulertezina. No war in Ukraine (gerrarik ez Ukrainan) irakurri dut nazioarteko kamioi batean, eta ni matelgorritu naiz berriro, errudun sentitu naizelako gure mendebaldetasun karnabalesko honetan.\nMatelak gorri, eta esperantza ahultzen zait barnean. Ernaltzeko ametsak giltzapean, eta erantzunik gabeko maitasunezko eskutitzak denbora zehaztugabe batetik zintzilik. Mugen gaindi den ura dugu Bidasoa ibaia Irunen, eta bertan itotzen dira hegoaldetik datozen itxaropenak eta ametsak; amesgaizto bilakatzen zaigu egungo errealitatea, nahiz eta Inauteriek eta maskaradek ihes egiteko aukera eman diguten maskararik gabe, sudur gorria jantzita.\nMatelak gorritzen zaizkit mendian gora abiatzen naizelarik, mendi-mazelak astun egiten zaizkidalako, baina esperantzari leiho bat ireki nahi nioke posible eginez ezinezkoa: Jaizkibelen, Erlaitzen, Aiako Harrian nahiz Xoldokogainan, Pirinioetako bidea elkartasun —eta askatasun— ildo zabal izan dezagun herri zapalduok heldu den udan, uztailaren 2an. Erabakitzeko eskubidea denoi dagokigu, baina aspaldiko mendeetan zapalduriko herri batek merezi du berez independentzia, inolako galdeketarik gabe, agian. Nik soilik matelak gorri ditut bi begi tristeen azpian, eta irribarre leun eta lotsati bat ateratzen zait itxaropenari begira, ene etsipenean.


Maider Arregi 2008-11-21 09:55\nAste bukaera ekintzaz gainezka dator. Badago zerekin gozatu gaur eta aste bukaera osoan: musika, erakusketak, ospakizunak, jaiak edota antzerkiaz besteak beste. Hemen duzue prestatutako kultura agenda:\n> Arrasate Musikaleko bandak kalejira egingo du\nArrasate Musikaleko bandak kalejira egingo du gaur, egubakoitza.\nPieza hauek joko dituzte: Egun da Santimamiñe eta Ikusi mendizaleak. Zuzendari berria du bandak: Mikel Markiegi, eskolako tronboi irakasle ere badena.\nGaur, egubakoitza, 19:30ean hasita.\n> Donostiako Orfeoi Txikiak emanaldia egingo du etzi, domeka\nDonostiako Orfeoi Txiki Abesbatzak emanaldia egingo du etzi, Santa Ana antzokian, 19:00etan, eta sarrerak salgai daude kultura etxean. Isabel Manteconek eta Esteban Urtzelaik zuzenduta, pieza erlijiosoak, herrikoiak… abestuko dituzte.\n> 'El barberillo de Lavapiés' zarzuela estreinatuko dute\nFrancisco Asenjok konposatu eta Luis Mariano de Larrak idatzitako El barberillo de Lavapiés zarzuela estreinatuko du Izaskun Murgia elkarte lirikoak bihar, zapatua, Amaian. Lau emanaldi egingo dituzte: bihar, zapatua, eta etzi, domeka, 19:30ean, eta datorren zapatuan, hilak 28, 20:00etan, eta domekan, hilak 29, 19:30ean. Argazkian, iazko zarzuela.\nEmanaldiak bihar, zapatua, eta etzi, domeka, 19:30ean.\n> Esne Beltza taldeak doako kontzertua egingo du\nEuskal Telebistak antolatuta, Xabier Solanok gidatzen duen Esne Beltza taldeak kontzertua egingo du gaur, egubakoitza.\nGaur, Espaloia antzokian, 22:30ean.\n> Eibarko Sostoa eta Oñati abesbatzen emanaldia\nOñati abesbatzak eta Eibarko Sostoa abesbatzak kontzertua egingo dute agustindarren elizan, ohiko mezaren ondoren.\nBihar, zapatua, meza eta gero.