Toledoko alkazarra - Wikipedia, entziklopedia askea.\nToledoko alkazarra (gaztelaniaz: Alcázar de Toledo, alˈkaθar ðe toˈleðo ahoskatua) harkaitzen gainean eraikitako gotorleku bat da, behinola Espainiako hiriburu izan zen Toledo hiriko tokirik gorenean kokatuta dagoena.\nToledoko alkazarra, 2006an Irudi gehiago\nArmy Museum (en)\nBiblioteca de Castilla-La Mancha (en)\nBiblioteca Pública del Estado en Toledo (en)\nIII. mendean jauregi erromatar bat izan zen. Alfontso VI.a Leon eta Gaztelakoaren eta Alfontso X.a Gaztela eta Leongoaren erregealdietan zaharberritua eta 1535ean Karlos I.a Espainiakoa eta Alemaniako V.aren erregealdian aldatua izan zen, alkazarra askotan erabili zuena Espainiako Erregeen egoitza ofizial bezala.\nXIX. mendearen erdialdean Gobernazio Ministerioak Elisabet II.a Espainiakoaren erregealdian, hego-ekialdeko dorrean Madriletik Cadizera mezu kodetuak jaso eta igortzeko telegrafia mekanismo bat ezarri zuen, Andaluziako lerroko 10. dorre telegrafikoa zen, Mathé Brigadierrak sortua. Telegrafia optikoko dorre lerro honetako postuak Aranjuez, Toledo, Consuegra, Ciudad Real, Puertollano eta Fuencaliente bezalako hiri batzuetan egon ziren. Andaluziar zatian, beste toki batzuen artean, Cardeña, Montoro, Kordoba hiriburua, Carmona, Sevilla hiriburua, Las Cabezas de San Juan, Jerez de la Frontera, Cádiz hiriburua eta San Fernando zeharkatzen zituen. Telegrafo optiko bezala oso epe laburrean funtzionatu zuen, 1848 eta 1857 bitartean. Eraikinean Toledoko Infanteria Akademiak funtzionatu zuen.\n1936 eta 1939 bitartean iraun zuen Espainiako Gerra Zibilean garai hartan matxinatutako koronela zen José Moscardók erabili zuen Guardia Zibilaren defentsa eta erresistentzia puntu bezala eta II. Errepublikari leial ziren tropek suntsitu zuten 70 egun iraun zuen setioan, 1936ko uztailak 22tik urte bereko irailak 28 arte. Azken egun honetan askatu zuen José Enrique Varelaren agindupean zegoen Afrikako Armadak eta hurrengo egunean bisitatu zuen alderdi nazionaleko jenerala zen Francisco Francok.\nOndoren berreraikia izan zen eta gaur egun, bertan, Gaztela-Mantxako Liburutegia dago eta Madrilgo antzinako Erresumen Gelatik etorriko den Armadaren Museoaren egoitza izango da.\nSÁNCHEZ RUIZ, Carlos, La telegrafía óptica en Andalucía, Consejería de Obras Públicas y Transportes, Andaluzia Junta, Sevilla, 2006.\nSÁNCHEZ RUIZ, Carlos, «Las torres telegráficas de Toledo y Ciudad Real», Castillos de España aldizkaria, 148. zkia, 2007ko abendua.\nToledoko alkazarraren setioa\nAzken aldaketa 23 urtarrila 2020(e)an, 02:00(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 23 urtarrila 2020, 02:00.


Martxa nazionala deitu du erraustegiaren eta makro-kartzelaren aurka Gipuzkoa Zutikek M27rako - Zero zabor\nHasiera » Errausketa » Martxa nazionala deitu du erraustegiaren eta makro-kartzelaren aurka Gipuzkoa Zutikek M27rako\nAtalak: Errausketa, Gipuzkoa, Zubieta\n“Zakilkeria gelditu! Proiektu usteletan xahutzeko murrizketa sozialik ez!” izenburupean, maiatzaren 27 larunbaterako martxa nazionala deitu du Gipuzkoa Zutik-ek, erraustegiaren eta alboan egin asmo duten makro-kartzelaren aurka. “Ingurumen zentrora bisita gidatua (dohainik)“, diote kartelean.\nEgun horretarako Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak deitua dauka Errausketaren Aurkako Eguna Zubietan. Bi hitzordu gehitu dituzte GZko kideek, biak ere 12:00etan: “Jar gaitezen zutik Gipuzkoa mailan”, eta “Euskal Herrian ere %1a vs %99? Iritzi trukea”.\n16:00etan izango da martxa eta mendiko botak, ileordeak eta mozorroak ekartzeko eskatu dute.\nJarraian deialdiarekin batera zabaldu duten irakurketa:\nMarkel Olanok obren inaugurazio ekitaldian aitortu zuen erraustegi proiektua “sinbolo” bat dela. Arrazoi osoa du. Erraustegia sinboloa da: %1aren Zakilkeriaren sinboloa, bere tximinia luze zutikatu eta guzti. Gaurko Kapitalismoaren ikurra da erraustegia eta Kapitalismoa emakumeen bizitzen gain altxatzen da: Erraustegiarekin negozioa egingo dutenak zakildun txuri aberatsen klubekoak diren bitartean, erraustegiak gaixotuko dituenak gehien zainduko dituztenak emakumeok gara, guri egozten digutelako zaintza, eta murrizketa sozialek are gehiago zamatu dituztelako zaintza lanez gure bizkarrak.\nBadakigu Gipuzkoan hondakinak kudeatzeko erraustegia ez dugula behar, eta oraindik askoz gehiago birziklatzera iritsi nahi dugu. Beraz, arduragabekeria litzateke Lurra alarma gorria bidaltzen ari denean, Klima Aldaketa eragiten ari garenean, Euskal erkidegoak negutegi efektuko gasak jaisteko hartutako konpromezuak beteko ez dituenean, Lurra eta airea kutsatuko dituen tximinia inutil bat jartzea. Zakilkeria litzateke bere kearekin eta elikaduraren bidez gaixotuko gaituen tximinia inutil bat egitea. Basakeria litzateke kea arnastera 1.100 preso kondenatzea. Zubietako makrokartzela eta erraustegia, herritarren errepresioa dira. Indar zakilez isilarazten dituzte errausketaren aurkako ekintza baketsuak (porrak, gomazko pilotak, Mozal Legearen isunak…). Kaikukeria da Aldundiak Diario Vascon kea saltzeko publi-erreportajeak ateratzea, bata bestearen atzetik, diru publikoz ordainduta. Negozio biribilaz gain, zakilkeria kontua ere bada erraustegi proiektua, Olanok hemen nork agintzen duen garbi gera dadin egin nahi duena.\n%1ak hurrengo 35 urteetan diru publikotik negozioa egingo duela aseguratzeko, murrizketa sozialetako dirua bideratuko dute behar ez ditugun proiektu usteletara: Erraustegia, AHT, Donostiako Metroa… Murrizketa sozialak eta proiektu ustelak txanpon beraren bi aldeak dira. Eta txanpon hori beti da gurea!\nHorregatik, hemen gaude, eta elkarrekin egingo dugu borroka, murrizketen guraizeekin zauritu gaituzuenak. Hemen gaude, gure bizitza osoan zergak arduraz ordaintzen ditugunak, Panaman konturik ez dugunok eta Urbaserren eta Cuatrecasas-en “Lezo tramako” ustelkerian konplize ez garenok; Hemen gaude jubilatuak, langabetuak, ikasleak, prekarizatuak, langile pobretuak, langile ere deitzen ez diguten etxeko langile eta zaintzaileak!\nHemen gaude gure bizitza oso produktiboa lan munduaz kanpo antolatu dugunok, hemen gaude aktibistak, militanteak, eta hemen gaude, soldata oraindik “duina-edo” jasotzen dugunok. Hemen gaude, “ez dagoela dirurik” errepikatzen diguzuenak, lelotzat hartuta. Ez omen dago dirurik pentsioentzat, RGIarentzat, eskola eta unibertsitate publikoentzat, Osakidetzarentzat, langabeziarentzat, alokairu sozialentzat, ez omen dago dirurik kultura eta euskara sustatzeko… eta hainbeste proiektu zakilentzako bai?! %99a gara eta ez diegu utziko gure dirua lapurtzen!\nProiektu zakilei bizitzarekin aurre egingo diegu: Maiatzaren 27an, denok Zubietara! Olano ere gonbidatzen dugu hobeto bizitzera: proiektu ustelak utzi eta bizitzaren haziak ereitera! Gure borroka, denon bizi baldintzak hobetzeko da! Diruaren gainetik, bizitza da handiena!


Epe edota data gabeko hitzarmenak bertan behera geratu dira - Aramaioko Udala\nEpe edota data gabeko hitzarmenak bertan behera geratu dira\nAramaioko Udal honek urte askotan zehar hainbat hitzarmen egin ditu herritar edo eragile desberdinekin, kasuan kasu, egoerak horrela eskatuta (udal bideen erabilerarako, ura,…). Eta oraindik ere egiten ditu nola ez.\nBaina hitzarmenak ezin dira data gabekoak eta betierekoak izan, askotan sinatu duen partikularra bera ere hilda egonda hitzarmenak agertzen dira non nahi. Edota horrenbeste urte pasa dira non hitzarmenean jasotakoa ondo konpentsatu den bi aldeen aldetik eta jada ez daukan zentzurik.\nHala ere, orain arte kontuan hartu dira hitzarmenak bere horretan, baina lege bat atera zuten eta hauxe da diona berak:\nSektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legeak (aurrerantzean, SPAJL), 8. xedapen gehigarrian, edozein administrazio publikok sinatutako indarreko hitzarmenak egokitzeko betebeharra arautzen du:\n“8. xedapen gehigarria. Edozein administrazio publikok izenpetutako indarreko hitzarmenak egokitzea eta organismo eta erakundeak Estatuko, Autonomia Erkidegoko eta Tokiko Sektore Publikoko Erakundeen Inbentarioan inskribatzea.\nEdozein herri-administraziok edo hari lotutako edo haren mendeko edozein organismok edo entitatek izenpetutako indarreko hitzarmen guztiak hemen aurreikusitakora egokitu beharko dira hiru urteko epean, lege hau indarrean jartzen denetik zenbatzen hasita.\nNolanahi ere, egokitzapen hori automatikoa izango da, hitzarmenaren indarraldiari dagokionez, 49.h) .1 artikuluan aurreikusitako arauak zuzenean aplikatuz, indarraldirik zehaztu ez duten hitzarmenetarako edo, egon arren, lege hau indarrean jartzeko unean isilbidezko luzapen mugagabea ezarrita duten hitzarmenetarako. Kasu horietan, hitzarmenaren indarraldia lau urtekoa izango da, lege hau indarrean sartzen denetik zenbatzen hasita.\nOharra: SPAJL Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta urtebetera jarri zen indarrean, hau da, 2016ko urriaren 2an; beraz, xedapen hau betetzeko epea 2020ko urriaren 2ra artekoa da.”\nHau horrela izanda, bertan behera geratu dira datarik edo epea zehaztu gabe sinatutako orain arteko hitzarmen guztiak, berdin da zein den beraien arrazoia edo izaera.\nBaten batek udal honekin horrelako hitzarmenen bat sinatuta baldin badauka, eta uste baldin badu oraindik ere indarrean egon beharko litzakela; hitzarmena sinatzearen arrazoia gaur egun ere indarrean dagoelako; edota ez delako behar besteko urte kopurua pasatu sinatu zenetik konpentsatua geratzeko; edo beste pisuzko arrazoiren bategatik; egin dezala udaletxean eskaera ofizial bat, hitzarmen zaharra eta hau berrizteko arrazoiak aurkeztuz eta kasu bakoitza aztertuko du Udalak.


Urrezko Danborra 2015 | Pedro Subijana: 'Estualdi aparta pasa dut' | San Sebastian Eguna | EITB\nPedro Subijana, Urrezko Danborra 2015: 'Estualdi aparta pasa dut'\nErretiroa hartzeko gogorik ez duela ohartarazi die sukaldariak lankideei. ‘Akelarre’ jatetxean jarraituko duela erantsi du, “besteei zoriontsu egiteko lanbide batean aritzea polita delako”.\nDanbor-hotsek 24 orduko festari hasiera eman diote Donostian\nPedro Subijanak hunkituta jaso du Urrezko Danborra\n4.500 haur baino gehiagok parte hartu dute Donostiako Haur Danborradan\nDanbor-hotsa Donostiako auzo guztietara zabaldu da\nDanborrada 2015: Atari berezia\nDonostiak eta bertako sukaldariek Pedro Subijana ondratu dute gaur. Subijanak Urrezko Danborra jaso du. Hiriko buruzagiak, lankideak eta senitartekoak ekitaldian izan dira.\nIñaki Gabilondo kazetariak Subijanaren ibilbidea goraipatu du. Gabilondoren hitzetan, Subijanak “guztien maitasuna biltzeko balentria lortu du”.\nMediku izan behar zuela aitortu du Subijanak, baina sukaldeak bere bizitzan gurutzatu zirela esan du. Erretiroa hartzeko gogorik ez duela ohartarazi die sukaldariak lankideei. ‘Akelarre’ jatetxean jarraituko duela erantsi du, “besteei zoriontsu egiteko lanbide batean aritzea polita delako”.\nSaria jasotzeko orduan lagundu duten guztiei eskerrak eman dizkie Pedro Subijanak. “Estualdi aparta” pasa duela onartu du ekitaldian. Horrela, Pepe Dioni ostalari donostiarrari eskerrak eman dizkio; izan ere, Dionik saria jasotzeko proposatu zuen. “Sukaldarien eta ostalaritza sektore osoaren anaia sentitzen naiz”, adierazi du.\nLuis Irizar, “irakasle handia”\nUrrezko Danborra Luis Irizar “irakasle handiarekin” partekatu nahi izan du Subijanak. Irizarrek “gauzak ondo egiteko pozoia sartu” ziola esan du Subijanak. Era berean, ‘Akelarre’ jatetxeko lantaldea goratu du: “Luzaroan irautea polita eta garrantzitsua izango litzateke”.\nJardunaldi luzea Konstituzio plazan hasi zen gauerdian. Danbor-hotsek 24 orduko festari hasiera eman zioten Donostiako bandera altxatu eta gero. 127 danborradek Gipuzkoako hiriburuaren kaleak hartu dituzte.\nSubijanaz gain, eguneko protagonista nagusiak haurrak izan dira berriro. Musika eta kolorea eman diote festari. Gainera, umeen danborradak eguraldia lagun izan du.\nUmeak Alderdi Ederretik atera eta ordu erdi geroago, Donostiako udaletxearen bilkuren aretoan Urrezko Danborra emateko ekitaldia hasi da. Juan Karlos Izagirre Donostiako alkatea, Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusia, Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidentea eta Arantza Tapia Garapen Ekonomiko eta Lehiakortasunerako sailburua, besteak beste, bertan izan dira.\nSubijana Urrezko Danborra jasotzen duen hirugarren sukaldaria da. Aurrenekoa Luis Irizar izan zen, eta urte batzuk geroago Martin Berasategik jaso zuen.\nEkitaldiko unerik atsegin eta hunkigarrienean Subijanaren lankideek parte hartu dute. Amantalak jantzita eta sukaldeko tresnekin “armaturik” azaldu dira Gure Pedro kanta abesteko. Ramon Rotetak sukaldarien banda zuzendu du.\nBesteak beste, Juan Maria Arzak, Elena haren alaba, Hilario Arbelaitz, Martin Berasategi, Juan Jose Castillo eta Karlos Argiñano sukaldariek abestu dute. Bestalde, Argiñanok Jaimito-ren txisten bat kontatu du.\nSamina eta amorrua ahaztu gabe, Ortuellako jaiak itzul daitezela eskatu du bortxaketaren biktimaren familiak


