Ertzaintza ez da euskaldunon polizia\nInicio Nabarmena Ertzaintza ez da euskaldunon polizia\nJueves, 22 de Junio de 2017 15:52\nMunduan ba ote dago bere nazio hizkuntza gorrotatzen duen poliziarik? Ez dira asko izango, nahiz eta kolonialismoaren atzaparrak denboran eta geografian luzeak eta zabalak izan diren eta diren. Hala ere, orain eta hemen, Europa «demokratikoaren» testuinguruan gertatzea, marka guztiak haustea da. Hizkuntza minorizatuak indarberritzeko politiketan eredugarria omen da EAE edo Euskadi; bere nazio hizkuntza gorrotatzen duen polizia sortzen ere aitzindaria dela dirudi.\n«Nik berarekin euskaraz aritu nahi nuela eta, ezinezkoa zela zirudienez, zerbitzua euskaraz emango zidan norbait eskatu nion, jator. Berak, berriz ere, [euskaraz] ez zekiela erantzun zidan. Nik gauza bera errepikatu nion eta ertzain taldeko arduradunarengana joan zen. Handik gutxira, arduraduna etorri zitzaidan ¡Con que con éstas estamos! esanez. Nik, hari ere, euskaraz esan nion aurrekoari esan nion gauza bera: administrazioarekin, Ertzaintzarekin, harremana euskaraz nahi nuela. Hark, ordea, ¿Qué quieres, a las buenas o a las malas? erantzun zidan» (Iñaki Arruti, 2009-07-22).\nGure polizia «integrala» ez da soilik herritarrei horien hizkuntzan zerbitzua ukatzen diena; horretaz gainera, eta horrekin batera, hizkuntza nazionala gorrotatzen duten ertzainak dauzka erakundearen barruan.\n«Ertzainak erdaraz hasi zitzaizkidan, eta nik, mesedez, euskaraz egiteko esan nien. Orduan hasi zen kalbarioa! [...] Orduan euskaraz hitz egin nahi zuen norbait bidal zezaten eskatu nien eta bost bat minutura uniforme beltzez jantzitako lau ertzain agertu ziren, eta euskaraz zekiten galdetu nienean inortxok ez zidan erantzun. Ez zetozen, antza, ni laguntzera... pare bat minutura ¡Detenida! esan eta konturatu nintzenerako bultzaka ninderamaten eta euskaraz hitz egitea baino ez nuela nahi oihuka hasi nintzenean, gorroto biziz, eskuburdinak jarri zizkidaten martxan gindoazela» (Olatz Berrojalbiz, 2006-03-21).\nGorrotoaren auziak eman izan dit beti zer pentsatua ertzainen jokabidean: Berrojalbizek ere «gorroto biziz» jokatu zutela aipatzen du. Zure nazio hizkuntza gorrotatzen baduzu, edo gaixo zaude edo bestela beste nazio bateko hizkuntzak eta identitateak bizi zaitu. Ertzain bakarren baten jokabidea soilik izan balitz, lehenengo hipotesiak izango luke lekua. Baina euskararekiko eta euskaldunekiko gorroto hori ez da izan bakarren baten jokabidea. Beraz, bigarren hipotesira jo beharko dugu gorrotoaren atzean zer dagoen jakiteko.\nEuskarari, euskaldunari, euskal identitateari eta, oro har, nazio euskaldunari gorroto dion ertzainaren motibazioak jatorri nazionala baldin badu, zein da jatorrian dagoen beste nazio hori? Ipar Euskal Herrian ertzainik ez dagoenez, nazio horrek izen bat du: Espainia. Beraz, espainolismotik mintzo da eta espainolismoak gidatzen du ertzainaren jokabide larderiatsua; Euskal Herrian espainolista izateak ematen dion larderiatik uler daiteke gorroto horren zergatikoa. Gorrotozko jokabide hori ezin da azaldu polizia izateak ematen duen halako agintekeriatik-edo; nazio batek bestea kolonizatzen duen posizioari darion ideologia larderiatsuaren argitan ulertu behar dela uste dut.\nPolizia frantsesak Frantzian edo espainolak Espainian ankerkeria handiak egin ditzakete atxilo hartutako beren herritarrekin, baina polizia frantsesaren eta herritarraren artean ez dago nazio-gorroto bizirik, delako herritar hori etorkina-edo ez baldin bada behintzat. Beste horrenbeste esan dezakegu espainiar poliziaz: polizia espainolak ez du gorrotatzen «gaizkilea» herritar espainola delako, «gaizkileak» ustez egin duena egiteagatik gorrota dezake beharbada. Polizia eta herritarra nazio identitate berekoak dira Frantzian eta Espainian, hizkuntza berbera darabilte eta hizkuntza horrek elkartzen ditu, eta seguru asko biak duin eta nor sentituko dira duten nazio identitatearen altzoan.\nErtzaintzarekin gauza bera sentitzen al dugu? Nazio identitate berekoak al gara euskaltzaletasuna gorrotatzen duten ertzainak eta euskaldunok? Ez dut uste. Ertzaintza ez da euskaldunon polizia (ez naiz hemen bizi diren herritar guztiez ari, euskalduntasunean bizi nahi duten herritarrez ari naiz). Izatez eta egitez, beste nazio bateko polizia da Ertzaintza. Jakina, nazio minorizatu eta kolonizatu batean bizi baldin bagara, euskal herritar askoren, agian, gehienen, gogoko edo erdi gogoko polizia izan daiteke Ertzaintza. Hori, ordea, beste kontu bat da, eta orain ez gara beste behin nazio asimilazioaren eta zapalkuntzaren historia tristea kontatzen hasiko hemen.\n«Ertzaintzak bere eguneroko jardunean euskal hiztunon hizkuntza-eskubideak sistematikoki urratzen ditu. Hizkuntza Eskubideen Behatokiak urtero argitaratzen dituen txostenak irakurtzea besterik ez dago hori horrela dela ikusteko: Ertzaintza erakunderik urratzaileenetakoen artean agertzen da urtero» (Garbiñe Petriati, 2013-05-19).\nNola ez ditu ba urratuko euskaldunon eskubideak? Euskaldunon nazioa minorizatu duen nazioaren identitate eta erreferentzia linguistiko eta kulturalekin bat egiten duen ertzain batek nola babes ditzake gure identitate-eskubideak? Kontraesan hori gaindituko duenik ez da jaio oraindik. Bestalde, ertzain batzuei esleitu zaizkien hizkuntza eskakizunei darien sasi-euskalduntasunak ez du gutxieneko komunikazio-gaitasuna bermatzen. Geure herrian bigarren mailako herritarrak bagina bezala tratatzen gaitu Administrazio autonomikoak, euskalduntzen duen hura ere ez duelako modu iraingarrian baizik euskalduntzen. Hori gutxi ez, eta errespetuaz mintzo zaizkigu, errespetuaz ezer gutxi dakitenak. Bakeaz mintzo zaizkigu, giza eskubideak diren hizkuntza eskubideak oinpean darabiltzaten agintari autonomistak.\n«Askotan entzuten diegu politikariei, eragile sozialei eta abarrei ertzainok gure egunerokotasunean gizarterantz hurbildu behar garela. [...] Nola lor daiteke hori gure herriaren jatorrizko hizkuntza hitz egin gabe?» (Xabier Purroy, ertzaina, 2014-01-16).\nErtzain batzuk jabetu bide dira euskal poliziaren eta herri euskaldunaren artean dagoen hausturaz. Hizkuntza, arroztasunaren lehendabiziko zantzua baita: ustez zure nazioaren polizia denak zure hizkuntzan hitz egiten ez badizu, polizia hori, ezinbestez, arrotza zaizu. Hitz egiten dizun hizkuntza, gainera, zure nazio hizkuntza ordezkatu dizun nazio hizkuntza bat baldin bada, arroztasuna areriotasun bihurtzen zaizu. Zoritxarrez, hizkuntza ordezkatuan bizi da herri hau, eta errealitate soziolinguistiko horrek bat egiten du artikulu honetan kritikatu ditugun ertzainen gorrotozko jokabide espainolistarekin. Arrotzak etxekotu zirenetik, eta etxekoak arroztu, arrotzen arteko bakean eta elkarbizitzan bizi gara. Arrotzen herrian, Ertzaintza etxerako.


Judimendiko joko aretoaren irekiera berriaren harira argipen batzuk\n2019ko urriaren 15ean Judimendiko Salon de Juegos Premium lokalak berriz ere bere ateak ireki dituela jakin genuen. Duela hiru aste Judimendik Joko Aretoari ez plataformak lokal honen atarian, joko aretoak bi hilabete eta erdi itxita zeramala jakinarazi zuen.\nJudimendiko Gazte Asanblada @JudimendikoGA\nPrentsaurrekoan adierazi bezala, negozioaren jabeak ez zuen tabernaren gestioa eramateko prest zegoen inor aurkitzen. Auzoko tabernari bati eskaini izan zion honen kudeaketa, zeina prentsaurrekoa eta gero atzera bota zen.\nJudimendiko auzokideok taberna arruntaz mozorrotutako joko areto honi aspaldi kendu genion maskara. Jakin badakigu, jokoa gaur egun zapaltzen gaituen sistema kapitalista heteropatriarkalaren beste erreminta bat baino ez dela, eliteen poltsikoak aberasteko erabiltzen dutena, herritarrenak, husten dituzten bitartean. Jokoaren bidez, existitzen ez den etorkizun oparo bat saldu nahi digute, gure baldintza ekonomikoak hobetuko direlakoan. Baina Judimendiko auzokideok, horretaz kontziente, joko aretoaren aurkako dinamika bat piztu genuen, horren bitartez, joko aretoak auzoarentzat dakartzan problematikak mahai gaineratu eta auzoko erantzun bat aktibatuz.\nAuzoaren gehiengo batek argi adierazi du; ez dugu horrelako negoziorik nahi. Eta horrela erakutsi dugu hilabeteko azken ostegunetan deitutako kontzentrazioetara joanez, bertan kontsumitzeari utziz, etxebizitzetan, kalean eta komertzioetan gure aldarria txapen zein banderolen bidez kaleratzen, auzoan eta ikastetxeetan hitzaldiak emanez\nAuzoaren gehiengo batek argi adierazi du; ez dugu horrelako negoziorik nahi. Eta horrela erakutsi dugu hilabeteko azken ostegunetan deitutako kontzentrazioetara joanez, bertan kontsumitzeari utziz, etxebizitzetan, kalean eta komertzioetan gure aldarria txapen zein banderolen bidez kaleratzen, auzoan eta ikastetxeetan hitzaldiak emanez, ekainean joko aretoen kontrako Euskal Herriko lehenengo manifestazioa eginez edota irailean, Judimendik joko aretoari ez! plataformako kideok egindako prentsaurrekoa burutuz. Finean, auzo oso bat joko aretoaren kontra lerratu dugu, gazte, heldu zein nagusi.\nTamalez, badirudi beti dagoela norbait prest besteon kontura aberasteko, horretarako auzoaren hitza gainetik pasa behar badu ere. Baina auzokideok argi daukagu, gaur egungo sisteman, jokoak joko aretoen eta sistemaren txotxongilo bihurtzen gaituen fabrika horri ezetz esaten jarraituko dugu! Auzoko dinamika martxan egon den bitartean, lokalaren gestioan aldaketak egon arren, inoiz ez dugu gure borrokan amore eman, eta gaur ez da horretarako eguna izango. Joko aretoaren irudia aldatzeak, ez gaitu isilaraziko.\nArdura, ordea, ez da soilik jabe berriarena. Irakurketa honen azken hitzak instituzioei eta gizarte eragileei interpelatzeko erabili nahi ditugu. Berriro ere aho batez diogu; bada garaia organismo hauetatik joko aretoen zein orokorrean jokoaren problematika honen aurrean ardurak eta beharrezkoak diren neurriak hartzeko. Herri mugimenduko kideok aspaldidanik daramagu gure etxeko lanak egiten. Beraz, hasi gaitezen problematika honi erantzun kolektibo bat eman ahal izateko bidea eraikitzen.\nJakin bagenekien egun dugun egoera berandu baino lehen gerta zitekeela. Baina denbora laburrez izan bada ere, auzo botereaz eta auzo antolakuntzaz lortutako garaipen txiki bat izan dela adierazi nahi dugu. Beraz, jarraitu dezagun aliantzak eta sareak josten, garaipen txiki hauek handi izan daitezen! Borrokak merezi du eta horretan berresten gara.\nJudimendin argi daukagu: Judimendik joko aretoari ez!\nKanal hauetan artxibatua: Iritzia | Gasteiz | Apustu etxeen gorakada


Debabarrenak txipa duten edukiontziak ekaineko lehen astean ipiniko ditu Soraluzen — Debabarrena eskualdeko mankomunitatea\nDebabarrenak txipa duten edukiontziak ekaineko lehen astean ipiniko ditu Soraluzen\nSistema berriak edukiontzia giltza bidez ireki ordez txartel pertsonalizatuaren bidez irekiko du, txartela sarrailaren ondoan dagoen itsasgarriari hurbilduta hain zuzen. Edukiontzien erabilerari buruz sor daitekeen edozein zalantza argitzeko, Debabarrena Eskualdeko Mankomunitateak arreta-zerbitzu bat jarri du martxan, doakoa den 900 10 32 26 telefono-zenbakiaren bitartez.\nDoakoa den 900 10 32 26 telefono-zenbakiak informazioa eskainiko du eta sistema berriaren funtzionamenduari buruzko zalantzak argituko ditu.\nGaurtik aurrera (maiatzaren 22a, osteguna), Soraluzeko herritarrak txipa duten materia organikorako edukiontzietarako txartel pertsonalizatuak jasotzen hasiko dira; edukiontziak ekainaren 3an, 4an eta 5ean ipiniko dira. 23 edukiontzi izango dira guztira, horietako 9ren edukiera 2.200 litro eta beste 14rena 1.000 litro izango da. Ekainaren 3an hasiko dira ipintzen Loralde, Errekalde eta Baltegieta inguruan; ekainaren 4an herrigunean ipiniko dira, eta hilaren 5ean, amaitzeko, Atxuri eta Sagar Erreka inguruan ipiniko dira.\nSistema berriak edukiontzia giltza bidez ireki ordez txartel pertsonalizatuaren bidez irekiko du, txartela sarrailaren ondoan dagoen itsasgarriari hurbilduta hain zuzen. Egintza hori edukiontziari erantsitako txiparen bidez erregistratuko da, eta horrela, mankomunitatean herritarren benetako parte-hartzeari buruzko datuak izango dituzte. Informazio hori prozesatu egingo da, hain zuzen ere materia organikoaren gaikako bilketan benetan parte hartzen duten pertsonei tasak ez igotzeko.\nEdukiontzien erabilerari buruz sor daitekeen edozein zalantza argitzeko, Debabarrena Eskualdeko Mankomunitateak arreta-zerbitzu bat jarri du martxan, doakoa den 900 10 32 26 telefono-zenbakiaren bitartez.\n% 70 inguruko parte-hartzea\nSoraluzeko 1.836 familietatik % 67,81ek, hau da, 1.245 familiak, izena eman dute 5. edukiontzia erabiltzeko. 2013ko urriaz geroztik ia 200 parte-hartzaile gehiago daude, eta gehikuntza horrek gaikako bilketaren ehunekoetan eragina izan du, 2013an % 30,49 zelako eta 2014ko lehen hiruhilekoan % 36,19ra igo delako. Ildo horretan adierazi du Arcadio Benítezek, mankomunitatea sustatzen ari den jardun multzoak datuak asko hobetzea eragin duela: “Gure aurreikuspenak dira 2014. urtean gaikako bilketaren % 40 gainditzea eta 2016rako % 60ko helburuari oinarri errealistekin heltzea".\nHiart Arluziaga Soraluzeko alkatea eta Arcadio Benítez Mankomunitateko presidentea


