Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Mikel Sotori elkarrizketa: "Poesia hizkuntzaren laborategia da"\nMikel Sotori elkarrizketa: "Poesia hizkuntzaren laborategia da"\nMikel Soto elkarrizketatu dugu Suak pizten direnean poesia liburuaren harira. Poesiak laburrera jotzen du, gutxirekin asko esatera, irudi batean esanezina biltzera, baina poema baten atzean bizitza oso bat gorde daiteke. Horren isla da elkarrizketa hau: egileak liburuko tripetara eraman gaitu, luze, sakon eta mamitsu. Egia agertzea deitzen dugun hori, agian, isurtzeko zain dagoen uraren txorrota irekitzea besterik ez delako.\n(Argazkiak: Juantxo Egaña).\nElkarrizketa hau egin dugun unean aurkezpen errezitaldiak egin berri dituzu, hainbat lagunekin partekatuz oholtza. Nolako esperientzia izan da?\nPozgarria izan da taula gainean nirekin egon den taldearen laguntza sentitzea. Euskal literaturan ez dira sarriegitan horrelako apustu kolektiboak egiten, are gutxiago norbaiten liburu berri baten inguruan eta horrek ikaragarri poztu nau. Lagun onak egin ditut editore lanetan egon izan naizen urteetan eta niretzat oso hunkigarria izan da liburua haiekin batera aurkeztu ahal izatea.\nEsperientzia aberasgarria izan da, errezitaldi asko ikusi ditudan arren, inoiz ez dut jendaurrean ezer errezitatu eta idaztean bezala gertatu zait; konturatu naiz ausardia handia behar dela jendaurrean agertzeko eta zure edo beste inoren poemak irakurtzeko.\nKonturatu naiz literaturan ohikoa dugun autodidaktismo basatira jotzen dugula horrelakoetarako ere. Esango nuke anglosaxoiek haien literatura-tradizioarekin daukaten harremana dela eta askoz gehiagotan errezitatzen dituztela poemak eta, ondorioz, gu baino naturalago eta hobeto egiten dutela. Hemen, gainera, ez diegu aholkua eskatzen hori hobekien egiten dutenei, antzerkilariei eta, esan bezala, amateurismo eta autodidaktismoaren artean mugitzen gara. Eskerrak, esan bezala, horrelako saldo aparta neukala nire ondoan. Petti handiaz gain, Harkaitz Cano, Edorta Jimenez, Jon Alonso, Irati Jimenez, Oier Guillan, Ane Zabala eta Galder Perez etorri dira Bilbon, Donostian eta Iruñean egin ditugun saioetara eta esker ona adierazi nahi diet beste behin, bihotz-bihotzez.\nDonostia, Bilbo eta Iruñea. Hirugarren hau izan duzu azkena; etxean aurkeztu duzu liburua duzu errezitaldi horrekin, Nafarroan COVID-a19aren harira hartutako neurri murriztaile berriekin batera. Emanaldiaren bi saio segidan egin behar izan zenituzten horregatik… Zer giro izan zenuten, Karakraken?\nNi urduri eta kezkatuta egon nintzen, azkenean gauza asko pilatu zitzaizkidalako, izan ere, hau guztiau martxoan egitekoa zen! Tamalez, COVID-19a heldu zen eta normala denez, dena atzeratu egin behar izan genuen. Eta hara non, Iruñeako emanaldia baino bi egun lehenago etorri zen ekitaldi kulturaletan publikoa %30era mugatzera behartzen gintuen agindua. Ezin nuen sinetsi, noiz eta saioa etxean egin behar nuenean! Une batez dena atzeratzekotan egon nintzen. Baina, alde batetik, indar handiz sentitzen nuen Iruñean aurkeztu ezean liburua ez zegoela aurkeztuta eta, bestetik, banekien jendearen eta Katakrakeko eta Elkarreko kideen laguntzaz ekitaldia segurtasun osoz egin genezakeela. Azkenean, ausartu ginen bi saio egitera, jendearen eta parte-hartzaileen eskuzabaltasunari esker.\nErrezitaldietan bertan nik anbibalentzia bat sentitu nuen, alde batetik dena zen hunkigarria, baina aldi berean ezin ginen ukitu, besarkatu… Eta uste dut hala izan zela oro har: gerora jendeak esan zidan negar egin zuela, tripak uzkur izan zituela uneoro... eta alde horretatik pena dut gauza batzuk eztanda egin gabe edo katarsirik gabe geratu izanaz. Baina, zeinek daki, euskaldunok eta bereziki gizonezkook ez gara oso abilak gure sentimenduak adierazten. Beharbada orain erabiltzen dugun musukoa ez da beste ezer ez bada gehiegitan erabili izan dugun maskara horietariko bat.\nEzinbestekoa zitzaizun nola edo hala, liburu honen aurkezpena Iruñean egitea, ezta? Iruñea bada liburuko protagonistetako bat...\nBai, nahitaezkoa nuen eta, aldiberean, beldur nintzen eta deseroso nengoen. Garai horiek eta nire lagunak nolakoak diren kontutan izanda, beharbada egokiagoa izango zen La Pollaren edo El Trono de Judasen kontzertu bat poesia errezitaldi bat baino! Beharbada hainbat gauza konpartimentalizatu xamarrak bizi izan ditudalako. Gogoan dut, adibidez, Katakraketik hurbil, 90eko hamarkadan, Udaleko Patio de los Gigantesen “Dana lanbrotute ikustot” ekitaldian Jose Luis Otamendik, Koldo Izagirrek, Iñigo Aranbarrik, ubedatarrek eta enparauek musikatu eta errezitatutakoak ikustera aitarekin joan nintzela, ez lagunen batekin.\nBaina zalantzen gainetik egin egin behar nuela erabaki nuen, alde batetik, idatzi dudana taula gainean ere defendatu nahi nuelako eta, bestaldetik, jendeari normalean irakurketa den ekintza bakarti horretatik harago marko eta espazio bat eskaini nahi niolako.\nErrazagoa iruditzen zitzaidan azken saioa Iruñean egitea eta lehena Donostian eta uste dut erabaki zuzena izan zela. Esan duzun bezala, Iruñean liburuaren protagonistak daude eta, maila batean, Iruñea bera ere protagonista da. Alde horretatik oso erraza da iruindarrontzat begiak ixtea eta kontatzen ditudan gauzetako batzuk edo inbokatzen ditudan izenetako batzuk gure baitan berehala aurkitzea. Horren kezka ere izan nuen idatzitakoan eta beste herrialdeetako lagun pare bati utzi nien liburua, egindakoa oso nafarra edo, are, oso iruindarra ote zen jakiteko. Egia da lagun horiek primeran ezagutzen zutela Iruñeko errealitatea baina liburua haien ikuspuntutik zer esaten zuen jakin nahi nuen, Iruñeako esperientzia lokala baino euskal gazteen esperientzia orokorra kontatzeko esperantza nuelako.\nIruñea ez da, noski, protagonista bakarra: adiskidetasunetik abiatu eta adiskidetasunera iritsi nahi duen bidaia bat da liburua, duela hogei urte inguruko akorduekin hasi eta gaurko egunean laguntasunari gorazarre egiten diona. Hala da zuretzat?\nBai, oker ez banago aurkezpenean esatera nindoan adiskidetasuna dena zeharkatzen duen haria dela baina liburura jo eta kolpe batez konturatu nintzen hori baino gehiago ere badela, adiskidetasunak liburua hasi eta itxi egiten du. Beste ezeren aurretik, izenburua ematen dion Bernardo Atxagaren poemaren aitzinean ere, lagunei egindako eskaintza dago eta, amaierako esker emateen artean, hauxe da azkena: “Liburua irakurri eta nire hitzek haiengan piztutakoak kontatu eta aurrera jarraitzeko animatu nauten garai hartako burkide eta gaurko lagunei”. Beraz, zentzu horretan lan hau zirkularra da, lagunen izenekin hasten eta lagunekin bukatzen da.\nEta, bai, laguntasunaren eta, konkretuki, nire lagun hezur eta haragizkoen gorazarre bat da. Gauza ikaragarriak bizi izan genituen elkarrekin eta golde horretan eta kolpe horien bidez landutako adiskidetasun hori gauza ederra eta ezin maiteagoa niretzat eta, horregatik, idazterakoan, hori izan da nire iparrorratz nagusietako bat, nagusia ez bada.\nAdiskidetasunaren zentzu hau muturreko egoeren adrenalinak zipriztindua dator. Kaleak sutan sumatu ditzakegu orrialdeotan, atxilotua izatearen beldurra, erregaien usaina, taldearen beharra ke boteen artean… adiskidetasuna intentsuago bilakatzen dute beldur eta arrisku partekatuek?\nEgia da muturreko egoera batzuk giza erantzukizun handia eskatzen dutela, gauza batzuk egitea edo ez egitea ez da afari batetarako geratzea eta patata tortilla ez eramatea bezala. Jokoan dagoena hil ala bizikoa da literalki eta, horregatik, zure buruari buruz eta inguratzen zaituen jendeari buruz asko ikasten duzu eta, zentzu horretan, badaude nahita ere ahaztu ezin dituzun portaera edo keinuak.\nEzin da esan soilik horrelako muturreko egoerek sortzen dituztela laguntasun intentsuak, guztiok ditugulako lagun on-onak bestela ere, baina egia da eltzea sutan frogatzen dela, hau da, lagunak bereziki ataka berezietan frogatzen direla eta, horrez gain, lagunak izateko ezinbestean lagun izan behar duzula lehenik eta behin. Soziedad Alkoholika taldeak bazuen kanta bat gaixo edo kartzelan zeudenean bisitan joaten zaizkizun lagunei buruz: “En la cama y en la cárcel los que van a visitarte son amigos de verdad”. Gauza bera biblian bertan dago, ebanjelioetan: “Preso egon nintzen eta bisitan etorri zineten”.\nEta, bai, hala da eta hala izaten jarraitzen du. Hamarkada joan hamarkada etorri oraindik lagunak ditugu kartzelan eta, hori noiz aldatuko zain, lagun horien egoera anker eta latz hori daukagu guztiok gogoan etengabe. Eta gure patua berriz okertuko balitz eta zoritxarrez berriro antzeko egoera batera itzuliko bagina —eta Espainian bizi gara tamalez; egunkaria zabaldu edo twitter ireki besterik ez dago piztia berriro gosez dagoela jakiteko— lagun horiek berriro nire ondoan eta ni haienaren ondoan egongo ginatekeela jakitea nire bizitza bizigarri egiten duen mantu epel bat da, guztiz zoriontsu egiten nauena.\nEzinbestekoa da esatea: inguruotan ez dugu orain arte hain modu argi eta zuzenean horrelako kontaketarik irakurri. Akaso bai gerturaketak, Jon Benitoren Bulkada eta Xabier Silveiraren A las ocho en el bule aipatu izan dituzu zuk, baina gutxi gehiago. Aurkezpenean aipatu izan duzu editore zinela horrelako proposamen baten zain zinela, baina ez zela literaturatik halakorik iritsi. Gerora, editore lana utzi eta zerorrek hartu zenuen erabakia. Zein izan duzu motorra, behar pertsonal bat, edo nolabaiteko ardura edo zor kolektibo bat?\nBa, hasieran esan izanen nuke zor kolektibo bat zela, baina bistan dago une batean zor kolektibo hori pertsonala bihurtu zela, ez baitago nik egin dudan hori beste gabe kolektibotik idazterik. Une batean zeuk sentitu behar duzu beharra eta zeure burua arakatzen hasi behar zara zeure historia edo istorioaren bila; hori da bide bakarra zeure-zeurea den hori zeurea baino gehiago izateko. Berdin balio du honek Mikel Sotoren esperientzia anekdotatik harago joan eta herri honetako eta beharbada beste herri batzuetako gazte edo ez hain gazteei zerbait esan diezaien zein Macondo mundu osoko herri ororen ispilu izan dadin. Eta ni Garcia Marquezen talentua izatetik oso urrun banago ere, beti komeni da bistatik ez galtzea partikularretik unibertsalera doan pasaerak horrela funtzionatzen duela beti.\nBadirudi urte mordoa egin dugula gerra zibilaren inguruan memoria berreskuratzeko ezinbesteko ariketa bat egiten, baita akaso 80eko hamarkadaren inguruan, baina badirudi 90etatik aurrera literaturari kosta egin zaiola zentzu ertsian politikari loturiko hainbat konturi heltzen. Gauza asko geratzen ari zaigu geure buruari kontatu gabe, alegia, literatura egin gabe?\nEz dakit, ez nago guztiz ziur literaturari 90eko hamarkadatik aurrerakoa kontatzea kostatzen ari ote zaion edo zehazki nire belaunaldiari. Nire belaunaldi politikoari, esan nahi dut. Ondo ezagutzen dudan eta nolabait tasatua dagoen zerbaiti buruz hitz egitearren, Haginetako mina antologian ez dago beldurrik hamarkada horri baita gerokoei heltzeko, izenburuko haginatik hasita Jose Luis Otamendi, Eider Rodriguez, Luistxo Fernandez, Harkaitz Cano, Karmele Jaio, Patxi Zubizarreta eta abar luze baten ipuinetan. Esango nuke kontakizunen gaiari edo uneari erreparatuta —alegia, ez noiz izan ziren idatziak—, antologiaren erdia baino gehiago baita beharbada hiru laurdenak ere 90. hamarkadatik aurrerakoa dela eta geroztik idatzi dira eleberriak, poemak, ipuinak, baita saiakeraren bat ere.\nBaina inoiz esan dudan bezala, nire belaunaldi politikoa nahiko agrafoa atera da hainbat gauza kontatzeko garaian. Ez dut hipotesi argirik horri buruz, izan ere, neuk ere ez baitut ezer idatzi oraintsu arte. Beharbada guztiok egon gara beste norbaitek egiteko zain eta etorkizun hurbil edo ertain batean hori aldatu egingo da. Alde horretatik, nik idatzi dudan hori inorentzat akuilu bada asko poztuko naiz eta plazer handiz irakurriko ditut beste norbaiten bizipenak eta bizipen horiek hartzen dituzten forma edo jantzi literarioak.\nPresio handia egin da azken urteetan “errelatoa” deiturikoaren inguruan, jabetze ahaleginak, aitortza eskeak, baina, era berean, gauza asko “kontatu ezin direla” aipatzen da oraindik. Zurea bezalako urradurak errelato guztiaetar, edo errelato ezinbestean poliedriko batera gerturatzeko modu bat izan daitezke. Tabua (edo legalitatea) zama da egun errelato horren ikuspegi batzuentzat?