Azeria oilotegiaren eskolan - Jakin.eus\nEstrategia komertzialez dakitenak bankuak dira. Egun bateko albistea izan eta gero gehiagorik entzun ez badugu ere, esanahi eta ondorio sakonak dituen ekimen publiko-pribatu bati heldu nahi diogu: datorren ikasturtetik aurrera, boluntario aurkeztu omen diren berrehun baino aditu bankario gehiagok eskoletako haurrei ‘finantza eskolak’ emanen dizkiete, Rajoy jaunaren gobernuak bultzatutako programa berri baten barruan, inolako negoziaketarik izan gabe, noski, Wert ministroaren paregabeko harropuzkeria eredu. Boluntario horien kualifikazio pedagogikoak ez ziren aipatu albistean, bai ostera parte hartzera zihoazen Estatu espainoleko banku pribatu nagusien markak, finantza eta onibar merkatuetako burbuilak puzten lagundu zuten berberak, hain zuzen. Tormesko itsuak mutikoari «kalte egin dizunak sendatuko zaitu» erraten zion moduan, hondamendira eraman gintuztenen eskuetan utzi nahi dute haurren hezkuntza ekonomiko-finantzarioa, hezkuntza komunitatea baztertuz inolako lotsarik gabe. Anekdota gisa, behar horretarako prestatu duten liburuxkan, gastuen artean lehentasun maila ezberdinak zehaztean, hipoteka, kreditu txartel eta aseguruei dagozkien gastuak argindar edo elikagaiei dagozkienak baino premiazkoagotzat jotzen dira, lehenengoak, bigarrenak ez bezala, kontratu legal baten ondorio sahiestezinak direla argudiatuta.\nBeharbada, irakaskuntzan ari garelako ez dugu ekimen hori gustuko. Gure ustez, atzean dauden ideiak, aurreiritziak hobe, ezin okerragoak dira. Alde batetik, burbuila ekonomikoak, finantzarioak barne, jendearen ezaguerarik ezaren ondorioak direlako sinismena ezin dute burutik kendu aditu kapitalismozaleek, ez soilki haiek. Espekulaziorik gabeko sistema kapitalista posible dela erraten dutenek historiak dioenari ez diote kasurik egin nahi. AEBetako banku nagusiek gaizki egiteagatik, eta haien aurkako prozedura judizialak etetearen truk, aldizka ordaintzen dituzten isunak lekuko. Finantza- eta ekonomia-desarautzea bultzatu ondoren, kapital eta dibisa merkatuetarako autokontrola eta kode pribatuak lehenesten dituzten enpresa berberen arduradun eta goi mailako langileak izan dira urteetan zehar jokaera ilegalak izan dituztenak. Bertzaldetik, hezkuntza ekonomikoa gela batean jorratu daitekeela pentsatzeak, bertze irakasgai arrunt bat balitz bezala eta inolako aurreko plangintzarik gabe, ‘pentsalari’ horien ezjakintasun akademikoa azalarazi bertzerik ez du egin.


Eliza Ama Santuaren Aginduak: IV Sermon de la Bula Palacios, Francisco* Gipuzkera Incipit-a: Ederqui Eleiza Ama Santari badatorquio paraisoaren izena, eta au arrazoy ascogati, ezta chatarrena gaur nere cridadubac erreparatzendubena. Dio Escritura Sagraduac, Genesis liburubaren bigarren cap., paraisoco toqui zorioneco artati jayotzen dirala lau erreca miragarrizcoac ondasunez, eta frutuz munduba betetzendituztenac. Orain diot Eleizac, onegati paraisoa vere dirudiala, Explicit: bada presiso da...\nSermon de la Bula\nEderqui Eleiza Ama Santari badatorquio paraisoaren izena, eta au arrazoy ascogati, ezta chatarrena gaur nere cridadubac erreparatzendubena. Dio Escritura Sagraduac, Genesis liburubaren bigarren cap., paraisoco toqui zorioneco artati jayotzen dirala lau erreca miragarrizcoac ondasunez, eta frutuz munduba betetzendituztenac. Orain diot Eleizac, onegati paraisoa vere...\nAzken oharra: «Su Servidor de Vond.».\nSignatura: Arantzazu. 25/3


RNA polimerasa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nRNA polimerasa berde kolorean, transkripzioa prozesuan\nRNA polimerasa edo ARN polimerasa DNAtik abiatuta RNA molekulen sintesia katalizatzen duen entzima da.\nTranskripzio izeneko prozesuan RNA polimerasari esker RNA-m sortzen da DNA molekulatik (DNAk molde gisa jarduten du RNA-m sintetizatu ahal izateko).\nEntzima honek 4 edo 5 kate polipeptidikoak ditu, eta naturan dagoen entzima handiena da.\nProkariotoen eta eukariotoen RNA polimerasak ez dira berdinak. Bakterioek eta arkeobakterioek RNA polimerasa bakarra dute, RNA guztien (RNA-m, RNA-r eta RNA-t) sintesia katalizatzen duena. Eukariotoek, aldiz, hainbat RNA polimerasa dituzte, eta bakoitzak RNA mota bat sintetizatzen laguntzen du (RNA-m, RNA-r eta RNA-t).\nBadaude RNA molde batetik abiatuta RNA sintetizatzen duten RNA polimerasak ere, ohikoak direnak hainbat RNA birusetan (SARS-CoV-2 birusean, adibidez).\nRNA polimerasak DNA molekularen promotore izeneko tokietan finkatzen da transkripzioaren hasieran. Bertan, DNAren helize bikoitzaren bi kateak banantzen ditu eta kateetako batean RNA kate berria sortuko du. Horretarako, DNAren kate hori moldetzat hartuz, erribonukleotidoen (ATP, UTP, GTP eta CTP) elkarketa katalizatuko du, azido fosforikoen 2 molekula askatuz. RNA polimerasak RNAren sintesia 5' → 3' norabidean soilik katalizatzen du.\nTranskripzioa ARN polimerasak ADNaren sekuentzia berezi batzuetara iristerakoan bukatzen da; sekuentzia horiek timinaz oso ugari dira.\nEscherichia coli bakterioan ARN polimerasak 30 eta 85 arteko RNAren nukleotido/segunduko elkartzen ditu.\nHainbat antibiotikok bakterioen RNA polimerasari eraso egiten diote, entzima hori kaltetuz eta -ondorioz- transkripzioa blokeatuz. Errifanpizinak, adibidez, horrela jarduten du .\n↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua:196 orr.\nMultimedia: RNA polymerase\nOrriaren azken aldaketa: 28 apirila 2021, 10:13.


BILBAO PROJECT_Psicoacoustic test erako gonbidapena - Bele\nBILBAO PROJECT_Psicoacoustic test erako gonbidapena\nBerri honen bitartez Bilbao Project-eko Test Psikoakustikoan parte hartzera gonbidatu nahi zaitugu. Test honek bi zati ditu Free Categorization Test deritzana eta Listening Test-a. Hoietako baten edo bietan parte hartu dezakezu.\nBilbao Project hau Cambridge, Sorbona, J.C.Arriaga Musika Kontserbatorioko BELE Lutheria Eskola eta europako luthier batzuekin batera egindako ikerketa bat da. BELEn, Bilboko lutheria eskoalan, sei bibolin egin dira material berdinak erabiliz parametro kontrolatu batzuekin eta berdin egin dute europako beste biolingile batzuk ere. Info gehiago hemen.\nBiolin jotzailea bazara zure laguntza behar dugu eta gustatuko litzaiguke zuk parte hartzea Free Categorization Test deritzan honetan, Claudia Fritz eta bere taldeak Sorbonako unibertsitatean garatuta.\nTest hau horrela izango da:\nMusikariak 12-14 bibolin jo beharko ditu eta antzekoak ikusten dituen bibolinak taldeka sailkatu behar ditu (Kategorizazio librea deritzona), nabaritutako sentsazioen arabera.\nJotzaileak nahi bezain beste talde egin ditzake. Bukatzean talde bakoitza deskriba dezala eskatuko zaio, sailkapenaren zergatia azalduz.\nProbaketa itsuan egingo da, biolinaren estetika alde batera uzteko. Proba honetan instrumentuaren soinuak bakarrik izango du garrantzia.\nFroga hau egiteko jotzaileak bere arkua erabiliko du. Nahi badu, erreferentzia bezala erabiltzeko, bere instrumentua eraman dezake bertara.\nProba hau abenduaren 3tik 14ra bitartean izango da. Abenduaren 3, 4, 5, 10, 11, 12, 13 eta 14an goizez izango duzue aukera proba burutzeko 9:00etatik 15:00ak arte; eta 7, 8 eta 9an egun osoa 9:00etatik 19:00ak arte.\nHemen duzu doodle lotura Free Categorization Test delakoa egiteko ordua erreserbatzeko.\nBestela ordua hartzeko edo beste edozer zalantza argitzeko e-mail helbide honetara ere idatz dezakezue: lutheria@conservatoriobilbao.com\nListening Test-a tendrá abenduaren 15ean izango da arratsaldez, JC Arriaga Kontserbatorioko areto nagusian. Hemen biolin jotzaile profesional batek instrumentu guztiak joko ditu auditorioan eta entzulea izango da juzkatuko dituena. Edozein musikari edo musikarako zaletasun haundia duen edozeinek parte har dezake. Hau nola egin jakiteko jarraipideak test-a hasi baino lehenago jasoko duzu bertan.\nTest hauek Claudia Fritz ek zuzenduko ditu, musika akustikan ikertzailea Sorbonako Unibertsitatean eta Frantziako CNRS ko kidea. Honen aurretik Indianápolis Test eta Paris Test bezala ezagutzen diren ikerketak zuzendu zituen, non bibolin italiar klasikoak (Stradivari eta Guarneri) bibolin modernoekin konparatu zituzten . Test hauek ondorioztatu zuten zeinen zaila den musiakariarentzat, kanpo eraginik gabe, bibolin klasiko zahar bat eta bibolin berri bat bereiztea. Hurrengo bideo honetan ikus dezakegu nola lan egiten duen Claudia Fritz eta bere taldeak:\nZure parte hartzearen zain, agur bat.\nBilbao Project taldea


Zinegoak jaialdian 'Te prometo anarquia' film luzeak irabazi dau sari nagusia - bizkaie.biz\nMiguel eta Johnnyren istorioa kontetan dau Te prometo anarquiak. Lagunak ez eze, maitaleak dira txikitatik eta, une baten, kontaktu klandestino bati odola saltzea erabagiten dabe, dirua lortze aldera. Balada erromantikoa da, bero-bero jarten gaitu, esan dau epaimahaiak filmari buruz. Film onenaren saria ez eze, zuzendari onenarena be emon deutsie Julio Hernandez Cordon amerikarrari.\nBeste alde batetik, aktore onenen sarietan, Tuva Jagell izan da irabazlea, Pojkarna, Girl Lost pelikulan egindako lanagaitik. Claudia Canterok (La Visita) taldekako aktore onenaren saria jaso dau eta Alba Rohrwacher-ek (Vergine Giurata), aitamen berezia.\nGanera, genero jakin batzuetako filmek be sariak jaso ditue. Esaterako, film esperimentalen atalean Frantziako Je suis Anne Marie Schwarzenbach izan da irabazlea eta film labur onenaren sailean, Ama izan da sariduna.\nLesbianismo eta Generoaren saria Sangailes Vasara film lituaniarrak lortu dau eta Aniztasun eta Giza Eskubideena, Club Amazonas mexikarrak. Gazteen saria Pink Boy estadubatuarrak irabazi dau.


Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera da bakarrik bizi diren edo bizikidetza-unitate batean sartuta dauden eta oinarrizko premiak asebetetzeko oinarrizko baliabide ekonomikorik ez duten pertsonen pobrezia eta gizarte-bazterketako arriskua saihesteko balio duen prestazioa.\nPrestazio ekonomikorako eskubide subjektiboa da, Gizarte Segurantzaren babes-ekintzaren baitakoa, eta gutxieneko errenta-maila bermatzen die egoera ekonomiko ahulean daudenei. Onuradunen gizarteratzeko eta laneratzeko aukerak benetan hobetzea du helburu.\nBabes-sare gisa dihardu, baztertuta egotetik gizartean parte hartzera igaro ahal izateko. Horretarako, enplegurako eta gizarteratzeko pizgarriak izango ditu barnean, administrazioen arteko lankidetza-formula anitzen bitartez.\nBidegabe jasotako prestazioak bueltatzea\nGizarte Segurantzako Institutu Nazionalak, onuradunen kaltetan, ofizioz berrikusi ahal izango ditu bizitzeko gutxieneko diru-sarreraren prestazioari buruzko egintzak, betiere berrikuspen hori administrazio-ebazpena eman zenetik gehienez lau urteko epean egiten bada –eta ez bada aurkaratu ebazpen hori–. Era berean, behar ez bezala jasotako prestazioak ofizioz aitortzeko eta itzultzeko eskatu ahal izango du.\nErakunde kudeatzaileak noiznahi zuzendu ahal izango ditu akats materialak, egitatezkoak eta aritmetikoak, bai eta onuradunaren adierazpenetan omisioak edo zehaztugabetasunak egiaztatu izanaren ondoriozko berrikuspenak ere, eta, hala badagokio, arrazoi horrengatik bidegabe jasotako zenbatekoak erreklamatu ahal izango ditu.\nAurreko paragrafoetan adierazitakoez bestelako kasuetan, onuradunen kalterako berrikuspena Lan Arloko Jurisdikzioa arautzen duen urriaren 10eko 36/2011 Legearen arabera egingo da.\nBaldin eta, ebazpen bidez, prestazioaren zenbatekoa azkentzea edo aldatzea erabakitzen bada kalkulua eragin zuten inguruabarrak aldatu direlako, eta ez badago prestaziorako eskubiderik edo jaso beharreko zenbatekoa txikiagoa bada jasotako zenbatekoa baino, prestazioaren onuradunak beharturik egongo dira behar ez bezala jasotako zenbatekoak itzultzera, honako bi lege-testu hauetan zehaztutako prozeduren bidez: batetik, otsailaren 5eko 148/1996 Errege Dekretua, bidegabe jasotako Gizarte Segurantzaren prestazioak eta Segurtasuna Biltzeko Erregelamendu Orokorra onartzen duena, eta, bestetik, ekainaren 11ko 1415/2004 Errege Dekretua, Gizarte Segurantzaren Bilketa Erregelamendu Orokorra onartzen duena.\nBidegabeki jasotako prestazioak itzultzearen erantzule solidario izango dira onuradunak eta, egitate, ez-egite, negozio edo egintza juridikoen ondorioz, prestazio bat iruzurrez lortzen parte hartzen duten pertsona guztiak. Erantzule solidarioei printzipala ez ezik lehen erantzuleari eskatu beharreko errekarguak eta interesak ere eskatu ahal izango zaizkie, bai eta zorra kobratzeko sortzen diren kostu guztiak ere.\nAurreko kasuetan, borondatezko epean ordaintzeko epea zorra ordaindu gabe igarotakoan, dagozkion errekarguak aplikatuko dira, eta berandutze-interesen sortzapena hasiko da; halere, horrek ez du eragotziko azken horiek nahitaezko diru-bilketaren aldiari dagokionez bakarrik eskatzekoak izatea. Erregelamendu bidez zehazten diren kasuetan, erakunde kudeatzaileak erabaki ahal izango du zorra bizitzeko gutxieneko diru-sarreraren hileko zenbatekoekin konpentsatzea, hileko sari bakoitzaren gehieneko ehuneko jakin batera arte.\nPrestazioa eskuratzeko eskubidea eskaera aurkezten den dataren hurrengo hilabeteko lehenengo egunetik aurrera sortuko da.\nEskubide horrek indarrean jarraituko du, baimena ematea eragin zuten arrazoiek irauten duten bitartean eta legean aurreikusitako betekizunak eta betebeharrak betetzen diren bitartean.\nPrestazioa jasotzeko eskubidea honako arrazoi hauengatik etengo da:\na) Aitorpena egiteko eskatutako baldintzaren bat aldi baterako galdu izanagatik.\nb) Onuradunak, titularrak edo bizikidetza-unitateko kideren batek behin-behinean ez betetzeagatik prestazioa eskuratzerakoan bere gain hartu zituen betebeharrak.\nc) Kautelaz, susmatzen baldin bada onuradunak, titularrak edo haren bizikidetza-unitateko kideren batek ez dituela betetzen prestazioa eskuratzean ezarritako betekizunak edo bere gain hartutako betebeharrak, erakunde kudeatzaileak hala ebazten duenean.\nHalaber, kautelaz etetea ezarriko da, baldin eta atzerrira joaten bada urtean 90 egun naturalez baino gehiagoz –izan jarraian ala ez–, erakunde kudeatzaileari aldez aurretik jakinarazi gabe eta behar bezala justifikatuta egon gabe.\nd) Ez betetzea bizitzeko gutxieneko diru-sarreraren eta laneko errenten edo norberaren konturako jarduera ekonomikoaren arteko bateragarritasunari lotutako baldintzak.\ne) Erregelamenduz zehazten den beste edozein arrazoi.\nBizitzeko gutxieneko diru-sarrerarako eskubidea eteteak berekin ekarriko du prestazioaren ordainketa bertan behera geratzea, eteteko arrazoiak gertatu diren hilaren edo erakunde kudeatzaile eskudunak horren berri izan eta hurrengo hilaren lehen egunetik aurrera, betiere bidegabe jasotako zenbatekoak bueltatzeko betebeharraren kalte gabe. Etenaldi horrek indarrean jarraituko du eragin duten inguruabarrek irauten duten bitartean.\nEtenaldiak urtebetez irauten badu, azkendu egingo da prestazioa jasotzeko eskubidea.\nEskubidea etetea eragin zuten arrazoiak desagertzen badira, ofizioz edo alderdiak hala eskatuta berrekingo zaio eskubideari, betiere eskubidea aitortzea eragin zuten betekizunen beren horretan jarraitzen baldin badute. Etete hori eragin zuten arrazoiak amaitu eta hurrengo hilaren 1etik aurrera sortuko da berriro ere esandako prestazioa.\nEteteko arrazoiek beren horretan jarraitzen badute, eskubidea aldatu edo azkendu egingo da, segun eta zer dagokion.\nBizitzeko gutxieneko diru-sarrera jasotzeko eskubidea arrazoi hauengatik azkenduko da:\na) Titularra hiltzea. Hala ere, bizikidetza-unitateen kasuan, baldintzak betetzen dituen beste edozein kidek aurkeztu ahal izango du beste eskabide bat. Eskaera hiru hilabeteko epean aurkezten bada –heriotza gertatu eta hurrengo egunetik zenbatzen hasita–, heriotzaren egunaren hurrengo hilaren lehen egunetik aurrera sortuko dira inguruabar berrien arabera bizikidetza-unitateari legokiokeen eskubidearen ondorio ekonomikoak, betiere adierazitako epearen barruan egiten bada eskaera.\nb) Prestazioa mantentzeko eskatutako baldintzaren bat behin betiko galtzea.\nc) Hala zehazten duen zehapen-prozedura batean emandako ebazpena.\nd) Erakunde kudeatzaileari jakinarazi edo justifikatu gabe Espainiatik irtetea urtean 90 egun natural baino gehiagoko aldian, izan aldi hori jarraitua ala ez.\ne) Eskubideari uko egitea.\nf) Prestazioa urtebetetik gora etetea.\ng) Ez betetzea, behin eta berriz, bizitzeko gutxieneko diru-sarreraren eta laneko errenten edo norberaren konturako jarduera ekonomikoaren arteko bateragarritasunari lotutako baldintzak.\nh) Erregelamenduz zehazten den beste edozein arrazoi.\nPrestazioa jasotzeko eskubidea azkentzeak horretarako arrazoiak gertatu eta hurrengo hilaren lehen egunetik aurrera izango ditu ondorioak.\nOhiko galderak atalean, bizitzeko gutxieneko diru-sarrerari buruzko zenbait galdera argitaratuta daudelarik, prestazio berri horri buruzko ohiko zalantzak argitu ahal izango dituzte. Eguneratzen joango dira, sortzen direnak sartzeko.


(«Glasgow Rangers» orritik birbideratua)\n(edukiera: 50,817 lagun)\nRangers irabazi du Ligako tituluak eta trebleak munduko beste edozein klub baino, Ligako titulua 54 aldiz irabazi du, Eskoziako Kopako 33 aldiz eta Eskoziako Liga Kopa 27 aldiz, eta hirugarrena hiru denboraldi berean zazpi aldiz lortzen. Rangers izan zen lehen britainiar kluba UEFA Txapelketako finalera iristeko eta Europako Futbol Errekopa irabazi zuen 1972an, lituanoa izan ondoren bi aldiz 1961 eta 1967an. Europarako hirugarren lasterketa bukatu zen UEFA Cup 2008an 200.000 bidaiari bidaiari estimatzen ditu. Rangers-ek Celtic-en aurkako lehia handia du, bi Glasgow klubak antzinako Firm izenez ezagutzen direnak, munduko futbol derbia handienetako baten arabera.\n1872ko Otsaila sortua, Rangers Scottish Football Leagueeko 11 jatorrizko kideetako bat izan zen eta goiko zatiketa etengabe mantendu zen The Rangers Football Club PLC ren likidazioa 2011-12 denboraldiaren amaieran. Identitate korporatibo berriarekin, klubak eskoziar Ligako laugarren mailako maila bereganatu zuen denboraldian, eta lau aldiz lau aldiz bultzatu ziren lehen hegaldira itzultzeko.\n5.1 Eskozian: 116\n5.2 Glasgowen: 80\n5.3.1 Europako Futbol Errekopa\n5.3.2 Europako Superkopa\n5.3.3 Europa League\n5.3.4 Hirietako Ferien Kopa\n1872ko otsailean sortua, Rangers Eskoziako Futbol Ligaren sortzaileetako bat izan zen, eta goreneko mailan iraun du 2011/2012 denboraldiraino. 2012an, klubak diru kontuak gaizki kudeatu zituela eta, likidatu egin zuten, eta Eskoziako ligan zuen tokia galdu zuen. Beste konpainia batek erosi zuen, eta 2012/2013 denboraldirako Eskoziako mailarik apalenean (Hirugarren Maila izena duena; izatez, laugarren maila da) erregistratu ahal izan zuen futbol taldea.\nArazo ekonomiko larrien erruz 2012an 3. mailaraino jeitsiarazi zuten. 2014an 2. mailara igotzea lortu zuen. 2016an 2. mailan txapelduna izan zen eta Premiershipera itzuliko zen. Kopako finala ere jokatzea lortu zuen, baina 3-2 emaitzaz titulu berririk gabe gelditu zen.\nSteven Gerrard Ingalaterra 2018-erregalia 0 0 0 0 0\nEskozian: 116[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEskoziako Liga (54): 1891, 1899, 1900, 1901, 1902, 1911, 1912, 1913, 1918, 1920, 1921, 1923, 1924, 1925, 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1933, 1934, 1935, 1937, 1939, 1947, 1949, 1950, 1953, 1956, 1957, 1959, 1961, 1963, 1964, 1975, 1976, 1978, 1987, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2000, 2003, 2005, 2009, 2010, 2011.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rangers F.C.\nOrriaren azken aldaketa: 12 urria 2019, 03:29.


Bertsolari txapelketen zikloa atzeratu egingo da — Bertsozale Elkartea\nDatorren irailean hasiko litzateke 2021eko Bertsolari Txapelketa Nagusia, egoera ohikoa balitz. Ohikotik gutxi du egoerak, ordea, eta nekez betetzen dira txapelketa behar bezala gauzatzeko baldintzak.\nPandemiaren eraginez, bertso saio ugari bertan behera geratu dira, eta bertso-eskolek zailtasunak dituzte normaltasunez aritzeko. Bestalde, orain pentsaezina den jende multzoa elkartzen duen kultur ekitaldia da txapelketa, eta, osasun irizpideak aintzat, gerta liteke momenturen batean parte-hartzaileren bat parte hartu ezinik geratzea. Hasi eta buka, txapelketa gauzatzeko bermerik ez dago.\nAurten aurreikusita zeuden txapelketek eman dute begitandutako zantzu horien berririk. Udazkenean bi txapelketa genituen jokatzekoak, eta atzeratu egin ditugu biak: Bizkaiko Bertsolari Txapelketa zein Lapurdi, Baxenabarre eta Zuberoa elkartzen dituen Xilaba txapelketa. Lehenean, Udabarria Bertsotan sailkapen fasea eginda hurrengo pausoa ez ematea erabaki genuen, eta, bigarrenean, txapelketa eten egin genuen, urriaren amaieran Frantziar Estatuan egoera okertu eta neurri berriak sartzearekin batera.\nEra berean, 2021eko lehen hilabeteetan egitekoak ziren Arabako eta Nafarroako bertsolari txapelketak atzeratuko genituela aurreratu genuen duela zenbait aste.\nHonenbestez, lurralde horietako txapelketak ez ezik, lurralde horietan jazotakoa aintzat izaten duen Txapelketa Nagusia ere atzeratzea erabaki dugu, data berririk zehaztu gabe. Pandemiaren bilakaeraren eta bertsolaritzaren egoeraren arabera erabakiko dugu data berria.\nPlaza biziberritzeko ekimen gehiago\nHala ere, bertsolaritzaz gozatzeko guneak bultzatzen eta antolatzen jarriko dugu indarra urte berrian ere. Bertsolaritzan ari garenon artean osasun neurriekin bat datozen protokoloak adostuz gero, kultura eta bertsolaritza bizigarriak direlako.\nHorregatik, herriz herriko bertso-eskolen eta antolatzaileen lana balioan jarri eta plaza sustatzeko ekimena aurkeztuko dugu datozen egunetan.\n2017an izan zen Bertsolari Txapelketa Nagusia./ Gari Garaialde - XDZ


Ilunabarrean dantzan 2020: Aniez Ceccon - Kulturklik\nIlunabarrean dantzan 2020: Aniez Ceccon\nVitoria-Gasteiz 2020(e)ko Urtarrilak 19\nBosgarren urtez, Ilunabarrean dantzan zikloa bueltan da Oihanederren klaustroan. Urtarriletik martxora bitartean hiru folk-dantzaldi egingo dira, hilean behin, igande iluntzetan.\nLehenengo saioan, Aniez Ceccon (Biarriz, 1966) arituko da gidaritza lanetan. Betti Betelurekin ikasitakoa (jauziak hilzoritik berpiztu eta plazetan berriz sustatu zituena), harengandik jaso zuen dantzaren transmisiorako grina. Dantzaren zalea da oro har. Grand Bal de l’Europe dantza-jaialdi handian ohiko parte-hartzailea, bateko eta besteko tradiziozko dantza errepertorio zabala jaso du. Tradiziozko dantza irakasle dihardu haurrekin zein helduekin, Euskal Herrian, Frantzian oro har, baita Europan zehar ere. Patxi eta Batbiru taldeko partaide izan zen sei urtez, 3 CD grabatuta. Ondoren Thierry Biscarry-rekin Kokin taldean “… eta kantuz hasi ziren” CDa grabatu zuen (2006), plazako dantzarako piezekin osatutakoa hau ere. 2008an Zeina taldea sortu zuen, Europako jaialdietan ohikoa den dantza-errepertorioa Euskal Herrian ezagutzera emateko, bera dantza-gidari dela. Europako dantza batzuk deskubritzeko aukera proposatzen digu, denontzako egingarri, dantzan betean parte-hartzeko.\nSaio guztietan zuzeneko musika egongo da, Ander Zabaleta trikitilari gasteiztarrak gidatuta, Nika Bitchiaskvili bibolinjolearen laguntza izango du saio guztiotan. Hauez gain, musikari gonbidatuak egongo dira.\nAnder Zabaleta (Gasteiz, 1991)\n7 urte zituela hasi zen trikitixa ikasten, eta ordutik ez dio hauspoa astintzeari utzi, hamaika otordu, ezkontza eta festa alaituz. Hainbat trikitixa txapelketetan parte hartu izan du, eta munduko txoko ezberdinak ere zapaldu izan ditu trikitixari esker, Estatu Batuak, Holanda edo Austria esate baterako. 2012-an ezagutu zuen balfolk delako mugimendua Belgikan, eta horri esker bere errepertorio eta musika estiloaren mugak asko zabaldu ditu. (Trikitixa irakasle bezala ere aritu izan da hainbat urtez, nahiz eta gaur egun musikarekiko afizioa ospitaleko lanarekin tartekatzen duen, medikua baita bera). Ilunabarrean Dantzan zikloa bideratzen duen bosgarren urtea du hau.\nTbilisiko goi mailako kontserbatorioan ikasketak bukatu bezain laister, Tbilisiko Orkesta Sinfonikoko partaide bilakatzen da, munduko herrialde ezberdinetan kontzertuak eskeiniz (Frantzia, Alemania, Suitza, Turkia, Luxenburgo…) eta musika klasikoko ehundaka CD grabatuz europako hainbat musikari nabarmenekin. Inprobisaziorako grinak bultzatuta, laister murgiltzen da Jazz munduan. Gasteizen bizi da 2001 urteaz geroztik, eta estilo anitzeko musika talde ezberdinekin dihardu, horien artean, Mikel Urdangarin, Txatarreria Keaton, Síndrome de Stendhal, Duo clásico con Guitarra, Sokaire, Internet cafe… (Horretaz gain, soinu-banden grabazio, disko ezberdinen kolaborazio eta ikuskizun askotan parte hartu izan du).\nParte hartzeko izena ematea ezinbestekoa da.\nEpea urtarrilaren 13an irekiko da goizeko 11:00etan eta 17an 11:00etan amaituko da.\nIzena emateko aukera epea irekitzearekin batera jarriko da martxan.\nOihanederren ere izena emateko aukera egongo da.\nData 2020(e)ko Urtarrilak 19