Category Archives: EHGAM Berri\nCategory "EHGAM Berri"\nEHGAM BerriBy Editorea 7 azaroa, 2017 Leave a comment\nEHGAM BerriBy Editorea 24 ekaina, 2017 Leave a comment\nBizkaia, EHGAM Berri, Euskal HerriaBy Editorea 22 ekaina, 2017 Leave a comment\nGaur, ekainaren 28, kaleak hartu ditugu borrokan jarraitzeko asmoz. Borrokaz, militantziaz eta biziraupenez betetako urte asko oroitzen ditugu. Bidea ireki ziguten pertsona miresgarriak dakartzagu gogora, dagoeneko ez daudenak eta gure alboan borrokan dirautenak. Gaur, gugatik eta gure etorkizunagatik, gure identitateengatik eta aske bizitzeko eskubidearengatik egiten dugu borroka. Eta, noski, gaur sistema cisheteropatriarkal baten aurka egiten…\nBizkaia, EHGAM Berri, Euskal HerriaBy Editorea 25 maiatza, 2017 Leave a comment\nEHGAM BerriBy Editorea 14 maiatza, 2017 Leave a comment\nUrtero bezala, bertan gara, maiatzaren 17an sexu eta genero disidenteen elkarte eta kolektiboak, lesbofobia, homofobia, bifobia, transfobia, transmisoginia, serofobia eta bestelako gaitzik gabeko gizarte libre bat aldarrikatzeko, zeinetan pertsona guztiek euren osotasunean adierazi dezaketen euren burua. Berriz ere pasa den urtean baina pixka bat hobeto gauden galdetzen diogu geure buruari, ea geure esfortzuak inolako…\nEHGAM BerriBy Editorea 22 martxoa, 2017 Leave a comment


Aspaldi igandeko paseoaldi, dantzaldi eta erromerietan baino ez eben eukiten neska-mutilak alkar ikusteko aukerra. Ez euken beste unerik bakarrik egon ahal izateko. Gaur egun maitasun harreman bati hasiera emoteko burubidea bai mutilarena bai neskarena izan daiteke. Lehen, ostera, lehenengo urratsa mutilak emoten eban, zuzen-zuzenean neskeari jakinaraziz edo errekadua botata. Hori egiten zan mutila lotsatia znean, edo mutilzaharra zanean. Errekadua era bitara egiten zan; lagunen eta etxekoen bidez (batez be amaren bidez), beti izaten zan konfiantza osoko personea. Errekadua eroaten ebanak, erantzuna ekarri behar izaten eban.\nBeste batzuetan kasamenteru edo ezkontzaginarengana jotzen eben. Halakoak neska-mutilak alkartzeko trebeak izaten ziran benetan. Tartekari honeek arazoren bat egoanean erabilten ziran: edadeko personea izatea, akats fisikoduna, gaisorik egotea, fama txarrekoa izatea, edo pobre izatea.\nEzkontzaginek feria egunak aprobetxatzen ebezan tratuak egiteko, egun horretan baserritar guztiak herrian batzen zirala-ta. Batzuetan persona jakin batengana joten eben, mutilaren gustokoa zanarengana; baina beste batzuetan mutilak edo familiak ezaugarri batzuk emoten eutsezan eta berak topatzen eban personarik aproposena. Ondo konpondu ezkero ezkondu egiten ziran, osterantzean, beste baten bila hasi. Herriak gaur egun baino askoz bakartuago egozanez eta herritarrak eurak be gitxi ibilten ziranez batetik bestera, herri bereko edo alboerrietako bikoteen arteko ezkontzak ziran ugarienak.\nXX. mendearen hasieran gurasoak konpondutako ezkontzak be egiten ziran:\n•Askotan gurasoak etxe onekoak eta familia dirudunak zirenean euren estatus edo mailari eutseko edo hobetzeko ahalegina egiten eben, horregaitik gutxienez euren maila bereko laguna topaten ahalegintzen ziran.\n•Seme-alaba gabeko ezkonduak, bakotxaren aldeko loba bat hartu eta ezkondu egiten ebezan, euren etxeak aurrera segitzeko.\n•Osaba-lobak ezkontzea be nahiko arrunta izan da. Ameriketatik etorten ziran aberatsak be harrapatu guran ibilten ziran gurasoak.\n•Truke-ezkontza: mutila alabaren baten eskua eskatzen etorten zanean, etxeko zaharrena ez bazan, eta zaharrena ezkondu barik baegoan, ezezko erantzuna emoten jakon, eta nahi baeban nagusiena prest egoala esaten jakon.\nEzkontzaren aurretik, prestakuntzak egiten ziran.\nDEIUNEAK (Ezkon-deiak, eleiz-deiak, geierak, deionak...): Eleizako pulpitutik, bikote batek ezkontzeko gogoa daukala azaltzen da, eta ezkontza hori ospatzeko inork eragozpenik badauka horixe da jakiteko momentua. Herri gehienetan deiuneak ezkontza aurreko hiru domeketan egiten ziran. Batzuetan, kasu berezietan, hiru aldiz egin beharrean, behin egiten zan: ezkongaiak alargunak zirenean, abadea izandakoren bat ezkontzen zanean, neska haurdun egoanean...\nBatez be mutilek, ezkontzaurreko agurra egiten eben, lagun artean bazkaria eginez. Lagunek, bestalde, koplatu egiten ebezan ezkongaiak etxaurreetan, toberekin esaterako.\nARREOA ETA EZTEI-BURDIA: Dotea: Gizonak edo emakumeak ezkontzara ekarten dauan dirua edo patrimonioa da. Gehienetan etorkinak, hau da, kanpotik etxera etorrenak ekarten eban. Batzuetan dotearen barruan ganadua be sartzen zan. Arreoa: Emaztegaiak prestatzen dituen gauzak dira: izerak, mantelak, erropak, toallak... horreek guztiok berak egiten zituan gazte-gaztetarik hasita amaren edo ahiztaren baten laguntzaz. Horretaz aparte neskak, logelako altzariak be ekarten ebazan. Mutilaren arreoa: aizkora, atxurrak, kodaina...\nArreoa-eroatea eztei-burdian egiten zan. Ez egoan egun zehatzik hori egiteko, deiune garaian hasita eta tornaboda egin arte. Dana dala, gehienetan ezkontza bezperan egiten zan. Arreoa etxe barrira eroatea erritoa izaten zan. Egun horretarako bai burdiak bai idiak dotore ipinten ziran, buztarrian txilinak, eta gainean ardi-narrua edo azkonarraren narrua. Ahalik eta zarata gehien ataraten ahaleginduten ziran mundu guztiari barria emoteko. Gauza guztien gainean, ohea, gorua eta espilua eroaten ziran. Etxera heltzen zirenean arreoaren erakustea eta errekuentoa egiten zan, gauza guztiak banan-banan aitatuz.\nNerabezaroan neskato-mutikoek haurtzaroko jolasak apurka-apurka alde batera itxi eta hamasei-hamazazpi urteko neska-mutil egin arte haziz joango dira. Gaztaroari jagokon adin-tarte horretantxe egongo dira harik eta sasoiko neska-mutil egin arte.\nGaztaroan sartzean janzkera eta orrazkera bera be aldatu egiten eben gazteek. Lehengo mendearen erdira arte sasoi horretan hasten ziran mutilak praka luzeak janzten eta neskak txirikorden eta trentzen ordez ulea luze ixten. Mende hasieran buruan koloretako painelua janzten hasten ziran (ezkonduak zuria, alargunak baltza).\nSasoi horretan eskolea itxi eta lanean hazten ziran mutilak, morroi edo lanbideren batean ikasle. Neskak etxeko zereginei erantzuten ikasten eben.\nGaztaroaren beste ezaugarrietako bat izango da maitasun kontuetan hastearena: errondak eta neska-mutilen arteko lehenengo hartu-emonak, jaiak eta dantzaldiak sexu bietako gazteek bat egiteko gune aproposa izango dira.\nMendearen hasierako hamarkadetan eguneroko zereginek, (iturrira uretan joatea, askotan neskentzat arratsaldean urteteko aukera bakarra), taldetan egiten ebezan lanek eta urtaro bakotxaren amaierako zereginek (arto-zuritzea, gari-jotea, linu-igurtzia…) alkar ikusteko aukera emoten eutsien gazteei. Eleizako ospakizunetarako urteera be une aproposa zan horretarako. Neskak ahalik eta ondoen preparetan ziran, mutilak portikuan itxaroten egoten ziralako. Mutilak beti egoten ziran prest bidean apur baten laguntzeko.\nBaina bat egiteko, erlazionatzeko eta hartu-emonak hasteko unerik aproposena domeketako dantzaldia zan. Hara joaten ziran gazte guztiak jantzirik dotoreenakaz (askotan baserritik abarkakaz urten eta plazara heldukeran zapatak ipini), auzoko herrietako jaietara eta erromeriara joaten ziran modu-moduan. Leku batzuetan beste herri batzuetako jentea b etorten zan, eta horrek hartu-emonak erreztuteko aukera emoten eban. Garizuma garaian ez zan dantzaldirik egoten, galazota egoan, eta horren ordez domeketan paseoaldiak egiten ziran.\nHorregaz lotuta dago neska laguntzea. Jolasaren ostean, mutilak neskatoari etxera laguntzen eutsanean alkarregaz ebiltzan seinalea izaten zan. Batzuetan, etxekoak edo herrikoak enterau ez eitezan, plazatik banatuta urteten eben eta gero lekuren baten geratu eta alkarregaz egiten eben bidea.Alkarregaz hasteko modua izaten zan mutilak neskeari galdetzea etxera laguntzea nahi dauan.\nLehenengo jaunartzea 50eko hamarkadan.\nHaurtzaroan, hasiera-hasieratik umea amari lotuta egongo da; haur besoetakoa da eta amak bularra emonez elikatuko dau. Titia hartzea urte bi inguru irauten eban, eta inoiz gehiago be luzatzen zan, pentsatuz holan ama ez zala barriro haurdun geratuko. Umedun geratu ezkero, amak bularra emoteari itxi egiten eutsan emakume haurdunaren esnea ona ez zalakoan.\nUmea hazteko zama arintzeko, familiako beste emakumeek laguntzen eutsien eta, sarritan, auzoko seintzain gazte batek. Dirudunen etxeetan neskameak eta inudeak eukiten ebezan.\nLehenengo txantxurrak, haurraren lehenengo haginak, sasoi barri baten hasiera adierazten eben. Umearen elikatzeko ohiturak aldatu egiten ziran eta ibilten eta berba egiten hasten zan. Bakarrik egindako lehengo pausoak eta lehenengo berbak poz eta alaitasun-iturri izaten ziran etxekoen artean.\nHaginak sei edo zazpi urtegaz jausi orduan, zentzuduna izeneko adin-maila barria hasten zan. Sasoi horretako jarduera nagusia taldeka jokatzea izaten zan. Adin horretatik aurrera jokorik gehienetan sexuen arabera banatzen ziran. Jolasaren osagarri, urteek aurrera egin ahala indar handiagoa hartzen joian eskoleak be.\nHaurtzaroko une horretan hogeigarren mendearen hasieratik Lenenengo Jaunartzea edo Komuninoa ospatzen izan da. Hori gertaera garrantzitsua izaten da umeentzat, umea izatetik arduraduna izatera pasatzen dalako. Mende hasieran hamabi-hamalau urtegaz egiten zan, eta edade horretan persona nagusitzat hartzen ziran, gazteen mundura sartzen ziran eta kasu askotan eskolea itxi eta beharren hasten ziran.\nGeroago, Pio X.aren agindu baten ondorioz, komuninoa egiteko edadea aurreratu egin zan, zazpi urtegaz egin izan da. Horrek eztabaida handiak sortu zituan eta Gipuzkoan eta Iparraldean batez be, komunino bi egitea erabagi zan, Komunino txikia, zazpi urtegaz, eta Komunino handia, 12-14 urtegaz. Bigarren hau garrantzitsuagoa izaten zan. 50-60ko hamarkadatik aurrera leku guztietan egingo da komunino bakarra.\nKomuninoko jantziari jagokonean, antzina ez zan trajerik erabiltzen. Erropa barriak egiten ziran, egunerokoak baino hobetxugoak, aurrerantzean jai-egunetan eta erabilteko modukoak. Familia lutoa euki ezkero, baltzez jantzita egiten eben, eta mutilek besoko baltza eroaten eben. 30-40ko hamarkadatik aurrera, herri txikietan beranduago, komuninoko trajeak erabilten hasi ziran, jantzi zuri luzeak neskak, eta marineruenak mutilak.\nErregelak dantzatzen Berrizen.\nErregelak, Soka-dantza, Elizateko aurreskua. Izen guztiok dantza bera izendatzeko dira. San Pedroetan egiten izan da, baina gerora beste jaiegun batzuetara zabalduta dago. Jatorria Bizkaian badauka be, Arabako zenbait herritara be heldu da.\nDantzak bost zati daukaz: aurrez-aurrekoa, abarketak, erregelak edo ingurutxoa, banako zaharra eta eskasak edo zortzikoa. Erregeletako atala, era berean, beste zati bitan bereizita dago; aurreskua eta atzeskua. Horreek biok, beste dantza askoren moduan, kantau egiten ziran. Holan errazago zan dantzarientzat dantzan ikastea.\nMeza nagusiaren ostean egiten zan dantzea, herriko agintariak bertan zirela. Zortzi dantzari izaten ziran, eta garrantzitsuenak aurreskularia eta atzeskularia. Alkateak eta alkateordeak urte horretan ezkondutako andrazkoen artean bi aukeratu eta euren omenez banako zaharra egiten eben. Goizeko ekitaldia orripeko, arin-arin edo porrusalda eta biribiltekagaz amaitzen zan.\nArratsaldean, behin eta barriz errepikatzen zan soka-dantza, orduan agintaririk barik. Dantzariek eurek euretara aukeratzen ebezan ikusleen artean omendu beharreko neskak.\nBemeon gelditu naz\nHauxe dok egia\nHiru txiki arduarekin\nArdautxuak parau gaitu\ndantzari bai eta koplari,\nez gaituk mutiltxuok egarri\nez eta egoki.\nbeti dok tabernarako\nbestela gure finak\nGoizean joaten gara\narratsean berandu etxera\ngero joaten gara.\nAtzo eta gaur,\nharainegun bere bai,\nhiruretan izan da,\ngure herrian jai,\nbaina horigaitik, hi!\nedan dezagun eta gero\ngogoz dezagun alegrez.\nErropatxu zaharrak eta\nzorra dogu franku baina\nBart gure auzoan\nbai batzuetan geu bere\nbaita orain bere,\ngogoz dezagun alegrez\negongo garean artean\nleku batean pitxarra aldean\ngure fina biharkoz jagok\nTra tralailaraila lalalalara\nSan Juan jai handia da, udako solstizioaren adierazgarria. Eguzkia goren dagoan sasoia adierazten dau, egunik luzeena eta gaurik laburrena. Gure herri literaturaren bitartez, jakituria zabala hartu dogu honen ganean. Hona esaera batzuk:\nEgunik luzeena San Juanena; gaurik luzeena, Santa Luziena.\nSan Juan eguna, argitu orduko iluna.\nSan Juan, nekez etorri ta azkar joan.\nGaur da San Juan, bihar «juan zan».\nEguzkiak San Juanetan dantza.\nSan Juanek esku batean suba eta bestean uda.\nSua Gabonetan txapan, San Juanetan plazan.\nUdara, San Juanetatik San Pedrotara.\nHorrez ganera, ortuko generoaren eta eguraldiaren gorabeherak guztiz presente dagoz esaeretan:\nSan Juan euri gabie, urte ogi gabie.\nSan Juan (Donibane, Jondone) euritsu, urtea ogitsu.\nSan Juan, artoa eta ogia kanpoan.\nGure artean San Juanetan hainbat ohitura zabaldu dira: bezpera gauean sua egin eta gainetik salto egitea, zuziak hartuta ortu-soloetan kantuak eta errezuak esatea, uragaz lotutako ohiturak, lora-sortak ateetan ipintea… Halakoetan, gainera, konjuru moduko errezitaduak eta esaldiak botatzen dira:\nSan Juan Bautistaren izenean salto (jauzi)!\nSan Juan bezpera, sarna a fuera. Ogie ta ardoa etxera. Atso zaharra gangelpera. Neskatxa gaztiak txokolate hartzera.\nSan Juan bien, sarna (azteria) fuera! San Juan Bautistaren izenean salto!\nSan Juan goixeko inontzagaz ankak busti ezkero, gatxak kendu.\nSan Juan, San Juan, viva San Juan,\nartoak eta gariak gora, viva San Juan,\nsubeak eta zapoak erre, erre, erre, viva San Juan.\nGaur dala, biar dala Doniane,\netzi San Juan biaramone,\ngure soloan lapurrik ez\nbadagoz bere erre beitez.\nEsaldi egin horreetariko batzuk kantu-txatalak dira, kantutik aparte soltean osotasun modura geratu diranak.\nSan Juanetako kantuak be badagoz, Bizkaian zehar nahiko zabal. Aldaera hau Resurrección Akuek Cancionero Popular Vasco lanean dakar.\nhamalau atso tronpeta joten\nmotrailu baten ganean.\ndantzan eingo dogu\nLirio lora ederra\njaio da bagilean\nlora ederrez beterik dago\nUdan, udan, udan…\nMaiatzean lirio ederra\nbaia orain bagilean\nhirukotxa ederrago da\nGure ortuan ginda-lorea\nSan Juanetan heldua,\nSan Juanak baino lehenago\ngure usoak batua.\nBeste hau Emilio J. Donadok Otxandio, Oleta, Gatzaga, Legutio eta Ubideko euskal herri-kantak liburuan argitaratua da.\nSan Juan de la Portaletaña\nmotroilo baten gainian.\nUrra, urra, urran\nSan Juanera goaz gu.\nHasierako esaldia San Juan ante Portam Latinam ei da jatorriz, herriak ahoz horretara bihurtua.