\nEztabaidaezina iruditzen zait errelatoa deitu duten hori errelato ugariz osatuta dagoela eta garrantzitsua dela errelato batzuk besteak ez zapaltzea edo, are, besteak ez ukatzea. Baina zentzu horretan errelato guztiak ez daude baldintza berdinetan. Grabeena zalantzarik gabe adierazpen askatasunari dagokio, hemen ezin baitira ideia guztiak adierazi eta uste dut gizarteak oro har larrituago egon beharko lukeela horregatik. Ez dut ezkutatu liburua badaezpada abokatuari utzi niola ez baita sekretua ere ez hemen ez mundu osoan Espainiako estatua atzeraka doala sekula oso aurreratua egon ez den adierazpen askatasunaren esparruan. Baina historiaren puntu honetan ezin gara zentsura bakarra zuzenean aplikatzen dena dela pentsatzeko bezain inozoak. Espainiar estatuak bere makinaria guztia dauka honetan jarrita, hemen zein Katalunian, eta hori etengabe salatu eta aztertu behar dugun zerbait da. Eta helburuak argia izaten jarraitzen du, herri hau herri egiten duten zutabe guztiak erasotzea eta ahultzea: hizkuntza, historia, kultura… gu eta gure buruestimua osatzen duen edozer erasotzen dute eta ezin dugu gure mundutxo honetako edo gizarte sareetako tiporik zorrotz eta coolena izatearen truke gu garena datorren erauntsi honen aurrean arduragabe jokatu.\nAdibide bat ematearren, Gasteizko Centro Memorial de las Víctimas del Terrorismoko webgunean nahi duenak eskuragai dauka debalde deskargatzeko oso-osorik Pardines: ETA erailtzen hasi zenean, Gaizka Fernandez Soldevillak eta Florencio Dominguezek koordinatutako, ia osorik euskal unibertsitateetako hainbat irakaslek idatzitako, Fernando Aramburuk aurkeztutako, Aritz Gorrotxategik euskaratutako eta Hachette multinazionalaren Anaya taldeko Madrilgo Tecnos argitaletxeak kaleratutako liburua. Ez saiatu liburuaren gaztelerazko bertsioa deskargatzen, soilik Arambururen hitzaurrea dago eskuragai, bai baitirudi espainiar irakurleek badutela euskal hiztun barbarook ez daukagun berezko demokrata label bat, hizkuntzan-edo omen dagoena. Beharbada horregatik da mingarriago argitalpenak Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura, Turismo, Gazteria eta Kirola Departamentuaren babesa eta laguntza edukitzea.\nLan horren funtsa ETA nazismoarekin lotzea da: ez totalitarismoarekin, ez leninismoarekin, baizik eta nazismoarekin. Horretarako denetarik egiten da liburu horretan: Ruiz de Soroak hitzez hitz euskaldunoi aplikatzen digu Karl Jaspersen esaldia nazien garaiko Alemaniako gizartea erantzuletzat hartu behar dugula dioena. Oscar Jaime Jimenezek ETAri botatzen dio frankismoaren errepresio basatiaren ardura, izan ere, haren ustez 1963an sortu zen Ordena Publikoaren Auzitegia ordura arte eskumen militarraren pean egondako delituak “zibilizatzen saiatu zen” ETAk Manzanas hil zuen arte. Gaizka Fernandez Soldevilla ETA nazismoarekin lotzen saiatzen da Txabi Etxebarrietak erabilitako Astra pistola Wehrmacht naziak Gernikako Unceta armagileari egindako enkargu bat izan zelako, gero 1944an Irungo mugan “galdu zena”. Bitxia da objektua eta ideologia lotzeko ahalegina, baina beste hamaika gauzen artean Soldevillari “ahaztu” zaio zein zegoen 1944an Irungo mugan naziekin kolaboratzen… Meliton Manzanas bera!\nBaina zer da hau? Ekimen hau ekonomikoki eta moralki babesten duen Eusko Jaurlaritzak ez du ezer esan behar? Euskal unibertsitateek? Bertako irakasle eta ikerlariek? Komunikabideek? Kazetariek? Euskal gizarteak ez du ezer esan behar Euskal Herriari bere osotasunean goitik behera kaka egiteko Espainiar estatuko estoldetan planifikatutako horrelako ahalegin higuingarrien aurrean? Eta oraindik ere entzun beharko ditugu demokrazia edota giza eskubideak hitzetik hortzera gure kontra erabiltzen edo, okerrago dena, guk errepikatuko dugu haien kalaka faltsu eta ustela?\nBarka pixka bat sutu banaiz, baina gaiak hemen planteatu dudan seriotasun eta garrantzia duela uste dut. Hala ere, ez dut galdera hau tonu honekin amaitu nahi, izan ere, gure herrian gauza larri ugari gertatzen diren arren, nik ere pentsatzen dut, Joxe Azurmendik bezala, oraindik buruan baditugula ideia pare bat, geuk pentsatuak eta bihotzean preferentzia batzuk, geure bidea egiten laguntzen digutenak, ahal dela nazismotik eta faxismo espainiar zahar zein eraberritutik urruti.\nEkidin ezina da galdera hau egitea: editore ezagutu zaitugu luzaz, eta orain idazle. Editoretza utzi eta gero, zer botatzen duzu gehien faltan?\nLiburuak zerotik pentsatzea eta martxan jartzea. Gauza asko botatzen ditut faltan, handiak izan daitezkeenak, liburu eta egile baten aldeko apustua egitea eta apustu hori humanoki eta artistikoki arrakastatsua izatea, kasu, baita txikiak ere, liburuak inprentatik jasotzea, adibidez. Baina faltan gehien botatzen dudana hori da: hutsune bat igarri; hutsune hori betetzera datorren liburu bat pentsatu, asmatu; hori egiteko idazle bat aurkitu eta konbentzitu; lan horrek beharrezko izan ditzakeen beste materialak —marrazkiak, argazkiak, datuak…— baloratu eta enkargatu eta azkenik liburua burutu eta kaleratu. Eleberri, ipuin edo poesiaren sorkuntzak dituen berezko ezaugarriengatik oro har egin ezin daitekeen editoretzaren sormenezko prozesu hori izugarri poztu eta ase izan nau eta editore lanbidearen alderdi sasimedium, sasidemiurgiko hori faltan botatzen dut ezbairik gabe.\nZertan uste duzu izan zaizula lagungarri editoretzako esperientzia, idazterakoan?\nNik egindako bekatua dela hasieratik aitortuta eta beste literatura-sistemetan ere gertatzen dela gogora ekarrita, esan izan dut inoiz gure literaturan gainprodukzio nabari bat dagoela eta amaitu gabeko liburu gehiegi argitaratzen direla. Beraz, alde horretatik, saiatu nintzen idaztera eseri nintzenean liburua ahalik eta hoberena izan zedin erabaki kontziente batzuk hartzen eta nire buruarekin ahalik eta zorrotzen eta exijenteen izateko mekanismo batzuk jartzen. Zentzu horretan, oso astuna izan nintzen nire buruarekin eta liburu honen lehen irakurle eta editore izan den Irati Jimenezekin, eta kalean dagoen liburuaren %80 inguru idatzia zegoenean ere ez nion nire buruari baimena ematen egiten ari nintzenari “liburu” deitzeko. Beraz, uste dut editore batek behar dituen autoexijentzia eta perfekzionismorako joera horiek lagungarri izan zirela, hala esatea badago.\nHorrez gain, editore gisa izandako esperientziak argi esaten zidan liburu hau hobetzen lagundu didaten lagunen aholku gehienak onartu behar nituela eta onartu behar ez nituela sentitzen nituen horiek arakatu, aztertu eta lagun eta editoreekin berriz eztabaidatu behar nituela, idazketa eta haren emaitza hobetu ahal izateko prozesua kaltetu edo urardotu gabe. Ageriko arrazoiengatik nik badakit editoreek ez dituztela gauzak beste gabe esaten; haiek dira idazlearekin batera liburua ahal den onena izan dadin interes gehien dutenak. Haiekin eztabaidatu dezakezu seinalatu dizkizuten gauza horiei buruz, baina oker daudenean ere —eta ni askotan okertu naiz— liburuaren korapilo bat, hezur bat, zimur bat seinalatzen ari dira eta hobe duzu haiei kasu egitea eta hor zer dagoen arakatzea, ulertzea eta dagokion erabakia hartzea. Bestela argitaratu ostean hamaika irakurlek korapilo horrekin egingo dute estropozu eta orduan ez da zereginik egongo. Alberto Pradilla lagunak Caravana bere azken liburuaren edizioa egiten ari ginela horrelako zerbait esan zidan hobetzeko konturen bat seinalatu nionean: nik banitatea liburua kalean dagoen unerako gordetzen dut, ordura arte ez dut batere, ahal dudan libururik onena egin nahi dut, horrek ematen dio gero bidea zentzuzkoa eta neurrizkoa den banitate bati.\nEta zertan oztopo?\nEsango nuke ez dela oztopo izan, ez bada liburuaren editoreentzat, Xabier eta Antxinerentzat izan, liburuaren prozesua zein den ezagutzen dudalako eta badakidalako zer egin daitekeen eta zer ez… eta espero dut ni haientzat oztopo izan ez izana!\nEsan bezala, oztopo baino, oraintxe lotsa ematen dit idazketa oso aurreratua zegoen unean Iratiri zenbatetan esan nion “idazten ari naizen hau liburu bat izatera heltzen bada…” leloa. Benetan lotsa ematen dit.\nLagunei eta orduko burkideei liburua utzi nien haien iritzi humano eta politikoa ezagutzeko: “Hau horrela izan zela uste duzu? Identifikatuta sentitzen zara?”. Zorionez haien erantzuna guztiz positiboa izan zen, bestela liburu hau ez baitlitzateke existituko. Baina aipatutakoak bezain galdera inportanteak ziren Edorta Jimenez, Jon Alonso, Asier Serrano eta Harkaitz Canori luzatu nizkienak: “Hau ondo idatzita dago? Merezi du?”. Hainbat arazo logistiko zirela medio prozesu hau nahiko luzatu zen eta idatzitakoan hilabeteak murgilduta eman ostean aste batzuk eman nituen liburutik kanpo. Inork ezer esan aurretik gau batez liburua berriz irakurtzen hasi nintzen eta amaierara heldu aurretik bista altxa eta sofan nirekin zegoen Iratiri horrelako zerbait esan nion: “Barkatu. Barkatu eman dizudan brasa jasanezina. Hau liburu bat da. Hobetu beharko da, gauzak kendu beharko ditut, berridatzi, baina hau liburu bat da”.\nIkasgai garrantzitsua izan zen, aurretik oso argi ez neukan zerbaiti buruz: idazlea okertu daiteke “neurrian”, nolabait esateko, baina badaki zer egin duen. Bera da lehena lana baloratzen. Hura okertzen bada sistemaren beste mekanismoek funtzionatu behar dute: lagunek, editoreek edo… denak huts egin badu eta dagoeneko beste erremediorik ez badago, irakurleek.\nZein izan da deskubrimendurik handiena idazten hasterakoan?\nNik uste dut ez naizela senezko poeta bat Leire Bilbao, Edorta Jimenez edo Asier Serrano diren bezala, beraz, ahalik eta erabaki onenak hartzen saiatu nintzen hasieratik. Poesia idazteko baina ia edozein lan era profesional batean egiteko balio duen zerbait da hau. Iruditzen zitzaidan gaia inportantea zela, hori kontatzen saiatu behar nuela eta zintzotasunez egiten banuen material on bat egon zitekeela poemategi bat egiteko.\nLiteraturak mendeetan aurre egin behar izan dio eta oraindik aurre egin behar dio zentsurari, baina egia kontatzeko, egiaren bat kontatzeko idatzia bada beti aurkitzen du bide bat hori egiteko eta borondate irmo horrekin egindako lanek beti izaten dute zerbait. Ordea izkutatzeko, bentrilokia ariketak egiteko egina den literatura txarra izan ohi da salbuespenik gabe. Idazleak ez du beti egia aurkitzen baina bilatzen badu beti da interesgarria zeukan ahalmen guztiekin saiatu eta hala ere helburua lortu ez duten idazlearen obra.\nPoesia irakurri dudan bezainbeste irakurrita eta maitatu dudan bezainbeste maitatuta, pentsatu nuen gai izango nintzela poemaren aurrean nengoenean teknika pixka batekin emaitza on batzuk lortzeko. Erabaki horiek hartu eta idaztera eseri nintzen literaturak bere magia egin zezan desiatuz: egiten bazuen jabetuko nintzelako itxaropenez eta egiten ez bazuen ere jabetuko nintzelako itxaropenez. Eta egin egin zuen. Idatzitako lehen hamar bat poemen artean liburuko onenetariko batzuk daudela uste dut.\nBeraz, zure galderari ohi dudan era luze eta beharbada nahasian erantzuteko, egin dudan deskubrimendurik ez beharbada handiena baina bai liluragarriena idazketa beraren botereak dira, zerbait kontatu nahi eta kontatzearen trantze horretan sortzen den magia. Une batean idazten ari zara eta dagoeneko ez da burua irakiten sentitzen duzuna, eskua baizik; bero sentitzen duzu eta kontatu nahi duzun hori kontatzeko buruak eskuari aginduak eman baino eskuak gogoa agintzen duela dirudi eta idazten ari zaren horrek zure burua gidatzen duela.\nBeraz, nire esperientzia apurraren arabera, hasieran aipatzen nituen erabaki horiek ongi hartuak badira, zintzoak eta egiatiak izan badira, orduan aukera daukazu idazletzak eta literaturak egiten duten sorginkeria egin dezaten; lerro artetik hitzek berek sortzen duten arrakalatik edertasun printza edo bristada batzuk ager daitezen eta zuk kontatu nahi zenuen egia horretatik abiatuta zuk ere ezagutzen ez zenituen egia batzuk errebela daitezen.\nOrduan zuk zeuk uste zenuen baino hobeto idazten duzula sentitzen duzu eta ezbairik gabe sentsazio ahaltsua da. Ez nau harritzen leku eta aro ezberdinetako idazleek sentsazio horren bila behin eta berriz itzultzea. Eta ulertzen dut horren galera trauma tragikoa eta sendaezina izatea.\nBeraz, zure ustez, edozein ariketa literarioaren helburua egia bilatzea da?\nBai, hala uste dut, egiaren bilaketa bat da idazketa, ez diot egia zentzu epistemologikoan, baizik eta egiaren baten bilatzea.\nAriketa literarioa, hartzen duen forma artistikoa hartzen duela, egia errebelatzeko baino izkutatzeko eta lohitzeko egiten duten idazleen ibilbide artistikoa oso laburra izan ohi da —ez karrera, hori asko luza daiteke tamalez—. Talentua, inoiz izan badute, sikatu egiten da, jenialidadea, inoiz izan badute, agortu egiten da eta handik liburu pare batera guztiz galduta eta hondoratuta dago haien literatura. Beharbada lortuko dute kalitate eztandaren bat, galdutakoaren berreskurapen zantzu batzuk, baina haiek bakarrik dakiten eta literaturaren esparrura sartu aurretik haiei bakarrik dagokien egia horretara hurbiltzeko, hartan sakontzeko edo sikiera inguruan egoteko egin duten ahaleginaren araberakoak izango dira beti.