Hasiera » Azken albisteak » Nazioarteko Azken Albisteak » Guatemala Azken Albisteak » Guatemalara eta Kankunera egindako turismoa askoz ere errazagoa bihurtu zen\nAirlines • Abiazio • Nazioarteko Azken Albisteak • Azken Bidaia Albisteak • Guatemala Azken Albisteak • Mexiko Azken Albisteak • Berriak • Turismo • Bidaiaren helmuga eguneratzea • Bidaia sekretuak • Travel Wire News\nGuatemala Erdialdeko Amerikan gune gisa sortzen ari da, Mexiko eta haratago konexioak sortuz. Mexikoko Cancun estazio hiria Guatemala, Honduras eta beste herrialde batzuetatik erraz iristen da, bi herrialdeen arteko turismo lankidetza irekiz.\nHori gertatzen da TAG Airlines konpainiari, modako Guatemalako garraiatzaileari esker.\nTAG Airlines operazioak Mexikon hasiko ditu abuztuaz geroztik, abuztuaren 13tik aurrera Guatemala eta Tapachula hiriekin lotuko diren hegaldiekin eta Guatemala eta Cancun, abuztuaren 19tik aurrera.\nBidaiariek hegaldi zuzena egiteko aukera izango dute denborak eta kostuak murriztuz, ibilbide berriak bi helmugetara bidaiatzen duten turistentzat eta autobusentzat mesede egingo du.\nGuatemala gisa Lurraren Arima eta Maya munduaren bihotza izanik, erakargarritasun natural, arkeologia eta gastronomia aniztasun zabala eskaintzen du, besteak beste.\nCancun Mexikoko turismorako helmuga bilakatzen ari da estatubatuarrentzat ez ezik, Erdialdeko eta Hego Amerika guztietako bisitarientzat, baita Europatik ere.\nCancun Tapachularekin konektatzea hobekuntza handia da Guatemala eta Erdialdeko Amerikako TAG sareko gainerakoa Mexikoko estazio herri honetara konektatzeko.\nTransportes Aéreos Guatemaltecos (TAG) bidaiarien eta karguen aire konpainia pribatua da, bere egoitza Guatemala Hiriko 13. zonaldean dago eta La Aurora nazioarteko aireportuan duen zentro nagusia du. 1969an sortu zen Guatemala Hirian\nAbuztuaren 13tik aurrera, Guatemala-Tapachula-Guatemala bide berriak hurrengo ibilbidea egingo du asteko bost maiztasunekin:\nHegaldi skyway Frequency ordutegiak\n220 Guatemala-Tapachula Astelehenetik ostiralera 10: 30-12: 15 ordu\n221 Tapachula-Guatemala Astelehenetik ostiralera 14: 00-13: 45 ordu\nBitartean, abuztuaren 19tik aurrera, Guatemala-Cancun-Guatemala ibilbide berriak honako ibilbidea egingo du astero lau maiztasunekin:\n200 Guatemala-Cancún Asteartea, osteguna, larunbata eta igandea 10: 00-13: 10 ordu\n201 Cancún-Guatemala Asteartea, osteguna, larunbata eta igandea 14: 10-15: 20 ordu\nJulio Gamero, TAG Airlines enpresako zuzendari nagusiak, esan du "Mexikoko hego-hego-ekialdeko eskualdeak garrantzi eta erakargarritasun handia duela aisiarako eta negozioetarako bidaiarientzat, bere edertasun naturalengatik, aberastasun kulturalagatik eta eskualdeak hazkunde ekonomikorako duen garrantziagatik".\n«Oso harro gaude Mexikon operazioak hasteaz. Katalizatzaile ekonomiko garrantzitsu bat, zalantzarik gabe, Maya Trena izango da, hego-hego-ekialdeko eskualdearen garapenerako oinarri bihurtuko dena, lanpostuak sortuz, inbertsioak sortuz eta turismo jarduera sustatuz ", gaineratu du.\nGamerok Quintana Roo eta Chiapaseko Mexikoko agintariei eskerrak eman dizkie, baita Turismo Ministerio Federalari, bere negozio bazkideei eta Guatemalako Turismo Institutuari esker, bi nazioen arteko aire konektagarritasuna indartzea errealitate bihurtzea ahalbidetzen dutelako.\nTAG Airlines 100% Guatemalako enpresa da eta 50 urtez aire konektagarritasunaren eta garapenaren aldeko apustu irmoa egin du. Egun, 27 hegaldi egiten ditu egunero Guatemala, Honduras, El Salvador, Belize eta orain Mexikon, 20 hegazkin baino gehiagoko flota modernoarekin.\nGainera, TAG Airlines konpainiak konpromiso irmoa du bidaiarien osasuna babesteko, beraz, bere hegaldi guztietan higiene eta saneamendu neurri zorrotzak ezartzen ditu.


Kultura Digitalaren Astea martxan Elgoibarren martxoaren 22tik 27ra! - Albistea - kultura digitala\nKultura Digitalaren Astea martxan Elgoibarren martxoaren 22tik 27ra!\nBigarren edizio honetan Kultura Digitalaren Astea, besteak beste, Elgoibarko udalaren laguntzarekin garatuko da martxoaren 22tik 27ra.\nGipuzkoako Foru Aldundiko Haur eta Gazteen Sustapen Zerbitzuak Kultura Digitalaren gaiari buruzko aste bat martxan jarriko du bost eskualdetan, lurraldeko haur, nerabe, gazte, profesional eta familiengana iristeko asmoz. Lehen edizio honetan Kultura Digitalaren Astea, besteak beste, Elgoibarko udalaren laguntzarekin garatuko da martxoaren 22tik 27ra.\nElgoibar eta eskualdeko herritarrek aukera izango dute martxoaren 22tik 27ra antolatutako eskaintza zabalean parte hartzeko. Alde batetik, ikasgela ibiltarian programazio-tailerrak eskainiko dira Kalebarren Plazan; eta bestetik, ikastetxeetan landutako proiektu teknologikoen aurkezpenak egingo dira. Honez gain, herriko elkarte eta kolektiboen hainbat ekintza ere izango dira karpan.


Juan Díaz de Solís - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJuan Pedro Díaz de Solís (edo João Pedro Dias de Solis portugesez) (Lebrija, Gaztelako koroa edo São Pedro de Solis, Portugalgo Erresuma, 1470 - Punta Gorda, Colonia, 1516ko urtarrilaren 20a) itsasgizona izan zen. Vicente Yáñez Pinzón batera, Hego Amerikako iparraldeko kostaldeak esploratu zituen. 1516an Rio de la Plata aurkitu zuen, eta ibaian gora egin zuen gero. Bertako indioek (txarruek edo guaraniek) hil zuten. \nSão Pedro de Solis (en) , 1470 (egutegi gregorianoa)\nOzeano Atlantikoa, 1516ko urtarrilaren 20a (egutegi gregorianoa) (45/46 urte)\nSolísen omenezko obeliskoa, Colonia, Uruguai\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Juan Díaz de Solís\nAzken aldaketa 24 otsaila 2019(e)an, 16:17(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 24 otsaila 2019, 16:17.


Hilik edo bizirik | Slot Fruity £ 5 + £ 500 FREE! Hilik edo bizirik | Slot Fruity £ 5 + £ 500 FREE!\nHilik edo bizirik\nNetEnt elikatzen zirrikitu honek eramango zaitu denbora horretara 20an mendearen hasieran Wild AEBetako Mendebaldean inguruan. Jokoaren gertatzen aro horretan, hala nola, Billy Kid eta Jesse James gisa legez kanpo nahi ziren Hilik edo bizirik. oso aberasgarria zirrikitua izan joka daiteke zirrikituetan telefono gordailua kasinoan.\nDead edo Alive sustatzailearen buruz\nNetEnt ezarri zen 1996 eta baino gehiago garatu du 200 Kasinoa topikoz askotan partidak. zirrikitu hau beste kalitate Joko garatutako konpainiak bertan eskuragarri dago jolastu arabera zirrikituetan telefono gordailua kasinoan.\nHau bost zinta eta bederatzi payline slot horrek jokatua dezake zirrikituetan telefono gordailua kasinoan batetik 9p to £ 18 spin. Partida marrazten gogor Wild West garaiko eta eszena mota guztiak ikusteko aukera izango duzu, eta kaotikoa adin horretako soinuak. karreteak egurrezko taula baten barruan finkoak dira zeharkatuz duzula etorri daiteke herri txiki batean. Taula horretan, balak egindako nahi kartelen argazkiak, baita zulo collage bat ikusiko duzu. The txartela erregularra ikonoak 10 Ace dira beheko balio ikonoak. Zenbat eta handiagoa balioa ikonoak whisky jaurtiketa bat dira, Hamar-gallon hat, sheriff bat txapa, pistola bat, bere zorrotik eta cowboy botak barruan da. basa da nahi duena eta zeharkatu pistolak ikonoa pare bat sakabanatu jokoa dituen ezaugarri nagusia abiarazleak sinbolo da.\nbonus ezaugarri hauek zirrikituetan telefono gordailua kasinoan Joko dira:\nFree bira- lur hiru edo gehiago sakabanatu ikonoetako bada gero ezaugarri hau abiarazi. You saritu 12 free bira eta 2 aldiz biderkatzailea. Kopako hasiera motela hasten da baina laster eraldatzen oso irabazi txandan batean. basatia bertan Ezaugarri zehar lurrak bakoitzak basati zurrunak bihurtzen eta hondarrak Ezaugarri muturrak arte posizioa blokeatuta. Ezaugarri bost nahi kartelak bereizi horietako bakoitza ezberdina iheslarien bat duen dator. bost free bira gehigarri Zara emandako bost karreteak bakoitzean nahi duena bat lurreratzea ezaugarria zehar. Ezaugarri ere izan retriggered ahal lurreratzen arabera 3 edo sakabanatzen gehiago.\nThe zirrikituetan telefono gordailua kasinoan Joko ditu soilik 9 paylines baina garaipen paylines kopuru handiagoa duten beste edozein zirrikitu baino gehiago erakargarria.


Agentziak EITB Media\nIruñeko Gaztelu Plazan 14 pertsona atera dituzte lokal batetik, etxeratzeko agindua eta osasun neurriak ez betetzeagatik.\nIruñeko Gaztelu Plaza. Argazkia: EFE\nForuzaingoak hainbat botiloi eta festa desegin ditu Nafarroan, etxeratzeko agindupeko lehen asteburuan. Larunbateko eta igandeko gauetan jende pilaketa ugari izan dira Foru Erkidegoan, Segurtasun Sailak jakitera eman duenez.\nIruñean, udaltzainek bi botiloi eta festa bat desegin dituzte gaur goizaldean. Hiriko koronabirus intzidentzia altua dela eta, etxeratzeko agindua dute eta debekatuta dago 01:00etik 06:00etara kaletik ibiltzea. Foruzaingoak Twitterren idatzi duenez, 03:30ean Gaztelu Plazako lokal batera sartu eta 14 pertsona bertatik atera dituzte, etxeratzeko agindua eta osasun neurriak ez betetzeagatik.\nGainera, botiloi bana egon da Zitadelan eta El Vergel inguruan.\nBestela, etxeratzeko agindupeko ordutegian botiloiak izan dira Murietan eta Atarrabian, Segurtasun Sailak azaldu duenez. Erantsus, Martzilla eta Caparrosoko hainbat festatara ere bertaratu da Polizia.\nGainetik, jende pilaketak izan dira Leraten, Biurrunen (isunak jarri dituzte elkarte gastronomiko batean edariak saltzeagatik), Olatzagutian, Altsasun, Añorben eta Caparroson. Azken udalerri honetan, agenteek 37 lagun identifikatu dituzte.