Gizon bat bere arreba bahitzen saiatu da Bilbon\nErtzaintza gertakaria ikertzen ari da; baliteke bahiketa-ahaleginaren eragingarria lapurreta bat izatea. Ustezko erasotzailea auto batean sartu du biktima, baina emakumeak ibilgailutik irtetea lortu du.\nGizon bat bere arreba bahitzen saiatu da Bilbon asteazken honetan, eta Ertzaintza gertakaria ari da ikertzen, EITB Mediak jakin ahal izan duenez. Baliteke bahiketa-ahaleginaren eragingarria lapurreta bat izatea; ustezko erasotzailea auto batean sartu du biktima, baina emakumea ibilgailutik irten da.\nAsteazken honetako 10:30 aldera jazo da, Manuel Allende kaleko garaje batean, Bizkaiko hiriburuan. Gizonak emakumea atzeman du, eta autoan sartu du. Biktimak, aldiz, garajetik irtenda, ibilgailutik jauzi egin du; horren ondorioz, zauritu da, eta, gerora, jasandako lesioengatik artatu dute.\nErasotzailea Areilza Doktorearen kalean utzi du autoa, eta bertatik joan da.\nEmakumeak salaketa jarri du, eta Ertzaintza ikertzen ari da.


Subirautza globalizazio garaian –\nEstatu kapitalista, estatu nazionala, estatu burgesa (hiru izen eta izaera bakarra) bakoitza bere nabardura guztiekin baina aldi berean komunezko sustraiekin beti izan ditu gabezi nabarmenak demokraziaren ikuspuntutik, azken finean oligarkia dominatzaileen zerbitzurako sorturiko tramankulu konplexua baita. Horregatik beti izan du Janos jainkoak bezala bi aurpegi (makila edo azenarioa) indar harremanen arabera bata edo bestea nabarmentzen zirenak. Adibide bezala dugu Espainiar estatua diktatura garaikoa eta gaur egunekoa zenbait gauzetan desberdin eta bestean antzeko parezido.\nJakina da ere. Globalizazio neoliberalak mugak jarri dizkiela estatu “nazionalen” ahalmenei (Greziari gertatu zaiona da adibiderik garbiena). Muga horiek nabarmendu egin dira krisi ekonomikoaren garaiotan; merkatua erregulatzeko orduan (bere zerbitzuan hala ere), inoiz baino gehiago behartu baitute merkatu librearen aginduak betetzera, horien zerbitzuko instituzioen erabakien arabera hain zuzen. Guzti horrek areagotu ditu bere gabezi demokratikoak, estatu modernoaren oinarritzat hartu izan direnak: hiritartasuna, burujabetza herrikoia eta abar.\nDena den, Estatu nazionalak burujabetzari dagokionez jasan duen higadura nabarmena bada ere, oraindik, estatu nazionalak bere lurraldeko herritarren bizitza baldintzetako aspektu garrantzitsuak determinatzen ditu. Klase borrokaren eta konfrontazio guztien (borroka politiko-sozialaren) funtsezko espazioa izaten jarraitzen du. Horregatik edozein prozesu eraldatzailearen muinean egon behar den erabaki gunea da. Une mugatua, baina ezinbestekoa.\nBeste kontua da, nola maneiatzen dugun marko nazional eta internazionalen elkarrekiko eragina, askapen nazionalaren eta sozialaren artekoa, eta demokrazia eta hiritarren mobilizazio eta autoorganizazioaren artekoa. Bistan da, arlo internazionalean izan duela ezkerrak atzerapena handiena, garai baten bere ezaugarria zen internazionalismoa, egun kapital transnazionalaren erakunde eta exekutiboen eremu bihurtua. Hortik kontuak.\nSoberania behar dugu nazio eta herritar gisa. Hor ez dago dudarik. Soberania, hau da gizarteak baliabide politiko legislatibo nahikoak izan ditzan, aurrebaldintza bat da, bere ondarea administratu eta bere barne gatazkei aurre egiteko. Aurrebaldintza hau gaurkotasun osokoa da, noiz eta merkatuen tirania, kapitalismoaren sektore hegemonikoen zerbitzura dauden instituzioek gauzatua, langile mugimenduaren, feminismoaren, ekologismoaren eta demokraziaren aldeko mugimendu zibilen lorpen historikoak suntsitzen ari denean.\nHorregatik, hain zuzen, herrialde bakoitzaren barnean erresistentziak soberaniaren alorrean ematen ari da batez ere: zorraren inguruko eztabaida, euroarena, Ongizatearen Estatuaren defentsa. Ez da txarra, benetako lubakiak sortzeko gai baldin bada. Tristea dena da borroka hori ez dagoela ezkerren eta mugimendu sozialen arteko elkartasun ekintza gehiagorekin lotuta, borroka nazionaletik abiapuntutik EUROPA mailako mobilizazio eta helburuak bideratuz.\nAlor horretan oso atzeratuak gaude. Aspaldi da kapitalismoak eta bere instituzio ekonomiko eta politikoek aurrea hartu digutela gerra deklaratuz. Tamaina eta neurri horretako erasoari sendotasunez erantzun ahal izateko, bere burua ezker soberanistatzat duten sektore guztiek izaera subertsiboa eta anitza, internazionalista, antikapitalista eta transbertsala izango duen Europa mailako fronte politiko-soziala elkarrekin eraikitzeko ahaleginak egiteko obligazioa dugu, izaera desberdineko mugimenduak elkartuz: ekologismoa, feminismoa, langile mugimendua, askapen nazionalekoak, oinarrizko askatasun demokratikoen defentsakoak.\nOximoron bat litzateke Euskal Herria «burujabe» aldarrikatzea, eta aldi berean (Espainia eta Grezia bezala) Troikaren menpeko Estatu izatearekin konformatzea, “gure” neoliberalek nahi duten bezala. Grezia bere bakardadean utzi izanaren kalteak denok ordainduko dugu, aldez edo moldez.\nHorrek ez du esan nahi Estatu propio dutenen (naiz izan menpeko, Espainiakoa kasu) eta eta ez dutenen (Euskal Herria esate baterako) artean ez dagoenik sailkatze eta mailakatze desberdinak (langile gizonezko edo emakumezkoen artean bezala, biek hala biek esplotatuak baina ez maila berean). Estatuen jabe direnak gutxienez dagozkien baliabideen jabe dira eta estatu gabekoek, hori ere ez. Estatuaren esker batzuk txarrenean ere, burujabetasun – eskasekoa izan arre- nazioak izaten jarraitzen dute, gureak bezalako herriak gure hizkuntzaren antzo hutsaren hurrengoak.\nBeraz, Euskal Herrirako subirautza orokorraren aldeko borroka, Europa guztian gauzatu behar den (Espainiar eta Frantziar Estatuaren mendean dauden herri eta klase guztiak barne) neoliberalismoaren eta beren morroien aurkako frontean txertatu behar dugu, bakoitzak bere eskaera propioak ezarriz. Guretzako askapen nazionala eta soziala (beti ere, genero eta sostengarritsunarekin lotuta) txanpon bereko bi aurpegiak dira, ez gehiago ez gutxiago.\nEz dakit honako hau abesti izatea heltzen den, baina bai borrokarako aldarria.\nSubirautza globalizazio garaian Subirautza globalizazio garaian\nburujabetza, Ekonomia, estatua, globalizazioa, independentzia, Kapitalismoa, sozialismoa, subirautza, Subirautza globalizazio garaian, troika


GOMUTAK: Patologia mentalak dituzten eta gizarte-bazterkeria arriskuan dauden pertsonen bizi-kalitatea hobetzea - SPRI\n"Pertsona guztiek arreta eta eskubide duinak izan ditzaten lan egiten dugu"\nEkimen honen helburu nagusia da bere eguneroko bizitzan patología mentala eramateko zailtasunak dituen gizarte-bazterkeria arriskuan dagoen pertsona orori laguntzea eta gure gizarteaten estigmak apurtzea. Bere fundatzailea, Juan Ignacio Llorente Orbea sopelaztarrak proiektuaren nondik norakoak azaldu dizkio Nahia Martinez Gondrari Uriola.eusen\nJuan Ignacio Llorente Orbea (1999, Sopela) Gomutak plataformako sortzailea da. Duela urte eta erdi, ‘Getxo Wanted’ lehiaketa irabazi eta 10.000 euroko diru laguntza jaso zuen bere ideiari ekiteko. Ordutik, bere proiektuarekin diardu Gizarte Hezkuntza graduko ikasle den bitartean. Gomutak plataformaren nondik-norakoak azaltzeaz gain, gazte ekintzaile bezala bizitako oztopo eta beldurren inguruan mintzatu gara berarekin.\nNola erabaki zenuen ekintzaile izan nahi zenuela?\nBetidanik izan dut argi nik sortutako proiektu batean lan egin nahi nuela. Horregatik, 16 urte nituenetik helburu hori nola lortu nezakeen pentsatzen ibili naiz.\nEkintzaile bilakatzearen kontua ausaz gertatutako zerbait izan zen: egun batean Getxo Wanted izeneko iragarki bat ikusi nuen eta informatu eta gero jakin nuen gazte ekintzaileei diru-laguntzak emateaz arduratzen zirela. Beraz, lehiaketan parte hartzea erabaki nuen eta azkenean, irabazi egin nuen. Modu horretan, duela urte bat eta erdi Gomutak sortu zen.\nZer da Gomutak?\nGomutak gaixotasun mentalak dituzten pertsonen bizi kalitatea hobetzeko balio duen aplikazio digitala da. Izan ere, pertsona hauen eta haien ingurukoen bizitza-soziala guztiz baldintzatuta dago eta Gomutak plataformak laguntza eskaintzen die egoera berdinean dauden beste pertsonekin harremanetan jartzeko. Modu horretan, laguntza sare bat eraikitzen dute eta nahiz eta gaixotasun-mental bat pairatu, pertsona horiek sozializatzen jarraitzen dute. Hori guztia euskarri digitalen bidez.\nGomutak-en webgunearen barnean, eskuragarri daude Bilbo inguruko elkarteen informazioa baita osasun-mentalari buruzko eduki eta gidak. Horrez gain, psikologo, psikiatra edota nutrizionisten kontaktuak ere aurki ditzakezue webgunean.\nBakarrik lan egiten duzu edo lan-talde baten laguntza jasotzen duzu?\nGaur egun bakarrik lan egiten dudan arren, badakit behar izatekotan aldundiko teknikarien, osasun mentaleko profesionalen edota erakundeen laguntza dudala.\nBestalde, proiektuaren hasieran programatzaileekin eta web-diseinatzaileekin aktiboki lan egiten ibili nintzen webgunea sortzeko. Izan ere, martxa teknologikoa ez da nire alorra eta laguntza behar izan nuen.\nNolakoa izan zen ekintzailetza prozesua?\nHasieran ez nekien nola ekin ezta enpresa bat nola sortu. Ikasi dudan guztia esperientziaren bidez izan da eta kasu gehienetan nire kontura ikasi dut.\nLehen esan bezala, dena Getxo Wanted lehiaketako iragarkia ikusi nuenean hasi zen. Bertan parte-hartu eta irabazi ondoren nire proiektua sortzeko ia 10.000 euroko diru laguntza jaso nuen. Horrek asko lagundu zidan.\nZer da ekitearen gauzarik zailena?\nIa gauza guztietan bezala, zailena hastea da. Izan ere, hasieran inori ez zaio zure proiektua interesatzen eta jende gutxik lagunduko zaitu edo egingo du zure alde. Horregatik, lehenengo fase hori nahiko konplikatua da. Zertaz gai zaren erakutsi behar duzu eta ordu asko lan egin behar dituzu. Gainera, zure lana interesatzen ez zaien bezero askorekin hitz egitea ere egokituko zaizu eta hori momentu batzuetan desmotibatzailea izan daiteke.\nGarrantzitsuena ondo zehaztutako plan bat edukitzea dela esango nuke, ideiak argi izatea. Horrekin batera, pertsona ekintzaileak bere buruarekiko segurtasun handia izan behar du baita ekiteko gogoak ere. Esan bezala, hasiera zaila da eta jende askok ezetz esango dizu. Horregatik da hain garrantzitsua beti aurrera jarraitzeko indarra mantentzea.\nZer da inportanteagoa, ideia berritzaile bat izatea edo ekintzailearen jarrera?\nJarrera da gauzarik garrantzitsuena. Askotan uste dugu ideia on bat daukagula eta jende guztiak baietz esango digula. Horregatik, ezetz esaten digutenean lur jota gelditzen gara. Bestalde, uste dut askotan berritzaile edota iraultzaileak diruditen ideietan galtzen garela. Ez da beharrezkoa gurpila berrasmatzea, premia bat bilatzea eta horri konponbidea ematea besterik ez dugu egin behar.\nInoiz sentitu duzu zalantzan jarri zaituztela gaztea izateagatik?\nUneoro. Osasun eta gizarte arloan lan egiten dut eta bertan 50 urtetik gorako gizon-emakume trajedunek egiten dute lan. Asko harritzen dira nire adineko gazte bat lan eremu honetan lanean ikusten dutenean.\nGaur egun, ziurgabetasun-garaiak bizi ditugu eta baliteke ekiteko unerik onena ez izatea. Zer deritzozu?\nInoiz ez da horrelako zerbait hasteko momenturik onena. Izan ere, norberaren kontura lan egitea ziurgabetasun hutsa da. Egun borobilak izan ditzakezu, egun negargarriak izan ditzakezun bezala. Azkenean, prozesu ekintzaile bat lanpostu “arrunt” bat baino askoz ezegonkorragoa da.\nHala ere, uste dut edozer gauza egin nahi baduzu hobe dela ahalik eta azkarren hastea. Beste aldetik, Covid-19ak erakutsi digu eguneratzeko eta teknologia berriak erabiltzen ikasteko momentua dela.\nPorrotaren beldurrak geldiarazi eta gure helburuak ez lortzera bultza gaitzake. Ekintzaile gazte gisa, nola egin diezu aurre beldur horiei?\nBeldurra denok sentitzen eta daukagun zerbait da, baina hemendik hogei urtetara zure burua nola ikusi nahi duzun pentsatu behar duzu. Zerbait berria saiatu nahi baduzu, probatu eta esperimentatu, eta txarto ateratzen bada behintzat esperientzia horretatik ikasiko duzu. Hobe da saiatzea zalantzarekin gelditzea baino.\nBukatzeko, zein aholku emango zenieke ekiteko asmoa duten gazteei?\nEz bakarrik jende gazteari, baizik eta ekiteko gogoak dituen edonori: has zaitez. Beldurrak edo zalantzak hor egongo dira beti. Ez duzu inoiz sentituko hasteko une egokia denik, beraz, has zaitez ahalik eta azkarren.


