Euskara eta euskal eurohiria: Ipar Euskal Herriko ikusmolde bat | Soziolinguistika Klusterra\nAtarikoa » Euskara eta euskal eurohiria: Ipar Euskal Herriko ikusmolde bat\nesan dezakegu lurralde antolaketak hizkuntz politika hitzartu bat eman digula. Baina gero, hirigintzak muga gainditu duelarik, Eurohiriaren egitasmoarekin ohartu gara Euskal Herriak ez daukala eremu guztia estaltzen duen hizkuntzarik. Hizkuntzen dinamikaz gogoeta sakona egin behar dugu muga kultural hori gainditzeko\nEuskara lurralde garapenari lotua da. Euskal Herria 2010 prospektibaren lehen printzipioa zen euskal nortasunaren kontzientziak eragin handia duela garapen ekonomikoari begira, herriari buruzko atxikimenduari esker. Eta denbora berean nabari zen atxikimendua ahulduz doala, euskara ahultzen den neurrian\nObragintza Publikoa da hizkuntz politikaren erabakitzailea eta hor daude lau mailetako ordezkariak: estatu, eskualde, departamendu eta udalarteko euskal sindikatukoak\nObralariak dira Hezkuntza Ministeritza, guraso elkarteak, AEK, Euskaltzaindia, Iker, Ikas, Euskal Irratiak, ETBren hedatzaileak\nHizkuntz Kontseilua da erabakitzaileen eta obralarien arteko bilgunea ekimenak koordinatzeko, proposamen berriak egiteko, egitarauak begiratzeko eta beharrez berritzeko\nEuskal Herrian ez dugula hizkuntza amankomunik. Geure lurraldean gaudelarik, estatu hizkuntza erabiltzen dugu ororekin komunikatzeko eta euskara euskaldunekin. Mugaz gainetik zerbait antolatu behar dugularik, badakigu euskara dela hizkuntza enblematikoa Euskal Herri osoan. Baina komunikaziorako euskara ez da eraginkorra, bi alderdietan gutiengoan delakotz, % 30 guti gorabehera\nEuskal Herriko (eta beraz Eurohiriko) hizkuntz amankomunena, heren bat hiztunekin alde bakoitzean\nmugaz gaineko komunikazioa ez dago normaltasunean. Normaltasuna hizkuntz amankomuna herri edo hiri osoarentzat izatea da, denen lehen hizkuntza ez delarik, batzuren bigarren hizkuntza izanez\nIparraldeko euskaldunek frantsesarekin egin dute beren akulturazioa, Hegoaldekoek gaztelerarekin egin duten bezala. Akulturazio ezberdinak oso bereizgarri bilakatzen dira, elkar-ulermen linguistikoa ez bada sendotzen. Zergati sakona da auzoko estatu hizkuntzaz jabetzeko\n1992an, Iparraldea antolaketa dinamika batean sartu zen Euskal Herria 2010 prospektibaren bidez, eta denbora berean gure nortasun kolektiboa berriz definitu genuen, euskarari eta euskal kulturari lehen tokia emanez. Dinamika honen guztiaren bilakaera hiru idazkitan aurki daiteke: lurralde antolaketaren eskema, Baiona-Angelu-Biarritz elkarteko 2001 egitasmoa, eta euskal eurohiriaren liburu zuria (Le Schéma daménagement linguistique, 1996; District BAB, projet 2001: le Livre blanc de lEurocité Basque, 1997).\nUrraspide hau laburbilduz, esan dezakegu lurralde antolaketak hizkuntz politika hitzartu bat eman digula. Baina gero, hirigintzak muga gainditu duelarik, Eurohiriaren egitasmoarekin ohartu gara Euskal Herriak ez daukala eremu guztia estaltzen duen hizkuntzarik. Hizkuntzen dinamikaz gogoeta sakona egin behar dugu muga kultural hori gainditzeko.\nLURRALDE ANTOLAKETA ETA HIZKUNTZ POLITIKA HITZARTUA\nLurralde antolaketaren izpiritua hiru kontzeptutan kokatzen da: herria, garapen iraunkorra, eta gobernantza.\nHerria (le pays) da lurralde antolaketaren eremu naturala, Pasquaren legeak eta Voynetenak ongi definitzen dutena. Bizitza eremu bat, jendeak harremanak dituen gune bat, lanarentzat, zerbitzuentzat, aisialdiarentzat, azpiegituren eta bideen aldetik eta beste. Gainera, herriak badu batasun bat, hobeki erranez elkartasun bat, sail anitzetan: ekonomia mailan, bai eta historian eta kulturan ere. Eta nortasun kolektibo horretan sartzen dira tokiko hizkuntzak.\nGarapena da herri antolaketaren helburua. Orain arte ekonomiaz hitz egiten zen. Orain bakoitzaren atseginari eta ororen elkargoari garrantzia ematen zaie, garapena iraunkorra izan dadin. Behar biologikoak asetzea ez da aski; gizarteak edo jendarteak askoz gehiago eskatzen du.\nGobernantza da garapen iraunkorraren eragilea. Kasu, gobernantza (gouvernance) ez da gobernua (gouvernement). Alabaina, antolaketaren dinamikan parte hartzen dute bai gizarte politikoak, bai eta gizarte zibilak ere. Gobernua da erabakiak toki batean hartzen dituena eta egiketa beste toki batean eramaten duena. Hori da kudeantza klasikoa. Aldiz, antolaketa dinamikan erabakiak gune askotan moldatzen dira. Urraspide horri deitzen diote "garapen hitzartua", lehenagoko "autogestioa"ren itxurakoa. Ondorioz, Iparraldean bi erakunde sortu ziren: Garapen Kontseilua, gizarte zibilaren proposamenak biltzeko, eta Hautetsien Kontseilua, proposamen horien araberako erabakiak hartzeko.\nEta herri hizkuntzak zer du ikustekorik lurralde antolaketarekin?\nEuskara lurralde garapenari lotua da. Euskal Herria 2010 prospektibaren lehen printzipioa zen euskal nortasunaren kontzientziak eragin handia duela garapen ekonomikoari begira, herriari buruzko atxikimenduari esker. Eta denbora berean nabari zen atxikimendua ahulduz doala, euskara ahultzen den neurrian. 1996ko inkesta soziolinguistikoak erakutsi zuen euskararen egoera larria Iparraldean, denbora berean Hegoaldean euskara abiadura handian garatzen ari zelarik.\nIparraldeko euskaltasunaren argazki onak baditugu bi ikerketa nagusiren bitartez. Alde batetik, Eusko Jaurlaritzak Euskal Herri osoan hiru inkesta soziolinguistiko egin ditu 1991n, 1996an eta 2001ean, Euskararen jarraipena 1, 2 eta 3 liburukietan agertu direnak. Bestalde, Frantziako 1999ko erroldan hiru galdera baziren hizkuntzen transmisioari buruz: zure gurasoek nola hitz egiten zizuten, zuk haurrei nola hitz egiten diezu, zein hizkuntzatan hitz egiteko gai zara. Bi ikerketa horiek azken ehun urte hauetako euskararen bilakaera erakusten digute. Laburpen bat egin dezagun: Iparraldeko gune euskaldunenak hustuz doaz demografiaren aldetik; transmisio naturala gaizki dabil; euskal irakaskuntzak lehen mailan % 25 ikasle hunkitzen ditu; gizarte erabilera legeak oztopatzen du. Euskararen erabilera gutitu da. Administrazioan eta zerbitzu publikoan erabilera oso ahula da betidanik, ofizialtasun faltaz. Gainera, euskarak bereak zituen eremu tradizionalak ere galtzen ari ditu: familia, lagunartea, merkatua, eliza, auzunea.\nBaina denbora berean euskararen aldeko nahia pizkor dago. Euskarari buruzko jarrerak eta iritziak aski onak dira. Hiru inkestetan galde batzu egin ziren, biztanleen iritziak neurtzeko, nola ikaskuntzari buruz hala erabileraz. Adibidez :\n«Haur guztiek euskara ikastea beharrezkoa da» (bai % 46).\n«Herri-administrazioan lan egiteko euskaraz jakin behar da» (bai % 51).\n«Hedabide guztiek euskarazko saio gehiago behar lituzkete» (bai % 50).\n«Nahiago dut ingelesa ikasi, euskara ikasi eta hobetu baino» (bai % 38).\nHoriek horrela, gogoan atxik oinarrizko altxor bat badagoela, oraindik Iparraldea baita lurralde euskaldunena, baina lehenbailehen zaindu behar den altxorra.\nHizkuntz antolaketa hitzartua\n1995ean hizkuntz antolaketaren eskema moldatu genuen, Hegoaldea eredutzat hartuz, 40 kideko lan talde zabalean: hautetsi, irakasle, arduradun, euskaltzain, euskaltzale. Hizkuntza politika onargarri bat proposatu genuen, "ideologiarik gabekoa", bost ardatz nagusiren inguruan: euskal irakaskuntzaren aintzinaraztea eskolier guztientzat eta jende helduentzat; hedabideetan euskararen erabilera sustatzea; euskararen ezagutza sakontzea, Euskaltzaindia eta Iker zentrua lagunduz; bizitza publikoan euskaraken lekua zabaltzea; Hizkuntz Kontseilua sortzea.\n"Ideologia" izpi bat ere aurreratu genuen, ofizialtasuna, onarmena, eta lurraldetasuna sinbolikoki bederen aipatuz: "Lehentasuna duten norabide hauei esker, euskararen aldeko hizkuntz politikarako zutabeak eraik daitezke, nortasun hizkuntzak hartzen duen oinarrizko estatutua ofizialki onartuz: "Euskal Herriaren hizkuntza euskara da".\nEta hara non, 2000ko abenduaren 22an, estatuak, prefetaren bitartez, bat-bateko eskaintza egiten digun: Euskal Herria hitzarmen berezia 2001  2006 (Convention spécifique Pays Basque 2001  2006). Kontratu politiko honek, Garapen Kontseiluan eztabaidatu genituen 79 proposamen hartzen ditu eta 10 kapitulutan sailkatzen: kultura, ingurumena, laborantza, arrantza, industria, turismoa, hirigintza, mugaz gaineko harremanak, Euskal Herriaren animazioa.\nLehen kapitulua "hizkuntz politika" da, esaera hau lehen aldikotz agertzen baita idazki ofizial batean. Hitzarmen Bereziak 10 ekintza hautatu ditu 6 urteko aurrekontuarekin, orotara 6 milioi euro nonbait han. Batzuk ikaskuntzaren ingurukoak: ikas-tresnen ekoizpena, eskola inguruko ekintzak, gurasoen informazioa, helduen euskalduntzeko profesionaltasuna; beste batzuk hedabidei buruz: euskal irratiak, ETBren zabalkuntza, euskara Interneten; bai eta euskalgintza sakonaere: Euskaltzaindia eta Iker zentroa.\nDenbora berean definitu da hizkuntz politika hau eramanen duen erakunde hirukoitza, hemen ere gizarte zibila eta gizarte politikoa elkarrekin uztartu nahiaz. Erakundearen adar bakoitzak baditu bere eginbideak.\nBat. Obragintza Publikoa da hizkuntz politikaren erabakitzailea eta hor daude lau mailetako ordezkariak: estatu, eskualde, departamendu eta udalarteko euskal sindikatukoak. Laster, egitura informal hau erakunde ofizial bilakatuko da, IPE moldekoa (Interes Publikoa duen Elkartea). Oinarrizko akta ministeritzarteko dekretoa izanen da, Hezkuntza Ministeritza barne. Martxan jarriko denean, Iparraldeak ukanen du hizkuntza antolaketarako egitura ofiziala, erabakiak hartuko dituena eta araberako diru-laguntzak banatuko dituena euskalgintzako obralariei.\nBi. Elkarteetako eta erakundeetako Obralaritzaren gain da erabakiak diren proiektuak programatzea, gauzatzea, eta ebaluatzea. Obralariak dira Hezkuntza Ministeritza, guraso elkarteak, AEK, Euskaltzaindia, Iker, Ikas, Euskal Irratiak, ETBren hedatzaileak.\nHiru. Hizkuntz Kontseilua da erabakitzaileen eta obralarien arteko bilgunea ekimenak koordinatzeko, proposamen berriak egiteko, egitarauak begiratzeko eta beharrez berritzeko, euskararen estatutuaz arduratzeko. Mementoko gogoetaldi nagusia Euskara 2015 plana da.\nOro har, Euskal Herria 2010 egitasmoaren bide-erdian, lan itxaropentsu bat egin dezakegu: euskara berpizteko hizkuntza politika bat badugu, lurralde antolaketa orokorrari lotua dena.\nMUGAZ GAINEKO HIRIGINTZA ETA HIZKUNTZ DINAMIKA\nLurralde antolaketa urrats handi batez aurreratu da, hirigintzari lotu delarik. Alabaina, hasierako helburua kostaldearen eta barnealdearen arteko elkartasuna sustengatzea zen. Acadie-Reflex bulegoak inkesta sakon bat egin zuen, 2000. urteko irailean agertu zena, (Ipar) Euskal Herrian sortzen ari den hiritasun berriaz (la ville emergente). Gaurko hiria ez da jendetza handi bat bakarrik, zerbitzuak, enpresak eta botereak metatzen dituena. Hiria gero eta gehiago da bidegurutzea, inguruari lotua dena, batzuentzat egoitza-leku, besteentzat lan-leku edo kontsumo-leku.\nHiria herri-hiri (ville-pays) bilakatzen ari da, eta hortakotz antolaketa egitasmo batean beharrezkoa da jakitea hiri bakoitzak zer dion bere izateaz. Baiona  Angelu  Biarritze (BAB) hiriartearen diskurtsoa da (Ipar) Euskal Herriaren hiriburua dela, zerbitzu askoren iturburu dela, baina, adibidez barnealdetik «ur garbia» hartzen duela. Donibane Lohizune hiria, anti-BAB bezala agertzen da, kostaldeko eta Urdazubi aldeko udalak biltzen dituela, Ziburu, Urruña, Azkaine, Hegoaldeari begira. Aldiz, Uztaritze «hiri ttipiak» euskaltasunaren aurpegia erakusten dio kostaldeari, langileen egoitza delarik, bai eta barneko ekoizpenen «portua» ere.\nHendaiak muga gainditu du, Iruneko eta Hondarribiako udalerriekin «Txingudi» hitzarmena (consorcio) izenpetuz. Baionako itunaren lehen aplikazio hau hirigintzaren beharrei erantzuteko da: garraioak, garbiketa, itsas bazterra, aireportuaren ondorioak. Denbora berean, Baiona eta Donostiaren arteko gogoetaldia eraman zen, Euskal Eurohiriaren gaia landuz. Hirigintza klasikotik, elkar-hirigintzara (conurbation) pasatu gara muga gaindituz. Alabaina, Bokaletik Donostiaraino hirigune bera da. Hiri bakoitza bere nortasunari atxikia da, baina badira arazo orokorrak eta banaka trenkatu ezin diren harreman beharrak.\nGaurko hiria gobernagarri da, ez botere zentralizatu baten bidez (udalerriak daukate botere ezin ukatua), baina gobernantzaren bidez. Diskurtsoak, interesak eta harremanak negoziatu behar dira, hitzarmen batera heltzeko, estatuak jokozain direlarik. Mugaz gaineko hirigintzaren puntu bakar bat aipatuko dugu, mintzamoldearena.\nZein hizkuntz dinamika Eurohiriarentzat?\nHemen nabarmen agertzen da gauza lazgarri bat, Euskal Herrian ez dugula hizkuntza amankomunik. Geure lurraldean gaudelarik, estatu hizkuntza erabiltzen dugu ororekin komunikatzeko eta euskara euskaldunekin. Mugaz gainetik zerbait antolatu behar dugularik, badakigu euskara dela hizkuntza enblematikoa Euskal Herri osoan. Baina komunikaziorako euskara ez da eraginkorra, bi alderdietan gutiengoan delakotz, % 30 guti gorabehera. Kulturgintza alorren harreman asko euskaldunen artean egiten dira. Baina administrazioan, ekonomia alorrean, edo eguneroko bizitzan, alde bateko euskaldunak zorte guti du beste aldeko euskaldun batekin hitz egiteko.\nMugaren gainetik begiratuz, hizkuntz egoera poliglosikoa da. Iparraldean denek frantsesa dakite eta Hegoaldean denek gaztelera. Iparraldean gutik dakite gaztelera, askok ulertzen badute ere. Hegoaldean oso gutik dakite frantsesa, batzuek ulertzen badute ere. Hegoaldean euskaldunen kopurua gehituz doa gazteen artean, oro har heren batean mugatzen delarik. Iparraldean euskaldunen kopurua gutituz doa gazteen artean, oro har oraindik heren batera heltzen delarik. Ikastetxeetan dabiltzan kasik gazte guztiek ingelesa ikasten dute, oso gutik erabiltzen dutelarik.