Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201801169\n186/2018 EBAZPENA, otsailaren 14koa, Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zuzendari nagusiarena. Horren bidez onetsi dira Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zerbitzu sanitarioetako erakundeetan destinoa daukaten Erdi-mailako teknikarien lanbide-taldeko Gizarte-Langile kategorian lotura estatutario finkoa eskuratzeko hautaketa-prozesua arautuko duten oinarri espezifikoak.\nGaiak: PROZEDURA ADMINISTRATIBOA; FUNTZIO PUBLIKOA; LAN-ESKAINTZA PUBLIKOA; LANGILE FINKOAK; OPOSIZIO ETA LEHIAKETAK; OSASUNAZ KANPOKO LANGILEAK; DEIALDIA\nXedapenaren zenbakia: 201800186\nHurrenkenaren zenbakia: 201801169\nBigarrena.– I. eranskinean jasotako oinarri espezifikoak onartzea; horien bidez arautuko da Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zerbitzu sanitarioetako erakundeetan destinoa daukaten Erdi-mailako teknikarien lanbide-taldeko Gizarte laguntzaile kategorian lotura estatutario finkoa eskuratzeko hautaketa-prozesua.\nOSAKIDETZA-EUSKAL OSASUN ZERBITZUKO ZERBITZU SANITARIOETAKO ERAKUNDEETAN DESTINOA DAUKATEN ERDI-MAILAKO TEKNIKARIEN LANBIDE-TALDEKO GIZARTE-LANGILE KATEGORIAN LOTURA ESTATUTARIO FINKOA ESKURATZEKO HAUTAKETA-PROZESUA ARAUTZEN DUTEN OINARRI ESPEZIFIKOAK\n1.1.– Deialdi honetan sartzen dira Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zerbitzu sanitarioetako erakundeetan destinoa daukaten Erdi-mailako teknikarien lanbide-taldeko Gizarte laguntzaile kategoriako destinoak, II. eranskinean jasotakoak.\n1.2.– Deitutako destinoen artean, % 7 gordeko da desgaitasun bat duten langileek bete ditzaten, oinarri orokorretan aurreikusitako eskainiko diren destinoak behin betiko zehazten direnean ezarriko direnak.\na) Oinarri orokorretako 6.2.c) atalean adierazitakoari jarraiki, Hezkuntza eta Zientzia Ministerioak igorritako Gizarte-Lanean diplomadunaren titulazioa edo horren baliokidea izatea, eskuratzen den lanpostu funtzionalean aritzeko eskatzen dena, Osakidetza Ente Publikoko lanpostu funtzionalak arautzen dituen uztailaren 19ko 186/2005 Dekretuaren I. eranskinaren arabera.\nA2 Taldea (B2 zaharra): 20 euro.\nHerri Arduralaritzaren Euskal Erakundeari (IVAPi) egokituko zaio proba teorikoa egitea, eta epaimahaiari iraupena zehaztea. Idatzizko proba izango da; zehazten den gehieneko denbora-tartean, izangaiek IV. eranskineko programako gaiei buruzko galdetegi bat erantzun beharko dute. Esandako Eranskinean, gainera, proba prestatzeko beharrezkoa den bibliografia agertzen da.\n– Hezkuntza eta Zientzia Ministerioak igorritako Gizarte Langile diplomadunaren titulazioaren edo horren baliokidearen fotokopia konpultsatua edo horren notario-lekukotza, Osakidetza Ente Publikoko lanpostu funtzionalak arautzen dituen uztailaren 19ko 186/2005 Dekretuaren I. eranskinaren arabera.\nDESTINOEN ZERRENDA. KATEGORIA: GIZARTE-LANGILEA\n● Barne-sustapeneko txandaren deialdia: 4 destino.\nSarbide orokorra: 4.\n● Txanda irekiaren deialdia: 16 destino.\nSarbide orokorra: 14.\nOSAKIDETZA-EUSKAL OSASUN ZERBITZUKO ZERBITZU-ERAKUNDEETAN DESTINOA DAUKATEN ERDI-MAILAKO TEKNIKARIEN TALDEKO GIZARTE-LANGILE KATEGORIAREN MERITUEN BAREMOA\n1.– Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko, Gizarte Segurantzako edo autonomia-erkidegoren baten osasun-zerbitzuren bateko edota beste edozein herri administraziotako zerbitzu-erakundeetan zein Europar Batasuneko kide diren gainerako estatuetako sare publikoko zerbitzu sanitarioetan Gizarte-langile gisa lan egindako hilabete bakoitzeko: 0,23 puntu.\nd) B taldean langileek emandako zerbitzuak: 0,10 puntu/hilabeteko.\ne) Langileek B taldean eskuratu nahi duten lanpostu berean emandako zerbitzuak: 0,23 puntu/hilabeteko.\nEz dira ebaluatuko eta, horrenbestez, ez dira zatitzailean agertuko ondorengo ikasgaiei dagozkien kalifikazioak edo baliozkotze ofizialaren helburu izan direnak: erlijioa, heziera politikoa, heziketa fisikoa, hizkuntzak, etxeko irakaskuntza, edo deitutako lanpostu funtzionala lortzeko exijitzen den titulazioaren ikasketen oinarrizko edukiarekin lotura nabarmenik ez duten beste ikasgai batzuk.\n– Deitutako lanpostu funtzionala lortzeko exijitzen den titulazio gradua (bikain edo ohorezko matrikula): 3 puntu.\n● ECTS Europako kreditu sistemako kreditu bakoitzeko: 25 ordu.\n● Etengabeko Prestakuntzako Batzordearen kreditu bakoitzeko: 10 ordu.\nErakunde ofizialek, unibertsitateek, erakunde sanitarioek, eta, hala badagokio, elkargo profesionalek eta elkarte zientifikoek eman eta ziurtatutako ikastaroak balioztatuko dira, baita edozein administrazio publikok hitzartutako etengabeko prestakuntzako akordioen arabera eman eta ziurtatutako ikastaroak ere, betiere titulazio ofizial bat lortzeko ikasketa-plan baten barrukoak ez badira.\nGizarte Langileen Unibertsitate Eskolako lanaldi partzialeko irakaslea (8 orduko): 0,050 puntu.\nPraktika klinikoko tutore irakaslea, venia docendi-rekin (urteko): 0,750 puntu.\ng) Hizkuntzak (ingelesa, frantsesa eta alemana): gehienez 3 puntu.\ni) Informatika ezagutzak (2 puntu, gehienez).\n1.– Gizarte-lana: kontzeptuak, printzipioak, helburuak eta eginkizunak.\n2.– Gizarte-lan sanitarioa. Diagnostiko sozial sanitarioa. Erkidegoko osasun-arretaren eredua. Arreta pertsonalizatuko planak. Gizabanakoa norbere prozesuaren parte aktibo gisa. Sareko lana.\n3.– Etika eta gizarte-lana: Asistentzia-harremana. Isilpekotasuna. Baimena. Printzipioak eta balioak. Erantzukizuna. Gizarte-langileen kode deontologikoa.\n4.– Gizarte-laneko prozesu metodologikoa: azterketa-ikerketa, diagnostikoa, plangintza, betearazpena eta ebaluazioa. Faseen eta prozesuaren unitatearen arteko harremana.\n5.– Gizarte-laneko oinarrizko dokumentazioa. Historia kliniko elektronikoa. Teknologia berrien erabilpena.\n6.– Gizarte-laneko interbentzio-eredu nagusiak erreferentziazko paradigmen arabera: eredu sistemikoa eta eredu psikosoziala.\n7.– Banakakoen gizarte-lana eta familiena.\n8.– Gizarte-lana taldeekin: talde sozioterapeutikoak eta gizarte-heziketakoak.\n9.– Komunitateko gizarte-lana. Ekite komunitarioa, gizartean parte hartzea.\n10.– Gizarte-ikerketa. Ikerketa-ekintza. Teknikak: behaketa, laginketak, inkestak. Metodologia kualitatiboa.\n11.– Talde-lana. Diziplina-artekotasuna. Mota, ezaugarriak. Gizarte-lana diziplina-arteko taldeetan. Helburua: Norbanakoa ardatz duen arreta, norbere bizi-proiektuaren protagonista eta norbere inguru komunitariokoa.\n12.– Osasun/gaixotasun kontzeptua ikuspegi biopsikosozial batetik. Osasunaren faktore erabakigarriak eta gizarteko desoreken arazoa.\n13.– Arreta sanitarioaren markoa EAEn. Osakidetzaren Osasun Plana: Lehentasunezko arloak. Osasun Sailaren ildo estrategikoak. Erakunde Sanitario Integratuak. Kronikotasunaren arreta. Paziente bizia programa.\n14.– Gizarte-arretaren markoa EAEn: Gizarte-zerbitzuen legea. EAEko diagnostiko sozialaren eta bazterketarenaren fitxa eta Gizarte-zerbitzuen zorroa. Desgaitasuna eta Menpekotasuna.\n15.– EAEko ildo estrategiko soziosanitarioak: mapa soziala eta mapa sanitarioa. Xede-kolektiboak eta lehentasunak. Sareko lana.\n16.– Adingabeekin lan egitea. Prebentzioa. Familiei babesa ematea, gurasotasun positiboa, babes komunitarioak. Haurrak babesteko neurriak: erakunde-arteko lankidetza haurtzaro babestua sustatzeko. Arazo judizialak dituzten adingabeentzako arreta. Foru- eta udal-arreta.\n17.– Adineko pertsonei zuzendutako gizarte-lana: Prebentzioa eta sustapena. Zahartze aktiboa. Arreta pertsonalizatua inguru komunitarioan. Norbere autonomiaren sustapena. Telelaguntza. Etxeko laguntza-zerbitzua. Zaintzaileei zuzendutako arreta. Tratu txarren prebentzioa. Menpekotasunerako arreta. Eguneko arreta-zerbitzuak, gaueko arreta, egoitza-zerbitzuak. Bizitzaren amaierarako babesa.\n18.– Gaixotasun mentalak eta adikzioak: osasun mentaleko estrategia. Arreta-eredu komunitarioa. Berreskurapen-eredua. Gizarte-lana arreta-programen arabera: gaixotasun mental larria, gaixotasun mental arina, nortasunaren nahasmenduak, umeei eta nerabeei berariaz zuzendutako programak. Adikzio-arazoak dituzten pertsonen arreta.\n19.– Zaurgarritasun-egoeran edo gizartetik baztertuta dauden pertsonentzako arreta. Prebentzioa, asistentzia eta errehabilitazioa. Etxegabetasuna.\n20.– Genero-indarkeriaren eraginpeko emakumeen eta haien seme-alaben arreta.\n21.– Desgaitasunak edo/eta menpekotasuna duten pertsonen arreta.\n22.– Dibertsitateen eta gutxiengoen arreta.\n23.– Gizarte-proiektuen plangintza, diseinua eta ebaluazioa.\n1.– 14/1986 Lege Orokorra, apirilaren 25ekoa, Osasunekoa. Zioen Azalpena.\n2.– 8/1997 26 Legea, ekainaren 26koa, Euskadiko Antolamendu Sanitarioarena. Zioen Azalpena.\n3.– 16/2003 Legea, maiatzaren 28koa, Osasun Sistema Nazionalaren kohesio eta kalitateari buruzkoa. I. kapitulua. Osasun Sistema Nazionalaren prestazio-katalogoa. Zerbitzu-zorroaren kontzeptua.\n4.– 41/2002 Legea, azaroaren 14koa, pazientearen autonomiari eta informazio eta dokumentazio klinikoaren arloko eskubide eta betebeharrei dagokiena.\n5.– 39/2006 Legea, abenduaren 14koa, Norbere autonomia sustatzeari eta menpekotasun-egoeran dauden pertsonen arretari buruzkoa. Zioen azalpena eta zerbitzu-katalogoa.\n6.– 26/2011 Legea, abuztuaren 1ekoa, araudia Desgaitasunak dituzten pertsonen eskubideei buruzko Nazioarteko Konbentziora egokitzeko dena.\n7.– 12/2008 Legea, abenduaren 5ekoa, EAEko gizarte-zerbitzuei buruzkoa.\n8.– 8/2015 Lege Organikoa, uztailaren 22koa, Haurrak eta Nerabeak Babesteko Sistema aldatzen duena.\n9.– 353/2013 Dekretua, maiatzaren 28koa, Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren Fitxa Sozialari eta Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren gizarte-diagnostikoa egiteko tresnari buruzkoa.\n10.– 385/2013 Dekretua, ekainaren 16koa, Gizarte Bazterkeria Baloratzeko Tresna onartzen duena.\n11.– 185/2015 Dekretua, urriaren 6koa, Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren prestazio- eta zerbitzu-zorroari buruzkoa.\n1.– Osasun-lanbideen Antolamendua: Osasun-lanbideetan aritzea.\n4.– Euskadiko Antolamendu Sanitarioaren Xedapen Orokorrak: Euskadiko Osasun-sistema: Antolamendua eta herritarren eskubide eta betebeharrak. Kontratu-programa. Osakidetza-Euskal osasun zerbitzua Ente Publikoaren konfigurazioa. Zuzendaritza-antolakuntza. Gestio-araubidea.\n5.– Osakidetza-Euskal osasun zerbitzua Ente Publikoaren definizioa. Helburuak. Zuzendaritza-antolakuntza: zerrendatzea. Zuzendaritza Nagusia: sormena. Zerbitzu-erakundeak: lege-aitorpena.\n7.– Pazientearen autonomiaren gaineko printzipio orokorrak eta eskubideak eta betebeharrak informazio eta dokumentazio klinikoko gaietan. Osasun-informazioaren eskubidea. Intimitaterako eskubidea. Pazientearen autonomiaren errespetua. Historia klinikoa. Alta txostena eta bestelako dokumentazio klinikoa.\n9.– 15/1999 Lege Organikoa, abenduaren 13koa, Izaera Pertsonaleko Datuen Babesarena. Datuak babestearen printzipioak. Pertsonen eskubideak.\n1.– Adikzioei buruzko VII. plana. 2017-2021.\n2.– EAEko Arreta Goiztiarreko eredua. 13/2016 Dekretua, otsailaren 2koa, Euskal Autonomia Erkidegoko Arreta Goiztiarreko esku-hartze integralari buruzkoa.\n3.– Premia bereziak dituzten umeekiko Arreta-prozesu Integratua.\n4.– EAEko Gizarte-zerbitzuen Plan Estrategikoa 2016-2019. 2015eko azaroa.\n5.– Inklusio Aktiborako Euskadiko 3. Plana 2012-2016.\n6.– EAEn Bizitegi-bazterketa Larrian Daudenen Egoerari buruzko III. Azterketa. 2016.\n7.– Euskadiko Hirugarren Sektorearen Legea.\n8.– 1/2016 Legea, apirilaren 7koa, Adikzioen eta Droga Mendekotasunen gaineko arreta Integralari buruzkoa (BOE 2016-4-30).\n9.– EAEko bizitegi-bazterketa larria genero ikuspegitik (Emakunde. 37. txostena).\n10.– Euskal Autonomia Erkidegoko haur eta nerabeen osasun egoera, gizarte-baldintzatzaileak eta osasun arloko desberdintasunak, 2017\n11.– Gida. Buruko Gaitza duten Emakumeen aurkako indarkeriari buruzko ikerketa\n12.– EAEko adineko pertsonenganako tratu txar fisiko eta ekonomikoak prebenitu eta hautemateko eskuliburua.\n13.– Zamanillo, T 2008. Trabajo Social con grupos y pedagogía ciudadana. Síntesis\n1.– 44/2003 Legea, azaroaren 21ekoa, Lanbide Sanitarioen Antolamenduari buruzkoa (4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 eta 11 artikuluak).\n2.– 16/2003 Legea, maiatzaren 28koa, Osasun Sistema Nazionalaren kohesio eta kalitateari buruzkoa (1 – 29. artikuluak).\n3.– 55/2003 Legea, abenduaren 16koa, osasun zerbitzuetako pertsonal estatutarioaren Estatutu Markoarena (1, 2, 3, 4, 17, 18, 19, 42 – 61, 76 eta 77 artikuluak).\n4.– 8/1997 Legea, ekainaren 26koa, Euskadiko Antolamendu Sanitarioarena (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 19, 20, 21, 22 eta 23 artikuluak).\n5.– 255/1997 Dekretua, azaroaren 11koa, Osakidetza-Euskal osasun zerbitzua Ente Publikoaren Estatutu Sozialak ezartzen dituena (1, 3, 6, 9 eta 13 artikuluak).\n6.– 147/2015 Dekretua, uztailaren 21ekoa, Euskadiko osasun-sistemako pertsonen Eskubideei eta Betebeharrei buruzko Adierazpena onartzen duena (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20 eta 21 artikuluak).\n7.– 41/2002 Oinarrizko Legea, azaroaren 14koa, pazientearen autonomiari eta informazio eta dokumentazio klinikoaren arloko eskubide eta betebeharrei dagokiena (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 eta 23 artikuluak).\n9.– 15/1999 Lege Organikoa, abenduaren 13koa, Izaera Pertsonaleko Datuak Babesteari buruzkoa (4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 eta 19 artikuluak).\n10.– 4/2005 Legea, otsailaren 18koa, Emakumeen eta gizonen berdintasunerako dena (1, 3 eta 43 artikuluak).\n327/2018 EBAZPENA, martxoaren 6koa, Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zuzendari nagusiarena. Honen bidez, Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zerbitzu sanitarioetako erakundeetan destinoa daukaten Erdi-Mailako Teknikarien lanbide-taldeko Gizarte-Langile…\n326/2018 EBAZPENA, martxoaren 6koa, Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zuzendari nagusiarena. Honen bidez, Osakidetza-Euskal osasun zerbitzuko zerbitzu sanitarioetako erakundeetan destinoa daukaten Erdi-Mailako Teknikarien lanbide-taldeko Mantentze eta Instalakuntzetan…