Gizonek ezin diote izkin egin | Bizigiro | Berria\nNoiz sortua: 2016-12-01 00:30:00\nGizonezko batek egunero du ernaltzeko ahalmena. Emakumezkoak hilean egun zehatz batzuetan gera litezke haurdun. Hala ere, kasu gehienetan, emakumearen gain geratzen da antisorgailuak erabiltzeko ardura. Berriki jakinarazi da gizonentzako hormona bidezko antisorgailu eraginkor bat ikertzen ari zirela. Baina ez da merkatura ailegatuko, saiakuntza bertan behera geratu baita. Arrazoia: albo ondorioak. Adituek diotenez, baina, horrelako metodo batean ohikoak dira albo ondorioak. Are, emakumeek erabiltzen dituzten piluletan horiek badaude, baita gehiago ere.\n«Begira zer injustua den: hilean aste betez dugu haurdun geratzeko aukera, eta hilabete osoan tratatzen gara. Gizonezkoek egunero daukate ahalmen hori, eta ez dute ardura bere gain hartzen». Ana Galarraga Elhuyar aldizkariko zientzia komunikatzaileak argi utzi du erabakiarekin ez dagoela ados. Izan ere, gizonentzako antisorgailu hori oso eraginkorra omen zen, eta erabat itzulgarria. Ikerketan 18 eta 45 urte bitarteko 320 gizon osasuntsuk parte hartu zuten, haien 18 eta 35 urte bitarteko bikotekideekin batera. Haurdun geratzeko arazorik ez zuten. Metodoa progestageno eta testosterona injekzio bat da, zortzi astean behin hartzen dena. 56 asteko eraginkortasun fasean lau emakume geratu ziren haurdun, baina, hasieran, beste antisorgailu bat erabili behar zuten tartean. Ikertzaileek artikulu zientifikoan idatzitako ondorioen arabera, espermatozoideen deuseztapen ia osoa eta itzulgarria lortu zuten. «Antisorgailuen eraginkortasuna on samarra da itzulgarriak diren gizonentzako, beste metodo batzuekin alderaturik. Umore aldaketa txikien eta moderatuen maiztasuna nahiko handia izan zen».\nElisabeth Lloyd Argentinako Kinsey sexologia institutuko irakasleak dioenez, pilulak hartzen dituzten emakumeen %20-30ek depresioa dute. Ikerketako gizonen %3k izan zuen depresioa. «Ezberdintasunak harritu ninduen», esan du. 2008tik ari ziren antisorgailua ikertzen. Beraz, bi urtetan merkatuan egon zitekeen. Albo ondoriorik ohikoenak ziren aknea agertzea, injekzioa jartzen den tokian mina izatea, libidoa igotzea eta umore aldaketak. Pilulak hartzen dituzten emakume askori ez zaizkie ezezagunak eginen halako albo ondorioak.\nGizonen eta emakumeen antisorgailu hormonalen arteko bereizketa dagoela agerian geratzen da bi egoeren inguruan hartutako neurriak aztertuz gero. Biek dituzte albo ondorioak; merkatuan bakarra dago. Are, emakumeen pilulak komertzializatzen hasi zirenean, albo ondorio kaltegarriagoak eragiten zituzten. Gerora etorri dira hobekuntzak, saltzeari utzi gabe. Egoitz Tolosa Txagorritxu ospitaleko urologoa ez da harritu ondorio horiekin. «Tratamendu hori jarrita, ezinbestean agertuko dira, nahiz eta portzentaje txiki batean izan. Baina, oro har, arinak eta eramangarriak izaten dira, eta, ikerketa askotan, tratamenduarekin jarraitzeko asmoa agertu dute gizonek».\nEz da horrelako antisorgailu bati atea ixten zaion lehenbiziko aldia. Urologoak dioenez, azken urteetan gizonentzako hormona bidezko antisorgailuak ikertzen aritu dira, eta emaitza onak izan dituzte askotan. «Kanadan badaude hirugarren fasean dauden ikerketak, emaitza onak eman dituztenak, eta gizonek onartu dituztenak. Ulertzeko zaila da zergatik ez diren azkenean komertzializatzen». Galarragak dio Europan inkestak egin izan direnean antisorgailu hormonala hartzeko prest zirela erantzuten zutela gizon gehienek. Hala ere, ez dira ausartzen tratamendu hori komertzializatzera.\nUste dute gizon askok ez dituztela onartuko albo ondorioak. Eta baliteke horrela izatea. Tolosak zail ikusten du epe motzean gizonentzako hormona bidezko antisorgailuen eskaria handitzea. «Pentsaera arazo bat da, metodo segurua delako. Herrialde batzuetan beharbada bai, baina gurean uste dut ez lukeela harrera handirik izango. Laborategiek uste dute ez dutela askorik salduko, eta ez zaie interesatzen inbertsio hori egitea». Bide beretik mintzatu da Galarraga. «Ez da botikagintzari bakarrik dagokion gauza bat. Arazo estrukturala da: onartuago daukagu guk, emakumeok, isildu behar ditugula albo ondorioak. Serioago hartzen da gizonei gertatzen bazaie». Gizartean ikuspegi patriarkala gailentzen den bitartean, horrelako egoerak berriz gerta daitezke.\nEmakume batzuek pilula antisorgailuak hartuta jasan behar izaten dituzten albo ondorioak ez dira ahuntzaren gauerdiko eztula. Maite Ziganda Solasean gune sexologikoko gizarte langile eta sexologoak azaldu duenez, Nafarroako Gozamenez proiektuko sexu kontsultan argi ikusten da: galdera asko egiten dizkiete pilulen albo ondorioengatik, eta ginekologoarengana joan behar izaten dute maiz. «Lan handia ematen du metodo horrek».\nSexologoaren arabera, bikote heterosexualen antolaketa dago afera horren azpian: noren esku geratzen dira zereginak? «Oraindik emakumeak arduratzen dira kontrazepzioaz. Haurdunaldia beren gorputzean gertatzen den zerbait denez, ez da ikusten bien ardura dela». Galarragak dio emakumea «ugalketarako sexutzat» hartu dela, eta horrek bere gain utzi duela kontrazepzioa. «Gure ardura da haurrak izatea eta haztea, eta ez izatearena ere gure gain geratzen da. Gizonena kasik istripu bat da».\nPilulak, emakumeen hormona bidezko antisorgailuak, 1960ko hamarkadan hasi ziren merkaturatzen. Ondorio larriagoak zituen oraingo produktuak baino, baina ordutik asko aurreratu da. «Merkatu ikaragarri zabala dago, sozialki bultzada ikaragarria izan du emakumeen eskuetan gelditzen delako haurdunaldiaren kontrola», dio Galarragak. Horrek, izan du alde txar bat ere: gizonek izkin egin diote haurdunaldia saihesteko ardura beren gain hartzeari. «Askatasunerako giltza ere badenez, aho biko ezpata moduan funtzionatzen du».\nEgoera hori ikusirik, Tolosak uste du gizonek kontzientzia hartu beharra dutela. «Kontu hartu behar dute haurdunaldiaren prebentzioa bien ardura dela». Horrekin batera, metodo seguruak direla zabaldu beharraz mintzatu da. Izan ere, informazio falta dagoela ohartarazi du urologoak. «Gizon gehienek ez dute entzun ere egin, ez delako aditzera eman horrelako tratamenduak, egon, badaudela. Eskaririk ere ez dago, baina gizonek eskatuko balituzte, laborategiek berehala merkaturatuko lituzkete». Informaziorik gabe eskaria handitzea ez da erraza, eta, merkatuan ez badago, horren berri izatea ere zailtzen du.\nEuropan bi metodo erabili ditzakete gizonek: preserbatiboak eta basektomia. Badira beste batzuk, teknika mekanikoak, hodi diferenteak ixteko teknikak ?Asian erabiltzen direnak? ... Baina horiek ez dira erabiltzen Europako gizartean. «Emakumeentzako metodo asko sortzen dira, baina gizonentzat, egon, badauden arren, ez dira aurrera eramaten», nabarmendu du urologoak.\nMerkatuak pisu handia du bizitzako alor gehienetan, eta osasunari eta sexu osasunari dagokionez ere bai, noski. «Proba horiek oso garestiak dira. Proba horietan ekin behar bada hobetu arte, aurretik, aberastuko direlako garantia nahi dute», azaldu du Galarragak. Aditu gehienak kontziente dira, horrelako antisorgailu bat merkaturatzeko, komertzializatzean arrakasta izanen dutela aurreikusi behar dutela laborategiek. Bestela, jai.\n«Merkatuak botere asko du kasu honetan. Ideia hau ez da atera den lehen aldia, eta uste dut ez dela kasualitatea izaten, oso pentsatuta dago, merkatuko ideia bat delako». Zigandarenak dira hitzak. Hark uste du lehenbizi bikotearen nahiak identifikatu behar direla. «Horri ez diogu denborarik ematen». Izan ere, bikote heterosexual batek ez badu haurrik nahi, antisorgailuak erabil ditzake, baina antisorgailurik behar ez duten bestelako praktika sexualak ere egin ditzakete.\n«Gizarte honen erdigunean genitalak daude. Merkatuari diru asko ematen diote antisorgailuek, eta horregatik bultzatzen dituzte. Nahiko nuke jendeak pentsatzea zergatik egin behar ditugun genital jolasak pentsatu gabe, eta ez bestelako jolasak bikotearen gustuen arabera». Kexu da merkatuak sarketara eramaten dituelako bikoteak. «Astean zenbat aldiz egiten duzun kontatu, eta horren arabera neurtzen da bikote hobeagoa edo okerragoa duzun».\nDena den, bikote heterosexual batek sarketaren alde egiten badu, eta haurdunaldia saihestu nahi badu, ardura biek hartu beharko lukete. «Batzuetan antisorgailuen karga partekatu daiteke, edo biek proba egin, eta albo ondorio gutxien jasaten duenak egin dezake tratamendua. Hori bikotearen kontua da», dio Tolosak. «Gizartean pauso hori emateko garaia iritsi da. Hori falta izan da».