\n> The Casualties eta Krum Bumbs taldeak, zuzenean\nAEBetako bi taldek joko dute 3.60 aretoan. The Casualties (New York) eta Krum Bums (Texas).\nThe Casualties hardcore\neta streetpunk doinuak egiten dituen taldea da eta\neuren abestietan gai politikoak lantzen dituzte, batik bat.\nKrum Bums taldekoek ere punk eta hardcore doinuak ekarriko dituzte, eta Hernaniko Afoniakoek, punka.\nBihar, zapatua, 3.60 aretoan, 22:30ean.\n> Oñatiko musika bandak kontzertua egingo du\nUdal musika bandaren kontzertua entzuteko aukera izango da etzi.\nEtzi, domeka, Santa Ana antzokian, 12:30ean.\n> Juan Carlos Perez musikariak kontzertua egingo du\nJuan Carlos Perez musikariaren emanaldia egongo da etzi, domeka.\nEtzi, domeka, Espaloia antzokian, 20:00etan.\n> Santa Zeziliaren omenezko emanaldia egingo du bandak\nSanta Zezilia, musikaren zaindaria omentzeko, emanaldi berezia egingo du herriko musika bandak.\nBihar, zapatua, elizan, 20:00etan.\n> Santa Zeziliaren omenezko bandaren kontzertua\nMusikaren zaindari Santa Zezilia omentzeko, Bergarako bandak kalejira eta kontzertua egingo ditu etzi, domeka.\nEtzi, domeka, pilotalekuan, 12:30ean.\n> Hiesaren inguruko erakusketa bisitatzeko aukera\nHiesaren inguruko kartel erakusketak egongo dira. Antzuolan, bihar, zapatua, eta etzi, domeka, izango da Olaranen, 12:30-14:00 eta 18:30-20:30. Bestetik, Elgetako Udalak Espaloia antzokian ipiniko du eguaztenean. Abendura arte egongo da ikusgai.\nAntzuolan, aste bukaeran dago zabalik; Elgetan, eguaztenean hasita.\n> Manu Muniategiandikoetxearen erakusketa, oraindik datorren astean\nManu Muniategiandikoetxeak azaroaren 30era arte izango du zabalik Nahiaren eta ezinaren delako erakusketa Aroztegi aretoan. Margolanak, ispilu bat, ikus-entzunezko bat… horiek dira erakusketaren osagaiak.\n> Iñaki Jauregialtzo oñatiarrak erakusketa zabalduko du gaur\nIñaki Jauregialtzo artista oñatiarrak zeramika erakusketa inauguratuko du gaur, egubakoitza, Juan Lopez de Aelen Galería Itinerante arte espazioan (Zapateria, 79). Ekitaldia 20:00etan izango da.\nErakusketa zabalik dago abenduaren 20a arte, astelehenetik zapatura,\n> Oñatin bizi den Joxan Iza bergararrak erakusketa ireki du\nBergaran jaio baina azken 20 urteotan Oñatin bizi den Joxan Iza margolariak erakusketa dauka Arregi arte galerian (Maalako Errebala, 8). Abenduaren 4a arte dago zabalik.\nBisita ordutegia: astegunetan, 09:00-13:00 eta 16:00-20:00.\n> 'Uraren alde… tantaz tanta aurrera' delako erakusketa\nUraren alde… tantaz tanta aurrera. Ura neurrian, elkartasuna gainezka delako erakusketa irekiko dute gaur, egubakoitza, kultura etxean, eta hilaren 29a arte egongo da zabalik. Gurutze Gorriak antolatzen du. Bisita ordutegia: egunero, 18:30-20:30.\n> Naturaren gaineko argazki erakusketa irekiko dut gaur\nNaturaren argazkilariak 2008 izenburuarekin, erakusketa irekiko dute gaur, egubakoitza, Kulturaten.\nAbenduaren 10a arte dago zabalik.\n> Juanjo Altunaren ikasleek erakusketa ipiniko dute\nJuanjo Altunarekin margogintza ikasten jardun duten herritarrek erakusketa irekiko dute gaur, egubakoitza, kultura etxean. Hilaren 28a arte egongo da zabalik.