\nInor ez mintzearren gure literaturarena ez den adibide bat emango dut edonork ulertzeko modukoa: gustatu ala ez —eta niri gustatu zitzaidan— guztiok ikusi dugu Pedro Almodovarren Dolor y glorian bazegoela zerbait berezia, ezta? Aurreko bere film batzuk —berriz diot, kasu zehatzetan sartu gabe— ez zeukaten zerbait aurkitu dugu guztiok, boteretsuagoa, eta horretarako arrazoiak uste dut Almodovarrek kontatu nahi zuen horretan eta horretarako burutu zuen prozesu artistikoan bilatu behar ditugula.\nIdatzi aurretik hau literaturaren egia inmutable bat zela uste nuen eta behin ariketa literarioa eginda eztabaidaezina iruditzen zait eta ariketa literarioa behar bezala egin duen edo egitera hurbidu den edozein idazlek bere erraietan dakien egia terrible bezain ederra da hori.\nLiburuko poemak estilo aldetik zuzenak dira, metaforizazioa jotzen denean ere. Esango genuke poesia irakurle baten arrastoa ikus daitekeela atzean, ondo mugitzen zarela poemak borobil ixteko unean, erreferentzia eta lerro arteko literatur omenaldi asko dagoela, erritmoa eta musikan barneratzen zara berdin arnas laburrean zein luzean… Poesiari loturiko ahotsa erraz etorri zaizu eskuetara, edo lehenago poesiagintzan murgildu behar izan zara, irakurriz adibidez?\nEz naiz era berezi batean poesiaren irakurketan murgildu idazketari begira, nahiz eta asko irakurtzen ari naizen momentu batean etorri zaidan liburua, hori ere egia da. Esan dudan bezala poesia erruz irakurri dut eta, oro har, literatura maite dudan arren, poesia era berezi batean maite dut, ez dakit azaltzen edo orain arte ez dut horretan gehiegi pentsatu, baina poema batzuk transmititzen didatenaren indarra handia da; sakonki hunkitu, adoretu, tristatu, alaitu, indarberritu egiten naute. Beraz, aurreko erantzunean esan bezala, poesia bere ahaletako batzuk askatzeko behar adina ezagutzen dudala sinisten nuen.\nErritmoari eta soinuari arreta berezia eskani diet; batzuetan iruditzen zait poesia garaikidean errazegi sakrifikatzen ditugula aliterazioak, errepikapenak, hots-jokoak, errima asonante zein kontsonanteak… Poesia hizkuntzaren laborategia da eta nik orain aipatu ditudan hauek bere oinarrizko esperimentuak dira, eta esango nuke metafora eta sinboloarekin batera bere armarik boteretsuenak direla.\nDeskribapenen eta oroitzapenen ildotik abiatzen da liburua, ia antzerki bakarrizketa baten antzera, eta liburuan aurrera egin ahala poemak itxiagoak, kontundenteagoak, pertsonalagoak bilakatzen dira akaso, “Batzuk” edo “Storytelling” poemak datozkit, kasu, burura. Nola egituratu duzu liburua, eta zergatik?\nHasiera luzeegia dela pentsatu nuen eta espresuki galdetu nien liburua irakurri zuten guztiei ze poema kenduko zituzten. Kontua da guztiok ikusten genuela sarrera luzea zela eta liburua “Furakanaren furia” deitzen den atalean “azkartu” edo “altxatu” egiten dela, baina inor ez zen gai izan soberan zer zegoen esateko. Azkenean, neronek bi edo hiru poema kendu nituen, ez behar bezain onak ez zirelako, baztertutako beste batzuekin gertatzen zen bezala, baizik eta irakurlea ahal bezain lasterren beste atalera pasatzea nahi nuelako. Hala ere, esan dezadan, orain argi ikusten dudala egin behar nuen ariketa azaltzen zituzten poema guzti horiek idatzi eta liburuaren hasieran paratu behar nituela idatzi behar nuena idatzi ahal izateko.\nEsango nuke hortik aurrera ez nuela aparteko arazorik izan liburua egituratzeko, ez bada une batean asko trabatu nintzela lehen atala eta azken atalak orainaldian idatzi nahi nituelako eta erdiko “flashback” guztia iraganaldian, baina ez nuen lortzen iraganean kontatuta erdikoak indarra izan zezan. Bistan dago ergelkeria bat egiten saiatzen ari nintzela: irakurleei aditzaren aldiaren bidez esatea poema noiz gertatzen ari den, poemaren beste elementu guztiek —eta atalak bera, noski— guztiz argi uzten dutenean. Hanka bat lotuta lasterketa bat hasi nahi nuen. Idazle, editore, kazetari edo kritikariok beti-beti uste duguna baino askoz azkarragoak dira irakurleak eta zentzuzko erabakiak arazorik gabe ulertzen dituzte beti.\nHortik aurrera, lasterketa bi hankekin egitea erabaki nuen eta horretarako hanka bat aurrera eraman eta hurrengoan bestea. Banekien liburua non hasi eta amaitzen zen eta beste guztia idazten nuen horrek berak eskatzen zidala uste dut. Zerbait esatearren, banekien “Esan ez etortzeko” atalaren osteko atalean zeudela nire koadrillari zuzendutako poemak eta, une batean, ikusi nuenean zenbat idatziak nituen eta nola hasi eta bukatzen zen poema sorta hori atal bat egitea erabaki nuen, Shakespearek Henry V obran idatzitako bertso ederra izenburu gisa erabiltzea ahalbidetu zidana: “We few, we happy few, we band of brothers”.\nAtalen izenburuetan daude Gabriel Aresti, Robert Louis Stevenson, Agosti Chaho, Jon Benito, William Shakespeare eta Joxe Azurmendi. Azken atalaren izenburua, “Zoriona aztura bihurtu arte” ez da inorena, nik sortua da, esan nahi nuen hori esateko ederra iruditzen baitzitzaidan. Pozten naiz poema horiek ere kontundenteak iruditzen bazaizkizu; behar dugu euskal herritarrok mundu ero honetako biztanle gisa gure zoriona eta ahal dugun bezainbeste gizon-emakumeena ohitura bihurtu.\nHorrelako lan bat eta gero, norantz irudikatzen duzu zure balizko hurrengo literatur lana?\nBa, egia esan, orain ez naiz zehatza den ezer esatera ausartzen. Egiaz, lan hau errepikaezina da eta nire buruari ere galdetzen diot inoiz berriz poesia idazten badut oraingo honetan egindako hainbat gauza —zerbait esatearren jaioan idatzitako poemak edo poema “torrencialak”, kasu— mantenduko ote diren edo ez. Alegia, nik ere jakin nahiko nuke zeintzuk diren nire estiloaren ezaugarriak, horrelakorik banu!\nNire oinarrizko erreflexua “beharbada ez dut berriz idatziko” esatea bada ere, ez naiz esatera ausartzen berriro idatziko ez dudanik. Baina lotsa edo pudorearen izenean ez nuke ergel baten moduan agertu nahi eta erantzuten saiatuko naiz. Literatura gehiegi gustatzen zait eta gure euskal literatura txiki hau asko maite dut, beraz, guztiz posible ikusten dut etorkizunean beste zerbait idaztea.\nEtorkizunean zer gertatuko den esan ezin dudan arren buruak esaten didana azaltzen saiatuko naiz. Gauza bitxia gertatu zitzaidan editoretza utzitakoan; bat-batean berriz aurkitu nuen literaturaren unibertso amaigabea. Editorea zarenean edo, hobeto esanda, editorea nintzenean niri gertatzen zitzaidan —ez baitakit editore guztiei gertatzen ote zaien!— irakurtzen nuenaz kontzientzia handia, handiegia neukala. Alegia, beharbada udako sasoia kenduta argitaratu behar ez nituen lanak ez zirenak ere “asmo” batekin irakurtzen nituela. Zein asmo? Euskal literaturaren berri izatea; egunean mantentzea; interesgarriak ziren gai, idazle edo ikuspuntuak ezagutzea; nire ideiak estimulatzea… Beraz, ez nuen lehen bezainbeste berrirakurtzen, ez nituen “klasikoak” behar beste irakurtzen eta irakurtzeko modua ere “kutsatua” nuela esango nuke.\nBaina editoretza utzi eta gaztetan gatibatu ninduten literaturaren lurralde amaiezinak berriz aurkitu nituen eta langabeziak eskaintzen zidan aukeraz baliatuta suhartasun adoleszente batekin berriz murgildu nintzen literaturan. Beraz, oraintxe bertan literaturari buruzko eta euskal literaturari buruzko ezagutza mordoa daukat kaskezurrean sartuta, batzuetan berez borborka hasten dena eta horregatik, beharbada, idazten dudan hurrengoa literaturari buruzko saiakera bat izan daiteke, hori egiteko indarra, kemena, esatea merezi duen zerbait eta horretarako forma aurkitzen baditut.\nAspaldi honetan irakurri dudan literaturgintzari buruzko elkarrizketarik interesgarriena. Eskerrik asko Mikel Soto idazle elkarrizketatuari eta Uberan lantaldeko elkarrizketatzaileari (nor den ez dakit), hain gogoeta sakon, eraginkor eta emankorrak guri helarazteagatik. Ongi izan.\n2020-11-06 11:22J.A.Arrieta Ugartetxea\nEuskaldunok eta bereziki gizonezkook ez gara oso abilak gure sentimenduak adierazten. Beharbada orain erabiltzen dugun musukoa ez da beste ezer ez bada gehiegitan erabili izan dugun maskara horietariko bat\nLiburua laguntasunaren eta, konkretuki, nire lagun hezur eta haragizkoen gorazarre bat da. Gauza ikaragarriak bizi izan genituen elkarrekin eta golde horretan eta kolpe horien bidez landutako adiskidetasun hori gauza ederra eta ezin maiteagoa niretzat\nHasieran liburuaren motorra esan izanen nuke zor kolektibo bat zela, baina bistan dago une batean zor kolektibo hori pertsonala bihurtu zela, ez baitago nik egin dudan hori beste gabe kolektibotik idazterik\nEztabaidaezina iruditzen zait errelatoa deitu duten hori errelato ugariz osatuta dagoela eta garrantzitsua dela errelato batzuk besteak ez zapaltzea edo, are, besteak ez ukatzea. Baina zentzu horretan errelato guztiak ez daude baldintza berdinetan\nHemen ezin baitira ideia guztiak adierazi eta uste dut gizarteak oro har larrituago egon beharko lukeela horregatik\nEgiaren bilaketa bat da idazketa, ez diot egia zentzu epistemologikoan, baizik eta egiaren baten bilatzea


Avatar: teknologia asko eta gidoi gutxi — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Avatar: teknologia asko eta gidoi gutxi\nAvatar: teknologia asko eta gidoi gutxi\nAmatiño 2009/12/19 22:33\nAspaldi agindu nion nere buruari ez nintzela gehiago joango animalia antzeko humanoide-filmik ikustera eta, oraingo honetan, “Na’viak” ikustera joan naiz, animalia itxurarik ez dutenaren aitzakiaz eta “Avatar” delako filma zinegintzaren historia aldatzera datorrelakoan. Auskalo aste neketsua izan den, agure-zahartzen ari naizen edo, beste barik, film aspergarri samarra ote baina, zenbait minututan, lo hartu dut.\nAurrenengoan (The death of the World) ere zalantzan jarri nuen 2012 izeneko filma zer ote zen gehiago: teknologia ala Zazpigarren Artea. Eta James Cameronen Avatar delakoaz ere beste horrenbeste esan dezaket egiari batere zorrik gabe.\nFilmaren irudiak (3D bertsioan, behintzat) ikaragarriak dira aurrenengo sekuentziatik beretik hasita eta bideo-klipak egiteko materiala nahi beste biltzen da pelikulan zehar. Baina ordu bi t’erdi luzetan etenik gabeko bideo-klipak bata bastearen ondoren ikustea, errenkadan, aspergarri samar gerta dakioke edonori kasurik onenean ere. Berriz diot, momenturen batean lo seko geratu naiz eta neska onak eta mutil onak elkarri maitasuna agintzen dioten unean iratzarri. Ez neri, beraz, enda bien arteko maitasun-atarikoen berri galdera askorik egin.\nHala ere, seguru gero ez dudala larregirik galdu, filmak, oro har ere, ezer gutxi du-eta, ez baita ganorazkorik ezer pasatzen. Bailando con lobos filmaren goi teknologiazko bertsio eskasa baino ez da. Eta oraingoan ere, orduan bezalaxe, arkuz eta geziz hornitutako leinu atzeratuek irabaziko diete armarik garatuenez ari diren kanpotarrei. Kontua da, ordea, Kevin Costner-en filma XIX. mendeko far westen gertatzen dela eta James Cameronena, aldiz, hiru mende geroago, 4,4 argi-urtera omen dagoen Pandora planetan.\nFilmaren onetan eskainitako zenbait marketing-informaziotan azpimarratu denez gero, lortutako efektu bereziak horren ona dira eze, ikusentzulea teknologiaz arduratzeari muzin egin eta erabat murgiltzen dela, buru-belarri, argumentuaren baitan. Baina ez da inondik ere egia, alderantziz baizik. Alegia, argumentua hain da hutsa, antzua eta aldez aurretik jakinekoa, ikusentzuleak ez duela filman zehar beste entretenimendurik teknologiaren nondik norakoa susmatzen jardun eta lortutako emariak miretsi baino.\nAvatar filma hau dela-eta, hainbatek iragarri du dagoeneko zine-historiaren aldaketa. Auskalo aldaketarik izango ote den baina, izatekotan, ez zinearen narrazio-moldeei dagokienez, produkzio-moduari baino. Duela hogeita hamar urte gauza beretsua esan zen Star Wars (Izarretako gerrak, George Lucas, 1977) filmaren efektu bereziak antenan azaldu zirenean baina, esanak esan, ez dirudi zine-generoa nabarmenegi aldatu denik geroztik.\nHala ere, izan badira ekoizpen honetan arlo klasiko bi James Cameronek zaharkitutzat jo dituenak eta amortizatutzat alboratu: makillaje, estudio eta dekoratu fisikoak. Hurrengoan, behar bada, aktore-aktoresa fisikoak alboratuko ditu. Orain arte ikusi ahal izan dugunez, zenbat eta aurrekontu gehiago, are benetako aktore-aktoresa gutxiago. Martxa honetan Oscar sariak bigarren eta hirugarren mailako protagonistek irabaziko dituzte.\nAzken bitxikeria. Filma honetarako apropos asmatutako hizkuntzaz mintzo dira Na’viak. Oinarrizko hizketak milaren bat hitz omen ditu eta baita nolabaiteko joskera eta morfologia ere.\nGoian Zoë Saldana aktoresa, behean Neyriti na'via\nBeheko irudia guztiz birtuala da. Ez da aktoresa makillatuaren karakterizazioa, erabat ordenagailuz sortua baizik. Den-dena gero, begiak, soina, jantzia, zuhaitza zein paisaia. Izatez, hiru metroko "gizakia" da. Aktoresak, nolabait esateko, oinarrizko mugimendua eta "arima" besterik ez ditu jartzen.