Maite Agirre: “Mintzalagun taldeak autonomoak dira” | Maite Agirre: “Mintzalagun taldeak autonomoak dira” – iparraldekohitza\nMaite Agirre: “Mintzalagun taldeak autonomoak dira”\nEkainaren 5ean Mintza Eguna eginen dute Hendaian: Euskal Herri guzitik jin mintzapraktika eta mintzalagun taldeak bilduko dira. Euskaltzaleen Topaguneak batzordea du taldeon koordinatzeko, eta hango langilea da Maite Agirre.\nEuskaltzaleen Topaguneak batzorde franko ditu. Horietarik bat da Mintzapraktika Batzordea, eta Maite Agirre da horren koordinatzailea (Antzuola, Gipuzkoa, 1978). Hendaian, ekainaren 5ean, eguerditik goiti, Mintza Eguna eginen da Gaztelu Zaharren; Euskal Herri guziko mintzapraktika taldeak bilduko ditu, eta egun horren antolaketan dabil Agirre. Hendaia ezagutzeko bisita gidatuak, aperitifa, bazkaria, haurren txokoa, esker-emate ekitaldia, eta Imuntzo eta Belokiren erromeria izanen dira, besteak beste. Egunari buruzko xehetasunak Mintzalaguna.eus atarian kausi daitezke, baita autobuserako izenak emateko bidea ere.\nZer betekizun du Euskaltzaleen Topaguneko Mintzapraktika Batzordeak?\nEuskaltzaleen Topaguneak Euskal Herri osoko mintzapraktika egitasmoak koordinatzeko ardura bat dauka. Mintzapraktika egitasmoak dituzten eragile guztiekin harremana edukitzen dugu, urtean zehar. Urtero datu bilketa bat egiten dugu, ikusteko zenbat partaide ari diren herriz herri. Ekimen bateratuak ere antolatzen dira. Mintzapraktika Batzordearen helburua da egitasmoen garapena. Bi hilabetean behin elkartzen gara.\nLehen mintzapraktika edo mintzalagun taldea Donostiako Bagera elkarteak sortu zuen, duela kasik 30 urte. Zergatik?\nBagerakoek momentu hartan ikuskatu zuten egoera zen: bazirela, Donostian, euskara ikasten ari ziren pertsona asko, eta euskara ikasten zuten euskaltegietatik kanpo zailtasunak zituztela euskara praktikatzeko; ez zutela gunerik euskara modu naturalean erabiltzeko. Aukera hori eskaintzeko sortu zuten lehenengo mintzalagun taldea, beren ikasketa prozesua azkartzeko; gelatik atera eta aisialdira ekarriz, euskara beren egunerokotasunean txertatzeko.\nMintzapraktika taldeek forma bat baino gehiago izan dezakete: buruz buru, taldean mendira joanez edo beste, ezta?\nHori ere denboran zehar garatuz joan da. Ohiko jarduera taldean elkartzea da. Talde txikiak eta autonomoak izaten dira; berek erabakitzen dute zer lekutan elkartu nahi duten: izan daiteke parke batean, taberna batean, paseotxo bat ematean. Hortik atera ziren aldaerak deitzen ditugunak.\nBeharren eta gogoen araberakoak?\nSeme-alabak lehen hezkuntzan zeuzkaten gurasoek, demagun, zituzten ordutegiekin zailtasunak zituztela ikusi zuten; bestalde, etxeko hizkuntza ohituretan eragiteko gogoa zeukaten. Hortik sortu zen gurasolagun aldaera. Zaletasunen arabera ere beste talde batzuk daude; mendizale asko ditugu Euskal Herrian, eta ikusi zen polita izan zitekeela mendiaz gozatuz euskaraz aritzeko gune bat sortzea.\nBa ote da beste gisako aldaerarik taldeetan?\nAdibidez, euskalkilaguna. Gune batzuetan, euskalkia praktikatu nahi duten pertsonek izaten dute aukera. Gauza bera gertatzen da hikalagunarekin: hitanoa erabili nahi dutenek taldea sortu eta toka-noka praktikatzeko aukera dute. Puntualki egon dira kirola egiteko taldeak: egon da bizikleta talde bat, eta beste herri batean boxeo talde bat ere bada, boxeoa egiteko euskara praktikatuz.\nInternet sarearen bidez ere ari dira zenbait mintzapraktika talde.\nBai. Denoi eragin zigun COVID-19ak sortu zuen osasun egoerak, eta zuzenki aurrez aurre elkartzen ginenoi. Elkartzeko ezintasunak jauzi bat ematea eskatu zigun; sareak eman zigun salto horren egiteko bidea. Sarean, taldean elkartzeko aukerak topatu genituen. Osasun egoera hobetuz joan den neurrian, sarean aritu diren talde askok berriz lehengora bueltatzea erabaki dute: kalean, tabernan, paseoan. Baina bada jendea online jarraitzea erabaki duena. 2021ean egin dugun datu bilketan agertu zen 6.140 lagun ibili zirela aurrez aurreko taldeetan, eta sarean beste mila aritu zirela. Ekain honetan egingo dugu 2022ko datu bilketa, eta ikusiko dugu zer heinetaraino mantendu diren taldeak.\nDiozuenez, mintzapraktiketan dabiltzan jende gehienek jarraitzen dute praktikarekin. Nola esplika daiteke?\nMintzapraktika egitasmoetan, normalean, bi rol dituzten jendeak elkartzen dira. Alde batetik, euskara praktikatzeko izena ematen dutenak. Bestetik, horiekin elkartzeko prest daudenak —gehienetan, euskaraz aritzeko guneak eta uneak dituzten pertsonak dira—; euskararen aldeko beren ekarpena egin nahi dutenak dira, euskararen erabileran eragin nahi dutelako.\nEta euskara hobetzera heldu direnek zer diote?\nGehiago praktikatu nahi dutenetan, bakoitzak bere arrazoiak dauzka etortzeko: askok, euskara herdoilduta daukatelako eta berreskuratu nahi dutelako; aitona-amonak, bere garaian euskara galdu zutenak eta orain bilobekin berreskuratu nahi dutenak; euskaltegietako ikasleak, ahozko jariotasuna hobetzeko. Galdetzen diegunean zein den egitasmoan jarraitzeko arrazoia, erraten digute hasieran zituzten helburuak bete direla —euskaraz aritzeko gunea lortu—, eta gune horretan euskaraz aritzearen aritzeaz nabaritzen dutela askoz errazago hitz egiten dutela; eta jende gehiagorekin, baita mintzapraktika taldetik kanpoko jendearekin ere. Eta, gainera, oso gustura aritzen direla taldean.\nAldaera berri bat ekarriko du Topaguneak Hendaiako Mintza Egunera, gor edo elkor euskaldunena?\nBigarren Euskaraldian, Euskal Gorrak federazioa Topagunearekin harremanetan jarri zen. Pertsona gorrei eta entzumen urritasuna dutenei ere euskaraz aritzeko guneak sortzeko kezka bazutela adierazi ziguten. Elkartu ginen ikusteko mintzapraktika horretarako aukera izan daitekeen. Azken ikasturte honetan pilotaje edo proba bat egiten aritu gara talde batekin. Aurtengo Mintza Egunean esperientzia hori presente izatea nahi genuen; lehenengo aldiz, saio osoan interprete bat egongo da —bai bisitetan, bai harreran— pertsona gorrek eta entzumen urritasuna dutenek parte hartu ahal izateko. Ea hemendik aurrera eskain dezakegun aldaera hori.\n20 urteko antzerki esperimentazioa\nLiburu eta disko azoka euskararen une nagusi bat bilakatu da Ziburun


Pentsiodunen mugimenduak "indartsu" dagoela erakutsi du - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nZapatuan Ondarroako kaleetan zehar egin zen manifestazioa.\nEhunka manifestarik parte hartu zuten zapatuan [maiatzak 29] Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak Hegoaldeko lau hiriburuetan eta beste zenbait herritan egindako mobilizazioetan. Lea-Artibai eta Mutrikuko pentsiodun mugimenduak ere “indartsu” dagoela erakutsi du beste behin ere. Ondarroan eta Lekeition egin ziren mobilizazioak “arrakastatsuak” izan direla esan dute; antolatzaileek emandako datuen arabera 450 pertsona batu ziren Ondarroan eta beste 250 Lekeition.\nOndarroako manifestazioa Zaldupeko zubian hasi zen 12:30ean. Manifestazioaren buruan Lea-Artibai eta Mutrikuko pentsiodunen lau pankarta joan ziren, eta horien atzetik bi zutabetan banatuta joan ziren Alamedaraino, pentsio publiko eta duinen aldeko oihuak eginez. Lekeition ere, ordu berean batu ziren udaletxe aurreko eskaileretan. Ordu laurdeneko elkarretaratzearen ostean, alde zaharreko eta portu inguruko kaleetatik zehar manifestazioa egin zuten Amorotoko eta Mendexako herritarrekin batera; kolektiboaren eskakizunez gain, mediku kontsultak herrietan mantentzeko eskatu zuten.\nLekeitioko manifestazioa portutik igarotzen.\nManifestazioen amaieran euren ohiko aldarrikapenekin jarraitzen dutela azpimarratu zuten. Hiru urteko mobilizazioen ondoren ere “pentsio publiko duinen” eskaerari eusten diotela eta mesfidati daudela esan zuten. “Salatu nahi dugu hiru urteko mobilizazioen ondoren lortutakoak, arriskuan daudela eta ez dela urrats sendorik ematen pentsio publikoak, duinak, bidezkoak eta nahikoak bermatzeko”.\nZapatuko mobilizazioa “helmuga eta abiapuntu berri bat” izan dela gaineratu du Hego Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak, eta egungo politikak ez balituzkete aldatuko, udazkenean erakunde sozial eta sindikalekin batera mobilizazio orokor bat antolatuko luketela iragarri dute. “Mobilizazioa da bermea, eta horrela jarraituko dugu gure helburuak lortu arte”.


2019ko azaroaren 13a, asteazkena | Ordua Euskal Herrian 03:14:56\nBurtsaren gorabeherak egunero eskaintzen dizkigute komunikabide nagusiek. Inork ez du esplikatu zergatik diren garrantzizkoagoak Madril, Paris, Londres edo New Yorkeko burtsen gorabeherak, petrolioaren edo beste lehengai batzuen prezioak baino. Historian luzaz urretan neurtu izan da aberastasuna. Orain, urre gorria etengabe garestituz doanean, askok uste du metal horrek termometro izaten segitzen duela. Eta zer dio urreak?\nJorge Beinstein ekonomialariak esplikatu du De burbuja en burbuja, el irresistible ascenso del oro artikuluan, GlobalizaciÃ³n web gunean. Beinstein irakaslea da La Habanako eta Argentinako Cordoba eta Buenos Airesko unibertsitateetan, Centro de Prospectiva y GestiÃ³n de Sistemas erakundeko zuzendaria da, eta prentsa aurrerazalean artikuluak plazaratzen ditu.\n1944an Bretton Woodseko ituna sinatu zuten munduko ekonomia nagusiek, eta hartan erabaki zuten aberastasuna neurtzeko unitatea ez zela urrea izango diru birtuala baizik. Dolarra garai hartan. Keynes ekonomialari famatuak egiatzat ezarri zuen urrearen garrantzia historiara pasatua zela. Baina horra non 60 urte geroago berriro urrea ari den bilakatzen segurtasun bila dabilen kapitalaren gerizpe. 2005eko udan aipatzen zen ea zer gertatuko zen ontza bat urre (28,35 gramo) 500 dolarretara iristen bazen. Abenduaren 31n 513 balio zuen. Martxoaren 1ean 562. Maiatzaren 17an 713 dolarretaraino iritsi zen, ondoren jaitsi eta asteotan 620 dolarren gainetik dabil.\nBeinsteinen hitzetan Â«orain galdera nagusia da ea noiz eta zein testuingurutan zulatuko duen urreak 1.000 dolarretako sabai magikoa. Une horretan potentzia handietako banku zentralek diruaren eskema globala kontrolatu ahal izango ote dute? Dolarraren gainbehera azkarra hasiko da ala oraindik soka pixka bat (edo asko) tenkatzen segiko du? Euroaren nagusitasuna hasiko ote da orduan ala nahasketa handiak euroa berekin eramango du? Eta azkenik: zein da urrearen gehienezko prezioa?Â».\nBost urtez ari da goraka urrea. 1999an Europako banku zentralek erabaki zuten ondoko urteetako urre salmentak murriztea, eta 2001ean hasi zen garestitzen metal hori. Hasieran poliki eta 2004tik aurrera nabarmenago. 2005eko irailaren 1etik 2006ko martxoaren 1 artean ia %30 garestitu zen. Orduan ohartu ziren ekonomialari batzuk urrea luxuaren ikurra bai baina garai garratzen seinalea ere badela. Harrezkero aipatzen da urrearen kariotzea dolarraren ahuleziarekin bateratsu gertatzen dela.\nKrisi garaietan aterpe\nBeinsteinek dioenez, zenbait ikerlari ari da alderatzen gaur urreak bizi duen prezio igoera 1970eko hamarkadan -krisi ekonomikoarekin batera- ezagutu zuenarekin. Garai hartan, AEBetako Nixon lehendakariak dolarren truke gehiago urrerik ez emateko erabakia hartu zuenean, ontzako urrea 35 dolarretan zegoen. 1975 bukatu aurretik 100 dolarretara iritsi zen, ondoren gora jarraitu eta 1980an, panikoaldi betean, 850 dolarretan ezarri zuen marka. Geroago, beheraka hasi zen ostera.\nOrduko gertakizunak ikusita, urre burbuilak hiru fase dituela uste dute ikerlari horiek. Lehen aldi batean urrea merke erosten da, eta prezioa pixkanaka doa berotzen, baina inork arreta handirik jarri barik. Hala gertatu omen zen 1971-1974 fasean eta berdin jazo omen da 2001-2005ean. Orain bigarren fasean ariko ginateke sartzen: mundu mailan espekulatzen da urrearekin eta prezioa arinago doa gorantz, baina egoera kontrolpean dagoela uste dute denek. Hala gertatu omen zen 1974-1978 aldian.\nHirugarren fasera abiada bizian sartzen omen da, espekulatzeko irrikagatik: maila txiki eta ertaineko espekulatzaile askok urrea nahi dute eta une batean ezustekoren bat dela medio -ekonomikoa, politikoa edo beste gisakoa- eromena nagusitzen da; prezioa kontrolik gabe goitituko da. Azkenik, eldarnioa bukatu eta urrea berriro prezio Â«normalagoÂ» batean lasaitzen omen da.\nAurreko burbuilak 14 urteko zikloa izan bazuen, oraingoan zer gertatuko den aurreikustea erraza ez da. Azken hamarkadotako globalizazioarekin analisian faktore berriak azaldu dira. Munduko ekonomia Â«finantziarizatuÂ» egin da, sekula ezagutu ez diren adinako zorrak metatu dira -handiena AEBena-, zirkulazioan dauden kapital birtualak munduko barne produktua baino askoz handiagoak dira, mundu mailan etxegintza burbuila puztu da, burtsetan fondo kopuru oso handiak dabiltza batetik bestera... Kopuru erraldoi horien zati txiki samar batek urretara jotzea aski litzateke metal hori inork gaur ezin pentsatuzko prezioetaraino heltzeko.\n1990eko hamarkada bukaeran burtsako espekulazioan oinarritutako burbuila globala puztu zen. Ahaztu samarrak daude baina garai hartan Jainkoaren hitza ziruditen Francis Fukuyamak aipatzen zuen Â«historiaren amaieraÂ» eta enparauek. Beranduago, AEBek mundu mailako terrorismoaren kontrako gerra iraun- korrarekin Inperioa blindatuko zutela esan zuten. Iraken ikusi da hori ezinezkoa zela. Ondoren, lehen burbuilaren ordez bigarren bat indartu da: etxegintzako burbuila, gaur egun AEBetako bezala munduko ekonomiaren beroaldia sustatzen duena. Â«Eta orain -Beinsteinen hitzak dira- etxegintzaren burbuila txikiagotzen hasi ote den seinaleak sumatzen hasi direnean, adituek diote petroliotan eta urretan behar dela inbertitu. Hirugarren burbuila hasi da puztenÂ».\n1970eko hamarkadan petrolioaren prezioa nahiko azkar domestikatu zuten munduko agintariek, produkzioa handitzeko arazorik ez zegoelako. Gaur, aldiz, petrolio produkzioaren gailurra (Â«Peak OilÂ» famatua) gainean daukagula uste dute askok. Energia gero eta urriagoa dela jakinda, herrialde garatuetan industri egiturak murrizteko planak nagusitzen dira; ondorioz, ez da ikusten finantz burbuilak -eta urrearena berdin- geldiarazteko moduko negozio berririk.\nBeste ezberdintasun bat: 1970eko hamarkadan urrearen garestitzea eta krisi orokorra gertatu ziren aurreko urte luzeetan hazkunde ekonomiko oso handia izan eta gero. Â«Urrearen oraingo burbuila aldiz -idatzi du Beinsteinek- agertu da ekonomia globalak ia hiru hamarkadatan mantsotzeko joera nozitu eta gero, (...) herrialde aberatsak milioika langabez eta prekariotasun kronikoan bizi diren langilez beteta daudela, txirotasunak hondatutako gizarte egiturekin eta beren ekonomiak erabat finantzierizatutaÂ».\nGaur munduan superpotentzia bakarra dago, AEB, zor eta defizitetan itota eta abentura militar batean zangotrabatuta. Bere agintea makaltzen ari da baina amerikarren ordezkorik ez da ikusten: globalizazioa deitzen den mundu mailako interes sareak AEBei lotuta dauzka preso oinordeko posibleak. Â«Horregatik -bukatzen du Beinsteinek- gero eta inbertsore gehiago daude mende luzez sendotasuna erakutsi duen babesari, urreari, begiraÂ». Urre gorria berdin krisi gorria?