Gidak bide hezigarri bat proposatzen du, Internet segurtasunez eta modu osasungarrian erabiltzeko gaiari heltzeko. Horretarako, egiteko jarduera batzuk proposatzen dira, elementu hauetatik abiatuta:\n“Leihoak”: ipuin bizidun bat, non mundu errealaren eta mundu birtualaren arteko harremanari heltzen zaion.\nHiru joko elkarreragileak:\n"Zineko abentura": "Leihoak" istorioko fotogramak antolatu gabe agertzen dira. Foto¬gramak jarri ondoren, programak zuzenketa egiten du eta zenbait arrasto ematen ditu, jokoa zailtasun mailaren arabera osatzeko (erra¬za, aurreratua edo aditua).\n"Neurrira egindako diseinua": Jokoan, etxeko egongela diseinatu behar denez, altzari-motak eta orde¬nagailua aukeratu be¬har dira.\n"Lagunak txatean": Jokalaria txatean sartzen da, eta zenbait galdera egin ditzake, solaski¬deak nolakoak diren asmatzeko.\nBi aholku bizidunak:\nNabigatu hondoratu gabe": Segurtasunez nabigatzeko aholku bizidunak. Gidoiak zine beltza dakarki¬gu gogora, eta hartzaileen antzekoak diren neska-mutilen abentura laburra azaltzen digu.\n“Behar bezala”: Ergonomiari buruzko aholku bizidunak. Zineko filmaketako "hanka-sartzeetan" bezala, protagonistek eszenak errepikatu be¬harko dituzte, bertan ordenagailua ergono¬miaren ikuspegitik txarto erabili badute.


Barinaga « Ahaztuen Oroimena 1936\nAgustina Agirre Ibarzabal\nPosted on 30 junio, 2011 Actualizado enn 9 febrero, 2019\nAgustina Agirre Ibarzabal (Isurixa, Barinaga 1926- Etxebarria 2014).\nBizkaia eta Gipuzkoako muga-mugako Isurixa baserrian jaio nintzen, mujoia han dago, biak banatzen dira han, bertan eta bizi izan nuen gerra. Barinagako auzo gunetik aurrera. Ama bertakoa zen, Isurixakoa eta aita Munitibarkoa.\n6 neba arreba izan ginen. Gurean, bigarren urtea egiten zegoen morro, Agustin Etxarteren anaia, maleta egin eta Munitibarrera joan zen, gerra etorri zenean.\nGerra garaian, etxean egon ziren eta frentea egonkortu baino lehen milizianoak etxera etortzen ziren elikagaien eske. Iputeixen ere egiten zituzten oiloek arrautzak eta milizianoak zain egoten ziren, arrautzak erosteko, trukean diru zuria emanez. Dirua soberan geneukan orduan, oiloek arrautza egin ahala ematen ziguten diru zuria. Hori egia da e! Ni umea nintzen baina amari eta entzunda gogoratzen dut.\nErrekete eta karlistak, edo zer ziren? bueno, ba horiek, aurrera zetozela eta, gizon guztiak aurrean eramango zituztela eta, beldur ziren etxean. Aita, gure etxea baino pixkat beherago zegoen estoldan izkutatu zen, erreketeek aurrera eraman ez zezaten, baina ez ziguten ezer egin.\nLehen, Isura joateko gurdi bidea zegoen, Ardantzakoak eta gure ama eta Eibarrera azokara joaten zirenean, gurdi bidetik joaten ziren. Gerra etorri zenean, orduan bazen jende langilea, eta kamioia pasatu zuten, Isutik gurera, erreka pasatuta, bidea, atxurrekin eginda. Ez zen kamioia ere oso handia, baina gogoan daukat, nola pasatu zuten, errekatik errepidera. Orduan egin zuten milizianoek, orain Eibarrera joateko ezagutzen dugun bidea.\nMilizianoak, Kalamuan egon ziren mordo bat, Urkon ere bai; gurean asto eder bat zegoen, orain kamioietan igotzen dituzte materialak baina asto otzarakin eraman zituzten orduan, Urkora, babeslekua egiteko behar zituzten materialak, eraman ziguten astoa, beraz. Orduan pasatu ziren batetik, bestera, zer zien gorrixek eta zurixek edo zer ziren? sekula ez dot ulertu… orduan pasatu zan gerra, behera. Astoa falta zitzaigun. Galdutzat eman genuen, baina biharamunean agertu zen etxean, otzara eta guzti. Kanoi bat ere, uste dut jarri zutela Astorrei inguruan, Illo aldapara begira.\nMilizianoak gurean zeudenean, seguru sentitzen zirelakoan, behin, itxura danez, hegazkinek edo bazekiten han zeudela edo, zazpi bonba bota zituen hegazkin batek etxe inguruan eta batek ere ez zuen etxea jo. Illoko lur sailean, Ardantzakoan eta gurean erori ziren, zulo ederra egiten zuten. Gu, etxean geunden.\nGau bakarra egin genuen etxetik kanpo. Astorreira joan ginen. Frontearekin, denak aurrean eramaten zituztela eta, familia osoa Astorreira joan ginen. Baina ez ziguten ezer egin, ezta Astorreikoei ere. Fronteak aurrera egin zuenean, ikusi genituen, eta nire nebak, Suinagako astoa ezagutu zuen, frankistek hartu eta aurrera zeramaten. Gero, Karmenen lotuta ezagutu zuten Suinagakoek astoa, itxura denez astoa zauritu eta Etxebarriko baserri baten geratu zen, eta haiek beraganatu zuten harik eta Suinagakoek, Karmengo plazan lotuta zegoen batean, ezagutu arte.\nGerra pasatuta gero, akordatzen naiz, garia entregatu behar izaten zen, gurea, Isurixa, sailak bai baina ez zen gari lekua, lastoa hazten zen, indiarra eta bai baina garia ez. Hala ere, gariak entregatu egin behar, Okokira eta, aitak eramaterik nahi ez. Azken momentura arte zain egoten zela gogoan dut, behin, uholdeak etorri, eta gurdia errekatik pasatu behar, gogoan dut hori. Egurrezko zubi bat zegoen, eta handik pasatzen ginen.\nGure ama ausarta zen, gauez, Armistegi errotan egiten zuten hirina. Artoa hartu, eta joaten zen, horrela, bazuen taloak edo egiteko hirina. Bestela zer, razionamenduan ematen ez bazizuten zer ba?\nGerra ostean, ogi baltza jaten genuen, saiarekin nahastuta egiten zuten, Barinagara joan behar izaten zen ogia hartzera, eta baserri batekoak ogia hartzera joaterakoan ez zegoela eta gogoan dut nola esaten zuten “ogixe dala baltza? hau dala baltza, bost seme etxien eta ogirik ez”\nPosted on 2 febrero, 2010 Actualizado enn 5 septiembre, 2013\nJosefa Baskaran (Barinaga, Illo 1914-Barinaga, Azabel Beheko, 2008)\nIllon jaio nintzen, gerra aurretik ezkondu eta 13 hilabetera eraman zidaten gizona. Azabel bekora ezkondu ninzen Jose Agirregomezkortarekin (1910). Gu ezkondu eta 8 hilabetera hasi zan gerrie, ta gero, gizona eraman zidaten gerrara. Urte bi eta erdi egin eta etorri zen etxera, gerrara eraman eta gero. Frentera eraman zuten Jose, lehenengo hemen, Barinan eta geroago faxistekin ibili zen.\nHemen Barina inguruetan burrero ibili zen (errepublikarrekin), Kalamuan egon zen frentea eta hara joan behar izan zuen. Kalamua baino beherago zeuden postuak, Arantzamendi esaten diotena, hara; burrero, janaria igotzen jarri zuten.Gero atzera geratu zen. Josek ez zuen nahi aurrera joan; biharamonean Etxebarrirako prestatzeko agindu zioten, Josek utziko zutelakoan zegoen, baina, berriro hartu zuten eta akabo. Oraingoan nazionalak hartu zuten. Horrelako kontu tristeak dira gerrakoak.\nEzkondu eta 17 hilabetera eduki genuen lehenengo alaba, beraz, umeak 4 hilabete baino ez zituela eraman zuten senarra frentera.\nAginagan abade plazentziar bat zegoen, bazekien frentea zetorrela eta gau baten hark egin zituen oihuak: ¡Viva franco! ¡Viva franco!…\nEtxean sartu ziren, gure ama zena hemen zen, eta pentsa, Aginagako abadea soldaduekin etorri zan eta berak sartu zituen ganbaratik soldaduak etxera. Abadeak bazekien frentea zetorrena, eta zain zegoen. Esnea eskaini zien orduan amak soldaduei eta sukaldea bete zela, gogoan dut… Ni logelan nengoen, goiza zen eta orduan tiro bat entzun zen sukaldean, gogoan dut, beldurgarria izan zen, ze jangoikoaneko izango ote zen beldurrez eta dirudienez, soldaduren bati eskopeta edo ipini bera begira eta tiro egin zuen, etxeko sukaldean.\nSoldaduak gure etxera etorri zirenean, uda partea izan behar zen, ezin esan nezakezu baina uda partea izan behar zen, apirilekoa da nire alaba nagusiena eta jaio barri zegoen…, orduan pasatu ziren Frankon aldekoak.\nHau pasu lekua zen, goitik behera, Aginan sartu eta solo bitartetik bidetik, hortik sartu ziren. 6 hilabetetan egon zen frentea Kalamuan; Arandoko bizkarrean ere, badira trintxerak.\nAskonabitxeko neska hil zuten bertan etxe aurrean, Benantzia Muguruza, Kalamuatik tiro botata. Beste neska gaztetxo bat, Kosteikoa, ere, tirue Kalamuatik jaruti ta… Neuk ere ia ia, zapiak askan jotzen nengoela bala galdu bat etorri eta hau baino gertuago sartu zitzaidan, zapiak zeuden tina barrura. Beldurgarria.\nSoldaduek janaria eramaten zuten etxetik, arrautzak eta horrelakoak eramaten zituzten, soldaduak etxera etorri eta guk saldu egiten genituen arrautzak. Frentea pasatu zenean, frankoren partekoak eta aurretik gorriak.\nHemen bestekoan ere hil zan, Azabel Goiko semea, Agustin Laka. Ama, Santa Mañe egun batean hil zen, bera, eraman zuten eta laisterrera hil zen, Toledon, bonba bat bota zuten eta lur pilo baten eraman zituen azpira.\nGizona gerran zela, ahizpa eduki nuen laguntzen, Etxebarriko Aulestiko Martina, eta aita zana ere hemen zen. Martinarekin nengoen zapiak joten tinan, xsixsixsi neure kontran bala galdua sartu zenean. Susto ederra hartu nuen!\nKainoirik eta hona ez zen sartu baina botatzen zituzten bai. Orei zahar dago hor goia, eta hara bai, etxe ondora Kalamutik nazionalek botatako kainonazoak iritsi ziren.\nBarinako eskoletxearen atarian ere sartu omen zen, zera, bonba bat. Berriro horrelakorik ez dadila etorri, hori da nik esaten dudana.\nHegazkinak bai, ibiltzen ziren, ene! Gogoan dut, soloan, jorratzen genbiltzala hiru hegazkin bueltan bueltan zebiltzan, jo behar ginduezela ta, beldurgarria zen.\nGerran, harrapatzen zituzten guztiak eramaten zituzten frentera, hil zitzaizkidan niri, Orian lehengusu bat, Bentio Ibarluzea; hura eraman eta bala batek hil zuen segituan. Barandikuko hiru lehengusu ere hil zizkidaten. Urten frentera eta gehiago ez genuen jakin berririk; Jose Domingo zuen izena\nFausto Beñe-ko, 18 urterekin eraman zuten baina harek anai bi zituen aurretik gerran eta libratu egin zen. Hainbat etxetan libratu arren, errukiagatik bardin eramten zuten jendea frentera, ea ni hemen nola geratu nintzen, ume txikiarekin eta aitite zaharrarekin. Ni eta beste asko ere bai. Gizonak hilda etorritakoak ere bazire e! Ene, berriro horrelakoak etorriko ete diren beldur naiz.\nZiotenez, Ilaispeko morroi bat, usabak, beste frentera pasatu arazi zuen, esaten zuten. Morroi hori arrapatu egin zuten eta deklarazioa hartu ondoren, (ea nondik eta nola etorri zen), eta harek esan zuzen zuzen nola usabak jarri zuen eta kartzelara eraman zituzten. Konfesatu eragin zioten, nola joan zen edo zen eta harek konfesatu zuen usabaren agindua zela. Gero, jakin zutenean nola joan ziren, eta han ez zeudela, hil egin zuten Ilaispeko aitxe, Patxi Baskaran eta kartzelan zeuden gehiago, Alemanek botatako bonba batek. Bilboko kartzelaren baten izango zen. Amarik eta aitarik barik geratu ziren haiek. Ama aurretik hil zen eta aita kartzela horretan.\nUrrengo, Migel Baskaran, Patxiren anaiak, morroiari zitazioa egin ziola esaten dute, eraman eta hil egin homen zuen. Behintzat, azkenerako mordoa hilda.\nInora ez ginen joaten, gu bestelan, Eibarrera joaten ginen plazakora. Uda partean madaria geneukan asko, Ondarrura be madaria saltzera joaten nintzen ni Txasiokin asko. Baina bestela zapatu guztietan Eibarrera, frentea egon zenean ez. Orduan ez ginen joan ezta behin ere. Denpora hori tristea zan.\nGerran ibili ziren, ingurukoak, Joxe Beide (1910-2009), Felix Txikiñe, nire neba zana, Antonio Baskaran, Aispeko Gregorioi be, txanda etorri zitzaionean eraman zuten soldadu eta hantxe, hara eta hona… eta ni, mutila izan banintz, akabo, atrapatuko ninduten gerrara. Nik lau kinto nituen hemen eta denak eraman zituzten gerrara. Eta horrela, gure denpora horrela pasatu zen.\nMigel Agirregomezkorta, nire koinatua, Jesuita zen, Oriako beste jesuita batekin batera, (Domingo Ibarluzea hil egin zuten) harrapatu zituzten, Miguel, eskailera azpian gorde zen, Madrilen zeuden. Gero Japonera joan zen eta 2005ean hil zen.