Kutsadura isila –\n2021. Osakidetzak solik 131 psikologo ditu 95.000 pertsona baino geihagorentzat. Edozein gaixotasun fisiko bat dugunean arazo gabe joaten gara tokatu zaigun medikuarengana min honekin amaitzeko; baina, geure barneko arazo bati buruz ari garenean? Horrelako kasuetan, gure egunerakotasunean ez diogu ematen behar duen garrantziarik. Zelan erantzungo zenuke 2020. urtean ehun euskaldun baino gehiago suizidatu direla ezango bagenizu? Arazo psikologikoak paper handi bat hartu dute gizartean, eta horri konponbide bat jarri behar zaio.\n“Gazteegia zara horrelako arazoak eukitzeko”,”zure arazo larriena gaur egun, larunbat batean etxean geratzea da”. Honelako gauzak entzuten ditugu egunero, buruan sartuta dekogu eta azkenean sinisten dugu gehiegikeri bat dela gertatzen zaiguna. Gure adinetan normala da arazoren bat edukitzea, baina arraroa egiten zaigu adieraztea, ez diogulako duen garratzirik ematen. Adibide ohikoena antsietatea da; batez ere DBH-n eta Batxilergo bitartean ikasketak direla eta aurkezten da.\nZure burua guztiz “toxikoa” bihurtzen da, kalera ez ateratzea egokia egiten zaizu…; normaltasunez hartzen dituzu eta konturatzerakoan oso berandu izan daiteke. Gurasoek, tamalez, gehienetan ez dira konturatzen gazteok dituzten arazoei buruz, izan ere, guk askotan ez diegu gehiegi kontatzen.\nSare sozialek existen ez den errealitate bat erakusten digute. Esate baterako, “Iinfluencer”-ak haien akatzik gabeko bizitza zoragarria erakusten dute, argazkien bidez. Horrelako bizitza imaginarioekin egunero kontrolik gabe, gure buruan amesten dugu. Egunean zehar informazio hauek barneratzeak arazo nagusi batzuk ekartzen dituzte; horrelako bi adibide depresioa eta TCA-ak dira. Bien jatorria gauzak geihegi pentsatzeagatik aurkezten dira. Behin eta berriz gure bizitza alderatzeagatik obsesio batera eramaten gaitu. Ziklo honetan sartzea errezegia da, baina ateratzea guztiz alderantziz.\nEsandakoaren ondorioz, aurrerapen itzela izango litzateke garrantzi handiagoa ematea gaixotasun mentalei beste hainbat gauzari baino. Edonork izan ditzake eta gu ez gara konturatzen, eta ez digutenez informaziorik edo laguntzarik ematen, ez diogu aurkitzen amaiera bat. Jadanik, bizitza osoa daramagu honelako arazoak ezistitzen direla jakinda, baina, zein momentutan bihurtu dira eguneroko kontu?\nEuskadi Gaztea, Gaztea, Kutsadura isila


Berriztagarrien bidean elkarrekin | Bizigiro | Berria\nIzurako elizatik energia ekoizten du I-Enerrek.Iaz jarri zituzten bertan eguzki plakak. I. MIQUELESTORENA Tamaina handiagoan ikusi\nInterkooperazioa. Edo kooperatiben arteko elkarlana. «Lege aldetik zirrikitu bat ikusi genuen, eta zergatik ez inbertitu Hego Euskal Herritik Ipar Euskal Herriko proiektuetan?», halaxe kontatu du Santi Otxoa de Eribe Goiener kooperatibako zuzendariak. Elkarrekin egingo dituzten etorkizuneko «anbizio handiagoko» proiektuen ikerketaren hasieratzat hartu dute.\nInbertsio hori Goiener taldearen barruan dagoen Nafarkoop kooperatibaren bidez egingo dute, eta uztailean martxan jarriko diren I-Enerren sei proiektu fotovoltaiko finantzatzea du helburu: Bardozeko eskolan eta ezkerparetan jarriko dituzten eguzki plakak, Lehuntzeko trinketean (Lapurdi), Baigorriko kanpinean, Anhauzeko elizan eta Eiheralarreko trinketean (Nafarroa Beherea). «Finantzaketa zati bat I-Enerreko bazkideek ordainduko dute, eta beste zati bat Goienerreko bazkideek. Goienerrek etekin txiki bat jasoko du, baina kooperatiben artean adostutakoa da, ez da banketxe batek ematen duen mailegu bat», zehaztu du Otxoa de Eribek. Proiektua gauzatzeko behar den diru kopurua 110.000 euro da.\nBi kooperatibek elkarrekin egin duten bide eta interes komunen ondorioz, kolaborazioko hitzarmen ekonomikoa da martxan jarri berri dutena. Iaz Bazkidearen Eguna ospatu zuten Hendaian (Lapurdi), eta bertan bi kooperatibetako 100 bazkide baino gehiago bildu ziren. Topaketa izan eta hilabete batzuk geroago, I-Enerren proiektuak laguntzeko aukera baloratzen hasi ziren. «Guk garrantzi handia ematen diogu elkarlanari. Europatik planteatzen dute herrien artean inbertitzea, loturak sendotzeko, Europako balioen oinarrian dago, eta honek horrekin bat egiten du. Gure kasuan, eskualdeen artean harremanak sendotzea ekarriko du», adierazi du Goienerreko zuzendariak. I-Enerreko langile Bixente Uhaldek ere elkarlanean sinesten du: «Lehen aukera da, akzio baten erakusteko lehen ekintzatzat har daiteke. Hego Euskal Herriko eta Ipar Euskal Herriko kooperatiben artean jarduera ekonomiko bat lotzen ahal dugula erakusteko balio du. Horrez gain, proiektuak eginen direla segurtatzea ahalbidetzen digu».\nEnergia berriztagarriak ekoiztera bideratuta dago Goiener taldearen barruan dagoen Nafarkoop, eta, duela urte batzuk sortu bazen ere, orain da abian. Webgunea bera ere —nafarkoop.eus— herenegun gauean jarri zuten martxan. «Gizartera begira berria da. Proiektuen menpe ginen kooperatiba martxan jartzeko eta bi elkartu zaizkigu, eta beste batzuk bidean dira. Urduritasun apur batekin gaude, ez baitakigu zer gertatuko den, baina, bestalde, oso pozik gaude, hasieratik hauxe egin nahi baikgenue», azaldu du Otxoa de Eribek. Energia berriztagarriak ekoiztea izan da hastapenetik Goienerren helburua, baina jaio zenean, 2012an, Espainiako Gobernuaren araudiak zirela-eta, ezin izan zioten helburu horri atxiki, eta, ordutik, energia berriztagarriak saltzeari ekin dio.\nI-Enerren proiektuak finantzatzeaz gain, Hernaniko (Gipuzkoa) Fagollagako zentral hidroelektrikoa erosteko prozedura ere ireki dute; joan den asteazkenean itxi zituzten negoziazioak erretiroa hartuko duen zentraleko jabearekin. Bi urteko lan «oso zail» baten emaitza da. Zentral hidroelektrikoaren bidez, urtean 450.000 kWh sortzea aurreikusten dute, hau da, 200-250 etxe inguru hornitzeko energia. «Hemendik ekoitz dezakeguna eta kontsumitzen duguna ez datoz bat, baina, gurea izango denez, eta kudeaketa eta dena gure esku egongo denez, horrek eskarmentu bat emango digu, ikasiko dugu, eta beste zentral hidroelektriko batzuk gureganatzeko aukera emango digu. Horrez gain, pedagogia lan bat egiteko balioko digu: berriztagarrietatik datorren energia baliabide ezinago eskasa dela konturaraztea, eta kontsumitzen dugun moduan ezin dugula kontsumitu ohartaraztea. Dirua jartzen denean eta proiektuei ikusgarritasuna ematen zaienean, beste klik bat egiten dugu. Energia sortzeak ingurunean duen inpaktua ere bertatik bertara ikusi ahal izango da».\nFagollagako zentral hidroelektrikoaren jabetza eskuratzeko 190.000 euro beharko dira. Nafarkoopeko bi proiektuen artean, beraz, 300.000 mila euro. Eta orokortasun hori nabarmendu nahi izan du Goienerreko zuzendariak: «Inbertsioa ez da proiektu jakin batean, dirua kooperatiban jartzen du bazkideak, eta kooperatibak proiektuen portfolio bat sortzen du. Alegia, norbaitek ezin du erabaki proiektu batean inbertitu eta bestean ez, ez du horrela funtzionatzen». Era horretan, arriskua ez dago lotua proiektu bati, baizik eta proiektu multzo bati. Proiektu bat bertan behera geldi daiteke zerbaitengatik, eta modu horretan kooperatibari ez dio kalte handirik egiten.\nBazkideek egin ditzaketen ekarpenak mugatuta daude, %2ra. Hots, 800.000 euro eskatzen baditu kooperatibak bazkideak 16.000 euro jar ditzake pertsona fisiko edo juridiko moduan.\nUda honetan I-Enerrek martxan jarriko dituen sei proiektu horiek aurretik instalatuak zituzten bederatziei gehituko zaizkie. Bi urte dira Donazaharren (Nafarroa Beherea) egoitza duen kooperatibak energia berriztagarria ekoizten duena. Eguzki panelen bidez ekoizten du, fotovoltaikoan. Orain bi urte hasi ziren proiektuak plantan ezartzen, eta gaur egun Uztaritzen, Hendaian, Makean (Lapurdi), Irulegin, Izuran, Arrosan eta Bidarrain (Nafarroa Beherea) dituzte eguzki panelak, guztiak eraikin edota erabilera publikoko eraikinetan. «Beti herriko etxeekin funtzionatzen dugu. Teilatu bat 25 urtez prestatzen digute, eta guk hor inbertitzen dugu herritarren aurrezkiei esker. Hastapenean, ez genekien zer harrera izanen genuen, baina ohartu gara ia herriko etxe guztiak ados direla eta energia berriztagarrien sentsibilitatea geroz eta handiagoa dela herriko etxeen zein herritarren aldetik», adierazi du Uhaldek.\nGaur egun, ia 400 bazkide ditu I-Enerrek, eta urtean 300 kWh ekoizten ditu, hau da, 100 etxeren kontsumoa. Ekoitzitako energia derrigorrez Frantzian edo Ipar Euskal Herrian saldu behar du: «Frantziako legediak dio ezin diogula edonori saldu, ez bederen prezio lagunduan. Erran nahi du EDF enpresak duela erosten gehiena, estatuaren laguntza baitu. Prezio lagundu hori gabe gure proiektuak ez lirateke errentagarri izanen. Dena den, Enercoopekin proiektu bat egina dugu, eta hari zuzenean saltzen diogu, haiek ere ukan baitute estatuaren laguntza bat». Beste energia berriztagarrien ekoizpenean ere interesatuak dira I-Enerren, hala nola energia eoliokoari. Oztibarren (Nafarroa Beherea) Alemaniako enpresa batek haize errotak jartzeko proiektua du, baina oraingoz Akitania Berriko prefetak blokeatua du, armadaren aginduz: «Militarrek parapente ariketak egiten dituzte han. Alemaniako enpresak deia egin du proiektua berriz kontsideratzeko, beraz, ikusiko dugu zer gertatzen den. Gure asmoa horiekin lan egin eta haize errota horiek guk edo tokiko enpresa batek errekuperatzea da, haiek saltzen dutenean». Horrez gain, ur energiari ere interesatzen zaio I-Ener, baina oraingoz bazterrera utzi dute; izan ere, Frantziako administrazioak ez du baimenik ematen ur jauziak erabiltzeko energia berriztagarriak ekoizteko. Ikerketa eta garapen arloan, Zuberoara begira, metanizazioan ikerketa lanean dabilen ikasle bat dute oraintxe.\nBiak ala biak, Goiener eta I-Ener, tinko eta sendo daude egiten duten lanarekin, nahiz eta gauzak ez dauden erraz energia berriztagarrientzat. Horrela adierazi du Otxoa de Eribek: «Niretzat, okerrena, politika energetikoaren ikuspuntutik aurreikuspen falta izan da. Politika energetikoak ezin du agintaldi batek irauten duen lau urteko epea izan, oso luzera begira izan behar du».