Belazarte Landa Etxeaadmin2020-11-23T10:58:31+01:00\nBelazarte Etxea landetxea Hernanin dago, Aiako Harria Parke Naturalaren bihotzean, eta, bertatik, Urdaburu (iparraldean) eta Adarra (hegoaldean) ikus daitezke. 11.000 m²-ko lursaila du inguruan, baita landaredi oparoa ere, besteak beste, hortentsiak, sagarrondoak, sahatsak, magnoliak eta gaztainondoak. Lursailean, hiru solairuko etxea, etxola eta igerilekua daude.\nErdiz erdi harriz eta egurrez eginda dago etxea, eta 5 logela bikoitz (bainugela eta guzti), sukaldea, egongela (tximiniarekin), terraza, 2 portxe estali, txokoa eta sukalondoa ditu. Ostatu hartzeko aukera hauek daude:\nGehienez 12 lagun: 0. eta 1. solairuak\nGehienez 15 lagun: beste logela bat eta txokoa ere badaude etxe handian (-1. solairua)\nEtxola osoa harrizkoa da, eta 3 logela, 2 bainugela eta sukalde-egongela ditu, baita lorategia ere, barbakoarekin. Ostatu hartzeko aukera hauek daude:\n7 lagunentzako etxola


Ezagutu nola lagun zaitzakeen auzo-bulego batek - Opengela\nOpengela programari lotutako auzo-bulegoek hainbat gairen inguruko informazioa ematea dute helburu: eskatu daitezkeen laguntza publikoak, auzoteria berritze-lanak suposatzen duten agiriak, erreformak egingo dituzten enpresak eta profesionalen kontratazioa, energia-eraginkortasuna eta eraikinen irisgarritasuna eta atzean inor ez uzteko finantziazio-tresnen sorkuntza. Hori guztia Opengelako bulegoek egiten dute eta jadanik zabalik daude.\nTxontako (Eibar) eta Otxarkoagako (Bilbo) bi esperientzia pilotuak martxan daude eta leihatila bakarra bezala lan egiten dute, bi auzoak artatuz.\nBulegoak eraikinen berrikuntzaren prozesuan parte hartzen duten sektoreetako profesionalez eta enpresez ere arduratzen dira. Lanak gutxienezko kalitate estandarrekin egin daitezen bermatzea da helburu, baita kudeaketa ahalik eta errazen egitea ere.\nPandemia dela eta, bulegoek osasun neurri bereziak bermatzen dituzte. Otxarkoagan, Bilbon, beharrezkoa da aldez aurretik hitzordua eskatzea. Bertan bost eraikinetan ari dira lanak egiten, guztira 16 atari eta 240 etxebizitza.\nTxontako auzoan ere, Eibarren, berrikuntza ematen ari da energia-eraginkortasuna eta irisgarritasuneko irizpideekin. Egitasmo pilotuak 221 etxebizitza eta 17 ataritan parte-hartzea suposatzen du.\nOtxar Opengela Pau Casals hiribidearen 16. zenbakian dago kokaturik, auzoko metro-sarbidearen aurrean. 946 851 932 telefonoan edo otxaropengela@vvmm.bilbao.eus posta elektronikoan ere artatzen du.\nTxonta Opengela Txonta kalean dago, 3. zenbakian, eta publikoa 688 779 737 telefonoan eta txontabulegoa@eibar.eus posta elektronikoan artatzen du.\nAurretiko hitzordua pandemiara moldatzeko\nPandemia Txonta eta Otxarkoagako esperientzia pilotuak martxan jartzeko oztopo izan da, baina ez du haien irekiera eragotzi. Bai Bilboko bulegoko hiru pertsonek bai Txonta Opengelako arduradunak interesa duten pertsonak artatzen dituzte hiri-berroneratze prozesuan. Hala ere, osasun-protokoloak errespetatu behar dira eta, Otxarkoagako kasuan, beharrezkoa da aldez aurretik hitzordua eskatzea.\nTelefonoz deitu edo posta elektroniko bat idaztearekin nahikoa da bi bulegoekin data hitzartzeko.


Parte Zaharra hartu du Woody Allenek - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nParte Zaharra hartu du Woody Allenek\nArazoak eta ikusmina sortu ditu gaur Woody Allenen filmaren grabaketaren hasierak.\nJende andana Bulebarrean, Woody Allenen grabaketa bitartean. (Argazkia: Peru Iparragirre)\nWoody Allen hasi da Donostia Zinemaldian girotutako filma grabatzen. Goizetik iluntzera arte Parte Zaharreko hainbat lekutan aritu dira grabaketa-lanetan. Udalak aurreko astean jakinarazi zuen bezala arratsaldean zehar erabat itxita egon da Bulebarra; errepidea trafikoari ixteaz gainera oinezkoei ere mugatu dizkiete zumardiaren zati batzuk. Narrika kalean eszena bat grabatzen aritu dira lehenik eta dagoeneko nabaria zen jendearen ikusmina, udaltzainek eta produkzioko langileek hesitutako lekuetan ikusle andana zegoen bilduta. Goizean baino jendetsuagoa izan da grabaketa, kalean dagoeneko herritar eta turista ugari baitzebilen.\nNarrikako grabaketa amaitu ostean Bulebarrerakoa egin du lantaldeak eta kioskoaren bueltan prestatu dute platoa. Hesitutako zatiak behin eta berriro handitu behar izan dituzte, ikusnahiz bildutakoak planoetan atera ez zitezen. Ostegunean eta ostiralean ere Donostian arituko dira grabatzen eta dagoeneko eman dute sortuko dituzten eragozpen batzuen berri. Aipagarriena, ostegunean zehar Antiguako tuneleko trafikoa aldika moztuko dutela.\nGoizean zehar ere Parte Zaharra hartu dute grabaketa-lanek\nGoizeko lehen orduetatik ezohiko mugimendua nabaritu da Parte Zaharrean. Goizero inguruko taberna eta jatetxeetara gerturatzen diren banatzaileen eta hornitzaileen ohiko furgonetez gain Woody Allenen filmaren grabaketarako materialez betetako kamioiek hartu dute Bulebar ingurua. Bat baino gehiago ezustean harrapatu du Bulebarreko geltokietan autobusak beharrean karabana zuriak ikusteak. Bederatziak pasatxoan autobusa hartzera zihoan emakume bat haserre agertu da eta bertan zegoen ekoizpeneko arduradun bati ozen esan dio norengatik eta Allenengatik autobus geltokiak horrela mugitzea ez zitzaiola bidezkoa iruditzen.\n13. linearena izan ezik Bulebarreko autobus-geltoki guztiak kendu dituzte egun osorako eta taxi geltokia ere Legazpi kalera lekualdatu dute arratsaldean. Bezeroen zain zegoen taxilari batek goizean aipatu duenez goizean ez du inolako arazorik izan baina iluntzerako kezka handiagoa agertu du: “Legazpi kalekoa desastre bat izango da.”\nBanatzaileek arazo handiagoak izan dituzte, ostalari batek esan digunez. Bulebarrean eta Ijentea kalean aurrera ezin eginik ibili dira eta, IRUTXULOKO HITZArekin hitz egin duen ostalariari behar zuen guztia heldu bazaio ere banatzaileek goiz zaila izan dutela aipatu du. Lasala plazan hiru kamioi material deskargatzen ari ziren filmaren ekoizpeneko langileei begira gehitu du bizilagunei egingo diela enbarazu handiagoa filmaketak. Hala eta guztiz ere, filmaketak Udalaren baimena duen artean gaizki iruditzen ez zaiola zehaztu du, eta kexaren bat duenak badakiela nora jo behar duen.\nGrabaketaren unea gerturatu ahala kazetari, udaltzain eta ekoizpen-langile ugari ibili dira Parte Zaharreko kaleetan. Gutxika jendea ere gerturatu da, ikusminez. Kanpandegi kaleko ezkaratzetako ateetan udalak jarritako ohar batean irakur zitekeenez, 10:00etatik 14:00ak bitartean kalerako sarbidea mugatua izango zen, bertan baitziren filmaren lehen grabaketak egitekoak. Azkenean, 11:00k aldera itxi dute Kanpandegi kalea, grabaketak hasteko.\n“Woody go home”\n“Woody go home” dioen pankarta Kijera gaztetxetik zintzilik. (Argazkia: Peru Iparragirre)\nFermin Calbeton eta Kanpandegi kaleen arteko gurutzaketan ‘catering’ gune bat prestatzen ari zirela “Woody go home” zioen pankarta bat zabaldu dute Kijera gaztetxetik, zinemagilea ongi etorria ez dela argi utziz.\nParte Zaharreko auzo elkarteko eta Kijera gaztetxeko asanbladako kide batekin hitz egin ahal izan du IRUTXULOKO HITZAk. Adierazi duenez, filmak izan dezakeen ondorioek kezkatzen dute. Film hau hiria mundu-mailan saltzeko azken urteetan egindako hainbat ekimenekin lotu du, 2016ko Europako Kultur Hiriburutzarekin, besteak beste eta zinemaren eta turismo masiboaren arteko lotura ekarri du gogora, Venezia jarriz adibidetzat. Alde horretatik, udalaren papera salatu du, filmari alfonbra gorria jartzeagatik.\nUda osoan zehar luzatuko da gaur hasitako grabaketa, abuztuaren 20ra arte, Donostian eta inguruetan.\nWoody Allenen filmaren grabaketa\nWoody Allen Donostian\nErlazionatutako edukiaOstegunean eta ostiralean ere eragozpenak sortuko ditu grabaketak“Woody Allenen harrerara ez joateko EH Bilduren aukera eta iritzia errespetatzen dut, baina ez dut partekatzen”Woody Allen: “Ez du inporta zer gertatzen den, ni beti lanean zentratzen naiz”