Xabier Iridoy Olaizola | San Markos eguneko opilak - Xabier Iridoy Olaizola\nSan Markos eguneko opilak\n14 API 25\nSan Markos eguna ospatzen dugu gaur Irunen eta inguruko hainbat herrietan (Hondarribia, Oiartzun, Pasaia, Errenteria…). Urtez urte iraun duen tradizio bat betetzen da apirilaren 25ean, non amabitxiak bere besotakoari −ezkontzen den arte− opila egiten dion. Burura etortzen zait haurra nintzenean San Markos bezperako ilusioa. Gogoratzen dut nola joan behar izaten nuen Hondarribira amona Frantxiska amabitxiaren etxera opila jasotzera. Han izaten zituen, punttu-punttuan, bere besotakoen opilak prest.\nEtxera eraman eta nire anai-arrebaren opilen ondoan nirea jartzen nuen. Han gelditzen ziren hurrengo egun arte, San Markos eguna iritsi arte ezin baitziren dastatu. Horixe zen, hain zuzen ere, gure amaren agindua. Bitartean, opilak begiratu, arrautzak kontatu, txitoak alderatu eta familian opilei buruz egiten genuen hitz. Biharamunean, apirilaren 25ean, opilak bedeinkatu eta zapi batean bilduta mendira igotzen ginen familian zein lagunekin egun ederra pasatzera.\nGaur egun, garai hartan bizi genituen ilusioak errepikatu egiten dira gure haurren artean. Urtero, San Markos egunean bizi genituen emozio haiek, Bidasotarrok gure oroimenean gorde ditugu, eta gure ohituren artean opila eguna ere gehitu dugu. Bere jatorritik ospakizunak aldaketak izan baditu ere, funtsean amabitxiaren eta besotakoaren harremana estu mantentzen duen ohituraren emozioak eta ilusioak, belaunaldiz belaunaldi, bizirik irauten dute.\nEgun honetaz gozatzeko aukera duzuen guztioi, on egin!\nXabier Iridoy Olaizola\n2011ko udal hauteskundeetan Irungo EAJ-PNVko zerrenda-buru izan nintzen eta urte bereko ekainetik Udal Taldeko bozeramailea naiz udaletxean. Aurretik, hainbat urtetan Irungo Batzokiko Uri Buru Batzarreko kide eta Foro Irun XXI Kultur Elkarteko lehendakari izan nintzen. Euskal Herriko Unibertsitatean Informatikan lizentziatu nintzen eta gerora, arlo horretan aritu naiz lanean enpresa bateko bazkide eta sortzaile modura, eta baita irakasle gisa ere. Halaber, 2011 urte arte Irungo La Salle ikastetxeko Zuzendari Orokorra izan naiz.\nTweets por @xiridoy\nAlardea Ana Oregi Aurrekontuak Batzar Nagusiak Batzokia berdintasuna EAJ-PNV emakumea Enplegua etorkizuna Etxebizitza euskara Eusko Jaurlaritza Gizartea Gizarte Politika Haurtzaroa Hezkuntza Hiri proiektua historia hitzaldia ikastola ingurumena Irun jaiak Juan Mari Aburto konpromisoa Korporazioa oroitzapenak Parte-hartzea Plaiaundi Prest proiektua San Martzialak San Pedro Txingudi Txingudiko Badia Txingudiko bidea Udala Udalbatza udal hauteskundeak Xabier Iridoy\nEAJ-PNV Irunen alde\nArtxiboa Aukeratu hilabetea 2016(e)ko martxoa 2015(e)ko maiatza 2015(e)ko apirila 2015(e)ko otsaila 2014(e)ko abendua 2014(e)ko urria 2014(e)ko iraila 2014(e)ko uztaila 2014(e)ko ekaina 2014(e)ko maiatza 2014(e)ko apirila 2014(e)ko martxoa 2014(e)ko otsaila 2014(e)ko urtarrila 2013(e)ko abendua\nIrun, gorri, zuri eta beltza\t2014-06-24T13:43:21+00:00\nNekazal sektorea babesteko eta ekonomikoki suspertzeko beharra\t2014-05-14T12:29:10+00:00\nUdal aurrekontuetarako parte-hartze prozesuaren inguruan\t2014-10-10T14:04:28+00:00\nEl PP-PSE y su estrategia de mociones en Irun\t2014-10-03T15:30:41+00:00\nPlaiaundiko kirol instalazioei behingoz bultzada emateko ordua\t2014-12-01T13:07:25+00:00\nUn paso más para acercarnos a los irundarras\t2014-09-05T13:41:26+00:00\nEl proyecto del camino de la bahía avanza favorablemente\t2014-01-31T13:06:21+00:00\nLa mejora del bienestar de los irundarras y la reactivación económica, ejes de nuestro proyecto de ciudad\t2014-05-05T10:06:58+00:00\n250 años después\t2016-03-15T18:49:30+00:00\nAlarmismo y victimismo socialista\t2014-07-18T13:16:07+00:00\n250 años después\nTransparencia, cercanía y escucha activa, bases para desarrollar nuestro proyecto para Irun\nTxingudiko bidea: Hiriak eta pertsonak elkartzeko egitasmoa, gure apustu nagusia\nEtengabeko marketina Irungo gobernu sozialistaren bereizgarri\nPlaiaundiko kirol instalazioei behingoz bultzada emateko ordua\nEz dago ekitaldirik momentu honetan.


Larruzko bitxiak egiten ikasteko ikastaroa dago etzi - Aretxabaleta - Goiena.eus\nLarruzko bitxiak egiten ikasteko ikastaroa dago etzi\nMirian Biteri 2008-09-08 12:06\nUdalak irailerako prestatu duen kultura egitarauaren barruan, bitxigintzaren gaineko ikastaroa antolatu du etzi, eguaztena. Txatxilipurdikoak arduratuko dira esandako ikastaroa eskaintzeaz.\nBi talde izango dira. Lehenengoak 16:00etatik 18:00etara ikasiko du bitxiak egiten. Hamabi eta hamasei urte bitarteko gazteak egongo dira horretan. Hamasei urtetik gorako beste guztiek, berriz, 18:00etatik 20:00etara jardungo dute zeregin berean.\nTalde bakoitza, gehienez, hamabost lagunez osatuta egongo da. Kultura sailetik azaldu dute ikastaro horretan parte hartu gura duenak, martitzenera arte duela izena emateko aukera. Arkupen, gaztelekuan eta kuadrillategin eman ahal izango du. Ikastaroa, esan bezala, kultura etxe berrian eskainiko dute, bigarren solairuko tailer gela batean.\nTxatxilipurdiko Irune Gabilondok esan du ikastaroan larrua erabiliko dutela. Oraindik zehazteke dago, baina, zer bitxi egingo duten. "Momentuan bertan erabaki dugu, ikastaroa bertaratzen den jende kopuruaren arabera", adierazi du Gabilondok.


“Lurralde Hotzak”: Iratxe Fresnedak irudiaren bila bere bidai pertsonala Xixonen estreinatuko du | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2018 ∼ November ∼ 21 ∼ “Lurralde Hotzak”: Iratxe Fresnedak irudiaren bila bere bidai pertsonala Xixonen estreinatuko du\nIratxe Fresneda Delgadok (Bilbo, 1974) Donostiako Zinemaldian Zinemiran aurkeztu zuen Mirentxu Loyarte zinegilea ikustaratzen zuen “Irrintziaren Oihartzuna”. Orain beste nazioarteko zinemaldi batean, Xixonen estreinatzen du, “Lurralde Hotzak”, erregistroarekin lotutako trilogiaren bigarren zatia. Bakarrik kamara eskutan hartutan, tarteka, oso tarteka soinua jasotzen zuen lankide bakar batekin. Ostegunean egingo du mundu mailako estrenaldia. Guk aurretik bererakin hitzegin dugu.\nZergatik izenburua? Errodatu duzun lekuei egiten die erreferentzia bakarrik?\n“Ikusle askok hori nabarituko dute filmaren bigarren atalean, edo azkenengo partean. Baina gauza askoren inguruko metafora da titulua ere. Pelikula hau trilogiaren parte da, erregistroarekin lotutako trilogia. Bigarren parte honetan, irudien desoreka hori plazaratu, irudien gehiekeria egunotan. Zenbat irudi zabor sortu egiten ditugu. Eta irudia bera eztaltzen dutena. Ez dugu ezta astirik irudiaren kontzeptuaz aurnastek. Aditzera eman nahi nuen zelan bizi dugun irudiaren absolutismo honek eztaltzen ari den irudia bera, zentzua bera, ez hori bakarrik, baita ere formalki pelikulan planteatzen diren ikuspuntuak lurralde hotzen iluntasuna argiaren atzetik doazen baita, negua…”\n“Road movie” itxura eman diozu. Zergatik?\n“Mugimenduan dagoen pelikula bat da. Hori da hartu duen forma. Kontzeptualki pelikula hau irudietara pasatzea eta narrazio itxura ematea oso konplikatua zen. Nik nahi nuen horrelako dinamismo bat ematea kontakizunari eta bidaiak hori ematen dio. Ez da bakarrik aitzakia baita forma eta kontzeptuari dagokionez. Mugimendua dagoen pelikula bat Euskal Herria hasten duena bere ibilbidea eta iparralderaino, Islanderaino heltzen dena, mugimenduan dagoen emakume bat bere kamararekin bakarrik eta zinemagintzaren mamuak bidaibide dituena“.\nZe punturaino road movie hori ez da barne bidaia ere?\n“Bi gauzak aldi berean dira. Ezin ditut banatu. Bada bizitza profesionala eta Angelopoulous aitatuz bizitza profesional horren bitartez nola bizi duzun eta nola begiratzen duzu mundua. Berak esaten du erleak bezala zinegileak bizitza bizitzen duela errodaien bitartez, filmearen bitartez, biak nahasten dira. Berarentzat bizitza eta fikzioa gauza bera dira”.\n“Road movie” bat izaki eta jada tituluan aurreratzen duzunez, paisaiek garrantzia handia dute. Nola?\n“Bisitatzen ditudan paisai guztiak zinemagintzarekin harreman zuzena daukate. Batetik izan daiteke zinemagintza bizitako lekua izatea, bertan errodai bat egin delako, zinegile baten bizilekua izatea eta bestetik, nik egindako ikerketa lekuak izan direlako. Beti ere oso harreman zuzena dute zinemagintzarekin bisitatu ditudan paisai geografikoak. Eta baita ere pelikula osoan zehar darabiltzadan kontzeptu eta ideiekin, erleen munduarekin, bakartasunarekin, etab.”\nEta paisai horiek zeintzuk dira?\n“Ibilbidea Euskal Herrian hasten da. Eta gero Loarre gaztelura, Aragoiera goaz, hor Ridley Scottek filmatu zuen “El Reino de los Cielos”. Niretzako oso leku berezia da, behin eta berriz itzultzen naiz Loarrera eta hala diot gainera filmean, eta hor zinemaren mamu asko agertzen zaizki. Gero Berlin errefente hartzen dut, bizitza errefente eta zinegintza erreferente, plato handi bat da, eta Berlinen irudikatu diren filmak eta Berlin aintzat hartu duten filmak historiak jorratzeko oso interesgarriak dira. Hortik pasatzen naiz Suediara. Niretzako oso klabea dena, Suediako hegoaldera eta hortik Danimarkara. Sarritan igarotzen dudan zubia da Malmo eta Copenhagen arteko, askotan Lundleko Unibertsitatean ikertzen ari naizelako. Eta behin eta berriro bisitatzen ditudan lekuak dira. Eta bukatu dugu Islandian, neguan. Horrenbeste turista ez dagoenean, eguraldia oso gogorra denean eta batez ere, neguko argi horren bila joan nintzelako. Banekien falsifikatu nezakeela irudia, udan grabatu eta postprodukzioan eraldatu, baina bilatzen nuen autentizidade bat”.\nPaisai filmikoak artxiboetan aurkitu dituzu, gainera …\n“1980 hamarkadan Euskal Herrian errodatutako filmeen deskarteak aurkituko zituzten, duela urtebete eta niri erakutsi zizkidatenak, oso irudi ederrak. Eta bestetik beste artxibo irudiak, adibidez, Danimarkako artxibategietan eta museotan berari esker erabili ditudan artxibo irudiak, baita ere euskal zinegile, eta argazkilarien irudi ederrak … Eta Lars Von Trier filmeen atrezzoa filmatzeko eskubidea eman zigun Zentropak”\nLars Von Trier aipatu duzu, bere filmografia izan zen zure tesiaren gaia, ezta?\n“Proiektuaren abiapuntua duela urte asko hasi zen. Hau da, proiektu hau zirriborretatik, bidaietatik, zuk esan bezala ikerketa lanetatik abiatutako lan bat da, urteetakoa, ez da bat batean sortu. Eta Lars Von Trierrek badauka garrantzia proiektu honetan. Bere filmeen atrezzoaz gain, mundu ikuskera bat planteatzen duelako zinemagintzaren inguruan. Baita ere “Dancing in the Dark” agertzen den galdera esaldi planteamentu bat. Ia dena ikusita dugun, edo dio Bjorkek filman. Ezetz uste dut baina pelikulan ez dut nahi galdera honi erantzun zehatz bat ematea, espero dut bakoitzak bere pelikula, bere ausnarketa egitea“.\nAgertzen den beste izen propioa Eulalia Aibatua. Zergatik?\n“Honekin egiten dut ibilbide guztian zehar egiten dudan topalekua. Kasu honetan, desbideraketa bat egiten du, eta bere irudia agerterazten da filmean. Bera izan delako gure artean lehenengo argazkilari profesionala. Berak jada XIX. mendearen bukaera jada argazkilaria zela, irudiarekin lan egiten zuen. Niretzako oso inportantea zen bere lana aldarrikatzea. Alde batetik aintzindaria izan zelako eta bere lana dela eta: emakumeak bere lan lekuetan erretratatzen, erregistratzen aritu zen. Historian zehar, hain ikustezinak izan ziren, emakumeen inguruan hitzegiten du. Euskal Herriko gizartearen motore moduan. Lan eta motore ekonomiko moduan. Gero Mirentxu Loyartek ere zinemagintzara eraman zuen modura”.\nEta Bego Vicario ere erreferente moduan agertzen da …\n“Iruditzen zait zirkulu batzuetan aski ongi ezagutzen dugula baina beste zirkuluetan ez da hain ezaguna. Kuriosoa da, berak ere Goya bat irabazi zuen, Goyak irabaztea ez zenean hain erraza. Eta irabazi zuen horrelako lanekin, emakume bat, euskalduna. Gainera Begok oso lan ederra egiten ari da datozen belaunaldiekin. Bere jakintza ikasleen eskuetan jartzen duelako. Berak erabiltzen duen gai bat “Lurralde Hotzak” filmean dugu ere, pelikula honek geruza asko ditu, ikusle askorentzat geruzak”.\nXixonen aurkezteak zer esan nahi du?\n“Niretzako oso aukera polita da. Eskeini zidatenean, beste bi aukera nituen eta hautua egin nuen. Eurak ere lehenak izan ziren. Gainera niretzako oso zinemaldi garrantzitsua da, nazioartekoa da, PIAFF da, euskaraz egindako lan basati bat hor aukeratzea, horrelako nazioarteko sail batean. Gainera etxetik kanpo hastea ibilbidea oso polita da. Xixon eskola bat da: nire ikaste aroak pasatzen nituen egunak Xixonen filmak ikusten. Jim Jarmusch, edo Jonas Mekas eta horrelako zinegileak ezagutu ditut. Ikaslekua izan da eta orain bueltazea film batekin ohorea da“.\nBi film daude, emakumeena, euskaraz gainera …\n“Niretzat inportantea da. Emakumeok maneiatzen ditugun aurrekontuak oso txikiak dira eta askotan film bat aurrera ateratzea heroen kimera bat bilatzen da. Eta oraindik hizkuntz gutxitu bat horrela kanpoan hastea itzela iruditzen zait”.\nLlendes sailean, Maider Oleagaren “Muga deitzen da pausoa” filma lehiatzen den sail berean aritzen da “Lurralde Hotzak”. Ostegunean du mundu mailako estrenaldia. Iratxe Fresneda kamara, soinulari, ekoizle eta zuzendari moduan aritu da. Txelu Medina soinuan ere izan du. Saioa Etxeberria diseinuan eta bigarren kamaran eta Raúl Lopez muntatu du. “Pimpinella Films”en, Fresnedak eta Etxeberriak sortutako etxearen, ekoizpen bat da.\nPosted in Etorkizuneko estreinaldiak, Euskal zinema, Zinema Alternatiboa, Zinema jaialdiak Tagged "Lurralde Hotzak", Bego Vicario, Eulalia Abaitua, Iratxe Fresneda, Lars Von Trier, Mirentxu Loyarte, Theo Angelopoulus