Zaintza, desoreka iturri | Ekonomia | Berria\nGenero arrakala. Eustaten inkesta\nZaintza, desoreka iturri\nZaintza eta lana bateratzeko zailtasun handiak dituzte langileen %30ek. Emakumeek, oraindik ere, denbora gehiago egiten dute zaintzan\nEtxetik kanpo lanean dabiltzanen %30,2k zailtasun handiak dituzte euren lana eta seme-alaben zaintza uztartzeko Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Gehiago dira menpekotasuna duen norbait zaindu behar dutenak eta kontziliaziorako zailtasun asko dituztenak: %37, hain zuzen ere. Eta ez dira gutxi beste jarduera pertsonalak lanarekin bateratzeko zailtasun asko dituzten landunak ere, %26,7. Hala ere, landunen %46k ez dute zailtasun handirik baimen eta lanaldi murrizketak lortzeko, eta %35ek lanetik irteteko ordutegi malgua du.\nHori bai, Lana, familia eta norbere bizitza kontziliatzeari buruzko inkestaren datuekin Eustatek plazaratu duen txostenak erakusten du oraindik ere tartea badagoela etxetik kanpora lan egiten duten emakumeek eta gizonezkoek zaintzara ematen duten denborarekin. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoko emakume landunek egunean batez beste 4,7 ordu egiten dituzte 15 urterik beherako seme-alaben zaintzan; egoera berean dauden gizonezkoek, berriz, 3,3 ordu. Emakume landunek egunero batez beste 2,4 ordu egiten dituzte beren kargura dituzten eta menpekotasuna duten pertsonak zaintzen; gizonezkoek ordu bat gutxiago, 1,4 ordu. Etxeko lanetan batez beste 1,4 ordu egiten dituzte gizonezkoek egunean; emakumezkoek, berriz, 2,1 ordu.\nBatez bestekoetatik harago, emakume landunen erdiek baino gehiagok (%53,4) bost ordu edo gehiago pasatzen dituzte egunero seme-alaben arreta ematen. Zeregin horretan denbora tarte hori igarotzen duten gizonezko landunak, berriz, laurdenak baino gutxiago dira (%23,1).\nEtxeko lanetan ere desberdintasunak daude ehunekoetan. Gizonezko landunen hamarretik bederatzik (%89,5) bi ordu baino gutxiago egiten dituzte egunean etxeko lanetan; emakume landunen laurdenak baino gehiagok (%27), hiru ordutik gora.\nDena den, emakumezko eta gizonezko landunek etxeko lanetan egindako denboran zegoen aldea murriztu egin da 2010. urteaz geroztik: lehen, emakumeek gizonek baino ordubete gehiago egiten zuten zeregin horietan; orain, gizonek baino 0,7 ordu gehiago.\nDesoreka horien ondorio bat izan daiteke emakumeen %19,5 ez daudela batere pozik etxeko lanetan bikotekideak edo ezkontideak lankidetzarako duen jarrerarekin. Lau gizonezkoetatik hiru (%74,5), berriz, oso pozik daude bikotekideak edo ezkontideak etxeko lanetan emandako denborarekin.\nBesteekikoak baino orekatuago dago norberak etxeko lanekiko duen asebetetze maila: etxeko jardunei eskainitako denborarekin oso asebeteta daude gizonezkoen %44,3 eta emakumezkoen %43,5.\nZaintza lanetan, berriz, emakumezkoen asebetetzea handiagoa da gizonezkoena baino. Emakume landunen %58 daude gogobeteta seme-alabak zaintzen eta %41,9 menpekotasuna duten pertsonen zainketarekin. Gizonezkoetan, berriz, %53 daude gogobeteta umeak zaintzen eta %37 menpekotasuna duten pertsonak artatzen.\nSoldata arrakala handiagoa da andreak gehiengo diren lanbideetan


11 « martxoa « 2021 « Prentsa oharrak\nKategoriak: Deialdiak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 11 martxoa 2021 17:00\nEguna. Ostirala, martxoak 12\nUdalak hurrengo EPErako azterketak irailaren amaieran egiten hastea aurrez ikusi du\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: enplegu eskaintza, giza baliabideak, iraila — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 16:57\nGasteizko Udaleko Giza Baliabideen Sailak C1 taldearen Enplegu Publikoko Eskaintzako lehen probak irailaren amaiera eta urriaren hasiera bitartean egiteko helburua ezarri du. Osasun-egoerak azterketa horiek hasteko aurreikuspenak baldintzatu ditu; izan ere, antolakuntzak egun gutxian izangaien bolumen handia jaso ahal izateko behar adinako aforoa duen esparrua behar du. Pandemiaren bilakaera-aurreikuspenak, txertaketa-programaren garapena, guneen eskuragarritasuna eta beste faktore osagarri kontuan hartuta, Vitoria-Gasteizko Udalak hautaketa-organoei eskatu die proba horiek ez hasteko irailaren 28a baino lehen.\n11.200 eskaera baino gehiago aurkeztu dira udaleko enplegu-eskaintza honetara, Udalak hasitako handienetako bat, eta horietatik 7.390 Administrazio Orokorraren espezialitatekoak dira. Deialdi honetarako izangaien kopuru zabalak hura egiteko logistika ere baldintzatzen du.\nC1 taldearen EPEko probak irailaren 28aren ondoren egiteko aurreikuspena egutegian aukera ugari aztertu ostean zehaztu dute. Urtearen hasieran albo batera geratu zen lehen aukera apirilean egitea zen. Bigarren aukera, orain baztertuta geratu dena, probak ekainaren 2tik 14ra bitartean egitea zen. Datak bilatzeko garaian, erabakigarriak dira egoera epidemiologikoa eta gutxieneko osasun-berme batzuk egoteko beharra. Hori dela eta, irail amaierarako ezarritako aurreikuspena beti egongo da pandemiaren bilakaeraren mende.\nInformazio gehiago: Enplegu Publikorako Eskaintza. C1 Taldea.\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Ataria interpretazio zentroa, Atariak webgunea — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 12:05\nSalburuako Hezeguneen Interpretazio Zentroak gasteiztarrentzako eta ingurumen-hezkuntzaren sektorean lan egiten dutenentzako informazio-erreferente bihurtu nahi du\nGakoetako bat izan da Atariaren hasierako orritik eduki erakargarriak nabarmentzea. Izan ere, orri horrek 12067 bisitaldi ditu eta bertan biltzen da Atariaren webguneko orri guztietako trafikoaren zati handiena (% 65), sarreren % 35 bilduta. Horren alboan, 2020an zehar interes handiena sortu duten informazioak honako hauek izan dira:\nEzagutu gaitzazu (% 10,4)\nBisita gaitzazu eta espazioak (% 6,21)\nParte hartu (% 4,62)\nEskola-programa (% 3,93)\nPrograma (% 3,29)\nKontuan hartu behar da astean zehar izandako bisiten banaketa ere, udal webgunearen gainerako atalekiko desberdina den eredua baitu. Hain zuzen ere, astelehena da webgunearen zenbaketa orokorrean bisita kopuru handieneko eguna. Aldiz, Atarian bisita gutxien jasotzen diren eguna da. Hala, Atarian bisita gehien jasotzen diren egunak astearteak eta asteazkenak dira, eta jarraian, ostiralak eta larunbatak, jarduera nabarmena izaten da egun horietan ere.\nHala, “Zure irudimenak zaramatzan lekuan” lelopean, zentroa, eta ondorioz, Salburua ezagutzeko nabigazioa sortu da, hiru atal nagusitan oinarrituta: Leku paregabea, Fauna eta flora, eta Plan piloa. Gainera, hasierako orritik hiru atal espezifikotara zuzeneko sarbidea eskainiko da: Bisita gidatuak, Herritarren zientzia eta Ibilbideak.\nHorrez gain, agendako jardueretara sarbidea izango da hasierako orritik, baita Atariari buruzko albisteetara ere, eta Salburuako hezeguneen Interpretazio Zentrora iristeko beharrezko informazioa ere erakutsiko da atal batean.\nAlberto Lomasen ‘Impossible Translation’ erakusketa Montehermoso kulturunean\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Hezkuntza eta Kultura zinegotzi Estibaliz Canto, Montehermoso Kulturunea, Proiektu artistikoak 2021 — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 11:48\nMaiatzaren 9ra arte egongo da ikusgai ur-biltegian\nAlberto Lomasen ‘Impossible Translation’ erakusketa aurkeztu dute Montehermoso kulturunean, eta maiatzaren 9ra arte izango da ikusgai ur-biltegian. Hezkuntza eta Kultura zinegotzi Estibaliz Canto, Alberto Lomas —erakusketaren egilea— eta Amaia VIcente — erakusketan laguntzen duen artista— izan dira prentsaurrekoan.\n2020ko deialdian hautatutako lau proiektu artistikoetatik lehena da ‘Impossible Translations’’. “Urtero bideratzen dugu deialdi hau, 4 proposamen hautatu —sorkuntza artistikoko hiru proiektu eta ikus-entzunezko bat— eta Montehermoso kulturunean erakusteko. Ekimen honen bitartez, beren lanak banaka nahiz taldeka aurkezteko aukera ematen diegu artista lokalei, arte eta kultura garaikidea sustatu eta herritarrengana hurbiltzen duten ekintzen bitartez” nabarmendu du Estíbaliz Cantok.\n‘Impossible Translations’ lanean bere azken lan-ildoari jarraitu dio Alberto Lomasek; artea erabiltzen du mugak identifikatzeko –lengoaia arteko mugak, teknologikoak, gizarte eta ekonomia arlokoak–, eta horiek zeharkatzearen egokitasuna zalantzan jartzen.\nGai horrekin lotuta gehien errepikatzen diren kontzeptuetako bat translazioarena da, eta termino horrek mugimendura zein lengoaia desberdinen arteko itzulpenera garamatza.\nAlberto Lomas Arte Ederretan lizentziaduna da (EHUn), pintura eta ikus-entzunezkoen espezialitatean. Nazioarteko hainbat lantegitan ere trebatu zen, esaterako Antoni Muntadas eta Fransec Torresekin egindakoetan.\nLehen erakusketak ‘Proyecto Mostra’ taldearekin egin zituen. Diziplina anitzeko lantalde horrek batera aurkezten zituen lana, bai erakusketa publikoetan bai proposamen akademikoetan.\nPrestakuntza-aldia amaituta, bakarka hasi zen lanean, 90eko hamarkada kudeatzaile gisa oso rol aktiboa izanik. Horrekin batera hainbat elkarte-ekimenetan ere parte hartzen zuen (En Canal, Espacio Abisal, Eman Difusión…). Garai horretatik aurrera hainbat beka, sari, ekoizpenerako laguntza eta abar lortu ditu.\n2015ean ‘Alteraciones en Praxis’ lana aurkeztu zuen Artiumen, eta ustekabeko osasun-arazo bat izan zuelarik, hilabetetik gora eman zuen zainketa berezien atalean. Harrezkero, arte lana lehentasun bihurtu da beretzat, eta lengoaiak garrantzia handiagoa hartzen du bere obretan.\nAzken urteetan hainbat lan-ildo jorratu ditu Amaia Vicente artistarekin, eta honek pieza interaktibo bat erakutsiko du erakusketa honetan.\nProiektu artistikoak, 2021\nMontehermoso kulturuneko eta Gasteizko Udalaren webgunean eskuragarri daude proiektu artistikoetarako deialdiaren aurtengo oinarriak.\nProiektuak apirilaren 6ra arte aurkeztu ahalko dira.\n‘Impossible Translation’ erakusketa\nTokiko Gobernu Batzarra (2021-03-12)\nWebgunean Tokiko Gobernu Batzarra 2021ko martxoaren 12an (ostirala), 9:00etan, egingo duen ohiko bilkuraren gai-zerrenda\nMugikortasunaren eta Espazio Publikoaren Batzordea (2021-03-17)\nKategoriak: Oharrak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 07:22\nWebgunean dago Mugikortasunaren eta Espazio Publikoaren Batzordeak martxoaren 17an (asteazkena), 9.00etan, egingo duen ohiko bilkuraren gai-zerrenda.