\nBisita ordutegia: astegunetan,\n18:00-21:00; zapatuetan: 12:00-14:00.\n> Xanti Arrietak erakusketa ipini du Nahikari tabernan\nXanti Arrieta margolari, eskultore eta zeramikagile bergararrak erakusketa ipini du Masterreka kaleko Nahikari tabernan.\nAzaro osoan egongo da ikusteko aukera.\n> Uraren inguruko erakusketa egongo da kultura etxean\nUra, bizi iturri izenburuarekin, erakusketa dago Arkupe kultura etxean azaro osoan.\nBisita ordutegia: 11:00-13:00 eta\n> Umore eta magia emanaldia, gaur Iamai kafetegian\nToño magoak umorea eta magia uztartzen dituen emanaldia egingo du.\n> Umeendako zirku ikuskizuna izango da bihar\nXabi Larreak zirku emanaldia egingo du bihar, zapatua, umeendako. Sarrera 5 euro da.\nBihar, zapatua, kultura etxeko Zaraia aretoan, 17:00etan.\n> Patxika Lamourren antzezlana izango da gaur\nPatxika Lamourrek Nik egin beharko delako antzezlana egingo du, helduei zuzenduta. Sarrera 10 euro da. Gaur, egubakoitza, kultura etxean, 22:00etan.\n> Kultura astea ospatuko dute Mizpirualde egoitzan\nMizpirualdeko egoiliarrek honako ekintzak izango dituzte: astelehenean, hilak 24, karta txapelketa (17:00) eta musika eskolako saxo, txistu eta klarinete taldeen emanaldia (18:30); martitzenean, hilak 25, toka eta txantxiku txapelketa (17:00) eta musika eskolako txikien abesbatza eta akordeoi eta biolontxelo taldeen emanaldiak (18:30); eguaztenean, hilak 26, bingoa eta opari zozketa (17:00) eta musika eskolako gitarra eta trikiti taldeen emanaldia (18:30); eguenean, hilak 27, modu positiboan pentsatzearen gaineko hitzaldia (16:45) eta musika eskolako flauta eta biolin taldeen emanaldia (18:30).\nEkintza gehiago izango dira azaroaren 29a arte.\n> XVII. Amodiozko Gutunen Lehiaketa deitu du Jardunek\nXVII. Amodiozko Gutunen Lehiaketako deialdia egin du Jardun euskara elkarteak. 1993an edo lehenago jaiotako edozeinek parte har dezake, jatorrizko eta inoiz argitaratu gabeko gutunekin. Honako helbideetara bidal daitezke lanak: posta arruntez, Amodiozko Gutunen XVII. Lehiaketa; Jardun elkartea, Errotalde jauregia z/g; 20570 Bergara. Posta elektronikoz: amodiozkogutunak@euskalerria.org.\nHonako sariak emango dituzte: 500 euro, gutun onenarendako; 250, bigarrenarendako; 150, bergarar onenarendako; eta 100 euro, 26 urtetik beerako onenarendako.\nArgibide gehiago, www.jardun.net webgunean edo 943 76 08 19 telefono zenbakian.\nMugaeguna urtarrilaren 6a da.\n> 'Che'-ren bidearen gaineko ikus-entzunezkoa emango dute\nHego Amerika motoan Che-ren bidetik delako ikus-entzunezkoa emango du Angel Cuerdok, Udalak antolatutako emanaldian.\nEguenean, Espaloian, 20:00etan.\n> II. Patataren Feria ospatuko dute bihar, zapatua, San Antonion\nSan Antonioko Gure Ametsa elkarteak antolatuta, bigarren urtez, Patataren Feria egingo dute bihar, zapatua. 17 postu ipiniko dituzte hainbat produkturekin, eta patatak errioxar erara prestatzeko lehiaketa egongo da. 11:30ean hasiko da.