\n1999ko errolda frantsesaren ondotik ezagutzen dugu Iparraldeko hizkuntz paisaia. Alabaina, familietako inkesten 21. galdera hizkuntza arrotzei buruz norabidetua zen: «Gaur egun gertatzen zaizu zure hurbileko jendeekin (bizi-lagun, senide, adiskide edo lankideekin) frantsesaz beste hizkuntza batean hitz egiten duzula? Horrela bada, zein hizkuntzatan?» (Actuellement vous arrive-t-il de discuter avec des proches, conjoint, parents, amis, collègues\ndans dautres langues que le français.  Oui / Non  Si oui, laquelle ou lesquelles?).\nErantzunen arabera, Iparraldeko lau hizkuntza nagusiak frantsesa, euskara, gaztelera, eta ingelesa dira. Orok frantsesa dakite eta gehiengoa frantsesdun elebakarra da (% 55, 120.000 hiztun). Bigarren hizkuntz erabiliena euskara da, % 29rentzat: 63.000 ohiko hiztun eta 12.000 noizean behineko hiztun. Gazteleraz hitz egiten dutenak % 10 dira, 22.000 hiztun guti gorabehera. Ingelesa erabiltzen dutenak % 3,7 dira (8.000 hiztun) eta gaskoieradunak % 1,6 (4.000 hiztun). Jendetza erreferentziala 225.000koa da, 18 urte eta gehiago dutenak, jakina.\nEta horietarik zenbat biziko dira geroko Eurohirian? Ezin dezakegu erantzun zehatzik eman, lagin arazoengatik. Proportzio batzuk aurrera ditzakegu: hain segur, Iparraldeko jendetzaren erdia, euskaradunen herena, gazteleradunen eta inglofonoen hiru laurdenak eurohiritar izanen dira.\nHegoaldeko emaitza demolinguistikoak ezagutzen ditugu euskarari buruz, baina ez beste hizkuntzentzat eta ez zehazki Eurohiriaren eremuan, Donostiatik Hondarribiaraino. Esan dezakegu 400.000 biztanleetan, denek gaztelera dakitela eta heien erdia dela elebakar. Baditake frantsesdunek % 10a pasatzen dutela: jende anitz mugatik hurbil bizi da, baina gazte gutik ikasi du frantsesa.\nHoriek horrela zer hizkuntz dinamika asma dezakegu Eurohiriarentzat?\nHizkuntz aniztasuna kultur aberastasuna da, baina ez du komunikazioa errazten. Adibidez, euskara da Euskal Herriko (eta beraz Eurohiriko) hizkuntz amankomunena, heren bat hiztunekin alde bakoitzean. Baina, bi aldeetan gutiengoan den hizkuntzak, herri hizkuntza bada ere, ez du mintzakidegoa laguntzen. Aldiz, Iparraldeko hispanofono guztientzat, guti badira ere, Hegoaldeko biztanle guztiak mintzakide izan daitezke. Eta gauza bera Hegoaldeko frankofonoentzat, Iparraldeko biztanle guztiekin hitz egin dezakete. Aldiz, ingelesak euskara baino eraginkortasun ahulagoa dauka.\nGutiengoa beste aldeko gutiengoarekin edo alde bateko gutiengo txikia bestaldeko hiztun ororekin, mugaz gaineko komunikazioa ez dago normaltasunean. Normaltasuna hizkuntz amankomuna herri edo hiri osoarentzat izatea da, denen lehen hizkuntza ez delarik, batzuren bigarren hizkuntza izanez. Gaur egun Eurohiriaren antolatzaileek nola hitz egiten dute? Ez euskara, ez eta ingelesa ere ez dira hizkuntz baliagarriak aipatu ditugun arrazoiengatik, salbuespenak salbuespen. Mementoko komunikazio erabiliena elkarrizketa gurutzatua da: bakoitzak bere estatu hizkuntza darabil eta bestearena ulertzen du. Alabaina, elebidun hartzaileak asko dira, ulermena mintzamena baino errazago baita. Nabari da jokamolde hau behin-behinekoa dela. Ezin onartua da horrenbeste hizkuntzekin, horrelako komunikazio kaskarra lortzea. Hizkuntzen arteko borrokak ez du ezer trenkatuko.\nGeroari buruz, Eurohiriak egiazko hizkuntz politika bat definitu behar du, 1995ean Lurralde Antolaketa eskemak egin zuen bezala. Hasieratik onartzen da hiru hizkuntza ofizialak direla: gaztelera, frantsesa, eta euskara. Hala ere, oraingo idazkiak estatu hizkuntza batean edo bestean dira, idazlearen arabera. Bi arazo nagusi ikusten ditugu: euskararen geroa eta estatu hizkuntzen arteko lehia.\nEuskaren geroa ez da argi ikusten Eurohirian, bereziki Iparraldean. Alabaina, ofizialtasunik ez dauka eta egiazko euskaldunen proportzioa ahula da. Dena dela, hizkuntza politika bat abiatua da eta pizkundearen seinale batzuk ageri dira: BABeko eremuan egiazko euskaldunen ehunekoa (% 9) ez da mugitu 10 urte hauetan, baina elebidun hartzaileen proportzioa kasik bikoiztu da 5 urtez % 5etik % 10era goratuz; bestalde, hizkuntz politikaren lehentasuna kostaldean euskararen ikaskuntza zabaltzeada; Hendaian eta BABen hizkuntz politika lantaldeak dira euskara eremu publikoan hedatzeko. Beraz, euskara aurrera doa eta Eurohiriaren Hegoaldea Iparraldearen adibide eta eredu izan daiteke. Baina epe luzerako urraspide batean gara, Eurohiria berehalako eginkizuna denean.\nOndorioz, bi estatu hizkuntzen egoera argitu behar da. Azken hamar urte hauetan ingelesari eman zaio lehentasuna, Europako hizkuntza nagusia bilakatzen ari baita, jadanik mundializazioaren hizkuntza delarik. Gai honetan norabidea aldatu behar genuke, alabaina gaztelera eta frantsesa eguneroko hizkuntzak bilakatuko dira Eurohiriarekin, orain mugako saltegietan diren bezala. Bestalde, Iparraldeko euskaldunek frantsesarekin egin dute beren akulturazioa, Hegoaldekoek gaztelerarekin egin duten bezala. Akulturazio ezberdinak oso bereizgarri bilakatzen dira, elkar-ulermen linguistikoa ez bada sendotzen. Zergati sakona da auzoko estatu hizkuntzaz jabetzeko.\nHizkuntz borroka doan bezala utziz, gaztelera izanen da gehiengo demografikoaren hizkuntza Eurohirian: 400.000 hiztun versus 200.000 hiztun. Baina lehia horrek sortuko ditu anti-kolonismo erreakzioak gutiengoarengandik. Eta diskurtso ezkor horrek zalantzan ezar lezake hiri-elkarte batek behar duen batasuna. Estatu hizkuntz bakoitzak, ordezkatzen duen estatuaren indarra dauka, indar subiranoa. Elkar-onarmen linguistikoa hasierako urrats bat da. Gainera, euskaltasuna izan daiteke elkar-onarmenaren ikur eraginkorra, estatuen artetik herri hizkuntza agertzen den neurrian. Euskal eurohirian, herri hizkuntzen eurokartak indar berri bat hartuko du, euskararen honetan.\nAcadi-Reflex (coopérative conseil), Le régime urbain du Pays Basque, pluralisme des représentations et nouvelles logiques politiques dans la ville émergente, Bayonne, 2000.\nBaxok, E., Euskararen prospektiba», in Jakin 114, 1999.\nCasteigt, M., Le Livre blanc de lEurocité Basque, 1997.\nConseil de lEurope, Charte européenne des langues régionales et minoritaires, Strasbourg, 1992.\nDistrict BAB, projet 2001.\nEuskal Herriko antolaketa eta garapen eskema: norabide orokorrak 1996ko urria, deklinabide eraginkorrak 1997ko martxoa, karten bilduma.\nEusko Jaurlaritza, Euskararen Jarraipena II, 1996.\nGorostiaga, K., Kanblong, R., Olhagaray, P., Ipar Euskal Herria egituratze bidean», Jakin 104, urtarrila-otsaila, 1998.\nToubon, Jacques rapporteur, Loi n° 94-665 relative à lemploi de la langue française, 4 août 1994.


57 urtez bere emazteari tratu txarrak emateagatik urte eta hamar hilabeteko kartzela zigorra ezarri diote gizon bati\n2019ko ekainaren 26a, asteazkena | Ordua Euskal Herrian 20:45:55\nAsteartean Donostiako epaitegi batek gizon bat kondenatu du, ezkondu zirenetik bere emaztea 57 urtez egunero psikologikoki eta fisikoki azpiratzeagatik. Epaitegiak urte eta hamar hilabeteko kartzela zigorra ezarri dio erasotzaileari.\nAdineko emakume bat aurpegia eskuekin estalita. Donostian 57 urtez tratu txarrak jasan dituen emakumeak 80 urte baino gehiago zituen.\nFiskaltzak eta akusazio partikularrak eskatutako zigorra onartu du akusatuak. Hiru deliturengatik kondenatu dute 80 urte baino gehiago dauzkan gizona: ohiko tratu txarrak, bidegabeko isekak eta mehatxuak. Biktima ere 80 urtetik gorakoa da.\nFiskaltzaren akusazio-dokumentuaren arabera, auzipetuak biktimaren borondatea etengabe menperatu zuen iseken bitartez. Horrez gain, akusatuak uste zuen emaztea ez zitzaiola fidela izan eta elkarrekin zituzten seme-alabak bereak ez zirela leporatzen zion etengabe emazteari.\nHala dio espresuki akusazio-dokumentuak: “Akusatuak, bikotearekiko dominazio- eta kontrol-posizioa mantenduz, biktima garajean edo trastelekuan giltzapetzen zuen, eta kaltedunak gaua bertan igaro behar izaten zuen sarritan. (…) Beldur eta biolentzia egoera hori mantentzeko, askotan aurpegira oihukatzen zion, platerak botatzen zituen eta bultzatu eta jo egiten zuen”.\nDokumentuak, horrez gain, gertaera zehatz bat jasotzen du, 2017ko abuztuaren 14ko gauean jazotakoa. Egun hartan, gizonak bere emaztea umiliatzeko, isekatu egin zuen eta heriotza-mehatxua egin zion haien semearen aurrean. Horren ondoren, gizonak aizkora bat hartu eta ama eta semea zeuden lekura hurbildu zen, familiako bi kideak beldurtzeko arma altxatuz.\nOsoko Balorazio Forentseko Unitateak egiaztatu zuen biktimak salatutako gertakarien ondorioz arazo psikologikoak dituela. Kasuaren gertuko lekukoek salatu dute jada hilik dagoen seme baten aurka ere tratu txarrak egiten zituen kondenatutako gizonak.


OTAR ESKAERAK: barazkiak eta gainerako produktuak (Usurbiltzen) | Basherriak [Hasiera]\n← AKTAK: Maiatzeko akta (Usurbiltzen)\nAKTAK: Ekaineko Akta (Azpeitiko Taldea) →\nOTAR ESKAERAK: barazkiak eta gainerako produktuak (Usurbiltzen)\n2010/06/09 by basherri Utzi iruzkina\n(beheran dago gaztelaniazko mezua)\nDakizuenez, jada gutako batzuk barazkiak jasotzen hasiko gara datorren astetik aurrera. Gehienok badakizue nortzuk jasoko duzuen, baina badaezpada ere zerrenda atxiki dut mezura. Horiz markatutakoak hasiko gara otarra jasotzen. Astelehenean bilera izan genuen eta han aipatutako gauzatxo batzuk jakinarazi nahiko nizkizueke. Hemendik aurrera Gerardok eta Luisek banatuko dituzte barazkiak, Mikelek, Ioritzek, Miriamek eta Nereak lagunduta. Barazkiak Alkartasuna kooperatiban utziko dituzte astelehenetan orain arte bezala, baina 16:00etatik aurrera jaso ahal izango ditugu. Ekoizleei kontu korronte bidez ordainduko zaie, Miriamen eta Nerearen kontu korrontean. Aurrerago segur aski aldatu egingo da, baina aldatu bezain laster jakinaraziko dizuegu. Ekoizleek ohartarazi digute ordainketa egin aurretik arretaz begiratzeko hilabeteak zenbat astelehen dituen, ordainketekin nahasketaren bat gertatu baita. Hau da, hilabete honetan, aste honetatik jaso duzuenok 32 euro sartu beharko\nzenituzkete, lau asteko ordainketa, alegia. Barazkiak datorren astean jasotzen hasiko direnek, berriz, 24 euro sartu beharko dituzte, 3 asteko ordainketa. Abuztuan zer egin eztabaidatzen aritu ginen, eta azkenean adostu genuen saskia jasotzen jarraituko dugula, baina edozein gauza dela eta (oporrak…) ezin bada jasotzera joan, norbera arduratuko da saskia beste norbaiti emateaz edo beste norbaiti jasotzera esan beharko dio. Izan ere, abuztua jende gehienarentzat opor garaia da, baina barazki ekoizleentzat garai onena da. Edozein gauza dela eta, ezin bazeniote otarra beste bati pasatu, abisatu eta zerrendan dagoen bati pasatuko genioke, jaso ezin duzuen artean behintzat.\nAldaba Zaharrekoek ogiak, pastak, madalenak, opilak, jogurtak, behi-gazta eta ahuntz-gazta dituzte. Mezuan bere produktuen eskaintza eta prezioak atxiki ditut. Taulako produktuez gain, gurina\n(mantekilla) ere ekoizten dute. 100 gramoko paketetxoetan banatzen dute, baina nahi izanez gero handiagoak ere egin omen ditzakete aurretik eskatuta. Edurnek astelehenetan utziko du eskaera sindikatuan eta hara joan behar da bila. Beraz, pentsatu astero zer ekartzea nahi duzuen. Eskaera egiteko bidali e-mail bat Leire Otxotorenari (baita zalantzaren bat baduzue ere), bere e-maila lotxotorena@yahoo.es da. Berak denen eskaerak bildu eta Edurneri bidaliko dizkio. Gauzatxo bat, Edurnek esan du komeni dela eskaera ostiralerako egitea, izan ere ogia igandean egiten du, eta hala, eskaera osoa prestatzeko denbora emango dio. Beste gauza bat, ohiko eskaeratik aparte beste zerbait nahiko bazenute, eskatzeko aukera egongo litzateke, baina eskaera\nostiralerako egin beharko litzateke. Beraz, aste honetan ostiralera arte duzue aukera Aldaba Zaharreko produktuak eskatzeko. Ordainketak hilabete hasieran egingo dira Aldabazaharrekoen kontura. Leirek bidaliko dizkio kontuak Aldabazaharrekoari, eta faktura bidaltzen dionean, eskatzaile guztiei bidaliko die, ordainketa egin dezaten.\nArrautzak Jexux Agirresarobek banatuko ditu. Berak ere arrautzak astelehenetan utziko ditu sindikatuan. Eskaera egiteko bidali e-mail bat Aitziber Urruzolari, bere e-maila aitzibera@hotmail.com. Aitziberrek kudeatuko ditu arrautzen eskaerak. Ordainketari\ndagokionez, Jexuxek eskura egitea nahiago zuela esan zuen. Hala ere, Kutxan kontu korronte bat ere ireki du, eta kontu korronte bidez ere ordain dakioke.\nTelleri-zaharrekoek ardi gazta ekartzen digute. Eskaera hilabetean behin egiten da, eta Aitziber Urruzolak kudeatzen du. Beraz, ardi gazta nahi duenak Aitziberri eskatu beharko lioke aurreko helbide elektronikora e-maila bidaliz. Kiloak 16 euro balio ditu, eta osoa, erdia nahiz laurdena eska daiteke. Gazta hilabetearen hasieran ekartzen digute, beraz, hilabete bukaerarako aitziberri jakinarazi beharko diozue zenbat gazta nahi duzuen. Ordainketa kontu korronte bidez egin daiteke.\nMaider Aiakoanak mermeladak ditu. Une honetan zer eskaintza duen gmailen jarriko duela esan zuen. Mermelada potoak 2,15€ balio dute, eta eskaera zuzenean berari egin beharko litzaioke eta sindikatuan utzi edo bilerara ekarriko du. Maiderren e-maila maideraiakoa@yahoo.es da. Ordainketa berarekin adostu beharko duzue zuzenean.\nEzkur-txerrikoek txerriki aukera zabala dute: txorizoa, odolkiak, txerrikume errea… Produktuen eskaintza atxiki dut mezuan.\nEzkur-txerrikoei eskaera egiteko beraiekin harremanetan jarri behar da (Ezkurtxerri 943-240125 edo ezkurtxerri@ezkurtxerri.com) edo beraien baserrira joan. Banaketa eta ordainketa beraiekin adostu beharko litzateke zuzenean.\nKontu korronte guztien fitxategi bat atxiki dut, denak batera eduki ditzazuen.\nEdozein galdera edo zalantza badakazue lasai galdetu.