Baserrietan garo usaina izaten zenekoa — Igartubeiti Baserria\nBaserrietan garo usaina izaten zenekoa\nIrailak ere badakar bere mintzoa. Eta baserri munduan historian zehar hilabete honen soinua azkar asko entzungo zuen baserritarrak. Gurdia prest eta igitaia eta sega zorrotz, garotara joateko garaia izan ohi zen iraila. Gaur gaurkoz garorik ez, baina bestelako ongarriketak behintzat egiten hasteko garaia litzateke iraila.\nGure baratzeko lurrak udazken eta neguko landareez estali aurretik, iraileko lehen asteetan udarako azken uztak jasotzeko azken abagunea izango dugu: tomate, piper, kuiatxo… Eta hauen alboan berriz jada artoa eta babarruna arro agertuko dira, udazkenean baratzeko jaun eta jabe izango dira eta besteak beste. Eta hauekin batera udazkenean zehar beste uztaren bat jaso nahi bada, orain landatu aza, azalora, azelga edota porruak.\nSagarraren denbora ere badator, eta berarekin batera baita mahatsarena ere. Hala dio esaerak: “iraila hasteko euria, mahatsaren edaria”. Izan ere ez da ahaztu behar, antzina dolareetan udazkeneko hilabeteetan sagardoa egiteaz gain mahatsarekin ardo eta txakolin andana ere egiten zela bazter hauetan.\nIraila hilabetearen nondik norakoei dagokienean, antzina, Romuloren garaiko Erroman 7. hilabetea izaki “september” izena eman zitzaion. Latinetik datorren hitz hau, gaztelanian bere horretan geratu da, “septiembre”, nahiz eta beste erromatar enperadore batek 9. hilabetera pasa zuen. Euskaraz ordea beste izen batzuk hartu ditu, zenbakiei erreparatu ordez gure ingurunearekiko izan dugun harremanaren adierazle lirateke izen horiek, historiaren lekuko alegia. Gogoratu, izena duen oro da! Oro har iraila da hilabete hau izendatzeko erabiltzen den izendagaia.\nEz da harritzekoa. Burutu beharreko lanen ondorioa dela esan daiteke. Izan ere, iratzea (hortik letorke iraila, iratzearen hilabetea) edo garoa jasotzeko hilabetea izan da. Zergatik edo zertarako? Baserriko ekonomiaren beharrizanak asetzeko baliabide izan delako. Garoa inaurkina egiteko biltzen zen. Neguari begira, ukuiluan abereen oheak edo azpiak egiteko alegia.\nArgazkia: Mikel Mandiola\nBaina ez da hor amaitzen garoaren ibilbidea. Inaurkin horiek, abereen gorotzekin nahasturik, aberastasuna zen baserriarentzat. Ongi lehorturik belaze eta baratzean banatzeko erabiltzen zen ongarri modura. Beraz irailean mendi magaletan bildutako garoa berriro ere lurrera itzultzen zen. Honela garoaren ezaugarri ezberdinei esker (magnesioa besteak beste) lurra mineral ezberdinez ornitzen zuten baserritarrek, ondoren lur horretan barazki ezberdinak landatu edo erein ahal izateko. Zientzialariak ote gure baserritarrak?\nEkintza xumea dirudi, baina pentsatuz gero arlo ezberdinen arteko loturak aurki daitezke. Hau da, oro har ekintza ekonomiko gisara hartu zitekeen. Inguruneak eskainitako baliabide baten ustiaketa alegia. Gainera berau, modu ordenatu batean egiten zen, antzina neurri ezberdinez araututa baitzegoen garo edo iratze biltzea. Beraz arlo ekonomikoa lurraren kudeaketaren arloari eta jabegoaren auziari ere lotzen zaio, komunalen afera alegia.\nBaliabide horri ondoren baserriko lan-”produkzioari” zegokionean erabilera bat ematen zitzaion, ganaduaren inaurkina edo oheak egitearena alegia, bestelako baliabide edo produkturik erosi beharrik gabe, edo neurri handi batean ekidinez.\nEta ekintza horretan sortuko zen hondakina bera ere baliagarri izango zuten. Kasu honetan “hondakin” hitza edo kontzeptua ez da egokiena, edo behintzat ez genuke “albo kalte” bezala ulertu behar, hau da produkzio kate horretan eragin dugun erabilerarik gabeko hondakin bezala. Ez horixe. Hondakin hori ximaurra da, baserritarrarentzat prozesu honetan lortuko zuen baliabiderik aberatsena eta maitatuena alegia. Ximaurra ongarri bezala, berriro ere soroan zabalduko da, lurrari lehen hartua berriro itzuliz. Azkenik beraz, ekologiaren alorra ere lotzen zaio. Eta noski ezin daiteke ahaztu garoa kultur ondare bezala, hau da garoaren atzean dagoen historia biltzen eta irudikatzen duen imaginarioko elementu bezala alegia.\nHau da, elementu jakin batetik abiatuz, garoa, agerian jartzen da “ekonomia primitibo” edota “autosufizientziarako ekonomia” bezala definitu izan den horrek, gaur gaurkoz indarrean dauden ekonomia zirkularra edota erresilientzia bezalako teorizazioen ezaugarriak betetzen zituela. Eta aldi berean, ekonomia auzi autonomo bezala pentsatu eta ulertu ordez, bizitzako alor ezberdinak elkar lotuta daudenaren eredu xume bezain adierazgarria dugu garoarena.\nTxomin Agirrek idatzitako Garoa liburua ere aipatzekoa da, gai honi gagozkiolarik. Baserri mundu “egonkorra” desorekatzen hasten denean idatzitako eleberria da. Mundu tradizionala eta modernitatearen talka bezala ulertu litekeena, eraldaketa historiko, kultural eta sozialaren isla baserri mundura eraman da alegia. Gaur egun ere oraindik orain indarrean dirauen eztabaida dela ere esan liteke. Globalizazioaren gailurrean bizi garen honetan, lekuan lekuko ezaugarri eta historia partikularren bizirautea zalantzan edo behintzat eraldaketan dagoen honetan, nolakoak izango dira gure baserriak eta beren lana eta irudikatzen duten iruditeria etorkizunean? Beraien historiari uko egin gabe nola egokitu globalizazioaren eta erronka berriak dituen gizarte honetara? Baserriak nahi ditugu, baina horretarako ez al dira baserritarrak behar?\nHISTORIAK ETA PAISAIAK BAT EGITEN DUTENEAN\nGaroaren inguruan ikusitakoarekin, historiako gertakariek baserritarren bizimoduan eta lan baldintzetan ere eragiten dutela ondorioztatu daiteke. Eta gertaera hauen inguruko informazioa inguratzen gaituen paisaian eman diren aldaketetan irakur daiteke. Erlazio kate bat bezala ulertu daiteke eta.\nZergatik diogu hau? Garoaren kasuan esate baterako oso nabarmena izan delako gertaera historikoen eta baserritarrek paisaia edo natur baliabideak kudeatzeko izan duten moduen arteko erlazioa eta talka. Komunalen galerak eta industrializazioaren gizarteak exijituriko eskariek garoaren lanen akabera ekarri baitzuen, besteak beste.\nGaroaren ornidura ez zen nahi bezala eta nahi adinakoa izaten, neurri zorrotzez egituratuta zegoen lana zen. Izan ere, norbere sailetan behar bezain beste biltzeko aukerarik ez bazuten, herri lur edo “komunaletatik” atera behar izaten zuten garoa. Eta esan bezala horretarako bete-behar eta neurri zehatzak zituzten, komunal horien parte zirenek derrigorrez bete behar zituztenak. Gainera, garoarena ez zen kasu bakarra. Baserriko ekonomia asebetetzeko baserritarrak herri lur haietatik baliabide ugari behar zituen: egurra, fruituak, ganaduarentzako belazeak, etab. Lan honek paisaia modu batekoa edo bestekoa izatea ere eragin du.\nBeraz, herri lur horien kudeaketan gertatzen ziren eraldaketek eragin zuzena zuten baserritarrarengan, nekazaritza, abeltzaintza eta basogintzaren jardueretan eta paisaian. Gerra Karlistek euskal nekazalgoan izan zuten eragina nabarmena da. Batez ere lur komunalei dagokienean.\nKarlistaldien aurretik jada, 1808-ko ekainean Gipuzkoako juntak, Independentzia Gerraren ondorioak zirela eta komunalen salerosketa baimendu zuen. Eta ondorengo Gudu Karlistek eta etorri ziren lege liberalek komunalen desamortizazioa deiturikoa bultzatu zuten. Salerosketa horietan ordea baserritar gutxik hartu zuten parte. Kasu gehienetan jauntxoak eta herriko boterea eta administraritza eramaten zuten funtzionario publikoak izan ziren lur horien jabe egin zirenak. Horren aurrean baserritarren kexa eta matxinadak ez ziren makalak izan. Baserriaren ekonomiarako beharrezkoak zituzten mendi lur, baso eta belazerik gabe geratu ziren baserritarrak, horiek eskuratzeko botere borrokan urrun baitzeuden, nahiz eta lur sail horien zaintza eta kudeaketa beraiek burutu.\nHonela lur komunalik gabe geratuz joan ziren nekazariak. Jabego berriek, erosi berri zituzten lursailak mugatzeko lehen ez zegoen tokian itxiturak ezarri zituzten. Ondorioz antzinako komunaletarako sarbideak itxita zituzten baserritarrek. Basoen soiltze prozesua ere oso indartsua izan zen, jabego berriek inbertitutako kapitala berreskuratzeko helburua baitzuten eta gerrako beharrak eta gastuek egur eskaria handitu zuten.\nGabiriako baserritarra 1960 (Gure Gipuzkoa)\nOso adierazgarriak dira egoera honen inguruan Olaberriako bikarioak orduko Diputatu nagusiari idatzitakoa, Arantza Otaegik bere “Guerra y crisis de la hacienda local” lanean jaso zuena:\n“En muchos pueblos, especialmente en pequeños, tres o cuatro Zorriprestus, Beti-Alcates, prepotentes, caciques, se han hecho estos años pasados marqueses de repente, indianos sin que ninguna flota se les haya venido de América con lo que han usurpado o robado de los bienes concejiles”.\nKomunalen inguruko afera honi, gerrek baserriarengan ezarritako gainkarga gehitu behar zaio. Alde batetik baserritarrak gerrara soldadu gisara joateko behartuak izan ziren. Baserritarren uzta armadak konfiskatzen zuen, ganaduarekin batera. Eta erresistentziaren ordainak kalte handiagoa zekarren: baserria kiskaltzea.\nHonela beraz, paisaiak ere gertaera historikoen berri ematen digu. Antzinako mendeetan gertatu denaren ondorioa da gaurko paisaia. Eta biharkoa gaurko gertaeren ondorio da dagoeneko.


Fiskalak ostegun arteko epea du helegitea jartzeko | Euskal Herria | Berria.info\nOsteguna, 2013ko maiatzak 23 - 05:27\nJaso Berria zure etxean\nBerria.info » Euskal Herria\nFiskalak ostegun arteko epea du helegitea jartzeko\nAuzitegi Nazionaleko Fiskaltzak adierazi du Jose Luis Castro Espetxe Zaintzako epaileak Josu Uribetxebarriari buruz emandako ebazpena "zehatz-mehatz" aztertzen ari dela. Iragan ostegunean, baldintzapean aske uztea onartu zion Auzitegi Nazionaleko epaileak preso gaixoari, baina, erabakia irmoa izan arte, preso jarraituko du. Fiskaltzak ostegunera arte du epea helegitea jartzeko; jartzen badu, Fernando Grande Marlaska buru duen zigor salak aztertuko du.\nBerria.info 2012-09-03 - 16:50:24\nPPko Batzorde Eragile Nazionalaren bileran Uribetxebarria kasua hizpide\nAzken Ziaboga ekimena igandean Donostian\nMilaka lagunek eskatu dute gaixorik larri dauden presoak askatzeko\nEspainiako Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak adierazi du Jose Luis Castro Espetxe Zaintzako epaileak Josu Uribetxebarria gaixorik den euskal presoari buruz emandako ebazpena "zehatz-mehatz" aztertzen ari dela. Fiskaltzaren arabera, epaia "konplexua" da. Gaur edo bihar erabakiko du ziurrenik baina, berez, ostegun arteko epea du. Fiskaltza aske uztearen aurka azaldu da, Uribetxebarriak biktimei barkamenik eskatu ez eta ETArekiko loturak hautsi ez dituela argudiatuta. Epailearen ustez, ordea, "koherentzia falta" erakutsi du fiskaltzak, presoari hirugarren gradua ematerakoan ez zuelako halakorik exijitu.\nHelegitea jarriz gero, zigor salak hartuko du behin betiko erabakia —aurreneko salako bost epailek erabakiko dute, Fernando Grande-Marlaska buru dutela—. Jartzen ez badute, epaia irmoa izango da, eta jartzen badute gehiago luzatuko da behin betiko erabakia hartzeko epea. Arantza Aparicio Uribetxebarriaren abokatuak adierazi du epaia irmoa izan arte preso gaxoa baldintzapean aske ez uzteko erabakia "legez kanpokoa" dela; hala, Espetxe Zaintzako Epaitegiari Auzitegi Nazionaleko epailearen ebazpena berehala aplikatzeko eskatu dio defentsak. Epaitegi horretan ohar bat sartu dutela azaldu du preso gaixoaren abokatuak; hura beherala libre uzteko eskatzeko. Ostegun gauean, Uribetxebarria baldintzapean aske uztea erabaki zuen Jose Luis Castro Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak. Hala ere, ez da aske aterako gutxienez bost lanegun pasatu arte, helegiterako aukera dagoelako —datorren osteguna—, eta epaia irmoa izan arte ez dutelako askatuko. Libre uzten dutenean ere, baldintza zorrotzak bete beharko ditu: ezingo du biktimen eta haien familien etxebizitzetara gerturatu, "indarkeria goratzen den edo zilegitasuna ematen zaion manifestazioetan modu aktibo edo pasiboan" parte hartzea debekatu dio, eta baita "zentzu horretako" adierazpenak egitea ere.\nHerrira-k Azken Ziaboga ekimena aurkeztu du Donostian. / Gorka Rubio, ARP\n'Aire berria euskarari' leloarekin, Uema Eguna ekainaren 8an egingo dute\nAHTaren lanak ordu laurdenez geldiarazi dituzte Nafarroan\nSara Kirsch Alemaniako poeta garaikide esanguratsuenetako bat hil da\nCSNk bihar erabakiko du Garo�a ixteari eutsi ala luzapena eman\n"Justizia trantsizionala" proposatu du Santosek Kolonbiarako\nSaridunen zerrenda\tSarrerak\nKultur Etxea Etxarri Aranatz Maiatzak 24, ostirala 22:00 Jasotako dei guztien artean zozketa egingo dugu. Saridunen izenak maiatzaren 23an argitaratuko ditugu. -->\nSan Mames Bilbo Maiatzak 26, igandea 20:00 Jasotako dei guztien artean zozketa egingo dugu. Saridunen izenak maiatzaren 23an argitaratuko ditugu. -->\nDuela 50 minutu idatzia\nHitz besteAnjel Lertxundi Esnal\nDuela 30 minutu idatzia\nHarra eta neroni\nDuela 38 minutu idatzia\nNafar periferiatikBixente Serrano Izko\nJaso Berria etxean\n© Berria.info - Euskal Editorea S.L.\nHelbide elektronikoak: Webgunea: webgunea@berria.info • Publizitatea: publi@bidera.eu • Harpidetza: harpidetza@berria.info


#nikEibarrengastaukot kanpainaren onena: zuen irribarrea! - etakitto.eus\n#nikEibarrengastaukot kanpainaren onena: zuen irribarrea!\nDenbora aurrera doa eta ez da erraza gauden egoeran umoreari eta animoari eustea, baina saiatu gaitezen aldarte aldatzen. Hau ere pasako delako eta berriz ere elkartu eta biziko garelako. Eutsi irribarreari!\nAne, Susana eta Elenaren irribarrea ikusteak indarra ematen digulako denoi! Sinisten badugu lortuko dugu! Eibartarroi lanak, esfortzuak eta konpromisoak ez digulako beldurrik ematen. Elkarrekin lortuko dugu!\nBaina lehengoa gustatzen bazitzaigun, herrian gastatzea ezinbestekoa izango da, gure kaleek bizitasuna izan dezaten. Behar dugun guztia oinez eskuratu ahal izango dugulako, gure kasuan ez dago aitzakirik. Denetarik dugu herrian eta kalitatezkoa!\n« Udal Artxiboak konfinamendu sasoiko argazkiak bidaltzera animatu nahi ditu eibartar guztiak Eibarko Udaltzainen dantzak kritikatu ditu Euskadiko Udaltzaingoen Buruen Elkarteak »