Indar kosmikoen batasuna - ZientziaEus\n1986/12/01 Martinez Lizarduikoa, Alfontso Iturria: Elhuyar aldizkaria\nEremu ahularen simetrizazioa\nGauge simetriak buruan zituztelarik, 1970-80 urte-hamarkadan, Weiberg eta Salam fisikariak indar elektromagnetikoa eta nuklear ahula aztertzen hasi ziren biak batzeko asmoz. Arazoa ondokoa da: gauge simetria bezain konplexua den beste simetria aurkitzea. Aipatutako eremu horiek, eremu bakar baten bitartez adierazi ahal izango ziren horrela, bi eremu horiek funtsezkoagoa den beste indar baten emaitza baino ez direla frogatuz.\nBeraz, eman behar zen lehenengo urratsa, indar ahula gauge simetriaren bidez deskribatzea zen. Horretarako kontutan hartu behar dugu indar ahulak eragiten dituen zatikiak leptoiak direla (elektroia eta neutrinoa). Hori kontutan hartuz Weiberg eta Salam-ek elkarrekintza ahularen eremuan "spin-eko simetria isotopiko"aren kontzeptua sortu zuten. Simetria horren bitartez elektroi eta neutrinoen identitateak nahasten dira. Hori hobeto ulertzeko, fikziozko aginte bat imajinatuko dugu.\nAginte hau biratzerakoan, zatiki nuklearren identitatea nahas daiteke.\nAdierazlea goialdean dagoenean, zatikia (edo zatikiak) %100 elektroia da.\nAdierazlea biratu ahala, zatikiaren izaera hibrido bihurtzen da. Zatikiaren parte bat elektroia da eta gainontzekoa neutrinoa.\nAdierazlea behean dagoenean, elektroia neutrino bihurtu da.\nProzesu berbera bi adierazlerekin egin daiteke.\nBeltza den adierazgailuak elektroiak neutrino bihurtzen ditu. Zuria denak aldiz, neutrinoak elektroi.\nKasu honetan errealitatean benetan dauden elektroi eta neutrinoen populazioak deskribatzen dira.\nElektroiek neutrino-dosi bat bereganatzen dute eta alderantziz.\nElektroi guztiak neutrino bihurtu dira eta neutrinoak elektroi. Partikula guztiak identitatez aldatu dira.\nProzesu hau simetriaren ikuspuntutik aztertzen bada, garrantzia duen printzipio bat postula daiteke: "Indar nuklearrak adierazgailuak duen posizioarekiko independente dira". Inbariantza horri, "spin-eko simetria isotopiko" izena emango diogu.\nInbariante hori, simetria abstraktu bat da. Simetria hori orokorra da. Eta simetria hori murrizten dugunean, eskala-aldaketa orekatzeko indar-eremu berriak sortzen dira. Indar-eremu horiek dira hain zuzen indar ahula deskribatzen dutenak. Indar ahula adierazteko behar diren indar-eremuak hiru dira, eta horrek garbi azaltzen digu eremu ahularen azpian dagoen simetria eremu elektromagnetikoak duena baino askoz konplexuagoa dela. Hiru eremu horiek kuantizatzeko, bakoitzari partikula (kuanto) bat erantsi behar diogu. Partikula teoriko horiek W + , W - eta Z deituak izan dira.\nSimetriaren bapateko etendura\nPuntu honetara helduta, arazo berri bat sortzen da. Gauge eremuak, eragin zabaleko eremuak dira. Honek eremu horiekin elkartu behar diren zatikiak masa hutsezkoak izan behar dutela esan nahi du. Baina teoriak W eta Z zatikiei eransten dizkien masak handiak dira, eta eransketa horrekin gauge simetria desagertu egiten da.\nNola adierazi kontraesan hori?. Arazo hori "simetriaren bapateko etendura" prozesuaz gainditua izan da. Prozesu hau hobeto ulertzeko, pentsa dezagun irudian agertzen den moduko azalera bat dugula, bere muinoan bola bat duelarik.\nLehenengo irudian (a) daukagun egitura, simetrikoa da (simetria errotazionala), baina ez-egonkorra; grabitazio-indarpean kokatua bait dago. Baina bola hori, duen oreka-posizioarekiko desbideratzen bada (gutxi bada ere) maldan behera txirristatzen hasten da bere posizioa orekatu arte. Oreka lortuz gero b) simetria egonkortasun bihurtu da. Eta egonkor den egitura horretan grabitaziopean dagoen simetria errotazionalak existitzen jarriatzen du, baina izkutatua. Eta sistemaren egoera errealak ezin ditu azaldu sistema hori kontrolatzen duten indarren simetriak.\nBeraz, indar ahularen deskribapenean, gauge simetria eremuetan datza, eta eremu horiek ezin dira existitu egoera egonkor batean bere berezko simetria azalduz. Horregatik simetriaren bapateko etenduraren bidez eremua desegin egiten da egoera egonkorra sortuz eta simetria deuseztatuz (izkutatuz hobeto esan), prozesu horretan eremuei dagozkien zatikiei masa erantsiz. Horrela esplikatzen da W eta Z zatikiek dituzten masa handiak.\nIndar ahularen aurkikuntza\nEremu ahula simetrizatuz gero (spineko simetria isotopikoaren bidez) eremu hau eremu elektromagnetikoarekin batu nahi badugu, bi indar horietarako teoria bakar bat sortu behar da: indar elektroahularen teoria. Hori lortzeko orain arte ikasitakoarekiko sakonagoa eta konplexuagoa den beste gauge simetria bat asmatu behar da: Simetria horrek eremu elektromagnetiko eta ahuleko simetriak bereganatu behar ditu.\nIkuspuntu honetatik, indar elektroahula deskribatzeko lau eremu beharko ditugu; elektromagnetikoa (bat) eta indar ahularekin elkartuta dauden beste hirurak.\nIndar batu berri horren teoria, bi urratsetan baieztatua izan da. 1971 urtean teoria honen barnean elkarrekintzetarako ematen diren diagrama guztiak ordenadoreen bitartez aztertuak izan ziren. Eta izaugarrizko pozez baieztatu zen teoria honetako infinitu guztiak desagertzen zirela. Teoria beraz, quantum elektrodinamika bezala, birnormalizakorra zen eta hori teoria berriaren egitura oso simetrikoa delako gertatzen da.\nBigarren konformazioa 1983 urtean gertatu zen. Urte horretan Geneva-ko zatiki-azeleragailuan W eta Z partikulak esperimentalki behatuak izan ziren (2). Zientziaren une historiko honetatik aurrera, Naturan agertzen ziren oinarrizko lau indarrak hiru bihurtu ziren.\nQuantum kromodinamikaren jaiotza\nElektromangenismoa eta indar nuklear ahula batuz gero, zientzilariek gauge simetriaz konfidantza handia hartu dute eta berehalaxe hasi ziren indar elektroahula indar bortitzarekin batzeko lehenengo saiakuntzak egiten.\nHorretarako eman behar den lehenengo urratsa, indar bortitzari gauge simetria duen egitura bat eranstea da. Alegia, indar nuklear bortitzaren eremua simetrizatzea.\nLan hori burutzeko hadroiak kontutan hartu behar ditugu. Hadroiak eremu bortitzean elkarrekintzetan parte hartzen duten zatikiak dira. Hadroi hauek quark deritzon unitate bakunen bidez osatuta daude.\nNola definitu quark hauek?. Quark bakoitzak karga elektrikoaren baliokidea den ente bat dauka erantsirik. Karga baliokide hori da eremuaren jatorria. Karga horri 'kolore" izena ematen zaio. Eremu elektromagnetikoa karga baten bitartez sortzen da, baina quark-en arteko elkarrekintza (gluoi deritzona) adierazteko hiru karga-mota (hiru kolore) desberdin behar ditugu. Horren arabera quark bakoitza hiru koloretan ager daiteke; gorria, berdea eta urdina.\nZein izango da eremu bakoitzari erantsitako gauge simetria?. Ondoko hau: Espazioko puntu bakoitzaren kolore-aldaketa gertatu arren, sistema osoaren inbariantza.\nBeste erara esanda. Suposa dezagun aginte bat hiru adierazlerekin (gorria, berdea eta urdina).\nAginte horren esangura orokorra, quark-en koloreei erantsitako gauge simetria da.\nBeraz quark-en arteko indarra (gluoia) beti aldatu gabekoa azalduko zaigu, koloreak nahasten dituzten adierazleak biratzen badira ere.\nHiru kolore agertzen direnez, eremu bortitzaren simetria konplexuagoa izango da eta beraz simetria murriztua mantentzeko indar-eremu gehiago behar izango ditugu. Konkretuki, 8 indar-eremu berri beharko dira, eremu horiei 8 partikula eransten zaizkielarik (8 gluoi). Gogoratu eremu elektromagnetikoari eransten zitzaion partikula-kopurua bat zela (fotoia), eta indar ahulari hiru (W + , W - eta Z zatikiak).\nProtoi bat (hadroi bat), hiru quark deritzonen bidez osatuta dago. Quark horien artean etengabeki gluoiak elkartrukatzen ari dira eta beraz quark horien koloreak aldatuz. Baina gauge simetriaren legeak dioenez, beti elkartrukaketak badira ere azkenean dauzkagun koloreen batura (berdea + urdina + gorria) izan behar du.\nGauge simetria horren gainean fisikaren adar garrantzitsu bat eraiki da: Quantum kromodinamika (QKD) (3).\nQuantum kromodinamikaren ikuspegitik, indar bortitza da simetria abstraktu bat mantentzeko Naturak duen ekintza. Alegia, quark-en koloreak aldatzen badira ere, hadroien kolorea zuri (berdea + urdina + gorria) mantentzen da.\nQKD-ren finkatzearekin, indar elektromagnetikoak, indar ahulak nahiz bortitzak, gauge eremuaren funtzioan deskribapen bat daukate. Are gehiago, hiru eremu horietatik bi (elektromagnetikoa eta ahula) baturik daude. Posible ote da hiru eremu horiek bat bihurtzeko behar bezain simetria konplexua aurkitzea?\nBatasun handiaren bila: BHT teoriak (4)\nBHT teoria bat aurkitzeko arazoa, matematikoa da. Eta problema horren ebazpena ez da bakarra,; anitza baizik. Horregatik hain zuzen konpetentzian dabiltzan BHT teoria desberdinak agertu dira. Dena dela teoria guzti horietan partikula askoren indentitatea nahasten duten simetriak ditugu. Indar elektroahula eta bortitza batzeko 22 indar-eremu behar ditugu, horietatik 12 ezagunak, dagozkien erantsitako partikulak (fotoia, W + , W - , Z, 8 gluoi) direlarik. Aurkitu behar diren 10 indar-eremu berrien partikuleei "X zatiki" izena ematen diegu.\nBHT teorietan oso garrantzitsua den ondorio bat ematen da. Teoria horien arabera protoiak denbora pasata desintegratu egin behar du. Teoria fisiko guztietan protoia beti egonkor eta iraunkor den zatiki bezala kontsideratua izan da. BHT teoriek protoiaren heriotza aurresaten dute, eta horrekin azkenean kosmosean dagoen materia osoaren desagerpena postulatzen da, zeren eta materiaren egitura, ezegonkor den zatiki baten gainean eraikita bait legoke. Horrelako predikzioa esperimentalki frogagarria izango balitz, izugarrizko garrantzia izango luke BHT teoriak egiaztatzeko. Hala ere, horrelako egiaztapenak sorterazten dituen arazo teknologikoak itzelak dira. Azter dezagun egoera.\nHeisenberg-en ezbaitasunaren printzipioan oinarriturik, energia (edo baliokidea den masa) eta distantzia erlaziona daitezke. Ikuspuntu honetatik, distantzia txikiak aztertzeko oso energia handiak behar ditugu. X zatikien distantzia 10 -29 cm-koa da; partikula horien elkarrekintzarako distantzia alegia. Zenbat energia behar da hain distantzia izaugarriki txikiak zundatzeko?.\nBHT-ren unibertsoa quark-ena baino milioi bat milioi aldiz txikiagoa da. Quark izenekoa zundatzeko 3 km-ko zatiki-azeleragailu bat (Standford-eko azeleragailu lineala) erabili behar izan dugu. Horren arabera, BHT mundua zundatzeko gure eguzki-sistemak duen neurritako azeleragailua beharko genuke. Muga horrek ez du garrantzirik izango filosofoarentzat, baina bai fisika esperimentalean murgilduta dagoen zientzilariarentzat.\nBeraz, protoiaren desintegrazioaren azterketa ez da gaur egun posible laborategian, eta behar bada sekula ere ez. Baina, Natura laborategi itzel bezala har daiteke, eta laborategi kosmiko horretan gertatzen diren fenomenoak aztergai dira. Horrela, BHT teoriarik sinpleenak protoiari ematen dion batezbesteko bizia 10 31 urtekoa bada, horrek 10 31 protoi baldin baditugu urtebetean protoi bat desintegratuko dela esan nahi du.\nGauzak horrela direla eta, materialezko oso masa handia toki berezi batean (esperimentuan eragingarriak izan daitezkeen izpi kosmikoen eta neutrinoen gerizpean) jarriko bagenu, protoi batzuren desintegrazioa antzematea posible izango litzateke. Esperimentu hauek meazulo sakonetan eta kobazulotan egiten ari dira izpi kosmikoen eragina ahultzeko, eta dakigunez, orain arte emaitza handirik ez da lortu (5).\nDena dela emaitza zehatzik lortuko ez bagenu, horrek BHT sinpleenak baztertuak gelditzen direla esan nahiko luke; besterik ez. Zeren beste teoriatan protoiaren bizitza askoz luzeagoa bait da.\nGaur egun egin daitezkeen esperimentu hauek eta monopolo magnetikoenak, fisika esperimentalaren mugetan aurkitzen dira. Eta badirudi bide horretatik irtenbide garbirik ez dela ikusten. Horregatik, fisika esperimentalak dituen mugak gainditu nahirik, gogor eta tinko sortu da fisika teorikoa. Eta bide berri horretatik espero da fisikaren egungo garapena.\nIngelesez: Quantum Elctrodynamics (QED)\nEspainolez: Elctrodinámica Cuantica (EDC)\nEuskaraz: Quantum Elektrodinamika (QED)\nEuskararako egindako letra-aukera hau egokiena dela deritzot, zeren eta era horretan ingelesak (zientzi mailan nazioarteko hizkuntza) eta euskarak bat egiten bait dute. Beraz quantum hitza izentzat hartuko dugu. Dena dela letra ingelesak erabiltzea ere egokia izango litzateke.\nC.E.R.N. (Centre Européen Recherches Nucléaires) deritzonaren Carlo Rubbia-k zuzendutako talde batek 1983, urtean W + eta W - bosoiak eta Z partikula ikusi zituen. Horretarako saiakuntza berezi bat asmatu, eta protoi/ /antiprotoi zatiki-talkagailu bat eraiki behar izan zuten. Guzti horiengatik Carlo Rubbia-k eta Simon Van der Meer-ek 1984.go Fisikako Nobel Saria jaso zuten.\nIngelesez: Quantum Chrodynamics (QCD)\nEspainolez: Cromodinámica Cuántica (CDC)\nEuskaraz: Quantum Kromodinamika (QKD)\nIngelesez: Grand Unified Theories (GUT)\nEspainolez: Grandes Teorias Unificadas (GTU)\nEuskaraz: Batasun Handieneko Teoriak (BHT)\nAzkeneko hilabeteotan protoi baten desintegrazioa ikusi denaren berria zabaldu da zientzilarien artean. Horrelako behaketa beste zenbaitekin lotu beharko da, protoia desintegratzen dela ziurtatsun osoz baieztatu ahal izateko.\nBeste hipotesi bat SN1987-ari buruz