8 Steps easy-n IP Subnetting-i buruz jakin nahi duzun guztia\nIa teknologiarik (kodetzaile, datu-base administratzaile bat edo ZTB) behar du IP subnetting ulertzea, bere lana modu eraginkorrean egiteko oinarrizko baldintza gisa. Hala ere, kontzeptuak oso sinpleak dira, baina sarritan jendeak arazo tekniko hori ulertzeko zailtasun orokorra aurreikusten du.\nGai hau zortzi urrats soiletan banatuko da, IP azpipretze errazak ulertzeko.\n8 urrats hauek ikusi ondorengo gauzak ulertu ahal izango dituzu:\n- IP helbideak nola deskonposatzen diren.\n- nola bideratzaile bat konfiguratu.\n- Subnetting nola funtzionatzen duen.\n- nola oinarrizko bulego txikiak edo etxeko sarea planifikatu.\nZenbaki binarioen eta hamartarren inguruko oinarrizko ulermena beharrezkoa da. Gainera, jarraitu honako definizioak eta terminoak hasteko:\n- IP helbidea: ordenagailu, bideratzaile, inprimagailu, etengailu edo TCP / IP oinarritutako sare baten zati izango den edozein gailu elektronikoari esleitutako zenbakizko helbide logikoa da.\n- Azpisarea: erakundearen sarearen zati bereizgarria eta bereizgarria da. Normalean solairuan, eraikinean edo kokapen geografiko zehatz batean esleitzen da.\n- Subnet Mask: IP helbide baten sarea bereizteko erabiltzen den 32-bit zenbakia da. IP helbidea sareko helbide eta ostalari helbide batean banatzen da.\n- Sareko Interfaze Txartela (NIC): Ordenagailu hardware modulu horren bidez ordenagailua sare batera konektatuta dago.\n1 urratsa - Zergatik behar dugu Subnets\nSubenete zergatik behar dugun ulertzeko (azpisarekiko laburpena), hasieratik hasi behar dugu eta sareen "osagai ezberdinak" komunikatu nahi ditugu identifikatu. Erabiltzaileek inprimagailuekin komunikatu behar dute, posta elektronikoko programek zerbitzariekin komunikatu behar dira, eta komunikazio honetarako, "osagai" horietako bakoitzak helbide bakarra behar du. Hau etxeko helbide bat bezalakoa da. Salbuespen txikiak daude helbideak zenbakizkoan izan behar direla. Bere helbidean "33rd Street" bezalako karaktere alfabetikorik ez duen gailurik sarean konektatu daiteke. Izen alfanumeriko bat esleitu zaio - eta izen hori beste zenbakizko helbide batera itzuli ahal izango dugu - baina helbidea zenbakizko karaktereak bakarrik eduki behar du.\nZenbaki hauek IP helbide gisa izendatzen dira, eta "osagaien" helbidea ez bakarrik kalkulatzeko funtzio garrantzitsua dute, baina elkarrekin komunikatzeko modua. IP helbidea izatea ez da baldintza bakarra. Ezinbestekoa da helbide batetik bestera mezu bat bidaltzeko modua definitzea.\nSarean elkarrekin administratzeko eta gaitasunerako gauzak bateratzeko sarean beharrezkoa da. Adibidez, inprimagailu ugari badituzu zure erakundeko salmenta bulegoetan eta ekoizpen saileko beste hainbat postuetan. Zalantzarik gabe, sail bakoitzeko erabiltzaile bakoitzaren inprimagailuak mugatu nahi dituzu. Hau izan daiteke inprimagailuen helbideak azpibote bakarretan antolatuz.\nAzpisare bat sare batean konektatutako gailu ezberdinen antolaketa logikoa bezala definitu daiteke.\nAzpisareetako gailu bakoitzak azpisare bereko beste gailuekin lotzen duen helbide bat dauka. Honek azpisareetako gailuak mugatzen ditu beste azpisarekin ostalariak nahastuz.\nSubnets eta IP helbideratze dagokionez, gailu hauek "hosts" deitzen dira. Beraz, gure adibidean sare bat dago (erakundea), hau da, azpiegitura logikoetan banatuta (salmentak eta ekoizpen sailak), bakoitzak bere ostalariak ditu (inprimagailuak eta erabiltzaileak).\n2 urratsa - Binary Numbers ulertzea\nZenbaki binarioak zenbaki hamartar gisa alternatiba gisa erabil daitezke. Kontzeptua erraz gehi daiteke bat ikasteko. Aritmofobiaren tonu desberdinak dituzten pertsonak (aritmetika eta zenbakien beldurrik gabekoak) beldurra izaten dute "zenbaki bitarrak" buruz hitz egiten duenean. Jarri zure beldurra denbora laburrean atseden hartzeko.\nZenbaki zenbaki sistema erabiltzen dugu gure eguneroko bizitzan, non gure zenbakiak 10-etan oinarritzen baitira - agian 10 behatzak eta 10 behatzak ditugu. Hamartar sistema guztiek sinbolo desberdinak dituzte kantitate desberdinak irudikatzeko. Lerro bertikal zuzen bat "1" deitzen zaio eta biribilak "0" zirkulatzen ditu.\nHori ez da numerazio binario sistemekin aldatzen.\nSistema hamartar batekin, zenbaki handiagoak eta handiagoak irudikatu ditzakegu zenbakiak erantsiz elkarrekin. Zenbaki zenbakiak ditu:\n- Zenbaki bakarreko zenbakiak, adibidez 9\n- Zenbaki bikoitzeko zenbakiak, adibidez 11,\n- Zenbaki hirukoitza zenbakiak, adibidez 205, eta abar.\nPixkanaka handiagoa den balio batek digitu bakoitza irudikatzen du, zenbakiak handitu ahala. 1en lekua dago, 10 leku bat, 100-en 1000 leku bat eta abar.\nZenbaki honekin, 1ek 5, 10ek 0 eta 100en lekuak 1-en lekua hartzen du. Hemendik aurrera,\nZenbakien sistema binarioa ideia berdinean oinarritzen da, sistema binarioan bi zenbaki bakarrik baitago, 0 eta 1, askoz gehiago taldekatzeko beharrezkoak direnak zenbaki bera irudikatzeko. Adibidez, 01101001 105-en baliokide baliokidea da (benetan, normalean 1101001 gisa idatzita dagoena zenbaki hamartarrek jaregiten dugulako, zenbaki hamartar sisteman bezalaxe. Hala ere, hurrengo kontzeptua azaltzeko, lehen zero hori gordeko dugu. lekuan).\nBerriro ere, zenbaki bitarra handiagoa denez, digitu bakoitza pixkanaka balio handiagoa adierazten du. Sistema bitarrak 1en lekua du, 2 leku bat, 4 lekua, 8 lekua, 16 lekua, 32 lekua, 64 lekua eta abar.\n0 x 128 + 1 x 64 + 1 x 32 x 0 + 16 x 1 + 8 x 0 + 4 + 0 x 2 = 1\n3 urratsa - IP helbideak\n"IP" IP helbideak Interneteko protokoloa da. Protokoloak normalean "komunikazio arauak" gisa definitzen dira. Imajinatu, bi norabideko irrati bat erabiltzen ari zara polizia furgonetan. Elkarrizketa osoa amaitzean "solasaldia" erabiliko zenuke elkarrizketaren zati jakin baten amaiera eta "behin eta berriro" adierazteko. Hauek bi norabideko irrati baten inguruan hitz egiteko arau gisa deskribatu daitezke. Arau hauek bi noranzko irrati komunikazio baten protokoloa dira.\nBeraz, IP bidezko helbideak Internet bidez elkarrizketetarako arauak dira. Baina hain ezaguna egin da Internetera konektatuta dagoen ia edozein sareetan erabiltzen dela. IP helbideak sare gehienekin eta Internetekin lotuta daudela esan nahi du.\nBeraz, zer da IP helbide bat? Hain zuzen ere, sare baten osagai bat bideratzeko bitartekoa da. XXX.XXX.XXX.XXX-ren forma berezian ordenatuta dauden zenbakiek soilik osatzen dute. Puntuzko formatu hamartar gisa aipatzen da.\nPuntuen artean dagoen zatiak 0 eta 255 artean egon daitezke; beraz, adibidez IP helbideak honakoak dira:\nZenbaki hamartar hauek forma binarioan idatzi ditzakegu, puntu bakoitzeko puntu bakoitza bereizita eta zenbaki bitarrean bihurtuz. Beraz, 206.112.45.61 bezalako zenbaki bat idatzi daiteke:\nOsagai bitar horietako bakoitza okteta deitzen zaio, baina termino hau ez da normalean erabiltzen da azpi-sareetan. Bakarrik liburu eta ikasgeletan aurkitzen da, beraz, jakin zer den (eta ahaztu ezazu).\nZergatik zatitzen da puntuz hamarka zatika 0tik 255? IP helbideen gehienezko luzera 32 bitetara mugatuta dago eta zenbaki binarioen 256 gehienezko zenbaki bitarrak posible dira octeto batean (matematikoki kalkulatzen da 28). Hori dela eta, 255.255.255.255 da IP helbide handiena esleitu ahal izango da, edozein octet bat 0 eta 255 izan liteke.\nUlertu beharreko IP helbide baten alderdi esanguratsu bat dago, klase baten kontzeptua.\nIP helbide bakoitza IP helbide desberdinetakoa da. Lehenengo zortziko zenbakiaren araberakoa da. Klase hauek dira:\n127 zenbakia falta dela ohartu al zara? Hori da loopback helbide gisa erabiltzen delako. Pentsa hau esaten duen helbide gisa: "Hau da nire helbidea". Lehen hiru klaseak bakarrik - A, B eta C - sareak administratzaileek normalean erabiltzen dituzte eta beste bi klaseak, D eta E, gordetzen dira.\nIP helbide baten klasea bere lehen octetaren balioari begiratuta definitzen da, baina IP helbide baterako ezberdina da IP helbide baten egitura. IP helbide bakoitzak sareko helbidea eta ostalari helbidea ditu. Sare batentzat, helbidearen sarearen helbidea helbide arrunta da, ostalari helbideen zatia sare bereko osagai indibidual bakoitzarentzat bakarra baita. Beraz, zure telefono zenbakia 911-615-1534 da, area kodea (911) telefono sistemaren osagai arrunta edo sarekoa izango litzateke; zure telefono zenbakia (615-1534) zure ostalari helbidea izango litzateke.\nJarraian, IP helbideen sare jakintsua eta ostalariaren osagaiak daude.\n4 - Subnetting eta azpisare maskara\nSare baten sareko zatiketa logikoak sortzen dituzu. Beraz, Subnetting sareak azpiegitura izeneko zati txikiagoak zatitzea dakar. Subnetting IP helbide ostalariaren bit maileguan eginda dago. Beste era batera esanda, IP helbidea hiru osagai dauka: sareko zatia, azpisartea eta, azkenik, ostalariaren zatia.\nAzpisare bat logikoki sortzen da helbidearen sareko osagaitik hartuta. Beharrezkoa da azpisarei kopurua zehazteko. Klase C helbide tipiko batek 24 bit sareko helbidea du eta ostalariarentzat zortzi, baina ostalari helbidearen ezkerreko bit gehien hartzen dugu eta azpisarea sailkatzen dugu.\nBi azpi-sare soilik izan ditzakegu pixka bat maileguan hartuz. Zenbaki bitarrak bi digitu baino ez dituelako, beraz, bit 0 bat bada, azpisare bat izango da; bit 1 bat bada, bigarren azpisarea izango litzateke. Jakina, token berdinean ere sarean 127era dezakegun ostalarien kopurua murrizten du (baina, egia esan, 125-ek erabilitako zero guztiak eta guztiak ez dira helbideak gomendatzen), 255-etik behera.\nBeraz, azpisarrabetea soilik kontatu dezakezu zenbat bit maileguan hartu behar diren edo, hau da, gure sarean zenbat azpiegitura nahi dugun?\nAzpisare maskotak errealitatea baino askoz ere beldurgarriagoa da. Azpisare maskara batek egiten duen guztia IP helbide baten ostalariaren osagaian "maileguan" dauden bit kopurua adieraztea da. Kontzeptu hau subnetting ororen oinarria da. Kontzeptu hau gogoratu Subnetting-i buruz ezer ez badakizu.\nIzenaren arabera adierazten duenez, IP helbidearen ostalariaren helbidearen zatian maileguan hartzen diren ostalarien bitak ezkutatzen ditu zehazki.\nAdibidez, C klase helbide bat azpisarearen bat dago. Azpisare maskara 255.255.255.192 da. Horrek azpisearen zenbakia zehazteko helbide ostalariaren zatiak adierazten ditu.\nJakina, maileguan zatitzen diren bit gehiago sareko ostalaritza gutxiago esan nahi du. Batzuetan, konbinazio eta moldaketak guztiok nahasgarria izan daiteke; beraz, azpisarea aukerak daude.\nKlase C ostalari / azpifamendu taula\nC klaseko bit-ak Subnet Mask Ostalarien eraginkortasuna Subnets eraginkorrak Subnet Mask bit kopurua\nOhar zaitez grafikoaren IP helbideak eta azpisarkiak konbinazio hau bi balio bereizita idazten direla, adibidez, Sareko Helbidea = 200.122.67.80, Maskea = 255.255.255.192.\n5 urratsa - Vs. publikoak IP helbide pribatuak\nTeorian, 4,228,250,625IP helbideak erabiliko lirateke, IP helbideen konbinazio posible guztiak eskuragarri badira. IP helbide publiko guztiak eta IP helbide pribatuak sartu beharko genituzke. Definizioz, horrek esan nahi luke IP helbide publikoak soilik egongo litzatekeela.\nHala ere, IP helbide guztiak ez daude erabilgarri. Horietako batzuk erabilera bereziak dituzte. Adibidez, amaieran 255-ekin dagoen edozein IP helbide difusio helbide berezi gisa erabiltzen da.\nJarraian, seinale bereziak egiteko erabiltzen diren beste helbideak honakoak dira:\n- Tokiko azpisarekiko mugatuta dauden ostalari guztiei bideratutako emisio mugatuak\n- (127.0.0.1) loopback helbidea da. Ostalaria bera burutzen denean erabiltzen da\n- Multicast bideratzeko mekanismoak\n- Emisioak azpisare zehatz batera bideratzen dira hasieran, eta azpisare horretako ostalari guztiei\nHelbide pribatuaren nozioa bulegoko telefono sistema bateko luzapen pribatu batenaren antzekoa da. Norbaitek erakunde batean gorputz bati deitu nahi badiozu, erakundearen telefono publikoko telefono zenbakia markatuko da eta horren bidez, langile guztiek sar daiteke. Konexioa ezarri ondoren, hitz egin nahi zuen pertsonaren luzapen zenbakia idatzi zuen. IP helbide pribatuek IP helbideekin lotuta daude, luzapen zenbakiak telefonoko sistemekin lotuta daude.\nSareko administratzaileek beren sareen tamaina handitu dezakete IP helbide pribatuak erabiliz. Interneteko helbide publikoa duen sare bat egon daiteke Interneten trafiko guztia, eta ehunka - edo are milaka IP helbideak pribatuaren helbideak ditu erakundearen azpisarearekin.\nEdozein IP helbide pribatu bat erabil daiteke, helbide horiek erabiltzen dituzten trafiko guztiak tokiko geratzen direla ulertuta. Ez litzateke posible izango, adibidez, ezingo da IP helbide pribatuarekin erlazionatutako mezu elektronikoa Interneten mugitu, baina oso praktikoa da IP helbide pribatua ondo funtzionatzea erakundearen sarean.\nHurrengo taulan, sare pribatuentzako IP helbide pribatuak esleitu ditzakezu.\nKlase Helbideen kopurua\n10.0.0.1 10.255.255.255 A Klase A sareko helbide bakarra\n172.16.0.1 172.31.255.254 B 16 Klase B sareko helbideak konektatzen\n192.168.0.1 192.168.255.254 C 216 Klase C sareko helbideetara arte\n6 urratsa - CIDR IP helbideratzea\nIP helbideak eta eskolak buruz hainbeste denbora ikasi ondoren, harrituta geratuko zara benetan horiek ez direla gehiago erabiltzen. Bere helburu bakarra beste IP helbideratzearen oinarrizko kontzeptuak ulertzea da.\nOrdez Classless Internet Domain Domain Routing (CIDR), "sagardoa" nabarmenagoa da sareko administratzaileak erabiltzen ditu IP helbideak irudikatzeko. CIDR atzean dagoen kontzeptua Interneteko azpiegitura ideia egokitzea da. Klaserik gabeko helbideak, Laburbilduz, esan nahi du sare zehatz bat azpierretetan zatitzeaz gain, sareek supernets handiagoak lortzeko konbinatu daitezke.\nHori dela eta, CIDR supernetting gisa izendatzen da sarritan, non sare handiagoak subnetting arauen arabera tratatzen dira. Maskara sareko helbidera erantsita dago sarea / maskara formatuan CIDR idazteko erabilitako bit moduan. Adibidez, 105.245.67.19 / 34 gisa idatzita dago. Sarearen aurrizkia (34 / 105.245.67.19 / 34) aurrizki erabiltzea da garrantzitsuena CIDR azpimarraren metodoari buruz ulertzeko, sarearen zenbakia eta ostalariaren zenbakia arteko zatitze puntua zehaztu baino lehen, lehen hiru bit erabiliz IP helbidea.\n7 urratsa - Luzera aldakorra azpisareen maskara\nIP sare bat baino gehiago azpisarete masiboak esleitzen direnean, azpisare maskara (VLSM) bat daukatela esaten da. (VLSM) kontzeptua oso erraza da: azpisare bat hauts dezakezu azpies gehiagotan VLSM egokia adieraziz.\nAurretik, RIP 1 bideratze protokoloa eta IP helbidearen eskema ez ziren arreta hartu azpisare maskara bat baino gehiago edukitzeko sare batean. RIP 1 router-ek ez du VLSM-ren ideiarik, pakete helbide hau sortzeko azpisare batentzako bideratutako pakete bat jasotzen duenean. Helbide bat dauka lan egiteko. Ez du jatorriz aplikatu CIDR aurrizkia zer den. Hori dela eta, ez dakigu zenbat bit erabiltzen dira ostalariaren helbururako eta zenbat sareko helbideak dira.\n8 urratsa - IPv6 salbamendura\nDirudienez, 32-bit-eko IP helbidea helbide kopuru mugatu bat dauka. Interkonektibitatearen leherketa IPv4 helbideen eskasia frogatu du. IPv6 helbideratzeko eskema etorkizuneko hazkunderako irtenbidea da. CIDR eta IPv4-en erabiltzen den sareko maskara beharrak ezabatzen ditu.\nIP helbideen tamaina 32 bitetik 128 bitetara igotzen da IPv6 helbidean. IP helbide kopurua 340,282,366,920,938,463,463,374,607,431,768,211,456eraino handitzen da.\nIPv6-ek IPv4-i dagokion testuaren beste irudikapen bat ere badu, nahiz eta itxura zimurtsuarekin antzeko itxura duen. IPv6 helbide bat honako modu hauetan idatzita ikusiko da:\nHobetsitako IPv6 helbide notazioa\nHobetsitako formularioan, helbide segmentu bakoitzeko 128-bit zenbakiak aipatzeko balio hamaseitarrak erabiltzen dira. Helbide-segmentu bakoitza bi puntu bereizten da. X: X: X: X: X: X: X: X bezalako idatzia dago, non X bakoitzak X-bit bitako lau balio ditu.\nIPv6 helbide mistoa\nIPv4 eta IPv6 helbideak erabiliz inguruneetan, helbide nahasteen notazioa erabilgarria da. Helbide mistoak X: X: X: X: X: X: X: X: D: D: D: D: D izango litzateke, non IPv16 helbidearen sei ordena altueneko 6 biteko osagaien balio hamaseitarrak irudikatzen diren. "X" eta "IPv4" balioa "D" bidez adierazten da.\nKonprimitutako IPv6 helbide notazioa\nKonprimitutako forman, zero kateak puntu bikoitzeko ordezkatzen dituzte, zeroak "konprimituta" direla adierazteko.\nHona hemen ikasitakoa:\n- Sareko osagai bakoitzak helbide bakarra komunikatzeko behar du.\n- Zenbaki bitarrak ez dira oso nahasgarria. Zailtasuna sentitzen dugu, oinarriNXUMX zenbakitze sistema erabiltzen dugu eguneroko bizitzan.\n- Azpisarekiko konektatutako sareko gailuen antolakuntza logikoa da. Gailu taldekatze logikoak dira.\n- XXX.XXX.XXX.XXX moduko IP helbideak idazten ditugu, non lehenbiziko octetak IP helbide bakoitzaren klasea definitzen duen.\n- IP helbide baten ostalariaren osagaien "maileguan" dauden azpi-maskara bakarrik adierazten du.\n- IP helbide guztiak ezin dira erabili. Batzuk helburu bereziak dituzte.\n- Telefono publikoen hedapen pribatuen aurrean telefono publikoak versus pribatuak dira.\n- IP helbidea hiru osagai ditu (sareko zatia, azpisartea eta ostalariaren zatia).\n- Supernetting-ek CIDR bidez egiten du Interneten azpiegituraren azpian dagoen ideia arintzeko.\n- Azpisare bat kenduko duzu azpies gehiagorako VLSM egokia adieraziz.\n- Etorkizuna IPv6en datza. Eskuragarri dauden IP helbideen kopurua handitzen du eta CIDR eta sareko maskarako baldintza ezabatzen ditu.\n- IPv6 helbide bat idazteko hiru modu hobetsia, konprimituta eta mistoak dira.\nZorionez, artikuluak azpijoketei buruz argi dago. Galderarik egonez gero, idatzi lerro bat.