URBANBAT | Hiriko berrikuntzarako gune hibridoak\nHiriko berrikuntzarako gune hibridoak\n2013ko edizio honetan, komunikazioko teknologia digital berriekin lotutako erabilera hasiberrian eta espazio fisikoarekin harremanak izateko moduan horrek duen eragina hartuko ditugu oinarritzat. Programazioko jardueren bidez (workshopak, hitzaldiak, eztabaidak, zinema-foruma…) partaidetza aktiboa eta komunikazioko eta sormeneko guneak bultzatzen ditu ingurune fisikoan zein sarean.\nGaur egun, ezin dugu hiriko konplexutasuna ulertu teknologia berriek eta jardunbideek lurraldearen eraikuntzan eta harreman sozialetako moduetan sortzen duten eragina kontuan izan gabe. Plataforma digitalak eta, bereziki, sare sozialak bihurtu dira informazioa, ezagutza, prozesuak eta lankidetza-proiektuak sortu eta partekatzeko guneak eta arlo digitaletik espazio fisikora (eta alderantziz) eramateko gai dira.\nKomunikatzeko modu berri horiek gune publiko berrien moduko zerbait sortu dute eta horrek ohiko hiriko gunearen logika aldarazi du. Gune hibridoak dira, hiriko plano digitalen eta fisikoen arteko topalekuak, eta arlo teknologikoko zein sozialeko berrikuntza-prozesuak eta sormenaren eta hiriko ekonomia berriaren garapenarekin lotutako aukerak ahalbide ditzakete.\nHiriko kudeaketak, produkzio moduek eta kontsumo kulturalak ezin dute aldaketa horietatik kanpo geratu. Komunikazio sozialeko tresna digitalek, askotan, herritarren sormena hiriaren eraldaketaren eta hobekuntzaren alde lan egitera bultzatzen dute eta, horri esker, herritarrok berriro azal dezakegu interesa ezaugarri fisikoekiko eta gizatiarrekiko, baita bizi garen tokien zainketarekiko ere.\nBaliteke hau une ona izatea errealitate berri hori hiriko plangintza- eta eraldaketa-sistemetan zer eragin izaten ari den geure buruari galdetzeko. Galdera hauek egin beharko genituzke: komunikazio digitaleko tresna berri horiek guztiek hirigintza informal eta parte-hartzaile berria garatzea eragingo duten, gune publikoarekin dugun harremana gizatiartzeko gai izango diren, bizilagunen eta hiriaren arteko lotura afektiboak berreskuratzea erraztuko duten, eta zein izango den arkitektoak testuinguru berri horretan izango duen rola.\nHiri Pedagogia, Lantegia\nJaialdia, Lantegia, Produkzio Kulturala\nHIRI ESPLORAZIOAK JAKINTZA KOKATUTIK\nHitzaldiak, Jaialdia, Produkzio Kulturala


barren.eus - Azaroaren 20an jokatuko dute Karakateko Igoera\nArgitaratua: 2021-10-14 16:49\nKoronabirusaren pandemiagatik jokatu edo egin gabe egon diren beste hainbat kirol eta kultur jarduera moduan, Karakateko igoera ere bueltan da. Azaroaren 20an jokatuko da probaren 27. ekitaldia izango dena.\nJoan den urriaren 12an jokatu zen Idotorbeko Igoera moduan, Karakateko igoera ere jokatuko da aurtengoan. Azaroaren 20rako antolatu du Morkaiko Mendizale Elkarteak. Duela bi urte, 2019an, jokatu zen azken ekitaldia. Javier Goitia gernikarra eta Sonia Lopez ermuarra izan ziren azkarrenak giro petral eta ezatseginarekin jokatu zen igoeran. Haize hotzari eta elurbustiari aurre eginez, 56 lagunek hartu zuten parte.\n• Maskara jantzita, lehen metroetan\nMorkaikotik jakitera eman dutenez, pandemia aurreko Karakateko Igoerak modukoa izango da aurtengoa, baina edukiko ditu ñabardura batzuk. Hasteko, irteeran musukoa jantzita eduki beharko dute parte hartzaileek. Kalegoen plazako frontoiko frontisetik irteten dira saltakariak, 11:00etan puntuan, eta Karakoleko zubia pasa artean jantzita eraman beharko dute musukoa. Era berean, antolatzaileek 125 lagunetan jarri dute parte hartzaileen muga.\nParte hartzaile guztiei edizio honetarakoatera duten katilu bat oparituko die Morkaikok (proba iragartzeko kartelean ikus daiteke katilua)\n• Azken urteetako irabazleak:\n2019an Javier Goitia eta Sonia Lopez


MARTXOA ETA GURE SORMENEZKO JOSKINTZAKO KLASEAK KRAFTERIAN - La Kraftería de Corazón\nHilabete honetan eguraldi onak harrapatu gaitu eta atzerapen pixka batekin gatoz martxoko egutegiarekin… Gezurra dirudi, duela bi egun mahatsak jaten genituen… eta ikusten ari gara egunak gero eta gehiago luzatzen ari direla, martxoa jada! Eta nola daramazu urte berriko asmoa? Baten bat abandonatu duzu, edo kanoiaren atzetik zabiltza? Espero dut bigarrenean gehiago egotea!\nEta 2019rako zure helburua josten ikastea izan bada, hainbeste denbora daramazun hori, egin nahi duzuna, baina beti atzeratzen duzuna, guk, La Krafterian, erraz jartzen dizugu. Eta hemen ekarriko dizkizugu gure proposamenak martxorako. Horrez gain, martxoaren 8an La Krafteriak grebarekin bat egingo duela eta ez dugula irekiko esan nahi dizut.\nBadakizu zer esaten dizugun beti:\nKonpromisorik gabe galde diezagukezu, beste ordutegi batzuk interesatzen bazaizkizu edo beste gauza batzuk ikasi nahi badituzu, plantea dezakezu, agian beste talde bat aterako da. Izena emateko zure plaza erreserbatzeko abisatu behar diguzu. La Krafterian zehar egin dezakezu, telefonoz deituz edo mezu elektroniko bat bidaliz. Erreserbak tailerraren erdiarekin egiten ditugu. Edozein iruzkin jar zaitez gurekin harremanetan helbide elektroniko honetan: lakrafteriadecorazon@gmail.com edo 94 479 36 25 telefonora deituz. Artekale kaleko 24. zenbakian gaude, Bilboko Alde Zaharrean. Berrikusi egutegia eta tailerrak, prezioak eta ordutegiak beherago aurkituko dituzu, bakoitzaren deskribapenean.\nOinarrizko jantziak (gona, gorputza (goiko jantzia), jantziak, mahukak, lepoak eta galtzak) patronatzen eta egiten ikasteko aukera izango duzu. Umeentzat ere oinarrizko jantziekin hasiko gara; soinekoa, igela, gonak, galtzak… zuk nahi duzun mailara arte. Neurriak hartzen ikasiko duzu, patroia marrazten, gorputzera egokitzen, nahi dituzun aldaketak zure gustuen eta argibide batzuen arabera gehitzen eta josten! Hori bai, ezinbestekoa da josteko makinaren ezagutza eta oinarrizko erabilera izatea. Oinarrizko ezagutza horiek badituzu, zure maila oinarrizko jantziena baino handiagoa da, eta zure proiektuak landuagoak dira: jakak, galtza-gonak, berokiak edo atera nahi duzun beste edozein patroi klaseetara etor zaitezke, beste ikaskide batzuekin, zure maila berekoekin edo, agian, beheragokoekin, non egokitzen garen zuetako bakoitzaren ezagutzetara.\nEz da derrigorrezkoa arropa guztiak egitea. Kontsultatu prestasuna. Eta ordutegiak bat ez badatoz, ez utzi zure proposamenak egiteari; beste ordutegi batzuetan taldeak sortzen badira, alda daitezke, talde batetik bestera mugi zaitezke txandaka lan egiten baduzu edo beste egun batzuetarako taldeak antolatu. Malguak gara. Klaseak urrian hasiko dira. Astean bi orduko iraupena izango du, eta lau talde egongo dira: bi ostegunetan, 11: 00etatik 13: 00etara, eta asteazkenetan, arratsaldez, 18: 00etatik 20: 00etara, eta bi talde larunbatetan, 10: 00etatik 14: 00etara (bi saio hileko).\nJosteko eskolak Bilbon, talde txikietan.\nLa Krafterian gure arauak, Alfa makinak, ikasle bakoitzeko bat (taldeko 4 pertsona gehienez), patroien papera, sisak, saratzeko makina, lisatze-zentroa eta proiektuak egiteko behar dituzun gainerako lan-materialak jarriko ditugu zure esku.\nHileko prezioa 95 eurokoa da (15 euroko matrikula eta urteko materialaren gastua). Lehen hilabetean ordaintzen da, behin bakarrik), hilean 8 ordutan banatuta, eta, beti bezala, talde txikietan lan egingo dugu ikasleen ikaskuntza ona bermatzeko*\n– Eskolak La Krafterian edo banku-transferentzia bidez ordainduko dira, hilaren lehen bost egunen barruan. Edozein arrazoi dela medio, hilabeteko lehen astean eskoletara joaten ez bada, ordainketa banku-transferentzia bidez egingo da.\n– Arrazoi pertsonalengatik orduren batean huts egitera behartuta bazaude, beste jostun-talde batekin berreskuratzeko aukera bilatuko da, falta egin eta aste berean edo hurrengo astean. Faltaren eguneko bi asteak igarota, orduak ezin izango dira berreskuratu.\nAstelehen eta ostiral arratsaldetan, 17: 00etatik 20: 00etara, nahi duzun unean. Astearte eta asteazken goizetan, 10: 00etatik 13: 00etara, zuk erabakitako orduak.\n– 4 orduko bonoa: 48 €\n– 6 ordu: 66 €\n– 8 ordu: 88 €\n– 12 ordu: 115 €\n– 15 orduko bonoa: 140 €\n– 22: 00etan: 200 €eta, gainera, zure fideltasuna saritzeko, zuk aukeratutako oihalezko metro bat oparituko dizugu. (Denboraldiko bildumako oihalak. Kotoia% 100)\n– 30 orduko bonoa: 260 €. Gainera, zure fideltasuna saritzeko, zuk aukeratutako oihalezko metro bat oparituko dizugu. (Denboraldiko bildumako oihalak. Kotoia% 100)\n– 12 orduko edo gutxiagoko bonuak erosi eta hurrengo 6 hilabeteetan gastatu beharko dira. 15 eta 22 orduko bonuak erosketa egin eta hurrengo 8 hilabeteetan gastatu beharko dira. 30 orduko bonuak 16 hilabetetan gastatu ahal izango dituzu, erosketa egunetik aurrera.\nBadaukazu josteko makinarik etxean? Beti ikusi duzu amonarena, baina beldurra ematen dizu saiatzeak? Tailer honetan hura ezagutzen eta erabiltzen lagunduko dizugu, errespetuz, baina zuk aginduko duzu harreman berri honetan. Berak zuk nahi duzun guztia egingo du eta guk hutsetik erabiltzen erakutsiko dizugu. Beldur guztiak kenduko dizkizugu. Ez duzu zure makina ekarri behar, hemen pertsona bakoitzarentzako makina bat daukagu, baina zuzenean erabiltzen ikasteko hurbildu nahi baduzu, hori ere egin dezakezu, eta gomendagarria da gero etxean lan egingo duzun makina bada. Iraupena 3 ordu eta erdikoa izango da.\nEgunak: 15, 16, 19, eta 28. Hilaren 15ean, ordutegia hau izango da: goizez, 10: 00etatik 13: 30era, eta martxoaren 16, 19 eta 28an, arratsaldez, 16: 30etik 20: 00etara.\nJosteko eskolak Bilbon eta txikientzat. Badakigu gero eta haur gehiagok sentitzen dutela sormenaren eta ehungintzaren mundua, eta, beraz, La Krafteriak sormen-trebetasun hori garatzeko aukera eman nahi diegu. Parte hartzeko ez dute aldez aurretik joskintzari buruzko ezagutzarik izan behar.\nMartxoa, eguraldi ona hasi da, eta pentsatu dugu onena mendira paseatzera goazenerako motxila bat egitea izango dela. 3 ordu eta erdiko iraupena izango du, atsedenleku eta gailetekin.\nOrdutegia: 16: 30etik 19: 30era\nPrezioa: 42 €.\nEz duzue ezer ekarri behar eta hemen merienda txiki bat emango dizuegu. Ezinbestekoa da alergiaren bat duten esatea\nGurasoek lagundu nahi badute, ongi etorriak izango dira.\nIazko inauterietako tailerreko erakusketa txiki bat, pinaburuak eta marrubiak izan genituen!!!\nBarne hartutako materialak. Merienda txiki bat emango zaie. Ezinbestekoa da abisatzea alergiaren bat izanez gero. Ez duzue ezer ekarri behar eta hemen merienda txiki bat emango dizuegu. Gurasoek lagundu nahi badute, ongi etorriak izango dira.\n94 479 36 25 telefonora.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Bingen Zupiria sailburuak Euskal Kirolari proiektua aurkeztu du, euskara kirolaren munduan sustatzeko ekimen berritzailea\nBingen Zupiria sailburuak Euskal Kirolari…\n\nBingen Zupiria sailburuak Euskal Kirolari proiektua aurkeztu du, euskara kirolaren munduan sustatzeko ekimen berritzailea Iturria: Irekia\n\nKultura eta Hizkuntza Politikako sailburu Bingen Zupiriak Euskal Kirolari proiektua aurkeztu du gaur, Euskadiko Artxibo Historikoan. Ekimen honen xedea da euskararen erabilera sustatzea kirol munduan, bereziki gazteen artean. Eremu digitalean eta sare sozialetan batik bat garatuko den proiektu honek punta-puntako kirolariak erabiliko ditu ‘amu’ gisa euskara indartzeko kirolaren munduan. Hauek, zenbait bideo grabatu dituzte euskararekin duten harremana azalduz edota beren kirolari loturiko euskarazko terminologia argituz. Grabaketak, tonu informalean eta era dinamikoan landuak, kirol federazioetan, klubetan edota ikastegietan hedatuko dira, euskararen erabilera sustatzeko erreminta berritzaile bat eskaintze aldera.