Andrei Tarkovski | Oharrak & Hondarrak\nArtxiboa laburpen hitzeka: Andrei Tarkovski\nPosted on 2021/03/30 by ibanzaldua\nUdazkeneko gure bigarren erdi-konfinamendua ustekabeko enkontru batek arindu zidan, Gasteizko Zuloa liburu dendan izan nuena Arkadi eta Boris Strugaski-ren Piknik estralurtarra nobelarekin: ordaintzera nindoala, begi-ertzarekin apalean ikusi, eta, bi aldiz pentsatu gabe, hartu eta gainontzeko liburu eta komikien pilan gehitu nuen. Anaia horiek II. Mundu Gerra osteko zientzia fikzio sobietarraren ordezkari nagusienetakoak izan ziren, eta gaztetan haien nobela bat edo beste irakurri nuen arren (Zein zaila den jainko izatea bikaina, adibidez), galduta nien pista, irakurle gisa. Liburua, gainera, film laudatu baten oinarria izan zen, Andrei Tarkovski-ren Stalker; nobelaren espainierazko azken edizio hark (Gigamesh, 2020), hain zuzen, izenburu nagusitzat erabiltzen zuen filmarena, ezagunagoa delakoan, eta azpi-izenburutzat, ordea, jatorrizkoa.\nEderki pasatu nuen irakurtzen: generoaren mugak gainditzen dituen lan horietako bat da, betiere argiki zientzia fikziozkoa izateari utzi gabe. Premisa iradokitzailea da oso: Lurrak estralurtarren bisitaldi misteriotsu bat jasan du, herrialde batzuetako eskualde jakin batzuei eragin diena, hildakoak eta suntsiketa batzuk sorraraziz. Ez dira bertan geratu, ordea: ez dirudi (printzipioz) inbasio baten abiapuntua izan denik. Baina espazioko bidaiariak egondako eskualdeetan («Zona» gisa izendatuak) fenomeno bitxiak hasiko dira gertatzen (fisikaren legeek ez dute ohi bezala funtzionatzen bertan; hildakoak berpizten dira; erradiaziorik ez badago ere, Zonekin kontaktuan dabiltzanek gaixotzeko joera dute, eta haien seme-alabek mutazio bitxiak garatzen dituzte…), eta estralurtarrek utzitako objektu eta sustantzia ezezagunez beteta agertuko dira («hutsak», «sorgin-gelatina», «heriotzaren argiontziak», «ilaunak»…), hainbeste ezen gizakientzako oso arriskutsua baita bertan bizitzea edo luzaroan ibiltzea. Ondorioz, gobernuek hesitu eta, zientzia ikerketa helburuetarako ezik, debekatuko dute haietara sartzea. Stalker delakoak dira, kontrabandisten moduan, bertan legez kanpo barneratzen ausartzen diren bakarrak, objektu estralurtarrak ateratzeko (eta merkatu beltzean saltzeko) edota «turista» kuriosoen gidari gisa (baina batzuetan gobernu-erakundeekin kolaboratzen dute, «esploratzaile» aditu gisa).\nIstorioak badu, beraz, zientzia fikziotik, baina baita nobela beltzetik ere, giroan. Planteatzen duen kontu nagusienetako bat adimen estralurtarrekiko talkarena da: inbasioen (H.G. Wells-en Munduen gerratik aurrera) edo enkontru baketsu eta lagunkoien (ET eta enparauena) azpi-aldaerek proposatzen dutenaren kontra, gai izango al lirateke, minimoki bada ere, elkar ulertzeko jatorri eta garapen maila horren ezberdineko adimen mota bi? Nekez, ziurrenik. Funtsean, Ted Chiang-ek “Zure bizitzaren historia” ipuin ederrean mahai-gaineratzen zuen galdera bera alegia (izen bereko ipuin bilduman, 2002), hots, Arrival filmaren oinarria bihurtuko zen hartan (Denis Villeneuve, 2016). Strugaskitarren nobelaren izenburuak iradokitzen duen bezala, alienek egindako piknik kasual baten ostean utzitako zaborra eta kuxidadea baino ez lirateke izango, agian, Zonak. Eta gizakiek han aurkitzen dutena mirarizkotzat hartu, eta jatorrizko zioarekin zerikusirik ez duten helburuetarako (batzuetan oso helburu ilunetarako) erabiliko dituzte objektuok.\nPiknik estralurtarra liburuak ez zuen ibilbide erraza izan: Strugaskitarrak idazle arrakastatsuak ziren arren, ezin izan zuten liburu formatuan argitaratu ahal 1980ra arte, oso bertsio zentsuratu batean. Idazle bereziki disidenteak izan gabe, eta ekintza herrialde kapitalista batean kokatzen bazuten ere (AEB edo, ziurrenik, Kanada izan zitekeen batean), erregimen brezhnevtarrak, bere estankamenduan, mesfidantzaz ikusten zituen Piknik estralurtarrak bezala giza naturaren inguruan ikuspuntu pesimista eta eszeptikoa aurkezten zuten lanak.\nNobelaren lehenengo bertsioa, ordea, arazorik gabe kaleratu ahal izan zuten, emanaldika, Leningradeko Aurora aldizkari literarioan, 1972an zehar; hor irakurri zuen Tarkovski zinemagileak, eta film baterako oinarri bikaina izan zitekeela erabaki. Baina hori beste istorio bat da, aski konplikatua orobat, hurrengo atalerako utziko dudana.\nBeraz, Andrei Tarkovski zine zuzendari errusiarrak Strugaski anaien Piknik estralurtarra irakurri, eta hurrengo filma nobela horretatik abiatu zuen, idazleek eurek moldatutako gidoiarekin. Stalker izango zuen izenburu, nobelan agertzen diren «Zonetako» objektu alienigenen aipatu kontrabandisten gaitzizenagatik.\nIntelektual familia baten jaioa, kristau ortodoxo petoa eta gaixotzeraino perfekzionista bezain kontentagaitza, Tarkovski gerraosteko zinema sobietarreko figura nagusiena zen orduan, baina, hain zuzen ere arrazoi horiengatik, eta disidentzia politikoan aritu ez arren, agintariek uste txarrez begiratzen zioten. 1972an Solaris errodatu bazuen ere (Stanislaw Lem-en 1961eko nobela homonimoan oinarritua), ez zen bereziki zientzia fikzioaren zalea; halere, Strugaskitarren lanean zerbait ikusi, eta proiektuari ekin zion. Ez zekien zeinen malkartsua suertatuko zitzaion.\nNobelako Zona misteriotsuaren kanpoaldeen kokapenetarako, ekoizpen taldeak Tadjikistan aukeratu zuen lehenengo unean, baina han gertatutako lurrikara batek ezinezkoa egin zuen errodajea. Azkenean Estoniara eraman zuten filmaketa, Tallinn inguruan industrializazio sobietar azeleratuak utzitako hondakinez beteriko aldirietara (tartean planta hidroelektriko abandonatu bat, eta industria kimikoaren eta energetikoaren bestelako guneak). Horretarako Tarkovskiri Alemaniatik propio bidalitako Kodak pelikula-mota berezi bat erabili zuten… horren berezia ezen, material guztia errebelatzera bidali zuenean, Moskuko estudioek, akats batengatik, ia guztiz hondatu baitzuten, urtebeteko lana alferrik galaraziz.\nTarkovski, zer esanik ez, etsita zegoen, baina hala ere aurkitu zuen modua proiektuak betirako galdutako filmen zerrenda gizendu ez zezan: estatuari bi ataleko filma egitera zihoala adierazi, eta finantzazioaren zabalkuntza bat eskatu zuen bigarrenerako, integralki erabiliko zuena film osoa atzera errodatzeko; agintariek eskaera onartu, eta horri esker amaitu ahal izan zuen (horregatik, bi ordu eta erdiko filma izan arren, hots, aski luzera «normalekoa», bi zatitan banatuta agertzen da, erdian atsedenaldirako tarte bat duela).\nEkipoa Estoniara itzuli zen, eremu industrial kutsatu haietan berriro filmatzera, baina, antza denez, ez zuten berriz ere pelikula bera errodatu: Tarkovskik gidoia berridazteko eskatu zien Strugaskitarrei (hamar bertsio egitera iritsi ziren, guztira, prozesuaren hasieratik), eta lanari ekin zioten berriro. Sekula ez dugu jakingo nolakoa zen lehenengo Stalker hura. Bigarren bertsioa 1979an estreinatu zen, azkenean, eta batzuentzat Tarkovskiren lan gorena litzateke.\nFama zen nobelak eta filmak zerikusi gutxi daukatela, eta, konprobatu ahal izan dudan bezala, hala da. Bai, generoaren zale handia banaiz ere, sekula ez nintzen ausartu Stalker ikustera, Tarkovskiren exigentzia-mailari nion errespetuagatik: nobelaren irakurketak bultzatu nau, azkenean, harengana. Eta ahaleginak merezi izan du: Piknik estralurtarra eleberria norabide askotan zabaltzen den bitartean (zientzia fikziora, noski, baina baita nobela beltzera eta bikote-kostunbrismora ere, besteak beste), Stalker filmean ibilaldi sinbolikoa gailentzen da, metaforikoa, fedearen inguruko hausnarketa bat bihurtuz (ez halabeharrez fede erlijiosoaren ingurukoa), zeinetan zientzia fikzioaren elementuak minimora murriztu baitira (hori esaten bide zien Tarkovskik Strugaskitarrei, gidoia berridazten zuten bakoitzean: «Kendu zientzia fikzioa, kendu zientzia fikzioa!»). Halere, ez zuen guztiz lortu: generoaren pelikula petoa izaten jarraitzen du, abenturazko film paradoxikoki geldo bat, baina tentsioz betea, paisaia benetan txundigarri batean zeharrekoa (ez oso ezberdina, susmatzen dut, garai berean Ezkerraldean edo Manchesterren aurki zitezkeen ingurune industrial dekadenteekin alderatuta…). Tarkovskiren zinemak, Pello Lizarralderen literaturak bezala, inguratzen duenaz kontziente egiten laguntzen dio ikusleari (edo irakurleari). Besteak beste.\nEta pelikulako Zonak, elementu bereziki «arrotzik» aurkeztu ez arren (filmean, neurri handi batean, naturak birkonkistatutako eremu industrial ohia bezala aurkezten zaigu), jarraitzen du estrainotasun artegagarri bat transmititzen, biziki indartsua: badakigu han gauzek ez dutela funtzionatzen kanpoan, mundu «normalean» bezala. Eta inor ez dela ateratzen handik sartu bezala.\nEzta Tarkovski eta bere ekipoa ere, antza denez: gehienak hurrengo urteetan gaixotzen eta hiltzen joan ziren; zine zuzendaria, minbiziaz, 1986an, 54 urte zituela. Nonbaiten irakurri nuen badagoela susmatzen duenik KGBk egindako pozoitze-saio bat izan zela kausa (Tarkovski, ordurako, Sobietar Batasunetik kanpo bizi eta lan egiten ari zen, bere herrialdean karrera zinematografiko bat garatzeko jartzen zizkioten traba gero eta handiagoak saihesteko). Baina Stalkerren parte hartu zuten ekipoko partaide batzuek (bizirik iraun zutenek, beste batzuk Tarkovskiren modu berean hil zirelako) beti defendatu izan dute errodajearen kokalekuetako kutsadura mailak izan zirela errudunak.\nJatorrizko nobelan bezala, zeinetan, aurreko zutabean aipatu bezala, Zonan sartu edo are handik hurbil bizi zirenek, denborarekin, gaixotzen amaitzen baitzuten, modu ezberdinetan. Alexis eta Boris Strugaskik nobelan bertan idatzi zuten: «Irudimenak ez dauka mugarik. Eta gero errealitateak sekula ez du zerikusirik imajinatu duzunarekin».\nEdo agian bai.\n[Artikulu honen bertsio laburragoak Ortzadar gehigarrian argitaratu ziren, 2021eko urtarrilaren 9an eta otsailaren 6an]\nOrtzadar atalean publikatua\t| Andrei Tarkovski,Arkadi eta Boris Strugaski,Arrival,Denis Villeneuve,Pello Lizarralde,Piknik estralurtarra,Stalker,Stanislaw Lem,Ted Chiang hitzekin laburtua | Utzi erantzun bat


Antzuola eta Aiherraren arteko senidetzearen urteurreneko kamisetak salgai ipiniko dituzte - Antzuola - Goiena.eus\nAntzuola eta Aiherraren arteko senidetzearen urteurreneko kamisetak salgai ipiniko dituzte\nIrati Agirreazaldegi 2009-10-05 11:40\nEgubakoitzean eta domekan Zurrategin eta plazan ipiniko dituzte salgai kamisetak; umeendako kamisetek zortzi euro balio dute eta helduendakoek hamar euro.\nAntzuola eta Aierra herrien arteko senidetzeak 25 urte beteko ditu aurten, eta data berezi horren harira, jendeak gerora ere gogoan izan dezan, kamisetak gertatu dituzte eta salgai izango dira.\nUmeendako kamisetek (2, 3, 4-5, 6-8, 10-12 neurriak) zortzi euro balioko dute eta helduendakoek (S, M, L, XL eta XXL neurriak) hamar euro. Neurrietan ez ezik koloreetan ere bada ezberdintasunik; hiru koloretakoak egongo dira eskuragai: neurri txikikoak kamiseta laranjak izango dira eta handietan granatea eta beltza ipiniko dituzte aukeran.\nKamisetak Zurrategi plazan egubakoitz arratsaldean ipiniko duten mahai batean salduko dituzte, eta domekan, senidetzearen ekitaldi nagusiak egingo diren egunean ere egongo da kamisetak erosteko aukerarik, orduan herriko plazan. Bestalde Antzuola-Aiherra senidetzearen urteurreneko ekitaldiak dauden guztietan ipiniko dituzte salgai, baita udaletxean ere agortu bitartean. Guztira 400 kamiseta egin dituzte eta asmoa da Aiherrara ere eramatea.\nEgubakoitzean eta domekan egongo dira kamisetak salgai, baina domekan, urriaren 11n, 14:30ean, pilotalekuan izango den bazkarirako txartelak aurrez erosi beharko dira. Izan ere, txartelak erosteko azken eguna urriaren 7a, eguaztena da.Txartelak salgai daude herriko tabernetan, gaztetxean, liburutegian eta udaletxean. Umeendako txartelak sei eurotan eros daitezke eta helduendakoak 12 eurotan.\nBazkariaren aurretik poteoa izango da trikitilariekin eta bazkalostean, berriz, kantu saioa egingo dute.


topic_facet:"Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua)" topic_facet:"Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua)"\nProposatutako gaia: Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Proposatutako gaia: Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua)\n1 Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... 1 Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Industria-robotika (Modulua) Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Lanbide Heziketa 1 Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Hidraulikoaren eta Pneumatikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Nafarroako gazteen parte-hartzea hain formalizatuak ez dauden elkarte-formetara bideratzen da - Gazteberri.eus\nNafarroako gazteen parte-hartzea hain formalizatuak ez dauden elkarte-formetara bideratzen da\nPublished27 iraila, 2021\nNafarroako Gazteriaren Institutuak (NGI) Nafarroako Gazteen Partaidetzaren Diagnostikoa argitaratu du, partaidetzako gazte politiken etorkizuneko diseinurako oinarrizko tresna gisa sortutako azterlana. Txostenak oso ondorio interesgarri bat utzi du. Izan ere, Nafarroako gazteek gero eta parte-hartze txikiagoa dutenaren ideiaren aurrean, gazteen parte-hartze sozial eta aktiboa eraldatzeko prozesu sakonagoa bat dagoela ikusi ahal izan da. Horrela, gazteen parte-hartzea hain formalizatuak ez diren eta koiunturalagoak diren antolaketa-ereduetara bideratzen dela ondorioztatzen du NGIren txostenak.\n252 gazte elkartek hartu dute parte azterketan, eta helburu hauek izan ditu, besteak beste: gazteek nola hautematen duten parte-hartzea, zer motibaziok bultzatzen dituzten parte hartzeko praktikak egitera, zer bide eta tresna erabiltzen diren eta zer aukera dituzten. txostenak agerian uzten duenez, ohiko gazte elkarteek gazteen parte-hartzerako eremu nagusia izateari utzi diote eta parte-hartzerako kanal berriak zabaldu direla ikusi da. Horiek, gazte intereseko entitate bezala identifikatzen dira eta horietan ematen den gazteen partehartze-tasa ohiko gazte erakundeetan ematen dena baino hiru aldiz handiagoa da; % 20, 5 eta % 7,5, hurrenez hurren.\nParte-hartze eredu berriak\nTxostenean jasotako datuek ideia hori berresten dute. Gero eta gazte-elkarte gutxiago sortzen dira. 2000-2009 aldian 209 gazte-elkarte berri sortu ziren Nafarroan; 2010-2019 aldian, berriz, 90. Gainera, azken zortzi urteetan, gazte elkartetan parte-hartzen duten gazteen kopurua nabarmen jaitsi da. 2013. urtean 14 eta 30 urte bitarteko 11.814 gazte zeuden horrelako elkarteren batean eta 2020. urtean, berriz, 8.571.\nGazte-elkarte tradizionalaren figuraren aurrean, azterlanak gazte ekintzaile sozialaren figura identifikatzen du formalizatu gabeko eta berez sortzen diren gazte-erakunde gehienen jatorri eta egitura gisa. Gazte ekintzailetza soziala definitzen duten ezaugarriak honako hauek dira: adina (14-25 urte bitarteko gazteak), gazteen protagonismoa (berdinen arteko taldeen buru dira), eta autokudeaketa (helburua lortzeko beren independentzia mantendu nahi dute).\nPrevious Carlos Mazón: “Auzo eta udalerri mugakideak lotuko dituen gutxieneko sare bat lortzea dugu helburu”\nNext Musikak zenbait gaixotasunen tratamenduan lagun dezake