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Rosa Luxemburgen "Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti"\nRosa Luxemburgen "Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti"\nAmaia Lasak itzuli du Rosa Luxemburgen Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti. 80eko hamarkadan egin zuen lanik gehiena Amaia Lasak, eta ia hogeita hamar urteren ostean Katakrak argitaletxeak ekarri du plazara. Bertan Rosa Luxemburgen ahotsa ez ohiko gaiez jantzita ikusiko dugu, teorialari eta ekitzaileak: musika, literatura, txorien txioak zein bizitzako une ederren oroitzapena.\nGARA: Ekintzailetza politikoaz haragoko Rosa Luxemburg\nDIARIO VASCO: Bestelako Rosa Luxemburg bat, adiskideari kartzelatik idatzitako gutunetan\nSinopsia: Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti\nZamo?? 1871 ?- Berlin 1919\nRosa Luxemburg teorialari marxista, filosofoa, ekonomialaria, gerraren kontrako ekintzailea eta iraultzaile sozialista izan zen. Leo Logichesekin batera Sprawa Robotnicza (Langileen kausa) egunkaria sortu zuen Poloniako Alderdi Sozialistaren (PPS) nazionalismoari aurre egiteko. Gerora Lituania eta Poloniako Erreinuko Alderdi Sozialdemokrata (SDKPiL) eratuko zuten. Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako (SPD) kide zen 1915ean SPDek Alemaniak Lehen Mundu Gerran parte hartzea babestu zuenean eta Karl Liebknechtekin batera Espartakisten Liga (Spartakusbund) sortu zuen, gerora Alemaniako Alderdi Komunista (KPD) izango zena. Die Rote Fahne (Bandera Gorria) egunkariaren sortzaileetako bat izan zen eta hantxe idatzi ohi zuen abagune politikoaz. 1919an sozialdemokraten aginduetara zeuden Freikorps paramilitarrek hil egin zuten, Liebknechtekin batera.\nEuskaraz irakurgai dago Erreforma edo iraultza (Federico Engels Fundazioa 2008) testu klasikoa.


Abotsanitz: «Ardurak eskatzeko ordua da, ekonomikoak eta politikoak» : Bidasoko Hitza\nHAPOaren behin betiko baliogabetzea baloratzeko agerraldia egin du Abotsanitzek.\nEspainiako Auzitegi Gorenak Hondarribiko Hiri Antolamendurako Plan Orokorra (HAPO) behin betiko baliogabetu izanaren aurrean, «ardurak eskatzeko ordua» dela iritzi dio gaur goizean Abotsanitz Herri Batzarrak prentsa aurrean egindako agerraldian. Ardura «ekonomikoak eta politikoak» galdegin dizkio EAJren gobernu taldeari eta Txomin Sagarzazu alkateari, haiek baitira udal taldearen esanetan, «arduradun bakarrak». Are gehiago: «Gu bagina, dimisioa emango genuke, zalantzarik gabe».\n«Ikaragarritzat» jo ditu Igor Enparan bozeramaileak, halaber, HAPOaren indargabetzeak dakartzan ondorioak. Udal ordezkariak azaldu duenez, Hondarribiak uneotan duen «tresna urbanistikoa 1996ko abenduko arau subsidiarioak dira», eta 2017tik aurrera –HAPOa onartu zenetik– «hartutako erabaki urbanistikoak arautik kanpo geratzen dira: beilatokia, etxebizitzak, Zaldunborda, Madalenako Kuboko plangintza…». Gainera, 2003tik 2017ra egindako lana eta «gutxienez» ordaindutako 800.000 euroak ez dutela «ezertarako balio izan» erantsi du. Era berean, epaiak hainbat enpresa eta herritarrei eragindako «kalte patrimonialak» bere gain hartzera deitu du udal talde jeltzalea.\nKronologia, ondorio eta balorazioaren lehen zatiaren ostean, «aurrera begiratzeko ordua ere» badela adierazi du Enparan bozeramaileak. Hala, plan berria diseinatu bitartean, 1996ko arau subsidiarioak baliatuta hainbat proiekturekin aurrera egiteko eskatu dio ordezkariak tokiko gobernuari, hala nola: Damarri eta Presako etxebizitza publikoak, Zubietako jarduera ekonomikorako gunea, edota Mendelu eta Kosta auzoak hobetzeko proiektuak.\nHala eta guztiz ere, plan berriaren diseinuarekin «kezka» agertu dute herri batzarreko kideek. Izan ere, iazko uztailean Hondarribiko Udalbatzak aho batez plan berria izapidetzen hastea erabaki zuenetik gainontzeko alderdiekin «oinarriak adosteko» bilerarik egin ez izana deitoratu du bozeramaileak.\nZentzu horretan, alkateak aste honetan «plana garatzen ari direla» esan izana «oso larria» dela iritzi dio Enparanek. Ez hori bakarrik. Ordezkariak azaldu duenez, 2017ko plan orokorra da orain diseinatzen ari direnaren oinarria, eta beraz, epaitegiek berretsitakoaren «kontra» aritzea leporatu dio Sagarzazuri, «Auzitegi Nagusiak, Gorenaren jurisprudentzia kontuan izanik, baliogabetzeak plan orokorraren osotasunari eragiten diola ebatzi zuelako». Eta hori da, hain justu, «2017an egin zuten gauza bera», hautetsiak amaitu duenez.\nErlazionatutako edukiaUdal gobernuaren jarrera deitoratu du Abotsanitzek


«Blenheimgo gudua»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Blenheimgo gudua»: berrikuspenen arteko aldeak\nBlenheimgo gudua (aldatu)\n01:55, 6 otsaila 2019ko berrikusketa\n36 bytes removed , Duela 2 urte\n20:29, 4 urtarrila 2018ko berrikusketa (aldatu)\n01:55, 6 otsaila 2019ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\n| gudulari2 =
\n*[[FileFitxategi:Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg|20px]] [[Germaniako Erromatar Inperio Santua]]\n*[[Fitxategi:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px]] [[Austria]]\n*[[Fitxategi:Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg|20px]] [[Prusiako Erresuma|Prusia]]\n| galera2 = 4.542 erori,
 7.942 zauritu\n'''Blenheimgo gudua''' (herrialde batzuetan '''Höchstädteko bigarren gudua''' bezala ezagutua) []. urteko [[abuztuaren 13]]an gertaturiko bataila garrantzitsu bat izan zen, [[Espainiako Ondorengotza Gerra|Espainiako Ondorengotza Gerraren]]ren barnean.\nBertan, [[Aliantza Handia|Aliantza Handiko]] kideak ([[Ingalaterra]], [[Austria]], [[Zazpi Herbehere Batuen Errepublika|Probintzia Batuak]], [[Prusia]], [[Danimarka]], [[Hessen|Hesse]] eta [[Hannover|Hannoverrek]]rek osatua) [[John Churchill|Marlboroughko Dukea]] eta Savoiako Eugenio Printzeak gidatuak izan ziren. Frantziar eta Bavariarren aldetik, Marsineko Kondea, Tallardeko dukea eta Bavierako hautesleak izan ziren gidatze lanetan.\nHöchstädtekoa garaipen garrantzitsua izan zen aliatuen bandoarentzako, Frantziak 40 urtetan jasandako porrot handiena zelako eta Viena franziar-bavariar ejertzitotik babestu zuelako. Guda honen ondoren [[Luis XIV.a Frantziakoa|Eguzki Erregeak]] Europa osoa menpean hartzeko zuen ametsa bertan behera geratu zen. 30.000 pertsona inguru zendu omen ziren bataila honetan.\n[[Kategoria:Espainiako Ondorengotzaren Gerrako guduak]]


Euskarazko lehen esaldiak | Lengua y literatura | Xuletas, chuletas para exámenes, apuntes y trabajos\nEuskarazko lehen esaldiak\nEscrito el 30 de Octubre de 2019 en vasco con un tamaño de 7,33 KB\nOtsailaren 5an Santa Ageda eguna da. Elizetan santu honek ez du garrantzia handirik, baina herri ohituretan agerpen zabala du eta gainera aspaldi-aspaldikoa.\nHistoriak dioenari begiratuz, Santa Ageda Trajanus Decius enperadorearen denboretan Siziliako Katanian sortu zen, 249. Eta 250.Urteetan. Aldi hartan lurraldeko praetor zen Quintianusek emazte hartu nahi zuen, neska ederra eta argia zelako. Baina berarekin ezkontzeko kristautasunari uko egin behar zion. Santa agedak ez zuen fedea uzterik ez onartu, Quintianius agintariak zigorraldi gogor baten ostean hil egin zuen. VI.Mendetik aurrera santa honek ikaragarrizko indarra hartu zuen Afrikako Iparraldeko kristauen artean, gero, Mediterraneoan zabaldu zen.\nBere zigorretariko bat bularrak ebakitzea izan zenez, herri tradizioetan bularreko gaitzen eta, orokorrean, emakumezkoen gaitzen babesle gisa agertzen da gehienbat.\nEuskal herrian badu santa honek beste ezaugarri aipagarri bat: herriko gazteriarekin lotura handia duten begiralea dugu. Santa Ageda bezperako ospakizunetan mutil gazteak ibiltzen ziren errondan, etxeetatik koplak kantatuz. Aparteko kontua izaten zuten halakoetan neska gazteei kanturik ederrenak egiteko. Beste alde batetik, Nafarroako eta Arabako lurraldeetan, mocería izeneko herriko gazteen multzoetan, egun honetan egiten zuten batzar nagusia.\nEuskal ipuingintza modernoaren lehen urratsak\nAhozko ipuina: Oso ugaria euskal herri literaturan.\nIpuingintzak XX.Mendearen lehen hamarkadetan hartu zuen indarra, euskaraz: hainbat kontakizun argitaratu ziren urte haietan, euskarazko aldizkari eta kazetetan. Baina ipuin horietariko asko umorezko kontakizun arinak ziren, edo tradiziozko bizitza erak islatzen zituzten ohituretako narrazioak. XX.Mendearen bigarren zatian agertzen da Euskal Literaturan ipuin modernoa deritzona.\nMartin Ugalde: Andoain, 1921- Hondarribia, 2004.\nIltzaileak liburua argitaratu zuen 1961ean. Helduentzako lehen ipuin modernoa euskaraz. Liburu honetan gerra zibilaren garaiko eta osteko krudelkeria eta hilketak agertzen dizkigu Martinek.\nAnjel Letxundi: Orio, 1948. Hunik arrats artean, Lur izena eman zion bere lehen ipuin liburuari. Gai berriak, baserri girotik aldenduak, eta idazkera teknika berriak erabiltzen ditu liburu bilduman.\nMIkel Zarate: Lezama, 1933-1979. Ipuin antzeko alegi mingotsak liburuan euskal gizarte modernoaren arazoak agertzen ditu.\nBaladak euskaraz Martin Ugalde iltzaileak Euskaraz idatzitako lehen esaldiak Olerkiak euskaraz Esaldiak euskaraz Euskal ipuin modernoa