\nProiektuaren hasierako edizioak bost bideo dakartza eta zazpi kirolarik parte hartu dute. Horietan, Mikel Landak txirrindularitzaren euskal hiztegia menderatzen duela agerian uzten du, eta gauza bera egiten du, beste bideo batean, Julen Goia errugbilariak. San Juan Koxtape Arraun Elkarteko patroi Nerea Perezek azaltzen duenez, euskara hizkuntza nagusia da iragan irailean Kontxan gailendu zen traineruan, eta Iñigo Martinez Real Sociedad taldeko jokalariak adierazi duenez, euskara sasoi betean dago txuri-urdinen aldagelan. Ondarroako erdiko atzelaria Athelticeko Kepa Arrizabalagarekin batera ageri da bideoan, eta atezainak lehoien arteko euskararen erabilerari buruzko pasadizoren bat azaldu du bere txandan. Beste bideo batean, Aritz Aranburu surflariak eta eskubaloi jokalari ohi Matxalen Ziarsolok euskarari buruz eta olatuekiko duten afizioaz hitz egiten dute.\nElkarrizketa guztietako arduraduna Gaztea irratiko Egoitz Txurruka ‘Txurru’ esatari ezaguna izan da; gaurko prentsaurrekoan proiektuaren xehetasunak eman ditu eta ‘youtuber’ lanetan zelan sentitu den azaldu du. Bere alboan Nerea Perez, Mikel Landa eta Julen Goia egon dira. Aurkezpenean, halaber, Jose Angel Iribar egon da Athletic Club taldearen izenean, bai eta Real Sociedad taldeko batzordekide Nekane Soria ere. Proiektua garatu duen IKOM enpresako arduradun Izaro Iraetak ere aurkezpenean parte hartu du.\nZupiria sailburuak azaldu duenez, “belaunaldi gazteak dira euskara gehien erabiltzen dutenak, baina ezin da ahaztu eremu soziolinguistiko batzuetan zailtasunak dituztela". “Erakundeen betebeharra da lanean jarraitzea aukera, erraztasun eta erreminta gehiago eman ahal izateko gazteei euskaraz bizi daitezen; baita eremu informaletan ere, aisialdiaren edo kirolaren eremuetan", azaldu du.\nGaur aurkeztu den proiektuaren xedea da, lehenik, kirolaren erreferentziazko pertsonak agertzea euskaraz bizitzearen alde egin duten apustua argi utziz. Bigarren xedea da kirol diziplina ezberdinei loturiko terminologia hedatzea, gazteen artean batez ere. “Euskarazko terminologia oso hedatua duten kirolak badaude, baina euskararen hedatzea askoz ere mugatuagoa da beste diziplina batzuetan. Gazteek beren kiroletako terminologia ezagutzea da proiektuaren helburuetako bat, askotan erdara hutsean dagoen unibertso bat topatzen baitute. Euskararen normalizazioan pauso berriak eman nahi ditugu, motibazioaren, ezagutzaren eta erabileraren bidez", gaineratu du sailburuak.\nHori lortze aldera, proiektu honen hedapena bilatuko da klubetan, kirol-federazioetan edota ikastegietan. Horrekin batera, ekimenaren bidez beste bultzada bat eman nahi zaio Eusko Jaurlaritzak, Elhuyar-ekin batera, garatutako hiztegi terminologikoei (horietako batzuk kirol zehatzen inguruan egin ziren).\nKirolari ezagunekin garatutako bideo hauek formatu ezberdinetan landu dira, helburuen arabera: ‘pilulak’ (azalpen praktikoak kirol-diziplina ezberdinen inguruan), ‘gertutik’ (kirolariak hurbiletik ezagutzeko formatua), ‘erronka’ (kirolariak elkarren arteko lehian jarriko duen atal bat) eta ‘autoan’ (Txurru kirolarien autoan sartuko da gai ezberdinen inguruan hitz egingo du).\nLehenengo bost bideoak 2017ko azken asteotan zehar eta 2018ko lehenengoetan zabalduko dira, eta proiektuak jarraipena izango du 2018an zehar protagonista berriekin. Bideook Euskal Kirolari-ren youtubeko kanalean kontsultatu ahal izango dira, honen inguruan sortutako sare sozialetan (Facebook eta Instagram) eta www.euskalkirolari.euskadi.eus webgunean (edo http://www.euskadi.eus/euskalkirolari/ webgunean).\nEsteka honetan aurrerapen bideoa ikus daiteke.\nintervencion_zupiria_euskal... behera kargatu (10 MB)\nzupiria_bideoak_eu.mp3 behera kargatu (1 MB)\nzupiria_kirolariak_errefere... behera kargatu (1000 KB)\nzupiria_bideoak_eu.mp4 10 MB\nzupiria_kirolariak_errefere... 10 MB\nEuskara eta kirola uztartzen dituen Euskal Kirolari proiektua crossfit-a, surfa, mendizaletasuna, saskibaloi egokitua, atletismoa edota igeriketa bezalako kiroletara hedatuko da denboraldi berria hastearekin batera\nBingen Zupiriak Julen Aginagaldek Tokion lortutako brontzezko dominak bere nazioarteko ibilbidea biribiltzen duela adierazi du


"Prest egon behar dugu ona zen gai bat kentzeko" - Amezketa - Tolosaldeko ataria\nEneritz Maiz Etxarri 2019-09-14 05:04\nGipuzkoako Bertsolari Txapelketak berriz ere errota martxan jarriko du, bainak hori posible izateko, besteak beste, gai jartzaile taldeak lanak eginak izatea behar-beharrezkoa da.\nKanporaketa bakoitzerako gaiak prestatzeak ordu batzuk eskatzen dizkie gai jartzaile taldea osatzen duten hamalau pertsonei, eta horietako bat da Imanol Artola Arretxe Felix.\nLehen fasea bukatuta, final-zortzirenak hastear daude. Gai guztiak prest dauzkazue dagoeneko?\nEsango nuke final-zortzirenetako gai gehienak prest daudela. Final-laurdenak, finalerdia eta finala, oraindik ere, gutxi gorabehera txurian daudela esango nuke.\nFasez fase joaten zarete orduan.\nBatetik, gaien aktualitateak hori eskatzen duelako, eta, bestetik, dena eginda edukitzea gustatuko litzaigukeen arren, udan ez dugulako horrelako sormenik izan.\nLau urtetik behin izaten da txapelketa. Noiz hasten zarete lanean gai jartzaile taldean?\nLau urtetik behin izaten da txapelketa, baina, esan beharra dago, urtero izaten dela Gaztetxoen Eskolarteko Txapelketa, eta eskolarteko txapelketakoak ere beti gai jartzaile taldeak prestatzen ditu. Beraz, urtero aritzen gara. Ez gara egoten hiru urte elkartu gabe.\nPasa den ikasturtean, 2018 urte amaieran, lehengo taldetik nork jarraitu nahi zuen galdetu genuen. Udaberrian izan zen sailkapen fasea, eta guk lehen bilera urtarrilean egingo genuen, lau bat hilabete lehenago. Taldea bildu eta, lehenengo, berriei egiten diegu harrera, taldean integra daitezen.\nTaldeko kide bakoitzak ezberdin jokatuko du agian, baina zu noiz hasten zara gaiei begira lanean? Edo egunerokoan beti duzu gaiekiko alerta moduko bat piztuta?\nNik koaderno bat dut, gaientzako bakarrik dena. Ordenagailuan ere, USB batean, bertso gai guztiak bertan daude, eta mugikorrean ere edozein unetan jasotzen ditut. Nahiko alertan egoten naiz ni. Txapelketa datorrela kontuan hartuta, otsailetik adi, udaberriko fasea dela eta. Gai jartzaile bakoitza ezberdina da, baina, nik, esaterako, uda honetan 8-10 saio izan ditut. Harituzeko kide ere banaizenez, sailkapen fase aurretik egin nahi izan zituzten beroketa saio batzuk, eta horietarako ere prestatu behar izan nituen. Orduan, gai ikaragarri sortu behar izan ditut. Beraz, edozein gauza burura etortzen zaidala ere, mugikorrean edo koadernoan apuntatzen dut, gaiak pilatzen joateko. Askotan, ideia soilak apuntatzen ditut, eta gero ematen diot horri forma.\nOso desodernatua naiz, eta gai guztiak leku berean apuntatzen ez ditudanez, hor ibiltzen naiz... Jarri ote nuen edo ez zalantzatan. Saio edo bilera bat datorrenean, orduan bai, dena txukun jartzeko tartea hartzen dut. Final-zortzirenetako gaien pilaketako azken bilera egina dugu. Udan, esaterako, nire lana, goizero-goizero, gosaltzeko garaian Berriahartu eta irakurtzea izan da eta, gero, aldameneko tabernara joan, eta Diario Vascohartu eta, orri bakoitza pasatuz, gairik ba ote den begiratzea. Abuztuan ordu eta erdi hartu dut gaiak sortzeko, egunkariari begira.\nGaien iturria lehortu daiteke, ezta?\nBai, bukatzen da. Errepikatu egin zaitezke askotan, edo gai batzuk pil-pilean daude momentu batean, baina erne egon beharra daukagu. Esaterako, aurpegia zahartzeko mugikorreko kontuak azaroan ere aktualitatea izango zuela ematen zuen, baina jada ez da horrela. Prest egon behar dugu ona zen gai bat kentzeko, eta kentzen ere jakin behar duzu, eta batzuetan horrek min ematen du.\nNola egiten duzue gaiak aukeratzeko taldeko lana?\nGai bakoitzak hiru edo lau galbahe pasatzen ditu. Hasierakoa norberaren galbahea izaten da, eta hori da garrantzitsuena. Bileraren bezperan, prestatzen hastean, ustez egokia izan zitekeen pilatutako gai bat, baina agian gero ez da. Taldean, lehenik, gaien pilaketarako bilera batzuk egiten ditugu. Indibidualki eramaten ditugu gaiak, baina taldean 14 gara, eta gehienetan 10-12 pertsona elkartzen gara erabakitzeko.\nBilera horiek oilategi bihur daitezke, ezta?\nAskotan bai, eta luze samar joaten dira. 09:30ean elkartzen gara gosaltzeko, eta 10:00etan gaiekin hasten gara, eta 12:00etan etena egiten dugu, 12:30ak arte. Gero, 14:00etan, bazkaltzera elkarrekin joaten gara. Taldea ondo zaindu behar da. Bilera horietan, esaterako, nik irakurtzen dut «zortziko handirako gai hau daukat» eta, jarraian, oso desatsegina den bost segundoko isiltasun bat izaten da, taldeak gaia onartzen duen eta zakura sartuko duten erabakitzeko.\nZuretzat hain ona den gai hori atzera bota izan dizute?\nBai, behin baino gehiagotan. Saio osoa prestatu behar izaten dugu: hiru zortziko handi, hiru zortziko txiki, puntu-erantzunak,... Eta zuretzako ona denarekin lasai kontatzen duzu, baina saio osoa kontuan hartu behar da. Asko esan nahi du, era berean, gaia irakurri aurretik, gaia nola saltzen duzun. 15 minutu egon gaitezke gai batekin bueltaka.\nBehin aukeratuta, gaiak formulatu ere egin behar.\nSaioaren asteko astearteetan elkartzen gara, Villabonako Subijana etxean asteburuko saioak prestatzeko. Orduan bai, Iker Iriarte izaten da taldearen koordinatzailea, eta berak ekartzen ditu aukeratuta, hiru zortziko handiak, hiru zortziko txikiak,... Eta, hor bai, gaiak irakurri, eta puntuak eta komak ere eztabaidatzen ditugu. Hemen guztia begiratzen da eta, esaterako, lan guztietan aginte posiziotik abestu behar badu bertsolari batek, horrek aldaketak egitea eskatzen du. Txapelketa hasten den momentutik, astero, bi saio prestatzeak lau ordu eta erdiko bilerak eskatzen dizkigu. Horregatik, meriendak eta bazkariak garrantzitsuak dira.\nBertsolariekin gaien inguruan hitz egiten duzue?\nZozketa garaian-eta hitz egiten dugu, baina hautu pertsonala da, eta nik bai, esaten diet, saioaren ostean, behin berotasuna pasatuta, beraien iritzia emateko, baita hanka sartzeren bat egin badut ere. Egon zalea naiz, baita beste edozein saiotan ere. Izan liteke, gure ustez formulazio bat egokia izatea, baina gero bertsolariek ezetz esatea. Edo errima bat txarra dela esatea.\nNolako esperientzia da zuretzat gai jartzaile taldean egotearena?\nEderra. Kuadrilla eder bat gara. Nik horrela ikusten dut. Lan asko egiten da, baina urte hasieratik egingo genituen sei bazkari, igerilekuan batera izan gara, edo pilotan jokatu dugu... Talde ederra da. Duela lau urte, behin txapelketa bukatuta asteburu pasa egin genuen, eta behar da. Tentsio momentu handiak pasatzen ditugu, eta momentu batzuetan elkarri izugarriak ere botatzen dizkiogu. 23:00ak direnean eta oraindik ere gai pare bat falta direnean, eta hurrengo goizean 06:00etan lanera joan behar denean... Bada, tarteka, haserretu ere egiten gara. Horregatik, garrantzitsua da gero goxatzea. Taldearen ikuspegitik gozamena da. Gainera, duela lau urte ni bakarrik izan nintzen berria, eta zortea izan nuen; denak berria babestera joan ziren. Hasieratik sentitu nintzen taldeko bat gehiago. Oraingoan berri gehiago sartu dira, eta galdetu egin beharko diegu nola sentitzen diren.\nOholtza gaineko lanean zuek prestatutako gai horiek bertsolariei jartzen eroso sentitzen zara?\nBai. Txapelketak, gainera, segurtasuna ematen dizu. Gai horiek ez dira nireak, taldearenak dira. Tartean izan liteke niri bururatu zaidan baten bat, baina galbaheak pasatuta besteen onarpena izan duen gaia da.\nSaioa baino ordubete lehenago egiten da zozketa, eta bertsolariei dena esplikatzen zaie. Zozketa tentsio handikoa izaten da. Lekuaren, egunaren eta bertsolarien arabera, lasaiagoa izan daiteke. Hor, gai jartzaileon lana lasaitasuna transmititzea izaten da. Udaberrian gertatu zitzaidan, eta urduri joaten bazara, disimulatu egin beharra daukazu. Bertsolariari konfiantza eman behar diozu. Eta, behin oholtzara igota, ondo ahoskatzeari ematen diot garrantzia, hau da, ondo ulertu behar da. Gaiak irakurri eta irakurri aritzen naiz, eta nik normalean oholtzan nagoenean ez ditut bertsoaldi gehiegi entzuten. Duela lau urte, puntu erantzunetan oso gaizki pasatzen nuen, baina lau urte hauetan asko ikasi dut ahotsa kokatzen.