13. EUSKAL ARTZAIN TXAKURRA GORBEIAKOA ETA\nZuzenak ez diren izenak: Euskal artzainen txakurra, Ardi txakurra eta Artzai zakurra.\nNon dagoen hedatuta: Euskal Herri osoan.\nErrolda: 97.07.12a arte 184 Arrazako txakur erroldatuak (RRC) (emeak eta arrak)\nZein azokatan ikus daitekeen: Uztailaren bigarren larunbatean Busturian (Bizkaia) burutzen den arrazari buruzko monografikoan. Markinan (Bizkaia) urriaren bigarren larunbatean burutzen den Euskal Herriko Arrazen Erakusketan. Abuztuan eta irailean burutzen diren artzain-txakurren txapelketetan: Oñatiko (Gipuzkoa) Nazioarteko Txapelketa, Euskal Herriko Txapelketa Gerediagako Mankomunitatean (Bizkaia) eta Burtzeñako (Bizkaia),\nLaudioko (Araba), Uharte-Arakilgo (Nafarroa) eta Ezkioko (Gipuzkoa) txapelketetan.\nEuskal artzainek erabiltzen zituzten batez ere artaldeak gidatzeko baina baita behi taldeak, zaldi taldeak eta ahuntz taldeak gidatzeko ere. Baserriak eta artaldeak zaintzeko ere erabili ohi dira. Bi dira ofizialki onetsita dauden barietateak: Iletsua, Euskadi osoan zehar hedatuta dagoena. Azalera zuria eta lehoi-kolorekoa du eta arrek batazbeste 53,87 zm. neurtzen dute bizkar-gurutzean, Beste barietatearekin alderatuz gero, ile luzeagoa dute bizkarraldean eta aurreko hanketan. Bularra ere zabalagoa dute, buru handiagoa ere bai eta belarriak beti erorita dauzkate. Gorbeiako barietatea Gorbeialdeko Parke Naturalaren (Bizkaiko hegoaldea eta Arabako iparraldea) inguruko herrietan zehar dago batik bat. Gorria da, suaren kolorearen antzekoa eta arrek 54,23 zm.ko garaiera dute bizkar-gurutzean. Beste barietatearekin alderatuz gero honakoak dira desberdintasunik nabarmenenak: buru, aurpegi eta sabelaldeko ile luzeagoak dauzkate. Begian luzamendutxoa daukate eta aurpegian bost orin. Bi barietateak ere pisu eumetrikokoak dira.\nBada arraza honen adiskideen klub ofiziala, Euskal Artzain Txakurraren Elkartea izenekoa, Anboto azpiko Axpe-Atxondoko (Bizkaia) Aitz-azpi elkartean 1994ko apirilaren 23an sortua. Urte horretan bertan ere hasi ziren arraza horri buruzko Busturiko monografikoak ere. Jardunaldi horietako saririk garrantzitsuenak bi kaiku dira, Gorbeiako Euskal Artzain Txakur arra\nReyes Korkostegi eta Jose Mari Leturiaren izenak daramatzatenak. Horiek izan ziren Oñatiko (Gipuzkoa) artzain txakurren txapelketaren sortzaile eta hori dela eta eskerrak emateko emanzitzaizkien kaikuei euren izenak Monografiko horretan, beste alde batetik, Txakur Gaitasun Agiriak (CAC) banatzen dituzte eta bertan errejistratzen dituzte Hasierako Errejistroan (R.I.) beste txakur batzuk. Euskal Herriko Txapelketa ospatzen da bertan.\nBadago artzantzan asko erabiltzen den beste arraza bat, nahiz eta gure erkidegoan ez dagoen horrenbeste. Pirinioetako Artzain Txikiari edo Petit Beger des Pyrénéesi buruz ari gara. Iparralde eta Akitaniako inguru batzuetakoa da jatorriz. Txakur gidariak dira. Landetako Labrita ere badainguru horretan eta saiatu dira tipifikatzen baina alperrik izan da ez baitaukate morfologiaren aldetiko berezko berezitasunik aldameneko beste zenbait arrazarekin alderatuz gero.


Inflazioak kolokan jartzen du euskal familia askoren ekonomia - Ekonomiaren KZ\nFaktura elektrikoa edo erregaiak ez dira azken hilabeteetan prezioen igoera nabarmena jasan duten kapitulu bakarrak. Elikadurak ere egin du, batez ere azken asteetan, balioa % 40 baino gehiago handitu duten produktuekin.\nEstatistikako Institutu Nazionalak (INE) emandako azken datuen arabera, aurreko urtearen aldean % 10,1eko aldakuntza izan da elikagaietan eta alkoholik gabeko edarietan. Nafarroaren kasuan, elikagaien prezioen igoera orokorra % 9,6koa da, eta Euskadin, % 9koa.\nHazkunde horretan eragin erabakigarria izan dute haragiak, ogiak eta zerealek (azken horiek eta horien eratorriek % 13,7ko igoera izan dute), lekaleek eta barazkiek, esneak ( % 13,2), gaztak, arrautzek ( % 21,6) eta olioek eta koipeek ( % 48,4), INEren maiatzeko datuen arabera.\nEgoera horrek kolokan jartzen ditu enpresak, baina, batez ere, familiak, haien erosteko ahalmena ahultzen hasi baita, batez ere errenta txikiena dutenetan. OCU Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Batasunak apirilean egindako azterlan baten arabera, igoera horiei eutsiz gero, erosketa-saskia urtean 500 euro garestitu daiteke batez besteko familia batentzat.\nErosteko ahalmenaren galera larriagotu egiten da\nInflazio handiko une batean gaude. Aurreikuspenen arabera, maiatzeko datua % 8,7koa izango da, INEren arabera. Apirilean, % 8,3ra iritsi zen.\nPrezioek gora egin dute, batez ere erregaien eta elikagaien prezioek, baina ez soldatek, ez behintzat proportzio berean (hitzarmenetan hitzartutako soldata-igoera ez da % 2,5era iristen). Eta presio hori kontsumitzaileen poltsikoan nabaritzen da, zerealen edo olioaren garestitzea erosketa-saskian ordaintzeaz gain, gasolinarena edo elektrizitatearena ere ordaintzen baitute.\nHala ere, herritar arruntarentzat arazorik handiena ziurgabetasuna da, eta horrek zalantzan jartzen du oinarrizko elikagaien, gasaren, erregaiaren edo argiaren epe laburreko jaitsiera. Azpiko inflazioaren igoerak eta enpresek (orain arte marjina murriztearen kontura egin ez dutenek) beren kontsumoen gainkostua azken preziora eramaten hasteko probabilitateak pisuzko arrazoiak dirudite.\nElikaduran eskalatzeko arrazoiak\nAlde batetik, Ukrainako tentsioak bere horretan jarraitzen du, eta, horrekin batera, gasaren goranzko joerak, Errusiaren aurkako zigorren bigarren mailako ondorio gisa. Erregaiaren prezioak ere gorantz jarraitzen du: gasolinak berriz ere maximo historikoa jotzen zuen ekaineko lehen astean, litroko 1,968 euroan kokatuz. Eta hori guztia sistema ekonomikoa COVID-19aren ondorioetatik erabat errekuperatu ez denean.\nBestalde, hornidura-kateko etenen eta lehengaien munduko hornidurarik ezaren (gainera, prezioaren gorakada handia izan dute) ondorioak oraindik ere ekarri ditugu, garraioaren sektoreko grebek edo joan den urtearen amaieran sortu zen botila-lepoak eraginda, produktuen eskaria normalizatzen hasi baitzen pandemia sanitarioaren ondoren. Ordutik, nazioarteko merkataritzak ez du itsas edukiontzirik, adibidez.\nBehar-beharrezkoa den produktuen inflazio jarraitua jasatea ez da erraza, are gutxiago bi urte baino gehiagoko osasun-krisiaren ondoren berez pobretuta dauden familientzat. Izan ere, urteko lehen hiruhilekoan, BPGren kontsumoak geldialdi bat izan zuen, eta ekonomiaren hazkundea % 0,3ra mugatu zen aurreko hiruhilekoaren aldean.\nAdministrazioek azpimarratu dute 2022ko bigarren erdialdeak prezioak erlaxatzea ekarriko duela, nahiz eta tentsio geopolitikoek bere horretan jarraitu.\nEguraldi ona iristeak energia-gastu txikiagoa egiteak horretan lagun lezake, baita Europar Batasunak alde horretatik kanpoarekiko mendekotasuna mugatzeko bultzatutako estrategiak ere. Ondasunen eta zerbitzuen eskariaren normalizazioa, birusaren intzidentzia txikiagoa izatearen ondorioz, urte honen amaierarako etorkizun pozgarriago baten eraikuntzan ere gehitu daiteke.\nUrte arteko prezioen aldaketa:\nBeste olio jangarri batzuk: % 96,2\nOliba olioa: % 42,5\nElikadura-pastak eta kuskusa: % 25\nIrinak eta beste zereal batzuk: % 23,2\nArrautzak: % 21,6\nSaltsak eta ongailuak: % 15,2\nEsne osoa: % 14\nEsne gaingabetua: % 13,8\nArroza: % 10,2\nOgia: % 10,1\nHonako produktu hauek igotzen dira % 10etik % 13ra bitartean: behi-haragia, ardi- eta ahuntz-haragia, hegazti-haragia, arrain freskoa edo hoztua, jogurta, gurina, frutak kontserban eta frutaz egindako produktuak, lekaleak eta barazki freskoak edo hoztuak (patatak eta beste tuberkulu batzuk izan ezik), patata txipak, konfiturak, gozokiak, mermeladak eta txokolatezko elikagaiak.\nGlobalizatutako ekoizpen-sistemaren porrota\nSistema globalizatu batean, planetaren alde bateko tentsio geopolitikoek aurrekaririk gabeko prezio-igoera eragin dezakete, baita mundu osoko elikadura-hornidura mehatxatu ere.\nUkrainako gatazkak zereal-hornidura soken kontra jarri du eta trukerako txanpon bihurtu du. Izan ere, Ukraina bosgarren postuan dago gari-esportatzaile handien sailkapenean, lehena Errusia da.\nKalkuluen arabera, gaur egun, 25 milioi tona ale baino gehiago (batez ere garia, artoa eta ekilorea) blokeatuta daude Ukrainako portuetan, gerrak suntsitutako laborantza-azalera kontuan hartu gabe.\nIzan ere, Europara irtetea ahalbidetuko duten korridoreak irekitzeko lanean ari dira, egoera ahulenean daudenentzako hornikuntza-krisi globala eta gosetea saihesteko.\nUkraina, gainera, landare-olioaren ekoizle nagusia da Europan, eta ekilore-olioaren munduko esportazioen % 50en arduraduna da. Hain zuzen ere, azken horren prezioa, zerealen eta elikagai deribatuen prezioarekin batera, azken asteotako igoerarik handienetako bat da, KPIaren datuen arabera.\n← BasqueVoltek baterietarako gelaxkak egingo ditu Araban\nCarlos Etxeberri: “BGAEen etorkizuna” →


Europako Batzordeak bikaintasun-ziurtagiria eman dio Euskadiri, zahartze aktibo eta osasuntsuan lurralde-berrikuntza sustatzeagatik - Kronikgune\nZiurtagiri horren bidez, euskal erakundeek pertsonen beharrei erantzuteko eta haien bizi-kalitatea hobetzeko koordinatuta eta norabide berean lan egitea saritu da.\nEuropako Batzordeak kalifikazio gorena eman dio Euskadiri, lau izar, eta Bikaintasun-ziurtagiria, erreferentziako toki gisa (“Reference Site”), ereduzko lana egin duelako zahartze aktibo eta osasuntsuan lurralde-berrikuntza sustatzen, zahartuz doazen biztanleen bizi-kalitatea hobetzen, osasun-zerbitzuak eta gizarte-laguntzakoak hobetzen, eta lurraldeko hazkunde ekonomikoa eta lehiakortasuna sustatzen. Europako Batzordeak Zahartze Aktibo eta Osasuntsuaren inguruko Arloan Berrikuntzarako Europako Elkartearen bidez (ingelesez, “European Innovation Partnership on Active and Healthy Ageing”; hau da, EIP on AHA) erreferentziako tokiei akreditazioa berritzeko egin duen hirugarren deialdiaren ondoren eman da kalifikazio hori.\nEkimen pilotu bat da EIP on AHA, eta 2020. urterako bizi-itxaropen osasuntsua bi urte luzatzea eta Europako lehiakortasuna hobetzea du helburu nagusi. Elkartearen ustez, Zahartze aktibo eta osasuntsua osasunak eskaintzen dituen aukerak optimizatzeko prozesu bat da. Beraz, osasun-zerbitzuen eta -produktuen inguruko berrikuntza erronka bilakatu da; alegia, ezagutza eta irtenbide eraginkorrak, merkeak eta ebidentzian oinarritutakoak garatu eta sortzearen eta eskaintza eta eskaria hobeto integratzearen aldeko apustua. Eusko Jaurlaritzaren Osasun Saila, Kronikguneren, Osakidetzaren eta bestelako organo eta erakundeen bitartez, EIP on AHA Europako elkartearen kide da 2012az geroztik.\nEuropako Batzordeak dioenez, Euskadiren moduko erreferentziako tokiek garbi erakusten dute estrategia osoak daudela berrikuntzan aurrera egiteko, zeinak “helize laukoitzeko” eredu batean oinarrituta baitaude. Eredu horretan, eragile industrialak, gizarte zibilekoak eta akademikoak eta gobernu-agintariak sartzen dira, nola lurraldekoak hala tokikoak. Halaber, Batzordearen arabera, Euskadik bikaintasuna erakutsi du jardunbide berritzaileak garatzen, bereganatzen eta zabaltzen, EIP on AHA erakundearen helburu estrategikoekin bat etorriz; jardunbide horiek eredugarriak izan daitezke Europako beste eskualde batzuetarako. Orain erreferentziako tokia denez, Euskadik ikasteko eta ezagutza transferitzeko ingurune bat sortu behar du, eta irtenbide berritzaileak interesatuta dauden Europako beste eskualde batzuetara zabaldu eta aplika daitezen sustatu.\nHirugarren deialdian, guztira Europako 77 erakundek (nola eskualde-mailakoak hala toki-mailakoak) utzi dute agerian estrategia bat eta planak daudela berrikuntza sustatzeko eta gizarte zahartu bati aurre egiteko. Lehen aldiz, lau izar dituzten sei tokik jaso dute “bikaintasunaren sari berezia”: Euskadi, Eskoziako gobernua, Hann izeneko eskualdea (Herbehereak), Danimarkako hegoaldea, Katalunia eta Andaluzia.\nEusko Jaurlaritzaren Osasun Saila dago Euskadiren buruan erreferentziako toki den heinean. Erreferentziako toki horrek hainbat bazkide biltzen ditu; besteak beste, Eusko Jaurlaritza bera (Osasun Sailaren eta Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailaren bidez), Bizkaiko Foru Aldundia, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Arabako Foru Aldundia, Osakidetza, Berrikuntza + Ikerketa + Osasuna Eusko Fundazioa – BIOEF, Osasun Ikerketa Institutuak (Biodonostia, Biocruces Bizkaia eta Bioaraba), Kronikgune Osasun Zerbitzuen Ikerketa Institutua, Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU), Deustuko Unibertsitatea, Euskampus, Matia Fundazioa, TECNALIA, IK4, Mondragon korporazioa, SSI taldea, Basque Health Cluster eta Adinberri. Kronikgune euskal proposamenaren koordinatzaile gisa aritu da.