Donostia2016-k 'Neskatoak' dokumentala egiteko laguntza eman dio Jon Abril beratarrari - Mendialdea - Erran.eus\nDonostia2016-k 'Neskatoak' dokumentala egiteko laguntza eman dio Jon Abril beratarrari\nTtipi-Ttapa.Xorroxin 2015-09-01 12:01\nArgazkian, Pakita Iratzoki Berasain beratarra, grabazioko uneetako batean.\nIpar Euskal Herrira eta Frantziara neskato joandako emakumeen bizipenak bilduko ditu bideoan\nDonostia2016-k kultura proiektuak bultzatzeko sortu duen Energia Olatuak deialdiaren baitan, Jon Abril beratarrak aurkeztutako “Neskatoak” dokumentala grabatzeko egitasmoa diruz lagundu du. 2.016 euroko laguntza jasoko du Abrilek dokumentala egiteko.\n1940 eta 1970 urteen artean emakume aunitz euren etxea utzi eta Ipar Euskal Herrira zein Frantziako bertze hainbat tokitara joan ziren neskato lanetan aritzera. Emakume horiek, nerabe eta neska gazteak, familia utzi zuten gibelean, gehienak frantsesik jakin gabe, eta batzuetan, seme-alabak sorterrian utzirik. Gaur egungo migrazio-prozesuetan bezala, emakumeek paper hagitz aktiboa izan zuten orduko gizartean, bertan gelditzen ziren gurasoei eta etxekoei ekonomikoki berebiziko laguntza eman baitzieten. Ameriketara joandako artzainen edota mendi-mutil Frantziara joandakoen historia ezaguna bazaigu ere, ez dugu hainbertze ezagutzen emakume hauen historia, nagusiki, emakumeak direlako, eta etxeko lanak egitera joan zirelako.\nAbuztuan hasi zen Abril dokumentala grabatzen. Hamabortzen bat emakumeren testigantza jasoko duen ordubete inguruko dokumentala egingo du, emakumeen lana eta borroka agerian paratu, migrazio-fenomenoak ikusarazi eta ulertarazi, eta isilpean gorde diren istorio eta historia horiek bilduz.\nElkarrizketen grabazioak urria bukaerarako bukatuta edukitzea espero du, eta ondotik, emakumeen nazioarteko egunaren ingururako, martxoaren 8rako, aurkeztu nahi luke. Beran eginen da aurkezpena, eta ondotik, Donostian eta Baztan-Bidasoako hainbat tokitan erakustea da asmoa.\nNeskame izandakoen bizipenak kontatuko ditu Jon Abrilek neskatoak izeneko dokumentalean\nxorroxin irratia 2015 ira 03 Bortziriak Bera


Lasaitasun garaia da. | Surne\nLasaitasun garaia da.\nSurnen beti pentsatu dugu lasaitasuna dela gure zerbitzurik onena, eta are gehiago orain.\nSurnen beti pentsatu dugu lasaitasuna dela gure zerbitzurik onena, eta are gehiago orain. Konfinamendu-garai honetan, eta etorkizunaren ziurgabetasunaren aurrean, mezu positibo bat behar da; horregatik, horixe da gure aseguratu guztiei helarazi nahi diegun mezua. “Lasai egoteko garaia da”, ahalik eta gehien egingo dugulako seguru sentitu zaitezen beti. Lasai egon zaitezke\nEz ahaztu zure eskura jarraitzen dugula, etxetik lan egiten eta bulegoetatik, ohiko telefono eta helbide elektronikoetan, eta sare sozialetan. Edozein zalantzarik edo gure arreta behar duen gorabeheraren bat izanez gero, gurekin kontakta dezakezu inolako arazorik gabe.\nGure aldetik, babes-neurriak landu eta inplementatzen ari gara gure langileentzat eta gure bezeroentzat, konfinamenduaren amaierari begira, hala nola babes-manparak erabiltzea, lanpostuen artean distantzia jartzea, eta desinfekzio-tratamendu bereziak, hori guztia ingurune seguru bat sortzeko guztiontzat; izan ere, Surnen zerbaitean adituak bagara, horixe da: ahalik eta segurtasun eta lasaitasun handiena ematea.\nSURNE, 115 urte egoera bakoitzera egokitzen\nZenbait astez isolatuta egon ondoren, SURNEn atzera begiratu nahi izan dugu.


Etapa 6: Lubiatik A Gudiñara\nErromesen aterpetxea Gudiñarako\nTel.: Babes Zibila: 69682 0722. Udala: 988 59 4006\nHelbidea: Tourural kalea, z/g\nEtapari buruzko informazioa 6: Lubiatik A Gudiñara\nGaztelari eskerrak emango dizkiogu A Candako mendatearen igoeran, Galizian sartzeko eta lengoaia, jende eta paisaia berriak aurkitzeko.\n0 km. Lubian(Aterpetxea. Taberna. Denda. Farmazia)\nLubianen irteerak ez du zailtasunik. Ibilbidea erabat seinaleztatuta dago, bai gezi tradizionalengatik, bai Nicanor Carballok zizelkatutako harri originalengatik. Lubian utzi eta behera egingo dugu, gero Tuitzako Santutegirako desbideratzea hartzeko, eta handik Tuela ibaiaren gaineko zubi bat zeharkatu eta A-52 errepidearen azpitik (Km 2,4) zozkatuko dugu.\nSantutegia ezkerretara utziko dugu, eta, eguraldia lagun izanez gero (elurrarekin, elurrarekin), pista asfaltatu bat egingo dugu, Tuiza erreka zeharkatuko duen bidea hartzeko. Pista horretan, harrizko pasabide batzuk prestatu dituzte. Canda da gainditu behar dugun igoera zorrotzena. Ibilbidea zoragarria da, trotxa ikusi eta iratze eta zuhaiztien artean murgiltzen da, eta, horretarako, gozogintza zorrotza egiten du. N-525 errepideko tunelaren gainetik iristen da gailurrera, eta A Candda herrixkaraino iristen da, ez baitu inolako zerbitzurik eskaintzen.\nNazionaletik igotzea erabakitzen badugu, igoera motzagoa baina erabat ododinoa, autobia gainetik pasatuz, Lubiango errepideraino igotzen gara. Ehunka metrotan N-525 errepidera jaitsi eta igoerari ekin Gudiñarako noranzkoan. Padbelne-n bezala, A Candda da, Ourense probintziari ongietorria ematen dion tunela pasa ondoren (7 km). Jatorrizko trazaduran sartzeko N-525 errepidetik jarraitu behar da eta A Andda herrixkara bideratu. Autobia azpitik pasa eta berrehun metro geroago, N-525 errepidetik igo direnak Galiziako lehen mugarria izango dira. 244,071 kilometro ditu Santiagoraino (9,7 km).\nNicanor Carballoren zigilua daraman iturria lortu genuen, eta beherantz jarraitu genuen jaisten jarraitzeko. Beti aurrez aurre, aurrerago zeharkatzen dugu Das Hortasas erreka, eta aurrerago sartuko gara A Villavellan, A Meskitako Conczello herrian. Herriko tren-geltokian zegoen aterpetxeak ez du zerbitzurik ematen!\n12 km. Vilavellari(Hotela. Taberna. Denda)\nAldapa handiko gurdi batetik behera jaitsi eta erreka bat zeharkatu, Reguiro Vega Pontón errekaren gainean. Bide batetik jarraitzen dugu, harrizko horma batez babestuta eta ukuilu batzuen ondotik pasatuz. Bidea bertan behera utzi ondoren, estutu egiten da eta Abedo ibaiaren ibilguarekiko paralelo egiten du aurrera. Gero, beste langa bat eta harrizko pasagunez betetako zati bat agertzen dira, Gore-Tex probarik ez egiteko. Aurrerago, erratzez inguratutako zati batetik, Loreto Ama Birjinaren baselizaraino iritsiko gara.\n15,8 km. O Pereiro(Taberna-Pentsioa)\nHerrixka kale nagusitik zeharkatu eta pista zabal batetik ateratzen gara. Eskuinetik utzi, Abedo ibaiko beste erreka bat zeharkatzen duen bide eder bat hartzeko. Gorantz jarraitzen dugu erratzez betetako mendi-hegal batetik, eta aldapa batera iritsi ondoren, pasabide batetik jaisten dugun ur-errekasto bateraino jaisten gara. Ezkerretara egingo dugu eta 600 metro aurrerago trenbideak salbatzen dituen errepide batera iritsiko gara. Berrehun metro aurrerago asfaltoa utziko dugu eta pista bat hartuko dugu, O Gudiñako Concello parrokia.\nKm 21,2. O Kanozo(Bar. Denda)\nN-525 errepidera atera eta bertatik O Canizo gaineraino jarraitu. A-52 eta 100 metro igaro ondoren, eskuinetara iritsiko gara, Gurutze Gorriaren eraikinaren parean. Gero, Gudiñan sartuko gara. Sarreran Viana do Bolorako desbideraketa hartu behar da OU-533 errepidetik. Bide azpitik pasa ondoren eskuinera biratu eta aterpetxe ondoan iristen gara.\n25 km. Gudiña(Zerbitzu guztiak)\nAzken kutxazain automatikoa Ourenara iritsi arte: A Gudiña pasa ondoren, ez dago kutxazain automatikorik Ourenarreraino, hau da, hiru lanaldi oso.\nVillavellan, Spa Villav hotela dago. Gosariak, bazkariak eta afariak ematen dituzte. 75 euro (BEZ barne) bi lagunentzat, ostatua, gosaria eta spa barne. Hiru lagunentzako preziorik merkeena. Telefonoa: 988 59 42 42.\nA Gudiña, Taxi Manuel. 7 plazako taxi lizentzia du eta erromesen, bizkar-zorroen eta bizikleten garraioa eskaintzen du. Bideko etapei eta laguntza 24 orduei buruzko aholkularitza eskaintzen du. Telefonoa: 630196 421. Whatsapp eta mail ere: autotaxi 78@gmail.com\nVILLAVELLA Y OPPEREIRO.\nVillavella da Sanabrés bidea zeharkatzen duen bigarren herria. Hurrengo populazioa bezala, O Pereiro A Meskitako Concellokoa da. Bere eliza, Santa Maria de la Cabeza parrokian dago. Ermita bat ere badu, kanpai-horma eta gurutzadura erantsia dituena. Edo Pereeirok herri-arkitekturaren erakusgarri interesgarriak eskaintzen ditu. Loreto kapera ez ezik, San Pedro eliza ere ikus daiteke.\nN-525 errepideak zeharkatzen duen eta zerbitzuen sektoreari eskainitako biztanleria. Bi eliza ditu, 1619an hasi eta San Martiñori eta San Pedrori eskainiak, modernoagoa.\nEtaparen profila 6: Lubiatik A Gudiñara -(e)koXXX Etapak