Antxomolantxakoen bi hitzordu Aginagan\nAbenduak 16\t(Usurbil)\tAntolatzailea: Antxomolantxa Elkartea\n11:30 "Badut" ipuin musikatuak haurrentzat Aginagako ludotekan.\n17:30 DYA: "Gorputz higienea" clown saioa umeentzat Aginagako ludotekan.\nSolasaldia: "Pakian daonai pakian utzi!"\nAbenduak 03\t(Usurbil)\tAntolatzailea: NOAUA! K.E.\nZehaztasunak: "Mirari Martiarena eta Idoia Torregarai umorez euskaratik eta euskaraz, binakako bakarrizketa osatuz. Bakean dagoena bakean utziko duten ez dakigu, bazterrak zirikatuko zaituztetela, ziur!!”\n"Berdintasuna Ereiten" saioa\nAbenduak 13\t(Usurbil)\tAntolatzailea: Usurbilgo Udaleko Parekidetasun Saila\nXehetasunak: "Usurbilen berdintasunaren gaia eremu ezberdinetan nola ikusten dugun adierazi, iritzia eman, zalantzak argitu eta ekarpenak egiteko aukera izango da Usurbilgo Udaleko Parekidetasun Sailak abenduaren 13rako (asteazkena) 18:00etan Potxoenean antolatu duen “Berdintasuna Erein” saioan. Herritar nahiz eragileei zuzenduriko bilera irekia izango da. Deitzaileek nabarmentzen dutenez, Udalak onartua duen Berdintasun Planak aurreikusitakoa betetzera doaz; berdintasunaz iritzi, ekarpen trukaketarako herritar eta eragileen gune bat sortzera alegia".\nPirritx, Porrotx eta Marimotots Kiroldegian\nAbenduak 02\t(Usurbil)\tAntolatzailea: Argiaren Usurbilgo Lagunak\nZehaztasunak: Pirritx, Porrotx eta Marimototsen "Borobilean" ikuskizun berria Oiardo Kiroldegian. Bi saio eskainiko dituzte.\nSarrerak: aurrez salgai Bordatxon eta Marije arropa dendan.\nEuskararen Eguna Aginagan\nAbenduak 03\t(Usurbil)\tOrdua: egunean zehar\n17:00 "Bualá" haurrentzako jaialdi paregabea Aginagan.\n18:30 "Erdibana" antzezlana Aginagako Eliza Zaharrean.\nTxalo konpainiaren komedia, Begoña Bilbao Lejarzegik zuzendurikoa, Joxe Ramon Soroiz eta Iker Galartza aktoreekin. "Adineko amak enbolia bat izan du, baina lapa bat legez heltzen dio bizitzari. Bi seme heldu ditu, eta amak haiei sekulako mesedea egingo lieke azken hatsa emanez gero".\nHaurrentzako zinea: "Zipi eta Zape"\nAbenduak 03\t(Usurbil)\tAntolatzailea: Usurbilgo Udala eta Ziortza G.E.\nZehaztasunak: "Zipi eta Zape zigortu egin dituzte uda Esperantza ikastetxean igarotzera. Berreziketa zentro bat da hori, Falconetti betoker beldurgarriak zorrotz zuzentzen duena. Laster jakingo dute leku hartan jolastea ere debekatuta dagoela. Hortxe sortuko dute Kaniken Kluba, helduen aginpideari erronka botatzen dion umeen erresistentzia. Adimena, ausardia eta adiskidetasunean duten fede etenezinaz baliatuz, ikastetxean gordetzen den sekretu misteriotsu bat aurkitu eta euren bizitzetako abenturarik zirraragarriena biziko dute".\nJostailu Erabilien Azokarako material bilketa\nNon: Potxoeneko Urdintxo gela\nErrautsen Parkearen inaugurazio ekitaldia\nAbenduak 16\t(Usurbil)\tAntolatzailea: Usurbilgo Udala\nNon: hilerri berriko Errautsen Parkea\nZehaztasunak: azken hilabeteotan egokitu duten hilerri berriko Errautsen Parkea egokitzeko lanak amaitu dituzte. Abenduaren 16an inaugurado ekitaldia egingo dute. "Herritarrei gerturatzeko deia luzatu nahi die Udalak. Toki atsegina eta polita geratu da, eta herritarrei tokiaz gozatzeko aukera eman nahi die. Ekitaldiaren ostean mokadu txiki bat egiteko aukera izango da".\nOharra: Errautsen Parkearen inaugurazio ekitaldira joateko bus-taxi zerbitzua antolatu du Usurbilgo Udalak. Hilerri berrira garraio zerbitzu honetan igotzeko aukera izango da 12:30etan eta 12:45ean San Inazio kaleko autobus geltokitik.\nAbenduak 16\t(Usurbil)\tAntolatzailea: Hitz Aho, Udarregi Ikastolako Guraso Elkartea


Jose Luis Rebordinos: «Kezka garaiak izan arren, uste dut beti sinetsi izan dugula jaialdia egingo zela» | Kultura | Berria\nJose Luis Rebordinos. Zinemaldiko zuzendaria\nAipatu dituzun jaialdiek zinema aretoak aldarrikatu dituzte.\nBai; Venezian, Europako zortzi jaialdi nagusiek elkarrekin aldarrikatu dugu film bat ikusteko lekurik onena aretoa dela, eta jaialdiek hor egon behar dugula zinemari hedatzen laguntzeko.\nAzkenean jaialdia egitea erabaki zenuten, ohi baino bertsio murritzagoan bada ere. Zer balorazio egiten diozu aurten eskaintzen dituzuen filmen aukeraketari?\nUrte oso arraroa izan da, arrazoi batengatik: Cannesko jaialdia egin ezin izana ikaragarria da zinema industriarentzat eta zaleentzat, hura baita munduko lehiazko jaialdi eta filmen merkatu garrantzitsuenetako bat. Cannes ez egitea izugarria da, eta eragin negatiboa baino ezin du izan. Baina egia da Donostiari aukera eman diola hainbat film berreskuratzeko, jaialdiak aukeratu zituenak baina proiektatu ez zirenak. Eta horrek eragin du Sail Ofizialean hiruzpalau film egotea, batez ere horietako pare bat, nire ustez lasai asko izan zitezkeenak Urrezko Palmaren irabazleak. Alde horretatik, sail batzuen maila zerbait igotzea ekarri du. Kontrara, kalte egin digu Espainiako zinemari eta Latinoamerikakoari dagokionez. Aurten espero genituen Latinoamerikako film handienetako batzuk, eta Espainiakoren bat ere bai, ez dira egiten hasi ere egin, edo erdibidean geratu dira. Beraz, haien aukeraketa egitea zailagoa egin zaigu.\nErrodaje ugari geratu ziren udaberrian, estreinaldiak atzeratu... Asko eragin du hautaketan?\nBai; film batzuei buruz bi urte generamatzan hizketan, eta espero genuen udan bukatuta ikustea. Horietako asko erdibidean geratu dira; urte amaierarako bukatuko dituzte ziurrenik, eta litekeena da Berlinerako prest egotea. Horretan bai nabaritu dugu kaltea; beste urteetan baino zinema latinoamerikar eta espainiar gutxiago ikusi dugu. Baina Cannes ez egiteak balio izan digu hara joatekoak ziren eta oso garrantzitsuak diren hainbat film berreskuratzeko.\nCannesek hautatutako zazpi lan daude Sail Ofizialean; sei lehian, eta bat lehiaz kanpo. Zeren arabera erabaki duzue hala egitea?\nGuk Cannesko filmak ikusi ditugu beste edozein film ikusten dugun bezala; batzuk gustatu zaizkigu, eta beste batzuk ez; ez dugu zertan gustuetan bat etorri, eta asko gustatu zaizkigunak hartu ditugu. Bestetik, lehian edo lehiaz kanpo, zergatik? Itxierako filmaren kasuan, tira, [Fernando] Trueba jada ongiaren eta gaizkiaren gainetik dagoen norbait da; Oscar bat irabazi du, Donostian lehiatu da... Zerbait berezia egin nahi genuen filmarekin, eta oso ongi zetorkigun itxierarako. Eta gustatzen zitzaigun ideia bat zen esatea jaialdia handi batekin hasiko genuela, Woody Allenekin, eta beste handi batekin amaitu, Truebarekin.\nEuskal zinemari dagokionez, Zinemiran ez ezik, beste sail batzuetan ere badira euskarazko filmak. Aurtengo uztak zer dio euskal zinemaren egoeraz?\nNiretzat oso positiboa da. Uste dut polita dela ikustea laugarren urtez euskal film bat dugula Sail Ofizialean. La trinchera infinita egon zen iaz, eta ez zen euskaraz, baina aurrekoak euskaraz izan ziren. Eta berriro dugu Akelarre-ren moduko film bat, erdia euskaraz eta erdia gazteleraz dena, hizkuntzen logika errespetatzen baitu —Espainiako Gortetik datozen inkisidoreak gazteleraz mintzo dira, eta sorginak eta Euskadiko herrietako jendeak, euskaraz—. Oso film berezia da, eta badu niretzat oso interesgarria den zerbait: egungo munduaz hitz egiten du, eta, hainbatek uste dutenaren aurka, Euskadi oso ireki bati buruz ere bai. Argentinar batek zuzendu du, eta bi euskal herritarrek ekoitzi, Argentina eta Frantziarekin koprodukzioan. Hau da egun bizi garen mundua, elkarrekin harremanetan gauden mundu bat, non gure zinemak euskaraz, gazteleraz, islandieraz... egiten duen. Zinemira ixten duen filma, Lobster Soup, adibidez, Islandian eta islandieraz eginiko lan bat da, eta %100 euskal ekoizpena da. Gure zinemagile eta ekoizleak mundura ateratzen dira, eta egin dezakete zinema euskaraz argentinar batekin. Zer esan nahi dut? Berezko ezaugarriak ditugula, baina ez gaudela burbuila batean itxita. Uste dut euskal zinema frogatzen ari dela mundua kontatzen badakiela, eta Zinemaldiak hori islatzen duela proposamenen aniztasun horrekin.\nGero, bi film daude Zuzendari Berrietan, eta hori oso garrantzitsua da; jende hori da urte batzuk barru Sail Ofizialeko filmak egingo dituena. Hil kanpaiak da lanetariko bat, inor harritu ez duena, Imanol Rayoren lan berria baita; Bi anai egin zuen aurrez, eta bere garaian jende asko kexatu zen ez genuelako Sail Ofizialean eman, eta orain oso ongi eginiko film batekin itzuli da. Bestetik, Ane daukagu, niretzat aurtengo ezustekoa izan dena, David Perez Sañudori buruz entzun bai, baina ez bainituen bere laburrak ezagutzen, eta Ane oso film berezia iruditu zitzaigun. Hil kanpaiak euskaraz da, baita Ane ere, hizkuntzen logikagatik gazteleraz den zatiren bat salbu. Beraz, euskarazko zinema indartsu dago.\nAipatutako hiru filmek maila izugarria dute, nire ustez. Baina Zinemiran ere oso proposamen interesgarriak daude, Pablo Ibarri buruzko telesailetik hasi, El Drogas, Nora, Non dago Mikel? eta Caminho longe-ren gisako filmetatik pasatu, eta Islandian eginiko itxierakoraino... Oso lan ezberdinez osatutako sorta bat dago. Uste dut Zinemaldiak frogatzen duela geure zinema osasuntsu dagoela, eta forma, gai eta ikuspuntu ideologikoen aldetik proposamen oso ezberdinak daudela; horrek egiten du niretzat gizarte bat sanoa eta orekatua izatea, ikuspuntu ezberdinak egoteak eta normaltasun osoz erakutsi ahal izateak.\nAurten, film, saio eta sarrera gutxiago izango dira. Zaila izan da ikusleentzako eta akreditatuentzako lekuekin oreka lortzea?\nSaiatu gara ehunekoak aplikatzen. Areto batzuetan edukieraren erdia egongo da, %60koa beste batzuetan, baina Kursaal, adibidez, jende gehien biltzen duen aretoa, ez da %40ra helduko: 600 lagun baino ezingo ditugu sartu. Kalkulatu dugu %38-40 sarrera inguru atera ahal izango ditugula guztira; saiatu gara publikoak ehuneko hori izaten, eta akreditatuek ere bai. Konplikatua da. Eta tristeena guretzat da jende asko geratuko dela kanpoan. Lehen 40 film ikusten zituenak hamar ikusiko ditu aurten, eta hamar ikusten zituenak, bi. Baina horrela behar du aurten, eta uste dut hobe dela horrela izatea, jaialdia ez egitea baino.\nSarrerak salgai jarri aurretik beldur zineten ea jendea uzkur egongo zen aretoetara joateko? Lehen egunean %90 saldu dira.\nBai, hiru egunetarakoak. Baina pentsa, iaz 100.000 sarrera saldu genituen, eta aurten 30.000 inguru izango dira. Beraz, uzkur dagoen jendea egonda ere, denetarako publikoa dago. Nik ezagutzen ditut jaialdira asko joaten diren pertsonak, adin batetik aurrerakoak batez ere, aurten joango ez direnak. Baina uste dut gutxi gorabehera dena beteko dela; dugun lekuaren arabera, noski, askoz gutxiago baita. Jendea zinemara ez joateko beldurrik ez genuen; arazoa justu kontrakoa da: joan nahi duen baina kanpoan geratuko den jende asko dagoela. Horrek pena izugarria ematen digu. Bagenekien gertatuko zela, eta gertatzen ari da, zeren atzo [igandean] sarreren %90etik gora saldu ziren, baina hainbat pelikulatarako, hala nola Rifkin's Festival, Akelarre, Limbo... saldu ziren sarrerak halako lau saldu ahalko ziren. Pena ematen digu, baina ezin dugu ezer egin.\nDonostia sariari dagokionez, Viggo Mortensenenaz gain beste bat banatzea zen zuen asmoa. Ez da posible izan.\nEz, ez da posible izan. Viggorena oso goiz itxi genuen. Baina, beste sari batzuk ixten saiatzen ari ginela, batez ere errealitate bihurtzetik oso gertu zegoen bat, pandemia berriro hazi zen, eta pertsona horrek esan zuen ezin zuela konpromisoa hartu. Jaialdirako bizpahiru egunen faltan konfirmatu ahal izango zutela esaten ziguten. Eta, azkenean, uztea erabaki genuen, bizpahiru egunetan ezin baituzu Donostia sari bat behar bezala antolatu. Gainera, gero ez balitz aterako, saio bat hutsik geratuko zen, eta arrisku handiegia iruditu zitzaigun. Sari bat egongo da aurten; datorren urtea beste urte bat izango da.\nUda hasieran aurreikusten zenuen leihatilaren eta babesleen artean diru sarrerak 1,2 milioi euro inguru gutxituko zirela aurten. Hala izango da azkenean?\nLeihatila oso baxua izango da azkenean, eta ziurrenik 1,5 milioi eurotik gora ibiliko gara sortuko ez den diruari dagokionez. Baina lanean ari gara askoz ere gastu gutxiago sortzeko; jende gutxiago etorriko denez, gastua ere gutxituko da. Hemen egunero aldatzen dira gauzak, baina, gaur-gaurkoz, espero dut azkenean [kontuak] orekatu ahal izatea, edo behintzat defizita oso txikia izatea, datorren urtean bideratzeko modukoa.\nJaialdia murriztu beharrak gauza askori uko egin beharra ekarriko zuen. Zerk eman dizu pena gehien? Eta zer lortu edo mantentzeaz zaude harroen?\nNiri pena handia ematen dit publikoak, jende asko kanpoan geratzeak. Badira jaialdira etortzeko oporrak hartu eta estatu osotik, Frantziatik edo Londrestik etortzen diren zinemazaleak, eta aurten ez dute festa handi hori izango, edo beste era batekoa izango dute. Pena ematen didate sinadura biltzaileek, zeinak gehienak dagoeneko lagun ditugun, Maria Cristina inguruan hizketaldiak izaten baititugu; aurten ezin izango dira han egon, eta ezingo ditut agurtu. Horrek guztiak ematen dit pena handia, azken batean jaialdi bati kaleko jendeak eusten baitio; hori da gero beste gauza asko egitea ahalbidetzen dizun oinarria. Pena handia ematen dit, halaber, Belodromoa egin ezin izateak.\nEta zertaz nagoen harro? Ba, ni oso harro nago jaialdiko langileez. Lantalde izugarria da, eta uste dut urtero frogatzen duela hori, baina aurten bereziki. Eta, gero, oso harro nago aurten jaialdia egoteaz, nire bizitza profesional osoko erronka handiena baita.