Iodoaren osagarria edoskitzaroan | Consumer\nIodoaren osagarria edoskitzaroan\nZientzialarien komunitatea bat dator haurdunaldian eta edoskitzaroa amaitu arte iodoosagarri bat gomendatzearekin, haurraren garunaren garapen egokia bultzatzeko.\narabera: Osteguna, 2011ko urtarrilaren 13a\nIodoa ezinbesteko oligoelementua da giza osasunerako. Tiroide guruinak kantitate txikitan behar du, baina tiroxinaren sintesirako erabakigarriak dira. Hormona horrek organo guztien eta, bereziki, garunaren hazkundea eta garapena modulatzen ditu. Haurdunaldian eta lehen haurtzaroan iodo-ekarpena funtsezkoa da urritasuna saihesteko, eta horrek kalte egin diezaioke garunaren garapenari eta gaitasun kognitiboari. Fetuak iodoa hartzen du plazentaren eta bularra ematen dion jaioberriaren bidez, amaren esnearen bidez. Kasu horretan, amak ziurtatu beharko du jaten dituen elikagaiek iodo nahikoa ematen diotela bere eta haurtxoaren beharrak asetzeko. Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) azken berrikuspenaren arabera, emakume haurdunaren eta bularreko haurraren iodo-beharrak 250 mikrogramoraino (mcg) handitzen dira egunean. Kopuru hori, oro har, ez da dietarekin estaltzen; beraz, osasun-erakundeak iodoaren osagarri gehigarria proposatzen du, haurdunalditik edoskitzaroa amaitu arte.\nIodo ugariko amaren esnea\nBularra ematen dion haurtxoa amaren mende dago erabat, eta amak berak emango dio esnearen bidez elikadura egokia, hazteko eta garatzeko. Ebidentzia zientifikoak frogatu du zenbait mantenugaik baldintzatzen dutela amaren eta haurraren osasuna haurdunaldian, eta horietako batzuk edoskitzaroan ere bai. Mantenugai espezifikoak dira, hainbat organok aldi bakoitzean ahalik eta hobekien garatzeko. Horren adibide dira ernaldiaren lehen hilabeteetako azido folikoa, haurdunaldiaren bigarren erdiko burdina eta erditu ondorengo lehen asteak, eta iodoa eta omega 3 (DHA) gantz-azido poliasegabeak, ernaldia amaitu arte eta amak bularra ematen duen hilabeteetan. Iodoaren kasuan, haurdunaldian eta lehen haurtzaroan duen ekarpena kritikoa da hipotiroxinemia saihesteko; egoera horrek modu negatibo eta itzulezinean eragiten dio garunaren garapenari. Horregatik, funtsezkoa da seme-alabak izan nahi dituen emakumeak dieta garaiz berrikustea, osatzen duten elikagaien nutrizio-kalitatea optimizatzeko. Mantenugairen baten urritasunak edo soberakinak eragindako arazoak saihesteko modu segurua da.\nOsasun, Gizarte Politika eta Berdintasun Ministerioak argitaratutako “Sortzetiko akatsei aurrea hartzeko gida”-n, biztanleria orokorrean iododun gatzaren ohiko kontsumoa dela esaten da. Osasunaren Mundu Erakundearen (OME), Haurrentzako Nazio Batuen Funtsaren (Unicef) eta Iodoaren Defizitak eragindako Nahasteak Kontrolatzeko Nazioarteko Kontseiluaren (ICCIDD) berariazko gomendio hori are gehiago errespetatu behar da bizitzako aldietan, oligoelementu horren beharrak handiagoak diren garaian, hala nola haurdunaldian eta edoskitzaroan. Hala ere, elementu hori behar adina irenstea garrantzitsua denez, proposatzen dute kontuan hartzea egunero 200-250 mH2O-ko ioduro potasiko baten osagarri bat kontsumitzen dela haurdunaldi osoan eta edoskitze aldia amaitu arte. Haurrak behar duen iodo kopurua amaren esnearen bidez jasotzeko modua da. Osasun organismo horiek, halaber, gutxienez 150 mH2O-ko iodoa hartzea iradokitzen dute, sortu aurretik.\nElikadura hautatua amarentzat\nJatorri naturalekoa, arrainak eta itsaskiak dira iodo-kontzentrazio handieneko elikagaiak. Horrek esan nahi du maiz kontsumitzen dela, ia egunero, arraina, oligoelementuaren iturri gisa. Ura eta landareak kontuan hartu beharreko elikagaiak dira, nahiz eta horietan dagoen iodo-kontzentrazioa laborantzako lurrean eta ureztatzeko uretan dagoen kopuruaren araberakoa den. Lurra iodo gutxikoa bada, landatutako landareak ere horrelakoak izanen dira.\nMantenugaia behar bezala kontsumituko dela segurtasunik ez badago, haurtzaroan, haurdunaldian eta edoskitzaroan, adibidez, gatz iododuna kontsumitzea proposatzen dute osasun-agintariek.\nAlgak, itsasoko landareak direnez, iodo-iturri izateagatik aipatzen diren beste elikagai batzuk dira. Zenbatetsitako kontsumo errazioa 8 gramokoa da, nahiz eta iodo-kontzentrazioa hain handia izan, ohiko kontsumoa ez baita segurua eta ez baita gomendagarria, kontraindikatua izan baitaiteke.\nIODOA BULARREKO UMEAN ETA HAUR TXIKIAN\nGarunaren garapena jaio aurreko bizitzan eta lehen haurtzaroan gertatzen da. Bizitzako garai horietan tiroide-hormonen urritasunak eragin negatiboa eta itzulezina izan dezake.\nHaurdunaldiaren lehen erdian, fetuak tiroide-hormonak erabiltzen ditu, amaren jatorrikoak, eta tiroide-guruinak, berriz, pixkanaka funtzionatzen du. Haurdunaldiko 10 eta 12 aste bitartean, jotzen da tiroide fetalak iodoa kontzentratzeko eta iodotironinak sintetizatzeko gaitasuna hartzen duela, tiroide-hormona triiodotironina eta tetraioironina molekulen talde bat. Iodo-urritasunak hipotiroxinemia eragiten du bai amarengan bai haurrarengan, eta egoera horrek garatze-bidean dagoen garuna kalte dezake.\nJaio eta 3-4 egunera, jaioberrietan odoleko tirotropina-kontzentrazioa neurtzen da. Datu hori iodo-urritasun arinaren adierazle sentikortzat hartzen da. Iodo-gabezia larria duten eremuetan, hipotiroxinemiak kretinismoa eragin dezake, eta eragin kaltegarria izan dezake haurren garapen kognitiboan, adimen-atzerapenarekin eta anomalia neurologiko larriekin. Adimen-koefizientearen (KI) batezbestekoa 13,5 puntu inguru murrizten da. Gabriella Morrande Madrilgo Unibertsitate Autonomoko irakasleak eta Ikerketa Biomedikoen Institutuko ikertzaileak adierazi duenez, “Espainian iodo-urritasuna duten eremuetan egindako azterketa epidemiologikoek adierazten dute 100 baino koefiziente intelektual txikiagoa duten haurren % 35 gehiago daudela”. Azterketa horien beste datu deigarri bat da haurren %70ek, gainera, Arreta Gabezia eta Hiperaktibitatea izaten zituztela.\nOnartzen da jaiotzatik 6 urtera bitarte egunean gutxienez 90 mcg iodo behar dela. Amaren esneak, amak bere dieta zaindu eta osagarri egokia jasotzen badu, iodo litro bakoitzeko 100 mcg baino gehiago ditu eta haurraren beharrak asetzen ditu. 6 hilabetetik 3 urtera bitartean, iodoa behar da iodo ugariko elikagaiak janez gero, hala nola arrainak, eta jaki iododun gatza.\nhaurduntza iodo kretinismo lactancia-eu


Kirola, euskara eskolatik kalera igarotzeko zubia | Gizartea | Berria\n'D ereduko kirola' ikerketa egin dute Soziolinguistika Klusterrak eta EHUk gazteen kirol taldeetan. Hizkuntza ohituretan taldeak duen indarraz ohartarazi dute. Euskara aintzat hartu eta kirolaren birdefinizio bat galdegin dute\nNeska-mutilak Zubietan, gazteentzako futbol jardunaldi batzuetan. ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nEskolatik kanpo nola indartu euskarazko sozializazioa haur eta gaztetxoen artean? Galdera horri erantzuten hasi, eta kirolari erreparatu dio Soziolinguistika Klusterrak. «Kirolak pisu handia dauka, bai kuantitatiboki, bai gizartean duen ospeagatik», azaldu du Pablo Suberbiolak, klusterreko ikertzaileak. EHU Euskal Herriko Unibertsitateko Balioen Filosofia eta Gizarte Antropologia Sailarekin batera, D ereduko kirola izeneko ikerketa egin dute. Atzo aurkeztu zituzten emaitzak, Zubietan (Donosrtia, Gipuzkoa) egindako jardunaldian.\n«Gaur [atzo] bertan, Bilboko errugbi talde bateko kideek esan digute nahiz eta entrenatzaileekin saiatu diren euskararen erabilera indartzen, euskara eskolako hizkuntza den iritzia urteetan barneratu dutenez urratsa egiten ahalegindu direnean erantzuna hori izan dela: 'Euskaraz ari zara? Ez gaude eskolan eta!'». Ohartarazi du lan egin beharko dela halako aurreiritzien kontra. «Uste dugu euskal soziolinguistika berritu daitekeela eremu horretatik ere. Beste eremu batzuetan ari dira gauzak egiten, eta iruditzen zaigu honetatik ere etor daitezkeela berrikuntza interesgarriak», azaldu du Jone Miren Hernandez EHUko irakasleak.\nIkerketarako bost kirol talde hautatu zituzten: Gasteizko Zaramaga pilota elkartea, Getxoko Aixerrota boleibol taldea, Arrigorriagako (Bizkaia) Padura saskibaloi kluba, Donostiako Reala eta Zarauzko (Gipuzkoa) Zarautz eskubaloi taldea. «Kirola aisialdia da, baina bada arautua dagoen esparru formalagoa ere. Nolabait, kirolak badu eskolaren eta kalearen artean hirugarren esparru izateko ezaugarriak», azaldu du Suberbiolak. Bost talde horiek badute ezaugarri komun bat: euskara nahi dute euren taldeetan, eta horretarako lan egiten dute. Eta bide horretan oztopoak gainditu behar izaten dituzte etengabe. Horretan laguntzen ere ahalegindu dira ikertzaileak. Adibidez, ohartu dira gazteek ez dutela berdin jokatzen entrenatzailearekin daudenean edo euren artean berba egitean. Lehen kasuan baino euskara gehiago erabiltzen dute bigarrenean.\nIkerketaren lehen urtean entrenatzaileekin egin zuten lan. Lehen azterketa egin ondoren, entrenatzaile eta jokalariekin lan egiteko modu berri baten bila hasi, eta horretarako materiala sortu zuten: unitate didaktiko bat. «Bereziki komunikazio lanketa bat egin da, modu esperimentalean; talde mailako komunikazioarena, betiere taldetasunetik eta eurek adostutakoan oinarrituta». Ikerketaren bigarren parte horretan, besteak beste, kirolean aritzen diren gaztetxoekin elkarrizketak izan dituzte. Entrenatzaileekin abiatuta, jokalari taldeetara igaro dira prozesuak aurrera egin ahala.\nHorri lotuta, ohar bat egin du Suberbiolak: «Askotan entrenatzaileengan jartzen da arreta, baina ikusi dugu jokalariek eta entrenatzaileek berehala nabaritzen dutela klubean euskara erabiltzeak garrantzia daukan edo ez. Gazteei begira gaudenean, lehen lana helduek egin behar dute. Kasu honetan, kirol taldeetako arduradunek dute, neurri handian, euskararen erabilera benetan gerta dadin baldintza egokiak sortzeko aukera eta erantzukizuna». Hala ere, gero protagonismoa gazteek hartu behar dute. «Haiek gabe espazio honek ez luke zentzurik izango». Uste dute oinarrizko banaketa hori errespetatu egin behar dela: ardurak eta eginbeharrak onartu; baita eskubideak bermatu ere.\nHernandezen esanetan, «ezinbestekoa» da kirola eragile gisa hartzea. «Beste aukera bat da». Beste horri bi adiera eman dizkio. «Beste esaten dugu, kirolaz gain hor daudelako beste batzuk: familia, eskola, lagun taldea... Eta guztiak hartu behar dira kontuan. Eta beste esaten dugu, kirola berezia delako, beste era batekoa, arreta berezia merezi duena eta aukera asko eskaintzen dituena». Ez da euskara eta kirola lotu dituen lehen proiektua. «Baina orain bereziki kirolari erreparatzeko garaia dela iruditzen zaigu».\nHernandezek nabarmendu du kirolaren potentzialitate handiena taldearen garrantzia dela. «Kirol batzuk taldean egiten dira; beste batzuk, banaka; baina guztietan taldea presente dago. Pilotan, adibidez, taldean entrenatzen dira, nahiz eta banaka jokatu». Uste du talde nortasun horrek berebiziko indarra duela. «Eskolan gazteak hizkuntzarekin daukan lotura norbanakotik abiatzen da: 'ikasi behar dut', 'azterketa egin behar dut', 'idazlan hau daukat idazteko'... Taldean, berriz, ez da bakarrik norberak euskararekiko duen ardura, baizik eta talde moduan daukagun ardura. Ardura konpartitu gisa aurkeztuko badugu, errazagoa izango da gazteengana iristea». Eta galdera bota die: «Talde moduan zer nahi dugu?».\nHernandezek kontatu du klub batzuek esan dietela esperientzia horrek taldea trinkotzeko balio izan diela. Esan du eurentzat talde trinkoak edukitzea oso garrantzitsua dela. «Talde trinkoa lurra da. Eta guk lurra behar dugu haren gainean beste gauza batzuk eraikitzeko. Talde trinko eta sendo batetik abiatuta, gauza asko lor daitezke. Gure kasuan, euskararen erabilera. Baina beste helburu batzuk ere izan daitezke. Taldea ez bada trinkoa, askoz ere zailagoa da edozein lan egitea, eta helburu batzuk lortzea».\nErrealitatearen parte bat aztertu dute. Baina Suberbiolak azpimarratu du ez daudela berdinak diren bi klub. «Kirol motaren, testuinguru soziolinguistikoaren edo taldearen tamainaren arabera, egoera asko aldatzen da». Horregatik, ez dute aurkitu guztientzat balio duen formula bakar bat. «Ezin dugu esan: 'Hau eginez gero, dena hobetuko da'», aitortu du Hernandezek. Baina gogoetarako eta eztabaidarako oinarri bat utzi nahi izan dute, lanerako proposamen orokor batzuk egin.\nBesteak beste, kirolaren birdefinizio baten beharra azpimarratu dute, hizkuntzaren eta euskararen begiradatik egina. «Hiztun gaztetxoen begirada eta hizkuntza errealitate askotarikoa ere oso aintzat hartu behar dira birdefinizio horretan». Uste dute kirolak ez duela zertan eskolak egindakoa errepikatu. «Eremu bakoitzaren izaera eta helburuak ezberdinak dira». Hirugarren esparru gisa aurkeztu dute kirola, eta, horregatik, iruditzen zaie estrategia bereziak behar dituela. Ildo horretan, bakoitzaren betebeharrak definitzearen alde egin dute: federazioak, klubek, tutoreek eta familiek. Nabarmendu dute kirola dela gazte askorentzat eskolatik kanpo euskararekin harremana mantentzeko aukera bakarra.