Aste Santuko jakiak Euskal Herrian - Gaiak - Euskonews\n2010 / 03-26 / 04 - 09\nBideoa: Hondarribiko eraistea eta prozesioa\nBideoa: Ernioko Via Crucis\nVídeo: Bajada del Ángel en Tudela\nVídeo: Juicio a Judas y procesión del rosquillón en Samaniego\nAste Santuko jakiak Euskal Herrian\nXIX. mendera arte, Elizak debekatu egin zuen Aste Santuan haragia eta animalien eratorriak jatea, baita esnea eta arrautzak ere. XX. mendetik aurrera baimendu zen esnea, esnekiak eta arrautzak jatea.\nAntzina, gure arbasoen etxeetan arrautza gutxi jaten zituzten, baita oiloak zituzten baserrietan ere, saltzeko gordetzen baitzituzten. Oliba-olio gutxi erabiltzen zuten, garestia zelako, eta txerri-koipea erabiltzen zuten horren ordez.\nBestalde, Elizak debekatu egiten zuen ostiraletan haragia jatea, baita jaiegun garrantzitsuen bezperan ere, Aste Santuan barne, abstinentzia famatua zela medio (150 egun inguru urtean). Horregatik, kostatik gertu bizi ziren herritarrek arrain freskoa jaten zuten; barnealdekoek, berriz, kontserban prestatutako arrainen bat hartzen zuten: gazitua, ketua, eskabetxatua eta abar, familia bakoitzaren egoera ekonomikoaren arabera beti.\nArrain eta kontserbatzeko formula guztietatik, bakailao gazitua izan zen Europan ezagunena, eta egun ere ospe handia du.\nAntzina, Jainkoaren Piztuera Larunbat Santuan hasita ospatzen bazen ere, Igandea izaten zen egun garrantzitsuena, eta etxeetan bazkari berezia izaten zen. Egun horietan, neskatoek (ahal zutenek) arropa berria janzten zuten.\nGure inguruan oso ohitura zabaldua zen pazko-igandean arkumea jatea, baita herriko jaietan eta bestelako ospakizun garrantzitsuetan ere.\nBaina dauzkagun datuen arabera, beti ez da hala izan. Orioko udalbatzak harakinarekin zuen errentamendu-kontratuaren baldintzetan jasotakoaren arabera, 1606an, aharia jatea zen pazko-jaiegun horietan ohikoena, eta arkumea ez da produktuen zerrendan ageri.\n1606ko martxoaren 20ko kontratua, Orioko udalbatzak eta Aiako Joanes de Latenta harakinak sinatua. Hauxe dio laburtuta :\n1. Prezio hauetan salduko du haragia:\nAharia: 20 libera marabedi\n3 hileko behia: 10 libera marabedi\n9 hileko behia: 11 libera marabedi\nUrdaia: 21 libera marabedi\nBirikiak (erraiak): 10 libera marabedi\nBuru osoak: 38 marabedi piezako\nGarun urtuak: erreal 1 piezako\n2. Aharia: Pazko-larunbata eta inauteri-astearteko gaua artean salduko du. Larunbat goizean hilko ditu ahariak, eta arratsaldeko hirurak arte salduko ditu taulan. Adeitasunez eskainiko du, hitz eta borondate onekin. Buruak saldu aurretik begiak kenduko dizkie. Birikiak bihotzarekin, 10 libera marabediren truke; esku eta oinekin, berriz, pieza marabedi baten truke, eta beti osorik.\n3. Ahuntza: San Petri egunetik inauteri-asteartera hilko du. Ahariaren baldintza berberetan hil eta salduko du.\n4. Behia: Laugarren atzealdeko haragia salduko du lehenengo, aurrealdekoa ondoren, beste aurrealdekoa eta beste atzealdekoa azkenik, hurrenez hurren. Behi-hesteak garbituta eta onduta salduko dira, 5 libera marabeditan. Oinak osorik (inoiz ez moztuta), 4 marabeditan bakoitza. Behiari muturra, hortzak, masailezurra, garuna eta begiak kenduko dizkio.\n5. Ez du salduko gaixorik edo bestela hildako (itota, esaterako) animalien haragirik.\n6. Aharia ezkontza, bataio, hileta eta hildakoen elizkizunetarako emango du (hau da, arrazoi horiek direla eta, bazkari bereziak dituztenei lehentasuna emango die saltzerakoan).\nKontratuan ikusten denez, garai horretan, XVII. mende hasieran, ahari-haragia zen preziatuena, eta urte osoan izaten zen. Behia ere urte osoan saltzen zen; idiarena Gabonetatik Aste Santura eta ahuntzarena ekainaren 29tik (San Petri) hurrengo urteko inauterietara arte. Hala ere, horrek ez zuen esan nahi beste data batzuetan saldu ezin zitezkeenik, baina aipaturiko horietan harategiaren betebeharra zen haragi hori edukitzea.\nEuskal Herri osoan ohitura izan da Larunbat Santuan ama besoetakoek ogi berezia oparitzea seme besoetakoei: paskopilla.\nPaskopillak arrautza gordin bat edo bi, edo txorizo zati bat ditu barnean, eta itxura hobea izateko, arrautza geruza bat eta zenbait marrazki izaten ditu azalean. Pazko-jaietako jaki horrek hainbat aldaera ditu izenean, tokiaren arabera: Araban, esaterako, ronzapila, ronzonpila, arrazobia edo erroskoa esaten diote; Bizkaian, berriz, mokotza, morrokotea, paskopilla edo paskopille; Gipuzkoan arrautz-opilla, kaapaxue, karapaixoa edo iru-puntua (batzuetan hiruki forma ematen zaiolako, Hirutasun Santuaren omenez); morrodua edo morrukua esaten diote Iparraldean; eta adar-opila, aitatxi-opila edo amatxi-opila Nafarroan.\nTradizioaren arabera, pazko-ogi hori taldean jatea komeni da, eukaristia imitatuz. Hala egiten dute esaterako Aragoin, pazko-pastelarekin, edo Salamancako pazko-errozkoarekin. Hain zuzen ere, Salamancako zenbait herritan eta Samaniegon, Araban, Kristoren irudi batek gainean eramaten ditu erroskilak eta ondoren herritarrei banatzen diete.\nKataluniako monak, ostera, bizkotxo hutsak ziren hasieran, txokolate-geruza batez estalita. Baina gozotegiek bultzatuta, txokolate-artisautzako lanak erakusteko plataforma bihurtu dira. Izan ere, ogi, pastel, errosko eta monak estandarizatu egin dira eta ama besoetakoen opil gozo eta delikatuak galdu egin du hasierako nortasuna. Zorionez, ordea, Gipuzkoan, Arrasaten eta Aretxabaletan esaterako, baita Araban ere, Aramaion eta Samaniegon, pazko-jakiak etxean egin behar direla uste dute oraindik, ama-amonen errezeta zaharrei jarraituz, ondoren familiakoen artean banatu eta elkarrekin jateko.\nAipatu dugun hori guztia ez da soilik euskal lurretan gertatzen, ezta soilik kristau kultura apostolikoan ere. Grezia ortodoxoan ere, ama besoetakoek arropa berria (ahal zuten neurrian), kandela bat eta kulukari izeneko erroskila formako gozoki bat —galirin, azukre eta ehotako almendraz egina— erosten zituzten egun horietan, piztuera prozesioaren ostean seme besoetakoei oparitzeko, familiak osorik joaten baitziren prozesiora.\nBaina gure lurretan bestelako jaki bereziak ere bazeuden. Esaterako, pazko-jaietan oso ohikoa zen mamia edo gatzatua jatea. Tolosan, berriz, barraskiloak eta ogi-torradak jaten zituzten Ostiral Santuan.\nUdal gutxitan eusten diote zagi-ardoaren ohiturari, Alegian, esaterako. Inauterietako igande gauean, astelehenean eta asteartean; lehen eta bigarren pazko-egunetan; Korpus igandean eta San Joan egunean ospatzen dute, udaletxeko arkupeetan askari-afaria eginez. Udalak berak mahaiak prestatzen ditu eta doan eskaintzen du ardoa (hortik datorkio ohitura horri “zagi-ardo” izena). Ondoren, familia edo lagun talde bakoitzak eramaten du jatekoa. Oso ohikoa da taldeen artean jakiak trukatzea, elkar gonbidatzea, eta horregatik, oso ospakizun garrantzitsua da bizilagunen harremanetarako. Horrez gain, beti izaten da musika giroa alaitzeko.\nBestalde, Mendekosteko pazko-astelehenean, barrika-ardoa ospatzen dute Zegamako udaletxe atarian, eta udalak doan eskaintzen die ardoa herritar guztiei. Herritarrek eurek eramaten dute jatekoa, etxean edo elkartean prestatua, edo ostatuan erosia.\nGIPUZKOAKO PROBINTZIAKO ARTXIBO HISTORIKOA. III. sekz. Leg. 1826. or. 2. liburukia


Genero berdintasuna kirolean: Batzordeak ekintza eskatzen du - EBko txostengilea\n21. mendea izan daiteke, baina emakumeek eta neskek oraindik ere tratu gordinak lortzen dituzte kirol munduan. Sektoreak berdintasuna hitz egiten duen bitartean, errealitatea beste bat da: kirola zuzentzeko organoek gizonezkoak izaten jarraitzen dute, emakumezkoen entrenatzaileek gizonezkoek baino gutxiago irabazten dute eta neskek mutilek baino gehiago izaten dute kirolean sexu jazarpenaren biktima izateko. Abenduaren 3-4an Europako Batzordeak konferentzia bat antolatuko du Vilniusen, genero berdintasuna kirolean. Ekitaldian Europako, nazioarteko eta estatuko kirol erakundeetako ordezkariak bilduko dira, besteak beste, Nazioarteko Olinpiar Batzordea, Batzorde Olinpiko Nazionalak, Nazioarteko Batzorde Paraolinpikoak, UEFA, gobernu nazionaletako goi mailako aholkulariak eta Genero Berdintasunerako Europako Institutua. Lituaniako hiriburua.\n"Argi dago neskek eta emakumezkoek oztopo ugari dituztela oraindik maila guztietan kirolean parte hartzeko orduan. Hori bai kirol afizionatuetan bai profesionalean gertatzen ari da. Argi izan, ez dugu beste aldarrikapenik behar, ekintza behar dugu. ziurtatu behar dute emakumeek kirola ingurune seguru batean praktika dezaketela eta aukera gehiago daudela emakumeen ahotsa kirola zuzentzeko organoetan entzuteko ", esan du Androulla Vassiliou Europako kirol komisarioak.\nEuropako Batzordeak Erasmus + programa berriaren kirol kapituluan genero berdintasuna sustatzeko nazioz gaindiko proiektuak laguntzeko gai izango da.\n"Ekintza multzo koherente bat behar dugu, nazio eta Europa mailan koordinatuta, eta horrek emakumeak kirolean aukera berdintasuna bermatzeko prestakuntza eta diskriminazio edo jazarpenik gabeko entrenatzaile ingurunea izan beharko lituzke. Berdintasunaren aurkako zerbitzua ordaintzeari uzteko unea da: behar dugu emakumezkoen kirolaren eta kirol hedabideetan lan egiten duten emakumeen kopuruaren estaldura handiagoa ikusteko jarrera aldatu nahi badugu ", gaineratu du komisarioak.\nVilniuseko ekitaldian kirolak genero berdintasuna orokorrean sustatzeko duen gaitasuna, kiroletan eta hedabideetan gehiegizko sexualizatutako irudiak maiz erabiltzeko beharra eta sexu jazarpena prebenitzeko praktika onak azpimarratuko dira, batez ere kirol testuinguruan.\nEkitaldian parte hartuko dute Sir Philip Craven Nazioarteko Paralinpiar Batzordeko presidenteak, Ulla Koch Alemaniako Gimnasia Federazioko entrenatzailea, Esther Vergeer zazpi aldiz paraolinpiar urrezko domina gurpil-aulkiko tenisean eta Daina Gudzinevičiūtė Lituaniako Olinpiar Batzordeko presidentea eta tiro olinpikoko txapeldun izandakoa.\nJardunaldiak bi ekintza eta 'ekintza estrategikoetara' bideratutako zazpi tailer izango ditu. Bigarren epaimahaiak "konpromisoak eta urrats zehatzak" ere jorratuko ditu. Italiako munduko txapeldun izandako igerilari ohi eta olinpiar domina Novella Calligaris izango da mahaien buru. Ondorioak EBko erakundeei, kirol mugimenduari eta estatu kideei zuzenduko zaizkie ekintza eta laguntza gehiago lortzeko. Era berean, Erasmus + -eko kirol kapituluko eta Kirolaren EBko Lan Plan berriaren lehentasunak zehazten lagunduko dute.\nGuztira, Erasmus + programa berriak 265 milioi euro inguru bideratuko ditu datozen zazpi urteetan herri kiroleko erakundeetara. Genero berdintasuna sustatzeaz gain, laguntza gobernu onean, gizarteratzean, kirolarientzako karrera bikoitzetan eta guztientzako jarduera fisikoan oinarrituko da. Programa berriak mugaz gaindiko ekimenak ere lagunduko ditu kirolean arrazakeriari, partiduak finkatzeari eta dopinari aurre egiteko.\nKirolari eta jarduera fisikoari buruzko Eurobarometroak (2010eko martxoan argitaratua) erakusten du emakumezkoek gizonek baino gutxiago parte hartzen dutela kirolean. Gizonen% 43k astean behin gutxienez kirola egiten duela ikusi zuen, emakumezkoen% 37arekin alderatuta. Zifrak deigarriagoak dira 15-24 urte bitartekoen artean (% 71 gizonek eta% 50 emakumeak).\nLoughborough Unibertsitateko (Erresuma Batua) ikerketaren arabera, Europan kirol zuzendaritza organoetan entrenatzaile eta lidergo postuetan dauden emakumezkoen kopurua oso txikia da oraindik (batez beste% 10), salbuespenak salbuespen, tokiko klub mailan estatu kide batzuetan lidergo postuetarako eta entrenatzaile maila baxuagoak. Emakumezkoen entrenatzaile profesionalek batez beste gizonezkoek baino gutxiago irabazten dute. Adibidez, Alemanian 1 € gutxiago irabazten dituzte hilean lan mota berarekin.\nEBk finantzatutako proiektua, 'Kirolean sexu indarkeriaren prebentzioa', frogatu dutenez, kirolak haurrak indartsu eta bere buruarekiko konfiantza sentiarazten dituen arren, ahultasun nabarmena ere badauka sexu eta genero jazarpenari eta gehiegikeriari dagokienez, entrenamenduan pertsonen artean sortutako harreman estuen eta konfiantzaren ondorioz.\nEgun Emakumea eta Kirola Europako 'London Calling' konferentzia (16ko irailaren 2011an), Vassiliou komisarioak talde interesdunei gonbidatu zituen kirolean genero berdintasun gehiago lortzeko proposamenak eztabaidatzeko eta aditu talde bat gonbidatu zuen gaiari buruzko ekintza plana prestatzeko. Aste honetako konferentzian haien proposamenak aztertuko dira.\nLondresen Olinpiar Jokoak hasi aurretik, 28ko ekainaren 2012an, Vassiliou komisarioak eta Viviane Reding presidenteordeak Nazioarteko Olinpiar Batzordea eta Nazioarteko Batzorde Paraolinpikoak zoriondu zituzten emakumeak kirol guztietan lehiatu ziren lehen olinpiadak izan zirelako. Kirolean emakumeen eta gizonen arteko benetako genero orekaren aldeko borroka luzean "mugarri garrantzitsu bat" aitortu arren, komisarioek defendatu zuten kirolean genero berdintasunaren inguruko esparru bateratua 2020rako gobernu eta gobernuz kanpoko erakundeentzako helburu errealistak lortzeko.\nVassiliou komisarioak sortutako Adituen Taldeak eskatu du kirolean genero berdintasunaren inguruko estrategia bat sartzea Kirolaren EBko Lan Plan berrian, EBko Greziako Lehendakaritza berrian eztabaidatuko dena. Kontseiluak 2014ko maiatzean onartuko du Kirolaren EBko Lan Plan berria.\nEuropako Batzordeak: Kirola\nGai erlazionatuak:ezaugarrifull-imageGenero Berdintasuna KiroleanNazioarteko Olinpiar BatzordeaNazioarteko Batzorde Paralinpikoabatzorde olinpiko nazionalakkirola zuzentzeko organoak


Sorgintza – Gizapedia\nSorginak naturaz gaindiko ahalmenak dituzten pertsonak dira, adiera arruntean. Hala ere, antropologian ez dago adostasunik sorginen definizio zehatzari buruz, eta sorgin, belagile, azti eta xaman kontzeptuak nahasgarriak izaten dira. Ingelesez sorgintza izendatzeko bi termino erabiltzen dira witchcraft eta sorcery, nahiz eta adiera arruntean sinonimotzat hartzen diren askotan; gaztelaniaz, brujería eta hechicería ere bereizten dira; gurean, azkenik, ez dugu halako bereizketarik. Evan eta Pritchard antropologoek 1937 urtean egungo Sudango lurraldeetan bizi ziren azande herrian egindako ikerketan egindako bereizketa da ikerketa antropologikoan nagusitzen dena, baina beste kultura batzuetan baliteke diferentzia hain argia ez izatea. Evans eta Pritchard-en arabera, witchcraft berezko ahalmenak dituzten sorginen ahalmena da, batzuetan ekintza inkontzienteak burutzen dituena; sorcery, berriz, ikasitako teknika erritual eta magikoen multzoa da, beti modu kontzientean eta helburu jakin bat lortzeko egiten dena. Beste alde batetik, eztabaida dago, orobat, sorgintza ona eta txarra bereizterik badagoen; euskaraz, sorginkeria esaten dugu, ñabardura gaitzesgarriarekin. Ona/txarra bereizketa, ordea, ez litzateke onargarria izango etic ikuspuntutik, eta soilik emic ikuskeratik litzateke adierazgarria. Xaman terminoa ere nahasgarria da, Siberiako tungu herriaren figura izanik, beste kultura batzuetako sorginak izendatzeko ere erabili denez; adiera zabalean, ordea, xamana sorgin mota bat dela esan liteke, mundu hau beste munduarekin lotzen duena.\nTrantzea (latinezko transitus hitzetik, "iragatea") pertsona baten kontzientzia egoera berezia da, non inguruko errealitatetik at agertzen den, loaldian bezala, baina aldi berean esna mantentzen den, bere baitan bildua…