1.000 profesional baino gehiagok parte hartuko dute 948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuan, azaroaren 21, 22 eta 23an - Diario de Noticias de Navarra\n1.000 profesional baino gehiagok parte hartuko dute 948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuan, azaroaren 21, 22 eta 23an\nBerrikuntza gisa, azokak egun bat gehiago izango du egitarauan, eta Euskadi eta Akitania Berria gonbidatutako lurralde gisa etorriko dira\nnavarra.es 07.02.2020 | 18:46\n2018ko 948 Merkatuaren kartela. CEDIDA\n2018ko 948 Merkatuaren kartela.\nNAFARROA. 948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuaren bigarren edizioa azaroaren 21, 22 eta 23an egingo da, eta bertan Nafarroako eta beste eskualdeetako (estatukoak nahiz nazioartekoak) kultura eta sormen industrietako 1.000 profesional baino gehiago elkartuko dira. 948 Merkatua hasteko bost egun falta direla, 1.112 pertsonek eman dute izena: 688 profesional, 361 artista, 33 stand eta 30 prentsa-akreditazio. Izen-ematea ostiralean, azaroaren 16an, itxiko da 00:00etan; beraz, akreditazio-kopuru osoa gehitzea espero da.\nAurten, 948 Merkatuak egun bat gehiago izango du egitarauan, eta Euskadik eta Akitania Berriak (Euro-eskualdeko kideak) gonbidatutako lurralde gisa parte hartuko dute. Eta horrek guztiak helburu nagusi bat izango du: profesionalen artean begiradak partekatzea, sinergiak sortze aldera, aurrerapen eta finkapen profesionalak eta ekonomikoak egin ahal izateko.\nVianako Printzea Erakunde-Kulturako zuzendari nagusi Dori López Juriok, Iruñeko Udaleko Kultura eta Hezkuntzako zinegotzi delegatu Maider Belokik eta Kultur Ekintza Zerbitzuko zuzendari Carmen Orozek azoka honen bigarren edizioko programazioaren eta izen-emateen gaineko datu berriak eman dituzte. Proiektua estrategikoa da Iruña eta Nafarroarentzat, kultura eta sormen industrien eremuan, eta Nafarroako Gobernuak antolatu du, Iruñeko Udalarekin, Caixa Fundazioarekin, Nafarroako Kutxarekin eta beste erakunde batzuekin elkarlanean.\nEdizioak ongietorria egingo die parte-hartzaileei azaroaren 20an, 21:00etatik aurrera, Zentral aretoan egingo den ekitaldian. Hurrengo egunean, Baluarte Batzar Jauregia eta Nafarroako Auditorioa 948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuko profesionalen gune bilakatuko da.Azaroaren 21, 22 eta 23ko goizetan, 9:00etatik 15:00etara bitartean, diziplina arteko topaketa eta elkarrizketa egingo da ehun proposamen baino gehiagorekin. Baluarten gauzatuko da 2018rako hautatutako goiburua, "Partekaturiko begiradak", eta prestakuntza eta informaziorako gunea izango da, sinergiak sortzeko eta trukean eta berrikuntzan oinarritutako proiektuak garatzeko lekua, kultura eta sorkuntzako profesionalen artean begiradak partekatzekoa izateaz gain.\nHorrez gain, lehen bi egunetan, arratsaldez, 70 erakustaldi artistikotik gora programatu dira Iruñeko leku ezberdinetan, eta profesionalentzat zein publikoarentzat oro har irekita egongo dira. Nafarroako eta gonbidatutako lurraldeetako artistek beren zinema eta telebistako proposamenak, arte eszenikoak, musikak eta arte plastikoak eta ikusmen-arteak erakutsiko dituzte.Eta azaroaren 23an, azoken azokak amaiera emango dio bigarren edizioari, Pamplona Jazz Big Band-en emanaldiarekin; era horretan, amaituko da Baluarten 948 Merkatua.Profesionalen nahiz artisten eta prentsako akreditazioak www.948merkatua.com web gunean eska daitezke. Akreditazioei esker, azokaren eremu profesionalera nahiz programaturiko erakustaldi guztietara sartu ahal izango da.Publiko orokorrarentzako sarrerak programazioa duten espazio guztietan jaso daitezke. Sarrera bakar batekin erakustaldi guztietara sar daiteke; muga bakarra edukiera izango da. Soilik Nafarroako Filmotekan kobratuko dute euro bateko sustapen-prezioa.\nBaluarten, tailerrak, hitzaldiak, debateak, standak, proiektu artistikoen aurkezpenak eta lan-bilerak egingo dira.Tailerrak adituek emango dituzte, eta gaurkotasuneko gaiak ikastera eta horietan parte hartzera bideratuko dira; hala nola, programen eta proiektuen ebaluazioaren erabilerak eta aukera zehatzak; kulturaren egungo komunikazioa gizartearekin konektatzeko; nola zukutu sormena harik eta (gutxienez) egunero burutazioaren bat lortu arte; edo nola egin aurre arrakastarekin nazioartekotzeko estrategia oso bati. Tailerrak Juan Andrés Ligero, Pilar Gonzalo, César Oroz eta Marcos G. Alonsok emango dituzte. Baluarteko prentsa-aretoan burutuko dira. Laborategietan parte hartzeko, aurrez izena eman behar da www.948merkatua.com web orrialdean.\nHitzaldien programan, 40 saio baino gehiago egingo dira, eta profesionalekin batera praktikak eta esperientziak aztertuko dira goizero, aldi berean; 30 minutukoak izango dira, eta gaztelerara, euskarara edo frantsesera itzuliko dira. Lau gaikako ibilbidetan banatuko dira; hala nola, diseinua eta sormena, Euro-eskualdea lan-ingurune bezala, profesionalizazioa, kultura eta sormen industrien errealitatea eta Nafarroa inguruneko eskualdeekin alderatuta eta partekaturiko merkatuen potentzialtasuna.\nGainera, saioetan gaurkotasuneko bestelako gaiak jorratuko dira; esate baterako, genero-ikuspegia, jabetza intelektuala, nazioartekotzea, diseinua edo profesionalizazio sektoriala.\nGonbidatutako pertsonak alor hauetako profesionalak dira: kudeaketa kulturala, ikus-entzunezkoak, arte eszenikoak, arte plastikoak, politika kulturalak, edizioa, industria grafikoak, ICC delakoen nazioartekotzea, musikak edo politika kulturalak: Adriana Moscoso, Anna Villarroya, Barbara Stacher, Vicent Fibla - Eufonic, Jean Louis Iratzoki, Ander Lizaso, Paula Carralero, Federico Foderaro, Max Stein, Fernando Sáenz de Ugarte, Emmanuelle Schmitt, Elisabeth Pérez, Susana Irigaray, Javier Vidorreta, Pantxoa Etchegoin, Imanol Otaegi, Barbara Stacher, François Maton, Barbara Ros, Daniel Castillejo, Enrique Martínez, Amaia Remírez, Alvaro, Pep Pla, Idoia Zabaleta, Benito Burgos, Xavier Bernard, Eva Lapuente, Gerardo La Huerta, Pau Raussell, Ainara LeGardón, Manuel J. González, Élodie Goux, Mónica Yoldi, Guillermo Penso, Jean Luc Mirebeau, Joaquim Llansó, Xabier González, Borja Álvarez, Benicio Aguerrea, Jorge Campanillas, Luis Arrieta, Frédéric Vilcocq, Myriam Miranda eta Amaia Ispizua, eta Laxmi Nazabal eta Lucas Debajo.\n948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuak 36 proiektu aurkeztuko ditu, arte-diziplina guztietakoak eta lurralde desberdinetakoak, ekoizpen-prozesuaren fase desberdinetan. Hauek guztiek aurkeztuko dituzte proiektuak: Jorge E. Benito da Rocha, Iñaki Echandi Domeño, Rosa Iglesias Fernández, Myriam Garzia Etxaniz, Beatriz Churruca Echeverria, Pilar Martínez de Olcoz Esquide, Jose Antonio Ullate Aguad, Carine Aguirregomezcorta, Ángel García Moneo, Maite Redin Orzaiz, Amaia Roldan Abadia, Susana Cencillo, Johanna Moya Sierra, Patxi Goñi Oloriz, Pantxika Telleria, Ion Estala eta Barrantess, Antton Bastero Rey, Miren Tirapu Goikoetxea, Eduardo Blanco Mendizabal, Iñaki Rodríguez Fernández, Endika Salazar Fontenla, Natxo Fernández Laguna, Eva Guerrero Rico, Donatien Garnier, Jean-Cédric Lazare, Ana Pimenta Hernandez, Vincent Thomas, Rut Munguira Elizondo, Leire Amonarriz Lecuona, Maider Lekunberri, June San Millán Ojanguren, Roger Goyhénèche, Myriam Flores Quesada, Maitena Muruzabal Ollo eta Gianna Caronni.\nHalaber, Baluartek instituzio eta erakunde sektorialen arteko lan-bilerak hartuko ditu. Besteak beste, Nafarroa, Euskadi, Akitania Berri, Errioxa eta Aragoiko gobernuen arteko topaketa egingo da, ikus-entzunezko sektorean suertatu litezkeen baterako garapenak, elkarlanak eta koprodukzioak esploratzeko; euro-eskualdeen bilera, Meuse-Rhin, Mediterraneoko Pirinioak eta Akitania Berria Euskadi Navarreren parte hartzearekin; Ondarezainen topaketa, museoen kudeatzaileen, bilduma museografiko iraunkorren eta Nafarroako erakusketa publikoko beste zentroen elkartea; NAPAR-ek, bere aldetik, bilera deitu du, bere bazkideentzat ez ezik, 948 Merkatuan egongo diren ikus-entzunezko arteen profesionalentzat ere; edota euskal zinemaren banaketari buruzko topaketa egingo da kolaboratzaileen artean, Institut Culturel Basque-k deitua.\nBaluarteko atariak entitateentzako 26 stand eta industria kultural eta sortzaileen proiektuak hartuko ditu, hauek guztiak erakusteko: politika kulturalak, kudeaketa eta turismo kulturala, diseinua, antzerki-enpresak, espazio eszenikoak, produktoreak, agente artistikoak edo arte-prestakuntzako entitateak. Hauek egongo dira, besteak beste: Betvan, Cía Mago Hodei Magoa, Creanavarra Diseinuko Goi Zentroa, Elén Kalintchenko Tailer Sortzailea, On Fire Jaialdi Flamenkoa, Goraki Producción Kultural, Infoticketing, Navarcadabra magia & comunicación S.L., NAPAR. Nafarroako Ikus-entzunezko Ekoizleen eta Profesionalen Elkartea, Nafarroako Antzoki Sarea, Similarte Estudioa, TDIFERENCIA, S.COOP., AECT Akitania-Euskadi-Nafarroa Euroerregioa edo Errioxako Gobernua eta Nafarroako Kirolaren eta Gazteriaren Institutuko Arte Gaztearen Topaketan parte hartzen duten proiektuak; stand horretan ezagutu ahal izango dira topaketen XXXIII. edizioan parte hartu duten lanak (musika, ikus-entzunezkoak, moda, plastikak eta eszenikoak bildu dira). Baita Corellako Arte Eskolako zenbait irakasle eta ikasle ere joanen dira.\nNetworking-espazioak ere jarriko dira bileretarako Baluarten, topaketak eta lan profesionalen arteko lana erraztu eta ahalbidetzeko. Parte hartu ahal izateko, 948 Merkatuaren web gunearen bidez akreditatu daitezke profesional interesatuak, eta, aplikazio digital bati esker, hitzorduak itxi ahalko dituzte azokara etorritako beste profesional batzuekin, hitzordu-kudeatzaile baten bidez. Horrez gain, azokan zehar, profesional-talde baten laguntza izango dute parte-hartzaileek, beren lana errazte aldera.948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuan parte hartuko dutenek 948 Merkatua PRO app profesionala baliatu ahalko dute. Akreditatuentzat soilik da, eta hauek guztiak eskaintzen ditu: hitzorduak ezartzea, ibilbide profesionalak egitea eta ekitaldiari onura handiena ateratzeko beharrezko informazio guztia lortzea, besteak beste.\nIndustria kultural eta sortzaileen profesionalentzat zuzendutako proposamenak ez ezik, 70 erakustaldi baino gehiago ere egingo dira Iruñeko hainbat egoitzatan. Erakustaldi horiek jende orori zuzenduta daude, eta arratsaldez egingo dira.Erakusketa artistikoak egiteko egoitzak hauek izango dira: Nafarroako Antzerki Eskola, Civivox Iturrama, Civivox Condestable, Zentral, Indara Kluba, Joaquín Maya Musika Eskola, Nafarroako Filmoteka, Ziudadela - Arma Aretoa eta Gaztelu plaza.