Tretatxu . Deia, Noticias de Bizkaia\nJosu Torre - Martes, 12 de Junio de 2018 - Actualizado a las 06:00h\nAITITEK ipuin edo pasadizoren bat kontatzen zidanean bezala, zurbil, begiak danginoan zabalik, adi eta zurt egon nintzen Tretatxu nor edo nortsu jakin nuenetik aurrera. Lapurra zela pentsatze hutsak, legez landako gizakia, alegia, atzera eragin behar ninduen. Areago bide lapurra, indarrez biolentziaz zebilen bandoleroa zela jakitea, latzago oraindik. Pentsatzen hasi behar, zeren bat batean eta edonoiz entzun ditugun kontuak: “Patakon, Aberatsei kendu eta pobreei emon” edo an-tzekoak, bide lapur horiek gaizkile ez ezik herritarren heroi bihurtzen ziren neurri handi batean. Izan ere ezohiko pertsonaiak ziren, eta ez apaletik, arruntetik gorakoak baizik. Neurriz landako zuhurrak eta abilak. Garai hartan, jardun hori endemikoa zela aitortu zigun hizlariak. 18. mendeko bigarren erdiaz ari zen Hektor Ortega (Bilbao, 1966). Zer edo zer jakingo du idazle eta kazetari honek bi hamarkadatik gora eraman duelako, Bilbon bezala, Tolosan edoValladolid-en milaka paper artean, Larrauriko Landa baserriko etxejaun izan arren, biderik bide, bere eta enparau batzuen bizi bidea legez kanpo kudeatu zuen gizonaren istorioak bila-tzen.\nAltubeko mendatean zamazain batzuei aldeko denak kentzea izan ba zen haien lehen fetxoria, taldea sendotu eta handituz Hernaniko herria menperatzera iritsi ziren halako batean. Bi urte txiki besterik etzen aritu baina zinez askorentzako eredugarri egingo zen, kasurako, Lemoizko abade-tzean dirutza handi bat jaso ondoren, lagun kutun batekin Gipuzkoan dama eder bana eskuratu eta herrialde honetako bentarik benta hilabete batzuk goza-tzen ibili ziran, haiek eta, delitu honegaitik -andre ezkonduekin ibiltzea alegia- Azkoitian atxilo hartu, handik Bilbora eta gero Valldolid-eko kartzelara. Data ez datu zehatzik ez dagoen arren, handik urte gutxira bertan zendu zen, berez edo erailez ez dakiten arren. Istorio batzuek kontatzeko tentazioa izan dudan arren, hor uzten dut, sekretu argitzeko bide erraza delako, liburua erosi eta hartan murgiltzea.\nCuatro madres y un padre celebran la decisión;“Es una situación excepcional”, destacan\nEl PSE ve líneas de negociación presupuestaria con EH Bildu


Eusko Jaurlaritzako Laneko Saiburu orde Marcos Muro eta ASLEren artean bilera – OVES-GEEB\nEusko Jaurlaritzako Laneko Saiburu orde Marcos Muro eta ASLEren artean bilera\n28 apirila, 2017 | Kategoriarik gabe\nUneko orria Eusko Jaurlaritzako Laneko Saiburu orde Marcos Mur...\nLaneko Sailburu ordea ASLErekin bildu zen sailak lan eta formazio arloetako politika aktiboen inguruan dituen lerro nagusiak azaltzeko, zeintzuen artean elkarteak ere parte hartzen duen, Lanbideren bitartez.\nHoni jarraiki, Marcos Murok lan ildo horiek 2017 – 2020 Lan eta Suspertze Ekonomikoa Programa Markoaren barnean kokatu zituen. Arreta berezia jarri zuten ekintzailetzaren garapenean, iniziatiba berriak sortzeko formula bezala. Honekin batera, baita Europako Gizarte Funtsaren programa baten bidez ASLEk gazteen lanaren alde egiten duen lan ildoan ere.\nEuskadiko Lan Sozietateen Elkarteak adierazi zuenez, bilerak bigarren lan jardunaldi bat izango du, Programa Markoaren baitan proposamen zehatzetan sakontzeko besteak beste. Informazio gehiago (gazteleraz), hemen.\n« Irakaskuntza Kooperatibek eta ONCE Fundazioak ezgaitasuna duten pertsonen gizarteratzearen alde lan egingo dute\nJokin Diaz, Gizarte Ekonomiako Zuzendariaren agerraldia »


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201805167\nHurrenkenaren zenbakia: 201805167\nIkus 2018/04/17an argitaratutako 2018/04/03ko IRAGARPENA \nEzinezkoa izan denez ebazpen hori zuzenean jakinaraztea, iragarki hau argitaratzen da, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 44. artikuluan xedatua betetzeko.\nHonen arabera, jakinarazten da 2018ko irailaren 13an SAN-20A001-16-2017 zenbakiko zehapen-prozedurari buruzko ebazpena eman dela, Friendly Group Spain, SL-ri zuzendua.\nHautsitako araua: Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Estatutuaren 6/2003 Legearen 50.4.g) artikulua.\nArau-haustearen deskribapena: eskubideak mugatu edo urratzen dituzten klausulak sartzea.\nJakinarazpena hilaren 16tik hileko azken egunera bitartean egin bada, egun horretatik hurrengo hilaren 20ra bitartean, edo egun hori jaieguna bada, hurrengo egun baliodunera arte:\nOrdaintzean, adierazi beharko da zein diren zigortuaren izena ( Friendly Group Spain, SL) eta espediente-zenbakia (SAN-20A001-16-2018), bai eta espedientea Kontsumobide-Kontsumoko Euskal Institutuari dagokiola ere. BBVAren (Banco Bilbao Vizcaya Argentaria) kontu honetan egingo da ordainketa: 0182 5685 07 0000226271, Euskal Autonomia Erkidegoko Diruzaintza Nagusiaren kontu nagusia.\nIRAGARKIA, zeinaren bidez jakinarazten baita Kontsumobide-Kontsumoko Euskal Institutuaren zuzendariaren 2018ko maiatzaren 14ko Ebazpena, kontsumo arloko SAN-20A001-4-2018 zehapen-espedientea ebazten duena.\nIRAGARKIA, zeinaren bidez jakinarazten baita Kontsumobide-Kontsumoko Euskal Institutuaren zuzendariaren 2018ko abuztuaren 29ko Ebazpena, kontsumo arloko SAN-20A001-15-2018 zehapen-espedientea ebazten duena.\nIRAGARKIA, zeinaren bidez jakinarazten baita Kontsumobide-Kontsumoko Euskal Institutuaren zuzendariaren 2018ko maiatzaren 7ko Ebazpena, kontsumo arloko SAN-20A001-32-2017 zehapen-espedientea ebazten duena.\nIRAGARKIA, zeinaren bidez jakinarazten baita Kontsumobide-Kontsumoko Euskal Institutuaren zuzendariaren 2018ko maiatzaren 7ko Ebazpena, kontsumo arloko SAN-20A001-58-2017 zehapen-espedientea ebazten duena.


Dantzaria eta koreografoa da. Gorputzarekin, komunitatearekin, bere gorputzaren eta beste gorputz batzuen hizkerarekin lotutako ikerketan eta arte eszenikoen eta denboraren gaineko gogoetan ardazten da bere obra. Emozioen mundua konplexurik gabe lantzen du, dantzaren, gorpuz adierazpenaren eta musikaren bidez emozioak agerian jartzen baititu, batetik bestera igarotzen eta balioesten. Rescoldos sortu zuen Xabier Irigibel Uriz eta Rodolfo Seasekin batera; artearen bidez eraldaketa sozialaren alde jarduten duen antzerki eta ikuskizunen produkzio talde artistiko bat.\nBizitza dantza da, etengabeko mugimendua, isiluneak-etenaldiak egitea, inguruan dudan guztian ikusten dut dantza: naturan, gorputzetan, keinuetan, soinuetan.\nElkarrekintza beti egon da bere lanetan: dantza egiteko atsegina beste pertsona batzuekin partekatu, dantzatzeko plazeraz gozatu teknikoa ez den leku batetik, baizik eta muinetik, keinuetatik, leuntasunetik. Topo egite bakoitzean eta begirada bakoitzean beste gauza batzuk ikusten ditugu.\nArtea normalean iritsi ezin den tokietara bideratzea interesatzen zaionez, agertoki berriak bilatzen ditu, eta bere lana zahar-etxeetara edo ospitaleetara eramaten du, bertako zurruntasuna eta ohikeria gainditu eta artea sortzeko aukera zabaltzeko.\nXabier Irigibel Urizekin eta Rodolfo Seasekin batera Inések Rescoldos kolektiboa sortzen du, arte bisualak eta eszenikoak, eraldaketa sozialeko prozesuekin, aniztasunarekin eta komunitatearekin lotzea helburu duena.\nRescoldosek suaren azken txingarrak ekartzen ditu gogora, errautsek gordetako hausberoa.\nRescoldo hitzak ere hondarrei egiten die erreferentzia, bezperan soberan gelditu zenari.\n«Esferas» proiektuaren xedea gorputza ikertzea zen, inprobisazioaren eta mugimenduaren esplorazioaren bidez. Horretarako, ikuspegi eta begirada ezberdinak zituzten lau pertsonaren arteko elkarrizketa baliatu zuen: adineko pertsona bat, haurdun zegoen emakume bat, neskato bat eta dibertsitate funtzionala zeukan pertsona bat.\nDanza Contact modalitatearen helburua mugimenduaren kontzientzia eta gorputzen arteko komunikazioa dira. Beste batekin elkarreraginean osatzen den mugimendua da, gidatzen duzun eta lerratzen zaren bitartean, gidaria nor den jakin gabe, koreografiarik ezta gidoirik gabe, inprobisatzen uneoro. Pertsona guztiak dantzariak garela funtsezko printzipioa da berarentzat. Horregatik hartzen ditu eguneroko keinuak inspirazio iturri gisa.\nArte eszenikoak eta ikusentzunezkoa\nDantzaren bidez geure burua adierazteko geure modua bilatuko dugu, eta behaketa eta entzutea landuko ditugu guregana eta gainerako ikaskideengana.\nInés Auberten obrara hurbiltzea.\nEmozioak arakatzea, haiekin konektatzea eta dantzaren bidez adieraztea.\nAdierazpenaren, keinuaren, begiradaren sotiltasuna aztertuko dugu, gure buruari eta ingurukoei entzunez.\nDantza eta mugimenduaren bitartez zaintzen gara\nGorputz-esplorazioko eta -adierazpeneko prozesu bat eraikiko dugu, parte-hartzaileen arteko harremanak eta elkarrekiko zaintza ehuntzeko.\nInés Auberten artelanetara eta prozesuetara hurbiltzea.\nNorberaren eta taldearen nahiak eta beharrak adierazi ahal izateko, konfiantzazko eta hurbiltasunezko espazio bat sortzea parte-hartzaileen artean\nElkar zaintzeko oinarriak eratzeko laguntzen diguten gaiak identifikatzea.\nDantzatik eta mugimendutik abiatuta, hautatutako gaia adierazteko moduak bilatzea, elkarrekiko zaintza lantzeko.\nGure ikaskideek adierazi dutenetik abiatuta, elkarrizketa bat sortu gorputz eta mugimendua erabiliz.\nSan Jose (Costa Rica), 1977. 2016ko azaroaz geroztik Iruñean bizi den dantzari eta koreografoa. Dantzan graduduna da Costa Ricako Unibertsitate Nazionalean eta C. R. Dantza Konpainia Nazionaleko kide izan zen (2000-2005).\nRescoldos taldea sortu zuen, mugimenduaren arteak eta parte-hartze sozial inklusiboa lotzen dituen diziplinarteko elkartea. Egindako lanen artean daude, besteak beste, 5 ospitaletako kimioterapia geletan aurkeztutako «Lic. Alvarado y su escribiente» pieza eta adineko 21 pertsonek antzeztutako «Edición Limitada» antzezlana.\nAintzatespenak: Ob skena 2020 Hurbilekoak Uharte Zentroa, En Tiempo DNA 2020, KAPIK 18-19 Kreazio Artistikoko Prozesuen Imajinazio Kolektibo Programa.\nPeriferia, Barañain Auditorioa 2017 Esferas proiektuarekin, Colaboratorio egoitza Uharte Zentroa-DNA 2017, IBERESCENA 2014 Dantzagunean eta Costa Ricako Kultura Ministerioak PROARTES funtsaren bidez babestutako hainbat proiektu. 2018an Nafarroako Gobernuaren DNAn (Nafarroako Dantza Jaialdia) lan egin zuen ikus-entzuleen bitartekaritzan eta sorreran.\nAubertek bere beldurrei aurre egiten die, mugetan kokatzen da erosotasuna saihesteko eta hausnarketara bultzatzen gaitu dantza baliatuta.\nCoronadoko adineko pertsonek dantza eta antzerkia batu zituzten Edición Limitada antzezlanean mezu hau helarazteko: adineko jendeari ezaxola egitea ere indarkeria da.