topic_facet:"Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Instalazio elektriko eta automatikoak (Heziketa Zikloa). Erdi zikloa" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak"\nProposatutako gaia: Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Instalazio elektriko eta automatikoak (Heziketa Zikloa). Erdi zikloa Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak\nAutomatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 8 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Instalazio elektriko eta automatikoak (Heziketa Zikloa). Erdi zikloa 8 Lanbide Heziketa Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 7 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Gehiago ... 7 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 7 Potentzia-sistemak (Modulua) 6 Elektroteknia (Modulua) 6 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 5 Sistema elektroteknikoak eta automatizatuak (Heziketa zikloa). Goi maila 4 Beroa sortzeko instalazioak (Heziketa zikloa). Erdi maila 4 Hozteko eta girotzeko instalazioak (Heziketa Zikloa). Erdi maila 4 Sistema eta zirkuitu elektrikoak (Modulua) 3 Instalazio termiko eta fluidodunen mantentzea (Heziketa zikloa). Goi maila 3 Instalazioa elektrikoak eta automatismoak (Modulua) 3 Sistema elektrikoak eta automatikoa (Modulua) 2 Industria-automatismoak (Modulua) 2 Instalazio elektrikoak eta automatismoak (Modulua) 2 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Sare elektrikoen eta transformazio-zentroen garapena (Modulua) 1 Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) 1 Automatizazio industrialeko sistemen integrazioa (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazio domotikoen eta automatikoen konfigurazioa (Modulua) 1 Neurketa eta Erregulazio Sistemak (Modulua) 1 Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua) 1 Sistema elektroteknikoak eta automatizatuak (Modulua) 1 Sistema elektroteknikoetako eta automatizatuetako proiektua (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Zentzuaren zentzuak (Azurmendi 2) — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Markos Zapiain / Zentzuaren zentzuak (Azurmendi 2)\nZentzuaren zentzuak (Azurmendi 2)\nMarkos Zapiain 2011/07/27 08:47\n“Zentzu” baldin bada, paradoxaz, Lévi-Straussek idatzi bezala, bere zentzua aurkitzeko hitzik zailena hizkuntza osoan, Azurmendik, argitasuna helburu, zenbait maila bereiziko ditu: batetik, zentzua adiera da, edo, Lévi-Straussen hitzetan, itzulgarritasuna, datu baten ahalmena beste hizkuntza mota batera itzulia izateko. Maila semantiko epistemologikoan gaude, ez da gure gaia.\nEpistemologiaren eta balioespenaren arteko zubi gisa, legitimazio razionala ere izan liteke zentzua, justifikazioa, ETAren atentatu bati edota torturari zentzua bilatzen zaionean bezala.\nBaina zentzuak baditu hainbat aurpegi ez direnak etikan kabitzen, salbazioari lotuagoak: nola erlijio-salbazioa, hala filosofia-salbazioa, Jainkorik gabeko salbazioa. Azurmendik azkeneko zentzua edukitzea eta nolabaiteko salbazioa berdintzen ditu. Halatan, etika Kanten Arrazoimen praktikoaren kritikari legokioke, eta zentzua, berriz, Judizioaren kritikari. Alegia, betebehar etiko guztiak osotoro mamitu arren, maitea hilko zaizu, jenderik zintzoenari zartako latzak emango dizkio bizitzak, eta horri zentzua asmatuz erantzun izan dio gizakiak, edo zentzua ukatuz, salbazioa bilatuz edo patua onartuz, are patuaren onartzea bilakatuz bizitzaren zentzu, izan dugun historiaren ondorioz sarritan ezin izaten baitira argiro bereizi etika eta erlijioa.\nBalioespenaren maila honetan, harira, gertakari batzuk zentzuz guztiz beteak ageri zaizkigu, perfektuak, goitik behera bereganatzen gaituzte: musika bat, maitearen agerpen ustekabekoa. Estasi batean bezala zentzuz janzten dute bizitza, guztiz bestelakora garamatzate nostalgiazko poz baten hegaletan.\nAzurmendik zentzua xede pertsonalari ere lotzen dio, gurean maiz askotan pertsona partikularraren interes pribatuak gainditzen dituzten helburuak izaten direnak, bestalde. Nire bizialdia mugatua da: zein zentzu eman nahi diot nire denborari, zeri merezi du nire bizitza entregatzea? Kasu hemen, dena dela: giza bizitzari zentzua ez lioke emango helburua erdietsi izanak. Mendizalearenean bezala, igotzeak berak ematen dio zentzua ibilaldiari, ez ezinbestez gailurra zapaltzera iristeak. Che Guevararen bizitza ez zuen zentzurik gabe utzi bere xedeak erdietsi ez izanak. Kristauen hizkeran, bizitzari zentzua ez dio zeruak ematen; aitzitik, zentzuz jantziriko bizitza batean aurkitzen du bere tokia zeruak, itxaropenak; honaindian txertatzen da zeruaren zentzua.\nHorizontetzat ere har liteke zentzua, gauzak nabarmentzen diren hondotzat, ikustea eta ulergarritasuna ahalbidetzen duena, baina baita bizitza bera ere: “zentzua ez da ezer, baina zentzurik gabe ezer ez da ezer”. Argiaren antzekoa litzateke zentzu hau: mitologietan argia mundua baino lehenagokoa izaten da, gauza ororen izatearentzat espazioa, Biblian zehazki eguzkia baino lehenagokoa. Argiari esker gainditzen da hasiera baino lehenagoko kaosa, argian atontzen da kosmosa, hasiera bera baita argia, formen unibertsoaren altzo, edozer ager dakigun beharrezko; gure baitatik atera ere egiten gaitu, gauzetara joan gaitezen. Zentzuan bizi garen bezalaxe, argian bizi baikara ohartu ere gabe argian gabiltzala. Gandiaga argindarrik gabeko baserri batean jaio eta koskortu zen; inoiz ez dugu jakingo zer izan ziren Gandiaga lakoentzat egunsentia eta ilunabarra; badugu bonbilla, baina galdua dugu argiaren eta ilunaren sentiberatasun derrigortu hura, Gandiaga egunero goizean goiz jaikitzera bultzatzen zuena, argiaren betiko etorrera eta hedatze beti berria bizi ahal izateko.\nAlabaina, Unibertsoaren azken oinarri gisa uler daitekeen arren zentzua, sarritan gertatzen zaiguna da eguneroko bizitzako zeregin zehatzei zentzua aurkitzen diegula, baina bizitzaren osotasunari ez, zentzuok ezerezetik zintzilik baleude bezala. Halaxe ageri zaigu razionalki soil aztertuz gero. Dena den, gizakiak, oro har, nahiago izaten du zentzuren batean sinetsi erabateko absurdoa onartu baino, irensgaitza baitzaio errealitatearen krudelkeria bere gordinean.\nHalatan, filosofo bereizketariak bere ganberan erabaki arren ez dagoela zubirik “hala da” gertarizkotik “hala behar du” etikora, Azurmendik uste du “gizon-emakumearen existentzian zinez gertatzen dena da, beronek ez espazioa (mendiak, arbolak, iturriak, kobazuloak; eguzkia, ilargia, izarrak), ez denbora (egunsentia, eguna, gaua; jaiotza, heriotza), eta ez elkarteko bizitza (familia, gerra, lana eta lanaren fruitua), ezta etxeko abereak eta lan tresnak berak ere, ez dituela inoiz bizi izan gertarizko datu gorri neutral gisa bere inguruan, baizik ere beti esanahiz, zentzuz edo zentzugabez jantziak aldi berean. Bikoiztasun eta oposizio hura eskolakoa da, analistaren laborategikoa. Gertari erreala da, gizakiak ikusi eta bizi ere balioz jantzia ikusten eta bizitzen duela mundua; eta horregatik berak mitoz janzten duela. Giza “kultura” deus ez baita besterik, seguru asko, gauzak zentzuaz eta balioaz jantzirik edukitzea ez bada.”\nPRAKTIKAN, ZENTZUA BETI PLURALA\nBizitzaren zentzuak, horrenbestez, askotarikoak dira eta aldakorrak, baita batzuetan gutako bakoitzaren baitan ere, arima ugari baitugu, zenbaitetan nolabaiteko harmonia lortzen dutenak, sarriago gatazkan dabiltzanak: arima edo arrazoimen bat izan dezakegu zientifiko zorrotza, bestea erdi mistikoa, poetikoa, hedonista, eszeptikoa, beste bat mailua maite duen filosofikoa, edota mailua eta igitaia... Mitoen bidez bizitza zentzuz janztea ez da irrazionala, baizik zientifikoa ez bezalako arrazoimen baten erabilera. Arrazoimen zientifikoak ez du zentzurik behar. Eta erlijioari ere arrazoimen bat dagokio, ez da irrazionala ez arrazionala. Bestelako gogoa darabil, munduko liluren aurrean zabalik dago eta ez du ortzadarra ekuazio batera murrizten.\nBehar hutsak eragina ez den adimenezko edozein jardueratan sartzen da zentzuaren arazoa. Zentzua ipuin bat da; ez kontzeptu bat, ez esplikazio bat. Ipuin horretan zentzu bat mamitzen da. Eta zentzua “arau bat izan daiteke, ispilu bat, esperantzarako argi bat, abisu eta oharkizun bat, mehatxu bat ere, edo atseden ordu bat soila. Gizakiak, burua gora mundu zabalean, txabola bat egiten duen bezalaxe mendi hegalean gorputzaren aterperako, mito bat (zentzu bat) egiten du, haren barruan habitatzeko, gogoaren txabola. Mito bat (Jainko bat) zentzu bat da; zentzua espirituaren txabola bat. Zerbaiten zentzuak balioa adierazten du, orientazio edo hautua adierazten du, norbere ulerpena (biziaren zentzuan, adibidez), funtsean identifikazioa adierazten du (edo ukoa).”\nBere baitan ere, bestalde, zentzua, singularrean aipatzen den arren maiz, praktikan plurala izaten da: osagai etiko, estetiko, sentimental, politiko, erlijiosoen batuketa, giza historian elkarnahasturik baitabiltza etika, artea, politika eta erlijioa.\nGertaera berak, Vesuvioren erupzioak demagun, zentzu desberdinak izaten ditu biktima batzuentzat eta besteentzat, are kontrako zentzuak: Jainkoen zigor, Jainkoek gizakien debozioari jarritako proba, Jainkorik ez dagoelako froga nabarmena... Txit bestela, Pliniok, Jainkoak zeharo ahazturik, sumendiaren eztandak zekarkion patua estoikoki onartu zuen: beste zentzu posible bat, zentzu filosofikoa, Jainkorik gabeko salbazioa.


Eskola Kirolera bizikletaz gehien desplazatu den eskualdeko ikastetxea Elizalde Herri Eskola izan da\nGaur banatu dira jarrera jasangarriak saritzeko opariak\nOarsoaldeko Kirol Mahaiak gaur egin du Eskola Kirolera desplazamendu berdeak (bizikletaz, oinez, auto partekatuan, garraio publikoan) saritzeko ekitaldia, Elizalde Herri Eskolan. Bosgarren urtez, Oiartzungo ikastetxea izan da bizikletaz desplazamendu gehien egin dituen eskualdeko ikastetxea, eta horregatik egin da bertan sari-banaketa.\nEneritz Arbelaitz alkateordea izan da bertan, sariak banatzen. Elizalde Herri Eskolak bi biziketa jaso ditu opari: Beñat Irastorza eta Alaitz Zudaire ikasleak izan dira ordezkari. Hauek, era berean, Errenteriako Koldo Mitxelena eskolari oparitu dizkiete bi bizikletak.\nDesplazamendu berde gehien egin dituen ikastetxea Trintxerpeko Karmengo Ama izan eta bizikletaz gehien ibili den ikaslea, Pasaia-Lezo Lizeoko Unax Hernandez.\nEskola Kirola, iraunkorra\nOarsoaldeko Eskola Kirola osatzen duten eragile guztiei esker (udal eta Kirolaisi XXI-ko teknikariak, ikastetxeetako koordinatzaileak, hezitzaileak, gurasoak...) asteburuetan egiten diren joan-etorriak ahalik eta modu jasangarrienean burutzea helburu duen asmoa sustatzeko kanpainak fruituak ematen jarraitzen du.\nAurten 1.000 joan-etorritik gora egin dira bizikletaz, orain arteko emaitzarik onena, eta haurren %45a ez da bakarka kotxean desplazatu. Eskola Kirolean izena eman dauden haurren kopurua ia 1.400ekoa dela jakinda, emaitza hauen dimentsioa esanguratsua dela ezin da ukatu. Beraz, honek gure helburua betetzeko bidean lan egiteko konpromisoak sendoa izaten jarriatu behar duela adierazten digu.\nSustapen plan honek osasuntsu egoten jarraitzen duen arren, lanean jarraitu behar dugu Oarsoaldeko Eskola Kirolak ahalik eta jasangarriena izaten jarrai dezan.


XXIII. Igartza literatura bekaren saria Maddi Ane Txoperenarentzat - Beasaingo Udala\nXXIII. Igartza literatura bekaren saria Maddi Ane Txoperenarentzat\nArgitaratua: 10 Iraila 2020\nAurkeztu ziren 16 lanetatik “Ez erran inori” izeneko proiektuak jaso du edizio honetako saria\nXXIII. Igartza Literatura Beka sariaren edizioko irabazlea Maddi Ane Txoperena Iribarren lesakarra izan da “Ez erran inori” proiektuarekin, hala erabaki baitu Ana Jaka, Irati Jimenez eta Garazi Kamiok osatutako edizio honetako epaimahaiak.\nBertsolari, idazle eta kazetari\nAurtengo irabazlea 1994an Hendaian (Lapurdi) jaioa den arren, Lesakan bizi da. 8 urte zituela hasi zen Hendaiako bertso eskolan, Kristine Txoperena ahizpak animatuta. Euskal Herriko eskolarteko txapela jantzi zuen 2011-an, eta hainbat gazte sariketatan parte hartu du. 2012-an Xilaba Xiberoa Lapurdi eta Baxenabarreko Bertsolari Txapelketan parte hartu zuen. Gaur egun Bortzirietako bertso eskolan aritzen da. Gizarte Antropologiako ikasketak egiten ari da, Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU), kazetari eta kolaboratzaile lanetan arituz Berria eta Topatu.eus komunikabideetan. 2020. urtean Gazteluma bekari esker, Ene baitan bizi da nobela laburra idatzi du. Sari honi batu zaio orain, Igartza Literatura Beka.\nEkitaldi berean, iazko irabazleak, Irati Goikoetxea Asurabarrena beasaindarrak, “Herriak ez du barkatuko” lana entregatu ostean diru sariaren bigarren zatia jaso du eta datorren urteko otsailean aurkeztuko da liburua.\nElkar argitaletxea eta CAFen laguntzarekin XXIII. edizioa izan den honetan, 16 lan aurkeztu dira. Horietatik 9 emakumeenak eta 7 gizonezkoenak. Aurkeztu diren lanen jatorriari dagokionez 10 gipuzkoarrak, 2 nafarrak, 2 bizkaitarrak eta 2 arabarrak izan dira.