\nZinemaren eta Telebistaren atalean, hamar proposamen emango dira Filmotekan azaroaren 21ean eta 22an, 16:00etatik 21:30era bitartean. Lan hauek hautatu dira: Bizitza birsortzen (Helena Bengoetxea Guelbenzu), Blame (Sally Fenaux Barleycorn), Faire la parole / Hitza egin (Eugène Green), Ventanas Adentro (Maite Bermúdez), Jabalí (Xabier Iriguíbel Uriz), Muros (Pablo Iraburu eta Migueltxo Molina), Les airs sauvages / Basahaideak (Elsa Oliarj-Inès), Hasta mañana, si Dios quiere (Ainara Vera) eta La agenda setting (Helena Bengoetxea Guelbenzu) eta Un día más con vida - Another Day of Life (Raúl de la Fuente eta Damian Nenow), Donostia Hiria publikoaren saria jaso duena 2018an.Bestalde, 34 kontzertu ageri dira Musikak eskaintzaren barruan, leku hauetan: Indara Kluba, Zentral Aretoa, Joaquín Maya Musika Eskola, Civivox Condestable eta Baluarte - Biltzar Jauregia eta Nafarroako Auditorioa. Estilo guztiak egongo dira, rock gogorrenetik hasi eta indie, popa, elektronika, folka, jazza edo musika klasikora bitarte.\nAzaroaren 21eko eta 22ko arratsaldeetan artista hauek joko dute: Jorge Sánchez, Sofía Esparza eta Michel Reynoso, Alicia Griffiths ? harpista, La Mala Pekora, Grand Ciel x VJ Drone, Lur-J, Mielotxin, Rolan & Loop Abestiak, Elena Setién, La Niña Hilo, Liher, Los Hollister, Gussy, Puro Relajo, Dani Amatriain, Los músicos de Bogdan, Tamha Ensemble, J.E.L hirukotea-Hutsun Txalaparta, Fernando Salinas - Mireia Pla bikotea, Javier López Jaso & Marcelo Escrich bikotea, Alberto Rodríguez Purroy, Ysi Kalima, Petti, Belatza, El Camarote, Anita Parker, Stendhal, Balerdi Balerdi, Magic Inn, Lemon y Tal, Thursday's Pussy Dogs, Bandada eta Bocanada.Dantzak, antzerkiak edo zirkoak hamar erakustaldi eskainiko dituzte Arte Eszenikoen diziplinan, honako leku hauetan: Nafarroako Antzerki Eskola, Baluarte - Biltzar Jauregia eta Nafarroako Auditorioa, Civivox Iturrama edo Gaztelu plaza.Herritarrei eta profesionalei obra hauek erakutsiko zaizkie: La prueba (Inextremis Teatro), Partir ? Utzi (Las Hermanas Caronni / Benjamin Colin / Kukai Dantza), Goyena Arraiza, Emilia (La Nave Producciones Teatrales), Catástrofe (La Caja), Female (LASALA), Emportats (La Trócola Circo), De Profundis, Salmo 130 (Fueradeleje), Maravilla en el país de las miserias (ATIKUS), No Man's Land (Paul Les Oiseaux) eta Negua (Bilaka).\nArte Plastikoek eta Ikusmen-arteek leku nabarmena dute 948 Merkatuaren barnean. Galerista, bildumagile, komisario, programatzaile eta zentro kulturaletako ordezkariak bezalako kultur agenteek duten programari esker, sinergiak sortu ahal izango dituzte azaroaren 21ean, 22an eta 23an.Programaren barnean honako hauek eskaintzen dira: Uharteko Arte Garaikidearen Zentroak garatutako profesionalizazio-tailerrak; 948 Merkatuaren jarduera-programa, Baluarten garatua; obrak eta proiektuen aurkezpenak ikusteko saioak Ziudadelako Arma Aretoko behe solairuan; eta profesionalentzako bisitak Iruñeko museo eta museo-erakunde ezberdinetara: Nafarroako Museoa, Nafarroako Unibertsitatearen Museoa, Jorge Oteiza Museo Fundazioa eta Uharteko Arte Garaikidearen Zentroa.\n948 Merkatuan hautatutako artistek beren lanak aurkeztu ahal izango dizkie azokara joandako preskriptore eta agente kulturalei azaroaren 21ean eta 22an, Ziudadelako Arma Aretoko behe solairuan prestaturiko gunean. Artista bakoitzak stand txiki bat izango du lan artistikoaren elementu grafikoak, ikusmen-elementuak edo proiektatuak jartzeko.Proiektuak ikuskatzen honako hauek hartuko dute parte: Alfredo Zubiaur Beguiristain, Álvaro Gil Soldevilla, Elena Goñi Goicoechea, Elvira Palazuelos Blanco, Iosu Zapata Osés, Jorge Tellechea Lezaun, Leire Urbeltz Munuce, María Jiménez Moreno, Mikel Cabrerizo Erlanz, Teresa Sabaté Baruque eta Txaro Fontalba.\nProiektuen aurkezpenak obraren ikuskaldiak egiten diren areto berean egingo dira, Ziudadelako Arma Aretoan, horretarako egokitutako lekuan, eta herritarrentzat irekita egongo dira. Aurkezpenak formatu arinean eta 20 minutuko tartean egingo dituzte egileek. Proiektuen aurkezpenetan honako hauek hartuko dute parte: Miren Doiz, Txuspo Poyo, June Crespo, Patxi Araujo Barón eta David Mutiloa.\n948 Merkatua-Nafarroako Arteen Merkatuarekin bat eginez, Liburu, Disko eta beste Euskarri batzuen Azokaren 2. edizioa abian jarriko da, aurten Sarasate pasealekuan, azaroaren 21etik 25era bitartean. Nafarroako Argitaletxeen Elkarteak antolatzen du, Kulturako Zuzendaritza Nagusiarekin eta Iruñeko Udalarekin elkarlanean.Era berean, azokan zehar, Baluarteko Harresia Aretoan, Cristina Nuñezen "Únicas" erakusketa ikus ahal izango da 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:15era; gainera, profesional akreditatuek bisita gidatuak egin ahal izango dituzte.\n948 Merkatuak lankidetza-espazioak gehitzeko duen borondatearen barruan, eta aurtengo edizioan berrikuntza gisa, beste Euro-eskualdeetako nahiz Europako beste leku batzuetako ordezkari instituzionalak gonbidatu dira. 948 Merkatura honako hauek etorriko dira: Kultura Ministerioko Industria Kulturalen zuzendari kudeatzailea, Adriana Moscoso; Barbara Stacher, EBeko Hezkuntza eta Kulturako zuzendari kudeatzailea; Eusko Jaurlaritzako Kulturako sailburuordea, José Ángel María Muñoz; Eduardo Rodríguez Osés, Errioxako Gobernuko Kultura eta Turismoko zuzendari nagusia; Aragoiko Gobernuko Kultura eta Ondareko zuzendari nagusia, Nacho Escuin; Mathieu Bergé, Mugaz bestaldeko Lankidetzako kontseilari delegatua; Bordeleko Kultura eta Ondareko zuzendari ondokoa, Nathalie Leuret; Rodolf Godesar, Europako Mugako Eskualdeen Elkarteko lehendakaria eta Kultura proiektuen arduraduna Meuse-Rhin Euro-eskualdean (Europar Batasuneko hiru estatu kidetako bost eskualdek osatua: Alemania, Belgika eta Herbehereak); Xavier Bernard-Sans, Mediterraneoko Pirinioetako Euro-eskualdeko zuzendaria (Kataluniak, Balear Uharteek, Languedoc-Rousillon-ek eta Midi-Pyrénées-ek osatua); Marc Moulin, Akitania Berria Euskadi Nafarroa Euro-eskualdeko zuzendaria; Francesc Vilaró i Casalinas, Generalitateko Kulturako Idazkaritza Orokorrekoa; Joana Català Coll, Balear Uharteetako Gobernuko Kulturako zuzendari nagusia; edo Catherine Fougère, Okzitania Eskualdeko Kultura eta Ondareko zuzendaria eta kontseilari teknikoa.\nHalaber, 948 Merkatuan izango dira Fira Tarrega erakundeko kideak, Europako hegoaldeko azoka kultural onenetarikotzat jotzen denekoak.Dinamika horren bitartez, 948 Merkatua emateko espazio ez ezik, hartzeko espazio gisa ere osatu nahi da. Bertaratuko diren delegazioek zuzenean ezagutu ahal izango dute arteei eta sormenari 948 Merkatuan ematen zaion bultzada. Halaber, parte hartzen duten profesional guztientzat aukera ederra izango da beste eskualde eta lurraldeetako errealitate kulturalera hurbilagotik gerturatzeko.\nIruñeko Udalaren lankidetza bereziaz gain, honako hauen laguntza izango da 948 Merkatuan: Nafarroa Kutxa eta Caixa Fundazioak, Nafarroako Enplegu Zerbitzua, Euskarabidea, Etxepare Institutua, Euro-eskualdea, Akitania Berria, OARA, Institut culturel Basque, Eusko Jaurlaritza, Aragoiko Gobernua, Errioxako Gobernua, Oteiza Museoa, Uharteko Arte Garaikidearen Zentroa, Nafarroako Unibertsitatea Museoa, Nafarroako Museoa, Nafarroako Filmoteka, Civibox Iturrama, Nafarroako Antzerki Eskola, Joaquín Maya Eskola, Indara, Zentral, Condestable, Europe Enterprise Network, ACLA, RIM eta erakunde gehiagoren laguntza. Halaber, beste behin, NICDOren eta Baluarte Fundazioaren lankidetza teknikoa izango dugu.\nProgramazio eguneratu osoa, ordutegiak eta egoitzak hemen dituzu ikusgai: www.948merkatua.com


Parkeak eta lorategiak Taconerako Lorategiak Pamplona Tartea 6 Km.\nParkeak eta lorategiak Argaren Ibai Parkea Pamplona Tartea 8 Km.\nParkeak eta lorategiak Medialuna parkea Pamplona Tartea 8 Km.\nBehatokiak Erreniega mendiko behatokia Tartea 12 Km.\nBehatokiak Zaldi Zuriko behatokia Pamplona Tartea 13 Km.\nBehatokiak Etxauriko behatokia Tartea 17 Km.\nIbarrak Orbaibar Garínoain Tartea 22 Km.\nIbarrak Ultzama Ibarra Larraintzar Tartea 30 Km.\nBide berdea / Bide naturala Vía Verde del Plazaola Lekunberri Tartea 38 Km.\nBide berdea / Bide naturala Vasco Navarro trenbidearen bide berdearen natura-bidea Zúñiga Tartea 40 Km.\nBasoak Kintoko oihana Tartea 42 Km.\nLeizeak Mendukilo Lezea Astitz Tartea 43 Km.\nBehatokiak Azpirotzko behatokia Tartea 44 Km.\nIbarrak Baztan Ibarra Elizondo Tartea 45 Km.


Zergatik aukeratu Seguros Lagun Aro? 10 arrazoi emango dizkizugu\nHasieraZergatik Lagun Aro?\n10 arrazoi Lagun Aro Aseguruak aukeratzeko\nZergatik aukeratu Lagun Aro, aseguru-etxe guztien artean?\nProduktu eta prezio lehiakorrak ditugulako, zerbitzuaren prestazio-maila handiarekin, bezeroarentzako arreta-maila handiko pertsona-taldea garelako, MONDRAGON Korporazioaren finantza-sailean gaudelako, eta errentagarritasun eta hazkundeagatik enpresa sendo eta egonkorra garelako. Baina horrez gain, honek bereizten gaitu gainerako aseguru-etxeetatik:\nAseguru-etxea gaztea gara eta, hasiera-hasieratik, pertsonengan sinesten dugu, bai eta arrakastaren bultzatzaile gisa balioekiko duten konpromisoan ere.\nBide-sorta handia jartzen dugu gure bezeroen eskura, gurekin harremanetan jar daitezke. Hona hemen: sukurtsal-sarea, bitartekariak, gure aliatu Laboral Kutxaren sukurtsalak, Laguntel gure Call Center eta Internet.\nMerkataritza-jardunbide egokien gidaliburuekin lotutako ekimenetan hartzen dugu parte. Hau da, sektorearen autorregulazioari laguntzen diogu, korporazio-gobernu onari, barne-kontrolari, gardentasunari eta publizitateari dagokienez, aseguruen arloan.\nBezeroa da aseguru-etxe honen xedea,eta horren ondorioz, gure bezeroen egungo gogobetetasun-maila 10etik 8koa baino handiagoa da.\nGure pertsonekin dugu konpromisoa. Langileen %90 baino gehiago Lagun Aroren jabekidea da; txandaketa-tasa oso txikia da, eta gogobetetasun-maila orokorra, 5etik %3,65ekoa.\nIngurumena errespetatzen dugu. Horretarako, ingurumena kudeatzeko sistema erabiltzen dugu, Ekoscan arauaren araberakoa.\nGizarteko hainbat proiektutan hartzen dugu parte, eta gure irabazien % 3,5 gizarte-ekintzako jardueretara bideratzen dugu, 3 zutabe nagusitan banatuz betiere: kultura sustatzen, herri-kirolari laguntzen eta Stop Accidentes GKEarekin hitzarmen estrategiko bat sinatuz, gure eguneroko jardunarekin zerikusia izan dezaketen ekintzetan elkarrekin lan egiteko asmoz.\nEnpresako boluntariotza-proiektu bat garatzen ari gara, eta horren bidez, enpresan lan egiten duten pertsona guztiak gu bizi garen gizartea hobetzen laguntzeko proiektutan inplikatzea da asmoa.\nGure bezeroen bizi-kalitatea hobetzen laguntzen dugu, haien beharrak eta itxaropenak osorik betez, eta gure akzionistentzako balioa sortu, gure langileen lanbide-garapenean eta garapen pertsonalean lagundu, eta gizartearen ongizatean eta garapenean hartzen dugu parte.\nGure balioak honako hauek dira: konpromisoa, konfiantza, partaidetza, errespetua eta berrikuntza.\nHazkunde errentagarrian oinarritzen den enpresa bat gara. Gaur egun 15 probintziatan gaude, eta 2012an Espainia guztian zabalduta egongo gara.