Arrisku kimikoa: SEVESO arautegia - Larrialdietarako planak. 112 - Segurtasuna - Euskadi.eus\nBiztanleei emateko informazioa\nKanpoko Larrialdi Planak\n840/2015 Errege Dekretuak, substantzia arriskutsuekin gerta daitezkeen istripu larrien berezko arriskuak kontrolatzeko neurriak ezartzen dituenak, 2012/18/UE Zuzentaraua (SEVESO III Zuzentaraua) barne-antolamendu juridikoan barneratzen du. Errege Dekretu honek substantzia arriskutsuekin lotutako istripu larrien prebentzioa eta osasun, ondasun zein ingurumenarentzat izan ditzakeen ondorioak mugatzea ditu helburu.\n15. artikuluak ezartzen du Agintari eskudunak publikoaren eskura jarriko duela, etengabe eta formatu elektronikoan, III. eranskinean agertzen den informazioa.\nSEVESO Zuzentarauak eragindako establezimenduen biztanleei emateko informazioa\nazken eguneratzea: 2021eko otsaila\nAmurrio TUBACEX TUBOS INOXIDABLES, S.A. Amurrio (TTI, S.A.) (PDF, 674 KB)\nIruña Oka/Iruña de Oca MAXAM OUTDOORS (UNIÓN ESPAÑOLA DE EXPLOSIVOS)\nLantaron DEKITRA S.A. (ACIDEKA, S.A.) (PDF, 805 KB)\nGENERAL QUÍMICA S.A.U. (PDF, 681 KB)\nLantaron HEXION SPECIALTY CHEMICALS IBÉRICA, S.A. (PDF, 696 KB)\nGUARDIAN LLODIO UNO, S.L. (PDF, 513 KB)\nLaudio/Llodio TUBACEX TUBOS INOXIDABLES, S.A. Llodio (TTI, S.A.) (PDF, 671 KB)\nCLH, S.A. (EXOLUM) Rivabellosa (PDF, 523 KB)\nAjangiz MAIER, S.COOP. (PDF, 698 KB)\nAmorebieta-Etxano BEFESA ZINC ÓXIDO, S.A.U. Amorebieta (PDF, 484 KB)\nAmorebieta-Etxano HÜTTENES- A. ILARDUYA, S.L. (PDF, 341 KB)\nBarakaldo BILBAÍNA DE ALQUITRANES, S.A. (PDF, 462 KB)\nGASES OXINORTE A.I.E. (PDF, 665 KB)\nBerango METALLO SPAIN S.L.U. (Antigua ELMET S.L.U.) (PDF, 636 KB)\nGaldakao MAXAM S.A.\nLoiu ACEROS INOXIDABLES OLARRA, S.A. (PDF, 752 KB)\nPETROLEOS DEL NORTE, S.A. (PETRONOR) (PDF, 672 KB)\nSanturtzi CLH, S.A. (EXOLUM) EL CALERO (Santurtzi) (PDF, 520 KB)\nSanturtzi REPSOL BUTANO, S.A. Santurtzi (PDF, 633 KB)\nSondika BEFESA ZINC ÓXIDO, S.A.U. Sondika (PDF, 440 KB)\nZierbena CLH, S.A. (EXOLUM) Zierbena (PDF, 514 KB)\nACIDEKA, S.A. (PDF, 633 KB)\nBAHÍA DE BIZKAIA GAS, S. AL. (PDF, 669 KB)\nZierbena INEOS SULPHUR CHEMICALS SPAIN, S.L.U. (PDF, 674 KB)\nZierbena DBA BILBAO PORT S.L. (PDF, 511 KB)\nZierbena ESERGUI, S.A. (PDF, 670 KB)\nZierbena TERMINALES PORTUARIAS S.A. (TEPSA) (PDF, 527 KB)\nGabiria MINA TROYA (ASFALTOS URRETXU, S.A.) (PDF, 628 KB)\nHernani ELECTROQUIMICA DE HERNANI, S.A. (EHER) (PDF, 535 KB)\nKEM ONE HERNANI, S.L.U. (ARKEMA QUÍMICA) (PDF, 535 KB)\nUsurbil IGEPAK, S.A. (PDF, 639 KB)\nArrigorriaga S.E. DE CARBUROS METÁLICOS, S.A. (PDF, 476 KB)\nBilbao CONSORCIO DE AGUAS BILBAO BIZKAIA (PDF, 457 KB)\nBarakaldo PRAXAIR ESPAÑA, S.L.U. Barakaldo (PDF, 465 KB)\nBermeo Enagas Transporte S.A.U. AS Gaviota (PDF, 466 KB)\nIgorre FOSECO Española, S.A. (PDF, 459 KB)\nLekeitio NED Suministro de GLP, S.A.U. Lekeitio (PDF, 451 KB)\nZamudio ITP AERO, S.A.U. (PDF, 462 KB)\nASK CHEMICALS ESPAÑA, S.A.U. (PDF, 481 KB)\nZierbena FCC ÁMBITO, S.A. (PDF, 460 KB)\nBERNARDO ECENARRO, S.A. (PDF, 517 KB)\nNED Suministros GLP S.A.U. Elgeta (PDF, 453 KB)\nHernani PAPELERA GUIPUZCOANA DE ZIKUÑAGA, S.A. (PDF, 472 KB)\nOlaberria PRAXAIR ESPAÑA S.L.U. Olaberria (PDF, 452 KB)\nUrnieta NED Suministros GLP S.A.U. Urnieta (PDF, 451 KB)\nEuskadiko Kanpoko Larrialdi Planak\nEragindako enpresak eta zonak Euskal Autonomia Erkidegoan\nZer egin behar dugu istripu kimikoa badago\nArrisku kimikoari buruzko kanpainetako historikoa\n(*) INDARGABETUA Real Decreto 1254/1999, de 16 de julio, por el que se aprueban medidas de control de los riesgos inherentes a los accidentes graves en los que intervienen sustancias peligrosas (BOE 172 zenbakia, 1999/07/20)\nReal Decreto 1196/2003, de 19 de septiembre, por el que se aprueba la Directriz Básica de protección civil para el control y planificación ante el riesgo de accidentes graves en los que intervienen sustancias peligrosas (BOE 242 zenbakia, 2003/10/09)\n(*) INDARGABETUA Real Decreto 119/2005, de 4 de febrero, por el que se modifica el Real Decreto 1254/1999, de 16 de julio, por el que se aprueban medidas de control de los riesgos inherentes a los accidentes graves en los que intervienen sustancias peligrosas (BOE 36 zenbakia, 2005/02/11)\n(*) INDARGABETUA Real Decreto 948 /2005, de 29 de julio, por el que se modifica el Real Decreto 1254/1999, de 16 de julio, por el que se aprueban medidas de control de los riesgos inherentes a los accidentes graves en los que intervengan sustancias peligrosas (BOE 181 zenbakia, 2005/07/30)\nReal Decreto 840/2015, de 21 de septiembre, por el que se aprueban medidas de control de los riesgos inherentes a los accidentes graves en los que intervengan sustancias peligrosas (BOE 251 zenbakia, 2015/10/20)\nAraudiaren garapena Arautegia atalean aurki daiteke\nZer da arrisku kimikoa?\nMendebaldeko gizarteak azken urteetan lortutako garapena aurrerapen teknologikoei esker gertatu da. Horietako batzuek emandako produktuek lagundu dute gure bizi-kalitatea hobetzen: botikak, detergenteak, margoak, ehun-zuntzak, plastikoak, erregaiak, eta askoz gehiago ere industria-prozesuetatik lortzen dira; guzti-guztien izaera kimikoa da.\nProzesu kimikoek sortutako arrisku teknologikoa arrisku kimikoa da.\nGai kimikoak sortu, erabili, lekualdatu eta biltegiratzen dituzten industrialdean bizitzeak arriskua dakar, hau da, industriaren kanpoaldean ondorioak izango dituen ezbeharra gertatzeko aukera dago.\nBeharrezkoa da arriskua ezagutzea eta behar bezala baloratzea, hau da, industriaren kanpoaldean ondorioak izango dituen ezbeharra gertatzeko aukera.\nZer egin gutxitzeko?\nAdministrazioak eta enpresak etengabe ari dira lanean arriskuari aurre egiteko, istripua izateko aukerak murrizteko eta ondorioak gutxitzeko.\nAurre egiten du:\nAraudia lantzen eta aplikatzen du.\nInstalazioak aztertzen eta kontrolatzen ditu.\nZerbitzu publikoen bidez: Suhiltzaileak, polizia, babes zibila.\nJarduerak planifikatzen ditu.\nLarrialdietarako planak egiten ditu.\nLangileen prestakuntza berezituaren bidez.\nSegurtasun integratua aplikatzen du, hau da, instalazioak diseinatuko dira balizko arriskuak gutxienera murrizteko.\nSuteak antzemateko eta itzaltzeko instalazioak eraikitzen ditu.\nSegurtasuneko berezko zerbitzuen bidez.\nBarruko Larrialdietarako planak egiten ditu.\nZer da industria kimikoa?\nIndustria kimikoan gai kimikoak erabiltzen edota eraldatzen dituzte beste gai batzuk lortzeko, beste industria batzuetako oinarri gisa erabiltzeko edo gai bukatu gisa zuzenean saltzeko.\nHauxe topa dezakegu enpresa kimiko batean:\nHauetan gauzatzen dira eraldaketak edo jardueraren oinarrizko erreakzioak. Normalean, prozesu horietan ez daude nahasita gai kantitate handiak, beraz ezbeharra gertatzeko arriskua gutxitzen da eta enpresen barrukoari baino ez dio eragiten.\nHauetan daude prozesu guztietan erabilitako edo sortutako gaiak gordetzeko erabilitako tankeak, tangak, esferak, etab. Ezbeharra gertatzeko aukera txikia bada ere, hori gertatzen bada, kanpora begirako ondorioak handiak izan daitezke, izan ere oso kantitate handitan ari baitira.\nHodiak edo "raks"\nHainbat sustantzia lur gaineko edo lur azpiko hodien bidez lekualdatzen dira, hala nola, gasbideak, oliobideak, etileno-bideak, etab. Enpresa banatzaileetatik bezeroen instalazioetara.\nAdierazi bezala, industria kimikoek ezbeharrak jasan ditzakete, nekez gertatzen badira ere. Horietako batzuk toki horretatik kanpo ere ondorioak izan ditzake eta herritarrei eragin diezaieke neurri handiagoan edo txikiagoan. Ezbehar horiek honela batu daitezke:\nErregai eta erregarriaren arteko oxidazio-erreakzio azkarra da (oro har, airearen oxigenoa).\nSugar handiek baita ke handiak ere adierazten dute instalazio kimikoan sutea dagoela.\nSugarrek erradiazio termikoaren ondorioz erredurak sor ditzakete, enpresaren barruan bakarrik izan arren, eta keak toxikoak edo itogarriak izan daitezke. Hori guztia errekuntza-gaien, distantziaren eta eraginpean jarritako denboraren menpe dago.\nOso azkar gertatutako erreakzioak dira, gasen oso hedapen bortitza dutena.\nEztanden ondorio nagusia presio-uhinak sortzea da, hurbileko egiturak suntsi ditzaketenak. Kanpoan, kristalak apur daitezke eta egituran neurri txikiko kalteak sor daitezke.\nKontuan hartu beharreko beste ondorio bat da zatiak jaurtitzea.\nGai toxikoak ontzitik halabeharrez kanporatzean datza.\nGas eta lurrunen kasuan, ondorio nagusia da hodei toxikoa agertzea. Produktuaren ezaugarriek, eguraldiak, lurraren morfologiak eta abarrekoek aldaraziko dituzte hodeiaren ezaugarriak.\nHaizearen norabidean egongo diren eremuek hodeiaren eragina jasango dute, honen araberakoa izanik eragiteko maila: produktua, kontzentrazioa, tartea eta esposizio-denbora.\nHainbat industria-istripu gertatu ziren 70eko hamarkadan eta, bereziki, SEVESO Italiako hirian gertatu zenaren ondorioz, Europako Batasunak SEVESO zuzentaraua aldarrikatu zuen 1982an, hainbat industria-instalaziotan istripu larriak izateko arriskuari buruz.\nZuzentarau hori bitan nabarmen aldatu zen, 1987an eta 2012an; azkenean, SEVESO III izenekoa zuzentarauak ordezkatu zituen 2012an.\nGaur egun, SEVESO III 2012/18/UE Europako zuzentarauak jarduera hauek arautzen ditu. Espainiako antolamendu juridikoan, irailaren 21eko 840/2015 Errege Dekretuak transposizioa egin du. Araudi horren arabera, hainbat gai bildu, prozesatu edo ekoizten dituzten establezimenduek izan behar dute Kanpoko Larrialdi Plana, baldin eta, bere ezaugarri fisiko-kimikoengatik, horietan istripua gertatzeko arrisku handia badago.\nEuskal Autonomia Erkidegoan, 1994an onartu ziren kanpoko larrialdietarako lehenengo planak. Ordutik hona, berritzeko prozesua baita planak eguneratzeko prozesua ere etengabea izan da, bai Europan bai Estatuan araudia aldatu baita.\nZer da kanpoko larrialdi plana?\nLarrialdi egoerei aurre egiteko tresna egokia da.\nKanpoko Larrialdi Planak jaio ziren industria-jarduera zehatz batzuei lotutako arriskuei aurre egiteko beharra izatetik; horiek egiteko eta ezartzeko, beharrezkoa da Eusko Jaurlaritzaren eta eragindako udalerri eta industria establezimenduen arteko lankidetza eta koordinazioa.\nLarrialdia gertatuz gero, eraginkortasun handiena lortzea du helburu. Horretarako, egin beharreko jarduerak aurreikusten ditu, azkarrago eta eraginkortasun handiagoz jarduteko eta inprobisazioa saihesteko asmoz.\nEnpresa bakoitzeko Kanpoko Larrialdi Plana (KLP) aurrea hartzeko diseinatutako esparru organikoa eta funtzionala da, eta, gauzatzen bada, enpresetan gerta daitezkeen izaera kimikoko istripu larrien ondorioak gutxitzeko. Bertan ezartzen dira esku hartzeko agintarien eta zerbitzuen koordinazio-eginkizunak eta eskema, baita aplikatzeko behar diren giza baliabideak eta baliabide materialak eta babesteko neurri egokiak ere.\nNoiz aktibatzen da?\nEnpresa bateko Kanpoko Larrialdi Plana aktibatuko da baldin eta industria kimiko baten istripuak instalazioaren kanpoaldean eragina badu edo izan dezakeen.\nEnpresan istripua dagoen guztietan Barruko Larrialdi Plana (BLP) aktibatzen da eta berehala agintaritzei jakinarazten zaie, beharrezkoa izanez gero, Kanpoko Larrialdi Plana aktiba dezaten.\nKanpoko Larrialdi Plana aktibatuko da istripuaren kategoriaren arabera, segurtasun ikerketa sailkapenarekin bat, eta, egokitzat joz gero, baita Arriskuaren Azterketa Kuantitatiboarekin ere (AAK).\nIndustria barruan bakarrik kalte materialak sortuko dituzten ezbeharrak. Horrelakoetan, kanpoan ez dago kalterik.\nBLP aktibatuko da.\nAgintariei jakinarazten zaie.\nIndustrian, biktimak eta kalte materialak ekartzen dituzten istripuak dira. Kanpoaldean izango diren ondorio bakarrak dira mugatuko eremuetako ingurumenerako kalte arinak eta ondorio negatiboak.\nKLP aktibatuko da.\nIndustriaren kanpoaldean, biktimak, kalte material larriak eta zonalde zabaletako ingurumenerako aldaketa larriak sortuko dituzten ezbeharrak dira.\nIstripu larrienak dira 2. eta 3. kategoriakoak, kanpoko eragina baitute. Kanpoko Larrialdi Plana aktibarazten dute. Planaren zuzendaritzak zehazten du erantzun-maila, bere garrantziaren eta bilakaeraren arabera.