21. KORRIKA, apirilak 13: Euskaraz bizitzeko grina berrestuko du Gipuzkoako barnealdeak gaurko etapan\n¿Quién organiza KORRIKA?\nGipuzkoako kostaldea atzean utzita, herrialdean barrena segituko du 21. KORRIKAk apirilaren 13ko goizaldea. Lehenengoz, Tolosaldeako ibilbidea egingo du, Andoainen hasita. Goizeko hiruretan korrikalariak Adunatik pasako dira, eta hegoalderako bidean jarraituko dute, hurrenkera honetan: Zizurkil, Billabona, Irura eta Anoeta. Lauretan KORRIKA Tolosara ailegatuko da. Bertako Panelfisa enpresak bere urteurrena ospatuko du kilometro batean, enpresa sortu zenetik edizio guztietan egin duten bezalaxe (aurten 25 urte betetzen dituzte). Tipi-tapa aurrera jarraituko du eskualdeko ibilbideak: azken herriak Alegia eta Ikaztegieta izango dira.\n(Klika egin irudi azpiko "Gehiago irakurri..." botoian informazio gehiago jasotzeko).\nAurrerago, goierritarrei helduko zaie KORRIKAz gozatzeko txanda. Tolosaldeatik hego-mendebalderako bidea hartuko du lekukoak. Beasaindik goizeko zazpiak aldera pasatuko da, eta antolatzaileek kilometro polit eta jendetsuak aurreikusten dituzte han; izan ere, batzuk hiru herritako bidegurutzean emango dira: Ordizia, Beasain eta Lazkao. Idiazabalen, bestalde, gazte asko aterako da euskararen alde korrika egitera, eta seguru sorpresaren bat edo beste prest izango dutela dagoeneko.\nBederatziak aldera ibilbidea Seguratik pasako da; eta geroztik iparraldera egingo du pittin baten, Urola Garaira, Zumarragara. Jarraian, berriro hego-mendebaldera, Legazpitik Oñatira. Debagoienara helduko denerako eguerdia izango da.\nOrdu bat eta erdietan pasatuko da KORRIKA Bergaratik; eta hiruretan inguru, Eibartik. Kirolarekin lotutako hainbat kilometro jazoko dira azken herri horretan; alde batetik, KORRIKA Euskal Herriko Itzuliarekin kointzidituko duelako; eta bestetik, Eibar Kirol Elkarteak eta Aspeko pilotariek ere eramango dutelako lekukoa.\nOrdu erdi gerorago, korrikalariak Bizkaira sartuko dira berriro Ermutik, eta Durangaldeako ibilbideari ekingo diote: Elorrio, Atxondo eta Abadiñotik pasatuko dira, eta arratsaldeko zazpietan, Durangotik. Segidan, Iurretatik Zornotzara helduko dira (bertan, nabarmentzeko modukoa Udabarri dantza taldearen kilometroa, dantzan egingo baitu).\nArratiako ibilbidea Lemoan hasiko da (herri honetan, AEKko irakasle batzuen seme-alabek eramango dute lekukoa). Aurrerago, Lemoa eta Igorre artean, Madrilgo KORRIKAren antzolatzaileek beren kilometroa egingo dute, Madrilen aterako diruarekin erosia. Ondoren, iluntzeko hamarretan, korrikalariak Igorren egongo dira; eta hamarrak eta erdietan, Diman. Oso pozik daude 21. KORRIKArekin dimoztarrak, aspaldiko partez, ekimena beren herritik berriro pasatzen da-eta. Gauerdian, Zeanurin, Lekeitioko Deabruak Antzerki Taldeak harrera berezia egingo dio KORRIKAri.\nGoizaldeko ordu batean karabana koloretsua Otxandion sartuko da, aurreko edizioaren hasiera eguneko herria. Eta azken-aurreko etaparekin amaitzeko, lekukoa Gipuzkoan sartuko da berriro, Debagoienan. Goizaldeko lauretan Arrasatetik ibiliko dela aurreikusita dago.\nGogoratu KORRIKAren jarraipena egin daitekeela HEMEN!\nKomunikazio Bulegoa ESP\n© AEK :: Euskarapraktikoa 2018


Iñaki Kerexeta: "Entzuten dakien pertsona naiz eta gustuko dut jendeak esateko duena entzutea" - Eskoriatza - Goiena.eus\nIñaki Kerexeta: "Entzuten dakien pertsona naiz eta gustuko dut jendeak esateko duena entzutea"\nImanol Beloki 2015-05-03 07:00\nALKATEGAIAK EZAGUTZEN |Joseba Iñaki Kerexeta (Marulanda auzoa, 1958) da Eskoriatzako Elizateen Elkartetik alkate izateko hautagaia. 25 urte daramatza Arrasateko Alecop enpresan lanean, erosketa arduradun. Aurretik, aldiz, Eskoriatzako Fagor Ederlanen egon zen mantentze-lanetan.\nGure helburua Eskoriatzako bizilagunen ongizaterako eta garapenerako jarduera da, ekimen eta proiektu mota guztiak bultzatzea.\nZure lagunek zer esan zizuten alkategai izango zinela esan zenienean? eta lanekoek?\nEgia esanda lagun oso gutxirekin komentatu nuen zerrendaburu bezala nindoala baina animoak eman zizkidaten. Aldi berean kontziente dira ez daukagula alkatetzara heltzeko aukera handirik, ez baita gure helburua ere. Gu zinegotzi bezala aurkezten gara.\nLanekoek berriz, lasai, ezin egona daukak edo? Berriz saltsaren baten?…\nBa al duzu koadrilan zu beste busti den lagunik?\nEduki ditut eta badauzkat nire inguruan lagunen batzuk lan asko egindakoak eta egiten ari direnak oraindik.\nEzagutzen naute nolakoa naizen eta animoak eman dizkidate. Beraien babes guztia daukat.\nEz dut izan etxean horrelako ardurarik izan duenik. Aurrenekoa naiz esperientzia honetan.\nEskatzen badute, nik nire iritzia ematen dut, baina ez naiz aholkuak zabaltzen ibiltzen naizenetakoa. Entzuten dakien pertsona naiz eta gustuko dut jendeak esateko duena entzutea; horregatik, agian, ematen du hotza naizela. Baina behin ematen hasten naizenean, dena ematen dut. Hortaz, entzutea eta jendearen iritzia ezagutzea gustuko dut, nire pentsaerarekin eta egitekoarekin kontrastatzeko, baina egia esateko, nire horietatik ateratzea kosta egiten zait, burugogor samarra naiz.\nEntzun denak egiten ditut, gero kasu egin... Batzuetan bai beste batzuetan ez. Nahiz eta gero ea zergatik ez dudan berak emandako aholkua jarraitu entzutea tokatzen zait…\nBaserri inguruan gustura ibiltzen naiz. Ala ere gauren baten lagunekin afari pasadatxo bat egitea gustuko dut, batez ere afal ondoko elkarrizketak oso "sakonak" izaten direlako kasu batzuetan. Eta ahal dudan bakoitzean bidaiatu, leku desberdinak ezagutu. Denetan baitago zerbait ikusteko, ezagutzeko, ikasteko…\nFamilia eta lagunarekin ondo pasatzea oso osasungarria da.\nKasu egiten diezu komunikabideei? Jarraitzen dituzu? Egunkaria, irratia, telebista ala internet?\nAipatutako hedabide mota gehienak jarraitzen ditut. Kasu egitea beste gauza bat da, filtroa jartzea behar beharrezkoa da. Dena den albiste berdinen buruz hainbat kazetarik idatzi edo esaten dutena jakitea ondo egoten da ikuspegi desberdinak ezagutzeko. Nahiz eta kasu batzuetan irribarreak irten edo bekoki beltza sortu. Baina horrela dira gauzak.\nNoiz informatzen zara, zein ordutan?\nGoizean jaikitzen naizenean aurreneko gauza irratia jartzea izaten da. Eta gauean oheratu baino lehenago interneten botatzen dut begirada bat. Bitartean, paperezko egunkariren bat ere irakurtzen dut. Aste buruetan denbora gehiago daukadanez aste barruan markatuta utzitako artikuluak edo albisteak lasaiago irakurtzea ere gustatzen zait.\nNaiz eta nire ama hizkuntza euskara izan, nire hezkuntza osoa gaztelaniaz izan da, eta arlo profesionalean ere gaztelania erabiltzea tokatu zait gehiengotan, beraz esango nuke ondo moldatzen naizela. Ingelesa adin helduan ikasten hasitako hizkuntz bat da, eta gure adineko beste askori bezala, nahiko zaila egiten zait erabiltzea, batez ere ez delako asko erabiltzen dudan komunikazio hizkuntza. Baina nahiz modu batera ez bada, bestera konpontzen naiz atzerriko jendearekin. Bai enpresako bezeroekin, eta baita atzerrian turismoa egiten ibili naizenean ere.\nIzenez behintzat ezagutzen ditut batzuk. Nire ustez bertan egoteko oso metodikoa izan behar da eta denbora dedikazio bat behar dute. Egia esanda nire buruan ez daude leku preferentean. Konklusioa: ez naizela batere trebea beraiekin.\nTwitter, Facebook, WhatsApp… zein nahiago?\nWhtsApp da gehien erabiltzen dudana. Twitter eta Facebook-ean lehen esandakoa, astean behin sartzen banaiz…\nBaliteke batzuendako gutxi izatea baina bi talde dauzkat bakarrik.\nEz dizut galdetuko zein izan den irakurri duzun azkeneko liburua, baina opariren bat egin behar izanez gero, ze aukeratuko zenuke? (eleberria, poesia, izenburu zehatz bat, autore bat...).\nOpari "konprometitu" bat egin beharra tokatu ezkero izenburu batera jokatuko nuke. Baina famili tarteko, lagunen bati edo nahiko harreman pertsonala daukaten pertsona bateri egitea tokatu ezkero, autore batera jokatzen dut. Bakoitzaren gustura moldatuz.\nKamera aurrean hitz egiteak lotsa ematen al dizu? ohituta zaude?\nEz zait orain arte horrelako gauzarik tokatu eta ezin dizut ezer esan. Baina ziur nago lotsa pixka bat emango didala. Profesional handienek ere inoiz edukitzen dute beraien hizkuntzan "beldur eszenikoa" deitzen diotena.\nAutobus zerbitzua jarri dute Eskoriatzako auzo batzuetara, gehiago egin behar dela uste duzu?\nDakidanez auzo batera joaten da, eta beste batzuetatik, ez denak, pasatu egiten da. Elizateak hor daude, gutxi edo asko baina batzuk behintzat hazi ere egin dira; bertako bizilagun nagusiak gero eta gehiago dira eta denak, gehiago edo gutxiagotan, mugitzeko beharrak izaten dituzte: erosketak egiteko, medikuarengana jaisteko eta beste hainbat gauzatarako. Garraio publikoa edukitzea ezin bestekoa da nire ustez. Hori esanda, nik nire buruari beste galdera bat ere egiten diot: nola antolatuta? Orain dagoen bezala? Nola daukate beste herrialde batzuetan (Gipuzkoa, Bizkaia…)? Dena den, hor dago autobusa eta bera erabiltzera animatzen dut jendea.