1987an ETAk Zaragozako Guardia Zibilaren kuartelaren kontra egindako atentatuagatik euskal presoa estraditatzeko eskatua du Espainiako Gobernuak. Estraditatzearen alde azaldu da Frantziako Dei Auzitegia eta Frantziako Gobernuari dagokio orain estradizioa aurrera eramango al duen erabakitzea.\nJosu Urrutikoetxearen Defentsak bost egun ditu helegitea aurkezteko. Aurkeztuko duela adierazi dio presoaren sendiak Berria egunkariari.\nDena den, beste estradizio bat eskatua du Espainiako Gobernuak eta bi euroagindu Espainiako Auzitegi Nazionalak, eta horiek guztiak eta ETArekin loturiko bi epaiketak ebatzi arte, ez dute Urrutikoetxea Espainiaratuko. Kasu horiek ebazteko informazio gehigarria eskatu du Dei Auzitegiak eta hamar eguneko epea eman du informazioa aurkezteko.\nLa Santén preso\nLa Santé espetxean dago preso Urrutikoetxea. Pasa den urtean, baldintzapeko askatasuna eskatu zuen Defentsak, baina Dei Auzitegiak ez zuen onartu. Presoaren osasun egoera larria izan zuen hizpide abokatuak, besteak beste.


naiz: - Mediateca Resultado de búsqueda - Fuente Ymbroko zezenen entzierroa, iruditan\nBi minutu eta 24 segundu behar izan dituzte Fuente Ymbro ganadutegiko zezenek San Fermin jaietako laugarren entzierroa egiteko. Erorikoak izan dira, baina ez da inor adarkadaz zauritu.\nZezenak, Merkaderes eta Estafeta arteko bihurgunera iristen. (Idoia ZABALETA/ARGAZKI PRESS)\nKorrikalari ugari izan da Santo Domingon. (Jagoba MANTEROLA/ARGAZKI PRESS)\nSanto Domingoko aldapa. (Jagoba MANTEROLA/ARGAZKI PRESS)\nKorrikalari bat, larri. (Andoni CANELLADA/ARGAZKI PRESS)\nZezen plazara iritsi aurreko zatia. (Andoni CANELLADA/ARGAZKI PRESS)\nKorrikalari bat zezenaren adarra heltzen. (MIguel RIOPA/AFP)\nIkusleak entzierroa itxoiten. (Idoia ZABALETA/ARGAZKI PRESS)\nZezen plazako sarrera. (Ander GILLENEA/AFP)\nEntzierroa Merkaderes bihurgunean. (Idoia ZABALETA/ARGAZKI PRESS)\nKorrikalari bat lurrean bi zezen pasatzen diren bitartean. (Miguel RIOPA/AFP)\nJende ugari bertaratu da zezen plazara. (Ander GILLENEA/AFP)


«Kataluniako Egun Nazionala»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Kataluniako Egun Nazionala»: berrikuspenen arteko aldeak\nKataluniako Egun Nazionala (aldatu)\n22:22, 24 otsaila 2019ko berrikusketa\n01:18, 8 urria 2017ko berrikusketa (aldatu)\n22:22, 24 otsaila 2019ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\n:'' '''Diada''' hitzak artikulu honetara birzuzentzen du. Hitz horren beste esanahietarako ikusi: [[Diada (argipena)]] ''\n[[Fitxategi:Rafael Casanova 11 Setembre.jpg|righteskuinera|thumb|Eskaintza [[Rafael Casanova]]ren monumento aurrean, [[Bartzelona]]n]]\n'''Kataluniako Egun Nazionala''' ([[katalan]]ez ''Diada Nacional de Catalunya'' edo laburtuta ''Diada'') urtero ospatzen da [[irailaren 11]]n, []an [[Espainiako Ondorengotza Gerra|Espainiako Oinordetzaren Gerra]] bitartean gertatutako [[Bartzelonako setioa (1713-1714)|Bartzelonako erorketa]] gogoratuz.\n[]an [[festa nazional]] izendatu zuen [[Kataluniako Parlamentua]]k.\nGoizean elkarte zein alderdi politikoek Bartzelonan zein Kataluniako beste leku batzuetan [[Rafael Casanova]] eta [[Josep Moragues]]en omenezko monumentuetan lore eskaintzak egiten dizkiete. Erakunde eta talde independentistek [[Fossar de les Moreres]]en, non Bartzelonako setioko defendatzaileak lurperatuak dauden, ere eskaintzak egiten dituzte. Arratsaldean, berriz, manifestazioak burutzen dira. Ohikoa da egun honetan [[Kataluniako bandera]]k eta [[Estelada]]k balkoietan eskegitzea zein [[Els Segadors]] abestea.\n[]tik aurrera ekitaldi nagusia [[Kataluniako Generalitatea]]k [[Ciutadella parkea]]n antolatzen duen duen instituizio ekitaldia da. Ekitaldian gonbidaturiko artistek parte hartzen dute.\n[]an egun honetan bertan [[2012ko "Catalunya, nou estat d'Europa" manifestazioa|"Catalunya, nou estat d'Europa" manifestazio]] historikoa burutu zen, [[Katalunia]]ren [[independentzia]] eskatu zelarik.