\nKanpoko laguntza eskatzen badute ere, 1. kategoriako istripuek ez dute aktibarazten Kanpoko Larrialdi Plana. Erantzun-maila laguntzak koordinatzera eta herritarrei jakinaraztera mugatzen da.\nPlana aktibatzea ekarriko duen egoera larri guztietan, Kanpoko Larrialdi Plana zuzentzea eta koordinatzea Segurtasun sailburuari baino ez dagokio, Larrialdiak kudeatzeko Legearen 21. artikuluan xedatutakoari kalterik egin gabe.\nKanpoko Larrialdi Plan honen zuzendariak Aholku Batzordearen laguntza izango du, Larrialdiak kudeatzeko Legearen 19. artikuluak ematen dizkion eskumen eta ahalmen guztiekin eta dagoen larrialdiak duen garrantziaren arabera.\nSegurtasun sailburuaren zuzendaritzako erabakiak nagusituko dira lurraldeko beste edozein agintari publikoren zuzendaritzako eginkizunen aurrean, eta Autonomia Erkidegoko bestelako plan-zuzendarien edota koordinatzaileen zereginen aurrean ere bai; eta, hargatik, hark koordinatuko du gainerako agintarien eta plan-zuzendarien eskumenak nola erabili.\nPremiarik handiena dagoenean, Segurtasun sailburuordeak edo Larrialdiei Aurregiteko zuzendariak jarri ahal izango dute plana abian, baina ahalik eta arinen jakinarazi beharko diote Segurtasun sailburuari.\nEgoera oso larria bada eta Autonomiaz gaindiko interesa ere kalteturik badago, Barne Ministerioak egingo du adierazpena, Babes Zibilaren Zuzendaritza Nagusiaren bidez, eta Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun sailburuak eskatuta, Gobernuaren ordezkariak eskatuta edo beraren ekimenez. Horrelako egoeretan, Plana Zuzentzeko Batzordea eratuko da, eta Segurtasun sailburuak eta Barne Ministerioaren ordezkariak osatuko dute\nEkintzak Koordinatzeko Zentroa (EKZ)\nEkintzak Koordinatzeko Zentroa (EKZ) Planaren Zuzendaritzaren aginte-postua da. Zentro horretatik bideratzen dira informazioa zabaltzeko, koordinatzeko eta zentralizatzeko lanak, larrialdiaren egoera ebaluatze aldera eta, era berean, larrialdian aplikatu behar diren erabakiak jakinarazteko, baita zuzeneko harremanetan izateko Planaren Zuzendaritza eta zuzendaritzako edo kontrolerako dauden bestelako zentroak ere.\nInformazioa etengabe jasotzen duen zentroa da. Hortaz, Ekintzak Koordinatzeko Zentroak hidro-meteorologiari buruzko datuak jasotzeko terminalak ditu, baita KLP abian jarri duen enpresako instalazioei buruzko informazioa ere, gai arriskutsuen eta gai horiek manipulatzen dituzten establezimenduen gaineko informazioa eta, halaber, komunikabideen egoerari buruzkoa, betiere, arriskuaren egoera etengabe baloratu ahal izateko.\nZentroak jardueren berri jaso eta igorri behar du, eta beharrezkoak diren informazio-sistema eta datu-base guztiak kudeatu behar ditu.\nTresna lagungarria izan behar du Planaren Zuzendaritzarentzat, erabakiak hartzerakoan eta aginduak eman eta gauzatzerakoan, eta, hartara, larrialdiari buruz jasotako informazio guztia prozesatu behar du.\nEkintzak Koordinatzeko Zentroa Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saileko Larrialdiak Koordinatzeko Zentroren batean (SOS DEIAK) egongo da.\nPlanaren zuzendaria eta horren Zuzendaritzako egitura Larrialdiak Koordinatzeko horietako Zentroren batean bilduko dira. SOS-DEIAKeko instalazioetan eratzen ez bada, Ekintzak Koordinatzeko Zentroak informazio-sistemen loturak eta luzapenak eduki beharko ditu bestelako zuzendaritza-zentroekin harremanetan jartzeko, izan ere horietatik Planaren zuzendariak ekintzak zuzendu eta koordinatu ahal izango baititu.\nEkintzak Koordinatzeko Zentro Integratua (EKZI)\nHala behar izanez gero, Ekintzak Koordinatzeko Zentroan Estatuko Administrazioko aginteak sartuz gero, Ekintzak Koordinatzeko Zentro Integratua (EKZI) bilakatuko da; hala, zentro horrek, batetik, larrialdia zuzenduko eta koordinatuko du eta, bestetik, erantzukizunak dagozkionari emango dizkio, larrialdiak Autonomiaz gaindiko interesak kaltetzen dituela jotzen bada.\nHasiera batean, behintzat, Ekintzak Koordinatzeko Zentro Integratua Ekintzak Koordinatzeko Zentroa dagoen toki berean egongo da; eta abian jarriko da Planaren zuzendariak horrela eskatzen duenean edota, edozein kasutan, larrialdia Autonomiaz gaindiko interesak kaltetzen dituen guztietan.\nEkintzak Koordinatzeko Zentro Integratuan Zuzendaritza Batzordea, Aholku Kontseilua eta Informazio Kabinetea egongo dira.\nInformazio Kabinetea zuzen-zuzenean dago Plan Zuzendaritzaren menpe, eta Ekintzak Koordinatzeko Zentroan (EKZn) kokatuko da; bera izango da informazio ofiziala emateko baimena izango duen bakarra.\nSegurtasun Saileko Sailburuaren Kabineteko zuzendariak eta eragindako enpresak izendatutako arduradunak osatuko dute kabinetea.\nIstripuaren eta horren bilakaeraren gaineko informazioa biltzea.\nZuzendariak emandako aginduak, kontsignak eta gomendioak komunikabideen bitartez zabaltzea.\nLarrialdiari buruzko informazio orokorra zentralizatzea, koordinatzea eta prestatzea, eta gizarteko komunikabideei ematea.\nHala eskatzen duten erakundeei larrialdiaren berri ematea.\nTartean dauden biztanleen senideei informazio pertsonala ematea.\nAginte postu aurreratua\nIstripuaren izaera eta larritasuna kontuan izanda, Planaren zuzendariak Aginte Postu Aurreratua (APA) ezarri ahal izango du eta, bertatik, ekintza-taldeek larrialdia izandako tokian egiten dituzten lanak "in situ" koordinatuko ditu. Ekintza-taldeetako buruek edo arduradunek eta helburuak lortzeko ezinbestekoak diren erakundeetako buruek osatuko dute.\nAginte Postu Aurreratuaren xedea da larrialdia izandako lekuan dauden bitartekoen jarduerak eta baliabideak zuzentzea eta koordinatzea, betiere, Planaren zuzendariak emandako jarraibideak betez; horretarako, istripuaren bilakaeraren gaineko informazio sakona bidali beharko diote zuzendariari.\nPlanaren zuzendariak zehaztuko du zein zuzenduko duen Aginte Postu Aurreratua. Hasiera batean, behintzat, zeregin hori Larrialdiak Koordinatzeko Zerbitzuko teknikariak beteko du, istripua jakinarazten denean bera arduratzen baita abian jarritako ekintza-taktika zuzentzeaz.\nEsku hartzeko taldea\nEsku hartzeko neurriak gauzatzen ditu, istripuaren ondorioak indargabetzeko, gutxitzeko edota kontrolatzeko helburua baitute; zuzenean joko du ondorio horien sorburura, eta istripuaren bilakaera kaltegarria izatea edo areago zabaltzea nola edo hala eragotziko du.\nSuteen Itzaltze, Aurreikuspen eta Salbamendu Zerbitzuak.\nIndustriaren Barruko Larrialdi Planean aurreikusitako ekintza-taldea.\nIstripuaren ondorioak eta arriskuaren sorburuak kontrolatuko, gutxituko edo neutralizatuko ditu.\nBiktimak erreskatatu eta toki seguruak finkatuko ditu.\nBeste taldeekin lankidetzan arituko da, biztanleak babesteko neurriak hartzeko.\nIstripuari lotutako arriskuak aztertuko eta ebaluatuko ditu.\nEsku hartzeko arloa finkatzea proposatuko du.\nLarrialdia kontrolatu ondoren, ezkutuan egon daitezkeen bestelako arriskuak begiratuko ditu.\nAginte Postu Aurreratuko zuzendariaren bidez, Planaren Zuzendaritzari jakinaraziko dizkio egin beharreko jarduerek duten arrisku, kalte eta bideragarritasuna.\nTalde honek osasun-arloko laguntza emango die istripuak kaltetutako pertsonei, eta egonkor mantenduko ditu, ospitale batera heldu arte; halaber, osasun publikoaren arloko babes- eta prebentzio-neurriak hartuko ditu.\nOsakidetzako eta ekintza-aldean jardungo dutela ziurtatzen duten hitzartutako beste erakunde batzuen osasun-laguntzako zerbitzuak.\nOsakidetza, Gurutze Gorria, DYA eta biktima askoren osasun-garraioa ziurtatzen duten enpresa pribatuen osasun-ebakuazioko zerbitzuak.\nEusko Jaurlaritzaren Osasun Saileko Osasun Publikoko Zuzendaritza.\nPremiazko osasun-laguntza emango die zauritutakoei.\nZaurituak sailkatu, egonkortu eta istripu eremutik aterako dituzte, baldin eta horren beharrean badaude.\nIstripua izan duten pertsonak ospitaletara eramateko lanak koordinatuko ditu, eta ospitalean zaurituak hartzeko azpiegitura antolatzeko lana ere bai.\nEskumeneko agintari judizialekin eta polizialekin lankidetzan arituko da gorpuak identifikatzeko, bai eta bestelako biktimak eta kaltetutakoak identifikatzeko ere.\nSorospen-arloak eta basea zehaztuko ditu, talde logistikoaren lankidetzaz.\nIstripuak eragina izan dezaketen zonetan, osasun-baldintzak ebaluatuko eta kontrolatuko ditu.Larrialdia kontrolpean dagoenean, osasun publikoan eragina izan dezaketen ezkutuko arriskuak begiratuko ditu.\nNeurriak proposatuko ditu, biztanleek denbora gutxiago eman dezaten arriskuen eraginpean.\nIstripuak kaltetutako biztanleei elementu terapeutikoak emango dizkie.\nAginte Postu Aurreratuko zuzendariaren bidez, benetako egoeraren berri emango dio Planaren Zuzendaritzari.\nTalde honek herritarren segurtasuna bermatu beharko du zonalde arriskutsuetan, eta, era berean, zirkulazioa antolatu eta biktimak identifikatzeko lanetan laguntza eman beharko du.\nHerritarren segurtasuna bermatu beharko du.\nLarrialdia izandako zonaldera sartzeko bideak kontrolatuko ditu eta sarrera murriztuko du.\nZirkulazioa antolatu beharko du, larrialdiko ekintzak eta jarduerak errazago egin ahal izateko, eta, horrez gain, jendetzarik pilatu ez dadin eta horrek guztiak bide-sarean ondorio txarrik eduki ez dezan, trafikoa desbideratuko du.\nInformazioko Kabineteak biztanleei ematen dien informazioa helarazten lagundu beharko du.\nArriskuan dauden pertsonak premiaz ebakuatzen eta urrutiratzen lagundu beharko du.\nEsku hartzeko taldeari biktimak erreskatatzen eta salbatzen lagundu beharko dio.\nBiztanleentzako oharrak zabaltzen lagundu beharko du.\nBere eskumenen arabera, gorpuak eta biktimak identifikatu beharko ditu.\nEkintza-taldeetako kideei nora joan behar duten adierazi beharko die.\nAginte Postu Aurreratuko zuzendariaren bidez, txostenak igorriko dizkio Planaren Zuzendaritzari.\nBere eskumenekoak diren bestelako eginkizunak izango ditu.\nTalde honen zeregina da ekintza-taldeen jarduerak eta, gertaeraren bilakaeraren ondorioz egin behar diren gainerakoak garatzeko, beharrezkoak diren ekipamendu eta hornidura guztiez arduratzea.\nSOS Deiak - Larrialdiak koordinatzeko zentroetan eta herriko udalean sartutako taldeak.\nKudeatze-lanak egingo ditu esku hartzeko taldeak edo laguntza teknikoko taldeak finkatzen duen esku hartzeko taldean lan-ekipo bereziak sartzeko.\nBeharrak ebaluatzen lagunduko du, bai esku-hartzeak ondoen egiteko, bai biztanleei laguntzeko beharrezkoak diren ekipamenduak eta hornidurak zehazteko.\nLarrialdietarako aterpea, dagozkion hornidurak eta eragindako biztanleen garraioa kudeatuko ditu. Halaber, biltzeko guneak ere finkatuko ditu, ebakuazioa egitea harrezkoa izanez gero.\nEgindako kudeaketen eta zereginen emaitzak adieraziko dizkio Planaren Zuzendaritzari.\nLaguntza teknikoko taldea\nTalde hau Planaren Zuzendaritzaren esanetara dagoen organo bat da, eta bere helburua da hainbat gairen gaineko aholku teknikoak ematea; hona hemen gaiak: istripuaren egoerak izan dezakeen bilakaera, haren irismena, har daitezkeen neurri zuzentzaileak eta konpontze-neurriak, istripuen sorburua kontrolatzeko edo horren ondorioak murrizteko modua bilatzea, eta, era berean, kaltetutako oinarrizko zerbitzuak birgaitzea.\nIngurumen Sailburuordetzako Ingurumenaren Kalitatearen Zuzendaritza.\nIndustria Administrazioko Zuzendaritza.\nOsasun Publikoko Zuzendaritza.\nIstripuak izan ditzakeen ondorioak ebaluatuko ditu: hodei toxikoa nola eratzen eta zabaltzen den, atmosfera leherkorrak eta horiek osasunean edo ingurumenean zein ondorio duten.\nAholkua emango du erabiltzen diren gai arriskutsuen izaerari, ezaugarriei eta manipulatzeko moduari buruz.\nBaimendutako kudeatzaile batek aholku emango du hondakin toxikoak edo arriskutsuak kudeatzeko erarik egokiena aurkitzeko.\nKutsadura ebaluatuko eta kontrolatuko du, bai atmosferakoa, bai eta uretakoa eta lurzoruetakoa ere.\nAholku emango du neurri horiek guztiak aplikatzeko beharrezkoak diren lan-talde eta ekipamendu bereziei buruz.\nLarrialdiaren eta horri dagozkion jardunen jarraipen teknikoa egingo du.\nPlanaren Zuzendaritzari lortutako emaitzen berri emango dio, baita larrialdiaren bilakaeran zein premia sortu den ere.\nZer egiten dute udalek?