Susa literatura - Aurten ere diferente izanen da\nAurten ere diferente izanen da\nSusa 83-86 18\nKlara eta ura\nEzkerretara, gugandik hiru mahaitara eserita zegoen bikoteari begiratu nionean neskaren azal morenoan, kaobazko adatsean baino ez nuen erreparatu. Berriro so jarri nintzaienean isilik zeudela konturatu nintzen eta oso serio gainera: haserrezko espresioz bakoitza bazter batera begira zegoen, aurrean baso bana hutsik, pentsatzekoa zen denbora franko bazeramatela hor.\nEz zuten ezer esaten baina bien artean zerbait gertatu berria zela nabaria zen bezala beste zeozer ere bazetorrela asma zitekeen. Zeharka behatzen zioten elkarri aldizka, baina inoiz begiez topo egiten bazuten azkarki erretiratzen zuten burua.\nLuze iraun zuten horrela. Halako batean ez batak ez besteak begirada urrundu ez zutelarik neskak kopeta itun eta serioz, pena apur batez ere bai, zerbait esan Zion mutilari:\n— Ezin diat hola segi, ezin diagu hola segi. Gureak egin dik... aspaldian egin zian —horixe esan ziola pasatu zitzaidan burutik, beharbada zerbait oso diferentea esan zion.\nMutilaren erreakzioa zeharo histrionikoa izan zen, deskarga elektriko batek astindu berri zuela pentsatzeko modukoa: bere aulkitik ia-ia saltatuz neskaren besoa heldu eta ezezka eginez haren errua edo adierazi nahi zion:\n— Ez, ez dun arrazoirik!—esango zion.\nGauza bera behin eta berriro esanez neskari eragiten zion, urjentziazko larritasun batean dagoenaren imintzioak aurpegi eta soinean. Honen aurrean neskak ahal izan zuen moduan besoa askatu zuen zakarki zeozer esanez:\n— Utzi nazak bakean!—eta burua beste aldera itzuliz norbaitek begiratzen ote zien konprobatu nahi izan zuen lotsagatik edo.\nMutilaren kuraia burbuila baten antzo ezabatu egin zen eta burua makurtu, lur jota. Isiltasuna nagusitu zen beste behin: bata serbileteroarekin jostalari, bestea atzazalez mahaian joka, elkarrekiko mututasun eta ihesketan tematsu. Pixkanaka mutila madalena itxura hartuz zihoan: lehenxeagoko furia ahazturik begiak lausotu egin zitzaizkion erabat, malkoak ere bazetozkiola aise antzeman zitekeen. Kolore argiko begiek arraultzearen zuringoa ziruditen, ojos de huevo duro pentsatuko zuen besteak.\n— Badakik herra diedala melodrama merkeei —bota ziezaiokeen neskak, bera ere berehalaxe zotinka hasteko beldurrez.\nMutilak goiko hortzez beheko ezpainari kosk egiten zion, itxura pairakorraz, handik pixka batera uholdeka zetorkion agresibitateari eutsi ahal izateko ukabilak estutuz. Neska orduan burua jiratuz paretetako irudiei beha jarri zitzaien, Parisko kabaretetan Toulouse-Lautrecek egiten zituen dibujoek bat-bateko interesa sorrarazi baliote bezala edo. Sudurra pittin bat gorritu ez balitzaio edonork pentsa zezakeen koadrotan zehar murgildurik zegoela, halako arretaz begiratzen baitzien.\nMutilak zerbait esateko keinua egin zuen baina hobeto pentsatuz edo, atzera jo eta hasperen sakon bat besterik ez zuen bota. Hasperen honek neska bere kontenplaziotik atera zuen. Begira jarri zitzaion hasieran gupidazkoa zen baina gero gogortu zuen espresioz:\n— Zer, hasi al haiz hasperenekin eta? Badakik horrela ez nauala konbentzituko: gehiegitan engainatu nauk modu horretan —edota antzeko zerbait esan ziola imajinatu nuen.\nMutilari begiak ireki egin zitzaizkion are gehiago, amorraturik bailegoen eskukada bat eman zion mahaiari eta atzaparrak basapiztien antzo oldarkoi erakutsi, baina instant batez besterik ez zuen iraun bere horretan, hitz gotorren bat jaurtikitzeko saio antzu bat egin eta gero etsipenez burua bularrean erortzen utzi baitzuen. Bost minutu barru edo eskua neskarenarengana luzatu zuen maitekiro, honek erretiratzen ziolarik: geroxeago berriro luzatu zuen eta oraingoan nekaturik baldarki errefusatu zion. Honengatik edo, mutilak aurpegia altxatu zuen neskak haren begi gorritu eta negartiak ikus zitzan. Benetan tankera barregarria zuen baina neska hark oso bihozpera izan behar zuen begitartea ilundu egin baitzitzaion.\nMutilak bestearen ahultasun une horren probetxu atera nahian agian, hitz bat esan zion neskari, izena besterik ez nere eritziz:\n— ... —Ima. Marian, Josune, Bego edo antzeko zerbait; « Maitia» ere izan zitekeen.\nEz zuen fitsik esaten.\nAski duenaren jestu gogaitua egin zion neskak. Bestea berriz, indarberritua, bere estakurua edo entzunerazteko erabakia nonbait, hitz goxoz mintzatzen hasi zitzaion, konbentzimendua begitartean grabaturik:\n— ... —izenaz hasi zen, ziur—, ez, ez didan ulertu, gaizki ulertu ditun gauzak eta okertu egin ditun, edo okertu egin zaizkigu, ez zekinat... nik ez —aldizka pausaldiak egiten zituen diskurtsoan— ai, ez zaizkit hitzak ateratzen... nik inolako asmo txarrik gabe egin ninan, gaizki jokatzen ari nintzelakoaren kontzientziarik gabe... eta oraindik ere ez dinat uste gaizki egin nuenik —beste eten bat— eta bestea, nik ez ninan hori esan nahi baina herorrek bultzatu naun.\n— A bai e?—arrazoinamendua itxura denez ez zen hain biribila izan; haserrez burua jiratuz, jauzika— Mutil gaixoak ez zian hori esan nahi, baino esan huen! ez zian deus txarrik egiteko asmorik, beti asmo onak dizkik, baino izorratua ni izan nauk beti bezala!\n— Ez dun hola hitz egiteko eskubiderik —aurreko lasaitasuna galdurik eta zotinka hasiz, hitz egiten zuen heinean negarralditik gero eta gertuago—. Ni naun beti kabroia, betiko alua eta ez dun egia; hik ere askotan min egiten didan hire hitzez eta —zotinaren etena, malkoak libro— agoantatzea tokatzen zaidan.\n— Gixajoa halakoa! Mutikotxo mindua, dialektikarako ahalmena bederen ez zaik kamusten: beti duk hitz aproposen bat heure burua zuritzeko —erabateko kabreoz.\n— Ez ezan esan halakorik —eta aharrantzaka lehertzen hasiz elkarrizketa adiskidetsu horren kapitulu bat amaitutzat jo zen.\nEsaldien neurriagatik eta hauei laguntzen zieten keinuengatik halako zerbait esan bide zuten, politikaz edo angulen prezioaz ez zen solasa behintzat.\nKontzertu baten antza hartuz zihoan hura: gaia bera izaki bazituen bariazioak; eta baita fortissimo eta pianissimoko zatiak ere. Oraingoan mutilak bi eskuez tximatatik helduz mahaia blaitzen ziharduen, pixkanaka soseguzkoa egin zen negar erritmiko batean, noiz-behinka burua alde batera eta bestera eraginez ezer konprenituko ez balu bezala. Neska ere lagunaren arrenkurak indartu ahala urduriago jartzen ari zen, trankiltasuna mantentzen saiatu arren egoera hura gogoz kontrakoa zitzaiola antzematen zelarik.\nImpasse berriari irtenbide orijinala eman nahian edo, mutila neskaren izena errepikatzearen leloarekin hasi zen beste behin, erantzuna jasotzeko baino gehiago terapia katartiko gisa, begiak neskagana zuzentzeke edalontzia zeharkatzen zuten bere eskuetan finko, etengabe esaten baitzion:\n— ... —bi silabatakoa zirudien izenak— .....................................\nNeskak, halako errekerimendu nekagarriri ihardetsiz, zerbait galdetu zion:\n— Zer? —aspertuxea edo.\nMutila, zozo moduan, ixilik geratu zen; begiez zer esan ez zekiela adieraziz, berriro —benetan plastosoa zen— izena ahoratu zuen:\nIxilik geratu ziren. Neskak eskuak mahai gainetik kendu zituen eta apenas sumatzen zen mugimenduagatik ahopetik zerbait kantatzen ari zela pentsatu nuen, infernu horretatik aldegitearren apika. Mutilak, efektistagoa, beso bat bestearen kontra estutzen zuen atzazalak haragian sartu nahiz bezala, sabaira begira; seguruenik martiri sentitzen zen une horretantxe.\nLaster mutilak jertsearen manga, besteak eskuak mahai azpian zituen eta, hatz puntez emeki ukitu zion eta larruazala bezain goxoa ez zen arren ehunean korapilatu. Hala egon zen luzaz, kotoiari xera eta xera, laztan antzutan, hainbatgarrenez begi argiak anpuloen dizdiraz edertzen zitzaizkion bitartean.\nLaranja erdi edo isladatzeko joeraren bat izan bide zuten, honen malkoei horrenek erantzuten baitzieten, oboe eta pikoloaren artekoaren moduko joku musikala osatuz.\nMutilak, bere arrenkuren oihartzuna ikusirik edo, aharrantzen arteko irribarre herabetia egin zuen, baina neskari negarrontzien sinfonia gehiegi gustatzen zitzaionik ez zirudien benetan, nahiko haserre painelua eskatu baitzion mutilari:\n— Utzidak sikatzeko zerbait.\nHori pentsatu nuen esan ziola, besteak ezezka eginez paperezko serbileta bat luzatu zion eta.\n— Negar egin arazten didak eta beti bukatzen diagu berdin.\nNahiko interpretazio librea da baina horixe otu zitzaidan izan zitekeela erantsitakoa.\nMutila baretu egin zen lagun hurkoaren penak eman ohi duen patxaraz beharbada, ez dakit, eta aurrekoa jadanik mela-mela eginda zuenez beste serbileta bat eskaini: atzamarrak ere endredatu zizkion ilaje naroan: oraino negarrez zegoena kontsola nahian zebilen:\n— Ez ezan negarrik egin, polita: nere neskato kuttuna —eite maitakorrean halako zerak esaten zizkiola irakurri nuen. Gero gauza gehiago ere bai, adixkidetzeko asmotan itxura denez:\n— ... —izena— maitea, ez egon horrela —besarkatu egina zuen— elkar maite dinagu, ezta? —azken hitz hau esaterakoan begitara begiratu zion ondoren berriro sorbalda gainean jartzeko— Nere azukre koxkorra, zergatik haserretzen gaitun egunero?\nNeska, oraindik osatu gabe zegoena, mutila bezain ponpox eta alai ez zen jartzen sobrare, eta zerbait esan zion, ikusi ahal izan nuenez doinu aski neutralez, baina bestea bere onetik ateratzeko haina izan zen, bai:\n— Beti gauza bera egingo ez bahu ez ginateke hola ibiliko.\nMutila, esan bezala, burua berriro sabaira altxatu eta suspirioka jarduteari ekin zion, ozen. Tarteka tarteka solaskideari begiratu gabe marmarka ari zen; gero marru baten antzo, neronek ere entzuteko moduan, galde esperantzagabea:\n— Ez al didan sekula konprenituko?\nEspektakuluaz bastante nahiko nekaturik nintzen eta handik alde egitekotan nengoen; hala ere, azken momentuan, ipurdiaren itsaskortasunagatik edo zerbait hobea ikusteko irrikaz bertan geratu nintzen, fedea ez baita hain erraz galtzen.\nOrduan konbentzitu nintzen bietatik inork ez zuela erretzen, bestela ordurako erreak zituzten bat eta bi zigarro baino gehiago, edo tabakorik gabe baleude erre nahi izatearen trazak egingo zituzten behintzat.\nNeska bere onera etorria zen; haatik, desesperoan zirauelako edo berradiskidetu aurretik barneak erretzen zizkioten denak kanporatzeko gura zuelako zeozer jaurtiki zion, jotzekotan:\n— Noiz izango ote diat bakea behingoz? Hobe elkar ezagutu ez bagenu, edo betirako joango bahintz.\nShowra bultzatu zuten hitzok laguna: arrenkari zerakusan bularra esaldi solemniatsuren bat zioela:\n— Bukatu nahi badun har ezan ganibeta eta hil nazan!\nNeskak barre egin zuen eta mutilak, barne muinetan mindua, suplikatik bortizkeriara joz besoa altxatu zuen kolperen bat ematekotan edo.\n— Bai, orain hori —neskak, asaldaturik— jo egidak, aprobetxa ezak indar gehiago duala, hori bakarrik falta zitzaian.\n— Barkaidan, ..., barkaidan faborez. Nik ez ninan jotzeko asmorik, baina aztoratu egin naun, nik guztiz seriotan esan dinat eta barre egin didan, pailazotzat hartu naun, baina ene sentimenduak benetakoak ditun, nik ez dinat itxurarik egiten,...—izenaz bukatu zuen eta segitu, eskuak airean mugituz— Ai, ..., zergatik ibili behar ote dinagu hola beti? Nik maite haut —bi eskuetako behatzak elkartuz, otoi egitera balihoa bezala eta su handiagoz— ez dinat hirekin pozik bizitzea beste asmorik, hik ere maite naun, zergatik liskar hauek? Zer dela eta elkar mintzen aritu?\nMakina bat minutu eman zuen era horretan, hizketa etengabean ezti eta ezti, neska ere beratzen zihoan bitartean, hitz andana horrek hunkiturik nonbait, aldizka zerbait adieraziz erabat konforme ez zegoela agertarazteko:\n— Kulpa herorrek izan duk hori egitean, ez nik.\nHala eta guztiz ere notatzen zitzaion bake eta konponbiderako gogoa. Mutila ere amore emateko pronto zegoen:\n— Ez dun berriz halakorik gertatuko —burua ttantta bat makurtuz.\nAgeri zen ondo amaituko zutela afera, laster musutxo bat ere emango ziotela elkarri, beldur eta errezelo guztiak behin betirako uxatuz.\n— Aurrerantzean halako gehiagorik ez —esango zuten biok, eskuak lotuz, itxaropena eta zoriona begi gorrituetan.\nAldamenekoa eta biok asperturik geunden kafetegi hartan egoteaz eta beste tokiren batera edo paseotxo bat ematera joatea erabaki genuenean, gu altxatzearekin batera gugandik hiru mahaitara zeuden bi haiek ere aulkitik jaiki egin ziren, gureen antzekoak ziren abrigoak jantzi zituzten, eta gu joatean ezkerreko ispilu handia ere hutsik geratu zen.


Ezusteko ederra Iker Pourentzat �Celedon� bidea - GARA\nkirol eskalada I Kateatzeak\nIker Pouk makina bat ordu egiten ditu Ilarduian, hots, Leze izeneko kobazuloaren atzealdean dagoen sektorean. Makina bat bideren zurrunbiloan ikusi dugu; batzuk eskalatzaile gasteiztarraren kideek sortutakoak eta beste batzuk bere sinadura daramatenak.\nBaffineko espediziotik iritsi bezain pronto, beste helburu batzuen artean, sektore horretan zuen erronka bati buru-belarri ekin zion. «Celedon» du izena, eta orain dela lau urte ekipatu zuen. Eta azkenean amets hori egia bihurtu du. 9a+ zailtasuna proposatu du; hots, eskalatzaileak sinatu duen gradu horretako hirugarren marra. Lehena duela bi urte egin zuen Margalefen: «Demencia senil» (lehen errepikapena). Bigarrena ere Tarragonako eskola berean, baina joan den urtarrilean: «Nit de bruixes» (lehen igoera).\nLasai asko esan daiteke Pourentzat ezusteko ederra izan dela. Eta hori diogu kateatu berri duen marra hori ez delako guztiz bere estilokoa. Aipatu ditugun lehen bi bideak, adibidez, oso «esplosiboak» dira. Hirugarren horrek, aldiz, erresistentzia handia eskatzen du.\nPouk «Celedon txiki» marrari 10 metro gehitu ondoren, sortu zuen «Celedon». Lehen bide hori iaz kateatu ondoren, beste 10 metro horiek igotzea falta zitzaion. 42 metro luze da, eta asko borrokatu behar izan du «izar» hori bereganatu ahal izateko.\nGasteiztarrak berak baieztatu duenez, guztira lau urteko saioak izan dira: «Zenbatu ezinezko saio piloa egin ditut: ikaragarri kosta egin zait kateatzea. Inolako zalantzarik gabe, beharra nuen helburu hau egiteko. Duela urte batzuk pentsatu nuen inoiz ez nuela eskalatuko».\nEskalatzaile arabarrak igo duen marra hori irtena duen pareta zuri batetik doa: «Mina hartzen ez duzun erregeleta horietakoak ditu, eta blokeko pauso asko. Inoiz hornitu eta eskalatu dudan bide ederrenetarikoa izan da».\nPou bezala, Aleksandra Taitras ere protagonista dugu. Izan ere, eskalatzaile poloniarrak beste urrats bat egin du bere ibilbidean. Duela egun gutxi batzuk bere lehen 8c+ sinatu du Rodellarren: «Cosi fan tutte».\nZailtasun hori egin duten emakumezko eskalatzaile gutxi dago, eta Taitras talde horretan sartu berria da. Gainera, 8c+ egiten Poloniako lehen neska izan da.\n«Cosi fan tutte» marra Rodellarreko Piscineta izeneko sektorean dago, 55 metro luze ditu eta eroria du. Serge Casteranek hornitu zuen, eta Sasha DiGiulian estatubatuarra (dagoeneko pare bat 9a graduko marra kateatu ditu) lehen emakumezkoa izan zen bidea kateatu zuena. Iaz izan zen hori, eta orain poloniarra marra hori sinatu duen bigarren neska da.\nGogora dezagun Taitrasek 30 urte dituela eta 8c egiten munduko lehen emakumeetariko bat izan zela. Dagoeneko, 8c graduko hiru bide ditu.