Erretratuen ondarea — Gaztezulo\nErretratuen ondarea Bartzelonako etxea utzi zutenetik, ‘La Bitxa’ izeneko autokarabanan bizi eta lan egiten dute Eli Garmendia eta Carlos Pericas argazkilariek. Gipuzkoako zortzi herritan izan dira maiatzetik uztailera bertako herritarrei erretratuak ateratzen. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/erretratuen-ondarea https://www.gaztezulo.eus/albisteak/erretratuen-ondarea/@@download/image/Nomadak.jpg\nArgazkiak: Nomad Studio\nBartzelonako etxea utzi zutenetik, ‘La Bitxa’ izeneko autokarabanan bizi eta lan egiten dute Eli Garmendia eta Carlos Pericas argazkilariek. Gipuzkoako zortzi herritan izan dira maiatzetik uztailera bertako herritarrei erretratuak ateratzen.\nGuztira 1.041 biztanleren zuri-beltzeko erretratuak atera dituzte Alkiza, Altzaga, Altzo, Baliarrain, Arama, Orendain, Orexa eta Beizaman izan ondoren. Gipuzkoako Foru Aldundiaren mikromezenasgoko Meta! deialdiaren bidez, ordurako martxan zuten Erretratu Nomada proiektuari izaera sozialagoa emateko aukera sortu zitzaien 2019an. Aurretik herri txikietan zein jaialdietan erretratuak ateratzen arituak ziren, baina honek ondarean ekarpena egiteko ere balio izan die, herritarrei euren argazkia emateaz gain, udalaren eskura ere jartzen baitituzte, artxiboan gorde eta eurek behar dutenerako erabiltzeko.\nPandemiak proiektua atzeratu eta oztopatu badie ere, herrietan harrera ona izan dutela nabarmendu dute argazkilari tolosar eta mallorcarrak, ohikoa izaten den hasierako errezeloa gaindituta. “Gu herriko plazan instalatzen garenez, eta iritsi orduko argazkiak jartzen ditugunez, jendea gerturatzen hasten da, jakin-min handiagoa izaten dute batzuek. Hortik aurrera, pertsona arrunta zarela ikusten dute, argazkiak egiten dituena, eta gertaerak hasten dira. Oro har, oso harrera atsegina izan dugu”, azaldu dute. Gerturatzen lehenak gaztetxoak izaten omen dira gurasoekin, eta pixkanaka aitona-amonak, jubilatuak eta gainerakoak, ahoz ahokoaren bidez.\nPericas arduratu ohi da autokarabana ondoan muntatutako toldoan argazkiak ateratzeaz eta pare bat minutu hartzen ditu horretarako, “zenbat eta denbora gehiago egon, tentsio handiagoa sortzen zaie-eta”. Jarraian, Garmendiak txartela hartu, hiruzpalau argazkiren artean aukeratu, ordenagailuan doikuntza txiki batzuk egin eta erretratua inprimatzen du. Azkenik, argazki fisikoa eman, digitala e-mailez bidali eta euren oinarrizko datuak jasotzen dituzte, izena eta jaiotza-urtea. Argazkiaren hautaketa erretratatutako pertsonarekin egin ohi zuten autokarabana barruan, baina osasun egoerarengatik uko egin behar izan diote ohitura horri. “Eurekin elkarrizketa izan eta gure bizimoldea parteka genezakeen haiekin. Batzuk oso zuzen etortzen dira, argazkirako eta kito, baina badira lasai gauden tarteak eta batekin eta bestearekin kontu-kontari aritzen garenak, euren bizitzaz, euren gauzez… Ez gara kazetariak baina, herriko esperientzia pixka bat zabaltzearren-edo, istoriotxo horiek webgunean jaso nahi izaten ditugu”.\nErretratatu behar duen pertsonari erreparatzen dio Pericasek: arropa, ezaugarri fisikoak, keinuak, nola mugitzen den, nolakoa den eta zer energia duen… Bere hitzetan, “argiztapena beti bera da baina ni modu ezberdinean gerturatzen naiz pertsonarengana. Nire lana psikologoarena da ia, haiek leku lasai batera eramaten saiatzen naiz, egiten ari garena bion artekoa dela ulertarazten. Ez dut jarrera edo gauza arrarorik nahi, ez dago ezer asmatu beharrik, eurak izan behar dute, nahiz eta sinplea eta zaila den aldi berean”. Alde horretatik zintzoenak helduak eta haurrak izaten direla azpimarratu du: “Gardenagoak dira, ez daukate inolako pertsonaiarik erakutsi beharrik”. Dena den, anbizio handiegikoa ez izaten saiatzen da mallorcarra, eta “biek partekatutako unea erretratatzen”.\nEmaitzarekin harrituta geratzen dira asko, ez baitute euren burua ezagutzen: “Ohituta gaude geure irudia komuneko ispiluan ikusten edo etxetik atera aurretik, ohiko argiztapenarekin, hor oso ondo ezagutzen dugu geure burua. Argiztapen honekin asko aldatzen da, ordea, eta jendeak zaharrago ikusten du bere burua. Azken urteetan, selfie-a dela eta, oso ondo aukeratzen dugu argazkia nola atera, gure irudia nola erakutsi, baina hemen ez daukazu kontrolik”.\nBelaunaldi bakoitzak argazkilaritzarekin eta bere irudiarekin duen harremanaz hausnartzeko ere balio izan die esperientziak: “Gaztetxoek nola ateratzea nahi duten esaten dizute; jende helduari berdin dio, orokorrean. Ume txikiak normal egoten dira aurrez aurre, kamera jarri eta irribarrea behartu behar izaten dute, gurasoek hala eskatuta. Saiatzen naiz naturalagoa izan dadin, pertsonaren benetakotasuna bilatzen bakoitzaren naturaltasunean”. Izan ere, biek ala biek ere argi dute irribarrea ez dela beti naturalena: “Atseginagoa da irribarre egiten ari den pertsona baten erretratua ikustea neutro dagoen batena baino, baina askotan jendea askoz hobeto geratzen da horrela, irribarre handi batekin baino. Batzuetan ez diogu guretzat onena den argazkia ematen, badakigulako irudi hori ez duela etxean jarriko, gogorragoa delako edo bortitzagoa, eta jendea ez dagoelako horretara ohitua. Oreka hori topatu behar da”.\nHarriduraz gain, esker ona ere jasotzen dute argazkilariek, eta batzuetan baita jan-edana ere. Bada hunkitu denik ere: “Senar-emazte batzuk erretratatu genituen proiektuaren hasieran, Tolosako deialdi ireki batean, eta emakumeak zera esan zigun begi bustiekin erretratuari begira: 40 urte daramatzat honekin ezkonduta eta hau da daukagun taxuzko lehen argazkia!. Oso hunkituta zegoen eta begietara begira eman zizkigun eskerrak. Horrek izugarrizko poza ematen du”.\nErretratu Nomada proiektuarekin jarraitzeko asmoa dute aurrerantzean ere, jende ezberdinarekin izandako harremanekin aberasten eta ikasten, baina ezagututako pertsona guztiez ez gogoratzearen beldur da Garmendia, “batzuk lausotu egiten baitira memorian”.\nLa Bitxa autokarabana erosi zutenean Euskal Herrira etorri eta, hemendik abiatuta, Lituaniarainoko joan-etorria egin zuten, Alemania, Txekiar Errepublika, Polonia eta Holanda puntu ezberdinetatik zeharkatuz. Ordutik Espainiako Estatuan ibili dira batez ere, udak iparraldean eta neguak hegoaldean igaroz.\nLeku eta jende asko ezagutzeko parada izan arren, autokarabanan bizi eta lan egiteak desabantailak ere badituela aitortzen dute: “Komunaren garbiketa, zaborra, ura beste modu batera administratzea urik gabe ez geratzeko… Elektrizitaterako plakak daramatzagu eta bost egun lainotu badaude, agian ezin dugu lan askorik egin, oso poliki kargatzen dutelako. Guk ordenagailu bidez lan asko egiten dugu eta elektrizitatea beharrezkoa dugu. Hortaz, kanpin edo zerbitzugune batera joan behar izaten dugu edo norbaiten etxera. Horregatik da garrantzitsua neguak eguraldi ona egiten duen lekuan pasatzea eta udan ere eguraldi ona izatea baina kiskaldu gabe, bestela labearen parekoa baita hau”.\nAlabaina, eragozpen horiek txikikeriak dira abantailekin alderatuz gero. “Geldoago bizitzeko aukera ematen digu, gauza gutxiagorekin, naturatik gertu eta paisaia aldatuz. Bizileku txikia da baina munduko lorategirik handiena daukagu. Oñatin autokarabanentzako gunean geunden astelehen goiz batean eta hiruzpalau ordu neramatzan ordenagailuarekin lanean, mugitu gabe. Atea ireki, irten, eta mendia ikusi nuen, astoa arrantzaka eta oiloak entzun nituen, eta pentsatu nuen: Bartzelonan egiten nuen gauza bera egiten ari naiz baina atea ireki eta beste mundu batean nago, beste errealitate batean. Atea zabaldu eta deskonektatzeko aukera ematen dizu. Ordainezina da”, adierazi du Pericasek.\nBartzelonan bizi zirenean zituzten bezeroak mantentzen saiatu dira, aurreprodukzio lanak dauden tokitik egin eta argazkiak atera behar dituztenean autokarabana behin-behinean aparkatuta. Bezero berriak sortzen ere ahalegintzen dira, Aragoiko herri batean okinari argazkiak egin eta webgunea sortuz, esaterako. Euren Nomad Studio webgunean lan-eskariak egiteko modua dago eta baita finantzaketan laguntzeko aukera ere, egunerokotasunean behar dituzten gauzetarako diru-ekarpenak eginez. Modu batera ala bestera lagundu dietenei aitortza egiteko joera izaten dute, gainera.\nEskatutako lanez gain, proiektu pertsonalak ere badituzte eskuartean. Garmendiak duela urte dezente abiatutako El bosque dormido izeneko proiektua du martxan, naturaren eta gorputz irudien bidez egindako barne-bidaia. Valladolideko Roberto Ruiz Antunez poetarekin gutun bidezko elkarrizketak izan zituen bederatzi hilabetean, argazkiak eta poemak elkartrukatuz. Elkarreraginezko inspirazio prozesu horretan Letoniako Peteris Vasks konposatzaile garaikidearen musika ere sartu zuten, euren soinu-banda bihurtu zena. Horretaz gain, Letonian egonaldi artistikoak ere egin zituen garapenarekin jarraitzeko. Erakusketa batzuk egin izan ditu eta orain argazki-liburuarekin borobildu nahi du proiektua. Pericasek ere pare bat lanetan dihardu. Alde batetik, bidaian zehar egindako argazki asko ditu, bere esperientzia islatzen dutenak ezohiko ikuspuntuarekin. Berak normaltzat jotzen ez dituen gauzak ageri dira, mundua eta gizakia ulertzeko helburuz. Beste aldetik, Buena Vista Social Club taldearekin mundu osoan zehar egindako bi urte eta erdiko biran ateratako 42.500 argazki begiratu ditu editore baten laguntzaz, eta argazki-liburuari forma emateko prozesuan murgilduta dago.\nUmetako harra elikatzen\nUmetan piztu zitzaien biei argazkilaritzarekiko grina. Mallorcarrak 7-8 urterekin argazki-kamera eskatzen zion amari txangoetan argazkiak ateratzeko, eta lagunek kopiak eskatzen zizkioten sarritan, berak “zatarrak” zirela uste izan arren. 15 urterekin oparitu zioten kamera eta “babesa izan zen familiako egoera konplexu baten aurrean”. “Konturatu nintzen horrek egiten ninduela zoriontsu eta hori zela gustatzen zitzaidana, eta nirea zela, oso propioa. Neure kabuz ikasten hasi nintzen liburuekin, eta Palman argazkilaritza artistikoa ikasi nuen institutua amaitzean. Hura bukatu eta bi urtera Bartzelonara joan nintzen bizitzera eta lan egitera. 20 urte nituenetik aurrera lan mordoa egin dut argazkilaritzan –modan, musikan, interiorismoan–”, argitu du.\nGarmendia tolosarraren etxean ere beti egon izan da kamera eta bere arreta piztu izan du. Gogoan du aldizkarietako argazkiak mozten zituela eta karpeta batean gordetzen zituela gustukoak. Ikastolan argazkilaritza landu zuen 14 urterekin eta hor “kateatu” zela dio. Argazkigintza ikasi zuen hiru urtez Terrassako unibertsitatean baina, hala ere, kosta egiten zitzaion bere burua argazkilaritzat hartzea: “Urte askotako prozesua izan da, bidean asko ikasi dut. Argazkilari taldetxo bat elkartu ginen Bartzelonan, familiatxo bat ginen eta elkarrekin asko ikasi genuen. Hortik aurrera, pixkanaka, argazkilari sentimendua sendotu egin da. Lan desberdinak egin ditut, estudioetan aritu izan naiz beste argazkilari batzuen laguntzaile. Mota guztietako egoeretan aritu izan naiz, politikoei argazkiak ateratzen edo jaialdi eta ekitaldietako denetariko argazkiak egiten. Arlo pertsonalean, argazkigintza neure burua ulertzeko tresna izan da beti. Ez dakit zer egingo nukeen argazkigintza edukiko ez banu, beste modu batera iritsiko ez nintzatekeen lekuetara eramaten nau”.


Nutrizionistek obesitatearen aurkako ekintzak sustatzeko eskatu diote Osasunari | Consumer\nNutrizionistek obesitatearen aurkako ekintzak sustatzeko eskatu diote Osasunari\nBi belaunalditan ia espainiar guztiak gizenak izango direla ohartarazi dute\narabera: Ostirala, 2002ko uztailaren 12a\nNutrizio arloko adituek gizentasunaren aurkako ekintzak sustatzeko eskatu zioten atzo Osasun Ministerioari, eta ohartarazi zuten ia espainiar guztiak bi belaunalditan obesoak izango direla gehiegizko pisua duten biztanleen goranzko joerak gora egin badu, dagoeneko %53 gainditzen baitu.\nObesitateak helduen %16ri eta haurren %13,8ri eragiten die, Basilio Moreno Espainiako Endokrinologia eta Nutrizio Elkartearen (SEEN) eta Susana Monereoren (SEEN) idazkari den Javier Aranceta jaunaren datuen arabera.\nSusana Monereok adierazi zuenez, kopuru horiek Estatu Batuetakoak izan daitezke (% 25 helduak eta% 18 gazte obesoak) “agintariek ez dute gaixotasuna lehen mailako osasun-arazo gisa tratatzen”. SEEdoko presidenteak Osasun Ministerioari eskatu zion “beharrezko jarduerak bultzatzeko” arazo horri aurre egiteko, eta laguntza publikoak eskatu zituen azterlanak egiteko, bai eta aurrekontu-partida espezifiko bat ere arazoa aztertzeko.\nObesitatearekin zerikusia duten gaixotasunak, “infartu-arriskua 3 aldiz biderkatzen dutenak, minbizi-mota batzuetakoak eta diabetesarenak”, azaldu zuen Monereok: Espainiako osasun-gastuaren %6,9, SEEDOren arabera.\nEspainiako populazio helduari dagokionez, emakumeen% 15ek eta gizonen% 13k eragiten dute obesitatea;% 49k baino ez du pisu normala, eta, beraz, “preriesgo” egoeran, Aranceta nabarmendu zen.\nHaur eta gazteen artean, mutilen %15,6k eta nesken %12k gizentasun-arazoak dituzte, Javier Aranceta 2000. urtean egindako “Kid” haur-inkestaren arabera. Ehuneko horiek Espainia tarteko posizioan jartzen dute Europako herrialdeen artean, esan zuen medikuak.\nBestalde, Monereeo doktoreak gogorarazi zuenez, zenbait ikerketak frogatu dute azken urteotan janari kopurua ez dela handitu; espainiarren dietan kaloria-dentsitatea handitu da, eta gizentasuna areagotzeari lagundu dio.\nIldo horretan, azaldu zuen ohitura okerrak sustatu direla Espainian, dieta mediterraneoaren kasuan bezala. Adituaren arabera, asko sustatu zen oliba-olioaren kontsumoa, eta, nahiz eta dosi txikietan mesedegarria den -orain, jendeak egiten duena oliba-olioari eraso egiten dio, horrek ere asko gizentzen du eta gizentasuna areagotzen laguntzen du.\nekintzak obesidad-eu promover-eu