IX. Arretxeko Bordako Kronoigoera larunbatean eginen dute - Malerreka - Erran.eus\nIX. Arretxeko Bordako Kronoigoera larunbatean eginen dute\nTtipi-Ttapa 2021-09-07 17:00\n09:00etan hasiko da txirrindularitza proba eta 150 euroko saria izanen da errekorra hobetzen duenarentzat\nIaz pandemiarengatik ekitaldia antolatu gabe utzi ondotik, gogotsu bueltatuko dira aurten, IX. Arretxeko Bordako Kronoigoera egiteko prest. Irailaren 11n dute hitzordua txirrindulariek, eta izen-ematea www.rockthesport.com web orriaren bitartez egin behar dute.\nLarunbatean berean izanen da dorsal hartzea, 08:30ean, eta 09:00etan hasiko da proba. Kronometratuz eta txandakako irteera emanez eginen dute proba eta errekorra (9'06'') hobetzen duenak 150 euroko saria izanen du.\nInteresatuek libreki bere gain hartzen dute parte hartzea eta antolakuntzak ez ditu bere gain hartuko gertatzen ahal diren ezbeharren ondorioak. 16 urte bitarteko gaztetxoek bere guraso edo tutore baten baimena beharko dute.


Astronomia Jardunaldiak: El puzzle de Arp299: Agujeros negros que devoran estrellas\nOsteguna, 10. Urria 2019, 19:00 - 21:00\nAranzadi Zientzia elkarteak antolatutako hitzaldia:\nXXVIII. Astronomia Jardunaldi hauetan begi hutsez ikusten ez den astronomiari buruz hitz egingo dugu. Galaxiak izango ditugu hizpide, izar, nebulosa eta planetaz osaturiko estrukturak, alegia. Hauen barnean gertatzen dena azalduko dugu. Horrez gain, zulo beltzez ere hitz egingo dugu, lehen aldiz argitaratu baita aurten zulo beltz baten argazkia, irrati-teleskopioekin egindako sare global bati esker.\nArp99-ren puzzlea: izarrak irensten dituzten zulo beltzak\nZer da zulo beltz bat supermasiboa? (Interestelar ikusi baduzu erantzuna ezagutzen duzu)\nEta etenaldi gertaera bat marea indarragatik? Zer gertatzen da izar bat gure galaziako bezelako zulo beltz baten ondotik pasatzen bada? Eta fusioan dagoen galaxia baten ondotik pasatzen bada 150 millo argi urteetara?\nHitzaldi honetan Arp299 galaxiako fusio nukleo batera ibilaldi bat egingo dugu, nire ¨Moby Dick zientifikoa eta nola 2005 urtean argi infragorrien argi bizi bat detektatu genuen eta nola oraindil ikusten dugun oso disdiratsua infragorria eta irratiaan urteen zehar. Hasiera batean argi bizia supernova bat zela. Baina hamar urte beranduago behaketa desberdinetan ikusi dugu nola zonaldea zabaltzen eta luzatzen zen eta ohartzea badela zulo beltz supermasibo batek botatako materiala izar bat urratu eta gero. Bada gertakizunaren argazki eta pelikula bat lortzen den lehenengo aldia\nHizlaria: Miguel A. Pérez-Torres