\nEnpresaren Kanpoko Larrialdi Plana aktibatzen bada, udalerriek Udaleko Jarduera Plana ere abian jarriko dute, alkatearen aginduetara, eginkizun hauek dituena:\nUdaleko Jarduera Plana aktibatzea.\nEkintzak Koordinatzeko udaleko Zentroa osatzea eta udaleko laguntza-taldeak abian jartzea.\nBizilagunei abisuak emateko sistema eta babesteko beste neurri batzuk aplikatzean elkarlanean aritzea, Kanpoko Larrialdi Planaren zuzendariaren jarraibideen arabera.\nEkintza-taldeen jardunari laguntzea.\nKonfinamendu-ekintzak koordinatzea eta, hala badagokio, herritarrak urrutiratzea eta ebakuatzea.\nKanpoko Larrialdi Planak zabaltzea eta herritarrak horietan ohitzea.\nNola aktibatzen da kanpoko larrialdi plana?\nIstripuen larritasunak Kanpoko Larrialdi Plana aktibatzea justifikatzen du, aurreikusitako ondorioek establezimenduaren kanpoari ere eragiten baitiote.\nSegurtasun Saileko agintari eskudunak adieraziko du Kanpoko Larrialdi Plana aktibatzea, arduradun hauetakoren batek istripuaren norainokoa ebaluatu ondoren:\nBarruko Larrialdi Planaren zuzendaria.\nLarrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzaren Larrialdietan Esku Hartzeko Zerbitzuko teknikaria.\nKLP aplikatuko dela Segurtasun sailburuak adieraziko du formalki, salbu Barne Ministerioak uste badu interes nazionala nahasturik dagoela. Horrelakoetan, Barne Ministerioak adieraziko du KLP aplikatuko dela.\nEAEko eragindako enpresa- eta zonei buruzko mapa (GeoEuskadi)\nosasuna eta segurtasuna > arrisku mapak > arrisku kimikoa\nEragindako enpresak eta zonak Araban\nEragindako enpresak eta zonak Bizkaian\nEragindako enpresak eta zonak Gipuzkoan\nTUBACEX TUBOS INOXIDABLES, S.A. (TTI, S.A.) (PDF, 885 KB) (2012ko abendua) gaztelaniaz\n9/2013 EBAZPENA, apirilaren 18koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluak hartutako Erabakia argitaratzeko xedatzen duena (EHAA 86. zk., 2013-05-07)\nMAXAM OUTDOORS, S.A. (lehen UEE, S.A.) (PDF, 1 MB) (2014ko azaroa) gaztelaniaz\n23/2006 EBAZPENA, urriaren 26koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena,Jaurlaritzaren Kontseiluaren Erabakia argitara dadila xedatzen da (EHAA 239. zk., 2006-12-18)\nLantarón (udalerri honetako enpresek ihes toxiko iragartzeko aleta-sirenak dituzte)\nDEKITRA,S.A. (lehen ACIDEKA, S.A.) (PDF, 3 MB) (2016ko azaroa) gaztelaniaz\n18/2014 EBAZPENA, ekainaren 25ekoa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluak hartutakoa, argitara ematea xedatzen dueña (EHAA 133. zk., 2014-07-15)\nGENERAL QUÍMICA, S.A. (PDF, 5 MB) (2016ko azaroa) gaztelaniaz\nHEXION SPECIALTY CHEMICALS IBÉRICA S.A. (PDF, 1 MB) (2012ko abendua) gaztelaniaz\nGUARDIAN LLODIO UNO S.L. (PDF, 13 MB) (2019ko abendua) gaztelaniaz\nEuskadiko Babes Zibileko Batzordeak, 2019ko abenduaren bileran, eguneratzeari aldeko txostena eman dio.\n23/2006 EBAZPENA, urriaren 26koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluaren Erabakia argitara dadila xedatzen da (EHAA 239. zk., 2006-12-18)\nTUBACEX TUBOS INOXIDABLES, S.A. (TTI, S.A.) (PDF, 1 MB) (2012ko abendua) gaztelaniaz\nRivabellosa (Erribera Beitia / Ribera Baja)\nCLH, S.A. (EXOLUM) Rivabellosa (PDF, 4 MB) (2015eko urria) gaztelaniaz\n24/2011 EBAZPENA, maiatzaren 18koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena; honen bitartez xedatzen da Jaurlaritzaren Kontseiluaren erabaki bat argitaratzea (EHAA 108. zk., 2011-06-08)\neragindako enpresak eta zonak EAEn atalera igo\nBEFESA ZINC ÓXIDO, S.A.U. (PDF, 5 MB) (2020ko abendua) gaztelaniaz\nBabes Zibileko Batzordeak, 2020ko abenduaren 9ko bileran, planari aldeko txostena eman dio.\nHÜTTENES- A. ILARDUYA, S.L. (prestaketa-fasean)\nMAIER S. COOP. (PDF, 9 MB) (2019ko abendua) gaztelaniaz\n3/2011 EBAZPENA, urtarrilaren 20koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluaren Erabakia argitara dadila xedatzen da (EHAA 28. zk., 2011-02-10)\nBILBAÍNA DE ALQUITRANES, S.A. (PDF, 13 MB) (2020ko abendua) gaztelaniaz\nGASES OXINORTE, AIE (LEHEN OXINORTE OPERACIONES, SA) (PDF, 923 KB) (2009ko azaroa) gaztelaniaz\nMETALLO SPAIN SLU (lehengo ELMET SLU) (PDF, 5 MB) (2017ko martxoa) gaztelaniaz\n45/2018 EBAZPENA, otsailaren 13koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Gobernu Kontseiluak hartutako erabaki bat argitaratzea xedatzen duena (EHAA 36. zk., 2018-02-20).\nMAXAM OUTDOORS, S.A. (lehen UEE, S.A.) (PDF, 13 MB) (2014ko urria) gaztelaniaz\n8/2015 EBAZPENA, otsailaren 3koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Gobernu Kontseiluak hartutakoa, argitara ematea xedatzen dueña (EHAA 28. zk., 2015-02-11)\nACEROS INOXIDABLES OLARRA, S.A. (PDF, 1 MB) (2010eko maiatza) gaztelaniaz\nMuskiz (udalerri honetako enpresek ihes toxiko iragartzeko aleta-sirenak dituzte)\nPETROLEOS DEL NORTE, S.A. (Petronor) (PDF, 10 MB) (2019ko abendua) gaztelaniaz\n9/2014 EBAZPENA, otsailaren 19koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluak hartutakoa, argitara ematea xedatzen dueña (EHAA 36. zk., 2014-02-21)\nSanturtzi (udalerri honetako enpresek ihes toxiko iragartzeko aleta-sirenak dituzte) eta Zierbena\nSanturtzi, Zierbena eta Bilboko Portuaren industrialdea (PDF, 12 MB) (2020ko abendua) gaztelaniaz\nBabes Zibileko Batzordeak, 2020ko abenduaren 9ko bileran, berrikuspenari aldeko txostena eman dio.\nSubstantzien eraginpeko esparruak (PDF, 238 KB) (2017ko ekaina) gaztenaliaz\nEstazio meteorologikoak (PDF, 281 KB) (2012ko abendua)\nSubstantzia arriskutsuak (PDF, 341 KB) (2012ko abendua)\nHitz teknikoak (PDF, 103 KB) (2012ko abendua)\nKomunikazio-bideak (PDF, 32 KB) (2012ko abendua)\nBitartekoak eta baliabideak (PDF, 22 KB) (2012ko abendua)\nEzarpena (PDF, 238 KB) (2012ko abendua)\nREPSOL BUTANO, S.A. (PDF, 1 MB) (2012ko abendua)\nCLH, S.A. (EXOLUM) El Calero (PDF, 4 MB) (2020ko abendua) gaztelaniaz\nACIDEKA, S.A. (PDF, 1 MB) (2014ko azaroa) gaztelaniaz\nBAHÍA DE BIZKAIA GAS S.L. (PDF, 1 MB) (2017ko martxoa) gaztelaniaz\nCLH, S.A. (EXOLUM) Zierbena (PDF, 6 MB) (2015eko iraila) gaztelaniaz\n9/2016 EBAZPENA, otsailaren 25ekoa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluak hartutakoa, argitara ematea xedatzen dueña (EHAA 43. zk., 2016-03-03)\nDBA Bilbao Port, S.L. (PDF, 11 MB) (2018ko urtarrila) gaztelaniaz\n46/2019 EBAZPENA, ekainaren 11koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, zeinaren bidez argitaratzen baita Gobernu Kontseiluak hartutako erabaki bat, onartzen dituena, batetik, Zierbanako (Bizkaia) DBA Bilbao Port enpresaren Kanpoko Larrialdi Plana, eta bestetik, Santurtzi, Zierbana eta Bilboko Portu Autonomoko (Bizkaia) zonako industrialdearen Kanpoko Larrialdi Planaren eguneraketa (EHAA 119. zk, 2019-06-25)\nESERGUI, S.A. (PDF, 3 MB) (2012ko abendua) gaztelaniaz\nINEOS SULPHUR CHEMICALS SPAIN SLU (lehen BEFESA) (PDF, 1 MB) (2013ko martxoa) gaztelaniaz\nTERMINALES PORTURARIAS, S.L. (PDF, 10 MB) (2020ko azaroa) gaztelaniaz\n95/2020 EBAZPENA, azaroaren 23koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, zeinaren bidez xedatzen baita Gobernu Kontseiluak hartutako erabaki hau argitaratzea: batetik, Zierbenako (Bizkaia) Bilboko kanpoko portuko Terminales Portuarias SL enpresaren kanpoko larrialdietarako plan berezia onartzea, eta bestetik, Santurtziko, Zierbenako eta Bilboko portu autonomoko (Bizkaia) industrialdearen kanpoko larrialdietarako plana aldatu eta eguneratzea (EHAA 247. zk., 2020-12-07)\nBEFESA ZINC ÓXIDO, S.A.U. (PDF, 6 MB) (2020ko abendua) gaztelaniaz\nBALSA DE ESTÉRILES DE MINA TROYA (PDF, 7 MB) (2011ko urria)\n36/2012 EBAZPENA, ekainaren 13koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena. Honen bidez, Jaurlaritzaren Kontseiluaren erabaki hau argitaratzea xedatzen da (EHAA 157. zk., 2012-08-13)\nHernani (udalerri honetako enpresek ihes toxiko iragartzeko aleta-sirenak dituzte)\nKEM ONE, S.L.U. (lehen ARKEMA QUIMICA S.A.) (PDF, 18 MB) (2019ko abendua) gaztelaniaz\n14/2005 EBAZPENA, irailaren 14koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluaren Erabakia argitara dadila xedatzen da (EHAA 189. zk., 2005-10-04)\nElectroquímica de Hernani, S.A. (PDF, 4 MB) (2020ko azaroa)\n96/2020 EBAZPENA, azaroaren 23koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, zeinaren bidez xedatzen baita Gobernu Kontseiluak hartutako erabaki hau argitaratzea: Hernaniko (Gipuzkoa) Electroquímica de Hernani SA enpresaren kanpoko larrialdietarako plan berezia onartzea (EHAA 247. zk., 2020-12-11)\nIGEPAK, S.A. (PDF, 1 MB) (2013ko apirila)\n23/2006 EBAZPENA, urriaren 26koa, Jaurlaritzaren Idazkaritzako eta Legebiltzarrarekiko Harremanetarako zuzendariarena, Jaurlaritzaren Kontseiluaren Erabakia argitara dadila xedatzen da (EHAA 239. zk., 2006-12-08)\nZer egin behar dugu istripu kimikoa badago?\nEusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritza segurtasun industriala lantzen ari da eta ahalik eta arrisku industrial gehienak saihesten saiatzen ari da. Europako araudiaren arabera, Eusko Jaurlaritzaren zeregina da eragin diezazkieten arriskuaz herritarrei jakinaraztea. Ezbeharra gertatuz gero, eragindako pertsonek zer egin baldin badakite, egon daitezkeen ondorio negatiboak nahikoa gutxituko dira. Atal honez bitartez, jarduteko arauak herritarrei hurbiltzea nahi da, larrialdi kimikoa gertatuz gero.\nLarrialdi kimikorik egotekotan herritarrentzako gomendioak atalerako lotura\nUne honetara, Euskal Autonomia Erkidegoan bost arrisku kimikoari buruzko herritarrei jakinarazteko programa egin dira, 1997, 2000, 2006, 2008 eta 2012 urteetan, Kanpoko Larrialdi Planetako eduki orokorra, industria-sektorearen jarduerek dakartzaten arriskuak eta istripu-kasuan bete beharreko jarraibideak adierazteko. Horretaz gainera, abisatzeko hots-seinaleen bidezko sistema (sirenak) duten udalerrietan komunikazio-programak egin dira sistema honen erabilera adierazteko eta autobabeserako neurriak azaltzeko.\nGarapena Kanpainak atalean aurki daiteke.\nKanpainetako historikoa Araban\nKanpainetako historikoa Bizkaian\nKanpainetako historikoa Gipuzkoan\nArrisku kimikoari buruzko kanpainetako historikoa Araban\nTUBACEX enpresa, Amurrion.\nMAXAM enpresa (lehen UEE).\nDEKITRA enpresa (lehen ACIDEKA).\n2005eko kanpaina (sirenak)\n2013ko kanpaina (sirenak)\n2014ko kanpaina (sirenak)\n2015eko kanpaina (sirenak)\n2017ko kanpaina (sirenak)\nGENERAL QUÍMICA enpresa.\nHEXION SPECIALTY CHEMICALS IBÉRICA enpresa (lehen MOMENTIVE SPECIALTY CHEMICALS IBÉRICA).\nTUBACEX enpresa, Laudion.\nICOA enpresa (desagertu da).\nRivabellosa ( Erribera Beitia / Ribera baja)\nCLH Rivabellosa enpresa.\nBAYER ESMALTES enpresa (desagertu da).\nkanpainetako historiko atalera igo\nArrisku kimikoari buruzko kanpainetako historikoa Bizkaian\nAlonsotegi / Gueñes\nARKEMA enpresa (lehen ELF ATOCHEM).\nILARDUYA enpresa (lehen AUXILIAR INDUSTRIAL, gaur egun SEVESO arautegitik kanpo).\nBEFESA enpresa (desagertu da).\nGASES OXINORTE enpresa (lehen OXINORTE OPERACIONES).\nSEFANITRO/FERTIBERIA enpresa (desagertu da).\nATOTECH enpresa (gaur egun SEVESO arautegitik kanpo).\nDOW CHEMICAL IBÉRICA enpresa (gaur egun SEVESO arautegitik kanpo).\nTENNECO AUTOMOTIVE IBÉRICA enpresa.\nFORMICA enpresa (desagertu da).\nMAXAM OUTDOORS enpresa (lehen UEE).\nACEROS INOXIDABLES OLARRA enpresa.\nCLH, Muskiz enpresa (desagertu da).\nPETRÓLEOS DEL NORTE, PETRONOR enpresa.\nAutoridad Portuaria de Bilbao, PUERTO DE BILBAO enpresa.\nCLH, EL CALERO enpresa.\n2017ko kanoaina (sirenak)\nASUA PRODUCTS enpresa.\nPapelera de Aranguren, PASTGUREN enpresa (gaur egun SEVESO arautegitik kanpo).\nBAHÍA BIZKAIA GAS (BBG) enpresa.\nBEFESA VALORIZACIÓN DE AZUFRE enpresa.\nTERMINALES PORTUARIAS (TEPSA) enpresa.\nArrisku kimikoari buruzko kanpainetako historikoa Gipuzkoan\nFÁBRICA DE GAS enpresa (desagertu da).\nBALSA DE ESTÉRILES DE MINA TROYA enpresa.\nELECTROQUÍMICA DE HERNANI (EHER) enpresa.\n2006ko kanpaina (sirenak)\nHEXION enpresa (desagertu da).\nKEM ONE enpresa (lehen ARKEMA QUÍMICA y ELF ATOCHEM).\nAzken aldaketako data: 2021/10/05