III URTEA — N. 25-26\nGaragarrilla-agustua (7-8) 1955\nKristiñaua ta ziñea\nGizon ospetsu bat bizi da Erroman. Gaixoa ta zarra izanarren, mundu osoa dauko berari begira. Argia gura dabenak, adorea ta kontsolamentua nai dituenak, beragana joaten dira. Eta danentzako dauko argi izpi beroa, berbaldi sutsua, abegi txeratsua. Aspaldion Aita Santu gitxi izan dogu, oraingoa baizen leber ta jakintsu izan danik.\nOrain aste batzuk direala, Italiako film-industriaren errepresentatzailleeri berba egin deutse. Ereti ona Aita Santuarentzako, ain inportantzia aundiko arloan gizonen adimenak argituteko. Igazko urtean, mundu guztian 12.000 milloi persona joan ei dira ziñera. Ziñe zaletasuna, guztiz aundia da gaurko egunean. Euskalerrian-bere ez da makala. Ezin eiteken ixilik egon Aita Santua gizarteko fenomeno onen aurrean. Eta berba egin dau. Ondo ta sakon egin-bere. Bere boza, Jesukristoren ordezkoaren boza da; bere eritxia, Eleizearen eritxia.\nAita Santuak arritasunez beterik ikusten dau ziñearen indar miragarria. Aurrerapide guztiak batu dira ziñean, distraiziñoa, atsedena, irakaspena, alaitasuna ta emoziñoa gizonen arimetara oroateko. Ziñegilleak dana euki dau kontuan, alde artistikoa, teknikoa ta psikologikoa, gizonen biotz-adimenak ikututeko. Pelikulea nora joan, ikuslea araxe joango da. Sakona da benetan, gure barruan ziñeak egiten daben erasona. Orregaitik, zelakoa dan ziñegillearen asmoa, probetxugarria izan daiteke ziñea, edo kaltegarria.\nOri dala-ta, danak euki bear dabe ardurea, pelikulak beti onak izan daitezan. Danak dauke sail onetan erantzun-bearra: zentsuratzailleak, filmegilleak eta ziñe-ikusleak; bear bearrekoa da irurok batera ziñe onaren alde lan egitea, benetako probetxurik atara gura bada.\nZiñegilleak, batez-bere, alegin guztiak egin bear ditue, film ideala egiteko. Orretarako, ziñe-ikusleen izakerea ondo ezagutu bear dabe, edade bakotxeko ardurak eta kezkak begien aurrean euki, gero anaia nagusi baten antzera euren bizitzako problemak ebazten lagunduteko eta adorea emoteko.\nDistraiziñoa, atsedena, irakaspena, alaitasuna ta emoziñoa: orixe gura izaten dabe ziñera joaten direanak. Film idealak orixe emongo deutse, baiña griña txarreri eragin barik, eta espirituaren legeak gordetan dituala.\nZiñe onak, ia konturatu barik irakatsi egiten deusku, poztu eta ondu egiten gaitu, atsegin jatorra ta benetakoa emoten deuskun bitartean. Film ideala sakona ta ariña da batera, irudimenezkoa ta benetakoa. Polito polito, bultzada aundi barik, mundu artistikoko zelai garbi ta gozoetara eroaten gaitu; eta pelikulea ikusita gero, ziñetokitik sartu giñean baiño pozago, libreago eta onago urtetan dogu. Momentu orretan, ziñegillea gure aurrean ikusiko bagendu, artez artez joango gintzakioz zorionak eta eskerrak emoten, ain ziñe ederra egin deuskulako.\nOrixe egingo al dogu beti ¡Osterantzeko ziñera uxala eguno joango ez bagiña, eta gure ziñezaletasun zuzenagaz film idealari bizia erreztuko bageuntso!\nMediku espaiñol bat Indian.—Cuttack, Indiako eleizbarrutian, urte bitik ona mediku dago Ramon Miquel Jauna. Madrillekoa da bera, eta familia aberatseko semea. Antxe dago 25 misiñolariren laguntzaille. Misiñoko hospitalean lan egiten dau, eta orrezaz gaiñera erririk erri gaixoak bisitetan ibilten da. Bertako medikuen artean entzute aundia dauko, osagille ona dalako eta dana doarik egiten dabelako. Bere bizimodua, misiñolarien antzekoa da.\n"Urregorrizko miña bat Espaiñian".—Inglaterrako periodiku batek dakar titulu au, eta jarraian auxe diño: "Sekulako meritua dauko Abarzuza, Naparroako erri txikiak, bertako bizilagunen artean irutarik bat baiño geiago, abade, fraille edo monja sartu dalako. 999 bizilagun daukoz, eta 337 erriko seme Jainkoaren serbitzuan bizi dira. Familia batzuk, sei ta zazpi seme-alaba emon ditue fraille ta monja izateko. Bertako Parroku Jaunak, oraintsu bere abadegintzako urrezko ezteguak ospatu dituanak, 220 mutil baiño geiago eroan dauz seminariora. Abarzuzan jaioriko erreligioso asko, munduaren bost alderdietako misiño lurraldeetan bizi dira".\nFrantziako katolikoak.—Berrogetairu milloi frantzesen artean, zortzi milloi (euneko emeretzi) ei dira katoliko zintzoak. Auxe diñoe bertako estadistika ofizialak. Ori esateko, domeketan mezatara zenbat katoliko joaten direan kontuan euki dabe.\nEleiza katolikoa Iparramerikan.—Norteamerikako Estadu Alkartuetako katolikoak, 32.575.702 dira gaurko egunean. 927.278 katoliko igaz baiño geiago. Orain amar urte, ango katolikoak 23.963.621 zirean. Zortzi milloi ta erdi orain baiño gitxiago. Azkenengo bederatzi urteetan legez, aurten eun milla persona baiño geiago sartu dira Eleiza katolikoan. Ain zuzen, igaz 137.310 persona nagusi bateatu zirean: 10.733 geiago, aurreko urteetan baiño. Amar urterik ona, 1.160.054 persona konbertidu dira.\nHolandako ume katolikoak.—Eskola katolikoetako umeak gero ta geiago geituaz doaz. Gaurko egunean, Holanda-ko ia gaztedi erdia katolikoa da, katolikoen familiak protestanteenak baiño ugariagoak direalako. Lau urte barru Holandako gaztedia, erdia baiño geiago, katoliko izango da. Ori dala-ta, maixuen premiña aundia dago. Amar urte barru, gitxienez 3.500 maixu geiago bear izango dira urrean. Orain 16.000 maixu katoliko dagoz Holandan, eta 2.599 eskola 600.000 ikaslentzako.\nErlegiñoa Ingalaterran.—Azkenengo estadistikak diñoenez, Ingalaterran euneko ogeiek ez dauke bapere erlegiñorik. Beste euneko larogeien artean, ia erdiak, izenezko kristiñauak dira; eta euretarik euneko amaseiek betetan dabe eleizara joateko obligaziñoa. Geienak, protestanteak dira. Katolikoak, euneko zortzi bakarrik dira, eta zintzo kunplietan dabe euren erlegiñoa.\nZiñezaleak.—Igazko urtean 12.030 milloi persona joan ei dira ziñera. Euretarik 2.500 Amerikako Estadu Alkartuetakoak dira, 1.300 milloi Ingalaterrakoak, 800 milloi Italiakoak.\nSanta Klara (Bere eguna, agustuaren 12)\nMilia eun ta larogetamairuan jaio zan Klara Italian, Asis urian. Bere gurasoak, kristiñau zintzoak zirean; eta bere familia, Asisko ospetsuenetarikoa.\nAmazortzi urteko neskatilla liraiña zan Klara, Frantzisko ezagutu ebanean. Beronegaz itunduta, Erramu Domeka gau baten, iges egin eban etxetik Porziunkulara, Frantziskoren eskuetan pobretasunezko profesiñoa egiteko. Frantziskok, bere eskuz ebagi eutsan buruko ule matasea; jantzi leun eta argitsuen ordez, lanazko tunika latza emon eutsan soiñerako; belo lodi, ta baltzagaz estali eutsan burua; eta Asis bertako Monja Benediktinen monasterioan egoteko agindu eutsan, arik-eta beste leku bat topau artean.\nKlararen aitak —zetan esan-be ez— txarto eritxi eutsan alabeak modu aretan etxetik iges egiteari, eta asarre aundia erakutsi eban. Alperrik baiña. Egun batzuen buruan, Ines bigarren alabeak, beste ainbeste egin eutsan; eta gerotxuago Beatrizek, alaba txikiak. Eta azkenik, aita ilda gero, bere alargun Hortulana, alabakana joan zan, eta ukaraz igaro zituan, santutasunean, bere azkenengo urteak.\nSan Frantziskok, Klarari ta bere monja guztieri San Damiango komentua emon eutsen bizilekutzat; eta antxe, Klara Ama Nagusi ebela, Asisko ta Italiako gazterik asko batu zirean, pobretasunik estuenean biziteko. Frantziskok, frailleentzako idatzi eban-Erreglea berbera emon eutsen monjeri, egoki zirean-aldakuntzak eginda beste barik: ortozik ibilliko zirean, eguzkia sartzean ogeratu, gaberdian Maitiñetarako jagi; eta euren bizitza espiritualaren zimendutzat pobretasuna ipiñita, lurreko ondasunetarik biotzak askaturik, Jainkoarentzako bakar bakarrik biziko zirean.\nKlara, Frantziskoren aginduz, Ordena barriaren Abadesa ta Buru Nagusi egiñik geratu zan. Orrexegaitik, besteentzako ispillu izan bear ebala-ta, penitentzia gogorrak egiten zituan. Monjak sarri askotan esaten eben euren artean: "Bizi-be zelan bizi leiteke gure Ama Nagusia?" —ain aundiak zirean Klararen barau ta bigiliak. Gaixotu baiño lenago, garizuma bi egiten zituan urtean, bata baiño bestea latzagoa, ura ta ogiagaz beste barik. Gaixoagaitik ogetik jagi ezin zanean, alperrerian ez egoteko, ogean bertan lan egiten eban.\nErregla santuak ez eutsan ixten mundu onetan ezetariko ondasunen jaube izaten. Aita Santuak, bein baiño sarriago gura izan eben Erreglea gauza onetan pitin bat bigundu; baiña Klarak ez eutsen iñoiz olako biguntasunik ontzat artu.\nMirari asko egin zituan, batez-bere komentuan estualdiren bat zanean. Beiñola baten, Italia garren egoia, Moruak Asisera etorri zirean, eta San Damiango komentua inguratu eben, barrura sartzeko asmoz. Klarak, gaixorikegon arren, kopoi santua eskuetan artu eban, eta gure Jaunari otoitzik beroena egiñik, atean agertu jaken, komentuan noiz sartuko egozan Morueri; eta beste barik, Klara gure Jaunagaz ikusita, Moruak igesari emon eutsen arrapaladan; eta orma gaiñetara igonda egon zireanak, itsututa legez atzerantza jausi zirean.\nKlara, agustuaren 11'an il zan, 1.253'garren urtean. Aita Santua bera etorri zan bere funeraletara, illetearen buru egiteko.\n- Rio Janeiro'ko Kongresu Eukaristikoan erabilli dan kustodia egiteko, 150 kilo urregorri bear izan dira.\n- Kongresu orretan omenaldi aundi bat egin deutse Jose Antxieta, Jesusen Lagundiko misiñolari ospetsu eta Brasil'eko Apostoluari. Euskalerrian jaioa izan ezarren, bere apellidua euskalduna da, eta bere gurasoak Azpeitikoak zirean.\n- Rio Janeiron irurogetamilla personak emon izan dabez euren izenak, Kongresu Eukaristikoko gastuak pagetako.\n- Brasil'ek, 50 milloi inguru katoliko daukoz; beste edozein naziñok baiño geiago.\n- Brasil, Sudamerikako naziñorik aundiena da: amazazpi bidar Espaiñia baiño aundiago.\n- Brasil'eko basoetan oraindiño indio asko bizi dira, kristiñau ez direanak eta gizo zuria ozta ozta ikusi dabenak.\n- Brasil'en, iru arrazatako personak bizi dira: indioak, zuriak eta baltzak. Indioak, bertakoak dira; zuriak, Europatik eldurikoak; eta baltzak, atxiña Afrikatik ara joandakoak.\n- Brasil'en, protestantismoa ta espiritismoa dira erlegiño katolikoaren areriorik aundienak. Azkenengo gerra bitartean, eta ostean, misiñolari protestante asko sartu dira, Ipar-Amerikatik etorriak. Espiritismoa, persona baltzen artean, batez-bere, gero ta geiago zabaltzen da.\nJauna, atara naizu mesedez duda onetatik: Matrimonioa ausieziña bada, Aita Santuak zegaitik askatu dauz ezkontza batzuk?\nBai, egia da. Ezkondu batzuk, Eleizearen baimenagaz, bata besteagandik banandu egin dira, eta gero beste norbaitegaz ezkondu.\nEleizeak, orraitiño, ez dau ezelan-bere iñoren ezkontzarik askatu, orretarako eskubidarik ez dauko-ta. Zer egin dau orduan? Auxe bakar bakarrik: Sententzia baten bitartez ebatzi an ez dala iñoiz egon ezkontzarik; andra-gizonen alkartasun ori ez dala izan benetako matrimonioa: itxuraz bakarrik ezkonduta egozala.\nOlako ezkontzak —baliorik ez daukenak— bein baiño sarriago jazoten dira. Esate baterako: gizonaren naiz andrearen naiz bien aldetik, euren kontzentzian ezkontzeko baietza falta danean, matrimonioko zerimonia guztiak ondo eginda-bere, matrimonio orrek ez dau balio.\nBatzutan bildurra, beste batzutan jakiñeza edo malizia direala, bein baiño geiagotan falta izaten jake ezkongeien ezkontzeko konsentimentua.\nKasu baterako, seme bat, bere aitaren ikaragarrizko zemaien bildur aundiagaitik, berak gura ez daben emakume bategaz ezkonduko balitz, matrimonio ori balio bakoa izango litzake, benetako konsentimentua falta izan dalako.\nEleizeak orduan, deklaratu egiten dau olan alkartu direanak ezkondu barik dagozala, eta beste iñogaz ezkontzeko-libre direala.\nBilla joan, uts etorri\nErri txiki bateko azeri bi, anka bikoak eurak, periodikua leiduten daoz. Batek leidu eta besteak entzun.\nLeiduten daoenak olango baten:\n— ¡Au da barria! Entzuizu: Estados Unidos'en idiak egaz.\n— ¡Oindiño andiagoak entzunguz!\n— Orixe diño ba, idiak egaz eroan dituezala leku batetik bestera bitarte urrunean.\n— Zerean eroan izango ditue, aeroplanuan.\n— Bai ba, jakiña.\n— Orregaiti barri ori oin berrogei urte esan balitz iñok be ezeban siñistuko.\n— Oin berrogei urte diñozu? ¡Ezta ointxe be!\n— Izan be, askok eztau siñistu gurako.\n— Zu, asmo bat etorri jat burura.\n— Ia esaizu ba.\n— Barri onexegaz merienda bat irabaziko geunskiola gaur Astokillo'ri ta Madokillo'ri.\n— Ezta asmo txarra.\n— Arrastian tabernan arrapaukuz eta esango dautsagu idiak egaz ein dabela. Eurak ezetz esango dabe segurutik...\n— ¡Ez ba! Mutil onak dira orretan Astokillo ta Mandokillo, kontra eiten.\n— Orduan guk posture merienda bat laurontzat, eurak postureari eutsin, guk irabazi ta betekada bat eingu euren lepotik. ¿Zer deritxozu?\n— Sekulako ederto deritxot.\n— Orduan orretan geldituten gara.\n— Bai, arrastirarte ba.\n— Bai gero arte.\nArrastian, alkarregaz tabernan Astokillo ta Mandokillo azeri biakaz batu diraneko onik airi esaten dautsie, ba, idien egazkadea, ta esan ordukoxe.\n— ¡Barriketea ta barriketea! —diño Astokillok.\n— ¿Eskolako mutikoen batzuk gareala uste dozue ala? —generatzen dau Mandokillok.\n— ¡Ze mutiko ta ze mutikoste! Guk diñoguna egia da, ementxe periodiku pormal onetantxe dao, diñoe azeriak.\n— ¡Ezta egia! —gogor Astokillok eta Mandokillok.\n— ¡Bai da! Posture gorozue ala?\n— Bai, guru.\n— ¿Laurontzat merienda on bat?\n— Iruna pesetako meriendea?\n— Bai einda.\n— Galdu dozue ba; zu, leiduizu or.\n"New York.—Asshead and Company deritxon soziedadeak amabi idi gizen bialdu ditu, Nord Dakota'ko Cando uritik Chicago'ra, aeroplanu andi baten, eta amalau orduan bete ditu uri bien arteko 1.500 kilometruak.\nTrenez baño ariñago ta merkeago egin ei da eroate ori, ta Asshead Soziedadeak beste amar aeroplanu eskatu ditu Pittsburg'eko aeroplanu fabrika baten".\n— Orra ba, diñoe azeriak, zelan dan egia idiak egaz joan direala.\n— Ez, eztabe egaz ein, aeroplanuan eroan ditue.\n— Baña, dana dala, eurak goitik, aizez joan dira.\n— Eurak eztira joan, eroan ein ditue, diño gogor, Astokillok; ori izango liteke, Ameriketara itxasoz joan dana, uger joan dala esatea lez; Bilbotik Durangora ordu betean trenez datorrena ariñeketan bide ori ein dauela esatea lez. Trenean eroaten dabenak eztau ariñeketarik eiten eta aeroplanuan daroenak eztau egaz eiten.\nTabernan egozan guztiak arrazoia emon Astokillo ta Mandokillo'ri ta azeriak lotsatuta, ordaindu ein bear izan eben meriendea ta anka ein andik, atzetik barre ta burle eiten eutsiela.\nPerutxu. Jo ta bota! [Komikia]