Murgilketa eta hizkuntz askatasunak –\nFrantziako Errepublikako Kontseilu Konstituzionalak Molac legeari buruz egin berri duen ebazpenak berriro ireki du hizkuntza murgilketari buruzko eztabaida zaharra. Politikaz kutsaturik dagoen eztabaida da, eta gainera, akats zientifikoz eta teknikoz betea, baina zoritxarrez horretan erori da erakunde hori bere zabarkeriagatik.\nFrantziako asanblea. Arg: BERRIA\nIzan ere, Frantziako Errepublikako Kontseilu Konstituzionala eta Espainiako Erresumako Auzitegi Konstituzionala erakunde politikoak dira; bai beren kide edo partaideen izendapenarengatik, nola ezarriak dauzkaten zereginengatik edo aginte judizialaren eta legegilearen buru diren heinean.\nKasu honetan Molac izengoitiaz ezagutzen den 11 artikuluko lege motz baina aurrerakoi eta distiratsuari bi artikulu ezabatu dizkio —4. eta 9. artikuluak, hain zuzen ere— eta paradoxikoki indarrean utzi du presidentearen partiduko diputatu talde batek errekurritu zuen 6. artikulua. Molac legearen 4. artikulua hizkuntza murgilketaz mintzo da —edo zen—; 9. artikulua, berriz, «erregioetako» hizkuntzetan zeinu «diakritikoak» erabiltzeaz ari da, sinbolikoki ñ hizkiaren debekuaz; eta 6. artikuluak frantsesa ez den hizkuntzetan emandako irakaskuntzaren finantzaketa eredutzen du.\nAdierazgarria izan da lege honen eztabaidak Emmanuel Macron presidentearen gehiengoa hautsi egin duela, 250 diputaturen gehiengoz onartua gertaturik, eta gutxiengo nabarmen batean utziz jarrera jakobino eta zentralistak; eta hori, nahiz hauekin lerrokatu zen presidentearen alderdia, bere egitura ideologikoki ehundua duen erakunde baten itxura baino, interes eta onurengatik bildutako taldearen irudia gehiago emanez.\nBitxia izan da, ordea, 60 diputatu jakobinoen talde batek 6. artikuluaren aurka —beraz, finantzaketari dagokionaren aurka— aurkeztu zutela helegitea; horretarako presidenteak nahita egindako promulgazioaren atzerapenaz baliatu ahal izan ziren. Baina Kontseilu Konstituzionalak, garai bateko toreroek baino harrokeria gehiagorekin, ez dio inolako jaramonik egin haien eskakizunari; aldiz, helegiteaz baliatu da errekurritu gabeko beste bi artikulu ezabatzeko.\nIzan eta izango dira modu askotariko erreakzioak; batzuk zuhurtasun handikoak, adibidez René Etxegarairena edo Molac diputatuarena. Azken honek berehala eman du jakitera Twitterren Errepublikako Konstituzioaren 2. artikuluaren aldaketa bultzatuko duela. Beste erreakzio batzuk, ordea, ahulak edo soilik koldarrak gertatu dira; adibidez, Kontseilu Konstituzionalaren erabakiak ez duela euskararen aldeko engaiamendua ezabatuko, Euskaltzaindiaren Iparraldeko ordezkariak egin duen bezala; edo bestela, zentralismo atzerakoi eta irrigarrian amiltzen dira, eta kalifikatibo horiek ez dira erredundantzia kasu honetan.\nEzin da ahaztu Frantziako Errepublika iraultzaren umea dela eta berdintasunaren aldeko iraultzaren lelo haietan —arrazakeriaren aurka, matxismoaren aurka, erlijio eta ideologia inposaketen aurka eta abar— hizkuntzen berdintasuna aldarrikatzea ahaztu egin zitzaiela. Bestalde, gogoan izan behar da erlijio eta kultura edo hizkuntzen aipamenen habeetan eraikitako inperioak erori direlarik eta kolonia izandako lurraldeetan beren kriolo neokolonialistak utzi dituztelarik, ezinezkoa bihurtu dela hizkuntza edo erlijio horiek metropolia izandako ustezko nazioaren ezaugarri izatea. Nola azaldu horrelakorik Argentinan, Kongon edo Aljerian?\nBaina eztabaida gori-gorian jarri da eta aurre egin behar zaio. Zehaztu egin ditzagun labur-laburrean erabaki jakobino honi dagokionez murgilketa eta zeinu diakritikoak. Murgilketa hizkuntzak ikasteko metodoa da eta azterketa zientifikoetan oinarrituta dago —linguistikoak, gramatikalak, psikologikoak eta sozialak—. Antza dauka, baina alternatiba zaio gramatikaren bitartez egindako hizkuntza irakaskuntzari. Aitortu al liteke gramatika konstituzioaren aurkakotzat? Aitortu al litezke konstituzio baten aurkakotzat geometria edo aljebra? Agerian dago ezetz; bada, murgilketa ere ez! Zeinu diakritikoei dagokienez, berriz, —ñ hizkia eta antzekoak, alegia— nahiko eta aski izango lukete Kontseilu Konstituzionaleko kideek karrikara irtengo balira edo gaur egungo komunikabideei begiratuko baliete: frantsesaren sena arrozten duten hamaika hizkuntza eta abezedario eta milioika pertsonen izen-abizenak ikusi ahal izango lituzkete.\nAgerian gelditu da, betiere, Frantziako Kontseilu Konstituzionala, irrigarri gelditu dela erregioetako hizkuntzen askatasun eta eskubideen kontra jardunda. Hainbestekoa izan da irrigarri gelditu izanaren sentsazioa, Macron presidenteak berak, ezaguna zaion azkartasunaren eraginez, hutsegite hau konpontzera Twitter bitartez atera beharra ikusi duela, nahiz errudunetako bat izan.\nBaina erantzun horrek ez du eta ezin du gizartea ase eta Baionan inoiz izan den euskararen aldeko manifestapenik handiena ospatu eta gauzatu da.\nMurgilketa eta hizkuntz askatasunak Murgilketa eta hizkuntz askatasunak\ndiglosia, frantziako konstituzioa, frantziar estatua, frantziar gobernua, Ipar Euskal Herria, Murgilketa eta hizkuntz askatasunak, ofizialtasuna


Bigarren deialdia haurren danborrada antolatuko duen taldea osatzeko\nOñatiko kultura etxea, Oñati | Deia\nLehen deialdiaren barruan izena eman dutenak ez dira nahikoak. Gutxienez hamar edo hamabi laguneko lan taldea behar da haurren danborrada antolatzeko udaleko kultura departamenduak adierazi duen moduan eta epea zabaltzea erabaki du: ekainak 17 da azken eguna. Bigarren deialdi honen ondoren taldea osatzen ez bada, haurren danborrada bertan behera geratuko da.\nBigarren deialdia haurren danborrada antolatuko duen taldea osatzeko Oñatiko kultura etxea\nPentsio duinak eskatzeko elkarretaratzea herriko hainbat pentsionistek deituta. Gaurkoa izango da ikasturteko azkena eta festa giroan egingo dute. Irailera arte eten egingo dituzte elkarretaratzeak.\nSan Juan sua, panpina\nSan Juan panpina egiteko tailerra, gaztelekuan. Martitzenean ere tailerra egingo dute, 17:00etatik 18:30era.\nSan Juan sua, panpina Elgetako gaztelekuan\nAste Zapatista: Eskoriatzako eta Txiapaseko emakumeak ametsak ehuntzen\nEkintza honekin hasiera ematen zaio aurtengo Aste Zapatistari. 17tik 22ra bitartean ospatuko da eta egunero izango da ekimeneren bat.\nAste Zapatista: Eskoriatzako eta Txiapaseko emakumeak ametsak ehuntzen Fernando Eskoriatza plaza\n'Mejor que nunca' filma\n'Mejor que nunca' filma (Erresuma Handia, 2019). Zara Hayes da zuzendaria. Gaur ikuslearen eguna da. Sarrera da lau euro\n'Mejor que nunca' filma Zinema aretoa\nIrrati-kontrol autoen topaketa\nEuskal Autonomia Erkidegotik etorriko diren 30-40 irrati-kontrol auto inguru elkartuko dira domekan. Laugarrenez egingo dute topaketa Beheko auzoko kanpo beltzean. Aurten ere, batuko duten dirua Bergarako Fundame elkartearendako izango da.


“Begi Belarri”, ikus-entzunezkoen zikloa, Gasteizen | Nontzeberri\nHasiera/IKUS-ENTZUN/“Begi Belarri”, ikus-entzunezkoen zikloa, Gasteizen\nAste honetan abiatuko da GEU Elkarteak eta Oihaneder Euskararen Etxeak antolaturiko Begi Belarri ikus-entzunezkoen zikloa. Apirilera bitartean eta hilean behin, euskarazko dokumental bat eta horren osteko solasaldia eskainiko dira, 19:00etan, Oihaneder Euskararen Etxean.\nUrtarrilaren 13an izango da lehen emanaldia: Lander Garro zuzendariaren Bi urte, 4 hilabete eta egun bat. 1990 hamarraldiko derrigorrezko zerbitzu militarren kontrako mugimenduaren azterketa bat egiten da lan horretan: politikoa, soziala, eta intimoa. Dokumentala ikusi ondoren solasaldia egingo da Gasteizen talde antimilitaristetan intsumisioaren mugimenduan ibilitako lagun ezberdinekin: Luis Zulaika, Susana Correal eta Asis Iriondo.\nHurrengo saioak honakoak dituzue: Otsailaren 10ean, Erraiak filma (irrintziarekin zerikusi zuzena duten pertsonen testigantzak jasotzen ditu); martxoaren 10ean, Caminho Longe (Alfonso Etxegarai ETAko militante ohiak etxera itzultzeko bideari ekingo dio); eta apirilaren 14an, Ez, eskerrik asko! Gladysen leihoa (Solasaldian Bertha Gaztelumendi zuzendaria eta Sabino Ormazabal gidoilaria izango dira).\nGogoratu, eserlekuak mugatuak dira eta gonbidapenen bitartez lortzen dira.\nInformazio guztia Oihaneder Euskararen Etxean edota GEU Elkartean topatuko duzue.


maitego » Pernan, mila esker!\nPernan, mila esker!\ntag : "gaurko hitza", eskerrak\ncomment : 5323http%3A%2F%2Fwww.maitego.com%2F2010%2F09%2F12%2Fpernan-mila-esker%2FPernan%2C+mila+esker%212010-09-12+13%3A18%3A47Maitehttp%3A%2F%2Fwww.maitego.com%2F%3Fp%3D532\nGaurko Hitza ekimenak urtea bete zuen egunetik hasita, hitz hori bideoz lagundu izan dugu igandero, zuetako askok dakizuen bezala. Beste hizkuntza batean, ingelesez hain zuzen, egiten zutela ikusi, ideia gustatu eta gurera ekarri genuen. Horretarako, Pernan Goñi komikigile eskuzabalaren laguntza izan dugu 45 igandez. 45 igande eta, beraz, 45 ilustrazio izan dira gure lankidetzaren emaitza. Azkar esaten da!\nGaur, baina, Pernani agur esan eta eskerrak emateko ordua heldu da. Eskerrak, ez bakarrik berak hartu duen lanagatik (hitzak hautatu, ilustrazioak egin…), baita azkar asko erantzuteagatik ere azken minutuan beste hitzen bat edo aldaketaren bat eskatu izan diodanean (Reala igo zen igandean, adibidez), edota beste hainbat konturengatik. Hitz gutxitan, beti laguntzeko prest egoteagatik.\nPernan, Gaurko Hitzarako egin dituzun 45 marrazkiekin osatutako bideo xume hau zuretzat. Ez da gauza handia, baina, tira, opari txiki bat bihotzez eskertzeko egindako lan guztia. Ea etorkizunean ere proiekturen batean elkarrekin lan egiteko aukera dugun! Mila esker, Pernan!\nArgazki guztiak Flickr-en:\nGaurko Hitzarako ilustrazioen bilduma\nMarkos 2010(e)ko irailak 12 at 16:06 Reply\nEta ze polita izan den hitz berri bat egunero jasotzea. Marrazkiak ederrak izan dira.\nAizu, Maite, a ze musika beldurgarria jarri diozun bideoari. Ikaratuta nago. 😉\nPingback:\tTweets that mention maitego» Blog Archive » Pernan, mila esker! -- Topsy.com\nmaitego 2010(e)ko irailak 12 at 16:13 Reply\nGaurko hitzak aurrera jarraitzen du eta igandeko bideoek ere bai, gertatzen dena da Pernan lanez gainezka dagoela eta, hemendik aurrera, ezingo dugula bere ilustrazioez gozatu; irudiak saretik aterako ditut. Ez dira hain politak izango, baina… 😉\nMusikari dagokionez, inbestigazio lan txiki bat egin du nire ikasle batek eta topatu du behin Pernanek berak tuit batean jarri zuena: http://twitter.com/pernan/status/21219946500\nGu ere beldurtuta geunden abestiarekin, baina Pernanek gustuko badu… 😉