Donostia Zinemaldia :: Ash Is Purest White\nQiao bertako mafioso Binekin maiteminduta dago. Etsai taldeen arteko borroka batean, pistola batekin tiro egingo du hura babesteko. Qiaori bost urteko espetxe-zigorra jarriko diote leialtasun-ekintza horrengatik. Espetxetik atera eta gero, Binen bila joango da, harremana utzitako lekuan berriz hasteko asmoz. Maitasun, traizio eta leialtasun istorio bat Txinako bazter auzoetan.\nJia Zhang-kek 1998an egin zuen debuta Xiao wu filmarekin. Ondoren sortu zituen, besteak beste, Sanxia Haoren (Still Life, 2006), Veneziako Urrezko Lehoia irabazi zuena, eta Er shi si cheng (24 City, 2008), Donostia Zinemaldiko Zabaltegi sailean aurkeztua; sail berean aurkeztu zuen Cry Me a River (2008) film laburra. Zuzendariaren azken hiru filmak, Tian zhu ding (A Touch of Sin, 2013), Shan he gu ren (Mountains May Depart, 2015) eta Ash is Purest White, Cannesen lehiatu ziren; lehenak gidoi onenaren saria irabazi zuen Donostian, eta bigarrenak Europar Filmarentzako Publikoaren Saria. 2016an, Zinemaldiko Epaimahai Ofizialeko kide izan zen eta The Hedonists film laburra aurkeztu zuen Zabaltegi-Tabakalera sailean.\nTxina - Frantzia - Japonia


Blog-a - Eye Kontact\nDenbora eta Hitzak Partekatu, Kara jarri eta Bihotza Bihotzean Aurkitu.\nMila esker atzo #FLM21era hurbildu zineten pertsona guztiei. Asko gustatzen zitzaidan zu ikustea, hitz egitea, elkartzea eta nire Muxote txikiak posible egiten duen lotura preziatua\nMiryam Artola Dendaluce, Muxote Potolo Bat-eko sortzaile eta zuzendari nagusia Deusto Alumni denboraren azken zenbakian. «Ez da erraza Miryam Artolak bere bihotzean, ariman eta buruan\nTEDx programa (x = TED modu independentean antolatua) TEDen misioaren espirituari jarraiki sortu zen, hau da, zabaltzea merezi duten ideiei jarraiki. Programa komunitate, erakunde eta\nAnterior Siguiente Bideo aurkezpena Deskargatu PDFa Esti Bartolomék, 2018ko azaroaren 14 eta 15ean Bilbo Between the Lines jardunaldian parte hartzera gonbidatu gintuen. Lekua: Bizkaiko Foru\nManuelak 44 urte zituen. @puertas.art proiektuan parte hartzera gonbidatu nindutenean izan nituen berberak 2018ko irailaren 27an erail zuten. Nire ahotsa, nire aukera, nire markatzaileak, nire\n10 de November de 2019\tNo Comments\n2019ko urriaren 25ean, Miryam Artolak Genero Berdintasuna lantzeko tailerra eskaini zuen #Visual Languagetik “Zaindu, dimititu, praktikatu: Maskulinitatea( s), gizonak eta berdintasuna” CEPAIM Fundazioak antolatuta. Lekua:\n21 de October de 2019\tNo Comments\n2019ko uztailaren 7an eta 8an, Miryam Artola Dendaluce Oviedoko Aulablog topaketan parte hartu zuen eta bertan Pentsamendu bisualari buruzko tailerra eta >hitzaldi bat eskaini zituen.\n14 de September de 2019\tNo Comments\nBizi garen munduaren gero eta konplexutasun eta ezegonkortasun gero eta handiagoak pentsamenduaren eta pentsatzeko, entzuteko, elkarrizketatzeko eta komunikatzeko erabiltzen ditugun hizkuntzen bilakaera eskatzen du. Neurozientzia\n14 de April de 2019\tNo Comments\n20 de February de 2019\tNo Comments\nAnterior Siguiente 2019ko otsailaren 2an, Aulablogrekin batera eta Bilboko Udalaren laguntzarekin, I. # antolatu genuen. Bilbo #VisualDayEguna. Estatu osoko 120 parte-hartzaile baino gehiagorekin, #visuallanguage-ren aldeko\n« Lehengo Page1 Page2 Page3 Hurrengo »


Azken urtean, 2018 izango da argia aurrezteko ordua aldatuko dugun azken urtea? | Consumer\nAzken urtean, 2018 izango da argia aurrezteko ordua aldatuko dugun azken urtea?\nEuropak ez du jarraitu nahi urtean bi aldiz aldatzen\narabera: Astelehena, 2018ko irailaren 17a\nUdako egunak igaro ahala, eguzki-orduak gutxitu egiten dira. Arratsalde berantiarrak atzean geratzen dira udazkenari buelta emateko. Horregatik, 70eko hamarkadatik aurrera argi naturaletik minutu gehiago aprobetxatzeko erabiltzen diren formuletako bat da:ordu-aldaketa. Kontsumitzaile ertainak eguzki argiari esker energia elektrikoa aurreztea bilatzen du keinu xume honekbaina lortzen al du? Europatik, zalantza hori planteatu dute, eta ordutegi-doikuntza horrekin jarraitu nahi dugun galdetu diete eurojabeei. Zein izan da erantzuna? Ondoren ikusiko dugu, zer egin aurrezteko, azkenean ordu-aldaketarik ez badago.\nIrudia: Igor Tishenko\nEuroidenteek ordutegia aldatzen dute\nUrrian aplikatzen den ordu-aldaketa gertaera bat da. Data hurbiltzean, mahai gainean jartzen ditugu ordu-doikuntza hori aprobetxatzeko trikimailu interesgarrienak, behin eta berriro esaten ez badigute, lo egiteko ordu bat gehitzen edo galtzen badugu. Baina, egia esan, hainbeste aurrezten da urtean bi aldiz ohiturak aldatzea merezi badu? Ez al da eraginkorragoa uneko argi-tarifa onenaren alde egitea? Hona hemen azken urteotan indar gehien sortzen ari diren galderak.\nAskok esaten dute ordua aldatzeak gure bioerritmoak desdoitzen dituela eta gure osasunari eragiten diola. Bestalde, batzuek azpimarratzen dute ez dela hainbeste aurrezten sinestea nahi duten adina. Ordutegi-aldaketa kentzeko garaia iritsi da? Europatik baietz esaten dute.\nUda honetan Europako Batzordeak galdetu du ea euroidenteek ordutegi aldaketa aplikatzen jarraitu nahi duten argia aurrezteko. Erantzuna aho batez izan da: kontsultatutako herritarren %80 neurri horren aurka agertu da. Are gehiago, gaiari erantzun zioten espainiarren% 93k adierazi zuten urtean bi aldiz aldatzeak oso emaitza negatiboa ematen zuela.\nEta badirudi ez zaiela arrazoirik falta. Ekimena ona bada ere, ez da gehiegi aurrezten. Energia Dibertsifikatu eta Aurrezteko Institutuaren (IDAE) datuen arabera, ia %5 da, hau da, Espainiako etxe guztien artean 90 milioi inguru. Baina, gure gorputza ohitu arte, fakturan beherapena besterik ez dugu sentitzen.\nZein ordutegi mantenduko da: udakoa ala negukoa?\nIrudia: Syda _ Productions\nEztabaidak garaile izan den arren, oraindik zer gertatuko den ikusi da. Europako Batzordeak argi dauka doiketa hori kentzea onuragarriena dela, baina estatu kide bakoitzak erabaki behar duela zer ordutegitan geratu nahi duen, udan edo neguan.\nGure herrialdearen kasuan, historia nabarmen korapilatzen da. Galizian ordu bat galtzea txalotu zuten (Londresko ordutegia hartuta); Balear Uharteetan, berriz, ilunabarrik ez zuten izango, eta horrek kalte egingo zion turismoari. Beraz, oraindik ez dakigu zer gertatuko den une horretan. Hori bai, aditu askok adierazi dute udako ordutegia ezarriko dela, egoera aprobetxatuz errutina europarragoak aplikatzeko.\nOinarrizko bi bide, ordua aldatu gabe aurrezteko\nArgi eta gas fakturetan aurreztea urtero proposatzen dugun helburua da. Baina, gainera, argiaren prezioa abuztuan jasan behar izan ditugunak bezala igotzen baditugu, gainkostu horri aurre egiteko beharra areagotu egiten da. Zein dira eraginkorrenak?\nArgiena argi merkeenaren eta egonkorrenaren alde egitea da. Horretarako, nahikoa da PCA (zaharra) atzean uztea eta prezio finkoko modalitate bat bilatzea. Merkatu librean eta arautuan aurkitzen ditugu, nahiz eta lehenbizikoan beti eskain dezakegun Kwh-a bermatzen diguten eskaintzak.\nBeste neurri handi bat gure kontsumoarekin koherente izatea da. Horretarako, etxetresna elektrikoak ongi erabili behar dira, eta kontsumo baxukoak erabili behar dira. Izan ere, gure fakturen aurka ez dago etsairik. Adibidez, aparailuak geldi uztea (standby) etxebizitzaren kontsumo osoaren %9 da, IDAeren datuen arabera; hau da, telebistaren LED gorria edo DVD erreproduzitzailea ikusten ari gara, erabiltzen ari ez garenean.\naurrezki energia aurreztea luz-eu\nIdeia bat duzu? Patentatu!


PPT - DATU ESTADISTIKOAK Txorierriko Osasunaren astea 2014 PowerPoint Presentation - ID:4210796\nDATU ESTADISTIKOAK Txorierriko Osasunaren astea 2014PowerPoint Presentation\nDATU ESTADISTIKOAK Txorierriko Osasunaren astea 2014\n<iframe src="https://www.slideserve.com/embed/4210796" width="600" height="485" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" style="border:1px solid #CCC;border-width:1px 1px 0;margin-bottom:5px" allowfullscreen webkitallowfullscreen mozallowfullscreen> </iframe>\nDATU ESTADISTIKOAK Txorierriko Osasunaren astea 2014 - PowerPoint PPT Presentation\nDATU ESTADISTIKOAK Txorierriko Osasunaren astea 2014. K ARRERA - MARTXA. Adinaren arabera inskribatutako pertsonak. Generoaren arabera inskribatutako pertsonak. Inskribatutako pertsonen jatorria. % 79,3 Txorierrikoak. Generoa jatorriaren arabera. Datu orokorrak ekintzaka.\nPowerPoint Slideshow about 'DATU ESTADISTIKOAK Txorierriko Osasunaren astea 2014' - bedros\nTxorierrikoOsasunaren astea 2014\nKARRERA - MARTXA\n% 79,3 Txorierrikoak\nNAGUSIEN ETXEA SONDIKA: 35 pertsona\nNAGUSIEN ETXEA LARRABETZU: 25 pertsona\nTXOTXONGILOEN ANTZERKIA LOIUN: 18 ume\nKORTAREN HITZALDIAN: 40 pertsona\nLEZAMAKO EMAKUMEAK: 5 pertsona\nKARRERA-MARTXA: 406 pertsona


martxoa 2006 – PUTZUZULO GAZTETXEA Zarauzko ametsen fabrika\nMonthly archives for martxoa, 2006\nPUTZUZULO AMETS FABRIKA MARTXAN!!\n2006-03-27 Written by Administrator\nPunk DIY aste arrakastatsuaren ostean hemen gatoz xakelakideok egitarau berriarekin. Eta hasiera indartsua emateko gaur post rock eta rocking hc kontzertu pontentea dugu. hasteko YAKUZI talde bizkaitarra, Elorrixotik etorriak eta bigarren THE SONS OF SATURN talde frantsesa. biran dator bigarren talde hau eta benetan zuzeneko ikusgarria dute. Indarra eta sentimentu ugariko zuzeneko bortitza. Ez ezazue […]\nPunk Asteko agitaraua!\n2006-03-20 Written by Administrator\nAstelehena 20: Bideo musikalak Punk-aren inguruan (Bad Brains, BAP, Crucifix…) (22:00). Asteartea 21: SGAEren inguruko solasaldia Xabier Barandiaranen eskutik. (20:00) Asteazkena 22: Hardcorearen inguruan mugitu den eta mugitzen ari den jendearekin solasaldia. (20:00) Osteguna 23: Hardcore musika DJ Federekin eta afari beganoa (20:00). Ostirala 24: Krüstian eta Ärtetxë egongo dira beraien biniloekin gure belarriak alaitzen […]\nEz dugu esnatu nahi! Zatoz gurek...\n2006-03-01 Written by Administrator\nGogoratu martxoan sartzear gauela eta PUTZUZULO AMETS FABRIKAN garai berri bati hasiera ematera goazela. orain arte egitaraua antolatzeko eraman dugun egitura aldatu eta berrikuntza pila bat aurkeztu nahi ditugu. Horrela, badira aurreko egitarauan agertzen ziren ekintza batzuk: zine foruma, malabar tailerra, antzerki tailerra, …. baina berrikuntzak ere badatoz amets fabrikara. Handian ikusteko Hemendik aurrera Xakela […]


LIDERGO PEDAGOGIKOA | Aldizkaria\nIKASTOLA 214 > iritziak > LIDERGO PEDAGOGIKOA\nEKI digitala ikastolerara hedatzeko prest\nAurrekusi baino urte bat lehenago hasiko da hedatzen ikastoletan erabat digitala den ikasmateriala\nHiru ikasturteko fase esperimentala aurreikusita zuen, baina bi ikasturte nahikoa izan dira EKI digitalaren onurak balioztatzeko.\nIkastolen eskariak, azpiegitura eta dispositibo inbertsioek, eta plataforma egoki batek ahalbidetu dute datorren ikasturtean EKI digitala ikastoletara hedatzeko prest egotea.\nEKI proiektuaren ikasmaterialak gelaratu ziren ikasturte berean, 2013-14 ikasturtean, Ikastolen Elkarteko zuzendaritzak erabaki zuen EKI digitalaren esperimentazio fasea martxan jartzea lau ikastolatan: Arizmendin, Elgoibarren, RM Azkuen eta Haurtzaron. Lehen bietan ikasgai guztien esperimentazioa burutu da, eta beste bietan bina arlotan. Aurtengo ikasturtean San Fermin ikastolan ere esperimentatu dute.\nEsperimentazioaren helburua zen EKI digitalaren onura pedagogikoak frogatzea eta teknologia eta azpiegitura aldetik eredu jasangarria lortzea. Bi ikasturteotan, onura pedagogikoen lanketa egin da. Halakoxeak izan dira ere emaitzak. Fase esperimentala egin duten ikastolen, irakasleen, ikasleen eta gurasoen artean egindako inkestetan, emaitza onak atera dira.\nAzpiegiturei dagokienez, konektibitate beharrak finkatu dira, dispositiboen azterketa egin da, dispositiboen finantzazio eredua frogatu da eta, oro har, sistema balidatu da eta baldintzak zehaztu dira. Erabileraren aldetik ere, erabilera pedagogikorako eskaintza balidatu da. Gainera, plataforma berrien agerpenak erraztu egin du EKI digitalaren hedapena martxan jartzea.\nBerebiziko interesa ikastoletan\nIragan maiatzaren 22an bilera berezi bat egin zen EKI digitalaren hedapena zehaztu eta aurkezteko. Ikastoletako zuzendari, arduradun pedagogiko eta IKTetako dinamizatzaileak deitu zituzten bilerara, Orioko Herri Ikastolan.\nBertako areto nagusia jendez mukuru zela egin zen aurkezpena, proiektu digitalak ikastoletan eragin duen berebiziko interesaren adierazle. Besteak beste bi urteko esperimentazioaren behin behineko balorazioa egin zen (bigarren ikasturtea oraindik ez baita amaitu), eta digitalera jauzi egiteko hezkuntza eta logistika arloko zalantzak, kezkak eta argibideak eman zitzaizkien. Esperimentazioan parte hartu duten ikastolek ere euren esperientziaren berri eman zuten, EKI digitalak dakartzan onurak, hastapeneko arazoak, eta ondorio orokorrak, xehe-xehe azaldu zituzten.\nOraindik ezin da jakin heldu den ikasturtean zenbat ikastolatan ezarriko duten EKI digitala, eskaera egiteko epea irekita baitago oraindik, baina dagoeneko esan daiteke hedapen prozesuak ez duela atzera bueltarik.\nENTRESAKA Plataforma berrien agerpenak erraztu egin du EKI digitalaren hedapena martxan jartzea