Arroparako osagarriak → Lanerako arropak • brodatutako ordenagailu profesionala\nArropa osagarriak hainbat industriatan aplikagarri diren produktuen aukeraketa da. osagarriakgure dendan arropa eta ehunak emateko lankidetzan dihardugun fabrikatzaileen produktuak eskaintzen ditugu.\nZiur egon zaitezke kalitate handikoak direla. Konfiantzazko markekin lan egiten dugu, iritzi positiboa izateaz gain, eskaintza zabaltzeaz arduratzen direnak. Kategoria honetan erosi ahal izango duzu, besteak beste gorbata, maskarak edo aurpegiko babesak.\nProposatzen dugun eskaintza enpresei eta bezero pribatuei eskaintzen zaie. Eskerrik asko konstante talde-lana eta eskaera handiak, prezio erakargarriak eskain diezazukegu elementu batetik hasita. Eskaera handiagoetarako deskontu gehigarria egiteko aukera dago.\nArropako osagarriak jantzi elementu bereizezinak dira irudi oso eta koherentea zaintzen duten guztientzat. Modako gorbata dotorea doa alkandorarekin, eta alkandora enpresaren logotipo indibidualarekin edo enpresaren brodatu zehatzekin aberasten bada, konpainiaren ospea handitzen da eta langilearengan konfiantza handiagoa sortzen du.\nGorbata ehundura trinkoz egindako ehun iraunkorrez egina, denbora luzean kalteak jasan ez ditzakeena, guztia ahalik eta berrien itxura izan dezan. Gorbata gogoz erosten da harrerako mahaian eta zerbitzari eta jatetxeetan hoteleko langileen jantzia osatzeko.\nAho eta sudurrerako babes-maskarak, hainbat aldaeratan, oraindik ere ezagunak dira. Kolore ugariak helduentzako eta haurrentzako zerbait aukeratzeko aukera emango dizu. Maskarak josteko gelan josi genituen, eta horri esker ziur gaude erabilitako materialen eta eskulanaren kalitatearen inguruan.\nZiurtatutako materialez egindako ehun seguruez osatuta daude, eta ez dute konposatu toxikorik. Berrerabiltzeko maskarak eta botatzeko maskarak saltzen ditugu. Iragazkia ordezkatzeko poltsikoko maskarak ere baditugu.\nKotoizko maskara grafitoa\nAurpegi-babesarekin erosotasun eta erabilera askatasun handiagoa zaintzen dutenentzat, bi kasko mota sortu ditugu. Daukagu aurpegi osoko kaskoak kotoizko bisera eta maskara batez egina eta mini kaskoak gaua eta ezpainak estaltzen ditu, bereziki erosoa betaurrekoak daramatzatenentzat. Gure produktuek arau eta estandar aplikagarriak betetzen dituzte.\nSudurreko eta ahoko kaskoa\nAurpegi osoko kaskoa\narropa osagarriakgizonentzako arropa osagarriak


Herri-babesa - Zein da gure egitekoa\nZein da gure egitekoa\nEra guztietako larrialdietan laguntzea hala eskatzen denean. Edozein motatako arriskuak prebenitzea eta albait saihestea. Larrialdi egoeretan eta horrelako beste zerbitzu batzuetan gizarte lanetan laguntzea. Udalerrian egiten diren hainbat eta hainbat ekitalditan prebentzio lanak egitea. Zerbitzu profesionalei laguntzea eta jarduteko garaian prest egon daitezen boluntarioei irakastea.\nHonela sailka daitezke gaur egunera arte Irungo Babes Zibileko boluntarioen elkarteak ematen dituen zerbitzuak:\nHorietan edozein ekitaldiren aurrean dispositibo bat jartzen da istripuak, jende-oldeak, ordenaren nahasmendua eta arrisku-bide izan litekeen beste edozein gorabehera prebenitzeko.\nHauetan dispositibo bat jartzen da martxan albait azkarren, gorabehera gertatu den tokira joateko eta egin beharrekoa egiteko. Gehienetan mobilizazioa Udaltzaingoaren aginduz egiten da. Hona hemen larrialdiko zerbitzu batzuk: uholdeak, elurte handiak, haizeteak, suteak, merkantzia arriskutsuen isuriak edo merkantzia horiekin diren istripuak, pertsonen bilaketa, etab.\nAlerta dispositibo bat jartzen da larrialdia saihestearren beharrezko neurriak hartzeko. Arriskua duten lekuak ikuskatzea, etab. Normalean zerbitzu hauek haizete, eurite, elurte handien eta itsasgora handien aurrean alerta egoera dagoenean gauzatzen dira.\nDispositibo bat ezartzen da pertsonen edota ondasunen laguntza edo gizarte laguntzarako. Egiten diren zerbitzuak: Lourdesera doazen erromes elbarrituen transbordoak eta banatzaileen greba garaian premia duten pertsonei butanoa eramatea.


Artsenikoak elikagaietan dituen ondorioak | Consumer\nArtsenikoak elikagaietan dituen ondorioak\nElikagaietako artseniko-edukiari buruzko ohiko azterlanak egiteak informazio fidagarria ematen du maila seguruak finkatzeko.\nArtsenikoa planetako elementu kimikoetako bat da. Kokapen nagusia lurra izan arren, uretan edo landareetan ere hautematen da. Osasunerako elementurik arriskutsuenetakotzat jo ondoren, Europako Batzordeak, 2009. urtearen amaieran, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzari (EFSA) bere mailak eta osasunean dituen ondorioak berriro aztertzeko eskatu zion. Berrebaluazioa artseniko ez-organikoan oinarritu da, elikagaietan dagoen formetako batean. Azterketa berri horren arabera, atzemandako mailak jaitsi egin dira, batez ere, arrainetan eta itsaskietan. Datu berri horiei esker, artsenikoaren eraginpean egoteko balio maximoak eguneratu ahal izan dira, dietaren bidez.\nAntzina, pestizida eta fungizida ugari egiteko erabiltzen zen artsenikoa, gaur egun debekatuta dagoen jarduera. Naturan konposatu askok artsenikoa dute, baina oso ezaugarri kimiko desberdinak dituzte. Forma ez-organikoak dira toxikoenak, eta landareek lurzoru edo ur kutsatuetatik xurga dezakete, baita hostoetan metatzen diren partikuletatik ere. Aitzitik, artsenikoaren forma organikoak itsas organismoetan daude eta ez dira oso toxikoak, baina metatzeko eta ez-organiko bihurtzeko gaitasuna dute.\nKutsatzaileen portaera ez da homogeneoa urteetan zehar, ez eta kontsumitzeko ohiturak edo elikagaietako kutsatzaileen kontzentrazioa ere. Horregatik da garrantzitsua ohiko azterketak egitea, informazio fidagarria eta errealitate aldakorrera egokitua lortzeko eta arazoak atzeman aurretik eraginkortasunez eragiteko.\nArtseniko gehien duten elikagaiak\nEFSAk azterlan horietako bat egin du duela hilabete batzuk. Ordura arte, kalkulatzen zen toxikoaren %10 ez zela organikoa arrainetan eta itsaskietan, eta gainerako elikagaietan, berriz, %100. Gaur egun, irizpen berriaren arabera, artseniko ez-organikoaren proportzioa %2koa da arrainean, %3,5ekoa itsaskian eta %50etik %100era bitartean gainerako elikagaietan. Kopuru horiek nabarmen egin dute behera. Adituek diotenez, arrainetan eta itsaskietan dagoen artseniko ez-organikoaren proportzioa ez da modu linealean handitzen artseniko kopuru osoak egiten duen moduan. Proportzio hori, gainera, asko aldatzen da espeziearen arabera.\nArroza, itsaskia eta arraina bezalako zerealek artseniko ez-organiko ugari dute.\nBalio berri horien arabera, EFSAk erreferentziazko kantitateak finkatu ditu, eta horietan kalkulatzen da artseniko ez-organikoa 0,03 mg/kg-koa dela arrainean, 0,1 mg/kg-koa itsaskian eta %70ekoa gainerako elikagaietan.\nOrain arte egindako azterketa guztien arabera, arseniko ez-organiko gehien duten elikagaiak itsas algak, arraina, itsaskia eta zerealak dira. Beste produktu garrantzitsu batzuk, ez kopuruagatik, egiten den kontsumoagatik baizik, ura, garagardoa, kafea eta barazkiak dira. Sukaldaritzako teknikek artsenikoaren azken edukian dituzten eraginen berri ere eman dute adituek. Irakitearekin, poluitzailearen zati bat egoste-uretatik kanporatzen da, eta, beraz, azken kantitatea txikiagoa da.\nEFSAren aburuz, artseniko ez-organikoaren ondorio kaltegarriak Nazio Batuen Erakundeak (FAO) eta Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) eta elikagai-gehigarrietako adituek (JEFCA) ezarritakoak baino esposizio txikiagoekin gerta daitezke. Azken hori, hain zuzen, 15 mikrogramo da gorputz-pisuaren kiloko, astean 2,1. EFSAko adituek beste esposizio-balio bat ezarri dute, BMDL01, egunean 0,3 eta 8 mikrogramo artean, gorputz-pisu bakoitzeko, biriketako minbiziari buruzko azterketa txiki batean oinarrituta. Bestalde, JEFCAren elikagai-gehigarrietako adituek 2 eta 7 mikrogramo arteko BMDL tartea ezarri dute egunean gorputz-pisu bakoitzeko.\nEFSAk kalkulatu du, halaber, elikagaien eta kontsumorako uraren bidez artseniko ez-organikoaren eraginpean egotea 0,13 eta 0,56 mikrogramo artekoa dela egunean gorputz-pisuaren kilo bakoitzeko. Arrisku handiko taldeak identifikatu ditu, besteak beste, arroz-kantitate handiak hartzen dituztenak eta alga eta deribatuen kontsumitzaile handiak. Gomendio gisa, EFSAk azpimarratzen du murriztu egin behar dela elikagaien bidez artseniko ez-organikoarekiko esposizioa, eta beste azterketa batzuk egin behar direla haien edukiari buruz, prestatu aurretik eta ondoren, sukaldaritzako metodoek nola eragiten duten zehazteko eta arriskua zehatzago ebaluatzeko.\nPertsonetan, artsenikoaren forma ez-organiko disolbagarria azkar xurgatzen da, eta irentsitakoan, gorputzeko organo guztietan banatzen da, eta plazer-hesia ere zeharkatzen du. Artsenikoa izan zen Minbizia Ikertzeko Nazioarteko Agentziak (IARC) 1987an identifikatutako lehen konposatu kantzerigenoa. Erakunde berak egindako azken azterketa baten arabera, elementu horrek azaleko, biriketako eta maskuriko minbizia eragiten du, eta, are gutxiago, giltzurruneko, gibeleko eta prostatako minbizia. Gaineratu duenez, kontsumitzeko uraren bidezko esposizio kronikoak larruazaleko lesioak eragin ditzake giltzurrunean, gibelean eta hezur-muinean, baita arazo neurologikoak ere.\nMunduko Osasun Erakundeak, 1993an, 10 mikrogramoko kontzentrazio-maila ezarri zuen giza kontsumorako uretan, gehienez ere. Kontzentrazio hori erabiltzen den teknikaren detekzio-muga zehatzena da. Kontzentrazio hori oraindik ere indarrean dago botilaratutako eta giza kontsumorako urei buruzko Europako araudian. Hala ere, 2001ean, OMEk adierazi zuen kontzentrazio txikiagoa ezarri beharko litzatekeela, baina orain arte ez da aldatu.\nTeknologia batzuek gutxitu egiten dute kontsumo-uretako artseniko-kantitatea, eta, eraginkorrak izan arren, ingeniaritza-diseinu konplexuak eskatzen dituzte, profesional trebatuak, eta ekonomia- eta ingurumen-faktoreen mende daude. Hala ere, etxeko iragazkiak erabiltzea edo ura irakitea ez dira teknika eraginkorrak artseniko-maila jaisteko.\nartseniko kutsatzaile toxikoak ura


Atez ateko zabor bilketa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nHernanin, atez ate zaborra biltzeko, bizilagun bakoitzak egun horretan bota beharreko zabor-gaia bere txintxilikario propioan uzteko obligazioa du.\nAtez ateko hondakin bilketa edo atez ateko bilketa (AAB) hondakinak biltzeko sistema bat da, bilketa etxebizitzaz etxebizitza eginez hondakin organikoa, papera, plastikoak eta bestelako materialak gaika biltzen dituena, birziklatu edo materialki baliozta daitezen, erraustu edo zuzenean zabortegira isuriz alferrik galdu beharrean. Kasu batzuetan, hondakinak gaika biltzen zituzten edukiontzi handiak ordeztuz ezarri da, gaikako bilketa portzentajeak handitze aldera. Era zenbaitetan aplika daitekeen sistema da, egun desberdinetan hondakin mota desberdinak etxebizitzen parean utziz besterik gabe, kolore bereziko ontzietan jarriz edo erabiltzaileen identifikazioa duten zutoin eta gakoetan zintzilikatuz.\nEuskal Herriko herri zenbaitetan hiri hondakinak etxez etxe eta gaika biltzeko ekimen isolatu zenbait ezik, gai guztiak modu bereizian bildu eta kudeatzen dituen sistema 2009 urtean abiarazi zen Gipuzkoan, Usurbil herrian hain zuzen. 2010 urtean Hernanik eta Oiartzunek abaiarazi zuten atez ateko sistemara, eta 2013an beste 16 herri bildu ziren sistemara Gipuzkoan, eta beste zazpi, Nafarroa Garaiko Sakanan, Lakuntza, Arbizu, Etxarri Aranatz, Iturmendi, Bakaiku, Urdiain eta Olaztin hondakinak etxez etxe bilduz. Iparraldean ere zabaltzen joan zen urte horietan atez ateko sistema. Euskal Herrian baino lehenago, atez ateko sistema munduko hainbat lekutan ezarri da, hala nola Australian, Zeelanda Berrian, Estatu Batuetan, Kanadan, Erresuma Batuan, eta Belgikan.\nAtez ateko bilketak eztabaida politiko bizia sortu du Gipuzkoan. San Marko zabortegiaren itxierak zaborrak isurtzeko arazo larria ekarri zuen eta erakunde eta alderdi politiko zenbaitek Zubietako lurretan kokatu beharreko zaborren erraustegi baterako plana eta proiektua eratu zuten ondorioz. Alternatiba gisa eta hondakinen bilketa eta kudeaketa eredua aldatzeko, errausketa eta zabortegi primarioak baztertuz, tratamendua nagusiki birziklapenean oinarritutzeko xedez, abiarazi zen atez ateko hondakin bilketa sistema.\n1.1 Aurrekariak Euskal Herrian\n2 Atez ateko bilketaren funtzionamendua\n2.1 Funtzionamendua Gipuzkoan\n3 Sistemaren abantailak\n4 Sistemaren desabantailak\nMunduan zehar izandako atez ateko bilketa sistemak XIX mendetik daude indarrean. Parisen, Eugène Poubellek papera, arropak eta beira bereizteko bilketa sistema garatu zuen 1884 urtean. Beste herrialdeetan, ohikoak ziren etxe etxe gai birziklagarriak biltzen ibiltzen ziren pertsonak, hondakinen berreskurapen informala eginez kasu askotan, instituzioetatik at. XX. mendearen bukaeran, kontsumo-gizartearen garapenak jarduera eta ohitura horiek galbidean jarri zituen, produktibitate eskasekoak zirelako eta giza-talde baztertuen esku utziz.\nOrdurarte ohikoa zena, hondakinei daukaten balioa ateratzea, hala nola, organikoa baserrietako abereak elikatzeko (txerrijana) edota ongarria egiteko erabiltzea, XX. mendearen erdialdetik aurrera galtzen joan zen, hondakinak zabortegietan pilatuz eta kutsadura arazo larriak sortuz. XX. mendearen azken hamarkadetan hondakinek sortutako ingurumen-arazoekin kontzientziaturik, maiz zabortegien betetzearekin batera, instituzio politikoek hondakinetatik gai birziklagarriak bereizteko politikak abiarazi zituzten. Euskal Herrian, politika hauek paper eta kartoi, beira eta plastiko edukiontziak jarriz bideratu ziren, baina urte askotako bilakaera ikusita, gaikako bilketa portzentaje moderatuak soilik lortu ziren (%20-%30 artekoak). Ingurumen arazoen larriagotzeak birziklapen politikak birplanteatzea ekarri zuen. Politika berri horien eredu da zero zabor politika, hondakinen murrizketa erabatekoa bultzatzen duena.\nAurrekariak Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nGaikako bilketa Usurbilen 2009-2014 aldian. Atez-atekoa ezarritakoan %30etik %83rako jauzia eman zen.\nGipuzkoan abiarazitako atez ateko sistema 2002 urtean agintari politikoek San Marko zabortegiaren itxieraren ondoren iragarritako erraustegiaren erreakzio moduan etorri zen bereziki. Gorabehera zenbaiten ondoren, erraustegia Zubietan jartzea erabaki zuten, horren aurkako gizarte-mugimendu zabala izan arren. Usurbil, planifikatutako erraustegitik gertu dagoen herrietako bat, izan zen lehena atez ateko sistema ezartzen Gipuzkoan. Herri horretan papera, ontziak eta beira gaika biltzeko edukiontziez gainera, zaborra nahasian botatzeko edukiontziak ere bazituzten. Horrela hondakinen %21,5 besterik ez zen biltzen gaika eta birziklatzeko prest eta gainerako guztia zuzenean zabortegietara botatzen zen.\nGipuzkoako Usurbil herrian atez ateko bilketa 2009ko martxoaren 15ean hasi zen. Martxoaren 16tik 31 bitartean hondakinak sailkatuta, 56.000 kilo zabor gutxiago bota ziren zabortegira, oro har, %35 gutxiago. Proiektu berriaren arrakasta ikus ahal izateko apirileko emaitzak hartu ziren. Hauek ezin hobeak izan ziren: 2008ko apirilean 173.200 kilo eraman ziren zabortegira, eta 2009ko apirilean, berriz, 25.380 kilo. Hau da, 148.000 kilo zabor gutxiago jaurti ziren zabortegira, %85,35 gutxiago, alegia. Zabortegira eramandako 25.000 kilo horiek “garbiak” dira, eta ez dute apenas materia organikorik. Beraz, zabortegira bota ostean ohiko zaborrak baino askoz arazo gutxiago sortuko dute.\nAtez ateko bilketaren funtzionamendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAtez ateko sistemaren aplikazioa biltzen diren gai motak, horiek jasotzeko modua eta maiztasuna eta kontrola biltzen ditu. Oro har, papera eta kartoia, beira, plastiko eta metalezko ontziak, hondakin organikoa eta lorategietako hondakinak bereizi behar ditu herritar bakoitzak, poltsa eta ontzi desberdinetan eta egun jakinetan etxebizitzaren parean edo eraikinaren barruan horretarako espreski jarritako lekuan utzi.\nMaiz, atez ateko sistema desberdinak eratzen dira etxebizitza-dentsitatea zein den. Dentsitate txikiko guneetan, atez ateko bilketa indibiduala arazo handrik gabe egin badaiteke ere, etxebizitza askoko eraikinetan zailagoa da sistema modu indibidualean jartzea. Etxebizitza-dentsitate handiko auzoetarako irtenbide moduan, gai bereiziak jasotzen dituzten edukiontzi handiak jarri izan dira eraikinetako atarietan, bertako bizilagunek soilik erabiltzeko. Gipuzkoako herri zenbaitetan, ordea, ez da bereizketa hau egin eta bilketa-sistema indibiduala ezarri da herritar guztientzat, bizi diren etxebizitza mota gorabehera. Etxebizitzak oso sakabanatuta dauden kasuetan ere, atez ateko sistemaren kostua dela eta, edukiontzi kolektiboen sistema erabili ohi da.\nModu indibidualean egiten denean, gai desberdinak bereizteko poltsak edo kaxak erabiltzen dira, kolore bereziekin. Maiz, poltsak erdi-gardenak dira, zabor-biltzaileak barruko edukia poltsari dagokion zaborra soilik duela egiaztatu ahal izateko. Zabor organikoa, sukaldeko hondakinak bereziki, biltzeko plastikozko ontzi zurrun indibidualak erabiltzen dira.\nDenborari buruz ere, sistema era zenbaitetan programatu daiteke: eguna edo astea zein den gai mota jakin bat bilduz, herritarrek egindako ohartarazpen eta deiei kasu eginez nahiz aurreko biak bateratuz.\nFuntzionamendua Gipuzkoan[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nZabor batze selektiboa Bergaran\nUsurbilen, Bergaran, Hernanin, Oiartzunen, Antzuolan, Legorretan, Itsasondon, Zaldibian, Anoeta, Alegia, Irura, Zizurkil, Astigarraga, Oñatin, Lezo, eta Ordizian  abiarazitako atez ateko bilketa sisteman, familia bakoitzak zaborretarako hainbat ontzi edo poltsa ditu etxean, hondakin organikoak, papera, ontzi arinak (plastikoak, brik eta latak) eta errefusa edo soberakinak biltzeko hurrenez hurren. Goian aipaturiko herri batzuetan asteko egun bakoitzean, zabor mota bat besterik ez da bilduko. Horrela, egunero, bizilagun bakoitzak dagokion ontzia edo poltsa atera beharko du kalera. Etxe aurrean jarri ohi diren zutoinetan zintzilikatu beharko du egun horretako hondakin motaren poltsa edo ontzia. Beste herri batzuetan, organikoa eta errefusa soilik biltzen da atez ate, eta gainontzekoak orain arte ezagutu ditugun kontainerren bidez.\nAparatu elektrikoak, altzariak eta zuzenean birziklatu ezin daitezkeen antzeko objektuak ere ez dira etxez etxe biltzen eta garbigune izeneko tokietan jasotzen dira, hiritarrak berak hara eramanez. Pilak herriko gune zenbaitetan eskura dauden ontzietan sar daitezke. Errefusak aurreko ataletan sartzen ez diren gaiak biltzen ditu, hala nola hautsa, zeramika puskak, paper plastifikatua, porexpan pieza handiak eta plastikoa eta metala dituzten objektuak, eta etxez etxe biltzen da. Beira jasotzeko ez da atez ateko bilketa egiten, gai arriskutsua delako, eta kalean barreiaturik dauden edukiontziak erabiltzen dira botilak eta beirazko beste objektuak sartzeko.\nZabor organikoak etxebizitza barruan sor ditzakeen usain eta bestelako eragozpenak ekiditearren beste hondakin motak baino maizago biltzen dira, asteko hiru egunetan hain zuzen. Ontziak asteko bi egunetan biltzen dira, eta egun batean papera eta kartoia. Pixoihalak eta babeskiak edo konpresak egunero jasotzen dira, horretarako poltsa bereziak erabiliz. Herrian, biztanle guztien eskura dauden larrialdi guneak ere badaude, biztanleak aurrez identifikatuta gaiak bertan bere zaborrak uzteko. Adibidez, honako hau da Hernaniko atez ateko zabor bilketaren asteko egutegia:\nLorategia duen familiak zabor organikoa bertan konpostatu nahi badu, konpostagailua doan jartzen zaio kasu batzuetan, autokonpostatzea ikasteko ikastaro batean ere parte hartzeko aukera ere eskainiz. Autokonpostatze proiektuan parte hartzean hondakinen tasan beherapen bat ere jaso ohi da. Konposta egitean hondakin organikoak landareentzako ongarria lortzen da, etxean bertan aprobetxatzen dena.\nSistemaren abantailak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nAtez ateko bilketa sistema gaikako bilketa portzentaje handiagoa lortzen da, %65-%85 bitartekoa.\nHorren ondorioz, zabortegi eta erraustegien beharra murrizten da.\nBildutako gaiekin batera nahastutako gai desegokien portzentajea txikiagoa da eta ondorioz birziklapen kostua txikiagoa da.\nSortzen den zabor kopurua agerian geratzen zaie herritarrei. Zaborrontzi eta lur azpiko gordailuekin, berriz, zaborra ezkutatu egiten da.\nKaleko zaborrontziak desagertzen dira.\nSistemaren desabantailak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHerritarren konfiantza, onarpen eta parte hartze handiagoa eskatzen dituen sistema da.\nOrdutegi itxi eta zurrun bati jarraitu behar zaio zaborrak uzteko.\nHondakinak etxean gorde behar dira zenbait egunetan zehar.\nZabor poltsek kaleetan eskegita egoteak, oso itxura eskasa eskeintzen dute.\nBilketa kostua handiagoa da, bereziki biztanleria dentsitate txikiko eremuetan.\nHerritarren intimitatea arriskuan jartzen da, denek jakin dezaketelako bakoitzaren zaborra zein den.\n↑ (Frantsesez) Collecte des ordures ménagères en porte à porte, Communauté de Communes Nive Adour, 2010-07-17an kontsultatua.\n↑ (Frantsesez) Guide pratique du tri des déchets, 4. orrialdea.\n↑ (Ingelesez) ZERO WASTE SA. (2007). Kerbside Hard Waste Collection: Issues and Opportunities. , 10-16 or..\n↑ Hondakinen atez ateko bilketa selektiboa, 2. orrialdea, 2010-07-19an kontsultatua.\n↑ emaitza nabarmenak.\n↑ Ainara Arratibel Gascon: «Gehiago birziklatu nahian ados, bilketarekin eztabaida», Berria, 2013-03-22.\n↑ Nola funtzionatzen du atez ateko bilketak?, Hernani osasuna atez ate, 2010-07-17an kontsultatua.\n↑ a b (Gaztelaniaz) «Adiós a los contenedores de basuras» Eroski Consumer 2009-11-23.\n↑ (Gaztelaniaz) Garbitania cifra en dos millones el coste de implantar el 'puerta a puerta' en Zarautz, www.noticiasdegipuzkoa-com, 2012-03-25.\nUsurbil atez ateko proiektuaren helbide ofiziala\nMultimedia: Category:Kerbside collection


Txerri iberikoen produktuak: ezaugarri bereizgarri…\nOrain dela gutxi kalitate-arau bat onetsi da haragi, urdaiazpiko, beso eta solomo-kana iberikoari buruz. Bada, arau horrek zenbait betekizun ezartzen dizkie produktu-mota horiei, identifikazio berri batez eta bereizgarriez (etiketatzea) gain.\nSalmenta-izendapenak hirutara ekartzen ditu: "ezkurrekin loditua", "zelaian loditua" eta "loditua". Kendu egin da "berriz loditua".\nETIKETETARAKO betekizun berriak\nEzartzen du derrigor adierazi behar dela arraza iberikoaren ehunekoa, kontsumitzailea izendapenekin nahas ez dadin.\nEzkurrarekin edo bazkalekuarekin lotutako izen, logotipo, irudi, sinbolo edo izendapenak "ezkurrekin loditua" kategoriako produktuetan bakarrik erabili ahal izango dira, eta ezin izango dira gainerakoetan erabili.\nZehazki, "pata negra" izendapena ezkurrekin loditutako txerrien produktu % 100 iberikoetan bakarrik erabili ahal izango da.\nZigilu berriak: kategoriaren bereizgarriak\nIzendapen bakoitzari kolore bateko zigilu bat gehituko zaio, eta urdaiazpiko eta beso bakoitzean ezarriko da, hiltegian. Zigiluak 4 kolorekoak izan daitezke, izendapenaren arabera:\nBeltza: ezkurrez loditutako txerrien produktu % 100 iberikoak.\nGorria: ezkurrez loditutako txerrien produktu iberikoak.\nBerdea: zelaian loditutako iberikoak.\nZuria: loditutako txerri iberikoak.\nHazteko azalera handiagoa animalia bakoitzeko\nOrain animaliak loditzeko tokietan hazteko gutxieneko azalera bat ezarri da, baita ezkur-larrean hazitako animalien gehienezko kopuruaren muga ere:\nAnimaliak ezkur-larrean: 0,25 eta 1,25 txerri artean, bazkalekuaren hektarea bakoitzeko, azalera zuhaizdun estaliaren arabera.\nLoditzeko tokietako animaliak: gutxienez 2m² 110 kilotik gorako animalientzat.\nProduktuen gutxieneko pisua\nIndustriatik irtetean, ekoitzitako piezetarako gutxieneko pisua ezarri da, saiheste aldera produktu txikiak, kontsumitzaileek espero dituzten gutxieneko kalitate-estandarretara iristen ez direnak, merkaturatzea.\nMAGRAMAren jakinarazpena – Kalitate-araua haragi, urdaiazpiko, beso eta solomo-kana iberikoetarako\nPreviousPrevious post:Elikagai-osagarriak:erabilera egokiaNextNext post:Dietak, 2013an Interneten gehien bilatu diren terminoen artean