MONDRAGONen 2012ko kongresua\nMONDRAGON Korporazioaren 2012ko Kongresua egin da Arrasaten (Gipuzkoa). Urteroko hitzordu korporatibora guztira 650 konpromisario zeuden deituta, taldean integratuta dauden kooperatiba guztien ordezkaritzan.\nGanberak LKS Taldea saritu du Gipuzkoako zerbitzu enpresa gisa\nGipuzkoako Ganberak lurraldeko enpresekin urtero egiten duen hitzordua ospatu du. Eta edizio honetan LKS Taldeak Ganberak Gipuzkoako zerbitzu enpresari ematen dion errekonozimendua jaso zuen, etengabeko hedatzeko eta hazteko ibilbideagatik eta giza eta gizarte balioetan oinarritutako filosofiagatik.\nNafarroako zenbait kooperatibak Kooperatibatu Elkartea sortu dute\nElkartu egiten dira elkarri laguntzeko, elkarrekin ekimenak antolatu eta inguruan eragiteko. Orain gutxi Kooperatibatu Elkartea sortu dute eraginkortasun handiagoz jarduteko.\nJavier Murok irabazi du Soraluze S. Coop. taldearen 50. urteurreneko eskultura lehiaketa\nJavier Muro nafarraren 'Reto al futuro' lanak irabazi du lehiaketa kooperatibako bazkideen artean egindako bozketa bidez. Muroren lanaz gain beste sei lan ere aurkeztu dituzte lehiaketara.\nIzendapen berriak MONDRAGON Korporazioan\nMikel Zabala, Iñigo Ucin eta Fabian Bilbao izango dira MONDRAGON Korporazioko lehendakariorde berriak. Josemi Arregi Osagaien Dibisiora itzuliko da.\n« Aurreko 6 elementuak Hurrengo 6 elementuak » 1 ... 375 376 377 378 379 380 381 ... 405


Australasia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAustralasia Australia, Zeelanda Berria, Ginea Berria eta hauengandik gertu dauden Indonesia ekialdeko uharte ugari bere baitan hartzen dituen lurraldea da. Hitza, Charles de Brossesek sartu zuen "Histoire des navigations aux terres australes"en 1756an. Berak, latinetik eratorri zuen "Asia hegoaldean", Polinesia eta Ozeano Barearen hegoekialdetik bereizteko. Batzuetan, Australasia hitza, Australia eta Zeelanda Berria bakarrik izendatzeko erabiltzen da, bi herrialde hauei bakarrik erreferentzia egiten dien beste hitz baten akatsetik.\nZentzu politikoan, hitzak erabilera urria du. Australia eta Zeelanda Berriak, herrialde ingeles hiztun eta nahiko garatu bezala, amankomunean asko duten arren, lurraldeko beste herrialdeekin ia ez dute ezer amankomunean. Gainera, hitz hau, ez da oso ondo hartzen Zeelanda Berrian, garrantzi handiagoa ematen baitio Australiari.\nBaina, biogeografia zentzuan, Australasia bada bereizitako lurralde bat, Australasiar ekozona izenekoa, amankomuneko historia ebolutiboa eta beste inon aurkitzen ez diren landare eta animalia motak dituena.\nAustralasiako olinpiar bandera\nWallacen Lerroa, Australasia Asiatik banatzen duen lerro banatzaile biologikoa da eta bi plaka tektonikoen arteko muga da. Sulawesi eta Lombok, ekialdeko zatian, eta, beraz, Australasiarrean daude, eta, Borneo eta Bali mendebaldekoan eta asiarrean.\nBeranduago, Australasia, Australia eta Zeelanda Berriaren talde konbinatuaren kirol izen bezala erabili izan zen. 1905 eta 1913 artean, talde konbinatu batek, teniseko Davis Kopan parte hartu zuen, kopa hori lau aldiz irabaziz. Australasia izenpean Australiak eta Zeelanda Berriak, talde bakar bat osatu zuten Londoneko 1908ko eta Estokolmoko 1912ko Olinpiar Jokoetan parte hartzeko.\nAzken aldaketa 15 abendua 2019(e)an, 19:12(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 15 abendua 2019, 19:12.


Lara Izagirreren bigarren filma (Nora) gaztelaniara bikoiztuta eskaini dute Euskal Herriko hainbat zine aretotan, zenbait talde euskaltzalek salatu dutenez. Tartean izan dira Bilboko Berbalagun Feministako kideak. Taldeak alde ona aurkitu dio gertaerari: hizkuntza zapalkuntzaren aurrean aktibatu dira.\n‘Nora’ filmaren iragarkia zinema aretoetarako.\nLara Izagirre zine zuzendariak idatzi dit, Nora bere bigarren pelikularen estreinaldiaren bueltan elkarrizketa proposatzeko. “Zuekin [Pikara Magazine-rekin] hitz egin nahi nuen filma eta euskarazko film bat emakume batek egiteak dakarrenaz”, esan dit. Bai, noski. Lehenengo pausoa, pelikula ikustea.\nBerbalagun feministako kideei proposatu diet zinemara elkarrekin joatea. Orain arte, Bilboko talde honen jarduera bakarra astelehenetan Bira kultur aretoan batzea izan da. Hortaz, ikasturte berria hasteko plan ederra iruditu zaie. Gainera, gehienok ez dugu zinema areto bat zapaldu pandemia hasi zenetik. Ikusi dugu Bilbon bi zinema aretoetan eskaintzen dutela Nora: Golem Alhondiga eta Multicines. Bigarrenera joatea adostu dugu. Areto txiki, historiko eta alternatibo samarra da, pelikulak jatorrizko bertsioan topatzeko aukera nagusia.\nHeldu da eguna eta asko dugu ospatzeko: “Uste dut C1eko azterketa gainditu dudala”, idatzi digu Veronika gure kideak. Aparkaleku bila nabilen bitartean, Margak filmaren kartelaren argazki bat bidali digu: gainean, hitz larrietan, castellano hitza ikusteak asaldatu gaitu. Bat-batean gogoratu dut Lara Izagirrek aipatu zidala gaztelaniara bikoiztutako bertsio bat ekoiztu dutela Espainian zabaltzeko. Ez zait burutik pasa Bilboko zinema areto txiki, historiko eta alternatiboak bertsio hori aukeratuko zuenik. Margak lasaitu gaitu, txarteldegiko langileak argitu baitio pelikula eleanitza dela, euskarazko zatiak egongo direla, baita ere gaztelaniazkoak, ingelesezkoak eta frantsesezkoak. Ainhoak hipotesi bat bota du: azpitituluak izango dira gaztelaniaz.\nPelikula hasi da. Ane Pikaza (Nora) eta Héctor Alterio (bere aitite) ari dira solasean gaztelaniaz, normala denez, aitite Argentinakoa baita. Ondoren, Nora taberna batera doa eta Kepa Errastik antzeztutako tabernariarekin ere gaztelaniaz hitz egiten jarraitzen du. Hori bai arraroa. Ezpainek eta soinuek ez dute bat egiten. Arranopola! Bikoiztutako bertsioa ikusten ari gara.\nNire bertuteen artean ez dago frustrazioari aurre egiteko gaitasuna. Ainhoari esan diot ez nagoela prest Euskal Herrian euskaraz ekoiztutako pelikula bat gaztelaniara bikoiztuta ikusteko, non eta Bilboko zinema areto batean. Lau lagun atera gara aretotik eta pote bat hartzera joan gara; beste bi barruan geratu dira, tartean Marga. Irtetzerakoan esan digu hainbeste gustatu zaiola pelikula, ezen berriro ikusi nahi duela: euskaraz, noski. Aitzitik, beti Euskaraldiko musukoa daraman gure laguna txarteldegiko langileari kexatu zitzaion.\nEtxera heldu garenean, Margak argazki bat bidali du whatsapp taldera, erakusteko Berria-ren ikuskizunen sailean, Multicines aretoaren zerrendan, Nora letra lodiz idatzia agertzen dela, bestelako oharrik gabe. Gerora nik hainbat egunkaritan joera berbera ikusi dut: jatorrizko pelikula ematen duten aretoetan “Nora (VOSE / JBA)” ipini dute; bikoiztutako bertsioa denean, ordea, parentesirik ez. “Normala den hizkuntza arraro bihurtu dute”, erantzun du Encarnik. Ainhoak nabarmendu du gaztelaniazko pelikulen trataera oso bestelakoa dela: “A todo tren. Destino Asturias [zerrendako beste pelikula bat] VOSE ere izango da? Argi dago hizkuntzaren nagusitasuna Euskal Herrian”.\nMargak change.org-ko lotura bidali digu: “Nora filma euskaraz ikusi nahi dugu Getxo Zinemetan”. Gure kideak gaineratu du: “Egun on! Ikusten duzuenez, 'auzia' ez da gurea izan bakarrik. Kontua mugitzen hasi naiz eta indarrak batuko ditugu, denon artean zerbait egiteko”. Egoera ez da berria, Urtzi Urkizu Berria-ko kazetariak Twitterren kritikatu du Handia eta Errementari filmak gaztelaniara bikoiztu izana.\nNaia “ekintza zuzenaren alde” agertu da: “Plante orokor bat pelikula hastean edo…”. Galdakaon ere gaztelaniaz eskaini dute eta bertoko lagun euskaltzale batek euskara sailarekin hitz egiteko asmoa adierazi dio.\nMargak beste lotura bat bidali digu iluntzean: “Nora euskal filma gaztelaniaz ikusi behar izan dutela salatu du euskaltzale talde batek Bilbon”. “Talde hori geu gara”, argitu du, harro. Uriola.eus-eko albistea ARGIAk ere zabaldu du. Urrats gehiago eman ditu hurrengo egunetan: Elebide Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Zerbitzura kexa idatzi du eta Berbaizu Deustualdeko elkartearekin harremanetan dago Behatokira ere bidaltzeko. María Luisak argudio gehiago partekatu ditu gurekin: zinemek euskal zinema babestu behar luketela, eta bere formatoa errespetatu, hizkuntzen aniztasunaren mesederako, are gehiago aspaldian apustu horri heldu dioten zinema aretoen kasuan.\nEuskarriak euskarazko zinemari Eider Goenaga Lizasok Berria-n argitaratu duen zutabea bidali digu Encarnik. Esaldi bat azpimarratu du: “[Aurrera egiteko, dirulaguntzez gain eta industriaren inplikazioaz gain] Behar dira ikusleak”. Filmak euskarri orotan eskaintzea proposatzen du egileak: zinema, telebista, Youtube, ordainpeko plataformak…\nAhots gehiagok sendotu dute eztabaida. Deia-n, Jatorrizko bertsioa zutabean, Ane Araluzeak ospatu du Nora filmaren Bilboko aurkezpenera bertaratutako kazetari guztiak euskaldunak izanik, euskara hutsean egin zela. Ondoren, sinadura bilketaren berri eman du eta zinemen erabaki komertzialaren bi irakurkerta egin ditu: “Batetik, ezer gutxi balio du euskarazko zinemaren ekoizpena diru publikoz laguntzea enpresa pribatuek babes honi muzin egiten baldin badiote lanak jatorrizko hizkuntzan ikusteko aukera ukatuz. Eta, bestetik, ikus-entzunezkoak jatorrizko bertsioan ikusteko erreparoak ez dio mesederik egiten oraindik beharrezkoa dugun elebitasunaren sustapenari”.\nBea nire lagun erdalduna etorri zait burura. Bere haurren eskolako gurasoen Whatsapp taldean gaztelaniaz egiten da ia beti. Bi emakume euskaraz labur mintzatu dira, eta beste ama batek gaztelaniaz egiteko eskatu die, “euskara ez dakitenekiko enpatia eta errespetuagatik”. Erdalduna bada ere, Beak argi identifikatu du ateraldi horren indarkeria. Zera erantzun du: “Nik euskaraz egiten ez dudan arren, nire kritika kontrakoa da: ezinezkoa dela euskara ikastea jendeak ez badu euskaraz egiten. Euskaraz egin dezatela, eta ni konponduko naiz”. Egun horretan erabaki du ia 38 urte dituen nire lagunak euskaltegian izena ematea eta itzultzaile neuronalaren laguntzarekin, whatsapp taldeetan euskaraz aritzea.\nMargak mezu bat berbidali digu: “Ostirala 10, Getxoko autozinean filma euskaraz proiektatu zuten eta pelikula hasi aurretik Izarok kontzertua eskaini zuen!”. A ze poza!\nZinemara itzuli gara, Golem Alhondigara, Lara Izagirreri eskertuta, gonbidapenak lortu dizkigu eta. Filmaren xarmaz gozatu dugu: istorioaz, paisaiez, musikaz eta euskal aktoreen euskaraz. Nolanahi ere, galdera asko geratu zaizkigu, bikoizketaren aferari lotutakoak. Zer gatazka, presio edo desiok baldintzatzen dute bikoizketak egiteko erabakia? Zergatik bikoiztu dira euskal pelikula batzuk eta beste batzuk ez? Egilea eta lan taldeko buruak emakumeak izateak nolabait baldintzatzen al du negoziazio horietan? Zer edo zer egin dezakete (edo eskatu dakieke) joera hori aldatzeko euskal zinema babesten duten erakunde publikoei? A ze zortea nirea, kazetari izateak zuzendariari galdera horiek egiteko parada emango dit eta.\nFeel-road movie sentimentala bezala definitu du kritikak Nora filma. Gu, ordea, euskaraz ikusteko, road movie aktibistan murgildu behar izan gara, zeinak hizkuntza zapalkuntzaz kontzienteago egin gaituen. Hori da historia honen alde ona: euskararen normalizazioaren aldeko gure bidaian, elkarrekin urrats berriak eman ditugu.\nKanal hauetan artxibatua: Euskara | Zinema